ΓΙΟΥΡΟΜΠΡΟΚΕΡΣ ΜΕΣΙΤΕΣ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ Α.Ε. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για τη χρήση 2019 (01/01/2019 έως 31/12/2019) (σύμφωνα με το άρθρο 4 του Ν.3556/2007) ΓΙΟΥΡΟΜΠΡΟΚΕΡΣ ΜΕΣΙΤΕΣ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ Α.Ε. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για τη χρήση 2016 (01/01/2016 έως 31/12/2016) ΓΙΟΥΡΟΜΠΡΟΚΕΡΣ ΜΕΣΙΤΕΣ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ Α.Ε. (σύμφωνα με το άρθρο 4 του Ν.3556/2007) ΑΡ.ΓΕ.ΜΗ 68522003000 ΑΦΜ: 094353118 - ΔΟΥ: ΦΑΕ ΑΘΗΝΩΝ Λ. Κηφισίας 100 & Μαραθ/μου 83 – 151 25 Μαρούσι ΤΗΛ.: 210 – 81 23 800 , FAX: 210 – 61 40 201 ΓΙΟΥΡΟΜΠΡΟΚΕΡΣ ΜΕΣΙΤΕΣ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ Α.Ε. ΑΡ.ΓΕ.ΜΗ 68522003000 ΑΦΜ: 094353118 - ΔΟΥ: ΦΑΕ ΑΘΗΝΩΝ Λ. Κηφισίας 100 & Μαραθ/μου 83 – 151 25 Μαρούσι Ετήσια Οικονομική Έκθεση για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου 2019 έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Βεβαιώνεται ότι οι συνημμένες Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις της 31 Δεκεμβρίου 2019 είναι εκείνες που εγκρίθηκαν από το Διοικητικό Συμβούλιο της «ΓΙΟΥΡΟΜΠΡΟΚΕΡΣ ΜΕΣΙΤΕΣ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ ΑΝΩΝΥΜΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ» την 26/6/2020 και τελούν υπό την έγκριση της Ετήσιας Τακτικής Γενικής Συνέλευσης. Έχουν δε αναρτηθεί στο διαδίκτυο, στη διεύθυνση www.eurobrokers.gr. Επισημαίνεται ότι τα δημοσιευθέντα οικονομικά στοιχεία και πληροφορίες στοχεύουν στο να παράσχουν στον αναγνώστη ορισμένα γενικά οικονομικά στοιχεία αλλά δεν παρέχουν την ολοκληρωμένη εικόνα της οικονομικής θέσης των χρηματοοικονομικών επιδόσεων και των ταμειακών ροών της εταιρείας, σύμφωνα µε τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς. Επίσης επισημαίνεται ότι, χάριν απλοποίησης, στα δημοσιευθέντα στον τύπο συνοπτικά οικονομικά στοιχεία έχουν γίνει ορισμένες συμπτύξεις και ανακατατάξεις κονδυλίων. Γεώργιος Μ. Κούμπας Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος 2 Ετήσια Οικονομική Έκθεση για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου 2019 έως 31 Δεκεμβρίου 2019 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Δηλώσεις Εκπροσώπων του Διοικητικού Συμβουλίου .............................................................................................. 4 Ετήσια Έκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου ........................................................................................................... 7 ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΥΝΟΛΙΚΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ .................................................................................................... 39 ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΣΗΣ ........................................................................................... 40 ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ .......................................................................................... 41 ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΑΜΕΙΑΚΩΝ ΡΟΩΝ ..................................................................................................................... 42 Σημειώσεις επί των οικονομικών καταστάσεων ...................................................................................................... 43 1. Γενικές πληροφορίες .................................................................................................................................... 43 2. Σύνοψη σημαντικών λογιστικών αρχών....................................................................................................... 44 3. Πληροφόρηση κατά τομέα ........................................................................................................................... 60 4. Έξοδα ανά κατηγορία ................................................................................................................................... 60 5. Λοιπά έσοδα εκμεταλλεύσεως ..................................................................................................................... 61 6. Λοιπά έξοδα εκμεταλλεύσεως ...................................................................................................................... 61 7. Καθαρά έξοδα χρηματοοικονομικής λειτουργίας ........................................................................................ 61 8. Φόροι ............................................................................................................................................................ 62 9. Κέρδη / (Ζημίες) ανά μετοχή ....................................................................................................................... 62 10. Ενσώματα πάγια ........................................................................................................................................... 63 11. Άυλα περιουσιακά στοιχεία ......................................................................................................................... 63 12. Επενδύσεις σε ακίνητα ................................................................................................................................. 64 13. Επενδύσεις σε συμμετοχικούς τίτλους στην εύλογη αξία μέσω λοιπών εσόδων ......................................... 64 14. Πελάτες και λοιπές απαιτήσεις..................................................................................................................... 65 15. Χρηματοοικονομικά μέσα Ενεργητικού και Παθητικού .............................................................................. 66 16. Μη χρηματοοικονομικά μέσα αποτιμώμενα σε εύλογη αξία ....................................................................... 66 17. Χρηματοοικονομικά μέσα αποτιμώμενα σε εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων ......................................... 68 18. Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα ............................................................................................................. 68 19. Μετοχικό κεφάλαιο και υπέρ το άρτιο αποθεματικό ................................................................................... 69 20. Αποθεματικά ................................................................................................................................................ 69 21. Δάνεια .......................................................................................................................................................... 70 22. Κίνδυνοι Χρηματοοικονομικών Μέσων ...................................................................................................... 71 23. Πολιτικές και διαδικασίες διαχείρισης κεφαλαίου ....................................................................................... 72 24. Αποζημιώσεις προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία ....................................................................... 73 25. Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις ......................................................................................................... 74 26. Λοιποί φόροι πληρωτέοι .............................................................................................................................. 74 27. Συνδεδεμένα μέρη ........................................................................................................................................ 74 28. Δεσμεύσεις και ενδεχόμενες υποχρεώσεις και απαιτήσεις .......................................................................... 75 29. Αριθμός απασχολούμενου προσωπικού ....................................................................................................... 76 30. Γεγονότα μετά την ημερομηνία ισολογισμού .............................................................................................. 77 3 4 Έκθεση Ανεξάρτητου Ορκωτού Ελεγκτή Λογιστή Προς τους Μετόχους της Εταιρείας «ΓΙΟΥΡΟΜΠΡΟΚΕΡΣ ΜΕΣΙΤΕΣ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ Α.Ε.» Έκθεση Ελέγχου επί των Οικονομικών Καταστάσεων Αδυναμία έκφρασης γνώμης Μας ανατέθηκε να ελέγξουμε τις συνημμένες οικονομικές καταστάσεις της εταιρείας «ΓΙΟΥΡΟΜΠΡΟΚΕΡΣ ΜΕΣΙΤΕΣ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ Α.Ε.» (η Εταιρεία), οι οποίες αποτελούνται από την κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης της 31ης Δεκεμβρίου 2019, τις καταστάσεις συνολικού εισοδήματος, μεταβολών ιδίων κεφαλαίων και ταμειακών ροών της χρήσεως που έληξε την ημερομηνία αυτή, καθώς και περίληψη σημαντικών λογιστικών αρχών και μεθόδων και λοιπές επεξηγηματικές πληροφορίες. Δεν εκφράζουμε γνώμη επί των συνημμένων οικονομικών καταστάσεων της εταιρείας «ΓΙΟΥΡΟΜΠΡΟΚΕΡΣ ΜΕΣΙΤΕΣ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ Α.Ε.». Εξαιτίας της σημαντικότητας του θέματος που μνημονεύεται στην παράγραφο της έκθεσής μας “Βάση για αδυναμία έκφρασης γνώμης” δεν έχει καταστεί εφικτό να αποκτήσουμε επαρκή και κατάλληλα ελεγκτικά τεκμήρια για τη θεμελίωση ελεγκτικής γνώμης. Βάση για αδυναμία έκφρασης γνώμης Οι οικονομικές καταστάσεις της Εταιρίας έχουν ετοιμαστεί στη βάση της δυνατότητας ομαλής συνέχισης των δραστηριοτήτων της. Ωστόσο, όπως αναλύεται στη σημείωση 2.1 των Οικονομικών Καταστάσεων, υπάρχουν μια σειρά παράγοντες, οι οποίοι υποδηλώνουν την ύπαρξη σημαντικής αβεβαιότητας, σχετικά με τη δυνατότητα συνέχισης της δραστηριότητας της Εταιρείας. Συγκεκριμένα, στη Σημείωση 2.1 αναφέρεται ότι στις 31/12/2019, α) το σύνολο των Ιδίων Κεφαλαίων της εταιρείας, είναι αρνητικό κατά € 7.542 χιλ. και συνεπώς συντρέχουν οι προϋποθέσεις εφαρμογής των διατάξεων του άρθρου 119 του Ν.4548/2018, β) οι λειτουργικές ταμειακές ροές της Εταιρείας είναι οριακά θετικές κατά € 1 χιλ. και γ) το σύνολο των βραχυπρόθεσμων υποχρεώσεων της Εταιρείας, υπερβαίνει το σύνολο των κυκλοφορούντων περιουσιακών της στοιχείων κατά ποσό € 11.204 χιλ.. Συνεπώς δεν κατέστη εφικτή η εξυπηρέτηση του τραπεζικού δανεισμού της, συνολικού ποσού € 10.956 χιλ, που έχει καταστεί ληξιπρόθεσμος, καθώς η 31η Δεκεμβρίου 2018 είχε οριστεί ως η καταλυτική ημερομηνία αποπληρωμής των δανειακών συμβάσεων. Όπως περαιτέρω μνημονεύεται στην ίδια σημείωση, η πιστώτρια τράπεζα δεν έχει προχωρήσει σε καταγγελία των δανειακών συμβάσεων. Η Διοίκηση της Εταιρείας συνεχίζει τις επαφές με την πιστώτρια τράπεζα για μία νέα αναδιάρθρωση του δανεισμού της και στο πλαίσιο αυτό, έχει εκπονήσει επικαιροποιημένο επιχειρηματικό σχέδιο, το οποίο προβλέπει την εκποίηση περιουσιακών της στοιχείων, για την δημιουργία ικανών ταμειακών πλεονασμάτων, που θα της επιτρέπουν την αποπληρωμή μέρους των δανειακών της υποχρεώσεων. Επιπρόσθετα εντείνεται η προσπάθεια για την εξεύρεση στρατηγικού επενδυτή. Έως και την ημερομηνία σύνταξης της παρούσας έκθεσης ελέγχου, η Εταιρεία δεν είχε εξασφαλίσει το απαιτούμενο waiver από την πιστώτρια τράπεζα και δεν υπάρχει γραπτή οριστική συμφωνία για την υλοποίηση της νέας αναδιάρθρωσης του δανεισμού, συνθήκες οι οποίες θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν ως τεκμήρια για τη θεμελίωση της δυνατότητας ομαλής συνέχειας των δραστηριοτήτων της. Ευθύνες της διοίκησης και των υπευθύνων για τη διακυβέρνηση επί των οικονομικών καταστάσεων Η διοίκηση έχει την ευθύνη για την κατάρτιση και εύλογη παρουσίαση των οικονομικών καταστάσεων σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως και για εκείνες τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου που η διοίκηση καθορίζει ως απαραίτητες, ώστε να καθίσταται δυνατή η κατάρτιση των οικονομικών καταστάσεων απαλλαγμένων από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος. 5 Κατά την κατάρτιση των οικονομικών καταστάσεων, η διοίκηση είναι υπεύθυνη για την αξιολόγηση της ικανότητας της Εταιρείας να συνεχίσει τη δραστηριότητά της, γνωστοποιώντας όπου συντρέχει τέτοια περίπτωση, τα θέματα που σχετίζονται με τη συνεχιζόμενη δραστηριότητα και τη χρήση της λογιστικής αρχής της συνεχιζόμενης δραστηριότητας, εκτός και εάν η διοίκηση είτε προτίθεται να ρευστοποιήσει την Εταιρεία ή να διακόψει τη δραστηριότητά της ή δεν έχει άλλη ρεαλιστική εναλλακτική επιλογή από το να προβεί σε αυτές τις ενέργειες. Η Επιτροπή Ελέγχου (άρθ. 44 Ν. 4449/2017) της Εταιρείας έχει την ευθύνη εποπτείας της διαδικασίας χρηματοοικονομικής αναφοράς της Εταιρείας. Ευθύνες ελεγκτή για τον έλεγχο των οικονομικών καταστάσεων Η δική μας ευθύνη είναι να εκφράσουμε γνώμη επί αυτών των οικονομικών καταστάσεων με βάση τον έλεγχο που διενεργείται σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Ελέγχου όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία. Εντούτοις, εξαιτίας του θέματος που περιγράφεται στην παράγραφο της έκθεσής μας “Βάση για αδυναμία έκφρασης γνώμης”, δεν μπορέσαμε να συγκεντρώσουμε επαρκή και κατάλληλα ελεγκτικά τεκμήρια για τη θεμελίωση ελεγκτικής γνώμης. Είμαστε ανεξάρτητοι από την Εταιρεία, καθ’ όλη τη διάρκεια του διορισμού μας, σύμφωνα με τον Κώδικα Δεοντολογίας για Επαγγελματίες Ελεγκτές του Συμβουλίου Διεθνών Προτύπων Δεοντολογίας Ελεγκτών, όπως αυτός έχει ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία και τις απαιτήσεις δεοντολογίας που σχετίζονται με τον έλεγχο των οικονομικών καταστάσεων στην Ελλάδα και έχουμε εκπληρώσει τις δεοντολογικές μας υποχρεώσεις σύμφωνα με τις απαιτήσεις της ισχύουσας νομοθεσίας και του προαναφερόμενου Κώδικα Δεοντολογίας. Έκθεση επί άλλων Νομικών και Κανονιστικών Απαιτήσεων 1. Συμπληρωματική Έκθεση προς την Επιτροπή Ελέγχου Η αδυναμία έκφρασης γνώμης μας επί των συνημμένων οικονομικών καταστάσεων είναι συνεπής με τη Συμπληρωματική Έκθεσή μας προς την Επιτροπή Ελέγχου της Εταιρείας, που προβλέπεται από το άρθρο 11 του κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) αριθ. 537/2014. 2. Παροχή μη ελεγκτικών υπηρεσιών Δεν παρείχαμε στην Εταιρεία μη ελεγκτικές υπηρεσίες που απαγορεύονται σύμφωνα με το άρθρο 5 του κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) αριθ. 537/2014 ή λοιπές επιτρεπόμενες μη ελεγκτικές υπηρεσίες. 3. Διορισμός Ελεγκτή Διοριστήκαμε για πρώτη φορά ως Ορκωτοί Ελεγκτές Λογιστές της Εταιρείας με την από 10/06/2016 απόφαση της ετήσιας τακτικής γενικής συνέλευσης των μετόχων. Έκτοτε ο διορισμός μας έχει αδιαλείπτως ανανεωθεί για μια συνολική περίοδο 4 ετών με βάση τις κατ’ έτος λαμβανόμενες αποφάσεις της τακτικής γενικής συνέλευσης. Αθήνα, 26 Ιουνίου 2020 Ο Ορκωτός Ελεγκτής Λογιστής TMS Ανώνυμη Εταιρεία Ορκωτών Ελεγκτών Λογιστών Μιχαλακοπούλου 91, 11528, Αθήνα Α.Μ. ΣΟΕΛ 166 Ανεξάρτητο μέλος της ΙΑΡΑ International Εμμανουήλ Πετράκης Α.Μ. ΣΟΕΛ 18731 6 38 Ετήσια Οικονομική Έκθεση για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου 2019 έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΥΝΟΛΙΚΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ Σημ. Κύκλος εργασιών Μείον: κόστος πωλήσεων Μικτά κέρδη Λοιπά έσοδα εκμεταλλεύσεως Έξοδα διοικητικής λειτουργίας Έξοδα λειτουργίας διαθέσεως Λοιπά έξοδα εκμεταλλεύσεως Κέρδη / (Ζημίες) χρήσης προ φόρων, χρηματοδοτικών και επενδυτικών αποτελεσμάτων Κέρδος / (Ζημία) από προσαρμογή ενσώματων παγίων στην εύλογη αξία Καθαρά έσοδα / (έξοδα) χρηματοοικονομικής λειτουργίας Κέρδη / (Ζημίες) χρήσης προ φόρων Φόρος εισοδήματος Κέρδη / (Ζημίες) χρήσης μετά από φόρους 3 4 5 4 4 6 10, 12 7 8 1/1/2019 31/12/2019 1/1/2018 31/12/2018 1.702 (1.088) 614 287 (744) (65) (75) 2.026 (1.430) 596 82 (978) (66) (199) 17 341 1 359 359 (565) (79) (194) (838) (838) Μεταβολή εύλογης αξίας χρημ/κών στοιχείων μέσω λοιπών συνολικών εισοδημάτων Aναλογιστικές ζημίες χρήσης Κέρδη από πώληση συμμετοχών Λοιπά συνολικά εισοδήματα χρήσης μετά από φόρους Συγκεντρωτικά συνολικά εισοδήματα χρήσης μετά από φόρους 13 24 13 (1) 1 359 (306) (45) (351) (1.189) Κέρδη / (Ζημίες) χρήσης μετά από φόρους ανά μετοχή (€ / μετοχή) Κέρδη / (Ζημίες) προ φόρων, χρηματοδοτικών και επενδυτικών αποτελεσμάτων Αποσβέσεις Ζημίες από πώληση παγίων Κέρδη / (Ζημίες) χρήσης προ φόρων, χρηματοδοτικών, επενδυτικών αποτελεσμάτων και συνολικών αποσβέσεων 9 0,0598 17 19 - (0,1397) (565) 41 5 36 (519) 10, 11 6 Οι σημειώσεις στις σελίδες 43 έως 77 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος αυτών των οικονομικών καταστάσεων. 