2019 ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Βεβαιώνεται ότι η παρούσα Ετήσια Οικονομική Έκθεση της εταιρικής χρήσεως 2019 (01.01.201931.12.2019), είναι εκείνη που εγκρίθηκε κατά πλειοψηφία από το Διοικητικό Συμβούλιο της Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία «ΑΡΤΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΡΑΜΟΛΕΓΚΟΣ Α.Ε.» κατά την συνεδρίαση αυτού της 22ης Ιουνίου 2020 και έχει αναρτηθεί στο διαδίκτυο στην νόμιμα καταχωρημένη ιστοσελίδα της εταιρείας www.karamolegos-bkr.gr, όπου και θα παραμείνει στην διάθεση του επενδυτικού κοινού για χρονικό διάστημα τουλάχιστον δέκα (10) ετών, από την ημερομηνία σύνταξης και δημοσιοποιήσεως της. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 01.01.2019 έως 31.12.2019 1 Περιεχόμενα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΕΚΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ................................................. 3 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ............................................ 4 ΕΝΟΤΗΤΑ Α: ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΠΟΥ ΕΛΑΒΑΝ ΧΩΡΑ ΣΤΗΝ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΚΛΕΙΟΜΕΝΗΣ ΧΡΗΣΕΩΣ 2019........................................................................................................................... 5 ΕΝΟΤΗΤΑ Β: ΚΥΡΙΟΤΕΡΟΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΚΑΙ ΑΒΕΒΑΙΟΤΗΤΕΣ ......................................................... 7 ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΣΥΝΑΛΛΑΓΕΣ ΜΕ ΣΥΝΔΕΔΕΜΕΝΑ ΜΕΡΗ ...................................... 11 ΕΝΟΤΗΤΑ Δ: ΕΠΕΞΗΓΗΜΑΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ (παρ.7 άρθρο 4 του Ν.3556/2007) .......................................................................................................................... 12 ENOTHTA E: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑΚΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ....................... 16 ΕΝΟΤΗΤΑ ΣΤ: ΕΞΕΛΙΞΗ, ΕΠΙΔΟΣΕΙΣ ΚΑΙ ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ – ΧΡΗΜΑΤΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΚΑΙ ΜΗ ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΔΟΣΕΩΝ ........................................................... 17 ΕΝΟΤΗΤΑ Ζ: ENAΛΛΑΚΤΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ............................................... 20 ΕΝΟΤΗΤΑ Η: ΠΡΟΒΛΕΠΟΜΕΝΗ ΠΟΡΕΙΑ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΟΜΙΛΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ 2020 ... 22 ENOTHTA Θ: ΛΟΙΠΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ - ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΛΗΞΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ................................................................................................................................ 22 ΕΝΟΤΗΤΑ Ι: ΜΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ(BAΣΕΙ Ν.4403/2016 ΚΑΙ ΑΡΘΡΟΥ 151 ΚΑΙ 154 Ν.4548/2018) ............................................................................................................. 23 ΕΝΟΤΗΤΑ ΙΑ: ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ............................................................. 28 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: ΕΚΘΕΣΗ ΕΛΕΓΧΟΥ ΟΡΚΩΤΟΥ ΕΛΕΓΚΤΗ – ΛΟΓΙΣΤΗ .............................................................. 43 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: ΕΤΗΣΙΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ................................................................................ 52 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΣΥΝΟΛΙΚΩΝ ΕΣΟΔΩΝ..................................................................... 53 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΣΗΣ ................................................................... 54 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΜΕΤΑΒΟΛΗΣ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ .................................................. 56 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΑΜΕΙΑΚΩΝ ΡΟΩΝ ........................................................................ 58 ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ....................................................... 60 ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟΣ ΤΟΠΟΣ ΑΝΑΡΤΗΣΗΣ ΤΗΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ....... 115 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠΟ 01.01.2019 ΕΩΣ 31.12.2019 ..................... 116 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 01.01.2019 έως 31.12.2019 2 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 01.01.2019 έως 31.12.2019 42 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: ΕΚΘΕΣΗ ΕΛΕΓΧΟΥ ΟΡΚΩΤΟΥ ΕΛΕΓΚΤΗ – ΛΟΓΙΣΤΗ Έκθεση Ανεξάρτητου Ορκωτού Ελεγκτή Λογιστή Προς τους Μετόχους της Εταιρείας «ΑΡΤΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΡΑΜΟΛΕΓΚΟΣ Α.Ε.» Έκθεση Ελέγχου επί των Εταιρικών και Ενοποιημένων Οικονομικών Καταστάσεων Γνώμη Έχουμε ελέγξει τις συνημμένες εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας ΑΡΤΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΡΑΜΟΛΕΓΚΟΣ Α.Ε. (η Εταιρεία), οι οποίες αποτελούνται από την εταιρική και ενοποιημένη κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης της 31ης Δεκεμβρίου 2019, τις εταιρικές και ενοποιημένες καταστάσεις συνολικού εισοδήματος, μεταβολών ιδίων κεφαλαίων και ταμειακών ροών της χρήσεως που έληξε την ημερομηνία αυτή, καθώς και περίληψη σημαντικών λογιστικών αρχών και μεθόδων και λοιπές επεξηγηματικές πληροφορίες. Κατά τη γνώμη μας, οι συνημμένες εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις παρουσιάζουν εύλογα, από κάθε ουσιώδη άποψη, την οικονομική θέση της Εταιρείας ΑΡΤΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΡΑΜΟΛΕΓΚΟΣ Α.Ε. και των θυγατρικών αυτής (ο Όμιλος) κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019, τη χρηματοοικονομική τους επίδοση και τις ταμειακές τους ροές για τη χρήση που έληξε την ημερομηνία αυτή σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς, όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Βάση γνώμης Διενεργήσαμε τον έλεγχό μας σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Ελέγχου (ΔΠΕ) όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία. Οι ευθύνες μας, σύμφωνα με τα πρότυπα αυτά περιγράφονται περαιτέρω στην ενότητα της έκθεσής μας “Ευθύνες ελεγκτή για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων”. Είμαστε ανεξάρτητοι από την Εταιρεία και τις ενοποιούμενες θυγατρικές της καθ’ όλη τη διάρκεια του διορισμού μας σύμφωνα με τον Κώδικα Δεοντολογίας για Επαγγελματίες Ελεγκτές του Συμβουλίου Διεθνών Προτύπων Δεοντολογίας Ελεγκτών, όπως αυτός έχει ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία και τις απαιτήσεις δεοντολογίας που σχετίζονται με τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων στην Ελλάδα και έχουμε εκπληρώσει τις δεοντολογικές μας υποχρεώσεις σύμφωνα με τις απαιτήσεις της ισχύουσας νομοθεσίας και του προαναφερόμενου Κώδικα Δεοντολογίας. Πιστεύουμε ότι τα ελεγκτικά τεκμήρια που έχουμε αποκτήσει είναι επαρκή και κατάλληλα να παρέχουν βάση για τη γνώμη μας. Σημαντικότερα θέματα ελέγχου Τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου είναι εκείνα τα θέματα που, κατά την επαγγελματική μας κρίση, ήταν εξέχουσας σημασίας στον έλεγχό μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων της Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 01.01.2019 έως 31.12.2019 43 ελεγχόμενης χρήσεως. Τα θέματα αυτά και οι σχετιζόμενοι κίνδυνοι ουσιώδους ανακρίβειας αντιμετωπίστηκαν στο πλαίσιο του ελέγχου των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων ως σύνολο, για τη διαμόρφωση της γνώμης μας επί αυτών και δεν εκφέρουμε ξεχωριστή γνώμη για τα θέματα αυτά. Σημαντικότερα θέματα ελέγχου Αντιμετώπιση ελεγκτικού θέματος 1. Μεταβολή λογιστικής πολιτικής αποτίμησης των επενδύσεων της εταιρείας σε συνδεδεμένες επιχειρήσεις Όπως περιγράφεται στη σημείωση 3.7 (Βασικές λογιστικές αρχές), οι επενδύσεις της εταιρείας σε συνδεδεμένες επιχειρήσεις αποτιμώνται πλέον στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων. Η ελεγκτική μας προσέγγιση περιέλαβε τις ακόλουθες βασικές διαδικασίες: Διενεργήσαμε συζητήσεις με τη Διοίκηση της εταιρείας και αξιολογήσαμε τη συνολική διαδικασία αναφορικά με την μεταβολή λογιστικής πολιτικής και τους λόγους που οδήγησαν τη Διοίκηση σε αυτή. Διενεργήσαμε συζητήσεις με τη Διοίκηση της εταιρείας και αξιολογήσαμε τη συνολική διαδικασία εκτίμησης της εύλογης αξίας των θυγατρικών της εταιρειών που διενεργεί η Διοίκηση, συμπεριλαμβανομένης και της διαδικασίας επισκόπησης και έγκρισης των μοντέλων εκτίμησης. Εξετάσαμε την καταλληλότητα του μοντέλου αποτίμησης και τη λογικότητα των παραδοχών (προεξοφλητικό επιτόκιο, ρυθμός ανάπτυξης) και διενεργήσαμε τις ακόλουθες ελεγκτικές διαδικασίες: Συγκριτική αξιολόγηση βασικών παραδοχών στο μοντέλο αποτίμησης με στοιχεία και δεδομένα της αγοράς, καθώς και με παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν κατά τα προηγούμενα έτη Εξέταση της μαθηματικής ακρίβειας του μοντέλου Αξιολόγηση της ευαισθησίας του μοντέλου αποτίμησης στις μεταβολές σημαντικών παραδοχών Αξιολόγηση της ανεξαρτησίας και της ικανότητας του εξωτερικού εκτιμητή που χρησιμοποίησε η εταιρεία. Αξιολογήσαμε την επάρκεια και την καταλληλότητα των γνωστοποιήσεων στις σημειώσεις 3.7 και 4.8 των οικονομικών καταστάσεων. Στην κλειόμενη χρήση η Εταιρεία προχώρησε σε μεταβολή λογιστικής πολιτικής σε σχέση με την προηγούμενη χρήση, εφαρμόζοντας τη δυνατότητα που παρέχει το Δ.Λ.Π. 27, παρ. 10 β για λογιστικοποίηση των επενδύσεων σε θυγατρικές σύμφωνα με το Δ.Π.Χ.Α. 9, και επιμέτρησε τις επενδύσεις τις προς τις θυγατρικές της εταιρείες στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων, αντί για το κόστος κτήσης. Με αυτό τον τρόπο η Διοίκηση αποσκοπεί να παρουσιάσει με πιο αξιόπιστο τρόπο την οικονομική θέσης της Εταιρείας καθώς οι συμμετοχές αυτές πληρούν τον ορισμό της καθαρής θέσης και δεν κατέχονται προς εμπορία όπως ορίζει το ΔΠ.Χ.Α. 9 αναφορικά με χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που ταξινομούνται στην εύλογη αξία μέσων συνολικών εσόδων. Ως αποτέλεσμα της εφαρμογής του Δ.Π.Χ.Α. 9 σχετικά με την αποτίμηση των επενδύσεων σε συνδεδεμένες επιχειρήσεις στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων, η Εταιρία αποτίμησε τις συμμετοχές της, κατά την 31/12/2019 σε ποσό € 10.827.325,99 και η διαφορά σε σχέση με το κονδύλι της συγκριτικής περιόδου 31.12.2018, ποσού € 2.160.000 επιβάρυνε τη καθαρή θέση της Εταιρείας μέσω της αναγνώρισης στα λοιπά συνολικά έσοδα της χρήσης 2019. Τα αντίστοιχα συγκριτικά κονδύλια του Ισολογισμού της χρήσης 31/12/2018 και της 1/1/2018 δεν αναμορφώθηκαν κατ’ εφαρμογή των παραγράφων 14 - 15 του ΔΛΠ 8 καθώς: α) η απομείωση της συμμετοχής της θυγατρικής «KARAMOLEGOS BAKERY ROMANIA SA», ποσού Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 01.01.2019 έως 31.12.2019 44 Σημαντικότερα θέματα ελέγχου Αντιμετώπιση ελεγκτικού θέματος 2.160.000 €, προέκυψε από γεγονότα που συνέβησαν εντός του 2019 και συνεπώς δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις απομείωσης κατά τις συγκριτικές περιόδους και β) η εκτίμηση της εύλογης αξίας των συμμετοχών της εταιρείας στις «ΑΠΟΛΛΩΝΙΟΝ ΑΒΕΕ» και «KARAMOLEGOS BAKERY ROMANIA SA» για τις συγκριτικές περιόδους συνέπεσε με τις αντίστοιχες λογιστικές αξίες των ημερομηνιών αυτών. Η περιοχή αυτή θεωρήθηκε σημαντική για τον έλεγχο γιατί πέραν της σημαντικότητας του ύψους των συμμετοχών στο σύνολο των οικονομικών καταστάσεων, ο προσδιορισμός της εύλογης αξίας των θυγατρικών εμπεριέχει μεγάλο βαθμό υποκειμενικότητας ως προς την εκτίμηση των μελλοντικών ταμειακών ροών. Αναφορικά με τις μελλοντικές ταμειακές ροές, οι κρίσεις της διοίκησης σχετίζονται με μεταβλητές όπως ο ρυθμός αύξησης των εσόδων, τα μικτά περιθώρια κέρδους και οι λειτουργικές δαπάνες. Δεδομένου του βαθμού υποκειμενικότητας στις παραδοχές στις οποίες βασίζεται η ανάλυση της εύλογης αξίας και των σημαντικών κρίσεων και εκτιμήσεων που απαιτούνται από τη διοίκηση, θεωρούμε την αξιολόγηση της εύλογης αξίας των επενδύσεων σε θυγατρικές, ως ένα εκ των σημαντικότερων θεμάτων ελέγχου. 2. Υιοθέτηση του ΔΠΧΑ 16 «Μισθώσεις» Όπως αναφέρεται στη σημείωση 2.3.3 των χρηματοοικονομικών καταστάσεων, ο Όμιλος και η Εταιρεία εφάρμοσαν, για πρώτη φορά το ΔΠΧΑ 16 «Μισθώσεις», την 1η Ιανουαρίου 2019 και αναγνώρισαν την παρούσα αξία των υπολειπόμενων μισθωμάτων ως περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης και ως υποχρεώσεις από μίσθωση, χρησιμοποιώντας την τροποποιημένη αναδρομική προσέγγιση. Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019, ο Όμιλος και η Εταιρεία επιμέτρησαν τα περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης σε ευρώ 4.263 χιλ. και ευρώ 1.406 χιλ. αντίστοιχα και τις υποχρεώσεις από μισθώσεις σε ευρώ 5.007 χιλ. και ευρώ 1.433 χιλ. αντίστοιχα ενώ στον Όμιλο στα κονδύλια του Ενεργητικού «Απαιτήσεις από συμβάσεις χρηματοδοτικής μίσθωσης» εμφανίζεται ποσό € Η προσέγγιση του ελέγχου μας έγινε με βάση τον ελεγκτικό κίνδυνο και περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τη διενέργεια των ακόλουθων διαδικασιών: -Την εξέταση της πληρότητας των δεδομένων μίσθωσης μέσω συμφωνίας των δεσμεύσεων μίσθωσης του Ομίλου και της Εταιρείας στις 31.12.2018 με τα στοιχεία μίσθωσης που περιλήφθηκαν στο μοντέλο του ΔΠΧΑ 16 κατά την 1.1.2019. Επίσης αξιολογήσαμε τις εσωτερικές δικλίδες ασφαλείας που εφαρμόζονται για την ενημέρωση του μοντέλου με νέες συμβάσεις μίσθωσης και τροποποιήσεις υφιστάμενων συμβάσεων. - Την αξιολόγηση των βασικών εκτιμήσεων και παραδοχών της διοίκησης που χρησιμοποιήθηκαν στο μοντέλο υπολογισμού κατά την εφαρμογή του νέου προτύπου. - Την επαλήθευση της ακρίβειας και της πληρότητας των δεδομένων που περιλήφθηκαν στο μοντέλο, μέσω συμφωνίας ενός αντιπροσωπευτικού δείγματος Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 01.01.2019 έως 31.12.2019 45 Σημαντικότερα θέματα ελέγχου Αντιμετώπιση ελεγκτικού θέματος 510 χιλ. που αφορά την υπεκμίσθωση ακινήτου σε τρίτον. μισθώσεων με τις αντίστοιχες συμβάσεις. - Για δείγμα μισθώσεων, πραγματοποιήσαμε ανεξάρτητο επαναυπολογισμό της ορθότητας του ύψους του περιουσιακού στοιχείου με δικαίωμα χρήσης και της υποχρέωσης μίσθωσης την 31η Δεκεμβρίου 2019 και συγκρίναμε τα αποτελέσματα μας με αυτά της διοίκησης. - Την αξιολόγηση της διάρκειας των μισθώσεων, συμπεριλαμβανομένων των περιόδων που καλύπτονται από δικαιώματα παράτασης ή καταγγελίας, όπου απαιτούνταν, μέσω επισκόπησης των σχετικών συμβάσεων και αξιολόγησης των εκτιμήσεων της διοίκησης αναφορικά με την περίοδο μίσθωσης που χρησιμοποιήθηκε στον υπολογισμό, προκειμένου να επιβεβαιώσουμε την ορθότητα και πληρότητα των υπολογισμών. - Την αξιολόγηση της επάρκειας και της καταλληλότητας των γνωστοποιήσεων της σημείωσης 2.3.3 των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Η επίδραση του προτύπου ΔΠΧΑ 16 «Μισθώσεις» στις καταστάσεις χρηματοοικονομικής θέσης του Ομίλου και της Εταιρείας κατά την 1 Ιανουαρίου 2019 και αντίστοιχα στα αποτελέσματα τους για τη χρήση που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2019, περιγράφεται στη σημείωση 2.3.3 των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Η επίδραση του ΔΠΧΑ 16 κατά τη μετάβαση βασίζεται σε εκτιμήσεις από τη διοίκηση κυρίως ως προς τον προσδιορισμό του κατάλληλου επιτοκίου προεξόφλησης (διαφορικό επιτόκιο δανεισμού) και της διάρκειας μίσθωσης των συμβάσεων. H διάρκεια της μίσθωσης μπορεί να περιλαμβάνει χρονικές περιόδους για τις οποίες ο Όμιλος και η Εταιρεία έχουν δικαίωμα παράτασης ή δικαίωμα καταγγελίας της μίσθωσης εάν είναι μάλλον βέβαιο ότι το δικαίωμα παράτασης θα ασκηθεί ή το δικαίωμα καταγγελίας δεν θα ασκηθεί. Επικεντρωθήκαμε σε αυτή την περιοχή τόσο λόγω των εκτιμήσεων και παραδοχών που χρησιμοποιήθηκαν από τη Διοίκηση κατά τη μετάβαση, όσο και λόγω του αυξημένου αριθμού συμβάσεων και του μεγάλου αριθμού δεδομένων που χρησιμοποιήθηκαν στους υπολογισμούς. 3. Ανακτησιμότητα εμπορικών απαιτήσεων Την 31.12.2019, οι εμπορικές απαιτήσεις της εταιρείας ανέρχονται σε € 21.240.973 (€ 22.278.184 την 31.12.2018) ενώ η σχετική συσσωρευμένη απομείωση ανέρχεται σε € 3.009.846 (€2.990.845 την 31.12.2018), όπως αναφέρεται στη σημείωση 4.11 των οικονομικών καταστάσεων. Η Διοίκηση για να εκτιμήσει το ποσό της απομείωσης των εμπορικών της απαιτήσεων, αξιολογεί την ανακτησιμότητα των εμπορικών απαιτήσεων επισκοπόντας την ληκτότητα των υπολοίπων των πελατών, το πιστωτικό ιστορικό τους και τη διευθέτηση των μεταγενέστερων πληρωμών σύμφωνα με τον εκάστοτε διακανονισμό. Περαιτέρω, η διοίκηση αξιολογεί την εκτιμώμενη πρόβλεψη με βάση στοχευμένη επισκόπηση λογαριασμών πελατών, λαμβάνοντας υπόψη την Οι ελεγκτικές μας διαδικασίες σχετικά με την ανακτησιμότητα των εμπορικών απαιτήσεων περιλάμβαναν, μεταξύ άλλων: Την κατανόηση της διαδικασίας, ως προς την παρακολούθηση των εμπορικών απαιτήσεων και των παραγόντων που λαμβάνονται υπόψη για την εκτίμηση της πρόβλεψης για απομείωση. Την αξιολόγηση της εκτίμησης της διοίκησης σχετικά με την ανακτησιμότητα των εμπορικών απαιτήσεων. Την αξιολόγηση της εκτίμησης της διοίκησης και του ανεξάρτητου εμπειρογνώμονα σχετικά με την επίπτωση του ΔΠΧΑ 9 στις οικονομικές καταστάσεις. Τη λήψη επιστολών επιβεβαίωσης τρίτων για ένα αντιπροσωπευτικό δείγμα εμπορικών απαιτήσεων και εκτέλεση διαδικασιών μεταγενέστερα της ημερομηνίας των οικονομικών καταστάσεων για εισπράξεις. Την εξέταση των απαντητικών επιστολών των δικηγόρων, για θέματα που χειρίστηκαν κατά τη Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 01.01.2019 έως 31.12.2019 46 Σημαντικότερα θέματα ελέγχου Αντιμετώπιση ελεγκτικού θέματος εμπειρία της, σχετικά με τις τρέχουσες οικονομικές συνθήκες καθώς και τις εξασφαλίσεις και τις εγγυήσεις που έχουν αποκτηθεί από συγκεκριμένους πελάτες. διάρκεια του έτους για τον εντοπισμό τυχόν θεμάτων που υποδεικνύουν υπόλοιπα από εμπορικές απαιτήσεις που δεν είναι ανακτήσιμα στο μέλλον. Την αξιολόγηση της ανάλυσης της ενηλικίωσης πελατών και την εκτίμηση της Εταιρείας για την πρόβλεψη. Επιπλέον αξιολογήσαμε την επάρκεια και την καταλληλότητα των γνωστοποιήσεων στις σημειώσεις 3.6 και 3.9 των οικονομικών καταστάσεων. Μετά την υιοθέτηση του ΔΠΧΠ 9 την 1.1.2018, ο Όμιλος και η Εταιρία εφαρμόζουν την απλοποιημένη μέθοδο του ΔΠΧΠ 9 για τον υπολογισμό των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών, η οποία χρησιμοποιεί την πρόβλεψη της αναμενόμενης πιστωτικής ζημίας για όλη τη διάρκεια ζωής των εμπορικών και λοιπών απαιτήσεων. Για τον έλεγχο της απομείωσης που πραγματοποιήθηκε στις 31.12.2019 σύμφωνα με την παραπάνω μέθοδο, χρησιμοποιήθηκαν προϋπολογιστικά ποσοστά. Τα ποσοστά αυτά βασίζονται στις ημέρες καθυστέρησης πληρωμών για ομάδες πελατών με παρόμοια χαρακτηριστικά. Ο υπολογισμός αντανακλά ένα σταθμισμένο με πιθανότητες αποτέλεσμα, τη χρονική αξία του χρήματος, λογικές και βάσιμες πληροφορίες που είναι διαθέσιμες την ημερομηνία του ισολογισμού για γεγονότα του παρελθόντος, τις τρέχουσες συνθήκες, τις προβλέψεις για τις μελλοντικές οικονομικές συνθήκες και συγκεκριμένες πληροφορίες για ορισμένες απαιτήσεις. Θεωρούμε ότι η αξιολόγηση της ανακτησιμότητας των εμπορικών απαιτήσεων της εταιρείας είναι ένα από τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου, αφενός γιατί οι εμπορικές απαιτήσεις είναι από τα κυριότερα στοιχεία του Ενεργητικού και αφετέρου λόγω των σημαντικών εκτιμήσεων και κρίσεων της Διοίκησης. Πληροφορίες σχετικά με τις λογιστικές πολιτικές της εταιρείας για τις εμπορικές απαιτήσεις, αναφέρονται στις σημειώσεις 3.6 και 3.9 της ετήσιας οικονομικής έκθεσης. 