ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ χρήσης από 1η Ιανουαρίου μέχρι 31η Δεκεμβρίου 2020 (Σύμφωνα με το Ν. 3556/2007) Αθήνα, 23 Μαρτίου 2021 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Δηλώσεις Μελών του Διοικητικού Συµβουλίου 5 Ετήσια Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου της 31.12.2020 7 - Μη Χρηµατοοικονοµική Εκθεση 36 - Ε πεξηγηµατική Έκθεση του Διοικητικού Συµβουλίου της Alpha Τράπεζας επί της Διαχειριστικής Χρήσης 2020 51 Δήλωση Εταιρικής Διακυβερνήσεως επί της Διαχειριστικής Χρήσης 2020 53 Έκθεση Ανεξάρτητου Ορκωτού Ελεγκτή Λογιστή (επί των Εταιρικών και Ενοποιηµένων Οικονοµικών Καταστάσεων) 89 Οικονοµικές Καταστάσεις Οµίλου της 31.12.2020 Ενοποιηµένη Κατάσταση Αποτελεσµάτων Ενοποιηµένη Κατάσταση Συνολικού 99 100 Αποτελέσµατος Ενοποιηµένος Ισολογισµός 101 Ενοποιηµένη Κατάσταση Μεταβολών της Καθαρής Θέσης 102 Ενοποιηµένη Κατάσταση Ταµειακών Ροών 104 Σηµειώσεις επί των Ενοποιηµένων Οικονοµικών Καταστάσεων Γενικές Πληροφορίες Ακολουθούµενες λογιστικές αρχές 1.1 Βάση παρουσίασης 1.1.1 Αρχή της συνέχισης της επιχειρηµατικής δραστηριότητας (going concern) 1.1.2 Υιοθέτηση νέων προτύπων και τροποποιήσεων υφιστάµενων προτύπων 1.2 Λογιστικές αρχές 1.2.1 Αρχές ενοποίησης 1.2.2 Λειτουργικοί τοµείς 1.2.3 Συναλλαγές σε ξένο νόµισµα και µετατροπή οικονοµικών καταστάσεων µονάδων εξωτερικού 1.2.4 Διαθέσιµα και ταµειακά ισοδύναµα 1.2.5 Αρχές ταξινόµησης και αποτίµησης των χρηµατοοικονοµικών µέσων 1.2.6 Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα και λογιστική αντιστάθµισης 1.2.7 Προσδιορισµός εύλογης αξίας 105 107 107 109 115 115 118 118 119 119 126 129 1.2.8 Ενσώµατα πάγια στοιχεία (ιδιοχρησιµοποιούµενα) 1.2.9 Επενδύσεις σε ακίνητα 1.2.10 Υπεραξία και λοιπά άυλα πάγια στοιχεία 1.2.11 Μισθώσεις 1.2.12 Ασφαλιστικές δραστηριότητες 1.2.13 Αποµείωση δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών, µη εκταµιευθεισών δανεικών δεσµεύσεων, ενέγγυων πιστώσεων και εγγυητικών επιστολών 1.2.14 Αποµείωση απαιτήσεων κατά πιστωτικών ιδρυµάτων και οµολόγων 1.2.15 Αποµείωση συµµετοχών και µη χρηµατοοικονοµικών στοιχείων του ενεργητικού 1.2.16 Φόρος Εισοδήµατος 1.2.17 Στοιχεία ενεργητικού προς πώληση 1.2.18 Προγράµµατα καθορισµένων συνεισφορών και καθορισµένων παροχών στο προσωπικό 1.2.19 Χορήγηση δικαιωµάτων προαιρέσης, επί µετοχών της Τράπεζας, στο προσωπικό του Οµίλου 1.2.20 Προβλέψεις και ενδεχόµενες υποχρεώσεις 1.2.21 Συµφωνίες πώλησης και επαναγοράς χρεογράφων και δανεισµός τίτλων 1.2.22 Τιτλοποιήσεις 1.2.23 Καθαρή Θέση 1.2.24 Τόκοι έσοδα και έξοδα 1.2.25 Αµοιβές και έσοδα από προµήθειες 1.2.26 Έσοδα από µερίσµατα 1.2.27 Αποτελέσµατα χρηµατοοικονοµικών πράξεων 1.2.28 Αποτελέσµατα από τη διακοπή αναγνωρίσης χρηµατοοικονοµικών στοιχείων του ενεργητικού που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος 1.2.29 Διακοπείσες Δραστηριότητες 1.2.30 Ορισµός συνδεδεµένων µερών 1.2.31 Συγκριτικά στοιχεία 1.3 Σηµαντικές λογιστικές κρίσεις και κύριες πηγές αβεβαιότητας των εκτιµήσεων Αποτελέσµατα 2 Καθαρό έσοδο από τόκους 3 Καθαρό έσοδο προµηθειών και λοιπά έσοδα 131 132 132 133 135 136 139 141 142 142 143 144 145 145 146 146 147 147 148 148 148 148 148 149 149 154 155 4 Έσοδα από µερίσµατα 5 Αποτελέσµατα χρηµατοοικονοµικών πράξεων 6 Αποτελέσµατα από διακοπή αναγνωρίσης χρηµατοοικονοµικών στοιχείων του ενεργητικού που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος 7 Λοιπά Έσοδα 8 Αµοιβές και έξοδα προσωπικού και έξοδα προγραµµάτων αποχώρησης προσωπικού 9 Γενικά διοικητικά έξοδα 10 Λοιπά έξοδα 11 Ζηµιές αποµείωσης και προβλέψεις για την κάλυψη του πιστωτικού κινδύνου δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών 12 Ζηµιές αποµείωσης και προβλέψεις για την κάλυψη του πιστωτικού κινδύνου λοιπών χρηµατοοοικονοµικών µέσων 13 Φόρος Εισοδήµατος 14 Κέρδη/(ζηµιές) ανά µετοχή Ενεργητικό 15 Ταµείο και διαθέσιµα σε Κεντρικές Τράπεζες 16 Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυµάτων 17 Αξιόγραφα εµπορικού χαρτοφυλακίου 18 Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα (απαιτήσεις και υποχρεώσεις) 19 Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών 20 Αξιόγραφα επενδυτικού χαρτοφυλακίου 21 Επενδύσεις σε συγγενείς εταιρίες και κοινοπραξίες 22 Επενδύσεις σε ακίνητα 23 Ιδιοχρησιµοποιούµενα ενσώµατα πάγια 24 Υπεραξία και λοιπά άυλα πάγια 25 Αναβαλλόµενες φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις 26 Λοιπά στοιχεία Ενεργητικού Υποχρεώσεις 27 Υποχρεώσεις προς πιστωτικά ιδρύµατα 28 Υποχρεώσεις προς πελάτες 29 Οµολογίες εκδόσής µας και λοιπές δανειακές υποχρεώσεις 30 Υποχρεώσεις για τρέχοντα φόρο εισοδήµατος και λοιπούς φόρους 31 Υποχρεώσεις καθορισµένων παροχών στους εργαζόµενους 32 Λοιπές υποχρεώσεις 33 Προβλέψεις 156 157 158 159 160 164 165 165 166 167 172 173 173 173 174 184 188 190 195 197 199 200 202 203 204 204 209 210 214 216 Καθαρή Θέση 34 Μετοχικό κεφάλαιο 35 Διαφορά από έκδοση µετοχών υπέρ το άρτιο 36 Αποθεµατικά 37 Αποτελέσµατα εις νέον 38 Υβριδικά κεφάλαια Πρόσθετες πληροφορίες 39 Ενδεχόµενες υποχρεώσεις και δεσµεύσεις 40 Εταιρίες που περιλαµβάνονται στις Ενοποιηµένες Oικονοµικές Kαταστάσεις 41 Γνωστοποιήσεις Ν.4261/5.5.2014 42 Πληροφόρηση κατά τοµέα 43 Διαχείριση Κινδύνων 43.1 Πιστωτικός Κίνδυνος 43.2 Κίνδυνος αγοράς α. Συναλλαγµατικός κίνδυνος β. Επιτοκιακός κίνδυνος 43.3 Κίνδυνος ρευστότητας 43.4 Γνωστοποιήσεις σχετικές µε την εύλογη αξία χρηµατοοικονοµικών µέσων 43.5 Μεταβιβάσεις χρηµατοοικονοµικών στοιχείων του ενεργητικού 43.6 Χρηµατοοικονοµικές απαιτήσειςυποχρεώσεις που υπόκεινται σε συµψηφισµό 44 Κεφαλαιακή επάρκεια 45 Συναλλαγές συνδεδεµένων µερών 46 Αµοιβές Ελεγκτικών Εταιριών 47 Γνωστοποιήσεις Ν.4151/2013 48 Στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση 49 Εταιρικά γεγονότα 50 Αναµόρφωση οικονοµικών καταστάσεων 51 Στρατηγικό