39 Ετήσια Οικονομική Έκθεση για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου 2019 έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΣΗΣ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία Ιδιοχρησιμοποιούμενα ενσώματα πάγια στοιχεία Άυλα περιουσιακά στοιχεία Επενδύσεις σε ακίνητα Επενδύσεις σε συμετοχικούς τίτλους στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων Λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις Σημ. 31/12/2019 31/12/2018 10 11 12 13 14 1.432 2.392 2 16 3.842 2.223 1 1.276 27 16 3.543 14 18 1.271 142 1.413 5.255 1.975 118 2.093 5.636 19 19 20 3.600 2.417 (179) (13.380) (7.542) 3.600 2.417 (186) (13.732) (7.901) ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις Υποχρεώσεις παροχών προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία Λοιπές μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις 24 25 174 6 180 301 3 304 Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις Λοιποί φόροι πληρωτέοι Βραχυπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις 25 26 21 1.525 136 10.956 12.617 12.797 5.255 2.229 48 10.956 13.233 13.537 5.636 Κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία Πελάτες και λοιπές απαιτήσεις Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα Σύνολο ενεργητικού ΙΔΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ Ίδια κεφάλαια αποδιδόμενα στους μετόχους Μετοχικό κεφάλαιο Αποθεματικό υπέρ το άρτιο Λοιπά Αποθεματικά Ζημίες εις νέον Σύνολο ιδίων κεφαλαίων Σύνολο υποχρεώσεων Σύνολο ιδίων κεφαλαίων και υποχρεώσεων Οι σημειώσεις στις σελίδες 43 έως 77 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος αυτών των οικονομικών καταστάσεων. 40 Ετήσια Οικονομική Έκθεση για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου 2019 έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ Υπόλοιπο την 1/1/2018 Καθαρές ζημίες χρήσης Λοιπά συνολικά εισοδήματα χρήσης Μεταβολή εύλογης αξίας χρημ/κών στοιχείων μέσω λοιπών συνολικών εισοδημάτων Aναλογιστικές ζημίες χρήσης Λοιπά συνολικά εισοδήματα χρήσης, μετά φόρων Συγκεντρωτικά συνολικά εισοδήματα χρήσης, μετά φόρων Υπόλοιπο την 31/12/2018 Υπόλοιπο την 1/1/2019 Καθαρά κέρδη χρήσης Λοιπά συνολικά εισοδήματα χρήσης Κέρδος από πώληση χρημ/κού στοιχείου μέσω λοιπών συνολικών εισοδημάτων Aναλογιστικές ζημίες χρήσης Λοιπά συνολικά εισοδήματα χρήσης, μετά από φόρους Συγκεντρωτικά συνολικά εισοδήματα χρήσης, μετά από φόρους Μεταφορά σε ζημίες εις νέον από πώληση χρημ/κού στοιχείου μέσω λοιπών συνολικών εισοδημάτων Υπόλοιπο την 31/12/2019 Μετοχικό κεφάλαιο 3.600 - Αποθεματικό υπέρ το άρτιο 2.417 - Λοιπά Αποθεματικά 165 - Ζημίες εις νέον (12.894) (838) Σύνολο ιδίων κεφαλαίων (6.712) (838) - - (306) (45) - (306) (45) - - (351) - (351) 3.600 2.417 (351) (186) (838) (13.732) (1.189) (7.901) 3.600 - 2.417 - (186) - (13.732) 359 (7.901) 359 - - (1) 1 - 1 (1) - - (1) 1 - - - (1) 360 359 3.600 2.417 8 (179) (8) (13.380) (7.542) Οι σημειώσεις στις σελίδες 43 έως 77 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος αυτών των οικονομικών καταστάσεων. 41 Ετήσια Οικονομική Έκθεση για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου 2019 έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΑΜΕΙΑΚΩΝ ΡΟΩΝ 1/1/2019 31/12/2019 1/1/2018 31/12/2018 359 (838) 10, 11 10, 12 20 (342) 41 78 14 5 7 7 (48) (572) 196 (7) 6 5 80 194 475 (84) 626 (139) (2) 1 (4) 43 (2) 25 23 (2) (2) - (76) (76) 24 118 142 (35) 153 118 Σημ. ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Κέρδη / (Ζημίες) χρήσης προ φόρων Πλέον / (μείον) προσαρμογές για: Αποσβέσεις ενσώματων και ασώματων παγίων περιουσιακών στοιχείων (Κέρδη) / Ζημίες από αναπροσαρμογή εύλογης αξίας ακινήτων Ζημίες από πώληση και διαγραφή ενσώματων και ασώματων παγίων περιουσιακών στοιχείων Προβλέψεις Διαγραφή απαιτήσεων Διαγραφή προμηθευτών Συναλλαγματικές διαφορές Χρεωστικοί τόκοι και συναφή έξοδα Πλέον / (Μείον) προσαρμογές για μεταβολές λογαριασμών κεφαλαίου κίνησης ή που σχετίζονται με τις λειτουργικές δραστηριότητες Μείωση απαιτήσεων Μείωση προμηθευτών και λοιπών υποχρεώσεων Μείον: Χρεωστικοί τόκοι και συναφή έξοδα καταβεβλημένα Σύνολο εισροών από λειτουργικές δραστηριότητες (α) ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Αγορές ενσώματων παγίων περιουσιακών στοιχείων Εισπράξεις από πωλήσεις χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων Σύνολο εισροών / (εκροών) από επενδυτικές δραστηριότητες (β) ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Εξοφλήσεις δανείων Σύνολο εκροών από χρηματοδοτικές δραστηριότητες (γ) Καθαρή αύξηση / (μείωση) στα ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα χρήσης (α)+(β)+(γ) Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα στην αρχή της χρήσης Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα στο τέλος της χρήσης 10 Οι σημειώσεις στις σελίδες 43 έως 77 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος αυτών των οικονομικών καταστάσεων. 42 Ετήσια Οικονομική Έκθεση για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου 2019 έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά Σημειώσεις επί των οικονομικών καταστάσεων 1. Γενικές πληροφορίες Η Εταιρεία ΓΙΟΥΡΟΜΠΡΟΚΕΡΣ ΜΕΣΙΤΕΣ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ Α.Ε. ιδρύθηκε το 1992 και έχει την έδρα της στο Μαρούσι Αττικής, στην οδό Μαραθωνοδρόμου 83. Η Εταιρεία δραστηριοποιείται στον τομέα μεσολάβησης και παροχής συμβουλευτικών ασφαλιστικών υπηρεσιών. Η ηλεκτρονική διεύθυνση της Εταιρείας είναι www.eurobrokers.gr. Βάσει απόφασης του Χρηματιστηρίου Αθηνών και κατ' εφαρμογή της παραγράφου 1 του άρθρου 17 του Ν.3371/2005, αποφασίστηκε η αναστολή της διαπραγμάτευσης των μετοχών της Εταιρείας από τις 30 Απριλίου 2018 λόγω αδυναμίας έκφρασης γνώμης του ανεξάρτητου ορκωτού ελεγκτή λογιστή για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2017. Η εν λόγω γνώμη του ορκωτού ελεγκτή λογιστή βασίστηκε στην έλλειψη δεσμευτικού προγράμματος αναδιάρθρωσης του δανεισμού της Εταιρείας καθώς και στην αδυναμία παρουσίασης γραπτής διαβεβαίωσης (waiver) από τη δανείστρια τράπεζα περί μη καταγγελίας των δανειακών συμβάσεων της Εταιρείας. Οι συνημμένες οικονομικές καταστάσεις για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019 εγκρίθηκαν για έκδοση με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου την 26 Ιουνίου 2020. Την οριστική έγκριση των οικονομικών καταστάσεων θα δώσει η Τακτική Γενική Συνέλευση των μετόχων της Εταιρείας, η οποία θα πραγματοποιηθεί στις 29 Ιουλίου 2020. Από την 1/1/2019 τέθηκε σε ισχύ ο Ν.4548/2018 «Αναμόρφωση του δικαίου των ανωνύμων εταιρειών» (ΦΕΚ Α' 104/13.6.2018), ο οποίος, σε συνδυασμό με τον νόμο για τους Εταιρικούς Μετασχηματισμούς, αντικαθέστησε πλήρως τον προϊσχύσαντα Ν.2190/1920 για τις ανώνυμες εταιρίες και εφαρμόστηκε σε όλες τις ανώνυμες εταιρείες, εκτός αν υπήρχε πρόβλεψη για κάποια διαφορετική ρύθμιση. Ο νέος νόμος ενσωμάτωσε στο ελληνικό δίκαιο τις διατάξεις της Οδηγίας SRD II για τις αποδοχές των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου (κανόνας say on pay), καθώς επίσης και για τις συναλλαγές με συνδεδεμένα μέρη, ενώ έλαβε υπόψη τους «συλλογικούς λογαριασμούς» μέσω των οποίων τηρούνται συγκεντρωτικά κινητές αξίες. Οι αλλαγές στο νομοθετικό πλαίσιο που διέπει την ίδρυση και λειτουργία των ανώνυμων εταιριών από την εφαρμογή του νέου νόμου αφορούν κυρίως τις ακόλουθες ενότητες: • Σύσταση ανώνυμης εταιρίας (νομικά έγγραφα σύστασης, επωνυμία, εταιρικά έγγραφα) • Μετοχικό Κεφάλαιο (αποτίμηση των εισφορών σε είδος, διαδικασία πιστοποίησης καταβολής αρχικού μετοχικού κεφαλαίου ή αύξησης του) • Τίτλοι που εκδίδονται από τις ανώνυμες εταιρίες. • Διοικητικό Συμβούλιο (σύνθεση και λειτουργία, καθήκοντα, ελαττωματικές αποφάσεις, πολιτική αποδοχών, έκθεση αποδοχών) • Συναλλαγές με συνδεδεμένα μέρη • Γενική Συνέλευση (είδη Γενικής Συνέλευσης, όροι συμμετοχής, κανόνες λήψης αποφάσεων) • Δικαιώματα μειοψηφίας (π.χ. δυνατότητα σύστασης ενώσεων μετόχων) • Διάθεση κερδών (διανομή ελάχιστου ή προσωρινού μερίσματος και προαιρετικών αποθεματικών) 43 Ετήσια Οικονομική Έκθεση για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου 2019 έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά 2. Σύνοψη σημαντικών λογιστικών αρχών Οι βασικές λογιστικές πολιτικές που έχει εφαρμόσει η Εταιρεία κατά τη σύνταξη αυτών των ετήσιων οικονομικών καταστάσεων περιγράφονται παρακάτω. Οι πολιτικές αυτές έχουν εφαρμοσθεί με συνέπεια σε όλες τις χρήσεις που παρουσιάζονται. 2.1. Πλαίσιο κατάρτισης των οικονομικών καταστάσεων Οι λογιστικές αρχές που χρησιμοποιήθηκαν για την προετοιμασία και την παρουσίαση των οικονομικών καταστάσεων είναι συνεπείς με τις λογιστικές αρχές που χρησιμοποιήθηκαν για τη σύνταξη των οικονομικών καταστάσεων της Εταιρείας για τη χρήση που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου του 2018 αφού ληφθούν υπόψη οι αλλαγές που αφορούν την υιοθέτηση νέων και αναθεωρημένων προτύπων. Οι οικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας καταρτίζονται με βάση την παραδοχή της συνέχισης της δραστηριότητας, σύμφωνα με την οποία η ανάκτηση των στοιχείων του ενεργητικού και ο διακανονισμός των υποχρεώσεων θα πραγματοποιηθεί μέσα στα πλαίσια των συνήθων εμπορικών της δραστηριοτήτων. Από τη χρήση 2011 ως και τη λήξη της χρήσης 2019 το σύνολο των ιδίων κεφαλαίων της Εταιρείας είναι αρνητικό, γεγονός που οφείλεται κατά κύριο λόγο στις σωρευμένες ζημίες που παρουσίασε από την μείωση των επενδύσεων σε μετοχές και ακίνητα, ως συνέπεια των δυσμενών εξελίξεων τόσο στις κεφαλαιαγορές όσο και στην κτηματαγορά. Κατά την 31/12/2019 τα ίδια κεφάλαια της Εταιρείας ήταν αρνητικά κατά το ποσό των € 7.542 χιλ., (2018: € (7.901) χιλ.), με συνέπεια να έχουν εφαρμογή οι διατάξεις του άρθρου 119 του Ν.4548/2018 και του άρθρου 48 του Κ.Ν. 2190/1920 αντίστοιχα. Επίσης, στη χρήση λήξης 31/12/2018 η Εταιρεία παρουσιάζει οριακά θετικές λειτουργικές ταμειακές ροές κατά το ποσό των € 1 χιλ., (2018: € 43 χιλ.), ενώ και οι βραχυχρόνιες υποχρεώσεις της Εταιρείας την 31/12/2019 υπερέβαιναν το κυκλοφορούν ενεργητικό κατά € 11.204 χιλ. Επιπλέον, τα αποτελέσματα προ φόρων της κλειόμενης χρήσης ανήλθαν σε κέρδη € 359 χιλ. έναντι ζημιών € 838 χιλ. της προηγούμενης χρήσης. Οι δυσχερείς συνθήκες στην ελληνική οικονομία και κατ’ επέκταση στην ελληνική ασφαλιστική αγορά αποτυπώνονται στα οικονομικά μεγέθη της Εταιρείας. Παράλληλα, το δυσμενές οικονομικό περιβάλλον που έχει διαμορφωθεί στη χώρα είναι ενδεχόμενο να επηρεάσει αρνητικά τον προσδοκώμενο χρόνο αλλά και το ποσό των μελλοντικών εισπράξεων από τις απαιτήσεις της Εταιρείας. Η Διοίκηση της Εταιρείας προετοίμασε στη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2016 σχέδιο αναδιάρθρωσης των δανειακών της υποχρεώσεων, το οποίο εγκρίθηκε από το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας και έγινε αποδεκτό από την πιστώτρια τράπεζα. Σύμφωνα με τις τροποποιήσεις του προγράμματος έκδοσης ομολογιακού δανείου και της σύμβασης τραπεζικού δανείου που υπογράφηκαν στις 27 Ιουνίου 2016 με την Τράπεζα Πειραιώς ορίζονταν μεταξύ άλλων η παράταση της διάρκειας των δανείων έως την 31η Δεκεμβρίου 2018. Ωστόσο, λόγω της οικονομικής κατάστασης της Εταιρείας, δεν κατέστη εφικτή η εξυπηρέτηση του τραπεζικού δανεισμού της, συνολικού ποσού € 10.956 χιλ, που έχει καταστεί ληξιπρόθεσμος, καθώς η 31η Δεκεμβρίου 2018 είχε οριστεί η καταλυτική ημερομηνία αποπληρωμής των δανειακών συμβάσεων (ομολογιακό και βραχυπρόθεσμο). Η Διοίκηση της Εταιρείας έχει προβεί σε σχεδιασμό και ενέργειες προκειμένου να εξασφαλίσει τη συνέχιση της δραστηριότητας της. Συγκεκριμένα, λαμβάνοντας υπόψη της όλα τα διαθέσιμα στοιχεία και τις πληροφορίες εκτιμά ότι η επικοινωνία με τα στελέχη της διεύθυνσης αναδιάρθρωσης δανείων της Τράπεζας Πειραιώς για την αναδιάρθρωση του τραπεζικού δανεισμού της Εταιρείας, τελικά θα οδηγήσει σε επιτυχή συμφωνία και για τις δύο πλευρές. 44 Ετήσια Οικονομική Έκθεση για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου 2019 έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά Συγκεκριμένα: α) Η πιστώτρια τράπεζα δεν έχει προχωρήσει σε καταγγελία των δανειακών συμβάσεων, ενώ η Διοίκηση της Εταιρείας συνεχίζει τις επαφές με την πιστώτρια τράπεζα για μία νέα αναδιάρθρωση του δανεισμού της και εκτιμά με εύλογη βεβαιότητα ότι οι ενέργειές της θα έχουν επιτυχή κατάληξη. Παράλληλα έχει εκπονήσει επικαιροποιημένο επιχειρηματικό σχέδιο το οποίο βασίζεται σε λογικές παραδοχές για την λειτουργία της εταιρείας ώστε από το ταμειακό πλεόνασμα που θα προκύπτει, αυτή να είναι σε θέση να αποπληρώνει τους τόκους και το κεφάλαιο των δανειακών της υποχρεώσεων, όπως αυτές θα προκύψουν μετά από την αναδιάρθρωση. β) Σε περίπτωση που από την νέα αναδιάρθρωση του τραπεζικού δανεισμού, η λειτουργική κερδοφορία εξακολουθεί να μην επαρκεί για την κάλυψη των δανειακών υποχρεώσεων, η Διοίκηση προτίθεται να προβεί στη σταδιακή εκποίηση περιουσιακών στοιχείων της Εταιρείας (ακίνητα, συμμετοχές και λοιπά περιουσιακά στοιχεία), προκειμένου να διασφαλίσει την έγκαιρη ανταπόκριση της στις υποχρεώσεις αυτές. Μια τέτοια ενέργεια δεν θα επηρέαζε ουσιωδώς την επιχειρηματική λειτουργία της. Παράλληλα εντείνεται η προσπάθεια της Διοίκησης για την εξεύρεση στρατηγικού επενδυτή. Με βάση τα προαναφερόμενα η Διοίκηση της Εταιρείας, παρότι δεν κατέστη δυνατή η εξασφάλιση waiver, εκτιμά ότι η αρχή της συνέχισης της δραστηριότητας αποτελεί μια κατάλληλη παραδοχή για την κατάρτιση και παρουσίαση των οικονομικών καταστάσεων της 31ης Δεκεμβρίου 2019 και δεν περιλαμβάνουν οποιαδήποτε προσαρμογή η οποία θα έπρεπε να διενεργηθεί στις αξίες και στην ταξινόμηση των στοιχείων του ενεργητικού και των υποχρεώσεων, στην περίπτωση που αυτή δεν συνέχιζε τις δραστηριότητές της. Σημειώνεται ωστόσο, ότι η δυνατότητα της Εταιρείας να συνεχίσει τις δραστηριότητές της εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την εξέλιξη των γεγονότων που αναφέρονται παραπάνω. Συγκεκριμένα, το ενδεχόμενο της μη επιτυχούς αναδιάρθρωσης ή της καταγγελίας των δανειακών συμβάσεων από την πιστώτρια τράπεζα αλλά και οι εξελίξεις στο ευρύτερο οικονομικό περιβάλλον όπως μια πιθανή επιδείνωση των όρων στον κλάδο που δραστηριοποιείται ή στις εργασίες της ίδιας της Εταιρείας, θα επηρέαζε σημαντικά τη λειτουργία της. Τα ανωτέρω, υποδηλώνουν την ύπαρξη ουσιώδους αβεβαιότητας σχετικά με την δυνατότητα ομαλής συνέχισης των δραστηριοτήτων της Εταιρείας. Η σύνταξη των οικονομικών καταστάσεων σύμφωνα με τα Δ.Π.Χ.Α. απαιτεί τη χρήση ορισμένων σημαντικών λογιστικών εκτιμήσεων και την άσκηση κρίσης από τη Διοίκηση στη διαδικασία εφαρμογής των λογιστικών αρχών. Επίσης απαιτείται η χρήση υπολογισμών και υποθέσεων που επηρεάζουν τα αναφερθέντα ποσά των περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων, τη γνωστοποίηση ενδεχόμενων απαιτήσεων και υποχρεώσεων κατά την ημερομηνία των οικονομικών καταστάσεων και τα αναφερθέντα ποσά εισοδημάτων και εξόδων κατά τη διάρκεια της υπό αναφορά χρήσης. Παρά το γεγονός ότι αυτοί οι υπολογισμοί βασίζονται στην καλύτερη δυνατή γνώση της Διοίκησης σε σχέση με τις τρέχουσες συνθήκες και ενέργειες, τα πραγματικά αποτελέσματα μπορεί τελικά να διαφέρουν από αυτούς τους υπολογισμούς. Τα ποσά που εμπεριέχονται στις παρούσες οικονομικές καταστάσεις έχουν στρογγυλοποιηθεί σε χιλιάδες ευρώ. Λόγω του γεγονότος αυτού, διαφορές που ενδέχεται να υπάρχουν οφείλονται σε αυτές τις στρογγυλοποιήσεις. 