ΠΑΠΟΥΤΣΑΝΗΣ Α.Β.Ε.Ε. ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Χρήσης 2020 (1 Ιανουαρίου - 31 Δεκεμβρίου 2020) Σύμφωνα με το άρθρο 4 του Ν. 3556/2007 και τις κατ’ εξουσιοδότηση αυτού εκτελεστικές αποφάσεις του Δ.Σ. της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς Ανώνυμη Βιομηχανική και Εμπορική Εταιρία Καταναλωτικών Αγαθών Αρ Μητρώου. Γ.Ε.ΜΗ. 121914222000 71ο Χλμ. Ε.Ο. Αθηνών-Λαμίας, Βαθύ Αυλίδος, Χαλκίδα Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2020 Πίνακας περιεχομένων Α. ΔΗΛΩΣΗ ΜΕΛΩΝ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΤ’ ΑΡ.4 ΠΑΡ 2(Γ) ΤΟΥ Ν.3556/2007 .................................... 3 Β. EΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΚΑΤ’ ΑΡ. 150 ΚΑΙ 153 ΤΟΥ Ν 4548/2018 ΚΑΙ ΑΡ. 4 ΠΑΡ. 6 ΚΑΙ 7 ΤΟΥ Ν. 3556/2007 .............................................................................................................. 4 Γ. ΈΚΘΕΣΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΥ ΟΡΚΩΤΟΥ ΕΛΕΓΚΤΗ ΛΟΓΙΣΤΗ .................................................................................. 38 Δ. ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ...................................................................................................... 44 1. ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΣΗΣ .................................................................................................. 44 2. ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΥΝΟΛΙΚΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ (ΚΑΤΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ) ........................................................................... 45 3. ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ................................................................................................. 46 4. ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΑΜΕΙΑΚΩΝ ΡΟΩΝ (ΈΜΜΕΣΗ ΜΕΘΟΔΟΣ) .................................................................................... 48 5. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ..................................................................... 49 5.1. ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ................................................................................................................................... 49 5.2. ΣΥΝΟΨΗ ΣΗΜΑΝΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΤΙΚΩΝ ΑΡΧΩΝ ......................................................................................................... 49 5.2.1. Πλαίσιο κατάρτισης των χρηματοοικονομικών καταστάσεων ................................................................... 49 5.2.2. Αλλαγές στις λογιστικές πολιτικές .............................................................................................................. 49 5.2.3. Κίνδυνος μη συνέχισης της δραστηριότητας .............................................................................................. 50 5.2.4. Νέα πρότυπα, τροποποιήσεις προτύπων και διερμηνείες ........................................................................ 50 5.2.5. Σημαντικές λογιστικές εκτιμήσεις και παραδοχές...................................................................................... 55 5.2.6. Ενοποίηση................................................................................................................................................... 57 5.2.7. Πληροφόρηση κατά τομέα ......................................................................................................................... 58 5.2.8. Συναλλαγματικές μετατροπές .................................................................................................................... 58 5.2.9. Ενσώματες Ακινητοποιήσεις ...................................................................................................................... 58 5.2.10. Ασώματες ακινητοποιήσεις ...................................................................................................................... 59 5.2.11. Επενδύσεις σε ακίνητα ............................................................................................................................. 60 5.2.12. Απομείωση αξίας μη-χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων ..................................................... 60 5.2.13. Χρηματοοικονομικά μέσα......................................................................................................................... 60 5.2.14. Μισθώσεις ................................................................................................................................................ 65 5.2.15. Αποθέματα ............................................................................................................................................... 67 5.2.16. Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα στοιχεία ......................................................................................... 67 5.2.17. Μετοχικό κεφάλαιο .................................................................................................................................. 67 5.2.18. Πληρωμές βασισμένες σε μετοχές ........................................................................................................... 67 5.2.19. Δανεισμός ................................................................................................................................................. 68 5.2.20. Τρέχων και αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος .................................................................................... 68 5.2.21. Παροχές στο προσωπικό .......................................................................................................................... 69 5.2.22. Προβλέψεις .............................................................................................................................................. 69 5.2.23. Επιχορηγήσεις .......................................................................................................................................... 70 5.2.24. Αναγνώριση Εσόδων ................................................................................................................................ 70 5.2.25. Κόστος δανεισμού .................................................................................................................................... 71 5.2.26. Μερίσματα ............................................................................................................................................... 71 5.2.27. Διανομή Μερισμάτων............................................................................................................................... 71 5.2.28. Κέρδη ανά μετοχή..................................................................................................................................... 71 1 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2020 5.2.29. Συγκριτικά στοιχεία και στρογγυλοποιήσεις ............................................................................................ 71 5.3. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ .................................................................................................... 72 5.3.1. Παράγοντες χρηματοοικονομικού κινδύνου .............................................................................................. 72 5.3.2. Διαχείριση Κεφαλαίου ............................................................................................................................... 75 Ο Όμιλος παρακολουθεί τη διαχείριση του κεφαλαίου με βάση το παρακάτω δείκτη που βασίζεται σε μεγέθη όπως αυτά απεικονίζονται στην Κατάσταση Οικονομικής Θέσης: ...................................................................... 75 5.3.3. Προσδιορισμός των εύλογων αξιών ........................................................................................................... 75 5.4. ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ ΚΑΤΑ ΤΟΜΕΑ ........................................................................................................................... 77 6. ΕΠΕΞΗΓΗΜΑΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΚΟΝΔΥΛΙΩΝ ΤΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ............ 78 6.1. ΕΝΣΩΜΑΤΑ ΠΑΓΙΑ.......................................................................................................................................... 78 6.2. ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΣΕ ΑΚΙΝΗΤΑ.................................................................................................................................. 81 6.3. ΆΥΛΑ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ........................................................................................................................... 81 6.4. ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ....................................................................................................................... 82 6.5. ΑΠΟΘΕΜΑΤΑ ................................................................................................................................................ 82 6.6. ΕΜΠΟΡΙΚΕΣ ΚΑΙ ΛΟΙΠΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ................................................................................................................... 83 6.7. ΤΑΜΕΙΑΚΑ ΔΙΑΘΕΣΙΜΑ ΚΑΙ ΙΣΟΔΥΝΑΜΑ ............................................................................................................... 84 6.8. ΜΕΤΟΧΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ .................................................................................................................................... 84 6.9. ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ ΕΥΛΟΓΗΣ ΑΞΙΑΣ ......................................................................................................................... 86 6.10. ΛΟΙΠΑ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ .................................................................................................................................. 86 6.11. ΔΑΝΕΙΑ...................................................................................................................................................... 87 6.12. ΑΝΑΒΑΛΛΟΜΕΝΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ........................................................................................................................ 87 6.13. ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΓΙΑ ΠΑΡΟΧΕΣ ΣΤΟΥΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥΣ ............................................................................................... 90 6.14. ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ .............................................................................................................................................. 91 6.15. ΕΠΙΧΟΡΗΓΗΣΕΙΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ......................................................................................................... 91 6.16. ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΕΣ ΚΑΙ ΛΟΙΠΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ .......................................................................................................... 93 6.17. ΠΩΛΗΣΕΙΣ .................................................................................................................................................. 93 6.18. ΚΟΣΤΟΣ ΠΩΛΗΣΕΩΝ ..................................................................................................................................... 93 6.19. ΆΛΛΑ ΈΣΟΔΑ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ ....................................................................................................................... 94 6.20. ΆΛΛΑ ΈΞΟΔΑ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ ....................................................................................................................... 94 6.21. ΈΞΟΔΑ ΚΑΤ’ ΕΙΔΟΣ ........................................................................................................................................ 94 6.22. ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΚΟΣΤΟΣ – ΚΑΘΑΡΟ ....................................................................................................... 95 6.23. ΦΟΡΟΣ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ.................................................................................................................................. 95 6.24. ΚΕΡΔΟΣ ΑΝΑ ΜΕΤΟΧΗ ................................................................................................................................... 96 6.25. ΑΜΟΙΒΕΣ ΚΑΙ ΕΞΟΔΑ ΣΕ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥΣ ........................................................................................................... 97 6.26. ΑΠΟΣΒΕΣΕΙΣ ................................................................................................................................................ 97 6.27. ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ, ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΔΕΣΜΕΥΣΕΙΣ .................................................................................... 97 6.28. ΣΥΝΑΛΛΑΓΕΣ ΜΕ ΣΥΝΔΕΔΕΜΕΝΑ ΜΕΡΗ.............................................................................................................. 98 6.29. ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΤΟΥ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΥ........................................................................................ 99 2 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2020 3 37 Έκθεση Ανεξάρτητου Ορκωτού Ελεγκτή Λογιστή Προς τους Μετόχους της εταιρείας ΠΑΠΟΥΤΣΑΝΗΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ Έκθεση Ελέγχου επί των Εταιρικών και Ενοποιημένων Οικονομικών Καταστάσεων Γνώμη Έχουμε ελέγξει τις συνημμένες εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις της εταιρείας ΠΑΠΟΥΤΣΑΝΗΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ (η Εταιρεία), οι οποίες αποτελούνται από τον την εταιρική και ενοποιημένη κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης της 31ης Δεκεμβρίου 2020, τις εταιρικές και ενοποιημένες καταστάσεις συνολικού εισοδήματος, μεταβολών ιδίων κεφαλαίων και ταμειακών ροών της χρήσεως που έληξε την ημερομηνία αυτή, καθώς και περίληψη σημαντικών λογιστικών αρχών και μεθόδων και λοιπές επεξηγηματικές πληροφορίες. Κατά τη γνώμη μας, οι συνημμένες εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις παρουσιάζουν εύλογα, από κάθε ουσιώδη άποψη, την οικονομική θέση της εταιρείας ΠΑΠΟΥΤΣΑΝΗΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ και των θυγατρικών αυτής (ο Όμιλος) κατά την 31η Δεκεμβρίου 2020, τη χρηματοοικονομική τους επίδοση και τις ταμειακές τους ροές για τη χρήση που έληξε την ημερομηνία αυτή σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς, όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Βάση γνώμης Διενεργήσαμε τον έλεγχό μας σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Ελέγχου (ΔΠΕ) όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία. Οι ευθύνες μας, σύμφωνα με τα πρότυπα αυτά περιγράφονται περαιτέρω στην ενότητα της έκθεσής μας “Ευθύνες ελεγκτή για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων”. Είμαστε ανεξάρτητοι από την Εταιρεία και τις ενοποιούμενες θυγατρικές της, καθ’ όλη τη διάρκεια του διορισμού μας, σύμφωνα με τον Κώδικα Δεοντολογίας για Επαγγελματίες Ελεγκτές του Συμβουλίου Διεθνών Προτύπων Δεοντολογίας Ελεγκτών, όπως αυτός έχει ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία και τις απαιτήσεις δεοντολογίας που σχετίζονται με τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων στην Ελλάδα και έχουμε εκπληρώσει τις δεοντολογικές μας υποχρεώσεις σύμφωνα με τις απαιτήσεις της ισχύουσας νομοθεσίας και του προαναφερόμενου Κώδικα Δεοντολογίας. Πιστεύουμε ότι τα ελεγκτικά τεκμήρια που έχουμε αποκτήσει είναι επαρκή και κατάλληλα να παρέχουν βάση για τη γνώμη μας. Σημαντικότερα θέματα ελέγχου Τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου είναι εκείνα τα θέματα που, κατά την επαγγελματική μας κρίση, ήταν εξέχουσας σημασίας στον έλεγχό μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων της ελεγχόμενης χρήσεως. Τα θέματα αυτά και οι σχετιζόμενοι κίνδυνοι ουσιώδους ανακρίβειας αντιμετωπίστηκαν στο πλαίσιο του ελέγχου των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων ως σύνολο, για τη διαμόρφωση της γνώμης μας επί αυτών και δεν εκφέρουμε ξεχωριστή γνώμη για τα θέματα αυτά. 38 Σημαντικότερο θέμα ελέγχου Πως αντιμετωπίστηκε το σημαντικότερο θέμα ελέγχου Αναγνώριση εσόδων (Κύκλου εργασιών) O κύκλος εργασιών του Ομίλου και της Εταιρείας Η ελεγκτική μας προσέγγιση περιέλαβε τις ανήλθε για την χρήση που έληξε την 31.12.2020 σε € ακόλουθες βασικές διαδικασίες: 40.841.939 και 40.798.694 αντίστοιχα (€ 30.667.128 και • Εξετάσαμε το περιβάλλον των 30.682.488 αντίστοιχα για την χρήση που έληξε την πληροφοριακών συστημάτων που 31.12.2019 Όμιλος και Εταιρεία). υποστηρίζει τις διάφορες κατηγορίες Η εταιρεία αναγνωρίζει έσοδο όταν εκπληρώνεται μια εσόδων, συμπεριλαμβανομένων των συμβατική υποχρέωση προς τον εκάστοτε πελάτη με την εσωτερικών διαδικασιών και των δικλίδων παράδοση αγαθού ή την παροχή υπηρεσίας (που ασφαλείας που σχετίζονται με αυτά. ταυτίζεται με το χρόνο που ο έλεγχος επί του αγαθού ή • Έλεγχος του ορθού διαχωρισμού των της υπηρεσίας περνάει στον πελάτη). Εάν μία σύμβαση χρήσεων, εξετάζοντας πωλήσεις που περιλαμβάνει περισσότερες από μια συμβατικές πραγματοποιήθηκαν κοντά στην υποχρεώσεις η συνολική αξία της σύμβασης επιμερίζεται ημερομηνία λήξης της περιόδου αναφοράς στις επιμέρους υποχρεώσεις με βάση τις επιμέρους αξίες και αμέσως μετά από αυτή, μέσω συσχέτισης πώλησης. των τιμολογίων με τα αντίστοιχα δελτία Επιπλέον η εταιρεία κατέληξε πως η μεταφορά του ελέγχου των προϊόντων στον πελάτη πραγματοποιείται σε συγκεκριμένη χρονική στιγμή, όταν ο πελάτης λάβει τα αγαθά, καθώς τότε είναι σε θέση να λάβει και τα οφέλη των συγκεκριμένων προϊόντων. αποστολής. • Αναγνωρίσαμε την συγκεκριμένη περιοχή ως ένα από τα • σημαντικότερα θέματα ελέγχου λόγω της αυξητικής τάσης που παρουσιάζει σε ύψος και σε όγκο συναλλαγών και της σημαντικής της επίδρασης στην διαμόρφωση των αποτελεσμάτων χρήσης. Επιπλέον, το μέγεθος αυτό αντανακλά την ανάπτυξη της εταιρείας, στην οποία, κατά την κρίση μας, επικεντρώνονται κυρίως οι χρήστες των Οικονομικών της Καταστάσεων. • Οι γνωστοποιήσεις του Ομίλου σχετικά με τις • ακολουθούμενες λογιστικές πολιτικές αναγνώρισης των εσόδων περιλαμβάνονται στις σημειώσεις 5.2.24 (5.2.24. Αναγνώριση Εσόδων ) και στη Σημείωση 6.17 (Πωλήσεις) των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Στοχευμένες αναλυτικές διαδικασίες για τον εντοπισμό τυχόν ασυνήθιστων μεταβολών και συναλλαγών που χρήζουν περαιτέρω διερεύνησης. Εξέταση δείγματος συμβάσεων πελατών για την αξιολόγηση των υφιστάμενων Λογιστικών αρχών και μεθόδων αναγνώρισης των εσόδων. Δειγματοληπτικός επαναϋπολογισμός των εκπτώσεων βάσει του επιβεβαιωμένου τζίρου ανά περίπτωση και των όρων των συμβάσεων και συμφωνία με τα αντίστοιχα εκδοθέντα τιμολόγια και λοιπά παραστατικά. Αξιολογήσαμε την επάρκεια των γνωστοποιήσεων στις συνημμένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις, σε σχέση με το θέμα αυτό. Αποτίμηση Αποθεμάτων Την 31.12.2020 ο Όμιλος και η Εταιρεία κατέχει Η ελεγκτική μας προσέγγιση περιέλαβε τις αποθέματα ύψους €7.492.943 και €7.473.607 αντίστοιχα ακόλουθες βασικές διαδικασίες: (€3.870.807 και 3.848.071 για την χρήση που έληξε την • Εξέταση των εσωτερικών δικλείδων 31.12.2019 εταιρεία και Όμιλος αντίστοιχα). Στην ασφαλείας σχετικά με το κύκλωμα 39 ενοποιημένη και εταιρική Κατάσταση Χρηματοοικονομικής θέσης για την χρήση 2020 περιλαμβάνεται πρόβλεψη απομείωσης αποθεμάτων ύψους €89.000 ενώ για την χρήση 2019 το ποσό ανέρχεται σε απομείωση ύψους €70.000. • Τα αποθέματα αποτιμώνται στην χαμηλότερη αξία μεταξύ κόστους κτήσης και καθαρής ρευστοποιήσιμης αξίας. Παρακολούθηση της διενέργειας της φυσικής απογραφής και δειγματοληπτικές επανακαταμετρήσεις. • Δειγματοληπτική επιβεβαίωση του ορθού υπολογισμού της μεθόδου αποτίμησης του μέσου σταθμικού κόστους. • Αξιολόγηση των εκτιμήσεων της Διοίκησης για τα ακίνητα και βραδέως κινούμενα αποθέματα με δειγματοληπτικές αναφορές σε ιστορικά στοιχεία πωλήσεων. Η καθαρή ρευστοποιήσιμη αξία είναι η εκτιμώμενη τιμή πώλησης κατά τη συνήθη πορεία των εργασιών, μειωμένη κατά το ποσό των εξόδων διάθεσης. παρακολούθησης της αποθήκης, της κοστολόγησης των προϊόντων, των απογραφών και της επιμέτρησης της αξίας των αποθεμάτων στο τέλος της χρήσης. Το κόστος των ετοίμων προϊόντων και της παραγωγής σε εξέλιξη προσδιορίζεται με τη μέθοδο του σταθμικού κόστους και αποτελείται από τις πρώτες ύλες, το άμεσο κόστος εργασίας και τα γενικά βιομηχανικά έξοδα τα • οποία κατανέμονται με βάση την κανονική παραγωγική δυναμικότητα. Κατάλληλη μέριμνα λαμβάνεται για τα άχρηστα, απαξιωμένα και με πολύ χαμηλή κυκλοφοριακή ταχύτητα αποθέματα εφόσον αυτά υπερβαίνουν τα προβλεπόμενα. Η μείωση της αξίας από την λογιστική στην καθαρή ρευστοποιήσιμη και οι ζημίες στα αποθέματα, εξοδοποιούνται στην περίοδο στην οποία αντιστοιχεί η υποτίμηση ή ζημία. Αναγνωρίσαμε την περιοχή της αποτίμησης αποθεμάτων ως ένα από τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου κυρίως λόγω των εκτιμήσεων που απαιτούνται τόσο στην επιμέτρηση της αξίας των αποθεμάτων, όσο και στον υπολογισμό του κόστους παραγωγής, και της σημαντικής τους επίπτωσης στην διαμόρφωση των αποτελεσμάτων χρήσης. • Συγκρίναμε σε δειγματοληπτική βάση τιμές πώλησης με κόστος πωλούμενων αποθεμάτων για να εντοπίσουμε αποθέματα που πωλήθηκαν με αρνητικό περιθώριο κέρδους και αξιολογήσαμε κατά πόσο αυτό λήφθηκε υπόψη στην αποτίμησή τους στη χαμηλότερη τιμή μεταξύ της αξίας κτήσης και της καθαρής ρευστοποιήσιμης αξίας. Επιπλέον αξιολογήσαμε την επάρκεια των σχετικών γνωστοποιήσεων της Εταιρείας και του Ομίλου στις συνημμένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις, σε σχέση με το ανωτέρω θέμα. Η επιμέτρηση της αξίας των αποθεμάτων βασίζεται σε εκτιμήσεις της διοίκησης για τις οποίες λαμβάνονται υπόψη η κίνηση των αποθεμάτων στην διάρκεια της χρήσης, η διάρκεια ζωής τους, η δυνατότητα επαναχρησιμοποίησης ή ρευστοποίησης των βραδέως κινουμένων αποθεμάτων κ.