ΟΜΙΛΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ «ΕΛ. Δ. ΜΟΥΖΑΚΗΣ» ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ, ΕΜΠΟΡΙΟΥ, ΜΕΛΕΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΑΡ. Γ.Ε.ΜΗ: 000263901000 ΑΡ. Μ.Α.Ε. 1187/06/Β/86/30 ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Για τη χρήση από 1η Ιανουαρίου 2019 μέχρι 31 Δεκεμβρίου 2019 Σύμφωνα με το άρθρο 4 του Ν. 3556/2007 Κεντρικά Γραφεία : Λ.Κηφισού 41 12242 Αιγάλεω Τηλ. 210 3490500 – fax 210 3490591 www.mouzakis.gr Ετήσια Οικονομική Έκθεση 31ης Δεκεμβρίου 2019 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Δηλώσεις των εκπροσώπων του Διοικητικού Συμβουλίου .................................................. 4 2. Έκθεση Ανεξάρτητου Ορκωτού Ελεγκτή Λογιστή ............................................................. 5 3. Ετήσια Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου ................................................... 9 4. Ετήσιες οικονομικές καταστάσεις .................................................................................. 28 4.1 Ισολογισμός ............................................................................................................... 29 4.2 Κατάσταση αποτελεσμάτων και συνολικού εισοδήματος ................................................. 30 4.3 Κατάσταση μεταβολών ιδίων κεφαλαίων Ομίλου ............................................................ 31 4.4 Κατάσταση μεταβολών ιδίων κεφαλαίων Εταιρείας ......................................................... 32 4.5 Κατάσταση ταμειακών ροών ........................................................................................ 33 5. Γενικές πληροφορίες ................................................................................................... 34 6. Αντικείμενο δραστηριότητας ........................................................................................ 34 7. Πλαίσιο κατάρτισης οικονομικών καταστάσεων .............................................................. 34 7.1 Νέα πρότυπα και τροποποιήσεις υφισταμένων προτύπων και διερμηνειών ........................ 35 7.2 Σημαντικές λογιστικές κρίσεις, εκτιμήσεις και υποθέσεις .................................................. 36 7.3 Σύνοψη των λογιστικών πολιτικών................................................................................ 38 7.4 Δομή του Ομίλου ........................................................................................................ 51 8. Οικονομικές πληροφορίες κατά τομέα ........................................................................... 51 8.1 Πρωτεύων τύπος πληροφόρησης-επιχειρηματικοί τομείς .................................................. 51 8.2 Δευτερεύων τύπος πληροφόρησης-γεωγραφικοί τομείς ................................................... 53 9. Επεξηγηματικές σημειώσεις επί των Οικονομικών Καταστάσεων ...................................... 54 9.1 Ενσώματες ακινητοποιήσεις και Άυλα περιουσιακά στοιχεία ............................................. 54 9.2 Επενδύσεις σε θυγατρικές εταιρείες .............................................................................. 57 9.3 Λοιπές Μακροπρόθεσμες Απαιτήσεις ............................................................................. 58 9.4 Αποθέματα ................................................................................................................. 58 9.5 Πελάτες και λοιπές εμπορικές απαιτήσεις ....................................................................... 58 9.6 Λοιπές απαιτήσεις........................................................................................................ 60 9.7 Ταμειακά Διαθέσιμα και Ταμειακά Ισοδύναμα................................................................. 60 9.8 Μετοχικό κεφάλαιο...................................................................................................... 61 9.9 Αποθεματικά ............................................................................................................... 61 9.10 Υποχρεώσεις παροχών προσωπικού .............................................................................. 61 9.11 Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις ..................................................................... 62 9.12 Λοιπές Μακροπρόθεσμες Υποχρεώσεις .......................................................................... 63 9.13 Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις ........................................................................... 64 9.14 Τρέχουσες φορολογικές υποχρεώσεις ........................................................................... 64 9.15 Δάνεια ....................................................................................................................... 65 9.16 Λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις ........................................................................... 65 9.17 Πωλήσεις ................................................................................................................... 66 2 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 31ης Δεκεμβρίου 2019 9.18 Κόστος πωλήσεων....................................................................................................... 66 9.19 Λοιπά έσοδα ............................................................................................................... 66 9.20 Έξοδα διοίκησης ......................................................................................................... 67 9.21 Έξοδα διάθεσης .......................................................................................................... 67 9.22 Λοιπά έξοδα εκμετάλλευσης ......................................................................................... 67 9.23 Χρηματοοικονομικά έσοδα ........................................................................................... 68 9.24 Χρηματοοικονομικά έξοδα ........................................................................................... 68 9.25 Φόρος εισοδήματος ..................................................................................................... 68 9.26 Κέρδη / Ζημιές ανά μετοχή .......................................................................................... 69 10. Ανέλεγκτες φορολογικά χρήσεις ................................................................................... 69 11. Ενδεχόμενες απαιτήσεις - υποχρεώσεις ......................................................................... 70 12. Συναλλαγές με συνδεμένα μέρη ................................................................................... 70 13. Αριθμός απασχολούμενου προσωπικού ......................................................................... 71 14. Σκοποί και πολιτικές διαχείρισης κινδύνων ..................................................................... 72 15. Συναλλαγματικός κίνδυνος ........................................................................................... 72 16. Ανάλυση ευαισθησίας κινδύνου επιτοκίου ...................................................................... 72 17. Ανάλυση πιστωτικού κινδύνου...................................................................................... 72 18. Ανάλυση κινδύνου ρευστότητας ................................................................................... 73 19. Παρουσίαση των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων ανά κατηγορία ............................................................................................................................. 74 20. Πολιτικές και διαδικασίες διαχείρισης κεφαλαίου ............................................................. 74 21. Γεγονότα μετά την ημερομηνία των Οικονομικών καταστάσεων ...................................... 75 22. Πληροφορίες του άρθρου 10 του Ν. 3401/2005............................................................. 76 23. Διαδικτυακός τόπος ανάρτησης χρηματοοικονομικής πληροφόρησης ............................... 76 3 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 31ης Δεκεμβρίου 2019 4 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 31ης Δεκεμβρίου 2019 2. Έκθεση Ανεξάρτητου Ορκωτού Ελεγκτή Λογιστή Προς τους Μετόχους της Εταιρείας ΕΛ. Δ. ΜΟΥΖΑΚΗΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΜΕΛΕΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ Έκθεση Ελέγχου επί των Εταιρικών και Ενοποιημένων Οικονομικών Καταστάσεων Γνώμη Έχουμε ελέγξει τις συνημμένες εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις της εταιρείας ΕΛ. Δ. ΜΟΥΖΑΚΗΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΜΕΛΕΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ (η Εταιρεία), οι οποίες αποτελούνται από τον εταιρικό και ενοποιημένο ισολογισμό της 31ης Δεκεμβρίου 2019, τις εταιρικές και ενοποιημένες καταστάσεις αποτελεσμάτων και συνολικού εισοδήματος, μεταβολών ιδίων κεφαλαίων και ταμειακών ροών της χρήσεως που έληξε την ημερομηνία αυτή, καθώς και περίληψη σημαντικών λογιστικών αρχών και μεθόδων και λοιπές επεξηγηματικές πληροφορίες. Κατά τη γνώμη μας, οι συνημμένες εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις παρουσιάζουν εύλογα, από κάθε ουσιώδη άποψη, την οικονομική θέση της εταιρείας ΕΛ. Δ. ΜΟΥΖΑΚΗΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΜΕΛΕΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ και της θυγατρικής αυτής (ο Όμιλος) κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019, τη χρηματοοικονομική τους επίδοση και τις ενοποιημένες ταμειακές τους ροές για τη χρήση που έληξε την ημερομηνία αυτή σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς, όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Βάση γνώμης Διενεργήσαμε τον έλεγχό μας σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Ελέγχου (ΔΠΕ) όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία. Οι ευθύνες μας, σύμφωνα με τα πρότυπα αυτά περιγράφονται περαιτέρω στην παράγραφο της έκθεσής μας «Ευθύνες ελεγκτή για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων». Είμαστε ανεξάρτητοι από την Εταιρεία και την ενοποιούμενη θυγατρικής της, καθ’ όλη τη διάρκεια του διορισμού μας, σύμφωνα με τον Κώδικα Δεοντολογίας για Επαγγελματίες Ελεγκτές του Συμβουλίου Διεθνών Προτύπων Δεοντολογίας Ελεγκτών, όπως αυτός έχει ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία και τις απαιτήσεις δεοντολογίας που σχετίζονται με τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων στην Ελλάδα και έχουμε εκπληρώσει τις δεοντολογικές μας υποχρεώσεις σύμφωνα με τις απαιτήσεις της ισχύουσας νομοθεσίας και του προαναφερόμενου Κώδικα Δεοντολογίας. Πιστεύουμε ότι τα ελεγκτικά τεκμήρια που έχουμε αποκτήσει είναι επαρκή και κατάλληλα να παρέχουν βάση για τη γνώμη μας. Σημαντικότερα θέματα ελέγχου Τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου είναι εκείνα τα θέματα που, κατά την επαγγελματική μας κρίση, ήταν εξέχουσας σημασίας στον έλεγχό μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων της τρέχουσας χρήσεως. Τα θέματα αυτά και οι σχετιζόμενοι κίνδυνοι ουσιώδους ανακρίβειας αντιμετωπίστηκαν στο πλαίσιο του ελέγχου των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων ως σύνολο, για τη διαμόρφωση της γνώμης μας επί αυτών και δεν εκφέρουμε ξεχωριστή γνώμη για τα θέματα αυτά. Θέμα ελέγχου 1 Εύλογες αξίες ακινήτων (Σημείωση 9.1) Οι ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις περιλαμβάνουν ακίνητα (Ιδιοχρησιμοποιούμενα και επενδυτικά) αξίας € 52.573.521,95. Για την εκτίμηση των εύλογων αξιών των ακινήτων ο Όμιλος χρησιμοποιεί ανεξάρτητους πιστοποιημένους εκτιμητές. Ο έλεγχός μας επί των εν λόγω κονδυλίων εστιάσθηκε στις διαδικασίες και τις δικλίδες που χρησιμοποιεί η διοίκηση για την παρακολούθηση των εν λόγω στοιχείων, τους λόγους για την μεταφορά κονδυλίων από τα ιδιοχρησιμοποιούμενα 5 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 31ης Δεκεμβρίου 2019 στα επενδυτικά ακίνητα καθώς και στις παραδοχές και τα δεδομένα που χρησιμοποιήθηκαν από τους εκτιμητές για τον προσδιορισμό των εύλογων αξιών. Θέμα ελέγχου 2 Ανακτησιμότητα εμπορικών και λοιπών απαιτήσεων (Σημείωση 9.5 και 9.6) Οι ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις περιλαμβάνουν εμπορικές και λοιπές απαιτήσεις αξίας €3.407.114,14 για τις οποίες έχουν αναγνωρισθεί σωρευμένες απομειώσεις αξίας € 896.667,92. Ο έλεγχός μας επί των εμπορικών απαιτήσεων εστιάστηκε στην κατανόηση και την εξέταση των διαδικασιών πιστωτικού ελέγχου, στην εξέταση των βασικών δικλίδων σχετικά με τη χορήγηση πιστώσεων στους πελάτες, στην επιβεβαίωση των υπολοίπων μέσω απευθείας αποστολής επιστολών στους οφειλέτες και τις εισπράξεις μετά την ημερομηνία αναφοράς των οικονομικών καταστάσεων. Άλλες πληροφορίες Η διοίκηση είναι υπεύθυνη για τις άλλες πληροφορίες. Οι άλλες πληροφορίες περιλαμβάνονται στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου, για την οποία γίνεται σχετική αναφορά στην Έκθεση επί Άλλων Νομικών και Κανονιστικών Απαιτήσεων, στις Δηλώσεις των Μελών του Διοικητικού Συμβουλίου, αλλά δεν περιλαμβάνουν τις οικονομικές καταστάσεις και την έκθεση ελέγχου επί αυτών. Η γνώμη μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων δεν καλύπτει τις άλλες πληροφορίες και δεν εκφράζουμε με τη γνώμη αυτή οποιασδήποτε μορφής συμπέρασμα διασφάλισης επί αυτών. Σε σχέση με τον έλεγχό μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων, η ευθύνη μας είναι να αναγνώσουμε τις άλλες πληροφορίες και, με τον τρόπο αυτό, να εξετάσουμε εάν οι άλλες πληροφορίες είναι ουσιωδώς ασυνεπείς με τις εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις ή τις γνώσεις που αποκτήσαμε κατά τον έλεγχο ή αλλιώς φαίνεται να είναι ουσιωδώς εσφαλμένες. Εάν, με βάση τις εργασίες που έχουμε εκτελέσει, καταλήξουμε στο συμπέρασμα ότι υπάρχει ουσιώδες σφάλμα σε αυτές τις άλλες πληροφορίες, είμαστε υποχρεωμένοι να αναφέρουμε το γεγονός αυτό. Δεν έχουμε τίποτα να αναφέρουμε σχετικά με το θέμα αυτό. Ευθύνες της διοίκησης και των υπευθύνων για τη διακυβέρνηση επί των οικονομικών καταστάσεων Η διοίκηση έχει την ευθύνη για την κατάρτιση και εύλογη παρουσίαση των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως και για εκείνες τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου που η διοίκηση καθορίζει ως απαραίτητες, ώστε να καθίσταται δυνατή η κατάρτιση των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων απαλλαγμένων από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος. Κατά την κατάρτιση των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων, η διοίκηση είναι υπεύθυνη για την αξιολόγηση της ικανότητας της Εταιρείας και του Ομίλου να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους, γνωστοποιώντας όπου συντρέχει τέτοια περίπτωση, τα θέματα που σχετίζονται με τη συνεχιζόμενη δραστηριότητα και τη χρήση της λογιστικής βάσης της συνεχιζόμενης δραστηριότητας, εκτός και εάν η διοίκηση είτε προτίθεται να ρευστοποιήσει την Εταιρεία και τον Όμιλο ή να διακόψει τη δραστηριότητά τους ή δεν έχει άλλη ρεαλιστική εναλλακτική επιλογή από το να προχωρήσει σ’ αυτές τις ενέργειες. Η Επιτροπή Ελέγχου (άρθ. 44 ν.4449/2017) της Εταιρείας έχει την ευθύνη εποπτείας της διαδικασίας χρηματοοικονομικής αναφοράς της Εταιρείας και του Ομίλου. Ευθύνες ελεγκτή για τον έλεγχο των οικονομικών καταστάσεων Οι στόχοι μας είναι να αποκτήσουμε εύλογη διασφάλιση για το κατά πόσο οι εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις, στο σύνολο τους, είναι απαλλαγμένες από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος και να εκδώσουμε έκθεση ελεγκτή, η οποία 6 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 31ης Δεκεμβρίου 2019 περιλαμβάνει τη γνώμη μας. Η εύλογη διασφάλιση συνιστά διασφάλιση υψηλού επιπέδου, αλλά δεν είναι εγγύηση ότι ο έλεγχος που διενεργείται σύμφωνα με τα ΔΠΕ, όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία, θα εντοπίζει πάντα ένα ουσιώδες σφάλμα, όταν αυτό υπάρχει. Σφάλματα δύναται να προκύψουν από απάτη ή από λάθος και θεωρούνται ουσιώδη όταν, μεμονωμένα ή αθροιστικά, θα μπορούσε εύλογα να αναμένεται ότι θα επηρέαζαν τις οικονομικές αποφάσεις των χρηστών, που λαμβάνονται με βάση αυτές τις εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις. Ως καθήκον του ελέγχου, σύμφωνα με τα ΔΠΕ όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία, ασκούμε επαγγελματική κρίση και διατηρούμε επαγγελματικό σκεπτικισμό καθ’ όλη τη διάρκεια του ελέγχου. Επίσης: Εντοπίζουμε και αξιολογούμε τους κινδύνους ουσιώδους σφάλματος στις εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος, σχεδιάζοντας και διενεργώντας ελεγκτικές διαδικασίες που ανταποκρίνονται στους κινδύνους αυτούς και αποκτούμε ελεγκτικά τεκμήρια που είναι επαρκή και κατάλληλα για να παρέχουν βάση για την γνώμη μας. Ο κίνδυνος μη εντοπισμού ουσιώδους σφάλματος που οφείλεται σε απάτη είναι υψηλότερος από αυτόν που οφείλεται σε λάθος, καθώς η απάτη μπορεί να εμπεριέχει συμπαιγνία, πλαστογραφία, εσκεμμένες παραλείψεις, ψευδείς διαβεβαιώσεις ή παράκαμψη των δικλίδων εσωτερικού ελέγχου. Κατανοούμε τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου που σχετίζονται με τον έλεγχο, με σκοπό το σχεδιασμό ελεγκτικών διαδικασιών κατάλληλων για τις περιστάσεις, αλλά όχι με σκοπό την διατύπωση γνώμης επί της αποτελεσματικότητας των δικλίδων εσωτερικού ελέγχου της Εταιρείας και του Ομίλου. Αξιολογούμε την καταλληλότητα των λογιστικών αρχών και μεθόδων που χρησιμοποιήθηκαν και το εύλογο των λογιστικών εκτιμήσεων και των σχετικών γνωστοποιήσεων που έγιναν από τη διοίκηση. Αποφαινόμαστε για την καταλληλότητα της χρήσης από τη διοίκηση της λογιστικής βάσης της συνεχιζόμενης δραστηριότητας και με βάση τα ελεγκτικά τεκμήρια που αποκτήθηκαν για το εάν υπάρχει ουσιώδης αβεβαιότητα σχετικά με γεγονότα ή συνθήκες που μπορεί να υποδηλώνουν ουσιώδη αβεβαιότητα ως προς την ικανότητα της Εταιρείας και του Ομίλου να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους. Εάν συμπεράνουμε ότι υφίσταται ουσιώδης αβεβαιότητα, είμαστε υποχρεωμένοι στην έκθεση ελεγκτή να επιστήσουμε την προσοχή στις σχετικές γνωστοποιήσεις των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων ή εάν αυτές οι γνωστοποιήσεις είναι ανεπαρκείς να διαφοροποιήσουμε τη γνώμη μας. Τα συμπεράσματά μας βασίζονται σε ελεγκτικά τεκμήρια που αποκτώνται μέχρι την ημερομηνία της έκθεσης ελεγκτή. Ωστόσο, μελλοντικά γεγονότα ή συνθήκες ενδέχεται να έχουν ως αποτέλεσμα η Εταιρεία και ο Όμιλος να παύσουν να λειτουργούν ως συνεχιζόμενη δραστηριότητα. Αξιολογούμε τη συνολική παρουσίαση, τη δομή και το περιεχόμενο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων, συμπεριλαμβανομένων των γνωστοποιήσεων, καθώς και το κατά πόσο οι εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις απεικονίζουν τις υποκείμενες συναλλαγές και τα γεγονότα με τρόπο που επιτυγχάνεται η εύλογη παρουσίαση. Αποκτούμε επαρκή και κατάλληλα ελεγκτικά τεκμήρια αναφορικά με την χρηματοοικονομική πληροφόρηση των οντοτήτων ή των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων εντός του Ομίλου για την έκφραση γνώμης επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων. Είμαστε υπεύθυνοι για την καθοδήγηση, την επίβλεψη και την εκτέλεση του ελέγχου της Εταιρείας και της θυγατρικής της. Παραμένουμε αποκλειστικά υπεύθυνοι για την ελεγκτική μας γνώμη. Μεταξύ άλλων θεμάτων, κοινοποιούμε στους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση, το σχεδιαζόμενο εύρος και το χρονοδιάγραμμα του ελέγχου, καθώς και σημαντικά ευρήματα του ελέγχου, συμπεριλαμβανομένων όποιων σημαντικών ελλείψεων στις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου εντοπίζουμε κατά τη διάρκεια του ελέγχου μας. Επιπλέον, δηλώνουμε προς τους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση ότι έχουμε συμμορφωθεί με τις σχετικές απαιτήσεις δεοντολογίας περί ανεξαρτησίας και γνωστοποιούμε προς αυτούς όλες τις 7 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 31ης Δεκεμβρίου 2019 σχέσεις και άλλα θέματα που μπορεί εύλογα να θεωρηθεί ότι επηρεάζουν την ανεξαρτησία μας και τα σχετικά μέτρα προστασίας, όπου συντρέχει περίπτωση. Από τα θέματα που γνωστοποιήθηκαν στους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση, καθορίζουμε τα θέματα εκείνα που ήταν εξέχουσας σημασίας για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων της τρέχουσας περιόδου και ως εκ τούτου αποτελούν τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου. Έκθεση επί Άλλων Νομικών και Κανονιστικών Απαιτήσεων 1. Έκθεση Διαχείρισης Διοικητικού Συμβουλίου Λαμβάνοντας υπόψη ότι η διοίκηση έχει την ευθύνη για την κατάρτιση της Έκθεσης Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου και της Δήλωσης Εταιρικής Διακυβέρνησης που περιλαμβάνεται στην έκθεση αυτή, κατ’ εφαρμογή των διατάξεων της παραγράφου 5 του άρθρου 2 του Ν. 4336/2015 (μέρος Β), σημειώνουμε ότι: α) Στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου περιλαμβάνεται δήλωση εταιρικής διακυβέρνησης, η οποία παρέχει τα πληροφοριακά στοιχεία που ορίζονται στο άρθρο 152 του Ν. 4548/2018. β) Κατά τη γνώμη μας η Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου έχει καταρτισθεί σύμφωνα με τις ισχύουσες νομικές απαιτήσεις των άρθρων 150 και 153 και της παραγράφου 1 (περιπτώσεις γ και δ) του άρθρου 152 του Ν. 4548/2018 και το περιεχόμενο αυτής αντιστοιχεί με τις συνημμένες οικονομικές καταστάσεις της χρήσης που έληξε την 31/12/2019. γ) Με βάση τη γνώση που αποκτήσαμε κατά το έλεγχό μας, για την εταιρεία ΕΛ. Δ. ΜΟΥΖΑΚΗΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΜΕΛΕΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ και το περιβάλλον της, δεν έχουμε εντοπίσει ουσιώδεις ανακρίβειες στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού της Συμβουλίου. 