45 Ετήσια Οικονομική Έκθεση για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου 2019 έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά 2.2. Νέα πρότυπα, τροποποιήσεις προτύπων και διερμηνείες Στις Οικονομικές Καταστάσεις έχουν τηρηθεί οι λογιστικές πολιτικές που χρησιμοποιήθηκαν για να καταρτιστούν οι Οικονομικές Καταστάσεις της χρήσης 2018, προσαρμοσμένων με νέα Πρότυπα, και τις αναθεωρήσεις επί των Προτύπων που επιτάσσουν τα ΔΠΧΑ. Νέα πρότυπα, τροποποιήσεις προτύπων και διερμηνείες: Συγκεκριμένα νέα πρότυπα, τροποποιήσεις προτύπων και διερμηνείες έχουν εκδοθεί, τα οποία είναι υποχρεωτικά για λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την 1/1/2019 ή μεταγενέστερα. Η εκτίμηση της Εταιρείας σχετικά με την επίδραση από την εφαρμογή αυτών των νέων προτύπων, τροποποιήσεων και διερμηνειών παρατίθεται παρακάτω. Πρότυπα και Διερμηνείες υποχρεωτικά για την τρέχουσα οικονομική χρήση ΔΠΧΑ 16 «Μισθώσεις» Το ΔΠΧΑ 16 εκδόθηκε τον Ιανουάριο του 2016 και αντικαθιστά το ΔΛΠ 17. Σκοπός του προτύπου είναι να εξασφαλίσει ότι οι μισθωτές και οι εκμισθωτές παρέχουν χρήσιμη πληροφόρηση που παρουσιάζει εύλογα την ουσία των συναλλαγών που αφορούν μισθώσεις. Το ΔΠΧΑ 16 εισάγει ένα ενιαίο μοντέλο για το λογιστικό χειρισμό από την πλευρά του μισθωτή, το οποίο απαιτεί ο μισθωτής να αναγνωρίζει περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις για όλες τις συμβάσεις μισθώσεων με διάρκεια άνω των 12 μηνών, εκτός εάν το υποκείμενο περιουσιακό στοιχείο είναι μη σημαντικής αξίας. Σχετικά με το λογιστικό χειρισμό από την πλευρά του εκμισθωτή, το ΔΠΧΑ 16 ενσωματώνει ουσιαστικά τις απαιτήσεις του ΔΛΠ 17. Επομένως, ο εκμισθωτής συνεχίζει να κατηγοριοποιεί τις συμβάσεις μισθώσεων σε λειτουργικές και χρηματοδοτικές μισθώσεις, και να ακολουθεί διαφορετικό λογιστικό χειρισμό για κάθε τύπο σύμβασης. Οι υφιστάμενες συμβάσεις μίσθωσης γης και κτιρίων περιλαμβάνονται στον υπολογισμό των σχετικών δικαιωμάτων χρήσης και υποχρεώσεων από χρηματοδοτικές μισθώσεις. Ωστόσο, σύμφωνα με την αξιολόγηση που πραγματοποιήθηκε από τη Διοίκηση και λαμβάνοντας υπόψη τα όρια σημαντικότητας της Εταιρείας δεν αναμένεται καμία ουσιαστική επίδραση στη χρηματοοικονομική θέση της Εταιρείας κατά την ημερομηνία υιοθέτησης του Προτύπου. Αντίθετα με τις μισθώσεις γης και κτηρίων, οι λοιπές υφιστάμενες συμβάσεις μίσθωσης, κυρίως επιχειρησιακού και επαγγελματικού εξοπλισμού, λόγω έλλειψης ποιοτικής και ποσοτικής σημασίας και κατόπιν προσεκτικής ανάλυσης κόστους - ωφέλειας και σημαντικότητας για την Εταιρεία, δεν περιλαμβάνονται στην αναγνώριση δικαιωμάτων χρήσης και υποχρεώσεων από χρηματοδοτικές μισθώσεις σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 16. Ε.Δ.Δ.Π.Χ.A 23 «Αβεβαιότητα σχετικά με τον χειρισμό θεμάτων φορολογίας εισοδήματος» Η Διερμηνεία παρέχει επεξηγήσεις ως προς την αναγνώριση και επιμέτρηση του τρέχοντος και αναβαλλόμενου φόρου εισοδήματος όταν υπάρχει αβεβαιότητα σχετικά με την φορολογική αντιμετώπιση κάποιων στοιχείων. Το Ε.Δ.Δ.Π.Χ.A 23 έχει εφαρμογή σε όλες τις πτυχές της λογιστικοποίησης του φόρου εισοδήματος όταν υπάρχει τέτοια αβεβαιότητα, συμπεριλαμβανομένου του φορολογητέου κέρδους/ζημιάς, της φορολογικής βάσης των περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων, τα φορολογικά κέρδη και φορολογικές ζημιές και τους φορολογικούς συντελεστές. ΔΛΠ 19 (Τροποποιήσεις) «Τροποποίηση προγράμματος, περικοπή ή διακανονισμός» Οι τροποποιήσεις καθορίζουν τον τρόπο με τον οποίο οι οντότητες πρέπει να προσδιορίζουν τα συνταξιοδοτικά έξοδα όταν λαμβάνουν χώρα αλλαγές σε συνταξιοδοτικά προγράμματα καθορισμένων παροχών. 46 Ετήσια Οικονομική Έκθεση για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου 2019 έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά Ετήσιες βελτιώσεις σε ΔΠΧΑ (Κύκλος 2015 – 2017) Οι τροποποιήσεις που παρατίθενται παρακάτω περιλαμβάνουν αλλαγές σε ένα ΔΠΧΑ. ΔΛΠ 12 «Φόροι εισοδήματος» Οι τροποποιήσεις διευκρινίζουν πως μία οντότητα λογιστικοποιεί όλες τις επιπτώσεις στο φόρο εισοδήματος από πληρωμές μερισμάτων με τον ίδιο τρόπο. Πρότυπα και Διερμηνείες υποχρεωτικά για μεταγενέστερες περιόδους ΔΛΠ 1 και ΔΛΠ 8 (Τροποποιήσεις) «Ορισμός του ουσιώδους» (εφαρμόζεται στις ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2020) Οι τροποποιήσεις αποσαφηνίζουν τον ορισμό του ουσιώδους και πώς πρέπει να χρησιμοποιείται, συμπληρώνοντας τον ορισμό με οδηγίες οι οποίες παρέχονταν έως τώρα σε άλλα σημεία των ΔΠΧΑ. Επιπλέον, έχουν βελτιωθεί οι διευκρινίσεις που συνοδεύουν τον ορισμό. Τέλος, οι τροποποιήσεις διασφαλίζουν ότι ο ορισμός του ουσιώδους εφαρμόζεται με συνέπεια σε όλα τα ΔΠΧΑ. Οι τροποποιήσεις δεν έχουν υιοθετηθεί ακόμη από την Ευρωπαϊκή Ένωση. ΔΛΠ 1 (Τροποποίηση) «Ταξινόμηση υποχρεώσεων ως βραχυπρόθεσμες ή μακροπρόθεσμες» (εφαρμόζονται στις ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2022) Η τροποποίηση διευκρινίζει ότι οι υποχρεώσεις ταξινομούνται ως βραχυπρόθεσμες ή μακροπρόθεσμες βάσει των δικαιωμάτων που είναι σε ισχύ στη λήξη της περιόδου αναφοράς. Η ταξινόμηση δεν επηρεάζεται από τις προσδοκίες της οντότητας ή από γεγονότα μετά την ημερομηνία αναφοράς. Επιπλέον, η τροποποίηση αποσαφηνιζει τη σημασία του όρου «διακανονισμός» μιας υποχρέωσης του ΔΛΠ 1. Η τροποποίηση δεν έχει υιοθετηθεί ακόμη από την Ευρωπαϊκή Ένωση. 2.3. Σημαντικές λογιστικές εκτιμήσεις και κρίσεις της διοίκησης Η Εταιρεία προβαίνει σε εκτιμήσεις, παραδοχές και αξιολογικές κρίσεις προκειμένου να επιλέξει τις καταλληλότερες λογιστικές αρχές σε σχέση με την μελλοντική εξέλιξη γεγονότων και συναλλαγών. Οι εν λόγω εκτιμήσεις, παραδοχές και κρίσεις επανεξετάζονται περιοδικά προκειμένου να ανταποκρίνονται στα τρέχοντα δεδομένα και να αντανακλούν τους εκάστοτε τρέχοντες κινδύνους και βασίζονται στην προγενέστερη εμπειρία της Διοίκησης της Εταιρείας σε σχέση με το επίπεδο/όγκο των συναφών συναλλαγών ή γεγονότων. Οι βασικές εκτιμήσεις και αξιολογικές κρίσεις οι οποίες αναφέρονται σε δεδομένα η εξέλιξη των οποίων θα μπορούσε να επηρεάσει τα κονδύλια των οικονομικών καταστάσεων, τους επόμενους 12 μήνες έχουν ως κάτωθι: Α. Πρόβλεψη για επισφαλείς απαιτήσεις Οι επισφαλούς είσπραξης λογαριασμοί απεικονίζονται με τα ποσά τα οποία είναι πιθανόν να ανακτηθούν. Οι εκτιμήσεις για τα ποσά που αναμένεται να ανακτηθούν προκύπτουν κατόπιν ανάλυσης καθώς και από την εμπειρία της Εταιρείας σχετικά με την πιθανότητα επισφαλειών των πελατών. Μόλις γίνει γνωστό ότι ένας συγκεκριμένος λογαριασμός υπόκειται σε μεγαλύτερο κίνδυνο του συνήθους πιστωτικού κινδύνου (π.χ., χαμηλή πιστοληπτική ικανότητα του πελάτη, διαφωνία σχετικά με την ύπαρξη ή το ποσό της απαίτησης, κτλ.), ο λογαριασμός αναλύεται και κατόπιν καταγράφεται ως επισφάλεια εάν οι συνθήκες υποδηλώνουν ότι η απαίτηση είναι ανείσπρακτη. 47 Ετήσια Οικονομική Έκθεση για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου 2019 έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά Β. Ωφέλιμη ζωή αποσβέσιμων στοιχείων Η διοίκηση της Εταιρείας εξετάζει τις ωφέλιμες ζωές των αποσβέσιμων στοιχείων σε κάθε χρήση. Την ημερομηνία της κατάστασης χρηματοοικονομικής θέσης η Διοίκηση της Εταιρείας εκτιμά ότι οι ωφέλιμες ζωές αντιπροσωπεύουν την αναμενόμενη χρησιμότητα των στοιχείων του ενεργητικού. Τα πραγματοποιηθέντα αποτελέσματα, ωστόσο, είναι πιθανό να διαφέρουν λόγω τεχνικής βαθμιαίας απαξίωσης, κυρίως όσον αφορά το λογισμικό και το μηχανογραφικό εξοπλισμό. Γ. Εκτίμηση της αξίας των ακινήτων που αποτιμώνται στην εύλογη αξία τους Η αποτίμηση των ακινήτων είναι εγγενώς υποκειμενική και αβέβαιη λόγω της ιδιαίτερης φύσης κάθε ακινήτου και της ανάγκης να γίνουν εκτιμήσεις και παραδοχές σχετικά, μεταξύ άλλων, με την απόδοση και το ποσοστό πληρότητας του ακινήτου. Η Εταιρεία αναθέτει ετησίως σε ειδικό εκτιμητή την αναθεώρηση των εύλογων αξιών των ακινήτων ιδιοκτησίας της Εταιρείας. Δ. Εκτίμηση εύλογης αξίας χρηματοοικονομικών μέσων Ο υπολογισμός της εύλογης αξίας των χρηματοοικονομικών στοιχείων του ενεργητικού και παθητικού για τα οποία δεν υπάρχουν δημοσιευμένες τιμές αγοράς, απαιτεί τη χρησιμοποίηση συγκεκριμένων τεχνικών εκτίμησης. Ο υπολογισμός της εύλογης αξίας τους απαιτεί διαφόρων ειδών εκτιμήσεις. Οι σημαντικότερες αφορούν στην εκτίμηση των διαφόρων κινδύνων στους οποίους υπόκειται το μέσο, όπως επιχειρηματικός κίνδυνος, κίνδυνος ρευστότητας κτλ., και στην εκτίμηση των μελλοντικών προοπτικών κερδοφορίας επιχειρήσεων σε περίπτωση αποτίμησης συμμετοχικών τίτλων. Ε. Απομείωση χρηματοοικονομικών μέσων Η Εταιρεία ακολουθεί τις οδηγίες του ΔΠΧΑ 9 για τον έλεγχο απομείωσης της αξίας των επενδύσεών του. Η ζημία απομείωσης χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων βασίζεται σε παραδοχές σχετικά με τον κίνδυνο πιστωτικής αθέτησης και τα ποσοστά των αναμενόμενων ζημιών. Η Εταιρεία χρησιμοποίει κρίση για να κάνει αυτές τις υποθέσεις ή να επιλέξει τις πληροφορίες σχετικά με τις ενδεχόμενες μελλοντικές αθετήσεις με βάση τις ιστορικές πληροφορίες που έχει στη διάθεσή της, τις υπάρχουσες συνθήκες της αγοράς, καθώς και μελλοντικές εκτιμήσεις στο τέλος κάθε περιόδου αναφοράς. ΣΤ. Πρόβλεψη για φόρο εισοδήματος Η πρόβλεψη για φόρο εισοδήματος υπολογίζεται με εκτίμηση των φόρων που θα καταβληθούν στις φορολογικές αρχές και περιλαμβάνει τον τρέχοντα φόρο εισοδήματος για κάθε χρήση και πρόβλεψη για τους πρόσθετους φόρους που πιθανόν να προκύψουν σε φορολογικούς ελέγχους. Ζ. Πρόβλεψη για αποζημίωση προσωπικού Το ύψος της πρόβλεψης για αποζημίωση προσωπικού βασίζεται σε αναλογιστική μελέτη. Η αναλογιστική μελέτη περιλαμβάνει την στοιχειοθέτηση παραδοχών σχετικών με το προεξοφλητικό επιτόκιο, το ποσοστό αύξησης των αμοιβών των εργαζομένων, την αύξηση του δείκτη τιμών καταναλωτή και την αναμενόμενη εναπομένουσα εργασιακή ζωή. Οι παραδοχές που χρησιμοποιούνται εμπεριέχουν σημαντική αβεβαιότητα και η Διοίκηση της Εταιρείας προβαίνει σε συνεχή επανεκτίμησή τους. 48 Ετήσια Οικονομική Έκθεση για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου 2019 έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά 2.4. Λειτουργικοί τομείς Οι λειτουργικοί τομείς αναγνωρίζονται και παρουσιάζονται με βάση την εσωτερική κατηγοριοποίηση η οποία παρουσιάζεται στον Επικεφαλής Λήψης Επιχειρηματικών Αποφάσεων (Chief Operating Decision Maker). O Chief Operating Decision Maker είναι ένας άνθρωπος ή μια ομάδα ανθρώπων που κατανέμει τις πηγές και assets την αποδοτικότητα των λειτουργικών τομέων της οικονομικής οντότητας. Η Εταιρεία έχει ορίσει τα εκτελεστικά μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου ως Chief Operating Decision Maker. Για τον εντοπισμό των λειτουργικών τομέων η Εταιρεία χρησιμοποιεί κατά κανόνα την γεωγραφική περιοχή δραστηριοποίησής της. Η Εταιρεία δραστηριοποιείται στην Ευρώπη, αλλά το μεγαλύτερο μέρος των συναλλαγών της προέρχεται από την Ελλάδα, και η διάκριση πραγματοποιείται σε επίπεδο εσόδου. 2.5. Λειτουργικό νόμισμα και νόμισμα παρουσίασης Τα στοιχεία των οικονομικών καταστάσεων της Εταιρείας καταχωρούνται στο νόμισμα του πρωτεύοντος οικονομικού περιβάλλοντος, στο οποίο λειτουργεί («λειτουργικό νόμισμα»). Οι οικονομικές καταστάσεις παρουσιάζονται σε Ευρώ, που είναι το λειτουργικό νόμισμα αποτίμησης και το νόμισμα παρουσίασης της Εταιρείας. 2.6. Συναλλαγές και υπόλοιπα σε ξένο νόμισμα Οι συναλλαγές σε ξένα νομίσματα μετατρέπονται στο λειτουργικό νόμισμα με ισοτιμίες που ισχύουν κατά την ημερομηνία των συναλλαγών. Κέρδη και ζημίες από συναλλαγματικές διαφορές οι οποίες προκύπτουν από την τακτοποίηση τέτοιων συναλλαγών κατά τη διάρκεια της χρήσης και από τη μετατροπή των νομισματικών στοιχείων που εκφράζονται σε ξένο νόμισμα με τις ισχύουσες ισοτιμίες κατά την ημερομηνία αναφοράς, καταχωρούνται στα αποτελέσματα. 2.7. Ενσώματα πάγια περιουσιακά στοιχεία Τα ενσώματα πάγια περιουσιακά στοιχεία της Εταιρείας αποτιμώνται ανά κατηγορία ως ακολούθως: Τα ακίνητα (οικόπεδα και κτίρια) και τα έπιπλα (κατά την ημερομηνία μετάβασης) αποτιμώνται στην εύλογη αξία τους, μειωμένη κατά τις μεταγενέστερες αποσβέσεις και ζημίες απομείωσης. Οι άλλες κατηγορίες παγίων αποτιμώνται στο κόστος κτήσης μείον τις σωρευμένες αποσβέσεις και τις τυχόν ζημίες απομείωσης. Στο κόστος κτήσης περιλαμβάνονται όλες οι άμεσες επιριπτέες δαπάνες για την απόκτηση των στοιχείων. Σημαντικές μεταγενέστερες προσθήκες και βελτιώσεις κεφαλαιοποιούνται στο κόστος κτήσης των σχετικών περιουσιακών στοιχείων εφόσον προσαυξάνουν την ωφέλιμη ζωή ή και την παραγωγική δυναμικότητα. Οι δαπάνες επισκευής και συντήρησης καταχωρούνται στα αποτελέσματα της χρήσης στην οποία πραγματοποιούνται. Η εκτίμηση της εύλογης αξίας των οικοπέδων και κτιρίων προσδιορίζεται από ανεξάρτητους εκτιμητές. Τα ακίνητα αναπροσαρμόζονται σε τακτά χρονικά διαστήματα ούτως ώστε οι αναπόσβεστες αξίες να μη διαφέρουν από τις εύλογες αξίες κατά την ημερομηνία των οικονομικών καταστάσεων. Αυξήσεις στην λογιστική αξία των παραγωγικών ακινήτων που προκύπτουν από αναπροσαρμογές στην εύλογη αξία καταχωρούνται σε αποθεματικό των ιδίων κεφαλαίων, εκτός εάν αφορά σε αναστροφή μειωτικής αναπροσαρμογής (υποτίμησης) συγκεκριμένου ακινήτου που είχε καταχωρηθεί στα έξοδα. Σε αυτήν την περίπτωση ισόποσο μέρος της αναπροσαρμογής καταχωρείται στα έσοδα. Μειώσεις στη λογιστική αξία, που προκύπτουν από την αναπροσαρμογή, καταχωρούνται στα έξοδα αφού πρώτα διαγραφεί το τυχόν σχηματισμένο αποθεματικό αναπροσαρμογής για το συγκεκριμένο στοιχείο. 49 Ετήσια Οικονομική Έκθεση για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου 2019 έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά Κατά την πώληση των ενσώματων παγίων, οι διαφορές μεταξύ του τιμήματος που λαμβάνεται και της λογιστικής τους αξίας, καταχωρούνται ως κέρδη ή ζημίες στα αποτελέσματα. Για τα παραγωγικά ακίνητα που αποτιμώνται στις εύλογες αξίες τους, το τυχόν αποθεματικό αναπροσαρμογής που υπάρχει στα ίδια κεφάλαια κατά την πώληση, μεταφέρεται στα κέρδη εις νέον. Η Εταιρεία ακολουθεί στην σταθερή μέθοδο αποσβέσεων για τα πάγια καθ’ όλη τη διάρκεια της ωφέλιμης ζωής τους, δηλαδή οι ετήσιες αποσβέσεις κάθε παγίου προσδιορίζονται από την εφαρμογή ενός συντελεστή απόσβεσης επί της αξίας κτήσης του και επιβαρύνουν τα αποτελέσματα της χρήσης. Η ωφέλιμη ζωή επανεξετάζεται σε ετήσια βάση. Η ωφέλιμη ζωή των παγίων περιουσιακών στοιχείων της Εταιρείας, εκτός των οικοπέδων τα οποία δεν αποσβένονται, έχει καθορισθεί ως εξής: - Κτίρια - Αυτοκίνητα - Λοιπός εξοπλισμός 45 6-7 5 - 10 Έτη Έτη Έτη 2.8. Επενδύσεις σε ακίνητα Ακίνητα τα οποία κατέχονται ή για μακροχρόνιες εκμισθώσεις ή για κεφαλαιουχικά κέρδη ή και για τα δύο, και τα οποία δε χρησιμοποιούνται από την Εταιρεία, κατηγοριοποιούνται ως επενδύσεις σε ακίνητα. Οι επενδύσεις σε ακίνητα περιλαμβάνουν ιδιόκτητα οικόπεδα, ιδιόκτητα κτίρια και κτίρια από χρηματοδοτικές μισθώσεις. Από την 1 Ιανουάριου 2009 σύμφωνα με την τροποποίηση του ΔΛΠ 40 «Επενδυτικά Ακίνητα» (και επακόλουθες τροποποιήσεις στο ΔΛΠ 16 «Ενσώματες Ακινητοποιήσεις»), η Εταιρεία συμπεριλαμβάνει ακίνητα υπό κατασκευή στις επενδύσεις σε ακίνητα. Υπό κατασκευή επενδύσεις αναταξινομούνται από τις ενσώματες ακινητοποιήσεις στα επενδυτικά ακίνητα σε κόστος και αποτιμώνται μεταγενέστερα σε εύλογη αξία εφόσον η εύλογη αξία μπορεί να επιμετρηθεί με αξιοπιστία. Οι επενδύσεις σε ακίνητα αναγνωρίζονται αρχικά στο κόστος, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών άμεσων εξόδων κτήσης. Το κόστος δανεισμού κεφαλαιοποιείται όσο διαρκεί η απόκτηση ή η κατασκευή και παύει όταν το πάγιο ολοκληρωθεί ή σταματήσει η κατασκευή του. Μετά την αρχική αναγνώριση, οι επενδύσεις σε ακίνητα αναγνωρίζονται σε εύλογη αξία. Η εύλογη αξία βασίζεται σε τιμές που ισχύουν σε μία ενεργή αγορά, αναμορφωμένες, όπου κρίνεται απαραίτητο, λόγω διαφορών στη φυσική κατάσταση, την τοποθεσία ή την κατάσταση του εκάστοτε ακινήτου. Αν η πληροφόρηση αυτή δεν είναι διαθέσιμη, η Εταιρεία εφαρμόζει εναλλακτικές μεθόδους αποτίμησης όπως πρόσφατες τιμές σε λιγότερο ενεργής αγορές ή προεξόφληση ταμειακών ροών. Οι αποτιμήσεις αυτές διεξάγονται κάθε έτος από ανεξάρτητους εκτιμητές και συνάδουν με τις οδηγίες που εκδίδονται από την Επιτροπή των Διεθνών Προτύπων Αποτίμησης (International Valuation Standards Committee). Η μέθοδος της εύλογης αξίας στα υπό κατασκευή ακίνητα εφαρμόζεται μονάχα όταν αυτή μπορεί να επιμετρηθεί με αξιοπιστία. Μεταγενέστερες δαπάνες προστίθενται στη λογιστική αξία του ακινήτου μόνο όταν είναι πιθανόν ότι μελλοντικά οικονομικά οφέλη, που σχετίζονται με το εν λόγω ακίνητο, θα εισρεύσουν στην Εταιρεία και ότι τα σχετικά κόστη μπορούν να μετρηθούν αξιόπιστα. Τα έξοδα επιδιορθώσεων και συντηρήσεων επιβαρύνουν τα αποτελέσματα της χρήσης κατά την οποία πραγματοποιούνται. Μεταβολές στις εύλογες αξίες καταχωρούνται στα αποτελέσματα χρήσης. Οι επενδύσεις σε ακίνητα παύουν να αναγνωρίζονται όταν πωλούνται ή όταν παύει οριστικά η χρήση ενός επενδυτικού ακινήτου και δεν αναμένεται οικονομικό όφελος από την πώληση του. 50 Ετήσια Οικονομική Έκθεση για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου 2019 έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά Αν η χρήση κάποιου ακινήτου το οποίο έχει ταξινομηθεί στις επενδύσεις σε ακίνητα μεταβληθεί σε ιδιόχρηση, τότε το ακίνητο ταξινομείται στα ενσώματα πάγια περιουσιακά στοιχεία και η εύλογη αξία του κατά την ημερομηνία της επαναταξινόμησης θεωρείται το τεκμαρτό κόστος του ακινήτου για λογιστικούς σκοπούς. Αν η χρήση ενός πάγιου περιουσιακού στοιχείου μεταβληθεί και το ακίνητο χαρακτηριστεί ως επενδυτικό ακίνητο, οποιαδήποτε διαφορά που προκύπτει μεταξύ της λογιστικής και της εύλογης του αξίας κατά την ημερομηνία της μεταφοράς του, αναγνωρίζεται στα ίδια κεφάλαια ως επανεκτίμηση της αξίας των πάγιων περιουσιακών στοιχείων, βάσει του ΔΛΠ 16. Ωστόσο, εάν το κέρδος από αποτίμηση σε εύλογη αξία αντιστρέφει προγενέστερες ζημιές απομείωσης, τότε το κέρδος αυτό αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα χρήσης. 