4. Αναγνώριση εσόδων Ο κύκλος εργασιών Ομίλου και Εταιρείας ανήλθε για τη χρήση που έληξε την 31.12.2019 σε € 88.581.706 και 67.909.238 αντίστοιχα (€ 80.219.122 και € 58.850.126 αντίστοιχα για τη χρήση που έληξε την 31.12.2018). Αναφορικά με τον κλάδο τροφίμων και ποτών Η προσέγγιση του ελέγχου μας έγινε με βάση τον ελεγκτικό κίνδυνο και περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τη διενέργεια των ακόλουθων διαδικασιών: Κατανόηση των πολιτικών και διαδικασιών για την αναγνώριση των εσόδων σχετικά με τις εκπτώσεις λόγω επίτευξης στόχων πωλήσεων, καταγραφή της φύσης και των πιθανών ιδιαιτεροτήτων ανά περιοχή και αξιολόγηση της ύπαρξης τυχόν Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 01.01.2019 έως 31.12.2019 47 Σημαντικότερα θέματα ελέγχου αξιολογήθηκε ότι υφίσταται αυξημένος κίνδυνος απάτης στην ορθή αναγνώριση των εσόδων. Ο κίνδυνος σχετίζεται με την ακρίβεια και πληρότητα των υπολογιζόμενων εκπτώσεων προς τους πελάτες λόγω επίτευξης στόχων πωλήσεων, καθώς η εν λόγω περιοχή είναι, ενδογενώς, περισσότερο επιρρεπής στην παραβίαση των δικλίδων από τη Διοίκηση. Αντιμετώπιση ελεγκτικού θέματος ασυνήθιστων ή μοναδικών συναλλαγών. Έλεγχο του ορθού διαχωρισμού των χρήσεων, εξετάζοντας πωλήσεις που πραγματοποιήθηκαν κοντά στην ημερομηνία λήξης της περιόδου αναφοράς και αμέσως μετά από αυτή, μέσω συσχέτισης των τιμολογίων με τα αντίστοιχα δελτία αποστολής. Εξέταση σημαντικών συμβάσεων πελατών για τον εντοπισμό, την καταγραφή και την κατανόηση περίπλοκων όρων και προϋποθέσεων, με σκοπό να διασφαλισθεί η καταλληλότητα του ακολουθούμενου λογιστικού χειρισμού με βάση τις υφιστάμενες λογιστικές αρχές και μεθόδους αναγνώρισης των εσόδων. Σε δείγμα συμβάσεων πελατών, επαναϋπολογισμό των εκπτώσεων βάσει του επιβεβαιωμένου τζίρου ανά περίπτωση και των όρων των συμβάσεων και συμφωνία με τα αντίστοιχα εκδοθέντα τιμολόγια και λοιπά παραστατικά. Επιπλέον αξιολογήσαμε την επάρκεια και την καταλληλότητα των γνωστοποιήσεων στη σημείωση 3.20 των οικονομικών καταστάσεων. Άλλες πληροφορίες Η διοίκηση είναι υπεύθυνη για τις άλλες πληροφορίες. Οι άλλες πληροφορίες περιλαμβάνονται στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου, για την οποία γίνεται σχετική αναφορά στην “Έκθεση επί Άλλων Νομικών και Κανονιστικών Απαιτήσεων”, στις Δηλώσεις των Μελών του Διοικητικού Συμβουλίου, αλλά δεν περιλαμβάνουν τις οικονομικές καταστάσεις και την έκθεση ελέγχου επί αυτών. Η γνώμη μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων δεν καλύπτει τις άλλες πληροφορίες και δεν εκφράζουμε με τη γνώμη αυτή οποιασδήποτε μορφής συμπέρασμα διασφάλισης επί αυτών. Σε σχέση με τον έλεγχό μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων, η ευθύνη μας είναι να αναγνώσουμε τις άλλες πληροφορίες και, με τον τρόπο αυτό, να εξετάσουμε εάν οι άλλες πληροφορίες είναι ουσιωδώς ασυνεπείς με τις εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις ή τις γνώσεις που αποκτήσαμε κατά τον έλεγχο ή αλλιώς φαίνεται να είναι ουσιωδώς εσφαλμένες. Εάν, με βάση τις εργασίες που έχουμε εκτελέσει, καταλήξουμε στο συμπέρασμα ότι υπάρχει ουσιώδες σφάλμα σε αυτές τις άλλες πληροφορίες, είμαστε υποχρεωμένοι να αναφέρουμε το γεγονός αυτό. Δεν έχουμε τίποτα να αναφέρουμε σχετικά με το θέμα αυτό. Ευθύνες της διοίκησης και των υπευθύνων για τη διακυβέρνηση επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων Η διοίκηση έχει την ευθύνη για την κατάρτιση και εύλογη παρουσίαση των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως και για εκείνες τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου που η διοίκηση καθορίζει ως απαραίτητες, ώστε να Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 01.01.2019 έως 31.12.2019 48 καθίσταται δυνατή η κατάρτιση των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων απαλλαγμένων από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος. Κατά την κατάρτιση των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων, η διοίκηση είναι υπεύθυνη για την αξιολόγηση της ικανότητας της Εταιρείας και του Ομίλου να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους, γνωστοποιώντας όπου συντρέχει τέτοια περίπτωση, τα θέματα που σχετίζονται με τη συνεχιζόμενη δραστηριότητα και τη χρήση της λογιστικής αρχής της συνεχιζόμενης δραστηριότητας, εκτός και εάν η διοίκηση είτε προτίθεται να ρευστοποιήσει την Εταιρεία και τον Όμιλο ή να διακόψει τη δραστηριότητά τους ή δεν έχει άλλη ρεαλιστική εναλλακτική επιλογή από το να προβεί σ ’αυτές τις ενέργειες. Η Επιτροπή Ελέγχου (άρθ. 44 ν.4449/2017) της Εταιρείας έχει την ευθύνη εποπτείας της διαδικασίας χρηματοοικονομικής αναφοράς της Εταιρείας και του Ομίλου. Ευθύνες ελεγκτή για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων Οι στόχοι μας είναι να αποκτήσουμε εύλογη διασφάλιση για το κατά πόσο οι εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις, στο σύνολο τους, είναι απαλλαγμένες από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος και να εκδώσουμε έκθεση ελεγκτή, η οποία περιλαμβάνει τη γνώμη μας. Η εύλογη διασφάλιση συνιστά διασφάλιση υψηλού επιπέδου, αλλά δεν είναι εγγύηση ότι ο έλεγχος που διενεργείται σύμφωνα με τα ΔΠΕ, όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία, θα εντοπίζει πάντα ένα ουσιώδες σφάλμα, όταν αυτό υπάρχει. Σφάλματα δύναται να προκύψουν από απάτη ή από λάθος και θεωρούνται ουσιώδη όταν, μεμονωμένα ή αθροιστικά, θα μπορούσε εύλογα να αναμένεται ότι θα επηρέαζαν τις οικονομικές αποφάσεις των χρηστών, που λαμβάνονται με βάση αυτές τις εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις. Ως καθήκον του ελέγχου, σύμφωνα με τα ΔΠΕ όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία, ασκούμε επαγγελματική κρίση και διατηρούμε επαγγελματικό σκεπτικισμό καθ’ όλη τη διάρκεια του ελέγχου. Επίσης: Εντοπίζουμε και αξιολογούμε τους κινδύνους ουσιώδους σφάλματος στις εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος, σχεδιάζοντας και διενεργώντας ελεγκτικές διαδικασίες που ανταποκρίνονται στους κινδύνους αυτούς και αποκτούμε ελεγκτικά τεκμήρια που είναι επαρκή και κατάλληλα για να παρέχουν βάση για τη γνώμη μας. Ο κίνδυνος μη εντοπισμού ουσιώδους σφάλματος που οφείλεται σε απάτη είναι υψηλότερος από αυτόν που οφείλεται σε λάθος, καθώς η απάτη μπορεί να εμπεριέχει συμπαιγνία, πλαστογραφία, εσκεμμένες παραλείψεις, ψευδείς διαβεβαιώσεις ή παράκαμψη των δικλίδων εσωτερικού ελέγχου. Κατανοούμε τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου που σχετίζονται με τον έλεγχο, με σκοπό το σχεδιασμό ελεγκτικών διαδικασιών κατάλληλων για τις περιστάσεις, αλλά όχι με σκοπό τη διατύπωση γνώμης επί της αποτελεσματικότητας των δικλίδων εσωτερικού ελέγχου της Εταιρείας και του Ομίλου. Αξιολογούμε την καταλληλότητα των λογιστικών αρχών και μεθόδων που χρησιμοποιήθηκαν και το εύλογο των λογιστικών εκτιμήσεων και των σχετικών γνωστοποιήσεων που έγιναν από τη διοίκηση. Αποφαινόμαστε για την καταλληλότητα της χρήσης από τη διοίκηση της λογιστικής αρχής της συνεχιζόμενης δραστηριότητας και με βάση τα ελεγκτικά τεκμήρια που αποκτήθηκαν για το εάν Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 01.01.2019 έως 31.12.2019 49 υπάρχει ουσιώδης αβεβαιότητα σχετικά με γεγονότα ή συνθήκες που μπορεί να υποδηλώνουν ουσιώδη αβεβαιότητα ως προς την ικανότητα της Εταιρείας και του Ομίλου να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους. Εάν συμπεράνουμε ότι υφίσταται ουσιώδης αβεβαιότητα, είμαστε υποχρεωμένοι στην έκθεση ελεγκτή να επιστήσουμε την προσοχή στις σχετικές γνωστοποιήσεις των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων ή εάν αυτές οι γνωστοποιήσεις είναι ανεπαρκείς να διαφοροποιήσουμε τη γνώμη μας. Τα συμπεράσματά μας βασίζονται σε ελεγκτικά τεκμήρια που αποκτώνται μέχρι την ημερομηνία της έκθεσης ελεγκτή. Ωστόσο, μελλοντικά γεγονότα ή συνθήκες ενδέχεται να έχουν ως αποτέλεσμα η Εταιρεία και ο Όμιλος να παύσουν να λειτουργούν ως συνεχιζόμενη δραστηριότητα. Αξιολογούμε τη συνολική παρουσίαση, τη δομή και το περιεχόμενο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων, συμπεριλαμβανομένων των γνωστοποιήσεων, καθώς και το κατά πόσο οι εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις απεικονίζουν τις υποκείμενες συναλλαγές και τα γεγονότα με τρόπο που επιτυγχάνεται η εύλογη παρουσίαση. Αποκτούμε επαρκή και κατάλληλα ελεγκτικά τεκμήρια αναφορικά με την χρηματοοικονομική πληροφόρηση των οντοτήτων ή των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων εντός του Ομίλου για την έκφραση γνώμης επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων. Είμαστε υπεύθυνοι για την καθοδήγηση, την επίβλεψη και την εκτέλεση του ελέγχου της Εταιρείας και των θυγατρικών της. Παραμένουμε αποκλειστικά υπεύθυνοι για την ελεγκτική μας γνώμη. Μεταξύ άλλων θεμάτων, κοινοποιούμε στους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση, το σχεδιαζόμενο εύρος και το χρονοδιάγραμμα του ελέγχου, καθώς και σημαντικά ευρήματα του ελέγχου, συμπεριλαμβανομένων όποιων σημαντικών ελλείψεων στις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου εντοπίζουμε κατά τη διάρκεια του ελέγχου μας. Επιπλέον, δηλώνουμε προς τους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση ότι έχουμε συμμορφωθεί με τις σχετικές απαιτήσεις δεοντολογίας περί ανεξαρτησίας και γνωστοποιούμε προς αυτούς όλες τις σχέσεις και άλλα θέματα που μπορεί εύλογα να θεωρηθεί ότι επηρεάζουν την ανεξαρτησία μας και τα σχετικά μέτρα προστασίας, όπου συντρέχει περίπτωση. Από τα θέματα που γνωστοποιήθηκαν στους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση, καθορίζουμε τα θέματα εκείνα που ήταν εξέχουσας σημασίας για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων της τρέχουσας περιόδου και ως εκ τούτου αποτελούν τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου. Έκθεση επί Άλλων Νομικών και Κανονιστικών Απαιτήσεων 1. Έκθεση Διαχείρισης Διοικητικού Συμβουλίου Λαμβάνοντας υπόψη ότι η διοίκηση έχει την ευθύνη για την κατάρτιση της Έκθεσης Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου και της Δήλωσης Εταιρικής Διακυβέρνησης που περιλαμβάνεται στην έκθεση αυτή, κατ’ εφαρμογή των διατάξεων της παραγράφου 5 του άρθρου 2 του Ν. 4336/2015 (μέρος Β), σημειώνουμε ότι: α) Στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου περιλαμβάνεται δήλωση εταιρικής διακυβέρνησης, η οποία παρέχει τα πληροφοριακά στοιχεία που ορίζονται στο άρθρο 152 του Ν. 4548/2018. β) Κατά τη γνώμη μας η Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου έχει καταρτισθεί σύμφωνα με τις ισχύουσες νομικές απαιτήσεις των άρθρων 150-151 και 153-154 και της παραγράφου 1 (περιπτώσεις γ’ και Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 01.01.2019 έως 31.12.2019 50 δ’) του άρθρου 152 του Ν. 4548/2018 και το περιεχόμενο αυτής αντιστοιχεί με τις συνημμένες οικονομικές καταστάσεις της χρήσης που έληξε την 31/12/2019. γ) Με βάση τη γνώση που αποκτήσαμε κατά το έλεγχό μας, για την Εταιρεία και τον Όμιλο «ΑΡΤΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΡΑΜΟΛΕΓΚΟΣ Α.Ε.» και το περιβάλλον της, δεν έχουμε εντοπίσει ουσιώδεις ανακρίβειες στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού της Συμβουλίου. 2. Συμπληρωματική Έκθεση προς την Επιτροπή Ελέγχου Η γνώμη μας επί των συνημμένων εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων είναι συνεπής με τη Συμπληρωματική Έκθεσή μας προς την Επιτροπή Ελέγχου της Εταιρείας, που προβλέπεται από το άρθρο 11 του κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) αριθ. 537/2014. 3. Παροχή Μη Ελεγκτικών Υπηρεσιών Δεν παρείχαμε στην Εταιρεία και τις θυγατρικές της μη ελεγκτικές υπηρεσίες που απαγορεύονται σύμφωνα με το άρθρο 5 του κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) αριθ. 537/2014. 4. Διορισμός Ελεγκτή Διοριστήκαμε για πρώτη φορά ως Ορκωτοί Ελεγκτές Λογιστές της Εταιρείας με την από 27/06/2018 απόφαση της ετήσιας τακτικής γενικής συνέλευσης των μετόχων. Έκτοτε ο διορισμός μας έχει αδιαλείπτως ανανεωθεί για μια συνολική περίοδο 2 ετών με βάση τις κατ’ έτος λαμβανόμενες αποφάσεις της τακτικής γενικής συνέλευσης των μετόχων της Εταιρείας. Μαρούσι, 24 Ιουνίου 2020 ΩΡΙΩΝ ΟΡΚΩΤΟΙ ΕΛΕΓΚΤΕΣ ΛΟΓΙΣΤΕΣ Α.Ε. Ο Ορκωτός Ελεγκτής Λογιστής Α.Μ. Σ.Ο.Ε.Λ Εταιρείας : 146 Κωνσταντίνος Ι. Νιφορόπουλος Βλαχερνών 10, Μαρούσι Τ.Κ. 151 24 ΑΜ ΣΟΕΛ: 16541 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 01.01.2019 έως 31.12.2019 51 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: ΕΤΗΣΙΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ − Στοιχεία Κατάστασης Συνολικών Εσόδων της χρήσης που έληξε την 31 η Δεκεμβρίου 2019 − Στοιχεία Κατάστασης Οικονομικής Θέσης της 31ης Δεκεμβρίου 2019 − Στοιχεία Κατάστασης Μεταβολών Ιδίων Κεφαλαίων της χρήσης που έληξε την 31 η Δεκεμβρίου 2019 − Στοιχεία Κατάστασης Ταμειακών Ροών της χρήσης που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2019 − Πληροφορίες επί των Οικονομικών Καταστάσεων Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 01.01.2019 έως 31.12.2019 52 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΣΥΝΟΛΙΚΩΝ ΕΣΟΔΩΝ (ενοποιημένα και μη ενοποιημένα) Οι επισυναπτόμενες σημειώσεις αποτελούν αναπόσπαστο μέρος αυτών των οικονομικών καταστάσεων. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 01.01.2019 έως 31.12.2019 53 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΣΗΣ (ενοποιημένα και μη ενοποιημένα) Οι επισυναπτόμενες σημειώσεις αποτελούν αναπόσπαστο μέρος αυτών των οικονομικών καταστάσεων. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 01.01.2019 έως 31.12.2019 54 Οι επισυναπτόμενες σημειώσεις αποτελούν αναπόσπαστο μέρος αυτών των οικονομικών καταστάσεων. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 01.01.2019 έως 31.12.2019 55 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΜΕΤΑΒΟΛΗΣ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ (ενοποιημένα και μη ενοποιημένα) Οι επισυναπτόμενες σημειώσεις αποτελούν αναπόσπαστο μέρος αυτών των οικονομικών καταστάσεων. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 01.01.2019 έως 31.12.2019 56 Οι επισυναπτόμενες σημειώσεις αποτελούν αναπόσπαστο μέρος αυτών των οικονομικών καταστάσεων. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 01.01.2019 έως 31.12.2019 57 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΑΜΕΙΑΚΩΝ ΡΟΩΝ (ενοποιημένα και μη ενοποιημένα) Οι επισυναπτόμενες σημειώσεις αποτελούν αναπόσπαστο μέρος αυτών των οικονομικών καταστάσεων. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 01.01.2019 έως 31.12.2019 58 Οι επισυναπτόμενες σημειώσεις αποτελούν αναπόσπαστο μέρος αυτών των οικονομικών καταστάσεων. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 01.01.2019 έως 31.12.2019 59 ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ 1. ΓΕΝΙΚΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ 1.1 Οι ετήσιες οικονομικές καταστάσεις της για την περίοδο 01.01.2019 - 31.12.2019 έχουν εγκριθεί από το Διοικητικό Συμβούλιο την 22η Ιουνίου 2020 και τελούν υπό την έγκριση της Τακτικής Γενικής Συνέλευσης των Μετόχων. 1.2 Σύσταση Εταιρείας: H Εταιρεία ΑΡΤΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΡΑΜΟΛΕΓΚΟΣ Α.Ε. ιδρύθηκε με την σημερινή της νομική μορφή στις 07.11.1989 (ΦΕΚ 3882/09.11.1989). Η διάρκεια της Εταιρείας έχει ορισθεί 90 χρόνια, δηλαδή έως την 31.12.2079. 1.3 Ο αριθμός του απασχολούμενου προσωπικού του Ομίλου και της Εταιρείας: 1.4 Έδρα Η έδρα της Εταιρείας βρίσκεται στην θέση Τζήμα, Κορωπί. Η ηλεκτρονική διεύθυνση της Εταιρείας είναι η www.karamolegos-bkr.gr. 1.5 Σκοπός Η παραγωγή και εμπορεία ειδών αρτοποιίας και ζαχαροπλαστικής. Η συμμετοχή ή συνεργασία της Εταιρείας με οποιοδήποτε τρόπο και με οποιονδήποτε σκοπό συναφή με το σκοπό της Εταιρείας. Η ίδρυση υποκαταστημάτων, πρακτορείων, γραφείων σε οποιοδήποτε μέρος της Ελλάδος και το εξωτερικό και η εκμετάλλευση αυτών για τους σκοπούς της Εταιρείας. Η αντιπροσώπευση οποιασδήποτε επιχείρησης ημεδαπής ή αλλοδαπής του ίδιου ή συναφούς σκοπού. Η κτήση και εκμετάλλευση κάθε μέσου μεταφοράς και η κτήση ακινήτων προς επίτευξη του σκοπού της Εταιρείας 2. ΠΛΑΙΣΙΟ ΚΑΤΑΡΤΗΣΗΣ ΤΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ Οι παρούσες οικονομικές καταστάσεις του Ομίλου και της Εταιρίας για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019 («Οικονομικές Καταστάσεις»), έχουν συνταχθεί σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Πληροφόρησης («Δ.Π.Χ.Π») όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 01.01.2019 έως 31.12.2019 60 Οι ακολουθούμενες λογιστικές αρχές που εφαρμόστηκαν κατά τη σύνταξη των Οικονομικών Καταστάσεων της 31.12.2019 παρουσιάζονται παρακάτω: 2.1 Βάση παρουσίασης Οι Οικονομικές Καταστάσεις αφορούν στη χρήση 1.1 - 31.12.2019 και έχουν συνταχθεί: Α) Σύμφωνα με τα Δ.Π.Χ.