2. Συμπληρωματική Έκθεση προς την Επιτροπή Ελέγχου Η γνώμη μας επί των συνημμένων οικονομικών καταστάσεων είναι συνεπής με τη Συμπληρωματική Έκθεσή μας προς την Επιτροπή Ελέγχου της Εταιρείας, που προβλέπεται από το άρθρο 11 του κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) αριθ. 537/2014. 3. Παροχή Μη Ελεγκτικών Υπηρεσιών Δεν παρείχαμε στην Εταιρεία και την θυγατρική της μη ελεγκτικές υπηρεσίες που απαγορεύονται σύμφωνα με το άρθρο 5 του κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) αριθ. 537/2014 4. Διορισμός Ελεγκτή Διοριστήκαμε για πρώτη φορά ως Ορκωτοί Ελεγκτές Λογιστές της Εταιρείας με την από 30/06/2010 απόφαση της ετήσιας τακτικής γενικής συνέλευσης των μετόχων. Έκτοτε ο διορισμός μας έχει αδιαλείπτως ανανεωθεί για μια συνολική περίοδο 10 ετών με βάση τις κατ’ έτος λαμβανόμενες αποφάσεις της τακτικής γενικής συνέλευσης. PKF Ευρωελεγκτική Α.Ε. Ορκωτοί Ελεγκτές Λογιστές Λ. Κηφισίας 124, 115 26 Αθήνα Α.Μ. Σ.Ο.Ε.Λ. 132 Αθήνα,26 Ιουνίου 2020 Ο Ορκωτός Ελεγκτής Λογιστής Ιωάννης Θ. Μακρής ΑΜ ΣΟΕΛ: 28 131 8 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 31ης Δεκεμβρίου 2019 27 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 31ης Δεκεμβρίου 2019 4. Ετήσιες οικονομικές καταστάσεις Οι συνημμένες οικονομικές καταστάσεις εγκρίθηκαν από το Διοικητικό Συμβούλιο της «ΜΟΥΖΑΚΗΣ AEBEME» στις 25/06/2020 και έχουν δημοσιοποιηθεί με την ανάρτησή τους στο διαδίκτυο, στη διεύθυνση www.mouzakis.gr. καθώς και στον διαδικτυακό χώρο του ΧΑ, όπου και θα παραμείνουν στην διάθεση του επενδυτικού κοινού για χρονικό διάστημα τουλάχιστον πέντε (5) ετών από την ημερομηνία της συντάξεως και δημοσιοποιήσεώς τους. Επισημαίνεται ότι τα δημοσιευθέντα στον Τύπο συνοπτικά οικονομικά στοιχεία και πληροφορίες που προκύπτουν από τις οικονομικές καταστάσεις, στοχεύουν στο να παράσχουν στον αναγνώστη μία γενική ενημέρωση για την οικονομική κατάσταση και τα αποτελέσματα της εταιρείας, αλλά δεν παρέχουν την ολοκληρωμένη εικόνα της οικονομικής θέσης, των χρηματοοικονομικών επιδόσεων και των ταμιακών ροών της Εταιρίας και του Ομίλου, σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς. 28 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 31ης Δεκεμβρίου 2019 4.1 Ισολογισμός ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2019 ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2018 31/12/2019 31/12/2018 Σημ. Μη κυκλοφορούν ενεργητικό Ιδιοχρησιμοποιούμενα πάγια περιουσιακά στοιχεία 9.1 16.467.933,47 16.749.570,28 16.467.639,92 16.749.438,09 Επενδύσεις σε ακίνητα 9.1 36.105.588,48 36.078.714,10 34.341.588,48 34.314.714,10 Άυλα περιουσιακά στοιχεία 9.1 41.199,66 30.121,64 41.199,66 30.121,64 Επενδύσεις σε θυγατρικές εταιρείες 9.2 0,00 0,00 1.000.000,00 1.000.000,00 Λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις 9.3 47.033,65 47.033,65 47.033,65 47.033,65 52.661.755,26 52.905.439,67 51.897.461,71 52.141.307,48 Κυκλοφορούν ενεργητικό Αποθέματα 9.4 1.987.976,29 2.033.525,02 1.987.976,29 2.033.525,02 Πελάτες και λοιπές εμπορικές απαιτήσεις 9.5 2.461.888,53 2.721.865,06 2.436.379,79 2.686.897,42 Λοιπές απαιτήσεις 9.6 48.557,69 298.446,21 43.561,37 298.446,21 Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα 9.7 Σύνολο Ενεργητικού 462.089,32 613.327,57 403.230,16 378.318,84 4.960.511,83 5.667.163,86 4.871.147,61 5.397.187,49 57.622.267,09 58.572.603,53 56.768.609,32 57.538.494,97 33.475.572,00 ΙΔΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ & ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ Ίδια κεφάλαια Μετοχικό κεφάλαιο (μτχ 32.188.050 X 1,04) 9.8 33.475.572,00 33.475.572,00 33.475.572,00 Διαφορές υπέρ το άρτιο 9.8 0,00 5.115.657,93 0,00 5.115.657,93 Αποθεματικά εύλογης αξίας 9.9 13.970.887,22 13.970.887,22 13.881.389,98 13.881.389,98 Λοιπά αποθεματικά 9.9 7.004.969,13 7.004.969,13 5.882.542,21 5.882.542,21 -20.826.275,98 -26.323.008,24 -17.280.988,75 -22.576.814,65 33.625.152,37 33.244.078,04 35.958.515,44 35.778.347,47 Αποτελέσματα εις νέο Ίδια κεφάλαια αποδιδόμενα στους μετόχους της Μητρικής Μη ελέγχουσες συμμετοχές (Δικαιώματα Μειοψηφίας) Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων 0,00 0,00 0,00 0,00 33.625.152,37 33.244.078,04 35.958.515,44 35.778.347,47 Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις Μακροπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις 9.15 653.304,79 887.212,32 653.304,79 887.212,32 Υποχρεώσεις παροχών προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία 9.10 427.177,00 467.705,55 427.177,00 467.705,55 Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις 9.11 758.397,59 748.265,45 445.909,66 435.777,52 Λοιπές μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις 9.12 21.098.101,74 21.772.780,09 18.253.933,74 18.590.212,09 22.936.981,12 23.875.963,41 19.780.325,19 20.380.907,48 Σύνολο μακροπροθέσμων υποχρεώσεων Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις Προμηθευτές και λοιπές εμπορικές υποχρεώσεις 9.13 64.570,05 188.559,32 39.479,83 161.853,76 Τρέχουσες φορολογικές υποχρεώσεις 9.14 172.355,65 152.367,57 167.720,97 147.976,39 Βραχυπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις 9.15 0,00 103.194,83 0,00 103.194,83 Λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις 9.16 823.207,90 1.008.440,36 822.567,89 966.215,04 Σύνολο βραχυπροθέσμων υποχρεώσεων 1.060.133,60 1.452.562,08 1.029.768,69 1.379.240,02 Σύνολο υποχρεώσεων 23.997.114,72 25.328.525,49 20.810.093,88 21.760.147,50 Σύνολο ιδίων κεφαλαίων και υποχρεώσεων 57.622.267,09 58.572.603,53 56.768.609,32 57.538.494,97 29 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 31ης Δεκεμβρίου 2019 4.2 Κατάσταση αποτελεσμάτων και συνολικού εισοδήματος Σημ. ΟΜΙΛΟΣ 1/11/131/12/2019 31/12/2018 ΕΤΑΙΡΕΙΑ 1/11/131/12/2019 31/12/2018 Πωλήσεις 9.17 4.819.699,18 5.719.521,88 4.819.699,18 5.719.521,88 Κόστος πωλήσεων 9.18 -3.986.992,81 -5.066.971,19 -3.986.992,81 -5.066.971,19 832.706,37 652.550,69 832.706,37 652.550,69 Μικτό κέρδος Λοιπά έσοδα εκμετάλλευσης 9.19 2.259.070,67 2.047.117,47 2.003.120,36 1.790.921,58 Έξοδα διοίκησης 9.20 -1.313.759,85 -1.430.787,41 -1.259.104,91 -1.373.743,17 Έξοδα διάθεσης 9.21 -1.040.890,59 -775.570,27 -1.040.890,59 -775.570,27 Λοιπά έξοδα εκμετάλλευσης 9.22 -266.213,32 -112.512,23 -265.903,20 -112.156,23 470.913,28 380.798,25 269.928,03 182.002,60 1.998,13 2.449,93 1.998,13 2.449,93 Αποτελέσματα προ φόρων, χρηματοδοτικών και επενδυτικών αποτελεσμάτων Χρηματοοικονομικά έσοδα 9.23 Χρηματοοικονομικά έξοδα 9.24 Αποτελέσματα πρό φόρων Φόρος εισοδήματος 9.25 Αποτελέσματα μετά από φόρους ( α ) -75.634,94 -87.683,20 -75.556,05 -87.624,08 397.276,47 295.564,98 196.370,11 96.828,45 -11.649,64 1.407,80 -11.649,64 -48.591,08 385.626,83 296.972,78 184.720,47 48.237,37 -6.070,00 111.111,00 -6.070,00 111.111,00 1.517,50 -32.222,19 1.517,50 -32.222,19 -4.552,50 78.888,81 -4.552,50 78.888,81 381.074,33 375.861,59 180.167,97 127.126,18 385.626,83 296.972,78 184.720,47 48.237,37 0,00 0,00 0,00 0,00 385.626,83 296.972,78 184.720,47 48.237,37 381.074,33 375.861,59 180.167,97 127.126,18 0,00 0,00 0,00 0,00 381.074,33 375.861,59 180.167,97 127.126,18 0,0120 0,0092 0,0057 0,0015 688.735,07 608.267,95 487.618,52 406.520,38 Λοιπά συνολικά έσοδα Αναλογιστικά κέρδη (ζημιές) στην υποχρέωση Αναβαλλόμενη φορολογία επί των αναλογιστικών κερδών (ζημιών) στην υποχρέωση Σύνολο λοιπών συνολικών εσόδων μετά από φόρους (β) Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα μετά από φόρους (α) +(β) Τα αποτελέσματα μετά από φόρους αποδίδονται σε : Ιδιοκτήτες της μητρικής Μη ελέγχουσες συμμετοχές Σύνολα Τα συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα χρήσης μετά από φόρους αποδίδονται σε: Ιδιοκτήτες της μητρικής Μη ελέγχουσες συμμετοχές Σύνολα Κέρδη ανά μετοχή - βασικά (σε €) Αποτέλεσμα προ φόρων χρηματοδοτικών & επενδυτικών αποτελεσμάτων & αποσβέσεων (EBITDA) 9.26 30 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 31ης Δεκεμβρίου 2018 4.3 Κατάσταση μεταβολών ιδίων κεφαλαίων Ομίλου Σύνολο ιδίων κεφαλαίων 1.1.2018 Μεταβολή λογιστικής πολιτικής (IFRS9) Προσαρμοσμένα υπόλοιπα 1.1.2018 Μετοχικό κεφάλαιο Διαφορά από έκδοση μετοχών υπέρ το άρτιο Αποθεματικά εύλογης αξίας Λοιπά αποθεματικά Αποτελέσματα εις νέον 33.475.572,00 8.696.486,41 13.893.690,09 7.608.587,15 -30.875.516,39 32.798.819,26 -7.799,94 -7.799,94 -30.883.316,33 32.791.019,32 3.580.828,48 0,00 0,00 603.618,02 0,00 0,00 77.197,13 77.197,13 375.861,59 375.861,59 375.861,59 33.244.078,04 33.475.572,00 Κεφαλαιοποίηση διαφοράς υπέρ το άρτιο 8.696.486,41 13.893.690,09 -3.580.828,48 Κεφαλαιοποίηση αποθεματικών -603.618,02 Μείωση αποθεματικού εύλογης αξίας ιδιοχρησιμοποιημένων ακινήτων λόγω μείωσης συντελεστής αναβαλλόμενης φορολογίας από 29% σε 25% Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα χρήσης μετά από φόρους Σύνολο ιδίων κεφαλαίων 31.12.2018 Σύνολο ιδίων κεφαλαίων 1.1.2019 7.608.587,15 77.197,13 0,00 Σύνολο ιδίων κεφαλαίων 32.798.819,26 -7.799,94 0,00 5.115.657,93 13.970.887,22 7.004.969,13 -26.323.008,24 Μετοχικό κεφάλαιο Διαφορά από έκδοση μετοχών υπέρ το άρτιο Αποθεματικά εύλογης αξίας Λοιπά αποθεματικά Αποτελέσματα εις νέον 33.475.572,00 5.115.657,93 13.970.887,22 7.004.969,13 -26.323.008,24 33.244.078,04 5.115.657,93 0,00 0,00 381.074,33 381.074,33 381.074,33 -20.826.275,98 33.625.152,37 -5.115.657,93 Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα χρήσης μετά από φόρους 33.475.572,00 0,00 13.970.887,22 31 7.004.969,13 Σύνολο 0,00 32.791.019,32 33.475.572,00 Κεφαλαιοποίηση διαφοράς υπέρ το άρτιο Σύνολο ιδίων κεφαλαίων 31.12.2019 Σύνολο Μη ελέγχουσες συμμετοχές Μη ελέγχουσες συμμετοχές 0,00 0,00 33.244.078,04 Σύνολο ιδίων κεφαλαίων 33.244.078,04 33.625.152,37 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 31ης Δεκεμβρίου 2018 4.4 Κατάσταση μεταβολών ιδίων κεφαλαίων Εταιρείας Μετοχικό κεφάλαιο Σύνολο ιδίων κεφαλαίων 1.1.2018 Μεταβολή λογιστικής πολιτικής (IFRS-9) Προσαρμοσμένα υπόλοιπα 1.1.2018 Διαφορά υπέρ το άρτιο Αποθεματικά εύλογης Λοιπά αποθεματικά 33.475.572,00 8.696.486,41 13.804.192,85 6.486.160,23 33.475.572,00 8.696.486,41 13.804.192,85 6.486.160,23 Κεφαλαιοποίηση διαφοράς υπέρ το άρτιο -3.580.828,48 Κεφαλαιοποίηση αποθεματικών -603.618,02 Μείωση αποθεματικού εύλογης αξίας ιδιοχρησιμοποιημένων ακινήτων λόγω μείωσης συντελεστής φορολογίας από 29% σε 25% Αποτέλεσμα εις νέο Σύνολο -26.880.587,39 -7.799,94 -26.888.387,33 35.581.824,10 -7.799,94 35.574.024,16 3.580.828,48 0,00 603.618,02 0,00 77.197,13 77.197,13 Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα χρήσης μετά από φόρους Σύνολο ιδίων κεφαλαίων 31.12.2018 33.475.572,00 5.115.657,93 13.881.389,98 5.882.542,21 127.126,18 -22.576.814,65 127.126,18 35.778.347,47 Σύνολο ιδίων κεφαλαίων 1.1.2019 33.475.572,00 5.115.657,93 13.881.389,98 5.882.542,21 -22.576.814,65 35.778.347,47 5.115.657,93 0,00 180.167,97 180.167,97 -17.280.988,75 35.958.515,44 Κεφαλαιοποίηση διαφοράς υπέρ το άρτιο -5.115.657,93 Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα χρήσης μετά από φόρους Σύνολο ιδίων κεφαλαίων 31.12.2019 33.475.572,00 0,00 32 13.881.389,98 5.882.542,21 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 31ης Δεκεμβρίου 2019 4.5 Κατάσταση ταμειακών ροών ΟΜΙΛΟΣ Λειτουργικές Δραστηριότητες Κέρδη/(Ζημίες) προ φόρων ΕΤΑΙΡΕΙΑ 1/131/12/2019 1/131/12/2018 1/131/12/2019 1/131/12/2018 397.276,47 295.564,98 196.370,11 96.828,45 217.821,79 107.120,79 -1.561,33 227.469,70 148.375,41 -24.785,25 217.690,49 107.120,79 -1.561,33 224.517,78 148.375,41 -24.785,25 -12.348,11 75.634,94 -2.449,93 87.683,20 -12.348,11 75.556,05 -2.449,93 87.624,08 45.548,73 509.865,05 -808.792,90 267.583,19 -186.334,21 -417.913,45 45.548,73 505.402,47 -439.477,78 267.583,19 -151.366,57 -303.880,56 -75.634,94 -275.377,10 -87.683,20 -272.592,54 -75.556,05 -263.335,07 -87.624,08 -273.177,54 179.553,39 34.917,90 355.410,30 -18.355,02 -6.037,41 -213.370,16 -5.744,75 -213.370,16 10.350,00 1.998,13 0,00 2.449,93 10.350,00 1.998,13 0,00 2.449,93 6.310,72 -210.920,23 6.603,38 -210.920,23 -337.102,36 -208.417,78 -337.102,36 -208.417,78 -337.102,36 -208.417,78 -337.102,36 -208.417,78 -151.238,25 -384.420,11 24.911,32 -437.693,03 613.327,57 997.747,68 378.318,84 816.011,87 462.089,32 613.327,57 403.230,16 378.318,84 Πλέον/Μείον Προσαρμογές για : Αποσβέσεις Προβλέψεις Συναλλαγματικές διαφορές Αποτελέσματα ( έσοδα,έξοδα,κέρδη και ζημιές) επενδυτικής δραστηριότητας Χρεωστικοί τόκοι και συναφή έξοδα Πλέον / Μείον Προσαρμογές για: Μεταβολές λογαριασμών κεφαλαίου κίνησης ή που σχετίζονται με τις λειτ/κές δραστηριότητες Μείωση / (αύξηση) αποθεμάτων (Μείωση) / αύξηση απαιτήσεων (Μείωση) / αύξηση υποχρ/ων ( πλην δανειακών) Μείον : Χρεωστικοί τόκοι & συναφή έξοδα καταβεβλημένα Καταβεβλημένοι φόροι Σύνολο εισροών/(εκροών) από λειτουργικές δραστηριότητες (α) Επενδυτικές Δραστηριότητες Αγορά ενσώματων & άϋλων παγίων στοιχείων. Εισπράξεις από πωλήσεις ενσώματων & άϋλων παγίων Τόκοι εισπραχθέντες Σύνολο εισροών/εκροών από Επενδυτικές δραστηριότητες (β) Χρηματοδοτικές Δραστηριότητες Εισπράξεις από εκδοθέντα / αναληφθέντα δάνεια Εξοφλήσεις δανείων Σύνολο εισροών/εκροών από Χρηματοδοτικές δραστηριότητες (γ) Καθαρή αύξηση/μείωση στα ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα χρήσης (α)+(β)+(γ) Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα έναρξης περιόδου Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα λήξης περιόδου 33 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 31ης Δεκεμβρίου 2019 5. Γενικές πληροφορίες Η μητρική εταιρεία «ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ Δ. ΜΟΥΖΑΚΗΣ» ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΕΜΠΟΡΙΟΥ – ΜΕΛΕΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ιδρύθηκε τον Μάρτιο του 1968 (ΦΕΚ / ΔΑΕ142/26.3.68) από τον πρωτοπόρο της βιομηχανίας κλωστών στην Ελλάδα Ελευθέριο Δ. Μουζάκη. Η έδρα της εταιρείας βρίσκεται στο Αιγάλεω επί της οδού Κηφισού 41 τ.κ 122 42 Η Διοίκηση και οι παραγωγικές εγκαταστάσεις της εταιρείας στεγάζονται στο ιδιόκτητο εργοστάσιο που ευρίσκονται, επί της Λ. Κηφισού 41, Αιγάλεω ενώ τα άλλα δύο εργοστάσια βρίσκονται : (1ο εργοστάσιο) επί της Πρ.1-5 και 2-4, Αιγάλεω, β) περιοχή Πασχαλίτσας – Καρδίτσα, εκκοκκιστική μονάδα. Οι μετοχές της εταιρείας εισήχθηκαν στο Χρηματιστήριο μετά την απόφαση της από 6/12/1990 Γενικής Συνελεύσεως. Εγκρίθηκε από το Χ.Α. και την επιτροπή Κεφαλαιαγοράς και δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ 579/ 8-03-91. Η εταιρεία ως ανώνυμη εταιρεία βιομηχανίας εμπορίου μελετών και επενδύσεων, λειτουργεί σύμφωνα με τον Ν 4548/2018 περί ανωνύμων εταιρειών, όπως αυτός ισχύει σήμερα. Οι οικονομικές καταστάσεις για την περίοδο που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019, καθώς και τα αιτούμενα συγκριτικά στοιχεία εγκρίθηκαν από το Δ.Σ στις 25 Ιουνίου 2020. 6. Αντικείμενο δραστηριότητας Η Μουζάκης Α.Ε. καλύπτει μεγάλο μέρος της Ελληνικής Αγοράς στα προϊόντα οικιακής και βιομηχανικής κατανάλωσης. Οι κύριες δραστηριότητες της εταιρείας είναι: 1. Κατασκευή κλωστικών προϊόντων (κλωστές ραφής – κεντήματος – πλεξίματος) σε άνω των 10.000 διαφορετικών ειδών και χρωματισμών. 2. Εκμίσθωση βιομηχανοστασίων και αποθηκευτικών χώρων. 7. Πλαίσιο κατάρτισης οικονομικών καταστάσεων Οι εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις έχουν συνταχθεί σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς και τις Διερμηνείες της Επιτροπής Διερμηνειών των Διεθνών Προτύπων Χρηματοοικονομικής Αναφοράς, όπως έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση και τα ΔΠΧΑ που έχουν εκδοθεί από το Συμβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων. Οι οικονομικές καταστάσεις της χρήσης 2019, όπως και της προηγούμενης χρήσης 2018, έχουν συνταχθεί με βάση την αρχή του ιστορικού κόστους, όπως αυτή τροποποιείται με την αναπροσαρμογή γηπέδων και κτιρίων στην εύλογη αξία. Η σύνταξη οικονομικών καταστάσεων σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (ΔΠΧΑ) απαιτεί τη χρήση λογιστικών εκτιμήσεων. Επίσης, απαιτεί την κρίση της διοίκησης κατά την εφαρμογή των λογιστικών αρχών του ομίλου. Οι περιπτώσεις οι οποίες περιλαμβάνουν μεγαλύτερο βαθμό κρίσης και πολυπλοκότητας ή οι περιπτώσεις όπου οι υποθέσεις και οι εκτιμήσεις είναι σημαντικές για τις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις, περιλαμβάνονται στη σημείωση 7.2. 34 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 31ης Δεκεμβρίου 2019 7.1 Νέα πρότυπα και τροποποιήσεις υφισταμένων προτύπων και διερμηνειών Ο Όμιλος έχει υιοθετήσει πλήρως όλα τα ΔΠΧΑ και διερμηνείες που έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση και που η εφαρμογή τους είναι υποχρεωτική για τη σύνταξη των οικονομικών καταστάσεων της χρήσης 2019. 