Σχέδιο 2020-2022 52 Γεγονότα µεταγενέστερα της ηµεροµηνίας σύνταξης των οικονοµικών καταστάσεων 218 218 218 220 220 221 229 240 247 251 252 332 334 337 340 347 356 358 359 361 363 363 364 370 375 378 380 Οικονοµικές Καταστάσεις Τράπεζας της 31.12.2020 Κατάσταση Αποτελεσµάτων 383 Κατάσταση Συνολικού Αποτελέσµατος 384 Ισολογισµός 385 Κατάσταση Μεταβολών της Καθαρής Θέσης 386 Κατάσταση Ταµειακών Ροών 387 Σηµειώσεις επί των Οικονοµικών Καταστάσεων 388 Γενικές Πληροφορίες Ακολουθούµενες λογιστικές αρχές 1.1 Βάση παρουσίασης 1.1.1 Αρχή της συνέχισης της επιχειρηµατικής δραστηριότητας (going concern) 1.1.2 Υιοθέτηση νέων προτύπων και τροποποιήσεων υφιστάµενων προτύπων 1.2 Λογιστικές Αρχές 1.2.1 Λειτουργικοί τοµείς 1.2.2 Συναλλαγές σε ξένο νόµισµα και µετατροπή οικονοµικών καταστάσεων µονάδων εξωτερικού 1.2.3 Διαθέσιµα και ταµειακά ισοδύναµα 1.2.4 Αρχές ταξινόµησης και αποτίµησης των χρηµατοοικονοµικών µέσων 1.2.5 Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα και λογιστική αντιστάθµισης 1.2.6 Προσδιορισµός εύλογης αξίας 1.2.7 Επενδύσεις σε εταιρίες θυγατρικές, συγγενείς και κοινοπραξίες 1.2.8 Ενσώµατα πάγια στοιχεία (ιδιοχρησιµοποιούµενα) 1.2.9 Επενδύσεις σε ακίνητα 1.2.10 Υπεραξία και λοιπά άυλα πάγια στοιχεία 1.2.11 Μισθώσεις 1.2.12 Αποµείωση δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών, µη εκταµιευθεισών δανειακών δεσµεύσεων, ενέγγυων πιστώσεων και εγγυητικών επιστολών 1.2.13 Αποµείωση απαιτήσεων κατά πιστωτικών ιδρυµάτων και οµολόγων 1.2.14 Αποµείωση συµµετοχών και µη χρηµατοοικονοµικών στοιχείων του ενεργητικού 1.2.15 Φόρος εισοδήµατος 1.2.16 Στοιχεία ενεργητικού προς πώληση 1.2.17 Προγράµµατα καθορισµένων συνεισφορών και καθορισµένων παροχών στο προσωπικό 1.2.18 Χορήγηση δικαιωµάτων προαίρεσης, επί µετοχών της Τράπεζας, στο προσωπικό 1.2.19 Προβλέψεις και ενδεχόµενες υποχρεώσεις 1.2.20 Συµφωνίες πώλησης και επαναγοράς χρεογράφων και δανεισµός τίτλων 1.2.21 Τιτλοποιήσεις 1.2.22 Καθαρή Θέση 1.2.23 Τόκοι έσοδα και έξοδα 1.2.24 Αµοιβές και έσοδα από προµήθειες 388 390 390 392 398 398 399 399 400 407 409 412 412 413 413 414 415 419 421 421 422 423 424 424 425 425 426 426 427 1.2.25 Αποτελέσµατα χρηµατοοικονοµικών Πράξεων 1.2.26 Αποτελέσµατα από τη διακοπή αναγνώρισης χρηµατοοικονοµικών στοιχείων του ενεργητικού που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος 1.2.27 Διακοπείσες δραστηριότητες 1.2.28 Ορισµός συνδεδεµένων µερών 1.2.29 Συγκριτικά στοιχεία 1.3 Σηµαντικές λογιστικές κρίσεις και κύριες πηγές αβεβαιότητας των εκτιµήσεων Αποτελέσµατα 2 Καθαρό έσοδο από τόκους 3 Καθαρό έσοδο προµήθειών και λοιπά έσοδα 4 Έσοδα από µερίσµατα 5 Αποτελέσµατα χρηµατοοικονοµικών Πράξεων 6 Αποτελέσµατα από διακοπή αναγνώρισης χρηµατοοικονοµικών στοιχείων του ενεργητικού που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος 7 Λοιπά έσοδα 8 Αµοιβές και έξοδα προσωπικού και έξοδα προγραµµάτων αποχώρησης προσωπικού 9 Γενικά διοικητικά έξοδα 10 Λοιπά έξοδα 11 Ζηµιές αποµείωσης και προβλέψεις για την κάλυψη του πιστωτικού κινδύνου δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών 12 Ζηµιές αποµείωσης και προβλέψεις για την κάλυψη του πιστωτικού κινδύνου λοιπών χρηµατοοοικονοµικών µέσων 13 Φόρος εισοδήµατος 14 Kέρδη/(ζηµιές) ανά µετοχή Ενεργητικό 15 Ταµείο και διαθέσιµα σε Κεντρικές Τράπεζες 16 Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυµάτων 17 Αξιόγραφα εµπορικού χαρτοφυλακίου 18 Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα (απαιτήσεις και υποχρεώσεις) 19 Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών 20 Αξιόγραφα επενδυτικού χαρτοφυλακίου 21 Επενδύσεις σε εταιρίες θυγατρικές, συγγενείς και Κοινοπραξίες 22 Επενδύσεις σε ακίνητα 23 Ιδιοχρησιµοποιούµενα ενσώµατα πάγια 427 428 428 428 429 429 434 435 436 437 438 439 439 443 444 444 445 445 450 451 451 451 452 461 464 467 472 474 24 Υπεραξία και λοιπά άυλα πάγια 25 Αναβαλλόµενες φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις 26 Λοιπά στοιχεία Ενεργητικού Υποχρεώσεις 27 Υποχρεώσεις προς πιστωτικά ιδρύµατα 28 Υποχρεώσεις προς πελάτες 29 Οµολογίες έκδοσής µας και λοιπές δανειακές υποχρεώσεις 30 Υποχρεώσεις για τρέχοντα φόρο εισοδήµατος και λοιπούς φόρους 31 Υποχρεώσεις καθορισµένων παροχών στους εργαζόµενους 32 Λοιπές υποχρεώσεις 33 Προβλέψεις Καθαρή Θέση 34 Μετοχικό κεφάλαιο 35 Διαφορά από έκδοση µετοχών υπέρ το άρτιο 36 Αποθεµατικά 37 Αποτελέσµατα εις νέον Πρόσθετες πληροφορίες 38 Ενδεχόµενες υποχρεώσεις και δεσµεύσεις 39 Πληροφόρηση κατά τοµέα 40 Διαχείριση Κινδύνων 40.1 Πιστωτικός Κίνδυνος 475 476 477 479 480 480 40.2 40.3 40.4 40.5 40.6 484 484 488 490 491 491 491 492 493 496 500 501 41 42 43 44 45 46 47 48 49 Κίνδυνος αγοράς α. Συναλλαγµατικός κίνδυνος β. Επιτοκιακός κίνδυνος Κίνδυνος ρευστότητας Εύλογες αξίες χρηµατοοικονοµικών στοιχείων ενεργητικού και υποχρεώσεων Μεταβιβάσεις χρηµατοοικονοµικών στοιχείων του ενεργητικού Χρηµατοοικονοµικές απαιτήσεις υποχρεώσεις που υπόκεινται σε συµψηφισµό Κεφαλαιακή επάρκεια Συναλλαγές συνδεδεµένων µερών Αµοιβές Ελεγκτικών Εταιριών Στοιχεία Ενεργητικόυ προς πώληση Γνωστοποιήσεις Ν.4151/2013 Εταιρικά γεγονότα Αναµόρφωση οικονοµικών καταστάσεων Στρατηγικό Σχέδιο 2020-2022 Γεγονότα µεταγενέστερα της ηµεροµηνίας σύνταξης των οικονοµικών καταστάσεων 579 580 583 586 593 602 604 606 608 611 611 615 616 618 621 622 Παράρτηµα 623 Γνωστοποιήσεις Ν.4374/2016 625 Διαθεσιµότητα Ετήσιας Οικονοµικής Έκθεσης 637 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Ετήσια Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου της 31.12.2020 Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Deloitte Ανώνυμη Εταιρία Ορκωτών Ελεγκτών Λογιστών Φραγκοκκλησιάς 3α & Γρανικού 151 25 Μαρούσι Αθήνα, Ελλάδα Τηλ.: +30 210 6781 100 www.deloitte.gr Έκθεση Ανεξάρτητου Ορκωτού Ελεγκτή Λογιστή Προς τους Μετόχους της