Π, όπως αυτά υιοθετούνται από την Ευρωπαϊκή Ένωση, βάσει του Κανονισμού αριθ. 1606/2002 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης της 19ης Ιουλίου 2002 και Β) Σύμφωνα με την αρχή της συνέχισης της δραστηριότητας της Εταιρίας και του Ομίλου, με βάση την αρχή του ιστορικού κόστους. Κατ' εξαίρεση ορισμένα στοιχεία του ενεργητικού και των υποχρεώσεων αποτιμώνται στην εύλογη αξία τους. Τα στοιχεία αυτά είναι : α) αξιόγραφα επενδυτικού χαρτοφυλακίου αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων β) Οι συμμετοχές σε θυγατρικές εταιρείες οι οποίες αποτιμούνται στην εύλογη αξία μέσω των συνολικών εσόδων που καταχωρούνται απευθείας στην καθαρή θέση. Τα ποσά που περιλαμβάνονται στις παρούσες Οικονομικές Καταστάσεις παρουσιάζονται σε Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά στις επιμέρους σημειώσεις. Οι εκτιμήσεις και τα κριτήρια που εφαρμόζονται από την Εταιρία και τον Όμιλο για τη λήψη αποφάσεων και τα οποία επηρεάζουν τη σύνταξη των Οικονομικών Καταστάσεων στηρίζονται σε ιστορικά δεδομένα και σε υποθέσεις που, υπό τις παρούσες συνθήκες, κρίνονται λογικές. Οι εκτιμήσεις και τα κριτήρια λήψης αποφάσεων επανεκτιμώνται για να λάβουν υπόψη τις τρέχουσες εξελίξεις και οι επιπτώσεις από τυχόν αλλαγές τους αναγνωρίζονται στις οικονομικές καταστάσεις κατά το χρόνο που πραγματοποιούνται. Στην Κατάσταση Οικονομικής Θέσης του Ομίλου και της Εταιρείας τις 31.12.2018 αναταξινομήθηκαν για λόγους συγκρισιμότητας με την Κατάσταση Οικονομικής Θέσης 31.12.2019 ποσό 412 χιλ € από τα ενσώματα πάγια και μεταφέρθηκαν στα άυλα στοιχεία του ενεργητικού και επίσης αναταξινομήθηκαν ποσά 1.195 χιλ € (Όμιλος) και 1.120 χιλ € (Εταιρεία) από τις λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις στους μεταβατικούς λογαριασμούς παθητικού. Οι εν λόγω αναταξινομήσεις έγιναν για λόγους παρουσίασης και δεν είχαν καμία επίδραση στα ίδια κεφάλαια, στον κύκλο εργασιών, στα κέρδη προ φόρων και στα αποτελέσματα μετά από φόρους της προηγούμενης χρήσης του Ομίλου και της Εταιρείας. 2.2 Συνέχιση δραστηριότητας Η Εταιρία και ο Όμιλος, για τη σύνταξη των οικονομικών καταστάσεων της 31.12.2019, βασίστηκαν στην αρχή της συνέχισης της επιχειρηματικής δραστηριότητας. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 01.01.2019 έως 31.12.2019 61 Η εμφάνιση του κορωνοϊού παγκοσμίως κατά το πρώτο τρίμηνο του 2020, η οποία σύντομα έλαβε τα χαρακτηριστικά πανδημίας, έρχεται να προσθέσει έναν σημαντικό παράγοντα αβεβαιότητας τόσο σε ό,τι αφορά την εξέλιξη των μακροοικονομικών μεγεθών όσο και τη δυνατότητα των επιχειρήσεων, σε κάποιους τομείς της Οικονομίας, να λειτουργήσουν υπό το καθεστώς των περιοριστικών μέτρων που επιβάλλονται. Η εν λόγω εξέλιξη αναμένεται να επηρεάσει δυσμενώς την ικανότητα των πελατών στην αποπληρωμή των υποχρεώσεών τους και κατ' επέκταση το ύψος των αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου για τις επιχειρήσεις που πλήττονται άμεσα ή έμμεσα και κυρίως αυτές τις επιχειρήσεις που είχαν αναστολή λειτουργίας ή μέρος των λειτουργιών τους. Οι χρηματοοικονομικές επιπτώσεις εξαρτώνται σε σημαντικό βαθμό από το χρόνο που η κρίση αυτή θα διαρκέσει και διαφοροποιούνται ανά περίπτωση καθώς κάθε τομέας της οικονομίας επηρεάζεται με διαφορετικό τρόπο. Στο πλαίσιο των προσπαθειών για τη διευκόλυνση των φυσικών προσώπων και των επιχειρήσεων που πλήττονται περισσότερο από τον κορωνοϊό και τα συνεπαγόμενα μέτρα περιορισμού του, η ελληνική κυβέρνηση ανακοίνωσε δέσμη φορολογικών και άλλων διευκολύνσεων. Σε ό,τι αφορά τα επίπεδα ρευστότητας της Εταιρίας και του Ομίλου σημειώνεται ότι δεν υπήρξε κάποια δυσμενής μεταβολή λόγω του Covid-19, σε αντίθεση με την Θυγατρική εταιρεία ΑΠΟΛΛΩΝΙΟ ΑΒΕΕ όπου λόγω των μέτρων που πάρθηκαν από την Ελληνική Κυβέρνηση, περιορίστηκε η λειτουργία των καταστημάτων λιανικής. Βάσει και των τελευταίων υπολογισμών που έχουμε κάνει, ο Κύκλος Εργασιών της θυγατρικής μας θα είναι μειωμένος κατά 20 με 25% περίπου για την χρήση του 2020. Φυσικά έχουν γίνει όλες οι απαραίτητες ενέργειες για μείωση δαπανών αντίστοιχα με σκοπό την διατήρηση του EBITDA σε επίπεδα που να μην επηρεάσουν αρνητικά την ρευστότητα της εταιρείας. Ειδικότερα, στον κλάδο των τροφίμων που βρίσκεται η εταιρεία, κατά την περίοδο των έκτακτων μέτρων, η πορεία των πωλήσεων ήταν αυξητική και δεν υφίσταται καμία ανησυχία για μείωση των εσόδων της από την πανδημία. 2.3 Υιοθέτηση νέων, τροποποιήσεις προτύπων και διερμηνείες που εφαρμόστηκαν στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις Οι λογιστικές αρχές που ακολούθησε η Εταιρία και ο Όμιλος για τη σύνταξη των Οικονομικών καταστάσεων είναι σύμφωνες με αυτές που περιγράφονται στις δημοσιευθείσες οικονομικές καταστάσεις της χρήσης που έληξε την 31.12.2018 αφού επιπρόσθετα ληφθούν υπόψη τα ακόλουθα νέα πρότυπα και οι τροποποιήσεις προτύπων καθώς και η Διερμηνεία 23 τα οποία εκδόθηκαν από το Συμβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων (IASB), υιοθετήθηκαν από την Ευρωπαϊκή Ένωση και εφαρμόστηκαν από 1.1.2019: 2.3.1 Τροποποίηση του Διεθνούς Προτύπου Χρηματοοικονομικής Πληροφόρησης 9«Χρηματοοικονομικά Μέσα»: Χαρακτηριστικά προεξόφλησης με αρνητική αποζημίωση Την 12.10.2017 το Συμβούλιο των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων εξέδωσε τροποποίηση στο Δ.Π.Χ.Π. 9 με την οποία επιτρέπεται σε κάποια προπληρωτέα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού με χαρακτηριστικά αρνητικής αποζημίωσης, που διαφορετικά θα αποτιμώνταν στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων, να αποτιμηθούν στο αναπόσβεστο κόστος ή στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών αποτελεσμάτων που καταχωρούνται απευθείας στην καθαρή θέση. Η τροποποίηση του Δ.Π.Χ.Π. 9 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 01.01.2019 έως 31.12.2019 62 αποσαφηνίζει ότι οι συμβατικοί όροι που διέπουν ένα χρηματοοικονομικό στοιχείο ενεργητικού είναι αποκλειστικά ταμειακές ροές κεφαλαίου και τόκου επί του απλήρωτου κεφαλαίου (Solely Payments of Principal and Interest- SPPI) ανεξάρτητα από το γεγονός που προκαλεί την πρόωρη λήξη του συμβολαίου και ανεξάρτητα από το ποιο αντισυμβαλλόμενο μέρος καταβάλλει ή εισπράττει τη δίκαιη αποζημίωση για την πρόωρη λήξη του συμβολαίου. Η υιοθέτηση της ανωτέρω τροποποίησης δεν είχε επίπτωση στις οικονομικές καταστάσεις του Ομίλου και της Εταιρίας. 2.3.2 Διεθνές Πρότυπο Χρηματοοικονομικής Πληροφόρησης 16: «Μισθώσεις» Την 13.1.2016 το Συμβούλιο των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων εξέδωσε το πρότυπο Δ.Π.Χ.Π. 16 «Στοιχεία ενεργητικού με δικαίωμα χρήσης» το οποίο αντικαθιστά: •το Δ.Λ.Π. 17 «Μισθώσεις», •τη Διερμηνεία 4 «Προσδιορισμός του αν μία συμφωνία εμπεριέχει μίσθωση», •τη Διερμηνεία 15 «Λειτουργικές μισθώσεις - Κίνητρα» και •τη Διερμηνεία 27 «Εκτίμηση της ουσίας των συναλλαγών που εμπεριέχουν το νομικό τύπο μιας μίσθωσης» Το νέο πρότυπο διαφοροποιεί σημαντικά τη λογιστική των μισθώσεων για τους μισθωτές ενώ στην ουσία διατηρεί τις υφιστάμενες απαιτήσεις του Δ.Λ.Π. 17 για τους εκμισθωτές. Ειδικότερα, βάσει των νέων απαιτήσεων, καταργείται για τους μισθωτές η διάκριση των μισθώσεων σε λειτουργικές και χρηματοδοτικές. Οι μισθωτές θα πρέπει πλέον, για κάθε σύβαση μισθώσεως που υπερβαίνει τους 12 μήνες, να αναγνωρίζουν στον ισολογισμό τους, ως στοιχείο του ενεργητικού, το δικαίωμα χρήσης του μισθωμένου στοιχείου καθώς και την αντίστοιχη υποχρέωση καταβολής των μισθωμάτων. Ο ανωτέρω χειρισμός δεν απαιτείται όταν η αξία του στοιχείου χαρακτηρίζεται ως πολύ χαμηλή. Το δικαίωμα χρήσης κατά την αρχική αναγνώριση αποτελείται από το ποσό της αρχικής αναγνώρισης της υποχρέωσης μίσθωσης, τις αρχικές άμεσες δαπάνες, τυχόν προκαταβολές μισθωμάτων και την εκτίμηση κόστους από την υποχρέωση αποκατάστασης του στοιχείου. Η υποχρέωση μίσθωσης κατά την αρχική αναγνώριση αποτελείται από την παρούσα αξία των μελλοντικών υπολειπόμενων πληρωμών μισθωμάτων. 2.3.3 Επίπτωση από την εφαρμογή του Δ.Π.Χ.Π. 16 – Σημαντικές μεταβολές στις εφαρμοζόμενες σε λογιστικές πολιτικές Ο Όμιλος και η Εταιρία εφάρμοσαν το πρότυπο σε όλες τις ενεργές την 1.1.2019 συμβάσεις μίσθωσης αναγνωρίζοντας τη σωρευτική επίπτωση της αρχικής εφαρμογής στην καθαρή θέση της 1.1.2019 και δεν αναμόρφωσε τα κονδύλια της συγκριτικής περιόδου σύμφωνα με τις μεταβατικές διατάξεις του προτύπου. Κατά συνέπεια, τα κονδύλια της συγκριτικής περιόδου δεν είναι συγκρίσιμά. Κάνοντας χρήση της πρακτικής διευκόλυνσης (practical expedient) που παρέχεται από το Δ.Π.Χ.Π. 16 ο Όμιλος και η Εταιρία, κατά την ημερομηνία πρώτης εφαρμογής, δεν επαναξιολόγησε εάν μία Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 01.01.2019 έως 31.12.2019 63 σύμβαση αποτελεί ή εμπεριέχει μία μίσθωση και συνεπώς εφάρμοσε το πρότυπο μόνο στις συμβάσεις που είχαν προηγουμένως αναγνωριστεί ως μισθώσεις σύμφωνα με το Δ.Λ.Π. 17. Επίσης, ο Όμιλος και η Εταιρία επέλεξαν κατά τη μετάβαση τις ακόλουθες πρακτικές διευκολύνσεις που παρέχονται από το πρότυπο: - εφάρμοσαν ενιαίο προεξοφλητικό επιτόκιο ανάλογα με τη διάρκεια της μίσθωσης για όλες τις κατηγορίες μισθώσεων, - εξαίρεσαν το αρχικό κόστος σύναψης σύβασης από την αποτίμηση του δικαιώματος χρήσης, - χρησιμοποίησαν την αποκτηθείσα γνώση για τον καθορισμό της διάρκειας μίσθωσης εάν η σύμβαση περιλαμβάνει δικαιώματα παράτασης ή καταγγελίας της μίσθωσης και -για τον προσδιορισμό της αξίας κτήσεως του στοιχείου ενεργητικού με δικαίωμα χρήσης θεώρησαν πως αυτή είναι ίση με την υποχρέωση από τη μίσθωση, προσαρμοσμένη κατά το ποσό τυχόν προπληρωμένων ή δουλευμένων μισθωμάτων που αφορούν την εν λόγω μίσθωση και τα οποία είχαν αναγνωριστεί στον ισολογισμό αμέσως πριν από την ημερομηνία της αρχικής εφαρμογής. Επιπρόσθετα, ο Όμιλος και η Εταιρία επέλεξαν να κάνει χρήση της εξαίρεσης και δεν εφάρμοσε τις νέες διατάξεις στις μισθώσεις των οποίων η διάρκεια δεν υπερβαίνει τους 12 μήνες (short term) καθώς και στις μισθώσεις στις οποίες το στοιχείο που εκμισθώνεται είναι χαμηλής αξίας (αξίας μικρότερης των 5.000 ευρώ όταν είναι καινούργιο). Σημειώνεται ότι ο Όμιλος και η Εταιρία για τις μισθώσεις που λήγουν εντός του 2019 και που, ωστόσο, αναμένεται να ανανεωθούν, προέβησαν σε εκτιμήσεις για την ανανέωσή τους. Σε ό,τι ειδικότερα αφορά στην Εταιρία, στις τέσσερις περιπτώσεις μισθώσεων κτιρίων, που εκτιμήθηκε ότι θα ανανεωθούν, η διάρκεια των σχετικών ανανεώσεων ορίστηκε από δύο έως εννέα έτη με βάση εκτιμήσεις της διοίκησης. Ο Όμιλος και η Εταιρία για να προεξοφλήσουν τα υπολειπόμενα μελλοντικά μισθώματα χρησιμοποίησαν το οριακό επιτόκιο δανεισμού (IBR) το οποίο προσδιόρισαν χρησιμοποιώντας ως επιτόκιο αναφοράς το επιτόκιο του εξασφαλισμένου δανεισμού της Εταιρίας (secured funding) κάνοντας προσαρμογή για τα διαφορετικά νομίσματα και λαμβάνοντας υπόψη τις αποδόσεις των κυβερνητικών ομολόγων, όπου υπήρχαν. Ως αποτέλεσμα της εφαρμογής του Δ.Π.Χ.Π. 16, η Εταιρία και ο Όμιλος αναγνώρισαν την 01.01.2019 στοιχεία ενεργητικού με δικαίωμα χρήσης και υποχρεώσεις από μισθώσεις ποσού 5,838 χιλ € και ποσού 2,026 χιλ € αντίστοιχα και δεν υπήρξε επίπτωση στα Ίδια Κεφάλαια της Εταιρίας και του Ομίλου. Ειδικότερα αναγνωρίσθηκαν τα στοιχεία ενεργητικού με δικαίωμα χρήσης που αφορούν μισθώσεις ακινήτων όπου στεγάζεται η εταιρία καθώς και μισθώσεις αυτοκινήτων. Οι ακόλουθοι πίνακες συνοψίζουν την επίδραση της υιοθέτησης του ΔΠΧΑ 16 στις καταστάσεις χρηματοοικονομικής θέσης του Ομίλου και της Εταιρείας κατά την 1 Ιανουαρίου 2019, για καθένα από τα επηρεαζόμενα στοιχεία: Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 01.01.2019 έως 31.12.2019 64 Κατά την 1η Ιανουαρίου 2019, το μέσο σταθμικό προεξοφλητικό επιτόκιο που εφαρμόστηκε για την Εταιρεία και τον Όμιλο ήταν 5,5% για τα δικαιώματα μεταφορικών μέσων και 3,9% για τα δικαιώματα χρήσης των κτιρίων. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 01.01.2019 έως 31.12.2019 65 2.3.4 Τροποποίηση του Διεθνούς Λογιστικού Προτύπου 19 «Παροχές σε εργαζομένους» Τροποποίηση, περικοπή ή διακανονισμός του Προγράμματος Παροχών. Την 7.2.2018 το Συμβούλιο των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων εξέδωσε τροποποίηση στο Δ.Λ.Π. 19 μέσω της οποίας διευκρινίζει τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να προσδιορίζεται το κόστος υπηρεσίας όταν προκύπτουν αλλαγές στο πρόγραμμα καθορισμένων παροχών. Σύμφωνα με το Δ.Λ.Π. 19 σε περίπτωση τροποποίησης, περικοπής ή διακανονισμού, πρέπει να γίνει επανυπολογισμός της καθαρής υποχρέωσης ή απαίτησης. Η τροποποίηση του Δ.Λ.Π. 19 προβλέπει ότι το τρέχον κόστος υπηρεσίας και ο τόκος επί της καθαρής υποχρέωσης (απαίτησης) για το υπόλοιπο της περιόδου αναφοράς, μετά την αλλαγή στο πρόγραμμα, θα πρέπει να υπολογιστούν με βάση τις παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν κατά τον επανυπολογισμό της καθαρής υποχρέωσης ή απαίτησης. Επίσης, με την τροποποίηση του Δ.Λ.Π. 19 αποσαφηνίζεται η επίδραση μίας τροποποίησης, περικοπής ή διακανονισμού στις απαιτήσεις αναφορικά με τον περιορισμό στην αναγνώριση της καθαρής απαίτησης (asset ceiling). - Η υιοθέτηση της ανωτέρω τροποποίησης δεν είχε επίπτωση στις οικονομικές καταστάσεις του Ομίλου και της Εταιρίας. 2.3.5 Τροποποίηση του Διεθνούς Λογιστικού Προτύπου 28 «Επενδύσεις σε συγγενείς και κοινοπραξίες»: Μακροπρόθεσμες επενδύσεις σε Συγγενείς και Κοινοπραξίες Την 12.10.2017 το Συμβούλιο των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων εξέδωσε τροποποίηση στο Δ. Λ. Π. 28 για να αποσαφηνίσει ότι ο λογιστικός χειρισμός των μακροπρόθεσμων επενδύσεων σε μία συγγενή ή κοινοπραξία που περιλαμβάνονται στην καθαρή επένδυση στην εν λόγω συγγενή ή κοινοπραξία - για τις οποίες δεν εφαρμόζεται η μέθοδος της καθαρής θέσης -πρέπει να γίνεται σύμφωνα με το Δ.Π.Χ.Π. 9, συμπεριλαμβανομένου των απαιτήσεων απομείωσης. Κατά την εφαρμογή του Δ.Π.Χ.Π. 9, δεν θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη τυχόν προσαρμογές στη λογιστική αξία των μακροπρόθεσμων επενδύσεων που έχουν προκύψει από την εφαρμογή του Δ.Λ.Π. 28. Η ανωτέρω τροποποίηση δεν έχει εφαρμογή στις οικονομικές καταστάσεις του Ομίλου και της Εταιρίας. 2.3.6 Βελτιώσεις Διεθνών Λογιστικών Προτύπων - κύκλος 2015-2017 : Στο πλαίσιο του προγράμματος των ετήσιων βελτιώσεων των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων, το Συμβούλιο εξέδωσε, την 12.12.2017, μη επείγουσες αλλά απαραίτητες τροποποιήσεις σε επιμέρους πρότυπα. Η υιοθέτηση των ανωτέρω τροποποιήσεων δεν είχε επίπτωση στις οικονομικές καταστάσεις του Ομίλου και της Εταιρίας. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 01.01.2019 έως 31.12.2019 66 2.3.7 Διερμηνεία 23 «Αβεβαιότητα σχετικά με τους λογιστικούς χειρισμούς φόρου εισοδήματος» Την 7.6.2017 το Συμβούλιο των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων εξέδωσε τη Διερμηνεία 23. Η Διερμηνεία αποσαφηνίζει την εφαρμογή των απαιτήσεων αναγνώρισης και αποτίμησης του Δ. Λ. Π. 12 όταν υπάρχει αβεβαιότητα αναφορικά με το λογιστικό χειρισμό του φόρου εισοδήματος. Η Διερμηνεία ειδικότερα διευκρινίζει τα εξής: Μία οικονομική οντότητα θα καθορίσει αν θα εξετάσει τις αβεβαιότητες διακριτά ή σε συνδυασμό με άλλες αβεβαιότητες ανάλογα με το ποια προσέγγιση προβλέπει καλύτερα την επίλυση της αβεβαιότητας. Οι εκτιμήσεις που γίνονται αναφορικά με τον έλεγχο των λογιστικών χειρισμών από τις φορολογικές αρχές θα πρέπει να βασίζονται στο ότι οι φορολογικές αρχές θα εξετάσουν μόνο τα ποσά που έχουν δικαίωμα να εξετάσουν και στο ότι θα έχουν πλήρη γνώση της σχετικής πληροφόρησης όταν διενεργούν τον έλεγχο. Για τον προσδιορισμό του φορολογητέου κέρδους (φορολογικής ζημίας), των φορολογικών βάσεων, των μη χρησιμοποιηθεισών φορολογικών ζημιών, των μη χρησιμοποιηθέντων πιστωτικών φόρων και των φορολογικών συντελεστών η οικονομική οντότητα θα πρέπει να λάβει υπόψη της το πόσο πιθανό είναι οι φορολογικές αρχές να αποδεχθούν την αβεβαιότητα στο χειρισμό του φόρου. Οι εκτιμήσεις της οικονομικής οντότητας θα πρέπει να επαναξιολογούνται όταν λαμβάνουν χώρα αλλαγές στα γεγονότα και στις συνθήκες καθώς και όταν νέα πληροφόρηση καθίσταται διαθέσιμη. Η υιοθέτηση της ανωτέρω Διερμηνείας δεν είχε επίπτωση στις οικονομικές καταστάσεις του Ομίλου και της Εταιρίας. 2.4 Εκτός των προτύπων που αναφέρθηκαν ανωτέρω, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει υιοθετήσει τις κατωτέρω τροποποιήσεις προτύπων των οποίων η εφαρμογή είναι υποχρεωτική για χρήσεις με έναρξη μετά την 1.1.2019 και δεν έχουν εφαρμοστεί πρόωρα από τον Όμιλο και την Εταιρία: 2.4.1 Τροποποίηση του Διεθνούς «Χρηματοοικονομικά μέσα»: Προτύπου Χρηματοοικονομικής Πληροφορήσεως 9 του Διεθνούς Λογιστικού Προτύπου 39 «Χρηματοοικονομικά μέσα: Αναγνώριση και αποτίμηση» και του Διεθνούς Προτύπου Χρηματοοικονομικής Πληροφορήσεως 7 «Χρηματοοικονομικά μέσα: Γνωστοποιήσεις»: Μεταρρύθμιση των επιτοκίων αναφοράς Ισχύει για χρήσεις με έναρξη από 1.1.2020 Την 26.9.2019 το Συμβούλιο των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων εξέδωσε τροποποίηση στα Δ.Π.Χ.Π. 9, Δ.Λ.Π. 39 και Δ.Π.Χ.Π. 7 σύμφωνα με την οποία παρέχονται προσωρινές εξαιρέσεις από την εφαρμογή συγκεκριμένων διατάξεων της λογιστικής αντιστάθμισης στο πλαίσιο της εφαρμογής της Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 01.01.2019 έως 31.12.2019 67 μεταρρύθμισης του επιτοκίου αναφοράς (Interest rate benchmark reform). Σύμφωνα με τις εξαιρέσεις αυτές, οι εταιρίες που εφαρμόζουν τις σχετικές διατάξεις μπορούν να υποθέτουν ότι το επιτόκιο αναφοράς δεν θα αλλάξει ως αποτέλεσμα εφαρμογής της μεταρρύθμισης του επιτοκίου αναφοράς. Οι εξαιρέσεις αφορούν την εφαρμογή των ακόλουθων διατάξεων: Την απαίτηση περί πολύ υψηλής πιθανότητας εκπλήρωσης όσον αφορά αντισταθμίσεις ταμειακών ροών, Την αξιολόγηση της οικονομικής σχέσης ανάμεσα στο αντισταθμιζόμενο στοιχείο και το μέσο αντιστάθμισης, - Τον προσδιορισμό ενός συστατικού ενός στοιχείου ως αντισταθμισμένου στοιχείου. Το ανωτέρω πρότυπο δεν έχει εφαρμογή στις οικονομικές καταστάσεις του Ομίλου και της Εταιρίας. 2.4.2 Τροποποίηση του Διεθνούς Λογιστικού Προτύπου 1 «Παρουσίαση Οικονομικών Καταστάσεων» και του Διεθνούς Λογιστικού Προτύπου 8 «Λογιστικές πολιτικές, μεταβολές των λογιστικών εκτιμήσεων και λάθη»: Ορισμός σημαντικότητας Ισχύει για χρήσεις με έναρξη από 1.1.2020 Την 31.10.2018 το Συμβούλιο των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας γνωστοποιήσεων εξέδωσε τροποποιήσεις στο Δ.Λ.Π. 1 και Δ.Λ.Π. 8 ώστε να εναρμονίσει τον ορισμό της σημαντικότητας σε όλα τα πρότυπα και να αποσαφηνίσει ορισμένα σημεία του ορισμού. Ο νέος ορισμός προβλέπει ότι μία πληροφορία είναι σημαντική εάν το γεγονός της παράλειψης, υπόκρυψης ή ανακριβούς γνωστοποίησής της εύλογα θα αναμενόταν να επηρεάσει τις αποφάσεις που οι κύριοι χρήστες των οικονομικών καταστάσεων λαμβάνουν βάσει αυτών των καταστάσεων. Οι τροποποιήσεις περιλαμβάνουν παραδείγματα περιστάσεων που ενδέχεται να οδηγήσουν στην απόκρυψη σημαντικής πληροφορίας. Επίσης, το Συμβούλιο τροποποίησε τον ορισμό της σημαντικότητας στο Εννοιολογικό Πλαίσιο (Conceptual Framework) ώστε να τον εναρμονίσει με το νέο ορισμό σύμφωνα με τα Δ.Λ.Π. 1 και Δ.Λ.Π.8. Ο Όμιλος και η Εταιρία εξετάζουν την επίπτωση που θα επιφέρει η υιοθέτηση της ανωτέρω τροποποίησης στις οικονομικές της καταστάσεις. 2.4.3 Τροποποίηση του Διεθνούς Προτύπου «Συνενώσεις Επιχειρήσεων»: Ορισμός επιχείρησης Ισχύει για χρήσεις με έναρξη από 1.1.2020 Χρηματοοικονομικής Πληροφορήσεως 3 Την 22.10.2018 το Συμβούλιο των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων εξέδωσε τροποποίηση στο Δ.