7.1.1 Νέα πρότυπα, τροποποιήσεις και διερμηνείες σε ήδη υπάρχοντα πρότυπα, που είναι υποχρεωτικά για την τρέχουσα χρήση. Οι ακόλουθες τροποποιήσεις και Διερμηνείες των ΔΠΧΑ εκδόθηκαν από το Συμβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων (IASB), έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση και η εφαρμογή τους είναι υποχρεωτική από την 01/01/2019 ή μεταγενέστερα: «Νέο ΔΠΧΑ 16 Μισθώσεις» Προβλέπει την εισαγωγή ενός απλού μοντέλου μισθώσεων για τον μισθωτή απαιτώντας την αναγνώριση περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων για όλες τις μισθώσεις που έχουν διάρκεια μεγαλύτερη των 12 μηνών. Ο εκμισθωτής συνεχίζει να ταξινομεί τις μισθώσεις ως λειτουργικές και χρηματοδοτικές. Το νέο πρότυπο δεν είχε επίπτωση στον όμιλο και στην εταιρεία, αναφορικά με τον χειρισμό των λειτουργικών μισθώσεων από την άποψη του μισθωτή, βάσει του ΔΛΠ 17. «Ετήσιες Βελτιώσεις Προτύπων Κύκλου 2015-2017» Αφορά διορθώσεις στα πρότυπα ΔΠΧΑ 3, ΔΠΧΑ 11, ΔΛΠ 12 και ΔΛΠ 23. Δεν είχε επίπτωση στον όμιλο και την εταιρεία. «Μακροπρόθεσμα Συμφέροντα σε Συγγενείς και Κοινοπραξίες – Τροποποίηση του ΔΛΠ 28» Εξετάζει αν μακροπρόθεσμα συμφέροντα σε συγγενείς ή κοινοπραξίες που στην ουσία αποτελούν μέρος της καθαρής επένδυσης, εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του ΔΠΧΑ 9 για σκοπούς απομείωσης. Δεν είχε επίπτωση στον όμιλο και την εταιρεία «Χαρακτηριστικά Προπληρωμής με Αρνητική Αποζημίωση - Τροποποίηση του ΔΠΧΑ 9» Εξετάζει αν χρεωστικοί τίτλοι θα μπορούσαν να έχουν συμβατικές χρηματοροές που είναι μόνο πληρωμές κεφαλαίου και τόκου, αν οι συμβατικοί όροι επιτρέπουν την εξόφληση σε ποσό που θα ήταν μεγαλύτερο ή μικρότερο από το ανεξόφλητο ποσό του κεφαλαίου και του τόκου. Δεν είχε επίπτωση στον όμιλο όμιλο και την εταιρεία. «Διερμηνεία 23 Αβεβαιότητα επί φορολογικών χειρισμών» Εξετάζει αν είναι ενδεδειγμένη η αναγνώριση τρέχουσας φορολογικής απαίτησης στην περίπτωση που η νομοθεσία απαιτεί να γίνουν πληρωμές σε σχέση με αμφισβητούμενους φορολογικούς χειρισμούς. Δεν είχε επίπτωση στον όμιλο και την εταιρεία. «Τροποποίηση Προγράμματος Περικοπή και Διακανονισμός - Τροποποίηση του ΔΛΠ 19» Απαιτεί την χρήση επικαιροποιημένων αναλογιστικών παραδοχών για τον προσδιορισμό του κόστους και του καθαρού τόκου για το υπόλοιπο της ετήσιας περιόδου αναφοράς μετά την τροποποίηση του προγράμματος την περικοπή ή τον διακανονισμό κατά την επιμέτρηση της υποχρέωσης καθορισμένης παροχής. Δεν είχε επίπτωση στον όμιλο και την εταιρεία. 35 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 31ης Δεκεμβρίου 2019 7.1.2 Νέα Πρότυπα και Διερμηνείες με ισχύ για ετήσιες περιόδους που αρχίζουν την ή μετά την 01.01.2020 «Εφαρμογή ΔΠΧΑ 9 Χρηματοοικονομικά στοιχεία με το ΔΠΧΑ 4 Ασφαλιστήρια συμβόλαια» Εγκρίθηκε τον Σεπτέμβριο του 2016 και παρέχει απαλλαγή στην εφαρμογή του ΔΠΧΑ 9 μέχρι την 31.12.2020, στις ασφαλιστικές οντότητες που εφαρμόζουν το ΔΠΧΑ 4. Δεν έχει εφαρμογή στον όμιλο και την εταιρεία. «Τροποποιήσεις στα πρότυπα ΔΛΠ 1 και ΔΛΠ 8», αναφορικά με τον ορισμό του σημαντικού (material) που εκδόθηκε τον Οκτώβριο του 2018 με ισχύ για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01.01.2020. Δεν αναμένεται να έχει εφαρμογή στον όμιλο και την εταιρεία. «Τροποποιήσεις στο πρότυπο ΔΠΧΑ 3», αναφορικά με τον ορισμό της επιχείρησης (Business), που εκδόθηκε τον Οκτώβριο του 2018 με ισχύ για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01.01.2020. Δεν αναμένεται να έχει εφαρμογή στον όμιλο και την εταιρεία. «ΔΠΧΑ 17 Ασφαλιστικές Συμβάσεις» Αντικαθιστά το ΔΠΧΑ 4 και καθιερώνει αρχές για την αναγνώριση επιμέτρηση παρουσίαση και γνωστοποιήσεις των εκδιδομένων ασφαλιστικών συμβάσεων. Εγκρίθηκε τον Μάιο του 2017 με ισχύ για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01.01.2021. Δεν έχει εφαρμογή στον όμιλο και την εταιρεία. «Τροποποιήσεις στα πρότυπα ΔΠΧΑ 9, ΔΛΠ 39 και ΔΠΧΑ 7 αναφορικά με τις μεταρρυθμίσεις του επιτοκίου αναφοράς» Επιφέρει τροποποιήσεις στη λογιστική της αντιστάθμισης του ΔΠΧΑ 9 και του ΔΛΠ 39 για την παροχή εξαιρέσεων από τη διακοπή της λογιστικής της αντιστάθμισης, λόγω της επίπτωσης από την μεταρρύθμιση του επιτοκίου αναφοράς. Εγκρίθηκε τον Σεπτέμβριο του 2019 με ισχύ για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01.01.2021. Δεν αναμένεται να έχει εφαρμογή στον όμιλο και την εταιρεία. «Τροποποίηση στο ΔΛΠ 1 αναφορικά με την ταξινόμηση των υποχρεώσεων ως βραχυπρόθεσμων ή μακροπρόθεσμων» Εγκρίθηκε τον Ιανουάριο του 2020 με ισχύ για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01.01.2022 και αναδρομική εφαρμογή βάσει του ΔΛΠ 8. Δεν αναμένεται να έχει επίπτωση στον όμιλο και την εταιρεία. 7.2 Σημαντικές λογιστικές κρίσεις, εκτιμήσεις και υποθέσεις Η προετοιμασία των οικονομικών καταστάσεων σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (ΔΠΧΑ) απαιτεί από τη διοίκηση το σχηματισμό κρίσεων, εκτιμήσεων και υποθέσεων οι οποίες επηρεάζουν τα δημοσιευμένα περιουσιακά στοιχεία και τις υποχρεώσεις την ημερομηνία σύνταξης οικονομικών καταστάσεων. Επηρεάζουν επίσης τις γνωστοποιήσεις των ενδεχόμενων απαιτήσεων και υποχρεώσεων την ημερομηνία σύνταξης οικονομικών καταστάσεων καθώς και τα δημοσιευμένα ποσά εσόδων και εξόδων της περιόδου. Τα 36 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 31ης Δεκεμβρίου 2019 πραγματικά αποτελέσματα ενδέχεται να διαφέρουν από αυτά τα οποία έχουν εκτιμηθεί. Οι εκτιμήσεις και οι κρίσεις βασίζονται στην εμπειρία του παρελθόντος και σε άλλους παράγοντες, συμπεριλαμβανομένων και των προσδοκιών για μελλοντικά γεγονότα τα οποία θεωρούνται λογικά στις συγκεκριμένες συνθήκες, ενώ επαναξιολογούνται συνεχώς με την χρησιμοποίηση όλων των διαθέσιμων πληροφοριών. 7.2.1 Κρίσεις Οι βασικές κρίσεις που πραγματοποιεί η διοίκηση του Ομίλου (εκτός των κρίσεων που συνδέονται με εκτιμήσεις οι οποίες παρουσιάζονται στη συνέχεια) και που έχουν την σημαντικότερη επίδραση στα ποσά που αναγνωρίζονται στις οικονομικές καταστάσεις κυρίως σχετίζονται με: Αποθέματα Τα αποθέματα αποτιμώνται στη χαμηλότερη τιμή μεταξύ του ιστορικού κόστους και της καθαρής ρευστοποιήσιμης αξίας. Για την εκτίμηση της καθαρής ρευστοποιήσιμης αξίας, η διοίκηση λαμβάνει υπ’ όψιν την πιο αξιόπιστη απόδειξη η οποία είναι διαθέσιμη τη στιγμή που πραγματοποιείται η εκτίμηση. Ανακτησιμότητα των απαιτήσεων Κατά πόσο μια μίσθωση που συνάπτεται με έναν εξωτερικό εκμισθωτή κατατάσσεται ως λειτουργική ή χρηματοδοτική. 7.2.2 Εκτιμήσεις και υποθέσεις Συγκεκριμένα ποσά τα οποία περιλαμβάνονται ή επηρεάζουν τις οικονομικές μας καταστάσεις καθώς και τις σχετικές γνωστοποιήσεις εκτιμώνται, απαιτώντας από εμάς να σχηματίζουμε υποθέσεις σχετικά με αξίες ή συνθήκες οι οποίες δεν είναι δυνατόν να είναι γνωστές με βεβαιότητα κατά την περίοδο σύνταξης των οικονομικών καταστάσεων. Μία λογιστική εκτίμηση θεωρείται σημαντική όταν είναι σημαντική για την εικόνα της οικονομικής κατάστασης της εταιρείας και τα αποτελέσματα και απαιτεί τις πιο δύσκολες, υποκειμενικές ή περίπλοκες κρίσεις της διοίκησης, συχνά ως αποτέλεσμα της ανάγκης για σχηματισμό εκτιμήσεων σχετικά με την επίδραση υποθέσεων οι οποίες είναι αβέβαιες. Ο όμιλος αξιολογεί τέτοιες εκτιμήσεις σε συνεχή βάση, βασιζόμενος στα αποτελέσματα του παρελθόντος και στην εμπειρία, σε συσκέψεις με ειδικούς, σε τάσεις και σε άλλες μεθόδους οι οποίες θεωρούνται λογικές στις συγκεκριμένες συνθήκες, όπως επίσης και τις προβλέψεις μας σχετικά με το πώς αυτά ενδέχεται να αλλάξουν στο μέλλον. Στη σημείωση 7.2 «Σύνοψη των λογιστικών πολιτικών», αναφέρονται οι λογιστικές πολιτικές οι οποίες έχουν επιλεγεί από αποδεκτές εναλλακτικές. Φόροι εισοδήματος Οι εταιρείες του Ομίλου υπόκειται σε φόρο εισοδήματος από διάφορες φορολογικές αρχές. Για τον καθορισμό των προβλέψεων για φόρους εισοδήματος απαιτούνται σημαντικές εκτιμήσεις. Υπάρχουν πολλές συναλλαγές και υπολογισμοί για τους οποίους ο ακριβής καθορισμός του φόρου είναι αβέβαιος κατά τη συνήθη πορεία των εργασιών της επιχείρησης. Η εταιρεία αναγνωρίζει υποχρεώσεις για αναμενόμενα θέματα φορολογικού ελέγχου βασιζόμενη σε εκτιμήσεις για το ποσό των επιπλέον φόρων που ενδεχομένως θα οφείλονται. Όταν το τελικό αποτέλεσμα από τους φόρους των υποθέσεων αυτών, διαφέρει από το ποσό το οποίο είχε αρχικά αναγνωρισθεί στις οικονομικές καταστάσεις, οι διαφορές επιδρούν στο φόρο εισοδήματος και στις προβλέψεις για αναβαλλόμενη φορολογία της περιόδου κατά την οποία τα ποσά αυτά οριστικοποιούνται. Προβλέψεις Οι επισφαλείς λογαριασμοί απεικονίζονται με τα ποσά τα οποία είναι πιθανόν να ανακτηθούν. Οι εκτιμήσεις για τα ποσά που αναμένεται να ανακτηθούν προκύπτουν κατόπιν ανάλυσης καθώς και 37 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 31ης Δεκεμβρίου 2019 από την εμπειρία του Ομίλου σχετικά με την πιθανότητα επισφαλειών των πελατών. Μόλις γίνει γνωστό ότι ένας συγκεκριμένος λογαριασμός υπόκειται σε μεγαλύτερο κίνδυνο του συνήθους πιστωτικού κινδύνου (π.χ, χαμηλή πιστοληπτική ικανότητα του πελάτη, διαφωνία σχετικά με την ύπαρξη ή το ποσό της απαίτησης, κτλ.), ο λογαριασμός αναλύεται και κατόπιν καταγράφεται ως επισφάλεια εάν οι συνθήκες υποδηλώνουν ότι η απαίτηση είναι ανείσπρακτη. Ωφέλιμη ζωή αποσβέσιμων στοιχείων Η διοίκηση της εταιρείας εξετάζει τις ωφέλιμες ζωές των αποσβέσιμων στοιχείων σε κάθε χρήση. Την 31η Δεκεμβρίου 2018 η διοίκηση της εταιρείας εκτιμά ότι οι ωφέλιμες ζωές αντιπροσωπεύουν την αναμενόμενη χρησιμότητα των στοιχείων του ενεργητικού. Τα αναπόσβεστα υπόλοιπα αναλύονται στη σημείωση 9.1. Τα πραγματοποιηθέντα αποτελέσματα, ωστόσο, είναι πιθανό να διαφέρουν λόγω τεχνικής βαθμιαίας απαξίωσης, κυρίως όσον αφορά το λογισμικό και το μηχανογραφικό εξοπλισμό. 7.3 Σύνοψη των λογιστικών πολιτικών 7.3.1 Γενικά Οι σημαντικές λογιστικές πολιτικές οι οποίες έχουν χρησιμοποιηθεί στην κατάρτιση αυτών των ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων συνοψίζονται παρακάτω. Αξίζει να σημειωθεί όπως αναφέρθηκε αναλυτικότερα ανωτέρω στην παράγραφο 7.2 ότι χρησιμοποιούνται λογιστικές εκτιμήσεις και υποθέσεις στην κατάρτιση των οικονομικών καταστάσεων. Παρά το γεγονός ότι αυτές οι εκτιμήσεις βασίζονται στην καλύτερη γνώση της διοίκησης σχετικά με τα τρέχοντα γεγονότα και ενέργειες, τα πραγματικά αποτελέσματα είναι πιθανό να διαφέρουν τελικά από αυτά τα οποία έχουν εκτιμηθεί. Οι οικονομικές καταστάσεις παρουσιάζονται σε ευρώ. 7.3.2 Ενοποίηση και επενδύσεις σε θυγατρικές επιχειρήσεις Θυγατρικές Θυγατρικές είναι όλες οι οντότητες στις οποίες ο όμιλος έχει τη δύναμη να ελέγχει τις χρηματοοικονομικές και επιχειρηματικές πολιτικές. Η Εταιρεία θεωρεί ότι κατέχει και ασκεί έλεγχο όταν συμμετέχει με ποσοστό μεγαλύτερο από το ήμισυ των δικαιωμάτων ψήφου. Κατά τον προσδιορισμό του κατά πόσο η Εταιρεία ασκεί έλεγχο στα δικαιώματα ψήφου μιας άλλης οικονομικής οντότητας εξετάζεται η ύπαρξη και η τυχόν επίδραση δυνητικών δικαιωμάτων ψήφου τα οποία μπορούν να εξασκηθούν ή να μετατραπούν. Οι ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις της «ΕΛ.Δ.ΜΟΥΖΑΚΗΣ Α.Ε.Β.Ε.Μ.Ε» περιλαμβάνουν τις οικονομικές καταστάσεις της μητρικής εταιρείας όπως επίσης και των οικονομικών οντοτήτων οι οποίες ελέγχονται από τον Όμιλο με πλήρη ενοποίηση. Οι θυγατρικές ενοποιούνται με τη μέθοδο της πλήρους ενοποίησης από την ημερομηνία κατά την οποία ο Όμιλος αποκτά τον έλεγχο ενώ παύουν να ενοποιούνται από την ημερομηνία κατά την οποία παύει να υπάρχει ο έλεγχος. Επιπλέον, οι θυγατρικές που έχουν αποκτηθεί είναι υποκείμενες στην εφαρμογή της μεθόδου της αγοράς. Αυτή περιλαμβάνει την αναπροσαρμογή στην εύλογη αξία όλων των αναγνωρίσιμων περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων, συμπεριλαμβανομένων των ενδεχόμενων υποχρεώσεων της θυγατρικής, κατά την ημερομηνία της απόκτησης, ανεξαρτήτως εάν αυτά έχουν συμπεριληφθεί στις οικονομικές καταστάσεις της θυγατρικής πριν την απόκτησή της. Κατά την αρχική αναγνώριση, τα περιουσιακά στοιχεία και οι υποχρεώσεις της θυγατρικής περιλαμβάνονται στον ενοποιημένο ισολογισμό στα αναπροσαρμοσμένα ποσά, τα οποία επίσης χρησιμοποιούνται ως βάση για την μετέπειτα επιμέτρηση τους σύμφωνα με τις λογιστικές πολιτικές του ομίλου. Η υπεραξία 38 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 31ης Δεκεμβρίου 2019 αντιπροσωπεύει το υπερβάλλον του κόστους κτήσης πάνω από την εύλογη αξία του μεριδίου του ομίλου στα αναγνωρίσιμα περιουσιακά στοιχεία του ομίλου της αποκτώμενης θυγατρικής κατά την απόκτησή της. Εάν το κόστος απόκτησης είναι μικρότερο από την εύλογη αξία των καθαρών περιουσιακών στοιχείων της αποκτώμενης θυγατρικής, η διαφορά αναγνωρίζεται απευθείας στο αποτέλεσμα. Αν οι ζημιές μιας θυγατρικής που αφορούν σε δικαιώματα μειοψηφίας υπερβαίνουν τα δικαιώματα μειοψηφίας στα ίδια κεφάλαια της θυγατρικής, το υπερβάλλον ποσό επιμερίζεται στους μετόχους της μητρικής εκτός από το ποσό για το οποίο η μειοψηφία έχει μια υποχρέωση και είναι ικανή να καλύψει τις ζημιές αυτές. Οι λογιστικές πολιτικές των θυγατρικών επιχειρήσεων μεταβλήθηκαν όπου κρίθηκε απαραίτητο προκειμένου να είναι συνεπείς με τις πολιτικές που υιοθετούνται από τον Όμιλο. Ενδοεταιρικοί λογαριασμοί απαιτήσεων και υποχρεώσεων καθώς και συναλλαγές έσοδα και έξοδα καθώς και μη πραγματοποιηθέντα κέρδη ή ζημιές μεταξύ των εταιρειών απαλείφονται. Συνδεδεμένες επιχειρήσεις Συνδεδεμένες επιχειρήσεις είναι οι οικονομικές οντότητες στις οποίες ο Όμιλος έχει τη δυνατότητα να ασκήσει σημαντική επιρροή αλλά δεν αποτελούν ούτε θυγατρικές ούτε δικαιώματα σε κοινοπραξία. Σημαντική επιρροή είναι η εξουσία να συμμετάσχει στις αποφάσεις που αφορούν τις αποφάσεις για τις οικονομικές και επιχειρηματικές πολιτικές της εκδότριας, αλλά όχι ο έλεγχος σε αυτές τις πολιτικές. Σημαντική επιρροή συνήθως υπάρχει όταν η «ΕΛ. Δ. ΜΟΥΖΑΚΗΣ Α.Ε.Β.Ε.Μ.Ε» κατέχει ποσοστό μεταξύ 20% με 50% των δικαιωμάτων ψήφου μέσω κυριότητας μετοχών ή μέσω άλλου είδους συμφωνίας. Οι επενδύσεις σε συγγενείς επιχειρήσεις αναγνωρίζονται αρχικά στο κόστος ενώ για σκοπούς ενοποίησης χρησιμοποιείται η μέθοδος της καθαρής θέσης. Η υπεραξία περιλαμβάνεται στη λογιστική αξία (κόστος) της επένδυσης και ελέγχεται για απομείωση σαν μέρος της επένδυσης. Όταν μια οικονομική οντότητα του ομίλου συναλλάσσεται με μια συγγενή επιχείρηση του ομίλου, τα τυχόν διεταιρικά κέρδη και οι ζημιές απαλείφονται κατά το ποσοστό συμμετοχής του ομίλου στη σχετική συγγενή επιχείρηση. Όλες οι μετέπειτα μεταβολές στο ποσοστό συμμετοχής στην καθαρή θέση της συγγενούς επιχείρησης αναγνωρίζονται στη λογιστική αξία της επένδυσης του ομίλου. Μεταβολές οι οποίες προκύπτουν από τα κέρδη ή τις ζημιές οι οποίες δημιουργούνται από τη συγγενή επιχείρηση καταχωρούνται στο λογαριασμό “ (Ζημιές)/Κέρδη συνδεδεμένων εταιρειών” στην ενοποιημένη κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσης της Εταιρείας και συνεπώς επηρεάζουν τα καθαρά αποτελέσματα του ομίλου. Αυτές οι μεταβολές περιλαμβάνουν τις μεταγενέστερες αποσβέσεις των ενσώματων ακινητοποιήσεων, τις απoσβέσεις των άυλων περιουσιακών στοιχείων, τις αποσβέσεις ή την τυχόν απομείωση των προσαρμογών της εύλογης αξίας των περιουσιακών στοιχείων και των υποχρεώσεων. Κατά την ενοποίηση μεταβολές οι οποίες έχουν απευθείας αναγνωριστεί στα ίδια κεφάλαια της συγγενούς επιχείρησης και σχετίζονται με αποτέλεσμα, για παράδειγμα που προκύπτουν από τη λογιστική αντιμετώπιση των διαθέσιμων προς πώληση επενδύσεων της συγγενούς επιχείρησης, αναγνωρίζονται στα ενοποιημένα ίδια κεφάλαια του ομίλου. Οποιεσδήποτε μεταβολές που αναγνωρίζονται απευθείας στα ίδια κεφάλαια και δεν σχετίζονται με αποτέλεσμα, όπως για παράδειγμα η διανομή μερισμάτων ή άλλες συναλλαγές με τους μετόχους της συγγενούς επιχείρησης, καταχωρούνται έναντι της λογιστικής αξίας της συμμετοχής. Καμιά επίδραση στο καθαρό αποτέλεσμα ή στα ίδια κεφάλαια δεν αναγνωρίζεται στο πλαίσιο αυτών των συναλλαγών. Παρόλα αυτά, όταν το μερίδιο ζημιών του ομίλου σε μια συγγενή επιχείρηση ισούται ή υπερβαίνει τη λογιστική αξία της επένδυσης, συμπεριλαμβανομένων και οποιοδήποτε άλλων μη εξασφαλισμένων απαιτήσεων, ο όμιλος δεν αναγνωρίζει περαιτέρω ζημιές, εκτός κι αν ο επενδυτής έχει επιβαρυνθεί με δεσμεύσεις ή έχει προβεί σε πληρωμές για λογαριασμό της συγγενούς επιχείρησης. 39 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 31ης Δεκεμβρίου 2019 Μη πραγματοποιηθέντα κέρδη από συναλλαγές ανάμεσα στον όμιλο και τις συγγενείς επιχειρήσεις απαλείφονται κατά το ποσοστό συμμετοχής του ομίλου στις συγγενείς επιχειρήσεις. Μη πραγματοποιηθέντες ζημιές επίσης απαλείφονται εκτός κι αν η συναλλαγή παρέχει ένδειξη ζημιών λόγω μείωσης της αξίας των αποκτηθέντων από την κοινοπραξία στοιχείων του ενεργητικού. Όταν οι Οικονομικές Καταστάσεις της συγγενούς επιχείρησης που χρησιμοποιούνται για την εφαρμογή της μεθόδου της καθαρής θέσης καταρτίζονται σε ημερομηνία αναφοράς που διαφέρει από εκείνη της μητρικής, τότε γίνονται προσαρμογές στις οικονομικές καταστάσεις της συγγενούς που αντικατοπτρίζουν τις επιδράσεις των σημαντικών συναλλαγών ή γεγονότων που συνέβησαν μεταξύ εκείνης της ημερομηνίας και της ημερομηνίας των Οικονομικών Καταστάσεων της επενδύτριας επιχείρησης. Σε κάθε περίπτωση, η διαφορά μεταξύ της ημερομηνίας αναφοράς της συγγενούς και εκείνης της επενδύτριας επιχείρησης είναι μεγαλύτερη από 3 μήνες. Οι λογιστικές πολιτικές των συνδεδεμένων επιχειρήσεων μεταβλήθηκαν όπου ήταν απαραίτητο προκειμένου να διασφαλιστεί συνέπεια με τις πολιτικές που υιοθετήθηκαν από τον όμιλο. 7.3.3 Μετατροπή στοιχείων σε ξένο νόμισμα Οι ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας παρουσιάζονται σε ευρώ (€), το οποίο είναι το λειτουργικό νόμισμα και της μητρικής εταιρείας. Κάθε οικονομική οντότητα του Ομίλου καθορίζει το λειτουργικό της νόμισμα και τα στοιχεία τα οποία περιλαμβάνονται στις οικονομικές καταστάσεις κάθε οικονομικής οντότητας. Στις ατομικές οικονομικές καταστάσεις των οικονομικών οντοτήτων που ενοποιούνται, οι συναλλαγές σε ξένο νόμισμα μετατρέπονται στο λειτουργικό νόμισμα κάθε μεμονωμένης οντότητας χρησιμοποιώντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες που ίσχυαν στις ημερομηνίες των συναλλαγών. Οι συναλλαγές σε ξένο νόμισμα μετατρέπονται σε ευρώ χρησιμοποιώντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες που ίσχυαν στις ημερομηνίες των συναλλαγών. Συναλλαγματικά κέρδη και ζημιές οι οποίες προκύπτουν από τέτοιες συναλλαγές και από τη μετατροπή των υπολοίπων λογαριασμών με συναλλαγματικές ισοτιμίες τέλους χρήσης αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα στο κονδύλι “λοιπά έσοδα” ή “λοιπά έξοδα”, αντίστοιχα εκτός από το σκέλος του κέρδους ή της ζημίας του αντισταθμιστικού μέσου που τεκμηριώνεται ως αποτελεσματική αντιστάθμιση και αναγνωρίζεται απευθείας στα ίδια κεφάλαια μέσω της κατάστασης μεταβολών των ιδίων κεφαλαίων. Οι μεταβολές στην εύλογη αξία χρεογράφων εκφρασμένων σε ξένο νόμισμα που κατατάσσονται ως διαθέσιμα προς πώληση διακρίνονται σε μεταβολές από συναλλαγματικές διαφορές που προκύπτουν από την μεταβολή του αποσβεσμένου κόστους του χρεογράφου και σε λοιπές μεταβολές της λογιστικής αξίας των χρεογράφων. Διαφορές από τη μετατροπή που σχετίζονται με μεταβολές στο αποσβεσμένο κόστος αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα, και άλλες μεταβολές στη λογιστική αξία αναγνωρίζονται στα ίδια κεφάλαια. Διαφορές από τη μετατροπή μη νομισματικών χρηματοοικονομικών στοιχείων του ενεργητικού και υποχρεώσεων καταχωρούνται ως μέρος των κερδών ή ζημιών εύλογης αξίας. Διαφορές από τη μετατροπή μη νομισματικών στοιχείων του ενεργητικού και υποχρεώσεων όπως περιουσιακά στοιχεία στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα ως μέρος των κερδών ή ζημιών από την εύλογη αξία. Διαφορές από τη μετατροπή μη νομισματικών χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων όπως περιουσιακά στοιχεία τα οποία κατατάσσονται ως διαθέσιμα προς πώληση περιλαμβάνονται στο αποθεματικό ιδίων κεφαλαίων που αφορά τα διαθέσιμα προς πώληση χρηματοοικονομικά στοιχεία. Στις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις, όλες οι ατομικές οικονομικές καταστάσεις των θυγατρικών και οι από κοινού ελεγχόμενες οικονομικές οντότητες, οι οποίες αρχικά παρουσιάζονται σε νόμισμα διαφορετικό από το νόμισμα λειτουργίας του ομίλου (καμιά από τις οποίες δεν έχει νόμισμα σε υπερπληθωριστική οικονομία), έχουν μετατραπεί σε ευρώ. Περιουσιακά στοιχεία και οι υποχρεώσεις έχουν μετατραπεί σε ευρώ με τις ισοτιμίες κλεισίματος που υπάρχουν κατά την ημερομηνία ισολογισμού. 