2.9. Άυλα περιουσιακά στοιχεία - Λογισμικό Οι άδειες λογισμικού αποτιμώνται στο κόστος κτήσεως μείον συσσωρευμένες αποσβέσεις, μείον οποιαδήποτε συσσωρευμένη απομείωση. Οι αποσβέσεις διενεργούνται με βάση τη σταθερή μέθοδο στο διάστημα της ωφέλιμης ζωής τους, η οποία είναι 3 έως 5 χρόνια. 2.10. Απομείωση αξίας περιουσιακών στοιχείων Τα περιουσιακά στοιχεία που έχουν απροσδιόριστη ωφέλιμη ζωή δεν αποσβένονται αλλά υπόκεινται σε έλεγχο απομείωσης ετησίως και όταν κάποια γεγονότα καταδεικνύουν ότι η λογιστική αξία μπορεί να μην είναι ανακτήσιμη. Τα περιουσιακά στοιχεία που αποσβένονται υπόκεινται σε έλεγχο απομείωσης της αξίας τους όταν υπάρχουν ενδείξεις ότι η λογιστική αξία τους δε θα ανακτηθεί. Η ανακτήσιμη αξία είναι η μεγαλύτερη μεταξύ της εύλογης αξίας μείον έξοδα πώλησης και της αξίας χρήσης. Οι ζημιές απομείωσης καταχωρούνται σαν έξοδα στην κατάσταση συνολικών εισοδημάτων στη χρήση που προκύπτουν. Α. Μη χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία Οι ενσώµατες ακινητοποιήσεις και άλλα µη κυκλοφορούντα στοιχεία ενεργητικού (συμπεριλαμβανομένης της υπεραξίας και των ασώµατων ακινητοποιήσεων) εξετάζονται για πιθανή ζηµία αποµειώσεως, όταν γεγονότα ή αλλαγές στις συνθήκες υποδηλώνουν ότι η λογιστική αξία μπορεί να μην είναι ανακτήσιμη. Όταν η λογιστική αξία κάποιου περιουσιακού στοιχείου υπερβαίνει το ανακτήσιμο ποσό του, η αντίστοιχη ζημία απομείωσής του καταχωρείται στην κατάσταση αποτελεσμάτων. Η ανακτήσιμη αξία προσδιορίζεται ως η μεγαλύτερη αξία μεταξύ της καθαρής τιμής πώλησης και της αξίας χρήσεως. Καθαρή τιμή πώλησης είναι το ποσό που μπορεί να ληφθεί από τη πώληση ενός περιουσιακού στοιχείου στα πλαίσια μιας αμφοτεροβαρούς συναλλαγής στην οποία τα μέρη έχουν πλήρη γνώση και προσχωρούν οικειοθελώς, μετά την αφαίρεση κάθε πρόσθετου άμεσου κόστους διάθεσης του περιουσιακού στοιχείου, ενώ, αξία χρήσης είναι η καθαρή παρούσα αξία των εκτιμώμενων μελλοντικών ταμειακών ροών που αναμένεται να πραγματοποιηθούν από τη συνεχή χρήση ενός περιουσιακού στοιχείου και από την πρόσοδο που αναμένεται να προκύψει από τη διάθεσή του στο τέλος της εκτιμώμενης ωφέλιμης ζωής του. 51 Ετήσια Οικονομική Έκθεση για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου 2019 έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά Β. Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία Το ∆ΠΧΑ 9 εισήγαγε ένα νέο µοντέλο αναµενόµενων πιστωτικών ζηµιών (expected credit losses – ECL) το οποίο αντικατέστησε το υφιστάµενο µοντέλο των πραγµατοποιηθεισών ζηµιών του ∆ΛΠ 39. Οι νέες απαιτήσεις κατήργησαν το κριτήριο του ∆ΛΠ 39 , σύµφωνα µε το οποίο οι ζηµιές από πιστωτικό κίνδυνο αναγνωρίζονταν µόνο µετά την επέλευση ενός ζηµιογόνου γεγονότος. Οι αναµενόµενες πιστωτικές ζηµιές βασίζονται στη διαφορά µεταξύ των συµβατικών ταµειακών ροών και όλων των ταµειακών ροών που η Εταιρεία αναµένει να λάβει. Η διαφορά προεξοφλείται χρησιµοποιώντας µια εκτίµηση του αρχικού πραγµατικού επιτοκίου του χρηµατοοικονοµικού περιουσιακού στοιχείου. Ειδικότερα, κατά την αρχική αναγνώριση ενός μέσου, αναγνωρίζονται οι αναμενόμενες ζημίες λόγω πιστωτικού κινδύνου για τις αναμενόμενες ζημίες 12 μηνών. Στην περίπτωση, ωστόσο, που η πιστοληπτική ικανότητα των εκδοτών επιδεινωθεί σημαντικά μετά την αρχική αναγνώριση ή στην περίπτωση των μέσων που χαρακτηρίζονται ως απομειωμένα κατά την αρχική τους αναγνώριση, οι αναμενόμενες ζημίες λόγω πιστωτικού κινδύνου αναγνωρίζονται για όλη τη διάρκεια ζωής των μέσων. Για τα συµβατικά περιουσιακά στοιχεία και τις απαιτήσεις από πελάτες, η Εταιρεία έκρινε ότι έχουν γενικά πολύ χαμηλό πιστωτικό κίνδυνο και ως εκ τούτου η εφαρμογή του νέο μοντέλου της αναμενόμενης ζημιάς δεν θα έχει καμία επίδραση στην Εταιρεία. 2.11. Χρηματοοικονομικά στοιχεία Σύµφωνα µε το ∆ΠΧΑ 9, τα χρηµατοοικονοµικά µέσα επιµετρώνται στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων, στο αποσβέσιµο κόστος, ή στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών συνολικών εσόδων. i) Ταξινόμηση Η κατάταξη των χρηματοοικονομικών στοιχείων βάσει του επιχειρηματικού μοντέλου της Εταιρείας και των χαρακτηριστικών των ταμειακών ροών του χρηματοοικονομικού στοιχείου («SPPI» κριτήριο). Η Εταιρεία κατατάσσει τα χρηματοοικονομικά της στοιχεία στις ακόλουθες κατηγορίες: • Χρηματοοικονομικά στοιχεία στο αποσβεσμένο κόστος • Χρηματοοικονομικά στοιχεία στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων • Χρηματοοικονομικά στοιχεία στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων Χρηματοοικονομικά στοιχεία στο αποσβεσμένο κόστος Ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο επιμετράται στο αποσβεσμένο κόστος εάν πληρούνται αμφότερες οι ακόλουθες προϋποθέσεις: α) το χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο διατηρείται στο πλαίσιο ενός επιχειρηματικού μοντέλου, στόχος του οποίου είναι η διακράτηση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων με σκοπό την είσπραξη συμβατικών ταμειακών ροών, και β) βάσει των συμβατικών όρων που διέπουν το χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο, δημιουργούνται σε συγκεκριμένες ημερομηνίες ταμειακές ροές που συνίστανται αποκλειστικά σε αποπληρωμή κεφαλαίου και τόκων επί του ανεξόφλητου υπολοίπου κεφαλαίου. 52 Ετήσια Οικονομική Έκθεση για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου 2019 έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά Τα χρηµατοοικονοµικά στοιχεία που ταξινοµούνται σε αυτή την κατηγορία περιλαµβάνουν κυρίως: • Εμπορικές και λοιπές απαιτήσεις • Λοιπά χρηµατοοικονοµικά στοιχεία επιµετρούµενα στο αποσβέσιµο κόστος Χρηματοοικονομικά στοιχεία σε εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων Ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο επιμετράται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων εάν πληρούνται αμφότερες οι ακόλουθες προϋποθέσεις: α) το χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο διατηρείται στο πλαίσιο ενός επιχειρηματικού μοντέλου του οποίου ο στόχος επιτυγχάνεται τόσο με την είσπραξη συμβατικών ταμειακών ροών όσο και με την πώληση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων, και β) βάσει των συμβατικών όρων που διέπουν το χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο, δημιουργούνται σε συγκεκριμένες ημερομηνίες ταμειακές ροές που συνίστανται αποκλειστικά σε αποπληρωμή κεφαλαίου και τόκων επί του ανεξόφλητου υπολοίπου κεφαλαίου. Στην κατηγορία αυτή περιλαµβάνονται επενδύσεις σε συµµετοχικούς τίτλους. Χρηματοοικονομικά στοιχεία σε εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων Σε κάθε άλλη περίπτωση ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο επιμετράται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων. ii) Αναγνώριση και επιμέτρηση Κατά την αρχική αναγνώριση, η Εταιρεία επιμετρά ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο στην εύλογη αξία συν - στην περίπτωση χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου που δεν επιμετράται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων - το κόστος συναλλαγών που αποδίδεται άμεσα στην απόκτηση ή την έκδοση του χρηματοοικονομικού στοιχείου. Άμεσες δαπάνες απόκτησης/συναλλαγής χρηματοοικονομικών στοιχείων στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα την περίοδο που προκύπτουν. Χρηματοοικονομικά στοιχεία στο αποσβεσμένο κόστος Επιμετρώνται μεταγενέστερα στο αναπόσβεστο κόστος χρησιμοποιώντας τη μέθοδο του πραγματικού επιτοκίου. Τα έσοδα από τόκους περιλαμβάνονται στα χρηματοοικονομικά έσοδα και υπολογίζονται με τη μέθοδο του πραγματικού επιτοκίου. Κέρδος ή ζημία από αποαναγνώριση αναγνωρίζεται στα απευθείας στα αποτελέσματα. Ζημίες απομείωσης καταχωρούνται σε ξεχωριστή γραμμή στην κατάσταση αποτελεσμάτων. Επενδύσεις σε συμμετοχικούς τίτλους Κατά την αρχική αναγνώριση, η Εταιρεία επέλεξε αμετάκλητα να απεικονίζει στα λοιπά συνολικά έσοδα μεταγενέστερες μεταβολές της εύλογης αξίας επενδύσεων σε συμμετοχικούς τίτλους μέχρι την παύση αναγνώρισης των χρηματοοικονομικών αυτών στοιχείων. Το σωρευτικό κέρδος ή ζημία που είχε προηγουμένως αναγνωριστεί στα λοιπά συνολικά έσοδα δεν ανακατατάσσεται από την καθαρή θέση στα αποτελέσματα μετά την παύση αναγνώρισης των χρηματοοικονομικών στοιχείων, ωστόσο η Εταιρεία μπορεί να μεταφέρει τα σωρευτικά κέρδη ή ζημίες στα ίδια κεφάλαια. Τα μερίσματα από αυτές τις επενδύσεις αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα όταν έχει εδραιωθεί το δικαίωμα της Εταιρείας να εισπράξει το μέρισμα. 53 Ετήσια Οικονομική Έκθεση για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου 2019 έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά Χρηματοοικονομικά στοιχεία σε εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων Κέρδη ή ζηµίες που προκύπτουν από μεταγενέστερες µεταβολές της εύλογης αξίας των χρηµατοοικονοµικών στοιχείων σε εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων αναγνωρίζονται στα αποτελέσµατα την περίοδο που προκύπτουν. 2.12. Εμπορικές απαιτήσεις και λοιπές απαιτήσεις Οι απαιτήσεις από πελάτες καταχωρούνται αρχικά στην εύλογη αξία τους και μεταγενέστερα αποτιμώνται στο αναπόσβεστο κόστος με τη μέθοδο του πραγματικού επιτοκίου, αφαιρουμένων και των ζημιών απομείωσης. 2.13. Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα Τα ταμειακά διαθέσιμα και ταμειακά ισοδύναμα περιλαμβάνουν τα μετρητά, και τις καταθέσεις όψεως. 2.14. Μετοχικό κεφάλαιο Το μετοχικό κεφάλαιο περιλαμβάνει τις κοινές μετοχές της Εταιρείας και περιλαμβάνεται στα ίδια κεφάλαια. Άμεσα έξοδα για την έκδοση μετοχών, εμφανίζονται μετά την αφαίρεση του σχετικού φόρου εισοδήματος, σε μείωση του προϊόντος της έκδοσης. Άμεσα έξοδα που σχετίζονται με την έκδοση μετοχών για την απόκτηση επιχειρήσεων περιλαμβάνονται στο κόστος κτήσεως της επιχειρήσεως που αποκτάται. 2.15. Δανεισμός Τα δάνεια καταχωρούνται αρχικά στην εύλογη αξία τους, μειωμένα με τα τυχόν άμεσα έξοδα για την πραγματοποίηση της συναλλαγής. Στη συνέχεια αποτιμώνται στο αναπόσβεστο κόστος βάσει της μεθόδου του πραγματικού επιτοκίου. Τυχόν διαφορά μεταξύ του εισπραχθέντος ποσού (καθαρό από σχετικά έξοδα) και της αξίας εξόφλησης αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα κατά τη διάρκεια του δανεισμού βάσει της μεθόδου του πραγματικού επιτοκίου. Η ταξινόμηση τους γίνεται με βάση την συμβατική ημερομηνία διακανονισμού της υποχρέωσης .Το μέρος της υποχρέωσης που θα διακανονισθεί σε διάστημα 12 μηνών από την λήξη της χρήσης εμφανίζεται ως βραχυπρόθεσμη υποχρέωση, ενώ το μέρος των δανείων που θα διακανονισθεί μεταγενέστερα εμφανίζεται υπό τον τίτλο μακροπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις. 2.16. Αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος Ο αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος προσδιορίζεται με την μέθοδο της υποχρέωσης που προκύπτει από τις προσωρινές διαφορές μεταξύ της λογιστικής αξίας και της φορολογικής βάσης των περιουσιακών στοιχείων και των υποχρεώσεων. Ο αναβαλλόμενος φόρος προσδιορίζεται με τους φορολογικούς συντελεστές που υπάρχει γνώση κατά την ημερομηνία αναφοράς, ότι θα ισχύουν κατά τη στιγμή που θα αναστραφούν οι προσωρινές διαφορές. Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις αναγνωρίζονται στην έκταση όπου φορολογητέες προσωρινές διαφορές αναστρέφονται στην ίδια περίοδο ή θα υπάρξει μελλοντικό φορολογητέο κέρδος για την χρησιμοποίηση της προσωρινής διαφοράς που δημιουργεί την αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση. Η Εταιρεία δεν αναμένεται να έχει μελλοντικά φορολογητέα κέρδη και ως εκ τούτου δεν αναγνωρίζει αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση. Οι αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις και οι απαιτήσεις δύναται να συμψηφίζονται μόνο σε περίπτωση που αφορούν σε κοινή φορολογική αρχή και υπάρχει το δικαίωμα συμψηφισμού αυτών. 54 Ετήσια Οικονομική Έκθεση για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου 2019 έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά 2.17. Φορολογία Η φορολογία εισοδήματος υπολογίζεται με βάση τη φορολογική νομοθεσία και τους φορολογικούς συντελεστές που ισχύουν στις χώρες όπου διεξάγονται οι εργασίες της Εταιρείας και καταχωρείται ως έξοδο στην περίοδο κατά την οποία προκύπτουν τα εισοδήματα. 2.18. Πρόβλεψη για αποζημίωση προσωπικού Οι υποχρεώσεις για αποζημίωση του προσωπικού υπολογίζονται στην παρούσα αξία των μελλοντικών παροχών που θεωρούνται δεδουλευμένες κατά το τέλος της χρήσης με βάση την αναγνώριση δικαιώματος παροχών των εργαζομένων κατά την διάρκεια της αναμενόμενης εργασιακής ζωής. Οι ανωτέρω υποχρεώσεις υπολογίζονται με βάση τις οικονομικές και αναλογιστικές παραδοχές που αναλύονται στην σχετική σημείωση Οι υποχρεώσεις της Εταιρείας για αποζημίωση προσωπικού προσδιορίστηκαν μέσω αναλογιστικών μελετών από ανεξάρτητη εταιρεία διεθνώς αναγνωρισμένων αναλογιστών με τη χρήση της μεθόδου της προβεβλημένης πιστωτικής μονάδος (projected unit credit method). Οι σχετικές προβλέψεις της χρήσης συμπεριλαμβάνονται στο κόστος μισθοδοσίας στις συνημμένες καταστάσεις αποτελεσμάτων και αποτελούνται από την παρούσα αξία των παροχών που έγιναν δεδουλευμένες κατά τη διάρκεια του έτους, τους τόκους επί της υποχρέωσης παροχών, τυχόν κόστος προγενέστερης υπηρεσίας, τα αναλογιστικά κέρδη ή ζημίες τα οποία αναγνωρίζονται στη χρήση και όποια άλλα πρόσθετα συνταξιοδοτικά κόστη. Τα κόστη προγενέστερης υπηρεσίας αναγνωρίζονται σε σταθερή βάση πάνω στην μέση περίοδο έως ότου τα οφέλη του προγράμματος κατοχυρωθούν. Τα αναλογιστικά κέρδη και οι ζημιές χρεώνονται ή πιστώνονται μαζί με τυχόν αναβαλλόμενο φόρο που τα αφορά στα λοιπά συνολικά εισοδήματα. 2.19. Κρατικά ασφαλιστικά προγράμματα Το προσωπικό της Εταιρείας καλύπτεται κυρίως από τον κύριο Κρατικό Ασφαλιστικό Φορέα που αφορά στον ιδιωτικό τομέα (ΙΚΑ - ΕΦΚΑ) που χορηγεί συνταξιοδοτικές και ιατροφαρμακευτικές παροχές. Κάθε εργαζόμενος είναι υποχρεωμένος να συνεισφέρει μέρος το μηνιαίου μισθού του στο ταμείο, ενώ τμήμα της συνολικής εισφοράς καλύπτεται από την Εταιρεία. Κατά την συνταξιοδότηση το συνταξιοδοτικό ταμείο είναι υπεύθυνο για την καταβολή των συνταξιοδοτικών παροχών στους εργαζομένους. Κατά συνέπεια η Εταιρεία δεν έχει καμία νομική ή τεκμαρτή υποχρέωση για την πληρωμή μελλοντικών παροχών με βάση αυτό το πρόγραμμα. 2.20. Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις Οι εμπορικές υποχρεώσεις αποτελούν υποχρεώσεις προς πληρωμή για προϊόντα ή υπηρεσίες που έχουν αποκτηθεί κατά την άσκηση της συνήθους εμπορικής δραστηριότητας από προμηθευτές. Οι πληρωτέοι λογαριασμοί κατατάσσονται στις βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις, εάν η πληρωμή οφείλεται εντός ενός έτους ή λιγότερο. Αν όχι, παρουσιάζονται ως μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις. Οι εμπορικές υποχρεώσεις αναγνωρίζονται αρχικά στην εύλογη αξία τους και αποτιμώνται μεταγενέστερα στο αναπόσβεστο κόστος χρησιμοποιώντας τη μέθοδο του πραγματικού επιτοκίου. 2.21. Προβλέψεις και ενδεχόμενες υποχρεώσεις Οι προβλέψεις αναγνωρίζονται όταν: • Υπάρχει μία παρούσα νομική ή τεκμαιρόμενη δέσμευση ως αποτέλεσμα παρελθουσών γεγονότων. • Είναι πιθανόν ότι θα απαιτηθεί εκροή πόρων για τον διακανονισμό της δέσμευσης. • Τα απαιτούμενα ποσά μπορεί να εκτιμηθούν αξιόπιστα. Δεν καταχωρούνται προβλέψεις για μελλοντικά έξοδα που σχετίζονται με τις συνεχιζόμενες δραστηριότητες της Εταιρείας. 