Π.Χ.Π. 3 με στόχο να αντιμετωπιστούν δυσκολίες που προκύπτουν όταν μία οντότητα προσδιορίζει εάν απέκτησε μία επιχείρηση ή μία ομάδα στοιχείων ενεργητικού. Με τις τροποποιήσεις αποσαφηνίζονται οι προϋποθέσεις που πρέπει κατ' ελάχιστον να πληρούνται ώστε να έχει αποκτηθεί Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 01.01.2019 έως 31.12.2019 68 επιχείρηση, απλοποιείται η αξιολόγηση της απόκτησης επιχείρησης ή ομάδας στοιχείων, η οποία θα βασίζεται στην τρέχουσα κατάσταση των αποκτηθέντων στοιχείων και όχι στην ικανότητα του συμμετέχοντα να ενσωματώσει τα αποκτηθέντα στοιχεία στις δικές του διαδικασίες, τροποποιείται ο ορισμός του παραγόμενου προϊόντος ώστε πέραν των εσόδων από κύριες δραστηριότητες που εμπίπτουν στην εφαρμογή του Δ.Π.Χ.Π 15, να περιλαμβάνονται και άλλα έσοδα από κύριες δραστηριότητες όπως τα έσοδα από επενδυτικές υπηρεσίες, προστίθενται οδηγίες για την αξιολόγηση του κατά πόσο οι παραγωγικές διαδικασίες που έχουν αποκτηθεί είναι ουσιαστικές τόσο για τις περιπτώσεις που κατά την ημερομηνία απόκτησης υπάρχει παραγόμενο προϊόν όσο και για τις περιπτώσεις που δεν υπάρχει παραγόμενο προϊόν και εισάγεται μία προαιρετική άσκηση με βάση την εύλογη αξία των αποκτώμενων στοιχείων προκειμένου να αξιολογηθεί εάν έχει αποκτηθεί μία επιχείρηση ή μία ομάδα στοιχείων. Ο Όμιλος και η Εταιρία εξετάζουν τις επιπτώσεις που θα έχει η υιοθέτηση της ανωτέρω τροποποίησης στις οικονομικές τους καταστάσεις. 2.4.4 Τροποποίηση του Διεθνούς Προτύπου Χρηματοοικονομικής Πληροφορήσεως 10 « Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις» και του Διεθνούς Λογιστικού Προτύπου 28 «Επενδύσεις σε συγγενείς και κοινοπραξίες»: Συναλλαγή πώλησης ή εισφοράς μεταξύ του επενδυτή και της συγγενούς εταιρίας ή κοινοπραξίας Ημερομηνία υποχρεωτικής εφαρμογής: Δεν έχει ακόμα καθοριστεί Την 11.9.2014, το Συμβούλιο των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων εξέδωσε τροποποιήσεις στα Δ.Π.Χ.Π. 10 και Δ.Λ.Π. 28 με σκοπό να αποσαφηνίσει το λογιστικό χειρισμό μιας συναλλαγής πώλησης ή εισφοράς στοιχείων του ενεργητικού της μητρικής εταιρίας σε συγγενή ή κοινοπραξία της και το αντίστροφο. Ειδικότερα, το Δ.Π.Χ.Π. 10 τροποποιήθηκε έτσι ώστε να καθίσταται σαφές ότι, σε περίπτωση που ως αποτέλεσμα μιας συναλλαγής με μία συγγενή ή κοινοπραξία, μία εταιρία χάσει τον έλεγχο επί θυγατρικής της, η οποία δεν συνιστά «επιχείρηση» βάσει του Δ.Π.Χ.Π. 3, θα αναγνωρίσει στα αποτελέσματά της μόνο εκείνο το μέρος του κέρδους ή της ζημίας που σχετίζεται με το ποσοστό συμμετοχής των τρίτων στη συγγενή ή στην κοινοπραξία. Το υπόλοιπο μέρος του κέρδους της συναλλαγής θα απαλείφεται με το λογιστικό υπόλοιπο της συμμετοχής στη συγγενή ή στην κοινοπραξία. Επιπρόσθετα, εάν ο επενδυτής διατηρεί ποσοστό συμμετοχής στην πρώην θυγατρική, έτσι ώστε αυτή να θεωρείται πλέον συγγενής ή κοινοπραξία, το κέρδος ή η ζημία από την εκ νέου αποτίμηση της συμμετοχής αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα μόνο στο βαθμό που αφορά το ποσοστό συμμετοχής των άλλων επενδυτών. Το υπόλοιπο ποσό του κέρδους απαλείφεται με το λογιστικό υπόλοιπο της συμμετοχής στην πρώην θυγατρική. Αντίστοιχα, στο Δ.Λ.Π. 28 έγιναν προσθήκες για να αποσαφηνιστεί ότι η μερική αναγνώριση κέρδους ή ζημίας στα αποτελέσματα του επενδυτή θα λαμβάνει χώρα μόνο εάν τα πωληθέντα στοιχεία στη συγγενή ή στην κοινοπραξία δεν πληρούν τον ορισμό της «επιχείρησης». Σε αντίθετη περίπτωση θα αναγνωρίζεται το συνολικό κέρδος ή ζημία στα αποτελέσματα του επενδυτή. Την 17.12.2015 το Συμβούλιο των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων κατήργησε την ημερομηνία υποχρεωτικής εφαρμογής της ανωτέρω τροποποίησης που είχε αρχικά προσδιορίσει. Η νέα Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 01.01.2019 έως 31.12.2019 69 ημερομηνία υποχρεωτικής εφαρμογής θα προσδιοριστεί σε μμεταγενέστερη ημερομηνία από το Συμβούλιο των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων αφού λάβει υπόψη του τα αποτελέσματα του έργου που εκπονεί για τη λογιστική της μεθόδου της καθαρής θέσης. Η συγκεκριμένη τροποποίηση δεν έχει επίπτωση στις οικονομικές καταστάσεις του Ομίλου και της Εταιρίας. 2.4.5 Διεθνές Πρότυπο Χρηματοοικονομικής Πληροφορήσεως 14: «Αναβαλλόμενοι λογαριασμοί υπό καθεστώς ρύθμισης» Την 30.1.2014, το Συμβούλιο των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων εξέδωσε το Δ.Π.Χ.Π. 14. Το νέο πρότυπο, που έχει προσωρινό χαρακτήρα, πραγματεύεται το λογιστικό χειρισμό και τις γνωστοποιήσεις που απαιτούνται για τους αναβαλλόμενους λογαριασμούς υπό καθεστώς ρύθμισης, η τήρηση και αναγνώριση των οποίων προβλέπεται από τις τοπικές νομοθεσίες όταν μία εταιρία παρέχει προϊόντα ή υπηρεσίες των οποίων η τιμή ρυθμίζεται από κάποιον κανονιστικό φορέα. Το πρότυπο έχει εφαρμογή κατά την πρώτη υιοθέτηση των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων και μόνο για τις οντότητες που διενεργούν δραστηριότητες που ρυθμίζονται από κάποιο φορέα και που σύμφωνα με τα προηγούμενα λογιστικά πρότυπα αναγνώριζαν τους εν λόγω λογαριασμούς στις οικονομικές τους καταστάσεις. Το Δ.Π.Χ.Π. 14 παρέχει, κατ' εξαίρεση, στις οντότητες αυτές τη δυνατότητα να κεφαλαιοποιούν αντί να εξοδοποιούν τα σχετικά κονδύλια. Σημειώνεται πως η Ευρωπαϊκή Ένωση αποφάσισε να μην προχωρήσει στην υιοθέτηση του εν λόγω προτύπου αναμένοντας την έκδοση του οριστικού προτύπου. Το ανωτέρω πρότυπο δεν έχει εφαρμογή στις οικονομικές καταστάσεις του Ομίλου και της Εταιρίας. 2.4.6 Διεθνές Πρότυπο Χρηματοοικονομικής Πληροφορήσεως 17 «Ασφαλιστήρια Συμβόλαια». Ισχύει για χρήσεις με έναρξη από 1.1.2021 Την 18.5.2017 το Συμβούλιο των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων εξέδωσε το Δ.Π.Χ.Π. 17 το οποίο αντικαθιστά το Δ.Π.Χ.Π. 4 «Ασφαλιστήρια Συμβόλαια». Σε αντίθεση με το Δ.Π.Χ.Π. 4, το νέο πρότυπο εισάγει μία συνεπή μμεθοδολογία αποτίμησης των ασφαλιστηρίων συμβολαίων. Οι κυριότερες αρχές του Δ.Π.Χ.Π. 17 είναι οι ακόλουθες: Μία εταιρία: Α) Προσδιορίζει ως ασφαλιστήρια συμβόλαια τις συμβάσεις εκείνες με τις οποίες η οικονομική οντότητα αποδέχεται σημαντικό ασφαλιστικό κίνδυνο από άλλο μέρος (τον αντισυμβαλλόμενο) συμφωνώντας να αποζημιώσει τον αντισυμβαλλόμενο εάν ένα συγκεκριμένο αβέβαιο μμελλοντικό συμβάν επηρεάζει αρνητικά τον αντισυμβαλλόμενο, Β) Διαχωρίζει συγκεκριμένα ενσωματωμένα παράγωγα, διακριτά επενδυτικά στοιχεία και διαφορετικές υποχρεώσεις απόδοσης από τα ασφαλιστήρια συμβόλαια, Γ) Διαχωρίζει τις συμβάσεις σε ομάδες που θα αναγνωρίσει και θα αποτιμήσει, Δ) αναγνωρίζει και αποτιμά τις ομάδες των ασφαλιστηρίων συμβολαίων με βάση: I. μια αναπροσαρμοσμένη ως προς τον κίνδυνο παρούσα αξία των μμελλοντικών ταμειακών ροών (ταμειακές ροές εκπλήρωσης) που ενσωματώνει όλες τις διαθέσιμες πληροφορίες σχετικά με τις ταμειακές ροές εκπλήρωσης με τρόπο που συνάδει με τις παρατηρήσεις πληροφορίες της αγοράς, πλέον (εάν αυτή η αξία είναι μια υποχρέωση) ή μείον (αν η αξία αυτή είναι περιουσιακό στοιχείο) Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 01.01.2019 έως 31.12.2019 70 II.ένα ποσό που αντιπροσωπεύει το μη δεδουλευμένο κέρδος στην ομάδα των συβάσεων (το συμβατικό περιθώριο παροχής υπηρεσιών), Ε) αναγνωρίζει το κέρδος από μια ομάδα ασφαλιστηρίων συμβολαίων κατά τη διάρκεια της περιόδου που η οικονομική οντότητα παρέχει ασφαλιστική κάλυψη και καθώς η οικονομική οντότητα αποδεσμεύεται από τον κίνδυνο. Εάν μια ομάδα συμβολαίων είναι ή καθίσταται ζημιογόνος, η οντότητα αναγνωρίζει αμέσως τη ζημία, Στ) παρουσιάζει ξεχωριστά τα έσοδα από ασφαλιστικές εργασίες, τα έξοδα ασφαλιστικών υπηρεσιών και τα έσοδα ή έξοδα χρηματοδότησης της ασφάλισης και Ζ) γνωστοποιεί πληροφορίες που επιτρέπουν στους χρήστες των οικονομικών καταστάσεων να εκτιμήσουν την επίδραση που έχουν οι συμβάσεις που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του Δ.Π.Χ.Π. 17 στην οικονομική θέση, στη χρηματοοικονομική απόδοση και στις ταμειακές ροές της. Σημειώνεται, επίσης πως τον Νοέμβριο του 2018 το Συμβούλιο των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων πρότεινε τη μμετάθεση της ημερομηνίας υποχρεωτικής εφαρμογής του νέου προτύπου την 1.1.2022. Το ανωτέρω πρότυπο δεν έχει εφαρμογή στις οικονομικές καταστάσεις του Ομίλου και της Εταιρίας. 2.4.7 Τροποποίηση του Διεθνούς Λογιστικού Προτύπου 1 «Παρουσίαση Οικονομικών Καταστάσεων»: Ταξινόμηση υποχρεώσεων σε βραχυπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες Ισχύει για χρήσεις με έναρξη από 1.1.2022 Την 23.1.2020 το Συμβούλιο των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων εξέδωσε τροποποίηση στο Δ. Λ. Π. 1 αναφορικά με την ταξινόμηση των υποχρεώσεων σε βραχυπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες. Ειδικότερα η τροποποίηση: - Αποσαφήνισε ότι για την ταξινόμηση μιας υποχρέωσης σε βραχυπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι συνθήκες που ισχύουν κατά την ημερομηνία του ισολογισμού. - Αποσαφήνισε ότι οι προσδοκίες της Διοίκησης για τα γεγονότα που αναμένεται να συμβούν μετά την ημερομηνία του ισολογισμού δεν θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη. -Διευκρίνισε τις περιπτώσεις που συνιστούν τακτοποίηση της υποχρέωσης. Ο Όμιλος και η Εταιρία εξετάζουν τις επιπτώσεις που θα έχει η υιοθέτηση της ανωτέρω τροποποίησης στις οικονομικές τους καταστάσεις. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 01.01.2019 έως 31.12.2019 71 3. ΒΑΣΙΚΕΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ 3.1 Ενοποίηση – θυγατρικές Οι θυγατρικές του Ομίλου είναι νομικά πρόσωπα για τα οποία ο Όμιλος έχει την δυνατότητα να διαμορφώνει τις πολιτικές λειτουργικής και οικονομικής φύσεως συνήθως σε συνδυασμό με συμμετοχή στο μετοχικό κεφάλαιο με δικαίωμα ψήφου πέραν του 50%. Η ύπαρξη και η επίδραση των δικαιωμάτων ψήφου που μπορούν να εξασκηθούν ή να μετατραπούν συνεκτιμούνται για να τεκμηριωθεί ότι ο Όμιλος ελέγχει ένα νομικό πρόσωπο. Οι θυγατρικές ενοποιούνται πλήρως από την ημερομηνία κατά την οποία ο έλεγχος μεταβιβάζεται στον Όμιλο. Εξαιρούνται της ενοποίησης από την ημερομηνία που ο έλεγχος παύει να υφίσταται. Η λογιστική μέθοδος της απόκτησης χρησιμοποιείται για την λογιστικοποίηση της απόκτησης θυγατρικών από τον Όμιλο. Το κόστος εξαγοράς υπολογίζεται ως η εύλογη αξία των περιουσιακών στοιχείων που εκχωρούνται, των υποχρεώσεων που έχουν αναληφθεί ή υφίστανται και των χρηματοοικονομικών προϊόντων που έχουν εκδοθεί κατά την ημερομηνία της συναλλαγής. Τα έξοδα που σχετίζονται με την εξαγορά καταχωρούνται στα αποτελέσματα. Τα περιουσιακά στοιχεία που έχουν αποκτηθεί, οι υποχρεώσεις και οι ενδεχόμενες υποχρεώσεις που έχουν αναληφθεί σε ένα επιχειρησιακό συνδυασμό αρχικά αναγνωρίζονται στην εύλογη αξία τους κατά την ημερομηνία της εξαγοράς. Κατά περίπτωση ο Όμιλος αναγνωρίζει την αξία του ποσοστού δικαιωμάτων μειοψηφίας είτε στην εύλογη αξία του ή ως ποσοστό των μειοψηφούντων μετόχων επί των καθαρών περιουσιακών στοιχείων που αποκτήθηκαν. Η διαφορά μεταξύ του κόστους απόκτησης, του ποσοστού δικαιωμάτων μειοψηφίας πλέον της εύλογης αξίας κατά την ημερομηνία εξαγοράς προηγούμενου ποσοστού συμμετοχής και του μεριδίου του Ομίλου στα καθαρά περιουσιακά στοιχεία που αποκτήθηκαν καταγράφεται σαν υπεραξία. Εάν αυτό είναι μικρότερο από την εύλογη αξία των καθαρών περιουσιακών στοιχείων που αποκτήθηκαν, η διαφορά καταχωρείται απ' ευθείας στα αποτελέσματα. Συναλλαγές μεταξύ εταιρειών του ομίλου και μη πραγματοποιηθέντα κέρδη που σχετίζονται με συναλλαγές μεταξύ εταιρειών του Ομίλου απαλείφονται. Μη πραγματοποιηθείσες ζημίες επίσης απαλείφονται. Οι λογιστικές αρχές των θυγατρικών εταιρειών έχουν τροποποιηθεί όπου ήταν αναγκαίο για να συμφωνούν με τις λογιστικές αρχές του Ομίλου. Στις οικονομικές καταστάσεις της μητρικής, οι επενδύσεις στις θυγατρικές εταιρείες αποτιμώνται στο κόστος κτήσης τους μείον κάθε σωρευμένη ζημιά από μείωση της αξίας τους. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 01.01.2019 έως 31.12.2019 72 Στον παρακάτω πίνακα απεικονίζονται οι εταιρείες που περιλήφθηκαν στην ενοποίηση: Στην ΑΠΟΛΛΩΝΙΟΝ ΑΒΕΕ ενοποιείται η: Ο Όμιλος εφαρμόζει την μέθοδο ολικής ενοποίησης για τις θυγατρικές του εταιρείες. Οι λογιστικές αρχές των θυγατρικών έχουν τροποποιηθεί ώστε να είναι ομοιόμορφες με αυτές που έχουν υιοθετηθεί από τον Όμιλο. 3.2 Συναλλαγματικές μετατροπές α. Λειτουργικό νόμισμα και νόμισμα παρουσίασης Οι οικονομικές καταστάσεις των θυγατρικών εταιρειών του Ομίλου απεικονίζονται στο τοπικό νόμισμα που ισχύει στην χώρα που δραστηριοποιούνται. Οι ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις απεικονίζονται σε €, το οποίο αποτελεί το λειτουργικό νόμισμα της Εταιρείας και νόμισμα αναφοράς του Ομίλου. β. Συναλλαγές και υπόλοιπα Οι συναλλαγές που πραγματοποιούνται σε ξένο νόμισμα μετατρέπονται στο τοπικό νόμισμα με τη χρησιμοποίηση τρεχουσών ισοτιμιών που επικρατούν κατά τις ημερομηνίες των συναλλαγών. Οι συναλλαγματικές διαφορές που προκύπτουν από την καταχώρηση των παραπάνω συναλλαγών καθώς και από την μετατροπή στο τέλος της χρήσης των στοιχείων του ενεργητικού και του παθητικού, καταχωρούνται στην κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσεως. γ. Εταιρείες του Ομίλου Η μετατροπή των οικονομικών καταστάσεων των εταιριών του Ομίλου οι οποίες έχουν διαφορετικό λειτουργικό νόμισμα από το νόμισμα παρουσίασης του Ομίλου γίνεται ως εξής: Τα περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις μετατρέπονται με τις ισοτιμίες που ισχύουν κατά την ημερομηνία του ισολογισμού, Τα έσοδα και τα έξοδα μετατρέπονται με τη μέση ισοτιμία της περιόδου (εκτός εάν η μέση ισοτιμία δεν είναι λογική προσέγγιση της συσσωρευμένης επίδρασης των ισοτιμιών που ίσχυαν Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 01.01.2019 έως 31.12.2019 73 κατά τις ημερομηνίες των συναλλαγών, στην οποία περίπτωση τα έσοδα και έξοδα μετατρέπονται με τις ισοτιμίες που ίσχυαν τις ημερομηνίες των συναλλαγών) και Οι προκύπτουσες συναλλαγματικές διαφορές καταχωρούνται σε αποθεματικό των ιδίων κεφαλαίων και μεταφέρονται στα αποτελέσματα με την πώληση των επιχειρήσεων αυτών. Οι συναλλαγματικές διαφορές που προκύπτουν από την μετατροπή της καθαρής επένδυσης σε επιχείρηση εξωτερικού αναγνωρίζονται στα ίδια κεφάλαια. Κατά την πώληση εταιρίας εξωτερικού, οι συσσωρευμένες συναλλαγματικές διαφορές μεταφέρονται στα αποτελέσματα χρήσεως ως μέρος του κέρδους ή ζημίας από την πώληση. Η υπεραξία και οι αναπροσαρμογές των εύλογων αξιών που προκύπτουν από εξαγορά θυγατρικών εταιριών στο εξωτερικό, αναγνωρίζονται ως στοιχεία ενεργητικού και παθητικού της εταιρίας εξωτερικού και μετατρέπονται με βάση την τιμή συναλλάγματος που ισχύει κατά την ημερομηνία εξαγοράς. 3.3 Πάγια Περιουσιακά στοιχεία Οι ενσώματες ακινητοποιήσεις εμφανίζονται στο ιστορικό κόστος, μείον συσσωρευμένες αποσβέσεις, εκτός από την κατηγορία των οικοπέδων όπου απεικονίζεται το ιστορικό κόστος κτήσεως. Οι αποσβέσεις αποτιμώνται με σταθερούς συντελεστές καθ΄ όλη τη διάρκεια της χρήσιμης ζωής των παγίων. Οι αξίες των μηχανολογικών εγκαταστάσεων και εξοπλισμού επισκοπούνται για ενδεχόμενη απομείωση αξίας όταν γεγονότα και συγκυρίες δίδουν τέτοιες ενδείξεις. Όταν υπάρχουν τέτοιες ενδείξεις και εκτιμάται ότι η αξία είναι κατώτερη της ανακτήσιμης, αυτή αναθεωρείται. Η υπολειμματική αξία καθώς και η ωφέλιμη ζωή των παγίων αναθεωρούνται και αναπροσαρμόζονται, εφόσον κριθεί σκόπιμο, κατά την ημερομηνία κλεισίματος του ισολογισμού. Τα κέρδη και ζημίες που προκύπτουν από την πώληση παγίων στοιχείων προσδιορίζονται από την διαφορά που προκύπτει μεταξύ του εσόδου και της αναπόσβεστης αξίας που εμφανίζεται στα βιβλία και συμπεριλαμβάνονται στο λειτουργικό αποτέλεσμα. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 01.01.2019 έως 31.12.2019 74 3.4 Άυλα περιουσιακά στοιχεία (α) Δικαιώματα και άδειες «Τα δικαιώματα και άδειες» έχουν συγκεκριμένη διάρκεια ζωής και παρουσιάζονται στο κόστος μείον συσσωρευμένες αποσβέσεις. Η απόσβεση υπολογίζεται σύμφωνα με τη σταθερή μέθοδο για να κατανείμει το κόστος των δικαιωμάτων στην εκτιμώμενη διάρκεια ζωής, η οποία συνήθως κυμαίνεται μεταξύ 4 και 10 ετών. (β) Λογισμικό Το κόστος λογισμικού περιλαμβάνει το κόστος αγοράς και εγκατάστασης. Το κόστος των αδειών για τη χρήση λογισμικού κεφαλαιοποιείται με βάση το κόστος απόκτησης και ανάπτυξης του συγκεκριμένου λογισμικού έως ότου να είναι έτοιμο προς χρήση. Τα κόστη αυτά αποσβένονται κατά τη διάρκεια της εκτιμώμενης ωφέλιμης ζωής τους (1 έως 5 χρόνια) με την σταθερή μέθοδο απόσβεσης. 3.5 Απομείωση αξίας παγίων Σε κάθε ημερομηνία Ισολογισμού, η Διοίκηση της Εταιρείας επανεξετάζει τη λογιστική αξία των ενσώματων ακινητοποιήσεων ώστε να προσδιορίζει αν τυχόν τα πάγια αυτά έχουν υποστεί απαξίωση. Λόγος απαξίωσης συντρέχει όταν η αναπόσβεστη αξία των ενσώματων παγίων στοιχείων είναι μεγαλύτερη από την ανακτήσιμη αξία του παγίου. Η ανακτήσιμη αξία είναι η μεγαλύτερη μεταξύ της εύλογης αξίας, μειωμένης κατά τα έξοδα πώλησης και της αξίας χρήσης τους. 3.6 Χρηματοοικονομικά μέσα – αρχική αναγνώριση επιμέτρηση Αρχική αναγνώριση και επιμέτρηση Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία ταξινομούνται, κατά την αρχική αναγνώριση, και μεταγενέστερα αποτιμώνται στο αποσβεσμένο κόστος, στην εύλογη αξία μέσω άλλων συνολικών εισοδημάτων και στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων. Η ταξινόμηση των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων κατά την αρχική αναγνώριση εξαρτάται από τα συμβατικά χαρακτηριστικά των ταμειακών ροών του χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου και το επιχειρηματικό μοντέλο του Ομίλου για τη διαχείριση τους. Με εξαίρεση τις εμπορικές απαιτήσεις που δεν περιέχουν σημαντική χρηματοοικονομική συνιστώσα, ο Όμιλος αρχικά αποτιμά τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία στην εύλογη αξία τους πλέον, στην περίπτωση ενός χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου που δεν αποτιμάται μέσω αποτελεσμάτων, το κόστος συναλλαγής. Οι εμπορικές απαιτήσεις που δεν περιέχουν σημαντική χρηματοοικονομική συνιστώσα αποτιμώνται στην τιμή συναλλαγής που προσδιορίζεται σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 15. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 01.01.2019 έως 31.12.2019 75 Προκειμένου ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο να ταξινομηθεί και να αποτιμηθεί στο αποσβεσμένο κόστος ή στην εύλογη αξία μέσω των συνολικών εισοδημάτων, πρέπει από αυτά να προκύπτουν ταμειακές ροές οι οποίες να είναι «αποκλειστικά πληρωμές κεφαλαίου και τόκων (SPPI)» επί του αρχικού κεφαλαίου. Το επιχειρηματικό μοντέλο του Ομίλου για τη διαχείριση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων αναφέρεται στον τρόπο με τον οποίο διαχειρίζεται τις οικονομικές του δυνατότητες προκειμένου να δημιουργήσει ταμειακές ροές. Το επιχειρηματικό μοντέλο καθορίζει εάν οι ταμιακές ροές θα προκύψουν από τη συλλογή συμβατικών ταμειακών ροών, πώληση των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων ή και από τα δύο. Η αγορά ή πώληση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων που απαιτούν την παράδοση περιουσιακών στοιχείων εντός χρονικού πλαισίου που καθορίζεται με κανονισμό ή σύμβαση στην αγορά αναγνωρίζονται κατά την ημερομηνία συναλλαγής δηλαδή κατά την ημερομηνία κατά την οποία ο Όμιλος δεσμεύεται να αγοράσει ή να πωλήσει το περιουσιακό στοιχείο. Μεταγενέστερη επιμέτρηση Για σκοπούς μεταγενέστερης επιμέτρησης, ταξινομούνται στις κάτωθι κατηγορίες: τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία α) Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων β) Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε αποσβεσμένο κόστος γ) Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των συνολικών εισοδημάτων χωρίς ανακύκλωση σωρευτικών κερδών και ζημιών κατά την αποαναγνώριση (συμμετοχικά μέσα) α) Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων περιλαμβάνουν τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που κατέχονται προς εμπορία, τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που προσδιορίζονται κατά την αρχική αναγνώριση στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων ή τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που υποχρεωτικά θα πρέπει να επιμετρηθούν στην εύλογη αξία. Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού ταξινομούνται ως διακρατούμενα προς εμπορία εάν αποκτώνται με σκοπό την πώληση ή την επαναγορά τους στο εγγύς μέλλον. Παράγωγα περιλαμβανομένων των ενσωματωμένων παραγώγων επίσης ταξινομούνται ως κατεχόμενα προς εμπορία, εκτός εάν ορίζονται ως αποτελεσματικά μέσα αντιστάθμισης. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 01.01.2019 έως 31.12.2019 76 Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία με ταμιακές ροές που δεν είναι μόνο πληρωμές κεφαλαίου και τόκων ταξινομούνται και αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων, ανεξάρτητα από το επιχειρηματικό μοντέλο. Ο Όμιλος επέλεξε να ταξινομήσει τις εισηγμένες μετοχές, Εσωτερικού και Εξωτερικού ,στην κατηγορία αυτή. β) Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε αποσβεσμένο κόστος Ο Όμιλος αποτιμά τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε αποσβεσμένο κόστος εάν πληρούνται και οι δύο ακόλουθοι όροι: α) Το χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο διατηρείται σε επιχειρηματικό μοντέλο με στόχο τη διακράτηση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων για τη συλλογή συμβατικών ταμειακών ροών και β) οι συμβατικές ρήτρες του χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου δημιουργούν σε συγκεκριμένες ημερομηνίες ταμειακές ροές που αποτελούν μόνο πληρωμές κεφαλαίου και τόκων επί του υπολοίπου του αρχικού κεφαλαίου. Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία στο αποσβεσμένο κόστος επιμετρούνται στη συνέχεια χρησιμοποιώντας την μέθοδο (EIR) και υπόκεινται σε απομείωση. Τα κέρδη και οι ζημίες αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα όταν το περιουσιακό στοιχείο αποαναγνωρίζεται, τροποποιηθεί ή απομειωθεί. γ) Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που ταξινομούνται στην εύλογη αξία μέσω των συνολικών εισοδημάτων Κατά την αρχική αναγνώριση, ο Όμιλος μπορεί να επιλέξει να ταξινομήσει αμετάκλητα τις συμμετοχικές επενδύσεις του ως συμμετοχικούς τίτλους που προσδιορίζονται στην εύλογη αξία μέσω συνολικών εισοδημάτων όταν πληρούν τον ορισμό της καθαρής θέσης σύμφωνα με το ΔΛΠ 32 Χρηματοοικονομικά μέσα: Παρουσίαση, και δεν κατέχονται προς εμπορία. Η ταξινόμηση καθορίζεται ανά χρηματοοικονομικό μέσο. Τα κέρδη και οι ζημίες από αυτά τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία δεν ανακυκλώνονται ποτέ στα κέρδη ή τις ζημίες. Τα μερίσματα αναγνωρίζονται ως άλλα έσοδα στην κατάσταση αποτελεσμάτων όταν έχει αποδειχθεί το δικαίωμα πληρωμής, εκτός εάν ο Όμιλος επωφελείται από τα έσοδα αυτά ως ανάκτηση μέρους του κόστους του χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου, οπότε τα κέρδη αυτά αναγνωρίζονται στην κατάσταση συνολικών εισοδημάτων. Αποαναγώριση και απομείωση Αποαναγνώριση Ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο αποαναγνωρίζεται κυρίως όταν: Τα δικαιώματα λήψης ταμειακών ροών από το περιουσιακό στοιχείο έχουν λήξει, ή Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 01.01.2019 έως 31.12.2019 77 Ο Όμιλος έχει μεταβιβάσει τα δικαιώματά του να λαμβάνει ταμειακές ροές από το περιουσιακό στοιχείο ή έχει αναλάβει την υποχρέωση να πληρώσει εξ ολοκλήρου τις λαμβανόμενες ταμειακές ροές χωρίς σημαντική καθυστέρηση σε τρίτο μέρος βάσει συμφωνίας "pass-through" και είτε (α) ο Όμιλος έχει μεταβιβάσει ουσιαστικά όλους τους κινδύνους και τα οφέλη του περιουσιακού στοιχείου είτε (β) ο Όμιλος δεν έχει μεταβιβάσει ούτε κρατήσει ουσιαστικά όλους τους κινδύνους και τις εκτιμήσεις του περιουσιακού στοιχείου, αλλά έχει μεταβιβάσει τον έλεγχο του περιουσιακού στοιχείου. Όταν ο Όμιλος έχει μεταβιβάσει τα δικαιώματά του να εισπράξει ταμειακές ροές από ένα περιουσιακό στοιχείο ή έχει συνάψει συμφωνία μεταβίβασης, αξιολογεί εάν και σε ποιο βαθμό κατέχει τους κινδύνους και τα οφέλη από την κυριότητα. Όταν ο Όμιλος δεν έχει μεταβιβάσει ούτε κατέχει ουσιαστικά όλους τους κινδύνους και τα οφέλη του περιουσιακού στοιχείου και ούτε έχει μεταβιβάσει τον έλεγχο του περιουσιακού στοιχείου, ο Όμιλος συνεχίζει να αναγνωρίζει το μεταβιβασθέν περιουσιακό στοιχείο στο βαθμό της συνεχιζόμενης εμπλοκής του. Στην περίπτωση αυτή, ο Όμιλος αναγνωρίζει επίσης κάθε σχετική υποχρέωση. Το μεταβιβασθέν περιουσιακό στοιχείο και η σχετική υποχρέωση αποτιμώνται σε βάση τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που ο Όμιλος κατέχει. Απομείωση Περαιτέρω γνωστοποιήσεις σχετικά με απομείωση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων παρέχονται επίσης στις σημειώσεις των οικονομικών καταστάσεων. 3.7 Επενδύσεις σε συνδεδεμένες επιχειρήσεις Οι επενδύσεις σε συνδεδεμένες επιχειρήσεις κατά την 31 Δεκεμβρίου 2019 αποτιμούνται στην εύλογη αξία μέσω των συνολικών εσόδων που καταχωρούνται απευθείας στην καθαρή θέση. Στην κλειόμενη χρήση η Εταιρεία προχώρησε σε μεταβολή λογιστικής πολιτικής σε σχέση με την προηγούμενη χρήση, εφαρμόζοντας τη δυνατότητα που παρέχει το Δ.Λ.Π. 27, παρ. 10 β για λογιστικοποίηση των επενδύσεων σε θυγατρικές σύμφωνα με το Δ.Π.Χ.Α. 9, και επιμέτρησε τις επενδύσεις τις προς τις θυγατρικές της εταιρείες στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων, αντί για το κόστος κτήσης. Με αυτό τον τρόπο η Διοίκηση αποσκοπεί να παρουσιάσει με πιο αξιόπιστο τρόπο την οικονομική θέσης της Εταιρείας καθώς οι συμμετοχές αυτές πληρούν τον ορισμό της καθαρής θέσης και δεν κατέχονται προς εμπορία όπως ορίζει το ΔΠ.Χ.Α. 9 αναφορικά με χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που ταξινομούνται στην εύλογη αξία μέσων συνολικών εσόδων. Ως αποτέλεσμα της εφαρμογής του Δ.Π.Χ.Α. 9 σχετικά με την αποτίμηση των επενδύσεων σε συνδεδεμένες επιχειρήσεις στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων, η Εταιρία αποτίμησε τις συμμετοχές της, κατά την 31/12/2019 σε ποσό € 10.827.325,99 και η διαφορά σε σχέση με το κονδύλι της συγκριτικής περιόδου 31.12.2018, ποσού € 2.160.000 επιβάρυνε τη καθαρή θέση της Εταιρείας μέσω της αναγνώρισης στα λοιπά συνολικά έσοδα της χρήσης 2019. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 01.01.2019 έως 31.12.2019 78 Συγκεκριμένα το κονδύλι του Ισολογισμού «Συμμετοχές σε συνδεδεμένες Επιχειρήσεις» αναλύεται ως εξής: Τα αντίστοιχα συγκριτικά κονδύλια του Ισολογισμού της χρήσης 31/12/2018 και της 1/1/2018 δεν αναμορφώθηκαν κατ’ εφαρμογή των παραγράφων 14 - 15 του ΔΛΠ 8 καθώς: α) η απομείωση της συμμετοχής της θυγατρικής «KARAMOLEGOS BAKERY ROMANIA SA», ποσού 2.160.000 €, προέκυψε από γεγονότα που συνέβησαν εντός του 2019 και συνεπώς δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις απομείωσης κατά τις συγκριτικές περιόδους και β) η εκτίμηση της εύλογης αξίας των συμμετοχών της εταιρείας στις «ΑΠΟΛΛΩΝΙΟΝ ΑΒΕΕ» και «KARAMOLEGOS BAKERY ROMANIA SA» για τις συγκριτικές περιόδους συνέπεσε με τις αντίστοιχες λογιστικές αξίες των ημερομηνιών αυτών. Η εύλογη αξία της θυγατρικής «KARAMOLEGOS BAKERY ROMANIA SA» αποτιμήθηκε κατά την 31 Δεκεμβρίου 2019 σε ποσό μικρότερο κατά € 2.160.000 σε σχέση με την αντίστοιχη εύλογη αξία της προηγούμενης χρήσης λόγω μεταβολής των παραδοχών της Διοίκησης αναφορικά με τον τρόπο υλοποίησης της αύξησης και επέκτασης των πωλήσεων της θυγατρικής στη Ρουμανίας. Εντός του 2019 διαπιστώθηκε ότι ο τρόπος ανάπτυξης που είχε καθορισθεί από τη Διοίκηση δεν έφερε τα αναμενόμενα αποτελέσματα. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να προκύψουν καθυστερήσεις στο πλάνο ανάπτυξης της εταιρείας αλλά και να τροποποιηθεί το Business Plan που είχε κατατεθεί αρχές του 2019. Ο νέος σχεδιασμός έχει αρχίσει ήδη να φέρνει κάποια θετικά αποτελέσματα, φυσικά όμως με βραδύτερους ρυθμούς από το αρχικό Business Plan. 3.8 Αποθέματα Τα αποθέματα αποτιμώνται στην χαμηλότερη τιμή μεταξύ της τιμής κτήσης και καθαρής ρευστοποιήσιμης αξίας. Η τιμή κτήσης υπολογίζεται βάσει της μεθόδου του μέσου σταθμικού κόστους. Το κόστος των ετοίμων και των ημιτελών αποθεμάτων περιλαμβάνει, το κόστος των υλικών, το άμεσο εργατικό κόστος και τα γενικά βιομηχανικά έξοδα. Κόστος δανεισμού δεν συμπεριλαμβάνεται στο κόστος κτήσεως των αποθεμάτων. 3.9 Εμπορικές Απαιτήσεις Οι απαιτήσεις από πελάτες αναγνωρίζονται όταν υπάρχει ένα άνευ προϋποθέσεων δικαίωμα να λάβει η οικονομική οντότητα το τίμημα για τις εκτελεσμένες υποχρεώσεις της σύμβασης προς τον πελάτη. Το συμβατικό περιουσιακό στοιχείο αναγνωρίζεται όταν η Εταιρεία και ο Όμιλος έχουν ικανοποιήσει τις υποχρεώσεις τους προς τον πελάτη, πριν ο πελάτης πληρώσει ή πριν καταστεί Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 01.01.2019 έως 31.12.2019 79 απαιτητή η πληρωμή, για παράδειγμα όταν τα αγαθά ή οι υπηρεσίες μεταβιβάζονται στον πελάτη πριν από το δικαίωμα της Εταιρείας και του Ομίλου για την έκδοση τιμολογίου. Οι απαιτήσεις από πελάτες με πίστωση καταχωρούνται αρχικά στην εύλογη αξία τους η οποία συμπίπτει με την ονομαστική αξία, αφαιρουμένων των ζημιών απομείωσης. Σχετικά με τις μη επισφαλείς εμπορικές απαιτήσεις, η Εταιρεία και ο Όμιλος εφαρμόζουν την απλοποιημένη προσέγγιση του ΔΠΧΑ 9 και υπολογίζει τις αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες καθ' όλη τη διάρκεια ζωής των απαιτήσεων. Για το σκοπό αυτό χρησιμοποιεί πίνακα προβλέψεων πιστωτικής ζημιάς με βάση την ενηλικίωση των υπολοίπων, βασιζόμενο στα ιστορικά στοιχεία για πιστωτικές ζημιές, προσαρμοσμένο για μελλοντικούς παράγοντες σε σχέση με τους οφειλέτες και το οικονομικό περιβάλλον. Οι επισφαλείς απαιτήσεις αξιολογούνται μία προς μία για τον υπολογισμό της σχετικής πρόβλεψης. Το ποσό της πρόβλεψης αναγνωρίζεται στην κατάσταση συνολικών εισοδημάτων. 3.10 Ταμειακά ισοδύναμα Τα διαθέσιμα και ισοδύναμα διαθεσίμων περιλαμβάνουν τα μετρητά στην τράπεζα και στο ταμείο καθώς επίσης και τις βραχυπρόθεσμες επενδύσεις υψηλής ρευστότητας όπως repos και τραπεζικές καταθέσεις με ημερομηνία λήξης μικρότερη των τριών μηνών. 3.11 Μετοχικό κεφάλαιο Το μετοχικό κεφάλαιο περιλαμβάνει κοινές μετοχές της Εταιρείας. Άμεσα έξοδα τα οποία πραγματοποιήθηκαν για την έκδοση μετοχών εμφανίζονται μετά την αφαίρεση του σχετικού φόρου εισοδήματος, σε μείωση του προϊόντος της έκδοσης. 3.12 Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις Οι προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις αναγνωρίζονται αρχικά στην εύλογη αξία τους και μεταγενέστερα επιμετρούνται σύμφωνα με το αποσβεσμένο κόστος όπου και χρησιμοποιείται η μέθοδος του πραγματικού επιτοκίου. Οι υποχρεώσεις ταξινομούνται σε βραχυπρόθεσμες αν η πληρωμή επίκειται εντός ενός έτους ή λιγότερο. Εάν όχι, παρουσιάζονται μέσα στις μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις. 3.13 Δάνεια Τραπεζών Τα δάνεια καταχωρούνται αρχικά στην εύλογη αξία τους, μειωμένα με τα τυχόν άμεσα έξοδα για την πραγματοποίηση της συναλλαγής. Μεταγενέστερα αποτιμώνται στο αναπόσβεστο κόστος. Τυχόν διαφορά μεταξύ του εισπραχθέντος ποσού (καθαρό από σχετικά έξοδα) και της αξίας εξόφλησης αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα κατά την διάρκεια του δανεισμού βάσει της μεθόδου του πραγματικού επιτοκίου. Τα δάνεια χαρακτηρίζονται ως βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις εκτός εάν ο Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 01.01.2019 έως 31.12.2019 80 Όμιλος έχει το οριστικό δικαίωμα να αναβάλλει την εξόφληση για τουλάχιστον 12 μήνες μετά την ημερομηνία του ισολογισμού. 3.14 Μισθώσεις Ο Όμιλος ως μισθωτής Ο Όμιλος εκτιμά εάν μια σύμβαση αποτελεί ή εμπεριέχει μίσθωση, κατά την έναρξη ισχύς αυτής και αναγνωρίζει κατά περίπτωση ένα περιουσιακό στοιχείο με δικαίωμα χρήσης και μια αντίστοιχη υποχρέωση από την μίσθωση για όλες τις συμβάσεις μίσθωσης στις οποίες είναι μισθωτής, εκτός από τις βραχυπρόθεσμες μισθώσεις (που ορίζονται ως μισθώσεις με διάρκεια μίσθωσης 12 μηνών ή λιγότερο) και μισθώσεις υποκείμενου περιουσιακού στοιχείου χαμηλής αξίας. Για τις μισθώσεις αυτές, ο Όμιλος αναγνωρίζει τα μισθώματα ως λειτουργικά έξοδα με την ευθεία μέθοδο, σε όλη τη διάρκεια της μίσθωσης. Η υποχρέωση από την μίσθωση αρχικά επιμετράται στην παρούσα αξία των μισθωμάτων τα οποία παραμένουν ανεξόφλητα κατά την ημερομηνία έναρξης της μισθωτικής περιόδου, τα οποία προεξοφλούνται με το τεκμαρτό επιτόκιο της μίσθωσης. Εάν το επιτόκιο αυτό δεν μπορεί να καθοριστεί εύκολα, ο Όμιλος χρησιμοποιεί το διαφορικό επιτόκιο δανεισμού του. Μετά την ημερομηνία έναρξης της μισθωτικής περιόδου, η υποχρέωση από τη μίσθωση μειώνεται με τις καταβολές των μισθωμάτων, αυξάνεται με το χρηματοοικονομικό έξοδο και επανεκτιμάται για τυχόν επανεκτιμήσεις ή τροποποιήσεις της μίσθωσης. Η υποχρέωση από την μίσθωση παρουσιάζεται διακριτά στην Ενοποιημένη Κατάσταση Οικονομικής Θέσης. Το περιουσιακό στοιχείο με δικαίωμα χρήσης εμπεριέχει το ποσό της αρχικής επιμέτρησης της αντίστοιχης υποχρέωσης από την μίσθωση, τα μισθώματα τα οποία καταβλήθηκαν κατά την ημερομηνία έναρξης της μισθωτικής περιόδου ή προγενέστερα αυτής, και τυχόν αρχικές άμεσες δαπάνες. Μεταγενέστερα επιμετρώνται στο κόστος μειωμένα κατά τις τυχόν σωρευμένες αποσβέσεις και τις ζημίες απομείωσης. Η απόσβεση ξεκινά από την έναρξη της μισθωτικής περιόδου. Οι αποσβέσεις διενεργούνται σύμφωνα με τη σταθερή μέθοδο από την ημερομηνία έναρξης της μισθωτικής περιόδου έως το τέλος της ωφέλιμης ζωής του στοιχείου ενεργητικού με δικαίωμα χρήσης ή έως το τέλος της διάρκειας μίσθωσης, αναλόγως με το ποια ημερομηνία προηγείται. Τα στοιχεία ενεργητικού με δικαίωμα χρήσης εξετάζονται σε κάθε ημερομηνία σύνταξης των οικονομικών καταστάσεων για ενδείξεις απομείωσης και αν έχουν υποστεί απομείωση προσαρμόζονται στην ανακτήσιμη αξία τους με ισόποση επιβάρυνση των αποτελεσμάτων. Τα περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης παρουσιάζεται διακριτά στην Ενοποιημένη Κατάσταση Οικονομικής Θέσης. Ο Όμιλος ως εκμισθωτής Οι μισθώσεις στις οποίες ο Όμιλος είναι εκμισθωτής κατατάσσονται είτε ως χρηματοδοτικές είτε ως λειτουργικές. Όταν σύμφωνα με τους όρους της μίσθωσης μεταβιβάζονται ουσιαστικά όλοι οι κίνδυνοι και οι ωφέλειες που συνοδεύουν την κυριότητα του στον μισθωτή, η μίσθωση κατατάσσεται ως χρηματοδοτική. Όλες οι άλλες μισθώσεις κατατάσσονται ως λειτουργικές μισθώσεις. Όταν ο Όμιλος είναι ενδιάμεσος μισθωτής, αντιμετωπίζει λογιστικά την κύρια μίσθωση και την υπεκμίσθωση ως δυο χωριστές συμβάσεις. Η υπεκμίσθωση κατατάσσεται ως χρηματοδοτική ή λειτουργική ανάλογα με το περιουσιακό στοιχείο με δικαίωμα χρήσης που προκύπτει από την κύρια μίσθωση. Τα Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 01.01.2019 έως 31.12.2019 81 έσοδα από τις λειτουργικές μισθώσεις αναγνωρίζονται με την ευθεία μέθοδο κατά την διάρκεια της εκάστοτε μίσθωσης. Τα αρχικά άμεσα κόστη διαπραγμάτευσης και διεκπεραίωσης της συμφωνίας μιας λειτουργικής μίσθωσης προστίθενται στην λογιστική αξία του υποκείμενου περιουσιακού στοιχείου και αναγνωρίζονται με την ευθεία μέθοδο κατά την διάρκεια της εκάστοτε μίσθωσης. Τα ποσά που οφείλουν οι μισθωτές από τις χρηματοδοτικές μισθώσεις αναγνωρίζονται ως απαιτήσεις στο ποσό της καθαρής επένδυσης του Ομίλου στην χρηματοδοτική μίσθωση. Το χρηματοοικονομικό έσοδο από την μίσθωση κατανέμεται στις περιόδους αναφοράς έτσι ώστε να αντανακλάται το σταθερό περιοδικό ποσοστό απόδοσης του Ομίλου στην υπολειπόμενη καθαρή επένδυση στις χρηματοδοτικές μισθώσεις. Όταν η μίσθωση περιλαμβάνει μισθωτικά και μη μισθωτικά στοιχεία, ο Όμιλος εφαρμόζει το Δ.Π.Χ.Α. 15 προκειμένου να επιμερίζει το τίμημα της σύμβασης σε κάθε στοιχείο χωριστά. 3.15 Τρέχουσα και αναβαλλόμενη φορολογία Ο φόρος εισοδήματος της περιόδου αποτελείται από την τρέχουσα και την αναβαλλόμενη φορολογία. Ο φόρος αναγνωρίζεται στην «Κατάσταση συνολικών εισοδημάτων» εκτός και αν σχετίζεται με ποσά που έχουν αναγνωριστεί απευθείας στα «Ιδια Κεφάλαια». Σε αυτήν την περίπτωση ο φόρος αναγνωρίζεται επίσης στα Ίδια Κεφάλαια. Ο φόρος εισοδήματος επί των κερδών, υπολογίζεται με βάση τη φορολογική νομοθεσία που έχει θεσπιστεί κατά την ημερομηνία ισολογισμού στις χώρες όπου διεξάγονται οι εργασίες του Ομίλου και αναγνωρίζεται ως έξοδο την περίοδο κατά την οποία προκύπτουν τα κέρδη. Η διοίκηση ανά διαστήματα αξιολογεί τις περιπτώσεις όπου η κείμενη φορολογική νομοθεσία χρήζει ερμηνείας. Όπου κρίνεται απαραίτητο γίνονται προβλέψεις επί των ποσών που αναμένεται να πληρωθούν στις φορολογικές αρχές. Ο αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος προσδιορίζεται με την μέθοδο της υποχρέωσης που προκύπτει από τις προσωρινές διαφορές μεταξύ της λογιστικής αξίας και της φορολογικής βάσης των περιουσιακών στοιχείων και των υποχρεώσεων που εμφανίζονται στις οικονομικές καταστάσεις. Αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος δεν λογίζεται εάν προκύπτει από την αρχική αναγνώριση στοιχείου ενεργητικού ή παθητικού σε συναλλαγή, εκτός επιχειρηματικής συνένωσης, η οποία όταν έγινε δεν επηρέασε ούτε το λογιστικό ούτε το φορολογικό κέρδος ή ζημία. Ο αναβαλλόμενος φόρος προσδιορίζεται με τους φορολογικούς συντελεστές και νόμους που ισχύουν κατά την ημερομηνία του ισολογισμού και αναμένεται να ισχύσουν όταν οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις θα πραγματοποιηθούν ή οι αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις θα αποπληρωθούν. Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις αναγνωρίζονται στο βαθμό για τον οποίο ενδέχεται να υπάρξει μελλοντικό φορολογητέο κέρδος για την χρησιμοποίηση της προσωρινής διαφοράς που δημιουργεί την αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση. Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις συμψηφίζονται μόνο εάν επιτρέπεται νομικά ο συμψηφισμός φορολογικών απαιτήσεων και υποχρεώσεων και εφόσον οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις και Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 01.01.2019 έως 31.12.2019 82 υποχρεώσεις προκύπτουν από την ίδια φορολογούσα αρχή επί της οντότητας που φορολογείται ή και επί διαφορετικών οντοτήτων και υπάρχει η πρόθεση η τακτοποίηση να γίνει με συμψηφισμό. 3.16 Διανομή μερισμάτων Η διανομή μερισμάτων στους μετόχους της μητρικής αναγνωρίζεται στις οικονομικές καταστάσεις την ημερομηνία κατά την οποία η διανομή εγκρίνεται από την Γενική Συνέλευση των μετόχων. 3.17 Κρατικές Επιχορηγήσεις Οι κρατικές επιχορηγήσεις που αφορούν την επιδότηση παγίων στοιχείων, καταχωρούνται όταν υπάρχει η βεβαιότητα ότι η επιχορήγηση θα εισπραχθεί και ο Όμιλος έχει συμμορφωθεί με τους σχετικού όρους. Οι κρατικές επιχορηγήσεις σχετικά με απόκτηση παγίων περιουσιακών στοιχείων του ενεργητικού παρουσιάζονται σαν αναβαλλόμενο έσοδο στο παθητικό και αναγνωρίζονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων κατά τη διάρκεια της ωφέλιμης ζωής των παγίων που αφορούν. 3.18 Παροχές στο προσωπικό Βραχυπρόθεσμες παροχές Οι βραχυπρόθεσμες παροχές προς τους εργαζομένους (εκτός από παροχές λήξης της εργασιακής σχέσης) σε χρήμα και σε είδος αναγνωρίζονται ως έξοδο όταν καθίστανται δεδουλευμένες. Υποχρεώσεις λόγω συντάξεων Ο Όμιλος έχει τόσο προγράμματα καθορισμένων παροχών όσο και προγράμματα καθορισμένων εισφορών, σύμφωνα με τις συνθήκες και τις πρακτικές που ισχύουν στις χώρες που ο Όμιλος δραστηριοποιείται. Τα προγράμματα καθορισμένων παροχών ορίζουν ένα συγκεκριμένο ποσό ως καταβολή σύνταξης/παροχής, το οποίο θα λάβει ένας υπάλληλος στην συνταξιοδότησή του. Συνήθως, το ποσό αυτό εξαρτάται από έναν ή περισσότερους παράγοντες όπως η ηλικία, τα χρόνια προϋπηρεσίας και η αποζημίωση. Πρόγραμμα καθορισμένων εισφορών ορίζεται ένα πρόγραμμα συνταξιοδότησης στα πλαίσια του οποίου ο Όμιλος καταβάλλει σταθερές εισφορές και δεν υπάρχει καμία νομική ή τεκμαιρόμενη δέσμευση να καταβάλλει πρόσθετες εισφορές στην περίπτωση που οι πόροι του ταμείου δε θα είναι επαρκείς, ώστε να καταβάλλει στους εργαζομένους παροχές για την υπηρεσία τους που αφορά την τρέχουσα περίοδο καθώς και προηγούμενες περιόδους. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 01.01.2019 έως 31.12.2019 83 Η υποχρέωση σχετικά με τα προγράμματα καθορισμένων παροχών που αναγνωρίζεται στην κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης είναι η παρούσα αξία της δέσμευσης για την καθορισμένη παροχή κατά την ημερομηνία κατάρτισης των οικονομικών καταστάσεων, μείον την εύλογη αξία των περιουσιακών στοιχείων του προγράμματος. Ο Όμιλος αναγνωρίζει στην κατάσταση αποτελεσμάτων το τρέχον κόστος υπηρεσίας και το καθαρό χρηματοοικονομικό έσοδο ή έξοδο. Επανεκτιμήσεις, που αποτελούνται από τα αναλογιστικά κέρδη ή ζημίες, αναγνωρίζονται αμέσως στην κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης με την ανάλογη χρέωση ή πίστωση του ανάλογου αποθεματικού μέσω των λοιπών συνολικών εισοδημάτων της περιόδου που πραγματοποιούνται. Οι επανεκτιμήσεις δεν αναταξινομούνται στα αποτελέσματα χρήσης σε μεταγενέστερες περιόδους. Για τα προγράμματα καθορισμένων εισφορών ο Όμιλος πληρώνει εισφορές σε ασφαλιστικά ταμεία του δημοσίου σε υποχρεωτική βάση. Ο Όμιλος δεν έχει άλλη υποχρέωση εφ όσον έχει πληρώσει τις εισφορές του . Οι εισφορές αναγνωρίζονται σαν δαπάνες προσωπικού όταν οφείλονται. Εισφορές που προπληρώνονται αναγνωρίζονται σαν στοιχείο του ενεργητικού σε περίπτωση που υπάρχει δυνατότητα επιστροφής των χρημάτων ή συμψηφισμός με νέες οφειλές. 3.19 Προβλέψεις και Ενδεχόμενες Υποχρεώσεις Προβλέψεις αναγνωρίζονται όταν ο Όμιλος έχει παρούσες νομικές ή τεκμηριωμένες υποχρεώσεις ως αποτέλεσμα παρελθόντων γεγονότων, είναι πιθανή η εκκαθάρισή τους μέσω εκροών πόρων και η εκτίμηση του ακριβούς ποσού της υποχρέωσης μπορεί να πραγματοποιηθεί με αξιοπιστία. Οι προβλέψεις επισκοπούνται κατά την ημερομηνία σύνταξης κάθε ισολογισμού και προσαρμόζονται προκειμένου να αντανακλούν την παρούσα αξία της δαπάνης που αναμένεται να απαιτηθεί για τη διευθέτηση της υποχρέωσης. Οι ενδεχόμενες υποχρεώσεις δεν αναγνωρίζονται στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις αλλά γνωστοποιούνται, εκτός αν η πιθανότητα εκροών πόρων οι οποίοι ενσωματώνουν οικονομικά οφέλη είναι ελάχιστη. Οι ενδεχόμενες απαιτήσεις δεν αναγνωρίζονται στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις αλλά γνωστοποιούνται εφόσον η εισροή οικονομικών οφελών είναι πιθανή. 3.20 Αναγνώριση εσόδων Σύμφωνα με το ΔΧΠΑ 15, τα έσοδα αναγνωρίζονται στο ποσό, το οποίο μία οικονομική οντότητα αναμένει να δικαιούται ως αντάλλαγμα για τη μεταβίβαση των αγαθών ή των υπηρεσιών σε έναν πελάτη. Επίσης, το πρότυπο ορίζει τη λογιστική παρακολούθηση των επιπρόσθετων εξόδων για την ανάληψη μιας σύμβασης και των άμεσων εξόδων που απαιτούνται για την ολοκλήρωση της σύμβασης αυτής. Έσοδο ορίζεται το ποσό το οποίο μία οικονομική οντότητα αναμένει να δικαιούται ως αντάλλαγμα για τα αγαθά ή τις υπηρεσίες που μεταβίβασε σε έναν πελάτη, εκτός από τα ποσά που εισπράττονται για λογαριασμό τρίτων (φόρος προστιθέμενης αξίας, λοιποί φόροι επί των πωλήσεων). Τα μεταβλητά Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 01.01.2019 έως 31.12.2019 84 ποσά περιλαμβάνονται στο τίμημα και υπολογίζονται είτε με τη μέθοδο της «αναμενόμενης αξίας», είτε με τη μέθοδο του «πιο πιθανού ποσού». Μια οικονομική οντότητα αναγνωρίζει έσοδα όταν (ή καθώς) ικανοποιεί την υποχρέωση εκτέλεσης μιας σύμβασης, μεταβιβάζοντας τα αγαθά ή τις υπηρεσίες που έχει υποσχεθεί στον πελάτη. Ο πελάτης αποκτά τον έλεγχο του αγαθού ή της υπηρεσίας, εάν έχει τη δυνατότητα να κατευθύνει τη χρήση και να αντλεί ουσιαστικά όλα τα οικονομικά οφέλη από αυτό το αγαθό ή την υπηρεσία. Ο έλεγχος μεταβιβάζεται κατά τη διάρκεια μιας περιόδου ή σε μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή. Τα έσοδα από την πώληση αγαθών αναγνωρίζονται όταν ο έλεγχος του αγαθού μεταφέρεται στον πελάτη, συνήθως με την παράδοσή του, και δεν υπάρχει καμία ανεκπλήρωτη υποχρέωση που θα μπορούσε να επηρεάσει την αποδοχή του αγαθού από τον πελάτη. Ο Όμιλος δραστηριοποιείται στην παραγωγή και διανομή προϊόντων τροφίμων. Τα καθαρά έσοδα από τις πωλήσεις επιμετρώνται στην εύλογη αξία του εισπραχθέντος ή εισπρακτέου τιμήματος. Η απαίτηση από τον πελάτη αναγνωρίζεται όταν υπάρχει ένα άνευ προϋποθέσεων δικαίωμα να λάβει η οικονομική οντότητα το τίμημα για τις εκτελεσμένες υποχρεώσεις της σύμβασης προς τον πελάτη. Το συμβατικό περιουσιακό στοιχείο αναγνωρίζεται όταν η Εταιρεία και ο Όμιλος έχει ικανοποιήσει τις υποχρεώσεις του προς τον πελάτη, πριν ο πελάτης πληρώσει ή πριν καταστεί απαιτητή η πληρωμή, για παράδειγμα όταν τα αγαθά ή οι υπηρεσίες μεταβιβάζονται στον πελάτη πριν από το δικαίωμα της Εταιρείας και του Ομίλου για την έκδοση τιμολογίου. Η συμβατική υποχρέωση αναγνωρίζεται όταν η Εταιρεία και ο Όμιλος λαμβάνει τίμημα από τον πελάτη (προπληρωμή) ή όταν διατηρεί δικαίωμα επί ενός τιμήματος το οποίο είναι ανεπιφύλακτο (αναβαλλόμενο έσοδο) πριν την εκτέλεση των υποχρεώσεων της σύμβασης και τη μεταφορά των αγαθών. Η συμβατική υποχρέωση από-αναγνωρίζεται όταν εκτελεστούν οι υποχρεώσεις της σύμβασης και το έσοδο καταγραφεί στην κατάσταση αποτελεσμάτων. Η αναγνώριση των εσόδων κατά κατηγορία, γίνεται ως εξής: i. Πωλήσεις αγαθών Οι πωλήσεις αγαθών αναγνωρίζονται όταν ο Όμιλος παραδίδει την ιδιοκτησία και τους κινδύνους που σχετίζονται με την ιδιοκτησία των αγαθών στους πελάτες, τα αγαθά γίνονται αποδεκτά από αυτούς και η είσπραξη της απαίτησης είναι εύλογα εξασφαλισμένη. ii. Έσοδα από τόκους Τα έσοδα από τόκους αναγνωρίζονται βάσει χρονικής αναλογίας και με την χρήση πραγματικού επιτοκίου. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 01.01.2019 έως 31.12.2019 85 iii. Έσοδα από ενοίκια Ενοίκια εισπρακτέα αναγνωρίζονται στον λογαριασμό αποτελεσμάτων με βάση το ποσό ενοικίων που αντιστοιχεί στην υπό εξέταση περίοδο. iv. Έσοδα από Μερίσματα Τα μερίσματα, λογίζονται ως έσοδα, όταν θεμελιώνεται το δικαίωμα είσπραξής τους. 4. ΚΙΝΔΥΝΟΙ 4.1 Διαχείριση χρηματοοικονομικού κινδύνου Παράγοντες χρηματοοικονομικού κινδύνου Ο Όμιλος εκτίθεται σε χρηματοοικονομικούς κινδύνους, όπως κινδύνους αγοράς (μεταβολές σε συναλλαγματικές ισοτιμίες, επιτόκια, τιμές αγοράς), πιστωτικό κίνδυνο και κίνδυνο ρευστότητας. Το γενικό πρόγραμμα διαχείρισης κινδύνων του Ομίλου επιδιώκει να ελαχιστοποιήσει την ενδεχόμενη αρνητική τους επίδραση στη χρηματοοικονομική απόδοση του Ομίλου. Οι κυριότεροι κίνδυνοι είναι οι εξής: Συναλλαγματικός Κίνδυνος Ο συναλλαγματικός κίνδυνος είναι ο κίνδυνος διακύμανσης της αξίας των χρηματοοικονομικών μέσων, των περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων εξαιτίας των αλλαγών στις συναλλαγματικές ισοτιμίες. Ο μεγαλύτερος όγκος συναλλαγών πραγματοποιείται στο λειτουργικό νόμισμα του Ομίλου, δηλαδή σε €. Η έκθεση του Ομίλου σε συναλλαγματικούς κινδύνους προέρχεται κυρίως από επενδύσεις σε χώρα του εξωτερικού. Ο κίνδυνος αυτός αντιμετωπίζεται στο πλαίσιο εγκεκριμένων πολιτικών. Οι συναλλαγματικές διαφορές που προκύπτουν αντισταθμίζονται εν μέρει, από εξαγωγές στην θυγατρική και άρα απαιτήσεις σε ευρώ. Η Διοίκηση παρακολουθεί τους συναλλαγματικούς κινδύνους που ενδέχεται να προκύψουν και λαμβάνει σχετικά μέτρα αν κρίνεται αναγκαίο. Κατά την παρούσα χρονική στιγμή ο εν λόγω κίνδυνος δεν αξιολογείται ως σημαντικός και είναι σε κάθε περίπτωση απολύτως διαχειρίσιμος και ελεγχόμενος. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 01.01.2019 έως 31.12.2019 86 Κίνδυνος Επιτοκίου Ο μακροπρόθεσμος δανεισμός τόσο της Εταιρείας όσο και του Ομίλου την 31.12.2019 ανερχόταν σε 40.105 χιλ. € και σε 41.874 χιλ. € αντίστοιχα και ο μακροπρόθεσμος δανεισμός πληρωτέος την επόμενη χρήση σε 4.352 χιλ. € και σε 5.364 χιλ. € αντίστοιχα. Ο βραχυπρόθεσμος τραπεζικός δανεισμός ήταν για την εταιρεία 3.363 χιλ. € και για τον Όμιλο 12.875 χιλ. € κατά την 31.12.2019. Η διαμόρφωση του ύψους των επιτοκίων δανεισμού διατηρείται σε ικανοποιητικό επίπεδο λόγω της άριστης κεφαλαιακής διάρθρωσης του Ομίλου, της διαχρονικά απόλυτης συνέπειας στην αποπληρωμή των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεών του, και των σχέσεων συνεργασίας και εμπιστοσύνης που διατηρεί με το τραπεζικό σύστημα. Πιστωτικός Κίνδυνος Ο Όμιλος δεν έχει σημαντική συγκέντρωση πιστωτικού κινδύνου σε κάποια από τα συμβαλλόμενα με αυτόν μέρη, κυρίως λόγω της εκτεταμένης διασποράς του πελατολογίου του. Εξάλλου, μέρος των απαιτήσεων είναι διασφαλισμένο μέσω factoring (χωρίς δικαίωμα αναγωγής). Η χρηματοοικονομική κατάσταση των πελατών παρακολουθείται διαρκώς και όταν κρίνεται αναγκαίο ζητούνται αλλαγή τρόπου πληρωμής και επιπλέον εξασφαλίσεις. Όπου δε, διαπιστώνεται αυξημένος πιστωτικός κίνδυνος διενεργείται πρόβλεψη επισφαλούς απαιτήσεως. Οι χονδρικές πωλήσεις που πραγματοποιεί ο Όμιλος, με βάση τις εσωτερικές διαδικασίες, χορηγεί πίστωση, εξετάζοντας κατά περίπτωση την πιστοληπτική ικανότητα των πελατών του. Η Εταιρεία και ο Όμιλος προβαίνουν σε πρόβλεψη επισφαλών πελατών, όπως αναφέρεται αναλυτικά στη σημείωση 4.11 των Ετήσιων Οικονομικών Καταστάσεων. Την 31.12.2019 το σύνολο των πελατών και των λοιπών εμπορικών απαιτήσεων για τον Όμιλο και για την Εταιρεία, διαμορφώθηκε σε 27,695 χιλ. € και 19,604 χιλ. € αντίστοιχα, ενώ η πρόβλεψη επισφαλών πελατών-χρεωστών έφθασε τις 3,388 χιλ. € και 3,010 χιλ. € για τον Όμιλο και την Εταιρεία αντίστοιχα. Σε κάθε περίπτωση η Διοίκηση εξετάζει σε τακτά χρονικά διαστήματα το ύψος των απαιτήσεων, λαμβάνοντας υπόψη τα ιστορικά δεδομένα και τις εκάστοτε τάσεις της αγοράς, ώστε να διαμορφώνει ανάλογα με τις εξελίξεις την αναλογία των προβλέψεων ως προς τις απαιτήσεις, ο δε σχετικός κίνδυνος να είναι ελεγχόμενος. Κίνδυνος αποθεμάτων-προμηθευτών Ο Όμιλος λαμβάνει όλα τα απαραίτητα μέτρα για να ελαχιστοποιήσει τον κίνδυνο και τις ενδεχόμενες ζημιές λόγω απώλειας αποθεμάτων από φυσικές καταστροφές, κλοπές, κλπ. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 01.01.2019 έως 31.12.2019 87 Η κυκλοφοριακή ταχύτητα των αποθεμάτων του Ομίλου είναι υψηλή και το τελικό απόθεμα σε σχέση με τον κύκλο εργασιών του Ομίλου είναι χαμηλό. Λόγω της φύσης των αποθεμάτων δεν συντρέχουν τακτικές συνθήκες απαξίωσης αυτών. Εντούτοις η Διοίκηση επανεξετάζει σε τακτά χρονικά διαστήματα την καθαρή ρευστοποιήσιμη αξία των αποθεμάτων και σχηματίζει όταν χρειάζεται κατάλληλες προβλέψεις ώστε στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις να απεικονίζονται τα αποθέματα στην πραγματική τους αξία. Κίνδυνος Ρευστότητας Κίνδυνος ρευστότητας είναι η αβεβαιότητα έγκαιρης ρευστοποίησης μίας επένδυσης, απαίτησης, εμπορεύματος, όταν δεν μπορούν να πωληθούν ή ρευστοποιηθούν αρκετά γρήγορα για να αποτρέψουν ή μετριάσουν μία απώλεια κεφαλαίου. Μερικά περιουσιακά στοιχεία είναι πολύ εύκολο να ρευστοποιηθούν με μικρό κίνδυνο ενώ άλλα εμπεριέχουν μεγάλο κίνδυνο. Η διαχείριση της ρευστότητας επιτυγχάνεται με την ύπαρξη του κατάλληλου συνδυασμού διαθεσίμων και εγκεκριμένων τραπεζικών ορίων. Ο Όμιλος διαχειρίζεται τους κινδύνους που μπορεί να δημιουργηθούν από έλλειψη επαρκούς ρευστότητας φροντίζοντας να υπάρχουν πάντα εξασφαλισμένες τραπεζικές πιστώσεις προς χρήση, τουλάχιστον για ένα επαρκές χρονικό διάστημα, προκειμένου να μην διαταραχθεί η ομαλή λειτουργία της Εταιρείας. Σημειώνεται, ότι την 31.12.2019, η Εταιρεία και ο Όμιλος διέθεταν ταμειακά διαθέσιμα και ταμειακά ισοδύναμα ύψους 14,7 εκ. € και 15,2 εκ. €, αντίστοιχα. Η ληκτικότητα των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων την 31ή Δεκεμβρίου 2019 και 31ή Δεκεμβρίου 2018 αναλύεται ως εξής: Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 01.01.2019 έως 31.12.2019 88 Το σύνολο των υποχρεώσεων προς προμηθευτές είναι βραχυπρόθεσμες. Στην ίδια κατηγορία περιλαμβάνονται οι λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις, καθώς και οι υποχρεώσεις από φόρους. Με βάση τα ως άνω δεδομένα και την εξασφάλιση της απρόσκοπτης αποπληρωμής των εν λόγω υποχρεώσεων μέσω της ευρύτατης ρευστότητας του Ομίλου, αλλά και των θετικών ταμειακών ροών του, ο υπό εξέταση κίνδυνος εκτιμάται ως απόλυτα ελεγχόμενος. Κίνδυνος αύξησης των τιμών των πρώτων υλών Στην παραγωγική διαδικασία της εταιρείας η συμμετοχή κόστους των A’, Β’ Υλών και υλικών συσκευασίας επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό το τελικό κόστος παραγωγής. Ο συγκεκριμένος κίνδυνος συνήθως προέρχεται από πηγές τις οποίες η εταιρεία δεν μπορεί να ελέγξει άμεσα, γι’ αυτόν τον λόγο η Διοίκηση της Εταιρείας συνεργάζεται μακροχρόνια με προμηθευτές των υλών αυτών και παρακολουθεί τις σχετικές αγορές, ώστε να μπορεί να δράσει προληπτικά όπου αυτό είναι εφικτό. Προσπαθεί να περιορίσει την έκθεσή της σε αυτόν τον κίνδυνο μέσω ειδικών συμφωνιών με τους προμηθευτές της και προσαρμόζει ανάλογα την τιμολογιακή και εμπορική πολιτική της ώστε οποιαδήποτε τυχόν αύξηση να μην επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό την κερδοφορίας της και γενικότερα τις οικονομικές της επιδόσεις. Κίνδυνος σχετικός με την ασφάλεια των τροφίμων Η Επιχείρηση εξασφαλίζει ότι η Πολιτική Ποιότητας ISO 9001:2015, ISO 22000 : 2005, BRC MICRON 2, διαδίδεται, εφαρμόζεται και τηρείται σε όλα τα επίπεδα της Εταιρείας. Η Εταιρεία διαθέτει και καταβάλλει όλους τους απαραίτητους οικονομικούς πόρους για τη συνεχή ενημέρωση και εκπαίδευση του προσωπικού της, ενώ παράλληλα διαθέτει τον απαραίτητο σύγχρονο εξοπλισμό, ώστε να ικανοποιεί τις εκφρασμένες απαιτήσεις των πελατών-καταναλωτών της, καθώς και την τήρηση της νομοθεσίας. Ο Όμιλος εφαρμόζει μία αυστηρή πολιτική ποιότητας και ασφάλειας των τροφίμων προκειμένου να προσφέρονται στους πελάτες του τα πλέον ποιοτικά και ασφαλή προϊόντα και ακολουθεί πιστά και αυστηρά όλους τους κανόνες ασφάλειας και υγιεινής. Κίνδυνος σχετικός με την ασφάλεια στην εταιρεία Η ασφάλεια των εργαζόμενων προέχει για τον Όμιλο και είναι απαραίτητη προϋπόθεση για τη λειτουργία της. Για τον λόγο αυτό η εταιρεία εφαρμόζει εκπαιδευτικά προγράμματα για την εκπαίδευση και επιμόρφωση των εργαζόμενων σε θέματα ασφάλειας και υγιεινής στην εργασία. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 01.01.2019 έως 31.12.2019 89 Κίνδυνος μείωσης της ζήτησης λόγω της γενικότερης καταναλωτικής ύφεσης Η εταιρεία δραστηριοποιείται στον κλάδο των τροφίμων, έναν κλάδο ο οποίος παρά την γενικότερη καταναλωτική ύφεση δεν φαίνεται να έχει επηρεαστεί σε μεγάλο βαθμό και η ζήτηση παραμένει σχετικά σταθερή και ισχυρή σε αντίθεση και με άλλους κλάδους οι οποίοι έχουν πληγεί ανεπανόρθωτα. Παρ’ όλα αυτά ο συγκεκριμένος κίνδυνος αξιολογείται ως αρκετά σημαντικός λόγω των γενικότερων πολιτικοοικονοικών συνθηκών οι οποίες δύνανται να επηρεάσουν τις επιδόσεις και τα αποτελέσματα την εταιρεία. Σημαντικές λογιστικές εκτιμήσεις και κρίσεις της Διοικήσεως Οι εκτιμήσεις και οι κρίσεις της διοίκησης επανεξετάζονται διαρκώς και βασίζονται σε ιστορικά δεδομένα και προσδοκίες για μελλοντικά γεγονότα, που κρίνονται εύλογες σύμφωνα με τα ισχύοντα. Στις ετήσιες χρηματοοικονομικές καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2019 έχουν τηρηθεί οι βασικές λογιστικές αρχές και εκτιμήσεις της προηγούμενης χρήσης 4.2 Οικονομικές πληροφορίες κατά τομέα Ως επιχειρηματικός τομέας ορίζεται μία ομάδα στοιχείων ενεργητικού και δραστηριοτήτων που παρέχουν προϊόντα και υπηρεσίες, τα οποία υπόκεινται σε διαφορετικούς κινδύνους και αποδόσεις από εκείνα άλλων επιχειρηματικών τομέων. Ως γεωγραφικός τομέας, ορίζεται μία γεωγραφική περιοχή, στην οποία παρέχονται προϊόντα και υπηρεσίες και η οποία υπόκειται σε διαφορετικούς κινδύνους και αποδόσεις από άλλες περιοχές. Η Διοίκηση του Ομίλου αναγνωρίζει τρεις επιχειρηματικούς τομείς : α) Χονδρέμποροι/Αντιπρόσωποι β) Δίκτυο Χονδρικής γ) Λιανικές ως τους λειτουργικούς της τομείς που χρησιμοποιούνται από τη Διοίκηση για σκοπούς παρακολούθησης των τομεακών εξελίξεων. Οι στρατηγικές αποφάσεις σε σχέση με τις πωλήσεις λαμβάνονται με βάση τα αναπροσαρμοσμένα λειτουργικά αποτελέσματα του κάθε τομέα τα οποία χρησιμοποιούνται και για τη μέτρηση της αποδοτικότητάς του. Τα αποτελέσματα κατά τομέα δραστηριότητας για τη χρήση 2019 αναλύονται ως εξής: Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 01.01.2019 έως 31.12.2019 90 Tα αποτελέσματα κατά τομέα δραστηριότητας για τη χρήση 2018 αναλύονται ως εξής : Ο Όμιλος διαθέτει τα προϊόντα και εμπορεύματά του μέσω δικού του δικτύου διανομής στους Νομούς Αττικής, Θεσσαλονίκης, Αχαΐας, Ηρακλείου, Λαρίσης και Ιωαννίνων και μέσω αντιπροσώπων-διανομέων στην υπόλοιπη Ελλάδα και στην Ρουμανία. Η κατανομή των ενοποιημένων στοιχείων του Ενεργητικού και των υποχρεώσεων στους επιχειρηματικούς τομείς για την 31/12/2019 και 31/12/2018 αναλύεται ως εξής: Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 01.01.2019 έως 31.12.2019 91 Η έδρα της εταιρείας και η κύρια χώρα δραστηριότητας της είναι η Ελλάδα. Ο κύκλος εργασιών του Ομίλου πραγματοποιείται κατά ποσοστό 72% (προ των απαλοιφών) περίπου στην ημεδαπή, ενώ ο Όμιλος δραστηριοποιείται και στη Ρουμανία, όπου κατά το 2019 σημειώθηκε άνοδος των πωλήσεων σε ποσοστό πάνω από 23%. Οι πωλήσεις αναφέρονται στη χώρα που είναι εγκαταστημένοι πελάτες. Το σύνολο ενεργητικού αναφέρεται στην γεωγραφική τοποθεσία του. 4.3 Έσοδα Τα έσοδα του Ομίλου προέρχονται από πωλήσεις εμπορευμάτων και προϊόντων. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 01.01.2019 έως 31.12.2019 92 Τα έσοδα περιλαμβάνουν την εύλογη αξία των πωλήσεων αγαθών, καθαρά από φόρους προστιθέμενης αξίας, εκπτώσεις και επιστροφές. Τα έσοδα μεταξύ εταιρειών του Ομίλου που ενοποιούνται με την μέθοδο της ολικής ενοποίησης, απαλείφονται πλήρως. Η αναγνώριση των εσόδων γίνεται ως εξής: - - Πωλήσεις αγαθών: οι πωλήσεις αγαθών αναγνωρίζονται όταν ο Όμιλος παραδίδει την ιδιοκτησία και τους κινδύνους που σχετίζονται με την ιδιοκτησία των αγαθών στους πελάτες, τα αγαθά γίνονται αποδεκτά από αυτούς και η είσπραξη της απαίτησης είναι εύλογα εξασφαλισμένη. Έσοδα από τόκους: τα έσοδα από τόκους αναγνωρίζονται βάσει χρονικής αναλογίας και με την χρήση πραγματικού επιτοκίου. 4.4 Άλλα έσοδα/έξοδα εκμετάλλευσης Τα λοιπά έσοδα της εταιρείας και του Ομίλου στην χρήση του 2019 αναλύονται ως εξής: Η Εταιρία καταχώρησε στην κατάσταση Συνολικών Εσόδων απόσβεση κρατικής επιχορήγησης (έσοδα στα αποτελέσματα) 446.760,00 ευρώ. Το ίδιο ποσό καταχωρήθηκε και στην ενοποιημένη κατάσταση Συνολικών Εσόδων του Ομίλου( Λοιπά έσοδα/έξοδα εκμετάλλευσης). Στην κατάσταση οικονομικής θέσης η εναπομένουσα κρατική επιχορήγηση για απόσβεση εμφανίζεται στο Παθητικό στο κονδύλι «Λοιπές Μακροπρόθεσμες Υποχρεώσεις – Κρατικές Επιχορηγήσεις» βλέπε και σημ.4.19 σχετικά με επιχορηγήσεις. 4.5 Έξοδα ανά κατηγορία Η ανάλυση των εξόδων ανά κατηγορία έχει ως εξής: Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 01.01.2019 έως 31.12.2019 93 Οι αμοιβές και τα έξοδα του προσωπικού αναλύονται ως εξής: Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 01.01.2019 έως 31.12.2019 94 Οι λοιπές παροχές περιλαμβάνουν παροχές ασφαλιστηρίων-συμβολαίων, ένδυσης και διατακτικές. Ο αριθμός του απασχολούμενου προσωπικού την 31η Δεκεμβρίου 2019 ήταν 818 και 448 άτομα για τον Όμιλο και την Εταιρεία αντίστοιχα. Την 31η Δεκεμβρίου 2018 ήταν 787 και 442 άτομα αντίστοιχα. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 01.01.2019 έως 31.12.2019 95 4.6 Πάγιο Ενεργητικό – Ενσώματες και Ασώματες ακινητοποιήσεις ΟΜΙΛΟΣ Η κατάσταση μεταβολών των παγίων κατά την περίοδο 01/01-31/12/2019 έχει ως εξής: Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 01.01.2019 έως 31.12.2019 96 Η κατάσταση μεταβολών των παγίων κατά την περίοδο 01/01-31/12/2018 έχει ως εξής: Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 01.01.2019 έως 31.12.2019 97 ΕΤΑΙΡΕΙΑ Η κατάσταση μεταβολών των παγίων κατά την περίοδο 01/01-31/12/2019 έχει ως εξής: Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 01.01.2019 έως 31.12.2019 98 Η κατάσταση μεταβολών των παγίων κατά την περίοδο 01/01-31/12/2018 έχει ως εξής: Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 01.01.2019 έως 31.12.2019 99 4.7 Μισθώσεις Ο Όμιλος έχει διάφορες συμβάσεις μίσθωσης για καταστήματα, γραφεία και αποθήκες. Συνήθως, οι συμβάσεις μίσθωσης γίνονται για μία προκαθορισμένη διάρκεια, ενώ μπορεί να έχουν επιλογές επέκτασης ή λήξης της σύμβασης. Η διάρκεια μίσθωσης κάθε συμβολαίου διαπραγματεύεται μεμονωμένα και μπορεί να έχει διαφορετικούς όρους και προϋποθέσεις από τα υπόλοιπα συμβόλαια. Από την 1η Ιανουαρίου 2019, οι μισθώσεις αναγνωρίζονται στην κατάσταση οικονομικής θέσης ως ένα δικαίωμα χρήσης στοιχείου του ενεργητικού και μία υποχρέωση μίσθωσης. Ο Όμιλος και η Εταιρία παρουσιάζουν τα δικαιώματα χρήσης των περιουσιακών στοιχείων του ενεργητικού, στο λογαριασμό «Δικαιώματα χρήσης παγίων». Το ΔΧΠΑ 16 εφαρμόστηκε αναγνωρίζοντας τη συνολική επίδρασή του στον λογαριασμό «Υπόλοιπο κερδών εις νέο», χωρίς την αναπροσαρμογή των συγκριτικών ποσών του 2018. Η επίδραση της εφαρμογής του ΔΠΧΑ 16 «Μισθώσεις» παρουσιάζεται αναλυτικά στη σημείωση 2.3.3. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 01.01.2019 έως 31.12.2019 100 4.8 Δομή του Ομίλου και Μέθοδος Ενοποίησης Εταιριών Η μητρική εταιρία ΑΡΤΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΡΑΜΟΛΕΓΚΟΣ Α.Ε συμμετέχει στις ακόλουθες συνδεδεμένες εταιρείες με τα κάτωθι ποσοστά: Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 01.01.2019 έως 31.12.2019 101 Στην "ΑΠΟΛΛΩΝΙΟΝ ΑΡΤΟΥ ΑΒΕΕ" ενοποιείται με την μέθοδο της ολικής ενοποίησης η «ΑΠΟΛΛΩΝΙΟΝ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΟΥ ΑΕΒΕ» .Το ποσοστό συμμετοχής της "ΑΠΟΛΛΩΝΙΟΝ ΑΡΤΟΥ ΑΒΕΕ" είναι 51%. Η KARAMOLEGOS BAKERY ROMANIA S.A. (με έδρα το Βουκουρέστι Ρουμανίας) δεν έχει καμία συμμετοχή σε άλλη Εταιρεία. Στη χρήση του 2019 καμία από τις θυγατρικές εταιρείες δεν διένειμε μέρισμα. Οι συμμετοχές αποτιμώνται στην εύλογη αξία. Βλέπε σημείωση 3.7. 4.9 Λοιπά στοιχεία μη κυκλοφορούντος ενεργητικού Το κονδύλι του ισολογισμού <<Λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις>> περιλαμβάνει κυρίως τις δοθείσες εγγυήσεις που πρόκειται να εισπραχθούν σε διάστημα μεγαλύτερο των δώδεκα (12) μηνών από την ημερομηνία σύνταξης του Ισολογισμού. Συγκεκριμένα οι <<Λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις>> για τον Όμιλο και την Εταιρεία κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019 και 31η Δεκεμβρίου 2018 αναλύονται ως εξής: 4.10 Αποθέματα Τα αποθέματα για τον Όμιλο και την Εταιρεία κατά την 31/12/2019 και 31/12/2018 αναλύονται ως εξής: Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 01.01.2019 έως 31.12.2019 102 Ο Όμιλος λαμβάνει όλα τα απαραίτητα μέτρα για να ελαχιστοποιήσει τον κίνδυνο και τις ενδεχόμενες ζημιές λόγω απώλειας αποθεμάτων από φυσικές καταστροφές, κλοπές, κλπ. Η κυκλοφοριακή ταχύτητα των αποθεμάτων του Ομίλου είναι υψηλή και το τελικό απόθεμα σε σχέση με τον κύκλο εργασιών του Ομίλου είναι χαμηλό. Λόγω της φύσης των αποθεμάτων δεν συντρέχουν τακτικές συνθήκες απαξίωσης αυτών. Εντούτοις η Διοίκηση επανεξετάζει σε τακτά χρονικά διαστήματα την καθαρή ρευστοποιήσιμη αξία των αποθεμάτων και σχηματίζει όταν χρειάζεται κατάλληλες προβλέψεις ώστε στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις να απεικονίζονται τα αποθέματα στην πραγματική τους αξία. 4.11 Πελάτες και λοιποί χρεώστες Τα υπόλοιπα των πελατών για τον Όμιλο και την Εταιρεία κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019 και 31η Δεκεμβρίου 2018 αναλύονται ως εξής: Oι εύλογες αξίες των απαιτήσεων δεν διαφέρουν ουσιωδώς από τις αξίες που είναι αναγνωρισμένες στις οικονομικές καταστάσεις. Ο Όμιλος προέβη στον σχηματισμό προβλέψεων επισφαλών απαιτήσεων στη χρήση επιβαρύνοντας τα αποτελέσματα αυτής ποσού 19.007,47€. Τα ποσά που απεικονίζονται στον Ισολογισμό εμπεριέχουν προβλέψεις για επισφαλείς απαιτήσεις βάσει του ΔΠΧΑ 9. Ο Όμιλος εφαρμόζει την απλουστευμένη προσέγγιση του ΔΠΧΠ 9 για τον υπολογισμό των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών χρησιμοποιώντας μοντέλο προβλέψεων για ζημιές από εμπορικές απαιτήσεις . Η μεταβολή στην πρόβλεψη για επισφαλείς απαιτήσεις έχει ως εξής: Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 01.01.2019 έως 31.12.2019 103 Οι απαιτήσεις από πελάτες προέρχονται από μία ευρεία πελατειακή βάση, των οποίων η οικονομική κατάσταση παρακολουθείται διαρκώς. Η Εταιρεία εκτιμά ότι οι σχηματισθείσες προβλέψεις επαρκούν για την κάλυψη επισφαλών απαιτήσεων. Η διαδικασία απομείωσης πελατών – χρεωστών περιλαμβάνει: α) τη διενέργεια καθορισμένης πρόβλεψης για όσους πελάτες έχουν χαρακτηριστεί επισφαλείς, β) τη διενέργεια συγκεκριμένης πρόβλεψης για όσους πελάτες έχουν ληξιπρόθεσμα υπόλοιπα με βάση την ενηλικίωση των υπολοίπων τους, γ) τη διενέργεια γενικής πρόβλεψης, βάσει αυξημένου συντελεστή κινδύνου επισφάλειας εξαιτίας των συνθηκών του ευρύτερου περιβάλλοντος, λαμβάνοντας υπ’ όψη τη μειωμένη ρευστότητα των ελληνικών επιχειρήσεων, και τη δυσχέρεια πρόσβασής τους σε τραπεζική χρηματοδότηση. Η πρόβλεψη αυτή περιλαμβάνει και μη καθυστερούμενες απαιτήσεις. Για τον καθορισμό του ύψους της έχει ληφθεί υπ’ όψη το σύνολο των απαιτήσεων από πελάτες, πλην των απαιτήσεων από την KARAMOLEGOS BAKERY ROMANIA SA, καθώς, στην τελευταία περίπτωση εκτιμάται ότι δεν συντρέχει κίνδυνος επισφάλειας, δ) περαιτέρω, η διοίκηση αξιολογεί την εκτιμώμενη πρόβλεψη με βάση στοχευμένη επισκόπηση λογαριασμών πελατών, λαμβάνοντας υπόψη την εμπειρία της, σχετικά με τις τρέχουσες οικονομικές συνθήκες καθώς και τις εξασφαλίσεις και τις εγγυήσεις που έχουν αποκτηθεί από συγκεκριμένους πελάτες. Οι Λοιποί Χρεώστες (λοιπές απαιτήσεις) για τον Όμιλο και την Εταιρεία κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019 και 31η Δεκεμβρίου 2018 αναλύονται ως εξής: Όλες οι παραπάνω απαιτήσεις είναι βραχυπρόθεσμες και δεν απαιτείται προεξόφλησή τους κατά την ημερομηνία του Ισολογισμού. Ο Όμιλος σε κάθε ημερομηνία ισολογισμού προβαίνει σε έλεγχο απομείωσης των παραπάνω απαιτήσεων. 4.12 Χρηματοοικονομικά στοιχεία σε εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων Τα Χρεόγραφα για τον Όμιλο και την Εταιρεία κατά την 31/12/2019 και 31/12/2018 αναλύονται ως εξής: Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 01.01.2019 έως 31.12.2019 104 4.13 Ταμειακά διαθέσιμα Τα ταμειακά διαθέσιμα για τον Όμιλο και την Εταιρεία κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019 και 31η Δεκεμβρίου 2018 αναλύονται ως εξής: 4.14 Μετοχικό κεφάλαιο ,ίδιες μετοχές και διαφορά υπέρ το άρτιο Το καταβλημένο Μετοχικό κεφάλαιο της Μητρικής Εταιρείας ανέρχεται σε 3.897.168€ και διαιρείται σε 9.742.920 κοινές ονομαστικές μετοχές, ονομαστικής αξίας 0,40€ έκαστη. Το μετοχικό κεφάλαιο της Εταιρείας αναλύεται ως εξής: 4.15 Λοιπά αποθεματικά: Τα Λοιπά Αποθεματικά για τον Όμιλο και την Εταιρεία κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019 και 31η Δεκεμβρίου 2018 αναλύονται ως εξής: Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 01.01.2019 έως 31.12.2019 105 4.16 Δανειακές υποχρεώσεις: Οι δανειακές υποχρεώσεις για τον Όμιλο και την Εταιρεία κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019 και 31η Δεκεμβρίου 2018 αναλύονται ως εξής: Οι μεταβολές του δανεισμού για το 2019 αναλύονται ως κάτωθι: Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 01.01.2019 έως 31.12.2019 106 4.17 Αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος: Οι αναβαλλόμενοι φόροι εισοδήματος ενεργητικού και παθητικού απεικονίζονται στον παρακάτω πίνακα: Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 01.01.2019 έως 31.12.2019 107 Οι αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις και απαιτήσεις παρουσιάζονται συμψηφισμένες στο κονδύλι των στοιχείων κατάστασης οικονομικής θέσης της 31.12.2019 «Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις» 4.18 Διάφορες Προβλέψεις Υποχρεώσεις παροχών στο προσωπικό λόγω εξόδου από την υπηρεσία Συμπεριλαμβάνονται οι σωρευτικές προβλέψεις για αποζημίωση προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία, όπως προβλέπονται από τις νομοθετικές ρυθμίσεις και προκύπτουν από σχετική αναλογιστική μελέτη, σύμφωνα με το ΔΛΠ 19. Σύμφωνα με την ελληνική εργατική νομοθεσία, οι εργαζόμενοι δικαιούνται αποζημίωση σε περίπτωση απόλυσης ή συνταξιοδότησης, ανάλογα με τις αποδοχές, τη διάρκεια υπηρεσίας και τον τρόπο αποχώρησης τους. Αποχώρηση λόγω παραίτησης δεν είναι αιτία αποζημίωσης. Οι εκτιμήσεις για τις υποχρεώσεις καθορισμένων παροχών του Ομίλου σύμφωνα με το ΔΛΠ 19 υπολογίστηκαν από ανεξάρτητες εταιρίες αναλογιστών. Η κίνηση της καθαρής υποχρέωσης στην Κατάσταση Οικονομικής Θέσης, μετά την υιοθέτηση του αναθεωρημένου ΔΛΠ 19, έχει ως εξής: Οι λεπτομέρειες και οι βασικές υποθέσεις της αναλογιστικής εκτίμησης για τις χρήσεις που έληξαν την 31.12.2019 και 31.12.2018 έχουν ως κάτωθι: Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 01.01.2019 έως 31.12.2019 108 Η Εταιρεία κατά την προηγούμενη χρήση επικαιροποίησε τους πίνακες επιβίωσης, βελτιώνοντας την ηλικιακή απόκλιση σύμφωνα με την έκθεση του ΟΟΣΑ και WHO για το προσδόκιμο ζωής στην Ελλάδα. 4.19 Λοιπές μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις Οι Λοιπές Μακροπρόθεσμες Υποχρεώσεις για τον Όμιλο και την Εταιρεία κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019 και 31η Δεκεμβρίου 2018 αναλύονται ως εξής: Οι κρατικές επιχορηγήσεις αναλύονται ως εξής: 4.20 Προμηθευτές και λοιποί πιστωτές Οι Προμηθευτές και λοιποί πιστωτές του Ομίλου και της Εταιρείας κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019 και 31η Δεκεμβρίου 2018 αναλύονται ως εξής: Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 01.01.2019 έως 31.12.2019 109 Όλες οι παραπάνω υποχρεώσεις είναι βραχυπρόθεσμες και δεν απαιτείται η προεξόφληση τους κατά την ημερομηνία του Ισολογισμού. 4.21 Λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις Οι λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις του Ομίλου και της Εταιρείας κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019 και 31η Δεκεμβρίου 2018 αναλύονται ως εξής: 4.22 Φόρος εισοδήματος Ο φόρος εισοδήματος προκύπτει μετά την αφαίρεση από το λογιστικό αποτέλεσμα των μη εκπιπτόμενων δαπανών, οι οποίες περιλαμβάνουν κυρίως προβλέψεις και δαπάνες μη αναγνωριζόμενες από τη φορολογική νομοθεσία. Οι παραπάνω δαπάνες αναμορφώνονται κατά τον υπολογισμό του φόρου εισοδήματος σε κάθε ημερομηνία ισολογισμού. Ο φόρος εισοδήματος με βάση τους ισχύοντες φορολογικούς συντελεστές για τον Όμιλο και την Εταιρεία κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019 (24%) και 2018 (29%) αντίστοιχα αναλύεται ως εξής (για την δε Ρουμανία ο φορολογικός συντελεστής ήταν και είναι 16%.): Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 01.01.2019 έως 31.12.2019 110 4.23 Συναλλαγές με συνδεδεμένες εταιρείες Οι συναλλαγές των θυγατρικών εταιρειών από και προς την μητρική Εταιρεία ΑΡΤΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΡΑΜΟΛΕΓΚΟΣ Α.Ε. αφορούν κυρίως σε προϊόντα αρτοποιίας. Οι συναλλαγές με συνδεδεμένες επιχειρήσεις απεικονίζονται στον παρακάτω πίνακα: Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 01.01.2019 έως 31.12.2019 111 Με απόφαση της Γενικής Συνέλευσης της 12/07/2019 οι αμοιβές του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας για την χρήση 2019 ανέρχονται στο ποσό των 685 χιλ €. Τα διευθυντικά στελέχη και μέλη της διοίκησης ορίζονται ως συνδεμένα μέρη με βάσει αυτά που ορίζει το Δ.Λ.Π. 24 «Γνωστοποιήσεις συνδεμένων μερών». Οι συναλλαγές που απεικονίζονται παραπάνω συμπεριλαμβάνουν αμοιβές που αποτελούν βραχυπρόθεσμες παροχές. Στην τρέχουσα και προηγούμενη χρήση δεν υπάρχουν παροχές μετά την έξοδο από την υπηρεσία, λοιπές μακροχρόνιες παροχές σε εργαζομένους, παροχές εξόδου από την υπηρεσία· και παροχές που εξαρτώνται από την αξία των μετοχών. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 01.01.2019 έως 31.12.2019 112 4.24 Ενδεχόμενες υποχρεώσεις - απαιτήσεις Ο Όμιλος έχει ενδεχόμενες υποχρεώσεις και απαιτήσεις σε σχέση με τράπεζες, λοιπές εγγυήσεις και άλλα θέματα που προκύπτουν στα πλαίσια της συνήθους δραστηριότητας του από τις οποίες δεν αναμένεται να προκύψουν σημαντικές επιπλέον επιβαρύνσεις. Δεν υπάρχουν επίδικες ή υπό διαιτησία διαφορές καθώς και αποφάσεις δικαστικών ή διαιτητικών οργάνων που ενδέχεται να έχουν σημαντικές επιπτώσεις στην περιουσιακή κατάσταση των εταιρειών του Ομίλου. Φορολογικό πιστοποιητικό: Η εταιρεία «ΑΡΤΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΡΑΜΟΛΕΓΚΟΣ Α.Ε» έχει υπαχθεί σε έλεγχο Ορκωτών Ελεγκτών Λογιστών που προβλέπεται από τις διατάξεις του άρθρου 65Α του ν. 4174/2013 για την χρήση 2019. Ο έλεγχος αυτός βρίσκεται σε εξέλιξη και η έκθεση φορολογικής συμμόρφωσης προβλέπεται να χορηγηθεί μετά τη δημοσίευση των οικονομικών καταστάσεων της χρήσης του 2019. Αν μέχρι την ολοκλήρωση του φορολογικού ελέγχου προκύψουν πρόσθετες φορολογικές υποχρεώσεις, η διοίκηση της εταιρίας εκτιμά ότι αυτές δεν θα έχουν ουσιώδη επίδραση στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις. Για τις χρήσεις 2014 έως και 2018, οι σχετικές εκθέσεις φορολογικής συμμόρφωσης έχουν υποβληθεί εμπρόθεσμα στις φορολογικές αρχές. Η εταιρεία «ΑΠΟΛΛΩΝΙΟΝ ΑΒΕΕ» έχει υπαχθεί σε έλεγχο Ορκωτών Ελεγκτών Λογιστών που προβλέπεται από τις διατάξεις του άρθρου 65Α του ν. 4174/2013 για την χρήση 2019. Ο έλεγχος αυτός βρίσκεται σε εξέλιξη και η έκθεση φορολογικής συμμόρφωσης προβλέπεται να χορηγηθεί μετά τη δημοσίευση των οικονομικών καταστάσεων της χρήσης του 2019. Αν μέχρι την ολοκλήρωση του φορολογικού ελέγχου προκύψουν πρόσθετες φορολογικές υποχρεώσεις, η διοίκηση της εταιρίας εκτιμά ότι αυτές δεν θα έχουν ουσιώδη επίδραση στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις. Για τις χρήσεις 2014 έως και 2018, οι σχετικές εκθέσεις φορολογικής συμμόρφωσης έχουν υποβληθεί εμπρόθεσμα στις φορολογικές αρχές. Για την εταιρεία KARAMOLEGOS BAKERY ROMANIA S.A., για τις χρήσεις από το 2008 έως και το 2019, η φορολογική υποχρέωση δεν έχει καταστεί οριστική. Σε περίπτωση ελέγχου της εν λόγω εταιρίας δεν αναμένεται να καταλογιστούν υψηλά πρόστιμα και προσαυξήσεις, λόγω ύπαρξης υψηλών φορολογικών ζημιών . Για τις παραπάνω εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα, με βάση τα φορολογικά πιστοποιητικά που τους χορηγήθηκαν, δεν προέκυψε μέχρι σήμερα καμία πρόσθετη φορολογική υποχρέωση που να έχει ουσιώδη επίδραση στις οικονομικές καταστάσεις του Ομίλου και της Εταιρείας. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 01.01.2019 έως 31.12.2019 113 4.25 Ανειλημμένες υποχρεώσεις Κεφαλαιουχικές Υποχρεώσεις Δεν υπάρχουν κεφαλαιουχικές δαπάνες που έχουν αναληφθεί αλλά δεν έχουν εκτελεστεί κατά την 31.12.2019. 