40 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 31ης Δεκεμβρίου 2019 Έσοδα και δαπάνες έχουν μετατραπεί στο νόμισμα παρουσίασης του ομίλου με τις μέσες ισοτιμίες κατά την περίοδο αναφοράς, εκτός κι αν υπάρχουν σημαντικές διακυμάνσεις στις ισοτιμίες οπότε τα έσοδα και οι δαπάνες μετατρέπονται με την ισοτιμία κατά τις ημερομηνίες των συναλλαγών. Οποιεσδήποτε διαφορές προκύπτουν από αυτή τη διαδικασία έχουν μεταφερθεί στο αποθεματικό μετατροπής ισολογισμού στα ίδια κεφάλαια. Η υπεραξία και οι προσαρμογές στην εύλογη αξία οι οποίες προκύπτουν κατά την απόκτηση μιας οικονομικής οντότητας στο εξωτερικό θεωρούνται περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις της οικονομικής οντότητας στο εξωτερικό και μετατράπηκαν σε ευρώ με την ισοτιμία κλεισίματος. Κατά την ενοποίηση, συναλλαγματικές διαφορές οι οποίες προκύπτουν από τη μετατροπή της καθαρής επένδυσης σε εκμεταλλεύσεις του εξωτερικού, καθώς και από δάνεια και άλλα νομισματικά μέσα τα οποία έχουν καθορισθεί αντισταθμίσεις μιας καθαρής επένδυσης σε εκμετάλλευση στο εξωτερικό, απευθείας στα ίδια κεφάλαια μέσω της κατάστασης μεταβολών των ιδίων κεφαλαίων. Όταν μια εκμετάλλευση στο εξωτερικό έχει μερικώς διατεθεί ή πωληθεί, οι συναλλαγματικές διαφορές οι οποίες είχαν καταχωρηθεί στα ίδια κεφάλαια, αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα κατά την περίοδο της διάθεσης ή πώλησης ως μέρος του κέρδους ή της ζημιάς από την πώληση. 7.3.4 Οικονομικές πληροφορίες κατά τομέα Ως επιχειρηματικός τομέας ορίζεται μία ομάδα στοιχείων ενεργητικού και δραστηριοτήτων που παρέχουν προϊόντα και υπηρεσίες, τα οποία υπόκεινται σε διαφορετικούς κινδύνους και αποδόσεις από εκείνα άλλων επιχειρηματικών τομέων. Ως γεωγραφικός τομέας, ορίζεται μία γεωγραφική περιοχή, στην οποία παρέχονται προϊόντα και υπηρεσίες και η οποία υπόκειται σε διαφορετικούς κινδύνους και αποδόσεις από άλλες περιοχές. 7.3.5 Αναγνώριση εσόδων και δαπανών Τα έσοδα αναγνωρίζονται, όταν πιθανολογείται ότι μελλοντικά οικονομικά οφέλη θα εισρεύσουν στην οικονομική οντότητα και αυτά τα οφέλη μπορεί να επιμετρηθούν με αξιοπιστία. Το έσοδο επιμετράται στην εύλογη αξία του εισπραχθέντος ανταλλάγματος και είναι καθαρό από φόρο προστιθέμενης αξίας, επιστροφές, κάθε είδους εκπτώσεις και αφού περιοριστούν οι πωλήσεις εντός του Ομίλου. Το ποσό του εσόδου θεωρείται ότι μπορεί να μετρηθεί αξιόπιστα όταν όλες οι ενδεχόμενες υποχρεώσεις που σχετίζονται με την πώληση έχουν επιλυθεί. Πώληση αγαθών Το έσοδο από την πώληση αγαθών αναγνωρίζεται όταν οι ουσιαστικοί κίνδυνοι και τα οφέλη της κυριότητας των αγαθών έχουν μεταβιβαστεί στον αγοραστή, συνήθως με την αποστολή των αγαθών. 41 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 31ης Δεκεμβρίου 2019 Παροχή υπηρεσιών Τα έσοδα από παροχή υπηρεσιών λογίζονται την περίοδο που παρέχονται οι υπηρεσίες, με βάση το στάδιο ολοκλήρωσης της παρεχόμενης υπηρεσίας σε σχέση με το σύνολο των παρεχόμενων υπηρεσιών. Έσοδα από τόκους Τα έσοδα από τόκους αναγνωρίζονται χρησιμοποιώντας τη μέθοδο του πραγματικού επιτοκίου το οποίο είναι το επιτόκιο το οποίο προεξοφλεί με ακρίβεια μελλοντικές καταβολές τοις μετρητοίς ή εισπράξεις για τη διάρκεια της αναμενόμενης ζωής του χρηματοοικονομικού μέσου ή, όταν απαιτείται, για συντομότερο διάστημα, στην καθαρή λογιστική αξία του χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου ή της υποχρέωσης. Όταν μία απαίτηση έχει υποστεί απομείωση αξίας, η εταιρεία μειώνει τη λογιστική αξία στο ποσό που αναμένεται να ανακτηθεί, το οποίο είναι το ποσό που προκύπτει από τις εκτιμώμενες μελλοντικές ταμειακές ροές προεξοφλημένες με το πραγματικό επιτόκιο του μέσου. και συνεχίζει την περιοδική αναστροφή της προεξόφλησης ως έσοδο από τόκους. Έσοδα από τόκους σε δάνεια τα οποία έχουν υποστεί απομείωση αναγνωρίζονται χρησιμοποιώντας το αρχικό πραγματικό επιτόκιο. Έσοδα από μερίσματα Τα έσοδα από τα μερίσματα αναγνωρίζονται όταν οριστικοποιείται το δικαίωμα είσπραξής τους από τους μετόχους. Τα λειτουργικά έξοδα αναγνωρίζονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσης κατά τη χρήση της υπηρεσίας ή την ημερομηνία δημιουργίας του. Δαπάνες για εγγυήσεις αναγνωρίζονται και χρεώνονται σε βάρος της σχετικής πρόβλεψης όταν το αντίστοιχο έσοδο αναγνωριστεί. Το κόστος δανεισμού αναγνωρίζεται στα έξοδα της περιόδου στην οποία πραγματοποιείται. 7.3.6 Άυλα περιουσιακά στοιχεία Στα Άυλα περιουσιακά στοιχεία περιλαμβάνονται τα λογισμικά προγράμματα, οι άδειες χρήσης λογισμικών, τα σήματα καθώς και λοιπές δαπάνες που πληρούν τις προϋποθέσεις αναγνώρισης του ΔΛΠ 38 «Άυλα περιουσιακά στοιχεία». Ο Όμιλος τα αναγνωρίζει αρχικά στο κόστος κτήσης ή στην ονομαστική τους αξία. Μετά την αρχική αναγνώριση, ο Όμιλος ακολουθεί τη Λογιστική αρχή απεικόνισης του μοντέλου του κόστους και απεικονίζει τα άυλα περιουσιακά της στοιχεία στο κόστος τους μείον κάθε σωρευμένη απόσβεση και κάθε σωρευμένη ζημία απομείωσης. 7.3.7 Ενσώματες ακινητοποιήσεις Ο τεχνικός εξοπλισμός, τα έπιπλα εμφανίζονται στο κόστος κτήσεως τους ή στο κόστος κτήσης μειωμένο με τις σωρευμένες αποσβέσεις και οποιεσδήποτε σωρευμένες ζημίες απομείωσης. Στο κόστος περιλαμβάνεται επίσης το κόστος ανταλλακτικών μερικών τμημάτων των ενσώματων ακινητοποιήσεων τα οποία απαιτούν αντικατάσταση κατά τακτά διαστήματα, εάν πληρούνται τα κριτήρια αναγνώρισης. Τα κόστη της καθημερινής συντήρησης των ενσώματων ακινητοποιήσεων αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα όταν πραγματοποιούνται. Ο Όμιλος είχε υιοθετήσει την λογιστική πολιτική του κόστους κτήσης προκειμένου να παρακολουθεί τα ιδιοχρησιμοποιούμενα ακίνητα. Για τις οικονομικές καταστάσεις τις 31/12/2008 καθώς και για τις επόμενες εφαρμόσθηκε η μέθοδο της εύλογης αξίας για τα κτίρια και για τα οικόπεδα. Τα κτίρια επιμετρούνται στην εύλογη αξία μειωμένη με τις σωρευμένες αποσβέσεις και οποιεσδήποτε σωρευμένες ζημίες απομείωσης. 42 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 31ης Δεκεμβρίου 2019 Εδαφικές εκτάσεις κατεχόμενες για την παραγωγή ή τη διοίκηση εμφανίζονται με την αναπροσαρμοσμένη αξία τους. Καθώς δεν μπορεί να προσδιοριστεί περιορισμένη ωφέλιμη ζωή, οι σχετικές λογιστικές αξίες δεν υπόκεινται σε απόσβεση. Η εύλογη αξία προσδιορίζεται με εκτιμήσεις επαγγελματιών εκτιμητών. Οποιοδήποτε πλεόνασμα αναπροσαρμογής το οποίο προκύπτει από εκτιμήσεις εδαφικών εκτάσεων πιστώνεται στο κονδύλι “αποθεματικό αναπροσαρμογής” στα ίδια κεφάλαια, εκτός κι αν η λογιστική αξία του συγκεκριμένου περιουσιακού στοιχείου έχει υποστεί μια υποτίμηση ή μια ζημιά απομείωσης. Στο βαθμό που μία υποτίμηση έχει αναγνωριστεί προηγουμένως στα αποτελέσματα, ένα πλεόνασμα αναπροσαρμογής καταχωρείται στα αποτελέσματα με το υπόλοιπο τμήμα του πλεονάσματος να χρεώνεται στα ίδια κεφάλαια. Η υποτίμηση των εδαφικών εκτάσεων που προέρχεται από εκτιμήσεις ή από έλεγχο για απομείωση αναγνωρίζεται, με την μείωση να χρεώνεται σε βάρος οποιουδήποτε πλεονάσματος αναπροσαρμογής των ιδίων κεφαλαίων σχετιζόμενου με αυτό το περιουσιακό στοιχείο και οποιαδήποτε εναπομένουσα μείωση αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα. Καθώς το περιουσιακό στοιχείο χρησιμοποιείται από την οικονομική οντότητα, το πλεόνασμα αναπροσαρμογής μεταφέρεται ετησίως στο υπόλοιπο κερδών εις νέον με ένα ποσό το οποίο ισούται με τη διαφορά ανάμεσα η διαφορά μεταξύ της απόσβεσης που βασίζεται στην αναπροσαρμοσμένη λογιστική αξία και της απόσβεσης που βασίζεται στην αρχική τιμή του περιουσιακού στοιχείου. Το κέρδος ή η ζημιά από τη διάθεση των εδαφικών εκτάσεων θα προσδιορίζεται ως η διαφορά μεταξύ του καθαρού προϊόντος της διάθεσης, αν υπάρχει, και της λογιστικής αξίας του στοιχείου και αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα. Κάθε εναπομένον πλεόνασμα αναπροσαρμογής στα ίδια κεφάλαια από τη διάθεση των εδαφικών εκτάσεων μεταφέρεται στο υπόλοιπο κερδών εις νέον. Οι αποσβέσεις των στοιχείων των ενσωμάτων παγίων, εκτός των οικοπέδων τα οποία δεν αποσβένονται, υπολογίζονται με την σταθερή μέθοδο μέσα στην ωφέλιμη ζωή τους που έχει ως εξής: Κτίρια και τεχνικά έργα 25 έτη Μηχανολογικός εξοπλισμός 10 έτη Μεταφορικά μέσα 8 έτη Μηχανογραφικός εξοπλισμός 5 έτη Λοιπός εξοπλισμός 4 -5 έτη Οι υπολειμματικές αξίες και οι ωφέλιμες ζωές των ενσωμάτων παγίων υπόκεινται σε επανεξέταση σε κάθε ημερομηνία σύνταξης οικονομικών καταστάσεων. Όταν οι λογιστικές αξίες των ενσωμάτων ακινητοποιήσεων υπερβαίνουν την ανακτήσιμη αξία τους, η διαφορά (απομείωση) καταχωρείται άμεσα ως έξοδο στα αποτελέσματα. Κατά την πώληση ενσωμάτων ακινητοποιήσεων, οι διαφορές μεταξύ του τιμήματος που λαμβάνεται και της λογιστικής τους αξίας καταχωρούνται ως κέρδη ή ζημίες στα αποτελέσματα. Οι επισκευές και συντηρήσεις καταχωρούνται στα έξοδα της περιόδου που αφορούν. Οι ιδιοπαραγόμενες ενσώματες ακινητοποιήσεις στοιχειοθετούν προσθήκη στο κόστος κτήσεως των ενσώματων ακινητοποιήσεων σε αξίες που περιλαμβάνουν το άμεσο κόστος μισθοδοσίας του προσωπικού, που συμμετέχει στην κατασκευή (αντίστοιχες εργοδοτικές εισφορές), κόστος αναλωθέντων υλικών και άλλα γενικά κόστη. 7.3.8 Μισθώσεις Ο Όμιλος συνάπτει συμφωνίες, που εμπεριέχουν συναλλαγές που δεν έχουν τον νομικό τύπο μιας μίσθωσης αλλά της εκχωρείται το δικαίωμα χρήσης περιουσιακών στοιχείων (ενσώματες ακινητοποιήσεις) έναντι μιας σειράς πληρωμών. 43 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 31ης Δεκεμβρίου 2019 Η εκτίμηση για το εάν μία συμφωνία περιέχει στοιχείο μίσθωσης πραγματοποιείται κατά την έναρξη της συμφωνίας, λαμβάνοντας υπ όψιν όλα τα διαθέσιμα στοιχεία και τις ιδιαίτερες συνθήκες. Μετά την έναρξη της συμφωνίας πραγματοποιείται επαναξιολόγηση της, για το εάν περιέχει στοιχείο μίσθωσης, όταν συμβαίνει κάποιο από τα παρακάτω: α. Υπάρχει μεταβολή στους όρους της σύμβασης, εκτός κι αν η μεταβολή απλά ανανεώνει ή παρατείνει τη συμφωνία β. Ασκείται δικαίωμα ανανέωσης ή συμφωνείται μια παράταση, εκτός κι αν όρος της ανανέωσης ή της παράτασης αρχικά είχε περιληφθεί στη μισθωτική περίοδο γ. Υπάρχει μια μεταβολή στο κατά πόσο η εκπλήρωση εξαρτάται από ένα καθορισμένο περιουσιακό στοιχείο δ. Υπάρχει σημαντική αλλαγή στο περιουσιακό στοιχείο Εάν μια συμφωνία επαναξιολογείται, η λογιστική αντιμετώπιση για μισθώσεις εφαρμόζεται από την ημερομηνία που η μεταβολή στις συνθήκες συνεπάγονται επαναξιολόγηση για τα (α), (γ) ή (δ), και από την ημερομηνία της ανανέωσης ή της παράτασης για την περίπτωση (β). Ο όμιλος ως μισθωτής Η ιδιοκτησία ενός μισθωμένου περιουσιακού στοιχείου μεταβιβάζεται στο μισθωτή εάν μεταβιβάζονται σε αυτόν ουσιαστικά όλοι οι κίνδυνοι και τα οφέλη που σχετίζονται με το μισθωμένο περιουσιακό στοιχείο ανεξάρτητο με τον νομικό τύπο της σύμβασης. Κατά την έναρξη της μίσθωσης το περιουσιακό στοιχείο αναγνωρίζεται στην εύλογη αξία του ή εάν είναι χαμηλότερη, στην παρούσα αξία των ελάχιστων καταβολών μισθωμάτων συμπεριλαμβανομένων και επιπλέον καταβολών εάν υπάρχουν, που καλύπτονται από το μισθωτή. Ένα αντίστοιχο ποσό αναγνωρίζεται ως υποχρέωση από τη χρηματοδοτική μίσθωση ανεξαρτήτως εάν μερικές από τις καταβολές μισθωμάτων είναι καταβάλλονται προκαταβολικά κατά την έναρξη της μίσθωσης. Η μεταγενέστερη λογιστική αντιμετώπιση των περιουσιακών στοιχείων τα οποία έχουν αποκτηθεί με συμβάσεις χρηματοδοτικής μίσθωσης, π.χ. η χρησιμοποιούμενη μέθοδος απόσβεσης και ο προσδιορισμός της ωφέλιμης ζωής του, είναι ίδια με αυτή που εφαρμόζεται σε συγκρίσιμα αποκτώμενα, εκτός συμβάσεων μίσθωσης, περιουσιακά στοιχεία. Η λογιστική αντιμετώπιση της αντίστοιχης υποχρέωσης αφορά στη σταδιακή μείωση της, με βάση τις ελάχιστες καταβολές των μισθωμάτων μείον τις χρηματοοικονομικές επιβαρύνσεις, οι οποίες αναγνωρίζονται ως έξοδο στα χρηματοοικονομικά έξοδα. Οι χρηματοοικονομικές επιβαρύνσεις κατανέμονται στη διάρκεια της μισθωτικής περιόδου, και αντιπροσωπεύουν ένα σταθερό περιοδικό επιτόκιο επί του ανεξόφλητου υπολοίπου της υποχρέωσης. Όλες οι υπόλοιπες μισθώσεις αντιμετωπίζονται ως λειτουργικές μισθώσεις. Οι καταβολές στις συμβάσεις λειτουργικής μίσθωσης αναγνωρίζονται ως έξοδο στα αποτελέσματα με τη ευθεία μέθοδο (συσχετισμός εσόδου χρήσης και εξόδου). Οι σχετιζόμενες δαπάνες, όπως η συντήρηση και η ασφάλιση, αναγνωρίζονται ως έξοδο, όταν πραγματοποιούνται. Ο όμιλος ως εκμισθωτής Οι μισθώσεις στις οποίες ο Όμιλος δε μεταβιβάζει ουσιαστικά όλους τους κινδύνους και τις ωφέλειες του περιουσιακού στοιχείου κατατάσσονται ως λειτουργικές μισθώσεις. Αρχικά άμεσα κόστη που βαρύνουν τους εκμισθωτές στη διαπραγμάτευση και συμφωνία μιας λειτουργικής μίσθωσης προστίθενται στη λογιστικά αξία του μισθωμένου περιουσιακού στοιχείου και αναγνωρίζονται καθ’ όλη τη διάρκεια της μίσθωσης ως έσοδα μίσθωσης. 7.3.9 Επενδύσεις σε Ακίνητα Επενδύσεις σε Ακίνητα είναι οι επενδύσεις που αφορούν όλα εκείνα τα ακίνητα (στα οποία περιλαμβάνονται η γη, τα κτίρια ή τα μέρη κτιρίων είτε και τα δύο) τα οποία κατέχονται (είτε μέσω αγοράς είτε μέσω χρηματοοικονομικής μίσθωσης) από τον Όμιλο, είτε για να αποκομίζει μισθώματα από την εκμίσθωσή τους, είτε για την αύξηση της αξίας τους (ενίσχυση κεφαλαίου), είτε και για τα δύο, και δεν κατέχονται για: (α) να χρησιμοποιηθούν στην παραγωγή ή στην προμήθεια υλικών / 44 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 31ης Δεκεμβρίου 2019 υπηρεσιών ή για διοικητικούς σκοπούς και (β) για πώληση κατά την συνήθη πορεία των εργασιών της επιχείρησης. Οι Επενδύσεις σε Ακίνητα επιμετρούνται αρχικά στο κόστος κτήσης συμπεριλαμβανομένων και των εξόδων συναλλαγής. Μεταγενέστερα αναγνωρίζονται στην εύλογη αξία τους. Η εύλογη αξία καθορίζεται από ανεξάρτητους εκτιμητές, με επαρκή εμπειρία σχετικά με την τοποθεσία και την φύση της επένδυσης σε ακίνητο. Η λογιστική αξία που αναγνωρίζεται στις οικονομικές καταστάσεις του Ομίλου αντικατοπτρίζει τις συνθήκες της αγοράς κατά την ημερομηνία Ισολογισμού. Κάθε κέρδος ή ζημιά που προκύπτει από μεταβολή στην εύλογη αξία της επένδυσης, συνιστά αποτέλεσμα και αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα της χρήσης που προκύπτει. Μεταφορές προς την κατηγορία των επενδύσεων σε ακίνητα σε ακίνητα γίνονται μόνο όταν υπάρχει μεταβολή στην χρήση αυτών, που αποδεικνύεται από το πέρας της ιδιοχρησιμοποίησης από τον Όμιλο, από το πέρας της κατασκευής ή αξιοποίησης μίας λειτουργικής μίσθωσης σε τρίτο. Μεταφορές ακινήτων από την κατηγορία των επενδύσεων σε ακίνητα γίνονται μόνο όταν υπάρχει μεταβολή χρήσης αυτών, που αποδεικνύεται από την έναρξη της ιδιοχρησιμοποίησης από τον Όμιλο ή την έναρξη της αξιοποίησης με σκοπό την πώληση. Για μία μεταφορά από την κατηγορία των επενδύσεων σε ακίνητα που απεικονίζεται στην εύλογη αξία και τον χαρακτηρισμό του ως ιδιοχρησιμοποιούμενο ακίνητο ή ως αποθέματα, το τεκμαρτό κόστος του ακινήτου για μεταγενέστερη λογιστική αντιμετώπιση αποτελεί η εύλογη αξία του κατά την ημερομηνία της μεταβολής της χρήσης. Αν ένα ιδιοχρησιμοποιούμενο ακίνητο μεταφερθεί στην κατηγορία των επενδύσεων σε ακίνητα, ο Όμιλος εφαρμόζει τον λογιστικό χειρισμό που ορίζει το ΔΛΠ 16 μέχρι την ημερομηνία της αλλαγής χρήσης. Για μία μεταφορά ενός παγίου που είχε χαρακτηριστεί ως αποθέματα στην κατηγορία των επενδύσεων σε ακίνητα κάθε διαφορά μεταξύ της εύλογης αξίας του ακινήτου κατά αυτήν την ημερομηνία και της προηγούμενης λογιστικής αξίας αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα. Όταν ο Όμιλος ολοκληρώνει την κατασκευή ή αξιοποίηση μιας ιδιοκατασκευαζόμενης επένδυσης σε ακίνητα κάθε διαφορά μεταξύ της εύλογης αξίας του ακινήτου κατά αυτήν την ημερομηνία και της προηγούμενης λογιστικής αξίας πρέπει να αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα. Μία επένδυση σε ακίνητα διαγράφεται (απαλείφεται από τον ισολογισμό) κατά τη διάθεση ή όταν η επένδυση αποσύρεται μονίμως από τη χρήση και δεν αναμένονται μελλοντικά οικονομικά οφέλη από τη διάθεσή της. Έσοδα και έξοδα από επενδύσεις σε ακίνητα αναγνωρίζονται στα λοιπά έσοδα ή λοιπά έξοδα αντίστοιχα. Τα κέρδη ή ζημίες που προκύπτουν από την απόσυρση ή διάθεση της επένδυσης σε ακίνητα αφορούν στην διαφορά μεταξύ του καθαρού προϊόντος της διάθεσης και της λογιστικής αξίας του περιουσιακού στοιχείου, αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα κατά την περίοδο της απόσυρσης ή της διάθεσης. Ο Όμιλος είχε υιοθετήσει αρχικά την λογιστική πολιτική του κόστους κτήσης προκειμένου να παρακολουθεί τις επενδύσεις σε ακίνητα. Για τις οικονομικές καταστάσεις τις 31/12/2008 καθώς και για τις επόμενες εφαρμόσθηκε η μέθοδο της εύλογης αξίας. Το πλεόνασμα αναπροσαρμογής που προέκυψε καταχωρήθηκε απευθείας στα ίδια κεφάλαια. 7.3.10 Χρηματοοικονομικά Περιουσιακά Στοιχεία Χρηματοοικονομικό μέσο είναι κάθε σύμβαση που δημιουργεί ένα χρηματοοικονομικό στοιχείο ενεργητικού σε μία επιχείρηση και μια χρηματοοικονομική υποχρέωση ή ένα συμμετοχικό τίτλο σε μια άλλη επιχείρηση. Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία του Ομίλου περιλαμβάνουν μόνο δάνεια και απαιτήσεις. 45 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 31ης Δεκεμβρίου 2019 Δάνεια και Απαιτήσεις Τα δάνεια και οι απαιτήσεις είναι μη παράγωγα χρηματοοικονομικά στοιχεία του ενεργητικού με σταθερές και προσδιοριστέες καταβολές και τα οποία δεν έχουν χρηματιστηριακή τιμή σε ενεργό αγορά. Δημιουργούνται όταν ο Όμιλος παρέχει χρήματα, προϊόντα ή υπηρεσίες απευθείας σε έναν οφειλέτη χωρίς πρόθεση εμπορικής εκμετάλλευσης. Τα δάνεια και οι απαιτήσεις αποτιμώνται στο αποσβεσμένο κόστος βάσει της μεθόδου του πραγματικού επιτοκίου μείον κάθε πρόβλεψη για απομείωση. Κάθε μεταβολή στην αξία των δανείων και απαιτήσεων αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα όταν τα δάνεια και οι απαιτήσεις διαγράφονται ή υφίστανται μείωση της αξίας τους καθώς και κατά την διενέργεια της απόσβεσης. Για ορισμένες απαιτήσεις πραγματοποιείται έλεγχος για τυχόν απομείωση τους ανά μεμονωμένη απαίτηση (για παράδειγμα για κάθε πελάτη ξεχωριστά) στις περιπτώσεις όπου η είσπραξη της απαίτησης έχει χαρακτηρισθεί εκπρόθεσμη κατά την ημερομηνία των οικονομικών καταστάσεων ή σε περιπτώσεις όπου αντικειμενικά στοιχεία υποδεικνύουν την ανάγκη για απομείωση τους. Οι λοιπές απαιτήσεις ομαδοποιούνται και ελέγχονται για τυχόν απομείωση τους στο σύνολο τους. Οι ομάδες έχουν σαν κοινό χαρακτηριστικό την γεωγραφική κατανομή, τον κλάδο δραστηριότητας των αντισυμβαλλόμενων και, εάν υπάρχουν, άλλα κοινά χαρακτηριστικά πιστωτικού κινδύνου που τους χαρακτηρίζουν. Οι απαιτήσεις και τα δάνεια περιλαμβάνονται στα κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία, εκτός αυτών που λήγουν μετά την πάροδο 12 μηνών από την ημερομηνία ισολογισμού. Αυτά χαρακτηρίζονται σαν μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία. Στον ισολογισμό ταξινομούνται σαν εμπορικές και άλλες απαιτήσεις και αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων του Ομίλου. 