ά. Οι γνωστοποιήσεις του Ομίλου σχετικά με τις ακολουθούμενες λογιστικές πολιτικές αποτίμησης των αποθεμάτων περιλαμβάνονται στις σημειώσεις 5.2.15 (5.2.15 Αποθέματα ) και στη Σημείωση 6.5 (Αποθέματα) των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. 40 Άλλες πληροφορίες Η διοίκηση είναι υπεύθυνη για τις άλλες πληροφορίες. Οι άλλες πληροφορίες περιλαμβάνονται στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου, για την οποία γίνεται σχετική αναφορά στην “Έκθεση επί άλλων Νομικών και Κανονιστικών Απαιτήσεων”, στις Δηλώσεις των Μελών του Διοικητικού Συμβουλίου, αλλά δεν περιλαμβάνουν τις οικονομικές καταστάσεις και την έκθεση ελέγχου επί αυτών. Η γνώμη μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων δεν καλύπτει τις άλλες πληροφορίες και δεν εκφράζουμε με τη γνώμη αυτή οποιασδήποτε μορφής συμπέρασμα διασφάλισης επί αυτών. Σε σχέση με τον έλεγχό μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων, η ευθύνη μας είναι να αναγνώσουμε τις άλλες πληροφορίες και με τον τρόπο αυτό, να εξετάσουμε εάν οι άλλες πληροφορίες είναι ουσιωδώς ασυνεπείς με τις εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις ή τις γνώσεις που αποκτήσαμε κατά τον έλεγχο ή αλλιώς φαίνεται να είναι ουσιωδώς εσφαλμένες. Εάν, με βάση τις εργασίες που έχουμε εκτελέσει, καταλήξουμε στο συμπέρασμα ότι υπάρχει ουσιώδες σφάλμα σε αυτές τις άλλες πληροφορίες, είμαστε υποχρεωμένοι να αναφέρουμε το γεγονός αυτό. Δεν έχουμε τίποτα να αναφέρουμε σχετικά με το θέμα αυτό. Ευθύνες της διοίκησης και των υπευθύνων για τη διακυβέρνηση επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων Η διοίκηση έχει την ευθύνη για την κατάρτιση και εύλογη παρουσίαση των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως και για εκείνες τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου που η διοίκηση καθορίζει ως απαραίτητες, ώστε να καθίσταται δυνατή η κατάρτιση των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων απαλλαγμένων από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος. Κατά την κατάρτιση των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων, η διοίκηση είναι υπεύθυνη για την αξιολόγηση της ικανότητας της Εταιρείας και του Ομίλου να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους, γνωστοποιώντας όπου συντρέχει τέτοια περίπτωση, τα θέματα που σχετίζονται με τη συνεχιζόμενη δραστηριότητα και τη χρήση της λογιστικής αρχής της συνεχιζόμενης δραστηριότητας, εκτός και εάν η διοίκηση είτε προτίθεται να ρευστοποιήσει την Εταιρεία και τον Όμιλο ή να διακόψει τη δραστηριότητά τους ή δεν έχει άλλη ρεαλιστική εναλλακτική επιλογή από το να προβεί σ ’αυτές τις ενέργειες. Η Επιτροπή Ελέγχου (άρθ. 44 Ν. 4449/2017) της Εταιρείας έχει την ευθύνη εποπτείας της διαδικασίας χρηματοοικονομικής αναφοράς της Εταιρείας και του Ομίλου. Ευθύνες ελεγκτή για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων Οι στόχοι μας είναι να αποκτήσουμε εύλογη διασφάλιση για το κατά πόσο οι εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις, στο σύνολο τους, είναι απαλλαγμένες από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος και να εκδώσουμε έκθεση ελεγκτή, η οποία περιλαμβάνει τη γνώμη μας. Η εύλογη διασφάλιση συνιστά διασφάλιση υψηλού επιπέδου, αλλά δεν είναι εγγύηση ότι ο έλεγχος που διενεργείται σύμφωνα με τα ΔΠΕ, όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία, θα εντοπίζει πάντα ένα ουσιώδες σφάλμα, όταν αυτό υπάρχει. Σφάλματα δύναται να προκύψουν από απάτη ή από λάθος και θεωρούνται ουσιώδη όταν, μεμονωμένα ή αθροιστικά, θα μπορούσε εύλογα να αναμένεται ότι θα επηρέαζαν τις οικονομικές αποφάσεις των χρηστών, που λαμβάνονται με βάση αυτές τις εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις. Ως καθήκον του ελέγχου, σύμφωνα με τα ΔΠΕ όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία, ασκούμε επαγγελματική κρίση και διατηρούμε επαγγελματικό σκεπτικισμό καθ’ όλη τη διάρκεια του ελέγχου. Επίσης: 41 • Εντοπίζουμε και αξιολογούμε τους κινδύνους ουσιώδους σφάλματος στις εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος, σχεδιάζοντας και διενεργώντας ελεγκτικές διαδικασίες που ανταποκρίνονται στους κινδύνους αυτούς και αποκτούμε ελεγκτικά τεκμήρια που είναι επαρκή και κατάλληλα για να παρέχουν βάση για τη γνώμη μας. Ο κίνδυνος μη εντοπισμού ουσιώδους σφάλματος που οφείλεται σε απάτη είναι υψηλότερος από αυτόν που οφείλεται σε λάθος, καθώς η απάτη μπορεί να εμπεριέχει συμπαιγνία, πλαστογραφία, εσκεμμένες παραλείψεις, ψευδείς διαβεβαιώσεις ή παράκαμψη των δικλίδων εσωτερικού ελέγχου. • Κατανοούμε τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου που σχετίζονται με τον έλεγχο, με σκοπό το σχεδιασμό ελεγκτικών διαδικασιών κατάλληλων για τις περιστάσεις, αλλά όχι με σκοπό τη διατύπωση γνώμης επί της αποτελεσματικότητας των δικλίδων εσωτερικού ελέγχου της Εταιρείας και του Ομίλου. • Αξιολογούμε την καταλληλότητα των λογιστικών αρχών και μεθόδων που χρησιμοποιήθηκαν και το εύλογο των λογιστικών εκτιμήσεων και των σχετικών γνωστοποιήσεων που έγιναν από τη διοίκηση. • Αποφαινόμαστε για την καταλληλότητα της χρήσης από τη διοίκηση της λογιστικής αρχής της συνεχιζόμενης δραστηριότητας και με βάση τα ελεγκτικά τεκμήρια που αποκτήθηκαν για το εάν υπάρχει ουσιώδης αβεβαιότητα σχετικά με γεγονότα ή συνθήκες που μπορεί να υποδηλώνουν ουσιώδη αβεβαιότητα ως προς την ικανότητα της Εταιρείας και του Ομίλου να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους. Εάν συμπεράνουμε ότι υφίσταται ουσιώδης αβεβαιότητα, είμαστε υποχρεωμένοι στην έκθεση ελεγκτή να επιστήσουμε την προσοχή στις σχετικές γνωστοποιήσεις των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων ή εάν αυτές οι γνωστοποιήσεις είναι ανεπαρκείς να διαφοροποιήσουμε τη γνώμη μας. Τα συμπεράσματά μας βασίζονται σε ελεγκτικά τεκμήρια που αποκτώνται μέχρι την ημερομηνία της έκθεσης ελεγκτή. Ωστόσο, μελλοντικά γεγονότα ή συνθήκες ενδέχεται να έχουν ως αποτέλεσμα η Εταιρεία και ο Όμιλος να παύσουν να λειτουργούν ως συνεχιζόμενη δραστηριότητα. • Αξιολογούμε τη συνολική παρουσίαση, τη δομή και το περιεχόμενο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων, συμπεριλαμβανομένων των γνωστοποιήσεων, καθώς και το κατά πόσο οι εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις απεικονίζουν τις υποκείμενες συναλλαγές και τα γεγονότα με τρόπο που επιτυγχάνεται η εύλογη παρουσίαση. • Αποκτούμε επαρκή και κατάλληλα ελεγκτικά τεκμήρια αναφορικά με την χρηματοοικονομική πληροφόρηση των οντοτήτων ή των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων εντός του Ομίλου για την έκφραση γνώμης επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων. Είμαστε υπεύθυνοι για την καθοδήγηση, την επίβλεψη και την εκτέλεση του ελέγχου της Εταιρείας και των θυγατρικών της. Παραμένουμε αποκλειστικά υπεύθυνοι για την ελεγκτική μας γνώμη. Μεταξύ άλλων θεμάτων, κοινοποιούμε στους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση, το σχεδιαζόμενο εύρος και το χρονοδιάγραμμα του ελέγχου, καθώς και σημαντικά ευρήματα του ελέγχου, συμπεριλαμβανομένων όποιων σημαντικών ελλείψεων στις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου εντοπίζουμε κατά τη διάρκεια του ελέγχου μας. Επιπλέον, δηλώνουμε προς τους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση ότι έχουμε συμμορφωθεί με τις σχετικές απαιτήσεις δεοντολογίας περί ανεξαρτησίας και γνωστοποιούμε προς αυτούς όλες τις σχέσεις και άλλα θέματα που μπορεί εύλογα να θεωρηθεί ότι επηρεάζουν την ανεξαρτησία μας και τα σχετικά μέτρα προστασίας, όπου συντρέχει περίπτωση. Από τα θέματα που γνωστοποιήθηκαν στους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση, καθορίζουμε τα θέματα εκείνα που ήταν εξέχουσας σημασίας για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων της ελεγχόμενης χρήσεως και ως εκ τούτου αποτελούν τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου. 42 Έκθεση επί άλλων Νομικών και Κανονιστικών Απαιτήσεων 1. Έκθεση Διαχείρισης Διοικητικού Συμβουλίου Λαμβάνοντας υπόψη ότι η διοίκηση έχει την ευθύνη για την κατάρτιση της Έκθεσης Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου και της Δήλωσης Εταιρικής Διακυβέρνησης που περιλαμβάνεται στην έκθεση αυτή, κατ’ εφαρμογή των διατάξεων της παραγράφου 5 του άρθρου 2 του Ν. 4336/2015 (μέρος Β), σημειώνουμε ότι: α) Στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου περιλαμβάνεται δήλωση εταιρικής διακυβέρνησης, η οποία παρέχει τα πληροφοριακά στοιχεία που ορίζονται στο άρθρο 152 του Ν. 4548/2018. β) Κατά τη γνώμη μας η Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου έχει καταρτισθεί σύμφωνα με τις ισχύουσες νομικές απαιτήσεις των άρθρων 150-151 και 153-154 και της παραγράφου 1 (περιπτώσεις γ’ και δ’) του άρθρου 152 του Ν. 4548/2018 και το περιεχόμενο αυτής αντιστοιχεί με τις συνημμένες οικονομικές καταστάσεις της χρήσης που έληξε την 31.12.2020. γ) Με βάση τη γνώση που αποκτήσαμε κατά το έλεγχό μας, για την εταιρεία ΠΑΠΟΥΤΣΑΝΗΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ και το περιβάλλον της, δεν έχουμε εντοπίσει ουσιώδεις ανακρίβειες στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού της Συμβουλίου. 2. Συμπληρωματική Έκθεση προς την Επιτροπή Ελέγχου Η γνώμη μας επί των συνημμένων εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων είναι συνεπής με τη Συμπληρωματική Έκθεσή μας προς την Επιτροπή Ελέγχου της Εταιρείας, που προβλέπεται από το άρθρο 11 του κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) αριθ. 537/2014. 3. Παροχή μη ελεγκτικών υπηρεσιών Δεν παρείχαμε στην Εταιρεία και τις θυγατρικές της μη ελεγκτικές υπηρεσίες που απαγορεύονται σύμφωνα με το άρθρο 5 του κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) αριθ. 537/2014 ή λοιπές επιτρεπόμενες μη ελεγκτικές υπηρεσίες. 4. Διορισμός Ελεγκτή Διοριστήκαμε για πρώτη φορά ως Ορκωτοί Ελεγκτές Λογιστές της Εταιρείας με την από 16/07/2019 απόφαση της ετήσιας τακτικής γενικής συνέλευσης των μετόχων. Έκτοτε ο διορισμός μας έχει αδιαλείπτως ανανεωθεί για περίοδο 1 έτους με βάση τις λαμβανόμενες αποφάσεις της τακτικής γενικής συνέλευσης των μετόχων. Αθήνα, 19 Μαρτίου 2021 Ο Ορκωτός Ελεγκτής Λογιστής Παναγιώτης Νούλας Α.Μ. Σ.Ο.Ε.Λ. 40711 43 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2020 Δ. ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ 1. Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης ΟΜΙΛΟΣ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία Σημ. Ενσώματα πάγια 6.1 Επενδύσεις σε ακίνητα Άυλα περιουσιακά στοιχεία Επενδύσεις σε θυγατρικές επιχειρήσεις Μακροπρόθεσμες απαιτήσεις 31.12.2019 31.12.2020 31.12.2019 32.352.099 27.821.937 32.352.099 27.821.937 6.2 226.707 226.707 226.707 226.707 6.3 225.252 18.925 32.822.984 177.878 17.797 28.244.319 225.252 52.166 18.925 32.875.149 177.878 40.208 16.876 28.283.606 6.4 31.12.2020 ΕΤΑΙΡΕΙΑ Κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία Αποθέματα Εμπορικές απαιτήσεις (ανοικτό υπόλοιπο). 6.5 7.492.943 3.870.807 7.473.607 3.848.071 6.6 4.421.961 3.980.057 4.421.961 3.980.057 Εμπορικές απαιτήσεις (υπόλοιπο καλυμμένο με επιταγές) 6.6 233.537 108.896 233.537 108.896 Λοιπές απαιτήσεις 6.6 2.126.219 649.616 2.126.143 610.728 Ταμιακά διαθέσιμα και ισοδύναμα 6.7 4.256.667 18.531.326 51.354.310 2.650.657 11.260.032 39.504.351 4.239.236 18.494.484 51.369.633 2.639.812 11.187.564 39.471.170 14.529.291 14.819.862 14.529.291 14.819.862 1.819.487 1.551.930 (1.908) 237.435 3.514.811 14.431.168 1.551.930 (275) 217.200 (11.783.630) 1.819.487 1.551.930 237.435 3.546.809 14.431.168 1.551.930 217.200 (11.749.464) 21.651.047 19.236.255 21.684.952 19.270.696 18.261 21.669.307 (8.600) 19.227.655 21.684.952 19.270.696 Σύνολο ενεργητικού ΙΔΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ Ίδια κεφάλαια αποδιδόμενα στους μετόχους της μητρικής Μετοχικό Κεφάλαιο 6.8 Υπέρ το άρτιο Αποθεματικά εύλογης αξίας Συναλλαγματικές διαφορές Λοιπά αποθεματικά Αποτελέσματα εις νέον Σύνολο Ιδίων κεφαλαίων αποδιδόμενα στους Μετόχους της μητρικής 6.8 6.9 6.10 Μη ελέγχουσες συμμετοχές Σύνολο Ιδίων κεφαλαίων ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις Μακροπρόθεσμα δάνεια 6.11 9.093.029 5.892.022 9.093.029 5.892.022 Αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος 6.12 3.535.100 3.279.561 3.535.100 3.279.561 Προβλέψεις για παροχές στους εργαζόμενους 6.13 914.507 792.994 914.507 792.994 Λοιπές προβλέψεις 6.14 760.643 175.142 760.643 175.142 Επιχορηγήσεις περιουσιακών στοιχείων 6.15 1.241.220 15.544.498 1.368.385 11.508.104 1.241.220 15.544.498 1.368.385 11.508.104 7.992.122 5.406.224 7.992.122 5.346.863 Λοιπές υποχρεώσεις 6.16 6.16 1.643.652 1.101.079 1.643.330 1.084.216 Τρέχων φόρος εισοδήματος 6.16 1.102.378 - 1.102.378 - Βραχυπρόθεσμα δάνεια 6.11 3.402.352 14.140.504 29.685.002 51.354.310 2.261.290 8.768.592 20.276.696 39.504.351 3.402.352 14.140.183 29.684.681 51.369.633 2.261.290 8.692.369 20.200.474 39.471.170 Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις Προμηθευτές Σύνολο υποχρεώσεων Σύνολο Ιδίων κεφαλαίων και Υποχρεώσεων Οι σημειώσεις που παρατίθενται στις σελίδες 49 έως 100 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. 44 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2020 2. Κατάσταση Συνολικού εισοδήματος (κατά λειτουργία) ΟΜΙΛΟΣ 01.0101.0131.12.2020 31.12.2019 ΕΤΑΙΡΕΙΑ 01.0101.0131.12.2020 31.12.2019 Πωλήσεις 6.17 40.841.939 30.667.128 40.798.694 30.682.488 Κόστος πωλήσεων 6.18 (27.776.800) (21.857.094) (27.763.564) (21.879.833) 13.065.140 8.810.034 13.035.130 8.802.655 Μικτό κέρδος Άλλα έσοδα 697.213 450.133 686.051 450.392 Έξοδα διαθέσεως 6.19 (3.806.192) (3.260.896) (3.806.192) (3.260.896) Έξοδα διοικήσεως (2.525.574) (2.617.414) (2.480.790) (2.553.724) (677.406) (517.261) (677.406) (517.261) Έξοδα έρευνας & ανάπτυξης Άλλα έξοδα 6.21 (989.880) (411.762) (989.373) (399.904) Χρηματοοικονομικό κόστος (καθαρό) 6.22 (556.401) (597.671) (555.542) (597.766) 5.206.899 1.855.162 5.211.878 1.923.495 Κέρδη προ φόρων Αναβαλλόμενος Φόρος εισοδήματος 6.23 (283.342) (507.992) (283.342) (507.992) Τρέχων Φόρος εισοδήματος 6.23 (1.102.378) - (1.102.378) - Καθαρά κέρδη χρήσης (Α) 3.821.180 1.347.170 3.826.159 1.415.503 - Ιδιοκτήτες μητρικής 3.823.669 1.381.336 3.826.159 1.415.503 (2.489) (34.166) - - (115.845) (105.312) (115.845) (105.312) 27.803 25.275 27.803 25.275 - (481) - (481) - Μη ελέγχουσες συμμετοχές Λοιπά Συνολικά Εισοδήματα Στοιχεία που δεν θα ανακατατάσσονται μεταγενέστερα στα αποτελέσματα Επαναεπιμετρήσεις προγραμμάτων καθορισμένων παροχών Αναβαλλόμενος Φόρος εισοδήματος Αναβαλλόμενος φόρος από αλλαγή φορολογικού συντελεστή Στοιχεία που ανακατατάσσονται μεταγενέστερα στα αποτελέσματα Συναλλαγματικές διαφορές ενοποίησης (1.633) (549) - - Λοιπά συνολικά εισοδήματα μετά από φόρους (Β) Συγκεντρωτικά συνολικά εισοδήματα μετά από φόρους (Α+Β) (89.675) (81.068) (88.042) (80.518) 3.731.505 1.266.102 3.738.116 1.334.985 - Ιδιοκτήτες μητρικής 3.733.994 1.300.269 3.738.116 1.334.985 (2.489) (34.166) - - 0,1522 0,0550 0,1523 0,0564 - Μη ελέγχουσες συμμετοχές Κέρδη/(ζημίες) μετά από φόρους ανά μετοχή 6.24 Οι σημειώσεις που παρατίθενται στις σελίδες 49 έως 100 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. 45 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2020 3. Κατάσταση μεταβολών Ιδίων Κεφαλαίων ΟΜΙΛΟΣ Υπόλοιπα 1.1.2019 Συγκεντρωτικά συνολικά εισοδήματα μετά από φόρους Αύξηση Μετοχικού Κεφαλαίου Μετοχικό κεφάλαιο Υπέρ το άρτιο 15.322.230 14.431.168 Μείωση αποθεματικών από αναπροσαρμογή αξίας ακινήτων, μετά από φόρους Συναλλαγματικές διαφορές μετατροπής επιχειρηματικών δραστηριοτήτων εξωτερικού Επιστροφή Μετοχικού κεφαλαίου Μεταβολές στοιχείων στην περίοδο Υπόλοιπα 31.12.2019 Υπόλοιπα 1.1.2020 Συγκεντρωτικά συνολικά εισοδήματα μετά από φόρους Μεταβολή στα αποτελέσματα εις νεον από προσαρμογές προηγούμενων ετών Αύξηση Μετοχικού κεφαλαίου Σχηματισμός τακτικού αποθεματικού Φόρος κεφαλαιοποιημένων αποθεματικών Διαγραφή Αποθεματικών με συμψηφισμό ζημιών Επιστροφή Μετοχικού κεφαλαίου Συναλλαγματικές διαφορές μετατροπής επιχειρηματικών δραστηριοτήτων εξωτερικού Μεταβολές στοιχείων στην περίοδο Υπόλοιπα 31.12.2020 Απόθεματικά εύλογης αξίας 1.479.307 Λοιπά απόθεματικά 217.200 Απότελέσματα εις νέον (13.084.449) 1.300.818 Συναλλαγματικες διαφορες ενοπ θυγατρικων - Δικαιώματα Μειοψηφίας (34.166) 25.841 72.624 14.431.168 72.624 1.551.930 217.200 14.819.862 14.431.168 1.551.930 217.200 - (275) (275) 1.300.818 (11.783.630) (275) (275) (8.600) (8.600) (549) (502.368) 862.199 19.227.655 (11.783.630) 3.735.627 (275) (8.600) (2.489) 19.227.655 3.733.138 4.658 26.325 9.317 991.674 (67.940) (965.350) (1.255.921) (1.633) 26.861 18.261 (3.266) 2.441.653 21.669.307 4.658 965.349 191.308 (191.308) (171.073) 11.749.464 (1.255.921) (290.571) 14.529.291 (12.611.681) 1.819.487 1.551.930 18.365.456 1.266.652 25.841 72.624 (502.368) (502.368) 14.819.862 (67.940) (12.543.741) Σύνολο 20.235 237.435 15.298.442 3.514.811 (1.633) (1.633) (1.908) Οι σημειώσεις που παρατίθενται στις σελίδες 49 έως 100 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. 46 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2020 ΕΤΑΙΡΕΙΑ Υπόλοιπα 1.1.2019 Συγκεντρωτικά συνολικά εισοδήματα μετά από φόρους Μείωση αποθεματικών από αναπροσαρμογή αξίας ακινήτων, μετά από φόρους Επιστροφή Μετοχικού κεφαλαίου Μεταβολές στοιχείων στην περίοδο Υπόλοιπα 31.12.2019 Υπόλοιπα 1.1.2020 Συγκεντρωτικά συνολικά εισοδήματα μετά από φόρους Αύξηση Μετοχικού κεφαλαίου Σχηματισμός τακτικού αποθεματικού Φόρος κεφαλαιοποιημένων αποθεματικών Διαγραφη Αποθεματικών με συμψηφισμό ζημιών Επιστροφή Μετοχικού κεφαλαίου Μεταβολές στοιχείων στην περίοδο Υπόλοιπα 31.12.2020 Μετοχικό κεφάλαιο 15.322.230 Υπέρ το άρτιο 14.431.168 Αποθεματικά εύλογης αξίας 1.479.307 Λοιπά απόθεματικά 217.200 Απότελέσματα εις νέον (13.084.449) 1.334.985 Σύνολο 18.365.456 1.334.985 72.624 (502.368) 905.240 19.270.696 72.624 (502.368) (502.368) 14.819.862 14.431.168 72.624 1.551.930 217.200 1.334.985 (11.749.464) 14.819.862 14.431.168 1.551.930 217.200 (11.749.464) 3.738.116 191.308 (191.308) (171.073) 11.749.464 20.235 237.435 15.296.273 3.546.809 965.349 (67.940) (12.543.741) (1.255.921) (290.571) 14.529.291 (12.611.681) 1.819.487 1.551.930 19.270.696 3.738.116 965.349 (67.940) (965.350) (1.255.921) 2.414.256 21.684.952 Οι σημειώσεις που παρατίθενται στις σελίδες 49 έως 100 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. 47 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2020 4. Κατάσταση Ταμειακών Ροών (Έμμεση Μέθοδος) ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ 01.01- 01.01- 01.01- 01.01- 31.12.2020 31.12.2019 31.12.2020 31.12.2019 5.206.899 1.855.162 5.211.878 1.923.495 Αποσβέσεις 1.919.126 1.392.616 1.919.126 1.392.616 Προβλέψεις 1.086.831 91.974 1.086.831 91.974 Συναλλαγματικές διαφορές - (549) - - Αποσβέσεις επιχορηγήσεων (227.198) (125.339) (227.198) (125.339) Λειτουργικές δραστηριότητες Κέρδη προ φόρων Πλέον / (μείον) προσαρμογές για: (Έσοδα)/Έξοδα επενδύσεων - 8.293 - 8.293 556.401 597.766 555.542 597.766 8.542.059 3.819.922 8.546.179 3.888.804 Μείωση / (αύξηση) απαιτήσεων (2.038.305) (94.214) (2.084.009) (92.876) Μείωση / (αύξηση) αποθεμάτων (3.641.136) 555.587 (3.644.536) 578.323 2.771.319 209.947 2.858.588 159.565 Χρεωστικοί τόκοι και συναφή έξοδα καταβλημένα (328.657) (660.610) (328.657) (660.610) Σύνολο εισροών / (εκροών) από λειτουργικές δραστηριότητες (α) 5.305.281 3.830.632 5.347.566 3.873.207 - - (11.958) (40.208) (6.496.663) (2.001.710) (6.496.663) (2.001.710) (6.496.663) (2.001.710) (6.508.621) (2.041.918) (1.254.703) (502.086) (1.254.703) (502.086) 36.291 13.212 - - Χρηματοοικονομικό κόστος - (καθαρό) Πλέον/ μείον προσαρμογές για μεταβολές λογαριασμών κεφαλαίου κίνησης ή που σχετίζονται με τις λειτουργικές δραστηριότητες: (Μείωση) / αύξηση υποχρεώσεων (πλην τραπεζών) Μείον: Επενδυτικές δραστηριότητες Συμμετοχή σε θυγατρικές επιχειρήσεις Αγορά ενσώματων και άυλων παγίων στοιχείων Σύνολο εισροών / (εκροών) από επενδυτικές δραστηριότητες (β) Χρηματοδοτικές δραστηριότητες Επιστροφή Μετοχικού κεφαλαίου Εισπράξεις από αύξηση μετοχικού κεφαλαίου Εισπράξεις από εκδοθέντα / αναληφθέντα δάνεια 10.000.000 5.029.613 10.000.000 5.029.613 Εξοφλήσεις δανείων Εξοφλήσεις υποχρεώσεων από χρηματοδοτικές μισθώσεις (χρεολύσια) Σύνολο εισροών/(εκροών) από χρηματοδοτικές δραστηριότητες(γ) Καθαρή αύξηση / (μείωση) στα ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα περιόδου (α)+(β)+(γ) Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα στην έναρξη της χρήσης Συναλλαγματικές διαφορές στα ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα (5.499.580) (6.142.842) (5.499.580) (6.142.842) (485.237) (516.737) (485.237) (516.737) 2.796.770 (2.118.839) 2.760.479 (2.132.051) 1.605.387 (289.918) 1.599.424 (300.763) 2.650.657 2.940.575 2.639.812 2.940.575 622 - - - Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα στη λήξη της χρήσης 4.256.667 2.650.657 4.239.236 2.639.812 Οι σημειώσεις που παρατίθενται στις σελίδες 49 έως 100 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. 48 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2020 5. Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών καταστάσεων 5.1. Γενικές πληροφορίες Η ΠΑΠΟΥΤΣΑΝΗΣ A.B.E.E. ιδρύθηκε το 1960 και δραστηριοποιείται στην παραγωγή, εισαγωγή, εξαγωγή, προώθηση (marketing) και εν γένει εμπορία καταναλωτικών αγαθών, όπως ειδών σαπωνοποιίας, προϊόντων καλλυντικών και άλλων ειδών προσωπικής περιποίησης, καθώς και των πρώτων υλών παρασκευής αυτών, και λοιπά. Η εταιρεία χαρακτηρίζεται ως πλήρως καθετοποιημένη βιομηχανία παραγωγής σαπουνιών και προϊόντων προσωπικής περιποίησης, για το καταναλωτικό κοινό, ξενοδοχεία, κλπ. Οι εγκαταστάσεις της εταιρείας ευρίσκονται στο 71ο χλμ της Εθνικής οδού Αθηνών-Λαμίας στην περιοχή Ριτσώνα της Περιφερειακής Ενότητας Ευβοίας. Η εταιρεία ΠΑΠΟΥΤΣΑΝΗΣ A.B.E.E. έχει την μορφή της Ανώνυμης Εταιρείας και οι μετοχές της είναι εισηγμένες στο Χρηματιστήριο Αθηνών. Έδρα της Εταιρείας είναι ο Δήμος Χαλκιδέων της Περιφερειακής Ενότητας Ευβοίας της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας. Οι εν λόγω χρηματοοικονομικές καταστάσεις εγκρίθηκαν από το Διοικητικό Συμβούλιο την 19η Μαρτίου 2021 και είναι αναρτημένες, μαζί με την έκθεση ελέγχου του ορκωτού ελεγκτή και την ετήσια έκθεση του Δ.Σ. στο διαδίκτυο, στην ηλεκτρονική διεύθυνση www.papoutsanis.gr 5.2. Σύνοψη σημαντικών λογιστικών αρχών Οι βασικές λογιστικές αρχές που εφαρμόσθηκαν κατά τη σύνταξη των χρηματοοικονομικών καταστάσεων περιγράφονται παρακάτω. Αυτές οι αρχές έχουν εφαρμοσθεί με συνέπεια για όλες τις περιόδους που παρουσιάζονται, εκτός από την υιοθέτηση των παρακάτω νέων προτύπων και διερμηνειών που ισχύουν για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την 1η Ιανουαρίου 2021. Αναλυτικότερες πληροφορίες αναφέρονται στη συνέχεια (5.2.4). 5.2.1. Πλαίσιο κατάρτισης των χρηματοοικονομικών καταστάσεων Οι παρούσες χρηματοοικονομικές καταστάσεις έχουν συνταχθεί από τη διοίκηση σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (ΔΠΧΑ) που έχουν εκδοθεί από το Συμβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων (ΣΔΛΠ) και τις Διερμηνείες της Επιτροπής Διερμηνειών των Διεθνών Προτύπων Χρηματοοικονομικής Πληροφόρησης, όπως έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση, και παρουσιάζουν την οικονομική θέση της εταιρείας ΠΑΠΟΥΤΣΑΝΗΣ Α.Β.Ε.Ε., τη χρηματοοικονομικής της επίδοση και τις ταμειακές ροές της με βάση την αρχή της συνέχισης της δραστηριότητας, λαμβάνοντας υπόψη τους μακροοικονομικούς και μικροοικονομικούς παράγοντες και την επίδρασή τους στις επιχειρησιακές δραστηριότητες. 5.2.2. Αλλαγές στις λογιστικές πολιτικές Οι λογιστικές αρχές βάσει των οποίων συντάχθηκαν οι ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις, είναι συνεπείς με αυτές που χρησιμοποιήθηκαν για τη σύνταξη των ετήσιων ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων της χρήσης που έληξε 31/12/2019, και έχουν εφαρμοστεί με συνέπεια σε όλες τις περιόδους που παρουσιάζονται. 49 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2020 5.2.3. Κίνδυνος μη συνέχισης της δραστηριότητας Αξιολογήθηκαν γεγονότα, συνθήκες και σχετικοί επιχειρηματικοί κίνδυνοι που θα μπορούσαν να δημιουργήσουν σοβαρή αμφιβολία για τη δυνατότητα συνέχισης της δραστηριότητας της εταιρείας κατά την επόμενη χρήση. Ο κίνδυνος μη συνέχισης δραστηριότητας δεν υφίσταται. 5.2.4. Νέα πρότυπα, τροποποιήσεις προτύπων και διερμηνείες Νέα Πρότυπα, Διερμηνείες, Αναθεωρήσεις και Τροποποιήσεις υφιστάμενων Προτύπων τα οποία έχουν τεθεί σε ισχύ και έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση Τα ακόλουθα νέα Πρότυπα, Διερμηνείες και τροποποιήσεις Προτύπων έχουν εκδοθεί από το Συμβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων (IASB), έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση και η εφαρμογή τους είναι υποχρεωτική από την 01/01/2020 ή μεταγενέστερα. • Αναθεώρηση του Εννοιολογικού Πλαισίου της Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2020) Τον Μάρτιο του 2018, το IASB προέβη στην αναθεώρηση του Εννοιολογικού Πλαισίου της Χρηματοοικονομικής Αναφοράς, σκοπός της οποίας ήταν η ενσωμάτωση σημαντικών θεμάτων τα οποία δεν καλύπτονταν, καθώς επίσης και η επικαιροποίηση και παροχή διευκρινίσεων σε σχέση με συγκεκριμένες καθοδηγήσεις. Το αναθεωρημένο Εννοιολογικό Πλαίσιο της Χρηματοοικονομικής Αναφοράς περιλαμβάνει ένα νέο κεφάλαιο σχετικά με την επιμέτρηση, στο οποίο αναλύεται η έννοια της επιμέτρησης, συμπεριλαμβανομένων παραγόντων που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά την επιλογή μίας βάσης επιμέτρησης, θέματα σχετικά με την παρουσίαση και γνωστοποίηση στις Οικονομικές Καταστάσεις και καθοδήγηση αναφορικά με την αποαναγνώριση στοιχείων του ενεργητικού και υποχρεώσεων από τις Οικονομικές Καταστάσεις. Περαιτέρω, το αναθεωρημένο Εννοιολογικό Πλαίσιο της Χρηματοοικονομικής Αναφοράς περιλαμβάνει βελτιωμένους ορισμούς των στοιχείων του ενεργητικού και των υποχρεώσεων, καθοδήγηση που υποβοηθά την εφαρμογή των εν λόγω ορισμών, επικαιροποίηση των κριτηρίων για την αναγνώριση των στοιχείων του ενεργητικού και των υποχρεώσεων, καθώς επίσης και διευκρινίσεις σε σημαντικούς τομείς, όπως οι ρόλοι της διαχείρισης, της συντηρητικότητας και της αβεβαιότητας κατά την επιμέτρηση στην χρηματοοικονομική πληροφόρηση. Οι τροποποιήσεις δεν έχουν επίδραση στις ενοποιημένες και εταιρικές Οικονομικές Καταστάσεις. • Τροποποιήσεις στις Αναφορές του Εννοιολογικού Πλαισίου της Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2020) Τον Μάρτιο του 2018, το IASB προέβη στην έκδοση Τροποποιήσεων στις Αναφορές του Εννοιολογικού Πλαισίου της Χρηματοοικονομικής Αναφοράς, σε συνέχεια της αναθεώρησής του. Ορισμένα Πρότυπα περιλαμβάνουν ρητές αναφορές σε προγενέστερες εκδόσεις του Εννοιολογικού Πλαισίου της Χρηματοοικονομικής Αναφοράς. Σκοπός των εν λόγω τροποποιήσεων είναι η επικαιροποίηση των ως άνω αναφορών και η υποστήριξη για τη μετάβαση στο αναθεωρημένο Εννοιολογικό Πλαίσιο της Χρηματοοικονομικής Αναφοράς. Οι τροποποιήσεις δεν έχουν επίδραση στις ενοποιημένες και εταιρικές Οικονομικές Καταστάσεις. 50 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2020 • Τροποποιήσεις στο ΔΛΠ 1 και στο ΔΛΠ 8: «Ορισμός του Ουσιώδους» (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2020) Τον Οκτώβριο του 2018, το IASB προέβη στην έκδοση τροποποιήσεων στον ορισμό του ουσιώδους, προκειμένου να καταστεί ευκολότερο για τις εταιρείες να προβούν σε άσκηση κρίσης σχετικά με το ουσιώδες μέγεθος. Ο ορισμός του ουσιώδους βοηθά τις εταιρείες να αποφασίσουν ποιες πληροφορίες θα πρέπει να περιληφθούν στις Οικονομικές τους Καταστάσεις. Ο νέος ορισμός τροποποιεί το ΔΛΠ 1 και το ΔΛΠ 8. Οι τροποποιήσεις αποσαφηνίζουν τον ορισμό του ουσιώδους και πώς αυτός θα πρέπει να εφαρμοστεί, συμπεριλαμβάνοντας στον ορισμό καθοδήγηση η οποία μέχρι τώρα περιλαμβανόταν σε άλλα Πρότυπα. Οι τροποποιήσεις δεν έχουν επίδραση στις ενοποιημένες και εταιρικές Οικονομικές Καταστάσεις. • Τροποποιήσεις στα ΔΠΧΑ 9, ΔΛΠ 39 και ΔΠΧΑ 7: “Αναμόρφωση Σημείου Αναφοράς Επιτοκίου” (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2020) Τον Σεπτέμβριο του 2019, το IASB προέβη στην έκδοση τροποποιήσεων σε ορισμένες απαιτήσεις συγκεκριμένων λογιστικών χειρισμών αντιστάθμισης, προκειμένου να εξομαλύνει ενδεχόμενες επιπτώσεις που προκύπτουν από την αβεβαιότητα η οποία προέρχεται από την αναμόρφωση του Σημείου Αναφοράς Επιτοκίου. Οι τροποποιήσεις σχεδιάστηκαν για να υποστηρίξουν την παροχή χρήσιμων χρηματοοικονομικών πληροφοριών από τις εταιρείες κατά τη διάρκεια της περιόδου αβεβαιότητας, η οποία προκύπτει από τη σταδιακή κατάργηση των σημείων αναφοράς επιτοκίου, όπως τα διατραπεζικά επιτόκια. Επιπλέον, οι εταιρείες απαιτείται να παράσχουν πρόσθετες πληροφορίες στους επενδυτές αναφορικά με τις σχέσεις αντιστάθμισης που επηρεάζονται άμεσα από τις εν λόγω συνθήκες αβεβαιότητας. Οι τροποποιήσεις δεν έχουν επίδραση στις ενοποιημένες και εταιρικές Οικονομικές Καταστάσεις. • Τροποποιήσεις στο ΔΠΧΑ 3: «Ορισμός μίας Επιχείρησης» (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2020) Τον Οκτώβριο του 2018, το IASB προέβη στην έκδοση τροποποιήσεων περιορισμένου σκοπού στο ΔΠΧΑ 3 προκειμένου να βελτιώσει τον ορισμό μίας επιχείρησης. Οι τροποποιήσεις θα βοηθήσουν τις εταιρείες να προσδιορίσουν αν μία απόκτηση αποτελεί συνένωση επιχειρήσεων ή απόκτηση στοιχείων του ενεργητικού. Ο τροποποιημένος ορισμός επισημαίνει ότι η εκροή μίας επιχείρησης είναι να παρέχει αγαθά και υπηρεσίες στους πελάτες, ενώ ο προγενέστερος ορισμός εστίαζε στις αποδόσεις υπό τη μορφή μερισμάτων, χαμηλότερου κόστους ή άλλων οικονομικών οφελών στους επενδυτές και σε τρίτους. Επιπλέον της τροποποίησης του ορισμού της επιχείρησης, το IASB μέσω της εν λόγω έκδοσης παρέχει συμπληρωματική καθοδήγηση. Οι τροποποιήσεις δεν έχουν επίδραση στις ενοποιημένες και εταιρικές Οικονομικές Καταστάσεις. • Τροποποιήσεις στο ΔΠΧΑ 16 «Μισθώσεις» Σχετιζόμενες με τον Covid-19 Παραχωρήσεις Μισθώματος (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/06/2020) Τον Μάιο του 2020, το IASB προέβη στην έκδοση τροποποιήσεων στο ΔΠΧΑ 16 οι οποίες παρέχουν στους μισθωτές τη δυνατότητα να μην προβούν σε αξιολόγηση για το εάν μία σχετιζόμενη με τον Covid -19 παραχώρηση μισθώματος χαρακτηρίζεται ως τροποποίηση μίσθωσης. Πιο συγκεκριμένα, οι τροποποιήσεις διευκρινίζουν ότι στην περίπτωση που πληρούνται συγκεκριμένες προϋποθέσεις, δεν απαιτείται από τους μισθωτές να αξιολογήσουν εάν συγκεκριμένες παραχωρήσεις μισθώματος που σχετίζονται με τον Covid-19 αποτελούν τροποποιήσεις μίσθωσης. Αντιθέτως, οι μισθωτές που 51 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2020 εφαρμόζουν αυτή την πρακτική εφαρμογή, θα υιοθετήσουν για τις εν λόγω παραχωρήσεις μισθώματος έναν λογιστικό χειρισμό ως να μην αποτελούν τροποποιήσεις μίσθωσης. Τα παραπάνω εφαρμόζονται για παραχωρήσεις μισθώματος που σχετίζονται με τον Covid-19, οι οποίες μειώνουν τις πληρωμές μισθωμάτων που καθίστανται πληρωτέες την ή πριν από την 30η Ιουνίου 2021. Οι τροποποιήσεις δεν έχουν επίδραση στις ενοποιημένες και εταιρικές Οικονομικές Καταστάσεις. Νέα Πρότυπα, Διερμηνείες, Αναθεωρήσεις και Τροποποιήσεις υφιστάμενων Προτύπων τα οποία δεν έχουν ακόμα τεθεί σε ισχύ ή δεν έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση Τα ακόλουθα νέα Πρότυπα, Διερμηνείες και τροποποιήσεις Προτύπων έχουν εκδοθεί από το Συμβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων (IASB), αλλά είτε δεν έχουν ακόμη τεθεί σε ισχύ είτε δεν έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. • Τροποποιήσεις στο ΔΠΧΑ 4 «Ασφαλιστικές Συμβάσεις» - αναβολή εφαρμογής ΔΠΧΑ 9 (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2021) Τον Ιούνιο του 2020, το IASB προέβη στην έκδοση τροποποιήσεων βάσει των οποίων αναβάλλεται η ημερομηνία αρχικής εφαρμογής του ΔΠΧΑ 17 για δύο έτη, δηλαδή θα εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1η Ιανουαρίου 2023. Συνεπεία αυτού, το IASB προέβη επίσης σε παράταση της καθορισμένης καταληκτικής ημερομηνίας για την προσωρινή εξαίρεση από την εφαρμογή του ΔΠΧΑ 9 «Χρηματοοικονομικά Μέσα» που περιλαμβάνεται στο ΔΠΧΑ 4 «Ασφαλιστικές Συμβάσεις», έχοντας ως αποτέλεσμα οι οικονομικές οντότητες να απαιτείται να εφαρμόσουν το ΔΠΧΑ 9 για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1η Ιανουαρίου 2023. Ο Όμιλος θα εξετάσει την επίπτωση όλων των παραπάνω στις Οικονομικές του Καταστάσεις. Τα ανωτέρω έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση με ημερομηνία έναρξης ισχύος την 01/01/2021. • Τροποποιήσεις στα ΔΠΧΑ 9, ΔΛΠ 39, ΔΠΧΑ 7, ΔΠΧΑ 4 και ΔΠΧΑ 16: «Αναμόρφωση Σημείου Αναφοράς Επιτοκίου – Φάση 2» (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2021) Τον Αύγουστο του 2020, το IASB ολοκλήρωσε τη διαδικασία αξιολόγησης και ανταπόκρισης στην αναμόρφωση των διατραπεζικών επιτοκίων και άλλων σημείων αναφοράς επιτοκίου, προβαίνοντας στην έκδοση μίας σειράς τροποποιήσεων σε πέντε Πρότυπα. Οι τροποποιήσεις συμπληρώνουν αυτές που εκδόθηκαν το 2019 και επικεντρώνονται στις επιπτώσεις στις Οικονομικές Καταστάσεις όταν μια εταιρεία αντικαθιστά το παλιό επιτόκιο αναφοράς με ένα εναλλακτικό επιτόκιο αναφοράς ως αποτέλεσμα της αναμόρφωσης. Πιο συγκεκριμένα, οι τροποποιήσεις σχετίζονται με το πώς μια εταιρεία θα λογιστικοποιήσει τις αλλαγές στις συμβατικές ταμειακές ροές χρηματοοικονομικών μέσων, πώς θα λογιστικοποιήσει μία αλλαγή στις σχέσεις αντιστάθμισης ως αποτέλεσμα της αναμόρφωσης, καθώς και σχετικές πληροφορίες που θα πρέπει να γνωστοποιήσει. Ο Όμιλος θα εξετάσει την επίπτωση όλων των παραπάνω στις Οικονομικές του Καταστάσεις. Τα ανωτέρω έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση με ημερομηνία έναρξης ισχύος την 01/01/2021. • Τροποποιήσεις στο ΔΠΧΑ 3 «Συνενώσεις Επιχειρήσεων», στο ΔΛΠ 16 «Ενσώματα Πάγια», στο ΔΛΠ 37 «Προβλέψεις, Ενδεχόμενες Υποχρεώσεις και Ενδεχόμενα Στοιχεία του Ενεργητικού» και στις «Ετήσιες Βελτιώσεις 2018 - 2020» (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2022) 52 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2020 Τον Μάιο του 2020, το IASB προέβη στην έκδοση μίας σειράς τροποποιήσεων, που περιλαμβάνουν περιορισμένου σκοπού τροποποιήσεις σε τρία Πρότυπα, καθώς και τις Ετήσιες Βελτιώσεις του Συμβουλίου. Οι εν λόγω τροποποιήσεις παρέχουν διευκρινίσεις αναφορικά με τη διατύπωση των Προτύπων ή διορθώνουν ήσσονος σημασίας συνέπειες, παραβλέψεις ή αντικρούσεις μεταξύ των απαιτήσεων των Προτύπων. Πιο συγκεκριμένα: Οι τροποποιήσεις στο ΔΠΧΑ 3 «Συνενώσεις Επιχειρήσεων» επικαιροποιούν μία παραπομπή του ΔΠΧΑ 3 στο Εννοιολογικό Πλαίσιο της Χρηματοοικονομικής Αναφοράς χωρίς να τροποποιούν τις λογιστικές απαιτήσεις που αφορούν στις συνενώσεις επιχειρήσεων. Οι τροποποιήσεις στο ΔΛΠ 16 «Ενσώματα Πάγια» απαγορεύουν σε μία εταιρεία να αφαιρέσει από το κόστος των παγίων ποσά που έλαβε από την πώληση στοιχείων που παράγονται κατά τη διάρκεια προετοιμασίας των εν λόγω παγίων για να καταστούν έτοιμα προς χρήση. Αντιθέτως, η εταιρεία αναγνωρίζει τα εν λόγω έσοδα από πωλήσεις και τα σχετικά κόστη στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων. Οι τροποποιήσεις στο ΔΛΠ 37 «Προβλέψεις, Ενδεχόμενες Υποχρεώσεις και Ενδεχόμενα Στοιχεία του Ενεργητικού» προσδιορίζουν τα κόστη που μία εταιρεία θα πρέπει να συμπεριλάβει κατά την αξιολόγηση για το εάν ένα συμβόλαιο είναι ζημιογόνο. Οι Ετήσιες Βελτιώσεις των ΔΠΧΑ – Κύκλος 2018-2020 προβαίνουν σε ήσσονος σημασίας τροποποιήσεις στο ΔΠΧΑ 1 «Πρώτη Εφαρμογή των Διεθνών Προτύπων Χρηματοοικονομικής Αναφοράς», στο ΔΠΧΑ 9 «Χρηματοοικονομικά Μέσα», στο ΔΛΠ 41 «Γεωργία» και στα Επεξηγηματικά Παραδείγματα που συνοδεύουν το ΔΠΧΑ 16 «Μισθώσεις». Ο Όμιλος θα εξετάσει την επίπτωση όλων των παραπάνω στις Οικονομικές του Καταστάσεις. Τα ανωτέρω δεν έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. • ΔΠΧΑ 17 «Ασφαλιστικές Συμβάσεις» (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2023) Τον Μάιο του 2017, το IASB προέβη στην έκδοση ενός νέου Προτύπου, του ΔΠΧΑ 17, το οποίο αντικαθιστά ένα ενδιάμεσο Πρότυπο, το ΔΠΧΑ 4. Σκοπός του έργου του IASB ήταν η ανάπτυξη ενός ενιαίου Προτύπου βασισμένου στις αρχές (principle-based standard) για τον λογιστικό χειρισμό όλων των τύπων ασφαλιστικών συμβάσεων, συμπεριλαμβανομένων και των συμβάσεων αντασφάλισης που κατέχει ένας ασφαλιστικός φορέας. Ένα ενιαίο Πρότυπο βασισμένο στις αρχές θα ενισχύσει τη συγκρισιμότητα της χρηματοοικονομικής αναφοράς μεταξύ οικονομικών οντοτήτων, δικαιοδοσιών και κεφαλαιαγορών. Το ΔΠΧΑ 17 καθορίζει τις απαιτήσεις που θα πρέπει να εφαρμόζει μία οικονομική οντότητα στη χρηματοοικονομική πληροφόρηση που σχετίζεται με ασφαλιστικές συμβάσεις που εκδίδει και συμβάσεις αντασφάλισης που κατέχει. Επιπλέον, τον Ιούνιο του 2020, το IASB προέβη στην έκδοση τροποποιήσεων, οι οποίες όμως δεν επηρεάζουν τις θεμελιώδεις αρχές που εισήχθησαν όταν αρχικά εκδόθηκε το ΔΠΧΑ 17. Οι τροποποιήσεις έχουν σχεδιαστεί με σκοπό να μειώσουν τα κόστη μέσω απλούστευσης ορισμένων απαιτήσεων του Προτύπου, να οδηγήσουν σε πιο εύκολα επεξηγήσιμη χρηματοοικονομική απόδοση, καθώς και να διευκολύνουν τη μετάβαση αναβάλλοντας την ημερομηνία εφαρμογής του Προτύπου για το 2023, παρέχοντας παράλληλα πρόσθετη βοήθεια για τη μείωση της προσπάθειας που απαιτείται κατά την πρώτη εφαρμογή του Προτύπου. Ο Όμιλος θα εξετάσει την επίπτωση όλων των παραπάνω στις Οικονομικές του Καταστάσεις. Τα ανωτέρω δεν έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. 53 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2020 • Τροποποιήσεις στο ΔΛΠ 1 «Ταξινόμηση Υποχρεώσεων ως Βραχυπρόθεσμες ή Μακροπρόθεσμες» (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2023) Τον Ιανουάριο του 2020, το IASB προέβη στην έκδοση τροποποιήσεων στο ΔΛΠ 1 που επηρεάζουν τις απαιτήσεις για την παρουσίαση των υποχρεώσεων. Συγκεκριμένα, οι τροποποιήσεις αποσαφηνίζουν ένα από τα κριτήρια ταξινόμησης μιας υποχρέωσης ως μακροπρόθεσμη, την απαίτηση για μία οντότητα να έχει το δικαίωμα να αναβάλει τον διακανονισμό της υποχρέωσης για τουλάχιστον 12 μήνες μετά την περίοδο αναφοράς. Οι τροποποιήσεις περιλαμβάνουν: α) αποσαφήνιση ότι το δικαίωμα μίας οντότητας για αναβολή του διακανονισμού θα πρέπει να υφίσταται κατά την ημερομηνία αναφοράς, β) αποσαφήνιση ότι η ταξινόμηση της υποχρέωσης δεν επηρεάζεται από τις προθέσεις ή προσδοκίες της διοίκησης σχετικά με την εξάσκηση του δικαιώματος αναβολής του διακανονισμού, γ) επεξηγούν πώς οι συνθήκες δανεισμού επηρεάζουν την ταξινόμηση, και δ) αποσαφήνιση των απαιτήσεων σχετικά με την ταξινόμηση υποχρεώσεων μίας οντότητας που πρόκειται να ή ενδεχομένως να διακανονίσει μέσω έκδοσης ιδίων συμμετοχικών τίτλων. Επιπλέον, τον Ιούλιο του 2020, το IASB προέβη στην έκδοση μίας τροποποίησης για την αναβολή κατά ένα έτος της ημερομηνίας έναρξης ισχύος της αρχικώς εκδοθείσας τροποποίησης στο ΔΛΠ 1, ως αποτέλεσμα της εξάπλωσης της πανδημίας του Covid-19. Ο Όμιλος θα εξετάσει την επίπτωση όλων των παραπάνω στις Οικονομικές του Καταστάσεις. Τα ανωτέρω δεν έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. • Τροποποιήσεις στο ΔΛΠ 1 «Παρουσίαση των Οικονομικών Καταστάσεων» (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2023) Τον Φεβρουάριο του 2021, το IASB προέβη στην έκδοση τροποποιήσεων περιορισμένου σκοπού που αφορούν στις γνωστοποιήσεις των λογιστικών πολιτικών. Σκοπός των τροποποιήσεων είναι να βελτιώσουν τις γνωστοποιήσεις των λογιστικών πολιτικών ώστε να παρέχουν πιο χρήσιμη πληροφόρηση στους επενδυτές και σε λοιπούς χρήστες των Οικονομικών Καταστάσεων. Πιο συγκεκριμένα, με βάση τις τροποποιήσεις απαιτείται η γνωστοποίηση σημαντικών πληροφοριών σχετικών με τις λογιστικές πολιτικές, αντί της γνωστοποίησης των σημαντικών λογιστικών πολιτικών. Ο Όμιλος θα εξετάσει την επίπτωση όλων των παραπάνω στις Οικονομικές του Καταστάσεις. Τα ανωτέρω δεν έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. •Τροποποιήσεις στο ΔΛΠ 8 «Λογιστικές Πολιτικές, Αλλαγές στις Λογιστικές Εκτιμήσεις και Λάθη: Ορισμός των Λογιστικών Εκτιμήσεων» (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2023) Τον Φεβρουάριο του 2021, το IASB προέβη στην έκδοση τροποποιήσεων περιορισμένου σκοπού οι οποίες αποσαφηνίζουν τη διαφορά μεταξύ αλλαγής λογιστικής εκτίμησης και αλλαγής λογιστικής πολιτικής. Η διάκριση αυτή είναι σημαντική, καθώς η αλλαγή λογιστικής εκτίμησης εφαρμόζεται χωρίς αναδρομική ισχύ και μόνο για μελλοντικές συναλλαγές και άλλα μελλοντικά γεγονότα, εν αντιθέσει με την αλλαγή λογιστικής πολιτικής που έχει αναδρομική ισχύ και εφαρμόζεται σε συναλλαγές και άλλα γεγονότα του παρελθόντος. Ο Όμιλος θα εξετάσει την επίπτωση όλων των παραπάνω στις Οικονομικές του Καταστάσεις. Τα ανωτέρω δεν έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. 54 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2020 5.2.5. Σημαντικές λογιστικές εκτιμήσεις και παραδοχές Οι εκτιμήσεις και οι κρίσεις της διοίκησης επανεξετάζονται διαρκώς και βασίζονται σε ιστορικά δεδομένα και προσδοκίες για μελλοντικά γεγονότα, που κρίνονται εύλογες σύμφωνα με τα ισχύοντα. Η εταιρεία προβαίνει σε εκτιμήσεις και παραδοχές, που αφορούν κυρίως τον προσδιορισμό της ωφέλιμης ζωής των παγίων στοιχείων, την ανάγκη επανεκτίμησης της εύλογης αξίας των ακινήτων, τον προσδιορισμό της εύλογης αξίας των επενδύσεων σε ακίνητα, τον προσδιορισμό της ανακτήσιμης αξίας των απαιτήσεων, την αναγνώριση των ενδεχόμενων υποχρεώσεων και τον έλεγχο απομείωσης των περιουσιακών στοιχείων. Οι εκτιμήσεις και παραδοχές που ενέχουν σημαντικό κίνδυνο να προκαλέσουν ουσιώδεις προσαρμογές στις λογιστικές αξίες των περιουσιακών στοιχείων και των υποχρεώσεων στους επόμενους 12 μήνες έχουν ως εξής: Φόρος Εισοδήματος Η πρόβλεψη για φόρο εισοδήματος με βάση το ΔΛΠ 12 υπολογίζεται με εκτίμηση των φόρων που θα καταβληθούν στις φορολογικές αρχές και περιλαμβάνει τον τρέχοντα φόρο εισοδήματος για κάθε χρήση, πρόβλεψη για τους πρόσθετους φόρους που πιθανόν να προκύψουν από μελλοντικούς φορολογικούς ελέγχους και αναγνώριση μελλοντικών φορολογικών ωφελειών. Η τελική εκκαθάριση των φόρων εισοδήματος ενδέχεται να αποκλίνει από τα σχετικά ποσά τα οποία έχουν καταχωρηθεί στις οικονομικές καταστάσεις. Για τον συνολικό προσδιορισμό της πρόβλεψης για φόρο εισοδήματος όπως παρουσιάζεται στην Κατάσταση Οικονομικής Θέσης απαιτούνται σημαντικές εκτιμήσεις. Για συγκεκριμένες συναλλαγές και υπολογισμούς, ο προσδιορισμός της τελικής φορολογίας είναι αβέβαιος. Ο Όμιλος αναγνωρίζει υποχρεώσεις για προβλεπόμενα φορολογικά ζητήματα με βάση υπολογισμούς για το κατά πόσο θα προκύψει επιπρόσθετη φορολογία. Όπου το τελικό φορολογικό αποτέλεσμα αυτών των ζητημάτων διαφέρει από το ποσό που έχει αρχικά αναγνωριστεί οι διαφορές επηρεάζουν την πρόβλεψη για φόρο εισοδήματος και για αναβαλλόμενη φορολογία στην περίοδο που έγινε ο προσδιορισμός. Πρόβλεψη για αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές Για τον προσδιορισμό των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών και τον σχηματισμό σχετικής πρόβλεψης επισφάλειας, ο Όμιλος ακολουθεί το γενικό μοντέλο όπως αυτό αναλυτικά περιγράφεται στην παράγραφο 5.2.13 των λογιστικών πολιτικών. Τα στοιχεία που απαιτούνται τόσο για τον προσδιορισμό αν υπάρχει σημαντική επιδείνωση του πιστωτικού κινδύνου μετά την αρχική αναγνώριση και τον προσδιορισμό του σταδίου στο οποίο εμπίπτει κάθε χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο, όσο και για τον υπολογισμό της πρόβλεψης απομείωσης βασίζονται σε ιστορικά και μελλοντικά δεδομένα και περιλαμβάνουν σημαντικές εκτιμήσεις. Η εμπειρία του παρελθόντος και οι εκτιμήσεις για το μέλλον ενδεχομένως να μην οδηγήσουν σε συμπεράσματα ενδεικτικά του πραγματικού ύψους αθέτησης υποχρεώσεων όταν θα επέλθει σχετικό γεγονός. Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις αναβαλλόμενης φορολογικής απαίτησης επί φορολογικών ζημιών και ανακτησιμότητα Αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση αναγνωρίζεται για όλες τις αχρησιμοποίητες φορολογικές ζημιές στον βαθμό που είναι πιθανό ότι θα υπάρξουν επαρκή φορολογητέα κέρδη που θα συμψηφιστούν με αυτές τις φορολογικές ζημίες. Για τον καθορισμό του ύψους της αναβαλλόμενης φορολογικής απαίτησης που μπορεί να αναγνωριστεί απαιτούνται σημαντικές κρίσεις και εκτιμήσεις της Διοίκησης του Ομίλου και της Εταιρείας , οι οποίες βασίζονται στα μελλοντικά φορολογητέα κέρδη σε συνδυασμό με τις 55 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2020 μελλοντικές φορολογικές στρατηγικές που θα ακολουθηθούν. Επίσης, σε κάθε ημερομηνία αναφοράς των Οικονομικών Καταστάσεων, ο Όμιλος και η Εταιρεία αξιολογεί την αναγνώριση αναβαλλόμενης φορολογικής απαίτησης (αξιολόγηση ανακτησιμότητας). Η αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση επανεξετάζεται σε κάθε ημερομηνία αναφοράς και μειώνεται κατά την έκταση που δεν είναι πλέον πιθανό ότι επαρκές φορολογητέο κέρδος θα είναι διαθέσιμο για να επιτρέψει την αξιοποίηση της ωφέλειας μέρους ή του συνόλου αυτής της αναβαλλόμενης φορολογικής απαίτησης. Ενδεχόμενα γεγονότα/ Αβέβαιη έκβαση εκκρεμών επίδικων υποθέσεων Ο Όμιλος και η Εταιρεία εμπλέκονται σε δικαστικές διεκδικήσεις και αποζημιώσεις κατά τη συνήθη πορεία των εργασιών του. Ο Όμιλος και η Εταιρεία εξετάζουν τις εκκρεμείς δικαστικές υποθέσεις σε κάθε ημερομηνία της Κατάστασης Οικονομικής Θέσης και προχωρούν σε διενέργεια προβλέψεων για επίδικες υποθέσεις κατά του Ομίλου, βάσει στοιχείων από τα Δικηγορικά γραφεία με τα οποία συνεργάζονται, τα οποία προκύπτουν βάσει των πρόσφατων εξελίξεων των υποθέσεων που διαχειρίζονται. Η Διοίκηση κρίνει ότι οποιοιδήποτε διακανονισμοί δε θα επηρέαζαν περαιτέρω την οικονομική θέση της Εταιρείας και του Ομίλου στις 31.12.2020. Παρόλα αυτά, ο καθορισμός των ενδεχόμενων υποχρεώσεων που σχετίζονται με τις δικαστικές διεκδικήσεις και τις απαιτήσεις είναι μια πολύπλοκη διαδικασία που περιλαμβάνει κρίσεις σχετικά με τις πιθανές συνέπειες και τις διερμηνείες σχετικά με τους νόμους και τους κανονισμούς. Μεταβολές στις κρίσεις ή στις διερμηνείες είναι πιθανό να οδηγήσουν σε μια αύξηση ή μια μείωση των ενδεχόμενων υποχρεώσεων της Εταιρείας και του Ομίλου στο μέλλον. Ωφέλιμη ζωή αποσβέσιμων στοιχείων (συντελεστές απόσβεσης) Η Διοίκηση εξετάζει τις ωφέλιμες ζωές των αποσβέσιμων στοιχείων σε κάθε χρήση. Την 31.12.2020 η Διοίκηση της Εταιρείας εκτιμά ότι οι ωφέλιμες ζωές αντιπροσωπεύουν την αναμενόμενη χρησιμότητα των στοιχείων του Ενεργητικού. Τα αναπόσβεστα υπόλοιπα αναλύονται στις σημειώσεις των οικονομικών καταστάσεων. Τα πραγματοποιηθέντα αποτελέσματα, ωστόσο, είναι πιθανό να διαφέρουν λόγω τεχνικής βαθμιαίας απαξίωσης, κυρίως όσον αφορά το λογισμικό και το μηχανογραφικό εξοπλισμό. Απομείωση ενσώματων παγίων και συμμετοχών Τα ενσώματα πάγια στοιχεία ελέγχονται για σκοπούς απομείωσης όταν γεγονότα ή αλλαγές στις συνθήκες υποδηλώνουν ότι η λογιστική αξία μπορεί να μην είναι ανακτήσιμη. Για τον υπολογισμό της αξίας χρήσεως η Διοίκηση εκτιμά τις μελλοντικές ταμειακές ροές από το περιουσιακό στοιχείο ή την μονάδα ταμειακής ροής και επιλέγει τον κατάλληλο συντελεστή προεξόφλησης για να υπολογίσει την παρούσα αξία των μελλοντικών ταμειακών ροών. Εναλλακτικά επιλέγει άλλη εύλογη μέθοδο που κρίνει πως απεικονίζει με αξιόπιστο τρόπο την ανακτήσιμη αξία των ενσώματων παγίων κατά την λήξη της χρήσης. Οι λογιστικές αξίες των συμμετοχών επανεκτιμώνται για ενδεχόμενη ανάγκη απομείωσης, όταν γεγονότα ή συνθήκες δείχνουν ότι η αναφερόμενη αξία τους μπορεί να μην ανακτηθεί. Πρόβλεψη για αποζημίωση προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία Οι υποχρεώσεις για αποζημίωση προσωπικού υπολογίζονται βάσει αναλογιστικών μεθόδων η διενέργεια των οποίων απαιτεί από τη Διοίκηση να εκτιμήσει συγκεκριμένους παραμέτρους όπως τα επιτόκια προεξόφλησης, τα ποσοστά μελλοντικής αύξησης των μισθών των εργαζομένων, το μελλοντικό ποσοστό αποχώρησης των εργαζομένων και λοιπούς παράγοντες όπως ο δείκτης πληθωρισμού. Η 56 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2020 Διοίκηση του Ομίλου εκτιμά με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τις παραπάνω παραμέτρους σε ετήσια βάση όποτε και διενεργείται η σχετική αναλογιστική μελέτη. Επιπλέον λεπτομέρειες περιλαμβάνονται στην σημείωση 5.3.16. Ενοποίηση θυγατρικής εταιρείας στην οποία ο όμιλος κατέχει μη πλειοψηφικό ποσοστό δικαιωμάτων ψήφου Ο Όμιλος εκτιμά ότι ελέγχει τη Θυγατρική PAPOUTSANIS Sp. Z o.o. , παρόλο που κατέχει ποσοστό ίσο με το 50% των δικαιωμάτων ψήφου, βασιζόμενος στις προϋποθέσεις που προδιαγράφονται στο ΔΠΧΑ 10. Συγκεκριμένα, ο Όμιλος, βασιζόμενος στα υφιστάμενα δικαιώματα του και στο γεγονός ότι έχει υπογεγραμμένες συμφωνίες με τον άλλο μέτοχο, εκτιμά πως έχει την δυνατότητα να κατευθύνει τις δραστηριότητες που επηρεάζουν σημαντικά την απόδοση της εταιρείας, δηλαδή τις συναφείς δραστηριότητες (“relevant activities”). Οι παραπάνω προϋποθέσεις του ΔΠΧΑ 10 οριοθετούν το πλαίσιο με βάση το οποίο ενοποιείται η εν λόγω Θυγατρική. 5.2.6. Ενοποίηση Αρχές Ενοποίησης: Οι οικονομικές καταστάσεις περιλαμβάνουν τις οικονομικές καταστάσεις της μητρικής εταιρίας ΠΑΠΟΥΤΣΑΝΗΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ και των θυγατρικών της. Όλες οι θυγατρικές (εταιρίες στις οποίες η ΠΑΠΟΥΤΣΑΝΗΣ Α.Β.Ε.Ε. έχει άμεση ή έμμεση κατοχή άνω του μισού των δικαιωμάτων ψήφου ή έχει το δικαίωμα άσκησης ελέγχου επί των εργασιών τους) έχουν ενοποιηθεί. Οι θυγατρικές ενοποιούνται από την ημερομηνία που η ΠΑΠΟΥΤΣΑΝΗΣ Α.Β.Ε.Ε. αποκτά δικαίωμα άσκησης ελέγχου σε αυτές και παύουν να ενοποιούνται από την ημέρα παύσης του ελέγχου αυτού. Τα διεταιρικά υπόλοιπα και συναλλαγές έχουν απαλειφθεί. Όπου κρίθηκε απαραίτητο, οι λογιστικές αρχές των θυγατρικών έχουν τροποποιηθεί ώστε να διασφαλιστεί η συνέπεια με τις λογιστικές αρχές που εφαρμόστηκαν από τον όμιλο. Ακολουθεί ανάλυση των θυγατρικών που ενοποιήθηκαν μαζί με τα σχετικά ποσοστά συμμετοχής της ΠΑΠΟΥΤΣΑΝΗΣ Α.Β.Ε.Ε. σε κάθε μία εξ’ αυτών. Σημειώνουμε ότι όλες οι θυγατρικές του Ομίλου έχουν την ίδια ημερομηνία κλεισίματος Οικονομικών Καταστάσεων. Η μεταβολή της συμμετοχής σε θυγατρική εταιρία, χωρίς την απώλεια του ελέγχου, θεωρείται ως μία συναλλαγή εντός της καθαρής θέσης. Συμμετοχές σε Θυγατρικές Επιχειρήσεις: Οι συμμετοχές σε θυγατρικές επιχειρήσεις στις εταιρικές οικονομικές καταστάσεις αποτιμούνται στην τιμή κτήσεως μειωμένη με τυχόν απομειώσεις της αξίας τους, όποτε αυτό κρίνεται απαραίτητο. Θυγατρική PAPOUTSANIS Sp. Z o.o. Έτος ίδρυσης % Χώρα 2019 50% Πολωνία Η εταιρεία ΠΑΠΟΥΤΣΑΝΗΣ προχώρησε κατά το α’ εξάμηνο του 2019 στην ίδρυση θυγατρικής εταιρίας στην Πολωνία, με την επωνυμία PAPOUTSANIS Sp. Z o.o.. Μέτοχοι της νέας εταιρίας, με έδρα τη Βαρσοβία, είναι η Παπουτσάνης ΑΒΕΕ και η πολωνική σαπωνοποιία Betasoap Sp. Z o.o., με ποσοστό 50% εκάστη. 57 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2020 5.2.7. Πληροφόρηση κατά τομέα Οι τομείς καθορίζονται με βάση την εσωτερική πληροφόρηση που λαμβάνει η Διοίκηση της Εταιρείας και παρουσιάζονται στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις με βάση αυτήν την εσωτερική κατηγοριοποίηση. Η εταιρεία έχει ένα και μόνο επιχειρηματικό τομέα δραστηριότητας, αυτόν της παραγωγής (στην Ελλάδα) και διάθεσης προϊόντων στις αγορές εσωτερικού και εξωτερικού. 5.2.8. Συναλλαγματικές μετατροπές Λειτουργικό νόμισμα και νόμισμα παρουσίασης Τα στοιχεία των χρηματοοικονομικών καταστάσεων της εταιρείας υπολογίζονται σε ευρώ, χρησιμοποιώντας το νόμισμα του πρωτεύοντος οικονομικού περιβάλλοντος, στο οποίο λειτουργεί η εταιρία (καλούμενο «λειτουργικό νόμισμα»). Συναλλαγές και υπόλοιπα Οι συναλλαγές σε ξένα νομίσματα μετατρέπονται στο λειτουργικό νόμισμα βάσει των ισοτιμιών που ισχύουν κατά την ημερομηνία της κάθε συναλλαγής. Στην κατάσταση αποτελεσμάτων αναγνωρίζονται κέρδη και ζημίες από συναλλαγματικές διαφορές, οι οποίες προκύπτουν από την εκκαθάριση αυτών των συναλλαγών και από τη μετατροπή των χρηματικών στοιχείων ενεργητικού και υποχρεώσεων σε ξένο νόμισμα με τις συναλλαγματικές ισοτιμίες που ισχύουν κατά την ημερομηνία ισολογισμού. 5.2.9. Ενσώματες Ακινητοποιήσεις Τα ιδιοχρησιμοποιούμενα ακίνητα πάγια στοιχεία (κτίρια, οικόπεδα) αποτιμώνται στην αναπροσαρμοσμένη αξία που αποτελείται από την εύλογη αξία κατά την ημέρα της αναπροσαρμογής μειωμένη με τις μεταγενέστερες συσσωρευμένες αποσβέσεις και τις μεταγενέστερες συσσωρευμένες ζημίες απομείωσης. Η εύλογη αξία προσδιορίζεται μετά από εκτίμηση επαγγελματιών εκτιμητών και η θετική διαφορά καταχωρείται σε λογαριασμό καθαρής θέσης «Αποθεματικά εύλογης αξίας». Ενώ η αρνητική, καταχωρείται στα αποτελέσματα χρήσεως στο βαθμό που δεν συμψηφίζει αντίστοιχο αποθεματικό εύλογης αξίας. Τέτοιες εκτιμήσεις διενεργώνται όταν υπάρχουν στοιχεία αγοράς για μεταβολή εύλογης αξίας και το αργότερο κάθε 5 χρόνια. Η τελευταία εκτίμηση έγινε με ημερομηνία 31.12.2019. Αποτέλεσμα της εκτίμησης αυτής ήταν η μείωση της εύλογης αξίας των Οικοπέδων κατά 27.682 € και η αύξηση της εύλογης αξίας των Κτιρίων κατά 127.360€. Τα λοιπά στοιχεία των ενσώματων ακινητοποιήσεων (μηχανήματα, εξοπλισμός κλπ) παρουσιάζονται στο κόστος κτήσης μείον συσσωρευμένες αποσβέσεις και τυχόν απομείωση. Το κόστος κτήσης περιλαμβάνει τις δαπάνες που σχετίζονται άμεσα με την απόκτηση των ενσώματων ακινητοποιήσεων. Μεταγενέστερες δαπάνες είτε περιλαμβάνονται στην λογιστική αξία των ενσώματων παγίων ή εφόσον κριθεί πιο κατάλληλο, αναγνωρίζονται ως ξεχωριστό πάγιο, μόνο όταν θεωρείται πιθανόν ότι θα προκύψουν μελλοντικά οικονομικά οφέλη για την εταιρεία και υπό την προϋπόθεση ότι το κόστος του παγίου μπορεί να επιμετρηθεί αξιόπιστα. Το κόστος επισκευών και συντηρήσεων καταχωρείται ως έξοδο στην κατάσταση αποτελεσμάτων κατά το χρόνο πραγματοποίησής του. Χρηματοοικονομικά έξοδα που προκύπτουν από τον δανεισμό των κεφαλαίων που χρησιμοποιούνται για χρηματοδότηση αγοράς ενσώματων ακινητοποιήσεων, κεφαλαιοποιούνται κατά την χρονική περίοδο που απαιτείται για την προετοιμασία και την ολοκλήρωση του παγίου για μελλοντική χρήση. Λοιπές κατηγορίες χρηματοοικονομικών εξόδων από δανεισμό αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα της χρήσης ως έξοδα. 58 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2020 Τα οικόπεδα δεν υπόκεινται σε απόσβεση. Οι αποσβέσεις των άλλων στοιχείων των ενσώματων ακινητοποιήσεων υπολογίζονται με την σταθερή μέθοδο με ισόποσες ετήσιες επιβαρύνσεις κατά το χρονικό διάστημα της αναμενόμενης ωφέλιμης ζωής του στοιχείου, έτσι ώστε να διαγραφεί το κόστος στην στο τέλος της ωφέλιμης ζωής. Οι υπολειμματικές αξίες εκτιμήθηκαν μηδενικές. Η εκτιμώμενη διάρκεια ζωής των σημαντικότερων κατηγοριών παγίων είναι η εξής: Βιομηχανικά κτίρια Μηχανήματα και μηχανολογικός εξοπλισμός Λοιπές μηχανολογικές εγκαταστάσεις και λοιπός μηχανολογικός εξοπλισμός Εξοπλισμός Η/Υ και λογισμικό Μέσα μεταφοράς ατόμων / φορτίων Έπιπλα και λοιπός εξοπλισμός Έτη 50-60 10-30 2-7 5-10 10 / 8,3 10 Το κόστος μεταγενέστερων δαπανών αποσβένεται στο διάστημα της αναμενόμενης ωφέλιμης ζωής κάθε στοιχείου. Όταν ένα μηχάνημα απαρτίζεται από μεγάλα εξαρτήματα με διαφορετική ωφέλιμη ζωή, τότε τα εξαρτήματα λαμβάνονται ως ξεχωριστά στοιχεία. Οι υπολειμματικές αξίες και οι ωφέλιμες ζωές των ενσώματων παγίων μπορούν να αναθεωρηθούν και να προσαρμοστούν, εάν αυτό κριθεί αναγκαίο, σε κάθε ημερομηνία ισολογισμού. Όταν η αναπόσβεστη αξία του ενσώματου πάγιου στοιχείου υπερβαίνει την ανακτήσιμη αξία του, η διαφορά καταχωρείται άμεσα ως έξοδο στην κατάσταση αποτελεσμάτων και το πάγιο καταχωρείται στην ανακτήσιμη αξία του. Τα κέρδη και οι ζημίες από την πώληση ενσώματων παγίων προσδιορίζονται από την διαφορά του εσόδου και της αναπόσβεστης αξίας αυτών και συμπεριλαμβάνονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων. Σε περίπτωση που τα ενσώματα πάγια που αποτιμώνται στην εύλογη αξία πωληθούν, τα σχηματισμένα αποθεματικά εύλογης αξίας μεταφέρονται στα αποτελέσματα εις νέον. 5.2.10. Ασώματες ακινητοποιήσεις Έξοδα Ερευνών Το κόστος έρευνας λογίζεται ως έξοδο κατά την πραγματοποίησή του. Έξοδα αναπτύξεως Το κόστος των έργων ανάπτυξης (που αφορούν κυρίως σχεδιασμό και δοκιμή νέων ή βελτιωμένων προϊόντων) αναγνωρίζεται ως κατηγορία των ασώματων παγίων στοιχείων μόνον όταν υπάρχει πιθανότητα επιτυχίας των έργων αυτών, λαμβάνοντας υπόψη το βαθμό εμπορικής και τεχνολογικής βιωσιμότητας τους και εφόσον το κόστος μπορεί να επιμετρηθεί με αξιοπιστία. Λοιπές δαπάνες ανάπτυξης καταχωρούνται ως δαπάνες κατά την πραγματοποίησή τους. Κόστη ανάπτυξης στοιχείων με πεπερασμένη ωφέλιμη ζωή, τα οποία έχουν κεφαλαιοποιηθεί, αποσβένονται από την έναρξη της εμπορικής παραγωγής των προϊόντων που αναφέρονται με την σταθερή μέθοδο απόσβεσης σε ισόποσες ετήσιες επιβαρύνσεις στο διάστημα της αναμενόμενης ωφέλιμης ζωής του στοιχείου, η οποία σε κάθε περίπτωση δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 10 έτη. 59 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2020 Λογισμικό ηλεκτρονικών υπολογιστών Οι κεφαλαιοποιημένες άδειες λογισμικού αποτιμώνται στο κόστος κτήσεως μείον συσσωρευμένες αποσβέσεις, μείον οποιαδήποτε συσσωρευμένη απομείωση. Οι αποσβέσεις διενεργούνται με βάση τη σταθερή μέθοδο στο διάστημα της ωφέλιμης ζωής τους, η οποία δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 5 έτη. Οι δαπάνες που απαιτούνται για την ανάπτυξη ή συντήρηση λογισμικού αναγνωρίζονται ως έξοδα στην κατάσταση αποτελεσμάτων κατά την πραγματοποίησή τους. 5.2.11. Επενδύσεις σε ακίνητα Σκοπός των επενδύσεων σε ακίνητα είναι είτε η ενοικίαση είτε η κεφαλαιουχική ενίσχυση. Αποτιμώνται στην εύλογη αξία με τις διαφορές από την προηγούμενη αποτίμηση να καταχωρούνται στα αποτελέσματα της χρήσεως. Δεν διενεργούνται αποσβέσεις. Λόγω της μη σημαντικής αξίας του επενδυτικού ακινήτου της εταιρείας, δεν διενεργείται αποτίμηση σε εύλογη αξία, όταν εκτιμάται ότι αυτή δεν θα έχει επίδραση στην αξία του ακινήτου και στο αποτέλεσμα χρήσης, εφαρμόζοντας την αρχή συσχετίσεως Κόστους – Οφέλους. 5.2.12. Απομείωση αξίας μη-χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων Πάγια που έχουν αόριστη διάρκεια ωφέλιμης ζωής δεν υπόκεινται σε αποσβέσεις αλλά υπόκεινται σε έλεγχο απομείωσης ετησίως ή συχνότερα όταν γεγονότα ή μεταβολή συνθηκών υποδεικνύουν ότι η αναπόσβεστη αξία τους ενδέχεται να μην είναι ανακτήσιμη. Πάγια περιουσιακά στοιχεία που υπόκεινται σε αποσβέσεις, υπόκεινται σε έλεγχο απομείωσης της αξίας τους, όταν υπάρχουν ενδείξεις ότι η αναπόσβεστη λογιστική τους αξία δεν θα ανακτηθεί. Οι ζημίες απομείωσης αναγνωρίζονται αμέσως ως έξοδα και ισούνται με την διαφορά μεταξύ της αναπόσβεστης και της ανακτήσιμης αξίας του υποκειμένου παγίου. Η ανακτήσιμη αξία είναι το μεγαλύτερο ποσό που προκύπτει από την σύγκριση μεταξύ της εύλογης αξίας του στοιχείου ενεργητικού μείον το κόστος πώλησης και της αξίας χρήσεως του παγίου. Για σκοπούς υπολογισμού της απομείωσης, τα πάγια κατηγοριοποιούνται στο χαμηλότερο δυνατό επίπεδο ώστε να συνδεθούν με ξεχωριστές αναγνωρίσιμες ταμειακές ροές (μονάδες δημιουργίας ταμιακών ροών). 5.2.13. Χρηματοοικονομικά μέσα Α. Χρηματοοικονομικά Περιουσιακά Στοιχεία Αρχική αναγνώριση Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία ταξινομούνται, κατά την αρχική αναγνώριση, και μεταγενέστερα αποτιμώνται στο αποσβεσμένο κόστος, στην εύλογη αξία μέσω άλλων συνολικών εισοδημάτων (OCI) και στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων. Η ταξινόμηση των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων κατά την αρχική αναγνώριση εξαρτάται από τα συμβατικά χαρακτηριστικά των ταμειακών ροών του χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου και το επιχειρηματικό μοντέλο της Εταιρείας για τη διαχείριση τους. Με εξαίρεση τις εμπορικές απαιτήσεις που δεν περιέχουν σημαντική χρηματοοικονομική συνιστώσα ή για τις οποίες έχει εφαρμόσει την πρακτική σκοπιμότητας, η Εταιρεία αρχικά αποτιμά τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία στην εύλογη αξία τους πλέον, στην περίπτωση ενός χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου που δεν αποτιμάται μέσω αποτελεσμάτων, του κόστους συναλλαγής. 60 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2020 Οι εμπορικές απαιτήσεις που δεν περιέχουν σημαντική χρηματοοικονομική συνιστώσα ή για τις οποίες η Εταιρεία έχει εφαρμόσει την πρακτική σκοπιμότητας, αποτιμώνται στην τιμή συναλλαγής που προσδιορίζεται σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 15. Προκειμένου ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο να ταξινομηθεί και να αποτιμηθεί στο αποσβεσμένο κόστος ή στην εύλογη αξία μέσω των συνολικών εισοδημάτων, πρέπει από αυτά να προκύπτουν ταμειακές ροές οι οποίες να είναι «αποκλειστικά πληρωμές κεφαλαίου και τόκων (SPPI)» επί του αρχικού κεφαλαίου. Η αξιολόγηση αυτή αναφέρεται ως SPPI test και εξετάζεται σε επίπεδο χρηματοοικονομικού στοιχείου. Το επιχειρηματικό μοντέλο της Εταιρείας για τη διαχείριση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων αναφέρεται στον τρόπο με τον οποίο διαχειρίζεται τις οικονομικές της δυνατότητες προκειμένου να δημιουργήσει ταμειακές ροές. Το επιχειρηματικό μοντέλο καθορίζει εάν οι ταμιακές ροές θα προκύψουν από τη συλλογή συμβατικών ταμειακών ροών, πώληση των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων ή και από τα δύο. Η αγορά ή πώληση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων που απαιτούν την παράδοση περιουσιακών στοιχείων εντός χρονικού πλαισίου που καθορίζεται με κανονισμό ή σύμβαση στην αγορά αναγνωρίζονται κατά την ημερομηνία συναλλαγής δηλαδή κατά την ημερομηνία κατά την οποία η Εταιρεία δεσμεύεται να αγοράσει ή να πωλήσει το περιουσιακό στοιχείο. Μεταγενέστερη επιμέτρηση Για σκοπούς μεταγενέστερης επιμέτρησης, τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία ταξινομούνται στις κάτωθι κατηγορίες: • Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων • Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε αποσβεσμένο κόστος (χρεόγραφα) • Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των συνολικών εισοδημάτων χωρίς ανακύκλωση σωρευτικών κερδών και ζημιών κατά την αποαναγνώριση (συμμετοχικά μέσα) (α) Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού που αποτιμώνται στην σε εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων περιλαμβάνουν τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που κατέχονται προς εμπορία, τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που προσδιορίζονται κατά την αρχική αναγνώριση στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων ή τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που υποχρεωτικά θα πρέπει να επιμετρηθούν στην εύλογη αξία. Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού ταξινομούνται ως διακρατούμενα προς εμπορία εάν αποκτώνται με σκοπό την πώληση ή την επαναγορά τους στο εγγύς μέλλον. Παράγωγα περιλαμβανομένων των ενσωματωμένων παραγώγων επίσης ταξινομούνται ως κατεχόμενα προς εμπορία, εκτός εάν ορίζονται ως αποτελεσματικά μέσα αντιστάθμισης. Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία με ταμιακές ροές που δεν είναι μόνο πληρωμές κεφαλαίου και τόκων ταξινομούνται και αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων, ανεξάρτητα από το επιχειρηματικό μοντέλο. 61 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2020 (β) Χρηματοοικονομικά στοιχεία σε αποσβεσμένο κόστος Η Εταιρεία αποτιμά τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε αποσβεσμένο κόστος εάν πληρούνται και οι δύο ακόλουθοι όροι: α) Το χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο διατηρείται σε επιχειρηματικό μοντέλο με στόχο τη διακράτηση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων για τη συλλογή συμβατικών ταμειακών ροών και β) οι συμβατικές ρήτρες του χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου δημιουργούν σε συγκεκριμένες ημερομηνίες ταμειακές ροές που αποτελούν μόνο πληρωμές κεφαλαίου και τόκων επί του υπολοίπου του αρχικού κεφαλαίου. Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία στο αποσβεσμένο κόστος επιμετρώνται στη συνέχεια χρησιμοποιώντας την μέθοδο (EIR) και υπόκεινται σε απομείωση. Τα κέρδη και οι ζημίες αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα όταν το περιουσιακό στοιχείο αποαναγνωρίζεται, τροποποιηθεί ή απομειωθεί. (γ) Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που ταξινομούνται στην εύλογη αξία μέσω των συνολικών εισοδημάτων (συμμετοχικοί τίτλοι) Κατά την αρχική αναγνώριση, η Εταιρεία μπορεί να επιλέξει να ταξινομήσει αμετάκλητα τις συμμετοχικές επενδύσεις της ως συμμετοχικούς τίτλους που προσδιορίζονται στην εύλογη αξία μέσω συνολικών εισοδημάτων όταν πληρούν τον ορισμό της καθαρής θέσης σύμφωνα με το ΔΛΠ 32 Χρηματοοικονομικά μέσα: Παρουσίαση, και δεν κατέχονται προς εμπορία. Η ταξινόμηση καθορίζεται ανά χρηματοοικονομικό μέσο. Τα κέρδη και οι ζημίες από αυτά τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία δεν ανακυκλώνονται ποτέ στα κέρδη ή τις ζημίες. Τα μερίσματα αναγνωρίζονται ως άλλα έσοδα στην κατάσταση αποτελεσμάτων όταν έχει αποδειχθεί το δικαίωμα πληρωμής, εκτός εάν η Εταιρεία επωφελείται από τα έσοδα αυτά ως ανάκτηση μέρους του κόστους του χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου, οπότε τα κέρδη αυτά αναγνωρίζονται στην κατάσταση συνολικών εισοδημάτων. Οι συμμετοχικοί τίτλοι που προσδιορίζονται στην εύλογη αξία μέσω των συνολικών εισοδημάτων δεν υπόκεινται σε εξέταση απομείωσης. Απομείωση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων Ο Όμιλος επιμετρά την πρόβλεψη ζημίας των απαιτήσεων από πελάτες ως εκτίμηση της παρούσας αξίας των υστερήσεων ταμειακών ροών κατά την διάρκεια ζωής των απαιτήσεων από πελάτες. Ως υστέρηση ταμειακών ροών νοείται η διαφορά μεταξύ των ταμειακών ροών που οφείλονται στον Όμιλο όπως προβλέπεται συμβατικά σύμφωνα και των ταμειακών ροών που ο Όμιλος αναμένει να εισπράξει. Ο Όμιλος υιοθέτησε την απλοποιημένη προσέγγιση όσον αφορά την εκτίμηση των Αναμενόμενων Πιστωτικών Ζημιών («ΑΠΖ») για τις απαιτήσεις από πελάτες. Ο Όμιλος σε κάθε ημερομηνία αναφοράς, επιμετρά την πρόβλεψη ζημίας των απαιτήσεων από πελάτες σε ποσό που ισούται με τις πιστωτικές ζημίες καθ' όλη τη διάρκεια ζωής. Στάδιο 2: Επιμέτρηση των ΑΠΖ καθ' όλη τη διάρκεια ζωής - χωρίς πιστωτική απομείωση. Εάν το χρηματοοικονομικό στοιχείο ενεργητικού έχει σημαντική αύξηση πιστωτικού κινδύνου από την αρχική αναγνώριση, αλλά δεν έχει ακόμη απομειωθεί, κατατάσσεται στο Στάδιο 2 και επιμετράται στις ΑΠΖ της συνολικής ζωής, που ορίζεται ως αναμενόμενη πιστωτική ζημία που οφείλεται σε όλα τα πιθανά πιστωτικά γεγονότα κατά την διάρκεια της αναμενόμενης ζωής του. Στάδιο 3: Επιμέτρηση των ΑΠΖ για την συνολική ζωή των στοιχείων – με πιστωτική απομείωση. Εάν το χρηματοοικονομικό στοιχείο ενεργητικού ορίζεται ως πιστωτικά απομειωμένο, μεταφέρεται στο Στάδιο 3 και επιμετράται στις ΑΠΖ για την συνολική ζωή του. Το ΔΠΧΑ 9 τεκμαίρει πως ο πιστωτικός κίνδυνος ενός χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου έχει αυξηθεί σημαντικά μετά την αρχική αναγνώριση όταν οι συμβατικές πληρωμές εμφανίζουν 62 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2020 καθυστέρηση άνω των 30 ημερών. Ωστόσο, αυτό το τεκμήριο μπορεί να ανατραπεί εάν υπάρχουν λογικές και βάσιμες πληροφορίες οι οποίες είναι διαθέσιμες χωρίς αδικαιολόγητο κόστος ή προσπάθεια, οι οποίες καταδεικνύουν ότι ο πιστωτικός κίνδυνος δεν έχει αυξηθεί σημαντικά από την αρχική αναγνώριση παρά το γεγονός ότι οι συμβατικές πληρωμές εμφανίζουν καθυστέρηση άνω των 30 ημερών. Ο Όμιλος θεωρεί ότι ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο είναι σε αδυναμία πληρωμής όταν ο δανειολήπτης / οφειλέτης είναι απίθανο να πληρώσει τις πιστωτικές του υποχρεώσεις προς τον Όμιλο εξ’ ολοκλήρου, χωρίς προσφυγή του Ομίλου σε πράξεις όπως η πραγματοποίηση εξασφαλίσεων και ενεχύρων, εγγραφή υποθηκών κλπ. Αντικειμενικό τεκμήριο για ένα πιστωτικά απομειωμένο χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο, αποτελεί η καθυστέρηση είσπραξης άνω των ημερών που έχουν τεθεί ως όριο για καθένα εξ’ αυτών. Το εύρος των ημερών που έχουν τεθεί ως όριο για τον Όμιλο κυμαίνεται μεταξύ 30 και 180 ημερών. Τα ακόλουθα είναι τα βασικά δεδομένα που εισάγονται για την εφαρμογή των λογιστικών πολιτικών του Ομίλου, όσον αφορά τις εκτιμήσεις των ΑΠΖ του Ομίλου: • Άνοιγμα σε Αθέτηση (“EAD”): αντιπροσωπεύει το ποσό του ανοίγματος κατά την ημερομηνία αναφοράς. • Πιθανότητα Αθέτησης (“PD”): Η πιθανότητα αθέτησης είναι μια εκτίμηση της πιθανότητας εντός του συγκεκριμένου χρονικού ορίζοντα. Ο Όμιλος υπολογίζει τις Πιθανότητες Αθέτησης, χρησιμοποιώντας ιστορικά στοιχεία, τις παραδοχές και τις μελλοντικές εκτιμήσεις. • Ζημία σε Περίπτωση Αθέτησης (“LGD”): αντιπροσωπεύει την εκτίμηση της ζημίας που θα πραγματοποιηθεί κατά την ημερομηνία αθέτησης. Η Ζημία σε Περίπτωση Αθέτησης υπολογίζεται ως η διαφορά μεταξύ των συμβατικών ταμειακών ροών του μέσου που οφείλονται και των αναμενόμενων μελλοντικών ταμειακών ροών του μέσου που αναμένεται να εισπραχθούν. Ο προσδιορισμός της Ζημίας σε Περίπτωση Αθέτησης εξετάζει επίσης και την επίδραση της ανάκτησης των αναμενόμενων ταμειακών ροών που προκύπτουν από τις εξασφαλίσεις που διακρατά ο Όμιλος. Ο Όμιλος κατέχει εξασφαλίσεις ως μέσα μετρίασης του πιστωτικού κινδύνου που σχετίζονται με τις απαιτήσεις από πελάτες αναφορικά με πωλήσεις γόνου, για τις οποίες ο Όμιλος διατηρεί την κυριότητα επί των πωληθέντων βιολογικών περιουσιακών στοιχείων. Ο Όμιλος επιμετρά τα ΑΠΖ σε συλλογική βάση για χαρτοφυλάκια απαιτήσεων από πελάτες με παρόμοια πιστωτικά χαρακτηριστικά. Ειδικότερα, ο Όμιλος εκτιμά τις ΑΠΖ ομαδοποιώντας τις απαιτήσεις βάσει των κοινών χαρακτηριστικών κινδύνου και των ημερών καθυστέρησης. Επιπλέον, ο Όμιλος αξιολογεί τις αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες που σχετίζονται με τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού του Ομίλου, λαμβάνοντας υπόψη πληροφορίες που αφορούν το μέλλον. Οι πληροφορίες που αφορούν το μέλλον ενσωματώνονται στο μοντέλο των ΑΠΖ μέσω της εξέτασης διάφορων εσωτερικών και εξωτερικών πηγών της πραγματικής οικονομικής πληροφορίας και των οικονομικών προβλέψεων. Ο ‘Όμιλος έχει καταρτίσει πίνακα προβλέψεων που βασίζεται στην ιστορική εμπειρία των πιστωτικών ζημιών, προσαρμοσμένη με μελλοντικούς παράγοντες κατάλληλους για τους οφειλέτες, την κάλυψη τους με ασφάλεια πιστώσεων και το οικονομικό περιβάλλον. Ο Όμιλος αναγνωρίζει την σχετιζόμενη πρόβλεψη ζημίας σε κάθε ημερομηνία αναφοράς. Β. Χρηματοοικονομικές Υποχρεώσεις Οι χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις συμπεριλαμβάνουν εμπορικές και λοιπές υποχρεώσεις, τραπεζικές υπεραναλήψεις, έντοκα δάνεια και πιστώσεις και συμβόλαια χρηματοοικονομικής εγγύησης. 63 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2020 (α) Αναγνώριση και επιμέτρηση χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων Ο Όμιλος αναγνωρίζει μια χρηματοοικονομική υποχρέωση στην κατάσταση οικονομικής θέσης του όταν, και μόνον όταν, καθίσταται συμβαλλόμενος του χρηματοοικονομικού μέσου. Κατά την αρχική αναγνώριση, οι χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις αναγνωρίζονται στην εύλογη τους αξία, και στην περίπτωση των εντόκων δανείων και πιστώσεων, αφαιρουμένων των άμεσα αποδιδόμενων εξόδων συναλλαγής. (β) Κατάταξη μη παράγωγων χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων Μετά την αρχική αναγνώριση, οι χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις επιμετρώνται ως εξής: Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις επιμετρούμενες στο αποσβεσμένο: Όλα τα έντοκα δάνεια και πιστώσεις επιμετρώνται αρχικά στην εύλογη αξία αφαιρουμένων των άμεσα αποδιδόμενων εξόδων συναλλαγής για την έκδοση της χρηματοοικονομικής υποχρέωσης. Μεταγενέστερα επιμετρώνται στο αποσβεσμένο κόστος με την χρήση της μεθόδου του πραγματικού επιτοκίου. Το αποσβεσμένο κόστος εκτιμάται λαμβάνοντας υπόψη κάθε κόστος έκδοσης, και όποια έκπτωση ή ποσό υπέρ το άρτιο κατά τον διακανονισμό. Τα κέρδη και οι ζημίες αναγνωρίζονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων όταν οι υποχρεώσεις διαγράφονται ή απομειώνονται, καθώς επίσης και μέσω της διαδικασίας απόσβεσης. Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις σε εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων: Συμπεριλαμβάνουν υποχρεώσεις κατεχόμενες για εμπορική εκμετάλλευση, που αποκτήθηκαν ή πραγματοποιήθηκαν κυρίως για σκοπούς πώλησης ή επαναγοράς στο εγγύς μέλλον, αποτελούν μέρος χαρτοφυλακίου εξατομικευμένων χρηματοοικονομικών μέσων που είχαν κοινή διαχείριση και για τα οποία υπάρχουν τεκμηριωμένες ενδείξεις πρόσφατου σχεδίου βραχυπρόθεσμης αποκόμισης. Τέτοιες υποχρεώσεις επιμετρώνται στην εύλογη αξία και τα κέρδη ή ζημιές από την μεταβολή της εύλογης αξίας αναγνωρίζονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων. Συμβόλαια χρηματοοικονομικής εγγύησης: Συμπεριλαμβάνουν συμβόλαια που προβλέπουν συγκεκριμένες πληρωμές από πλευράς του εκδότη για την αποζημίωση του κατόχου λόγω ζημίας που υπέστη από την ανικανότητα συγκεκριμένου οφειλέτη να καταβάλλει πληρωμές σύμφωνα με τους αρχικούς ή τροποποιημένους όρους ενός χρεωστικού τίτλου. Αυτά τα συμβόλαια αναγνωρίζονται αρχικά ως υποχρέωση στην εύλογη αξία, προσαρμοσμένη για το κόστος των συναλλαγών που σχετίζεται άμεσα με την έκδοση της. Αποτιμώνται μεταγενέστερα στο υψηλότερο ποσό μεταξύ του ποσού που αναγνωρίσθηκε βάσει του ΔΛΠ 37 και του ποσού που αναγνωρίστηκε αρχικά, απομειωμένο κατά τη σωρευμένη απόσβεση που αναγνωρίστηκε σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 15, όπου απαιτείται. Γ. Συμψηφισμός χρηματοοικονομικών μέσων Τα χρηματοοικονομικά πάγια και οι υποχρεώσεις συμψηφίζονται και παρουσιάζονται καθαρά στην κατάσταση οικονομικής θέσης εάν υπάρχει νόμιμο δικαίωμα να συμψηφιστούν τα ποσά που έχουν αναγνωριστεί και επιπλέον υπάρχει πρόθεση να γίνει εκκαθάριση του καθαρού ποσού, δηλαδή πάγια και υποχρεώσεις να τακτοποιηθούν παράλληλα. 64 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2020 Δ. Παύση αναγνώρισης χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία: Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία (ή κατά περίπτωση το μέρος ενός χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου ή το μέρος μίας ομάδας χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων) διαγράφονται όταν: • Τα δικαιώματα για την εισροή ταμειακών ροών έχουν λήξει ή • Ο Όμιλος διατηρεί το δικαίωμα στην εισροή ταμειακών ροών από το συγκεκριμένο περιουσιακό στοιχείο αλλά έχει αναλάβει ταυτόχρονα μία υποχρέωση προς τρίτους να πληρώσει τις συγκεκριμένες ταμειακές ροές χωρίς σημαντική καθυστέρηση, υπό την μορφή μίας σύμβασης μεταβίβασης. • Ο Όμιλος έχει μεταβιβάσει το δικαίωμα εισροής ταμειακών ροών από το συγκεκριμένο περιουσιακό στοιχείο και παράλληλα είτε (α) έχει μεταβιβάσει ουσιαστικά όλους τους κινδύνους και τα οφέλη της ιδιοκτησίας ή (β) δεν έχει μεταβιβάσει ουσιαστικά όλους τους κινδύνους και τα οφέλη της ιδιοκτησίας, αλλά έχει μεταβιβάσει τον έλεγχο του συγκεκριμένου στοιχείου. Όπου ο Όμιλος έχει μεταβιβάσει τα δικαιώματα εισροής ταμειακών πόρων από το συγκεκριμένο περιουσιακό στοιχείο αλλά παράλληλα δεν έχει μεταβιβάσει ουσιαστικά όλους τους κινδύνους και τα οφέλη της ιδιοκτησίας ή τον έλεγχο του συγκεκριμένου περιουσιακού στοιχείου, τότε το στοιχείο του ενεργητικού αναγνωρίζεται στο βαθμό της συνεχιζόμενης συμμετοχής του Ομίλου στο περιουσιακό στοιχείο. Αναγνωρίζεται, επίσης, μια αντίστοιχη υποχρέωση. Η συνεχιζόμενη συμμετοχή η οποία έχει τη μορφή εγγύησης επί του μεταβιβαζόμενου στοιχείου αποτιμάται στην χαμηλότερη αξία μεταξύ του αρχικού υπολοίπου του περιουσιακού στοιχείου και του μέγιστου ποσού που μπορεί ο Όμιλος να κληθεί να καταβάλει. Χρηματοοικονομικά στοιχεία παθητικού: Ένα χρηματοοικονομικό στοιχείο παθητικού παύει να αναγνωρίζεται όταν η σχετική υποχρέωση απαλλάσσεται, ακυρώνεται ή έχει λήξει. Στην περίπτωση που ένα χρηματοοικονομικό στοιχείο παθητικού αντικαθίσταται από άλλο του ιδίου δανειστή με ουσιαστικά διαφορετικούς όρους, ή όπου οι όροι μιας υπάρχουσας υποχρέωσης έχουν ουσιαστικά τροποποιηθεί, η ανταλλαγή αυτή ή η τροποποίηση θεωρείται ως παύση αναγνώρισης της αρχικής υποχρέωσης και αναγνώρισης μιας νέας υποχρέωσης. Η διαφορά στις αντίστοιχες τρέχουσες αξίες αναγνωρίζεται στην κατάσταση αποτελεσμάτων. 5.2.14. Μισθώσεις Κατά την έναρξη ισχύος μίας σύμβασης, ο Όμιλος εκτιμά εάν η σύμβαση αποτελεί, ή εμπεριέχει, μίσθωση. Μια σύμβαση αποτελεί, ή εμπεριέχει, μίσθωση εάν η σύμβαση μεταβιβάζει το δικαίωμα ελέγχου της χρήσης ενός αναγνωριζόμενου περιουσιακού στοιχείου για συγκεκριμένη χρονική περίοδο έναντι ανταλλάγματος. Λογιστική μίσθωσης από το μισθωτή Ο Όμιλος εφαρμόζει μια ενιαία προσέγγιση αναγνώρισης και επιμέτρησης για όλες τις μισθώσεις (συμπεριλαμβανομένων των βραχυπρόθεσμων μισθώσεων και των μισθώσεων μικρής αξίας). Ο Όμιλος αναγνωρίζει υποχρεώσεις από μισθώσεις για τις πληρωμές μισθώσεων και περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης που αντιπροσωπεύουν το δικαίωμα χρήσης των υποκείμενων περιουσιακών στοιχείων. 65 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2020 i. Περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης Ο Όμιλος και η Εταιρεία αναγνωρίζουν τα περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης κατά την ημερομηνία έναρξης της μισθωτικής περιόδου (δηλ. την ημερομηνία που το υποκείμενο περιουσιακό στοιχείο είναι διαθέσιμο προς χρήση). Τα περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης επιμετρώνται στο κόστος, μειωμένα κατά τις τυχόν σωρευμένες αποσβέσεις και ζημιές απομείωσης και προσαρμόζονται βάσει τυχόν επανεπιμέτρησης της υποχρέωσης από μισθώσεις. Το κόστος των περιουσιακών στοιχείων με δικαίωμα χρήσης αποτελείται από το ποσό της υποχρέωσης από μισθώσεις που αναγνωρίστηκε, τις αρχικές άμεσες δαπάνες και τυχόν μισθώματα τα οποία καταβλήθηκαν κατά την ημερομηνία έναρξης της μισθωτικής περιόδου ή προγενέστερα, μείον οποιαδήποτε κίνητρα μίσθωσης έχουν εισπραχθεί. Τα περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης αποσβένονται με βάση τη σταθερή μέθοδο στη μικρότερη χρονική περίοδο μεταξύ της διάρκειας της μίσθωσης και της ωφέλιμης ζωής τους. Εάν η κυριότητα του μισθωμένου περιουσιακού στοιχείου μεταβιβάζεται στον Όμιλο ή την Εταιρεία στο τέλος της μισθωτικής περιόδου ή εάν το κόστος του αντανακλά την άσκηση δικαιώματος αγοράς, οι αποσβέσεις υπολογίζονται σύμφωνα με την εκτιμώμενη ωφέλιμη ζωή του περιουσιακού στοιχείου. Ο Όμιλος και η Εταιρεία έχουν συμβάσεις μίσθωσης μηχανημάτων, μεταφορικών μέσων καθώς και λοιπού εξοπλισμού που χρησιμοποιούνται στις δραστηριότητές τους. Οι συμβάσεις μίσθωσης μπορεί να περιέχουν μισθωτικά και μη μισθωτικά στοιχεία. Ο Όμιλός έχει επιλέξει να μη διαχωρίσει τα μέρη της σύμβασης που δεν αποτελούν μίσθωση από τα στοιχεία της μίσθωσης και επομένως αντιμετωπίζει κάθε στοιχείο της μίσθωσης και οποιαδήποτε συναφή μέρη που δεν αποτελούν μίσθωση ως μία ενιαία μίσθωση. Τα περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης υπόκεινται σε έλεγχο απομείωσης της αξίας τους. ii. Υποχρεώσεις από μισθώσεις Κατά την ημερομηνία έναρξης της μίσθωσης, ο Όμιλος και η Εταιρεία επιμετρούν την υποχρέωση από μισθώσεις στην παρούσα αξία των μισθωμάτων τα οποία πρόκειται να καταβληθούν κατά τη διάρκεια μίσθωσης. Τα μισθώματα αποτελούνται από τα σταθερά μισθώματα (περιλαμβανομένων των ουσιαστικά σταθερών μισθωμάτων) μειωμένα κατά τυχόν εισπρακτέα κίνητρα μισθώσεων, τα κυμαινόμενα μισθώματα τα οποία εξαρτώνται από έναν δείκτη ή ένα επιτόκιο και τα ποσά τα οποία αναμένεται να καταβληθούν βάσει των εγγυήσεων υπολειμματικής αξίας. Για την προεξόφληση των μισθωμάτων, ο Όμιλος και η Εταιρεία χρησιμοποιούν το διαφορικό επιτόκιο δανεισμού του Ομίλου καθώς το τεκμαρτό επιτόκιο της μίσθωσης δεν μπορεί να προσδιοριστεί εύκολα. Μετά την ημερομηνία έναρξης της μίσθωσης, το ποσό της υποχρέωσης από μισθώσεις αυξάνεται βάσει των τόκων επί της υποχρέωσης και μειώνεται με την καταβολή των μισθωμάτων. Επιπλέον, η λογιστική αξία της υποχρέωσης από μισθώσεις επανεπιμετράται εάν υπάρχουν επανεκτιμήσεις ή τροποποιήσεις του συμβολαίου μίσθωσης. Λογιστική μίσθωσης από τον εκμισθωτή Μισθώσεις στις οποίες ο εκμισθωτής δεν μεταβιβάζει ουσιαστικά όλα τα οικονομικά οφέλη και κινδύνους που απορρέουν από την κυριότητα του μισθωμένου περιουσιακού στοιχείου κατατάσσονται ως λειτουργικές μισθώσεις. Όταν τα περιουσιακά στοιχεία μισθώνονται με λειτουργική μίσθωση, το περιουσιακό στοιχείο περιλαμβάνεται στην κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης βάσει της φύσης του 66 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2020 περιουσιακού στοιχείου. Τα έσοδα από μισθώματα από λειτουργικές μισθώσεις αναγνωρίζονται κατά τους όρους της μίσθωσης με τη σταθερή μέθοδο. Μια μίσθωση που μεταβιβάζει ουσιαστικά όλα τα οικονομικά οφέλη και κινδύνους που απορρέουν από την κυριότητα του μισθωμένου περιουσιακού στοιχείου κατατάσσεται ως χρηματοδοτική μίσθωση. Τα περιουσιακά στοιχεία που τελούν υπό χρηματοδοτική μίσθωση αποαναγνωρίζονται και ο εκμισθωτής αναγνωρίζει μια απαίτηση ποσού ίσου με την καθαρή επένδυση στη μίσθωση. Η απαίτηση από μισθώσεις προεξοφλείται με τη μέθοδο πραγματικού επιτοκίου και η λογιστική αξία προσαρμόζεται αναλόγως. Τα εισπρακτέα μισθώματα αυξάνονται βάσει των τόκων επί της απαίτησης και μειώνονται με την είσπραξη των μισθωμάτων. 5.2.15. Αποθέματα Τα αποθέματα αποτιμώνται στην χαμηλότερη αξία μεταξύ κόστους κτήσης και καθαρής ρευστοποιήσιμης αξίας. Η καθαρή ρευστοποιήσιμη αξία είναι η εκτιμώμενη τιμή πώλησης κατά τη συνήθη πορεία των εργασιών, μειωμένη κατά το ποσό των εξόδων διάθεσης. Το κόστος των ετοίμων προϊόντων και της παραγωγής σε εξέλιξη προσδιορίζεται με τη μέθοδο του σταθμικού κόστους και αποτελείται από τις πρώτες ύλες, το άμεσο κόστος εργασίας και τα γενικά βιομηχανικά έξοδα τα οποία κατανέμονται με βάση την κανονική παραγωγική δυναμικότητα. Κατάλληλη μέριμνα λαμβάνεται για τα άχρηστα, απαξιωμένα και με πολύ χαμηλή κυκλοφοριακή ταχύτητα αποθέματα εφόσον αυτά υπερβαίνουν τα προβλεπόμενα. Η μείωση της αξίας από την λογιστική στην καθαρή ρευστοποιήσιμη και οι ζημίες στα αποθέματα, εξοδοποιούνται στην περίοδο στην οποία αντιστοιχεί η υποτίμηση ή ζημία. 5.2.16. Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα στοιχεία Τα ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα περιλαμβάνουν μετρητά, τις καταθέσεις όψεως, τις βραχυπρόθεσμες μέχρι τρεις μήνες επενδύσεις υψηλής ρευστοποίησης. Οι υπέρ-αναλήψεις εμπεριέχονται στον ισολογισμό στις βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις ως δανεισμός. 5.2.17. Μετοχικό κεφάλαιο Οι κοινές μετοχές περιλαμβάνονται στα ίδια κεφάλαια. Τα άμεσα έξοδα για την έκδοση νέων μετοχών εμφανίζονται στη καθαρή θέση αφαιρετικά, καθαρά από φόρους. Όταν η Εταιρία αγοράζει ίδιες μετοχές, το ποσό που πληρώθηκε, περιλαμβανομένων οποιονδήποτε επιπλέον εξόδων και καθαρό από φορολογία εισοδήματος, εμφανίζεται αφαιρετικά από τα ίδια κεφάλαια τους υπό μορφή ιδίων μετοχών, έως ότου οι μετοχές αυτές ακυρωθούν ή επανεκδοθούν. Όταν οι εν λόγω μετοχές μετέπειτα πωληθούν ή επανεκδοθούν, η αξία οποιασδήποτε τέτοιας συναλλαγής θα περιληφθεί στα ίδια κεφάλαια. 5.2.18. Πληρωμές βασισμένες σε μετοχές Το ΔΠΧΑ 2 «Πληρωμές βασισμένες σε μετοχές» απαιτεί μία δαπάνη να αναγνωρίζεται όταν η Εταιρεία αποκτά αγαθά και υπηρεσίες με αντάλλαγμα μετοχές (equity settled transactions) ή δικαιώματα 67 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2020 προαίρεσης μετοχών (stock options) ή με αντάλλαγμα άλλα περιουσιακά στοιχεία που ισοδυναμούν σε αξία με ένα δεδομένο αριθμό μετοχών ή δικαιωμάτων επί μετοχών (cash-settled transactions). Η Εταιρεία παρέχει δικαιώματα προαίρεσης αγοράς μετοχών σε στελέχη και εργαζομένους. Η εύλογη αξία των υπηρεσιών των στελεχών και των εργαζομένων, στους οποίους παρέχονται τα δικαιώματα προαίρεσης μετοχών, αναγνωρίζεται σύμφωνα με το ΔΠXΑ 2 ως δαπάνη στην κατάσταση συνολικού εισοδήματος, με αντίστοιχη αύξηση των ιδίων κεφαλαίων, στην διάρκεια της περιόδου που λαμβάνονται οι υπηρεσίες έναντι των οποίων παρέχονται τα δικαιώματα. Το σύνολο της δαπάνης των δικαιωμάτων προαίρεσης κατά τη διάρκεια της περιόδου κατοχύρωσης, υπολογίζεται με βάση την εύλογη αξία των παρεχόμενων δικαιωμάτων προαίρεσης κατά την ημερομηνία χορήγησης. Η εύλογη αξία των δικαιωμάτων προαίρεσης επιμετράται με την υιοθέτηση ενός κατάλληλου μοντέλου αποτίμησης ανάλογα με όρους του εκάστοτε προγράμματος, λαμβάνοντας υπόψη τα κατάλληλα δεδομένα όπως η διακύμανση, το προεξοφλητικό επιτόκιο και η μερισματική απόδοση. 5.2.19. Δανεισμός Τα δάνεια καταχωρούνται αρχικά στην εύλογη αξία τους ως εισπραχθέντα ποσά μείον τα τυχόν άμεσα έξοδα για την πραγματοποίηση της συναλλαγής. Μεταγενέστερα, αποτιμώνται στο αναπόσβεστο κόστος βάσει της μεθόδου του πραγματικού επιτοκίου. Τυχόν διαφορά μεταξύ του εισπραχθέντος ποσού (καθαρού από σχετικά έξοδα συναλλαγών) και της αξίας εξόφλησης αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα κατά την διάρκεια του δανεισμού με τη μέθοδο του πραγματικού επιτοκίου. Τα δάνεια ταξινομούνται ως βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις, εκτός εάν η εταιρεία έχει το δικαίωμα να αναβάλλει την εξόφληση της υποχρέωσης για τουλάχιστον 12 μήνες μετά από την ημερομηνία του ισολογισμού. 5.2.20. Τρέχων και αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος Ο τρέχων φόρος εισοδήματος υπολογίζεται πάνω στη βάση των φορολογικών νόμων που θεσπίζονται ή ουσιωδώς θεσπίζονται την ημέρα του ισολογισμού. Η διοίκηση περιοδικά αξιολογεί τα σημεία εκείνα στις φορολογικές δηλώσεις που σχετίζονται με καταστάσεις στις οποίες οι ισχύουσες φορολογικές διατάξεις υπόκεινται σε διαφορετική ερμηνεία και σχηματίζει προβλέψεις όπου απαιτείται πάνω στη βάση των ποσών που αναμένεται να πληρωθούν στις φορολογικές αρχές. Αναβαλλόμενος φόρος ορίζεται ο φόρος ο οποίος αναμένεται να είναι πληρωτέος ή ανακτήσιμος για προσωρινές διαφορές μεταξύ της λογιστικής αξίας των στοιχείων ενεργητικού και υποχρεώσεων σε επίπεδο χρηματοοικονομικών καταστάσεων και των αντίστοιχων φορολογικών βάσεων που έχουν χρησιμοποιηθεί στον υπολογισμό του φορολογητέου κέρδους, και λογίζεται χρησιμοποιώντας τη μέθοδο υπολογισμού με βάσει τον ισολογισμό. Αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος δεν λογίζεται εάν προκύπτει από την αρχική αναγνώριση στοιχείου ενεργητικού ή παθητικού σε συναλλαγή άλλη εκτός της επιχειρηματικής συνένωσης και τη στιγμή της συναλλαγής δεν επηρεάζει ούτε το λογιστικό, ούτε το φορολογικό κέρδος ή ζημία. Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις αναγνωρίζονται στο βαθμό που είναι πιθανόν να υπάρξουν μελλοντικά φορολογητέα κέρδη έναντι των οποίων θα χρησιμοποιηθούν οι προσωρινές διαφορές. Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις αναγνωρίζονται πάντα. Ο αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος καθορίζεται χρησιμοποιώντας φορολογικούς συντελεστές που είχαν τεθεί σε ισχύ ή είχαν ουσιωδώς τεθεί σε ισχύ μέχρι την ημερομηνία του ισολογισμού και αναμένεται να είναι σε ισχύ την περίοδο που οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις θα καταστούν απαιτητές και οι υποχρεώσεις πληρωτέες. 68 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2020 Η αναβαλλόμενη φορολογία χρεώνεται ή πιστώνεται στα αποτελέσματα εκτός εάν αφορά στοιχεία που χρεώνονται ή πιστώνονται απευθείας στα λοιπά συνολικά εισοδήματα οπότε και η αναβαλλόμενη φορολογία λογιστικοποιείται απευθείας στα λοιπά συνολικά εισοδήματα. 5.2.21. Παροχές στο προσωπικό (α) Βραχυπρόθεσμες παροχές Οι βραχυπρόθεσμες παροχές προς το προσωπικό σε χρήμα και σε είδος, καταχωρούνται ως έξοδο όταν καθίστανται δουλευμένες. (β) Παροχές μετά την έξοδο από την υπηρεσία Οι παροχές μετά την έξοδο από την υπηρεσία περιλαμβάνουν τόσο προγράμματα καθορισμένων εισφορών όσο και προγράμματα καθορισμένων παροχών. Το δεδουλευμένο κόστος των προγραμμάτων καθορισμένων εισφορών καταχωρείται ως έξοδο στην περίοδο που αφορά. Οι υποχρεώσεις που απορρέουν από προγράμματα καθορισμένων παροχών στο προσωπικό υπολογίζονται στην προεξοφλημένη αξία των μελλοντικών παροχών προς το προσωπικό που έχουν καταστεί δεδουλευμένες κατά την ημερομηνία ισολογισμού. Η δέσμευση της καθορισμένης παροχής υπολογίζεται ετησίως από ανεξάρτητο αναλογιστή με τη χρήση της μεθόδου της προβεβλημένης πιστωτικής μονάδας (projected unit credit method). Τα αναλογιστικά κέρδη και ζημίες που προκύπτουν από εμπειρικές προσαρμογές και από μεταβολές στις αναλογιστικές παραδοχές αναγνωρίζονται στα λοιπά συνολικά εισοδήματα στην περίοδο που προκύπτουν. Το κόστος προϋπηρεσίας αναγνωρίζεται άμεσα στα αποτελέσματα. (γ) Παροχές τερματισμού της απασχόλησης Οι παροχές τερματισμού απασχόλησης είναι πληρωτέες όταν η εταιρεία, είτε τερματίζει την απασχόληση εργαζομένων πριν την συνταξιοδότηση, είτε μετά από απόφαση εργαζομένων να δεχθούν προσφορά παροχών σε αντάλλαγμα του τερματισμού της απασχόλησης τους. Η εταιρεία αναγνωρίζει τις παροχές τερματισμού της απασχόλησης ως υποχρέωση και έξοδο κατά την προγενέστερη μεταξύ των ακόλουθων ημερομηνιών: α) όταν η οικονομική οντότητα δεν δύναται πλέον να αποσύρει την προσφορά των εν λόγω παροχών και β) όταν η οικονομική οντότητα αναγνωρίζει κόστος αναδιάρθρωσης που εμπίπτει στο πεδίο του ΔΛΠ 37 και συνεπάγεται την καταβολή παροχών τερματισμού της απασχόλησης. Παροχές τερματισμού της απασχόλησης που οφείλονται 12 μήνες μετά την ημερομηνία του ισολογισμού προεξοφλούνται. 5.2.22. Προβλέψεις Προβλέψεις αναγνωρίζονται όταν: α) υπάρχει μια τρέχουσα νομική ή τεκμαιρόμενη δέσμευση που απορρέει από παρελθόντα γεγονότα β) είναι πιθανόν ότι θα απαιτηθεί εκροή πόρων για την εξόφληση της υποχρέωσης και γ) το απαιτούμενο ποσό μπορεί να εκτιμηθεί αξιόπιστα. Μελλοντικές ζημίες που συνδέονται με τρέχουσες δραστηριότητες της εταιρείας δεν εγγράφονται ως προβλέψεις. Όπου υπάρχουν διάφορες παρόμοιες υποχρεώσεις, η πιθανότητα ότι θα απαιτηθεί εκροή κατά την εκκαθάριση προσδιορίζεται με την εξέταση της κατηγορίας υποχρεώσεων συνολικά. Πρόβλεψη 69 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2020 αναγνωρίζεται ακόμα και εάν η πιθανότητα εκροής σχετικά με οποιοδήποτε στοιχείο που περιλαμβάνεται στην ίδια κατηγορία υποχρεώσεων μπορεί να είναι μικρή. Στις περιπτώσεις εκείνες που η επιχείρηση αναμένει μια πρόβλεψη να καλυφθεί από τρίτο, όπως για παράδειγμα συμβαίνει με τα ασφαλιστήρια συμβόλαια, η κάλυψη αναγνωρίζεται ως ξεχωριστή απαίτηση αλλά μόνο όταν η κάλυψη είναι ουσιαστικά εξασφαλισμένη. Οι προβλέψεις υπολογίζονται στη παρούσα αξία των εξόδων τα οποία, βάση της καλύτερης εκτίμηση της διοίκησης, απαιτούνται για να καλυφθεί η παρούσα υποχρέωση κατά την ημερομηνία ισολογισμού. Το προεξοφλητικό επιτόκιο που χρησιμοποιείται για τον προσδιορισμό της παρούσας αξίας αντικατοπτρίζει τις τρέχουσες εύλογες εκτιμήσεις για την χρονική αξία του χρήματος που αφορούν την συγκεκριμένη υποχρέωση. 5.2.23. Επιχορηγήσεις Οι κρατικές επιχορηγήσεις αναγνωρίζονται στην εύλογη αξία τους όταν αναμένεται με βεβαιότητα ότι η επιχορήγηση θα εισπραχθεί και η εταιρεία θα συμμορφωθεί με όλους τους προβλεπόμενους όρους. Κρατικές επιχορηγήσεις που αφορούν έξοδα, αναβάλλονται και αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα έτσι ώστε να αντιστοιχίζονται με τις δαπάνες που προορίζονται να αποζημιώσουν. Οι κρατικές επιχορηγήσεις που σχετίζονται με την αγορά ενσώματων παγίων περιλαμβάνονται στις μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις ως κρατικές επιχορηγήσεις επομένων χρήσεων και μεταφέρονται ως έσοδα (πιστώνονται) στην κατάσταση αποτελεσμάτων με την σταθερή μέθοδο, κατά την διάρκεια της αναμενόμενης ωφέλιμης ζωής των σχετικών παγίων στοιχείων. 5.2.24. Αναγνώριση Εσόδων Παρόλο που το ΔΠΧΑ 15 δεν εισάγει ουσιώδεις διαφορές από τις τρέχουσες λογιστικές πολιτικές της εταιρείας, η αντίστοιχη λογιστική πολιτική διαμορφώθηκε ως ακολούθως: Η εταιρεία αναγνωρίζει έσοδο όταν εκπληρώνεται μια συμβατική υποχρέωση προς τον εκάστοτε πελάτη με την παράδοση αγαθού ή την παροχή υπηρεσίας (που ταυτίζεται με το χρόνο που ο έλεγχος επί του αγαθού ή της υπηρεσίας περνάει στον πελάτη). Εάν μία σύμβαση περιλαμβάνει περισσότερες από μια συμβατικές υποχρεώσεις η συνολική αξία της σύμβασης επιμερίζεται στις επιμέρους υποχρεώσεις με βάση τις επιμέρους αξίες πώλησης. Το ποσό του εσόδου που αναγνωρίζεται είναι το ποσό που έχει επιμεριστεί στην αντίστοιχη συμβατική υποχρέωση που εκπληρώθηκε, με βάση το αντίτιμο που αναμένεται να λάβει η εταιρεία σύμφωνα με τους όρους της σύμβασης. Τυχόν μεταβλητό αντίτιμο περιλαμβάνεται στο ποσό του εσόδου που αναγνωρίζεται, στο βαθμό που δεν είναι σημαντικά πιθανό το ποσό αυτό να αντιλογιστεί στο μέλλον. Τα δικαιώματα για μελλοντικές εκπτώσεις με βάση τον όγκο των πωλήσεων, αξιολογούνται από την εταιρεία, προκειμένου να προσδιοριστεί εάν αποτελούν ουσιώδη δικαιώματα τα οποία ο πελάτης δεν θα αποκτούσε εάν δεν είχε συνάψει τη συγκεκριμένη σύμβαση. Για όλα αυτά τα δικαιώματα η εταιρεία αξιολογεί την πιθανότητα εξάσκησής τους και στη συνέχεια το μέρος του εσόδου το οποίο αναλογεί στο συγκεκριμένο δικαίωμα αναγνωρίζεται όταν το δικαίωμα είτε εξασκηθεί είτε λήξει. Σύμφωνα με τις απαιτήσεις του νέου προτύπου η εταιρεία κατέληξε ότι οι μελλοντικές εκπτώσεις επί του όγκου των πωλήσεων δημιουργούν δικαίωμα για το οποίο θα πρέπει να γίνεται πρόβλεψη και να αναγνωρίζεται κατά το χρόνο άσκησης ή λήξης του. Η εταιρεία παρέχει στους πελάτες εκπτώσεις επί του όγκου πωλήσεων με βάση τα όρια που καθορίζονται στις μεταξύ τους συμβάσεις. Όλες αυτές οι 70 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2020 εκπτώσεις λογίζονται εντός του οικονομικού έτους και συνεπώς η εφαρμογή του νέου προτύπου έχει μηδενική επίδραση στις ετήσιες ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις. Επιπλέον η εταιρεία κατέληξε πως η μεταφορά του ελέγχου των προϊόντων στον πελάτη πραγματοποιείται σε συγκεκριμένη χρονική στιγμή, όταν ο πελάτης λάβει τα αγαθά, καθώς τότε είναι σε θέση να λάβει και τα οφέλη των συγκεκριμένων προϊόντων. 5.2.25. Κόστος δανεισμού Το καθαρό χρηματοδοτικό κόστος αποτελείται από τους δεδουλευμένους τόκους επί των συναφθέντων δανείων, που υπολογίζονται βάσει της μεθόδου του πραγματικού επιτοκίου. Χρηματοοικονομικά έξοδα που προκύπτουν από τον δανεισμό των κεφαλαίων που χρησιμοποιούνται για χρηματοδότηση αγοράς ενσώματων ακινητοποιήσεων, κεφαλαιοποιούνται κατά την χρονική περίοδο που απαιτείται για την προετοιμασία και την ολοκλήρωση του παγίου για μελλοντική χρήση. Λοιπές κατηγορίες χρηματοοικονομικών εξόδων από δανεισμό αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα της χρήσης ως έξοδα. 5.2.26. Μερίσματα Τα μερίσματα λογίζονται ως έσοδα όταν το δικαίωμα για την είσπραξη τους έχει θεμελιωθεί. 5.2.27. Διανομή Μερισμάτων Τα μερίσματα καταχωρούνται στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις την περίοδο που εγκρίνονται από την Γενική Συνέλευση των Μετόχων. 5.2.28. Κέρδη ανά μετοχή Τα βασικά κέρδη ανά μετοχή υπολογίζονται διαιρώντας τα καθαρά κέρδη που αναλογούν στους μετόχους της μητρικής Εταιρείας με το μέσο σταθμισμένο αριθμό κοινών μετοχών που είναι σε κυκλοφορία κατά τη διάρκεια κάθε έτους, εξαιρώντας τον μέσο όρο των κοινών μετοχών που αποκτήθηκαν ως ίδιες μετοχές. Τα απομειούμενα κέρδη ανά μετοχή υπολογίζονται διαιρώντας το καθαρό κέρδος που αποδίδεται στους μετόχους της μητρικής (αφού αφαιρεθεί ο τόκος επί των μετατρέψιμων μετοχών, μετά φόρων) με τον μέσο σταθμισμένο αριθμό των μετοχών σε κυκλοφορία κατά τη διάρκεια του έτους (προσαρμοσμένο για την επίδραση των απομειούμενων μετατρέψιμων μετοχών). Ο μέσος σταθμισμένος αριθμός των κοινών μετοχών σε κυκλοφορία κατά τη διάρκεια της λογιστικής περιόδου και για όλες τις παρουσιαζόμενες λογιστικές περιόδους προσαρμόζεται για γεγονότα που έχουν μεταβάλει τον αριθμό των κοινών μετοχών σε κυκλοφορία χωρίς αντίστοιχη μεταβολή στους πόρους. 5.2.29. Συγκριτικά στοιχεία και στρογγυλοποιήσεις Διαφορές που παρουσιάζονται μεταξύ των ποσών στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις και των αντίστοιχων ποσών στις σημειώσεις οφείλονται σε στρογγυλοποιήσεις δεκαδικών ποσών στην ακέραια μονάδα. Επιπλέον στις περιπτώσεις που κρίνεται απαραίτητο, τα συγκριτικά στοιχεία των προηγούμενων 71 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2020 χρήσεων αναταξινομούνται για να καταστούν ομοειδή με τα στοιχεία της τρέχουσας χρήσης, με ανάλογη γνωστοποίηση. 5.3. Διαχείριση χρηματοοικονομικού κινδύνου Η εταιρεία δεν κατέχει ουσιαστικά χρηματοοικονομικά στοιχεία που να διαπραγματεύονται σε ενεργές αγορές, εκτός από ενδεχόμενη προσωρινή κατοχή ιδίων μετοχών. 5.3.1. Παράγοντες χρηματοοικονομικού κινδύνου Η εταιρεία εκτίθεται σε χρηματοοικονομικούς κινδύνους όπως κινδύνους αγοράς (μεταβολές σε συναλλαγματικές ισοτιμίες, κίνδυνο ταμειακών ροών και κίνδυνο εύλογης αξίας από μεταβολές των επιτοκίων και κίνδυνο τιμών), πιστωτικό κίνδυνο και κίνδυνο ρευστότητας. (α) Κίνδυνος αγοράς Συναλλαγματικός κίνδυνος Η Εταιρεία έχει συναλλαγές σε ξένο νόμισμα σε περιορισμένη έκταση. Δεν υπάρχουν σημαντικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις σε άλλο νόμισμα πλην του ευρώ. Επομένως, δεν υπάρχουν συνθήκες που θα μπορούσαν να την εκθέσουν σε υψηλό συναλλαγματικό κίνδυνο. Κίνδυνος επιτοκίων Το χρηματοοικονομικό κόστος από το σύνολο του τραπεζικού δανεισμού της εταιρείας είναι κυμαινόμενο με βάσει το euribor. Ο τραπεζικός δανεισμός είναι αποκλειστικά σε ευρώ. Η διοίκηση πιστεύει ότι δεν υφίστανται σημαντικοί κίνδυνοι από πιθανή μεταβολή των επιτοκίων, ενώ η επίπτωση στην πιστοληπτική ικανότητα της εταιρείας από το κόστος δανεισμού είναι περιορισμένη. Τα έσοδα της Εταιρίας καθώς και οι λειτουργικές ταμειακές ροές είναι σε μεγάλο βαθμό ανεξάρτητες από τις διακυμάνσεις επιτοκίων στην αγορά διότι η εταιρεία δεν διαθέτει άλλα έντοκα περιουσιακά στοιχεία ενεργητικού. Η έκθεση σε κινδύνους οι οποίοι οφείλονται σε διακύμανση επιτοκίων επί των δανειακών υποχρεώσεων περιορίζεται ως κίνδυνος ταμιακών ροών από μεταβολές στα κυμαινόμενα επιτόκια. Η προσέγγιση της εταιρείας συνίσταται σε συνεχή επισκόπηση των τάσεων των επιτοκίων, και της διάρκειας των αναγκών χρηματοδότησης. Ο παρακάτω πίνακας παρουσιάζει την ευαισθησία του αποτελέσματος της χρήσης καθώς και των ιδίων κεφαλαίων σε μία λογική μεταβολή του επιτοκίου κατά 0,5%. Οι αλλαγές στα επιτόκια εκτιμάται ότι κινούνται σε μία λογική βάση σε σχέση με τις πρόσφατες συνθήκες της αγοράς. Ευαισθησία αποτελέσματος 2020 61.000 2019 48.000 72 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2020 Κίνδυνος μεταβολής τιμών Οι βασικές πρώτες ύλες που χρησιμοποιούνται στην παραγωγή είναι τα φυτικά έλαια, τα χημικά παράγωγα αυτών και το ζωικό λίπος. Στην παραγωγή ειδών συσκευασίας χρησιμοποιούνται διάφοροι τύποι πλαστικών. Η τιμή των παραπάνω κυμαίνεται ανάλογα με την προσφορά και τη ζήτηση στην παγκόσμια αγορά, δεδομένου ότι τα περισσότερα είναι χρηματιστηριακά προϊόντα. Λόγω του αυξημένου ανταγωνισμού του κλάδου, τυχόν αυξήσεις των διεθνών και εγχωρίων τιμών της πρώτης ύλης δεν μετακυλίονται εύκολα στην τελική τιμή των προϊόντων, γεγονός που ενέχει τον κίνδυνο αρνητικής επίδρασης στα αποτελέσματα της Εταιρείας. Για το σκοπό αυτό, η Εταιρεία, ετησίως, αναζητά και τελικά χρησιμοποιεί τον προμηθευτή εκείνο, ο οποίος της εξασφαλίζει την καλύτερη τιμή, μειώνοντας τον κίνδυνο εξάρτησης. Επιπλέον παρακολουθεί σε συνεχή βάση τις τιμές των βασικών υλών και προβαίνει σε σχετικές συμφωνίες με τους προμηθευτές της με μεσοπρόθεσμο ορίζοντα. Για την αντιστάθμιση του κινδύνου αυτού δεν χρησιμοποιούνται παράγωγα. (β) Πιστωτικός κίνδυνος Ο πιστωτικός κίνδυνος προέρχεται κυρίως από τις απαιτήσεις από πελάτες. Για την αντιμετώπιση του κινδύνου η Εταιρεία παρακολουθεί συνεχώς την οικονομική κατάσταση των οφειλετών της και κάνει τις απαιτούμενες ενέργειες, (ασφάλεια πιστώσεων, νομικές ενέργειες) με βάση την πιστωτική πολιτική της, για τη μείωση του κινδύνου αυτού. Το μεγαλύτερο μέρος των ενεργών πελατών είναι καλυμμένο με ασφάλεια πιστώσεων η οποία καλύπτει το 80% ή 90% της απαίτησης. Ο παρακάτω πίνακας παρουσιάζει την κατανομή των εμπορικών απαιτήσεων, μετά την εκτίμηση αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών: Υπόλοιπο εντός της πιστωτικής περιόδου Υπόλοιπο πέραν της πιστωτικής περιόδου Σύνολο 2020 4.273.094 382.404 4.655.498 2019 3.860.721 228.231 4.088.952 Η κίνηση της πρόβλεψης των απομειωμένων εμπορικών απαιτήσεων παρουσιάζεται παρακάτω: Υπόλοιπο 31.12.2019 Χρησιμοποίηση πρόβλεψης για διαγραφή Νέα πρόβλεψη στη χρήση Υπόλοιπο 31.12.2020 (1.430.916) (47.960) (1.478.876) (γ) Κίνδυνος ρευστότητας Κίνδυνος ρευστότητας – ταμειακών ροών Η διαχείριση του κινδύνου ρευστότητας περιλαμβάνει τη διασφάλιση ύπαρξης επαρκών διαθεσίμων και ισοδυνάμων καθώς και την εξασφάλιση της πιστοληπτικής ικανότητας, μέσω της ύπαρξης επαρκών πιστωτικών ορίων από τις συνεργαζόμενες τράπεζες. 73 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2020 Η Εταιρεία σύμφωνα με τις παρούσες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις της 31.12.2020 εμφανίζει θετικό κεφάλαιο κίνησης, θετικές λειτουργικές ροές και σημαντικά ταμειακά διαθέσιμα. Συνεπώς δεν προβλέπεται σημαντικός κίνδυνος ρευστότητας. Οι ανάγκες ρευστότητας παρακολουθούνται από την Εταιρεία σε καθημερινή και εβδομαδιαία βάση, καθώς και σε μια κυλιόμενη περίοδο 6 μηνών. Η ληκτότητα των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων βάσει των εκτιμώμενων μη προεξοφλημένων συμβατικών εκροών την 31η Δεκεμβρίου 2020 και 2019 αντίστοιχα έχει ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ 2020 Δανεισμός Υποχρεώσεις χρηματοδοτικών μισθώσεων Εμπορικές και Λοιπές Υποχρεώσεις Βραχυπρόθεσμες εντός 6 6 έως 12 μηνών μήνες 1.709.272 1.254.272 Μακροπρόθεσμες 1 έως 5 πάνω από 5 έτη έτη 7.596.250 950.000 225.097 9.563.539 11.497.908 546.778 8.143.028 213.711 72.235 1.540.218 950.000 ΟΜΙΛΟΣ 2019 Δανεισμός Υποχρεώσεις χρηματοδοτικών μισθώσεων Εμπορικές και Λοιπές Υποχρεώσεις Βραχυπρόθεσμες εντός 6 6 έως 12 μηνών μήνες 887.056 887.056 247.296 6.444.728 7.579.080 239.882 62.575 1.189.513 Μακροπρόθεσμες 1 έως 5 πάνω από 5 έτη έτη 5.008.378 883.645 5.892.022 - ΕΤΑΙΡΕΙΑ 2020 Δανεισμός Υποχρεώσεις χρηματοδοτικών μισθώσεων Εμπορικές και Λοιπές Υποχρεώσεις Βραχυπρόθεσμες εντός 6 6 έως 12 μηνών μήνες 1.709.272 1.254.272 Μακροπρόθεσμες 1 έως 5 πάνω από 5 έτη έτη 7.596.250 950.000 225.097 9.563.218 11.497.587 546.778 8.143.028 213.711 72.235 1.540.218 950.000 ΕΤΑΙΡΕΙΑ 2019 Δανεισμός Υποχρεώσεις χρηματοδοτικών μισθώσεων Εμπορικές και Λοιπές Υποχρεώσεις Βραχυπρόθεσμες εντός 6 6 έως 12 μηνών μήνες 887.056 887.056 247.296 6.368.505 7.502.857 239.882 62.575 1.189.513 Μακροπρόθεσμες 1 έως 5 πάνω από 5 έτη έτη 5.008.378 883.645 5.892.022 - 74 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2020 Ο αναμενόμενος χρόνος είσπραξης των πελατών που δεν έχουν υποστεί απομείωση παρουσιάζονται στον ακόλουθο πίνακα: ΟΜΙΛΟΣ 2020 Λιγότερο από 6 μήνες Μεταξύ 6 μηνών και 1 έτους 4.469.278 ΕΤΑΙΡΕΙΑ 2019 2020 3.953.149 4.469.278 2019 3.953.149 186.220 135.803 186.220 135.803 4.655.498 4.088.953 4.655.498 4.088.953 5.3.2. Διαχείριση Κεφαλαίου Ο Όμιλος παρακολουθεί τη διαχείριση του κεφαλαίου με βάση το παρακάτω δείκτη που βασίζεται σε μεγέθη όπως αυτά απεικονίζονται στην Κατάσταση Οικονομικής Θέσης: Διαχείριση Κεφαλαίου - ΟΜΙΛΟΣ Σύνολο δανεισμού Μείον: Ταμειακά διαθέσιμα και ταμειακά ισοδύναμα Καθαρός δανεισμός Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων αποδιδόμενα στους μετόχους της μητρικής Πλέον: Δανεισμός Συνολικά απασχολούμενα κεφάλαια Συντελεστής μόχλευσης 31.12.2020 12.495.381 -4.256.667 8.238.714 31.12.2019 8.153.312 -2.650.657 5.502.655 21.651.047 19.236.255 8.238.714 29.889.761 5.502.655 24.738.910 28% 22% 5.3.3. Προσδιορισμός των εύλογων αξιών Η εταιρεία χρησιμοποιεί την κατωτέρω ιεραρχία για τον προσδιορισμό και τις γνωστοποιήσεις των εύλογων αξιών χρηματοοικονομικών στοιχείων, με βάση τη μέθοδο αποτίμησης που ακολουθεί: Επίπεδο 1: οι εύλογες αξίες προσδιορίζονται με αναφορά σε δημοσιευμένες τιμές συναλλαγής ενεργού αγοράς. Επίπεδο 2: οι εύλογες αξίες προσδιορίζονται με τεχνικές επιμέτρησης για τις οποίες όλες οι παράμετροι οι οποίες έχουν σημαντική επίπτωση στην καταχωρηθείσα εύλογη αξία, υποστηρίζονται από τιμές παρατηρήσιμων συναλλαγών της αγοράς (άμεσα ή έμμεσα). Επίπεδο 3: οι εύλογες αξίες προσδιορίζονται με τεχνικές επιμέτρησης για τις οποίες οι παράμετροι οι οποίες έχουν σημαντική επίπτωση στην καταχωρηθείσα εύλογη αξία, δεν υποστηρίζονται από τιμές παρατηρήσιμων συναλλαγών της αγοράς. Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζεται η ταξινόμηση σε επίπεδα των μη χρηματοοικονομικών στοιχείων του ενεργητικού του Ομίλου που αποτιμώνται σε εύλογες αξίες σε επαναλαμβανόμενη βάση κατά την 31.12.2020 και 31.12.2019: 75 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2020 Αποτίμηση σε εύλογες αξίες στη λήξη της περιόδου αναφοράς 31.12.2020 Επίπεδο 1 Ενσώματα Πάγια - Δικαιώματα χρήσης παγίων -Ιδιοχρησιμοποιούμενα Ακίνητα Επενδύσεις σε ακίνητα - Ακίνητα στην Ελλάδα Σύνολο Αποτίμηση σε εύλογες αξίες στη λήξη της περιόδου αναφοράς 31.12.2019 Επίπεδο 1 Ενσώματα Πάγια - Δικαιώματα χρήσης παγίων -Ιδιοχρησιμοποιούμενα Ακίνητα Επενδύσεις σε ακίνητα - Ακίνητα στην Ελλάδα Σύνολο Επίπεδο 2 Επίπεδο 3 Σύνολο 7.035.904 2.168.411 6.644.843 2.168.411 226.707 7.262.611 226.707 9.039.961 Επίπεδο 2 Επίπεδο 3 Σύνολο 6.644.843 2.667.260 7.035.904 226.707 6.871.550 226.707 9.929.871 2.168.411 2.667.260 2.667.260 Η εύλογη αξία των περιουσιακών στοιχείων με δικαίωμα χρήσης του επιπέδου 2 καθορίζεται με την χρησιμοποίηση τεχνικών μεθόδων όπως η προεξόφληση των μελλοντικών μισθώσεων με τα κατάλληλα επιτόκια αγορά. Η εύλογη αξία των επενδυτικών ακινήτων του Ομίλου έχει εκτιμηθεί από ανεξάρτητο Ορκωτό Εκτιμητή την 31.12.2019. Οι αποτιμήσεις ακινήτων που διενεργήθηκαν με τη συγκριτική μέθοδο βασίζονται στη συλλογή στοιχείων είτε από πραγματικές πρόσφατες μεταβιβάσεις πανομοιότυπων ακινήτων στην συγκεκριμένη περιοχή είτε με έρευνα της κτηματαγοράς σε συνεργασία με μεσίτες και σύγκριση των στοιχείων με το εκτιμώμενο. Στην περίπτωση γηπεδικών εκτάσεων που παρουσιάζουν επενδυτικό ενδιαφέρον, για τον προσδιορισμό της αξίας γης χρησιμοποιείται και η Μέθοδος συγκριτικών στοιχείων ή κτηματαγοράς. Με τη μέθοδο αυτή ο προσδιορισμός της αξίας γίνεται με βάση συμπεράσματα που προκύπτουν από έρευνα και συλλογή συγκριτικών στοιχείων. Η ημερομηνία αναπροσαρμογής ήταν η 31η Δεκεμβρίου 2019 και οι εύλογες αξίες βασίζονται στις αποτιμήσεις που διενεργήθηκαν από τον ανεξάρτητο εκτιμητή. Η εύλογη αξία των ιδιοχρησιμοποιούμενα ακίνητων του επιπέδου 3 επιμετρώνται στον Όμιλο από ανεξάρτητους εκτιμητές. Η ημερομηνία της τελευταίας αναπροσαρμογής ήταν η 31 Δεκεμβρίου 2019. Οι αποτιμήσεις που διενεργήθηκαν από ανεξάρτητο εκτιμητή βασίζονταν στις αγοραίες τιμές, με σημαντικές προσαρμογές όσον αφορά τη φύση, την τοποθεσία και την κατάσταση του εκάστοτε ακινήτου. Σημαντικές και μεμονωμένες αυξήσεις (μειώσεις) στις αγοραίες τιμές θα συνέβαλε σε σημαντικά αυξημένη/(μειωμένη) εύλογη αξία. Για τα περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις που αναγνωρίζονται στις οικονομικές καταστάσεις, σε τακτική βάση, ο Όμιλος καθορίζει εάν έχουν επέλθει μεταβιβάσεις μεταξύ των επιπέδων της ιεραρχίας με την εκ νέου αξιολόγηση και κατηγοριοποίηση (με βάση τα στοιχεία του χαμηλότερου επιπέδου που είναι σημαντικά για την επιμέτρηση της εύλογης αξία ως σύνολο) στο τέλος της κάθε περιόδου αναφοράς. Κατά την διάρκεια της χρήσης δεν υπήρξαν μετακινήσεις μεταξύ των επιπέδων. Για την τρέχουσα χρήση δεν πραγματοποιήθηκε αποτίμηση των επενδυτικών ακίνητων και των ιδιοχρησιμοποιούμενων ακίνητων καθώς δεν αναμένεται να υπάρχει σημαντική μεταβολή επι της εύλογης αξίας. 76 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2020 Οι λογιστικές αξίες των παρακάτω χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων προσεγγίζουν την εύλογή τους αξία, λόγω της βραχυπρόθεσμης διάρκειας τους: ▪ Εμπορικές και λοιπές απαιτήσεις ▪ Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις ▪ Δανεισμός / χρηματοδοτικές υποχρεώσεις ▪ Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα διαθεσίμων 5.4. Πληροφόρηση κατά τομέα Η Εταιρεία έχει ένα και μόνο επιχειρηματικό τομέα δραστηριότητας, αυτόν της παραγωγής (στην Ελλάδα) και διάθεσης προϊόντων στις αγορές εσωτερικού και εξωτερικού. Όλα τα μη κυκλοφορούντα στοιχεία του ενεργητικού της Εταιρείας βρίσκονται στην Ελλάδα. Πληροφόρηση κατά τομέα Η Εταιρεία έχει ένα και μόνο επιχειρηματικό τομέα δραστηριότητας, αυτόν της παραγωγής (στην Ελλάδα) και διάθεσης προϊόντων στις αγορές εσωτερικού και εξωτερικού, η εταιρεία PAPOUTSANIS Sp. Z o.o. έχει και έναν επιχειρηματικό τομέα, αυτόν της εμπορίας (στην Πολωνία) και διάθεσης προϊόντων στις αγορές Πολωνίας και εξωτερικού. Οι πωλήσεις της εταιρείας και του ομίλου, για την κλεισμένη και την προηγούμενη χρήση, σε επίπεδο γεωγραφικής προέλευσης των πελατών παρουσιάζονται στον ακόλουθο πίνακα: ΟΜΙΛΟΣ 1.1 – 31.12.2020 Πωλήσεις Εσωτερικού Πωλήσεις Εξωτερικού Σύνολο πωλήσεων ΕΤΑΙΡΕΙΑ 1.1 – 31.12.2019 1.1 – 31.12.2020 1.1 – 31.12.2019 20.614.345 50,47% 15.644.796 51,01% 20.614.345 50,53% 15.644.796 50,99% 20.227.594 49,53% 15.022.332 48,99% 20.184.349 49,47% 15.037.692 49,01% 40.841.939 100% 30.667.128 100% 40.798.694 100% 30.682.488 100% Όλα τα μη κυκλοφορούντα στοιχεία του ενεργητικού της Εταιρείας βρίσκονται στην Ελλάδα. Ο Όμιλος, για τη χρήση που έληξε την 31.12.2020, είχε τρείς σημαντικούς πελάτες. Ο πρώτος αντιπροσώπευε πωλήσεις ύψους 4,5 εκατ. Ευρώ (10,9% των συνολικών πωλήσεων) ο δεύτερος αντιπροσώπευε πωλήσεις ύψους 2,9 εκατ. Ευρώ (7,1% των συνολικών πωλήσεων) και ο τρίτος αντιπροσώπευε πωλήσεις ύψους 2,8 εκατ. Ευρώ (6,8% των συνολικών πωλήσεων). Ο κάθε ένας από τους λοιπούς πελάτες αντιπροσωπεύει ποσοστό μικρότερο του 6,8% των πωλήσεων της Εταιρείας. 77 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2020 6. Επεξηγηματικές σημειώσεις επί των κονδυλίων των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων 6.1. Ενσώματα Πάγια Κτίρια - Οικόπεδα Τα ενσώματα πάγια περιουσιακά στοιχεία του Ομίλου και της Εταιρείας αναλύονται ως εξής: Ενσώματα πάγια Μισθωμένα Πάγια 31.12.2020 30.183.687 2.168.411 31.12.2019 25.154.677 2.667.260 32.352.099 27.821.937 Ανάλυση Ιδιόκτητων παγίων Γήπεδα & Οικόπεδα Κατά την 1 Ιανουαρίου 2019 Προσθήκες Αναπροσαρμογή Αξίας Μεταφορές από υπό εκτέλεση Μειώσεις Κατά την 31 Δεκεμβρίου 2019 Κατά την 1 Ιανουαρίου 2020 Προσθήκες Διαγραφή Μεταφορές από υπό εκτέλεση Μειώσεις Κατά την 31 Δεκεμβρίου 2020 Μηχανήματα και μηχανολογικές Εγκαταστάσεις Κτίρια & Κτιριακές Εγκαταστάσεις Λοιπός Εξοπλισμός Πάγια υπό εκτέλεση ΣΥΝΟΛΑ 1.500.028 5.298.388 31.264.944 1.909.445 218.313 40.191.115 - 148.482 1.371.119 272.795 312.011 2.104.404 (27.682) 127.360 - - - 99.678 - - 515.338 - (515.338) - - - (1.950.480) (140.240) (9.414) (2.090.720) 1.472.346 5.574.230 31.200.921 2.042.000 5.572 40.295.066 1.472.346 5.574.230 31.200.921 2.042.000 5.572 40.295.066 - 519.596 - 3.302.036 - 80.302 (2.428) 2.873.888 - 6.775.821 (2.428) - - 908.677 - (908.677) - - - (844.926) (19.799) - (864.726) 1.472.346 6.093.826 34.566.708 2.100.075 1.970.783 46.203.734 78 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2020 Γήπεδα & Οικόπεδα Κτίρια & Κτιριακές Εγκαταστάσεις Μηχανήματα και μηχανολογικές Εγκαταστάσεις Λοιπός Εξοπλισμός Πάγια υπό εκτέλεση - 299.045 102.724 13.993.953 956.803 1.743.070 102.155 - 16.036.067 1.161.682 - - (1.950.029) (140.239) - (2.090.269) - - 32.909 - - 32.909 - 401.769 13.033.636 1.704.985 - 15.140.390 - 401.769 128.534 13.033.636 1.494.141 1.704.985 47.714 - 15.140.390 1.670.389 - - (844.926) (21.040) - (865.966) - - 75.236 - - 75.236 - 530.303 13.758.087 1.731.659 - 16.020.049 1.472.346 5.172.461 18.167.285 337.015 5.572 25.154.677 1.472.346 5.563.523 20.808.621 368.416 1.970.782 30.183.687 Συσσωρευμένες Αποσβέσεις Κατά την 1 Ιανουαρίου 2019 Αποσβέσεις χρήσεως Μεταφερόμενες αποσβέσεις από απόσυρση παγίων Μεταφερόμενες αποσβέσεις από μισθωμένα πάγια Κατά την 31 Δεκεμβρίου 2019 Κατά την 1 Ιανουαρίου 2020 Αποσβέσεις χρήσεως Μεταφερόμενες αποσβέσεις από απόσυρση παγίων Μεταφερόμενες αποσβέσεις από μισθωμένα πάγια Κατά την 31 Δεκεμβρίου 2020 Αναπόσβεστη Αξία Κατά την 31 Δεκεμβρίου 2019 Κατά την 31 Δεκεμβρίου 2020 ΣΥΝΟΛΑ α) Κατά την 31.12.2019 οι εγγεγραμμένες υποθήκες επί ιδιοχρησιμοποιούμενων ακινήτων ανέρχονταν σε 9.200.000€, οι οποίες είχαν παρασχεθεί για την εξασφάλιση ομολογιακών δανείων, τα οποία την 31.12.2019 είχαν εξοφληθεί πλήρως. Την ημερομηνία έγκρισης των οικονομικών καταστάσεων έχει αρθεί το σύνολο των εξασφαλίσεων. β) Η διοίκηση προέβη σε επανεκτίμηση της εύλογης αξίας των ιδιοχρησιμοποιούμενων ακινήτων της, την 31 Δεκεμβρίου 2019. Η ανάλυση του ιστορικού κόστους κτήσεως των ιδιοχρησιμοποιούμενων οικοπέδων και κτιρίων καθώς και των μεταβολών της εύλογης αξίας τους, σύμφωνα με την εκτίμηση που πραγματοποιήθηκε, αναφέρεται στη σημείωση 6.9. Ανάλυση μισθωμένων παγίων (κατεχόμενων με χρηματοδοτική μίσθωση και δικαιώματα χρήσης παγίων): ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΣΑ Αξία κτήσεως ή αποτιμήσεως Κατά την 1 Ιανουαρίου 2019 Αλλαγή στη λογιστική πολιτική Προσθήκες Μεταφορά σε ιδιόκτητα Κατά την 31 Δεκεμβρίου 2019 182.798 25.447 208.245 ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΑ & ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ 2.785.808 43.797 37.783 (131.639) 2.735.749 ΛΟΙΠΟΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ 31.180 31.180 ΣΥΝΟΛΟ 2.816.988 226.595 63.230 (131.639) 2.975.174 79 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2020 Κατά την 1 Ιανουαρίου 2020 Αλλαγή στη λογιστική πολιτική Προσθήκες Μεταφορά σε ιδιόκτητα Κατά την 31 Δεκεμβρίου 2020 208.245 71.463 279.708 2.735.749 28.538 (482.458) 2.281.829 31.180 31.180 2.975.174 100.001 (482.458) 2.592.717 Συσσωρευμένες Αποσβέσεις Κατά την 1 Ιανουαρίου 2019 Αποσβέσεις χρήσεως Μεταφορά σε ιδιόκτητα Κατά την 31 Δεκεμβρίου 2019 63.554 63.554 146.045 113.054 (31.366) 227.733 10.393 6.236 16.629 156.438 182.844 (31.366) 307.916 Κατά την 1 Ιανουαρίου 2020 Αποσβέσεις χρήσεως Μεταφορά σε ιδιόκτητα Κατά την 31 Δεκεμβρίου 2020 63.554 77.468 141.022 227.733 107.922 (75.236) 260.419 16.629 6.236 22.865 307.916 191.626 (75.236) 424.306 Αναπόσβεστη Αξία Κατά την 31 Δεκεμβρίου 2019 Κατά την 31 Δεκεμβρίου 2020 144.691 138.686 2.508.016 2.021.410 14.551 8.315 2.667.260 2.168.411 Παρατίθεται η ανάλυση των υποχρεώσεων μισθώσεων για τα επόμενα έτη καθώς και τα αναγνωρισμένα δικαιώματα χρήσης περιουσιακών στοιχείων του ενεργητικού ανά κατηγορία παγίου: Δικαίωμα Χρήσης Ενεργητικού Προσθήκες χρήσεως 31/12/2019 Αποσβέσεις χρήσεως 31/12/2020 Εκτυπωτικά Μηχανήματα 69.354 28.538 19.376 78.517 Παλετοφόρα 25.787 29.791 13.108 42.470 Αυτοκίνητα 118.904 41.672 64.360 96.216 Δικαίωμα Χρήσης Ενεργητικού 214.046 100.001 96.843 217.203 Υποχρέωση μίσθωσης 31/12/2019 Προσθήκες χρήσεως Πληρωμές χρήσεως Τόκοι χρήσεως 31/12/2020 79.875 Εκτυπωτικά Μηχανήματα 70.560 28.538 (22.050) 2.828 Παλετοφόρα 26.301 29.791 (14.086) 1.364 43.370 Αυτοκίνητα 121.176 41.672 (68.927) 6.328 Υποχρέωση μίσθωσης 218.037 100.001 (105.063) 10.520 100.250 223.495 Ανάλυση υποχρεώσεων μισθώσεων Υποχρεώσεις μισθώσεων Χρηματοοικονομικό έξοδο Καθαρή παρούσα αξία Υποχρέωσης έως 1 έτος 1 έως 5 έτη αργότερα από 5 έτη Σύνολο 111.695 (8.107) 127.319 (8.089) 691 (14) 239.330 (16.210) 103.588 119.230 677 223.495 80 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2020 6.2. Επενδύσεις σε Ακίνητα Οι επενδύσεις σε ακίνητα αφορούν αγροτεμάχια με ισόγεια οικία που κατέχει η Εταιρεία (στην Εύβοια), εύλογης αξίας 226.707 ευρώ. Στη χρήση 2020 δεν σημειώθηκε μεταβολή της εύλογης αξίας. Η μεταβολής της εύλογης αξίας έχεις ως εξής: Υπόλοιπο 1.1.2019 Προσθήκες/Μειώσεις περιόδου Διαφορές αποτιμήσεως στην εύλογη αξία Υπόλοιπο 31.12.2019 Υπόλοιπο 1.1.2020 Προσθήκες/Μειώσεις περιόδου Διαφορές αποτιμήσεως στην ευλογη αξια Υπόλοιπο 31.12.2020 235.000 (8.293) 226.707 226.707 226.707 6.3. Άυλα Περιουσιακά Στοιχεία Τα Άυλα Περιουσιακά Στοιχεία αφορούν αγοραζόμενο λογισμικό Η/Υ και κόστος ανάπτυξης νέων προϊόντων. Αναλύονται ως εξής: Λογισμικό Η/Υ Κόστος ανάπτυξης Σύνολο Αξία κτήσεως ή αποτιμήσεως Κατά την 1 Ιανουαρίου 2019 2.015.843 241.797 2.257.640 30.450 9900 40.350 Κατά την 31 Δεκεμβρίου 2019 2.046.293 251.697 2.297.990 Κατά την 1 Ιανουαρίου 2020 2.046.293 251.697 2.297.990 Προσθήκες Προσθήκες 104.486 - 104.486 2.150.779 251.697 2.402.476 1.845.502 226.519 2.072.022 45.724 2.365 48.089 Κατά την 31 Δεκεμβρίου 2019 1.891.227 228.884 2.120.111 Κατά την 1 Ιανουαρίου 2020 1.891.227 228.884 2.120.111 53.922 3.190 57.112 1.945.148 232.074 2.177.223 Κατά την 31 Δεκεμβρίου 2020 Συσσωρευμένες Αποσβέσεις Κατά την 1 Ιανουαρίου 2019 Αποσβέσεις χρήσεως Αποσβέσεις χρήσεως Κατά την 31 Δεκεμβρίου 2020 Αναπόσβεστη Αξία Κατά την 31 Δεκεμβρίου 2019 155.066 22.813 177.878 Κατά την 31 Δεκεμβρίου 2020 205.631 19.623 225.252 81 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2020 6.4. Μακροπρόθεσμες απαιτήσεις Αφορούν μακροπρόθεσμες εγγυήσεις και λοιπές απαιτήσεις και η κίνηση τους, εντός των χρήσεων 2020 και 2019 στην εταιρεία και στον όμιλο είχε ως ακολούθως: A) Όμιλος Λοιπές απαιτήσεις Εγγυήσεις Σύνολο Υπόλοιπο 01.01.2019 21.268 - 21.268 Επιστροφές εγγυήσεων εντός της χρήσης (6.155) - (6.155) 1.763 - 1.763 - 921 921 Υπόλοιπο 31.12.2019 16.876 921 17.797 Υπόλοιπο 01.01.2020 16.876 921 17.797 - (921) (921) 2.049 - 2.049 18.925 - 18.925 Λοιπές απαιτήσεις Σύνολο Χορηγήσεις εγγυήσεων στη χρήση λοιπά Επιστροφές εγγυήσεων εντός της χρήσης Χορηγήσεις εγγυήσεων στη χρήση Υπόλοιπο 31.12.2020 B) Εταιρεία Εγγυήσεις Υπόλοιπο 01.01.2019 21.268 - 21.268 Επιστροφές εγγυήσεων εντός της χρήσης (6.155) - (6.155) 1.763 - 1.763 Υπόλοιπο 31.12.2019 16.876 - 16.876 Υπόλοιπο 01.01.2020 16.876 - 16.876 2.049 - 2.049 18.925 - 18.925 Χορηγήσεις εγγυήσεων στη χρήση Χορηγήσεις εγγυήσεων στη χρήση Υπόλοιπο 31.12.2020 6.5. Αποθέματα Πρώτες και βοηθητικές ύλες Εμπορεύματα Έτοιμα προϊόντα Προβλέψεις απαξίωσης ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2020 31.12.2019 3.118.091 1.837.434 248.746 143.002 4.215.106 1.960.371 (89.000) (70.000) 7.492.943 3.870.807 ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31.12.2020 31.12.2019 3.118.091 1.837.434 229.410 120.266 4.215.106 1.960.371 (89.000) (70.000) 7.473.607 3.848.071 Κατά την χρήση του 2020 η εταιρεία προχώρησε σε πρόβλεψη απαξίωσης αποθεμάτων ποσού 19.000 €. Η εν λόγω πρόβλεψη έχει καταχωρηθεί στην κατάσταση αποτελεσμάτων της τρέχουσας χρήσης. 82 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2020 6.6. Εμπορικές και λοιπές Απαιτήσεις Ανάλυση και επιμέτρηση των εμπορικών απαιτήσεων 31.12.2019 Υπόλοιπα απαιτήσεων - Χρόνος καθυστέρησης υπολοίπων Επισφαλείς Τρέχουσες απαιτήσεις απαιτήσεις (υπόλοιπα Σύνολο Χωρίς 1-180 άνω των 180 προηγ. καθυστέρηση ημέρες ημερών Χρήσεων) 3.882.560 237.161 151.214 1.248.934 5.519.869 0,6% 3,8% 100,0% 100,0% (21.839) (8.930) (151.214) (1.248.934) (1.430.916) Εμπορικές Απαιτήσεις Ποσοστό απωλειών Εκτιμώμενες πιστωτικές ζημίες (*) Υπόλοιπο (καθαρό) απαιτήσεων από πελάτες 31.12.2019 3.860.722 228.231 Μεταβολή στις εκτιμώμενες πιστωτικές ζημιές που αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα προ φόρων 31.12.2020 Εμπορικές Απαιτήσεις 4.088.953 (125.605) Υπόλοιπα απαιτήσεων - Χρόνος καθυστέρησης υπολοίπων επισφαλείς Τρέχουσες απαιτήσεις απαιτήσεις (υπόλοιπα Σύνολο Χωρίς 1-180 άνω των προηγ. καθυστέρηση ημέρες 180 ημερών Χρήσεων) 4.341.253 281.753 262.434 1.248.934 6.134.374 Ποσοστό απωλειών 1,6% 4,1% 57,3% 100,0% Εκτιμώμενες πιστωτικές ζημίες (*) (68.159) (11.422) (150.361) (1.248.934) Υπόλοιπο (καθαρό) απαιτήσεων από πελάτες 31.12.2020 4.273.094 270.330 112.073 Μεταβολή στις εκτιμώμενες πιστωτικές ζημιές που αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα προ φόρων (1.478.876) 4.655.498 (47.960) (*) Σημειώνεται ότι το μεγαλύτερο μέρος των εκτιμώμενων πιστωτικών ζημιών έχει επιβαρύνει τα αποτελέσματα της Εταιρείας σε χρήσεις προ δεκαετίας. Η κίνηση της πρόβλεψης των απομειωμένων εμπορικών απαιτήσεων του Ομίλου κατά τη διάρκεια των χρήσεων που έληξαν την 31.12.2020 και 31.12.2019 έχει ως εξής: Υπόλοιπο 01.01.2019 Πρόβλεψη πιστωτικής ζημίας περιόδου Υπόλοιπο 31.12.2019 Πρόβλεψη πιστωτικής ζημίας περιόδου Υπόλοιπο 31.12.2020 (1.305.311) (125.605) (1.430.916) (47.960) (1.478.876) 83 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2020 Λοιπές απαιτήσεις (κυκλοφορούν στοιχείο) Ανάλυση: ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2020 31.12.2019 Λοιπές κρατήσεις (ελληνικό Δημόσιο) ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31.12.2020 31.12.2019 74.779 17.183 74.779 17.183 1.364.417 13.936 1.364.417 13.936 Προκαταβολές 213.330 470.008 213.330 470.008 Χρεώστες 106.340 37.793 106.340 37.793 Λοιπές απαιτήσεις Μείον: Προβλέψεις για επισφαλείς λοιπές απαιτήσεις Συνολικές λοιπές απαιτήσεις 372.031 115.374 371.955 76.487 (4.679) (4.679) (4.679) (4.679) 2.126.219 649.616 2.126.143 610.728 Απαίτηση ΦΠΑ χρήσης 6.7. Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα Τα ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα αντιπροσωπεύουν μετρητά και τραπεζικές καταθέσεις. ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2020 Ταμείο Καταθέσεις όψεως σε Ευρώ Καταθέσεις όψεως σε ξένο νόμισμα ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31.12.2019 31.12.2020 31.12.2019 1.307 1.471 1.307 1.471 4.244.877 2.545.042 4.227.447 2.545.042 10.482 104.144 10.482 93.299 4.256.667 2.650.657 4.239.236 2.639.812 6.8. Μετοχικό Κεφάλαιο Ανάλυση μετοχικού κεφαλαίου και υπέρ το άρτιο Όμιλος και Εταιρεία: Μετοχικό κεφάλαιο 15.322.230 Υπέρ το άρτιο 14.431.168 (502.368) - Υπόλοιπο 31.12.2019 14.819.862 14.431.168 Υπόλοιπο 01.01.2020 14.819.862 14.431.168 Υπόλοιπο 01.01.2019 Επιστροφή Μετοχικού κεφαλαίου Αύξηση μετοχικού κεφαλαίου Επιστροφή Μετοχικού κεφαλαίου 965.349 (1.255.921) Συμψηφισμός ζημιών εις νέον με Υπερ το Άρτιο Φόρος Κεφαλαιοποιημένων Αποθεματικών Υπόλοιπο 31.12.2020 (12.543.741) - (67.940) 14.529.291 1.819.487 84 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2020 Την 22.05.2019 καταχωρήθηκε στο Γενικό Εμπορικό Μητρώο (Γ.Ε.ΜΗ) η απόφαση της 22.05.2019 της Γενικής Γραμματείας Εμπορίου και Προστασίας Καταναλωτή (τμήμα εποπτείας εισηγμένων Α.Ε.) με αριθμό 1544006 με την οποία εγκρίθηκε η τροποποίηση του άρθρου 3 (μετοχικό κεφάλαιο) του καταστατικού, σύμφωνα με την από 18.04.2019 απόφαση της Έκτακτης Γενικής Συνέλευσης των μετόχων της εταιρείας. Η τροποποίηση αυτή αφορά την ακόλουθη μεταβολή, η οποία έχει απεικονιστεί στις παρούσες οικονομικές καταστάσεις: Μείωση μετοχικού κεφαλαίου κατά ποσό 502.368,20€ στο ποσό των 14.819.861,90€, με μείωση της ονομαστικής αξίας του συνόλου των 25.118.410 μετοχών της Εταιρείας από 0,61€ σε 0,59€, με σκοπό την επιστροφή κεφαλαίου με καταβολή μετρητών στους μετόχους και αντίστοιχη τροποποίηση του άρθρου 3 του Καταστατικού της Εταιρείας Με την από 27.02.2020 απόφαση της Έκτακτης Γενικής Συνέλευσης των Μετόχων αποφασίστηκε η μείωση του μετοχικού κεφαλαίου της Εταιρείας κατά ποσό 753.552,30€ στο ποσό των 14.066.309,60€, με μείωση της ονομαστικής αξίας του συνόλου των 25.118.410 μετοχών της Εταιρείας από 0,59€ σε 0,56€, με σκοπό την επιστροφή κεφαλαίου με καταβολή μετρητών στους μετόχους. Με την από 29.07.2020 απόφαση της Τακτικής Γενικής Συνέλευσης των Μετόχων 11 αποφασίστηκε η μείωση του μετοχικού κεφαλαίου της Εταιρείας κατά ποσό 502.368,20€ στο ποσό των 13.563.941,40€, με μείωση της ονομαστικής αξίας του συνόλου των 25.118.410 μετοχών της Εταιρείας από 0,56€ σε 0,54€, με σκοπό την επιστροφή κεφαλαίου με καταβολή μετρητών στους μετόχους. Με την από 23.12.2020 απόφαση της Έκτακτης Γενικής Συνέλευσης των Μετόχων αποφασίστηκε η αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της Εταιρείας κατά ποσό 965.349,36€ στο ποσό των 14.529.290,76€, με κεφαλαιοποίηση αφορολόγητων αποθεματικών αναπτυξιακών νόμων και έκδοση 1.787.684 νέων κοινών ονομαστικών με ψήφο μετοχών με ονομαστική αξία 0,54€ η κάθε μία. Η Επιτροπή Εταιρικών Πράξεων του Χ.Α. στην Συνεδρίαση του στις 12/01/2021 ενέκρινε την εισαγωγή προς διαπραγμάτευση στο Χρηματιστήριο των ανωτέρω νέων μετοχών. Ως ημερομηνία αποκοπής του δικαιώματος συμμετοχής στην αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου με κεφαλαιοποίηση αποθεματικών ορίστηκε η 14η/01/2021. Από την ίδια ημερομηνία, οι μετοχές της εταιρείας ήταν διαπραγματεύσιμες στο Χ.Α. χωρίς το δικαίωμα συμμετοχής στην εν λόγω αύξηση και η τιμή εκκίνησης των μετοχών της εταιρείας στο Χ.Α. διαμορφώθηκε σύμφωνα με τον Κανονισμό του Χρηματιστηρίου Αθηνών σε συνδυασμό με την υπ’ αριθ. 26 απόφαση του Δ.Σ. του Χ.Α., όπως ισχύει. Δικαιούχοι των νέων μετοχών που εκδόθηκαν στο πλαίσιο της αύξησης του μετοχικού κεφαλαίου με κεφαλαιοποίηση αποθεματικών ήταν οι μέτοχοι που θα ήταν εγγεγραμμένοι στα αρχεία του Σ.Α.Τ. της 15ης/01/2021. Η έναρξη της διαπραγμάτευσης των 1.787.684 νέων μετοχών στο Χρηματιστήριο Αθηνών ορίστηκε στις 20.01.2021. Μερισματική Πολιτική Η Διοίκηση σκοπεύει να προτείνει στην Τακτική Γενική Συνέλευση των Μετόχων τη διανομή μερίσματος μικτού ποσού €0,05 ανά μετοχή. Η προτεινόμενη διανομή τελεί υπό την έγκριση της Τακτικής Γενικής Συνέλευσης των Μετόχων. Οι μετοχές της Εταιρείας είναι εισηγμένες στην κύρια αγορά στο Χρηματιστήριο Αθηνών. 85 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2020 6.9. Αποθεματικά εύλογης αξίας Τα αποθεματικά εύλογης αξίας προέρχονται από την αποτίμηση των ακινήτων από ανεξάρτητους επαγγελματίες εκτιμητές που διενεργήθηκε την 31.12.2020 και αναλύονται, ως ακολούθως: Ανάλυση μεταβολής εύλογης αξία στη Χρήση Αποθεματικά εύλογης αξίας 31.12.2020 31.12.2019 Υπόλοιπα στην αρχή της περιόδου 1.551.930 1.479.307 Υπόλοιπα στο τέλος της χρήσης 1.551.930 1.551.930 6.10. Λοιπά αποθεματικά Τα λοιπά αποθεματικά αναλύονται ως εξής: Τακτικό αποθεματικό Αφορολόγητα αποθεματικά Λοιπά αποθεματικά Σύνολο Υπόλοιπο την 1 Ιανουαρίου 2019 46.127 150.155 20.918 217.200 Υπόλοιπο την 31 Δεκεμβρίου 2019 46.127 150.155 20.918 217.200 Υπόλοιπο την 1 Ιανουαρίου 2020 46.127 150.155 20.918 217.200 191.308 - - 191.308 - (150.155) (20.918) (171.073) 237.435 - - 237.435 Σχηματισμός τακτικού Αποθεματικού Κεφαλαιοποίηση αποθεματικών Υπόλοιπο την 31 Δεκεμβρίου 2020 (α) Τακτικό αποθεματικό Το τακτικό αποθεματικό σχηματίζεται υποχρεωτικά, σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν. 4548/2018 (ομοίως και με τις προγενέστερες διατάξεις του κ.ν.2190/20) , για την κάλυψη τυχόν ζημιών της επιχείρησης. Το ποσό αποτελείται από το 5% των κερδών της χρήσης, μετά την αφαίρεση του φόρου εισοδήματος, μέχρι να φτάσει στο 1/3 του μετοχικού κεφαλαίου. (β) Αφορολόγητα αποθεματικά Τα αφορολόγητα αποθεματικά σχηματίζονται βάσει αναπτυξιακών νόμων, από τα καθαρά κέρδη. Τα ποσά αυτά είναι αφορολόγητα, δεν υπάγονται στη φορολογία εισοδήματος γιατί σχηματίστηκαν για την δημιουργία παγίων επενδύσεων. (γ) Λοιπά αποθεματικά Τα αποθεματικά αυτά σχηματίζονται από παρακράτηση κερδών που έχουν φορολογηθεί, μετά από απόφαση της Γενικής Συνέλευσης. Ο κύριος σκοπός της δημιουργίας τους είναι η ενίσχυση της ρευστότητας της επιχείρησης. 86 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2020 6.11. Δάνεια Η εύλογη αξία των δανείων δεν διαφέρει σημαντικά από τη λογιστική, αφού τα δάνεια είναι μεταβλητού επιτοκίου. Τα δάνεια του Ομίλου και της Εταιρείας αναλύονται ως ακολούθως: 31.12.2020 Μακροπρόθεσμα Τραπεζικά δάνεια Υποχρεώσεις από συμβάσεις χρηματοδοτικής μίσθωσης Σύνολο Βραχυπρόθεσμα Τραπεζικά δάνεια Βραχυπρόθεσμο τμήμα Μακροπροθέσμων τραπεζικών δανείων Υποχρεώσεις από συμβάσεις χρηματοδοτικής μίσθωσης Μη τραπεζικά δάνεια Σύνολο Σύνολο δανείων 31.12.2019 8.546.250 5.008.378 546.778 9.093.029 883.645 5.892.022 1.487.232 1.301.295 1.476.312 210.000 438.808 3.402.352 12.495.380 487.178 262.816 2.261.290 8.153.312 Το μέσο κόστος του τραπεζικού δανεισμού (τόκοι και έξοδα τραπεζικών δανείων και χρηματοδοτικής μίσθωσης / μέσο μηνιαίο ύψος τραπεζικών δανείων) ήταν 3,7% στη χρήση 2020 και 4,1% στη χρήση 2019. 6.12. Αναβαλλόμενη φορολογία Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις συμψηφίζονται όταν υπάρχει νομικό δικαίωμα να συμψηφιστούν τρέχουσες φορολογικές απαιτήσεις έναντι των τρεχουσών φορολογικών υποχρεώσεων και όταν οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις προκύπτουν από την ίδια φορολογική αρχή. Από τον συμψηφισμό αναβαλλόμενων απαιτήσεων και υποχρεώσεων προκύπτουν αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις που είναι πληρωτέες μετά την κάλυψη των σωρευμένων φορολογικών ζημιών. Με βάση την κείμενη φορολογική νομοθεσία, οι φορολογικές ζημιές κάθε χρήσης συμψηφίζονται με φορολογητέα κέρδη των πέντε επομένων ετών, προκειμένου να υπολογιστεί στη διαφορά, μετά τον συμψηφισμό, το ποσό του οφειλόμενου φόρου εισοδήματος. Η συνολική μεταβολή στον αναβαλλόμενο φόρο εισοδήματος (υποχρεώσεις) έχει ως εξής: 31.12.2020 31.12.2019 Υπόλοιπο έναρξης χρήσης (3.279.560) (2.769.308) Χρέωση/ (πίστωση) κατάστασης (167.497) (513.198) αποτελεσμάτων Χρέωση/ (πίστωση) απευθείας στα λοιπά (88.042) 2.946 συνολικά εισοδήματα Υπόλοιπο τέλους χρήσης (3.535.100) (3.279.561) Τα υπόλοιπα και οι μεταβολές στις αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις κατά τη διάρκεια της χρήσης, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη ο συμψηφισμός των υπολοίπων, είναι τα ακόλουθα: 87 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2020 Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις: Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2019 Χρέωση/ (πίστωση) στην κατάσταση αποτελεσμάτων Χρέωση/ (πίστωση) στα λοιπά συνολικά εισοδήματα Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2019 Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2020 Χρέωση/ (πίστωση) στην κατάσταση αποτελεσμάτων Χρέωση/ (πίστωση) στα λοιπά συνολικά εισοδήματα Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2020 Αποτίμηση αποθεμάτων Κρατικές επιχορηγήσεις Πρόβλεψη αποζημίωσης εργαζομένων 41.220 212.701 179.531 (13.046) (31.559) - Φορολογικές ζημιές Επενδύσεις σε ακίνητα Έξοδα πολυετούς απόσβεσης Επισφαλείς απαιτήσεις Δ.Π.Χ.