ΑΛΦΑ ΤΡΑΠΕΖΑ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ Έκθεση Ελέγχου επί των Εταιρικών και Ενοποιημένων Οικονομικών Καταστάσεων Γνώμη Έχουμε ελέγξει τις συνημμένες εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις της ΑΛΦΑ ΤΡΑΠΕΖΑ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ (η Τράπεζα) και των θυγατρικών αυτής (η Τράπεζα και ο Όμιλος), οι οποίες αποτελούνται από τον εταιρικό και ενοποιημένο ισολογισμό της 31ης Δεκεμβρίου 2020, τις εταιρικές και ενοποιημένες καταστάσεις αποτελεσμάτων και συνολικού αποτελέσματος, μεταβολών της καθαρής θέσης και ταμειακών ροών της χρήσης που έληξε την ημερομηνία αυτή, καθώς και περίληψη σημαντικών λογιστικών αρχών και μεθόδων και λοιπές επεξηγηματικές πληροφορίες. Κατά τη γνώμη μας, οι συνημμένες εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις παρουσιάζουν εύλογα, από κάθε ουσιώδη άποψη, την οικονομική θέση της ΑΛΦΑ ΤΡΑΠΕΖΑ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ και των θυγατρικών αυτής κατά την 31η Δεκεμβρίου 2020, τη χρηματοοικονομική τους επίδοση και τις ταμειακές τους ροές για τη χρήση που έληξε την ημερομηνία αυτή σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Πληροφόρησης, όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Βάση γνώμης Διενεργήσαμε τον έλεγχό μας σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Ελέγχου (ΔΠΕ) όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία. Οι ευθύνες μας, σύμφωνα με τα πρότυπα αυτά περιγράφονται περαιτέρω στην ενότητα της έκθεσής μας “Ευθύνες ελεγκτή για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων”. Είμαστε ανεξάρτητοι από την Τράπεζα και τις ενοποιούμενες θυγατρικές της καθ’ όλη τη διάρκεια του διορισμού μας σύμφωνα με τον Κώδικα Δεοντολογίας για Επαγγελματίες Ελεγκτές του Συμβουλίου Διεθνών Προτύπων Δεοντολογίας Ελεγκτών, όπως αυτός έχει ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία και τις απαιτήσεις δεοντολογίας που σχετίζονται με τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων στην Ελλάδα και έχουμε εκπληρώσει τις δεοντολογικές μας υποχρεώσεις σύμφωνα με τις απαιτήσεις της ισχύουσας νομοθεσίας και του προαναφερόμενου Κώδικα Δεοντολογίας. Πιστεύουμε ότι τα ελεγκτικά τεκμήρια που έχουμε αποκτήσει είναι επαρκή και κατάλληλα να παρέχουν βάση για τη γνώμη μας. Σημαντικότερα θέματα ελέγχου Τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου είναι εκείνα τα θέματα που, κατά την επαγγελματική μας κρίση, ήταν εξέχουσας σημασίας στον έλεγχό μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων της ελεγχόμενης χρήσεως. Τα θέματα αυτά και οι σχετιζόμενοι κίνδυνοι ουσιώδους ανακρίβειας αντιμετωπίστηκαν στο πλαίσιο του ελέγχου των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων ως σύνολο, για τη διαμόρφωση της γνώμης μας επί αυτών και δεν εκφέρουμε ξεχωριστή γνώμη για τα θέματα αυτά. Σημαντικότερα θέματα ελέγχου Πως αντιμετωπίστηκαν τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου Αναμενόμενη ζημιά πιστωτικού κινδύνου των δανείων στο αναπόσβεστο κόστος Τα δάνεια στο αναπόσβεστο κόστος της Τράπεζας και του Ομίλου ανήλθαν κατά την 31 Δεκεμβρίου 2020 σε € 34.715 εκατ. και € 38.792 εκατ. αντίστοιχα (€ 34.317 εκατ. για την Τράπεζα και € 38.788 εκατ. για τον Όμιλο κατά την 31 Δεκεμβρίου 2019), και οι σωρευμένες απομειώσεις δανείων ανήλθαν σε € 7.469 εκατ. και € 9.080 εκατ. αντίστοιχα για την Τράπεζα και τον Όμιλο κατά την 31 Δεκεμβρίου 2020 (€ 7.070 εκατ. για την Τράπεζα και € 8.682 εκατ. για τον Όμιλο κατά την 31 Δεκεμβρίου 2019). Η επιμέτρηση της αναμενόμενης ζημιάς πιστωτικού κινδύνου, θεωρείται σημαντικό θέμα ελέγχου καθώς ο προσδιορισμός των παραδοχών που χρησιμοποιούνται εμπεριέχει σημαντική κρίση της Διοίκησης και λογιστικές εκτιμήσεις με υψηλό βαθμό υποκειμενικότητας και πολυπλοκότητας. Ο βαθμός υποκειμενικότητας και πολυπλοκότητας ήταν ιδιαίτερα αυξημένος κατά το τρέχον έτος εξαιτίας της αβεβαιότητας που σχετίζεται με την πανδημία COVID-19 και τις συνέπειες που προκάλεσε στην οικονομία. Οι σημαντικότερες κρίσεις της Διοίκησης και λογιστικές εκτιμήσεις σχετίζονται με: Τα κριτήρια που χρησιμοποιούνται για την κατάταξη των δανείων σε στάδια, λαμβάνοντας υπόψη την επίδραση της πανδημίας COVID-19, και τα μέτρα στήριξης που έλαβε ο Όμιλος υπό την μορφή αναστολών πληρωμής (moratoria) και προγραμμάτων με την εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου. Τις παραδοχές και τα δεδομένα που χρησιμοποιήθηκαν για την ανάπτυξη και λειτουργία των μοντέλων που υπολογίζουν τις αναμενόμενες ζημίες πιστωτικού κινδύνου, λαμβάνοντας υπόψη την επίδραση της πανδημίας COVID-19. Τις παραδοχές για τον προσδιορισμό των αναμενόμενων μελλοντικών ταμειακών ροών των απομειωμένων δανείων που υπόκεινται σε ατομική αξιολόγηση, συμπεριλαμβανομένης της προσέγγισης αξιολόγησης και την αποτίμηση των εξασφαλίσεων, ειδικότερα στα πλαίσια της αβεβαιότητας που έχει προκληθεί από την πανδημία COVID-19 στις μελλοντικές ροές των τομέων της οικονομίας που έχουν πληγεί σημαντικά και στον χρόνο ρευστοποίησης των καλυμμάτων. Τις παραμέτρους και τις παραδοχές που έχουν χρησιμοποιηθεί για τον προσδιορισμό των μακροοικονομικών σεναρίων και τις σταθμισμένες πιθανότητες που εφαρμόστηκαν σε αυτά, ειδικότερα λόγω των συνθηκών αβεβαιότητας εξαιτίας της πανδημίας COVID-19 Με βάση την αξιολόγηση των ελεγκτικών κινδύνων και ακολουθώντας μια προσέγγιση βασισμένη στον κίνδυνο, αξιολογήσαμε τις μεθοδολογίες και τις παραδοχές απομείωσης που εφαρμόσθηκαν από τη Διοίκηση σε σχέση με αυτό το σημαντικό θέμα ελέγχου και διενεργήσαμε μεταξύ άλλων, τις ακόλουθες ελεγκτικές διαδικασίες: Με την υποστήριξη των ειδικών εμπειρογνωμόνων μας επί του χρηματοοικονομικού κινδύνου και μοντέλων, όπου κρίθηκε απαραίτητο, αξιολογήσαμε τον σχεδιασμό και την εφαρμογή των εσωτερικών δικλίδων ελέγχου που είναι σχετικές