7.3.11 Αποθέματα Τα αποθέματα περιλαμβάνουν πρώτες ύλες, υλικά, και αγαθά που αγοράστηκαν. Το κόστος περιλαμβάνει όλες τις δαπάνες που πραγματοποιήθηκαν για να φθάσουν τα αποθέματα στην παρούσα θέση και κατάσταση, οι οποίες είναι άμεσα αποδοτέες στην παραγωγική διαδικασία, καθώς και ένα μέρος γενικών εξόδων που σχετίζεται με την παραγωγή, το οποίο απορροφάται με βάση την κανονική δυναμικότητα των παραγωγικών εγκαταστάσεων. Το χρηματοοικονομικό κόστος δεν λαμβάνεται υπόψη. Κατά την ημερομηνία Ισολογισμού, τα αποθέματα απεικονίζονται στην χαμηλότερη τιμή μεταξύ κόστους κτήσης και καθαρής ρευστοποιήσιμης αξίας. Η καθαρή ρευστοποιήσιμη αξία είναι η εκτιμώμενη τιμή πώλησης κατά τη συνήθη ροή των δραστηριοτήτων της επιχείρησης, μείον το εκτιμώμενο κόστος που είναι αναγκαίο για να πραγματοποιηθεί η πώληση. Το κόστος προσδιορίζεται χρησιμοποιώντας την μέθοδο του μέσου σταθμικού κόστους. Το κόστος των αποθεμάτων περιλαμβάνει επίσης την μεταφορά των κερδών ή ζημιών από τα ίδια κεφάλαια που προκύπτει κατά την εφαρμογή αντιστάθμισης ταμειακών ροών για τα αποθέματα αυτά. 7.3.12 Εμπορικές απαιτήσεις Οι απαιτήσεις από πελάτες καταχωρούνται αρχικά στην εύλογη αξία τους και μεταγενέστερα αποτιμώνται στο αναπόσβεστο κόστος χρησιμοποιώντας την μέθοδο του αποτελεσματικού επιτοκίου, μείον την πρόβλεψη για μείωση της αξίας τους. Στην περίπτωση που η αναπόσβεστη αξία ή το κόστος ενός χρηματοοικονομικού στοιχείου υπερβαίνει την παρούσα αξία, τότε το στοιχείο αυτό αποτιμάται στο ανακτήσιμο ποσό αυτού, δηλαδή στη παρούσα αξία των μελλοντικών ροών του περιουσιακού στοιχείου, η οποία υπολογίζεται με βάση το πραγματικό αρχικό επιτόκιο. Η σχετική ζημία μεταφέρεται απευθείας στα αποτελέσματα χρήσης. Οι ζημιές απομείωσης, δηλαδή όταν υπάρχει αντικειμενική ένδειξη ότι ο Όμιλος δεν είναι σε θέση να εισπράξει όλα τα ποσά που οφείλονται με βάση τους συμβατικούς όρους, αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα. 46 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 31ης Δεκεμβρίου 2019 7.3.13 Ταμειακά Διαθέσιμα και Ταμειακά Ισοδύναμα Τα ταμειακά διαθέσιμα και ταμειακά ισοδύναμα περιλαμβάνουν μετρητά στις τράπεζες και στο ταμείο καθώς και βραχυπρόθεσμες, υψηλής ρευστότητας επενδύσεις, όπως αξίες της χρηματαγοράς και τραπεζικές καταθέσεις με ημερομηνία λήξης σε τρεις μήνες ή λιγότερο. Οι αξίες της χρηματαγοράς είναι χρηματοοικονομικά περιουσιακά που απεικονίζονται στη εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων. Για τον σκοπό των ενοποιημένων Καταστάσεων Ταμιακών Ροών, τα ταμειακά διαθέσιμα και ταμειακά ισοδύναμα αποτελούνται από ταμειακά διαθέσιμα και ταμειακά ισοδύναμα όπως προσδιορίστηκαν ανωτέρω, χωρίς να περιλαμβάνονται τα εκκρεμή υπόλοιπα των τραπεζικών υπεραναλήψεων (bank overdrafts). 7.3.14 Ίδια Κεφάλαια Το μετοχικό κεφάλαιο προσδιορίζεται σύμφωνα με την ονομαστική αξία των μετοχών που έχουν εκδοθεί. Οι κοινές μετοχές ταξινομούνται στα ίδια κεφάλαια. Η αύξηση Μετοχικού Κεφαλαίου με καταβολή μετρητών περιλαμβάνει κάθε διαφορά υπέρ το άρτιο κατά την αρχική έκδοση του μετοχικού κεφαλαίου. Κάθε κόστος συναλλαγής σχετιζόμενο με την έκδοση των μετοχών καθώς και οποιοδήποτε σχετικό όφελος φόρου εισοδήματος προκύψει αφαιρούνται από την αύξηση μετοχικού κεφαλαίου. Όλες οι μετοχές της Εταιρείας και των εταιρειών του Ομίλου είναι κοινές ανώνυμες, ενώ τόσο η Εταιρεία όσο και ο Όμιλος δεν κατείχε ίδιες μετοχές. Το αποθεματικό αναπροσαρμογής περιλαμβάνει κέρδη και ζημιές εξαιτίας της αναπροσαρμογής συγκεκριμένων χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων και ενσώματων ακινητοποιήσεων. Τα παρακρατηθέντα κέρδη περιλαμβάνουν τα τρέχοντα αποτελέσματα και αυτά προηγούμενων περιόδων όπως γνωστοποιούνται στα αποτελέσματα. 7.3.15 Παροχές λόγω συνταξιοδότησης και Βραχυχρόνιες παροχές σε εργαζομένους Παροχές λόγω συνταξιοδότησης Ο Όμιλος έχει καθορίσει τόσο προγράμματα καθορισμένων παροχών όσο και προγράμματα καθορισμένων εισφορών. Ένα πρόγραμμα καθορισμένων παροχών είναι ένα συνταξιοδοτικό πρόγραμμα που δεν εμπίπτει σε πρόγραμμα καθορισμένων εισφορών. Τυπικά, τα προγράμματα καθορισμένων εισφορών καθορίζουν ένα ποσό παροχών που ο εργαζόμενος θα λάβει με την συνταξιοδότηση του, συνήθως εξαρτώμενο από παράγοντες όπως η ηλικία, τα χρόνια υπηρεσίας και η αποζημίωση. Η υποχρέωση που αναγνωρίζεται στον Ισολογισμό, σε σχέση με τα προγράμματα καθορισμένων παροχών συνταξιοδότησης, είναι η τρέχουσα αξία της καθορισμένης υποχρέωσης παροχών κατά την ημερομηνία Ισολογισμού πλην την εύλογη αξία των περιουσιακών στοιχείων του προγράμματος και υπολογιζόμενων των αναπροσαρμογών των μη αναγνωρισθέντων αναλογικών κερδών ή ζημιών και δαπανών προηγούμενης υπηρεσίας. Η υποχρέωση καθορισμένων παροχών υπολογίζεται ετησίως από ανεξάρτητους αναλογιστές βάσει της Μεθόδου της Προβεβλημένης Πιστωτικής Μονάδος. Η τρέχουσα αξία των καθορισμένων υποχρεώσεων παροχών καθορίζεται μέσω της προεξόφλησης των προσδοκώμενων μελλοντικών ταμιακών εκροών χρησιμοποιώντας επιτόκια υψηλής απόδοσης εταιρικών ομολόγων, που απεικονίζονται στο νόμισμα στο οποίο οι παροχές θα καταβληθούν και έχουν όρους λήξης ανάλογα με τους όρους της σχετικής υποχρέωσης συνταξιοδότησης. Τα αναλογιστικά κέρδη και οι ζημιές που προέρχονται από εμπειρικές αναπροσαρμογές και μεταβολές σε αναλογικές υποθέσεις κατά το τέλος της προηγούμενης περιόδου υπερέβησαν το μεγαλύτερο από το 10% της εύλογης αξίας των περιουσιακών στοιχείων του προγράμματος ή το 10% των υποχρεώσεων καθορισμένων παροχών, χρεώνονται ή πιστώνονται στα αποτελέσματα με 47 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 31ης Δεκεμβρίου 2019 βάση τον αναμενόμενο μέσο όρο της υπολειπόμενης εργασιακής ζωής των εργαζομένων που συμμετέχουν σε αυτό το πρόγραμμα. Το κόστος προϋπηρεσίας αναγνωρίζεται απευθείας στα αποτελέσματα, εκτός εάν οι μεταβολές στα συνταξιοδοτικά προγράμματα είναι προαιρετικές για την παραμονή των εργαζομένων στην υπηρεσία για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα (ημερομηνία κατοχύρωσης). Σε αυτήν την περίπτωση, το κόστος προϋπηρεσίας αποσβένεται σε σταθερή βάση μέχρι την ημερομηνία κατοχύρωσης των παροχών. Ένα πρόγραμμα καθορισμένων εισφορών είναι ένα συνταξιοδοτικό πρόγραμμα στο οποίο ο Όμιλος καταβάλλει καθορισμένες εισφορές σε έναν ανεξάρτητο διαχειριστικό φορέα σε υποχρεωτική, συμβατική ή προαιρετική βάση. Η επιχείρηση δεν θα έχει καμία νομική ή τεκμαιρόμενη υποχρέωση να πληρώσει περαιτέρω εισφορές, στην περίπτωση που ο φορέας δεν κατέχει επαρκή περιουσιακά στοιχεία για να πληρώσει όλες τις παροχές στους εργαζομένους, για παρεχόμενη υπηρεσία τρέχουσας ή προηγούμενων χρήσεων. Οι προπληρωμένες εισφορές αναγνωρίζονται σαν στοιχείο του ενεργητικού στον βαθμό που είναι δυνατή μία επιστροφή χρημάτων ή μία μείωση σε μελλοντικές πληρωμές Παροχές εξόδου από την Υπηρεσία Οι παροχές εξόδου από την υπηρεσία καταβάλλονται όταν η απασχόληση τερματίζεται από τον Όμιλο πριν την συνήθη ημερομηνία συνταξιοδότησης, ή όταν κάποιος εργαζόμενος αποδέχεται την οικειοθελή αποχώρηση από την υπηρεσία σε αντάλλαγμα αυτών των παροχών. Ο Όμιλος αναγνωρίζει αυτές τις παροχές εξόδου όταν αποδεδειγμένα δεσμεύεται είτε να τερματίσει την απασχόληση των εργαζομένων σύμφωνα με ένα λεπτομερές τυπικό σχέδιο χωρίς πιθανότητα αποχώρησης είτε παρέχοντας παροχές εξόδου σαν αποτέλεσμα προσφοράς προκειμένου να προωθηθεί η οικειοθελής αποχώρηση. Όταν οι παροχές εξόδου από την υπηρεσία καθίστανται αποδοτέες πέραν από 12 μήνες μετά την ημερομηνία του ισολογισμού, προεξοφλούνται στην παρούσα αξία τους. 7.3.16 Λογιστική Φόρου Εισοδήματος Τρέχουσα Φορολογία Εισοδήματος Η τρέχουσα φορολογική απαίτηση / υποχρέωση περιλαμβάνει εκείνες τις υποχρεώσεις ή απαιτήσεις από τις φορολογικές αρχές σχετιζόμενες με την τρέχουσα ή προηγούμενες περιόδους αναφοράς που δεν έχουν καταβληθεί μέχρι την ημερομηνία του Ισολογισμού. Υπολογίζονται σύμφωνα με τους φορολογικούς συντελεστές και τους φορολογικούς νόμους που εφαρμόζονται στην δημοσιονομική χρήση την οποία αφορούν, βάσει των φορολογητέων κερδών για την χρήση. Όλες οι μεταβολές στις τρέχουσες φορολογικές απαιτήσεις ή υποχρεώσεις αναγνωρίζονται σαν φορολογικό έξοδο στα αποτελέσματα. Αναβαλλόμενη Φορολογία Εισοδήματος Η αναβαλλόμενη φορολογία εισοδήματος υπολογίζεται με την μέθοδο υποχρέωσης που εστιάζει στις προσωρινές διαφορές. Αυτή περιλαμβάνει την σύγκριση της λογιστικής αξίας των απαιτήσεων και υποχρεώσεων των ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων με τις αντίστοιχες φορολογικές βάσεις. Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις αναγνωρίζονται στον βαθμό που είναι πιθανό ότι θα αντισταθμιστούν έναντι της μελλοντικής φορολογίας εισοδήματος. Οι αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις αναγνωρίζονται για όλες τις φορολογητέες προσωρινές διαφορές. Δεν αναγνωρίζεται αναβαλλόμενη φορολογία για τις προσωρινές διαφορές που σχετίζονται με επενδύσεις σε θυγατρικές και με συμμετοχές σε κοινοπραξίες εάν η αναστροφή αυτών των προσωρινών διαφορών μπορεί να ελεγχθεί από την εταιρεία ενώ αναμένεται ότι η προσωρινή διαφορά δεν θα αναστραφεί το μέλλον. Επιπροσθέτως, οι φορολογικές ζημιές που μπορούν να 48 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 31ης Δεκεμβρίου 2019 μεταφερθούν σε επόμενες περιόδους καθώς και φορολογικές πιστώσεις στον Όμιλο αναγνωρίζονται ως αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις. Καμία αναβαλλόμενη φορολογία δεν αναγνωρίζεται κατά την αρχική αναγνώριση μίας απαίτησης ή υποχρέωσης σε μία συναλλαγή που δεν αποτελεί συνένωση επιχειρήσεων και κατά την στιγμή της συναλλαγής, δεν επηρεάζει ούτε το λογιστικό κέρδος ούτε το φορολογητέο κέρδος ή ζημιά. Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις υπολογίζονται με τους φορολογικούς συντελεστές που αναμένονται να εφαρμοστούν στην περίοδο κατά την οποία θα τακτοποιηθεί η απαίτηση ή η υποχρέωση, λαμβάνοντας υπόψη τους φορολογικούς συντελεστές που έχουν θεσπιστεί ή ουσιωδώς θεσπιστεί, μέχρι την ημερομηνία του ισολογισμού. Οι περισσότερες μεταβολές στις αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις ή υποχρεώσεις αναγνωρίζονται σαν φορολογικό έξοδο στα αποτελέσματα. Μόνο μεταβολές στις αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις ή υποχρεώσεις που σχετίζονται με μεταβολή στην αξία της απαίτησης ή υποχρέωσης που χρεώνεται απευθείας στα ίδια κεφάλαια (όπως στην αναπροσαρμογή οικοπέδων) χρεώνονται ή πιστώνονται απευθείας στα ίδια κεφάλαια. Ο Όμιλος αναγνωρίζει μία προηγουμένως μη αναγνωρισμένη αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση κατά την έκταση που είναι πιθανό ότι μελλοντικό φορολογητέο κέρδος θα επιτρέψει την ανάκτηση της αναβαλλόμενης φορολογικής απαίτησης. Η αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση επανεξετάζεται σε κάθε ημερομηνία ισολογισμού και μειώνεται κατά την έκταση που δεν είναι πλέον πιθανό ότι επαρκές φορολογητέο κέρδος θα είναι διαθέσιμο για να επιτρέψει την αξιοποίηση της ωφέλειας μέρους ή του συνόλου αυτής της αναβαλλόμενης φορολογικής απαίτησης. 7.3.17 Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις Οι χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις του Ομίλου περιλαμβάνουν τραπεζικά δάνεια και λογαριασμούς υπεραναλήψεως (overdraft), εμπορικές και άλλου είδους υποχρεώσεις. Οι χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις του Ομίλου απεικονίζονται στον Ισολογισμό, στο κονδύλι “Λοιπές Μακροπρόθεσμες Υποχρεώσεις” Οι χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις αναγνωρίζονται όταν ο Όμιλος συμμετέχει σε μία συμβατική συμφωνία του χρηματοοικονομικού μέσου και διαγράφονται όταν ο Όμιλος απαλλάσσεται από την υποχρέωση ή αυτή ακυρώνεται ή λήγει. Οι τόκοι αναγνωρίζονται ως έξοδο στο κονδύλι των “Χρηματοοικονομικών Εξόδων” στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων. Οι εμπορικές υποχρεώσεις αναγνωρίζονται αρχικώς στην ονομαστική τους αξία και ακολούθως αποτιμώνται στο αποσβεσμένο κόστος μείον τις καταβολές διακανονισμού. Τα μερίσματα στους μετόχους περιλαμβάνονται στο κονδύλι “Λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις”, όταν τα μερίσματα εγκρίνονται από την Γενική Συνέλευση των Μετόχων. Τα κέρδη και οι ζημιές αναγνωρίζονται στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων όταν οι υποχρεώσεις διαγράφονται καθώς και μέσω της διενέργειας αποσβέσεων. Δάνεια Τα τραπεζικά δάνεια παρέχουν βραχυπρόθεσμη χρηματοδότηση των λειτουργιών του Ομίλου. Όλα τα δάνεια αρχικώς αναγνωρίζονται στο κόστος, που είναι η εύλογη αξία του ανταλλάγματος που λαμβάνεται εκτός του κόστους έκδοσης σχετικά με τον δανεισμό. Μετά την αρχική αναγνώριση, τα δάνεια αποτιμώνται στο αποσβεσμένο κόστος και κάθε διαφορά ανάμεσα στα έσοδα και την εξόφληση αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα κατά την περίοδο του δανεισμού βάσει της μεθόδου του πραγματικού επιτοκίου. Κέρδη ή ζημιές που προκύπτουν από τις διαφορές του αναπόσβεστου κόστους αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα χρήσης όπως και οι διαφορές που προκύπτουν κατά την από – αναγνώριση (αποπληρωμή της δανειακής υποχρέωσης). Τα κόστη δανεισμού αναγνωρίζονται ως έξοδο στη περίοδο την οποία πραγματοποιούνται. 49 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 31ης Δεκεμβρίου 2019 7.3.18 Προβλέψεις, ενδεχόμενες υποχρεώσεις και ενδεχόμενες απαιτήσεις. Οι προβλέψεις αναγνωρίζονται όταν μία παρούσα δέσμευση είναι πιθανό ότι θα οδηγήσει σε εκροή οικονομικών πόρων για τον Όμιλο ενώ αυτή μπορεί να εκτιμηθεί και αξιόπιστα. Ο χρόνος πραγματοποίησης ή το ποσό της εκροής μπορεί να είναι αβέβαια. Μία παρούσα δέσμευση προκύπτει από την παρουσία μίας νομικής ή τεκμαιρόμενης υποχρέωσης που έχει προκύψει από γεγονότα του παρελθόντος, για παράδειγμα εγγυήσεις προϊόντων, νομικές αντιδικίες ή επαχθή συμβόλαια. Οι προβλέψεις αναδιάρθρωσης αναγνωρίζονται μόνο εάν ένα λεπτομερές τυπικό πρόγραμμα έχει αναπτυχθεί και εκτελεστεί, ή η Διοίκηση έχει τουλάχιστον ανακοινώσει τα χαρακτηριστικά του προγράμματος σ’ αυτούς που πρόκειται να επηρεαστούν από αυτό. Προβλέψεις δεν αναγνωρίζονται για μελλοντικές λειτουργικές ζημιές. Όταν μέρος ή το σύνολο της απαιτούμενης δαπάνης για τον διακανονισμό μιας πρόβλεψης αναμένεται να αποζημιωθεί από κάποιο άλλο μέρος, η αποζημίωση θα αναγνωρίζεται όταν και μόνον όταν, είναι κατ’ ουσία βέβαιο ότι η αποζημίωση θα εισπραχθεί, αν η οικονομική οντότητα διακανονίσει την υποχρέωση και αυτή αντιμετωπιστεί ως ένα ιδιαίτερο περιουσιακό στοιχείο. Το ποσό που αναγνωρίζεται για την αποζημίωση δεν υπερβαίνει το ποσό της πρόβλεψης. Το έξοδο σχετικά με μία πρόβλεψη παρουσιάζεται στα αποτελέσματα, καθαρό από το ποσό που αναγνωρίστηκε για την αποζημίωση. Μια πρόβλεψη χρησιμοποιείται μόνο για τα έξοδα για τα οποία είχε αρχικώς σχηματιστεί πρόβλεψη. Οι προβλέψεις επανεξετάζονται σε κάθε ημερομηνία Ισολογισμού και προσαρμόζονται προκειμένου να απεικονίζουν την τρέχουσα καλύτερη εκτίμηση. Οι προβλέψεις αποτιμώνται στο προσδοκώμενο κόστος που απαιτείται για να προσδιοριστεί η παρούσα δέσμευση, βασιζόμενοι στα πιο αξιόπιστα τεκμήρια που είναι διαθέσιμα κατά την ημερομηνία Ισολογισμού, περιλαμβάνοντας τους κινδύνους και τις αβεβαιότητες σχετικά με την παρούσα δέσμευση. Όταν η επίδραση της διαχρονικής αξίας του χρήματος είναι σημαντική, το ποσό της πρόβλεψης είναι η παρούσα αξία των εξόδων που αναμένονται να απαιτηθούν προκειμένου να τακτοποιηθεί η υποχρέωση. Το προ-φόρου επιτόκιο προεξόφλησης αντανακλά τις τρέχουσες εκτιμήσεις της αγοράς για τη διαχρονική αξία του χρήματος και τους συναφείς με την υποχρέωση κινδύνους. Το επιτόκιο δεν αντανακλά κινδύνους για τους οποίους οι μελλοντικές εκτιμήσεις ταμιακών ροών έχουν προσαρμοστεί. Όταν χρησιμοποιείται η μέθοδος της προεξόφλησης, η λογιστική αξία μιας πρόβλεψης αυξάνει σε κάθε περίοδο έτσι ώστε να αντανακλά την πάροδο του χρόνου. Αυτή η αύξηση αναγνωρίζεται ως κόστος δανεισμού στα αποτελέσματα. Όταν υπάρχει ένας αριθμός ομοίων δεσμεύσεων, η πιθανότητα ότι μία εκροή θα απαιτηθεί για διακανονισμό, καθορίζεται λαμβάνοντας υπόψη την κατηγορία των δεσμεύσεων, ως ένα σύνολο. Μία πρόβλεψη αναγνωρίζεται ακόμη και αν η πιθανότητα πραγματοποίησης εκροής για ένα στοιχείο που περιλαμβάνεται στην κατηγορία δεσμεύσεων είναι μικρή. Αν δεν είναι εφεξής πιθανό ότι μία εκροή πόρων, που ενσωματώνουν οικονομικά οφέλη, θα απαιτηθεί για να διακανονιστεί η υποχρέωση, η πρόβλεψη θα αναστρέφεται. Σε τέτοιες περιπτώσεις όπου η δυνατή εκροή οικονομικών πόρων σαν αποτέλεσμα παρουσών δεσμεύσεων θεωρείται μη πιθανή, ή το ποσό της πρόβλεψης δεν μπορεί να εκτιμηθεί αξιόπιστα, δεν αναγνωρίζεται καμία υποχρέωση στον ενοποιημένο Ισολογισμό, εκτός εάν θεωρείται στα πλαίσια της συνένωσης επιχειρήσεων. Αυτές οι ενδεχόμενες υποχρεώσεις αναγνωρίζονται στα πλαίσια της κατανομής του κόστους απόκτησης στα περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις κατά την συνένωση επιχειρήσεων. Ακολούθως αποτιμώνται στο υψηλότερο ποσό μίας συγκρίσιμης πρόβλεψης όπως περιγράφεται ανωτέρω και στο ποσό που είχε αρχικώς αναγνωριστεί, μείον κάθε απόσβεση. Πιθανές εισροές από οικονομικά οφέλη για τον Όμιλο που δεν πληρούν ακόμη τα κριτήρια ενός περιουσιακού στοιχείου θεωρούνται ενδεχόμενες απαιτήσεις. 50 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 31ης Δεκεμβρίου 2019 7.4 Δομή του Ομίλου Η δομή του Ομίλου κατά την 31/12/2019 και την 31/12/2018 είχε ως εξής: Έδρα Ποσοστό & είδος Συμμετοχής Μέθοδος Ενοποίησης ΓΑΖΩΡΟΣ ΣΕΡΡΩΝ 51% Άμεση Ολική ενοποίηση Εταιρεία ΕΛ. Δ. ΜΟΥΖΑΚΗΣ ΕΚΚΟΚΚΙΣΤΗΡΙΑ ΣΕΡΡΩΝ ΑΕΒΕ Η εταιρική χρήση της θυγατρικής, ΕΛ. Δ. ΜΟΥΖΑΚΗΣ ΕΚΚΟΚ. ΣΕΡΡΩΝ Α.Ε.Β.Ε. διαρκεί από 01/07/2018-30/6/2019. Για τους σκοπούς της ενοποίησης κατάρτισε λογιστικές καταστάσεις, για την περίοδο 01/01/2019-31/12/2019 σύμφωνα με τις λογιστικές αρχές και τους κανόνες αποτίμησης που εφαρμόζει η μητρική εταιρεία. 8. Οικονομικές πληροφορίες κατά τομέα Η Διοίκηση του Ομίλου αξιολογώντας τη δραστηριότητα του, έχει χαρακτηρίσει ως λειτουργικούς τομείς δραστηριότητας τους Νήματα – Κλωστές και την Εκμίσθωση Ακινήτων. Έως και την προηγούμενη χρήση οι λειτουργικοί τομείς δραστηριότητας ήταν Προϊόντα βαμβακιού και Νήματα – Κλωστές. Ο Όμιλος με βάση τα ειδικά του χαρακτηριστικά αξιολόγησε και επέλεξε να καθορίσει ως πρωτεύοντα τον επιχειρηματικό τομέα και ως δευτερεύοντα τον γεωγραφικό τομέα. 