Π. 9 Προβλέψεις Λειτουργικές μισθώσεις Μεταβατικοί Λογαριασμοί 603.000 6.750 1.091 49.220 45.537 - 4.968 1.144.017 (16.135) (466.696) 1.990 (711) (1.121) (45.537) 958 (4.968) (576.825) - 26.924 - (270) - (2.130) - - - 24.524 28.174 181.142 190.320 136.304 8.470 380 45.968 - 958 - 591.716 28.174 181.142 190.320 136.304 8.470 380 45.968 - 958 - 591.716 156 (21.110) 117.205 (136.304) - (370) 11.510 - 552 - (28.359) - - (88.042) - - - - - - - (88.042) 28.330 160.032 219.483 (0) 8.470 11 57.479 - 1.510 - 475.314 88 Σύνολο Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2020 Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις: Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2019 Χρέωση/ (πίστωση) στην κατάσταση αποτελεσμάτων Χρέωση/ (πίστωση) στα λοιπά συνολικά εισοδήματα Χρέωση/ (πίστωση) στα λοιπά συνολικά εισοδήματα Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2020 Χρέωση/ (πίστωση) στην κατάσταση αποτελεσμάτων Χρέωση/ (πίστωση) στα λοιπά συνολικά εισοδήματα Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2020 Αναβαλλόμενος φόρος Υπόλοιπο φορολογικών απαιτήσεων Υπόλοιπο φορολογικών υποχρεώσεων Καθαρό υπόλοιπο Ιδιοχρησιμοποιούμενα ακίνητα 923.294 6.413 21.578 951.285 951.285 49.895 1.001.180 2020 475.314 (4.010.414) (3.535.100) Ενσώματα πάγια 2.931.326 (89.761) 2.841.565 2.841.565 167.669 3.009.234 Ενσώματα πάγια (μισθωμένα) 58.705 19.721 78.426 78.426 (78.426) - Σύνολο 3.913.325 (63.627) 21.578 3.871.276 3.871.276 139.138 4.010.414 2019 591.716 (3.871.276) (3.279.561) 89 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2020 6.13. Προβλέψεις για παροχές στους εργαζομένους Το πρόγραμμα που ισχύει είναι η συμβατική υποχρέωση παροχών εφάπαξ ποσού, σε περίπτωση αποχωρήσεων λόγω συνταξιοδότησης, ανάλογα με τον χρόνο προϋπηρεσίας, με βάση την ισχύουσα νομοθεσία (ν.2112/20, όπως τροποποιήθηκε και ισχύει μέχρι και τον ν.4093/2012). H υποχρέωση της εταιρείας προς τα πρόσωπα που εργοδοτεί, για την μελλοντική καταβολή παροχών, προσμετράται και απεικονίζεται με βάση το αναμενόμενο να καταβληθεί δεδουλευμένο δικαίωμα του κάθε εργαζομένου, κατά την ημερομηνία του ισολογισμού, προεξοφλούμενο στην παρούσα του αξία, σε σχέση με τον προβλεπόμενο χρόνο καταβολής του. Η παραπάνω υποχρέωση έχει υπολογισθεί από πιστοποιημένους αναλογιστές στο τέλος της χρήσης, ως εξής: Ισολογισμός κατά την 31η Δεκεμβρίου Παρούσα αξία μη χρηματοδοτούμενων υποχρεώσεων Μη αναγνωρισμένα αναλογιστικά κέρδη / (ζημιές) 2020 914.507 - 2019 792.994 - Καθαρή υποχρέωση αναγνωρισμένη στον Ισολογισμό 914.507 792.994 2020 54.523 6.857 61.380 141.177 202.557 2019 40.704 11.323 52.027 65.552 117.579 2020 792.994 2019 712.120 202.557 115.845 (196.889) 117.579 105.312 (142.017) 914.507 792.994 31-Δεκ-20 792.994 54.523 6.857 31-Δεκ-19 712.120 40.704 11.323 141.177 (196.889) 115.845 65.552 (142.017) 105.312 914.507 792.994 Κατάσταση Αποτελεσμάτων Κόστος τρέχουσας απασχόλησης Τόκος στην υποχρέωση Αναγνώριση κόστους προϋπηρεσίας λόγω τροποποιήσεων Κανονικό έξοδο στο λογαριασμό αποτελεσμάτων Κόστος περικοπών / διακανονισμών / τερματισμού υπηρεσίας Συνολικό έξοδο στο λογαριασμό αποτελεσμάτων Μεταβολές στην καθαρή υποχρέωση αναγνωρισμένη στον ισολογισμό Καθαρή υποχρέωση κατά την έναρξη του έτους Σύνολο δαπάνης που αναγνωρίστηκε στο λογαριασμό αποτελεσμάτων Αναλογιστικά (κέρδη)/ζημιές Παροχές που πληρώθηκαν από τον εργοδότη Καθαρή υποχρέωση στο τέλος του έτους Ισολογισμός Παρούσα αξία υποχρέωσης στην αρχή της περιόδου Κόστος τρέχουσας απασχόλησης Κόστος τόκου Κόστος Επίδρασης Περικοπής / Διακανονισμού / Παροχής λήξης απασχόλησης Μείον Καταβληθείσες αποζημιώσεις Αναλογιστική ζημιά / (κέρδος) Παρούσα αξία υποχρέωσης στο τέλος της περιόδου 90 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2020 Οι κύριες αναλογιστικές παραδοχές οι οποίες χρησιμοποιήθηκαν έχουν ως εξής: 1. Αύξηση ετήσιου μισθολογίου που λαμβάνεται υπόψη για την αποζημίωση του Ν. 2112/20 2. Προεξοφλητικό Επιτόκιο 3. Μέσος ετήσιος ρυθμός μακροχρόνιας αύξησης πληθωρισμού 31.12.2020 31.12.2019 2,00% 2,00% 0,43% 0,95% 1,50% 1,50% Εφαρμογή των νομοθετικών διατάξεων του ν.2112/20 ν.3198/55 και 4093/2012, για παροχή ενός εφάπαξ ποσού βάσει ποσοστού της ισχύουσας κλίμακας. Χρησιμοποιήθηκε η μέθοδος της Προβεβλημένης Πιστωτικής Μονάδος (Projected Unit Credit Method). 4. Ύψος αποζημίωσης 5. Αναλογιστική μέθοδος αποτίμησης 6.14. Προβλέψεις ΟΜΙΛΟΣ 1.1 31.12.2020 Μακροπρόθεσμες προβλέψεις Βραχυπρόθεσμες προβλέψεις ΕΤΑΙΡΕΙΑ 1.1 31.12.2019 1.1 31.12.2020 1.1 31.12.2019 760.643 - 175.142 - 760.643 - 175.142 - 760.643 175.142 760.643 175.142 Οι προβλέψεις αυτές κατά το μεγαλύτερο μέρος τους αφορούν επίδικη υπόθεση για την οποία αναμένεται η κοινοποίηση της απόφασης, εκτιμώμενα έξοδα λήξης συνεργασίας με πελάτη του εσωτερικού και τέλος εξωδικαστικό συμβιβασμό με πρώην εργαζόμενους. 6.15. Επιχορηγήσεις περιουσιακών στοιχείων Οι επιχορηγήσεις αυτές αναγνωρίζονται ως έσοδα παράλληλα με την απόσβεση των περιουσιακών στοιχείων – κυρίως μηχανημάτων – που επιδοτήθηκαν. Οι κρατικές επιχορηγήσεις που αναγνωρίζονται στις υποχρεώσεις ως μελλοντικά έσοδα αφορούν: (α) Επενδύσεις που έγιναν κατά την περίοδο από 1999 έως 2006 και επιχορηγήθηκαν με βάση τον Ν.2601/1998. (β) Επιχορήγηση επενδυτικού προγράμματος του Ν.3299/2004, που αφορά επενδύσεις που έγιναν κατά την περίοδο από 2008 έως 2012. Με την υπ’ αριθμό πρωτ. 77887/24.12.2014 απόφαση του Υφυπουργού Ανάπτυξης & Ανταγωνιστικότητας, εγκρίθηκε η τελική εκταμίευση της επιχορήγησης ποσού επενδυτικού προγράμματος του Ν.3299/2004, που αφορά επενδύσεις που έγιναν κατά την περίοδο από 2008 έως 2012. Η τελική εκταμίευση πραγματοποιήθηκε την 3η Σεπτεμβρίου 2015. (γ) Με την απόφαση της Αναπτυξιακής Διαχειριστικής Στερεάς Ελλάδος και Θεσσαλίας με αριθμό πρωτοκόλλου 962/31.03.2016, εγκρίθηκε η τελική εκταμίευση της επιχορήγησης του επενδυτικού προγράμματος «ΕΞΩΣΤΡΕΦΕΙΑ -ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΙΙ» που αφορά επενδύσεις που 91 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2020 πραγματοποιήθηκαν κατά την περίοδο από 2013 έως 2014. Η επιχορήγηση ανήλθε στο ποσό των 48.970 € και εισπράχθηκε στη χρήση 2016. (δ) Με την απόφαση της Αναπτυξιακής Διαχειριστικής Στερεάς Ελλάδος και Θεσσαλίας με αριθμό πρωτοκόλλου 3355/22.11.2016, εγκρίθηκε η τελική εκταμίευση της επιχορήγησης του επενδυτικού προγράμματος «ΕΝΙΣΧΥΣΗ Μ.Μ.Ε. ΠΟΥ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΠΟΙΟΥΝΤΑΙ ΣΤΟΥΣ ΤΟΜΕΙΣ ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΗΣΤΟΥΡΙΣΜΟΥ-ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ» που αφορά επενδύσεις που πραγματοποιήθηκαν κατά την περίοδο από 2013 έως 2015. Η επιχορήγηση ανήλθε στο ποσό των 37.438,80 € και εισπράχθηκε στη χρήση 2017. (ε) Εντός του πρώτου εξαμήνου του 2020 εγκρίθηκε η υπαγωγή της εταιρείας στο επιχορηγούμενο επενδυτικό πρόγραμμα «Ψηφιακό Άλμα» ύψους 100.000 εκ των οποίων ποσό €78.314 αφορά σε επιδότηση επενδυτικών αγαθών και ποσό €21.686 αφορά σε επιδότηση δαπανών. Η εταιρεία εντός του 2020 έλαβε ως προκαταβολή ποσό €40.000. Η κίνηση εντός των χρήσεων 2020 και 2019, του λογαριασμού των επιχορηγήσεων, που θα αναγνωρισθούν ως έσοδα σε μελλοντικές χρήσεις είχε ως εξής: Υπόλοιπο 1.1.2019 Λήψη επιχορήγησης Όμιλος και Εταιρεία 1.618.873 - Έσοδο αναγνωρισθέν στη χρήση (125.339) Υπόλοιπο 31.12.2019 1.493.534 Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2020 1.493.534 Λήψη επιχορήγησης 78.314 Έσοδο αναγνωρισθέν στη χρήση (186.159) Υπόλοιπο 31.12.2020 1.385.689 Μακροπρόθεσμο υπόλοιπο επιχορηγήσεων 1.241.220 Βραχυπρόθεσμο υπόλοιπο επιχορηγήσεων Υπόλοιπο 144.469 1.385.689 92 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2020 6.16. Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις Οι προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις αναλύονται ως ακολούθως: ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2020 Προμηθευτές (ανοιχτά υπόλοιπα) ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31.12.2019 7.992.122 Προμηθευτές (Επιταγές πληρωτέες) 31.12.2020 5.342.069 31.12.2019 7.992.122 5.282.709 - 64.155 - 64.155 7.992.122 5.406.224 7.992.122 5.346.863 Πιστωτές διάφοροι 362.158 321.221 361.837 304.358 Υποχρεώσεις από φόρους-τέλη 341.584 267.782 341.584 267.782 Ασφαλιστικά Ταμεία 220.912 200.563 220.912 200.563 Πιστωτικά υπόλοιπα πελατών 276.199 71.140 276.199 71.140 Μεταβατικοί λογαριασμοί παθητικού 442.798 240.373 442.798 240.373 1.643.652 1.101.079 1.643.330 1.084.216 9.635.774 6.507.303 9.635.453 6.431.080 Σύνολο Προμηθευτών Σύνολο Λοιπών υποχρεώσεων Σύνολο Προμηθευτών και λοιπών υποχρεώσεων 6.17. Πωλήσεις O κύκλος εργασιών (πωλήσεις) αναλύεται ως ακολούθως: ΟΜΙΛΟΣ 1.1 31.12.2020 Πωλήσεις εμπορευμάτων Πωλήσεις προϊόντων Πωλήσεις λοιπών αποθεμάτων Σύνολο 1.1 31.12.2019 153.686 40.571.941 116.312 40.841.939 471.773 30.091.569 103.785 30.667.128 ΕΤΑΙΡΕΙΑ 1.1 31.12.2020 1.1 31.12.2019 110.441 40.571.941 116.312 40.798.694 487.134 30.091.569 103.785 30.682.488 6.18. Κόστος Πωλήσεων Το κόστος πωλήσεων αναλύεται ως ακολούθως: ΟΜΙΛΟΣ 1.1 31.12.2020 Κόστος εμπορευμάτων 82.980 ΕΤΑΙΡΕΙΑ 1.1 31.12.2019 230.781 1.1 31.12.2020 69.745 1.1 31.12.2019 253.521 Κόστος προϊόντων 27.693.820 21.626.313 27.693.820 21.626.313 Σύνολο 27.776.800 21.857.094 27.763.564 21.879.833 93 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2020 6.19. Άλλα Έσοδα Εκμετάλλευσης Τα άλλα έσοδα για τη χρήση 2020 και 2019, αναλύονται ως κατωτέρω: Εισπραττόμενα έξοδα Έσοδα Προηγούμενων Χρήσεων Κέρδη από πώληση παγίων Έσοδα από απόσβεση επιδοτήσεων Λοιπά ΟΜΙΛΟΣ 2020 342.651 2.648 2.014 227.198 122.702 697.213 2019 299.334 2.009 45 125.339 23.406 450.133 ΕΤΑΙΡΕΙΑ 2020 2019 342.651 299.593 2.648 2.009 2.014 45 227.198 125.339 111.541 23.406 686.051 450.392 6.20. Άλλα Έξοδα Εκμετάλλευσης Τα άλλα έξοδα Εκμετάλλευσης για τις χρήσεις 2020 και 2019, αναλύονται ως κατωτέρω: Συναλλαγματικές διαφορές έξοδα Έξοδα προηγούμενων χρήσεων Πρόβλεψη επισφαλών απαιτήσεων Ζημιές από καταστροφή αποθεμάτων Πρόβλεψη για επίδικες διαφορές και μελλοντικές υποχρεώσεις (*) Πρόβλεψη απομείωσης αποθεμάτων Απομείωση επενδύσεων σε ακίνητα Λοιπά έκτακτα έξοδα ΟΜΙΛΟΣ 2020 2019 18.748 3.715 15.883 28.130 47.960 125.605 259.164 222.810 ΕΤΑΙΡΕΙΑ 2020 2019 18.748 3.715 15.883 28.130 47.960 125.605 259.164 222.810 594.858 - 594.858 - 19.000 34.267 989.880 8.293 23.209 411.762 19.000 33.760 989.373 8.293 11.351 399.904 (*) Οι προβλέψεις αυτές κατά το μεγαλύτερο μέρος τους αφορούν επίδικη υπόθεση για την οποία αναμένεται η κοινοποίηση της απόφασης, εκτιμώμενα έξοδα λήξης συνεργασίας με πελάτη του εσωτερικού και τέλος εξωδικαστικό συμβιβασμό με πρώην εργαζόμενους. 6.21. Έξοδα κατ’ είδος Τα έξοδα για τις χρήσεις 2020 και 2019, που κατανέμονται στην κατάσταση συνολικού εισοδήματος στα κονδύλια κόστος πωλήσεων, έξοδα διαθέσεως, έξοδα διοικήσεως και έξοδα έρευνας και ανάπτυξης, αναλύονται κατ’ είδος ως κατωτέρω: ΟΜΙΛΟΣ Αγορές και μεταβολές αποθεμάτων Αμοιβές & έξοδα προσωπικού Αμοιβές & έξοδα τρίτων Παροχές τρίτων Φόροι - τέλη Διάφορα έξοδα Αποσβέσεις Προβλέψεις εκμεταλλεύσεως 2020 20.142.763 5.682.854 1.976.886 1.969.537 554.738 2.344.368 1.919.126 195.700 34.785.972 2019 16.396.360 5.042.850 1.503.028 1.592.394 194.243 2.024.911 1.392.624 106.256 28.252.666 ΕΤΑΙΡΕΙΑ 2020 2019 20.129.528 16.419.100 5.662.597 5.008.282 1.957.562 1.480.181 1.968.875 1.588.243 554.455 192.106 2.340.109 2.024.924 1.919.126 1.392.624 195.700 106.256 34.727.952 28.211.716 94 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2020 Για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2020, στα έξοδα της Εταιρείας που αναλύονται ανωτέρω, περιλαμβάνονται αμοιβές πέραν του τακτικού και φορολογικού ελέγχου ποσού €1.500 χιλ. για την παροχή λοιπών υπηρεσιών. 6.22. Χρηματοοικονομικό κόστος – καθαρό Στο καθαρό χρηματοοικονομικό κόστος των χρήσεων 2020 και 2019 συμπεριλαμβάνονται: ΟΜΙΛΟΣ Τόκοι έσοδα Τόκοι - έξοδα τραπεζικών δανείων Τόκοι χρηματοδοτικής μίσθωσης Εκχώρηση απαιτήσεων * Λοιπά τραπεζικά έξοδα Καθαρά χρηματοοικονομικά έξοδα ΕΤΑΙΡΕΙΑ 1.131.12.2020 (64) 326.395 51.504 122.986 55.580 1.131.12.2019 (332) 322.228 77.961 125.070 72.743 1.131.12.2020 (64) 326.395 51.504 122.986 54.721 1.131.12.2019 (236) 322.228 77.961 125.070 72.743 556.401 597.671 555.542 597.766 (*) Αφορά έξοδα για εκχώρηση απαιτήσεων πελατών (χωρίς αναγωγή κινδύνου) σε εταιρείες πρακτορείας επιχειρηματικών απαιτήσεων. Το μέσο κόστος του τραπεζικού δανεισμού (τόκοι και έξοδα τραπεζικών δανείων και χρηματοδοτικής μίσθωσης / μέσο μηνιαίο ύψος τραπεζικών δανείων) ήταν 3,7% στη χρήση 2020 και 4,1% στη χρήση 2019. 6.23. Φόρος Εισοδήματος Οι φορολογικές δηλώσεις της εταιρείας είτε έχουν εξετασθεί από τις φορολογικές αρχές, είτε έχουν ελεγχθεί, σύμφωνα με το άρθρο 82 παρ. 5 Ν. 2238/1994 όπως τροποποιήθηκε και ισχύει με το άρθρο 65α του Ν. 4174/2013 και η εταιρεία έχει λάβει εκθέσεις Φορολογικής Συμμόρφωσης Ανεξάρτητου Ορκωτού Ελεγκτή Λογιστή με συμπέρασμα «χωρίς επιφύλαξη». Επίσης σημειώνεται ότι για τη χρήση 2020 βρίσκεται σε εξέλιξη ο φορολογικός έλεγχος της εταιρείας από ανεξάρτητους ορκωτούς ελεγκτές λογιστές. Η διοίκηση εκτιμά ότι δεν συντρέχει ανάγκη σχηματισμού πρόβλεψης, στις Χρηματοοικονομικές της καταστάσεις, για κάλυψη τυχόν διαφορών από φορολογικούς ελέγχους. 95 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2020 Κέρδη προ φόρων Συντελεστής φόρου Φόρος εισοδήματος (βάσει του ισχύοντα φορολογικού συντελεστή) Πραγματικός Φόρος (Φορολογικής Βάσης) Μείωση πραγματικού φόρου λόγω συμψηφισμού φορολογικών ζημιών προηγούμενων χρήσεων Ζημιά θυγατρικής εταιρίας για την οποία δεν αναγνωρίσθηκε αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος. Αναπροσαρμογή εκτίμησης για ζημιές προηγ. Χρήσεων για τις οποίες αναγνωρίζεται φορολογική απαίτηση Αναπροσαρμογή (μείωση) αναβαλλόμενων φόρων, λόγω αλλαγής φορολογικών συντελεστών για τις επόμενες χρήσεις. Φόρος αποτελεσμάτων η φορολογία των οποίων αναβάλλεται Φόρος που αναφέρεται στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων Όμιλος 31-Δεκ-20 31-Δεκ-19 5.206.899 1.855.162 24,00% 24,00% Εταιρεία 31-Δεκ-20 31-Δεκ-19 5.211.878 1.923.495 24,00% 24,00% 1.249.656 445.239 1.250.851 461.639 - 347.000 - 347.000 - (347.000) - (347.000) 1.195 16.400 - - 134.869 391.696 134.869 391.696 - (82.759) - (82.759) - (262.584) 1.385.720 507.992 1.385.720 507.992 1.385.720 507.992 1.385.720 507.992 (262.584) 6.24. Κέρδος ανά μετοχή Τα κέρδη ανά μετοχή υπολογίζονται με διαίρεση του κέρδους που αναλογεί στους μετόχους της μητρικής, με τον σταθμισμένο μέσο αριθμό των κοινών μετοχών στην διάρκεια της περιόδου. Με την από 23.12.2020 απόφαση της Έκτακτης Γενικής Συνέλευσης των Μετόχων αποφασίστηκε η αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της Εταιρείας κατά ποσό 965.349,36€ στο ποσό των 14.529.290,76€, με κεφαλαιοποίηση αφορολόγητων αποθεματικών αναπτυξιακών νόμων και έκδοση 1.787.684 νέων κοινών ονομαστικών με ψήφο μετοχών με ονομαστική αξία 0,54€ η κάθε μία. Η Επιτροπή Εταιρικών Πράξεων του Χ.Α. στην Συνεδρίαση του στις 12.01.2021 ενέκρινε την εισαγωγή προς διαπραγμάτευση στο Χρηματιστήριο των ανωτέρω νέων μετοχών. Ως ημερομηνία αποκοπής του δικαιώματος συμμετοχής στην αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου με κεφαλαιοποίηση αποθεματικών ορίστηκε η 14η.01.2021. Η έναρξη της διαπραγμάτευσης των 1.787.684 νέων μετοχών στο Χρηματιστήριο Αθηνών ορίστηκε στις 20.01.2021. Ο μέσος σταθμισμένος αριθμός των κοινών μετοχών σε κυκλοφορία κατά τη διάρκεια της λογιστικής περιόδου που έληξε 31.12.2020 ανέρχεται σε 25.118.410 χωρίς να σημειώνεται μεταβολή σε σχέση με την 31.12.2019. Κέρδη Σταθμισμένος μέσος αριθμός μετοχών Βασικά κέρδη ανά μετοχή ΟΜΙΛΟΣ 01.0101.0131.12.2020 31.12.2019 ΕΤΑΙΡΕΙΑ 01.0101.0131.12.2020 31.12.2019 3.823.669 25.118.410 1.381.336 25.118.410 3.826.159 25.118.410 1.415.503 25.118.410 0,1522 0,055 0,1523 0,0564 96 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2020 6.25. Αμοιβές και έξοδα σε Εργαζόμενους Ο αριθμός των εργαζομένων και το κόστος τους που επιβάρυνε τα αποτελέσματα, κατά τις χρήσεις 2020 και 2019, ήταν: ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ 01.01.31.12.2020 01.01.31.12.2019 01.01.31.12.2020 01.01.31.12.2019 Μέσος αριθμός ατόμων 149 138 149 137 Άτομα στην λήξη της περιόδου 155 142 155 141 Τακτικές Αποδοχές Παρεπόμενες παροχές & έξοδα προσωπικού Συνολικό κόστος 5.361.052 4.890.130 5.340.795 4.855.562 321.802 152.720 321.802 152.720 5.682.854 5.042.850 5.662.597 5.008.282 6.26. Αποσβέσεις Οι αποσβέσεις ενσώματων παγίων και άυλων περιουσιακών στοιχείων κατά τις χρήσεις 2020 και 2019, που αναλύονται στις σημειώσεις 6.1 και 6.3 καθώς και οι αποσβέσεις των επιχορηγήσεων που αναλύονται στη σημείωση 6.16, έχουν συνοπτικά ως ακολούθως: ΟΜΙΛΟΣ 01.01.31.12.2020 Αποσβέσεις παγίων Αποσβέσεις επιχορηγήσεων ΕΤΑΙΡΕΙΑ 01.01.31.12.2019 01.01.31.12.2020 01.01.31.12.2019 1.732.968 1.392.616 1.732.968 1.392.616 186.159 125.339 186.159 125.339 6.27. Ενδεχόμενες υποχρεώσεις, απαιτήσεις και δεσμεύσεις Α) Εκκρεμείς δικαστικές υποθέσεις: • Η Εταιρεία έχει ασκήσει κατά της υπ’ αριθμ. 56960/2009 απόφασης του Προϊσταμένου του ΕΟΦ, με την οποία της επιβλήθηκαν ποσό 204.928,97 Ευρώ ως οφειλόμενες εισφορές και διαφορές εισφορών 1% (επι πωλήσεων καλλυντικών προϊόντων σύμφωνα με το άρθρο 11 παρ. 1 περίπτωση ζ του Ν 1316/1983), ποσό 408.833,99 Ευρώ ως τόκοι υπερημερίας (κατ εφαρμογή του άρθρου 11 παρ 5 του Ν 1316/1983) και ποσό Ευρώ 81.971,57 ως πρόστιμα (κατ’ εφαρμογή του άρθρου 11 παρ 3α του Ν 1316/1983) ήτοι συνολικά ποσό Ευρώ 695.734,53 την από 27.10.2009 και με γενικό αριθμό κατάθεσης 41240/2009 Προσφυγή ενώπιον του Διοικητικού Πρωτοδικείου Αθηνών. Η με αρ. κατ. 41240/2009 προσφυγή ενώπιον του Διοικητικού Πρωτοδικείου Αθηνών έλαβε δικάσιμο και συζητήθηκε στις 29.09.2016 (εξ αναβολής από 09.06.2016), και εκδόθηκε η υπ’ αρ. 5492/2017 απόφαση του 19ου τμήματος, με την οποία η υπόθεση παραπέμπεται για εκδίκαση στο Διοικητικό Εφετείο Αθηνών. Ως δικάσιμος της υπόθεσης ορίστηκε αρχικώς η 07.06.2018 ενώπιον του 6ου τμήματος, οπότε και η υπόθεση συζητήθηκε. Περαιτέρω, η συζήτηση της υπόθεσης επαναπροσδιορίστηκε για τις 19.09.2019, λόγω αλλαγής δικαστή-εισηγητή. Στη συνέχεια εκδόθηκε η Α439/31-1-2020 απόφαση η οποία 97 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2020 • • ανέβαλε εκ νέου την εκδίκαση της υπόθεσης για τη δικάσιμο της 4ης Ιουνίου 2020. Επί της προσφυγής αυτής εκδόθηκε η υπ’ αριθ. 504/2021 απόφαση του ανωτέρω δικαστηρίου, με βάση το διατακτικό της οποίας γίνεται εν μέρει δεκτή η προσφυγή της εταιρείας. Τα κεφάλαια που έγιναν δεκτά με την προσφυγή της εταιρείας καθώς και πλήρες κείμενο της εν λόγω δικαστικής απόφασης δεν έχει κοινοποιηθεί στην Εταιρεία. Έχει ασκηθεί αγωγή από πρώην υπάλληλο της εταιρείας, ο οποίος διεκδικεί την αναγνώριση της ακυρότητας της καταγγελίας της σύμβασης εργασίας. Η εκτίμηση της Διοίκησης της Εταιρείας βασίζεται στην εκτίμηση του δικηγόρου που χειρίζεται την υπόθεση είναι η θετική έκβαση της υπόθεσης και θεωρεί ότι η σχετική πρόβλεψη που έχει διενεργήσει σε παλαιότερη χρήση είναι επαρκής. Υπάρχουν επίδικες διαφορές της Εταιρείας κατά τρίτων. Η όποια ωφέλεια προκύψει θα αναγνωριστεί στα αποτελέσματα της εταιρείας κατά την πραγματοποίηση της. Δεν υπάρχουν άλλες επίδικες ή υπό διαιτησία διαφορές. Β) Ανέλεγκτες Φορολογικά Χρήσεις Για τις χρήσεις 2015 έως και 2019, η Εταιρία έχει λάβει Έκθεση Φορολογικής Συμμόρφωσης, σύμφωνα με την παρ. 5 του άρθρου 82 του Ν. 2238/1994 και του άρθρου 65Α παρ.1 του Ν.4174/2013, χωρίς να προκύψουν ουσιώδεις διαφορές. Σύμφωνα με την εγκύκλιο ΠΟΛ. 1006/2016, οι εταιρείες οι οποίες έχουν υπαχθεί στον ως άνω ειδικό φορολογικό έλεγχο δεν εξαιρούνται από τη διενέργεια τακτικού ελέγχου από τις αρμόδιες φορολογικές αρχές. Για τη χρήση 2020 ο φορολογικός έλεγχος των Ορκωτών Ελεγκτών Λογιστών για τη λήψη Έκθεσης Φορολογικής Συμμόρφωσης βρίσκεται σε εξέλιξη και το σχετικό φορολογικό πιστοποιητικό αναμένεται να χορηγηθεί μετά τη δημοσίευση των Οικονομικών Καταστάσεων της χρήσης 2020. Κατά την ολοκλήρωση του φορολογικού ελέγχου, η διοίκηση δεν αναμένει να προκύψουν σημαντικές φορολογικές υποχρεώσεις πέραν από αυτές που καταχωρήθηκαν και που απεικονίζονται στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις. 6.28. Συναλλαγές με συνδεδεμένα μέρη α) Διεταιρικές συναλλαγές Οι διεταιρικές συναλλαγές παρουσιάζονται ως ακολούθως: ΕΤΑΙΡΕΙΑ 1.1-31.12.2020 1.1-31.12.2019 Έσοδα PAPOUTSANIS Sp. Z o.o. Σύνολο Έξοδα PAPOUTSANIS Sp. Z o.o. Σύνολο 46.562 46.562 24.265 24.265 98 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2020 β) Διεταιρικά υπόλοιπα Στις 31.12.2019 η Θυγατρική Εταιρεία PAPOUTSANIS Sp. Z o.o. είχε υποχρέωση προς την μητρική Εταιρεία ποσού € 46.562,36 ενώ στις 31.12.2020 δεν υπήρχε ανοιχτό υπόλοιπο. γ) Συναλλαγές με βασικά διευθυντικά στελέχη και μέλη της Διοίκησης ΟΜΙΛΟΣ 1.11.131.12.2020 31.12.2019 Αμοιβές εκτελεστικών μελών Δ.Σ και διευθυντικών στελεχών (βάσει ειδικής σχέσης μισθώσεως εργασίας) Αμοιβές δικηγορικής εταιρείας ελεγχόμενης από συγγενικό πρόσωπο εκτελεστικού μέλους του Δ.Σ. Αμοιβές μη εκτελεστικών μελών Δ.Σ ΕΤΑΙΡΕΙΑ 1.11.131.12.2020 31.12.2019 673.699 922.226 673.699 922.226 44.445 41.400 37.000 38.400 44.445 41.400 37.000 38.400 759.544 997.626 759.544 997.626 δ) Απαιτήσεις και υποχρεώσεις με διευθυντικά στελέχη και μέλη της Διοίκησης ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31.12.2020 31.12.2019 31.12.2020 Υποχρεώσεις προς τα διευθυντικά στελέχη και μέλη της διοίκησης από επί αποδώσει λογαριασμούς 31.12.2019 3.277 1.408 3.277 1.408 Υποχρεώσεις προς τα διευθυντικά στελέχη και μέλη της διοίκησης (από αμοιβές) 147.200 50.051 147.200 50.051 ε) Υπόλοιπο με μετόχους Ο μέτοχος Tanaca Holdings Ltd, χορήγησε κατά τη χρήση 2010 δάνειο προς την Εταιρεία ποσού €1.228.000. Το υπόλοιπο του δανείου την 31.12.2019 ανήλθε σε €262.816 το οποίο αποπληρώθηκε εντός του 2020. Οι συναλλαγές συνδεδεμένων μερών γίνονται υπό όρους που ισοδυναμούν με εκείνους που επικρατούν σε συναλλαγές σε καθαρά εμπορική βάση. 6.29. Γεγονότα μετά την ημερομηνία του Ισολογισμού Η Εταιρεία την 29.1.2021 έθεσε σε ισχύ, σε εκτέλεση της από 27.02.2020 αποφάσεως της Έκτακτης Γενικής Συνέλευσης των μετόχων της Εταιρείας, πρόγραμμα διάθεσης μετοχών μέσω δικαιωμάτων (συνολικά 197.500) προαίρεσης, προς όφελος συγκεκριμένων στελεχών. 99 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2020 Βαθύ Αυλίδας, 19 Μαρτίου 2021 Ο Πρόεδρος του Δ.Σ. Ο Διευθύνων Σύμβουλος _______________________ Γεώργιος Γκάτζαρος _______________________ Μενέλαος Τασόπουλος Η Οικονομική Δ/ντρια & Μέλος Δ.Σ Ο Προϊστάμενος Λογιστηρίου ___________________ Μαίρη Ισκαλατιάν _______________________ Αλέξανδρος Γεωργιάδης 100

Περίληψη: Σύμφωνα με το Ν.3556/2007 αναφορικά με τις «Προϋποθέσεις διαφάνειας για την πληροφόρηση σχετικά με εκδότες των οποίων οι κινητές αξίες έχουν εισαχθεί προς διαπραγμάτευση σε οργανωμένη αγορά και άλλες διατάξεις», οι κάτωθι υπογράφοντες δηλώνουμε ότι εξ’ όσων γνωρίζουμε: 1. Οι Ετήσιες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις της εταιρικής χρήσης 2020 (01.01.2020 31.12.2020), οι οποίες καταρτίστηκαν σύμφωνα με τα ισχύοντα λογιστικά πρότυπα, απεικονίζουν κατά τρόπο αληθή τα στοιχεία του ενεργητικού και του παθητικού, την καθαρή θέση και τα αποτελέσματα χρήσεως της ΠΑΠΟΥΤΣΑΝΗΣ Α.Β.Ε.Ε., σύμφωνα με τα οριζόμενα στο Ν. 3556/2007. 2. Η Ετήσια Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου της ΠΑΠΟΥΤΣΑΝΗΣ Α.Β.Ε.Ε. απεικονίζει κατά τρόπο αληθή τις πληροφορίες που απαιτούνται βάσει του Ν. 3556/2007. Βαθύ Αυλίδας, 19 Μαρτίου 2021 Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΟΥ ΔΣ Ο ΔΙΕΥΘΥΝΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΤΟ ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ ΔΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΓΚΑΤΖΑΡΟΣ ΜΕΝΕΛΑΟΣ ΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ ΜΑΙΡΗ ΙΣΚΑΛΑΤΙΑΝ