με την εκτίμηση των αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου, συμπεριλαμβανομένων των εσωτερικών δικλίδων ελέγχου επί: -των παραδοχών που χρησιμοποιούνται στα μοντέλα αναμενόμενης πιστωτικής ζημιάς -την επίβλεψη και επικύρωση των μοντέλων -το πλαίσιο διακυβέρνησης και έγκρισης των προσαρμογών της Διοίκησης στα μοντέλα - της κατάταξης των δανείων σε στάδια -την επιλογή και εφαρμογή των μακροοικονομικών μεταβλητών καθώς και των εσωτερικών δικλίδων ελέγχου επί των πολλαπλών οικονομικών σεναρίων και των σταθμίσεων των πιθανοτήτων. Αξιολογήσαμε τον σχεδιασμό και εξετάσαμε την αποτελεσματικότητα των εσωτερικών δικλείδων ελέγχου που είναι σχετικές με την επιμέτρηση των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών των απομειωμένων δανείων που υπόκεινται σε ατομική αξιολόγηση, συμπεριλαμβανομένων των εσωτερικών δικλείδων που σχετίζονται με τον προσδιορισμό της κατάλληλης προσέγγισης αξιολόγησης, της αποτίμησης των εξασφαλίσεων και των παραδοχών για τον προσδιορισμό των μελλοντικών ταμειακών εισροών. Με την υποστήριξη των ειδικών εμπειρογνωμόνων μας επί του χρηματοοικονομικού κινδύνου και μοντέλων: - αξιολογήσαμε την καταλληλότητα των πολιτικών απομείωσης με βάση το ΔΠΧΠ 9 του Ομίλου - επαναϋπολογίσαμε και επισκοπήσαμε τον κώδικα που χρησιμοποιούν τα μοντέλα προκειμένου για τον υπολογισμό συγκεκριμένων παραμέτρων (συμπεριλαμβανομένου την κατάταξη σε στάδια) - αξιολογήσαμε τον σχεδιασμό των μοντέλων από την Διοίκηση και την καταλληλότητα των παραδοχών και παραμέτρων που χρησιμοποιούνται στα μοντέλα (δηλ. Ανοιγμα σε Aθέτηση - EAD, Πιθανότητα Αθέτησης - PD, Πιθανότητα Ρύθμισης - PF, Ζημιά σε Αθέτηση – LGD) και ειδικότερα σε εκείνα που αναπτύχθηκαν εντός της τρέχουσας χρήσης -αξιολογήσαμε τα κριτήρια που χρησιμοποιήθηκαν για την κατάταξη των δανείων σε στάδια σύμφωνα με το ΔΠΧΠ 9. Η εργασία μας συμπεριέλαβε την αξιολόγηση της ικανότητας των μοντέλων να ενσωματώσουν την επίδραση της πανδημίας COVID-19 σε συγκεκριμένες παραμέτρους, καθώς και των κριτηρίων που έθεσε η Διοίκηση προκειμένου για την αναγνώριση της σημαντικής αύξησης του πιστωτικού κινδύνου (SICR) και της αδυναμίας πληρωμής (UTP) Σημαντικότερα θέματα ελέγχου Πως αντιμετωπίστηκαν τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου Αναμενόμενη ζημιά πιστωτικού κινδύνου των δανείων στο αναπόσβεστο κόστος – συνέχεια Την καταλληλότητα, τον προσδιορισμό και την επιμέτρηση των προσαρμογών που πραγματοποίησε η Διοίκηση στα μοντέλα προκειμένου να αντιμετωπίσει γνωστούς περιορισμούς των μοντέλων καθώς και κινδύνους που δεν αποτυπώνονται σε αυτά. Οι προσαρμογές αυτές εμπεριέχουν εγγενή αβεβαιότητα και σημαντικό βαθμό κρίσης από την Διοίκηση, ειδικά σε σχέση με την οικονομική αβεβαιότητα που απορρέει από την πανδημία (COVID-19). Η Διοίκηση έχει παράσχει περαιτέρω πληροφορίες σχετικά με τις ακολουθούμενες λογιστικές αρχές και πολιτικές για τον προσδιορισμό της αναμενόμενης ζημιάς πιστωτικού κινδύνου για τα Δάνεια κατά πελατών στο αναπόσβεστο κόστος και τη διαχείριση του πιστωτικού κινδύνου στις Σημειώσεις 1.2.12, 11, 19 και 40.3 των εταιρικών και 1.2.13, 11, 19 και 43.3 των ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων αντίστοιχα. - αξιολογήσαμε το εύλογο και την καταλληλότητα των μακροοικονομικών μεταβλητών, των σεναρίων και των σταθμίσεων των πιθανοτήτων τους, που χρησιμοποιήθηκαν στα μοντέλα, συγκρίνοντας τα αποτελέσματα αυτών με δεδομένα από μια σειρά εξωτερικών πηγών. Επιπρόσθετα αξιολογήσαμε την ενσωμάτωση της επίπτωσης από την πανδημία COVID -19 από την Διοίκηση στα μακροοικονομικά σενάρια. Λάβαμε τα αντίστοιχα τεκμήρια και εξετάσαμε σε δειγματοληπτική βάση την έγκαιρη αναγνώριση των ανοιγμάτων με σημαντική αύξηση του πιστωτικού κινδύνου και την έγκαιρη αναγνώριση των απομειωμένων ανοιγμάτων. Για τους πιστούχους που ο Όμιλος χορήγησε μέτρα στήριξης, διενεργήσαμε έλεγχο ουσίας σε δειγματοληπτική βάση για να αξιολογήσουμε την καταλληλότητα των κριτήριων επιλεξιμότητας που χρησιμοποιήθηκαν και της κατηγοριοποίησης τους σε στάδια. Διενεργήσαμε έλεγχο ουσίας για να ελέγξουμε την ακρίβεια και την πληρότητα των σημαντικών δεδομένων που χρησιμοποιούνται στα μοντέλα υπολογισμού της αναμενόμενης ζημιάς πιστωτικού κινδύνου, αντιπαραβάλλοντας σε δειγματοληπτική βάση τα δεδομένα που χρησιμοποιήθηκαν με τα συστήματα που προέρχονται ή με σχετικά έγγραφά, καθώς και με τα δεδομένα του ισολογισμού που χρησιμοποιούνται στα μοντέλα. Σε δειγματοληπτική βάση αξιολογήσαμε αν η προσέγγιση επιμέτρησης της απομείωσης των ανοιγμάτων που υπόκεινται σε ατομική αξιολόγηση είναι κατάλληλη και εξετάσαμε την λογικότητα των σημαντικών παραδοχών που χρησιμοποιήθηκαν συμπεριλαμβανομένης της αποτίμησης των εξασφαλίσεων (και χρησιμοποιήσαμε και τους ειδικούς εμπειρογνώμονες μας επί της αποτίμησης ακινήτων) και του χρόνου ρευστοποίησης τους, καθώς επίσης και της εκτίμησης των προεξοφλημένων μελλοντικών ταμειακών ροών συμπεριλαμβανομένης της αξιολόγησης της ενσωμάτωσης της επίπτωσης από την πανδημία COVID-19 στις ταμειακές ροές. Αξιολογήσαμε την καταλληλότητα των προσαρμογών στα μοντέλα, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που πραγματοποιήθηκαν ως αποτέλεσμα της πανδημίας COVID-19, καθώς και ως αποτέλεσμα της αναμενόμενης ρευστοποίησης ορισμένων δανειακών χαρτοφυλακίων, λαμβάνοντας υπόψη τα δεδομένα, τις κρίσεις, την μεθοδολογία και την διακυβέρνηση των προσαρμογών αυτών. Δεδομένης της πολυπλοκότητας και του υψηλού βαθμού ανάλυσης των σχετικών γνωστοποιήσεων, αξιολογήσαμε την πληρότητα και την επάρκεια αυτών με βάση τα σχετικά λογιστικά πρότυπα και των κανονιστικών προσδοκιών για την ύπαρξη συγκεκριμένων γνωστοποιήσεων αναφορικά με την πανδημία COVID-19. Σημαντικότερα θέματα ελέγχου Πως αντιμετωπίστηκαν τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου Ανακτησιμότητα