55 Ετήσια Οικονομική Έκθεση για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου 2019 έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά 2.22. Αναγνώριση εσόδων Το ∆ΠΧΑ 15 αντικατέστησε το ∆ΛΠ 11 «Κατασκευαστικά Συµβόλαια», το ∆ΛΠ 18 «Έσοδα» και τις συναφείς διερµηνείες και εφαρµόστηκε σε όλα τα έσοδα που προέρχονται από συµβάσεις µε πελάτες, εκτός αν οι συµβάσεις αυτές εµπίπτουν στο πεδίο εφαρµογής άλλων προτύπων. Ως έσοδο ορίζεται το ποσό το οποίο η Εταιρεία αναµένει να δικαιούται ως αντάλλαγµα για τις υπηρεσίες που µεταβίβασε σε έναν πελάτη, εκτός από τα ποσά που εισπράττονται για λογαριασµό τρίτων (φόρος προστιθέµενης αξίας, λοιποί φόροι επί των πωλήσεων). Τα µεταβλητά ποσά περιλαµβάνονται στο τίµηµα και υπολογίζονται είτε µε τη µέθοδο της «αναµενόµενης αξίας» είτε µε τη µέθοδο του «πιο πιθανού ποσού». Η αναγνώριση των εσόδων γίνεται ως εξής: Τα έσοδα από παροχή υπηρεσιών αναγνωρίζονται τη λογιστική περίοδο την οποία οι υπηρεσίες παρέχονται, επιµετρώνται σύµφωνα µε την φύση των υπηρεσιών που παρέχονται και λογίζονται όταν υπάρχει ένα άνευ προϋποθέσεων δικαίωµα να λάβει η Εταιρεία το τίµηµα για τις εκτελεσµένες υποχρεώσεις της σύµβασης προς τον πελάτη, ήτοι με την εκκαθάριση των ασφαλιστηρίων συμβολαίων οπότε καθίσταται και απαιτητή η προμήθεια της Εταιρείας. Τα έσοδα από τόκους αναγνωρίζονται βάσει χρονικής αναλογίας και με τη χρήση του πραγματικού επιτοκίου. Όταν υπάρχει απομείωση των απαιτήσεων, η λογιστική αξία αυτών μειώνεται στο ανακτήσιμο ποσό τους το οποίο είναι η παρούσα αξία των αναμενόμενων μελλοντικών ταμειακών ροών προεξοφλουμένων με το αρχικό πραγματικό επιτόκιο. Στη συνέχεια λογίζονται τόκοι με το ίδιο επιτόκιο επί της απομειωμένης (νέας λογιστικής) αξίας. Τα μερίσματα, λογίζονται ως έσοδα, όταν θεμελιώνεται το δικαίωμα είσπραξής τους. Τα έσοδα από μισθώσεις αναγνωρίζονται στην κατάσταση συνολικού εισοδήματος σε σταθερή βάση στη διάρκεια της μίσθωσης. 2.23. Μισθώσεις Α. Η Εταιρεία ως μισθωτής Η Εταιρεία μισθώνει διάφορα στοιχεία του ενεργητικού όπως, ακίνητα και μεταφορικά μέσα. Για τις περισσότερες από τις μισθώσεις στις οποίες αντισυμβάλλεται ως μισθωτής, εκτός από μισθώσεις μικρής αξίας ή διάρκειας μικρότερης του έτους – οι πληρωμές των οποίων καταχωρούνται με σταθερή μέθοδο στην κατάσταση αποτελεσμάτων σε όλη τη διάρκεια της μίσθωσης – ο Όμιλος και η Εταιρεία αναγνωρίζουν ως στοιχείο του ενεργητικού και του παθητικού το δικαίωμα χρήσης του περιουσιακού στοιχείου και τις υποχρεώσεις μίσθωσης αντίστοιχα. Β. Η Εταιρεία ως ενδιάμεσος εκμισθωτής Η Εταιρεία λειτουργεί και ως ενδιάμεσος εκμισθωτής, υπεκμισθώνοντας ακίνητα προς τρίτους. Η Εταιρεία αντιμετωπίζει λογιστικά τη κύρια μίσθωση και την υπεκμίσθωση ως δύο ξεχωριστές συμβάσεις, αναγνωρίζοντας ως χρηματοοικονομική απαίτηση (finance lease asset) την απαίτηση που απορρέει από τη σύμβαση υπεκμίσθωσης και αποαναγνωρίζοντας μέρος του δικαιώματος χρήσης του παγίου (right of use asset) που αντιστοιχεί στην υπεκμίσθωση. 56 Ετήσια Οικονομική Έκθεση για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου 2019 έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά 2.24. Διάθεση κερδών και διανομή μερισμάτων Η διάθεση των κερδών χρήσεως καθώς και η αναγνώριση της υποχρέωσης διανομής μερίσματος αναγνωρίζονται στις οικονομικές καταστάσεις εφόσον ληφθεί η τελική έγκριση από τη Γενική Συνέλευση των μετόχων. 2.25. Κέρδη / (ζημίες) ανά μετοχή Τα βασικά κέρδη / (ζημίες) ανά μετοχή υπολογίζονται διαιρώντας τα καθαρά κέρδη / (ζημίες) με το μέσο σταθμισμένο αριθμό κοινών μετοχών που είναι σε κυκλοφορία κατά τη διάρκεια κάθε έτους, εξαιρώντας τον μέσο όρο των κοινών μετοχών που αποκτήθηκαν ως ίδιες μετοχές. 2.26. Στρογγυλοποιήσεις κονδυλίων Τα ποσά που εμπεριέχονται σε αυτές τις οικονομικές καταστάσεις έχουν στρογγυλοποιηθεί σε ευρώ. Λόγω του γεγονότος αυτού, διαφορές που ενδέχεται να υπάρχουν οφείλονται σε αυτές τις στρογγυλοποιήσεις. 2.27. Διαχείριση χρηματοοικονομικών και άλλων κινδύνων Οι πολιτικές διαχείρισης κινδύνου της Εταιρείας εφαρμόζονται προκειμένου να αναγνωρίζονται και να αναλύονται οι κίνδυνοι που αντιμετωπίζει η Εταιρεία, να τίθενται όρια ανάληψης κινδύνου και να εφαρμόζονται έλεγχοι ως προς αυτά. Οι πολιτικές διαχείρισης κινδύνου και τα σχετικά συστήματα εξετάζονται περιοδικά ώστε να ενσωματώνουν τις αλλαγές που παρατηρούνται στις συνθήκες της αγοράς και στις δραστηριότητες της Εταιρείας. Παράγοντες χρηματοοικονομικού κινδύνου Η Εταιρεία εκτίθεται σε χρηματοοικονομικούς κινδύνους, όπως κινδύνους αγοράς, πιστωτικό κίνδυνο και κίνδυνο ρευστότητας. Το γενικό πρόγραμμα διαχείρισης κινδύνων της Εταιρείας εστιάζεται στη μη προβλεψιμότητα των χρηματοπιστωτικών αγορών και επιδιώκει να ελαχιστοποιήσει την ενδεχόμενη αρνητική τους επίδραση στη χρηματοοικονομική απόδοση της Εταιρείας. Η διαχείριση κινδύνων διεκπεραιώνεται από την κεντρική οικονομική υπηρεσία της Εταιρείας, η οποία λειτουργεί με συγκεκριμένους κανόνες που έχουν εγκριθεί από το Διοικητικό Συμβούλιο. Το Διοικητικό Συμβούλιο παρέχει οδηγίες και κατευθύνσεις για την γενική διαχείριση του κινδύνου καθώς και ειδικές οδηγίες για την διαχείριση συγκεκριμένων κινδύνων όπως ο κίνδυνος αγοράς (ο συναλλαγματικός κίνδυνος, ο κίνδυνος επιτοκίου και ο κίνδυνος τιμών), πιστωτικός κίνδυνος και κίνδυνος ρευστότητας. α) Κίνδυνος αγοράς i) Συναλλαγματικός κίνδυνος Η Εταιρεία δραστηριοποιείται στην Ευρώπη, αλλά το μεγαλύτερο μέρος του προέρχεται από την Ελλάδα, και συνεπώς οι συναλλαγές της Εταιρείας διεξάγονται σε Ευρώ, με συνέπεια να υπόκειται σε μειωμένο συναλλαγματικό κίνδυνο. 57 Ετήσια Οικονομική Έκθεση για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου 2019 έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ii) Κίνδυνος μεταβολής επιτοκίων Η Εταιρεία δεν εκτίθεται σε κινδύνους ταμειακών ροών που λόγω μιας ενδεχόμενης μελλοντικής μεταβολής των κυμαινόμενων επιτοκίων θα διαφοροποιήσαν θετικά ή αρνητικά τις ταμειακές εκροές ή / και εκροές που συνδέονται με περιουσιακά στοιχεία ή / και υποχρεώσεις της Εταιρείας καθώς δεν γίνεται πλέον εκτοκισμός των ληξιπρόθεσμων δανείων της Εταιρείας. Ο βραχυπρόθεσμος δανεισμός της εταιρείας ανέρχεται σε € 10.956 χιλ. την 31/12/2019 έναντι € 10.956 χιλ. την 31/12/2018. Αντίστοιχα, ο μακροπρόθεσμος δανεισμός της εταιρείας είναι μηδενικός κατά την 31/12/2019 και 31/12/2018. iii) Κίνδυνος μεταβολής τιμών Ο κίνδυνος της Εταιρείας σε σχέση με τις επενδύσεις της πηγάζει από τυχόν αρνητικές μεταβολές στις τρέχουσες τιμές των μετοχών και άλλων αξιών. Σημειώνεται ότι το εμπορικό χαρτοφυλάκιο και τα λοιπά χρηματοοικονομικά μέσα σε εύλογες αξίες μέσω αποτελεσμάτων αποτιμώνται στην εύλογη αξία τους με τις διαφορές αποτίμησης να αναγνωρίζονται στα κέρδη ή στις ζημιές της εταιρικής κατάστασης συνολικών εισοδημάτων. β) Πιστωτικός κίνδυνος Η Εταιρεία έχει θεσπίσει και εφαρμόζει διαδικασίες πιστωτικού ελέγχου με στόχο την ελαχιστοποίηση των επισφαλειών. Πελάτες της Εταιρείας είναι κατά κύριο λόγο μεγάλες ασφαλιστικές εταιρείες με υψηλό δείκτη φερεγγυότητας. Πιο αναλυτικά ο κύριος όγκος των απαιτήσεων αφορά αυτές που προέρχονται από την άσκηση της κύριας δραστηριότητας που είναι η ασφαλιστική διαμεσολάβηση. Η Eταιρεία διαθέτει αξιόπιστο σύστημα παρακολούθησης των πιστώσεων σε πελάτες, σε βαθμό που να διασφαλίζει την έγκαιρη είσπραξη των απαιτήσεων. Οι μεταβολές στην πιστοληπτική ικανότητα των συναλλασσομένων, υπό το βάρος της οικονομικής κρίσης, έχουν αυξήσει το βαθμό παρακολούθησης των συναλλαγών, ενώ παράλληλα εξακολουθούν να λειτουργούν διαδικασίες οι οποίες αφενός αποβλέπουν στη στενή παρακολούθηση των απαιτήσεων από προμήθειες και αφετέρου αποτρέπουν τις συναλλαγές με μη αξιόπιστους τρίτους. γ) Κίνδυνος ρευστότητας Η Εταιρεία παρακολουθεί τον κίνδυνο ρευστότητας μελετώντας προσεκτικά την ωρίμανση τόσο των απαιτήσεων όσο και των υποχρεώσεων, με αντικειμενικό σκοπό να διατηρεί μια ισορροπία μεταξύ της επάρκειας των κεφαλαίων και της ευελιξίας μέσω της τραπεζικής πιστοληπτικής ικανότητας της Εταιρείας. Η παρακολούθηση της ρευστότητας έχει σημαντικό ρόλο για την ομαλή λειτουργία της Εταιρείας και τη συνέχιση της δραστηριότητάς της. Το κεφάλαιο κίνησης της Εταιρείας κατά την 31/12/2019 είναι αρνητικό κατά € 11.204 χιλ. έναντι αρνητικού € 11.140 χιλ. κατά την 31/12/2018. Η Διοίκηση της Εταιρείας έχει σχεδιάσει σειρά ενεργειών για την ενίσχυση της ρευστότητάς της που πλέον των όσων αναφέρονται στην παρ. 2.1 περιλαμβάνουν και ενέργειες περαιτέρω περιορισμού του κόστους και ενδυνάμωσης της δομής των λειτουργικών δραστηριοτήτων της. Η Διοίκηση εργάζεται εντατικά για την επίτευξη περαιτέρω περιορισμού των εξόδων. 58 Ετήσια Οικονομική Έκθεση για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου 2019 έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά Ο περιορισμός αυτός των δαπανών δεν αναμένεται να επηρεάσει την ομαλή λειτουργία της Εταιρείας. Παράλληλα επιχειρείται ενδυνάμωση της διαδικασίας εισπράξεων με αυξημένη παρακολούθηση των υπολοίπων απαιτήσεων και εκτέλεση των ενεργειών που απαιτούνται για την έγκαιρη είσπραξη τους από τις συνεργαζόμενες εταιρείες. Σε κάθε περίπτωση η ρευστότητα της Εταιρείας επηρεάζεται από την πορεία των εργασιών του κλάδου συνολικά και της Εταιρείας μεμονωμένα. Μια επιδείνωση των όρων της αγοράς πιθανότατα θα επηρέαζε και τη δυνατότητα της Εταιρείας να ανταποκριθεί στις τρέχουσες υποχρεώσεις της. Τα δεδομένα για την ανάλυση των αναγκών ρευστότητας παρακολουθούνται σε διαφορετικά χρονικά περιθώρια. Οι ανάγκες σε ρευστό αντιπαραβάλλονται με τις διαθέσιμες δανειακές δυνατότητες για να εντοπιστούν τυχόν υπερβολές ή ελλείψεις. Οι εκτιμώμενες εκροές για την κάλυψη των υποχρεώσεων που έχει αναλάβει η Εταιρεία έχουν ως εξής: 31/12/2019 Κεφάλαιο και τόκοι Ομολογιακών δανείων Αλληλόχρεων λογαριασμών Σύνολο δανεισμού Υποχρεώσεις προς αντασφαλιστές Λοιπές υποχρεώσεις Σύνολο προμηθευτών και λοιπών υποχρεώσεων Σύνολο 0-12 Μήνες 10.130 826 10.956 734 791 1.525 12.481 1-5 Έτη 6 6 6 Σύνολο 10.130 826 10.956 734 797 1.531 12.487 31/12/2018 Κεφάλαιο και τόκοι Ομολογιακών δανείων Αλληλόχρεων λογαριασμών Σύνολο δανεισμού Υποχρεώσεις προς αντασφαλιστές Λοιπές υποχρεώσεις Σύνολο προμηθευτών και λοιπών υποχρεώσεων Σύνολο 0-12 Μήνες 10.130 826 10.956 1.742 487 2.229 13.185 1-5 Έτη 3 3 3 Σύνολο 10.130 826 10.956 1.742 490 2.232 13.188 Εξελίξεις στην ελληνική οικονομία – Επιβολή περιορισμών στη διακίνηση των κεφαλαίων Το 2019 υπήρξε έτος περαιτέρω ανάκαμψης για την ελληνική οικονομία μετά την αναπτυξιακή δυναμική την οποία εμφάνισε το 2018 και 2017, παρά την επιβράδυνση της παγκόσμιας οικονομίας. Η Διοίκηση της Εταιρείας εκτιμά διαρκώς την κατάσταση της οικονομίας, κυρίως και μετά τις πρόσφατες εξελίξεις σχετικά με τη ραγδαία μετάδοση της ασθένειας του κορωναϊού (COVID-19) και τις πιθανές επιπτώσεις της, προκειμένου να διασφαλίσει ότι λαμβάνονται έγκαιρα όλα τα αναγκαία και δυνατά μέτρα και οι κατάλληλες ενέργειες για την ελαχιστοποίηση τυχόν επιπτώσεων στις δραστηριότητές της. Στρατηγικός της στόχος, είναι η ανάπτυξη της αγοράς που κινείται (ασφαλιστικός κλάδος) η οποία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την ποιότητα και τον επαγγελματισμό των παρεχόμενων υπηρεσιών, την εξειδίκευση, την οργάνωση και τους ρυθμούς ανάπτυξης, σε συνάρτηση με το λειτουργικό κόστος. 59 Ετήσια Οικονομική Έκθεση για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου 2019 έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά 3. Πληροφόρηση κατά τομέα Οι λειτουργικοί τομείς της Εταιρείας είναι στρατηγικοί τομείς διότι έχουν διαφορετική ζήτηση και διαφορετικά περιθώρια στις αγορές που δραστηριοποιούνται. Η Εταιρεία δραστηριοποιείται μόνο στην Ελλάδα και συνεπώς δεν διενεργείται σχετική γεωγραφική διάκριση. Η διάκριση πραγματοποιείται σε επίπεδο εσόδου και συγκεκριμένα: • Έσοδα από ασφαλιστικές διαμεσολαβητικές υπηρεσίες (προμήθειες – Direct Busines) • Έσοδα από αντασφαλιστικές διαμεσολαβητικές υπηρεσίες (προμήθειες – International Business) • Έσοδα από ασφαλιστικές συμβουλευτικές υπηρεσίες (αμοιβές – Consulting Services) Τα αποτελέσματα κατά τις χρήσεις που έληξαν την 31 Δεκεμβρίου 2019 και 2018 αντίστοιχα έχουν ως ακολούθως: Κύκλος εργασιών: Έσοδα από ασφαλιστικές μεσιτικές υπηρεσίες Έσοδα από αντασφαλιστικές μεσιτικές υπηρεσίες Έσοδα από συμβουλευτικές υπηρεσίες Σύνολο 1/1/2019 31/12/2019 1/1/2018 31/12/2018 1.266 138 298 1.702 1.347 510 169 2.026 Τα έσοδα από την παροχή μεσιτικών και συμβουλευτικών υπηρεσιών αναγνωρίζονται στην κατάσταση συνολικού εισοδήματος στην περίοδο που αυτές παρασχέθηκαν. Ως κριτήριο για την αναγνώριση των εσόδων από μεσιτικές / συμβουλευτικές υπηρεσίες θεωρείται η εκκαθάριση των ασφαλιστηρίων συμβολαίων, ήτοι σε συγκεκριμένη χρονική στιγμή. Διαχωρισμός πωλήσεων της Εταιρείας βάσει της χρονικής αναγνώρισης του εσόδου: Έσοδο από παροχή υπηρεσιών που παραδίδονται σε συγκεκριμένη χρονική στιγμή (at a point of time) Σύνολο 1/1/2019 31/12/2019 1/1/2018 31/12/2018 1.702 1.702 2.026 2.026 4. Έξοδα ανά κατηγορία Η ανάλυση του κόστους πωλήσεων, διοίκησης και διάθεσης έχει ως εξής: 1/1/2019 - 31/12/2019 Αμοιβές και έξοδα προσωπικού Αμοιβές τρίτων Παροχές τρίτων Φόροι - Τέλη Διάφορα έξοδα Αποσβέσεις Σύνολο Κόστος πωλήσεων 466 371 87 60 93 11 1.088 1/1/2018 - 31/12/2018 Αμοιβές και έξοδα προσωπικού Αμοιβές τρίτων Παροχές τρίτων Φόροι - Τέλη Διάφορα έξοδα Αποσβέσεις Σύνολο Κόστος πωλήσεων 692 454 95 59 106 24 1.430 Έξοδα διοίκησης 319 254 60 41 61 9 744 Έξοδα διοίκησης 473 310 65 41 72 17 978 Έξοδα διάθεσης 65 65 Σύνολο 785 625 147 101 219 20 1.897 Έξοδα διάθεσης 66 66 Σύνολο 1.165 764 160 100 244 41 2.474 60 Ετήσια Οικονομική Έκθεση για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου 2019 έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά 5. Λοιπά έσοδα εκμεταλλεύσεως Τα λοιπά έσοδα εκμεταλλεύσεως αναλύονται ως ακολούθως: Ενοίκια ακινήτων Διαγραφή προμηθευτών Λοιπά έσοδα Σύνολο 1/1/2019 31/12/2019 37 196 54 287 1/1/2018 31/12/2018 28 54 82 Το κονδύλι «Ενοίκια Ακινήτων» περιλαμβάνει έσοδα από ενοίκια επενδυτικών ακινήτων της Εταιρείας. Το κονδύλι «Διαγραφή προμηθευτών» αφορά την απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της 30ης Δεκεμβρίου 2019 για τη διαγραφή υπολοίπων προμηθευτών από παλαιότερα έτη για τα οποία η Διοίκηση έκρινε ότι δεν απορρέει κάποια υποχρέωση για την Εταιρεία. 6. Λοιπά έξοδα εκμεταλλεύσεως Τα λοιπά έξοδα εκμεταλλεύσεως αναλύονται ως ακολούθως: 1/1/2019 31/12/2019 (34) (41) (75) 1/1/2018 31/12/2018 (129) (5) (23) (42) (199) 1/1/2019 31/12/2019 1/1/2018 31/12/2018 (2) (1) (4) (7) (23) (164) (3) (4) (4) (198) Έσοδα χρηματοοικονομικής λειτουργίας Συναλλαγματικές διαφορές Σύνολο χρηματοοικονομικών εσόδων 8 8 4 4 Καθαρά χρηματοοικονομικά έσοδα / (έξοδα) 1 (194) Ζημίες από διαγραφή και πρόβλεψη επισφάλειας απαιτήσεων Ζημίες από πωλήσεις και διαγραφές παγίων Έξοδα προηγουμένων χρήσεων Λοιπά έξοδα Σύνολο 7. Καθαρά έξοδα χρηματοοικονομικής λειτουργίας Τα καθαρά χρηματοοικονομικά έξοδα αναλύονται ως ακολούθως: Έξοδα χρηματοοικονομικής λειτουργίας Χρεωστικοί τόκοι τραπεζικών υποχρεώσεων Τόκοι και έξοδα ομολογιακών δανείων Λοιπά τραπεζικά έξοδα Συναλλαγματικές διαφορές Χρηματοοικονομικό κόστος πρόβλεψης αποζημίωσης προσωπικού Σύνολο χρηματοοικονομικών εξόδων 61 Ετήσια Οικονομική Έκθεση για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου 2019 έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά 8. Φόροι Με βάση το άρθρο 22 του νόμου 4646/2019 που ψηφίσθηκε στις 12/12/2019, ο συντελεστής φορολογίας εισοδήματος νομικών προσώπων στην Ελλάδα ορίζεται για το έτος 2019 σε 24% από 28% και για τα έτη 2020 και μετά σε 24%. Η Εταιρεία, για την χρήση που έληξε καθώς και για τη συγκριτική χρήση, δεν επιβαρύνθηκε με κάποιου είδους φόρου. Η συμφωνία μεταξύ του αναμενόμενου εξόδου φόρου βάσει του ισχύοντος φορολογικού συντελεστή της έδρας της Εταιρείας και αυτού που εμφανίζεται στις οικονομικές καταστάσεις έχει ως εξής: Κέρδη / (Ζημίες) προ φόρων Φορολογικός συντελεστής Φόρος υπολογισμένος με βάση ισχύοντες φορολογικούς συντελεστές Φορολογική επίδραση μη φορολογηθέντων εσόδων και εξόδων που δεν εκπίπτουν για φορολογικούς σκοπούς Φορολογικές ζημιές χρήσης Φόρος εισοδήματος 1/1/2019 31/12/2019 359 24% (86) 1/1/2018 31/12/2018 (834) 29% 242 277 (191) - (2) (240) - Η Εταιρεία έχει ελεγχθεί από τις φορολογικές αρχές βάσει του νόμου 3888/2010 έως και τη χρήση 2009. Οι φορολογικές αρχές δεν έχουν ελέγξει τα βιβλία και στοιχεία της Εταιρείας για τη χρήση 2010 και επομένως οι φορολογικές υποχρεώσεις για τη χρήση αυτή δεν έχουν καταστεί οριστικές. Οι χρήσεις 2011 - 2015 έχουν ελεγχθεί φορολογικά από τον εκλεγμένο κατά τον Κ.