8.1 Πρωτεύων τύπος πληροφόρησης-επιχειρηματικοί τομείς Τα αποτελέσματα κατά τομέα δραστηριότητας για τη περίοδο έως 31 Δεκεμβρίου 2019 και 31 Δεκεμβρίου 2018 αναλύονται ως εξής: Πρωτεύων τύπος παρουσίασης – επιχειρηματικοί τομείς Αποτελέσματα τομέων χρήσης 2018 Νήματα Κλωστές Πωλήσεις 5.719.521,88 0,00 5.719.521,88 0,00 0,00 0,00 5.719.521,88 0,00 5.719.521,88 0,00 2.001.331,46 2.001.331,46 Κόστος υλικών / αποθεμάτων Αποσβέσεις ενσώματων και άυλων περιουσιακών στοιχείων και απομείωση μη χρηματοοικονομικών στοιχείων 2.833.386,50 0,00 2.833.386,50 2.607.377,78 0,00 2.607.377,78 Λοιπά έξοδα 1.899.290,81 0,00 1.899.290,81 -1.620.533,21 2.001.331,46 380.798,25 Πωλήσεις σε άλλους τομείς Καθαρές πωλήσεις Έσοδα από ενοίκια Λειτουργικό αποτέλεσμα τομέα Χρηματοοικονομικά κόστη – καθαρά Κέρδη Προ Φόρων Φόρος Εισοδήματος Ζημιά / Κέρδος για το έτος 2018 Εκμίσθωση ακινήτων 85.233,27 Σύνολο 85.233,27 -1.705.766,48 2.001.331,46 295.564,98 -48.591,08 49.998,88 1.407,80 -1.754.357,56 2.051.330,34 296.972,78 51 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 31ης Δεκεμβρίου 2019 Αποτελέσματα τομέων χρήσης 2019 Νήματα Κλωστές Πωλήσεις 4.819.699,18 0,00 4.819.699,18 0,00 0,00 0,00 4.819.699,18 0,00 4.819.699,18 0,00 2.189.001,70 2.189.001,70 Κόστος υλικών / αποθεμάτων 1.997.445,82 0,00 1.997.445,82 Παροχές στο προσωπικό Αποσβέσεις ενσώματων και άυλων περιουσιακών στοιχείων και απομείωση μη χρηματοοικονομικών στοιχείων 2.182.751,56 0,00 2.182.751,56 217.821,79 0,00 217.821,79 Λοιπά έξοδα 2.139.768,43 0,00 2.139.768,43 -1.718.088,42 2.189.001,70 470.913,28 Πωλήσεις σε άλλους τομείς Καθαρές πωλήσεις Έσοδα από ενοίκια Λειτουργικό αποτέλεσμα τομέα Χρηματοοικονομικά κόστη – καθαρά Κέρδη Προ Φόρων Φόρος Εισοδήματος Ζημιά / Κέρδος για το έτος 2019 Εκμίσθωση ακινήτων 73.636,81 -1.791.725,23 Σύνολο 73.636,81 2.189.001,70 397.276,47 -11.649,64 0,00 -11.649,64 -1.803.374,87 2.189.001,70 385.626,83 Τα περιουσιακά στοιχεία και οι υποχρεώσεις κατά τομέα δραστηριότητας για την 31 Δεκεμβρίου 2019 και 31 Δεκεμβρίου 2018 αντίστοιχα εμφανίζονται παρακάτω Περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις την 31/12/2019 Ενσώματα και ασώματα περιουσιακά στοιχεία Λοιπά στοιχεία ενεργητικού Σύνολο Περιουσιακών στοιχείων Υποχρεώσεις Μη κατανεμόμενες υποχρεώσεις Σύνολο Υποχρεώσεων Νήματα Κλωστές 16.509.133,13 Εκμίσθωση ακινήτων 36.105.588,48 47.033,65 Σύνολο 52.614.721,61 47.033,65 16.556.166,78 36.105.588,48 52.661.755,26 23.683.138,55 0,00 23.683.138,55 313.976,17 0,00 313.976,17 23.997.114,72 0,00 23.997.114,72 5.744,75 0,00 5.744,75 0,00 0,00 5.744,75 0,00 5.744,75 217.821,79 0,00 217.821,79 Κεφαλαιουχική δαπάνη την 31/12/2019 Σε ενσώματα περιουσιακά στοιχεία Σε άυλα περιουσιακά στοιχεία Απόσβεση ενσώµατων/άϋλων περιουσιακών στοιχείων 52 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 31ης Δεκεμβρίου 2019 Περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις την 31/12/2018 Ενσώματα και ασώματα περιουσιακά στοιχεία Λοιπά στοιχεία ενεργητικού Νήματα Κλωστές 16.779.691,92 Εκμίσθωση ακινήτων 36.078.714,10 47.033,65 Σύνολο Περιουσιακών στοιχείων Σύνολο 52.858.406,02 47.033,65 16.826.725,57 36.078.714,10 52.905.439,67 25.034.537,40 0,00 25.034.537,40 293.988,09 0,00 293.988,09 25.328.525,49 0,00 25.328.525,49 Σε ενσώματα περιουσιακά στοιχεία 184.169,16 0,00 184.169,16 Σε άυλα περιουσιακά στοιχεία Απόσβεση ενσώµατων/άϋλων περιουσιακών στοιχείων 29.201,00 0,00 29.201,00 213.370,16 0,00 213.370,16 Υποχρεώσεις Μη κατανεμόμενες υποχρεώσεις Σύνολο Υποχρεώσεων Κεφαλαιουχική δαπάνη την 31/12/2018 8.2 Δευτερεύων τύπος πληροφόρησης-γεωγραφικοί τομείς Τα συνολικά ποσά που παρουσιάζονται στους λειτουργικούς τομείς του Ομίλου συμφωνούν με τα βασικά χρηματοοικονομικά στοιχεία που παρουσιάζονται στις οικονομικές καταστάσεις ως εξής: 1/1/ - 31/12/2019 Έσοδα από εξωτερικούς πελάτες Ελλάδα 3.914.754,49 Περιουσιακά στοιχεία 52.614.721,61 1/1/ - 31/12/2018 Έσοδα από εξωτερικούς πελάτες 3.940.642,20 Ευρωζώνη 774.331,98 1.552.456,26 Άλλες χώρες 130.612,71 226.423,42 Σύνολα 4.819.699,18 52.614.721,61 53 5.719.521,88 Περιουσιακά στοιχεία 52.858.406,02 52.858.406,02 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 31ης Δεκεμβρίου 2019 9. Επεξηγηματικές σημειώσεις επί των Οικονομικών Καταστάσεων 9.1 Ενσώματες ακινητοποιήσεις και Άυλα περιουσιακά στοιχεία Ο τεχνικός εξοπλισμός, τα έπιπλα εμφανίζονται στο κόστος κτήσεως τους ή στο κόστος κτήσης μειωμένο με τις σωρευμένες αποσβέσεις και οποιεσδήποτε σωρευμένες ζημίες απομείωσης. Στο κόστος περιλαμβάνεται επίσης το κόστος ανταλλακτικών μερικών τμημάτων των ενσώματων ακινητοποιήσεων τα οποία απαιτούν αντικατάσταση κατά τακτά διαστήματα, εάν πληρούνται τα κριτήρια αναγνώρισης. Ομίλου ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΑ ΟΙΚΟΠΕΔΑ ΚΑΙ ΜΕΣΑ & ΜΗΧ/ΚΟΣ ΚΤΙΡΙΑ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ Λογιστική αξία την 1η Ιαν. 2018 Μικτή λογιστική αξία Συσσωρευμένη απόσβεση και απομείωση Λογιστική αξία την 31η Δεκ. 2018 Μικτή λογιστική αξία Συσσωρευμένη απόσβεση και απομείωση Λογιστική αξία την 31η Δεκ. 2019 16.507.784,63 20.867.699,15 4.517.894,97 16.349.804,18 20.867.699,15 4.674.907,40 16.192.791,75 150.473,53 11.734.314,21 11.460.187,59 274.126,62 11.714.519,43 11.473.492,38 241.027,05 ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΑ ΟΙΚΟΠΕΔΑ ΚΑΙ ΜΕΣΑ & ΜΗΧ/ΚΟΣ ΚΤΙΡΙΑ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ Λογιστική αξία την 1η Ιαν. 2018 Προσθήκες - βελτιώσεις Πωλήσεις - Μειώσεις- Καταστροφες Αποσβέσεις Μειώσεις σωρευμένων αποσβέσεων Λογιστική αξία την 31η Δεκ. 2018 Προσθήκες - βελτιώσεις Μεταφορά σε επενδυτικα Πωλήσεις - Μειώσεις- Καταστροφες Αποσβέσεις Μεταφορά σε άυλα πάγια Μεταφορά σε λοιπές απαιτήσεις Μειώσεις σωρευμένων αποσβέσεων Λογιστική αξία την 31η Δεκ. 2019 16.507.784,63 0,00 0,00 -157.980,45 0,00 16.349.804,18 0,00 0,00 0,00 -157.012,43 0,00 0,00 0,00 16.192.791,75 150.473,53 171.486,89 -3.497,92 -47.833,79 3.497,91 274.126,62 3.830,00 0,00 -23.624,78 -36.798,25 0,00 0,00 23.493,46 241.027,05 ΕΠΙΠΛΑ 46.314,28 571.289,75 526.304,65 44.985,10 573.328,64 539.213,97 34.114,67 ΕΠΙΠΛΑ 46.314,28 12.682,27 0,00 -14.011,45 0,00 44.985,10 2.059,41 0,00 -20,53 -12.929,82 0,00 0,00 20,51 34.114,67 54 Ακινητοποιή σεις υπό εκτέλεση 80.654,38 80.654,38 0,00 80.654,38 80.654,38 80.654,38 0,00 Ακινητοποιή σεις υπό εκτέλεση 80.654,38 0,00 0,00 0,00 0,00 80.654,38 0,00 -26.874,38 0,00 0,00 -21.880,00 -31.900,00 0,00 0,00 ΣΥΝΟΛΟ ΙΔΙΟΧΡΣΙΜΟΟΙΟΥΜΕΝΩΝ ΠΑΓΙΩΝ 16.785.226,82 33.253.957,49 16.504.387,21 16.749.570,28 33.236.201,60 16.768.268,13 16.467.933,47 ΣΥΝΟΛΟ ΙΔΙΟΧΡΣΙΜΟΟΙΟΥΜΕΝΩΝ ΠΑΓΙΩΝ 16.785.226,82 184.169,16 -3.497,92 -219.825,69 3.497,91 16.749.570,28 5.889,41 -26.874,38 -23.645,31 -206.740,50 -21.880,00 -31.900,00 23.513,97 16.467.933,47 ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΣΕ ΑΚΙΝΗΤΑ 36.078.714,10 42.079.852,33 6.001.138,23 36.078.714,10 42.106.726,71 6.001.138,23 36.105.588,48 ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΣΕ ΑΚΙΝΗΤΑ 36.078.714,10 0,00 0,00 0,00 36.078.714,10 26.874,38 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 36.105.588,48 ΣΥΝΟΛΟ 52.863.940,92 75.333.809,82 22.505.525,44 52.828.284,38 75.342.928,31 22.769.406,36 52.573.521,95 ΣΥΝΟΛΟ 52.863.940,92 184.169,16 -3.497,92 -219.825,69 3.497,91 52.828.284,38 5.889,41 0,00 -23.645,31 -206.740,50 -21.880,00 -31.900,00 23.513,97 52.573.521,95 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 31ης Δεκεμβρίου 2019 Μητρικής Λογιστική αξία την 1η Ιαν. 2018 Μικτή λογιστική αξία Συσσωρευμένη απόσβεση και απομείωση Λογιστική αξία την 31η Δεκ. 2018 Μικτή λογιστική αξία Συσσωρευμένη απόσβεση και απομείωση Λογιστική αξία την 31η Δεκ. 2019 ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΣΑ & ΟΙΚΟΠΕΔΑ ΚΑΙ ΜΗΧ/ΚΟΣ ΚΤΙΡΙΑ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ 16.507.784,63 19.310.728,20 2.960.924,02 16.349.804,18 19.310.728,20 3.117.936,45 16.192.791,75 147.390,02 11.164.202,62 10.890.207,59 273.995,03 11.144.539,14 10.903.512,38 241.026,76 ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΣΑ & ΟΙΚΟΠΕΔΑ ΚΑΙ ΜΗΧ/ΚΟΣ ΚΤΙΡΙΑ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ Λογιστική αξία την 1η Ιαν. 2018 Προσθήκες - βελτιώσεις Πωλήσεις - Μειώσεις- Καταστροφες Αποσβέσεις Μειώσεις σωρευμένων αποσβέσεων Λογιστική αξία την 31η Δεκ. 2018 Προσθήκες - βελτιώσεις Μεταφορά από ιδιοχρησιμοποιουμενα σε επενδυτικα Πωλήσεις - Μειώσεις- Καταστροφες Αποσβέσεις Μεταφορά σε άυλα πάγια Μεταφορά σε λοιπές απαιτήσεις Μειώσεις σωρευμένων αποσβέσεων Λογιστική αξία την 31η Δεκ. 2019 ΕΠΙΠΛΑ 46.313,68 547.403,08 502.418,58 44.984,50 549.149,31 515.327,90 33.821,41 ΕΠΙΠΛΑ Ακινητοποι ήσεις υπό εκτέλεση 80.654,38 80.654,38 0,00 80.654,38 80.654,38 80.654,38 0,00 Ακινητοποι ήσεις υπό εκτέλεση ΣΥΝΟΛΟ ΙΔΙΟΧΡΣΙΜΟΟΙΟΥΜΕΝΩΝ ΠΑΓΙΩΝ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΣΕ ΑΚΙΝΗΤΑ ΣΥΝΟΛΟ 16.782.142,71 34.314.714,10 51.096.856,81 31.102.988,28 40.282.123,11 71.385.111,39 14.353.550,19 5.967.409,01 20.320.959,20 16.749.438,09 34.314.714,10 51.064.152,19 31.085.071,03 40.308.997,49 71.394.068,52 14.617.431,11 5.967.409,01 20.584.840,12 16.467.639,92 34.341.588,48 50.809.228,40 ΣΥΝΟΛΟ ΙΔΙΟΧΡΣΙΜΟΟΙΟΥΜΕΝΩΝ ΠΑΓΙΩΝ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΣΕ ΑΚΙΝΗΤΑ ΣΥΝΟΛΟ 16.507.784,63 0,00 0,00 -157.980,45 0,00 16.349.804,18 0,00 147.390,02 171.486,89 -3.497,92 -44.881,87 3.497,91 273.995,03 3.830,00 46.313,68 12.682,27 0,00 -14.011,45 0,00 44.984,50 1.766,75 80.654,38 16.782.142,71 34.314.714,10 51.096.856,81 0,00 184.169,16 184.169,16 0,00 -3.497,92 0,00 -3.497,92 0,00 -216.873,77 0,00 -216.873,77 0,00 3.497,91 0,00 3.497,91 80.654,38 16.749.438,09 34.314.714,10 51.064.152,19 0,00 5.596,75 5.596,75 0,00 0,00 -157.012,43 0,00 0,00 -23.493,48 -36.798,25 0,00 0,00 -20,53 -12.929,82 0,00 0,00 16.192.791,75 23.493,46 241.026,76 20,51 33.821,41 -26.874,38 -26.874,38 26.874,38 0,00 0,00 -23.514,01 0,00 -23.514,01 0,00 -206.740,50 0,00 -206.740,50 -21.880,00 -21.880,00 0,00 -21.880,00 -31.900,00 -31.900,00 0,00 -31.900,00 0,00 23.513,97 0,00 23.513,97 0,00 16.467.639,92 34.341.588,48 50.809.228,40 Εντός του 2012 εγγράφηκαν: α) προσημείωση υποθήκης ύψους € 3.100.000,00, επί ακινήτου της Εταιρείας, που βρίσκεται στην Πασχαλίτσα του νομού Καρδίτσας, υπέρ της ALPHA BANK A.E, για την εξασφάλιση Τραπεζικών δανείων της ύψους 1.400.000,00 και για την εταιρεία «ROBERT MATRA A.E» ύψους €1.145.000,00. β) Προσημείωση υποθήκης ύψους €17.000.000,00, επί ακινήτων της εταιρείας στο Αιγάλεω Αττικής και επί την οδό Προόδου 2 και 4 για εξασφάλιση Τραπεζικών δανείων της ύψους €3.900.000,00 για την εταιρεία «ΚΛΩΣΤΑΙ ΠΕΤΑΛΟΥΔΑΣ Α.Ε.Β.Ε» ύψους €1.560.000,00, για την θυγατρική εταιρεία «ΕΛ.Δ.ΜΟΥΖΑΚΗΣ ΕΚΚΟΚΚΙΣΤΗΡΙΑ ΣΕΡΡΩΝ Α.Ε.Β.Ε» ύψους €3.500.000,00, για την εταιρεία «ΗΛΙΟΣ Α.Ε.Β.Ε» ύψους €3.150.000,00, για την εταιρεία «MACOPLEX A.E» ύψους €600.000,00 και για την εταιρεία «ROBERT MATRA A.E» δάνεια ύψους €880.000,00 που συνολικά αθροίζονται σε €13.590.000,00. Τον Σεπτέμβριο του 2013 ο Όμιλος προέβει στην εκμίσθωση των εγκαταστάσεων της θυγατρικής εταιρείας «ΕΛ.ΜΟΥΖΑΚΗΣ ΕΚΚΟΚΚΙΣΤΗΡΙΑ ΣΕΡΡΩΝ Α.Ε.Β.Ε» σε τρίτους, διακόπτοντας έτσι την παραγωγική διαδικασία της εκκόκκισης βάμβακος που συντελούνταν σε αυτή. Τελευταία εκτίμηση της εύλογης αξίας των ακινήτων της Εταιρείας και του Ομίλου διενεργήθηκε την 31.12.2016 ως εξής: α) Η αξία του βιομηχανικού ακινήτου της Λ. Κηφισού 41 προσδιορίστηκε στις 31.12.2016 σε € 15.430.000,00 εκ των οποίων, ποσό € 12.613.000,00 αφορά στην αξία των οικοπέδων 16.488 τ.μ. επί € 765 ανά τ.μ. και το υπόλοιπο ποσό των €2.817.000,00 αφορά στην αξία των 16.488 τ.μ. των κτισμάτων. β) Η αξία του βιομηχανικού ακινήτου της οδού Προόδου 1-5 (κάθετος της Λ. Κηφισού) προσδιορίστηκε στις 31.12.2016 σε € 29.711.000,00 εκ των οποίων, ποσό € 17.127.000 αφορά στην αξία των οικοπέδων (43.915,74 τ.μ. επί € 390 ανά τ.μ.) και το υπόλοιπο ποσό των €12.584.000,00 αφορά στην αξία των 48.488 τ.μ. των κτισμάτων. 55 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 31ης Δεκεμβρίου 2019 γ) Η αξία του βιομηχανικού ακινήτου της Πασχαλίτσας του Νομού Καρδίτσας (ολοκληρωμένο βιομηχανικό συγκρότημα εκκόκκισης βάμβακος) προσδιορίστηκε στις 31.12.2016 σε € 4.085.000,00 εκ των οποίων, ποσό € 231.000 αφορά στην αξία της γης (78.690 τ.μ. επί € 3 ανά τ.μ.) και το υπόλοιπο ποσό των € 3.854.000 αφορά στην αξία των 19.146,41 τ.μ. των κτισμάτων. δ) Η αξία του ακινήτου στην Ευριπίδου 14 Αθήνα προσδιορίστηκε στις 31.12.2016 σε € 49.000,00 εκ των οποίων, ποσό € 35.000,00 αφορά στην αξία συμμετοχής του και το υπόλοιπο ποσό των €14.000,00 αφορά στην αξία των 29,48 τ.μ. του κτίσματος. ε ) Η αξία του βιομηχανικού ακινήτου στο Γάζωρο του Νομού Σερρών (ολοκληρωμένο βιομηχανικό συγκρότημα εκκόκκισης βάμβακος) προσδιορίστηκε στις 31.12.2016 σε € 1.764.000,00 εκ των οποίων, ποσό € 341.000 αφορά στην αξία της γης (68.156 τ.μ. επί € 5 ανά τ.μ.) και το υπόλοιπο ποσό των € 1.423.000 αφορά στην αξία των 16.126,45 τ.μ. των κτισμάτων. Από την παραπάνω αναπροσαρμογή της εύλογης αξίας των ιδιοχρησιμοποιούμενων ακινήτων προέκυψαν συνολικά κέρδη ύψους € 1.370.249,06 (1.929.928,25 μείον τον αναλογούν αναβαλλόμενο φόρο €559.679,20) στην Εταιρεία και στον Όμιλο, τα οποία καταχωρήθηκαν στα αποθεματικά εύλογης αξίας, Από την παραπάνω αναπροσαρμογή της εύλογης αξία των επενδυτικών ακίνητων προέκυψαν συνολικά κέρδη ύψους €1.024.887,42 για τον όμιλο και €280.887,42 για την εταιρεία, τα οποία καταχωρήθηκαν εις όφελος του συνολικού εισοδήματος και αναλύονται στην σημείωση 9.24. Η εκτίμηση της αγοραίας αξίας των εν λόγω ακινήτων, με ημερομηνία αναφοράς την 31η Δεκεμβρίου 2016, έγινε από αναγνωρισμένη εταιρεία εκτιμητών ακινήτων, χρησιμοποιήθηκε η μέθοδος του κόστους αντικατάστασης σε συνδυασμό με την επενδυτική μέθοδο. Σύμφωνα με την μέθοδο του κόστους αντικατάστασης, η αγοραία αξία του οικοπέδου εκτιμάται βάσει συγκριτικών στοιχείων και σε αυτή προστίθεται το κόστος κατασκευής του κτιρίου στην παρούσα φάση και κατάσταση. Σύμφωνα με την επενδυτική μέθοδο η αξία των ακινήτων προσεγγίζεται μέσω της κεφαλαιακής αξίας του δικαιώματος που έχει ένας επενδυτής να λαμβάνει ένα συγκεκριμένο ετήσιο εισόδημα από ένα συγκεκριμένο ακίνητο. Για να εφαρμοσθεί αυτή η μέθοδος, θα πρέπει να υφίσταται αγορά για μισθώσεις αντίστοιχων ακινήτων με το υπό εκτίμηση ακίνητο. Πέρα από τα συγκριτικά μισθώματα που βρίσκονται μετά από έρευνα για μισθωμένα αντίστοιχα ακίνητα στην αγορά, καταλυτικό ρόλο παίζει ο συντελεστής μισθωτικής απόδοσης ή κεφαλαιοποίησης που εφαρμόζεται για την κεφαλαιοποίηση της συγκεκριμένης επένδυσης. Η εκτίμηση της αγοραίας αξίας των ακινήτων βασίστηκε στην ελεύθερη διάθεσή τους προς εκμετάλλευση στην αγορά, καθώς επίσης και στο εύλογο χρονικό διάστημα προκειμένου αυτά να προσελκύσουν την ανάλογη ζήτηση. Η αντικειμενικότητα της εκτίμησης δεν είναι δεσμευτική προς μια θετικότερη προσφορά για την εκμετάλλευση των εν λόγω ακινήτων, που θα ήταν δυνατόν να επιτευχθεί λόγω ειδικού ενδιαφέροντος. Εντός της χρήσης 2017 πραγματοποιήθηκε μεταφορά ιδιοχρησιμοποιούμενων ενσώματων παγίων περιουσιακών στοιχείων σε επενδύσεις σε ακίνητα συνολικής αναπόσβεστης αξίας €15.924.827,41 (αξία κτήσης 18.530.934,53 μείον συσσωρευμένων αποσβέσεων 2.606.107,12) λόγω ολοκλήρωσης της εκμίσθωσης τους, όπως αναφέρεται και στην παρ. 21 «Γεγονότα μετά την ημερομηνία των Οικονομικών καταστάσεων» της ετήσιας οικονομικής έκθεσης 31.12.2016 αναλυτικά ως εξής: α) ισόγειος αποθηκευτικός χώρος 5.000 τ.μ. επί της οδού Προόδου 2 στο Αιγάλεω με μηνιαίο μίσθωμα ενάρξεως € 20.200,00 και διάρκεια μίσθωσης 13 έτη. β) ισόγειος αποθηκευτικός χώρος 3.460 τ.μ. επί της οδού Προόδου 4 στο Αιγάλεω με μηνιαίο μίσθωμα ενάρξεως € 14.500,00 και διάρκεια μίσθωσης 12 έτη. 56 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 31ης Δεκεμβρίου 2019 και γ) τρία συγκροτήματα βιομηχανοστασίων, επιφανειών 4.692, τ.μ., 11.588 τ.μ. και 6.136 τ.μ. αντίστοιχα, επί της οδού Προόδου 1-3-5 στο Αιγάλεω με μηνιαίο μίσθωμα ενάρξεως € 40.000,00, με αναπροσαρμογή μετά τους 14 μήνες σε €55.000,00 και συνολική διάρκεια μίσθωσης 40 έτη. Επίσης εντός της χρήσης 2017 είχαμε την επιβολή και στην συνέχεια ρύθμιση εισφοράς υπέρ Δήμου Αιγάλεω ποσού αξίας €1.180.169,59 (καθαρή αξία €992.000,00 πλέον επιβαρύνσεων €188.169,59) σε 100 μηνιαίες δόσεις ξεκινώντας από 28/11/2017 και τελειώνοντας την 28/2/2026.Το ποσό αφορά την ένταξη της περιοχής Ελαιώνα στην οποία ανήκει το Εργοστάσιο Κηφισού 41 Αιγάλεω, στο σχέδιο πόλεως βάσει της Πράξης Επιβολής Εισφοράς σε χρήμα ΠΔ. 5/1986. Ως εκ τούτου είχαμε την αύξηση της αξίας του οικοπέδου του βιομηχανοστασίου της Κηφισού 41 κατά €992.000,00. Άυλα περιουσιακά στοιχεία Στα Άυλα περιουσιακά στοιχεία περιλαμβάνονται τα λογισμικά προγράμματα, οι άδειες χρήσης λογισμικών, τα σήματα καθώς και λοιπές δαπάνες που πληρούν τις προϋποθέσεις αναγνώρισης του ΔΛΠ 38 «Άυλα περιουσιακά στοιχεία». Ο Όμιλος τα αναγνωρίζει αρχικά στο κόστος κτήσης ή στην ονομαστική τους αξία. Μετά την αρχική αναγνώριση, ο Όμιλος ακολουθεί τη Λογιστική αρχή απεικόνισης του μοντέλου του κόστους και απεικονίζει τα άυλα περιουσιακά της στοιχεία στο κόστος τους μείον κάθε σωρευμένη απόσβεση και κάθε σωρευμένη ζημία απομείωσης. ΟΜΙΛΟΣ ΣΗΜΑΤΑ & ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗΣ ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ ΠΡΟΓΡ/ΤΑ Λογιστική αξία την 1η Ιαν. 2018 Μικτή Λογιστική αξία Συσσωρευμένη Απόσβεση & Απομείωση Λογ ιστική αξία την 31η Δεκ. 2018 Μικτή Λογιστική αξία Συσσωρευμένη Απόσβεση & Απομείωση Λογ ιστική αξία την 31η Δεκ. 2019 Λογιστική αξία την 1η Ιαν. 2018 Προσθήκες - Βελτιώσεις Αποσβέσεις Λογ ιστική αξία την 31η Δεκ. 2018 Προσθήκες - Βελτιώσεις Αποσβέσεις Λογιστική αξία την 31η Δεκ. 2019 ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΗΜΑΤΑ & ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗΣ ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ ΠΡΟΓΡ/ΤΑ ΣΥΝΟΛΟ 2.531,79 13.200,57 11.581,54 1.619,03 13.348,57 12.505,43 843,14 6.032,86 172.255,98 143.753,37 28.502,61 194.135,98 153.779,46 40.356,52 8.564,65 185.456,55 155.334,91 30.121,64 207.484,55 166.284,89 41.199,66 2.531,79 13.200,57 11.581,54 1.619,03 13.348,57 12.505,43 843,14 6.032,86 172.255,98 143.753,37 28.502,61 194.135,98 153.779,46 40.356,52 8.564,65 185.456,55 155.334,91 30.121,64 207.484,55 166.284,89 41.199,66 2.531,79 94,00 -1.006,76 6.032,86 29.107,00 -6.637,25 8.564,65 29.201,00 -7.644,01 2.531,79 94,00 -1.006,76 6.032,86 29.107,00 -6.637,25 8.564,65 29.201,00 -7.644,01 1.619,03 148,00 -923,89 843,14 28.502,61 21.880,00 -10.026,09 40.356,52 30.121,64 22.028,00 -10.949,98 41.199,66 1.619,03 148,00 -923,89 843,14 28.502,61 21.880,00 -10.026,09 40.356,52 30.121,64 22.028,00 -10.949,98 41.199,66 9.2 Επενδύσεις σε θυγατρικές εταιρείες Η αξία των επενδύσεων σε συνδεδεμένες επιχειρήσεις στις 31/12/2019και την 31/12/2018 της Εταιρείας παρουσιάζεται στην απομειωμένη αξία κτήσης αυτών η οποία είναι: 31.12.2019 Αρχική αξία επένδυσης στο μετοχικό κεφάλαιο της "ΕΛ. Δ. ΜΟΥΖΑΚΗΣ ΕΚΚΟΚΚΙΣΤΗΡΙΑ ΣΕΡΡΩΝ Α.Ε.Β.Ε." Μείον: απομείωση αξίας σε προηγούμενη χρήση Απομειωμένη αξία επένδυσης 57 1.142.400,01 -142.400,01 1.000.000,00 Ποσοστό συμμετοχής 51% Ετήσια Οικονομική Έκθεση 31ης Δεκεμβρίου 2019 9.3 Λοιπές Μακροπρόθεσμες Απαιτήσεις Οι λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις για τις χρήσεις 2019 και 2018 για την εταιρεία και τον όμιλο είναι: ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2019 31.12.2018 Δοσμένες εγγυήσεις σε εταιρείες παροχής ηλεκτρικής ενέργειας Σύνολα ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31.12.2018 31.12.2018 47.033,65 47.033,65 47.033,65 47.033,65 47.033,65 47.033,65 47.033,65 47.033,65 9.4 Αποθέματα Η τελική αξία των αποθεμάτων περιλαμβάνει όλες τις δαπάνες που πραγματοποιήθηκαν για να φθάσουν τα αποθέματα στην παρούσα θέση και κατάσταση, οι οποίες είναι άμεσα αποδοτέες στην παραγωγική διαδικασία, καθώς και ένα μέρος γενικών εξόδων που σχετίζεται με την παραγωγή, το οποίο απορροφάται με βάση την κανονική δυναμικότητα των παραγωγικών εγκαταστάσεων. ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2019 31.12.2018 Εμπορεύματα Προϊόντα έτοιμα & ημιτελή υποπροϊόντα και υπολείμματα Παραγωγή σε εξέλιξη Πρώτες & βοηθητικές ύλες αναλώσιμα υλικά αντ/κά & είδη συσ/σίας Προκαταβολές για αγορές αποθεμάτων Σύνολα ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31.12.2019 31.12.2018 13.706,27 15.203,99 13.706,27 15.203,99 308.471,41 939.207,21 263.163,42 942.844,02 308.471,41 939.207,21 263.163,42 942.844,02 726.303,11 812.243,59 726.303,11 812.243,59 288,29 70,00 288,29 70,00 1.987.976,29 2.033.525,02 1.987.976,29 2.033.525,02 9.5 Πελάτες και λοιπές εμπορικές απαιτήσεις Οι πελάτες και οι λοιπές εμπορικές απαιτήσεις του Ομίλου και της Εταιρίας, αναλύονται ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2019 Πελάτες Επιταγές εισπρακτέες Γραμμάτια εισπρακτέα Σύνολο Μείον: προβλέψεις για επισφαλείς απαιτήσεις Σύνολα ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31.12.2018 31.12.2019 31.12.2018 3.166.396,99 92.881,32 99.278,14 3.293.271,94 271.010,19 49.254,53 2.642.493,66 92.881,32 99.278,14 2.764.906,03 271.010,19 49.254,53 3.358.556,45 3.613.536,66 2.834.653,12 3.085.170,75 -896.667,92 -891.671,60 -398.273,33 -398.273,33 2.461.888,53 2.721.865,06 2.436.379,79 2.686.897,42 58 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 31ης Δεκεμβρίου 2019 Η εταιρεία και ο όμιλος εφάρμοσα την απλοποιημένη προσέγγιση της παραγράφου 5.5.15 του Δ.Π.Χ.