4.26 Εμπράγματα βάρη Επί των ακινήτων της Εταιρείας υφίσταται προσημειώσεις υποθήκης ύψους 54.000.000€ προς εξασφάλιση ομολογιακών και μακροπρόθεσμων δανείων. Επί των ακινήτων της KARAMOLEGOS BAKERY ROMANIA S.A. υφίσταται υποθήκη ύψους 1.000.000€. Συνεπώς, επί των ακινήτων της Εταιρείας και του Ομίλου, υφίστανται συνολικά υποθήκες ποσού 55.000.000€. Επίσης, στην σύμβαση κοινού ομολογιακού δανείου έχουν εκχωρηθεί οι μελλοντικές απαιτήσεις από τα ασφαλιστήρια-συμβόλαια της Εταιρείας, πυρός και απώλειας κερδών. 4.27 Κέρδη/(Ζημιές) ανά μετοχή Τα βασικά κέρδη/(ζημιές) ανά μετοχή προκύπτουν με διαίρεση του καθαρού κέρδους που αναλογεί στους μετόχους της μητρικής, με τον σταθμισμένο μέσο αριθμό των κοινών μετοχών στη διάρκεια της περιόδου, αφαιρουμένου του σταθμισμένου μέσου όρου των ιδίων μετοχών. Τα απομειωμένα κέρδη ανά μετοχή (diluted earnings per share) υπολογίζονται αναπροσαρμόζοντας τον σταθμισμένο μέσο αριθμό των σε κυκλοφορία κοινών μετοχών, με τις επιδράσεις όλων των δυνητικών τίτλων μετατρέψιμων σε κοινές μετοχές. Τα κέρδη/(ζημιές) ανά μετοχή υπολογίστηκαν ως εξής: 4.28 Μερίσματα ανά μετοχή Στην κλειόμενη χρήση του 2019 δεν δόθηκαν μερίσματα. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 01.01.2019 έως 31.12.2019 114 4.29 Συναλλαγματικές Ισοτιμίες 4.30 Γεγονότα Μεταγενέστερα της Ημερομηνίας του Ισολογισμού Από την λήξη της κλειομένης χρήσεως 2019, μέχρι και την ημέρα συντάξεως της παρούσας Εκθέσεως, δεν συνέβησαν άλλα σημαντικά γεγονότα, που να έχουν ουσιώδη επίδραση στα οικονομικά αποτελέσματα και την οικονομική θέση της Εταιρείας και του Ομίλου. Οι Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις του Ομίλου και της Εταιρείας από τις σελίδες 1 έως 42 και από τις σελίδες 52 έως 115 εγκρίθηκαν κατά την συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας την 22η Ιουνίου 2020. ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟΣ ΤΟΠΟΣ ΑΝΑΡΤΗΣΗΣ ΤΗΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ Οι ετήσιες οικονομικές καταστάσεις της μητρικής εταιρείας «ΑΡΤΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΡΑΜΟΛΕΓΚΟΣ Α.Ε» καθώς και των θυγατρικών της εταιριών αναρτώνται στις κάτωθι διευθύνσεις διαδικτύου: Επωνυμία ΑΡΤΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΡΑΜΟΛΕΓΚΟΣ Α.Ε ΑΠΟΛΛΩΝΙΟΝ ΑΒΕΕ KARAMOLEGOS BAKERY ROMANIA S.A Διεύθυνση διαδικτύου www.karamolegos-bkr.gr www.apollonion-bakery.gr www.karamolegos-bkr.gr Κορωπί, 22 Ιουνίου 2020 Ο Πρόεδρος του Δ.Σ & Διευθύνων Σύμβουλός ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΡΑΜΟΛΕΓΚΟΣ Το Εκτελεστικό Μέλος ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΠΑΝΤΕΛΗΣ Ο Οικονομικός Διευθυντής ΠΕΤΡΟΣ ΘΑΝΟΣ H Διευθύντρια Λογιστηρίου AΝΤΩΝΙΑ ΠΕΤΡΟΥΛΙΑ Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 01.01.2019 έως 31.12.2019 115 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠΟ 01.01.2019 ΕΩΣ 31.12.2019 ΑΡ. ΜΗΤΡΩΟΥ Α.Ε. 20474/06/Β/89/42 - ΑΡ. Γ.Ε.ΜΗ. 83386102000 Θέση Τζήμα, ΒΙ.ΠΕ. Κορωπίου Τ.Κ.19400 Στοιχεία και πληροφορίες χρήσης από 1 Ιανουαρίου 2019 έως 31 Δεκεμβρίου 2019 (Σύμφωνα με την απόφαση 4/507/28.04.2009 του Διοικητικού Συμβουλίου της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς) Τα παρακάτω στοιχεία και πληροφορίες, που προκύπτουν από τις οικονομικές καταστάσεις, στοχεύουν σε μία γενική ενημέρωση για την οικονομική κατάσταση και τα αποτελέσματα της εταιρείας ΑΡΤΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΡΑΜΟΛΕΓΚΟΣ Α.Ε. και του ΟΜΙΛΟΥ. Συνιστούμε επομένως στον αναγνώστη, πριν προβεί σε οποιαδήποτε είδους επενδυτική επιλογή ή άλλη συναλλαγή με τον εκδότη, να ανατρέξει στη διεύθυνση διαδικτύου του εκδότη, όπου αναρτώνται οι οικονομικές καταστάσεις καθώς και η έκθεση επισκόπησης του νόμιμου ελεγκτή όποτε αυτή απαιτείται. www.karamolegos-bkr.gr Διεύθυνση διαδικτύου: Ημερομηνία έγκρισης από το Διοικητικό Συμβούλιο των οικονομικών καταστάσεων : Εποπτεύουσα αρχή: Σύνθεση Διοικητικού Συμβουλίου: Ορκωτός Ελεγκτής Λογιστής: Ελεγκτική Εταιρεία: Τύπος Έκθεσης Επισκόπησης: 22 Ιουνίου 2020 Υπουργείο Ανάπτυξης, Γενική Γραμματεία, Γενική Διεύθυνση Εσωτερικού Εμπορίου, Δ/νση Ανωνύμων Εταιρειών και Πίστεως Βασίλειος Ευαγγέλου,Εμμανουήλ Καραμολέγκος, Μαρία Καραμολέγκου, Βασίλειος Παντελής, Παύλος Κανελλόπουλος, Απόστολος Παπαδόπουλος, Κωνσταντίνος Δούκας, Άγγελος Παντουβάκης Νιφορόπουλος Κωνσταντίνος (ΑΜ ΣΟΕΛ 16541) ΩΡΙΩΝ ΟΡΚΩΤΟΙ ΕΛΕΓΚΤΕΣ ΛΟΓΙΣΤΕΣ Α.Ε. Με σύμφωνη γνώμη ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΣΗΣ (ενοποιημένα και μη ενοποιημένα) Ποσά εκφρασμένα σε € ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΣΥΝΟΛΙΚΩΝ ΕΣΟΔΩΝ (ενοποιημένα και μη ενοποιημένα) Ποσά εκφρασμένα σε € ΟΜΙΛΟΣ ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2019 ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ Ιδιοχρησιμοποιούμενα ενσώματα πάγια στοιχεία Άυλα περιουσιακά στοιχεία Δικαιώματα χρήσης παγίων Λοιπά μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία Αποθέματα Απαιτήσεις από πελάτες Λοιπά κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία ΣΥΝΟΛΟ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ ΙΔΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ Μετοχικό κεφάλαιο Ίδιες Μετοχές 74.414.272,20 2.013.992,00 4.262.622,68 778.099,99 4.251.311,98 27.695.378,56 15.608.230,60 129.023.908,01 77.117.489,98 2.107.374,24 322.217,20 3.745.290,52 26.366.328,87 17.390.530,29 127.049.231,10 31/12/2019 55.477.878,40 1.089.089,02 55.128.314,83 1.195.000,89 1.406.352,42 - 10.905.338,97 2.696.668,93 19.603.992,56 15.014.547,06 106.193.867,36 01/01/201931/12/2019 31/12/2018 13.064.307,21 2.085.978,23 20.307.765,05 16.478.762,39 108.260.128,60 3.897.168,00 -494.908,06 3.897.168,00 -494.908,06 3.897.168,00 -494.908,06 3.897.168,00 -494.908,06 Διαφορά από έκδοση μετοχών υπέρ το άρτιο 13.412.164,40 13.412.164,40 13.412.164,40 13.412.164,40 Λοιπά Αποθεματικά 15.717.277,74 15.716.926,46 15.736.459,46 15.736.459,46 Αποτελέσματα εις νέον -8.000.659,17 -7.988.818,69 -2.233.921,84 -1.301.410,85 24.531.042,91 1.134.504,38 25.665.547,29 41.873.506,27 3.393.237,56 5.261.122,51 18.238.603,22 1.613.495,22 31.830.738,39 1.147.657,55 103.358.360,72 129.023.908,01 24.542.532,11 1.265.844,12 25.808.376,23 46.485.641,19 5.081.455,91 18.663.538,12 29.814.853,31 1.195.366,34 101.240.854,87 127.049.231,10 30.316.961,96 30.316.961,96 40.105.450,59 839.764,12 2.777.219,69 7.714.983,68 593.478,90 22.786.747,69 1.059.260,73 75.876.905,40 106.193.867,36 31.249.472,95 31.249.472,95 43.567.977,30 3.194.968,93 8.652.949,67 20.474.471,07 1.120.288,68 77.010.655,65 108.260.128,60 Σύνολο ιδίων κεφαλαίων ιδιοκτητών μητρικής (α) Δικαιώματα Μειοψηφίας (β) Σύνολο ιδίων κεφαλαίων (γ)=(α)+(β) Μακροπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις Υποχρεώσεις Μισθώσεων Προβλέψεις / Λοιπές μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις Βραχυπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις Λοιπές βραχυπρ. υποχρεώσεις χρηματοδ. χαρακτήρα Λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις Μεταβατικοί λογαριασμοί παθητικού Σύνολο υποχρεώσεων (δ) ΣΥΝΟΛΟ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ (γ) + (δ) Κύκλος εργασιών Μικτά Κέρδη Κέρδη/(ζημιές) προ φόρων, χρηματοδοτικών και επενδυτικών αποτελεσμάτων Κέρδη/(ζημίες) προ φόρων Μείον φόροι Κέρδη/(ζημίες) μετά από φόρους (A) Ιδιοκτήτες Μητρικής Δικαιώματα Μειοψηφίας Λοιπά συνολικά έσοδα μετά από φόρους Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα/έξοδα μετά από φόρους (Α)+(Β) Ιδιοκτήτες Μητρικής Δικαιώματα Μειοψηφίας Κέρδη / (ζημιές) μετά από φόρους ανά μετοχή - βασικά και μειωμένα (σε €) Κέρδη προ φόρων, χρηματοδοτικών, επενδυτικών αποτελεσμάτων και αποσβέσεων (EBITDA) Λειτουργικές δραστηριότητες Κέρδη προ φόρων Πλέον / μείον προσαρμογές για: Αποσβέσεις Απομειώσεις ενσώματων και άυλων παγίων περ/κών στοιχείων Προβλέψεις Συναλλαγματικές διαφορές (Κέρδη)/Ζημίες από εκποίηση ενσώματω παγίων (Κέρδη)/Ζημίες από αποτίμηση στοιχείων Αποτ/τα (έσοδα, έξοδα κέρδη και ζημιές) επενδυτικής δραστηριότητας Πιστωτικοί τόκοι Χρεωστικοί τόκοι και συναφή έξοδα 31/12/2018 753.828,25 -1.314.439,18 1.500.700,97 -375.192,76 8.244.666,97 74.139,93 484,00 -49.157,96 14.237,18 -579.532,01 -27.958,01 3.635.630,25 7.322.614,35 82.844,33 -581.163,94 3.545.581,72 5.233.655,84 74.474,47 -49.157,96 -629.828,58 -27.958,01 2.592.468,47 5.166.813,26 35.393,87 -38.308,70 -446.760,00 -96.095,23 2.817.664,46 58.850.125,67 22.837.149,89 4.386.418,04 2.135.047,31 4.127.406,55 2.346.376,47 753.828,25 -933.802,73 -179.974,48 -41.806,11 -138.168,37 35.881,60 -144.092,88 -1.204,64 -142.888,24 -1.314.439,18 453.056,38 -861.382,80 -663.717,07 -197.665,73 1.264,13 -860.118,67 -662.546,86 -197.571,81 1.500.700,97 -827.700,56 673.000,41 673.000,41 -1.605.511,40 -932.510,99 -932.510,99 - -375.192,76 773.179,34 397.986,58 397.986,58 397.986,58 397.986,58 - -0,0044 -0,0697 0,0707 0,0418 12.631.085,01 9.457.661,66 9.361.062,39 7.513.189,73 Ποσοστό συμμετοχής της μητρικής στο κεφάλαιο της θυγατρικής Έδρα KARAMOLEGOS BAKERY RΟΜΑΝΙΑ S.A. Μέθοδος Ενοποίησης ΜΗΤΡΙΚΗ 60% Ολική 92,57% Ολική Στην "ΑΠΟΛΛΩΝΙΟΝ ΑΡΤΟΥ ΑΒΕΕ" ενοποιούνται με την μέθοδο της ολικής ενοποίησης : Η «ΑΠΟΛΛΩΝΙΟΝ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΟΥ ΑΕΒΕ» Το ποσοστό συμμετοχής της "ΑΠΟΛΛΩΝΙΟΝ ΑΡΤΟΥ ΑΒΕΕ" είναι 51%. 2.'Εχουν τηρηθεί οι Βασικές Λογιστικές Αρχές του Ισολογισμού της 31.12.2019 3. Οι ανέλεγκτες φορολογικά χρήσεις της Εταιρείας και του Ομίλου παρατίθενται αναλυτικά στην σημείωση 4.24 της Ετήσιας Οικονομικής Έκθεσης, της 31/12/2019 -613.404,05 -1.198.831,13 -159.331,94 1.705.359,52 -426.170,31 -2.757.111,67 2.445.668,82 -610.690,70 703.772,49 -297.738,13 2.082.378,74 -225.783,11 118.476,20 -1.322.032,71 2.689.245,50 -3.611.634,49 -143.320,71 8.045.175,80 -3.518.259,52 -23.487,72 4.776.076,87 -2.626.574,71 7.945.502,89 -2.790.309,10 5.533.111,68 -3.987.271,94 132.282,70 3.040,46 -3.851.948,78 -10.725.090,43 -3.604,70 148.427,35 96.095,23 -10.484.172,55 -4.881.827,16 72.869,44 27.958,01 -4.780.999,71 -9.782.879,29 -3.604,70 51.473,64 96.095,23 -9.638.915,12 1.116.040,00 -5.864.158,30 -1.699.758,18 -6.447.876,48 4.815.194,09 -745.111,91 4.070.082,18 1.000.000,00 -5.366.386,46 -689.049,07 -5.055.435,53 3.000.000,00 -675.346,87 2.324.653,13 Όμιλος α) Πωλήσεις αγαθών και υπηρεσιών β) Αγορές αγαθών και υπηρεσιών γ ) Απαιτήσεις δ) Υποχρεώσεις ε) Συναλλαγές και αμοιβές διευθυντικών στελεχών και μελών της διοίκησης στ) Απαιτήσεις από διευθυντικά στελέχη και μέλη της διοίκησης ζ) Υποχρεώσεις προς τα διευθυντικά στελέχη και μέλη της διοίκησης -2.254.649,46 -1.638.013,50 -1.890.932,35 -1.781.150,31 13.600.826,39 11.346.176,93 15.238.839,89 13.600.826,39 12.739.525,39 10.848.593,04 14.520.675,70 12.739.525,39 Εταιρεία 600.173,72 1.903.436,63 3.252.413,40 1.940.979,67 - 2.100.979,67 - 5. Επί των ακινήτων της Εταιρείας υφίσταται προσημειώσεις υποθήκης ύψους 54.000.000€ προς εξασφάλιση ομολογιακών και μακροπρόθεσμων δανείων. Επί των ακινήτων της KARAMOLEGOS BAKERY ROMANIA S.A. υφίσταται υποθήκη ύψους 1.000.000€. 6. Ο αριθμός απασχολούμενου προσωπικού στο τέλος της τρέχουσας και της προηγούμενης περιόδου ήταν: Χρηματοδοτικές δραστηριότητες Εισπράξεις από αύξηση μετοχικού κεφαλαίου Εισπράξεις από εκδοθέντα / αναληφθεντα δάνεια Εξοφλήσεις δανείων Εξοφλήσεις υποχρεώσεων από χρημ/κές μισθώσεις (χρεολύσια) Μερίσματα πληρωθέντα Σύνολο εισροών / (εκροών) από χρηματοδοτικές δραστηριότητες (γ) Καθαρή αύξηση / (μείωση) στα ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα χρήσης (α) + (β) + (γ) Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα έναρξης χρήσης Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα λήξης χρήσης 67.909.238,18 28.585.652,63 4.Τα ποσά των πωλήσεων, αγορών, σωρευτικά από την έναρξη της οικονομικής χρήσης και τα υπόλοιπα των απαιτήσεων και υποχρεώσεων των εταιρειών του Ομίλου, στη λήξη της τρέχουσας περιόδου, που έχουν προκύψει από συναλλαγές της με τα συνδεδεμένα μέρη, όπως αυτά ορίζονται από το ΔΛΠ 24, έχουν ως εξής: Πλέον / μείον προσαρμογές για μεταβολές λογαριασμών κεφαλαίου κίνησης ή που σχετίζονται με τις λειτουργικές δραστηριότητες: Αποθέματα ( αύξηση)/μείωση Εμπορικές απαιτήσεις (αύξηση)/μείωση Λοιπές Απαιτήσεις (αύξηση)/μείωση Πιστωτές Αύξηση/(μείωση) Μείον: Χρεωστικοί τόκοι και συναφή έξοδα καταβεβλημένα Καταβεβλημένοι φόροι Σύνολο εισροών / (εκροών) από λειτουργικές δραστηριότητες (α) Επενδυτικές δραστηριότητες Απόκτηση θυγατρικών, συγγενών κοιν. & λοιπών επενδύσεων Αγορά ενσώματων και άυλων παγίων στοιχείων Αγορά ιδίων μετοχών Εισπράξεις από πωλήσεις ενσώματων και άυλων παγίων στοιχείων Τόκοι εισπραχθέντες Σύνολο εισροών / (εκροών) από επενδυτικές δραστηριότητες (β) 80.219.122,40 30.506.041,84 Θέση Τζήμα Κορωπί, Αττική Θέση Τζήμα Κορωπί, Αττική Popesti-Leordeni Ρουμανίας ΑΠΟΛΛΩΝΙΟΝ ΑΡΤΟΥ ΑΒΕΕ ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 01/01/201831/12/2018 88.581.705,76 36.564.183,67 1. Στις Ετήσια Οικονομική Έκθεση της 31/12/2019 περιλαμβάνονται οι εταιρείες: Επωνυμία 31/12/2018 01/01/201931/12/2019 01/01/2018-31/12/2018 ΠΡΟΣΘΕΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΑΡΤΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΡΑΜΟΛΕΓΚΟΣ Α.Ε. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΑΜΕΙΑΚΩΝ ΡΟΩΝ (Έμμεση Μέθοδος) ( Ενοποιημένα και μη ενοποιημένα) Ποσά εκφρασμένα σε € ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2019 ΕΤΑΙΡΕΙΑ Συνεχιζόμενες Δραστηριότητες ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2018 31/12/2019 31/12/2018 Όμιλος: Εταιρεία: 818 787 448 442 7. Δεν υπάρχουν επίδικες ή υπό διαιτησία διαφορές δικαστικών ή διοικητικών οργάνων που ενδέχεται να έχουν σημαντικές επιπτώσεις στην οικονομική κατάσταση της Εταιρείας. 8. Στην κατάσταση της Οικονομικης Θέσης εμφανίζεται ποσό σωρευτικής πρόβλεψης για: Αποζημίωση προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία 1.004 χιλ. € για την Εταιρεία και 1.256 χιλ. € για τον Όμιλο (βλεπε σημείωση 4.28 Ετήσια Οικονομική Έκθεση, της 31/12/2019). Σημειώνεται ότι έχουν επιπλέον σχηματισθεί προβλέψεις ποσού 3,01 εκ. € (Εταιρεία) και 3,39 εκ. € (Όμιλος), έναντι επισφαλών απαιτήσεων, οι οποίες έχουν καταχωρηθεί αφαιρετικά των πελατών και λοιπών απαιτήσεων (σημ.4.11). ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ (ενοποιημένα και μη ενοποιημένα) Ποσά εκφρασμένα σε € 9. Στην κατάσταση Συνολικών Εσόδων ο λογαριασμός φόροι, αναλύεται ως εξής ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2019 Σύνολο ιδίων κεφαλαίων έναρξης περιόδου (01.01.2019 και 01.01.2018 αντίστοιχα) Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα μετά από φόρους (συνεχιζόμενες και διακοπείσες δραστηρότητες) Μεταβολές ειδικών αποθεματικών Επίδραση αποθεματικού αναλογιστικών κερδών/ζημιών Διανεμηθέντα Μερίσματα Αγορά ιδίων μετοχών Σύνολο ιδίων κεφαλαίων λήξης περιόδου (31/12/2019 και 31/12/2018 αντίστοιχα) 31/12/2018 ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 25.808.376,23 26.547.574,50 31.249.472,95 30.691.248,40 -144.092,89 -860.118,67 -932.510,99 397.986,58 1.263,95 - 124.525,10 -3.604,70 - 163.842,67 -3.604,70 25.665.547,29 25.808.376,23 30.316.961,96 31.249.472,95 Όμιλος Φόρος εισοδήματος φορολογητέων κερδών Αναβαλλόμενος Φόρος περιόδου - 31-12-19 375.262,17 558.540,56 - 881.969,61 - 31-12-18 453.056,38 - Εταιρεία 31-12-19 319.290,20 508.410,36 31-12-18 773.179,34 359.896,65 827.700,56 602.616,64 - - 10. Οι επενδύσεις για αγορές παγίων στοιχείων της Εταιρείας γα την περίοδο 01.01 - 31.12.2019 ανήλθαν σε 4.881 χιλ.€ και του Ομίλου σε 5.407 χιλ. €. Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΟΥ Δ. Σ. & ΔΙΕΥΘΥΝΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΤΟ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΟ ΜΕΛΟΣ O ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ Η ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟΥ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ Η. ΚΑΡΑΜΟΛΕΓΚΟΣ Α.Δ.Τ.: Π 273631/90 ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ Γ. ΠΑΝΤΕΛΗΣ Α.Δ.Τ.: ΑΖ 118567 ΠΕΤΡΟΣ Ν. ΘΑΝΟΣ Α.Δ.Τ.: ΑΝ 640650 ΑΝΤΩΝΙΑ Ε. ΠΕΤΡΟΥΛΙΑ Α.Δ.Τ.: ΑΟ 118668 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 01.01.2019 έως 31.12.2019 116

Περίληψη: Οι κάτωθι εκπρόσωποι του Διοικητικού Συμβουλίου της “ΑΡΤΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΚΑΡΑΜΟΛΕΓΚΟΣ Α.Ε.” κ.κ.: 1. Εμμανουήλ Καραμολέγκος, Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου και Διευθύνων Σύμβουλος 2. Παύλος Κανελλόπουλος, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου 3. Βασίλειος Παντελής, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου υπό την ανωτέρα ιδιότητά μας, σύμφωνα με τα υπό του νόμου (άρθρο 4 παρ.2 περίπτωση γ του Ν.3556/2007) οριζόμενα αλλά και ειδικώς προς τούτο ορισθέντες από το Διοικητικό Συμβούλιο της Ανώνυμης Εταιρείας με επωνυμία “ΑΡΤΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΡΑΜΟΛΕΓΚΟΣ ΑΕ”, (εφεξής καλούμενης για λόγους συντομίας ως “Εταιρεία”), κατά τα υπό του νόμου επιτασσόμενα, δηλώνουμε και επιβεβαιώνουμε με την παρούσα, ότι εξ όσων γνωρίζουμε: 1. Οι Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις (εταιρικές και ενοποιημένες) της ΑΡΤΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΚΑΡΑΜΟΛΕΓΚΟΣ Α.Ε. της χρήσεως 01.01.2019 - 31.12.2019, οι οποίες καταρτίσθηκαν σύμφωνα με τα ισχύοντα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς, όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση, απεικονίζουν κατά τρόπο αληθή τα στοιχεία του ενεργητικού και του παθητικού, την καθαρή θέση και τα αποτελέσματα χρήσεως του Ομίλου και της Εταιρείας, καθώς και των επιχειρήσεων που περιλαμβάνονται στην ενοποίηση εκλαμβανομένων ως σύνολο, και 2. Η συνημμένη Ετήσια Έκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας απεικονίζει κατά τρόπο αληθή τα σημαντικά γεγονότα που έλαβαν χώρα κατά την διάρκεια της χρήσεως 2019 και την επίδρασή τους στις ετήσιες οικονομικές καταστάσεις, τις σημαντικές συναλλαγές που καταρτίσθηκαν μεταξύ της Εταιρείας και των συνδεδεμένων με αυτήν μερών, καθώς επίσης και την εξέλιξη, τις επιδόσεις και τη θέση της ΑΡΤΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΚΑΡΑΜΟΛΕΓΚΟΣ Α.Ε., όπως και των επιχειρήσεων που περιλαμβάνονται στην ενοποίηση, εκλαμβανομένων ως σύνολο, συμπεριλαμβανομένης της περιγραφής των κυριότερων κινδύνων και αβεβαιοτήτων που αντιμετωπίζουν. Αθήνα, 22 Ιουνίου 2020 Οι δηλούντες Εμμανουήλ Καραμολέγκος Πρόεδρος Διοικητικού Συμβουλίου & Διευθύνων Σύμβουλος Παύλος Κανελλόπουλος Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 01.01.2019 έως 31.12.2019 Βασίλης Παντελής Εκτελεστικό Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου