ΒΙΟΚΑΡΠΕΤ ΑΕ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ Ετήσια Οικονομική Έκθεση (1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019) με βάση το άρθρο 4 του Ν. 3556/2007 (Σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς Δ.Π.Χ.Α.) Διεύθυνση: 5ο ΧΛΜ ΕΘΝΙΚΗΣ ΟΔΟΥ ΛΑΡΙΣΑΣ-ΑΘΗΝΩΝ, ΛΑΡΙΣΑ ΑΡ.ΓΕΜΗ: 26531140000 – (ΑΡ.Μ.Α.Ε. 10237/06/Β/86/04) Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 1 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Α. Δηλώσεις Εκπροσώπων του Δ.Σ. 4 Β. Έκθεση Ανεξάρτητου Ορκωτού Ελεγκτή Λογιστή 5 Γ. Έκθεση διαχείρισης Διοικητικού Συμβουλίου 11 Δ. Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις 53 1. Κατάσταση Οικονομική Θέσης 54 2. Κατάσταση Συνολικού Εισοδήματος 55 3. Ενοποιημένη κατάσταση μεταβολών ιδίων κεφαλαίων 56 4. Κατάσταση μεταβολών ιδίων κεφαλαίων Μητρικής Εταιρείας 57 5. Κατάσταση ταμειακών ροών 58 6. Λειτουργικοί Τομείς 59 7. Γενικές Πληροφορίες 61 8. Πλαίσιο κατάρτισης των οικονομικών καταστάσεων 62 8.1 Αλλαγές σε λογιστικές αρχές 63 8.2 Σημαντικές λογιστικές κρίσεις, εκτιμήσεις και παραδοχές 71 8.2.1 Κρίσεις 8.2.2 Εκτιμήσεις και παραδοχές 71 72 8.3 Σύνοψη σημαντικών λογιστικών αρχών 74 8.3.1 Γενικά 8.3.2 Ενοποίηση 8.3.3 Συνδεδεμένες Επιχειρήσεις 8.3.4 Μετατροπή στοιχείων σε ξένο νόμισμα 8.3.5 Πληροφόρηση κατά τομέα 8.3.6 Συναλλαγές και υπόλοιπα σε Ξένο Νόμισμα 8.3.7 Ενσώματα πάγια 8.3.8 Άυλα περιουσιακά στοιχεία 8.3.9 Επενδύσεις σε ακίνητα 8.3.10 Απομείωση αξίας περιουσιακών στοιχείων 8.3.11 Χρηματοοικονομικά μέσα 8.3.12 Αποθέματα 8.3.13 Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα 8.3.14 Ίδια Κεφάλαια 8.3.15 Φορολογία εισοδήματος και αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος 8.3.16 Παροχές λόγω συνταξιοδότησης και Βραχυχρόνιες παροχές σε εργαζομένους 8.3.17 Επιχορηγήσεις 8.3.18 Προβλέψεις, Ενδεχόμενες Υποχρεώσεις και Απαιτήσεις 8.3.19 Χρηματοοικονομικές Υποχρεώσεις 8.3.20 Αναγνώριση εσόδων και δαπανών 74 74 75 76 78 78 78 79 80 80 81 83 83 84 84 85 86 86 87 88 Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 2 8.3.21 Αναγνώριση εξόδων 8.3.22 Μισθώσεις 89 89 8.4 Διαχείριση χρηματοοικονομικού κινδύνου 91 8.5 Δομή του Ομίλου και μέθοδος ενοποίησης εταιρειών 93 8. 94 Σημειώσεις επί των οικονομικών καταστάσεων 9.1 Ιδιοχρησιμοποιούμενα ενσώματα πάγια στοιχεία 9.2 Επενδύσεις σε Ακίνητα 9.3 Άυλα περιουσιακά στοιχεία 9.4 Επενδύσεις σε Θυγατρικές και Συγγενείς επιχειρήσεις 9.5 Περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης 9.6 Λοιπές Μακροπρόθεσμές Απαιτήσεις 9.7 Αναβαλλόμενη φορολογία 9.8 Αποθέματα 9.9 Πελάτες και λοιπές Εμπορικές Απαιτήσεις 9.10 Λοιπές Απαιτήσεις 9.11 Χρηματοοικονομικά στοιχεία αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων 9.12 Ταμειακά διαθέσιμα και ταμειακά ισοδύναμα 9.13 Ίδια Κεφάλαια 9.14 Υποχρεώσεις παροχών προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία 9.15 Δανειακές Υποχρεώσεις 9.16 Λοιπές Μακροπρόθεσμες Υποχρεώσεις 9.17 Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις 9.18 Τρέχουσες Φορολογικές Υποχρεώσεις 9.19 Λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις 9.20 Κύκλος Εργασιών 9.21 Έξοδα ανά κατηγορία 9.22 Λοιπά έσοδα/(έξοδα) 9.23 Χρηματοοικονομικά έσοδα / (έξοδα) 9.24 Υποχρεώσεις Μίσθωσης 9.25 Επίδικες ή υπό διαιτησία διαφορές 9.26 Ανέλεγκτες φορολογικά χρήσεις 9.27 Αριθμός απασχολούμενου προσωπικού 9.28 Συναλλαγές με συνδεδεμένα μέρη 9.29 Φόρος εισοδήματος 9.30 Κέρδη / (ζημίες) ανά μετοχή 9.31 Δεσμεύσεις 9.32 Εποχικότητα δραστηριοτήτων 9.33 Πολιτική Διαχείρισης Κινδύνων 9.34 Γεγονότα μετά την ημερομηνία του ισολογισμού 94 95 97 97 99 100 100 102 102 104 105 105 106 106 107 108 108 108 109 109 109 110 111 111 111 111 114 114 115 115 116 116 116 124 Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 4 Β. Έκθεση Ανεξάρτητου Ορκωτού Ελεγκτή Λογιστή Προς τους Μετόχους της Εταιρείας «ΒΙΟΚΑΡΠΕΤ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ» Έκθεση ελέγχου επί των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων Γνώμη Έχουμε ελέγξει τις συνημμένες εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις της εταιρείας «ΒΙΟΚΑΡΠΕΤ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ» (η Εταιρεία), οι οποίες αποτελούνται από την εταιρική και ενοποιημένη κατάσταση οικονομικής θέσης της 31 ης Δεκεμβρίου 2019, τις εταιρικές και ενοποιημένες καταστάσεις συνολικού εισοδήματος, μεταβολών ιδίων κεφαλαίων και ταμειακών ροών της χρήσεως που έληξε την ημερομηνία αυτή, καθώς και περίληψη σημαντικών λογιστικών αρχών και μεθόδων και λοιπές επεξηγηματικές πληροφορίες. Κατά τη γνώμη μας, οι συνημμένες εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις παρουσιάζουν εύλογα, από κάθε ουσιώδη άποψη, την οικονομική θέση της εταιρείας «ΒΙΟΚΑΡΠΕΤ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ» και των θυγατρικών αυτής (ο Όμιλος) κατά την 31 η Δεκεμβρίου 2019, την χρηματοοικονομική τους επίδοση και τις ταμειακές τους ροές για τη χρήση που έληξε την ημερομηνία αυτή, σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (ΔΠΧΑ), όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Βάση γνώμης Διενεργήσαμε τον έλεγχό μας σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Ελέγχου (ΔΠΕ) όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία. Οι ευθύνες μας, σύμφωνα με τα πρότυπα αυτά περιγράφονται περαιτέρω στην ενότητα της έκθεσής μας “Ευθύνες ελεγκτή για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων”. Είμαστε ανεξάρτητοι από την Εταιρεία και τις ενοποιούμενες θυγατρικές της, καθ’ όλη τη διάρκεια του διορισμού μας, σύμφωνα με τον Κώδικα Δεοντολογίας για Επαγγελματίες Ελεγκτές του Συμβουλίου Διεθνών Προτύπων Δεοντολογίας Ελεγκτών, όπως αυτός έχει ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία και τις απαιτήσεις δεοντολογίας που σχετίζονται με τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων στην Ελλάδα και έχουμε εκπληρώσει τις δεοντολογικές μας υποχρεώσεις σύμφωνα με τις απαιτήσεις της ισχύουσας νομοθεσίας και του προαναφερόμενου Κώδικα Δεοντολογίας. Πιστεύουμε ότι τα ελεγκτικά τεκμήρια που έχουμε αποκτήσει είναι επαρκή και κατάλληλα να παρέχουν βάση για τη γνώμη μας. Σημαντικότερα θέματα ελέγχου Τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου είναι εκείνα τα θέματα που, κατά την επαγγελματική μας κρίση, ήταν εξέχουσας σημασίας στον έλεγχό μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων της τρέχουσας χρήσεως. Τα θέματα αυτά και οι σχετιζόμενοι κίνδυνοι ουσιώδους ανακρίβειας αντιμετωπίστηκαν στο πλαίσιο του ελέγχου των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων ως σύνολο για τη διαμόρφωση της γνώμης μας επί αυτών και δεν εκφέρουμε ξεχωριστή γνώμη για τα θέματα αυτά. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 5 Πώς αντιμετωπίστηκε το σημαντικότερο θέμα ελέγχου στον έλεγχό μας Σημαντικότερα θέματα ελέγχου Εμπορικές Απαιτήσεις - Αξιολόγηση ανακτησιμότητας εμπορικών απαιτήσεων Την 31.12.2019 οι εμπορικές απαιτήσεις του Ομίλου και της Οι ελεγκτικές μας διαδικασίες σχετικά με την αξιολόγηση Εταιρείας ανέρχονται σε € 30.764.874,01 και € 2.263.377,53 της αντίστοιχα (31.12.2018: € 31.200.073,85 για τον Όμιλο και € περιλάμβαναν μεταξύ άλλων: 2.740.171,67 για την Εταιρεία), όπως αναφέρεται στη σημείωση 9.9 των οικονομικών καταστάσεων. ανακτησιμότητας των εμπορικών απαιτήσεων • Την αξιολόγηση των παραδοχών και της μεθοδολογίας που χρησιμοποιήθηκε από την Οι εμπορικές απαιτήσεις περιλαμβάνουν κυρίως απαιτήσεις διοίκηση για τον προσδιορισμό της ανακτησιμότητας από πωλήσεις προϊόντων αλουμινίου καθώς και από των εμπορικών της απαιτήσεων ή του χαρακτηρισμού πωλήσεις κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων. τους ως επισφαλείς. Η διοίκηση αξιολογεί την ανακτησιμότητα των εμπορικών • Την εξέταση των απαντητικών επιστολών των απαιτήσεων επισκοπώντας την ενηλικίωση των υπολοίπων δικηγόρων, για επισφαλείς απαιτήσεις που των πελατών, το πιστωτικό ιστορικό τους και τη διευθέτηση χειρίστηκαν κατά τη διάρκεια του έτους και τον των μεταγενέστερων πληρωμών, σύμφωνα με τον εκάστοτε εντοπισμό τυχόν θεμάτων, που υποδεικνύουν διακανονισμό. Επιπλέον, λαμβάνονται υπόψη στοιχεία των υπόλοιπα από εμπορικές απαιτήσεις, που δεν είναι Νομικών Συμβούλων του Ομίλου, τα οποία προκύπτουν ανακτήσιμα στο μέλλον. βάσει επεξεργασίας ιστορικών δεδομένων και πρόσφατων εξελίξεων των υποθέσεων που διαχειρίζονται, όπως αναφέρεται και στις σημειώσεις 8.2.1 και 8.3.10 των οικονομικών καταστάσεων. Δεδομένης της σημαντικότητας του θέματος και του επιπέδου της κρίσης και των εκτιμήσεων που απαιτήθηκαν, θεωρούμε πως αυτό αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου. • Την αξιολόγηση του ύψους της απομείωσης των εμπορικών απαιτήσεων λαμβάνοντας υπόψη συγκεκριμένες κατηγοριοποιήσεις οφειλετών και παραμέτρους, όπως την ενηλικίωση υπολοίπων και τους οφειλέτες υψηλού κινδύνου. • Την αξιολόγηση ανακτησιμότητας των υπολοίπων συγκρίνοντας τα ποσά του τέλους της χρήσης με μεταγενέστερες εισπράξεις/τακτοποιήσεις. • Αξιολόγηση της εφαρμογής της νέας μεθοδολογίας σύμφωνα με τα οριζόμενα στο ΔΠΧΑ 9, καθώς και της ακρίβειας και πληρότητας των δεδομένων που χρησιμοποιήθηκαν από τη Διοίκηση στο μοντέλο υπολογισμού. • Αξιολόγηση της επάρκειας και της καταλληλότητας των γνωστοποιήσεων στις σχετικές σημειώσεις των οικονομικών καταστάσεων. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 6 Αποτίμηση αποθεμάτων Την 31.12.2019 το ύψος των αποθεμάτων του Ομίλου και της Οι ελεγκτικές μας διαδικασίες, σχετικά με το θέμα αυτό, Εταιρείας ανέρχονται σε € 34.199.942,18 και € 4.849.815,04 περιλάμβαναν μεταξύ άλλων: αντίστοιχα (31.12.2018: € 27.678.431,13 για τον Όμιλο και € 5.614.536,13 για την Εταιρεία), όπως αναφέρεται στη • Την αξιολόγηση των παραδοχών και της μεθοδολογίας που χρησιμοποιήθηκε από την σημείωση 9.8 των οικονομικών καταστάσεων. διοίκηση για την αποτίμηση των αποθεμάτων. Όπως αναφέρεται και στη σημείωση 8.3.12 των οικονομικών καταστάσεων, τα αποθέματα αποτιμώνται στη χαμηλότερη • Την αξιολόγηση της αποτίμησης των αποθεμάτων συγκρίνοντας, σε δειγματοληπτική βάση, την τιμή μεταξύ κόστους κτήσεως και καθαρής ρευστοποιήσιμης εκτιμώμενη καθαρή ρευστοποιήσιμη αξία τους κατά αξίας. την ημερομηνία αναφοράς, με το κόστος κτήσης των Λόγω της φύσης των αποθεμάτων του Ομίλου και της αποθεμάτων, ο προσδιορισμός του οποίου ελέγχθηκε Εταιρείας, ένα μέρος τους κινείται βραδέως. Η διοίκηση δειγματοληπτικά. επανεξετάζει σε κάθε περίοδο αναφοράς την καθαρή ρευστοποιήσιμη αξία τους, βασιζόμενη σε εκτιμώμενη τιμή • εντοπισμό ακίνητων και βραδέως κινούμενων πώλησης κατά τη συνήθη ροή των δραστηριοτήτων της αποθεμάτων. επιχείρησης, μείον το εκτιμώμενο κόστος που είναι αναγκαίο για να πραγματοποιηθεί η πώληση και προσδιορίζεται με Την εξέταση του ισοζυγίου αποθήκης για τον • Αξιολόγηση της επάρκειας και της καταλληλότητας βάση τις τρέχουσες τιμές πώλησης των αποθεμάτων, όπως των γνωστοποιήσεων στις σχετικές σημειώσεις των αναφέρεται και στις σημειώσεις 8.2.1 και 8.3.12 των οικονομικών καταστάσεων. οικονομικών καταστάσεων. Θεωρούμε ότι η αξιολόγηση της αποτίμησης των αποθεμάτων του Ομίλου είναι ένα από τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου αφενός γιατί τα αποθέματα είναι από τα σημαντικότερα στοιχεία του Ενεργητικού και αφετέρου λόγω των σημαντικών εκτιμήσεων και κρίσεων της διοίκησης για τον προσδιορισμό της καθαρής ρευστοποιήσιμης αξίας τους. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 7 Άλλες πληροφορίες Η διοίκηση είναι υπεύθυνη για τις άλλες πληροφορίες. Οι άλλες πληροφορίες περιλαμβάνονται στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου, για την οποία γίνεται σχετική αναφορά στην “Έκθεση επί Άλλων Νομικών και Κανονιστικών Απαιτήσεων” και στις Δηλώσεις των Μελών του Διοικητικού Συμβουλίου, αλλά δεν περιλαμβάνουν τις οικονομικές καταστάσεις και την έκθεση ελέγχου επί αυτών. Η γνώμη μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων δεν καλύπτει τις άλλες πληροφορίες και δεν εκφράζουμε με τη γνώμη αυτή οποιασδήποτε μορφής συμπέρασμα διασφάλισης επί αυτών. Σε σχέση με τον έλεγχό μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων, η ευθύνη μας είναι να αναγνώσουμε τις άλλες πληροφορίες και, με τον τρόπο αυτό, να εξετάσουμε εάν οι άλλες πληροφορίες είναι ουσιωδώς ασυνεπείς με τις εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις ή τις γνώσεις που αποκτήσαμε κατά τον έλεγχο ή αλλιώς φαίνεται να είναι ουσιωδώς εσφαλμένες. Εάν, με βάση τις εργασίες που έχουμε εκτελέσει, καταλήξουμε στο συμπέρασμα ότι υπάρχει ουσιώδες σφάλμα σε αυτές τις άλλες πληροφορίες, είμαστε υποχρεωμένοι να αναφέρουμε το γεγονός αυτό. Δεν έχουμε τίποτα να αναφέρουμε σχετικά με το θέμα αυτό. Ευθύνες της διοίκησης και των υπευθύνων για τη διακυβέρνηση επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων Η διοίκηση έχει την ευθύνη για την κατάρτιση και εύλογη παρουσίαση των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ, όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως και για εκείνες τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου, που η διοίκηση καθορίζει ως απαραίτητες, ώστε να καθίσταται δυνατή η κατάρτιση εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων απαλλαγμένων από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος. Κατά την κατάρτιση των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων, η διοίκηση είναι υπεύθυνη για την αξιολόγηση της ικανότητας της Εταιρείας και του Ομίλου να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους, γνωστοποιώντας όπου συντρέχει τέτοια περίπτωση, τα θέματα που σχετίζονται με τη συνεχιζόμενη δραστηριότητα και τη χρήση της λογιστικής βάσης της συνεχιζόμενης δραστηριότητας, εκτός και αν η διοίκηση είτε προτίθεται να ρευστοποιήσει την Εταιρεία και τον Όμιλο ή να διακόψει τη δραστηριότητά τους, ή δεν έχει άλλη ρεαλιστική εναλλακτική επιλογή από το να προχωρήσει σε αυτές τις ενέργειες. Η Επιτροπή Ελέγχου (άρθ. 44 ν.4449/2017) της Εταιρείας έχει την ευθύνη εποπτείας της διαδικασίας χρηματοοικονομικής αναφοράς της Εταιρείας και του Ομίλου. Ευθύνες ελεγκτή για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων Οι στόχοι μας είναι να αποκτήσουμε εύλογη διασφάλιση για το κατά πόσο οι εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις, στο σύνολό τους, είναι απαλλαγμένες από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος και να εκδώσουμε έκθεση ελεγκτή, η οποία περιλαμβάνει τη γνώμη μας. Η εύλογη διασφάλιση συνιστά διασφάλιση υψηλού επιπέδου, αλλά δεν είναι εγγύηση ότι ο έλεγχος που διενεργείται σύμφωνα με τα ΔΠΕ, όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία, θα εντοπίζει πάντα ένα ουσιώδες σφάλμα, όταν αυτό υπάρχει. Σφάλματα δύναται να προκύψουν από απάτη ή από λάθος και θεωρούνται ουσιώδη όταν μεμονωμένα ή αθροιστικά, θα μπορούσε εύλογα να αναμένεται ότι θα επηρέαζαν τις οικονομικές αποφάσεις των χρηστών, που λαμβάνονται με βάση αυτές τις εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 8 Ως καθήκον του ελέγχου, σύμφωνα με τα ΔΠΕ όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία, ασκούμε επαγγελματική κρίση και διατηρούμε επαγγελματικό σκεπτικισμό καθ’ όλη τη διάρκεια του ελέγχου. Επίσης: • Εντοπίζουμε και αξιολογούμε τους κινδύνους ουσιώδους σφάλματος στις εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος, σχεδιάζοντας και διενεργώντας ελεγκτικές διαδικασίες που ανταποκρίνονται στους κινδύνους αυτούς και αποκτούμε ελεγκτικά τεκμήρια που είναι επαρκή και κατάλληλα για να παρέχουν βάση για την γνώμη μας. Ο κίνδυνος μη εντοπισμού ουσιώδους σφάλματος που οφείλεται σε απάτη είναι υψηλότερος από αυτόν που οφείλεται σε λάθος, καθώς η απάτη μπορεί να εμπεριέχει συμπαιγνία, πλαστογραφία, εσκεμμένες παραλείψεις, ψευδείς διαβεβαιώσεις ή παράκαμψη των δικλίδων εσωτερικού ελέγχου. • Κατανοούμε τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου που σχετίζονται με τον έλεγχο, με σκοπό το σχεδιασμό ελεγκτικών διαδικασιών κατάλληλων για τις περιστάσεις, αλλά όχι με σκοπό την διατύπωση γνώμης επί της αποτελεσματικότητας των δικλίδων εσωτερικού ελέγχου της Εταιρείας και του Ομίλου. • Αξιολογούμε την καταλληλότητα των λογιστικών αρχών και μεθόδων που χρησιμοποιήθηκαν και το εύλογο των λογιστικών εκτιμήσεων και των σχετικών γνωστοποιήσεων που έγιναν από τη διοίκηση. • Αποφαινόμαστε για την καταλληλότητα της χρήσης από τη διοίκηση της λογιστικής βάσης της συνεχιζόμενης δραστηριότητας και με βάση τα ελεγκτικά τεκμήρια που αποκτήθηκαν για το εάν υπάρχει ουσιώδης αβεβαιότητα σχετικά με γεγονότα ή συνθήκες που μπορεί να υποδηλώνουν ουσιώδη αβεβαιότητα ως προς την ικανότητα της Εταιρείας και του Ομίλου να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους. Εάν συμπεράνουμε ότι υφίσταται ουσιώδης αβεβαιότητα, είμαστε υποχρεωμένοι στην έκθεση ελεγκτή να επιστήσουμε την προσοχή στις σχετικές γνωστοποιήσεις των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων ή εάν αυτές οι γνωστοποιήσεις είναι ανεπαρκείς να διαφοροποιήσουμε τη γνώμη μας. Τα συμπεράσματά μας βασίζονται σε ελεγκτικά τεκμήρια που αποκτώνται μέχρι την ημερομηνία της έκθεσης ελεγκτή. Ωστόσο, μελλοντικά γεγονότα ή συνθήκες ενδέχεται να έχουν ως αποτέλεσμα η Εταιρεία και ο Όμιλος να παύσουν να λειτουργούν ως συνεχιζόμενη δραστηριότητα. • Αξιολογούμε τη συνολική παρουσίαση, τη δομή και το περιεχόμενο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων, συμπεριλαμβανομένων των γνωστοποιήσεων καθώς και το κατά πόσο οι εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις απεικονίζουν τις υποκείμενες συναλλαγές και τα γεγονότα με τρόπο που επιτυγχάνεται η εύλογη παρουσίαση. • Αποκτούμε επαρκή και κατάλληλα ελεγκτικά τεκμήρια αναφορικά με την χρηματοοικονομική πληροφόρηση των οντοτήτων ή των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων εντός του Ομίλου για την έκφραση γνώμης επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων. Είμαστε υπεύθυνοι για την καθοδήγηση, την επίβλεψη και την εκτέλεση του ελέγχου της Εταιρείας και των θυγατρικών της. Παραμένουμε αποκλειστικά υπεύθυνοι για την ελεγκτική μας γνώμη. Μεταξύ άλλων θεμάτων, κοινοποιούμε στους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση, το σχεδιαζόμενο εύρος και το χρονοδιάγραμμα του ελέγχου καθώς και σημαντικά ευρήματα του ελέγχου, συμπεριλαμβανομένων όποιων σημαντικών ελλείψεων στις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου εντοπίζουμε κατά τη διάρκεια του ελέγχου μας. Επιπλέον, δηλώνουμε προς τους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση ότι έχουμε συμμορφωθεί με τις σχετικές απαιτήσεις δεοντολογίας περί ανεξαρτησίας και γνωστοποιούμε προς αυτούς όλες τις σχέσεις και άλλα θέματα που μπορεί εύλογα να θεωρηθεί ότι επηρεάζουν την ανεξαρτησία μας και τα σχετικά μέτρα προστασίας, όπου συντρέχει περίπτωση. Από τα θέματα που γνωστοποιήθηκαν στους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση, καθορίζουμε τα θέματα εκείνα που ήταν εξέχουσας σημασίας για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων της ελεγχόμενης χρήσεως και ως εκ τούτου αποτελούν τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 9 Έκθεση επί Άλλων Νομικών και Κανονιστικών Απαιτήσεων 1. Έκθεση Διαχείρισης Διοικητικού Συμβουλίου Λαμβάνοντας υπόψη ότι η διοίκηση έχει την ευθύνη για την κατάρτιση της Έκθεσης Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου και της Δήλωσης Εταιρικής Διακυβέρνησης που περιλαμβάνεται στην έκθεση αυτή, κατ’ εφαρμογή των διατάξεων της παραγράφου 5 του άρθρου 2 του Ν.4336/2015 (μέρος Β), σημειώνουμε ότι: 1. Στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου περιλαμβάνεται δήλωση εταιρικής διακυβέρνησης, η οποία παρέχει τα πληροφοριακά στοιχεία που ορίζονται στο άρθρο 152 του Ν. 4548/2018. 2. Κατά τη γνώμη μας η Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου έχει καταρτισθεί σύμφωνα με τις ισχύουσες νομικές απαιτήσεις των άρθρων 150-151 και 153-154 και της παραγράφου 1 (περιπτώσεις γ’ και δ’) του άρθρου 152 του Ν. 4548/2018 και το περιεχόμενο αυτής αντιστοιχεί με τις συνημμένες οικονομικές καταστάσεις της χρήσης που έληξε την 31.12.2019. 3. Με βάση τη γνώση που αποκτήσαμε κατά τον έλεγχό μας, για την Εταιρεία «ΒΙΟΚΑΡΠΕΤ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ» και το περιβάλλον της, δεν έχουμε εντοπίσει ουσιώδεις ανακρίβειες στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού της Συμβουλίου. 2. Συμπληρωματική Έκθεση προς την Επιτροπή Ελέγχου Η γνώμη μας επί των συνημμένων εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων είναι συνεπής με τη Συμπληρωματική Έκθεσή μας προς την Επιτροπή Ελέγχου της Εταιρείας, που προβλέπεται από το άρθρο 11 του κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) αριθ. 537/2014. 3. Παροχή Μη Ελεγκτικών Υπηρεσιών Δεν παρείχαμε στην Εταιρεία και τις θυγατρικές της μη ελεγκτικές υπηρεσίες που απαγορεύονται σύμφωνα με το άρθρο 5 του κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) αριθ. 537/2014. Οι επιτρεπόμενες μη ελεγκτικές υπηρεσίες που έχουμε παράσχει στην Εταιρεία και στις θυγατρικές της, κατά τη διάρκεια της χρήσεως που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2019 γνωστοποιούνται στη Σημείωση 9.21 των συνημμένων εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων. 4. Διορισμός Ελεγκτή Διοριστήκαμε για πρώτη φορά ως Ορκωτοί Ελεγκτές Λογιστές της Εταιρείας με την από 21/06/2006 απόφαση της ετήσιας τακτικής γενικής συνέλευσης των μετόχων. Έκτοτε ο διορισμός μας έχει αδιαλείπτως ανανεωθεί για μία συνολική περίοδο 13 ετών με βάση τις κατ’ έτος λαμβανόμενες αποφάσεις της τακτικής γενικής συνέλευσης των μετόχων. Αθήνα, 27 Μαΐου 2020 O Ορκωτός Ελεγκτής Λογιστής Χρήστος Βαργιεμέζης Α.Μ. Σ.Ο.Ε.Λ. 30891 Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 10 Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 52 Δ. Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις Οι συνημμένες οικονομικές καταστάσεις εγκρίθηκαν από το Διοικητικό Συμβούλιο της «ΒΙΟΚΑΡΠΕΤ Α.Ε.» στις 27/05/2020 και έχουν δημοσιοποιηθεί με την ανάρτησή τους στο διαδίκτυο, στη διεύθυνση www.biokarpet.gr καθώς και στον διαδικτυακό χώρο του ΧΑΑ, όπου και θα παραμείνουν στη διάθεση του επενδυτικού κοινού για χρονικό διάστημα τουλάχιστον πέντε (5) ετών από την ημερομηνία της συντάξεως και δημοσιοποιήσεώς τους. Επισημαίνεται ότι τα δημοσιευθέντα στον Τύπο συνοπτικά οικονομικά στοιχεία και πληροφορίες που προκύπτουν από τις οικονομικές καταστάσεις, στοχεύουν στο να παράσχουν στον αναγνώστη μία γενική ενημέρωση για την οικονομική κατάσταση και τα αποτελέσματα της Εταιρείας, αλλά δεν παρέχουν την ολοκληρωμένη εικόνα της οικονομικής θέσης, των χρηματοοικονομικών επιδόσεων και των ταμειακών ροών της Εταιρείας και του Ομίλου, σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς . Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 53 1. Κατάσταση Οικονομική Θέσης Κατάσταση Οικονομικής Θέσης ποσά σε € Σημ. 31/12/2019 Ό μιλος 31/12/2018 31/12/2019 Εταιρεία 31/12/2018 ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ Μη κυκλοφοριακά Στοιχεία Ενεργητικού Ιδιοχρησιμοποιημένα ενσώματα πάγια στοιχεία Άυλα Περιουσιακά Στοιχεία Επενδύσεις σε ακίνητα Επενδύσεις σε Θυγατρικές Περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης Λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις Σύνολο Κυκλοφοριακά Περιουσιακά Στοιχεία Ενεργ ητικού Αποθέματα Πελάτες & λοιπές εμπορικές απαιτήσεις 9.1 9.3 9.2 9.4 9.5 9.6 9.7 Λοιπές Απαιτήσεις Χρηματοοικονομικά στοιχεία στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα Σύνολο Σύνολο περιουσιακών στοιχείων Ενεργ ητικού ΙΔΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ Ίδια Κεφάλαια Μετοχικό Κεφάλαιο Διαφορά Υπέρ το Άρτιο Αποθεματικά Συναλλαγματικές διαφορές Κέρδη/ Ζημίες εις νέον Ίδια Κεφάλαια αποδιδόμενα στους Ιδιοκτήτες της μητρικής Μη ελέγχουσες συμμετοχές Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις Υποχρεώσεις παροχών προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία Μακροπρόθεσμες Δανειακές υποχρεώσεις Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις Μίσθωσης Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις Λοιπές μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις Σύνολο Βραχυπρόθεσμες Υποχρεώσεις Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις Τρέχουσες Φορολογικές Υποχρεώσεις Βραχυπρόθεσμες Δανειακές Υποχρεώσεις Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις Μίσθωσης Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα αποτιμώμενα μέσω αποτελεσμάτων Λοιπές Βραχυπρόθεσμες Υποχρεώσεις Σύνολο Σύνολο Υποχρεώσεων Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων και Υποχρεώσεων 53.888.818,51 41.994,17 6.004.649,89 5.239.936,95 264.973,98 1.566.193,47 51.253.686,75 31.023,38 6.236.649,77 335.840,23 2.244.564,91 12.614.282,85 888,84 4.578.669,64 16.801.348,65 1.239.663,04 120.422,21 1.196.156,69 10.580.691,43 704,04 4.628.134,26 16.798.448,65 125.884,03 1.587.592,37 67.006.566,96 60.101.765,04 36.551.431,91 33.721.454,78 9.8 9.9 34.199.942,18 30.764.874,01 27.678.431,13 31.200.073,85 4.849.815,04 2.263.377,53 5.614.536,13 2.740.171,67 9.10 1.588.209,06 1.654.948,59 545.745,73 775.445,93 9.11 9.12 284.600,90 2.245.670,49 257.186,20 2.873.346,77 187.300,40 294.405,08 128.602,23 356.500,48 69.083.296,65 136.089.863,61 63.663.986,54 123.765.751,57 8.140.643,78 44.692.075,69 9.615.256,44 43.336.711,22 3&4 3&4 3&4 3&4 3&4 25.185.825,00 20.778.002,57 24.858.873,44 (464.729,07) (41.359.759,77) 25.185.825,00 20.778.002,57 24.890.647,97 (172.322,41) (42.599.240,85) 25.185.825,00 20.778.002,57 14.201.583,29 (32.303.966,96) 25.185.825,00 20.778.002,57 14.200.073,19 (31.425.442,21) 28.998.212,16 28.082.912,29 27.861.443,90 28.738.458,55 3&4 3&4 518.983,00 29.517.195,16 491.047,94 28.573.960,23 27.861.443,90 28.738.458,55 9.14 9.15 9.24 9.7 9.16 1.007.845,84 54.184.832,73 3.849.990,53 54.708,23 1.000,00 902.357,77 59.767.705,04 59.309,86 1.613,55 271.787,96 11.173.000,00 755.534,80 0,00 1.000,00 255.507,93 10.663.886,04 1.000,00 59.098.377,32 60.730.986,22 12.201.322,76 10.920.393,97 9.17 9.18 9.15 9.24 25.486.703,76 2.045,17 17.920.080,55 1.240.389,09 16.771.240,48 511,29 14.685.654,74 - 1.609.524,13 1.800.000,00 506.181,85 1.348.411,17 1.700.000,00 - 9.19 2.825.072,56 3.003.398,60 713.603,05 629.447,53 47.474.291,13 34.460.805,12 4.629.309,03 3.677.858,70 106.572.668,45 95.191.791,34 16.830.631,79 14.598.252,67 136.089.863,61 123.765.751,57 44.692.075,69 43.336.711,22 Οι συνημμένες σημειώσεις αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των Οικονομικών Καταστάσεων. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 54 2. Κατάσταση Συνολικού Εισοδήματος Κατάσταση Συνολικώ ν Εσόδω ν Περιόδου Ό μιλος 01/01-31/12/2019 ποσά σε € Σημ. Κύκλος εργ ασιών 9.20 Κόστος Πωληθέντων 9.21 Μικτό Κέρδος 125.750.343,73 (100.814.416,49) 24.935.927,24 Εταιρεία 01/01-31/12/2018 01/01-31/12/2019 119.408.845,80 (97.100.470,40) 22.308.375,40 7.468.516,46 (3.494.871,95) 3.973.644,51 01/01-31/12/2018 7.444.948,12 (3.716.902,64) 3.728.045,48 Έξοδα Διάθεσης 9.21 (16.540.926,18) (15.474.888,53) (3.348.933,92) (3.536.605,75) Έξοδα Διοίκησης 9.21 (4.027.621,76) (3.868.391,03) (841.421,60) (888.574,26) Έξοδα Έρευνας & Ανάπτυξης 9.21 (413.043,86) (408.206,91) Άλλα Έσοδα / (Έξοδα) 9.22 612.378,16 346.082,21 4.566.713,61 2.902.971,14 840,58 5.048,06 Κέρδη / (ζημίες) Εκμετάλλευσης Χρηματοοικονομικά έσοδα 9.23 Χρηματοοικονομικά έξοδα 9.23 Κέρδη/(ζημιές) από πώληση & από επενδύσεις αποτιμώμενες στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων 9.11 Κέρδη / (ζημίες) προ Φόρω ν Φόρος Εισοδήματος 9.29 Κέρδη /(Ζημίες) μετά από φόρους (A) (3.048.276,13) (2.729.386,53) - 148.218,42 (89.253,67) (548.916,11) 673,44 (612.786,83) 436.053,53 (447.781,52) 213.801,12 1.955.331,59 (269.148,84) (487.565,94) (683.230,48) 1.272.101,10 - 127.457,34 1.196,39 (482.352,26) (223.890,76) (1.253.962,74) 461.798,17 (390.958,81) (29.638,53) 192.649,32 (878.524,75) (1.283.601,27) Λοιπά Συνολικά Έσοδα Ποσά που δεν αναταξινομούνται στην Κατάσταση Αποτελεσμάτω ν σε μεταγενέστερες περιόδους Σχηματισμός αποθεματικού αναλογιστικών κερδών/ζημιών Αναβαλλόμενη φορολογία αναλογιστικών κερδών/ζημιών Ποσά που ενδέχεται να αναταξινομούνται στην Κατάσταση Αποτελεσμάτω ν σε μεταγενέστερες περιόδους Συναλλαγματικές διαφορές από τη μετατροπή των οικονομικών καταστάσεων επιχειρηματικών δραστηριοτήτων του εξωτερικού Λοιπά συνολικά έσοδα περιόδου μετά φόρων (B) ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΚΑ ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΡΙΟΔΟΥ (A)+(B) (42.525,24) 13.309,63 10.206,06 (3.460,50) (297.191,45) (4.728,00) (329.510,63) 5.121,13 1.986,97 (476,87) 1.510,10 9.561,75 (2.486,06) 7.075,70 942.590,47 197.770,45 (877.014,65) (1.276.525,58) 1.239.481,06 170.666,67 (878.524,75) (1.283.601,27) 32.620,04 21.982,65 914.655,41 175.819,27 27.935,06 21.951,18 Τα Κέρδη/(ζημιές) μετά φόρων αποδιδόμενα σε : Ιδιοκτήτες της μητρικής Μη ελέγχουσες συμμετοχές - - Συγ κεντρωτικά Συνολικά Αποτελέσματα αποδιδόμενα σε : Ιδιοκτήτες της μητρικής Μη ελέγχουσες συμμετοχές (877.014,65) (1.276.525,58) - - -0,0366 -0,0535 Κέρδη / (ζημίες) ανά μετοχή αποδιδόμενα στους ιδιοκτήτες της μητρικής Βασικά κέρδη/(ζημίες) ανά μετοχή Κέρδη/(Ζημίες) προ φόρων, χρηματοδοτικών και επενδυτικών αποτελεσμάτων και συνολικών αποσβέσεων 9.30 0,0517 9.529.527,95 0,0071 7.342.524,64 1.022.286,07 (30.019,47) Οι συνημμένες σημειώσεις αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των Οικονομικών Καταστάσεων. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 55 3. Ενοποιημένη κατάσταση μεταβολών ιδίων κεφαλαίων Ίδια κεφάλαια αποδιδόμενα στους Ιδιοκτήτες ποσά σε € Υπόλοιπο την 1η Ιανουαρίου 2018 Μετοχικό κεφάλαιο 25.185.825 Διαφορά υπέρ Συναλλαγματικές το άρτιο διαφορές Αποθεματικά Κέρδη Εις Νέον 20.778.003 (167.671) 24.880.844 (42.769.908) Μη ελέγχουσες συμμετοχές Σύνολο 27.907.094 469.097 Σύνολο Ιδίω ν κεφαλαίω ν 28.376.190 Μεταβολές Ιδίων Κεφαλαίων περιόδου Μεταφορές σε αποθεματικά - Συναλλαγές με Ιδιοκτήτες - - Κέρδη / (Ζημιές) περιόδου - - - - - (4.652) Αύξηση κεφαλαίου σε θυγατρική Λοιπά Συνολικά Έσοδα: Αναλογιστικά κέρδη/ζημιές μετά φόρων Συναλλαγματικές διαφορές μετατροπής Θυγατρικών εξωτερικού Λοιπά Συνολικά Έσοδα περιόδου Συγκεντρω τικά Συνολικά Έσοδα περιόδου Υπόλοιπο την 31 Δεκεμβρίου 2018 25.185.825 20.778.003 - - - - 170.667 170.667 - - 21.983 192.650 9.848 9.804 - 9.804 45 - - (4.652) (76) 5.153 175.819 28.082.912 (0) (31) 21.951 491.048 0 (4.652) 9.804 (4.652) 9.804 (172.322) 24.890.648 0,00 0,00 0 170.667 (42.599.241) (0) (4.728) 5.121 197.770 28.573.960 (0) Ίδια κεφάλαια αποδιδόμενα στους Ιδιοκτήτες ποσά σε € Υπόλοιπο την 1η Ιανουαρίου 2019 Μεταβολές Ιδίων Κεφαλαίων περιόδου Αύξηση κεφαλαίου σε θυγατρική Συναλλαγές με Ιδιοκτήτες Κέρδη / (Ζημιές) περιόδου Λοιπά Συνολικά Έσοδα: Αναλογιστικά κέρδη/ζημιές μετά φόρων Συναλλαγματικές διαφορές μετατροπής Θυγατρικών εξωτερικού Λοιπά Συνολικά Έσοδα περιόδου Συγκεντρω τικά Συνολικά Έσοδα περιόδου Υπόλοιπο την 31 Δεκεμβρίου 2019 Μετοχικό κεφάλαιο 25.185.825 Διαφορά υπέρ Συναλλαγματικές το άρτιο διαφορές Αποθεματικά Κέρδη Εις Νέον 20.778.003 (172.322) 24.890.648 - - - - - - - (42.599.241) - - - 20.778.003 (292.407) - (292.407) (31.775) (292.407) (31.775) (464.729) 24.858.873 28.082.913 - 1.239.481 (31.775) 25.185.825 Σύνολο 1.239.481 (31.775) 1.239.481 (41.359.760) Μη ελέγχουσες συμμετοχές 491.048 Σύνολο Ιδίω ν κεφαλαίω ν 28.573.960 - - 32.620 1.272.101 100 (31.675) (292.407) (4.785) (297.191) (324.181) 915.300 28.998.213 (4.685) 27.935 518.983 (328.866) 943.235 29.517.195 Οι συνημμένες σημειώσεις αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των Οικονομικών Καταστάσεων. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 56 4. Κατάσταση μεταβολών ιδίων κεφαλαίων Μητρικής Εταιρείας Ίδια κεφάλαια αποδιδόμενα στους Ιδιοκτήτες της ΒΙΟΚΑΡΠΕΤ Α.Ε. Μετοχικό κεφάλαιο ποσά σε € Υπόλοιπο την 1η Ιανουαρίου 2018 Μεταβολές Ιδίων Κεφαλαίων περιόδου Μερίσματα χρήσης 2017 Συναλλαγές με Ιδιοκτήτες Κέρδη / (Ζημιές) περιόδου Λοιπά Συνολικά Έσοδα: Αναλογιστικά κέρδη/ζημιές μετά φόρων Λοιπά Συνολικά Έσοδα περιόδου Συγκεντρω τικά Συνολικά Έσοδα περιόδου Υπόλοιπο την 31 Δεκεμβρίου 2018 Διαφορά υπέρ το άρτιο Ά λλα αποθεματικά Κέρδη Εις Νέον 25.185.825 20.778.003 14.192.998 (30.141.841) - - - (1.283.601) 25.185.825 25.185.825,00 0,00 20.778.003 20.778.002,57 0,00 7.076 7.076 7.076 14.200.073 14.200.073,19 0,00 Σύνολο 30.014.984 (1.283.601) 7.076 7.076 (1.283.601) (1.276.526) (31.425.442) 28.738.459 -31.425.442,21 28.738.458,55 0,00 0,00 Ίδια κεφάλαια αποδιδόμενα στους Ιδιοκτήτες της ΒΙΟΚΑΡΠΕΤ Α.Ε ποσά σε € Υπόλοιπο την 1η Ιανουαρίου 2019 Μερίσματα χρήσης 2018 Συναλλαγές με Ιδιοκτήτες Κέρδη / (Ζημιές) περιόδου Λοιπά Συνολικά Έσοδα: Αναλογιστικά κέρδη/ζημιές μετά φόρων Λοιπά Συνολικά Έσοδα περιόδου Συγκεντρω τικά Συνολικά Έσοδα περιόδου Υπόλοιπο την 31 Δεκεμβρίου 2019 Μετοχικό κεφάλαιο Διαφορά υπέρ το άρτιο Ά λλα αποθεματικά Κέρδη Εις Νέον Σύνολο 25.185.825 - 20.778.003 - 14.200.073 - (31.425.442) (878.525) 28.738.459 (878.525) 25.185.825 20.778.003 1.510 1.510 1.510 14.201.583 (878.525) (32.303.967) 1.510 1.510 (877.015) 27.861.444 Οι συνημμένες σημειώσεις αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των Οικονομικών Καταστάσεων. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 57 5. Κατάσταση ταμειακών ροών ποσά σε € ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΑΜΕΙΑΚΩΝ ΡΟΩΝ Ό μιλος 31/12/2019 Εταιρεία 31/12/2018 31/12/2019 31/12/2018 Ταμειακές ροές από λειτουργικές δραστηριότητες Κέρδη / (ζημιές) Περιόδου 1.272.101,10 192.649,32 (878.524,75) 683.230,48 3.522.178,77 (461.798,17) 3.739.553,50 390.958,81 587.381,40 29.638,53 518.896,64 400.000,00 1.040.635,58 4.030.730,37 100.000,00 524.158,34 1.025.422,09 (1.283.601,27) Προσαρμογές για: Φόρος Αποσβέσεις άυλων & ενσώματων παγίων στοιχείων Απομειώσεις Απαιτήσεων Αποσβέσεις Περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης Απομειώσεις Αποθεμάτων/(Αναστροφή απομείωσης αποθεμάτων) Απομείωση από θυγατρικές Αναστροφή προεξόφλησης απαιτήσεων (Κέρδη) / Ζημιές από επενδυτικές δραστηριότητες (Κέρδη) / Ζημιές από πώληση ενσωμάτων παγίων στοιχείων Έσοδα τόκων Έξοδα τόκων Πρόβλεψη για αποζημίωση προσωπικού (Κέρδη) / Ζημιές από πώληση θυγατρικών Συναλλαγματικά (κέρδη)/ζημιές αποτιμησεις υποχρεώσεων / απαιτήσεων Μεταβολές Κεφαλαίου κίνησης (Αύξηση) / μείωση αποθεμάτων (Αύξηση) / μείωση απαιτήσεων (Αύξηση) / μείωση λοιπών λογαριασμών ενεργητικού Αύξηση / (μείωση) υποχρεώσεων (πλην τραπεζών) Ταμειακές ροές από λειτουργικές δραστηριότητες 200.000,00 (436.053,53) 200.000,00 (1.756,94) 447.781,52 51.859,00 246.006,46 (840,58) (5.048,06) 200.000,00 (213.801,12) 200.000,00 (1.756,94) 223.890,76 (673,44) (1.196,39) 2.925.664,26 2.731.143,47 551.805,05 479.340,73 105.488,07 - 24.488,04 - 16.280,03 - 4.119,49 - 3.608,65 11.147.358,16 1.277.584,32 1.194.753,64 (18.173,27) 9.746.089,88 (6.721.511,05) 35.199,84 141.410,74 (824.120,51) (2.245.710,48) 465.543,18 564.721,09 376.794,14 312.330,15 329.172,82 509.575,24 (183.971,19) 8.789.538,95 (2.446.675,11) 345.268,48 (678.821,81) 2.244.638,47 (5.050.962,91) 1.599.113,86 6.096.395,26 2.876.698,18 1.170.708,70 2.876.698,18 1.170.708,70 11.990.728,35 (24.044,94) Ταμειακές ροές από λειτουργικές δραστηριότητες Ταμειακές ροές από λειτουργικές δραστηριότητες 11.990.728,35 6.096.395,26 Καταβληθέντες τόκοι (2.925.664,26) (2.729.386,53) Καθαρές ταμειακές ροές από λειτουργικές δραστηριότητες 9.065.064,09 3.367.008,73 (551.805,05) 2.324.893,13 (477.583,79) 693.124,91 Ταμειακές ροές από επενδυτικές δραστηριότητες Αγορές ενσώματων παγίων Αγορές άϋλων περιουσιακών στοιχείων Πωλήσεις ενσώματων και αυλων παγίων Πωλήσεις χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων διαθέσιμων προς πώληση Αύξηση μετοχικού κεφαλαίου & αγορά μεριδίου θυγατρικών Τόκοι που εισπράχθηκαν Καθαρές ταμειακές ροές από επενδυτικές δραστηριότητες (6.525.190,41) (38.389,96) 408.638,83 840,58 (6.154.100,96) (4.075.097,21) (2.646.434,15) (107.278,28) (17.221,01) (440,00) (440,00) 2.223.744,00 5.048,06 (1.863.526,17) - - 155.102,95 - (2.900,00) 673,44 (2.493.997,76) 1.196,39 (106.521,89) Ταμειακές ροές από χρηματοδοτικές δραστηριότητες Δάνεια αναληφθέντα Αποπληρωμή δανεισμού Αναγνώριση/(Πληρωμή) υποχρεώσεων από μισθώσεις Καθαρές Ταμειακές ροές από χρηματοδοτικές δραστηριότητες Καθαρή (μείω ση)/ αύξηση στα ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα στην αρχή της περιόδου Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα στο τέλος της περιόδου Υπόλοιπο Αλληλόχρεων Υπόλοιπο Διαθεσίμων Ταμειακά Διαθέσιμα Και Ισοδύναμα Διαθεσίμω ν 3.900.000,00 3.455.000,00 3.320.000,00 1.155.000,00 (6.248.446,50) (1.190.192,91) (5.100.180,99) - (2.710.886,04) (502.104,73) (2.065.507,78) - (3.538.639,42) (1.645.180,99) 107.009,23 (910.507,78) (627.676,28) (141.698,43) (62.095,40) (323.904,76) 2.873.346,77 3.015.045,19 356.500,48 680.405,24 2.245.670,49 2.873.346,77 294.405,08 356.500,48 2.245.670,49 2.245.670,49 2.873.346,77 2.873.346,77 294.405,08 294.405,08 356.500,48 356.500,48 Οι συνημμένες σημειώσεις αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των Οικονομικών Καταστάσεων. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 58 6. Λειτουργικοί Τομείς Ο Όμιλος εφαρμόζει το Δ.Π.Χ.Α. 8 για την παρακολούθηση των δραστηριοτήτων του κατά τομέα. Οι τομείς ορίζονται με βάση την διάρθρωση των επιχειρήσεων του Ομίλου, με βάση την εσωτερική πληροφόρηση που λαμβάνει η Διοίκηση του Ομίλου, υπεύθυνη για την λήψη των οικονομικών αποφάσεων. Ως επιχειρηματικός τομέας ορίζεται μία ομάδα περιουσιακών στοιχείων και λειτουργιών που παρέχουν προϊόντα και υπηρεσίες, τα οποία υπόκεινται σε διαφορετικούς κινδύνους και αποδόσεις από εκείνα άλλων επιχειρηματικών τομέων. Ως γεωγραφικός τομέας, ορίζεται μία γεωγραφική περιοχή, στην οποία παρέχονται προϊόντα και υπηρεσίες και η οποία υπόκειται σε διαφορετικούς κινδύνους και αποδόσεις από άλλες περιοχές. Πρωτεύων τομέας πληροφόρησης – επιχειρηματικοί τομείς Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019, ο Όμιλος διαχωρίζεται στους κατωτέρω επιχειρηματικούς τομείς: (1) Τομέας Μεταλλουργία που αφορά σε Παραγωγή και Εμπορία προϊόντων προφίλ Αλουμινίου και συναφών προϊόντων (2) Τομέας Κλωστοϋφαντουργίας που αφορά σε Παραγωγή προϊόντων Κλωστοϋφαντουργίας, εμπορίας λευκών ειδών και συναφών ταπητουργικών προϊόντων (3) Τομέας Πληροφορικής που αφορά σε πωλήσεις εμπορευμάτων και παροχή υποστήριξης από συστήματα πληροφορικής. Τα αποτελέσματα του Ομίλου καθώς και τα περιουσιακά στοιχεία αναλύονται ως εξής: ποσά σε € 31/12/2019 Πωλήσεις σε πελάτες Πωλήσεις ηλεκτρικής ενέργειας Ενδοεταιρικές πωλήσεις Κόστος πωληθέντων Μικτό κέρδος Έσοδα Έξοδα Λειτουργικό αποτέλεσμα Χρηματοοικονομικά έσοδα Χρηματοοικονομικά έξοδα Λοιπά Κέρδη (Ζημίες) προ φόρων Φόρος Εισοδήματος Κέρδη (Ζημίες) μετά από φόρους 31/12/2019 Σύνολο ενεργητικού ανά τομέα Σύνολο υποχρεώσεων ανά τομέα Αποσβέσεις Παγίων Επενδύσεις σε Πάγια ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΑ ΚΛΩΣΤΟΥΦΑΣΤΟΥΡΓΙΑ 119.932.085,17 7.017.322,92 650.437,97 451.193,54 (2.431.732,97) (32.397,24) (97.373.865,58) (3.436.171,33) 20.776.924,59 593.438,70 3.999.947,89 57.647,34 (16.714.985,27) 4.655.378,02 167,14 222.252,41 (286.539,92) ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΑ (4.379,58) (100.814.416,49) (110.282,53) (38.707,88) (115.162,83) 213.801,12 24.935.927,24 612.378,16 (20.981.591,80) 4.566.713,60 (245,58) (264.398,82) (390.958,81) (5.731,75) (883.119,55) (270.130,57) ΚΛΩΣΤΟΥΦΑΣΤΟΥΡΓΙΑ 1.101.631,51 (2.613.133,16) (264.153,24) (492.160,74) 2.156.013,93 - Σύνολο 127.261.845,38 (149.002,95) (93.848,47) (612.786,83) 2.442.553,85 43.100,00 (4.151.443,70) 673,44 (2.435.243,72) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ 840,58 (3.048.276,13) 436.053,53 1.955.331,59 (683.230,48) 1.272.101,11 Σύνολο 103.372.638,22 32.495.164,85 222.060,54 136.089.863,61 90.069.050,30 16.360.331,21 143.286,94 106.572.668,45 3.448.625,31 1.111.539,75 2.649,29 4.562.814,35 3.232.253,82 2.772.396,07 Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 - 6.004.649,89 59 ποσά σε € ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΑ 31/12/2018 Πωλήσεις σε πελάτες Πωλήσεις ηλεκτρικής ενέργειας Ενδοεταιρικές πωλήσεις Κόστος πωληθέντων Μικτό κέρδος Έσοδα Έξοδα Λειτουργικό αποτέλεσμα Χρηματοοικονομικά έσοδα Χρηματοοικονομικά έξοδα Λοιπά Κέρδη (Ζημίες) προ φόρων Φόρος Εισοδήματος Κέρδη (Ζημίες) μετά από φόρους ΚΛΩΣΤΟΥΦΑΣΤΟΥΡΓΙΑ 112.599.729,78 7.248.337,75 652.653,67 196.610,37 (1.435.639,02) (93.420.223,41) 344.279,92 (153.006,12) (3.646.478,71) 18.396.521,02 3.754.348,86 278.274,93 (33.768,28) 157.505,52 78.101,22 (10.293,94) Σύνολο 120.192.347,45 849.264,04 (1.632.765,69) (97.100.470,40) 22.308.375,40 346.082,21 (15.221.905,15) (4.386.268,19) (143.313,13) (19.751.486,47) 3.452.890,80 (553.818,11) 3.898,45 2.902.971,14 3.851,67 1.196,39 (2.247.034,27) - (482.352,26) (223.890,76) - (223.890,76) 985.817,44 - (1.258.864,74) 3.898,45 5.048,06 (2.729.386,53) (447.781,52) (269.148,84) 491.129,85 (29.638,53) 306,84 461.798,17 1.476.947,29 (1.288.503,27) 4.205,29 192.649,33 ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΑ 31/12/2018 Σύνολο ενεργητικού ανά τομέα Σύνολο υποχρεώσεων ανά τομέα Αποσβέσεις Παγίων Επενδύσεις σε Πάγια (44.120,55) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΚΛΩΣΤΟΥΦΑΣΤΟΥΡΓΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ Σύνολο 96.245.859,85 27.217.189,19 302.702,54 123.765.751,57 80.412.036,40 14.578.113,70 201.641,26 95.191.791,36 3.217.437,57 518.896,64 3.219,29 3.739.553,50 3.464.253,70 2.772.396,07 - 6.236.649,77 Δεν υπάρχουν πελάτες που να υπερβαίνουν το 10% των συνολικών εσόδων του Ομίλου Δευτερεύων τομέας πληροφόρησης – γεωγραφικοί τομείς Η έδρα του Ομίλου είναι στην Ελλάδα. Οι περιοχές δραστηριοποίησης της Εταιρείας είναι στην Ελλάδα, σε χώρες της Ευρωζώνης και σε τρίτες χώρες. Οι πωλήσεις του Ομίλου ανά γεωγραφικό τομέα αναλύονται ως εξής : Γεω γραφικοί Τομείς 31/12/2019 31/12/2018 Ελλάδα 54.377.910 51.038.653 Eυρωζώνη 62.277.303 58.846.201 9.095.131 9.523.993 Άλλες χώρες Σύνολο 125.750.344 Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 119.408.846 60 7. Γενικές Πληροφορίες Η μητρική Εταιρεία «ΒΙΟΚΑΡΠΕΤ ΑΕ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ» που συστάθηκε την 14/4/1970 έχει την μορφή της Ανωνύμου Εταιρείας και είναι εγκατεστημένη στο 5ο ΧΛΜ της Ε.Ο. Λαρίσης – Αθηνών, Λάρισα, το site είναι www.biokarpet.gr και είναι εισηγμένη στο Χρηματιστήριο Αθηνών (κατηγορία Μεσαίας και μικρής κεφαλαιοποίησης). Η διάρκεια της Εταιρείας ορίστηκε με το ιδρυτικό καταστατικό σε 70 χρόνια δηλαδή μέχρι το 2040. Οι εν λόγω οικονομικές καταστάσεις εγκρίθηκαν από το Διοικητικό Συμβούλιο την 27/05/2020. Η μητρική Εταιρεία «ΒΙΟΚΑΡΠΕΤ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ» με τον διακριτικό τίτλο «ΒΙΟΚΑΡΠΕΤ ΑΕ» με δραστηριότητα τη διαχείριση των ελεγχόμενων εταιρειών και την κατασκευή – εμπορία ετοίμων κλωστοϋφαντουργικών ειδών (φλοκάτη, κουβέρτες, τάπητες, λευκά είδη, τάπητες χειροποίητοι και μοκέτες) στο χονδρικό και λιανικό εμπόριο κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων έχει τις κατωτέρω θυγατρικές της: • ΕΞΑΛΚΟ ΑΕ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΥ (με άμεση συμμετοχή 98,39%) με δραστηριότητες την παραγωγή αλουμινίου, την παραγωγή και διανομή Ηλεκτρικού Ρεύματος και το χονδρικό εμπόριο μετάλλων και εμπορευμάτων. • ALBIO DATA AE ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ – ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ (με άμεση συμμετοχή 90,00%) με δραστηριότητες την παροχή συμβουλών σε θέματα λογισμικού και προμήθειας λογισμικού και το χονδρικό εμπόριο μηχανών Η/Υ και εξοπλισμού γραφείων. • ΕXALCO ROMANIA SRL με έμμεση συμμετοχή 98,39%. • EXALCO BULGARIA AD με έμμεση συμμετοχή 90,52%. με άμεση συμμετοχή 8,00%. • ΥΒΡΙΔΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΩ Ι.Κ.Ε. με άμεση συμμετοχή 60,00% • ΥΒΡΙΔΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΙΓΑΙΟΥ Ι.Κ.Ε με άμεση συμμετοχή 60,00% • ΥΒΡΙΔΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΡΟΔΟΥ Ι.Κ.Ε με άμεση συμμετοχή 60,00% Όλες οι ανωτέρω εταιρείες ενοποιούνται με τη μέθοδο της ολικής ενοποίησης. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 61 8. Πλαίσιο κατάρτισης των οικονομικών καταστάσεων Οι οικονομικές καταστάσεις (Ομίλου και Εταιρείας) έχουν συνταχθεί σύμφωνα με τα Διεθνή Λογιστικά Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς. Οι οικονομικές καταστάσεις έχουν συνταχθεί με βάση την αρχή του ιστορικού κόστους, όπως αυτή τροποποιείται με την αναπροσαρμογή συγκεκριμένων στοιχείων ενεργητικού και παθητικού σε τρέχουσες αξίες , την αρχή της συνέχισης της δραστηριότητας (going concern) και είναι σύμφωνες με τα Δ.Π.Χ.Α., όπως αυτά έχουν εκδοθεί από την Επιτροπή Διεθνών Λογιστικών Προτύπων (IASB), καθώς και των ερμηνειών τους, όπως αυτές έχουν εκδοθεί από την Επιτροπή Ερμηνείας Προτύπων (I.F.R.I.C.) της IASB. Η σύνταξη οικονομικών καταστάσεων σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (ΔΠΧΑ) απαιτεί τη χρήση λογιστικών εκτιμήσεων. Επίσης, απαιτεί την κρίση της Διοίκησης κατά την εφαρμογή των λογιστικών αρχών του Ομίλου. Οι περιπτώσεις οι οποίες περιλαμβάνουν μεγαλύτερο βαθμό κρίσης και πολυπλοκότητας ή οι περιπτώσεις όπου οι υποθέσεις και οι εκτιμήσεις είναι σημαντικές για τις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις, περιλαμβάνονται στη σημείωση 8.2. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 62 8.1 Αλλαγές σε λογιστικές αρχές 8.1.1 Νέα Πρότυπα, Διερμηνείες, Αναθεωρήσεις και Τροποποιήσεις υφιστάμενων Προτύπων τα οποία έχουν τεθεί σε ισχύ και έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Τα ακόλουθα νέα Πρότυπα, Διερμηνείες και τροποποιήσεις Προτύπων έχουν εκδοθεί από το Συμβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων (IASB), έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση και η εφαρμογή τους είναι υποχρεωτική από την 01/01/2019 ή μεταγενέστερα. • ΔΠΧΑ 16 «Μισθώσεις» (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2019) Τον Ιανουάριο του 2016, το IASB προέβη στην έκδοση ενός νέου Προτύπου, του ΔΠΧΑ 16. Σκοπός του έργου του IASB ήταν η ανάπτυξη ενός νέου Προτύπου για μισθώσεις που καθορίζει τις αρχές τις οποίες εφαρμόζουν και τα δύο μέρη σε μία σύμβαση - δηλαδή και ο πελάτης («ο μισθωτής») και ο προμηθευτής («ο εκμισθωτής») - για την παροχή σχετικών πληροφοριών για τις μισθώσεις κατά τρόπο που απεικονίζει πιστά αυτές τις συναλλαγές. Για την επίτευξη αυτού του σκοπού, ο μισθωτής θα πρέπει να αναγνωρίσει τα περιουσιακά στοιχεία και τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τη μίσθωση. Το νέο Πρότυπο έχει επίδραση στις ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις. • ΕΔΔΠΧΑ 23 «Αβεβαιότητα σχετικά με Χειρισμούς Φόρου Εισοδήματος» (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2019) Τον Ιούνιο του 2017, το IASB προέβη στην έκδοση μίας νέας Διερμηνείας, της ΕΔΔΠΧΑ 23. Το ΔΛΠ 12 «Φόροι Εισοδήματος» προσδιορίζει τον λογιστικό χειρισμό του τρέχοντος και αναβαλλόμενου φόρου, αλλά δεν προσδιορίζει τον τρόπο με τον οποίο θα πρέπει να αντικατοπτρίζονται οι επιπτώσεις της αβεβαιότητας. Η ΕΔΔΠΧΑ 23 περιλαμβάνει τις επιπρόσθετες του ΔΛΠ 12 απαιτήσεις, προσδιορίζοντας τον τρόπο με τον οποίο θα πρέπει να αντικατοπτρίζονται οι επιπτώσεις της αβεβαιότητας στον λογιστικό χειρισμό των φόρων εισοδήματος. Η νέα Διερμηνεία δεν έχει επίδραση στις ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις. • Τροποποιήσεις στο ΔΠΧΑ 9: «Προπληρωθέντα Στοιχεία με Αρνητική Απόδοση» (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2019) Τον Οκτώβριο του 2017, το IASB προέβη στην έκδοση τροποποιήσεων περιορισμένου σκοπού στο ΔΠΧΑ 9. Βάσει των υφιστάμενων απαιτήσεων του ΔΠΧΑ 9, μία οικονομική οντότητα θα επιμετρούσε ένα χρηματοοικονομικό στοιχείο του ενεργητικού με αρνητική απόδοση στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων, καθώς το χαρακτηριστικό της «αρνητικής απόδοσης» θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι δημιουργεί ενδεχόμενες ταμειακές ροές οι οποίες δεν αποτελούνται μόνο από πληρωμές κεφαλαίου και τόκου. Βάσει των τροποποιήσεων, οι οικονομικές οντότητες επιτρέπεται να επιμετρούν συγκεκριμένα προπληρωτέα χρηματοοικονομικά στοιχεία του ενεργητικού με αρνητική απόδοση στο αποσβεσμένο κόστος ή στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων, εφόσον πληρείται μία συγκεκριμένη προϋπόθεση. Οι τροποποιήσεις δεν έχουν επίδραση στις ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 63 • Τροποποιήσεις στο ΔΛΠ 28: «Μακροπρόθεσμες Συμμετοχές σε Συγγενείς και Κοινοπραξίες» (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2019) Τον Οκτώβριο του 2017, το IASB προέβη στην έκδοση τροποποιήσεων περιορισμένου σκοπού στο ΔΛΠ 28. Σκοπός των εν λόγω τροποποιήσεων είναι η παροχή διευκρινίσεων σχετικά με τον λογιστικό χειρισμό των μακροπρόθεσμων συμμετοχών σε μία συγγενή ή κοινοπραξία – στις οποίες δεν εφαρμόζεται η μέθοδος της καθαρής θέσης – βάσει του ΔΠΧΑ 9. Οι τροποποιήσεις δεν έχουν επίδραση στις ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις. • Ετήσιες Βελτιώσεις των ΔΠΧΑ – Κύκλος 2015-2017 (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2019) Τον Δεκέμβριο του 2017, το IASB προέβη στην έκδοση «Ετήσιες Βελτιώσεις των ΔΠΧΑ – Κύκλος 2015-2017», η οποία αποτελείται από μία σειρά τροποποιήσεων σε ορισμένα Πρότυπα και αποτελεί μέρος του προγράμματος για τις ετήσιες βελτιώσεις στα ΔΠΧΑ. Οι τροποποιήσεις που περιλαμβάνονται στον κύκλο αυτόν είναι οι εξής: ΔΠΧΑ 3 - ΔΠΧΑ 11: Συμμετοχικά δικαιώματα που κατείχε προηγουμένως ο αποκτών σε μία από κοινού λειτουργία, ΔΛΠ 12: Επιπτώσεις στον φόρο εισοδήματος από πληρωμές για χρηματοοικονομικά μέσα ταξινομημένα ως στοιχεία των ιδίων κεφαλαίων, ΔΛΠ 23: Κόστη δανεισμού επιλέξιμα για κεφαλαιοποίηση. Οι τροποποιήσεις εφαρμόζονται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1η Ιανουαρίου 2019. Οι τροποποιήσεις δεν έχουν επίδραση στις ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις. • Τροποποιήσεις στο ΔΛΠ 19: «Τροποποίηση, Περικοπή ή Διακανονισμός Προγράμματος Καθορισμένων Παροχών» (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2019) Τον Φεβρουάριο του 2018, το IASB προέβη στην έκδοση τροποποιήσεων περιορισμένου σκοπού στο ΔΛΠ 19, βάσει των οποίων μία οικονομική οντότητα απαιτείται να χρησιμοποιεί επικαιροποιημένες αναλογιστικές παραδοχές κατά τον προσδιορισμό του κόστους τρέχουσας υπηρεσίας και του καθαρού τόκου για την εναπομένουσα περίοδο μετά την τροποποίηση, την περικοπή ή τον διακανονισμό ενός προγράμματος καθορισμένων παροχών. Σκοπός των εν λόγω τροποποιήσεων είναι η ενίσχυση της κατανόησης των οικονομικών καταστάσεων και η παροχή περισσότερο χρήσιμων πληροφοριών στους χρήστες αυτών. Οι τροποποιήσεις έχουν επίδραση στις ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 64 8.1.2 Νέα Πρότυπα, Διερμηνείες και Τροποποιήσεις υφιστάμενων Προτύπων τα οποία δεν έχουν ακόμα τεθεί σε ισχύ ή δεν έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση Τα ακόλουθα νέα Πρότυπα, Διερμηνείες και τροποποιήσεις Προτύπων έχουν εκδοθεί από το Συμβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων (IASB), αλλά είτε δεν έχουν ακόμη τεθεί σε ισχύ είτε δεν έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. • Αναθεώρηση του Εννοιολογικού Πλαισίου της Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2020) Τον Μάρτιο του 2018, το IASB προέβη στην αναθεώρηση του Εννοιολογικού Πλαισίου της Χρηματοοικονομικής Αναφοράς, σκοπός της οποίας ήταν η ενσωμάτωση σημαντικών θεμάτων τα οποία δεν καλύπτονταν, καθώς επίσης και η επικαιροποίηση και παροχή διευκρινίσεων σε σχέση με συγκεκριμένες καθοδηγήσεις. Το αναθεωρημένο Εννοιολογικό Πλαίσιο της Χρηματοοικονομικής Αναφοράς περιλαμβάνει ένα νέο κεφάλαιο σχετικά με την επιμέτρηση, στο οποίο αναλύεται η έννοια της επιμέτρησης, συμπεριλαμβανομένων παραγόντων που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά την επιλογή μίας βάσης επιμέτρησης, θέματα σχετικά με την παρουσίαση και γνωστοποίηση στις Οικονομικές Καταστάσεις και καθοδήγηση αναφορικά με την αποαναγνώριση στοιχείων του ενεργητικού και υποχρεώσεων από τις Οικονομικές Καταστάσεις. Περαιτέρω, το αναθεωρημένο Εννοιολογικό Πλαίσιο της Χρηματοοικονομικής Αναφοράς περιλαμβάνει βελτιωμένους ορισμούς των στοιχείων του ενεργητικού και των υποχρεώσεων, καθοδήγηση που υποβοηθά την εφαρμογή των εν λόγω ορισμών, επικαιροποίηση των κριτηρίων για την αναγνώριση των στοιχείων του ενεργητικού και των υποχρεώσεων, καθώς επίσης και διευκρινίσεις σε σημαντικούς τομείς, όπως οι ρόλοι της διαχείρισης, της συντηρητικότητας και της αβεβαιότητας κατά την επιμέτρηση στην χρηματοοικονομική πληροφόρηση. Ο Όμιλος θα εξετάσει την επίπτωση όλων των παραπάνω στις Οικονομικές του Καταστάσεις, αν και δεν αναμένεται να έχουν καμία. Τα ανωτέρω έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση με ημερομηνία έναρξης ισχύος την 01/01/2020. • Τροποποιήσεις στις Αναφορές του Εννοιολογικού Πλαισίου της Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2020) Τον Μάρτιο του 2018, το IASB προέβη στην έκδοση Τροποποιήσεων στις Αναφορές του Εννοιολογικού Πλαισίου της Χρηματοοικονομικής Αναφοράς, σε συνέχεια της αναθεώρησής του. Ορισμένα Πρότυπα περιλαμβάνουν ρητές αναφορές σε προγενέστερες εκδόσεις του Εννοιολογικού Πλαισίου της Χρηματοοικονομικής Αναφοράς. Σκοπός των εν λόγω τροποποιήσεων είναι η επικαιροποίηση των ως άνω αναφορών και η υποστήριξη για τη μετάβαση στο αναθεωρημένο Εννοιολογικό Πλαίσιο της Χρηματοοικονομικής Αναφοράς. Ο Όμιλος θα εξετάσει την επίπτωση όλων των παραπάνω στις Οικονομικές του Καταστάσεις, αν και δεν αναμένεται να έχουν καμία. Τα ανωτέρω έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση με ημερομηνία έναρξης ισχύος την 01/01/2020. • Τροποποιήσεις στο ΔΛΠ 1 και στο ΔΛΠ 8: «Ορισμός του Ουσιώδους» (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2020) Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 65 Τον Οκτώβριο του 2018, το IASB προέβη στην έκδοση τροποποιήσεων στον ορισμό του ουσιώδους, προκειμένου να καταστεί ευκολότερο για τις εταιρείες να προβούν σε άσκηση κρίσης σχετικά με το ουσιώδες μέγεθος. Ο ορισμός του ουσιώδους βοηθά τις εταιρείες να αποφασίσουν ποιες πληροφορίες θα πρέπει να περιληφθούν στις Οικονομικές τους Καταστάσεις. Ο νέος ορισμός τροποποιεί το ΔΛΠ 1 και το ΔΛΠ 8. Οι τροποποιήσεις αποσαφηνίζουν τον ορισμό του ουσιώδους και πώς αυτός θα πρέπει να εφαρμοστεί, συμπεριλαμβάνοντας στον ορισμό καθοδήγηση η οποία μέχρι τώρα περιλαμβανόταν σε άλλα Πρότυπα. Ο Όμιλος θα εξετάσει την επίπτωση όλων των παραπάνω στις Οικονομικές του Καταστάσεις, αν και δεν αναμένεται να έχουν καμία. Τα ανωτέρω έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση με ημερομηνία έναρξης ισχύος την 01/01/2020. • Τροποποιήσεις στα ΔΠΧΑ 9, ΔΛΠ 39 και ΔΠΧΑ 7: “Αναμόρφωση Σημείου Αναφοράς Επιτοκίου” (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2020) Τον Σεπτέμβριο του 2019, το IASB προέβη στην έκδοση τροποποιήσεων σε ορισμένες απαιτήσεις συγκεκριμένων λογιστικών χειρισμών αντιστάθμισης, προκειμένου να εξομαλύνει ενδεχόμενες επιπτώσεις που προκύπτουν από την αβεβαιότητα η οποία προέρχεται από την αναμόρφωση του Σημείου Αναφοράς Επιτοκίου. Οι τροποποιήσεις σχεδιάστηκαν για να υποστηρίξουν την παροχή χρήσιμων χρηματοοικονομικών πληροφοριών από τις εταιρείες κατά τη διάρκεια της περιόδου αβεβαιότητας, η οποία προκύπτει από τη σταδιακή κατάργηση των σημείων αναφοράς επιτοκίου, όπως τα διατραπεζικά επιτόκια. Επιπλέον, οι εταιρείες απαιτείται να παράσχουν πρόσθετες πληροφορίες στους επενδυτές αναφορικά με τις σχέσεις αντιστάθμισης που επηρεάζονται άμεσα από τις εν λόγω συνθήκες αβεβαιότητας. Ο Όμιλος θα εξετάσει την επίπτωση όλων των παραπάνω στις Οικονομικές του Καταστάσεις, αν και δεν αναμένεται να έχουν καμία. Τα ανωτέρω έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση με ημερομηνία έναρξης ισχύος την 01/01/2020. • Τροποποιήσεις στο ΔΠΧΑ 3: «Ορισμός μίας Επιχείρησης» (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2020) Τον Οκτώβριο του 2018, το IASB προέβη στην έκδοση τροποποιήσεων περιορισμένου σκοπού στο ΔΠΧΑ 3 προκειμένου να βελτιώσει τον ορισμό μίας επιχείρησης. Οι τροποποιήσεις θα βοηθήσουν τις εταιρείες να προσδιορίσουν αν μία απόκτηση αποτελεί συνένωση επιχειρήσεων ή απόκτηση στοιχείων του ενεργητικού. Ο τροποποιημένος ορισμός επισημαίνει ότι η εκροή μίας επιχείρησης είναι να παρέχει αγαθά και υπηρεσίες στους πελάτες, ενώ ο προγενέστερος ορισμός εστίαζε στις αποδόσεις υπό τη μορφή μερισμάτων, χαμηλότερου κόστους ή άλλων οικονομικών οφελών στους επενδυτές και σε τρίτους. Επιπλέον της τροποποίησης του ορισμού της επιχείρησης, το IASB μέσω της εν λόγω έκδοσης παρέχει συμπληρωματική καθοδήγηση. Ο Όμιλος θα εξετάσει την επίπτωση όλων των παραπάνω στις Οικονομικές του Καταστάσεις, αν και δεν αναμένεται να έχουν καμία. Τα ανωτέρω έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση με ημερομηνία έναρξης ισχύος την 01/01/2020. • ΔΠΧΑ 17 «Ασφαλιστικές Συμβάσεις» (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2021) Τον Μάιο του 2017, το IASB προέβη στην έκδοση ενός νέου Προτύπου, του ΔΠΧΑ 17, το οποίο αντικαθιστά ένα ενδιάμεσο Πρότυπο, το ΔΠΧΑ 4. Σκοπός του έργου του IASB ήταν η ανάπτυξη ενός ενιαίου Προτύπου βασισμένου στις αρχές Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 66 (principle-based standard) για τον λογιστικό χειρισμό όλων των τύπων ασφαλιστικών συμβάσεων, συμπεριλαμβανομένων και των συμβάσεων αντασφάλισης που κατέχει ένας ασφαλιστικός φορέας. Ένα ενιαίο Πρότυπο βασισμένο στις αρχές θα ενισχύσει τη συγκρισιμότητα της χρηματοοικονομικής αναφοράς μεταξύ οικονομικών οντοτήτων, δικαιοδοσιών και κεφαλαιαγορών. Το ΔΠΧΑ 17 καθορίζει τις απαιτήσεις που θα πρέπει να εφαρμόζει μία οικονομική οντότητα στη χρηματοοικονομική πληροφόρηση που σχετίζεται με ασφαλιστικές συμβάσεις που εκδίδει και συμβάσεις αντασφάλισης που κατέχει. Ο Όμιλος θα εξετάσει την επίπτωση όλων των παραπάνω στις Οικονομικές του Καταστάσεις, αν και δεν αναμένεται να έχουν καμία. Τα ανωτέρω δεν έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. • Τροποποιήσεις στο ΔΛΠ 1 «Ταξινόμηση Υποχρεώσεων ως Βραχυπρόθεσμες ή Μακροπρόθεσμες» (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2022)Τον Ιανουάριο του 2020, το IASB προέβη στην έκδοση τροποποιήσεων του ΔΛΠ 1 που επηρεάζουν τις απαιτήσεις για την παρουσίαση των υποχρεώσεων. Συγκεκριμένα, οι τροποποιήσεις αποσαφηνίζουν ένα από τα κριτήρια ταξινόμησης μιας υποχρέωσης ως μακροπρόθεσμη, την απαίτηση για μία οντότητα να έχει το δικαίωμα να αναβάλει τον διακανονισμό της υποχρέωσης για τουλάχιστον 12 μήνες μετά την περίοδο αναφοράς. Οι τροποποιήσεις περιλαμβάνουν: α) αποσαφήνιση ότι το δικαίωμα μίας οντότητας για αναβολή του διακανονισμού θα πρέπει να υφίσταται κατά την ημερομηνία αναφοράς, β) αποσαφήνιση ότι η ταξινόμηση της υποχρέωσης δεν επηρεάζεται από τις προθέσεις ή προσδοκίες της διοίκησης σχετικά με την εξάσκηση του δικαιώματος αναβολής του διακανονισμού, γ) επεξηγούν πώς οι συνθήκες δανεισμού επηρεάζουν την ταξινόμηση, και δ) αποσαφήνιση των απαιτήσεων σχετικά με την ταξινόμηση υποχρεώσεων μίας οντότητας που πρόκειται να ή ενδεχομένως να διακανονίσει μέσω έκδοσης ιδίων συμμετοχικών τίτλων. Ο Όμιλος θα εξετάσει την επίπτωση όλων των παραπάνω στις Οικονομικές του Καταστάσεις, αν και δεν αναμένεται να έχουν καμία. Τα ανωτέρω δεν έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. 8.1.3 Αλλαγές σε λογιστικές αρχές - ΔΠΧΑ 16 «Μισθώσεις» Ο Όμιλος εφαρμόζει το νέο πρότυπο ΔΠΧΑ 16 «Μισθώσεις» από την 1η Ιανουαρίου 2019. Το ΔΠΧΑ 16 εισάγει ένα ενιαίο μοντέλο αναγνώρισης των μισθώσεων στις οικονομικές καταστάσεις. Με την υιοθέτηση του προτύπου ο Όμιλος ως μισθωτής αναγνωρίζει στην κατάσταση οικονομικής θέσης δικαιώματα χρήσης στοιχείων του ενεργητικού και υποχρεώσεις μίσθωσης, την ημερομηνία που τα μισθωμένα πάγια καθίστανται διαθέσιμα για χρήση. Η λογιστική αντιμετώπιση των μισθώσεων για τους εκμισθωτές παραμένει ίδια με αυτή του ΔΛΠ 17. Ο Όμιλος εφάρμοσε το πρότυπο χρησιμοποιώντας την απλοποιημένη μέθοδο μετάβασης. Σύμφωνα με τη μέθοδο αυτή, το πρότυπο εφαρμόζεται αναδρομικά με τη σωρευτική επίδραση της εφαρμογής του να αναγνωρίζεται την 1η Ιανουαρίου 2019, χωρίς επαναδιατύπωση των συγκριτικών ποσών για τα προηγούμενα έτη. Οι αλλαγές στις λογιστικές πολιτικές αναφορικά με τις μισθώσεις που εφαρμόστηκαν πρώτη φορά στη χρήση 2019, καθώς και η επίδραση από την υιοθέτηση αυτών αναλύονται παρακάτω: Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 67 Α. Ως μισθωτής Με βάση το προηγούμενο πρότυπο (ΔΛΠ 17), ο Όμιλος και η Εταιρεία (ως μισθωτές) ταξινομούσαν τις μισθώσεις ως λειτουργικές ή χρηματοδοτικές με βάση την αξιολόγηση εάν μεταβιβάζονται όλοι οι κίνδυνοι και τα οφέλη που έχουν σχέση με την κυριότητα ενός στοιχείου του ενεργητικού, ανεξάρτητα από την τελική μεταβίβαση ή μη του τίτλου κυριότητας του στοιχείου αυτού. Σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 16, αναγνωρίζεται το δικαίωμα χρήσης των στοιχείων του ενεργητικού και οι υποχρεώσεις μίσθωσης για τις περισσότερες από τις μισθώσεις στις οποίες αντισυμβάλλεται ως μισθωτής, εκτός από μισθώσεις μικρής αξίας, οι πληρωμές των οποίων καταχωρούνταν με σταθερή μέθοδο στην κατάσταση αποτελεσμάτων σε όλη τη διάρκεια της μίσθωσης. Συγκεκριμένα, οι μισθώσεις αναγνωρίζονται στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης ως ένα δικαίωμα χρήσης στοιχείου του ενεργητικού και μία υποχρέωση μίσθωσης, την ημερομηνία που το μισθωμένο πάγιο καθίσταται διαθέσιμο για χρήση. Κάθε μίσθωμα κατανέμεται ανάμεσα στην υποχρέωση μίσθωσης και τον τόκο, ο οποίος χρεώνεται στα αποτελέσματα σε όλη τη διάρκεια της μίσθωσης, ώστε να επιτυγχάνεται ένα σταθερό επιτόκιο για το υπόλοιπο της χρηματοοικονομικής υποχρέωσης σε κάθε περίοδο. Τα δικαιώματα χρήσης στοιχείων του ενεργητικού αρχικά επιμετρούνται στο κόστος τους, και στη συνέχεια μειώνονται κατά το ποσό της συσσωρευμένης απόσβεσης και τυχόν απομείωσης. Η αρχική επιμέτρηση των δικαιωμάτων χρήσης στοιχείων του ενεργητικού αποτελείται από: • το ποσό της αρχικής επιμέτρησης της υποχρέωσης μίσθωσης, • τις πληρωμές μισθώσεων που έγιναν την ημερομηνία έναρξης ή πριν από αυτήν, μειωμένες κατά το ποσό των προσφερόμενων εκπτώσεων ή άλλων κινήτρων, • τις αρχικές δαπάνες, που είναι άμεσα συνδεδεμένες με το μίσθιο, • τα κόστη αποκατάστασης. Τέλος, προσαρμόζονται σε συγκεκριμένες επαναμετρήσεις της αντίστοιχης υποχρέωσης μίσθωσης. Οι υποχρεώσεις μίσθωσης υπολογίζονται αρχικά στην παρούσα αξία των μισθωμάτων, που δεν καταβλήθηκαν στην έναρξη της μίσθωσης. Προεξοφλούνται με το τεκμαρτό επιτόκιο της μίσθωσης ή, εάν αυτό το επιτόκιο δεν μπορεί να προσδιορισθεί από τη σύμβαση, με το διαφορικό επιτόκιο δανεισμού (IBR). Το διαφορικό επιτόκιο δανεισμού είναι το κόστος που ο μισθωτής θα όφειλε να πληρώσει για να δανειστεί το απαραίτητο κεφάλαιο, ώστε να αποκτήσει ένα στοιχείο παρόμοιας αξίας με το μισθωμένο στοιχείο ενεργητικού, σε ένα παρόμοιο οικονομικό περιβάλλον και με παρόμοιους όρους και υποθέσεις. Οι υποχρεώσεις μισθώσεων περιλαμβάνουν την καθαρή παρούσα αξία των: • σταθερών μισθωμάτων (συμπεριλαμβανομένου και των «κατ’ ουσίαν» σταθερών μισθωμάτων), • μεταβλητών μισθωμάτων, που εξαρτώνται από κάποιον δείκτη, Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 68 • υπολειμματικής αξίας, που αναμένεται να πληρωθεί, • τιμής εξάσκησης ενός δικαιώματος αγοράς, εάν ο εκμισθωτής είναι σχεδόν σίγουρος ότι θα εξασκήσει το δικαίωμα, • κυρώσεων λήξης μιας μίσθωσης, εάν ο εκμισθωτής επιλέξει αυτό το δικαίωμα. Μετά την αρχική τους επιμέτρηση, οι υποχρεώσεις μίσθωσης αυξάνονται από το χρηματοοικονομικό κόστος τους και μειώνονται από την πληρωμή των μισθωμάτων. Τέλος, επανεκτιμώνται όταν υπάρχει αλλαγή: α) στα μισθώματα εξαιτίας αλλαγής κάποιου δείκτη, β) στην εκτίμηση του ποσού της υπολειμματικής αξίας, που αναμένεται να πληρωθεί, ή γ) στην αξιολόγηση ενός δικαιώματος επιλογής αγοράς ή επέκτασης, που είναι σχετικά βέβαιο ότι θα εξασκηθεί ή ενός δικαιώματος επιλογής λήξης της σύμβασης, που είναι σχετικά βέβαιο ότι δεν θα εξασκηθεί. Γ. Επίδραση στις Οικονομικές Καταστάσεις Με την υιοθέτηση του ΔΠΧΑ 16, ο Όμιλος και η Εταιρεία εφάρμοσαν τα παρακάτω: Μισθώσεις που προηγουμένως ταξινομούνταν ως χρηματοδοτικές: Δεν προϋπήρχαν μισθώσεις του Όμιλου ή της Εταιρείας ταξινομημένες ως χρηματοδοτικές βάσει του προηγούμενου προτύπου. Μισθώσεις που προηγουμένως ταξινομούνταν ως λειτουργικές: Ο Όμιλος και η Εταιρεία αναγνώρισαν δικαιώματα χρήσης παγίων και υποχρεώσεις για τις μισθώσεις αυτές που προηγουμένως ταξινομούνταν ως λειτουργικές, εκτός των εξαιρέσεων του προτύπου για τα συμβόλαια μίσθωσης με εναπομένουσα διάρκεια μικρότερη των δώδεκα μηνών κατά την ημερομηνία αρχικής εφαρμογής του προτύπου, για τα συμβόλαια που το μισθωμένο περιουσιακό στοιχείο είναι χαμηλής αξίας, καθώς και για τα βραχυπρόθεσμα συμβόλαια. Ο Όμιλος και η Εταιρεία εφάρμοσαν την απλοποιημένη μέθοδο μετάβασης (“modified retrospective approach”), βάσει της οποίας αναγνώρισαν: α) υποχρέωση για μισθώσεις, η οποία επιμετρήθηκε ως η παρούσα αξία μέσω της προεξόφλησης των μελλοντικών μισθωμάτων με το διαφορικό επιτόκιο δανεισμού (incremental borrowing rate) που ίσχυε κατά την ημερομηνία αρχικής εφαρμογής του προτύπου, και β) δικαίωμα χρήσης περιουσιακού στοιχείου (“right-of-use asset”), το οποίο αναγνωρίστηκε σε ένα ποσό που ισούται με την αντίστοιχη υποχρέωση για μισθώσεις, αναπροσαρμοσμένο για τις προπληρωμές και δεδουλευμένες πληρωμές μισθωμάτων που είχαν αναγνωριστεί στην Κατάσταση Οικονομικής Θέσης στις 31/12/2018. Για τις μισθώσεις στις οποίες προβλέπονται δικαιώματα του Ομίλου και της Εταιρείας για επέκταση της μίσθωσης ή λύσης της μίσθωσης, έγινε εκτίμηση της διοίκησης για το αν υπάρχει βεβαιότητα ότι τα δικαιώματα θα εξασκηθούν ή όχι με βάσει την προγενέστερη εμπειρία και το επιχειρηματικό πλάνο του Ομίλου και της Εταιρείας. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 69 Τα αναγνωρισμένα δικαιώματα χρήσης των περιουσιακών στοιχείων τα οποία παρουσιάζονται στο ενεργητικό της κατάστασης χρηματοοικονομικής θέσης του Ομίλου και της Εταιρείας σχετίζονται με δικαιώματα χρήσης κτιρίων, μηχανολογικού εξοπλισμού και μεταφορικών μέσων. Ως αποτέλεσμα από την πρώτη εφαρμογή του ΔΠΧΑ 16, σε σχέση με τις μισθώσεις που προηγουμένως ήταν ταξινομημένες ως λειτουργικές, κατά την 01/01/2019 ο Όμιλος και η Εταιρεία αναγνώρισα δικαιώματα χρήσης και αντίστοιχες υποχρεώσεις μίσθωσης ύψους € 6.280.572 και € 1.763.822 αντίστοιχα. Πιο συγκεκριμένα: Απαιτήσεις Δικαιώματα χρήσης παγίων Όμιλος Εταιρεία 6.280.572 1.763.822 6.280.572 1.763.822 Υποχρεώσεις Υποχρεώσεις από Μισθώσεις Επιπλέον, σε σχέση με τις παραπάνω μισθώσεις ο Όμιλος αναγνώρισε για την περίοδο από 01/01/2019 έως 31/12/2019 αποσβέσεις και χρηματοοικονομικά έξοδα αντί για έξοδα από μισθώσεις. Συγκεκριμένα, για την δωδεκάμηνη περίοδο που έληξε την 31/12/2019 ο Όμιλος αναγνώρισε € 1.040.636 αποσβέσεις από δικαιώματα χρήσης περιουσιακών στοιχείων, και € 224.392 τόκους από υποχρεώσεις μισθώσεων. Τέλος, η εφαρμογή του νέου προτύπου δημιούργησε θετική επίδραση στο EBITDA του Ομίλου και της Εταιρείας, η οποία ανήλθε σε περίπου € 811.076, καθώς με βάση το ΔΛΠ 17 οι πληρωμές από λειτουργικές μισθώσεις συμπεριλαμβάνονταν στο EBITDA, αλλά μετά την εφαρμογή του ΔΠΧΑ 16 οι αποσβέσεις των δικαιωμάτων χρήσης περιουσιακών στοιχείων και οι τόκοι των υποχρεώσεων από μισθώσεις δεν συμπεριλαμβάνονται πλέον στον υπολογισμό του EBITDA. Σημειώνεται ότι οι μεταβολές στα Δικαιώματα χρήσης παγίων και στις Υποχρεώσεις από μισθώσεις για το διάστημα από 1/1/2019 – 31/12/2019 περιλαμβάνουν και νέες συμβάσεις μίσθωσης που συνάφθηκαν κατά τη διάρκεια της περιόδου. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 70 8.2 Σημαντικές λογιστικές κρίσεις, εκτιμήσεις και παραδοχές Η προετοιμασία των οικονομικών καταστάσεων σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ απαιτεί από τη Διοίκηση τη διενέργεια κρίσεων, εκτιμήσεων και παραδοχών οι οποίες επηρεάζουν τα ποσά του ενεργητικού και των υποχρεώσεων, όπως επίσης και τις γνωστοποιήσεις για ενδεχόμενες απαιτήσεις και υποχρεώσεις κατά την ημερομηνία των οικονομικών καταστάσεων καθώς και τα παρουσιαζόμενα ποσά εσόδων και δαπανών κατά τη διάρκεια της παρουσιαζόμενης περιόδου. Τα πραγματικά συνολικά έσοδα μπορεί να διαφέρουν από αυτές τις εκτιμήσεις. Οι εκτιμήσεις και οι κρίσεις συνεχώς αποτιμώνται και βασίζονται στην ιστορική εμπειρία και άλλες παραμέτρους, συμπεριλαμβανομένων και των εκτιμήσεων για μελλοντικά γεγονότα τα οποία θεωρούνται εύλογα σύμφωνα με τις περιστάσεις. 8.2.1 Κρίσεις Κατά τη διαδικασία εφαρμογής των λογιστικών πολιτικών του Ομίλου και της Εταιρείας, κρίσεις, πέραν αυτών που περιλαμβάνουν εκτιμήσεις, διενεργούνται από τη Διοίκηση και οι οποίες επηρεάζουν τα ποσά που αναγνωρίζονται στις οικονομικές καταστάσεις. Οι σημαντικότερες κρίσεις σχετίζονται με: ➢ την ανακτησιμότητα των εισπρακτέων λογαριασμών Η Διοίκηση εξετάζει κατ’ έτος την ανακτησιμότητα των κονδυλίων που περιλαμβάνονται στους εισπρακτέους λογαριασμούς, σε συνδυασμό και με εξωτερική πληροφόρηση, (βάσεις δεδομένων αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας πελατών, νομικοί κλπ.) προκειμένου να αποφασίσει για την ανακτησιμότητα των κονδυλίων που περιλαμβάνονται στους εισπρακτέους λογαριασμούς. ➢ απομείωση αποθεμάτων Τα αποθέματα του Ομίλου αποτιμώνται στη χαμηλότερη τιμή μεταξύ του ιστορικού κόστους και της καθαρής ρευστοποιήσιμης αξίας. Για την εκτίμηση της καθαρής ρευστοποιήσιμης αξίας, η διοίκηση λαμβάνει υπόψιν την πιο αξιόπιστη απόδειξη, η οποία είναι διαθέσιμη τη στιγμή που πραγματοποιείται η εκτίμηση. ➢ Κατά πόσο μια μίσθωση που συνάπτεται με έναν εξωτερικό εκμισθωτή κατατάσσεται ως λειτουργική ή χρηματοδοτική. Η αξιολόγηση τέτοιων συμβάσεων δεν εναπόκειται μόνο στον έλεγχο του τύπου που τη διέπει αλλά κυρίως στην αξιολόγηση της ουσίας της συναλλαγής. Για την αξιολόγηση της ουσίας της συναλλαγής λαμβάνονται υπόψη γεγονότα όπως ο χρόνος της μίσθωσης, η υπολειπόμενη εύλογη αξία του παγίου και διάφοροι άλλοι παράγοντες. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 71 8.2.2 Εκτιμήσεις και παραδοχές Συγκεκριμένα ποσά που περιλαμβάνονται ή επηρεάζουν τις οικονομικές καταστάσεις και τις σχετικές αποκαλύψεις θα πρέπει να εκτιμηθούν, απαιτώντας από τη Διοίκηση να χρησιμοποιήσει παραδοχές αναφορικά με τις αξίες ή τις συνθήκες οι οποίες δεν μπορούν να είναι γνωστές με βεβαιότητα κατά τη στιγμή προετοιμασίας των οικονομικών καταστάσεων. Μία «κρίσιμη λογιστική εκτίμηση» είναι εκείνη που συνδυάζει σημαντικότητα στην απεικόνιση της χρηματοοικονομικής κατάστασης της επιχείρησης και των αποτελεσμάτων της και απαιτεί από τη Διοίκηση του Ομίλου και της Εταιρείας πιο δύσκολες, υποκειμενικές ή σύνθετες κρίσεις, ενώ συχνά υπάρχει ανάγκη εκτιμήσεων σχετικά με την επίδραση γεγονότων τα οποία θεωρούνται ως ενδογενώς αβέβαια. Ο Όμιλος και η Εταιρεία αποτιμά τέτοιες κρίσεις σε μία συνεχή βάση, στηριζόμενη σε ιστορικά στοιχεία και εμπειρία, σε συμβουλές ειδικών, σε τάσεις και μεθόδους οι οποίες θεωρούνται εύλογες σε σχέση με τις περιστάσεις, καθώς και σε προβλέψεις αναφορικά με το πώς αυτές ενδέχεται να μεταβληθούν στο μέλλον. Επίσης, στη σημείωση υπ’ αριθ. 8.3 «Σύνοψη σημαντικών λογιστικών αρχών», γίνεται αναφορά στις λογιστικές αρχές που έχουν επιλεχθεί από τις προτεινόμενες αποδεκτές εναλλακτικές. Εκτίμηση απομείωσης Ο Όμιλος και η Εταιρεία ελέγχει ετησίως ενδείξεις για πιθανή απομείωση ενσώματων ή άλλων περιουσιακών στοιχείων. Η μέτρηση της απομείωσης απαιτεί εκτίμηση της εύλογης αξίας για κάθε αναγνωριζόμενο ενσώματο περιουσιακό στοιχείο. Σε αυτή την περίπτωση, χρησιμοποιείται η προσέγγιση των ταμειακών ροών ή εκτίμηση από ανεξάρτητους εκτιμητές, όπου κρίνεται κατάλληλο. Φόροι εισοδήματος Ο εταιρείες του Ομίλου υπόκειται σε φόρο εισοδήματος από διάφορες φορολογικές αρχές. Για τον καθορισμό των προβλέψεων για φόρους εισοδήματος απαιτούνται σημαντικές εκτιμήσεις. Υπάρχουν πολλές συναλλαγές και υπολογισμοί για τους οποίους ο ακριβής καθορισμός του φόρου είναι αβέβαιος κατά τη συνήθη πορεία των εργασιών της επιχείρησης. Ο Όμιλος αναγνωρίζει υποχρεώσεις για αναμενόμενα θέματα φορολογικού ελέγχου βασιζόμενη σε εκτιμήσεις για το ποσό των επιπλέον φόρων που ενδεχομένως θα οφείλονται. Όταν το τελικό αποτέλεσμα από τους φόρους των υποθέσεων αυτών, διαφέρει από το ποσό το οποίο είχε αρχικά αναγνωρισθεί στις οικονομικές καταστάσεις, οι διαφορές επιδρούν στο φόρο εισοδήματος και στις προβλέψεις για αναβαλλόμενη φορολογία της περιόδου κατά την οποία τα ποσά αυτά οριστικοποιούνται. Η φορολογία την τρέχουσα χρήση είναι 29% και δεν έχει μεταβληθεί συγκριτικά με την προηγούμενη χρήση. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 72 Προβλέψεις Οι επισφαλείς λογαριασμοί απεικονίζονται με τα ποσά τα οποία είναι πιθανόν να ανακτηθούν. Οι εκτιμήσεις για τα ποσά που αναμένεται να ανακτηθούν προκύπτουν κατόπιν ανάλυσης καθώς και από την εμπειρία της Διοίκησης σχετικά με την πιθανότητα επισφαλειών των πελατών. Μόλις γίνει γνωστό ότι ένας συγκεκριμένος λογαριασμός υπόκειται σε μεγαλύτερο κίνδυνο του συνήθους πιστωτικού κινδύνου (π.χ., χαμηλή πιστοληπτική ικανότητα του πελάτη, διαφωνία σχετικά με την ύπαρξη ή το ποσό της απαίτησης, κτλ.), ο λογαριασμός αναλύεται και κατόπιν καταγράφεται ως επισφάλεια εάν οι συνθήκες υποδηλώνουν ότι η απαίτηση είναι ανείσπρακτη. Επίσης, ο Όμιλος και η Εταιρεία εφαρμόζουν την απλοποιημένη προσέγγιση του ΔΠΧΑ 9 για τον υπολογισμό των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών, με την οποία, η πρόβλεψη ζημίας επιμετράται σε ποσό ίσο με τις αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής για τις απαιτήσεις από πελάτες και τα συμβατικά περιουσιακά στοιχεία. Ενδεχόμενες απαιτήσεις και υποχρεώσεις Οι εταιρείες του Ομίλου είναι δυνατό να εμπλακούν σε δικαστικές διαμάχες και αξιώσεις κατά τη συνήθη πορεία της λειτουργίας του. Η Διοίκηση έχει την άποψη ότι οποιοιδήποτε διακανονισμοί επιτευχθούν δε θα επηρεάσουν σημαντικά τη χρηματοοικονομική θέση του Ομίλου, όπως αυτή παρουσιάζεται την 31η Δεκεμβρίου 2019. Ωστόσο, ο προσδιορισμός ενδεχόμενων υποχρεώσεων συνδεδεμένων με δικαστικές διαμάχες και αξιώσεις είναι μία σύνθετη διαδικασία, που απαιτεί κρίσεις αναφορικά με το αποτέλεσμα και την εφαρμογή νόμων και ρυθμίσεων. Αλλαγή στις κρίσεις ή στην εφαρμογή μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση ή τη μείωση των ενδεχόμενων υποχρεώσεων των εταιρειών του Ομίλου στο μέλλον. Ωφέλιμη ζωή αποσβέσιμων στοιχείων Η Διοίκηση εξετάζει τις ωφέλιμες ζωές των αποσβέσιμων στοιχείων των εταιρειών του Ομίλου σε κάθε χρήση. Προβλέψεις για παροχές στους εργαζομένους Η υποχρέωση παροχών στους εργαζομένους προσδιορίζεται βάσει μελέτης ανεξάρτητων αναλογιστών. Η τελική υποχρέωση μπορεί να διαφέρει από αυτή του αναλογιστικού υπολογισμού λόγω διαφορετικών πραγματικών στοιχείων, που σχετίζονται με το προεξοφλητικό επιτόκιο, τον πληθωρισμό, τις μισθολογικές αυξήσεις, δημογραφικά και άλλα στοιχεία. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 73 8.3 Σύνοψη σημαντικών λογιστικών αρχών 8.3.1 Γενικά Οι σημαντικές λογιστικές πολιτικές, οι οποίες έχουν χρησιμοποιηθεί στην κατάρτιση αυτών των οικονομικών καταστάσεων του Ομίλου και της Εταιρείας, συνοψίζονται παρακάτω. Αξίζει να σημειωθεί όπως αναφέρθηκε αναλυτικότερα ανωτέρω ότι χρησιμοποιούνται λογιστικές εκτιμήσεις και υποθέσεις στην κατάρτιση των οικονομικών καταστάσεων. Παρά το γεγονός ότι αυτές οι εκτιμήσεις βασίζονται στην καλύτερη γνώση της διοίκησης σχετικά με τα τρέχοντα γεγονότα και ενέργειες, τα πραγματικά αποτελέσματα είναι πιθανό να διαφέρουν τελικά από αυτά τα οποία έχουν εκτιμηθεί. Οι οικονομικές καταστάσεις του Ομίλου και της Εταιρείας παρουσιάζονται σε ευρώ. 8.3.2 Ενοποίηση (α) Θυγατρικές Θυγατρικές είναι όλες οι οντότητες στις οποίες ο Όμιλος έχει τη δυνατότητα να ελέγχει τις χρηματοοικονομικές και επιχειρηματικές πολιτικές. Η ΒΙΟΚΑΡΠΕΤ Α.Ε. θεωρεί ότι κατέχει και ασκεί έλεγχο όταν συμμετέχει με ποσοστό μεγαλύτερο από το ήμισυ των δικαιωμάτων ψήφου. Κατά τον προσδιορισμό του κατά πόσο η ΒΙΟΚΑΡΠΕΤ Α.Ε. ασκεί έλεγχο στα δικαιώματα ψήφου μιας άλλης οικονομικής οντότητας εξετάζεται η ύπαρξη και η τυχόν επίδραση δυνητικών δικαιωμάτων ψήφου τα οποία μπορούν να εξασκηθούν ή να μετατραπούν. Όλες οι θυγατρικές του Ομίλου έχουν ως ημερομηνία κλεισίματος των οικονομικών τους καταστάσεων την 31 Δεκεμβρίου 2019. Οι ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις της ΒΙΟΚΑΡΠΕΤ Α.Ε. περιλαμβάνουν τις οικονομικές καταστάσεις της μητρικής Εταιρείας όπως επίσης και των οικονομικών οντοτήτων που ελέγχονται από τον Όμιλο. Οι θυγατρικές ενοποιούνται με τη μέθοδο της ολικής ενοποίησης από την ημερομηνία κατά την οποία ο Όμιλος αποκτά τον έλεγχο, ενώ παύουν να ενοποιούνται από την ημερομηνία κατά την οποία παύει να υπάρχει ο έλεγχος. Επιπλέον, οι θυγατρικές που έχουν αποκτηθεί είναι υποκείμενες στην εφαρμογή της μεθόδου της αγοράς. Αυτή περιλαμβάνει την αναπροσαρμογή στην εύλογη αξία όλων των αναγνωρίσιμων περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων, συμπεριλαμβανομένων των ενδεχόμενων υποχρεώσεων της θυγατρικής, κατά Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 74 την ημερομηνία της απόκτησης, ανεξαρτήτως εάν αυτά έχουν συμπεριληφθεί στις οικονομικές καταστάσεις της θυγατρικής πριν την απόκτησή της. Κατά την αρχική αναγνώριση, τα περιουσιακά στοιχεία και οι υποχρεώσεις της θυγατρικής περιλαμβάνονται στον ενοποιημένο ισολογισμό στα αναπροσαρμοσμένα ποσά, τα οποία επίσης χρησιμοποιούνται ως βάση για τη μετέπειτα επιμέτρησή τους σύμφωνα με τις λογιστικές πολιτικές του ομίλου. Η υπεραξία αντιπροσωπεύει το υπερβάλλον του κόστους κτήσης πάνω από την εύλογη αξία του μεριδίου του Ομίλου στα αναγνωρίσιμα περιουσιακά στοιχεία του ομίλου της αποκτώμενης θυγατρικής κατά την απόκτησή της. Εάν το κόστος απόκτησης είναι μικρότερο από την εύλογη αξία των καθαρών περιουσιακών στοιχείων της αποκτώμενης θυγατρικής, η διαφορά αναγνωρίζεται απευθείας στο αποτέλεσμα. Οι μη ελέγχουσες συμμετοχές παρουσιάζουν το μέρος των κερδών ή των ζημιών και των καθαρών στοιχείων ενεργητικού τα οποία δεν ανήκουν στον Όμιλο. Αν οι ζημιές μιας θυγατρικής που αφορούν σε δικαιώματα μειοψηφίας υπερβαίνουν τα δικαιώματα μειοψηφίας στα ίδια κεφάλαια της θυγατρικής, το υπερβάλλον ποσό επιμερίζεται στους μετόχους της μητρικής εκτός από το ποσό για το οποίο η μειοψηφία έχει μια υποχρέωση και είναι ικανή να καλύψει τις ζημιές αυτές. Οι λογιστικές πολιτικές των θυγατρικών επιχειρήσεων μεταβλήθηκαν όπου κρίθηκε απαραίτητο προκειμένου να είναι συνεπείς με τις πολιτικές που υιοθετούνται από τον Όμιλο. Διεταιρικοί λογαριασμοί απαιτήσεων και υποχρεώσεων καθώς και συναλλαγές έσοδα και έξοδα καθώς και μη πραγματοποιηθέντα κέρδη ή ζημιές μεταξύ των εταιρειών απαλείφονται. 8.3.3 Συνδεδεμένες Επιχειρήσεις Συνδεδεμένες επιχειρήσεις είναι οι οικονομικές οντότητες στις οποίες ο Όμιλος έχει τη δυνατότητα να ασκήσει σημαντική επιρροή, αλλά δεν αποτελούν ούτε θυγατρικές ούτε δικαιώματα σε κοινοπραξία. Σημαντική επιρροή είναι η εξουσία να συμμετέχει στις αποφάσεις που αφορούν τις οικονομικές και επιχειρηματικές πολιτικές της εκδότριας, αλλά όχι ο έλεγχος σε αυτές τις πολιτικές. Σημαντική επιρροή συνήθως υπάρχει όταν η ΒΙΟΚΑΡΠΕΤ Α.Ε. κατέχει ποσοστό μεταξύ 20% με 50% των δικαιωμάτων ψήφου μέσω κυριότητας μετοχών ή μέσω άλλου είδους συμφωνίας. Οι επενδύσεις σε συγγενείς επιχειρήσεις αναγνωρίζονται αρχικά στο κόστος ενώ για σκοπούς ενοποίησης χρησιμοποιείται η μέθοδος της καθαρής θέσης. Η υπεραξία περιλαμβάνεται στη λογιστική αξία (κόστος) της επένδυσης και ελέγχεται για απομείωση σαν μέρος της επένδυσης. Όταν μια οικονομική οντότητα του Ομίλου συναλλάσσεται με μια συγγενή επιχείρηση του Ομίλου, τα τυχόν διεταιρικά κέρδη και οι ζημιές απαλείφονται κατά το ποσοστό συμμετοχής του Ομίλου στη σχετική συγγενή επιχείρηση. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 75 Όλες οι μετέπειτα μεταβολές στο ποσοστό συμμετοχής στην καθαρή θέση της συγγενούς επιχείρησης αναγνωρίζονται στη λογιστική αξία της επένδυσης του Ομίλου. Μεταβολές οι οποίες προκύπτουν από τα κέρδη ή τις ζημιές οι οποίες δημιουργούνται από τη συγγενή επιχείρηση καταχωρούνται στο λογαριασμό “(Ζημιές)/Κέρδη συνδεδεμένων εταιρειών” στην ενοποιημένη κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσης της ΒΙΟΚΑΡΠΕΤ Α.Ε. και συνεπώς επηρεάζουν τα καθαρά αποτελέσματα του Ομίλου. Αυτές οι μεταβολές περιλαμβάνουν τις μεταγενέστερες αποσβέσεις των ενσώματων ακινητοποιήσεων, τις αποσβέσεις των άυλων περιουσιακών στοιχείων, τις αποσβέσεις ή την τυχόν απομείωση των προσαρμογών της εύλογης αξίας των περιουσιακών στοιχείων και των υποχρεώσεων. Κατά την ενοποίηση μεταβολές οι οποίες έχουν απευθείας αναγνωριστεί στα ίδια κεφάλαια της συγγενούς επιχείρησης και σχετίζονται με αποτέλεσμα, για παράδειγμα που προκύπτουν από τη λογιστική αντιμετώπιση των διαθέσιμων προς πώληση επενδύσεων της συγγενούς επιχείρησης, αναγνωρίζονται στα ενοποιημένα ίδια κεφάλαια του Ομίλου. Οποιεσδήποτε μεταβολές που αναγνωρίζονται απευθείας στα ίδια κεφάλαια και δεν σχετίζονται με αποτέλεσμα, όπως για παράδειγμα η διανομή μερισμάτων ή άλλες συναλλαγές με τους μετόχους της συγγενούς επιχείρησης, καταχωρούνται έναντι της λογιστικής αξίας της συμμετοχής. Καμιά επίδραση στο καθαρό αποτέλεσμα ή στα ίδια κεφάλαια δεν αναγνωρίζεται στο πλαίσιο αυτών των συναλλαγών. Παρόλα αυτά, όταν το μερίδιο ζημιών του Ομίλου σε μια συγγενή επιχείρηση ισούται ή υπερβαίνει τη λογιστική αξία της επένδυσης, συμπεριλαμβανομένων και οποιοδήποτε άλλων μη εξασφαλισμένων απαιτήσεων, ο Όμιλος δεν αναγνωρίζει περαιτέρω ζημιές, εκτός κι αν ο επενδυτής έχει επιβαρυνθεί με δεσμεύσεις ή έχει προβεί σε πληρωμές για λογαριασμό της συγγενούς επιχείρησης. Μη πραγματοποιηθέντα κέρδη από συναλλαγές ανάμεσα στον Όμιλο και τις συγγενείς επιχειρήσεις απαλείφονται κατά το ποσοστό συμμετοχής του Ομίλου στις συγγενείς επιχειρήσεις. Μη πραγματοποιηθείσες ζημιές επίσης απαλείφονται εκτός κι αν η συναλλαγή παρέχει ένδειξη ζημιών λόγω μείωσης της αξίας των αποκτηθέντων από την κοινοπραξία στοιχείων του ενεργητικού. Οι λογιστικές πολιτικές των συνδεδεμένων επιχειρήσεων μεταβλήθηκαν όπου ήταν απαραίτητο προκειμένου να διασφαλιστεί συνέπεια με τις πολιτικές που υιοθετήθηκαν από τον Όμιλο. 8.3.4 Μετατροπή στοιχείων σε ξένο νόμισμα Οι ατομικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις της ΒΙΟΚΑΡΠΕΤ Α.Ε. παρουσιάζονται σε ευρώ (€), το οποίο είναι το λειτουργικό νόμισμα και της μητρικής Εταιρείας. Κάθε Εταιρεία του Ομίλου καθορίζει το λειτουργικό της νόμισμα και τα στοιχεία τα οποία περιλαμβάνονται στις οικονομικές καταστάσεις αυτής. Στις ατομικές οικονομικές καταστάσεις των εταιρειών που Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 76 ενοποιούνται, οι συναλλαγές σε ξένο νόμισμα μετατρέπονται στο λειτουργικό νόμισμα κάθε μεμονωμένης οντότητας χρησιμοποιώντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες που ίσχυαν στις ημερομηνίες των συναλλαγών. Οι συναλλαγές σε ξένο νόμισμα μετατρέπονται σε ευρώ χρησιμοποιώντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες που ίσχυαν στις ημερομηνίες των συναλλαγών. Συναλλαγματικά κέρδη και ζημιές οι οποίες προκύπτουν από τέτοιες συναλλαγές και από τη μετατροπή των υπολοίπων λογαριασμών με συναλλαγματικές ισοτιμίες τέλους χρήσης αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα στο κονδύλι “Λοιπά έσοδα” ή “Λοιπά έξοδα”, αντίστοιχα εκτός από το σκέλος του κέρδους ή της ζημίας του αντισταθμιστικού μέσου που τεκμηριώνεται ως αποτελεσματική αντιστάθμιση και αναγνωρίζεται στην κατάσταση διευρυμένου εισοδήματος. Οι μεταβολές στην εύλογη αξία χρεογράφων εκφρασμένων σε ξένο νόμισμα που κατατάσσονται ως διαθέσιμα προς πώληση διακρίνονται σε μεταβολές από συναλλαγματικές διαφορές που προκύπτουν από τη μεταβολή του αποσβεσμένου κόστους του χρεογράφου και σε λοιπές μεταβολές της λογιστικής αξίας των χρεογράφων. Διαφορές από τη μετατροπή που σχετίζονται με μεταβολές στο αποσβεσμένο κόστος αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα, και άλλες μεταβολές στη λογιστική αξία αναγνωρίζονται στα ίδια κεφάλαια. Διαφορές από τη μετατροπή μη νομισματικών χρηματοοικονομικών στοιχείων του ενεργητικού και υποχρεώσεων καταχωρούνται ως μέρος των κερδών ή ζημιών εύλογης αξίας. Διαφορές από τη μετατροπή μη νομισματικών στοιχείων του ενεργητικού και υποχρεώσεων όπως περιουσιακά στοιχεία στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα ως μέρος των κερδών ή ζημιών από την εύλογη αξία. Διαφορές από τη μετατροπή μη νομισματικών χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων όπως περιουσιακά στοιχεία τα οποία κατατάσσονται ως διαθέσιμα προς πώληση περιλαμβάνονται στο αποθεματικό ιδίων κεφαλαίων που αφορά τα διαθέσιμα προς πώληση χρηματοοικονομικά στοιχεία. Στις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις, όλες οι ατομικές οικονομικές καταστάσεις των θυγατρικών και οι από κοινού ελεγχόμενες οικονομικές οντότητες, οι οποίες αρχικά παρουσιάζονται σε νόμισμα διαφορετικό από το νόμισμα λειτουργίας του Ομίλου (καμιά από τις οποίες δεν έχει νόμισμα σε υπερπληθωριστική οικονομία), έχουν μετατραπεί σε ευρώ. Περιουσιακά στοιχεία και οι υποχρεώσεις έχουν μετατραπεί σε ευρώ με τις ισοτιμίες κλεισίματος που υπάρχουν κατά την ημερομηνία ισολογισμού. Έσοδα και δαπάνες έχουν μετατραπεί στο νόμισμα παρουσίασης του Ομίλου με τις μέσες ισοτιμίες κατά την περίοδο αναφοράς, εκτός κι αν υπάρχουν σημαντικές διακυμάνσεις στις ισοτιμίες οπότε τα έσοδα και οι δαπάνες μετατρέπονται με την ισοτιμία κατά τις ημερομηνίες των συναλλαγών. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 77 Οποιεσδήποτε διαφορές προκύπτουν από αυτή τη διαδικασία έχουν μεταφερθεί στο αποθεματικό μετατροπής ισολογισμού στα ίδια κεφάλαια. Η υπεραξία και οι προσαρμογές στην εύλογη αξία οι οποίες προκύπτουν κατά την απόκτηση μιας οικονομικής οντότητας στο εξωτερικό θεωρούνται περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις της οικονομικής οντότητας στο εξωτερικό και μετατράπηκαν σε ευρώ με την ισοτιμία κλεισίματος. Κατά την ενοποίηση, συναλλαγματικές διαφορές οι οποίες προκύπτουν από τη μετατροπή της καθαρής επένδυσης σε εκμεταλλεύσεις του εξωτερικού, καθώς και από δάνεια και άλλα νομισματικά μέσα τα οποία έχουν καθορισθεί αντισταθμίσεις μιας καθαρής επένδυσης σε εκμετάλλευση στο εξωτερικό, αναγνωρίζονται στην κατάσταση διευρυμένου εισοδήματος. Όταν μια εκμετάλλευση στο εξωτερικό έχει μερικώς διατεθεί ή πωληθεί, οι συναλλαγματικές διαφορές οι οποίες είχαν καταχωρηθεί στα ίδια κεφάλαια, αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα κατά την περίοδο της διάθεσης ή πώλησης ως μέρος του κέρδους ή της ζημιάς από την πώληση. 8.3.5 Πληροφόρηση κατά τομέα Ως επιχειρηματικός τομέας ορίζεται μία ομάδα περιουσιακών στοιχείων και λειτουργιών που παρέχουν προϊόντα και υπηρεσίες, τα οποία υπόκεινται σε διαφορετικούς κινδύνους και αποδόσεις από εκείνα άλλων επιχειρηματικών τομέων. Ως γεωγραφικός τομέας, ορίζεται μία γεωγραφική περιοχή, στην οποία παρέχονται προϊόντα και υπηρεσίες και η οποία υπόκειται σε διαφορετικούς κινδύνους και αποδόσεις από άλλες περιοχές. 8.3.6 Συναλλαγές και υπόλοιπα σε Ξένο Νόμισμα Οι συναλλαγές σε ξένα νομίσματα μετατρέπονται στο λειτουργικό νόμισμα με τη χρήση των ισοτιμιών που ισχύουν κατά την ημερομηνία των συναλλαγών (spot exchange rate). Κέρδη και ζημιές από συναλλαγματικές διαφορές, οι οποίες προκύπτουν από την εκκαθάριση τέτοιων συναλλαγών κατά τη διάρκεια της περιόδου και από την μετατροπή των νομισματικών στοιχείων που εκφράζονται σε ξένο νόμισμα της ισχύουσας ισοτιμίας κατά την ημερομηνία ισολογισμού, καταχωρούνται στα αποτελέσματα. Οι συναλλαγματικές διαφορές από μη νομισματικά στοιχεία που αποτιμώνται στην εύλογη αξία τους, θεωρούνται τμήμα της εύλογης αξίας και συνεπώς καταχωρούνται όπου και οι διαφορές της εύλογης αξίας. 8.3.7 Ενσώματα πάγια Τα πάγια στοιχεία του ενεργητικού απεικονίζονται στις οικονομικές καταστάσεις στις αξίες κτήσης τους ή στο κόστος μειωμένο τις συσσωρεμένες αποσβέσεις και τυχόν απομειώσεις των παγίων. Το κόστος κτήσεως Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 78 περιλαμβάνει όλες τις άμεσα επιρριπτέες δαπάνες για την απόκτηση των στοιχείων. Στο κόστος των ενσώματων ακινητοποιήσεων περιλαμβάνεται και το κόστος ανταλλακτικών μερικών τμημάτων των ενσώματων ακινητοποιήσεων τα οποία απαιτούν αντικατάσταση ανά τακτά χρονικά διαστήματα. Μεταγενέστερες δαπάνες καταχωρούνται σε επαύξηση της λογιστικής αξίας των ενσωμάτων παγίων ή ως ξεχωριστό πάγιο μόνον εάν είναι πιθανό τα μελλοντικά οικονομικά οφέλη να εισρεύσουν στον Όμιλο και το κόστος τους μπορεί να επιμετρηθεί αξιόπιστα. Το κόστος επισκευών και συντηρήσεων καταχωρείται στα αποτελέσματα όταν πραγματοποιούνται καθώς επίσης και το κόστος των καθημερινών συντηρήσεων. Τα οικόπεδα δεν αποσβένονται. Οι αποσβέσεις των άλλων στοιχείων των ενσωμάτων παγίων υπολογίζονται με τη σταθερή μέθοδο μέσα στην ωφέλιμη ζωή τους που έχει ως εξής: - Κτίρια έως 50 έτη - Μηχανολογικός εξοπλισμός έως 20 έτη - Αυτοκίνητα έως 15 έτη - Λοιπός εξοπλισμός έως 20 έτη Οι υπολειμματικές αξίες και οι ωφέλιμες ζωές των ενσωμάτων παγίων υπόκεινται σε επανεξέταση σε κάθε ισολογισμό. Όταν οι λογιστικές αξίες των ενσωμάτων παγίων υπερβαίνουν την ανακτήσιμη αξία τους, η διαφορά (απομείωση) καταχωρείται άμεσα ως έξοδο στα αποτελέσματα. Κατά την πώληση ενσωμάτων παγίων, οι διαφορές μεταξύ του τιμήματος που λαμβάνεται και της λογιστικής τους αξίας καταχωρούνται ως κέρδη ή ζημίες στα αποτελέσματα. Χρηματοοικονομικά έξοδα που αφορούν στην κατασκευή στοιχείων ενεργητικού κεφαλαιοποιούνται για το χρονικό διάστημα που απαιτείται μέχρι την ολοκλήρωση της κατασκευής. Όλα τα άλλα χρηματοοικονομικά έξοδα αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα χρήσεως. 8.3.8 Άυλα περιουσιακά στοιχεία Λογισμικό Οι άδειες λογισμικού του Ομίλου αποτιμώνται στο κόστος κτήσεως μείον της αποσβέσεις. Οι αποσβέσεις διενεργούνται με την σταθερή μέθοδο κατά τη διάρκεια της ωφέλιμης ζωής των στοιχείων αυτών η οποία κυμαίνεται από 3 έως 5 χρόνια. Δαπάνες που απαιτούνται για την ανάπτυξη και συντήρηση του λογισμικού αναγνωρίζονται ως έξοδα όταν πραγματοποιούνται. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 79 8.3.9 Επενδύσεις σε ακίνητα Οι επενδύσεις σε ακίνητα κατέχονται για αποκόμιση ενοικίων, για κεφαλαιακή ενίσχυση ή και για τα δύο. Επενδύσεις σε ακίνητα είναι οι επενδύσεις που αφορούν όλα εκείνα τα ακίνητα (στα οποία περιλαμβάνονται η γη, τα κτίρια ή τα μέρη κτιρίων ή και τα δύο) τα οποία κατέχονται από τον Όμιλο, είτε για να αποκομίζει μισθώματα από την εκμίσθωσή τους, είτε για την αύξηση της αξίας τους (ενίσχυση κεφαλαίου) ή και για τα δύο. Ο Όμιλος εκτιμά σύμφωνα με τα κριτήρια αναγνώρισης όλα τα έξοδα που πραγματοποιεί για μια επένδυση σε ακίνητα κατά τη χρονική στιγμή που πραγματοποιούνται. Αυτά τα έξοδα περιλαμβάνουν έξοδα που αρχικά πραγματοποιήθηκαν για την απόκτηση του ακινήτου και έξοδα που πραγματοποιήθηκαν μεταγενέστερα για την προσθήκη ή την αντικατάσταση μέρους του ακινήτου. Σύμφωνα με τα κριτήρια αναγνώρισης, ο Όμιλος δεν περιλαμβάνει τα έξοδα επισκευής στη λογιστική αξία μιας επένδυσης σε ακίνητα, τα οποία είναι έξοδα που αναγνωρίζονται απευθείας στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων Χρήσης. Οι επενδύσεις σε ακίνητα αναγνωρίζονται αρχικά στο κόστος κτήσης τους, το οποίο είναι προσαυξημένο με όλα εκείνα τα έξοδα που σχετίζονται με τη συναλλαγή για την απόκτησή τους (π.χ. συμβολαιογραφικά, μεσιτικά, φόροι μεταβίβασης). Το κόστος ενός ακινήτου για επένδυση είναι η ισοδύναμη, τοις μετρητοίς, τιμή. Στην περίπτωση που η πληρωμή για την απόκτηση ενός ακινήτου για επένδυση αναβάλλεται πέρα από τα συνήθη πιστωτικά όρια, τότε η διαφορά μεταξύ του συνόλου των πληρωμών και του ισοδύναμου, τοις μετρητοίς, ποσού θα αναγνωρίζεται και θα απεικονίζεται στα αποτελέσματα της χρήσης, ως τόκοι (έξοδα) καθ' όλη τη διάρκεια της πίστωσης. Ο Όμιλος επέλεξε να εμφανίζει τις επενδύσεις σε ακίνητα στο ιστορικό κόστος κτήσεως μετά από την αφαίρεση των σωρευμένων αποσβέσεων και απαλλαγμένο από τυχόν ζημιές απομείωσης. 8.3.10 Απομείωση αξίας περιουσιακών στοιχείων Τα στοιχεία του ενεργητικού που αποσβένονται υπόκεινται σε έλεγχο απομείωσης της αξίας τους όταν υπάρχουν ενδείξεις ότι η λογιστική αξία τους δεν θα ανακτηθεί. Η ανακτήσιμη αξία είναι το μεγαλύτερο ποσό μεταξύ της καθαρής τιμής πώλησης και της αξίας λόγω χρήσης. Η ζημιά λόγω μείωσης της αξίας των στοιχείων του ενεργητικού αναγνωρίζεται από την επιχείρηση, όταν η λογιστική αξία των στοιχείων αυτών (ή της Μονάδας Δημιουργίας Ταμειακών Ροών) είναι μεγαλύτερη από το ανακτήσιμο ποσό τους. Καθαρή αξία πώλησης θεωρείται το ποσό από την πώληση ενός στοιχείου του ενεργητικού στα πλαίσια μιας αμφοτεροβαρούς συναλλαγής στην οποία τα μέρη έχουν πλήρη γνώση και προσχωρούν οικειοθελώς, μετά από την αφαίρεση κάθε πρόσθετου άμεσου κόστους διάθεσης του στοιχείου ενεργητικού, ενώ, αξία χρήσης Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 80 είναι η παρούσα αξία των εκτιμώμενων μελλοντικών ταμειακών ροών που αναμένεται να εισρεύσουν στην επιχείρηση από τη χρήση ενός στοιχείου ενεργητικού και από την διάθεση του στο τέλος της εκτιμώμενης ωφέλιμης ζωής του. 8.3.11 Χρηματοοικονομικά μέσα i) Αρχική αναγνώριση Ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό ενεργητικού ή μία χρηματοοικονομική υποχρέωση αναγνωρίζονται στην κατάσταση οικονομικής θέσης του Ομίλου όταν προκύπτει ή όταν ο Όμιλος καθίσταται μέρος των συμβατικών όρων του μέσου. Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία ταξινομούνται, κατά την αρχική αναγνώριση, και μεταγενέστερα αποτιμώνται στο αποσβεσμένο κόστος, στην εύλογη αξία μέσω άλλων συνολικών εισοδημάτων και στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων. Ο Όμιλος αρχικά αποτιμά τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία στην εύλογη αξία τους. Οι εμπορικές απαιτήσεις (που δεν περιέχουν σημαντικό χρηματοοικονομικό στοιχείο) αποτιμώνται στην τιμή συναλλαγής. Προκειμένου ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο να ταξινομηθεί και να αποτιμηθεί στο αποσβεσμένο κόστος ή στην εύλογη αξία μέσω των συνολικών εισοδημάτων, πρέπει από αυτά να προκύπτουν ταμειακές ροές, οι οποίες να είναι αποκλειστικά πληρωμές κεφαλαίου και τόκων επί του αρχικού κεφαλαίου. Το επιχειρηματικό μοντέλο του Ομίλου για τη διαχείριση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων αναφέρεται στον τρόπο με τον οποίο διαχειρίζεται τις οικονομικές του δυνατότητες, προκειμένου να δημιουργήσει ταμειακές ροές. Το επιχειρηματικό μοντέλο καθορίζει εάν οι ταμειακές ροές θα προκύψουν από τη συλλογή συμβατικών ταμειακών ροών, πώληση των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων ή και από τα δύο. Η αγορά ή πώληση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων που απαιτούν την παράδοση περιουσιακών στοιχείων εντός χρονικού πλαισίου που καθορίζεται με κανονισμό ή σύμβαση στην αγορά αναγνωρίζονται κατά την ημερομηνία συναλλαγής δηλαδή κατά την ημερομηνία κατά την οποία ο Όμιλος δεσμεύεται να αγοράσει ή να πωλήσει το περιουσιακό στοιχείο. ii) Ταξινόμηση και μεταγενέστερη επιμέτρηση Για σκοπούς μεταγενέστερης επιμέτρησης, τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία ταξινομούνται στις κάτωθι κατηγορίες: Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 81 α) Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων περιλαμβάνουν τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που κατέχονται για εμπορικούς σκοπούς, τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που προσδιορίζονται κατά την αρχική αναγνώριση στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων ή τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που υποχρεωτικά θα πρέπει να επιμετρηθούν στην εύλογη αξία. Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού ταξινομούνται ως διακρατούμενα προς εμπορία εάν αποκτώνται με σκοπό την πώληση ή την επαναγορά τους στο εγγύς μέλλον. Παράγωγα περιλαμβανομένων των ενσωματωμένων παραγώγων επίσης ταξινομούνται ως κατεχόμενα προς εμπορία, εκτός εάν ορίζονται ως αποτελεσματικά μέσα αντιστάθμισης. Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία με ταμιακές ροές που δεν είναι μόνο πληρωμές κεφαλαίου και τόκων ταξινομούνται και αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων, ανεξάρτητα από το επιχειρηματικό μοντέλο. β) Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού σε αποσβεσμένο κόστος Ο Όμιλος αποτιμά τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε αποσβεσμένο κόστος εάν πληρούνται και οι δύο ακόλουθοι όροι: 1) Το χρηματοοικονομικό στοιχείο διατηρείται για διακράτηση χρηματοοικονομικών στοιχείων για τη συλλογή συμβατικών ταμειακών ροών και 2) οι συμβατικές ρήτρες του χρηματοοικονομικού στοιχείου δημιουργούν σε συγκεκριμένες ημερομηνίες ταμειακές ροές που αποτελούν μόνο πληρωμές κεφαλαίου και τόκων επί του υπολοίπου του αρχικού κεφαλαίου. Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία στο αποσβεσμένο κόστος επιμετρούνται στη συνέχεια χρησιμοποιώντας την μέθοδο (EIR) και υπόκεινται σε απομείωση. Τα κέρδη και οι ζημίες αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα όταν το περιουσιακό στοιχείο αποαναγνωρίζεται, τροποποιηθεί ή απομειωθεί. iii) Αποαναγνώριση Ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο αποαναγνωρίζεται κυρίως όταν: • Τα δικαιώματα λήψης ταμειακών ροών από το περιουσιακό στοιχείο έχουν λήξει, ή • Ο Όμιλος έχει μεταβιβάσει τα δικαιώματά του να λαμβάνει ταμειακές ροές από το περιουσιακό στοιχείο ή έχει αναλάβει την υποχρέωση να πληρώσει εξ ολοκλήρου τις λαμβανόμενες ταμειακές ροές χωρίς σημαντική καθυστέρηση σε τρίτο μέρος βάσει συμφωνίας και είτε (α) έχει μεταβιβάσει ουσιαστικά όλους τους κινδύνους και τα οφέλη του περιουσιακού στοιχείου είτε (β) δεν έχει μεταβιβάσει ούτε κρατήσει ουσιαστικά όλους τους κινδύνους και τις εκτιμήσεις του περιουσιακού στοιχείου, αλλά έχει μεταβιβάσει τον έλεγχο του περιουσιακού στοιχείου. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 82 iv) Απομείωση Ο Όμιλος αναγνωρίζει πρόβλεψη ζημιάς έναντι αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών για όλα τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που δεν αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων. Οι αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές βασίζονται στη διαφορά ανάμεσα σε όλες τις συμβατικές ταμειακές ροές που είναι απαιτητές και όλες τις προεξοφλημένες ταμειακές ροές που ο Όμιλος προσδοκά να εισπράξει. Για τις απαιτήσεις από πελάτες και τα συμβατικά περιουσιακά στοιχεία, ο Όμιλος εφαρμόζει την απλοποιημένη προσέγγιση για τον υπολογισμό των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών. Επομένως, σε κάθε ημερομηνία αναφοράς, επιμετράται η πρόβλεψη ζημιάς για ένα χρηματοοικονομικό μέσο σε ποσό ίσο με τις αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές καθ' όλη τη διάρκεια ζωής χωρίς να παρακολουθούν τις μεταβολές στον πιστωτικό κίνδυνο. 8.3.12 Αποθέματα Τα αποθέματα αποτιμώνται στη χαμηλότερη αξία μεταξύ κόστους κτήσεως και καθαρής ρευστοποιήσιμης αξίας. Το κόστος προσδιορίζεται με τη μέθοδο του μέσου σταθμικού κόστους. Το κόστος των ετοίμων προϊόντων και των ημιτελών αποθεμάτων περιλαμβάνει το κόστος των υλικών, το άμεσο εργατικό κόστος και αναλογία των γενικών εξόδων παραγωγής. Χρηματοοικονομικά έξοδα δεν περιλαμβάνονται στο κόστος κτήσεως των αποθεμάτων. Η καθαρή ρευστοποιήσιμη αξία είναι η εκτιμώμενη τιμή πώλησης κατά τη συνήθη ροή των δραστηριοτήτων της επιχείρησης, μείον το εκτιμώμενο κόστος που είναι αναγκαίο για να πραγματοποιηθεί η πώληση και προσδιορίζεται με βάση τις τρέχουσες τιμές πώλησης των αποθεμάτων στα πλαίσια της συνήθους δραστηριότητας αφαιρουμένων και των τυχόν εξόδων πώλησης, όπου συντρέχει περίπτωση. 8.3.13 Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα Τα ταμειακά διαθέσιμα και ταμειακά ισοδύναμα περιλαμβάνουν μετρητά στις τράπεζες και στο ταμείο καθώς και βραχυπρόθεσμες, υψηλής ρευστότητας επενδύσεις, όπως αξίες της χρηματαγοράς και τραπεζικές καταθέσεις με ημερομηνία λήξης σε τρεις μήνες ή λιγότερο. Οι αξίες της χρηματαγοράς είναι χρηματοοικονομικά περιουσιακά που απεικονίζονται στη εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων. Για τον σκοπό των Καταστάσεων Ταμιακών Ροών, τα ταμειακά διαθέσιμα και ταμειακά ισοδύναμα αποτελούνται από ταμειακά διαθέσιμα και ταμειακά ισοδύναμα όπως προσδιορίστηκαν ανωτέρω, χωρίς να περιλαμβάνονται τα εκκρεμή υπόλοιπα των τραπεζικών υπεραναλήψεων (bank overdrafts). Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 83 8.3.14 Ίδια Κεφάλαια Το μετοχικό κεφάλαιο προσδιορίζεται σύμφωνα με την ονομαστική αξία των μετοχών που έχουν εκδοθεί. Οι κοινές μετοχές ταξινομούνται στα ίδια κεφάλαια. Το μετοχικό κεφάλαιο περιλαμβάνει τις κοινές μετοχές της Εταιρείας. Έξοδα για την έκδοση μετοχών, εμφανίζονται μετά την αφαίρεση του σχετικού φόρου εισοδήματος, σε μείωση του προϊόντος της έκδοσης. Άμεσα έξοδα που σχετίζονται με την έκδοση μετοχών για την απόκτηση επιχειρήσεων περιλαμβάνονται στο κόστος κτήσεως της επιχειρήσεως που αποκτάται. Κατά την απόκτηση ιδίων μετοχών, το καταβληθέν τίμημα, συμπεριλαμβανομένων και των σχετικών δαπανών, απεικονίζεται μειωτικά των ιδίων κεφαλαίων. Κατά την αγορά, πώληση, έκδοση, ή ακύρωση ιδίων συμμετοχικών τίτλων της οικονομικής οντότητας δεν αναγνωρίζεται κανένα κέρδος ή ζημία στα αποτελέσματα. 8.3.15 Φορολογία εισοδήματος και αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος Η επιβάρυνση της περιόδου με φόρους εισοδήματος αποτελείται από τους τρέχοντες φόρους και τους αναβαλλόμενους φόρους, δηλαδή τους φόρους ή τις φορολογικές ελαφρύνσεις που σχετίζονται με τα οικονομικά οφέλη που προκύπτουν στην περίοδο αλλά έχουν ήδη καταλογιστεί ή θα καταλογιστούν από τις φορολογικές αρχές σε διαφορετικές περιόδους. Ο φόρος εισοδήματος αναγνωρίζεται στον λογαριασμό των αποτελεσμάτων της περιόδου, εκτός του φόρου εκείνου που αφορά συναλλαγές που καταχωρήθηκαν απευθείας στα ίδια κεφάλαια, στην οποία περίπτωση καταχωρείται απευθείας, κατά ανάλογο τρόπο, στα ίδια κεφάλαια. Οι τρέχοντες φόροι εισοδήματος περιλαμβάνουν τις βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις ή και απαιτήσεις προς τις δημοσιονομικές αρχές που σχετίζονται με τους πληρωτέους φόρους επί του φορολογητέου εισοδήματος της περιόδου και οι τυχόν πρόσθετοι φόροι εισοδήματος που αφορούν προηγούμενες χρήσεις. Οι τρέχοντες φόροι επιμετρούνται σύμφωνα με τους φορολογικούς συντελεστές και τους φορολογικούς νόμους που εφαρμόζονται στις διαχειριστικές περιόδους με τις οποίες σχετίζονται, βασιζόμενα στο φορολογητέο κέρδος για το έτος. Όλες οι αλλαγές στα βραχυπρόθεσμα φορολογικά στοιχεία του ενεργητικού ή τις υποχρεώσεις αναγνωρίζονται σαν μέρος των φορολογικών εξόδων στην κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσης. Ο αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος προσδιορίζεται με τη μέθοδο της υποχρέωσης που προκύπτει από τις προσωρινές διαφορές μεταξύ της λογιστικής αξίας και της φορολογικής βάσης των περιουσιακών στοιχείων και των υποχρεώσεων. Αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος δεν λογίζεται εάν προκύπτει από την αρχική αναγνώριση στοιχείου ενεργητικού ή παθητικού σε συναλλαγή, εκτός επιχειρηματικής συνένωσης, η οποία Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 84 όταν έγινε η συναλλαγή δεν επηρέασε ούτε το λογιστικό ούτε το φορολογικό κέρδος ή ζημία. Ο αναβαλλόμενος φόρος προσδιορίζεται με τους φορολογικούς συντελεστές που ισχύουν κατά την ημερομηνία του ισολογισμού. Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις αναγνωρίζονται κατά την έκταση στην οποία θα υπάρξει μελλοντικό φορολογητέο κέρδος για τη χρησιμοποίηση της προσωρινής διαφοράς που δημιουργεί την αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση. Η αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση επανεξετάζεται σε κάθε ημερομηνία ισολογισμού και μειώνεται κατά την έκταση που δεν είναι πλέον πιθανό ότι επαρκές φορολογητέο κέρδος θα είναι διαθέσιμο για να επιτρέψει την αξιοποίηση της ωφέλειας μέρους ή του συνόλου αυτής της αναβαλλόμενης φορολογικής απαίτησης. Ο αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος αναγνωρίζεται για τις προσωρινές διαφορές που προκύπτουν από επενδύσεις σε θυγατρικές και συνδεδεμένες επιχειρήσεις, με εξαίρεση την περίπτωση που η αναστροφή των προσωρινών διαφορών ελέγχεται από τον Όμιλο και είναι πιθανό ότι οι προσωρινές διαφορές δεν θα αναστραφούν στο μέλλον. Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις υπολογίζονται με τους φορολογικούς συντελεστές που αναμένονται να εφαρμοστούν στην περίοδο κατά την οποία θα τακτοποιηθεί η απαίτηση ή η υποχρέωση, λαμβάνοντας υπόψη τους φορολογικούς συντελεστές που έχουν θεσπιστεί ή ουσιωδώς θεσπιστεί, μέχρι την ημερομηνία του ισολογισμού. 8.3.16 Παροχές λόγω συνταξιοδότησης και Βραχυχρόνιες παροχές σε εργαζομένους α) Υποχρεώσεις συνταξιοδότησης Οι υποχρεώσεις για αποζημίωση συνταξιοδότησης υπολογίζονται στη προεξοφλημένη αξία των μελλοντικών παροχών που έχουν συσσωρευθεί κατά τη λήξη του έτους, με βάση την αναγνώριση δικαιώματος παροχών των εργαζομένων κατά τη διάρκεια της αναμενόμενης εργασιακής ζωής. Οι ανωτέρω υποχρεώσεις υπολογίζονται με βάση τις οικονομικές και αναλογιστικές παραδοχές που αναλύονται στη Σημείωση 9.14 και καθορίζονται χρησιμοποιώντας την αναλογιστική μέθοδο αποτίμησης των εκτιμώμενων μονάδων υποχρέωσης (Projected Unit Method). Τα καθαρά κόστη συνταξιοδότησης της περιόδου συμπεριλαμβάνονται στο κόστος μισθοδοσίας στην κατάσταση αποτελεσμάτων και αποτελούνται από τη παρούσα αξία των παροχών που έγιναν δεδουλευμένες κατά τη διάρκεια του έτους, τους τόκους επί της υποχρέωσης παροχών και το κόστος προγενέστερης υπηρεσίας. Τα αναλογιστικά κέρδη ή ζημίες που προκύπτουν από αναπροσαρμογές και αλλαγές σε αναλογιστικές παραδοχές χρεώνονται ή πιστώνονται στα ίδια κεφάλαια μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων κατά την περίοδο την οποία προκύπτουν. Οι υποχρεώσεις για παροχές συνταξιοδότησης δεν χρηματοδοτούνται. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 85 Β) Κρατικά Ασφαλιστικά Ταμεία Το προσωπικό της Εταιρείας καλύπτεται κυρίως από τον κύριο Κρατικό Ασφαλιστικό Φορέα (ΕΦΚΑ) που χορηγεί συνταξιοδοτικές και ιατροφαρμακευτικές παροχές. Κάθε εργαζόμενος είναι υποχρεωμένος να συνεισφέρει μέρος το μηνιαίου μισθού του στο ταμείο, ενώ τμήμα της συνολικής εισφοράς καλύπτεται από την Εταιρεία. Κατά τη συνταξιοδότηση το συνταξιοδοτικό ταμείο είναι υπεύθυνο για την καταβολή των συνταξιοδοτικών παροχών στους εργαζομένους. Κατά συνέπεια η Εταιρεία δεν έχει καμία νομική ή τεκμαρτή υποχρέωση για την πληρωμή μελλοντικών παροχών με βάση αυτό το πρόγραμμα. 8.3.17 Επιχορηγήσεις Ο Όμιλος αναγνωρίζει τις κρατικές επιχορηγήσεις οι οποίες ικανοποιούν αθροιστικά τα εξής κριτήρια: α) Υπάρχει τεκμαιρόμενη βεβαιότητα ότι η επιχείρηση έχει συμμορφωθεί ή πρόκειται να συμμορφωθεί µε τους όρους της επιχορήγησης και β) πιθανολογείται ότι το ποσό της επιχορήγησης θα εισπραχθεί. Καταχωρούνται στην εύλογη αξία και αναγνωρίζονται µε τρόπο συστηματικό στα έσοδα, µε βάση την αρχή του συσχετισμού των επιχορηγήσεων µε τα αντίστοιχα κόστη τα οποία και επιχορηγούν. Οι επιχορηγήσεις που αφορούν στοιχεία του ενεργητικού περιλαμβάνονται στις μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις ως έσοδο επόμενων χρήσεων και αναγνωρίζονται συστηματικά και ορθολογικά στα έσοδα κατά τη διάρκεια της ωφέλιμης ζωής του παγίου στοιχείου του ενεργητικού. 8.3.18 Προβλέψεις, Ενδεχόμενες Υποχρεώσεις και Απαιτήσεις Οι προβλέψεις για ενδεχόμενες υποχρεώσεις αναγνωρίζονται όταν: • Υπάρχει μία παρούσα νομική ή τεκμαιρόμενη δέσμευση ως αποτέλεσμα παρελθοντικών γεγονότων • Είναι πιθανόν ότι θα απαιτηθεί εκροή πόρων για τον διακανονισμό της δέσμευσης • Το απαιτούμενο ποσό μπορεί να εκτιμηθεί αξιόπιστα. Όπου υπάρχουν διάφορες παρόμοιες υποχρεώσεις, η πιθανότητα ότι θα απαιτηθεί εκροή κατά την εκκαθάριση προσδιορίζεται με την εξέταση της κατηγορίας υποχρεώσεων συνολικά. Πρόβλεψη αναγνωρίζεται ακόμα κι αν η πιθανότητα εκροής σχετικά με οποιοδήποτε στοιχείο που περιλαμβάνεται στην ίδια κατηγορία υποχρεώσεων μπορεί να είναι μικρή. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 86 Όταν μέρος ή το σύνολο της απαιτούμενης δαπάνης για τον διακανονισμό μιας πρόβλεψης αναμένεται να αποζημιωθεί από κάποιο άλλο μέρος, η αποζημίωση θα αναγνωρίζεται όταν και μόνον όταν, είναι κατ’ ουσία βέβαιο ότι η αποζημίωση θα εισπραχθεί, αν η οικονομική οντότητα διακανονίσει την υποχρέωση και αυτή αντιμετωπιστεί ως ένα ιδιαίτερο περιουσιακό στοιχείο. Το ποσό που αναγνωρίζεται για την αποζημίωση δεν υπερβαίνει το ποσό της πρόβλεψης. Το έξοδο σχετικά με μία πρόβλεψη παρουσιάζεται στα αποτελέσματα, καθαρό από το ποσό που αναγνωρίστηκε για την αποζημίωση. Οι προβλέψεις επανεξετάζονται σε κάθε ημερομηνία Ισολογισμού και προσαρμόζονται προκειμένου να απεικονίζουν την τρέχουσα καλύτερη εκτίμηση. Οι προβλέψεις αποτιμώνται στο προσδοκώμενο κόστος που απαιτείται για να προσδιοριστεί η παρούσα δέσμευση, με βάση τα πιο αξιόπιστα τεκμήρια που είναι διαθέσιμα κατά την ημερομηνία Ισολογισμού, περιλαμβάνοντας τους κινδύνους και τις αβεβαιότητες σχετικά με την παρούσα δέσμευση. Όταν η επίδραση της διαχρονικής αξίας του χρήματος είναι σημαντική, το ποσό της πρόβλεψης είναι η παρούσα αξία των εξόδων που αναμένονται να απαιτηθούν προκειμένου να τακτοποιηθεί η υποχρέωση. Το προ-φόρου επιτόκιο προεξόφλησης αντανακλά τις τρέχουσες εκτιμήσεις της αγοράς για τη διαχρονική αξία του χρήματος και τους συναφείς με την υποχρέωση κινδύνους. Το επιτόκιο δεν αντανακλά κινδύνους για τους οποίους οι μελλοντικές εκτιμήσεις ταμιακών ροών έχουν προσαρμοστεί. Όταν χρησιμοποιείται η μέθοδος της προεξόφλησης, η λογιστική αξία μιας πρόβλεψης αυξάνει σε κάθε περίοδο έτσι ώστε να αντανακλά την πάροδο του χρόνου. Αυτή η αύξηση αναγνωρίζεται ως κόστος στα αποτελέσματα. Πιθανές εισροές από οικονομικά οφέλη για τον Όμιλο που δεν πληρούν ακόμη τα κριτήρια ενός περιουσιακού στοιχείου θεωρούνται ενδεχόμενες απαιτήσεις. 8.3.19 Χρηματοοικονομικές Υποχρεώσεις Οι χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις του Ομίλου περιλαμβάνουν λογαριασμούς υπεραναλήψεως (overdraft), εμπορικές και άλλου είδους υποχρεώσεις. Οι χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις αναγνωρίζονται όταν ο Όμιλος συμμετέχει σε μία συμβατική συμφωνία του χρηματοοικονομικού μέσου και διαγράφονται όταν ο Όμιλος απαλλάσσεται από την υποχρέωση ή αυτή ακυρώνεται ή λήγει. Οι τόκοι αναγνωρίζονται ως έξοδο στο κονδύλι των “Χρηματοοικονομικών Εξόδων” στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 87 Οι εμπορικές υποχρεώσεις αναγνωρίζονται αρχικώς στην ονομαστική τους αξία και ακολούθως αποτιμώνται στο αποσβεσμένο κόστος μείον τις καταβολές διακανονισμού. Τα μερίσματα στους μετόχους περιλαμβάνονται στο κονδύλι “Λοιπές βραχυπρόθεσμες χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις” , όταν τα μερίσματα εγκρίνονται από τη Γενική Συνέλευση των Μετόχων. Τα κέρδη και οι ζημιές αναγνωρίζονται στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων όταν οι υποχρεώσεις διαγράφονται καθώς και μέσω της διενέργειας αποσβέσεων. 8.3.20 Αναγνώριση εσόδων και δαπανών Αναγνώριση εσόδων Τα έσοδα αναγνωρίζονται, όταν πιθανολογείται ότι μελλοντικά οικονομικά οφέλη θα εισρεύσουν στην οικονομική οντότητα και αυτά τα οφέλη μπορεί να επιμετρηθούν με αξιοπιστία. Το ποσό του εσόδου θεωρείται ότι μπορεί να μετρηθεί με αξιοπιστία, όταν όλες οι ενδεχόμενες υποχρεώσεις που σχετίζονται με την πώληση έχουν επιλυθεί. Τα διεταιρικά έσοδα μέσα στον Όμιλο απαλείφονται πλήρως. Η αναγνώριση των εσόδων γίνεται ως εξής: - Πωλήσεις αγαθών: Τα έσοδα επιμετρούνται στην εύλογη αξία του τιμήματος που εισπράχθηκε ή θα εισπραχθεί και αντιπροσωπεύουν ποσά εισπρακτέα για πλήθοντα αγαθά και υπηρεσίες, που παρέχονται κατά την κανονική ροή της λειτουργίας του Ομίλου, καθαρά από εκπτώσεις, ΦΠΑ και λοιπούς φόρους που σχετίζονται με πωλήσεις. Ο Όμιλος αναγνωρίζει στα αποτελέσματα της χρήσης τις πωλήσεις των αγαθών τη χρονική στιγμή που μεταβιβάζονται στον πελάτη τα οφέλη και οι κίνδυνοι που συνδέονται με την ιδιοκτησία αυτών των αγαθών. - Παροχή υπηρεσιών: Τα έσοδα από παροχή υπηρεσιών λογίζονται την περίοδο που παρέχονται οι υπηρεσίες, με βάση το στάδιο ολοκλήρωσης της παρεχόμενης υπηρεσίας σε σχέση με το σύνολο των παρεχόμενων υπηρεσιών. - Έσοδα από τόκους: Τα έσοδα από τόκους αναγνωρίζονται βάσει χρονικής αναλογίας και με την χρήση του πραγματικού επιτοκίου. Όταν υπάρχει απομείωση των απαιτήσεων, η λογιστική αξία αυτών μειώνεται στο ανακτήσιμο ποσό τους το οποίο είναι η παρούσα αξία των αναμενόμενων μελλοντικών ταμειακών ροών προεξοφλουμένων με το αρχικό πραγματικό επιτόκιο. Στην συνέχεια λογίζονται τόκοι με το ίδιο επιτόκιο επί της απομειωμένης (νέας λογιστικής) αξίας. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 88 - Έσοδα από δικαιώματα: Τα έσοδα από δικαιώματα αναγνωρίζονται σύμφωνα με την αρχή των δεδουλευμένων εσόδων/εξόδων, ανάλογα με την ουσία της σχετικής σύμβασης. - Έσοδα από μερίσματα: Τα έσοδα από τα μερίσματα θα αναγνωρίζονται όταν οριστικοποιείται το δικαίωμα είσπραξής τους από τους μετόχους. 8.3.21 Αναγνώριση εξόδων Τα έξοδα αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα σε δεδουλευμένη βάση. Οι πληρωμές που πραγματοποιούνται για λειτουργικές μισθώσεις μεταφέρονται στο αποτελέσματα ως έξοδα, κατά το χρόνο χρήσεως του μισθίου. Τα έξοδα από τόκους αναγνωρίζονται σε δεδουλευμένη βάση. 8.3.22 Μισθώσεις Ο Όμιλος και η Εταιρεία εφάρμοσε, για πρώτη φορά το ΔΠΧΑ 16 «Μισθώσεις» το οποίο αντικαθιστά τις πρόνοιες του ΔΛΠ 17 και ορίζει τις αρχές για την αναγνώριση, την επιμέτρηση, την παρουσίαση και τις γνωστοποιήσεις σχετικά με τις μισθώσεις. Το πρότυπο είναι υποχρεωτικό για τις λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την 1 Ιανουαρίου 2019 ή μεταγενέστερα. Το ΔΠΧΑ 16 έχει σημαντική επίδραση στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις του Ομίλου και της Εταιρείας, ιδιαίτερα στο σύνολο των περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων, στα αποτελέσματα, στις καθαρές ταμειακές ροές από λειτουργικές δραστηριότητες, στις καθαρές ταμειακές ροές από χρηματοδοτικές δραστηριότητες, και στην παρουσίαση της χρηματοοικονομικής θέσης. Η εκτίμηση του κατά πόσο μία συμφωνία περιέχει μία μίσθωση πραγματοποιείται κατά την έναρξη της συμφωνίας, λαμβάνοντας υπόψιν όλα τα στοιχεία και τις συνθήκες. Η επαναξιολόγηση μετά την έναρξη της συμφωνίας πραγματοποιείται όταν κάποιο από τα παρακάτω συμβαίνει: (α) Υπάρχει μεταβολή στους όρους της σύμβασης, εκτός κι αν η μεταβολή απλά ανανεώνει ή παρατείνει τη συμφωνία. (β) Ασκείται δικαίωμα ανανέωσης ή συμφωνείται μια παράταση, εκτός κι αν όρος της ανανέωσης ή της παράτασης αρχικά είχε περιληφθεί στη μισθωτική περίοδο. (γ) Υπάρχει μια μεταβολή στο κατά πόσο η εκπλήρωση εξαρτάται από ένα καθορισμένο περιουσιακό στοιχείο. (δ) Υπάρχει σημαντική αλλαγή στο περιουσιακό στοιχείο. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 89 Εάν μια συμφωνία επαναξιολογείται, η λογιστική αντιμετώπιση για μισθώσεις εφαρμόζεται από την ημερομηνία που η μεταβολή στις συνθήκες συνεπάγονται επαναξιολόγηση για τα (α), (γ) ή (δ), και από την ημερομηνία της ανανέωσης ή της παράτασης για την περίπτωση (β). Ο Όμιλος ως μισθωτής Η ιδιοκτησία ενός μισθωμένου περιουσιακού στοιχείου μεταβιβάζεται στο μισθωτή εάν μεταβιβάζονται ουσιαστικά στο μισθωτή όλοι οι κίνδυνοι ή οι ωφέλειες που σχετίζονται με την ιδιοκτησία του μισθωμένου περιουσιακού στοιχείου. Το σχετικό περιουσιακό στοιχείο αναγνωρίζεται κατά την έναρξη της μίσθωσης στην εύλογη αξία του μισθωμένου περιουσιακού στοιχείου ή εάν αυτή είναι χαμηλότερη, η παρούσα αξία των καταβολών μισθωμάτων πλέον κάποιων επιπρόσθετων μισθωμάτων, εάν υπάρχουν, που καλύπτονται από τον μισθωτή. Ένα αντίστοιχο ποσό αναγνωρίζεται ως μια υποχρέωση από χρηματοδοτική μίσθωση ανεξαρτήτως εάν μερικές από τις καταβολές μισθωμάτων είναι προκαταβολικά πληρωτέες κατά την έναρξη της μίσθωσης. Η μεταγενέστερη λογιστική αντιμετώπιση για τα περιουσιακά στοιχεία τα οποία έχουν αποκτηθεί με συμβάσεις χρηματοδοτικής μίσθωσης, π.χ. μέθοδοι απόσβεσης και ωφέλιμες ζωές, αντιστοιχεί σε αυτή που εφαρμόζεται σε συγκρίσιμα αποκτώμενα περιουσιακά στοιχεία. Η αντίστοιχη υποχρέωση από χρηματοδοτική μίσθωση μειώνεται με τις καταβολές των μισθωμάτων μείον τις χρηματοοικονομικές επιβαρύνσεις, οι οποίες αναγνωρίζονται ως έξοδα στα χρηματοοικονομικά έξοδα. Οι χρηματοοικονομικές επιβαρύνσεις αντιπροσωπεύουν ένα σταθερό περιοδικό επιτόκιο στο ανεξόφλητο υπόλοιπο της υποχρέωσης από τη χρηματοδοτική μίσθωση. Ο Όμιλος ως εκμισθωτής Οι μισθώσεις στις οποίες ο όμιλος δε μεταβιβάζει ουσιαστικά όλους τους κινδύνους και τις ωφέλειες του περιουσιακού στοιχείου κατατάσσονται ως λειτουργικές μισθώσεις. Αρχικά άμεσα κόστη που βαρύνουν τους εκμισθωτές στη διαπραγμάτευση και συμφωνία μιας λειτουργικής μίσθωσης προστίθενται στη λογιστικά αξία του μισθωμένου περιουσιακού στοιχείου και αναγνωρίζονται καθ΄ όλη τη διάρκεια της μίσθωσης ως έσοδα μίσθωσης. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 90 8.4 Διαχείριση χρηματοοικονομικού κινδύνου Παράγοντες χρηματοοικονομικού κινδύνου Ο Όμιλος εκτίθεται σε χρηματοοικονομικούς κινδύνους όπως κινδύνους αγοράς (μεταβολές σε συναλλαγματικές ισοτιμίες, τιμές αγοράς), πιστωτικό κίνδυνο, κίνδυνο ρευστότητας, κίνδυνο ταμειακών ροών και κίνδυνο εύλογης αξίας από μεταβολές επιτοκίων. Το γενικό πρόγραμμα διαχείρισης κινδύνων του Ομίλου εστιάζεται στη μη προβλεψιμότητα των χρηματοπιστωτικών αγορών και επιδιώκει να ελαχιστοποιήσει την ενδεχόμενη αρνητική τους επίδραση στη χρηματοοικονομική απόδοση του Ομίλου. (α) Κίνδυνος αγοράς Συναλλαγματικός κίνδυνος Ο Όμιλος δραστηριοποιείται στην παραγωγή και εμπορία κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων και προϊόντων Αλουμινίου και συνεπώς εκτίθεται σε συναλλαγματικό κίνδυνο. Αυτός ο κίνδυνος προκύπτει κυρίως από μελλοντικές εμπορικές συναλλαγές, απαιτήσεις και υποχρεώσεις σε ξένο νόμισμα. Οι επενδύσεις της Εταιρείας στις θυγατρικές εξωτερικού δεν αντισταθμίζονται, διότι αυτές οι συναλλαγματικές θέσεις θεωρούνται ότι είναι μακροχρόνιας φύσης. Κίνδυνος αστάθειας στην ισοτιμία μεταξύ Ευρώ, Λέου Ρουμανίας και Λεβ Βουλγαρίας δεν επηρεάζει σημαντικά τα ίδια κεφάλαια και την κερδοφορία του Ομίλου. Ο κίνδυνος αυτός δεν κρίνεται σημαντικός καθώς οι ισοτιμία αυτές, τα τελευταία χρόνια, παραμένουν σταθερές. Ο σκοπός της διαχείρισης του συναλλαγματικού κινδύνου είναι ο έλεγχος της έκθεσης της Εταιρείας στον κίνδυνο αυτό, στο πλαίσιο αποδεκτών παραμέτρων. (ii) Κίνδυνος τιμής Συνίσταται στον κίνδυνο μεταβολή της τιμής της βασικής πρώτης ύλης του Ομίλου, η οποία είναι το αλουμίνιο κατά κύριο λόγο. Η τιμή του επηρεάζεται από την προσφορά, τη ζήτηση και το ύψος αποθεμάτων σε παγκόσμιο επίπεδο. Ο σκοπός της διαχείρισης αυτού του κινδύνου είναι να ελέγχει την έκθεση του Ομίλου σε αυτόν, στο πλαίσιο αποδεκτών παραμέτρων, με παράλληλη βελτιστοποίηση των αποδόσεων. (β) Πιστωτικός κίνδυνος Ο Όμιλος έχει σημαντικές συγκεντρώσεις πιστωτικού κινδύνου. Σε τακτά χρονικά διαστήματα ελέγχει την εισπραξιμότητα των απαιτήσεων και αναλόγως ελέγχει εάν συντρέχουν λόγοι απομείωσης. Οι πωλήσεις Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 91 γίνονται κυρίως σε πελάτες με αξιολογημένο ιστορικό πιστώσεων, ενώ σε περιπτώσεις καθυστέρησης στην είσπραξη των απαιτήσεων εξετάζεται ο λογιστικός χειρισμός των απαιτήσεων. (γ) Κίνδυνος ρευστότητας Ο κίνδυνος ρευστότητας διατηρείται σε χαμηλά επίπεδα, διατηρώντας επαρκή διαθέσιμα, καθώς και όρια υπερανάληψης σε αναγνωρισμένα τραπεζικά ιδρύματα. (δ) Κίνδυνος ταμειακών ροών και κίνδυνος μεταβολών εύλογης αξίας λόγω μεταβολών των επιτοκίων Τα λειτουργικά έσοδα και ταμειακές ροές του Ομίλου εξαρτώνται από μεταβολές στις τιμές των επιτοκίων. Ο Όμιλος έχει στο ενεργητικό του έντοκα στοιχεία, τα οποία τοποθετούνται σε επενδύσεις χαμηλού κινδύνου. Ο Όμιλος έχει μακροπρόθεσμες και βραχυπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις και συνεπώς υφίσταται κίνδυνος από μεταβολές των επιτοκίων. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 92 8.5 Δομή του Ομίλου και μέθοδος ενοποίησης εταιρειών Οι εταιρείες του Ομίλου οι οποίες περιλαμβάνονται στις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις, είναι οι εξής: % Συμμετοχής Εταιρείες Έδρα Μέθοδος Δραστηριότητα 2019 2018 Ενοποίησης - - Μητρική Συμμετοχή ΒΙΟΚΑΡΠΕΤ ΑΕ Λάρισα Παραγωγή & Εμπορία προϊόντων δαπέδου ΕΞΑΛΚΟ ΑΕ Λάρισα Βιομηχανία Αλουμινίου 98,39% 98,39% Ολική Άμεση EXALCO ROMANIA SRL Βουκουρέστι Εμπορία προϊόντων αλουμινίου 98,39% 98,39% Ολική Έμμεση EXALCO BULGARIA AD Σόφια Εμπορία προϊόντων αλουμινίου 98,52% 98,52% Ολική Άμεση & Έμμεση ALBIO DATA AE Λάρισα Συστήματα & Προϊόντα Πληροφορικής 90,00% 90,00% Ολική Άμεση ΥΒΡΙΔΙΚΑ ΑΙΓΑΙΟΥ ΙΚΕ Λάρισα Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας 60,00% 60,00% Ολική Άμεση ΥΒΡΙΔΙΚΑ ΡΟΔΟΥ ΙΚΕ Λάρισα Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας 60,00% 60,00% Ολική Άμεση ΥΒΡΙΔΙΚΑ ΚΩ ΙΚΕ Λάρισα Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας 60,00% 60,00% Ολική Άμεση Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 93 8. Σημειώσεις επί των οικονομικών καταστάσεων 9.1 Ιδιοχρησιμοποιούμενα ενσώματα πάγια στοιχεία Τα ενσώματα πάγια στοιχεία του ενεργητικού του Ομίλου και της Εταιρείας αναλύονται ως εξής: Πίνακας μεταβολών παγίων Ομίλου ποσα σε € Κτίρια και εγκαταστάσεις Γήπεδα Μηχαν/κός εξοπλισμός Έπιπλα και λοιπός εξοπλισμός Μεταφορικά μέσα Ακινητοποιήσεις υπό εκτέλεση Σύνολο Αξία κτήσης Υπόλοιπο έναρξης 1/1/2018 Προσθήκες περιόδου Μεταφορές από ακινητοποιήσεις υπό εξέλιξη Πωλήσεις/ διαγραφές/μειώσεις 10.806.379,39 33.118.581,39 59.910.199,14 1.015.605,94 11.471.873,40 23.108,95 116.345.748,21 8.203,88 43.692,00 2.588.212,12 40.005,36 173.007,41 1.259.534,25 4.112.655,02 - 547.658,22 334.646,25 - - (882.304,47) - (561,90) 10.814.021,37 (4.517,81) 33.705.413,80 (2.532.541,45) 60.300.516,06 (17.013,37) 1.038.597,93 (32.742,51) 11.612.138,30 (43,04) 400.295,69 (2.587.420,07) 117.870.983,16 Υπόλοιπο έναρξης 1/1/2018 - 12.680.660,14 41.286.151,51 821.097,11 9.991.547,09 - 64.779.455,86 Αποσβέσεις - 741.905,24 2.672.486,73 60.607,62 226.919,47 - 3.701.919,06 Μεταφορές από /(σε) επενδυτικά ακίνητα - - - - - - - Μειώσεις Αποσβέσεων - (1.248,75) 13.421.316,63 (1.812.662,20) 42.145.976,03 (16.949,59) 864.755,14 (33.217,98) 10.185.248,58 - (1.864.078,51) 66.617.296,41 10.814.021,37 20.284.097,16 18.154.540,03 173.842,79 1.426.889,72 400.295,69 51.253.686,75 Υπόλοιπο τέλους 31/12/2018 Αποσβέσεις Υπόλοιπο τέλους 31/12/2018 Αναπόσβεστη αξία 31/12/2018 Κτίρια και εγκαταστάσεις Γήπεδα Μηχαν/κός εξοπλισμός Έπιπλα και λοιπός εξοπλισμός Μεταφορικά μέσα Ακινητοποιήσεις υπό εκτέλεση Σύνολο Αξία κτήσης Υπόλοιπο έναρξης 1/1/2019 Προσθήκες περιόδου Μεταφορές από ακινητοποιήσεις υπό εξέλιξη Μεταφορές από /(σε) επενδυτικά ακίνητα 10.814.021,37 27.834,30 33.705.413,80 177.499,69 60.300.516,06 5.745.951,69 1.038.597,93 108.898,39 11.612.138,30 128.579,48 400.295,69 549.708,89 117.870.983,16 - 19.256,23 383.714,30 - - (402.970,53) - 6.738.472,44 - - - - - - - (166.132,35) (317.988,18) (540.961,92) (19.355,92) 456.997,47 - (587.440,90) 10.675.723,32 (533.450,76) 33.050.730,77 (15.114,14) 65.874.105,99 1.128.140,40 (3.243,45) 12.194.471,80 547.034,05 (551.808,35) 123.470.206,33 Υπόλοιπο έναρξης 1/1/2019 - 13.421.316,63 42.145.976,03 864.755,14 10.185.248,58 - 66.617.296,39 Αποσβέσεις - 703.648,32 2.737.690,24 46.046,99 231.532,44 - 3.718.917,99 Μεταφορές από /(σε) επενδυτικά ακίνητα Λοιπές μεταφορές - - - - - - - - (89.907,79) (501.802,18) (29.778,96) 450.977,70 - (170.511,23) Μειώσεις Αποσβέσεων - (577.103,11) 13.457.954,06 (5.308,92) 44.376.555,17 (644,08) 880.379,09 (1.259,23) 10.866.499,50 - (584.315,33) 69.581.387,82 10.675.723,32 19.592.776,71 21.497.550,82 247.761,31 1.327.972,30 547.034,05 53.888.818,51 Λοιπές μεταφορές Πωλήσεις/ διαγραφές/μειώσεις Υπόλοιπο τέλους 31/12/2019 Αποσβέσεις Υπόλοιπο τέλους 31/12/2019 Αναπόσβεστη αξία 31/12/2019 Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 94 Πίνακας μεταβολών παγίων Εταιρείας ποσα σε € Κτίρια και εγκαταστάσεις Γήπεδα Μηχαν/κός εξοπλισμός Έπιπλα και λοιπός εξοπλισμός Μεταφορικά μέσα Ακινητοποιήσεις υπό εκτέλεση Σύνολο Αξία κτήσης Υπόλοιπο έναρξης 1/1/2018 4.928.645,28 9.691.458,73 2.202.329,24 71.324,24 6.690.578,64 - 23.584.336,13 - 43.692,00 2.460,00 - 1.362,30 59.763,98 107.278,28 4.928.645,28 9.735.150,73 2.204.789,24 71.324,24 6.691.940,94 59.763,98 23.691.614,41 Προσθήκες περιόδου Πωλήσεις/ διαγραφές/μειώσεις Υπόλοιπο τέλους 31/12/2018 Αποσβέσεις Υπόλοιπο έναρξης 1/1/2018 - 5.291.442,77 1.592.121,81 65.372,95 5.692.686,15 - 12.641.623,68 Αποσβέσεις - 273.252,75 46.043,14 3.930,10 146.073,32 - 469.299,31 Μειώσεις Αποσβέσεων - 5.564.695,52 1.638.164,95 69.303,05 5.838.759,47 - 13.110.922,99 4.928.645,28 4.170.455,22 566.624,29 2.021,19 853.181,47 59.763,98 10.580.691,43 Υπόλοιπο τέλους 31/12/2018 Αναπόσβεστη αξία 31/12/2018 Κτίρια και εγκαταστάσεις Γήπεδα Μηχαν/κός εξοπλισμός Μεταφορικά μέσα Έπιπλα και λοιπός εξοπλισμός Ακινητοποιήσεις υπό εκτέλεση Σύνολο Αξία κτήσης Υπόλοιπο έναρξης 1/1/2019 Προσθήκες περιόδου Μεταφορές από ακινητοποιήσεις υπό εξέλιξη Λοιπές μεταφορές Πωλήσεις/ διαγραφές/μειώσεις Υπόλοιπο τέλους 31/12/2019 4.928.645,28 - 9.735.150,73 21.118,65 2.204.789,24 2.602.811,50 71.324,24 - 6.691.940,94 13.104,00 59.763,98 59.763,98 9.400,00 23.691.614,41 (59.763,98) - 2.646.434,15 (166.132,35) 166.132,35 644,08 (644,08) 4.762.512,93 (406.832,91) 9.515.568,82 4.867.364,72 71.968,32 6.704.400,86 9.400,00 (406.832,91) 25.931.215,65 - - 13.110.922,99 Αποσβέσεις Υπόλοιπο έναρξης 1/1/2019 5.564.695,52 1.638.164,95 69.303,05 5.838.759,47 - Αποσβέσεις - 275.443,73 116.406,73 2.097,07 143.714,04 - 537.661,57 Μειώσεις Αποσβέσεων - (331.651,75) (644,08) 644,08 - (331.651,75) - 5.508.487,50 1.754.571,68 70.756,04 5.983.117,59 - 13.316.932,81 4.762.512,93 4.007.081,33 3.112.793,04 1.212,28 721.283,27 9.400,00 12.614.282,85 Υπόλοιπο τέλους 31/12/2019 Αναπόσβεστη αξία 31/12/2019 Επί των παγίων στοιχείων του Ομίλου υπάρχουν υποθήκες και προσημειώσεις ποσού € 90.720.000,00 σε ασφάλεια τραπεζικών δανείων ύψους € 78.000.000,00. 9.2 Επενδύσεις σε Ακίνητα Τα επενδυτικά ακίνητα προορίζονται για τη δημιουργία εσόδων από ενοίκια ή κέρδους από την μεταπώληση τους. Τα ακίνητα που αξιοποιούνται για τις λειτουργικές δραστηριότητες του Ομίλου δεν θεωρούνται επενδυτικά αλλά λειτουργικά. Αυτό αποτελεί και το κριτήριο διαχωρισμού μεταξύ των επενδυτικών και των λειτουργικών ακινήτων. Τα επενδυτικά ακίνητα ως μακροπρόθεσμα στοιχεία ενεργητικού εμφανίζονται στο ιστορικό κόστος κτήσεως μετά από την αφαίρεση των σωρευμένων αποσβέσεων και ζημίας απομείωσης εκτός από την κατηγορία Γήπεδα – Οικόπεδα, όπου απεικονίζεται στο ιστορικό κόστος κτήσεως απαλλαγμένο από τυχόν ζημία απομείωσης. Τα έσοδα από τα ενοίκια καταχωρούνται στα λοιπά λειτουργικά έσοδα της κατάστασης αποτελεσμάτων. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 95 Η Εταιρεία στις 31.12.2019 εμφάνισε στον Ισολογισμό στο λογαριασμό επενδύσεις σε ακίνητα ποσό € 4.578.669,64 που αφορά ακίνητα της Εταιρείας που εκμισθώνονται ή που είναι διαθέσιμα προς εκμίσθωση. Το υπόλοιπο του λογαριασμού επενδύσεων σε ακίνητα του Ομίλου κατά την 31/12/2019 ανήλθε σε € 6.004.649,89 και αφορά επενδυτικά ακίνητα των θυγατρικών στη Βουλγαρία (Exalco Bulgaria) ποσού € 2.870.903,91και στην Ελλάδα ποσού € 3.133.745,98. Η κατεχόμενη επένδυση σε ακίνητα για τον Όμιλο και την Εταιρεία αναλύεται ως εξής : Όμιλος Εταιρεία Αξία κτήσης Υπόλοιπο έναρξης 1/1/2018 Πωλήσεις/ διαγραφές/μειώσεις Υπόλοιπο τέλους 31/12/2018 8.864.024,16 5.090.593,35 (2.019.091,64) 6.844.932,52 5.090.593,35 827.242,42 412.994,47 Αποσβέσεις Υπόλοιπο έναρξης 1/1/2018 Αποσβέσεις Μειώσεις Αποσβέσεων Υπόλοιπο τέλους 31/12/2018 Αναπόσβεστη αξία 31/12/2018 49.468,68 49.464,62 (268.428,34) 608.282,76 462.459,09 6.236.649,77 4.628.134,26 Όμιλος Εταιρεία Αξία κτήσης Υπόλοιπο έναρξης 1/1/2019 Πωλήσεις/ διαγραφές/μειώσεις Υπόλοιπο τέλους 31/12/2019 6.844.932,52 (239.284,60) 6.605.647,92 5.090.593,35 5.090.593,35 608.282,76 462.459,09 27.994,41 49.464,62 (35.279,14) 600.998,03 511.923,71 6.004.649,89 4.578.669,64 Αποσβέσεις Υπόλοιπο έναρξης 1/1/2019 Αποσβέσεις Μειώσεις Αποσβέσεων Υπόλοιπο τέλους 31/12/2019 Αναπόσβεστη αξία 31/12/2019 Το έσοδο ενοικίων από επενδυτικά ακίνητα στη χρήση της Εταιρείας είναι 174.300,00 € και του Ομίλου 498.780,00 € εκ των οποίων 96.300,00 € αφορά ενοικίαση ακινήτων σε θυγατρικές εταιρείες και σε επίπεδο ομίλου έχει γίνει απαλοιφή. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 96 9.3 Άυλα περιουσιακά στοιχεία Τα άυλα στοιχεία του ενεργητικού του Ομίλου και της Εταιρείας αφορούν λογισμικά προγράμματα και αναλύονται ως εξής: Όμιλος Εταιρεία Αξία κτήσης Υπόλοιπο έναρξης 1/1/2018 784.147,85 198.228,06 17.328,39 440,00 (107,38) 801.368,86 198.668,06 748.876,42 197.831,31 21.469,06 770.345,48 132,71 197.964,02 31.023,38 704,04 Προσθήκες περιόδου Πωλήσεις/ διαγραφές/μειώσεις Υπόλοιπο τέλους 31/12/2018 Αποσβέσεις Υπόλοιπο έναρξης 1/1/2018 Αποσβέσεις Υπόλοιπο τέλους 31/12/2018 Αναπόσβεστη αξία 31/12/2018 Όμιλος Εταιρεία Αξία κτήσης Υπόλοιπο έναρξης 1/1/2019 801.368,86 38.389,96 198.668,06 440,00 839.758,82 199.108,06 770.345,48 197.964,02 27.419,17 797.764,65 255,20 198.219,22 41.994,17 888,84 Προσθήκες περιόδου Πωλήσεις/ διαγραφές/μειώσεις Υπόλοιπο τέλους 31/12/2019 Αποσβέσεις Υπόλοιπο έναρξης 1/1/2019 Αποσβέσεις Υπόλοιπο τέλους 31/12/2019 Αναπόσβεστη αξία 31/12/2019 9.4 Επενδύσεις σε Θυγατρικές και Συγγενείς επιχειρήσεις Οι επενδύσεις της Εταιρείας σε θυγατρικές επιχειρήσεις έχουν ως εξής: ποσά σε € Υπόλοιπο έναρξης Επενδυσεις σε θυγατρικές Υπόλοιπο λήξης Εταιρεία 31/12/2019 31/12/2018 16.798.448,65 2.900,00 16.801.348,65 Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 16.798.448,65 16.798.448,65 97 Στις οικονομικές καταστάσεις της μητρικής Εταιρείας, οι επενδύσεις στις θυγατρικές και στις συγγενείς παρουσιάζονται στο κόστος ίδρυσης/κτήσης μείον τυχόν απομείωση του περιουσιακού στοιχείου. Κατά την 31 Δεκεμβρίου 2019 πραγματοποιήθηκε έλεγχος απομείωσης των εταιρειών του Ομίλου με τη μέθοδο της αξίας χρήσης (value in use) και την καθαρή τους θέση. Από τον ανωτέρω έλεγχο δεν προέκυψε ζημία απομείωσης για τις Εταιρείες του Ομίλου. Η ανακτήσιμη αξία προσεγγίσθηκε βάσει αξίας χρήσεως (value in use). Η αξία χρήσεως προκύπτει ως η παρούσα αξία προβλεπόμενων μελλοντικών ταμειακών ροών των εταιρειών προεξοφλημένες σε επιτόκιο που αντικατοπτρίζει τη χρονική αξία του χρήματος και τον κίνδυνο που σχετίζεται με τις εταιρείες. Ο υπολογισμός αυτός χρησιμοποιεί προβλέψεις ταμειακών ροών που έχουν εγκριθεί από τη διοίκηση και καλύπτουν πενταετή περίοδο με αναγωγή στο διηνεκές. Ο υπολογισμός της αξίας της χρήσης βασίστηκε στις παρακάτω βασικές παραδοχές: • Δείκτης συνεχούς ανάπτυξης (constant growth rate) 2%, με βάση την αναμενόμενη μεταβολή του Ακαθάριστου Εθνικού Προϊόντος της χώρας, στην οποία βρίσκονται οι θυγατρικές εταιρείες. • Συντελεστής προεξόφλησης μετά φόρου 8,5% εφαρμόστηκε για τον προσδιορισμό των ανακτήσιμων ποσών. • Απολογιστικά Οικονομικά στοιχεία των χρήσεων 2015-2019 και προβλέψεις επόμενης πενταετίας. Οι βασικές παραδοχές, που περιγράφονται παραπάνω, μπορεί να μεταβληθούν με τη μεταβολή των οικονομικών συνθηκών και των συνθηκών αγοράς. Ο Όμιλος εκτιμά ότι, πιθανές λογικές μεταβολές σε αυτές τις παραδοχές δεν αναμένεται να προκαλέσουν τη μείωση των ανακτήσιμων ποσών, για κάθε μία από τις θυγατρικές, χαμηλότερα από τη λογιστική τους αξία. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 98 9.5 Περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης ποσά σε € Κτίρια και εγ καταστάσεις Μηχαν/κός εξοπλισμός Μεταφορικά μέσα Σύνολο Αξία κτήσης Υπόλοιπο έναρξης 1/1/2019 Προσθήκες περιόδου - - 2.864.115,03 - 3.460.914,67 Μεταφορές από ακινητοποιήσεις υπό εξέλιξη - - - Λοιπές μεταφορές - - - - - Πωλήσεις/ διαγραφές/μειώσεις Υπόλοιπο τέλους 31/12/2019 (318.411,40) 2.545.703,63 3.460.914,67 - 273.954,23 6.598.983,93 (318.411,40) 273.954,23 6.280.572,53 Αποσβέσεις Υπόλοιπο έναρξης 1/1/2019 Αποσβέσεις - - - - 703.305,11 278.616,20 89.706,99 1.071.628,30 - - - - (30.992,72) - - (30.992,72) 672.312,40 278.616,20 89.706,99 1.040.635,58 1.873.391,24 3.182.298,47 184.247,24 5.239.936,95 Μεταφορές από /(σε) επενδυτικά ακίνητα Μειώσεις Αποσβέσεων Υπόλοιπο τέλους 31/12/2019 Αναπόσβεστη αξία 31/12/2019 ποσά σε € Κτίρια και εγ καταστάσεις Μηχαν/κός εξοπλισμός Μεταφορικά μέσα Σύνολο Αξία κτήσης Υπόλοιπο έναρξης 1/1/2019 Προσθήκες περιόδου - - 1.737.515,17 - - - 26.306,21 1.763.821,38 Μεταφορές από ακινητοποιήσεις υπό εξέλιξη - - - - Λοιπές μεταφορές - - - - Πωλήσεις/ διαγραφές/μειώσεις - - - - Υπόλοιπο τέλους 31/12/2019 1.737.515,17 - 26.306,21 1.763.821,38 Αποσβέσεις Υπόλοιπο έναρξης 1/1/2019 - - - - 510.957,03 - 13.201,31 524.158,34 Μεταφορές από /(σε) επενδυτικά ακίνητα - - - - Μειώσεις Αποσβέσεων - - - - 510.957,03 - 13.201,31 524.158,34 1.226.558,14 - 13.104,90 1.239.663,04 Αποσβέσεις Υπόλοιπο τέλους 31/12/2019 Αναπόσβεστη αξία 31/12/2019 Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 99 9.6 Λοιπές Μακροπρόθεσμές Απαιτήσεις Στο συγκεκριμένο λογαριασμό παρακολουθούνται οι δοσμένες εγγυήσεις του Ομίλου και της Εταιρείας. Η κίνηση του συγκεκριμένου λογαριασμού έχει ως εξής: Όμιλος ποσά σε € 31/12/2019 Αρχή χρήσης 31/12/2018 31/12/2019 31/12/2018 335.840,23 258.406,23 Εγγύησεις ενοικίων - ρεύματος - leasing αυτ/των 125.884,03 84.000,00 Επιστροφη - διαγραφή εγγυήσεων Τέλος χρήσης Εταιρεία 132.450,03 - - (70.866,25) (6.566,00) (5.461,82) (6.566,00) 264.973,98 335.840,23 120.422,21 125.884,03 9.7 Αναβαλλόμενη φορολογία Ο υπολογισμός των αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων και υποχρεώσεων διενεργείται στο επίπεδο της κάθε επιμέρους Εταιρείας του Ομίλου και στο βαθμό που προκύπτουν και απαιτήσεις και υποχρεώσεις, συμψηφίζονται μεταξύ τους (στο επίπεδο της κάθε επιμέρους Εταιρείας). Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις συμψηφίζονται όταν υπάρχει εφαρμόσιμο νομικό δικαίωμα να συμψηφισθούν οι τρέχουσες φορολογικές απαιτήσεις έναντι των τρεχουσών φορολογικών υποχρεώσεων και όταν οι αναβαλλόμενοι φόροι εισοδήματος αφορούν στην ίδια φορολογική αρχή. Τα συμψηφισμένα ποσά είναι τα παρακάτω: ποσά σε € Όμιλος 31/12/2019 31/12/2018 Αναβαλλόμενη Αναβαλλόμενη Αναβαλλόμενη Φορολογική Φορολογική Φορολογική Απαίτηση Υποχρέωση Απαίτηση Εταιρεία 31/12/2019 31/12/2018 Αναβαλλόμενη Αναβαλλόμενη Αναβαλλόμενη Φορολογική Φορολογική Φορολογική Απαίτηση Υποχρέωση Απαίτηση Αναβαλλόμενη Φορολογική Υποχρέωση Μη Κυκλοφορούντα Στοιχεία Από Έξοδα Πολυέτους Απόσβεσης που δεν αναγνωρίζονται σαν Άυλα Περιουσιακά Στοιχεία Ενσώματες Ακινητοποιήσεις (5.368,86) - (5.563,22) (823.137,25) - (881.197,09) Περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης (562.813,72) - Αποθέματα 56.195,83 - 58.984,48 - - Απαιτήσεις 1.844.996,36 324.042,02 - 1.860.234,30 989.391,67 - 647.432,98 - 243.405,74 573.724,34 - 281.931,30 - 65.229,11 302.800,11 (84.850,99) 1.566.193,47 54.708,23 54.708,23 (59.216,52) 2.244.564,91 59.309,86 59.309,86 - (8.140,59) Αναβαλλόμενη Φορολογική Υποχρέωση - 1,87 - 608.257,85 - 761.811,37 - (297.519,13) - - - Κυκλοφορούντα Στοιχεία Ιδια κεφάλαια Μακροπρόθεσμες Υποχρεώσεις Προβλέψεις για παροχές σε εργαζομένους Υποχρεώσεις από συμβάσεις μισθώσεων Βραχυπρόθεσμες Υποχρεώσεις Βραχυπρόθεσμες Υποχρεώσεις Σύνολο (121.903,64) 1.196.156,69 - - - 759.347,07 - - - 66.432,06 - - - 1.587.592,37 - Ο αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος υπολογίζεται επί των προσωρινών διαφορών, με τη χρησιμοποίηση των φορολογικών συντελεστών που αναμένεται να ισχύουν στις χώρες όπου δραστηριοποιούνται οι εταιρείες του Ομίλου κατά την ημερομηνία ανάκτησης ή διακανονισμού. Για τον υπολογισμό της αναβαλλόμενης φορολογίας της μητρικής, καθώς και των θυγατρικών που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα χρησιμοποιήθηκε ο φορολογικός συντελεστής των ετών, όπου Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 100 αναμένεται να γίνει η διευθέτηση των προσωρινών διαφορών. Ο φορολογικός συντελεστής για τη χρήση 2019 θα ανέλθει σε 24%. Οι μεταβολές του κονδυλίου και η επίδραση στα αποτελέσματα χρήσης και στα Ίδια Κεφάλαια απεικονίζεται στον παρακάτω πίνακα. Ποσά σε € Όμιλος Αναγνωρισμένο Αναγνωρισμένο Υπόλοιπο 31/12/2018 στα ίδια στα αποτελέσματα κεφάλαια Από Έξοδα Πολυέτους Απόσβεσης που δεν αναγνωρίζονται σαν Άυλα Περιουσιακά Στοιχεία Ενσώματες Ακινητοποιήσεις Περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης Αποθέματα Απαιτήσεις Προβλέψεις για παροχές σε εργαζομένους Υπόλοιπο 31/12/2019 (5.563,22) 194,36 - (5.368,86) (881.197,09) 58.984,48 1.860.234,30 281.931,30 58.059,84 (562.813,72) (2.788,65) (15.237,94) (48.731,61) 10.206,06 (823.137,25) (562.813,72) 56.195,83 1.844.996,36 243.405,74 Υποχρεώσεις από συμβάσεις μισθώσεων Βραχυπρόθεσμες Υποχρεώσεις Ίδια κεφάλαια Σύνολο (118.526,38) 989.391,67 2.185.255,06 573.724,34 (21.032,84) (665.349,65) (683.975,87) 10.206,06 573.724,34 (139.559,22) 324.042,02 1.511.485,24 Κατάσταση Οικονομικής Θέσης Αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση Αναβαλλόμενη φορολογική υποχρέωση Σύνολο 2.244.564,91 59.309,86 2.185.255,04 1.566.193,47 54.708,23 1.511.485,24 Ποσά σε € Αναγ νωρισμένο Υπόλοιπο 31/12/2018 στα αποτελέσματα Από Έξοδα Πολυέτους Απόσβεσης που δεν αναγνωρίζονται σαν Άυλα Περιουσιακά Στοιχεία Ενσώματες Ακινητοποιήσεις Περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης Αποθέματα Απαιτήσεις Προβλέψεις για παροχές σε εργαζομένους Βραχυπρόθεσμες Υποχρεώσεις Υποχρεώσεις από συμβάσεις μισθώσεων Σύνολο Κατάσταση Οικονομικής Θέσης Αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση Αναβαλλόμενη φορολογική υποχρέωση Σύνολο 1.587.592,37 1.587.592,37 Αναγ νωρισμένο στα ίδια κεφάλαια Υπόλοιπο 31/12/2019 1,87 (8.142,47) - (8.140,60) 761.811,37 759.347,07 66.432,06 (153.553,52) (297.519,13) (111.914,09) (726,08) - 608.257,85 (297.519,13) 647.432,98 65.229,11 1.587.592,37 (121.903,64) 302.800,11 (390.958,80) (476,87) (476,87) (121.903,64) 302.800,11 1.196.156,69 1.196.156,69 1.196.156,69 Ο Όμιλος έχει υπολογίσει αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση ύψους € 324 χιλ. για τις μεταφερόμενες φορολογικές ζημίες θυγατρικής της, δεδομένου ότι η τελευταία έχει ικανή κερδοφορία, η οποία είναι ικανή να καλύψει σημαντικό μέρος των φορολογικών ζημιών της. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 101 9.8 Αποθέματα Τα αποθέματα του Ομίλου και της Εταιρείας αναλύονται ως εξής: Όμιλος 31/12/2019 31/12/2018 Εμπορεύματα Προϊόντα έτοιμα και ημιτελή Υποπροϊόντα και Υπολείμματα Πρώτες και βοηθητικές ύλες Αναλώσιμα υλικά - Ανταλλακτικά και Είδη συσκευασίας 11.781.303,75 12.100.756,07 6.272.249,85 6.740.801,73 12.361.001,67 10.851.440,66 296.770,45 377.377,61 12.040.017,37 6.508.615,01 107.579,94 123.141,99 Μείον:Προβλεψη εις βαρος των αποθεμάτων (1.982.380,61) (1.782.380,61) (1.826.785,20) (1.626.785,20) 34.199.942,18 27.678.431,13 4.849.815,04 5.614.536,13 ποσά σε € Σύνολο Εταιρεία 31/12/2019 31/12/2018 Την τρέχουσα χρήση ο Όμιλος και η Εταιρεία διενέργησε πωλήσεις συγκεκριμένων κωδικών εμπορευμάτων σε χαμηλότερη τιμή από την αξία κτήσης. Για τους συγκεκριμένους κωδικούς πραγματοποιήθηκε αποτίμηση στη ρευστοποιήσιμη αξία και προέκυψε μείωση της αξίας τους κατά ποσό € 200χιλ. Το ποσό αυτό συμπεριλήφθηκε στο κόστος πωληθέντων. 9.9 Πελάτες και λοιπές Εμπορικές Απαιτήσεις Οι Πελάτες και οι λοιπές Εμπορικές απαιτήσεις του Ομίλου και της Εταιρείας αναλύονται ως εξής: ποσά σε € Όμιλος 31/12/2019 31/12/2018 Εταιρεία 31/12/2019 31/12/2018 Πελάτες Εσωτερικού 22.120.626,73 21.836.222,89 3.944.267,84 3.675.628,75 Πελάτες Εξωτερικού 12.459.780,35 12.725.931,29 1.709.873,77 1.990.243,71 229.630,71 248.138,79 153.106,72 220.172,79 10.346.396,32 10.325.290,76 710.612,72 952.559,72 Γραμμάτια Επιταγές Εισπρακτέες Εμπορικές Απαιτήσεις από Πιστωτικές Κάρτες 479.539,92 535.590,14 479.539,92 535.590,14 Μείον: Προβλέψεις απομείωσης (14.871.100,02) (14.471.100,02) (4.734.023,44) (4.634.023,44) Καθαρές Εμπορικές Απαιτήσεις 30.764.874,01 31.200.073,85 2.263.377,53 2.740.171,67 Οι απαιτήσεις από πελάτες αποτελούνται από τα οφειλόμενα ποσά από πελάτες από την πώληση προϊόντων που πραγματοποιείται κατά τη συνήθη λειτουργία του Ομίλου και της Εταιρείας. Οι απαιτήσεις από πελάτες αναγνωρίζονται αρχικά στο ποσό της συναλλαγής, δεδομένου ότι ό Όμιλος έχει, άνευ προϋποθέσεων, δικαίωμα να λάβει το τίμημα της συναλλαγής. Οι εύλογες αξίες των απαιτήσεων δεν διαφέρουν ουσιωδώς από τι αξίες που είναι αναγνωρισμένες στις Οικονομικές Καταστάσεις. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 102 Ο Όμιλος εφαρμόζει την απλοποιημένη προσέγγιση του ΔΠΧA 9 για τον υπολογισμό των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών (Expected Credit Losses ή ECL) των εμπορικών απαιτήσεων καθ' όλη τη διάρκεια ζωής τους. Σε κάθε ημερομηνία ισολογισμού, ο Όμιλος διενεργεί έλεγχο απομείωσης των απαιτήσεων χρησιμοποιώντας πίνακα, με βάση τον οποίο υπολογίζονται οι αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές και το αναμενόμενο ποσοστό ζημιών. Το ποσοστό αυτό υπολογίζεται βάσει ιστορικών στοιχείων, τρεχουσών συνθηκών της αγοράς καθώς και μελλοντικών εκτιμήσεων στο τέλος της κάθε περιόδου αναφοράς, λαμβάνοντας υπόψη και τους όρους της ασφάλειας πιστώσεων των εμπορικών απαιτήσεων και τυχόν άλλες εξασφαλίσεις (προσημειώσεις σε ιδιοκτησίες οφειλετών, προσωπικές εγγυήσεις και τραπεζικές εγγυητικές επιστολές). Με βάση τα ανωτέρω, η πρόβλεψη απομείωσης των εμπορικών απαιτήσεων έχει ως εξής: ποσά σε € Υπόλοιπο έναρξης περιόδου Όμιλος 31/12/2019 31/12/2018 14.471.100,02 10.455.330,87 Εταιρεία 31/12/2019 31/12/2018 4.634.023,44 3.623.562,57 Εφαρμογή του IFRS 9 Επιπλέον προβλέψεις Υπόλοιπο λήξης περιόδου 3.330.730,37 - 825.422,09 400.000,00 685.038,78 100.000,00 185.038,78 14.871.100,02 14.471.100,02 4.734.023,44 4.634.023,44 Η χρονολογική ανάλυση των απαιτήσεων του Ομίλου και της Εταιρείας αναλύεται στον παρακάτω πίνακα. Όμιλος 31/12/2019 Εταιρεία 31/12/2018 31/12/2019 31/12/2018 0 έως 3 μήνες 13.426.292,61 18.774.998,55 1.822.892,66 1.994.194,79 3 έως 6 μήνες 16.185.558,42 10.560.421,64 330.377,96 536.428,18 6 έως 12 μήνες 2.491.906,01 5.202.288,45 110.106,91 210.106,91 13.532.216,99 11.133.465,23 4.734.023,44 4.633.465,23 Σύνολο 45.635.974,03 45.671.173,87 6.997.400,97 7.374.195,11 Απομειώσεις (14.871.100,02) (14.471.100,02) (4.734.023,44) (4.634.023,44) 30.764.874,01 31.200.073,85 2.263.377,53 2.740.171,67 Πάνω από ένα χρόνο Καθαρό ποσό απαιτήσεων Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 103 9.10 Λοιπές Απαιτήσεις Οι λοιπές απαιτήσεις του Ομίλου και της Εταιρείας αναλύονται ως εξής: ποσά σε € Χρεωστικά Υπόλοιπα Προμηθευτών Δαπανών Παραγγελίες Κυκλοφορούντων Στοιχείων Όμιλος 31/12/2019 31/12/2018 164.957,65 Εταιρεία 31/12/2019 31/12/2018 538.567,54 462.347 130.973,61 0,00 361.760,30 - 0,00 Προκαταβολές Προσωπικού 20.345,00 23.050,00 11.380,00 10.000,00 Ελληνικό Δημόσιο Λοιπές απαιτήσεις 74.645,24 74.511,92 13.539,23 13.204,28 259.839,23 309.834,05 36.583,82 37.212,28 Προκαταβολές και Προπληρωμένα Έξοδα Διάφοροι Χρεώστες Σύνολο 606.075,16 708.985,08 353.269,07 353.269,07 1.588.209,06 1.654.948,59 545.745,73 775.445,93 Η χρονολογική ανάλυση των λοιπών απαιτήσεων του Ομίλου και της Εταιρείας αναλύεται στον παρακάτω πίνακα. Όμιλος 31/12/2019 Εταιρεία 31/12/2018 31/12/2019 31/12/2018 0 έως 3 μήνες 1.144.543,18 1.026.346,19 316.721,75 454.107,28 3 έως 6 μήνες 303.037,58 354.492,54 176.634,54 176.634,54 6 έως 12 μήνες 65.983,06 215.427,02 52.389,44 144.704,12 Πάνω από ένα χρόνο 74.645,24 58.682,84 1.588.209,06 1.654.948,59 Σύνολο 545.745,73 775.445,93 Στις λοιπές απαιτήσεις ακίνητες άνω του έτους ποσό 74.645,24€ αφορά παρακρατούμενους φόρους του Δημοσίου οι οποίοι αναμένονται να διακανονιστούν κατά την διανομή των αντίστοιχων αποθεματικών. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 104 9.11 Χρηματοοικονομικά στοιχεία αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων Ο συγκεκριμένος λογαριασμός περιλαμβάνει μετοχές εισηγμένες στο Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών, οι οποίες αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω της κατάστασης αποτελεσμάτων. Η κίνηση των συγκεκριμένων χρηματοπιστωτικών μέσων εμφανίζεται στον παρακάτω πίνακα: ποσά σε € Χρηματοοικονομικά στοιχεία αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων Σύνολο ποσά σε € Υπόλοιπο Έναρξης Όμιλος Εταιρεία 31/12/2019 31/12/2018 31/12/2019 31/12/2018 284.600,90 257.186,20 284.600,90 257.186,20 284.600,90 257.186,20 187.300,40 128.602,23 187.300,40 128.602,23 187.300,40 128.602,23 Όμιλος Εταιρεία 31/12/2019 31/12/2018 31/12/2019 31/12/2018 257.186,20 704.996,56 128.602,23 Προσθήκες (Πώληση) / Διαγραφή Κέρδος / (ζημία) από αποτίμηση σε εύλογες αξίες αναγνωριζίμενη στην κατάσταση αποτελεσμάτων (408.638,83) (28,84) (155.102,95) 436.053,53 (447.781,52) 213.801,12 Σύνολο 284.600,90 257.186,20 352.521,83 (28,84) (223.890,76) 187.300,40 128.602,23 9.12 Ταμειακά διαθέσιμα και ταμειακά ισοδύναμα Τα ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα, περιλαμβάνουν τα εξής: Όμιλος ποσά σε € Διαθέσιμα στο ταμείο Καταθέσιες σε ξένο νόμισμα Βραχυπρόθεσμες τραπεζικές καταθέσεις Σύνολο 31/12/2019 Εταιρεία 31/12/2018 31/12/2019 31/12/2018 45.018,96 111.742,84 33.992,74 56.348,82 263.018,26 427.061,28 448,47 644,42 1.937.633,27 2.334.542,65 259.963,87 299.507,24 2.245.670,49 2.873.346,77 294.405,08 356.500,48 Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 105 9.13 Ίδια Κεφάλαια Μετοχικό κεφάλαιο και Διαφορά Υπέρ το Άρτιο To μετοχικό κεφάλαιο της Εταιρείας διαιρείται σε 23.986.500 κοινές μετοχές, με ονομαστική αξία € 1,05 ανά μετοχή. Την κλειόμενη χρήση δεν υπήρξε μεταβολή στο μετοχικό κεφάλαιο της Εταιρείας. Το υπέρ το άρτιο μετοχικό κεφάλαιο της Εταιρείας προέκυψε από την έκδοση μετοχών έναντι μετρητών σε αξία μεγαλύτερη της ονομαστικής τους αξίας. Το ποσό της διαφοράς υπέρ το άρτιο ανέρχεται σε ποσό € 20.778.002,57. Δεν υπήρξε καμία μεταβολή σε σχέση με την 31/12/2018. 9.14 Υποχρεώσεις παροχών προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία Σύμφωνα με το ελληνικό εργατικό δίκαιο κάθε εργαζόμενος δικαιούται εφάπαξ αποζημίωση σε περίπτωση απολύσεως ή συνταξιοδοτήσεως. Το ποσό της αποζημιώσεως εξαρτάται από το χρόνο προϋπηρεσίας και τις αποδοχές του εργαζόμενου την ημέρα της απολύσεως ή συνταξιοδοτήσεώς του. Οι υπάλληλοι που παραιτούνται ή απολύονται αιτιολογημένα δεν δικαιούνται αποζημίωση. Η πληρωτέα αποζημίωση σε περίπτωση συνταξιοδότησης στην Ελλάδα ισούνται με το 40% της αποζημίωσης που υπολογίζεται σε περίπτωση αναίτιας απόλυσης. Από τη δραστηριοποίηση των θυγατρικών του Ομίλου στο εξωτερικό δεν προκύπτει υποχρέωση παροχών προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία. Οι εκτιμήσεις για τις υποχρεώσεις αποζημίωσης προσωπικού προσδιορίσθηκαν μέσω αναλογιστικής μελέτης. Οι πίνακες που ακολουθούν εμφανίζουν τη σύνθεση της καθαρής δαπάνης για τη σχετική πρόβλεψη που καταχωρήθηκε στην ατομική και ενοποιημένη κατάσταση συνολικού εισοδήματος της χρήσης που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2019 και την κίνηση των σχετικών λογαριασμών προβλέψεων για αποζημίωση προσωπικού που παρουσιάζονται στην ατομική και ενοποιημένη Κατάσταση Οικονομικής Θέσης της χρήσης 2019. Η κίνηση της σχετικής προβλέψεως στην Κατάσταση Οικονομικής Θέσης έχει ως εξής: Όμιλος ποσά σε € Εταιρεία 31/12/2019 31/12/2018 Υπόλοιπο έναρξης 902.357,77 877.869,73 255.507,93 Πρόβλεψη αναγνωρισμένη στα Αποτελέσματα Περιόδου 91.896,41 130.939,62 25.322,12 26.875,72 (28.933,58) (93.141,95) (7.055,12) (13.194,48) 42.525,24 (13.309,63) (1.986,97) (9.561,75) 902.357,77 271.787,96 255.507,93 Καταβολές αποζημιώσεων Πρόβλεψη αναγνωρισμένη στα Λοιπά Συνολικά Έσοδα Σύνολο 1.007.845,84 Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 31/12/2019 31/12/2018 251.388,44 106 Η δαπάνη για αποζημίωση προσωπικού που αναγνωρίστηκε στην Κατάσταση Συνολικού Εισοδήματος αναλύεται ως εξής: Κατάσταση συνολικού εισοδήματος ποσά σε € Όμιλος 31/12/2019 Εταιρεία 31/12/2018 31/12/2019 31/12/2018 Κόστος τρέχουσας απασχόλησης 62.319,64 59.024,72 15.425,75 Καθαρό Κόστος Τόκων Καθορισμένης Παροχής 18.556,07 18.023,60 5.419,21 Τερματικές Παροχές/ Επίδραση Περικοπής/ Διακανονισμού 11.020,70 53.891,30 4.477,16 6.603,75 (7.055,12) (13.194,48) Καταβαλλόμενες εισφορές / Παροχές Περιόδου (28.933,58) Απορρόφηση/ (Μετακίνηση) Προσωπικού (93.141,95) - Συνολικό έξοδο/ (έσοδο) χρήσης - 62.962,83 14.945,30 5.326,67 - 37.797,67 - 18.267,00 13.681,24 Οι βασικές αναλογιστικές παραδοχές για τη χρήση 2019 έχουν ως εξής: Όμιλος 31/12/2019 31/12/2018 Προεξοφλητικό επιτόκιο Μελλοντικές αυξήσεις μισθών Δείκτης αύξησης συνταξιοδοτικού κόστους Μέσος όρος μελλοντικής εργασιακής ζωής Εταιρεία 31/12/2019 31/12/2018 1,5% 2,0% 1,5% 2,0% 1,5% 0% -1,5% -1,5% 19,50 1,75% 0% -2% -2% 19,65 1,50% 0% -1,5% -1,5% 19,50 1,75% 0% -2% -2% 19,65 9.15 Δανειακές Υποχρεώσεις Οι δανειακές υποχρεώσεις, μακροπρόθεσμες και βραχυπρόθεσμες, του Ομίλου και της Εταιρείας έχουν ως εξής: ποσά σε € Μακροπρόθεσμες Ομολογιακές Υποχρεώσεις Μακροπρόθεσμες Δανειακές Υποχρεώσεις Σύνολο Μακροπρόθεσμω ν Δανειακώ ν Υποχρεώ σεω ν Όμιλος 31/12/2019 31/12/2018 53.840.000,00 58.890.000,00 344.832,73 877.705,04 54.184.832,73 59.767.705,04 Εταιρεία 31/12/2019 31/12/2018 11.173.000,00 0,00 11.173.000,00 10.473.000,00 190.886,04 10.663.886,04 54.184.832,73 59.767.705,04 11.173.000,00 10.663.886,04 Βραχυπρόθεσμες Δανειακές Υποχρεώσεις Μακρ/σμες Ομολογίες πληρωτέες στην επόμενη χρήση Μακρ/σμες Δανειακές Υποχρεώσεις Πληρωτέες στην επόμενη χρήση Σύνολο Βραχυπρόθεσμω ν Δανειακώ ν Υποχρεώ σεω ν 10.492.654,41 7.050.000,00 377.426,14 17.920.080,55 7.851.858,10 6.450.000,00 383.796,64 14.685.654,74 500.000,00 1.300.000,00 0,00 1.800.000,00 500.000,00 1.200.000,00 0,00 1.700.000,00 17.920.080,55 14.685.654,74 1.800.000,00 1.700.000,00 Σύνολο Δανειακώ ν Υποχρεώ σεω ν 72.104.913,28 74.453.359,78 12.973.000,00 12.363.886,04 Επί των παγίων στοιχείων των επιχειρήσεων που περιλαμβάνονται στην ενοποίηση υπάρχουν υποθήκες και προσημειώσεις ποσού 90.720.000,00 € σε ασφάλεια των Τραπεζικών Δανείων ύψους 78.000.000,00 €. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 107 9.16 Λοιπές Μακροπρόθεσμες Υποχρεώσεις Οι λοιπές μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις αφορούν εγγυήσεις ενοικίων. Όμιλος 31/12/2019 31/12/2018 ποσά σε € Λοιπες Μακροπρόθεσμες Υποχρεώσεις Σύνολο Εταιρεία 31/12/2019 31/12/2018 1.000,00 1.613,55 1.000,00 1.000,00 1.000,00 1.613,55 1.000,00 1.000,00 9.17 Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις Τα υπόλοιπα προμηθευτών και λοιπών συναφών υποχρεώσεων του Ομίλου και της Εταιρείας αναλύονται ως εξής: Όμιλος 31/12/2019 31/12/2018 ποσά σε € Εταιρεία 31/12/2019 31/12/2018 Προμηθευτές Εσωτερικού 18.936.080,90 10.508.785,70 612.569,11 137.936,40 Προμηθευτές Εξωτερικου 2.633.884,54 2.569.529,71 721.146,35 916.990,58 Επιταγές Πληρωτέες 3.916.738,32 3.692.925,07 275.808,67 293.484,19 25.486.703,76 16.771.240,48 1.609.524,13 1.348.411,17 Σύνολο 9.18 Τρέχουσες Φορολογικές Υποχρεώσεις Τα υπόλοιπα των τρεχουσών φορολογικών υποχρεώσεων του Ομίλου και της Εταιρείας αναλύονται ως εξής: ποσά σε € Φόρος εισοδήματος Σύνολο Όμιλος 31/12/2019 31/12/2018 2.045,17 511,29 2.045,17 511,29 Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Εταιρεία 31/12/2019 31/12/2018 - - 0,00 0,00 108 9.19 Λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις Τα υπόλοιπα των λοιπών βραχυπρόθεσμων υποχρεώσεων του Ομίλου και της Εταιρείας αναλύονται ως εξής: Όμιλος 31/12/2019 31/12/2018 ποσά σε € Εταιρεία 31/12/2019 31/12/2018 Προκαταβολές Πελατών 980.041,76 894.062,67 105.228,03 94.175,79 Υποχρεώσεις προς το Προσωπικό 344.008,40 328.675,98 51.441,71 53.136,75 Υποχρεώσεις προς Ασφαλιστικά Ταμεία 638.256,39 586.500,78 80.227,19 82.435,02 Δεδουλευμένα Έξοδα 245.769,60 227.487,76 40.606,34 29.980,69 Φ.Π.Α. 549.755,95 736.331,09 395.707,54 327.639,91 67.240,45 230.340,31 40.392,24 42.079,37 2.825.072,56 3.003.398,60 713.603,05 629.447,53 Λοιπες Υποχρεώσεις Σύνολο 9.20 Κύκλος Εργασιών Η ανάλυση των πωλήσεων του Ομίλου και της Εταιρείας έχει ως ακολούθως : ποσά σε € Πωλήσεις εμπορευμάτων Πωλήσεις προϊοντων Πωλήσεις ηλεκτρικής ενέργειας από φωτοβολταϊκους σταθμούς Πωλήσεις λοιπών αποθεμάτων Πωλήσεις υπηρεσιών Σύνολο Όμιλος Εταιρεία 31/12/2019 31/12/2018 31/12/2019 31/12/2018 15.781.456,03 15.320.401,26 6.412.980,01 6.502.923,14 107.563.544,99 101.702.845,31 256.362,37 399.799,59 1.101.631,51 849.264,04 451.193,54 196.610,37 259.203,87 479.198,86 7.275,31 15.693,64 1.044.507,33 125.750.343,73 1.057.136,33 119.408.845,80 340.705,23 7.468.516,46 329.921,38 7.444.948,12 9.21 Έξοδα ανά κατηγορία Η ανάλυση των εξόδων ανά κατηγορία του Ομίλου και της Εταιρείας την 31/12/2019 έχει ως ακολούθως: ποσά σε € Κόστος Πωληθέντων Αμοιβές & λοιπές παροχές εργαζομένων Κόστος αποθεμάτων αναγνωρισμένο ως έξοδο Αποσβέσεις παγίων Αμοιβές & έξοδα τρίτων Παροχές τρίτων Φόροι - τέλη Διάφορα & λοιπά έξοδα Σύνολο 4.760.492,28 1.573.504,74 224.242,60 5.297.312,57 11.855.552,18 41.159,47 426.017,14 1.123.503,27 1.590.679,88 87.086.927,38 2.826.663,83 3.075.950,00 2.788.846,39 275.536,62 100.814.416,49 182.851,01 576.101,92 421.314,21 366.467,07 907.382,83 4.027.621,77 3.765,99 30.430,31 3.210,55 151.394,41 413.043,86 1.549.533,52 2.040.238,64 832.878,90 235.095,47 6.585.867,06 16.540.926,17 87.086.927,38 4.562.814,35 5.722.720,88 4.046.250,04 601.562,55 7.920.180,92 121.796.008,29 3.389.672,18 46.426,13 5.083,90 9.268,31 3.261,96 3.494.871,96 106.511,40 137.596,20 28.863,74 39.432,93 103.000,21 841.421,60 958.602,21 240.694,81 187.220,25 152.417,17 686.496,20 3.348.933,92 3.389.672,18 1.111.539,74 383.374,92 225.352,30 191.850,10 792.758,36 7.685.227,47 Έξοδα διοίκησης Έξοδα έρευνας & ανάπτυξης Έξοδα διάθεσης Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Σύνολο Κόστος Πωληθέντων Έξοδα διοίκησης Έξοδα διάθεσης Σύνολο 109 Στο κόστος πωληθέντων της Εταιρείας και του Ομίλου συμπεριλαμβάνεται ποσό 200.000,00 € που αφορά μείωση της αξίας των εμπορευμάτων λόγω αποτίμησης στη χαμηλότερη μεταξύ αξίας κτήσης και ρευστοποιήσιμης αξίας τους. Επίσης για την ετήσια περίοδο 2019, στα έξοδα διοίκησης του Ομίλου περιλαμβάνονται αμοιβές της ελεγκτικής εταιρείας, ύψους 3.500,00 € που αφορούν επιτρεπόμενες μη ελεγκτικές εργασίες. Η ανάλυση των εξόδων ανά κατηγορία του Ομίλου και της Εταιρείας την 31/12/2018 έχει ως ακολούθως: Κόστος Πωληθέντων ποσά σε € Αμοιβές & λοιπές παροχές εργαζομένων Κόστος αποθεμάτων αναγνωρισμένο ως έξοδο Αποσβέσεις παγίων Αμοιβές & έξοδα τρίτων Παροχές τρίτων Φόροι - τέλη Διάφορα & λοιπά έξοδα Σύνολο Έξοδα διοίκησης Όμιλος 31/12/2018 Έξοδα έρευνας & ανάπτυξης Εταιρεία 31/12/2018 Έξοδα διάθεσης Κόστος Πωληθέντων Σύνολο Έξοδα διοίκησης Έξοδα διάθεσης Σύνολο 4.108.728,61 1.425.005,35 192.754,24 4.747.207,58 10.473.695,77 42.165,02 436.424,93 1.150.950,96 1.629.540,90 84.005.365,18 2.362.414,13 2.970.564,15 2.705.106,63 0,00 948.291,70 97.100.470,40 425.807,99 568.906,48 479.891,18 403.337,29 565.442,75 3.868.391,03 3.174,06 29.385,73 3.084,28 179.808,60 408.206,91 948.157,31 1.980.332,47 1.324.437,16 280.066,43 6.194.687,58 15.474.888,53 84.005.365,18 3.739.553,50 5.549.188,82 4.512.519,25 683.403,72 7.888.230,64 116.851.956,87 3.605.807,55 19.170,42 5.111,61 34.845,84 9.802,22 3.716.902,64 49.972,64 138.345,92 108.518,30 49.103,55 106.208,94 888.574,26 449.753,58 242.006,28 703.887,48 189.796,29 800.211,15 3.536.605,75 3.605.807,55 518.896,64 385.463,80 847.251,62 238.899,84 916.222,31 8.142.082,65 9.22 Λοιπά έσοδα/(έξοδα) Τα υπόλοιπα των συγκεκριμένων λογαριασμών εμφανίζονται στον πίνακα που ακολουθεί: ποσά σε € Έσοδα από Ενοίκια & Υπηρεσίες σε Τρίτους Διάφορα πρόσθετα έσοδα πωλήσεων Έσοδα από Επιδοτήσεις Κέρδη από Πώληση Παγίων Συναλλαγματικές Διαφορές Λοιπά Έσοδα Σύνολο λοιπών εσόδων Όμιλος 31/12/2019 31/12/2018 163.629,38 102.512,60 - 75.000,00 - 107.171,14 3.000,00 38.271,40 108.727,88 75.743,23 Εταιρεία 31/12/2019 31/12/2018 174.150,00 - 177.050,00 - 4.683,07 12.575,32 699.177,49 618.828,82 104.697,37 136.373,27 904.078,27 1.087.983,67 283.530,44 325.998,59 16.238,70 ποσά σε € Ζημιές Συναλλαγματικών Διαφορών Πελατών Προμηθευτών Ζημιά από πώληση-διαγραφή παγίων Λοιπά έξοδα Πρόστιμα και Προσαυξήσεις Σύνολο λοιπών εξόδων 3.563,68 37.640,28 291.700,11 741.901,46 156.073,10 177.780,17 Σύνολο λοιπών εσόδων/ εξόδων 612.378,16 346.082,21 127.457,34 148.218,42 20.098,13 79.351,88 9.695,20 25.055,99 368.728,01 25.055,99 13.688,58 242.982,31 256.181,29 121.321,91 147.800,81 Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 - 52,08 110 9.23 Χρηματοοικονομικά έσοδα / (έξοδα) Τα υπόλοιπα των συγκεκριμένων λογαριασμών εμφανίζονται στον πίνακα που ακολουθεί: ποσά σε € Πιστωτικοί τόκοι πελατών Σύνολο εσόδων Όμιλος 31/12/2019 31/12/2018 840,58 5.048,06 Εταιρεία 31/12/2019 31/12/2018 673,44 1.196,39 840,58 5.048,06 673,44 1.196,39 (2.579.808,37) (2.464.672,73) (482.199,87) (420.857,74) Εγγυητικές Επιστολές και λοιπές προμήθειες Αναστροφή τόκων προεξόφλησης απαιτήσεων (346.696,47) (249.394,59) (69.901,95) (56.726,05) - 558,21 - 558,21 Καθαρό Κόστος Τόκων Καθορισμένης Παροχής (18.556,08) (15.877,42) (5.419,22) (5.326,68) (103.215,21) - (55.265,79) - Σύνολο εξόδω ν (3.048.276,13) (2.729.386,53) (612.786,83) (482.352,26) Χρηματοοικονομικά έσοδα / (έξοδα) (3.047.435,55) (2.724.338,47) (612.113,39) (481.155,87) ποσά σε € Τραπεζικούς Τόκους Τόκοι IFRS 16 leasing 9.24 Υποχρεώσεις Μίσθωσης 31/12/2019 31/12/2018 Εντός ενός έτους 1.240.389,09 879.752,20 Πέραν του έτους και μέχρι 5 έτη 3.335.755,73 1.813.925,55 ποσά σε € Πέρα των 5 ετών Σύνολο 514.234,80 5.090.379,62 192.214,55 2.885.892,30 9.25 Επίδικες ή υπό διαιτησία διαφορές Δεν υπάρχουν επίδικες ή υπό διαιτησία διαφορές των Εταιρειών του Ομίλου, καθώς και αποφάσεις δικαστικών ή διαιτητικών οργάνων που ενδέχεται να έχουν σημαντική επίπτωση στην οικονομική κατάσταση ή λειτουργία τους. 9.26 Ανέλεγκτες φορολογικά χρήσεις Έκθεση Φορολογικής Συμμόρφωσης Η Εταιρεία δεν έχει ελεγχθεί από τις αρμόδιες φορολογικές αρχές για τις χρήσεις 2014 έως και 2019. Σημειώνεται ότι, την 31/12/2019 παραγράφηκαν οι χρήσεις έως την 31/12/2013, σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ.1 άρθρου 36 Ν.4174/2013. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 111 Για τις ανέλεγκτες φορολογικά χρήσεις, που αναφέρονται παραπάνω, υπάρχει το ενδεχόμενο επιβολής πρόσθετων φόρων και προσαυξήσεων κατά το χρόνο που θα εξετασθούν και θα οριστικοποιηθούν. Η Εταιρεία προβαίνει σε ετήσια εκτίμηση των ενδεχόμενων υποχρεώσεων που αναμένεται να προκύψουν από τον έλεγχο παρελθουσών χρήσεων διενεργώντας τις αντίστοιχες προβλέψεις όπου αυτό κρίνεται απαραίτητο. Η Διοίκηση θεωρεί ότι πέραν των σχηματισμένων προβλέψεων τυχόν ποσά φόρων που πιθανόν να προκύψουν δεν θα έχουν σημαντική επίδραση στην καθαρή θέση, στα αποτελέσματα χρήσης και στις ταμειακές ροές της Εταιρείας και του Ομίλου. Για τις χρήσεις 2011 έως και 2018, η Εταιρεία πληρώντας τα σχετικά κριτήρια υπαγωγής στο φορολογικό έλεγχο των Ορκωτών Ελεγκτών Λογιστών, έλαβε Έκθεση Φορολογικής Συμμόρφωσης, σύμφωνα με την παρ. 5 του άρθρου 82 του Ν. 2238/1994 και του άρθρου 65Α παρ.1 του Ν.4174/2013, χωρίς να προκύψουν ουσιώδεις διαφορές. Σύμφωνα με την εγκύκλιο ΠΟΛ. 1006/2016, οι εταιρείες οι οποίες έχουν υπαχθεί στον ως άνω ειδικό φορολογικό έλεγχο δεν εξαιρούνται από τη διενέργεια τακτικού ελέγχου από τις αρμόδιες φορολογικές αρχές. Για τη χρήση 2019 ο φορολογικός έλεγχος των Ορκωτών Ελεγκτών Λογιστών για τη λήψη Έκθεσης Φορολογικής Συμμόρφωσης βρίσκεται σε εξέλιξη. Κατά την ολοκλήρωση του φορολογικού ελέγχου, η διοίκηση δεν αναμένει να προκύψουν σημαντικές φορολογικές υποχρεώσεις πέραν από αυτές που καταχωρήθηκαν και που απεικονίζονται στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις. Βάσει της ισχύουσας φορολογικής νομοθεσίας, ο ισχύον φορολογικός συντελεστής της εταιρείας και των θυγατρικών, που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα, διαμορφώνεται στο 24% για τη χρήση 2019. Από τα φορολογικά βιβλία της Εταιρείας μετά τις απαραίτητες αναμορφώσεις που αναφέρονται στο κώδικα φορολογίας εισοδήματος, δεν προκύπτουν φορολογητέα κέρδη και υποχρέωση καταβολής φόρου εισοδήματος. Ανέλεγκτες φορολογικές χρήσεις Στον παρακάτω πίνακα αναγράφονται οι χρήσεις των Εταιρειών του Ομίλου για τις οποίες δεν έχει διενεργηθεί έλεγχος από τις φορολογικές αρχές: Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 112 Εταιρίες ΒΙΟΚΑΡΠΕΤ ΑΕ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΕΣ & ΕΜΠΟΡΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΕΞΑΛΚΟ ΑΕ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΥ ALBIO DATA AE ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ EXALCO ROMANIA SRL EXALCO BULGARIA AD Έδρα % Συμμετοχής Λάρισα Μέθοδος Συμμετοχή Ενοποίησης Μητρική Ανέλεγ κτες φορολογ ικά χρήσεις 2014-2019 Λάρισα 98,39% Ολική Άμεση 2014-2019 Λάρισα 90,00% Ολική Άμεση 2014-2019 Βουκουρέστι 98,39% Ολική Έμμεση 2009-2019 90,52% Ολική Έμμεση Ολική Ολική Άμεση Άμεση Σόφια 2008-2019 ΥΒΡΙΔΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΙΓΑΙΟΥ Λάρισα 8,00% 60,00% ΥΒΡΙΔΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΩ Λάρισα 60,00% Ολική Άμεση 2017-2019 ΥΒΡΙΔΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΡΟΔΟΥ Λάρισα 60,00% Ολική Άμεση 2017-2019 Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 2017-2019 113 9.27 Αριθμός απασχολούμενου προσωπικού Ο αριθμός του απασχολούμενου προσωπικού για το δωδεκάμηνο του 2019 και 2018, του Ομίλου και της Εταιρείας είναι : Όμιλος Εταιρεία 31/12/2019 31/12/2018 31/12/2019 31/12/2018 583 Αριθμός απασχολούμενου προσωπικού 565 83 89 9.28 Συναλλαγές με συνδεδεμένα μέρη Οι συναλλαγές της Εταιρείας και του Ομίλου με συνδεδεμένα μέρη για την περίοδο 01/01 – 31/12/2019 και 01/01 – 31/12/2018, καθώς και τα υπόλοιπα απαιτήσεων και υποχρεώσεων που έχουν προκύψει από τέτοιες συναλλαγές κατά την 31/12/2019 και 31/12/2018, έχουν ως έξης: ποσά σε € Υπόλοιπα 31/12/2019 Συνδεδεμένο μέρος Ό μιλος Πω λήσεις αγαθώ ν Θυγατρικές Λοιπά συνδεδεμένα μέρη Αγορές αγαθώ ν/ υπηρεσιώ ν Πω λήσεις υπηρεσιώ ν Εταιρεία Απαιτήσεις Προμηθευτές/πιστ ω τές Πω λήσεις αγαθώ ν 32.397,24 1.705.714,46 707.818,40 Αγορές αγαθώ ν/ υπηρεσιώ ν 669.169,78 Πω λήσεις υπηρεσιώ ν 96.300,00 251.627,60 Απαιτήσεις Προμηθευτές/πισ τω τές 146.663,89 472.437,91 322.519,08 ποσά σε € Υπόλοιπα 31/12/2018 Συνδεδεμένο μέρος Ό μιλος Πω λήσεις αγαθώ ν Θυγατρικές Λοιπά συνδεδεμένα μέρη Αγορές αγαθώ ν/ υπηρεσιώ ν Πω λήσεις υπηρεσιώ ν ΕΤΑΙΡΕΙΑ Απαιτήσεις Προμηθευτές/πιστ ω τές Πω λήσεις αγαθώ ν 44.120,55 2.153.369,48 1.266.048,21 Αγορές αγαθώ ν/ υπηρεσιώ ν 16.394,49 Πω λήσεις υπηρεσιώ ν 96.300,00 247.191,52 Απαιτήσεις Προμηθευτές/πισ τω τές 359.675,77 20.411,50 290.252,86 Τέλος, οι συναλλαγές (αμοιβές) των διευθυντικών στελεχών, των μελών των Διοικητικών Συμβουλίων και των λοιπών συνδεδεμένων προσώπων των εταιρειών του Ομίλου για τη διαχειριστική χρήση 2019 απεικονίζονται στον κατωτέρω πίνακα: Ποσά σε € Όμιλος 31/12/2019 Απαιτήσεις Υποχρεώσεις Μέλη Δ.Σ. και λοιπά Διευθυντικά Στελέχη Λοιπά συνδεδεμένα Εταιρεία Έσοδα Έξοδα Απαιτήσεις Υποχρεώσεις Έσοδα Έξοδα 0 0 0 235.530,12 0 0 0 173.370,12 -0,49 0 0 274.541,12 -0,49 0 0 274.541,12 Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 114 9.29 Φόρος εισοδήματος Η ανάλυση του κονδυλίου «Φόρος Εισοδήματος» του Ομίλου και της Εταιρείας έχει ως εξής: ποσά σε € Τρέχουσα πρόβλεψη Φορολογική Επιβάρυνση / (Ελάφρυνση) Ό μιλος 31/12/2019 31/12/2018 (745,39) (3.552,99) - - - (45.000,00) - (45.000,00) 683.975,86 (413.245,17) 390.958,81 74.638,53 683.230,48 (461.798,17) 390.958,81 29.638,53 (0,00) (0,00) (0,00) - Αναστροφή πρόβλεψης προηγούμενων χρήσεων Διαφορές Φορολογικού Ελέγχου προηγούμενων χρήσεων Αναβαλλόμενη Φορολογική Επιβάρυνση/ (Ελάφρυνση) Σύνολο ποσά σε € Κέρδη προ φόρω ν Ό μιλος 31/12/2019 31/12/2018 1.955.331,59 Συντελεστής Φόρου Αναμενόμενη Φορολογική / Επιβάρυνση - Πρόβλεψη για διαφορές φορολογικού ελέγχου - Αναβαλλόμενος φόρος από προσωρινές διαφορές και αλλαγή φορολογικού συντελεστή Εταιρεία 31/12/2019 31/12/2018 Εταιρεία 31/12/2019 31/12/2018 (269.148,84) (487.565,94) (1.253.962,74) 0,24 0,29 0,24 0,29 (745,39) 78.053,16 - 363.649,19 - (45.000,00) - (45.000,00) 683.975,86 (494.851,33) 390.958,81 (289.010,66) 683.230,48 (461.798,17) 390.958,81 29.638,53 9.30 Κέρδη / (ζημίες) ανά μετοχή Καθαρά κέρδη/(ζημίες) που αναλογούν στους Ιδιοκτήτες της μητρικής Μέσος σταθμικός αριθμός κοινών μετοχών Βασικά κέρδη/(ζημίες) ανά μετοχή (€/μετοχή) Όμιλος 01/0101/0131/12/2019 31/12/2018 1.239.481,06 170.666,67 23.986.500,00 23.986.500,00 0,0517 0,0071 Εταιρεία 01/0101/0131/12/2019 31/12/2018 (878.524,75) (1.283.601,27) 23.986.500,00 23.986.500,00 -0,0366 -0,0535 Τα κέρδη/ (ζημίες) ανά μετοχή υπολογίσθηκαν με βάση τον επιμερισμό των κερδών/ (ζημιών) στο μέσο σταθμισμένο αριθμό των μετοχών. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 115 9.31 Δεσμεύσεις Οι δεσμεύσεις του Ομίλου για τις χρήσεις του 2019 και 2018 παρουσιάζονται παρακάτω: Όμιλος 31/12/2019 31/12/2018 ποσά σε € Εγγυήσεις για εξασφάλιση πιστώσεων από προμηθευτές Εγγυήσεις για εξασφάλιση καλής εκτελέσεως συμβάσεων με πελάτες Εγγυήσεις υπερ Θυγατρικών Σύνολο 1.104.300,26 646.946,51 110.487,40 256.473,17 1.500.000,00 1.500.000,00 2.714.787,66 2.403.419,68 9.32 Εποχικότητα δραστηριοτήτων Όμιλος Περίοδος 2017 % 2018 % 2019 % Α Εξάμηνο 51.940.393 0,49 59.656.472 0,50 68.275.711 0,54 Β Εξάμηνο 53.191.276 0,51 59.752.374 0,50 57.474.633 0,46 105.131.669 1,00 119.408.846 1,00 125.750.344 1,00 Σύνολο Έτους 119.408.846 125.750.344 Εταιρεία Περίοδος 2017 % 2018 % 2019 % Α Εξάμηνο 2.114.610 0,27 1.795.184 0,24 1.763.709 0,24 Β Εξάμηνο 5.734.417 0,73 5.649.764 0,76 5.704.808 0,76 7.849.027 1,00 7.444.948 1,00 7.468.516 1,00 Σύνολο Έτους Όπως εμφανίζεται ανωτέρω, η δραστηριότητα της Εταιρείας, σε αντίθεση με του Ομίλου, παρουσιάζει εποχικότητα και ως εκ τούτου οι πωλήσεις των ενδιάμεσων περιόδων δεν θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν για εκτίμηση των ετήσιων πωλήσεων. 9.33 Πολιτική Διαχείρισης Κινδύνων Σκοποί και πολιτικές διαχείρισης κινδύνων Ο Όμιλος είναι εκτεθειμένος σε πολλαπλούς χρηματοοικονομικούς κινδύνους όπως ο κίνδυνος της αγοράς (διακυμάνσεις στις συναλλαγματικές ισοτιμίες, τα επιτόκια κτλ.), πιστωτικός κίνδυνος και κίνδυνος ρευστότητας. Το πρόγραμμα διαχείρισης κινδύνων του ομίλου στοχεύει στον περιορισμό της αρνητικής επίδρασης στα χρηματοοικονομικά Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 116 αποτελέσματα του ομίλου που προκύπτει από την αδυναμία πρόβλεψης των χρηματοοικονομικών αγορών και τη διακύμανση στις μεταβλητές του κόστους και των πωλήσεων. Τα χρηματοοικονομικά μέσα του ομίλου αποτελούνται κυρίως από καταθέσεις σε τράπεζες, δικαιώματα ανάληψης σε τράπεζες, βραχυπρόθεσμα χρηματοοικονομικά προϊόντα υψηλής ρευστότητας διαπραγματεύσιμα στη χρηματαγορά, εμπορικούς χρεώστες και πιστωτές . Συναλλαγματικός κίνδυνος Ο Όμιλος λόγω της φύσης των εργασιών του είναι εκτεθειμένος σε κίνδυνο συναλλαγματικών ισοτιμιών που προκύπτουν κυρίως από το δολάριο των ΗΠΑ, αλλά και από το RON Ρουμανίας. Αυτό το είδος κινδύνου κυρίως προκύπτει από εμπορικές συναλλαγές σε ξένο νόμισμα, καθώς και από τη λειτουργία θυγατρικών στη χώρα της Ρουμανίας. Για τη διαχείριση αυτής της κατηγορίας κινδύνου ο όμιλος δεν έχει προχωρήσει στη σύναψη παράγωγων χρηματοοικονομικών μέσων με χρηματοοικονομικούς οργανισμούς. Ο παρακάτω πίνακας παρουσιάζει την ευαισθησία του αποτελέσματος της χρήσης καθώς και των ιδίων κεφαλαίων σε σχέση με τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία και τις χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις και τη συναλλαγματική ισοτιμία Ευρώ / Δολαρίου και Ευρώ / Ron. Υποθέτουμε ότι κατά την 31 Δεκεμβρίου 2019 πραγματοποιείται μεταβολή στη συναλλαγματική ισοτιμία Ευρώ / Δολαρίου και Ευρώ / Ron της τάξεως του 2% και 3% αντίστοιχα. Το ποσοστό αυτό βασίσθηκε στη μέση μεταβλητότητα στην αγορά συναλλαγματικών ισοτιμιών για διάστημα 12 μηνών. Σε περίπτωση όπου το Ευρώ ανατιμηθεί σε σχέση με το Δολάριο και το Ron κατά 2% και 3% αντίστοιχα, τότε στο Αποτέλεσμα περιόδου και τα Ίδια Κεφάλαια θα έχουμε την παρακάτω επίδραση: 2019 Υποτίμηση (+) / Ανατίμηση (-) eur Ισοτιμία RON/€ Επίδραση στην Καθαρή Θέση από μεταβολή της ισοτιμίας EUR σε σχέση με το RON Υποτίμηση (+) / Ανατίμηση (-) eur Ισοτιμία $/€ Επίδραση στην Καθαρή Θέση και το αποτέλεσμα περιόδου από μεταβολή της ισοτιμίας EUR σε σχέση με το € 2018 3% -3% 3% -3% (176.444,87) 187.358,99 (191.276,81) 203.108,36 2% -2% 2% -2% (23.540,68) 23.540,68 (24.243,27) 24.243,27 Η έκθεση του ομίλου στο συναλλαγματικό κίνδυνο ποικίλλει κατά τη διάρκεια του έτους ανάλογα με τον όγκο των συναλλαγών σε ξένο νόμισμα. Εν τούτοις η ανωτέρω ανάλυση θεωρείται αντιπροσωπευτική της έκθεσης του ομίλου στο συναλλαγματικό κίνδυνο. Ανάλογη θα ήταν και η επίδραση στα ίδια κεφάλαια. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 117 Ανάλυση ευαισθησίας κίνδυνου επιτοκίου Η πολιτική του Ομίλου είναι να ελαχιστοποιήσει την έκθεση του στο κίνδυνο ταμειακών ροών επιτοκίου όσον αφορά τη μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση. Την 31η Δεκεμβρίου 2019 ο όμιλος είναι εκτεθειμένος στις μεταβολές της αγοράς του επιτοκίου όσον αφορά τον τραπεζικό δανεισμό του, ο οποίος υπόκειται σε μεταβλητό ποσοστό επιτοκίου. Όπως και στο προηγούμενο έτος τα λοιπά χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία ενεργητικού και οι λοιπές χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις έχουν σταθερά ποσοστά. Ο παρακάτω πίνακας παρουσιάζει την ευαισθησία του αποτελέσματος της χρήσης καθώς και των ιδίων κεφαλαίων σε μια λογική μεταβολή του επιτοκίου της τάξεως του ±1 % (2018: ±1%). Πιο συγκεκριμένα, εφόσον τα επιτόκια αυξηθούν ή μειωθούν κατά +1% ή -1% αντίστοιχα τότε οι επιδράσεις στα αποτελέσματα χρήσης παρουσιάζονται στον παρακάτω πίνακα. Ποσά σε € Αποτέλεσμα χρήσης προ φόρων Εταιρία 31/12/2019 1% -1% 1% -1% (732.791,37) 732.791,37 (126.684,43) 126.684,43 Ποσά σε € Αποτέλεσμα χρήσης προ φόρων Όμιλος 31/12/2019 Όμιλος Εταιρία 31/12/2018 31/12/2018 1% -1% 1% -1% (752.759,50) 752.759,50 (128.191,40) 128.191,40 Ανάλυση πιστωτικού κινδύνου H έκθεση του Ομίλου όσον αφορά τον πιστωτικό κίνδυνο περιορίζεται στα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία (μέσα) τα οποία την ημερομηνία του Ισολογισμού αναλύονται ως εξής: Κατηγ ορίες χρηματοοικονομικών στοιχείων ποσά σε € Λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις Πελάτες & λοιπές εμπορικές απαιτήσεις Λοιπές Απαιτήσεις Ταμειακά διαθέσιμα και ταμειακά ισοδύναμα Σύνολο Όμιλος 31/12/2019 31/12/2018 264.973,98 335.840,23 30.764.874,01 31.200.073,85 1.588.209,06 1.654.948,59 2.245.670,49 2.873.346,77 34.863.727,54 36.064.209,44 Εταιρεία 31/12/2019 31/12/2018 120.422,21 125.884,03 2.263.377,53 2.740.171,67 545.745,73 775.445,93 294.405,08 356.500,48 3.223.950,55 3.998.002,11 Πιστωτικός είναι ο κίνδυνος του ότι το αντισυμβαλλόμενο μέρος σε ένα χρηματοοικονομικό μέσο θα προκαλέσει ζημία στο άλλο μέρος αποτυγχάνοντας να εξοφλήσει τη σχετική υποχρέωση. Ο Όμιλος ελέγχει διαρκώς τις απαιτήσεις του και ενσωματώνει τις προκύπτουσες πληροφορίες στον πιστωτικό του έλεγχο. Η πολιτική του Ομίλου είναι να συνεργάζεται μόνο με αξιόπιστους πελάτες. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 118 Η διοίκηση του Ομίλου θεωρεί ότι όλα τα ανωτέρω χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία για τα οποία έχουν σχηματισθεί οι απαραίτητες απομειώσεις είναι υψηλής πιστωτικής ποιότητας. Τα ποσά που αντιπροσωπεύουν τη μέγιστη έκθεση στον κίνδυνο αυτό στο τέλος της τρέχουσας και της συγκριτικής περιόδου είναι η τρέχουσα αξία αυτών των κονδυλίων στις αντίστοιχες περιόδους. Ο μέγιστος πιστωτικός κίνδυνος της Εταιρείας είναι η έλευση της πιθανότητας χρεοκοπίας του αντισυμβαλλόμενου. Ο Όμιλος ελέγχει διαρκώς τις απαιτήσεις του, είτε χωριστά είτε κατά ομάδα και ενσωματώνει τις πληροφορίες αυτές στα control του πιστωτικού ελέγχου. Κανένα από τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία της Εταιρείας δεν έχει ασφαλιστεί με κάποια μορφή πιστωτικής ασφάλισης. Για τους πελάτες και λοιπές εμπορικές απαιτήσεις, ο ‘Όμιλος δεν εκτίθεται, πλέον, σε σημαντικούς πιστωτικούς κινδύνους. Ο πιστωτικός κίνδυνος για απαιτήσεις ρευστοποιήσιμες καθώς και για άλλα βραχυπρόθεσμα χρηματοοικονομικά στοιχεία θεωρείται αμελητέος, δεδομένου ότι συνεργάζεται με αξιόπιστες τράπεζες υψηλής ποιότητας. Ανάλυση κινδύνου αγοράς Οι επενδύσεις του Ομίλου και της Εταιρείας με κίνδυνο αγοράς αφορούν αποκλειστικά μετοχές εισηγμένες στο ΧΑ οι οποίες περιλαμβάνονται στο κονδύλι «Χρηματοοικονομικά στοιχεία αποτιμώμενα μέσω αποτελέσματος». Ο παρακάτω πίνακας παρουσιάζει την ευαισθησία του αποτελέσματος της χρήσης σε μια μεταβολή της χρηματιστηριακής τιμής των μετοχών αυτών της τάξεων του +/-10%. Όμιλος Υποτίμηση / Ανατίμηση Ποσά σε € -10% Χρηματοοικονομικά στοιχεία κατεχόμενα γ ια εμπορικούς σκοπούς Αποτέλεσμα χρήσης μετά φόρων (έξοδο) / 'εσοδο Εταιρία 2019 2019 10% 284.600,90 -28.460,09 -10% 10% 187.300,40 28.460,09 -18.730,04 18.730,04 Ανάλυση κινδύνου ρευστότητας Ο Όμιλος διαχειρίζεται τις ανάγκες ρευστότητας του με προσεκτική παρακολούθηση των χρεών των μακροπρόθεσμων χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων καθώς επίσης και των πληρωμών που πραγματοποιούνται καθημερινά. Οι ανάγκες ρευστότητας παρακολουθούνται σε διάφορες χρονικές ζώνες, σε καθημερινή και εβδομαδιαία βάση καθώς και σε μια κυλιόμενη περίοδο 30 ημερών. Οι μακροπρόθεσμες ανάγκες ρευστότητας για τους επόμενους 6 μήνες και το επόμενο έτος προσδιορίζονται μηνιαία. Ο Όμιλος διατηρεί μετρητά για να καλύψει ανάγκες ρευστότητας για περιόδους έως 30 ημερών. Τα κεφάλαια για τις μακροπρόθεσμες ανάγκες ρευστότητας εξασφαλίζονται πρόσθετα από ένα επαρκές ποσό εγκεκριμένων δανειακών ορίων από τράπεζες και τη δυνατότητα να πωληθούν μακροπρόθεσμα χρηματοοικονομικά στοιχεία. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 119 Η ληκτότητα των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων την 31η Δεκεμβρίου 2019 για τον Όμιλο αναλύεται ως εξής : 2019 ποσά σε € Μακροπρόθεσμος Δανεισμός Bραχυπρόθεσμες εντός 6 μηνών Μακροπρόθεσμες 6 εως 12 μήνες αργ ότερο από 5 έτη - 54.184.832,73 - 16.659.041,88 8.827.661,88 3.849.990,53 - - Βραχυπρόθεσμος Δανεισμός 8.960.040,28 8.960.040,28 - - Λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις 2.382.316,28 442.756,28 - - Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις Μίσθωσης Εμπορικές Υποχρεώσεις Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις Μίσθωσης Σύνολο - 1 εως 5 έτη 620.194,55 28.621.592,98 620.194,55 - - 18.850.652,98 58.034.823,26 - Η ληκτότητα των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων την 31η Δεκεμβρίου 2018 για τον Όμιλο αναλύεται ως εξής : 2018 ποσά σε € Μακροπρόθεσμος Δανεισμός Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις Μίσθωσης Εμπορικές Υποχρεώσεις Bραχυπρόθεσμες εντός 6 μηνών Μακροπρόθεσμες 6 εως 12 μήνες 1 εως 5 έτη αργ ότερο από 5 έτη 12.301.310,24 4.469.930,24 59.767.705,04 - - Βραχυπρόθεσμος Δανεισμός 7.342.827,37 7.342.827,37 - - Λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις Μίσθωσης 2.471.479,30 - 531.919,30 - - - 22.115.616,91 12.344.676,91 59.767.705,04 Σύνολο - Οι ανωτέρω συμβατικές ημερομηνίες λήξης αντικατοπτρίζουν τις παρούσες αξίες των υποχρεώσεων, οι οποίες ταυτίζονται με τις λογιστικές αξίες κατά την ημερομηνία του ισολογισμού. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 120 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ ΑΝΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία, καθώς και οι χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις κατά την ημερομηνία των οικονομικών καταστάσεων μπορούν να κατηγοριοποιηθούν και ως εξής: ποσά σε € Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία Όμιλος 31/12/2019 Δάνεια και απαιτήσεις - Εμπορικές και λοιπές απαιτήσεις Εταιρεία 31/12/2018 31/12/2019 31/12/2018 264.973,98 335.840,23 120.422,21 125.884,03 264.973,98 335.840,23 120.422,21 125.884,03 32.353.083,08 32.855.022,44 2.809.123,26 3.515.617,60 2.245.670,49 2.873.346,77 294.405,08 356.500,48 284.600,90 257.186,20 187.300,40 128.602,23 34.883.354,46 35.985.555,41 3.290.828,74 4.000.720,31 35.148.328,44 36.321.395,64 3.411.250,95 4.126.604,34 Κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία Δάνεια και απαιτήσεις - Εμπορικές και λοιπές απαιτήσεις Δάνεια και απαιτήσεις - Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα Χρηματοοικονομικά μέσα αποτιμώμενα μέσω αποτελεσμάτων Σύνολο χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργ ητικού Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις αποτιμημένες στο αποσβεσμένο κόστος - Δανειακές υποχρεώσεις Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις αποτιμημένες στο αποσβεσμένο κόστος - Εμπορικές και λοιπές υποχρεώσεις 54.184.832,73 59.767.705,04 11.173.000,00 10.663.886,04 3.850.990,53 1.613,55 756.534,80 1.000,00 58.035.823,25 59.769.318,59 11.929.534,80 10.664.886,04 Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις αποτιμημένες στο αποσβεσμένο κόστος - Δανειακές υποχρεώσεις Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις αποτιμημένες στο αποσβεσμένο κόστος - Εμπορικές και λοιπές υποχρεώσεις Σύνολο χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων 17.920.080,55 14.685.654,74 1.800.000,00 1.700.000,00 29.552.165,41 19.774.639,09 2.829.309,03 1.977.858,70 47.472.245,96 34.460.293,83 4.629.309,03 3.677.858,70 105.508.069,21 94.229.612,42 16.558.843,83 14.342.744,74 Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 121 Ιεραρχία Εύλογης Αξίας Τα κονδύλια των χρηματοοικονομικών μέσων της Κατάστασης Οικονομικής Θέσης, που αποτιμώνται στην εύλογη αξία τους, θα πρέπει για σκοπούς γνωστοποιήσεων, να ταξινομηθούν στα κάτωθι τρία επίπεδα, ανάλογα με την ποιότητα των δεδομένων που χρησιμοποιήθηκαν για την εκτίμηση της εύλογης αξίας τους. - Επίπεδο 1: Διαπραγματεύσιμες τιμές σε ενεργές αγορές για όμοια περιουσιακά στοιχεία ή υποχρεώσεις. - Επίπεδο 2: Δεδομένα που αφορούν σε τεχνικές αποτίμησης, τα οποία είναι παρατηρήσιμα είτε άμεσα είτε έμμεσα και στην οποία δεν περιλαμβάνονται τα στοιχεία του Επιπέδου 1. - Επίπεδο 3: Δεδομένα που αναφέρονται σε εκτιμήσεις της Εταιρείας, τα οποία δεν βασίζονται σε παρατηρήσιμα δεδομένα της αγοράς. ποσά σε € Όμιλος Ενεργ ητικό 31/12/2019 Διαθέσιμα προς πώληση χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων Επίπεδο 1 Επίπεδο 3 Σύνολο - - - 284.600,90 - - 284.600,90 Σύνολο 284.600,90 - - 284.600,90 Ενεργ ητικό 31/12/2018 Διαθέσιμα προς πώληση χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων Επίπεδο 1 Σύνολο - 257.186,20 257.186,20 Επίπεδο 2 Επίπεδο 2 Επίπεδο 3 Σύνολο - - - - - 0,00 0,00 257.186,20 257.186,20 ποσά σε € Εταιρεία Ενεργ ητικό 31/12/2019 Διαθέσιμα προς πώληση χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων Επίπεδο 1 Επίπεδο 3 Σύνολο - - - 187.300,40 - - 187.300,40 Σύνολο 187.300,40 - - 187.300,40 Ενεργ ητικό 31/12/2018 Διαθέσιμα προς πώληση χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων Επίπεδο 1 Σύνολο - Επίπεδο 2 Επίπεδο 3 Σύνολο - - - 128.602,23 - - 128.602,23 128.602,23 - - 128.602,23 - Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Επίπεδο 2 122 Πολιτικές και διαδικασίες διαχείρισης κεφαλαίου Οι στόχοι του Ομίλου όσον αφορά τη διαχείριση του κεφαλαίου είναι οι εξής: • να εξασφαλίσει την ικανότητα της Εταιρείας – Ομίλου να συνεχίσει τη δραστηριότητα της και • να εξασφαλίσει μια ικανοποιητική απόδοση στους μετόχους • τιμολογώντας προϊόντα και υπηρεσίες αναλογικά με το επίπεδο κινδύνου. O Όμιλος παρακολουθεί τους δείκτες «Καθαρός δανεισμός προς Κέρδη προ φόρων, χρηματοδοτικών, επενδυτικών αποτελεσμάτων και αποσβέσεων («EBITDA»)» και «Καθαρός δανεισμός προς Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων». Σαν καθαρό δανεισμό ο Όμιλος ορίζει το σύνολο των τοκοφόρων δανειακών υποχρεώσεων μείον το σύνολο των διαθεσίμων του. Οι δείκτες για τις χρήσεις 2019 και 2018 αναλύονται ως εξής: ποσά σε € Μακροπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις Όμιλος 31/12/2019 31/12/2018 54.184.832,73 59.767.705,04 Βραχυπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις 17.920.080,55 14.685.654,74 Ταμειακά διαθέσιμα και ταμειακά ισοδύναμα (2.245.670,49) (2.873.346,77) Καθαρός δανεισμός Ομίλου 69.859.242,79 71.580.013,01 Λειτουργικά αποτελέσματα προ φόρων, χρ/κών, επενδ. Αποτελεσμάτων και αποσβέσεων (EBITDA) 9.529.527,95 7.342.524,64 Ίδια κεφάλαια Καθαρός δανεισμός Ομίλου/Λειτουργ ικά αποτελέσματα προ φόρων, χρ/κών, επενδ. Αποτελεσμάτων και αποσβέσεων (EBITDA) Καθαρός δανεισμός Ομίλου/Ίδια κεφάλαια Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 29.517.195,16 7,33 2,37 28.573.960,23 9,75 2,51 123 9.34 Γεγονότα μετά την ημερομηνία του ισολογισμού Η εμφάνιση στις αρχές του 2020 του κορονοϊού (Covid-19) και η εξάπλωσή αυτού την αμέσως επόμενη περίοδο, έχει οδηγήσει την παγκόσμια κοινότητα μετά τον αρχικό αιφνιδιασμό, σε λήψη προληπτικών μέτρων αλλά και μέτρων περιορισμού της εξάπλωσης του ιού. Η ΒΙΟΚΑΡΠΕΤ ΑΕ αντιλαμβανόμενη πλήρως την θέση κοινωνικής ευθύνης της, προχώρησε σε εφαρμογή μια σειράς ενημερωτικών δράσεων και στην λήψη προληπτικών μέτρων με στόχο: • την ενημέρωση των εργαζομένων • την ευαισθητοποίησή τους στα μέτρα πρόληψης και προστασίας, • την προστασία τόσο αυτών όσο και των οικογενειών τους • την προστασία του καταναλωτικού κοινού • την εξασφάλιση της συνέχισης της ομαλής λειτουργίας της. Ορισμένα από αυτά τα μέτρα τα οποία έχουν ληφθεί σε εθνικό και παγκόσμιο επίπεδο – ενδεικτικά: αναστολή λειτουργίας εκπαιδευτικών δομών, πολυκαταστημάτων και χώρων με μεγάλη προσέλευση κοινού/καταναλωτών – εκτιμάται ότι θα επηρεάσουν το σύνολο του οικονομικού συστήματος. Η καθημερινή λειτουργία και κατ' επέκταση τα οικονομικά στοιχεία της Εταιρείας για τη χρήση του 2020, κρίνεται πιθανό πως επίσης θα επηρεαστούν στα πλαίσια των ανωτέρω χωρίς όμως να αναμένεται να είναι σημαντική η επίδραση τους. Ο Όμιλος στο κλείσιμο της οικονομικής χρήσης 2019 παρουσιάζει σημαντικό ύψος διαθεσίμων και αποθεμάτων, ενώ κατά την τρέχουσα περίοδο, παρατηρούμε μείωση του τζίρου κατά 14%. Παρ’ όλα αυτά, η διοίκηση της εταιρείας συνεχίζει να παρακολουθεί επισταμένως τις εξελίξεις, ούτως ώστε να μπορεί να ανταποκριθεί άμεσα στις απαιτήσεις του παγκόσμιου αλλά και εγχώριου περιβάλλοντος. Επιπρόσθετα, με κύριο γνώμονα την προστασία των εργαζομένων και των καταναλωτών, η ΒΙΟΚΑΡΠΕΤ ΑΕ βρίσκεται σε συνεχή επικοινωνία με τον Εθνικό Οργανισμό Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ) για θέματα που αφορούν τον κορονοϊό, ώστε να λαμβάνει άμεσα όλες τις οδηγίες και τα μέτρα σχετικά με την προστασία και ασφάλεια του προσωπικού και του ευρύτερου κοινού. Την 15/04/2020 ξεκίνησε τη λειτουργία του νέου Φ/Β σταθμού 1MW της εταιρείας ΒΙΟΚΑΡΠΕΤ Α.Ε στη θέση Καλάμια Κοιλάδας Λουτρού Λάρισας. Επίσης από τις 01/06/2020 θα λειτουργεί ένα νέο υποκατάστημα της θυγατρικής εταιρείας ΕΞΑΛΚΟ Α.Ε. στην Αθήνα πώλησης προϊοντων αλουμινίου. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 124 Δεν υπάρχουν άλλα μεταγενέστερα της 31η Δεκεμβρίου 2019 γεγονότα και μέχρι την ημερομηνία έγκρισης των οικονομικών καταστάσεων από το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας τα οποία θα μπορούσαν να επηρεάσουν ουσιωδώς την οικονομική θέση ή τα αποτελέσματα της Εταιρείας για την χρήση που έληξε την ημερομηνία αυτή, ή άλλα γεγονότα τα οποία θα έπρεπε να γνωστοποιηθούν στις οικονομικές καταστάσεις. Λάρισα, 27 Μαΐου 2020 Ο Πρόεδρος του Δ.Σ. & Αντιπρόεδρος Δ.Σ. & Διευθύνων Σύμβουλος Διευθύνων Σύμβουλος Ιωάννης Αστ. Καντώνιας Γεώργιος Αντ. Καντώνιας ΑΔΤ AM 824994 ΑΔΤ ΑΜ 826307 Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Ο Προϊστάμενος Λογιστηρίου Πρόδρομος Μιχ. Παπαδόπουλος ΑΔΤ ΑΖ 765728 ΑΡ.ΑΔΕΙΑΣ 28309/Α΄ΤΆΞΗΣ 125 Ε. Διαδικτυακός τόπος ανάρτησης της Χρηματοοικονομικής Πληροφόρησης Οι ετήσιες οικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας καθώς και των εταιρειών που ενοποιούνται, οι εκθέσεις ελέγχου του Ορκωτού Ελεγκτή Λογιστή και οι Εκθέσεις Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019 έχουν αναρτηθεί στην ηλεκτρονική διεύθυνση της Εταιρείας www.biokarpet.gr. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 126

Περίληψη: Α. Δηλώσεις Εκπροσώπων του Δ.Σ. Στις κατωτέρω δηλώσεις, οι οποίες λαμβάνουν χώρα σύμφωνα με το άρθρο 4 παρ. 2 ν. 3556/2007, όπως ισχύει σήμερα, προβαίνουν οι ακόλουθοι Εκπρόσωποι του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας: Ιωάννης Καντώνιας – Πρόεδρος Δ.Σ. & Διευθύνων Σύμβουλος Γεώργιος Καντώνιας – Αντιπρόεδρος Δ.Σ. & Διευθύνων Σύμβουλος Αθανάσιος Τσιάρας – Διευθύνων Σύμβουλος Οι κάτωθι υπογράφοντες, υπό την ως άνω ιδιότητά μας, ειδικώς προς τούτο ορισθέντες από το Διοικητικό Συμβούλιο της Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία «ΒΙΟΚΑΡΠΕΤ Α.Ε.», δηλώνουμε και βεβαιώνουμε με την παρούσα ότι εξ όσων γνωρίζουμε: Α. Οι ετήσιες οικονομικές καταστάσεις, εταιρικές και ενοποιημένες, της Εταιρείας «ΒΙΟΚΑΡΠΕΤ ΑΕ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ» για την χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019, οι οποίες καταρτίσθηκαν σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς, όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση, απεικονίζουν κατά τρόπο αληθή τα στοιχεία του ενεργητικού και του παθητικού, την καθαρή θέση και τα αποτελέσματα χρήσης της Εταιρείας και των επιχειρήσεων που περιλαμβάνονται στην ενοποίηση εκλαμβανομένων ως σύνολο. Β. Η έκθεση του διοικητικού συμβουλίου απεικονίζει κατά τρόπο αληθή την εξέλιξη, τις επιδόσεις και τη θέση της Εταιρείας, καθώς και των επιχειρήσεων που περιλαμβάνονται στην ενοποίηση εκλαμβανομένων ως σύνολο, συμπεριλαμβανομένης της περιγραφής των κυριότερων κινδύνων και αβεβαιοτήτων που αντιμετωπίζουν. Λάρισα 27/05/2020 Οι Δηλούντες – Βεβαιούντες Ο Πρόεδρος του Δ.Σ.& Διευθύνων Σύμβουλος O Αντιπρόεδρος Δ.Σ. & Διευθύνων Σύμβουλος Ο Διευθύνων Σύμβουλος Ιωάννης Aστ. Καντώνιας Γεώργιος Αντ. Καντώνιας Αθανάσιος Βασ. Τσιάρας ΑΔΤ AM 824994 ΑΔΤ ΑΜ 826307 ΑΔΤ ΑΒ 833639