Α. 9, βάσει της οποίας ο αντίθετος λογαριασμός των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών από απαιτήσεις από πελάτες προσδιορίζεται στο ποσό που προκύπτει με βάση τη συνολική διάρκεια των απαιτήσεων. Για τον προσδιορισμό των εν λόγω ζημιών χρησιμοποιήθηκαν οι κατωτέρω πίνακες χρονολογικής ανάλυσης και ποσοστών, που αναπτύχθηκε με τη χρήση ιστορικών δεδομένων και εύλογων προβλέψεων για το μέλλον. ΟΜΙΛΟΣ Ποσοστό 31/12/2018 απωλειών Χωρίς καθυστέρηση 2.321.101,22 0,10% 1 έως 90 ημέρες 218.456,59 0,50% 91 έως 180 ημέρες 136.535,37 2,00% 181 έως 365 ημέρες 54.614,15 5,00% Άνω των 365 ημερών 882.829,34 100,00% 3.613.536,66 Πρόβλεψη απωλειών έναρξης περιόδου: Χρήση σχηματισθείσας πρόβλεψης με διαγραφή απαιτήσεων πελατών εξωτερικού Διενέργεια επιπλέον πρόβλεψης επισφαλών πελατών Σύνολο Πρόβλεψης Ποσοστό 31/12/2019 απωλειών Χωρίς καθυστέρηση 2.103.625,44 0,10% 1 έως 90 ημέρες 197.988,28 0,50% 91 έως 180 ημέρες 123.742,67 2,00% 181 έως 365 ημέρες 49.497,07 5,00% Άνω των 365 ημερών 883.702,99 100,00% 3.358.556,45 Πρόβλεψη απωλειών έναρξης περιόδου: Μεταφορά πρόβλεψης από λοιπές απαιτήσεις θυγατρικής Σύνολο Πρόβλεψης Ποσό απωλειών -2.287,88 -1.092,28 -2.730,71 -2.730,71 -882.829,34 -891.670,92 -968.228,73 136.726,54 -60.176,41 -891.678,60 Ποσό απωλειών -2.070,41 -989,94 -2.474,85 -2.474,85 -883.702,99 -891.713,04 -891.670,92 -4.997,00 -896.667,92 ΕΤΑΙΡΕΙΑ Ποσοστό 31/12/2018 απωλειών Χωρίς καθυστέρηση 2.291.300,26 0,10% 1 έως 90 ημέρες 215.651,79 0,50% 91 έως 180 ημέρες 134.782,37 2,00% 181 έως 365 ημέρες 53.912,95 5,00% Άνω των 365 ημερών 389.523,39 100,00% 3.085.170,76 Πρόβλεψη απωλειών έναρξης περιόδου: Χρήση σχηματισθείσας πρόβλεψης με διαγραφή απαιτήσεων πελατών εξωτερικού 59 Ποσό απωλειών -2.291,30 -1.078,26 -2.695,65 -2.695,65 -389.523,39 -398.284,25 -474.823,46 136.726,54 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 31ης Δεκεμβρίου 2019 Διενέργεια επιπλέον πρόβλεψης επισφαλών πελατών Σύνολο Πρόβλεψης Χωρίς καθυστέρηση 1 έως 90 ημέρες 91 έως 180 ημέρες 181 έως 365 ημέρες Άνω των 365 ημερών Ποσοστό 31/12/2019 απωλειών 2.078.591,53 0,10% 195.632,14 0,50% 122.270,09 2,00% 48.908,04 5,00% 389.251,32 100,00% 2.834.653,12 Πρόβλεψη απωλειών έναρξης περιόδου: Σύνολο Πρόβλεψης -60.176,41 -398.273,33 Ποσό απωλειών -2.078,59 -978,16 -2.445,40 -2.445,40 -389.251,32 -397.198,87 -398.273,33 -398.273,33 9.6 Λοιπές απαιτήσεις Οι Λοιπές Απαιτήσεις του Ενεργητικού του Ομίλου και της Εταιρείας αναλύονται ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2019 31.12.2018 Χρεώστες διάφοροι Λογαριασμοί προς απόδοση συνεργατών Διάφορα έξοδα επόμενων χρήσεων Έσοδα χρήσεως εισπρακτέα Σύνολα ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31.12.2019 31.12.2018 34.917,82 1.334,08 34.917,82 1.334,08 12.789,87 850,00 0,00 16.331,81 223.725,40 57.054,92 7.793,55 850,00 0,00 16.331,81 223.725,40 57.054,92 48.557,69 298.446,21 43.561,37 298.446,21 9.7 Ταμειακά Διαθέσιμα και Ταμειακά Ισοδύναμα Τα ταμειακά διαθέσιμα και ταμειακά ισοδύναμα περιλαμβάνουν μετρητά στις τράπεζες και στο ταμείο καθώς και βραχυπρόθεσμες, υψηλής ρευστότητας επενδύσεις, όπως αξίες της χρηματαγοράς και τραπεζικές καταθέσεις με ημερομηνία λήξης σε τρεις μήνες ή λιγότερο ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2019 31.12.2018 Διαθέσιμα στο ταμείο Βραχυπρόθεσμες τραπεζικές καταθέσεις Σύνολα ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31.12.2019 31.12.2018 1.864,66 11.342,21 822,60 9.839,68 460.224,66 601.985,36 402.407,56 368.479,16 462.089,32 613.327,57 403.230,16 378.318,84 60 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 31ης Δεκεμβρίου 2019 9.8 Μετοχικό κεφάλαιο Το μετοχικό κεφάλαιο της εταιρείας ανέρχεται σε €33.475.572,00 και αποτελείται από 32.188.050 κοινές ανώνυμες μετοχές ονομαστικής αξίας €1,04 η κάθε μία. Μέσα στη χρήση 2019 είχαμε την καφαλαιοποίηση διαφοράς υπέρ το άρτιο ύψους €5.115.657,93με διαγραφή ζημιών προηγούμενων χρήσεων. Η μετοχή της ΕΛ.Δ. ΜΟΥΖΑΚΗΣ ΑΕΒΕΜΕ είναι ελεύθερα διαπραγματεύσιμη στην Κύρια Αγορά του Χρηματιστηρίου Αξιών Αθηνών, με σύμβολο στον δείκτη το «ΜΟΥΖΚ». Δεν υπάρχουν στο τέλος της κλειόμενης χρήσης, μετοχές της μητρικής εταιρείας που κατέχονται είτε από την ίδια είτε από την θυγατρική της επιχείρηση. Στην χρήση 2019 η Εταιρεία προχώρησε σε κεφαλαιοποίηση της διαφοράς υπέρ το άρτιο ύψους €5.115.657,93 με ζημιές προηγούμενων ετών. 9.9 Αποθεματικά Τα αποθεματικά κεφάλαια του Ομίλου και της Εταιρείας αναλύονται ως εξής: Τακτικό αποθεματικό Αφορολόγητα αποθεματικά Ειδικά και έκτακτα αποθεματικά Σύνολα λοιπών αποθεματικών Αποθεματικά εύλογης αξίας Γενικά σύνολα αποθεματικών ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2019 31.12.2018 ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31.12.2019 31.12.2018 2.939.000,00 961.289,48 3.104.679,65 7.004.969,13 2.939.000,00 961.289,48 3.104.679,65 7.004.969,13 2.660.000,00 960.973,20 2.261.569,01 5.882.542,21 2.660.000,00 960.973,20 2.261.569,01 5.882.542,21 13.970.887,22 13.970.887,22 13.881.389,98 13.881.389,98 20.975.856,35 20.975.856,35 19.763.932,19 19.763.932,19 9.10 Υποχρεώσεις παροχών προσωπικού Το ποσό των υποχρεώσεων στον Ισολογισμό που αφορά συντάξεις και άλλες αποζημιώσεις σε εργαζομένους, μετά την υιοθέτηση του αναθεωρημένου ΔΛΠ 19, αναλύεται ως ακολούθως: ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2019 Υπόλοιπο υποχρέωσης την 1.1.2019 και 1.1.2018, αντίστοιχα Κόστος τρέχουσας απασχόλησης Κόστος τόκων Τερματικές Παροχές/Επίδραση Περικοπής/Διακανονισμού Μείον: καταβληθείσες αποζημιώσεις Αναλογιστικά (κέρδη)/ζημίες περιόδου Υπόλοιπο υποχρέωσης την 31.12.2019 και 31.12.2018 αντίστοιχα ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31.12.2018 31.12.2019 31.12.2018 467.705,55 8.438,00 7.483,00 720.604,00 9.137,00 12.970,00 467.705,55 8.438,00 7.483,00 720.604,00 9.137,00 12.970,00 91.199,45 -153.719,00 66.091,55 -229.986,00 91.199,45 -153.719,00 66.091,55 -229.986,00 6.070,00 -111.111,00 6.070,00 -111.111,00 427.177,00 467.705,55 427.177,00 467.705,55 Οι κύριες αναλογιστικές παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν είναι οι παρακάτω: 61 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 31ης Δεκεμβρίου 2019 Προεξοφλητικό επιτόκιο 31/12/2019 1,15% 31/12/2018 1,60% 1,80% 1,15% E V K 2000 1,80% 1,80% E V K 2000 12,26 12,52 Αύξηση μισθών Πληθωρισμός Πίνακας υπηρεσίας Αναμενόμενη εναπομένουσα εργασιακή ζωή Σύμφωνα με το ΔΛΠ 19, η αναμενόμενη αύξηση των μισθών θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τον πληθωρισμό, την παλαιότητα, τις προαγωγές των εργαζομένων και άλλους σχετικούς παράγοντες, όπως η προσφορά και η ζήτηση στην αγορά εργασίας. Κατά τη εκτίμηση της εταιρίας, έχοντας λάβει υπόψη τις αρχές του ΔΛΠ 19 αλλά και την εγχώρια τρέχουσα οικονομική κατάσταση, δεν αναμένεται, μακροχρόνια αύξηση των αποδοχών των εργαζομένων. Η τιμή του πληθωρισμού θεωρήθηκε ίση με 1,8 %, ώστε να είναι συνεπής με τον μακροχρόνιο χαρακτήρα της πρόβλεψης της αναλογιστικής υποχρέωσης, όπως και με την τιμή στόχο για τις χώρες της Ευρωζώνης. 9.11 Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις Οι αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις και απαιτήσεις αναλύονται ως ακολούθως: ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2019 31.12.2018 ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31.12.2019 31.12.2018 Αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση υποχρεώσεων παροχών προσωπικού 106.794,25 116.926,39 106.794,25 116.926,39 Σύνολα αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων (α) 106.794,25 116.926,39 106.794,25 116.926,39 Αναβαλλόμενη φορολογική υποχρέωση ιδιοχρησιμοποιούμενων ακινήτων 482.482,06 482.482,06 482.482,06 482.482,06 Αναβαλλόμενη φορολογική υποχρέωση επενδυτικών ακινήτων 382.709,78 382.709,78 70.221,85 70.221,85 865.191,84 865.191,84 552.703,91 552.703,91 -758.397,59 -748.265,45 -445.909,66 -435.777,52 Σύνολα αναβαλλόμενων φορολογικών υποχρεώσεων (β) Συμψηφιστικό υπόλοιπο αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων/(υποχρεωσεων) (α) - (β) Περαιτέρω, η μεταβολή των αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων και υποχρεώσεων της χρήσης φαίνεται στον παρακάτω πίνακα: 62 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 31ης Δεκεμβρίου 2019 Υπόλοιπο αναβαλλόμενης φορολογικής απαίτησης την 1.1.2019 Μείον: αναβαλλόμενο φορολογικό έξοδο πρόβλεψης αποζημίωσης προσωπικού Υπόλοιπο αναβαλλόμενης φορολογικής απαίτησης την 31.12.2019 ΟΜΙΛΟΣ 116.926,39 ΕΤΑΙΡΕΙΑ 116.926,39 -10.132,14 -10.132,14 106.794,25 106.794,25 9.12 Λοιπές Μακροπρόθεσμες Υποχρεώσεις ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2019 31.12.2018 Υποχρέωση προς μετόχους από μακροπρόθεσμο άτοκο δάνειο για αντιμετώπιση ταμειακής ρευστότητας από καταπίστευμα αειμνήστου Ελευθερίου Μουζάκη Υποχρέωση προς μετόχους από αποπληρωμή δανειακών υποχρεώσεων προς ΕΤΕ από καταπίστευμα αειμνήστου Ελευθερίου Μουζάκη ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31.12.2019 31.12.2018 10.249.727,65 10.369.303,40 10.249.727,65 10.369.303,40 9.870.139,09 10.208.539,09 7.078.539,09 7.078.539,09 Οφειλόμενες δόσεις εισφοράς πράξης γης σε χρήμα υπέρ Δήμου Αιγάλεω 731.704,61 873.325,13 731.704,61 873.325,13 Οφειλόμενες δόσεις προς ασφαλιστικά ταμεία βάσει σχετικής ρύθμισης 193.962,39 269.044,47 193.962,39 269.044,47 52.568,00 52.568,00 21.098.101,74 21.772.780,09 18.253.933,74 18.590.212,09 Προβλέψεις για ενδεχόμενες φορολογικές υποχρεώσεις Σύνολα Η ανάλυση των λοιπών μακροπρόθεσμων υποχρεώσεων του Ομίλου και της Εταιρείας έχει ως εξής: Το ποσό των € 10.369.303,40 απορρέει από την διαθήκη του αείμνηστου Ιδρυτή της εταιρείας ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ ΜΟΥΖΑΚΗ, το οποίο είχε χορηγηθεί ως μακροπρόθεσμο άτοκο δάνειο, προς αντιμετώπιση Ταμειακής ρευστότητας. Σύμφωνα με το εκδοθέν κληρονομητήριο το ποσό αυτού θα πρέπει να δοθεί στου πέντε κληρονόμους κατά 20% έκαστος, αφού προηγουμένως αφαιρεθούν: α) τα ποσό €880.411,00 υπέρ των εργαζομένων της εταιρείας και β) ποσοστό 10% επί του συνόλου στο υπό ίδρυση Ίδρυμα «ΕΛ. ΜΟΥΖΑΚΗ». Εντός της χρήσης του 2019 το ποσό αυτό αυξήθηκε κατά €40.424,25 από υποχρεώσεις για μερίσματα πληρωτέα τα οποία χαρακτηρίστηκαν ως μακροπρόθεσμη υποχρέωση και μειώθηκε κατά €160.000,00 με μηνιαίες πληρωμές προς τέσσερις από τους πέντε κληρονόμους. Τον Φεβρουάριο 2014, είχαμε την κατάπτωση εγγύησης από πλευράς της Εθνικής Τράπεζας εις βάρος λογαριασμού διαθεσίμων, από την προσωπική περιουσία του αειμνήστου Ελευθερίου Μουζάκη, με ισόποση αποπληρωμή δανείου πλέον τόκων που είχε η θυγατρική Εταιρεία «ΕΛ. Δ. ΜΟΥΖΑΚΗΣ ΕΚΚΟΚΚΙΣΤΗΡΙΑ ΣΕΡΡΩΝ Α.Ε.Β.Ε» προς την ίδια τράπεζα μέχρι την στιγμή εκείνη, ύψους €3.719.060,01. Εντός της χρήσης 2019 είχαμε την αποπληρωμή προς μετόχους της θυγατρικής ποσού ύψους €338.400 και της ισόποσης μείωσης της μακροπρόθεσμης υποχρέωσης προς τους μετόχους. 63 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 31ης Δεκεμβρίου 2019 Μέσα στη χρήση2016 είχαμε χρήση ποσού €7.078.539,09 από το καταπίστευμα χρημάτων του αειμνήστου ιδρυτή της Εταιρείας και του Ομίλου Ελευθερίου Μουζάκη, προκειμένου να αποπληρωθεί το σύνολο του δανεισμού της μητρικής εταιρείας προς την Εθνική Τράπεζα ύψους €6.229.989,52 καθώς και λοιπών υποχρεώσεων του Ομίλου και της μητρικής ύψους €848.549,57. Το συνολικό ποσό της υποχρέωσης προς τους μετόχους, αποτελεί μέρος κατάθεσης που είχε ήδη γίνει στην τράπεζα, πριν το θάνατό του αειμνήστου Ελευθερίου Μουζάκη από τον ίδιο, ακριβώς για την αντιμετώπιση ταμειακών δυσχερειών των εταιρειών του Ομίλου ενώ την δυνατότητα αυτή την έδινε η διαθήκη του αειμνήστου. Οπότε σύμφωνα με αυτή, το πιο πάνω ποσό εμφανίζεται ως μακροπρόθεσμη υποχρέωση της Εταιρείας προς τους κληρονόμους και εκτελεστές της διαθήκης. Το ποσό 731.704,61 ευρώ των μακροπρόθεσμων υποχρεώσεων, αφορά υπόλοιπο της ρύθμισης που σύναψε η Εταιρεία με τον Δήμο Αιγάλεω για την αποπληρωμή της πράξης εφαρμογής ρυμοτομίας και επιβολής εισφοράς σε χρήμα, για την περιοχή Ελαιώνα, που ευρίσκεται το Εργοστάσιο στην Κηφισού 41 Αιγάλεω. 9.13 Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις Η ανάλυση των υπολοίπων των προμηθευτών και των λοιπών συναφών υποχρεώσεων του Ομίλου ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2019 31.12.2018 Ανοικτά υπόλοιπα υποχρεώσεων προς προμηθευτές Σύνολα ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31.12.2019 31.12.2018 64.570,05 188.559,32 39.479,83 161.853,76 64.570,05 188.559,32 39.479,83 161.853,76 9.14 Τρέχουσες φορολογικές υποχρεώσεις Οι τρέχουσες φορολογικές υποχρεώσεις καθώς και τα ποσά των καταβληθέντων φόρων αναλύονται ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2019 31.12.2018 Φόρος προστιθέμενης αξίας Χαρτόσημο και ΟΓΑ μισθωμάτων Φόρος μισθωτών υπηρεσιών ΕΝ.Φ.Ι.Α Φόρος αμοιβών τρίτων Φόρος αμοιβών εργολάβων Σύνολα ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31.12.2019 31.12.2018 94.900,77 76.615,68 94.900,77 72.575,50 27.274,32 32.790,14 16.632,42 758,00 0,00 24.718,32 33.179,14 16.735,89 1.103,84 14,70 27.274,32 28.155,46 16.632,42 758,00 0,00 24.718,32 32.828,14 16.735,89 1.103,84 14,70 172.355,65 152.367,57 167.720,97 147.976,39 64 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 31ης Δεκεμβρίου 2019 9.15 Δάνεια Όλα τα δάνεια του Ομίλου, τα οποία χρησιμεύουν ως κεφάλαιο κίνησης, στο μεγαλύτερο μέρος τους έχουν τρίμηνη ή εξάμηνη διάρκεια. Από το ετος 2015 η εταιρεία έχει προχώρησει σε σύναψη μακροπρόθεσμου δανείου με την τράπεζα Alpha Bank 7 ετούς διάρκειας με 18μηνη περίοδο χάριτος πληρωμής κεφαλαίου. Εντός της κλειόμενης χρήσης η Εταιρέια προχώρησε σε αποληρωμή όλων των βραχυπρόθεσμων δανείων και μεγάλου μέρους του μακροπρόθεσμου. ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2019 31.12.2018 ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31.12.2019 31.12.2018 Βραχυπρόθεσμα δάνεια Υπόλοιπο αρχής χρήσης Τραπεζικός δανεισμός και τόκοι Εξοφλήσεις δανείων Υπόλοιπο τέλους χρήσης (α) 103.194,83 307.565,81 134.198,41 615.011,20 103.194,83 307.565,81 134.198,41 615.011,20 410.760,64 646.014,78 410.760,64 646.014,78 0,00 103.194,83 0,00 103.194,83 887.212,32 1.198.824,93 887.212,32 1.198.824,93 Μακροπρόθεσμα δάνεια Υπόλοιπο αρχής χρήσης Τραπεζικός δανεισμός και τόκοι 0,00 0,00 0,00 0,00 233.907,53 311.612,61 233.907,53 311.612,61 Υπόλοιπο τέλους χρήσης (β) 653.304,79 887.212,32 653.304,79 887.212,32 Σύνολα δανεισμού (α) + (β) 653.304,79 990.407,15 653.304,79 990.407,15 Εξοφλήσεις δανείων 9.16 Λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις Ακολουθεί ανάλυση των λοιπών βραχυπρόθεσμων υποχρεώσεων: ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2019 31.12.2018 ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31.12.2019 31.12.2018 Δικαιούχοι χρηματικών εγγυήσεων 308.050,00 314.279,32 308.050,00 314.279,32 Ασφαλιστικοί οργανισμοί 102.944,55 115.729,09 102.304,54 115.103,77 90.737,61 186.032,24 90.737,61 144.432,24 141.620,52 141.620,52 141.620,52 141.620,52 75.082,08 79.906,56 1.474,23 75.082,08 73.869,14 39.628,71 75.082,08 79.906,56 1.474,23 75.082,08 73.869,14 39.628,71 Δικαιούχοι αμοιβών -2.946,12 1.865,72 -2.946,12 1.865,72 Έξοδα χρήσης δουλευμένα 26.338,47 60.333,54 26.338,47 60.333,54 823.207,90 1.008.440,36 822.567,89 966.215,04 Πιστωτές διάφοροι Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις πληρωτέες στην επόμενη χρήση Εισφορά σε χρήμα πράξης ρυμοτομίας Δήμου Αιγάλεω Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις πληρωτέες στην επόμενη χρήση Ρύθμιση ΕΦΚΑ Οφειλόμενες αποδοχές προσωπικού Μερίσματα πληρωτέα Σύνολα 65 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 31ης Δεκεμβρίου 2019 9.17 Πωλήσεις Οι πωλήσεις κατά κατηγορία έχουν ως κατωτέρω: Πωλήσεις εμπορευμάτων Πωλήσεις προϊόντων Πωλήσεις λοιπών αποθεμάτων Έσοδα από παροχή υπηρεσιών Σύνολα ΟΜΙΛΟΣ 1.11.131.12.2019 31.12.2018 ΕΤΑΙΡΕΙΑ 1.11.131.12.2019 31.12.2018 344.891,85 4.383.728,62 11.642,61 79.436,10 4.819.699,18 344.891,85 4.383.728,62 11.642,61 79.436,10 4.819.699,18 232.631,56 5.364.407,85 15.659,04 106.823,43 5.719.521,88 232.631,56 5.364.407,85 15.659,04 106.823,43 5.719.521,88 9.18 Κόστος πωλήσεων Το κόστος πωληθέντων αναλύεται ως εξής: Ανάλωση αποθεμάτων αναγνωρισμένο ως έξοδο Αμοιβές και έξοδα προσωπικού Αμοιβές και έξοδα τρίτων Παροχές τρίτων Φόροι και τέλη Λοιπά διάφορα έξοδα Αποσβέσεις παγίων Σύνολα ΟΜΙΛΟΣ 1.11.131.12.2019 31.12.2018 ΕΤΑΙΡΕΙΑ 1.11.131.12.2019 31.12.2018 1.907.970,40 1.364.969,36 4.024,50 462.790,24 38.080,93 75.169,50 133.987,88 3.986.992,81 1.907.970,40 1.364.969,36 4.024,50 462.790,24 38.080,93 75.169,50 133.987,88 3.986.992,81 2.804.849,93 1.468.308,31 9.480,50 541.465,57 43.691,34 61.905,12 137.270,42 5.066.971,19 2.804.849,93 1.468.308,31 9.480,50 541.465,57 43.691,34 61.905,12 137.270,42 5.066.971,19 9.19 Λοιπά έσοδα Τα λοιπά έσοδα αναλύονται ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ 1.131.12.2019 Έσοδα από ενοίκια Κέρδη από εκποίηση μηχανημάτων Πιστωτικές συναλλαγματικές διαφορές Έσοδα προηγούμενων χρήσεων από τακτοποιήσεις λογαριασμών Σύνολα ΕΤΑΙΡΕΙΑ 1.131.12.2018 1.131.12.2019 1.131.12.2018 2.194.359,74 2.007.497,05 1.944.759,74 1.752.056,11 10.369,97 0,00 10.369,97 0,00 1.876,69 38.365,47 1.876,69 38.365,47 52.464,27 1.254,95 46.113,96 500,00 2.259.070,67 2.047.117,47 2.003.120,36 1.790.921,58 66 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 31ης Δεκεμβρίου 2019 9.20 Έξοδα διοίκησης Τα έξοδα διοίκησης αναλύονται ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ 1.11.131.12.2019 31.12.2018 Αμοιβές και έξοδα προσωπικού Αμοιβές και έξοδα τρίτων Λοιπές παροχές τρίτων Φόροι και τέλη Λοιπά διάφορα έξοδα Πρόβλεψη αποζημίωσης προσωπικού Αποσβέσεις Σύνολα ΕΤΑΙΡΕΙΑ 1.11.131.12.2019 31.12.2018 544.400,25 139.392,17 184.960,89 237.617,74 32.826,87 67.309,84 107.252,09 629.854,39 150.894,88 158.329,09 292.359,63 36.865,83 88.199,00 74.284,59 533.485,73 117.968,41 181.613,00 219.723,36 31.883,78 67.309,84 107.120,79 619.039,73 130.087,50 154.699,82 275.706,43 34.678,02 88.199,00 71.332,67 1.313.759,85 1.430.787,41 1.259.104,91 1.373.743,17 9.21 Έξοδα διάθεσης Τα έξοδα διάθεσης αναλύονται ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ 1.11.131.12.2019 31.12.2018 Κόστος αποθεμάτων αναγνωρισμένο ως έξοδο Αμοιβές και έξοδα προσωπικού Αμοιβές και έξοδα τρίτων Παροχές τρίτων Φόροι και τέλη Λοιπά διάφορα έξοδα Αποσβέσεις παγίων Πρόβλεψη για επισφαλείς απαιτήσεις Διαγραφή ανεπίδεκτων είσπραξης απαιτήσεων Σύνολα ΕΤΑΙΡΕΙΑ 1.11.131.12.2019 31.12.2018 89.475,42 273.381,95 2.357,60 32.470,86 24.627,69 53.865,54 16.392,77 0,00 28.536,57 281.745,38 4.899,26 26.437,29 21.451,75 71.333,58 15.914,69 60.176,42 89.475,42 273.381,95 2.357,60 32.470,86 24.627,69 53.865,54 16.392,77 0,00 28.536,57 281.745,38 4.899,26 26.437,29 21.451,75 71.333,58 15.914,69 60.176,42 548.318,76 1.040.890,59 265.075,33 775.570,27 548.318,76 1.040.890,59 265.075,33 775.570,27 9.22 Λοιπά έξοδα εκμετάλλευσης Τα λοιπά έξοδα εκμετάλλευσης αναλύονται ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ 1.131.12.2019 Ζημιές συναλλαγματικών διαφορών ΕΤΑΙΡΕΙΑ 1.131.12.2018 1.131.12.2019 1.131.12.2018 311,84 13.169,45 311,84 13.169,45 Φορολογικά πρόστιμα και προσαυξήσεις 5.120,00 91.851,64 5.120,00 91.851,64 Διαγραφή απαίτησης από ασφαλιστική αποζημίωση κλοπής σε προηγούμενα έτη 57.054,92 0,00 57.054,92 0,00 67 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 31ης Δεκεμβρίου 2019 Εισφορά σε χρήμα λόγω πράξης εφαρμογής Κηφισού 41 προηγούμενων χρήσεων 139.245,39 0,00 139.245,39 0,00 Φόροι και τέλη προηγούμενων χρήσεων (πλην φόρου εισοδήματος) 49.667,89 0,00 49.667,89 0,00 Έξοδα προηγούμενων χρήσεων διαγραφή μεταβατικών λογαριασμών ενεργητικού 14.813,28 7.491,14 14.503,16 7.135,14 266.213,32 112.512,23 265.903,20 112.156,23 Σύνολα 9.23 Χρηματοοικονομικά έσοδα Τα χρηματοοικονομικά έσοδα αναλύονται ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ 1.11.131.12.2019 31.12.2018 Τόκοι καταθέσεων Σύνολα 1.998,13 1.998,13 2.449,93 2.449,93 ΕΤΑΙΡΕΙΑ 1.11.131.12.2019 31.12.2018 1.998,13 1.998,13 2.449,93 2.449,93 9.24 Χρηματοοικονομικά έξοδα Τα χρηματοοικονομικά έξοδα έχουν ως κατωτέρω: ΟΜΙΛΟΣ 1.11.131.12.2019 31.12.2018 Τόκοι δανείων Προμήθειες εγγυητικών επιστολών Προμήθειες και λοιπά έξοδα τραπεζών Τόκοι εισφοράς πράξης γης σε χρήμα υπέρ Δήμου Αιγάλεω Σύνολα ΕΤΑΙΡΕΙΑ 1.11.131.12.2019 31.12.2018 48.506,83 1.146,68 3.401,03 59.131,91 1.302,64 4.668,25 48.506,83 1.146,68 3.322,14 59.072,79 1.302,64 4.668,25 22.580,40 75.634,94 22.580,40 87.683,20 22.580,40 75.556,05 22.580,40 87.624,08 9.25 Φόρος εισοδήματος Το ποσό φόρου που αναγνωρίσθηκε στην κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσης διαμορφώθηκε ως εξής: Αποτελέσματα προ φόρων Συντελεστής φόρου Αναλογούν φόρος ΟΜΙΛΟΣ 1.11.131.12.2019 31.12.2018 397.276,47 295.564,98 25% 29% 0,00 0,00 ΕΤΑΙΡΕΙΑ 1.11.131.12.2019 31.12.2018 196.370,11 96.828,45 25% 29% 0,00 0,00 Μείον: αναλογούν φόρος σε εισοδήματα μη υποκείμενα σε φόρο εισοδήματος Φόρος εισοδήματος (α) 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 Πλέον: πρόβλεψη για διαφορές φορολογικού ελέγχου (β) 0,00 0,00 0,00 0,00 68 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 31ης Δεκεμβρίου 2019 Αναβαλλόμενο φορολογικό έξοδο υποχρεώσεων παροχών προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία βάσει αναλογιστικής μελέτης -11.649,64 -41.118,36 -11.649,64 -41.118,36 Αναβαλλόμενο φορολογικό έξοδο υποχρεώσεων παροχών προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία λόγω αλλαγής συντελεστή φόρου από 29% σε 25% 0,00 -18.708,22 0,00 -18.708,22 Αναβαλλόμενο φορολογικό έσοδο επενδυτικών ακινήτων λόγω μείωσης συντελεστή φόρου από 29% σε 25% 0,00 61.234,38 0,00 11.235,50 -11.649,64 1.407,80 -11.649,64 -48.591,08 -11.649,64 1.407,80 -11.649,64 -48.591,08 Συνολικά ποσά αναβαλλόμενων (εξόδων) ή εσόδων (γ) Σύνολα (α)+(β)+(γ) Με το άρθρο 23 του Ν.4579/2018 (ΦΕΚ Α΄ 201/3.12.2018) τροποποιήθηκε το άρθρο 58 του φορολογικού νόμου 4172/2013 (ΚΦΕ), το οποίο πλέον προβλέπει ότι ο φορολογικός συντελεστής για εισοδήματα νομικών προσώπων (29% έως και το φορολογικό έτος 2018) θα βαίνει μειούμενος κατά 1% ανά έτος από το φορολογικό έτος 2019 και έως 25% για το φορολογικό έτος 2022 και τα επόμενα. Από τον επαναϋπολογισμό της αναβαλλόμενης φορολογίας με συντελεστή 25% προέκυψε για τη χρήση 2018 αναβαλλόμενο φορολογικό έξοδο ύψους €18.708,22 για την Εταιρεία και τον Όμιλο και έσοδο ύψους €11.235,50 για την Εταιρεία και €61.234,38 για τον Όμιλο τα οποία απεικονίστηκαν στην κατάσταση αποτελεσμάτων. Για το 9.26 Κέρδη / Ζημιές ανά μετοχή ΟΜΙΛΟΣ 1.131.12.2019 Κέρδη/ζημιές που αναλογούν στους μετόχους της μητρικής Σταθμισμένος μέσος όρος του αριθμού των μετοχών Βασικά κέρδη/ ζημιές ανά μετοχή (Ευρώ ανά μετοχή) ΕΤΑΙΡΕΙΑ 1.131.12.2018 1.131.12.2019 1.131.12.2018 385.626,83 296.972,78 184.720,47 48.237,37 32.188.050 32.188.050 32.188.050 32.188.050 0,0120 0,0092 0,0057 0,0015 10. Ανέλεγκτες φορολογικά χρήσεις Οι ανέλεγκτες φορολογικές χρήσεις των εταιρειών του Ομίλου έχουν ως εξής: ΑΝΕΛΕΓΚΤΕΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΑ ΧΡΗΣΕΙΣ ΕΠΩΝΥΜΙΑ ΕΛ. Δ. ΜΟΥΖΑΚΗΣ ΑΕΒΕΜΕ 2010 ΕΛ. Δ. ΜΟΥΖΑΚΗΣ ΕΚΚΟΚΚΙΣΤΗΡΙΑ ΣΕΡΡΩΝ Α.Ε.Β.Ε 2005/6 - 2010/11 69 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 31ης Δεκεμβρίου 2019 Για το ενδεχόμενο επιβολής πρόσθετων φόρων και προσαυξήσεων, σχετικά με τις ανωτέρω ανέλεγκτες χρήσεις, έχει σχηματιστεί σε επίπεδο Ομίλου σχετική πρόβλεψη σε προηγούμενη χρήση ποσού €52.568,00. Οι χρήσεις 2011 έως 2019 υπήχθησαν στο φορολογικό έλεγχο των Ορκωτών Ελεγκτών Λογιστών που προβλέπεται από τις διατάξεις του άρθρου 82 παρ. 5 Ν. 2238/1994 και του άρθρου 65Α του Ν. 4174/2013. Οι έλεγχοι αυτοί ολοκληρώθηκαν με τη χορήγηση των σχετικών φορολογικών πιστοποιητικών χωρίς να προκύψουν πρόσθετες φορολογικές υποχρεώσεις. Για την χρήση 2019 η εταιρεία έχει υπαχθεί στο φορολογικό έλεγχο των Ορκωτών Ελεγκτών Λογιστών που προβλέπεται από το άρθρο 65Α του Ν. 4174/2013. Ο έλεγχος αυτός πρόκειται να ολοκληρωθεί με τη χορήγηση του σχετικού φορολογικού πιστοποιητικού και δεν αναμένεται να προκύψουν πρόσθετες φορολογικές υποχρεώσεις. 11. Ενδεχόμενες απαιτήσεις - υποχρεώσεις Δεν υπάρχουν επίδικες ή υπό διαιτησία διαφορές δικαστικών ή διαιτητικών οργάνων που να έχουν σημαντική επίπτωση στην οικονομική κατάσταση ή λειτουργία του Ομίλου. 12. Συναλλαγές με συνδεμένα μέρη Συνδεδεμένα μέρη της Εταιρείας είναι: Η υπό κοινό έλεγχο και βασικός πελάτης της Εταιρείας «ΚΛΩΣΤΑΙ ΠΕΤΑΛΟΥΔΑΣ ΑΕΒΕ», οι θυγατρικές της τελευταίας «MACOPLEX AE» και «ROBERT MATRA AΒΕE», καθώς και η κατά 50% συγγενής της «ΗΛΙΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΠΛΕΚΤΙΚΗΣ ΑΒΕΕ». Τα ποσά των συναλλαγών της εταιρείας για τα έτη 2019 και 2018 με τις συνδεδεμένες εταιρείες περιγράφονται στους κατωτέρω πίνακες: Διεταιρικές πωλήσεις ΟΜΙΛΟΣ 1.11.131.12.2019 31.12.2018 Πωλήσεις από ΕΛ. Δ. ΜΟΥΖΑΚΗΣ ΑΕΒΕΜΕ προς ΚΛΩΣΤΑΙ ΠΕΤΑΛΟΥΔΑΣ ΑΕΒΕ Πωλήσεις από ΕΛ. Δ. ΜΟΥΖΑΚΗΣ ΑΕΒΕΜΕ προς ΗΛΙΟΣ ABEE Σύνολα ΕΤΑΙΡΕΙΑ 1.11.131.12.2019 31.12.2018 4.246.279,71 3.324.726,72 4.246.279,71 3.324.726,72 8.141,40 19.176,15 8.141,40 19.176,15 4.254.421,11 3.343.902,87 4.254.421,11 3.343.902,87 Διεταιρικές αγορές ΟΜΙΛΟΣ 1.11.131.12.2019 31.12.2018 Αγορές της ΕΛ. Δ. ΜΟΥΖΑΚΗΣ ΑΕΒΕΜΕ από ΚΛΩΣΤΑΙ ΠΕΤΑΛΟΥΔΑΣ ΑΕΒΕ Σύνολα ΕΤΑΙΡΕΙΑ 1.11.131.12.2019 31.12.2018 68.823,95 53.434,26 68.823,95 53.434,26 68.823,95 53.434,26 68.823,95 53.434,26 70 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 31ης Δεκεμβρίου 2019 Διεταιρικές απαιτήσεις ΟΜΙΛΟΣ 1.131.12.2019 Απαιτήσεις της ΕΛ. Δ. ΜΟΥΖΑΚΗΣ ΑΕΒΕΜΕ από ΚΛΩΣΤΑΙ ΠΕΤΑΛΟΥΔΑΣ ΑΕΒΕ Απαιτήσεις της ΕΛ. Δ. ΜΟΥΖΑΚΗΣ ΑΕΒΕΜΕ από ΕΛ. Δ. ΜΟΥΖΑΚΗΣ ΑΕΒΕΜΕ προς ΕΚΚΟΚΚΙΣΤΗΡΙΑ ΣΕΡΡΩΝ ΑΕΒΕ Απαιτήσεις της ΕΛ. Δ. ΜΟΥΖΑΚΗΣ ΑΕΒΕΜΕ από ΗΛΙΟΣ ΑΒΕΕ Απαιτήσεις της ΕΛ. Δ. ΜΟΥΖΑΚΗΣ ΑΕΒΕΜΕ από ROBERT MATRA ABEE Απαιτήσεις της ΕΛ. Δ. ΜΟΥΖΑΚΗΣ ΑΕΒΕΜΕ από MACOPLEX AE Σύνολα ΕΤΑΙΡΕΙΑ 1.131.12.2018 1.131.12.2019 1.131.12.2018 1.441.376,87 1.162.981,11 1.441.376,87 1.162.981,11 0,00 54,80 0,00 54,80 7.707,33 -434,07 7.707,33 -434,07 891.498,46 756.151,55 891.498,46 756.151,55 119.086,00 92.086,00 119.086,00 92.086,00 2.459.668,66 2.010.839,39 2.459.668,66 2.010.839,39 Οι συναλλαγές με τις ανωτέρω εταιρείες πραγματοποιούνται σε καθαρά εμπορική βάση. Ο Όμιλος δεν συμμετείχε σε καμία συναλλαγή ασυνήθους φύσης ή περιεχομένου η οποία να είναι ουσιώδης για τον Όμιλο, ή τις εταιρείες και τα άτομα που συνδέονται στενά με αυτόν, και δεν αποσκοπεί να συμμετάσχει σε τέτοιου είδους συναλλαγές στο μέλλον. Καμία από τις συναλλαγές δεν εμπεριέχει ειδικούς όρους και συνθήκες και καμία εγγύηση δεν δόθηκε ή λήφθηκε Οι παροχές προς τα βασικά διοικητικά μέλη της Εταιρείας και του Ομίλου που δόθηκαν αναλύονται παρακάτω: ΟΜΙΛΟΣ 1.131.12.2019 Αμοιβές διευθυντικών στελεχών Κόστος κοινωνικής ασφάλισης Σύνολα ΕΤΑΙΡΕΙΑ 1.131.12.2018 1.131.12.2019 1.131.12.2018 266.614,70 285.971,40 261.614,70 285.971,40 54.888,27 60.260,93 52.897,34 60.260,93 321.502,97 346.232,33 314.512,04 346.232,33 Οι υποχρεώσεις προς τα διευθυντικά στελέχη και τα μέλη διοίκησης για τον Όμιλο και την Εταιρεία ανέρχονταν στις 31.12.2019 (όπως και στις 31.12.2018) σε 3.298.700,00ευρώ. 13. Αριθμός απασχολούμενου προσωπικού Ο αριθμός του απασχολούμενου προσωπικού της εταιρείας και του Ομίλου στις 31/12/2019 ήταν 95 άτομα και 96 αντίστοιχα, ενώ κατά την 31/12/2018 ήταν 107 και 108 αντίστοιχα. 71 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 31ης Δεκεμβρίου 2019 14. Σκοποί και πολιτικές διαχείρισης κινδύνων Ο Όμιλος είναι εκτεθειμένος σε χρηματοοικονομικούς κινδύνους όπως ο κίνδυνος της αγοράς (διακυμάνσεις στα επιτόκια, οι τιμές της αγοράς κτλ), πιστωτικός κίνδυνος και κίνδυνος ρευστότητας. Το πρόγραμμα διαχείρισης κινδύνων του Ομίλου στοχεύει στον περιορισμό της αρνητικής επίδρασης στα χρηματοοικονομικά αποτελέσματά του που προκύπτει από την αδυναμία πρόβλεψης των χρηματοοικονομικών αγορών και τη διακύμανση στις μεταβλητές του κόστους και των πωλήσεων. Η διαδικασία που ακολουθείται είναι η παρακάτω: Αξιολόγηση των κινδύνων που σχετίζονται με τις δραστηριότητες και τις λειτουργίες του Ομίλου, σχεδιασμός της μεθοδολογίας και επιλογή των κατάλληλων χρηματοοικονομικών προϊόντων για την μείωση των κινδύνων και εκτέλεση / εφαρμογή, σύμφωνα με τη διαδικασία που έχει εγκριθεί από τη διοίκηση, της διαδικασίας διαχείρισης κινδύνων. Τα χρηματοοικονομικά μέσα του Ομίλου αποτελούνται κυρίως από καταθέσεις σε τράπεζες, δικαιώματα υπερανάληψης σε τράπεζες, εμπορικούς χρεώστες και πιστωτές. 15. Συναλλαγματικός κίνδυνος Ο Όμιλος δραστηριοποιείται κυρίως στην Ευρωπαϊκή Ένωση και καθώς οι συναλλαγές του γίνονται κυρίως σε ευρώ δεν υπάρχει έκθεση σε κίνδυνο συναλλαγματικών ισοτιμιών. 16. Ανάλυση ευαισθησίας κινδύνου επιτοκίου Η πολιτική του Ομίλου είναι να ελαχιστοποιήσει την έκθεση του στο κίνδυνο ταμειακών ροών επιτοκίου όσον αφορά τη μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση. Οι μακροπρόθεσμες χρηματοδοτήσεις είναι συνήθως με σταθερό περιθώριο επιτοκίου. Την 31η Δεκεμβρίου 2019, ο Όμιλος είναι εκτεθειμένος στις μεταβολές της αγοράς του επιτοκίου όσον αφορά τον τραπεζικό δανεισμό του, ο οποίος υπόκεινται σε μεταβλητό ποσοστό επιτοκίου. Ο παρακάτω πίνακας παρουσιάζει την ευαισθησία του αποτελέσματος της χρήσης καθώς και των ιδίων κεφαλαίων σε μια λογική μεταβολή του επιτοκίου της τάξεως του +0,5% ή –0,5% τόσο για το 2019 όσο και για το 2018. Οι αλλαγές στα επιτόκια εκτιμάται ότι κινούνται σε μία λογική βάση σε σχέση με τις πρόσφατες συνθήκες της αγοράς. ΧΡΗΣΗ 2019 0,50% -0,50% Επίδραση στα αποτελέσματα χρήσης Επίδραση στα ίδια κεφάλαια -3.266,52 -3.266,52 3.266,52 -3.266,52 17. Ανάλυση πιστωτικού κινδύνου 72 ΧΡΗΣΗ 2018 0,50% -0,50% -4.952,04 -4.952,04 4.952,04 -4.952,04 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 31ης Δεκεμβρίου 2019 H έκθεση του Ομίλου όσον αφορά τον πιστωτικό κίνδυνο περιορίζεται στα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία (μέσα) τα οποία την ημερομηνία του Ισολογισμού αναλύονται ως εξής: 31.12.2019 Πελάτες και λοιπές εμπορικές απαιτήσεις 31.12.2018 2.461.888,53 2.721.865,06 Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα 462.089,32 613.327,57 Σύνολα 2.923.977,85 3.335.192,63 Ο Όμιλος ελέγχει διαρκώς τις απαιτήσεις του, είτε χωριστά είτε κατά ομάδα και ενσωματώνει τις πληροφορίες αυτές στους ελέγχους του πιστωτικού ελέγχου. Όπου είναι διαθέσιμες χρησιμοποιούνται εξωτερικές εκθέσεις ή αναλύσεις σχετικά με τους πελάτες. Η πολιτική του Ομίλου είναι να συνεργάζεται μόνο με αξιόπιστους πελάτες. Για τις εμπορικές και λοιπές απαιτήσεις, ο Όμιλος δεν εκτίθεται σε εξαιρετικά σημαντικούς πιστωτικούς κινδύνους. Ο πιστωτικός κίνδυνος για τα ταμειακά διαθέσιμα θεωρείται αμελητέος, δεδομένου ότι αντισυμβαλλόμενες είναι αξιόπιστες τράπεζες της Ελλάδας. 18. Ανάλυση κινδύνου ρευστότητας Η συνετή διαχείριση του κινδύνου ρευστότητας προϋποθέτει την επάρκεια χρηματικών διαθεσίμων και την ύπαρξη των αναγκαίων διαθέσιμων πηγών χρηματοδότησης. Ο Όμιλος διαχειρίζεται τις ανάγκες ρευστότητας σε καθημερινή βάση, μέσω της συστηματικής παρακολούθησης των βραχυπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων, καθώς επίσης και μέσω της καθημερινής παρακολούθησης των πραγματοποιούμενων πληρωμών. Παράλληλα, ο Όμιλος παρακολουθεί συνεχώς την ωρίμανση τόσο των απαιτήσεων όσο και των υποχρεώσεων, με αντικειμενικό σκοπό τη διατήρηση μιας ισορροπίας μεταξύ της συνέχειας των κεφαλαίων και της ευελιξίας μέσω της τραπεζικής πιστοληπτικής του ικανότητας. Η ληκτότητα των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων την 31η Δεκεμβρίου 2019 για τον Όμιλο αναλύεται ως εξής: 31.12.2019 Βραχυπρόθεσμες Μακροπρόθεσμες Εντός 6 6 έως 12 1 έως 5 πέραν των 5 μηνών μήνες έτη ετών Μακροπρόθεσμα δάνεια Προμηθευτές και λοιπές εμπορικές υποχρεώσεις 653.304,79 12.914,01 51.656,04 12.914,01 51.656,04 Βραχυπρόθεσμα δάνεια Σύνολα 73 0,00 653.304,79 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 31ης Δεκεμβρίου 2019 Η αντίστοιχη ληκτότητα των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων του Ομίλου για την 31η Δεκεμβρίου 2018 είχε ως εξής: 31.12.2018 Βραχυπρόθεσμες Μακροπρόθεσμες Εντός 6 6 έως 12 1 έως 5 πέραν των 5 μηνών μήνες έτη ετών Μακροπρόθεσμα δάνεια Προμηθευτές και λοιπές εμπορικές υποχρεώσεις Βραχυπρόθεσμα δάνεια Σύνολα 887.212,32 37.711,86 150.847,46 103.194,83 140.906,69 150.847,46 0,00 887.212,32 Οι ανωτέρω συμβατικές ημερομηνίες λήξης αντικατοπτρίζουν τις μικτές ταμειακές ροές, οι οποίες ενδέχεται να διαφέρουν από τις λογιστικές αξίες των υποχρεώσεων κατά την ημερομηνία του ισολογισμού. 19. Παρουσίαση των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων ανά κατηγορία Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία καθώς και οι χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις κατά την ημερομηνία των οικονομικών καταστάσεων μπορούν να κατηγοριοποιηθούν ως ακολούθως: 31.12.2018 Βραχυπρόθεσμες Εντός 6 6 έως 12 μηνών μήνες Μακροπρόθεσμα δάνεια Προμηθευτές και λοιπές εμπορικές υποχρεώσεις Βραχυπρόθεσμα δάνεια Σύνολα Μακροπρόθεσμες 1 έως 5 πέραν των 5 έτη ετών 887.212,32 37.711,86 150.847,46 103.194,83 140.906,69 150.847,46 0,00 887.212,32 20. Πολιτικές και διαδικασίες διαχείρισης κεφαλαίου Οι στόχοι του Ομίλου όσον αφορά τη διαχείριση του κεφαλαίου είναι οι εξής: να εξασφαλίσει την ικανότητα της να συνεχίσει τη δραστηριότητα του (going-concern) και 74 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 31ης Δεκεμβρίου 2019 να εξασφαλίσει ένα ικανοποιητικό επίπεδο τιμολόγησης προϊόντων και υπηρεσιών αναλογικά με το επίπεδο κινδύνου. Ο Όμιλος παρακολουθεί το κεφάλαιο στη βάση του ποσού των ιδίων κεφαλαίων πλέον των δανείων μειωμένης εξασφάλισης μείον τα ταμιακά διαθέσιμα και τα ταμειακά ισοδύναμα όπως αυτά απεικονίζονται στον Ισολογισμό. Το κεφάλαιο κατά την 31.12.2019 και 31.12.2018 αναλύεται ως εξής: 31.12.2019 31.12.2018 Σύνολο ιδίων κεφαλαίων Πλέον: δάνεια χωρίς εξασφάλιση Μείον: Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα Κεφάλαιο 33.625.152,37 0,00 -462.089,32 33.163.063,05 33.244.078,04 0,00 -613.327,57 32.630.750,47 Σύνολο ιδίων κεφαλαίων Πλέον: δάνεια χωρίς εξασφάλιση Σύνολο κεφαλαίων 33.625.152,37 0,00 33.625.152,37 33.244.078,04 0,00 33.244.078,04 98,63% 98,16% Κεφάλαιο προς σύνολο κεφαλαίων 21. Γεγονότα μετά την ημερομηνία των Οικονομικών καταστάσεων Στις 31 Δεκεμβρίου 2019, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) ενημερώθηκε για τον εντοπισμό περιορισμένων περιπτώσεων πνευμονίας, άγνωστης αιτίας, στο Wuhan, Hubei. Στις 7 Ιανουαρίου 2020, οι κινεζικές αρχές προσδιόρισαν ως την αιτία έναν νέο τύπο κοροναϊού (COVID-19). Τα πρώτα κρούσματα COVID-19 επιβεβαιώθηκαν στο Χονγκ Κονγκ στις 23 Ιανουαρίου 2020. Από τις 31 Δεκεμβρίου 2019, η ανάπτυξη και εξάπλωση του COVID-19 έχει οδηγήσει στην εμφάνιση πλήθους συναφών γεγονότων. Τον Μάρτιο 2020 ο ΠΟΥ κήρυξε τον COVID-19 πανδημία. Αναφορικά με την συγκεκριμένη πανδημία, η διοίκηση του Ομίλου και της Εταιρείας παρακολουθεί από την αρχή του έτους 2020 τις εξελίξεις, τηρεί τις οδηγίες των αρμοδίων κρατικών αρχών λαμβάνοντας τα απαραίτητα μέτρα, με πρωτεύοντα στόχο την ασφάλεια των εργαζομένων της αλλά και τη συνέχιση της επιχειρηματικής δραστηριότητας. Η Εταιρεία προχώρησε σε αναστολή των εργασιών της για 45 ημέρες από 1/4/2020 έως 15/5/2020 στα πλαίσια των μέτρων που εξήγγειλε η Ελληνική Κυβέρνηση για τον περιορισμό τη εξάπλωσης της νόσου και διότι στην προκείμενη φάση, ως πρώτη προτεραιότητα τέθηκε η ασφάλεια των εργαζομένων της . Μετά από αυτό το διάστημα, η Εταιρεία συνέχισε κανονικά τη λειτουργία της διενεργώντας αγορές από προμηθευτές, πωλήσεις προς πελάτες και εξυπηρετώντας τις υποχρεώσεις της. Ωστόσο, τα μελλοντικά αποτελέσματα των εργασιών της Εταιρείας θα εξαρτηθούν από ενδεχόμενες νέες αποφάσεις των κρατικών αρχών σχετικά με την περαιτέρω αντιμετώπιση της πανδημίας και 75 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 31ης Δεκεμβρίου 2019 επομένως, οι ενδεχόμενες οικονομικές επιπτώσεις της πανδημίας δεν μπορούν στο παρόν στάδιο να εκτιμηθούν αξιόπιστα. Αιγάλεω, 25 Ιουνίου 2020 Υπεύθυνοι για τη σύνταξη των οικονομικών καταστάσεων Η Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου Ο Διευθύνων Σύμβουλος Ο Προϊστάμενος Λογιστηρίου Ελευθερία Μουζάκη Α.Δ.Τ: ΑΒ 623661 Εμμανουήλ Παυλάκης ΑΔΤ: Χ 654845 Μιχαήλ Ι. Λιγνός ΑΡ. ΑΔΕΙΑΣ: Α’ ΤΑΞΗΣ :18020 22. Πληροφορίες του άρθρου 10 του Ν. 3401/2005 Η εταιρεία δημοσιοποίησε και κατέστησε διαθέσιμες στο κοινό κατά τη διάρκεια της οικονομικής χρήσης 2019 τις παρακάτω πληροφορίες του άρθρου 10 του Ν. 3401/2005 και είναι αναρτημένες στο επίσημο διαδικτυακό χώρο του Χρηματιστηρίου Αθηνών www.athexgroup.gr όσο και της εταιρείας www.mouzakis.gr όπως εμφανίζεται στον παρακάτω πίνακα: Ημερομηνία Θέμα Ανακοινώσεις-προσκλήσεις 4/6/2019 Γνωστοποίηση νέου μέλους Διοικητικού Συμβουλίου 6/6/2019 Πρόσκληση Τακτικής Γενικής Συνέλευσης 1/7/2019 Γνωστοποίηση νέου Διοικητικού Συμβουλίου και αποφάσεων Γενικής Συνέλευσης 27/8/2019 Μετατροπή ανωνύμων μετοχών σε ονομαστικές 11/09/2019 Ανακοίνωση αποφάσεων Τακτικής Γενικής συνέλευσης – ορθή επανάληψη 30/10/2019 Ανακοίνωση Διοικητικού Συμβουλίου για σύγκλιση έκτακτης Γενικής Συνέλευσης για την αντικατάσταση μη εκτελεστικού μέλους του Δ.Σ και προέδρου της Επιτροπής Ελέγχου λόγω αιφνίδιου θανάτου. 23. Διαδικτυακός τόπος ανάρτησης χρηματοοικονομικής πληροφόρησης Οι ετήσιες οικονομικές καταστάσεις, οι εκθέσεις ελέγχου Ορκωτών Ελεγκτών και οι εκθέσεις του Διοικητικού Συμβουλίου της εταιρείας και των εταιρειών που ενσωματώνονται στις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις για τη χρήση που έληξε την 31.12.2019, αναρτώνται στον διαδικτυακό τόπο της εταιρείας http://www.mouzakis.gr. 76

Περίληψη: Τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της « ΕΛ.Δ. ΜΟΥΖΑΚΗΣ ΑΕΒΕΜΕ»: ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ Δ. ΜΟΥΖΑΚΗ, Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Χ. ΧΑΤΖΗΜΙΧΕΛΑΚΗΣ, Αντιπρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΠΑΥΛΑΚΗΣ, Διευθύνων Σύμβουλος υπό την ως άνω ιδιότητά μας, ειδικώς προς τούτο ορισθέντες από το Διοικητικό Συμβούλιο της Ανώνυμης Εταιρίας με την επωνυμία «ΕΛ.Δ. ΜΟΥΖΑΚΗΣ ΑΕΒΕΜΕ», (εφεξής η «Εταιρία») δηλώνουμε και βεβαιώνουμε με την παρούσα ότι εξ όσων γνωρίζουμε: α. οι ετήσιες ατομικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις της εταιρείας «ΕΛ.Δ. ΜΟΥΖΑΚΗΣ ΑΕΒΕΜΕ» για την χρήση από 1η Ιανουαρίου 2019 έως την 31η Δεκεμβρίου 2019, οι οποίες καταρτίσθηκαν σύμφωνα με τα ισχύοντα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς, απεικονίζουν κατά τρόπο αληθή τα στοιχεία του ενεργητικού και του παθητικού, την καθαρή θέση και τα αποτελέσματα χρήσεως της Εταιρείας καθώς και των επιχειρήσεων που περιλαμβάνονται στην ενοποίηση εκλαμβανομένων ως σύνολο. β. η ετήσια έκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου απεικονίζει κατά τρόπο αληθή την εξέλιξη, τις επιδόσεις και τη θέση της εταιρείας καθώς και των επιχειρήσεων που περιλαμβάνονται στην ενοποίηση εκλαμβανομένων ως σύνολο, συμπεριλαμβανομένης της περιγραφής των κυριότερων κινδύνων και αβεβαιοτήτων που αντιμετωπίζουν. Αιγάλεω 25 Ιουνίου 2020 Η Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου Ελευθερία Μουζάκη Α.Δ.Τ: ΑΒ 623661 Ο Αντιπρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου Ο Διευθύνων Σύμβουλος Διοικητικού Συμβουλίου Στυλιανός Χατζημιχελάκης Α.Δ.Τ: ΑΜ 236933 Εμμανουήλ Παυλάκης Α.Δ.Τ: Χ 654845