Ν. 2190/1920 τακτικό ελεγκτή, ήτοι την ελεγκτική εταιρεία Grant Thorton σύμφωνα με το άρθρο 82 του ν. 2238/1994 και το άρθρο 65Α του ν. 4174/2013 και έλαβε πιστοποιητικά φορολογικής συμμόρφωσης χωρίς επιφύλαξη, ενώ για τις χρήσεις 2016, 2017 και 2018 από την TMS Ανώνυμη Εταιρεία Ορκωτών Ελεγκτών Λογιστών και έλαβε πιστοποιητικό φορολογικής συμμόρφωσης χωρίς επιφύλαξη. Για τη χρήση 2019 η εταιρεία έχει υπαχθεί στο φορολογικό έλεγχο από την TMS Ανώνυμη Εταιρεία Ορκωτών Ελεγκτών Λογιστών, όπως προβλέπεται από τις διατάξεις του άρθρου 65α Ν. 4174/2013. Ο έλεγχος αυτός βρίσκεται σε εξέλιξη και το σχετικό φορολογικό πιστοποιητικό προβλέπεται να χορηγηθεί μετά τη δημοσίευση των χρηματοοικονομικών καταστάσεων χρήσης 2019. Αν μέχρι την ολοκλήρωση του φορολογικού ελέγχου προκύψουν πρόσθετες φορολογικές υποχρεώσεις εκτιμούμε ότι αυτές δεν θα ασκήσουν ουσιώδη επίδραση στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις. 9. Κέρδη / (Ζημίες) ανά μετοχή Τα κέρδη / (ζημίες) ανά μετοχή υπολογίζονται με τη διαίρεση της αναλογούσας στους μετόχους της Εταιρείας ζημίας με το σταθμισμένο μέσο όρο των σε κυκλοφορία μετοχών κατά την διάρκεια της χρήσης, εξαιρουμένων των ιδίων κοινών μετοχών που αγοράσθηκαν. Ο μέσος σταθμισμένος όρος μετοχών την 31 Δεκεμβρίου 2019 και 2018 είναι 6.000.000 μετοχές. Κέρδη / (Ζημίες) χρήσης που αναλογούν στους ιδιοκτήτες της Εταιρείας Μέσος σταθμισμένος αριθμός μετοχών σε κυκλοφορία Ζημίες χρήσης που αναλογούν στους ιδιοκτήτες της Εταιρείας ανά μετοχή (€/ μετοχή) 1/1/2019 31/12/2019 359 6.000.000 0,0598 1/1/2018 31/12/2018 (838) 6.000.000 (0,1397) 62 Ετήσια Οικονομική Έκθεση για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου 2019 έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά 10. Ενσώματα πάγια Τα ενσώματα πάγια περιουσιακά στοιχεία της Εταιρείας για τις χρήσεις 2019 και 2018 αναλύονται ως ακολούθως: Οχήματα Έπιπλα και λοιπός εξοπλισμός Σύνολο 1.907 (25) 1.882 78 (18) 60 608 2 (26) 584 3.585 2 (44) (44) 3.499 973 (442) 24 1.882 (512) 30 60 - 584 2 - 3.499 2 (954) 54 (22) 533 148 1.548 60 586 126 2.727 Συσσωρευμένες αποσβέσεις Υπόλοιπο την 1/1/2018 Αποσβέσεις Πωλήσεις / Διαγραφές / Καταστροφές Υπόλοιπο την 31/12/2018 - (618) (29) (647) (70) (1) 15 (56) (594) (6) 27 (573) (1.282) (36) 42 (1.276) Υπόλοιπο την 1/1/2019 Αποσβέσεις Υπόλοιπο την 31/12/2019 - (647) (15) (662) (56) (1) (57) (573) (3) (576) (1.276) (19) (1.295) 973 1.235 4 11 2.223 533 886 3 10 1.432 Κόστος κτήσης Υπόλοιπο την 1/1/2018 Προσθήκες Πωλήσεις / Διαγραφές / Καταστροφές Zημία προσαρμογής στην εύλογη αξία Υπόλοιπο την 31/12/2018 Υπόλοιπο την 1/1/2019 Προσθήκες Μεταφορά σε επενδυτικά ακίνητα Μεταφορά από επενδυτικά ακίνητα Κέρδος / (Zημία) προσαρμογής στην εύλογη αξία Υπόλοιπο την 31/12/2019 Καθαρή αναπόσβεστη αξία την 31/12/2018 Καθαρή αναπόσβεστη αξία την 31/12/2019 Γήπεδα & οικόπεδα Κτίρια 992 (19) 973 Την 31/12/2019 και 31/12/2018 σύμφωνα με έκθεση εκτίμησης ανεξάρτητων εκτιμητών η Εταιρεία προέβη στην προσαρμογή των αξιών των ενσώματων ακινήτων της κατά τα ποσά € 126 χιλ. και € (44) χιλ. αντίστοιχα, τα οποία επιβάρυναν την Κατάσταση Συνολικών Εισοδημάτων. Δεν υπάρχουν άλλες εγγυήσεις και δεσμεύσεις κυριότητας ή χρήσεως επί των λοιπών παγίων περιουσιακών στοιχείων της Εταιρείας πέραν των όσων αναφέρονται στη σημείωση 29. Τα γήπεδα και τα κτίρια της Εταιρείας κατατάσσονται στο Επίπεδο ιεραρχίας 3. 11. Άυλα περιουσιακά στοιχεία Τα άυλα περιουσιακά στοιχεία της Εταιρείας αφορούν κυρίως λογισμικά προγράμματα και αναλύονται ως ακολούθως: Λογισμικά προγράμματα Κόστος κτήσης Υπόλοιπο την 1/1/2018 Υπόλοιπο την 31/12/2018 Συσσωρευμένες αποσβέσεις Υπόλοιπο την 1/1/2018 Αποσβέσεις Υπόλοιπο την 31/12/2018 Καθαρή αναπόσβεστη αξία την 31/12/2018 705 705 (699) (5) (704) 1 63 Ετήσια Οικονομική Έκθεση για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου 2019 έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά Λογισμικά προγράμματα Κόστος κτήσης Υπόλοιπο την 1/1/2019 Υπόλοιπο την 31/12/2019 705 705 Συσσωρευμένες αποσβέσεις Υπόλοιπο την 1/1/2019 Αποσβέσεις Υπόλοιπο την 31/12/2019 (704) (1) (705) Καθαρή αναπόσβεστη αξία την 31/12/2019 - 12. Επενδύσεις σε ακίνητα Έναρξη χρήσης Μεταφορά σε ιδιοχρησιμοποιούμενα ενσώματα πάγια Μεταφορά από ιδιοχρησιμοποιούμενα ενσώματα πάγια Κέρδος / (Ζημία) προσαρμογής στην εύλογη αξία Λήξη χρήσης 31/12/2019 1.276 954 (54) 216 2.392 31/12/2018 1.311 (35) 1.276 Τα επενδυτικά ακίνητα τα οποία κατέχει η Εταιρεία έχουν αναγνωρισθεί στην εύλογη αξία τους σύμφωνα με έκθεση εκτιμήσης των ανεξάρτητων εκτιμητών ακινήτων. Κατά τη διάρκεια της χρήσης 01/01 31/12/2019 και 01/01 - 31/12/2018 υπέστησαν συνολικά αύξηση και μείωση της εύλογης αξίας τους κατά € 216 χιλ. και € 35 χιλ. αντίστοιχα που αναγνωρίστηκε στην Κατάσταση Συνολικών Εισοδημάτων. Οι επενδύσεις σε ακίνητα της Εταιρείας κατατάσσονται στο Επίπεδο ιεραρχίας 3. Επί των επενδυτικών ακινήτων υφίστανται εμπράγματα βάρη όπως αυτά αναφέρονται στην σημείωση 29. 13. Επενδύσεις σε συμμετοχικούς τίτλους στην εύλογη αξία μέσω λοιπών εσόδων Η κίνηση των επενδύσεων σε συμετοχικούς τίτλους στην εύλογη αξία μέσω λοιπών εισόδων αναλύεται ως εξής: Υπόλοιπο έναρξης Πώληση επένδυσης σε συμμετοχικό τίτλο Κέρδος από πώληση επένδυσης σε συμμετοχικούς τίτλους Προσαρµογή σε εύλογη αξία µέσω λοιπών συνολικών εισοδημάτων Υπόλοιπο λήξης 31/12/2019 27 (26) 1 2 31/12/2018 333 (306) 27 Κατά την 1/7/2019 η Εταιρεία προέβη στην πώληση της επένδυσης της στο συμμετοχικό τίτλο της «Assurex Global Corporation» έναντι συνολικού αντιτίματος € 26 χιλ.. Από την πώληση προέκυψε ένα κέρδος € 1 χιλ. το οποίο αναγνωρίστηκε στην κατάσταση λοιπών εσόδων. Το σωρευτικό κέρδος που είχε προηγουμένως αναγνωριστεί στα λοιπά συνολικά έσοδα μεταφέρθηκε από το αποθεματικό εύλογης αξίας μέσω λοιπών συνολικών εσόδων στα ίδια κεφάλαια και συγκεκριμένα στις ζημίες εις νέον (Σημ. 20). Μετά και την πώληση της παραπάνω επένδυσης, το υπόλοιπο λήξης την 31/12/2019 ανέρχεται στα € 2 χιλ.. Κατά την 31/12/2018, κατόπιν εκτίμησης της Διοίκησης της Εταιρείας, η εύλογη αξία των συμμετοχικών τίτλων μεταβλήθηκε κατά € (306) χιλ. και ως εκ τούτου το υπόλοιπο λήξης την 31/12/2018 ανήρχετο στα € 27 χιλ.. Τα χρηματοοικονομικά στοιχεία στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων κατατάσσονται στο Επίπεδο ιεραρχίας 3. 64 Ετήσια Οικονομική Έκθεση για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου 2019 έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά Οι επενδύσεις σε συμετοχικούς τίτλους στην εύλογη αξία μέσω λοιπών εισόδων, κατά την 31/12/2019 και 31/12/2018, περιλαμβάνουν τα κατωτέρω: Εταιρεία Καπα δυναμική ΑΕ ΠΑΝΟΡΜΟΣ ΣΥΝ.Π.Ε. Σύνολο Αξία 31/12/2019 2 2 Ποσοστό συμμετοχής 10,50% 8,20% Εταιρεία Assurex Global Corporation Καπα δυναμική ΑΕ ΠΑΝΟΡΜΟΣ ΣΥΝ.Π.Ε. Σύνολο Αξία 31/12/2018 26 2 28 Ποσοστό συμμετοχής 0,67% 10,50% 8,20% 14. Πελάτες και λοιπές απαιτήσεις Οι συνολικές απαιτήσεις της Εταιρείας αναλύονται ως ακολούθως: Εγγυήσεις μισθώσεων Αντασφαλιζόμενοι Χρεώστες προμηθειών Χρεώστες διάφοροι Λογαριασμοί διαχείρισης προκαταβολών και απαιτήσεων Μεταβατικοί λογαριασμοί Μείον: Προβλέψεις επισφαλειών Σύνολο 31/12/2019 16 350 821 970 22 20 (912) 1.287 31/12/2018 16 1.035 964 1.389 12 59 (1.484) 1.991 16 1.271 1.287 16 1.975 1.991 Μακροπρόθεσμες Βραχυπρόθεσμες Σύνολο Όλες οι απαιτήσεις είναι βραχυπρόθεσμες και δεν απαιτείται προεξόφληση κατά την ημερομηνία αναφοράς. Οι μακροπρόθεσμες απαιτήσεις αφορούν τις εγγυήσεις μισθώσεων μεταφορικών μέσων και κτιρίων κατά την 31/12/2019 και την 31/12/2018. Η κίνηση της πρόβλεψης των απαιτήσεων παρουσιάζεται στον παρακάτω πίνακα: Υπόλοιπο έναρξης Διαγραφή απαιτήσεων μέσα στη χρήση Προσθήκες Υπόλοιπο λήξης 31/12/2019 1.484 (572) 912 31/12/2018 1.355 129 1.484 Με βάση την απόφαση της συνεδρίασης του Διοικητικού Συμβουλίου την 30/12/2019, η Εταιρεία προέβη στη διαγραφή απαιτήσεων από εμπορικούς πελάτες. Το υππόλοιπο των συγκεκριμένων πελατών περιλαμβανόταν στη σωρρευτική πρόβλεψη των απαιτήσεων την 31/12/2018. 65 Ετήσια Οικονομική Έκθεση για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου 2019 έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά 15. Χρηματοοικονομικά μέσα Ενεργητικού και Παθητικού Α. Κατηγορίες χρηματοοικονομικών μέσων Ενεργητικού και Παθητικού Τα υπόλοιπα που εμφανίζονται στην κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης σχετίζονται με τις ακόλουθες κατηγορίες χρηματοοικονομικών στοιχείων Ενεργητικού και Παθητικού: Σημ. Χρηματοοικονομικά μέσα ενεργητικού Επενδύσεις σε συμετοχικούς τίτλους στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων Πελάτες και λοιπές απαιτήσεις Λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα Σύνολο 31/12/2019 31/12/2018 2 1.271 16 142 1.431 27 1.975 16 118 2.136 31/12/2019 31/12/2018 25 6 3 21 25 10.956 1.525 12.487 10.956 2.229 13.188 13 14 14 18 Σημ. Χρηματοοικονομικά μέσα παθητικού Χρηματοοικονομικά μέσα παθητικού αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις Λοιπές μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις Βραχυπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις Σύνολο Β. Δανεισμός Ο Δανεισμός περιλαμβάνει τις παρακάτω κατηγορίες χρηματοοικονομικών μέσων Παθητικού: Σημ. Βραχυπρόθεσμος δανεισμός Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις αποτιμώμενες στο αναπόσβεστο κόστος: Τραπεζικά δάνεια Μη μετατρέψιμα ομολογιακά δάνεια Σύνολο 21 21 31/12/2019 31/12/2018 826 10.130 10.956 826 10.130 10.956 16. Μη χρηματοοικονομικά μέσα αποτιμώμενα σε εύλογη αξία Ο παρακάτω πίνακας δείχνει τα επίπεδα των μη χρηματοοικονομικών μέσων ενεργητικού που αποτιμώνται σε εύλογες αξίες σε ετήσια διαστήματα την 31 Δεκεμβρίου 2019. Ιδιοχρησιμοποιούμενα ενσώματα πάγια στοιχεία Κηφισίας 100 & Μαραθωνοδρόμου 80, Μαρούσι Σύνολο ιδιοχρησιμοποιούμενων ενσώματων παγίων στοιχείων Επενδύσεις σε ακίνητα Κηφισίας 100 & Μαραθωνοδρόμου 80, Μαρούσι Σύνολο επενδυτικών ακινήτων Επίπεδο 1 Επίπεδο 2 Επίπεδο 3 Σύνολο - - 1.419 1.419 1.419 1.419 - - 2.392 2.392 2.392 2.392 H εύλογη αξία των κύριων περιουσιακών στοιχείων της Εταιρείας υπολογίζεται με βάση εκτιμήσεις οι οποίες πραγματοποιούνται από ανεξάρτητο επαγγελματία - εγκεκριμένο εκτιμητή ακινήτων. Οι σημαντικές παραδοχές αναπτύχθηκαν σε στενή συνεργασία με τη Διοίκηση. Οι διαδικασίες αποτίμησης και οι μεταβολές στην εύλογη αξία, αξιολογούνται από το διοικητικό συμβούλιο και την ελεγκτική επιτροπή σε κάθε ημερομηνία αναφοράς. 66 Ετήσια Οικονομική Έκθεση για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου 2019 έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά Η αποτίμηση των ακινήτων πραγματοποιήθηκε με βάση τη συνεκτίμηση των μεθόδων των προεξοφλημένων μελλοντικών εισοδημάτων (προσέγγιση της προσόδου) και τιμών από πραγματικές συναλλαγές σε ακίνητα με παρόμοια χαρακτηριστικά, ενώ χρησιμοποιήθηκαν τιμές με βάση πρόσφατες συναλλαγές της αγοράς για παρόμοια ακίνητα στις ίδιες περιοχές. Σε επίπεδο ανάλυσης ευαισθησίας, διενεργείται διακύμανση στις δύο βασικές μεταβλητές της προκριθείσας μεθόδου προς την προσέγγιση της εμπορικής αξίας των υποκείμενων σε εκτίμηση ιδιοκτησιών: Α. Μέθοδος των απομειωμένων ταμειακών ροών Εάν ο συντελεστής προεξόφλησης μεταβληθεί κατά +/- 5% σε συνδυασμό με μία μεταβολή της τάξης του +/- 5% του επιτοκίου κεφαλαιοποίησης και του συντελεστή προεξόφλησης του ακινήτου, προκύπτει το κατώτερο εύρος αξιών: Εύλογη αξία Συντελεστής κεφαλαιοποίησης 7,36% 7,75% 8,14% 8,31% € 3.870.000 € 3.820.000 € 3.780.000 Προεξοφλητικό επιτόκιο 8,75% 9,19% € 3.860.000 € 3.850.000 € 3.810.000 € 3.800.000 € 3.770.000 € 3.760.000 Β. Μέθοδος της άμεσης κεφαλαιοποίησης Εάν ο συντελεστής άμεσης κεφαλαιοποίησης που προσδιορίσθηκε σε 7,75% για τους γραφειακούς χώρους, σε 9% για τις θέσεις στάθμευσης και σε 9,50% για τους αποθηκευτικούς χώρους μεταβληθεί κατά +/- 5% προκύπτει το κατώτερο εύρος αξιών: Γραφεία Αποθήκες Θ.Στάθμευσης Συντελεστής κεφαλαιοποίησης 7,75% 7,36% 8,14% 9,50% 9,03% 9,98% 9,00% 8,55% 9,45% € 3.810.000 € 3.900.000 € 3.730.000 Τη συγκριτική χρήση της 31/12/2018 η αποτίμηση των ακινήτων της Εταιρείας είχε πραγματοποιηθεί βάση στην επικαιροποίηση των αξιών που προσδιορίσθηκαν στην Έκθεση Εκτίμησης του ανεξάρτητου επαγγελματία - εγκεκριμένο εκτιμητή την 31/12/2017. Η επικαιροποίηση βασίστηκε στις παραδοχές ότι δεν έχει επέλθει καμία μεταβολή στα τεχνικά, φυσικά ή λειτουργικά χαρακτηριστικά των ακινήτων, ούτε έχει μεταβληθεί ο σκοπός διακράτησής τους από την Εταιρεία (Επενδυτικά – Ιδιοχρησιμοποιούμενα ακίνητα). Η συμφωνία της λογιστικής αξίας των μη χρηματοοικονομικών μέσων που ταξινομήθηκαν στο επίπεδο 3 είναι ως εξής: Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2019 Κέρδη αναγνωριζόμενα στην κατάσταση αποτελεσμάτων - αύξηση της εύλογης αξίας των επενδυτικών ακινήτων - αύξηση της εύλογης αξίας των ιδιοχρησιμοποιούμενων παγίων Λοιπές κινήσεις - μεταφορές χρήσης - αποσβέσεις χρήσης Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2019 Ιδιοχρησιμοποιούμενα ενσώματα πάγια 2.208 Επενδυτικά ακίνητα 1.276 126 216 - (900) (15) 1.419 900 2.392 67 Ετήσια Οικονομική Έκθεση για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου 2019 έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά 17. Χρηματοοικονομικά μέσα αποτιμώμενα σε εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων Σύμφωνα με την ιεραρχία επιμέτρησης της εύλογης αξίας τα χρηματοοικονομικά μέσα ενεργητικού και παθητικού ομαδοποιούνται σε τρία επίπεδα ανάλογα με τη σημαντικότητα των δεδομένων που εισάγονται για την επιμέτρηση της εύλογης αξίας τους. Η ιεραρχία της εύλογης αξίας έχει τα ακόλουθα τρία επίπεδα: Επίπεδο 1: τιμές που λαμβάνονται από ενεργό αγορά για πανομοιότυπα στοιχεία ενεργητικού ή υποχρεώσεις, Επίπεδο 2: εισαγωγή δεδομένων διαφορετικών από τιμές που περιλαμβάνονται στο επίπεδο 1 που είναι παρατηρήσιμες για τα στοιχεία ενεργητικού ή τις υποχρεώσεις, είτε άμεσα (π.χ. τιμές) είτε έμμεσα (π.χ. προερχόμενες από τιμές) και, Επίπεδο 3: εισαγωγή δεδομένων για στοιχεία ενεργητικού και παθητικού που δεν βασίζονται σε παρατηρήσιμα δεδομένα της αγοράς Το επίπεδο στο οποίο τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού ή οι υποχρεώσεις κατηγοριοποιούνται καθορίζεται βάσει του επιπέδου σημαντικότητας των δεδομένων που εισάγονται στην επιμέτρηση της εύλογης αξίας. Τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού και οι υποχρεώσεις που επιμετρούνται στην εύλογη αξία στην κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης κατηγοριοποιούνται στην ιεραρχία της εύλογης αξίας ακολούθως: • Την 31 Δεκεμβρίου 2019 οι μετοχές εταιρειών εισηγμένων στο Χ.Α.Α. που η Εταιρεία διακρατά στο χαρτοφυλάκιό της αποτιμώνται σε € 221 (31/12/2018: € 130). Οι εύλογες αξίες έχουν καθοριστεί με βάση τις τιμές κλεισίματος των μετοχών κατά την ημερομηνία αναφοράς και κατατάσσονται στο Επίπεδο ιεραρχίας 1. • Στο εμπορικό χαρτοφυλάκιο της Εταιρείας κατά την 31/12/2019 περιλαμβάνονται 478.000 μετοχές της εταιρείας «ΚΟΥΜΠΑΣ Α.Ε. ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ», οι οποίες είναι πλήρως απομειωμένες λόγω του γεγονότος ότι η εταιρεία βρίσκεται στο στάδιο της εκκαθάρισης. Οι μέθοδοι και οι τεχνικές αποτίμησης που χρησιμοποιήθηκαν για τους σκοπούς της επιμέτρησης της εύλογης αξίας δεν έχουν μεταβληθεί σε σχέση με την προηγούμενη περίοδο αναφοράς. 18. Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα Τα διαθέσιμα αντιπροσωπεύουν μετρητά στο ταμείο της Εταιρείας και τραπεζικές καταθέσεις διαθέσιμες σε πρώτη ζήτηση. Οι καταθέσεις τραπεζών είναι εκφρασμένες σε ευρώ και τοκίζονται με κυμαινόμενα επιτόκια που βασίζονται στα μηνιαία επιτόκια καταθέσεων. Τα ταμειακά διαθέσιμα αναλύονται ως κάτωθι: Ταμείο Καταθέσεις όψεως και προθεσμίας Σύνολο 31/12/2019 10 132 142 31/12/2018 35 83 118 Η μακροπρόθεσμη πιστοληπτική αξιολόγηση την 31η Δεκεμβρίου 2019 και 2018 (σύμφωνα με τον οίκο αξιολόγησης Moody’s) έχει ως ακολούθως: Caa2 Σύνολο 31/12/2019 132 132 31/12/2018 83 83 68 Ετήσια Οικονομική Έκθεση για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου 2019 έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά Η διαφορά ανάμεσα στο ποσό του παραπάνω πίνακα και στο ποσό που παρουσιάζεται ως ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα στην κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης αφορά στο ταμείο της Εταιρείας. 19. Μετοχικό κεφάλαιο και υπέρ το άρτιο αποθεματικό Το μετοχικό κεφάλαιο της Εταιρείας είναι ολοσχερώς καταβεβλημένο και διαιρείται σε 6.000.000 κοινές ονομαστικές μετοχές, ονομαστικής αξίας € 0,60 εκάστη. Μετοχικό κεφάλαιο Αποθεματικό υπέρ το άρτιο Σύνολο Υπόλοιπο την 1/1/2018 Υπόλοιπο την 31/12/2018 3.600 3.600 2.417 2.417 6.017 6.017 Υπόλοιπο την 1/1/2019 Υπόλοιπο την 31/12/2019 3.600 3.600 2.417 2.417 6.017 6.017 20. Αποθεματικά Τα αποθεματικά απαρτίζονται από το τακτικό αποθεματικό και από άλλα αποθεματικά διαφόρων διατάξεων φορολογικών νόμων. Σύμφωνα με τις διατάξεις της ελληνικής εταιρικής νομοθεσίας, η δημιουργία «τακτικού αποθεματικού» - με την κατ' έτος μεταφορά ποσού ίσου με το 5 % των ετήσιων, μετά από φόρους, κερδών - είναι υποχρεωτική μέχρι να φθάσει το ύψος του αποθεματικού το 1/3 του μετοχικού κεφαλαίου. Το «τακτικό αποθεματικό» διανέμεται μόνο κατά τη διάλυση της Εταιρείας μπορεί, όμως, να συμψηφισθεί με συσσωρευμένες ζημίες. Υπόλοιπο την 1/1/2018 Μεταβολή εύλογης αξίας χρημ/κών στοιχείων μέσω λοιπών συνολικών εισοδημάτων Αναλογιστικές ζημίες χρήσης Υπόλοιπο την 31/12/2018 Υπόλοιπο την 1/1/2019 Πώληση χρημ/κών στοιχείων μέσω λοιπών συνολικών εισοδημάτων και μεταφορά σε ζημιές εις νέον Αναλογιστικές ζημίες χρήσης Υπόλοιπο την 31/12/2019 Τακτικό αποθεματικό 323 Αφορολόγητα αποθεματικά 521 Αποθεματικό εύλογης αξίας μέσω λοιπών συνολικών εσόδων (856) 323 521 (306) (1.162) (45) 132 (306) (45) (186) 323 521 (1.162) 132 (186) 323 521 8 (1.154) (1) 131 8 (1) (179) Λοιπά αποθεματικά 177 Σύνολο 165 Τα αφορολόγητα αποθεματικά αφορούν τακτοποίηση μερισμάτων από συνδεδεμένες επιχειρήσεις βάσει του άρθρου 48 του Ν.4172/13 λόγω δυνατότητας αναγνώρισης από τις φορολογικές αρχές. 69 Ετήσια Οικονομική Έκθεση για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου 2019 έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά 21. Δάνεια Τα δάνεια της Εταιρείας αναλύονται, ως ακολούθως: Βραχυπρόθεσμα δάνεια Τραπεζικός δανεισμός Ομολογιακό δάνειο Σύνολο Πρόγραμμα αποπληρωμής των Δανείων: Εντός 1 έτους Σύνολο 31/12/2019 31/12/2018 826 10.130 10.956 826 10.130 10.956 31/12/2019 10.956 10.956 31/12/2018 10.956 10.956 Τα ποσά των πιστώσεων που εμφανίζονται παραπάνω αφορούν δύο δάνεια. • Τραπεζικό δάνειο με υπόλοιπο κεφαλαίου € 826 χιλ. • Ομολογιακό δάνειο με υπόλοιπο κεφαλαίου € 10.130 χιλ. Σημειώνεται ότι, την 27 Ιουνίου 2016 η Εταιρεία υπέγραψε την τροποποίηση του από 17/12/2009 προγράμματος έκδοσης ομολογιακού δανείου με την Τράπεζα Πειραιώς αξίας € 10.304 χιλ. συμπεριλαμβάνοντας το ανεξόφλητο κεφάλαιο, τους συμβατικούς τόκους και τους τόκους υπερημερίας με σκοπό την αναδιάρθρωση και εξυπηρέτηση του δανεισμού της Εταιρείας. Η Εταιρεία αναλυτικά συμφώνησε στα εξής: • Την αλλαγή του προγράμματος αποπληρωμής του ανεξόφλητου υπολοίπου κεφαλαίου του δανείου σε 3 ετήσιες χρεολυτικές δόσεις των €60 χιλ., με το υπόλοιπο ποσό του δανείου να αποπληρώνεται την 31/12/2018. • Την παράταση της διάρκειας του δανείου σε 2 έτη, ήτοι από τις 31/12/2016 για τις 31/12/2018. • Την μείωση του επιτοκίου από 3% πλέον Euribor 6 μηνών σε 1,5% πλέον Euribor 6 μηνών αρχή γενομένης από την ημερομηνία υπογραφής της τροποποιημένης σύμβασης. • Την προσθήκη ενεχύρου των 18.690 ονομαστικών μετοχών της Α.Ε. με την επωνυμία «ΚΑΠΑ Δυναμική Α.Ε.» (σημείωση 29.4). • Η Εταιρεία υποχρεούται καθ’ όλη τη διάρκεια του δανείου να καταβάλλει σε πρόωρη εξόφληση της τελευταίας δόσης, το 75% των ετήσιων κερδών χρήσεως μετά από φόρων, καθώς και τα έσοδα που θα προέρχονται από εκχωρημένα ομόλογα και μετοχές. Επιπροσθέτως, την 27 Ιουνίου 2016 η Εταιρεία υπέγραψε την τροποποίηση του από 17/04/2008 σύμβασης τραπεζικού δανείου με την Τράπεζα Πειραιώς αξίας € 818 χιλ. συμπεριλαμβάνοντας το ανεξόφλητο κεφάλαιο, τους συμβατικούς τόκους και τους τόκους υπερημερίας με σκοπό την αναδιάρθρωση και εξυπηρέτηση του δανεισμού της Εταιρείας. Η Εταιρεία αναλυτικά συμφώνησε στα εξής: • Την παράταση της διάρκειας του δανείου έως την 31/12/2018 και αλλαγή του προγράμματος αποπληρωμής σε 1 χρεολυτική δόση στο τέλος του δανείου. • Τη μείωση του επιτοκίου από 5% πλέον Euribor 6 μηνών σε 1,5% πλέον Euribor 6 μηνών και της εισφοράς 0,6% του ν. 128/75 καθώς και κάθε άλλης επιβαλλόμενης από το Νόμο επιβάρυνσης, αρχή γενομένης από την ημερομηνία υπογραφής της τροποποιημένης σύμβασης. 70 Ετήσια Οικονομική Έκθεση για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου 2019 έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά Η καταλυτική ημερομηνία αποπληρωμής των δανειακών συμβάσεων είχε οριστεί η 31η Δεκεμβρίου 2018. Η Εταιρεία δεν ήταν σε θέση να αποπληρώσει το σύνολο των δανείων της ποσού € 10.956 χιλ. με συνέπεια αυτά να καταστούν ληξιπρόθεσμα. Η τράπεζα δεν έχει προχωρήσει μέχρι και σήμερα στην καταγγελία των δανειακών συμβάσεων και όπως αναφέρεται και στην σημείωση 2.1 η Εταιρεία βρίσκεται σε επικοινωνία με την πιστώτρια τράπεζα ώστε να συμφωνηθεί αναδιάρθρωση του τραπεζικού δανεισμού, επιτυγχάνοντας ταμειακό πλεόνασμα που θα της επιτρέπει να αποπληρώνει τους τόκους και το κεφάλαιο των δανειακών της υποχρεώσεων. Στο πλαίσιο αυτό, οι οικονομικές καταστάσεις συντάσσονται με βάση την αρχή της συνέχισης της δραστηριότητας. 22. Κίνδυνοι Χρηματοοικονομικών Μέσων Η Εταιρεία είναι εκτεθειμένη σε διάφορους κινδύνους σχετικά με τα χρηματοοικονομικά μέσα. Οι κύριες κατηγορίες κινδύνου είναι ο κίνδυνος αγοράς (συναλλαγματικός κίνδυνος, ο κίνδυνος μεταβολής επιτοκίων και κίνδυνος μεταβολής τιμών), ο πιστωτικός κίνδυνος και κίνδυνος ρευστότητας. Η Διοίκηση της Εταιρείας σε στενή συνεργασία με το Διοικητικό Συμβούλιο επικεντρώνεται στην διασφάλιση των βραχυπρόθεσμων χρηματοροών ελαχιστοποιώντας τους κινδύνους από την έκθεση σε χρηματαγορές. Οι μακροπρόθεσμες χρηματοοικονομικές επενδύσεις διοικούνται έτσι ώστε να παράγουν σταθερές αποδόσεις. Οι πιο σημαντικοί χρηματοοικονομικοί κίνδυνοι στους οποίους είναι εκτεθειμένη η Εταιρεία περιγράφονται παρακάτω. Η Εταιρεία είναι εκτεθειμένη στον κίνδυνο των αγορών μέσω της χρήσης των χρηματοοικονομικών μέσων, και ειδικότερα στον κίνδυνο των επιτοκίων καθώς και σε άλλους σχετικούς κινδύνους οι οποίοι απορρέουν και από τις λειτουργικές και από τις επενδυτικές δραστηριότητες. 22.1 Κίνδυνος αγοράς 22.1.1 Συναλλαγματικός κίνδυνος Η Εταιρεία δραστηριοποιείται στην Ευρώπη, αλλά το μεγαλύτερο μέρος του προέρχεται από την Ελλάδα, και συνεπώς οι συναλλαγές της Εταιρείας διεξάγονται σε Ευρώ, με συνέπεια να υπόκειται σε μειωμένο συναλλαγματικό κίνδυνο. 22.1.2 Ευαισθησία σε Διακυμάνσεις Επιτοκίων Η Εταιρεία δεν εκτίθεται σε κινδύνους ταμειακών ροών που λόγω μιας ενδεχόμενης μελλοντικής μεταβολής των κυμαινόμενων επιτοκίων θα διαφοροποιήσαν θετικά ή αρνητικά τις ταμειακές εκροές ή / και εκροές που συνδέονται με περιουσιακά στοιχεία ή / και υποχρεώσεις της Εταιρείας καθώς δεν γίνεται πλέον εκτοκισμός των ληξιπρόθεσμων δανείων της Εταιρείας. Οι δανειακές υποχρεώσεις της Εταιρείας την 31/12/2019 αναφέρονται αναλυτικά στη σημείωση 21 των οικονομικών καταστάσεων. 22.1.3 Ευαισθησία σε λοιπές μεταβολές τιμών Η Εταιρεία είναι εκτεθειμένη σε λοιπές μεταβολές τιμών σε σχέση με τη σύνθεση του εμπορικού της χαρτοφυλακίου σε μετοχές εισηγμένες στο Χ.Α.Α. Οι επενδύσεις αυτές είναι μακροπρόθεσμες στρατηγικές επιλογές της Εταιρείας. Η Εταιρεία την 31/12/2019 και την 31/12/2018 δεν κατείχε σημαντική αξία χρεογράφων στο εμπορικό χαρτοφυλάκιο. Σε περίπτωση, λοιπόν, διακύμανσης των τιμών του εμπορικού χαρτοφυλακίου κατά 10% η επίδραση στα αποτελέσματα της χρήσης δεν είναι σημαντική, τόσο για τη χρήση 2019 όσο και για τη χρήση 2018. 71 Ετήσια Οικονομική Έκθεση για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου 2019 έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά 22.2 Πιστωτικός κίνδυνος Πιστωτικός είναι ο κίνδυνος κατά τον οποίο της αντισυμβαλλόμενος δεν προβαίνει στην εκπλήρωση των υποχρεώσεών του της την Εταιρεία. Η Εταιρεία παρακολουθεί συνεχώς την επικινδυνότητα των πελατών της ως της την ικανότητά της να εξοφλούν της υποχρεώσεις της και ενσωματώνει της πληροφορίες στα εργαλεία παρακολούθησης του πιστωτικού κινδύνου. Η γενικότερη πολιτική της Εταιρείας είναι να συναλλάσσεται με αξιόπιστους πιστωτικά αντισυμβαλλόμενους. Η Εταιρεία έχει τα ακόλουθα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που έχουν έκθεση σε πιστωτικό κίνδυνο: Τάξεις χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού Πελάτες και λοιπές απαιτήσεις Χρηματικά διαθέσιμα και ισοδύναμα Λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις Σύνολο Σημ. 14 18 14 31/12/2019 1.271 142 16 1.429 31/12/2018 1.975 118 16 2.109 Οι πελάτες της Εταιρείας είναι κυρίως μεγάλες ασφαλιστικές εταιρείες με υψηλό δείκτη φερεγγυότητας. 22.3 Κίνδυνος ρευστότητας Ο κίνδυνος της ρευστότητας εμφανίζεται όταν η Εταιρεία δεν είναι σε θέση να τηρήσει τις υποχρεώσεις της. Η Εταιρεία διαχειρίζεται τις ανάγκες της για ρευστότητα παρακολουθώντας τις προβλεπόμενες εξυπηρετήσεις των μακροπρόθεσμων δανειακών του υποχρεώσεων και επιβλέπει και προβλέπει τις χρηματοροές από έσοδα και έξοδα από τις συνήθεις καθημερινές της δραστηριότητες. Τα δεδομένα για την ανάλυση των αναγκών ρευστότητας παρακολουθούνται σε διαφορετικά χρονικά περιθώρια. Οι ανάγκες σε ρευστό αντιπαραβάλλονται με τις διαθέσιμες δανειακές δυνατότητες για να εντοπιστούν τυχόν υπερβολές ή ελλείψεις. Οι εκτιμώμενες εκροές για την κάλυψη των υποχρεώσεων που έχει αναλάβει η Εταιρεία έχουν ως εξής: 31/12/2019 Κεφάλαιο και τόκοι Ομολογιακών δανείων Αλληλόχρεων λογαριασμών Σύνολο δανεισμού Υποχρεώσεις προς αντασφαλιστές Λοιπές υποχρεώσεις Σύνολο προμηθευτών και λοιπών υποχρεώσεων Σύνολο 0-12 Μήνες 10.130 826 10.956 734 791 1.525 12.481 1-5 Έτη 6 6 6 Σύνολο 10.130 826 10.956 734 797 1.531 12.487 31/12/2018 Κεφάλαιο και τόκοι Ομολογιακών δανείων Αλληλόχρεων λογαριασμών Σύνολο δανεισμού Υποχρεώσεις προς αντασφαλιστές Λοιπές υποχρεώσεις Σύνολο προμηθευτών και λοιπών υποχρεώσεων Σύνολο 0-12 Μήνες 10.130 826 10.956 1.742 487 2.229 13.185 1-5 Έτη 3 3 3 Σύνολο 10.130 826 10.956 1.742 490 2.232 13.188 23. Πολιτικές και διαδικασίες διαχείρισης κεφαλαίου Ο στόχος της Εταιρείας όσον αφορά στη διαχείριση του κεφαλαίου είναι να εξασφαλίσει την ικανότητα της Εταιρείας να συνεχίσει τη δραστηριότητά της (going concern). Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019 το σύνολο των ιδίων κεφαλαίων της Εταιρείας είναι αρνητικό κατά το ποσό των € 7.542 χιλ.. Κατά συνέπεια έχουν εφαρμογή οι διατάξεις του άρθρου 119 του Ν.4548/2018 και του άρθρου 48 του Κ.Ν. 2190/1920 αντίστοιχα. 72 Ετήσια Οικονομική Έκθεση για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου 2019 έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά 24. Αποζημιώσεις προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία Σύμφωνα με τις διατάξεις της εργατικής νομοθεσίας, οι εργαζόμενοι δικαιούνται αποζημίωση στην περίπτωση απόλυσης ή συνταξιοδότησής τους. Το ύψος των αποζημιώσεων υπολογίζεται με βάση τον μισθό, τα έτη υπηρεσίας και τον τρόπο της αποχώρησης (απόλυση ή συνταξιοδότηση) του εργαζομένου. Υπάλληλοι που παραιτούνται ή απολύονται αιτιολογημένα δεν δικαιούνται αποζημίωση. Η Εταιρεία χρεώνει τα αποτελέσματα για δεδουλευμένες παροχές σε κάθε χρήση με αντίστοιχη αύξηση της σχετικής αναλογιστικής υποχρέωσης. Οι πληρωμές παροχών που διενεργούνται στους συνταξιοδοτούμενους κάθε περίοδο χρεώνονται έναντι αυτής της υποχρέωσης. Η καθαρή υποχρέωση, η μεταβολή της κατά την διάρκεια της χρήσης, καθώς και η επίδραση στην κατάσταση συνολικών εσόδων έχει ως ακολούθως: Παρούσα αξία δέσμευσης καθορισμένων παροχών Υποχρέωση καταχωρούμενη στον ισολογισμό 31/12/2019 (174) (174) 31/12/2018 (301) (301) Κέρδη και ζημίες καταχωρούμενα στην κατάσταση αποτελεσμάτων Κόστος τρέχουσας απασχόλησης Κόστος προϋπηρεσίας λόγω τροποποιήσεων Κόστος τόκων Επίδραση περικοπής/διακανονισμού/ Τερματικές παροχές Καταβληθείσες αποζημιώσεις Σύνολο 1/1/2019 31/12/2019 6 6 4 (1) (143) (128) 1/1/2018 31/12/2018 10 4 4 91 (154) (45) Παρούσα αξία δέσμευσης καθορισμένων παροχών Παρούσα αξία δέσμευσης καθορισμένων παροχών έναρξης Κόστος τρέχουσας απασχόλησης Κόστος προϋπηρεσίας λόγω τροποποιήσεων Κόστος τόκων Επίδραση περικοπής / διακανονισμού / τερματικές παροχές Καταβληθείσες αποζημιώσεις Aναλογιστικές ζημίες χρήσης Παρούσα αξία δέσμευσης καθορισμένων παροχών λήξης 31/12/2019 (301) (6) (6) (4) 1 143 (1) (174) 31/12/2018 (301) (10) (4) (4) (91) 154 (45) (301) Οι υποχρεώσεις της Εταιρείας για αποζημίωση προσωπικού προσδιορίστηκαν μέσω αναλογιστικών μελετών από ανεξάρτητη εταιρεία διεθνώς αναγνωρισμένων αναλογιστών. Οι λεπτομέρειες και οι βασικές υποθέσεις της αναλογιστικής μελέτης έχουν ως κάτωθι: ΠΑΡΑΔΟΧΕΣ Ηλικία κανονικής συνταξιοδότησης Μέση ετήσια αύξηση μισθολογίου Προεξοφλητικό επιτόκιο Πληθωρισμός 2019 Σύμφωνα με τις καταστατικές διατάξεις του Ταμείου Κύριας Ασφάλισης κάθε εργαζομένου και λαμβάνοντας υπόψη τον Ν.3863/2010, N.4093/2012 & 4387/2016 2,70% 0,8% 1,70% 2018 Σύμφωνα με τις καταστατικές διατάξεις του Ταμείου Κύριας Ασφάλισης κάθε εργαζομένου και λαμβάνοντας υπόψη τον Ν.3863/2010, N.4093/2012 & 4387/2016 2,75% 1,4% 1,75% 73 Ετήσια Οικονομική Έκθεση για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου 2019 έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά 25. Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις Οι συνολικές υποχρεώσεις της Εταιρείας προς προμηθευτές, φορολογικές αρχές και λοιπούς τρίτους αναλύονται ως ακολούθως: Αντασφαλιστές Αποδοχές προσωπικού πληρωτέες Πιστωτές διάφοροι Ασφαλιστικοί οργανισμοί Δεδουλευμένα έξοδα Λοιπές μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις Σύνολο Μακροπρόθεσμες Βραχυπρόθεσμες Σύνολο 31/12/2019 734 24 611 54 102 6 1.531 31/12/2018 1.742 77 325 39 46 3 2.232 6 1.525 1.531 3 2.229 2.232 Οι προμηθευτές δεν είναι τοκοφόρος λογαριασμός και συνήθως διακανονίζεται εντός 2-3 μηνών για την Εταιρεία. Οι λοιπές υποχρεώσεις δεν είναι τοκοφόρος λογαριασμός και συνήθως διακανονίζονται εντός 2-3 μηνών για την Εταιρεία. 26. Λοιποί φόροι πληρωτέοι Οι συνολικές υποχρεώσεις της Εταιρείας σε φόρους αναλύονται ως ακολούθως: Φόροι-τέλη αμοιβών προσωπικού Φόροι-τέλη αμοιβών τρίτων Φόρος προστιθέμενης αξίας Λοιποί φόροι-τέλη Σύνολο 31/12/2019 16 1 68 51 136 31/12/2018 31 2 15 48 27. Συνδεδεμένα μέρη Στην παρούσα ενότητα περιλαμβάνονται οι σημαντικότερες συναλλαγές μεταξύ της Εταιρείας και συνδεδεμένων με αυτή προσώπων (συνδεόμενα μέρη), όπως αυτά ορίζονται στο Διεθνές Λογιστικό Πρότυπο 24. Οι συναλλαγές και τα υπόλοιπα της Εταιρείας με τα συνδεδεμένα μέρη έχουν ως ακολούθως: Συναλλαγές με συνδεδεμένα μέρη Έσοδα Έσοδα από αντασφαλιστικές μεσιτικές υπηρεσίες Σύνολο Έξοδα Έξοδα σε ενοίκια λοιπών συνδεδεμένων μερών Αμοιβές και έξοδα μελών Δ.Σ. και διευθυντικών στελεχών Σύνολο Υπόλοιπα με συνδεδεμένα μέρη Απαιτήσεις Μερίσματα εισπρακτέα Λοιπές απαιτήσεις Σύνολο Υποχρεώσεις Λοιπές υποχρεώσεις Σύνολο 1/1/2019 31/12/2019 1/1/2018 31/12/2018 - 1 1 513 513 3 768 771 31/12/2019 31/12/2018 198 3 201 198 13 211 50 50 9 9 74 Ετήσια Οικονομική Έκθεση για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου 2019 έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά Οι αμοιβές προς τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου την τρέχουσα χρήση αφορούν προμήθειες παραγωγής ασφαλιστηρίων συμβολαίων ποσού € 391 χιλ. και αμοιβές μισθοδοσίας ποσού € 27 χιλ.. 28. Δεσμεύσεις και ενδεχόμενες υποχρεώσεις και απαιτήσεις Α. Ανειλημμένες υποχρεώσεις και απαιτήσεις Τα έξοδα λειτουργικών μισθώσεων των αυτοκινήτων τα οποία καταχωρήθηκαν στην κατάσταση συνολικών εισοδημάτων την περίοδο 01/01 - 31/12/2019 ανήλθαν σε € 34 χιλ. και σε € 45 χιλ. αντίστοιχα την περίοδο 01/01 - 31/12/2018. Τα μελλοντικά πληρωτέα συνολικά μισθώματα των αυτοκινήτων σύμφωνα με τις λειτουργικές μισθώσεις των αυτοκινήτων έχουν ως εξής: Δεσμεύσεις λειτουργικών μισθώσεων (αυτοκίνητα) Έως 1 έτος Από 1-5 έτη Σύνολο 31/12/2019 8 8 31/12/2018 44 38 82 Τα έξοδα λειτουργικών μισθώσεων των κτιρίων/γραφείων τα οποία καταχωρήθηκαν στην κατάσταση συνολικών εισοδημάτων την περίοδο 01/01 - 31/12/2019 ανήλθαν σε € 8 χιλ. και σε € 11 χιλ. αντίστοιχα την περίοδο 01/01 - 31/12/2018. Τα μελλοντικά πληρωτέα συνολικά μισθώματα σύμφωνα με τις λειτουργικές μισθώσεις των κτιρίων και γραφείων έχουν ως εξής: Δεσμεύσεις λειτουργικών μισθώσεων (κτίρια/γραφεία) Έως 1 έτος Από 1-5 έτη Σύνολο 31/12/2019 1 1 31/12/2018 14 8 22 Τα μελλοντικά ελάχιστα (μη ακυρώσιμα) μισθώματα εισπρακτέα από συμβόλαια λειτουργικών μισθώσεων έχουν ως εξής: Έως 1 έτος Από 1-5 έτη Σύνολο 31/12/2019 81 125 206 Β. Ενδεχόμενες υποχρεώσεις από επίδικες ή υπό διαιτησία διαφορές Κατά της Εταιρείας, έχουν ασκηθεί αγωγές συνολικού ποσού € 213 χιλ. για τις οποίες ο νομικός σύμβουλος και η Διοίκηση εκτιμούν με βεβαιότητα τη μη ευδοκίμηση τους εις βάρος της Εταιρείας. Γ. Προβλέψεις και λοιπές ενδεχόμενες υποχρεώσεις H Εταιρεία έχει ελεγχθεί από τις φορολογικές αρχές έως και τη χρήση 2009. Οι φορολογικές αρχές δεν έχουν ελέγξει τα βιβλία και στοιχεία της Εταιρείας για τη χρήση 2010 και επομένως οι φορολογικές υποχρεώσεις για τη χρήση αυτή δεν έχουν καταστεί οριστικές. Μέχρι την 31/12/2019 δεν έχει κοινοποιηθεί στην Εταιρεία οποιαδήποτε εντολή ελέγχου από τις αρμόδιες φορολογικές αρχές για τη ανέλεγκτη χρήση του 2010. Ως εκ τούτου το δικαίωμα του Δημοσίου να κοινοποιεί φύλλα ελέγχου και πράξεις προσδιορισμού φόρου, τελών, εισφορών και προστίμων με σκοπό την επιβολή φόρου, έχει παραγραφεί για τη χρήση του 2010 κατ’ εφαρμογή των διατάξεων: α) της παρ. 1 του άρθρου 84 του ν. 2238/1994 (ανέλεγκτες υποθέσεις φορολογίας εισοδήματος), β) της παρ. 1 του άρθρου 57 του ν.2859/2000 (ανέλεγκτες υποθέσεις Φ.Π.Α. και γ) της παρ. 5 του άρθρου 9 του ν. 2523/1997 75 Ετήσια Οικονομική Έκθεση για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου 2019 έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά (επιβολή προστίμων για υποθέσεις φορολογίας εισοδήματος). Βάσει των ανωτέρω πιστεύουμε ότι αν διενεργηθεί από τις αρμόδιες φορολογικές αρχές έλεγχος της ως άνω διαχειριστικής χρήσης, αυτός θα στερείται νομιμοποιητικής βάσης και ως εκ τούτου δεν είναι πιθανόν ότι τα όποια συμπεράσματα του θα έχουν οποιαδήποτε επίδραση στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας. Η Εταιρεία παραμένει ανέλεγκτη από τις φορολογικές αρχές για τις χρήσεις από το 2011 μέχρις και το 2018. Για τις χρήσεις που έληξαν μετά την 31η Δεκεμβρίου 2011 και παραμένουν φορολογικά ανέλεγκτες από τις αρμόδιες φορολογικές αρχές, η εκτίμηση της Διοίκησης είναι ότι οι φόροι που ενδεχομένως προκύψουν δε θα ασκήσουν ουσιώδη επίδραση στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις. Οι χρήσεις 2011 - 2015 έχουν ελεγχθεί φορολογικά από τον εκλεγμένο κατά τον Κ.Ν. 2190/1920 τακτικό ελεγκτή, ήτοι την ελεγκτική εταιρεία Grant Thorton σύμφωνα με το άρθρο 82 του ν. 2238/1994 και έλαβε πιστοποιητικά φορολογικής συμμόρφωσης χωρίς επιφύλαξη, ενώ για τις χρήσεις 2016, 2017 και 2018 από την TMS Ανώνυμη Εταιρεία Ορκωτών Ελεγκτών Λογιστών και έλαβε πιστοποιητικό φορολογικής συμμόρφωσης χωρίς επιφύλαξη. Για τη χρήση 2019 η εταιρεία έχει υπαχθεί στο φορολογικό έλεγχο από την TMS Ανώνυμη Εταιρεία Ορκωτών Ελεγκτών Λογιστών, όπως προβλέπεται από τις διατάξεις του άρθρου 65α Ν. 4174/2013. Ο έλεγχος αυτός βρίσκεται σε εξέλιξη και το σχετικό φορολογικό πιστοποιητικό προβλέπεται να χορηγηθεί μετά τη δημοσίευση των χρηματοοικονομικών καταστάσεων χρήσης 2019. Αν μέχρι την ολοκλήρωση του φορολογικού ελέγχου προκύψουν πρόσθετες φορολογικές υποχρεώσεις εκτιμούμε ότι αυτές δεν θα ασκήσουν ουσιώδη επίδραση στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις. Δ. Υφιστάμενα εμπράγματα βάρη Για τα ακόλουθα περιουσιακά στοιχεία της Εταιρείας υπάρχουν εμπράγματα βάρη προς εξασφάλιση των δανειακών υποχρεώσεων. Χρεόγραφα ΚΟΥΜΠΑΣ ΑΕ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ ΚΑΠΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΑΤΕ Ακίνητα Τριάντα τρεις (33) οριζόντιες ιδιοκτησίες που βρίσκονται σε αυτοτελές εξαόροφο κτίριο γραφείων-καταστημάτων με υπόγειο, επί της Λ. Κηφισίας 100 και Μαραθωνοδρόμου 83, στο Δήμο Αμαρουσίου Αττικής, εκτάσεως 1.556 τ.μ. Τραπεζικοί Λογαριασμοί Ενεχυρίαση λογαριασμού Ευρώ που τηρεί η εταιρεία με τους Ομολογιούχους σύμφωνα με τους ειδικότερους όρους της σχετικής σύμβασης ενεχύρου λογαριασμού και εκχώρησης απαιτήσεων επί κατάθεσης μετρητών που περιλαμβάνεται στο πρόγραμμα του ομολογιακού δανείου. Ενεχυρίαση λογαριασμού Ευρώ που τηρεί η εταιρεία με τους Ομολογιούχους σύμφωνα με τους ειδικότερους όρους της σχετικής σύμβασης ενεχύρου λογαριασμού και εκχώρησης απαιτήσεων επί είσπραξης μερισμάτων και λοιπών εσόδων από την εταιρεία ΚΑΠΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΑΤΕ Τεμάχια 478.000 18.690 ΥΠΕΡ ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΥΠΕΡ ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ 29. Αριθμός απασχολούμενου προσωπικού Ο αριθμός του απασχολούμενου προσωπικού της Εταιρείας ανέρχεται κατά την 31/12/2019 σε 17 άτομα και στις 31/12/2018 σε 25. Το σύνολο του προσωπικού της Εταιρείας είναι πλήρους απασχόλησης και οι γυναίκες εργαζόμενοι αποτελούν το 78% αυτού. 76 Ετήσια Οικονομική Έκθεση για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου 2019 έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά 30. Γεγονότα μετά την ημερομηνία ισολογισμού Η εμφάνιση στις αρχές του 2020 του κορωνοϊού (Covid-19) και η εξάπλωση αυτού την επόμενη περίοδο σε επίπεδα πανδημίας, έχει οδηγήσει σε λήψη προληπτικών μέτρων αλλά και μέτρων περιορισμού της εξάπλωσης του ιού. Ορισμένα από αυτά τα μέτρα – ενδεικτικά: αναστολή λειτουργίας εκπαιδευτικών δομών, πολυκαταστημάτων και μέρη με μεγάλη προσέλευση κοινού/καταναλωτών, καθώς και περιστολή των μη αναγκαίων μετακινήσεων – επηρεάζουν την καθημερινή λειτουργία της Εταιρείας και κατ’ επέκταση εκτιμάται ότι θα επηρεαστούν και τα οικονομικά στοιχεία αυτής για τη χρήση του 2020, χωρίς όμως να μπορεί να εκτιμηθεί στην παρούσα φάση η επίδραση τους με αξιόπιστο τρόπο. Η Εταιρεία παρακολουθεί επισταμένως τις εξελίξεις ούτως ώστε να μπορεί να ανταποκριθεί άμεσα στις απαιτήσεις του παγκόσμιου αλλά και εγχώριου περιβάλλοντος. Οι αρνητικές επιπτώσεις στην Εταιρεία λόγω Covid 19, με βάση τα σημερινά δεδομένα, δεν επηρεάζουν την συνέχιση της δραστηριότητάς της. Πέρα από το ανωτέρω, δεν υπάρχουν μεταγενέστερα της 31 Δεκεμβρίου 2019 γεγονότα, που να αφορούν την Εταιρεία, στα οποία επιβάλλεται αναφορά από τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς. Αθήνα, 26 Ιουνίου 2020 Η Αντιπρόεδρος και Ο Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος Εντεταλμένη Σύμβουλος Το Μέλος Γεώργιος Μ. Κούμπας Eυθυμία Π. Κουτσοβασίλη Αναστάσιος Τσιρώνης ΑΔΤ: Χ 080976 Α.Δ.Τ. ΑΝ 098794 Α.Δ.Τ. Φ 044223 O Λογιστής Ευάγγελος Μαυρογιάννης Α.Δ.Τ. ΑE 087958 ΑΡ. ΑΔΕΙΑΣ 0085923 PwC ACCOUNTING A.E. Αρ. Αδείας Γραφείου 1494 77 Στοιχεία και Πληροφορίες χρήσεως από 1 Ιανουαρίου έως και 31 Δεκεμβρίου 2019 ΓΙΟΥΡΟΜΠΡΟΚΕΡΣ ΜΕΣΙΤΕΣ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ Α.Ε. (ΑΡ. ΜΗΤΡΩΟΥ Α.Ε. 26891/06/Β/92/5) ΑΡ.ΓΕ.ΜΗ 68522003000 Λ.Κηφισίας 100 & Mαραθωνοδρόμου 83 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠO 1 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ ΕΩΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019 Τα παρακάτω στοιχεία και πληροφορίες που προκύπτουν από τις οικονομικές καταστάσεις, στοχεύουν σε μια γενική ενημέρωση για την οικονομική κατάσταση και τα αποτελέσματα της ΓΙΟΥΡΟΜΠΡΟΚΕΡΣ ΜΕΣΙΤΕΣ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ Α.Ε. Συνιστούµε, εποµένως στον αναγνώστη, πριν προβεί σε οποιαδήποτε είδους επενδυτική επιλογή ή άλλη συναλλαγή µε τον εκδότη, να ανατρέξει στην διεύθυνση διαδικτύου του εκδότη όπου αναρτώνται οι οικονοµικές καταστάσεις καθώς και η έκθεση επισκόπησης του νομίμου ελεγκτή όποτε αυτή απαιτείται. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ : Υπουργείο Οικονομίας Ανταγωνιστικότητας & Ναυτιλίας. Αρμόδια Αρχή Διεύθυνση Διαδικτύου Εταιρείας Ημερομηνία έγκρισης από το Δ.Σ. των ετήσιων οικονομικών καταστάσεων Σύνθεση Διοικητικού Συμβουλίου Νόμιμος Ελεγκτής Ελεγκτική Εταιρεία Τύπος Έκθεσης ελέγχου ελεγκτών ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΑΜΕΙΑΚΩΝ ΡΟΩΝ Διεύθυνση Ανωνύμων εταιρειών Ποσά εκφρασμένα σε χιλιάδες € : www.eurobrokers.gr Λειτουργικές δραστηριότητες Κέρδη / (Ζημίες) χρήσης προ φόρων Πλέον / (Μείον) προσαρμογές για: Αποσβέσεις ενσώματων και ασώματων παγίων περιουσιακών στοιχείων (Κέρδη) / Ζημίες από αναπροσαρμογή εύλογης αξίας ακινήτων Ζημίες από πώληση και διαγραφή ενσώματων και ασώματων παγίων περιουσιακών στοιχείων Προβλέψεις Διαγραφή απαιτήσεων Διαγραφή προμηθευτών Συναλλαγματικές διαφορές Χρεωστικοί τόκοι και συναφή έξοδα Πλέον / (Μείον) προσαρμογές για μεταβολές λογαριασμών κεφαλαίου κίνησης ή που σχετίζονται με τις λειτουργικές δραστηριότητες Μείωση απαιτήσεων Μείωση προμηθευτών και λοιπών υποχρεώσεων Μείον: Χρεωστικοί τόκοι και συναφή έξοδα καταβεβλημένα Σύνολο εισροών από λειτουργικές δραστηριότητες (α) Επενδυτικές δραστηριότητες Αγορές ενσώματων παγίων στοιχείων Εισπράξεις από πωλήσεις χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων Σύνολο εισροών / (εκροών) από επενδυτικές δραστηριότητες (β) Χρηματοδοτικές δραστηριότητες Εξοφλήσεις δανείων Σύνολο εκροών από χρηματοδοτικές δραστηριότητες (γ) : 26 Ιουνίου 2020 Γεώργιος Κούμπας (Πρόεδρος Δ.Σ. και Εκτελεστικό μέλος) Ευθυμία Κουτσοβασίλη (Εκτελεστική Αντιπρόεδρος και Εντεταλμένη Σύμβουλος) Αναστάσιος Τσιρώνης (Μέλος Δ.Σ. Ανεξάρτητο - Μη εκτελεστικό) Νικόλαος Κοκκινάκης (Μέλος Δ.Σ. Ανεξάρτητο - Μη εκτελεστικό) Σπυρίδων Παπασπυρόπουλος (Μέλος Δ.Σ. Ανεξάρτητο - Μη εκτελεστικό) : Εμμανουήλ Πετράκης (Α.Μ. ΣΟΕΛ 18731) : TMS Α.Ε. (Α.Μ. ΣΟΕΛ 166) : Άδυναμία Έκφρασης Γνώμης ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΣΗΣ Ποσά εκφρασμένα σε χιλιάδες € ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ Ιδιοχρησιμοποιούμενα ενσώματα πάγια στοιχεία Άυλα περιουσιακά στοιχεία Επενδύσεις σε ακίνητα Λοιπά μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία Πελάτες και λοιπές απαιτήσεις Λοιπά κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία ΣΥΝΟΛΟ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ ΚΑΘΑΡΗ ΘΕΣΗ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ Μετοχικό κεφάλαιο Λοιπά στοιχεία ιδίων κεφαλαίων Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων Προβλέψεις / Λοιπές μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις Βραχυπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις Λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις Σύνολο υποχρεώσεων ΣΥΝΟΛΟ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ 31/12/2019 31/12/2018 1.432 2.392 18 1.271 142 5.255 2.223 1 1.276 43 1.975 118 5.636 3.600 (11.142) (7.542) 180 10.956 1.661 12.797 3.600 (11.501) (7.901) 304 10.956 2.277 13.537 5.255 5.636 01/01 31/12/2018 359 (838) 20 (342) 41 78 (48) (572) 196 (7) 6 5 80 194 475 (84) 626 (139) (2) 1 (4) 43 (2) 25 23 (2) (2) - (76) (76) Καθαρή αύξηση / (μείωση) στα ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα χρήσης (α) + (β) + (γ) 24 (35) Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα έναρξης χρήσης Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα λήξης χρήσης 118 142 153 118 01/01 Ποσά εκφρασμένα σε χιλιάδες € 31/12/2019 Κύκλος εργασιών 1.702 Μικτά κέρδη 614 Κέρδη / (Ζημίες) χρήσης προ φόρων, χρηματοδοτικών και επενδυτικών αποτελεσμάτων 17 Κέρδη / (Ζημίες) χρήσης προ φόρων 359 Κέρδη / (Ζημίες) χρήσης μετά από φόρους (A) 359 Λοιπά συνολικά εισοδήματα χρήσης μετά από φόρους (Β) Συγκεντρωτικά συνολικά εισοδήματα χρήσης μετά από φόρους (Α)+ (Β) 359 0,0598 Κέρδη / (Ζημίες) χρήσης μετά από φόρους ανά μετοχή (σε €) Κέρδη / (Ζημίες) χρήσης προ φόρων χρηματοδοτικών, επενδυτικών αποτελεσμάτων και συνολικών αποσβέσεων 36 01/01 31/12/2018 2.026 596 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ Ποσά εκφρασμένα σε χιλιάδες € Σύνολο ιδίων κεφαλαίων έναρξης χρήσης (01/01/2019 και 01/01/2018 αντίστοιχα) Συγκεντρωτικά συνολικά εισοδήματα χρήσης μετά απο φόρους Σύνολο ιδίων κεφαλαίων λήξης χρήσης (31/12/2019 και 31/12/2018 αντίστοιχα) 01/01 31/12/2019 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΣΥΝΟΛΙΚΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ 31/12/2019 31/12/2018 (7.901) 359 (6.712) (1.189) (7.542) (7.901) (565) (838) (838) (351) (1.189) (0,1397) (519) ΠΡΟΣΘΕΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ 1. Η Εταιρεία έλαβε έκθεση ελέγχου ελεγκτών με Αδυναμία Έκφρασης Γνώμης αναφορικά με τη δυνατότητα ομαλής συνέχισης των δραστηριοτήτων της όπως αυτή περιγράφεται στην παράγραφο 2.1 των οικονομικών καταστάσεων και στην επίδραση των γενικότερων οικονομικών συνθηκών στις δραστηριότητες της Εταιρείας. 2. Στις ετήσιες χρηματοοικονομικές καταστάσεις έχουν τηρηθεί οι λογιστικές αρχές που χρησιμοποιήθηκαν γιατη σύνταξη των οικονομικών καταστάσεων της Εταιρείας για τη χρήση που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου του 2018 αφού ληφθούν υπόψη οι αλλαγές που αφορούν την υιοθέτηση νέων και αναθεωρημένων προτύπων. 3. Οι ανέλεγκτες φορολογικές χρήσεις της Εταιρείας αναφέρονται αναλυτικά στη σημείωση 28 των ετήσιων χρηματοοικονομικών καταστάσεων. 4. Κατά της Εταιρείας, έχουν ασκηθεί αγωγές συνολικού ποσού € 213 χιλ. για τις οποίες δεν πιθανολογείται η ευδοκίμηση τους εις βάρος της. 5. Ο αριθμός απασχολουμένου προσωπικού της Εταιρείας κατά την 31/12/2019 ανέρχεται σε 17 άτομα και την 31/12/2018 σε 25 άτομα. 6. Έχουν σχηματιστεί σωρευτικά οι κάτωθι προβλέψεις α) Για αποζημίωση προσωπικού η Εταιρεία έχει σχηματίσει σωρευτική πρόβλεψη ύψους € 174 χιλ. β) Για προβλέψεις επισφαλών απαιτήσεων η Εταιρεία έχει σχηματίσει σωρευτική πρόβλεψη ύψους €912 χιλ. Τη χρήση που έληξε η Εταιρεία διέγραψε συνολικές απαιτήσεις € 572 χιλ. για τις οποίες είχε αναγνωριστεί πρόβλεψη απομείωσης. 7. Τα ποσά των κονδυλίων που επηρέασαν τη γραμμή «Λοιπά συνολικά εισοδήματα χρήσης μετά από φόρους» αφορούν έξοδο από αναλογιστικές ζημίες ποσού € 1 χιλ. και κέρδος από την πώληση επένδυσης συμμετοχικού τίτλου μέσω λοιπών συνολικών εισοδημάτων ποσού € 1 χιλ..8. Τα ποσά των εσόδων και εξόδων σωρευτικά από την έναρξη της οικονομικής χρήσης, καθώς και υπόλοιπα των απαιτήσεων και υποχρεώσεων της Εταιρείας στη λήξη της τρέχουσας χρήσης, που έχουν προκύψει από συναλλαγές της με συνδεδεμένα μέρη, όπως αυτά ορίζονται από το ΔΛΠ 24, απεικονίζονται στον ακόλουθο πίνακα: Ποσά εκφρασμένα σε χιλιάδες € Αμοιβές διευθυντικών στελεχών & μελών της διοίκησης Απαιτήσεις από λοιπά συνδεδεμένα μέρη Υποχρεώσεις προς λοιπά συνδεδεμένα μέρη 513 201 50 Ο Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος Η Αντιπρόεδρος & Εντεταλμένη Σύμβουλος Μαρούσι, 26 Ιουνίου 2020 ΓΕΩΡΓΙΟΣ Μ. ΚΟΥΜΠΑΣ ΑΔΤ: X 080976 ΕΥΘΥΜΙΑ Π. ΚΟΥΤΣΟΒΑΣΙΛΗ Α.Δ.Τ.: ΑΝ 098794 Το Μέλος O Λογιστής ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ Χ. ΤΣΙΡΩΝΗΣ Α.Δ.Τ.: Φ 044223 PwC ACCOUNTING A.E. Αρ. Αδείας 1494 ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΜΑΥΡΟΓΙΑΝΝΗΣ ΑΡ. ΑΔΕΙΑΣ 0085923

Περίληψη: Τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία ΓΙΟΥΡΟΜΠΡΟΚΕΡΣ ΜΕΣΙΤΕΣ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ A.E. και το διακριτικό τίτλο «ΓΙΟΥΡΟΜΠΡΟΚΕΡΣ» που εδρεύει στo Μαρούσι, Λ. Κηφισίας 100 & Μαραθωνοδρόμου 83: 1. Γεώργιος Κούμπας του Μιχαήλ, Πρόεδρος και Δ/νων Σύμβουλος, Εκτελεστικό Μέλος, 2. Ευθυμία Κουτσοβασίλη του Παναγιώτη, Αντιπρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου και Εντεταλμένη Σύμβουλος, Εκτελεστικό Μέλος 3. Αναστάσιος Τσιρώνης του Χρήστου, Μέλος Υπό την ανωτέρω ιδιότητά μας, δηλώνουμε και βεβαιώνουμε με την παρούσα ότι, εξ όσων γνωρίζουμε: α) Οι ετήσιες οικονομικές καταστάσεις της ΓΙΟΥΡΟΜΠΡΟΚΕΡΣ ΜΕΣΙΤΕΣ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ A.E, για τη χρήση 01/01/2019 – 31/12/2019, οι οποίες καταρτίσθηκαν σύμφωνα με τα ισχύοντα λογιστικά πρότυπα, απεικονίζουν κατά τρόπο αληθή τα στοιχεία του ενεργητικού και του παθητικού, την καθαρή θέση και τα αποτελέσματα χρήσεως και συνολικών εισοδημάτων της ΓΙΟΥΡΟΜΠΡΟΚΕΡΣ ΜΕΣΙΤΕΣ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ A.E, σύμφωνα με τα οριζόμενα στις παραγράφους 3 έως 5 του άρθρου 4 του Ν.3556/2007. β) Η ετήσια έκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου απεικονίζει κατά τρόπο αληθή τις πληροφορίες που απαιτούνται βάσει της παραγράφου 6 του άρθρου 4 του Ν.3556/2007, και των κατά εξουσιοδότηση αποφάσεων του Δ.Σ της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς. Μαρούσι Αττικής, 26 Ιουνίου 2020 Οι Βεβαιούντες, Ο Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος Η Αντιπρόεδρος και Εντεταλμένη Σύμβουλος Γεώργιος Μ. Κούμπας Ευθυμία Π. Κουτσοβασίλη Α.Δ.Τ. Χ 080976 Α.Δ.Τ. ΑΝ 098794 Μέλος Αναστάσιος Χ. Τσιρώνης Α.Δ.Τ. Φ 044223