Αναβαλλόμενης Φορολογικής Απαίτησης Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις της Τράπεζας και του Ομίλου ανήλθαν κατά την 31 Δεκεμβρίου 2020 σε € 5.277 εκατ. και € 5.293 εκατ. αντίστοιχα, σε σύγκριση με € 5.233 εκατ. και € 5.174 εκατ. αντίστοιχα κατά την 31 Δεκεμβρίου 2019. Η αναγνώριση και η επιμέτρηση του αναβαλλόμενου φόρου θεωρήθηκε σημαντικό θέμα ελέγχου καθώς εμπεριέχει σημαντικές εκτιμήσεις της Διοίκησης και υψηλό βαθμό κρίσης σχετικά με την ικανότητα ύπαρξης επαρκών μελλοντικών φορολογητέων κερδών. Οι πιο σημαντικές παραδοχές και εκτιμήσεις της Διοίκησης αναφορικά με τις προβλέψεις για μελλοντικά κέρδη και την ανακτησιμότητα των αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων περιλαμβάνουν: - Προβλέψεις εσόδων και κόστους για την προετοιμασία του ετήσιου προϋπολογισμού και του τριετούς επιχειρηματικού πλάνου λαμβάνοντας υπόψη την επίδραση τoυ στρατηγικού σχεδίου του Ομίλου. - Μακροοικονομικές παραδοχές και εκτιμήσεις της Διοίκησης για την επιμήκυνση της περιόδου που προκύπτει από το επιχειρηματικό πλάνο έως τη στιγμή που οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις μπορούν να χρησιμοποιηθούν για φορολογικούς σκοπούς - Την μετατροπή των λογιστικών κερδών σε φορολογητέα κέρδη. Η Διοίκηση έχει παράσχει περαιτέρω πληροφορίες σχετικά με τις αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις στις σημειώσεις 1.2.15, 13 και 25 των εταιρικών και 1.2.16, 13 και 25 των ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων. Με βάση την αξιολόγηση των ελεγκτικών κινδύνων, αξιολογήσαμε τη μέθοδο που χρησιμοποιήθηκε για τον προσδιορισμό του ποσού των αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων και εξετάσαμε τόσο τον προϋπολογισμό όσο και τις παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν σχετικά με την ύπαρξη μελλοντικών φορολογικών κερδών. Η εξέτασή μας συμπεριέλαβε μεταξύ άλλων τις ακόλουθες ελεγκτικές διαδικασίες, ενώ ενεπλάκησαν και εξειδικευμένα στελέχη μας σε φορολογικά θέματα όπου χρειάστηκε: Αξιολογήσαμε τον σχεδιασμό και την εφαρμογή των εσωτερικών δικλίδων ελέγχου σχετικά με την κατάρτιση και έγκριση των προϋπολογισμών και προσδοκιών, συμπεριλαμβανομένων των εσωτερικών δικλίδων που σχετίζονται με τις σημαντικές εκτιμήσεις, τα δεδομένα, τον υπολογισμό και τις μεθοδολογίες που χρησιμοποιήθηκαν. Συγκρίναμε τις σημαντικές παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν στην άσκηση ανακτησιμότητας των αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων με το εγκεκριμένο προϋπολογισμό και το τριετές επιχειρηματικό πλάνο, για συνέπεια και αξιολογήσαμε την λογικότητα αυτών σε συνάφεια με τις υποκείμενες επιχειρηματικές στρατηγικές. Συγκρίναμε τις προβλέψεις που πραγματοποίησε η Διοίκηση κατά το παρελθόν με τα πραγματικά αποτελέσματα προκειμένου να αξιολογήσουμε το εύλογο της διαδικασίας των προβλέψεων. Αξιολογήσαμε την λογικότητα των παραδοχών που χρησιμοποιήθηκαν πέρα από την περίοδο του επιχειρηματικού πλάνου. Με την υποστήριξη εξειδικευμένων στελεχών μας σε φορολογικά ζητήματα, ελέγξαμε την καταλληλότητα των προσαρμογών της Διοίκησης για την μετατροπή των λογιστικών κερδών σε φορολογητέα κέρδη. Αξιολογήσαμε την πληρότητα των γνωστοποιήσεων συμπεριλαμβανομένης της καταλληλότητας των παραδοχών που γνωστοποιούνται. Σημαντικότερα θέματα ελέγχου Πως αντιμετωπίστηκαν τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου Γενικές εσωτερικές δικλίδες ελέγχου πληροφοριακών συστημάτων σχετικές με τη χρηματοοικονομική πληροφόρηση Οι διαδικασίες χρηματοοικονομικής πληροφόρησης της Τράπεζας και του Ομίλου, εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τα πληροφοριακά συστήματα της Τράπεζας και του Ομίλου που υποστηρίζουν τις αυτοματοποιημένες λογιστικές διαδικασίες, τους σχετικούς υπολογισμούς και διαδικασίες συμφωνίας, δημιουργώντας ένα πολύπλοκο περιβάλλον πληροφορικής που επηρεάζει το σύνολο των λειτουργιών της Τράπεζας και του Ομίλου. Το παραπάνω θεωρείται σημαντικό θέμα ελέγχου καθώς είναι κρίσιμο, οι γενικές δικλίδες ελέγχου πληροφοριακών συστημάτων που σχετίζονται με τη διαχείριση προσβάσεων, τη προστασία έναντι εσωτερικών και εξωτερικών απειλών που σχετίζονται με την ασφάλεια του κυβερνοχώρου, τη διαχείριση αλλαγών που διενεργούνται στα πληροφοριακά συστήματα και τη διαχείριση των καθημερινών λειτουργιών της πληροφορικής, να έχουν σχεδιαστεί και να λειτουργούν αποτελεσματικά, προκειμένου να εξασφαλίζεται η πληρότητα και η ακρίβεια των οικονομικών στοιχείων και πληροφοριών που παράγουν την χρηματοοικονομική πληροφόρηση. Η Διοίκηση έχει παράσχει περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τις γενικές εσωτερικές δικλίδες ελέγχου των πληροφοριακών συστημάτων υπό τον τίτλο «Σύστημα Εσωτερικού Ελέγχου» στην ενότητα Γ της Δήλωσης Εταιρικής Διακυβέρνησης επί της Διαχειριστικής Χρήσης 2020. Με βάση την εκτίμηση των ελεγκτικών κινδύνων, αξιολογήσαμε το σχεδιασμό και την αποτελεσματικότητα των γενικών δικλίδων ελέγχου των πληροφοριακών συστημάτων που σχετίζονται με τη χρηματοοικονομική πληροφόρηση. Η αξιολόγηση αυτή περιλαμβάνει την αξιολόγηση της ασφάλειας των προσβάσεων και της διαχείρισης αλλαγών που διενεργούνται στις εφαρμογές, στα πληροφοριακά συστήματα και στις βάσεις δεδομένων, καθώς επίσης και την αξιολόγηση της διαχείρισης των καθημερινών λειτουργιών πληροφορικής. Οι ελεγκτικές διαδικασίες που σχετίζονται με τα πληροφοριακά συστήματα περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων, την εξέταση: Των διαδικασιών απόδοσης και ανάκλησης δικαιωμάτων πρόσβασης στους χρήστες. Της παροχής προνομιακών δικαιωμάτων πρόσβασης σε εφαρμογές, λειτουργικά συστήματα και βάσεις δεδομένων. Της διαδικασίας περιοδικού ελέγχου των δικαιωμάτων των χρηστών στα πληροφοριακά συστήματα. Της διαδικασίας διαχείρισης αλλαγών σε εφαρμογές, λειτουργικά συστήματα και βάσεις δεδομένων (π.χ. αίτημα χρήστη, δοκιμές αποδοχής από τους χρήστες και παροχή τελικής έγκρισης προκειμένου να τεθεί σε παραγωγή). Της διαχείρισης των καθημερινών λειτουργιών πληροφορικής. Λογιστικός χειρισμός από την μητρική εταιρεία της μεταβίβασης της διαχείρισης των Μη Εξυπηρετούμενων Ανοιγμάτων και της αναδιάρθρωσης του Ομίλου H Τράπεζα στα πλαίσια του στρατηγικού της σχεδίου, Με βάση την εκτίμηση των ελεγκτικών κινδύνων, προχώρησε στη μεταβίβαση της διαχείρισης των μη πραγματοποιήσαμε τις ακόλουθες διαδικασίες: εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων στην θυγατρική της CEPAL Αξιολογήσαμε τον σχεδιασμό και την εφαρμογή των Hellas AE. Επιπρόσθετα, εντός του 2020, η Τράπεζα εσωτερικών δικλίδων ελέγχου αναφορικά με την ολοκλήρωσε το σχέδιο αναδιοργάνωσης των θυγατρικών της επισκόπηση και την έγκριση των συναλλαγών αυτών, προχωρώντας σε μεταβίβαση συγκεκριμένων εταιρειών σε καθώς και τον προσδιορισμό της κατάλληλης ενδιάμεσες εταιρείες συμμετοχών, με βάση την κοινή τους λογιστικής αντιμετώπισης. επιχειρηματική δραστηριότητα. Με την υποστήριξη εξειδικευμένων στελεχών μας επι των αποτιμήσεων, αξιολογήσαμε το εύλογο της Η λογιστική αντιμετώπιση των εν λόγω συναλλαγών θεωρείται μεθοδολογίας και των παραδοχών που σημαντικό θέμα ελέγχου, καθώς περιλαμβάνει σημαντικό χρησιμοποιήθηκαν από την Διοίκηση για τον βαθμό πολυπλοκότητας και απαιτεί σημαντικές κρίσεις και προσδιορισμό της εύλογης αξίας των θυγατρικών εκτιμήσεις. Οι πιο σημαντικές κρίσεις και εκτιμήσεις της εταιρειών που μεταβιβάστηκαν. Διοίκησης περιλαμβάνουν: Επισκοπήσαμε τα σχετιζόμενα με τις συναλλαγές Τις παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν για την έγγραφα, προκειμένου να αξιολογήσουμε την ουσία επιμέτρηση των θυγατρικών εταιρειών που των συναλλαγών και τη λογιστική αναγνώριση αυτών. μεταβιβάστηκαν σε εύλογη αξία Οι κρίσεις που πραγματοποιήθηκαν για την Αξιολογήσαμε εάν οι γνωστοποιήσεις περιλαμβάνουν λογιστική αναγνώριση του αποτελέσματος από την σημαντικές κρίσεις και εκτιμήσεις καθώς και την πληρότητα μεταβίβαση των θυγατρικών και την πώληση της αυτών σε συνάρτηση με τις απαιτήσεις των σχετικών μονάδας διαχείρισης μη εξυπηρετούμενων λογιστικών προτύπων ανοιγμάτων. Η Διοίκηση έχει παράσχει περαιτέρω πληροφορίες σχετικά με τις παραπάνω αναφερόμενες συναλλαγές στις σημειώσεις 21, 32, 44 και 48 των εταιρικών οικονομικών καταστάσεων. Άλλες πληροφορίες Η Διοίκηση είναι υπεύθυνη για τις άλλες πληροφορίες. Οι άλλες πληροφορίες, που ενσωματώνονται στην προβλεπόμενη από το Ν. 3556/2007 Ετήσια Οικονομική Έκθεση, περιλαμβάνονται στην Ετήσια Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου, για την οποία γίνεται σχετική αναφορά στην “Έκθεση επί άλλων Νομικών και Κανονιστικών Απαιτήσεων”, στις Δηλώσεις των Μελών του Διοικητικού Συμβουλίου, στην Επεξηγηματική Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου και στη Δήλωση Εταιρικής Διακυβέρνησης, αλλά δεν περιλαμβάνουν τις εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις και την έκθεση ελέγχου επί αυτών. Η γνώμη μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων δεν καλύπτει τις άλλες πληροφορίες και δεν εκφράζουμε με τη γνώμη αυτή οποιασδήποτε μορφής συμπέρασμα διασφάλισης επί αυτών. Σε σχέση με τον έλεγχό μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων, η ευθύνη μας είναι να αναγνώσουμε τις άλλες πληροφορίες και, με τον τρόπο αυτό, να εξετάσουμε εάν οι άλλες πληροφορίες είναι ουσιωδώς ασυνεπείς με τις εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις ή τις γνώσεις που αποκτήσαμε κατά τον έλεγχο ή αλλιώς φαίνεται να είναι ουσιωδώς εσφαλμένες. Εάν, με βάση τις εργασίες που έχουμε διενεργήσει, καταλήξουμε στο συμπέρασμα ότι υπάρχει ουσιώδες σφάλμα σε αυτές τις άλλες πληροφορίες, είμαστε υποχρεωμένοι να αναφέρουμε το γεγονός αυτό. Δεν έχουμε τίποτα να αναφέρουμε σχετικά με το θέμα αυτό. Ευθύνες της Διοίκησης και των υπευθύνων για τη διακυβέρνηση επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων Η Διοίκηση έχει την ευθύνη για την κατάρτιση και εύλογη παρουσίαση των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων σύμφωνα με τα ΔΠΧΠ όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως και για εκείνες τις εσωτερικές δικλίδες ελέγχου που η Διοίκηση καθορίζει ως απαραίτητες, ώστε να καθίσταται δυνατή η κατάρτιση των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων απαλλαγμένων από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος. Κατά την κατάρτιση των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων, η Διοίκηση είναι υπεύθυνη για την αξιολόγηση της ικανότητας της Τράπεζας και του Ομίλου να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους, γνωστοποιώντας όπου συντρέχει τέτοια περίπτωση, τα θέματα που σχετίζονται με τη συνεχιζόμενη δραστηριότητα και τη χρήση της λογιστικής αρχής της συνεχιζόμενης δραστηριότητας, εκτός και εάν η Διοίκηση είτε προτίθεται να ρευστοποιήσει την Τράπεζα και τον Όμιλο ή να διακόψει τη δραστηριότητά τους ή δεν έχει άλλη ρεαλιστική εναλλακτική επιλογή από το να προβεί σε αυτές τις ενέργειες. Η Επιτροπή Ελέγχου (άρθρο 44 του Ν. 4449/2017) της Τράπεζας έχει την ευθύνη εποπτείας της διαδικασίας χρηματοοικονομικής πληροφόρησης της Τράπεζας και του Ομίλου. Ευθύνες ελεγκτή για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων Οι στόχοι μας είναι να αποκτήσουμε εύλογη διασφάλιση για το κατά πόσο οι εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις, στο σύνολο τους, είναι απαλλαγμένες από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος και να εκδώσουμε έκθεση ελεγκτή, η οποία περιλαμβάνει τη γνώμη μας. Η εύλογη διασφάλιση συνιστά διασφάλιση υψηλού επιπέδου, αλλά δεν είναι εγγύηση ότι ο έλεγχος που διενεργείται σύμφωνα με τα ΔΠΕ, όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία, θα εντοπίζει πάντα ένα ουσιώδες σφάλμα, όταν αυτό υπάρχει. Σφάλματα δύναται να προκύψουν από απάτη ή από λάθος και θεωρούνται ουσιώδη όταν, μεμονωμένα ή αθροιστικά, θα μπορούσε εύλογα να αναμένεται ότι θα επηρέαζαν τις οικονομικές αποφάσεις των χρηστών, που λαμβάνονται με βάση αυτές τις εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις. Ως καθήκον του ελέγχου, σύμφωνα με τα ΔΠΕ όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία, ασκούμε επαγγελματική κρίση και διατηρούμε επαγγελματικό σκεπτικισμό καθ’ όλη τη διάρκεια του ελέγχου. Επίσης: Εντοπίζουμε και αξιολογούμε τους κινδύνους ουσιώδους σφάλματος στις εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος, σχεδιάζοντας και διενεργώντας ελεγκτικές διαδικασίες που ανταποκρίνονται στους κινδύνους αυτούς και αποκτούμε ελεγκτικά τεκμήρια που είναι επαρκή και κατάλληλα για να παρέχουν βάση για τη γνώμη μας. Ο κίνδυνος μη εντοπισμού ουσιώδους σφάλματος που οφείλεται σε απάτη είναι υψηλότερος από αυτόν που οφείλεται σε λάθος, καθώς η απάτη μπορεί να εμπεριέχει συμπαιγνία, πλαστογραφία, εσκεμμένες παραλείψεις, ψευδείς διαβεβαιώσεις ή παράκαμψη των εσωτερικών δικλίδων ελέγχου. Κατανοούμε τις εσωτερικές δικλίδες ελέγχου που σχετίζονται με τον έλεγχο, με σκοπό το σχεδιασμό ελεγκτικών διαδικασιών κατάλληλων για τις περιστάσεις, αλλά όχι με σκοπό τη διατύπωση γνώμης επί της αποτελεσματικότητας των εσωτερικών δικλίδων ελέγχου της Τράπεζας και του Ομίλου. Αξιολογούμε την καταλληλότητα των λογιστικών αρχών και μεθόδων που χρησιμοποιήθηκαν και το εύλογο των λογιστικών εκτιμήσεων και των σχετικών γνωστοποιήσεων που έγιναν από τη Διοίκηση. Αποφαινόμαστε για την καταλληλότητα της χρήσης από τη Διοίκηση της λογιστικής αρχής της συνεχιζόμενης δραστηριότητας και με βάση τα ελεγκτικά τεκμήρια που αποκτήθηκαν για το εάν υπάρχει ουσιώδης αβεβαιότητα σχετικά με γεγονότα ή συνθήκες που μπορεί να υποδηλώνουν ουσιώδη αβεβαιότητα ως προς την ικανότητα της Τράπεζας και του Ομίλου να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους. Εάν συμπεράνουμε ότι υφίσταται ουσιώδης αβεβαιότητα, είμαστε υποχρεωμένοι στην έκθεση ελεγκτή να επιστήσουμε την προσοχή στις σχετικές γνωστοποιήσεις των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων ή εάν αυτές οι γνωστοποιήσεις είναι ανεπαρκείς να διαφοροποιήσουμε τη γνώμη μας. Τα συμπεράσματά μας βασίζονται σε ελεγκτικά τεκμήρια που αποκτώνται μέχρι την ημερομηνία της έκθεσης ελεγκτή. Ωστόσο, μελλοντικά γεγονότα ή συνθήκες ενδέχεται να έχουν ως αποτέλεσμα η Τράπεζα και ο Όμιλος να παύσουν να λειτουργούν ως συνεχιζόμενη δραστηριότητα. Αξιολογούμε τη συνολική παρουσίαση, τη δομή και το περιεχόμενο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων, συμπεριλαμβανομένων των γνωστοποιήσεων, καθώς και το κατά πόσο οι εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις απεικονίζουν τις υποκείμενες συναλλαγές και τα γεγονότα με τρόπο που επιτυγχάνεται η εύλογη παρουσίαση. Αποκτούμε επαρκή και κατάλληλα ελεγκτικά τεκμήρια αναφορικά με την χρηματοοικονομική πληροφόρηση των οντοτήτων ή των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων εντός του Ομίλου για την έκφραση γνώμης επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων. Είμαστε υπεύθυνοι για την καθοδήγηση, την επίβλεψη και την διενέργεια του ελέγχου του Ομίλου. Παραμένουμε αποκλειστικά υπεύθυνοι για την ελεγκτική μας γνώμη. Μεταξύ άλλων θεμάτων, κοινοποιούμε στους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση, το σχεδιαζόμενο εύρος και το χρονοδιάγραμμα του ελέγχου, καθώς και σημαντικά ευρήματα του ελέγχου, συμπεριλαμβανομένων όποιων σημαντικών ελλείψεων στις εσωτερικές δικλίδες ελέγχου εντοπίζουμε κατά τη διάρκεια του ελέγχου μας. Επιπλέον, δηλώνουμε προς τους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση ότι έχουμε συμμορφωθεί με τις σχετικές απαιτήσεις δεοντολογίας περί ανεξαρτησίας και γνωστοποιούμε προς αυτούς όλες τις σχέσεις και άλλα θέματα που μπορεί εύλογα να θεωρηθεί ότι επηρεάζουν την ανεξαρτησία μας και τα σχετικά μέτρα προστασίας, όπου συντρέχει περίπτωση. Από τα θέματα που γνωστοποιήθηκαν στους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση, καθορίζουμε τα θέματα εκείνα που ήταν εξέχουσας σημασίας για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων της ελεγχόμενης χρήσης και ως εκ τούτου αποτελούν τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου. Έκθεση επί άλλων Νομικών και Κανονιστικών Απαιτήσεων 1. Ετήσια Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου Λαμβάνοντας υπόψη ότι η Διοίκηση έχει την ευθύνη για την κατάρτιση της Ετήσιας Έκθεσης Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου και της Δήλωσης Εταιρικής Διακυβέρνησης που περιλαμβάνεται στην έκθεση αυτή, κατ’ εφαρμογή των διατάξεων της παραγράφου 5 του άρθρου 2 του Ν. 4336/2015 (μέρος Β), σημειώνουμε ότι: α) Στην Ετήσια Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου περιλαμβάνεται δήλωση εταιρικής διακυβέρνησης, η οποία παρέχει τα πληροφοριακά στοιχεία που ορίζονται στο άρθρο 152 του Νόμου 4548/2018. β) Κατά τη γνώμη μας η Ετήσια Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου έχει καταρτισθεί σύμφωνα με τις ισχύουσες νομικές απαιτήσεις των άρθρων 150 - 151 και 153 – 154 και της παραγράφου 1 (περιπτώσεις γ’ και δ’) του άρθρου 152 του Νόμου 4548/2018 και το περιεχόμενο αυτής αντιστοιχεί με τις συνημμένες ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις της χρήσης που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2020. γ) Με βάση τη γνώση που αποκτήσαμε κατά το έλεγχό μας, για την Τράπεζα και τον Όμιλο και το περιβάλλον αυτού, δεν έχουμε εντοπίσει ουσιώδεις ανακρίβειες στην Ετήσια Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού της Συμβουλίου. 2. Συμπληρωματική Έκθεση προς την Επιτροπή Ελέγχου Η γνώμη μας επί των συνημμένων εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων είναι συνεπής με τη Συμπληρωματική Έκθεσή μας προς την Επιτροπή Ελέγχου της Τράπεζας, που προβλέπεται από το άρθρο 11 του κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) αριθ. 537/2014. 3. Παροχή μη ελεγκτικών υπηρεσιών Δεν παρείχαμε στην Τράπεζα και στον Όμιλο μη ελεγκτικές υπηρεσίες που απαγορεύονται σύμφωνα με το άρθρο 5 του κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) αριθ. 537/2014. Οι επιτρεπόμενες μη ελεγκτικές υπηρεσίες που έχουν παρασχεθεί στην Τράπεζα και στον Όμιλο από την ελεγκτική εταιρεία Deloitte Ανώνυμη Εταιρία Ορκωτών Ελεγκτών Λογιστών, μέλος της Deloitte Touche Tohmatsu Limited («DTTL»), κατά τη διάρκεια της χρήσης που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2020 γνωστοποιούνται στις Σημειώσεις 43 και 46 των συνημμένων εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων αντίστοιχα. Επιπλέον, επιτρεπόμενες μη ελεγκτικές υπηρεσίες ποσού € 0,28 εκατ. και € 0,46 εκατ. έχουν παρασχεθεί στην Τράπεζα και τον Όμιλο αντίστοιχα, από τις υπόλοιπες εταιρείες της DTTL, και των αντίστοιχων συνεργατών τους. 4. Διορισμός Ελεγκτή Διοριστήκαμε για πρώτη φορά ως Ορκωτοί Ελεγκτές Λογιστές της Εταιρείας με την από 30 Ιουνίου 2017 απόφαση της ετήσιας τακτικής γενικής συνέλευσης των μετόχων. Η χρήση που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2020 είναι η τέταρτη χρονιά διορισμού μας ως Ορκωτοί Ελεγκτές Λογιστές. Αθήνα, 23 Μαρτίου 2021 Η Ορκωτός Ελεγκτής Λογιστής Αλεξάνδρα Β. Κωστάρα Α.Μ. ΣΟΕΛ: 19981 Deloitte Ανώνυμη Εταιρεία Ορκωτών Ελεγκτών Λογιστών Φραγκοκκλησιάς 3α & Γρανικού, 151 25 Μαρούσι Α.Μ. ΣΟΕΛ: E120 This document has been prepared by Deloitte Certified Public Accountants Societe Anonyme. Deloitte Certified Public Accountants Societe Anonyme, a Greek company, registered in Greece with registered number 0001223601000 and its registered office at Marousi, Attica, 3a Fragkokklisias & Granikou str., 151 25, is one of the Deloitte Central Mediterranean S.r.l. (“DCM”) countries. DCM, a company limited by guarantee registered in Italy with registered number 09599600963 and its registered office at Via Tortona no. 25, 20144, Milan, Italy is one of the Deloitte NSE LLP geographies. Deloitte NSE LLP is a UK limited liability partnership and member firm of DTTL, a UK private company limited by guarantee. DTTL and each of its member firms are legally separate and independent entities. DTTL, Deloitte NSE LLP and Deloitte Central Mediterranean S.r.l. do not provide services to clients. Please see www.deloitte.com/about to learn more about our global network of member firms. Οικονοµικές Καταστάσεις Οµίλου της 31.12.2020 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Ενοποιηµένη Κατάσταση Αποτελεσµάτων (Ποσά σε χιλιάδες ευρώ) Από 1 Ιανουαρίου έως Σηµείωση Τόκοι και εξοµοιούµενα έσοδα Τόκοι και εξοµοιούµενα έξοδα Καθαρό έσοδο από τόκους 2 31.12.2020 31.12.2019* 2.073.382 2.109.035 (531.745) (561.767) 1.541.637 1.547.268 Έσοδα από αµοιβές και προµήθειες 388.688 432.022 Προµήθειες έξοδα (53.361) (91.893) Καθαρό έσοδο από αµοιβές και προµήθειες 3 335.327 340.129 Έσοδα από µερίσµατα 4 2.958 1.072 Αποτελέσµατα από διακοπή αναγνώρισης χρηµατοοικονοµικών στοιχείων του ενεργητικού που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος 6 173.202 (16.054) Αποτελέσµατα χρηµατοοικονοµικών πράξεων 5 516.771 425.652 Λοιπά έσοδα 7 22.496 35.851 715.427 446.521 Σύνολο λοιπών εσόδων Σύνολο εσόδων 2.592.391 2.333.918 Αµοιβές και έξοδα προσωπικού 8 (459.519) (459.938) Έξοδα προγραµµάτων αποχώρησης προσωπικού 8 (26.214) (49.615) Γενικά διοικητικά έξοδα 9 (471.729) (474.645) Αποσβέσεις 22, 23, 24 (161.397) (144.532) Λοιπά έξοδα 10 (38.939) (45.946) (1.157.798) (1.174.675) (1.319.511) (990.415) (1.014) (12.603) 114.068 156.225 Σύνολο εξόδων προ ζηµιών αποµείωσης και προβλέψεων για την κάλυψη του πιστωτικού κινδύνου Ζηµιές αποµείωσης και προβλέψεις για την κάλυψη του πιστωτικού κινδύνου Αναλογία κερδών/(ζηµιών) από συγγενείς εταιρίες και κοινοπραξίες 11,12 21 Κέρδη/(ζηµιές) πριν το φόρο εισοδήµατος Φόρος εισοδήµατος 13 Κέρδη/(ζηµιές) χρήσης (10.123) (50.814) 103.945 105.411 103.737 105.296 208 115 Κέρδη /(ζηµιές) που αναλογούν σε: Μετόχους της Τράπεζας Τρίτους Κέρδη/(ζηµιές) ανά µετοχή: Βασικά (€ ανά µετοχή) 14 0,0672 0,0682 Προσαρµοσµένα (€ ανά µετοχή) 14 0,0672 0,0682 * Ορισμένα κονδύλια της προηγούμενης χρήσης έχουν αναμορφωθεί όπως αναλυτικά περιγράφεται στη σημείωση 50. Οι επισυναπτόµενες σηµειώσεις (σελ. 105-380) αποτελούν αναπόσπαστο µέρος των οικονοµικών καταστάσεων του Οµίλου. 99 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Ενοποιημένη Κατάσταση Συνολικού Αποτελέσματος (Ποσά σε χιλιάδες ευρώ) Από 1 Ιανουαρίου έως Σηµείωση Κέρδη/(ζηµιές) χρήσης, που αναγνωρίσθηκαν στην Κατάσταση Αποτελεσµάτων Λοιπά αποτελέσµατα που καταχωρήθηκαν απευθείας στην Καθαρή Θέση: Ποσά που αναταξινοµούνται στην Κατάσταση Αποτελεσµάτων Καθαρή µεταβολή του αποθεµατικού των αξιογράφων που αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση Καθαρή µεταβολή του αποθεµατικού αντιστάθµισης ταµειακών ροών Συναλλαγµατικές διαφορές µετατροπής οικονοµικών καταστάσεων και αντιστάθµισης θυγατρικών εξωτερικού Φόρος εισοδήµατος Ποσά που αναταξινοµούνται στην Κατάσταση Αποτελεσµάτων Ποσά που δεν αναταξινοµούνται στην Κατάσταση Αποτελεσµάτων Καθαρή µεταβολή αναλογιστικών κερδών/(ζηµιών) υποχρεώσεων καθορισµένων παροχών Κέρδη/(ζηµιές) µετοχών που αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση Φόρος εισοδήµατος Ποσά που δεν αναταξινοµούνται στην Κατάσταση Αποτελεσµάτων Σύνολο αποτελεσµάτων, µετά το φόρο εισοδήµατος, που καταχωρήθηκαν απευθείας στην Καθαρή Θέση Συνολικό αποτέλεσµα χρήσης Συνολικό αποτέλεσµα χρήσης που αναλογεί σε: Μετόχους της Τράπεζας Τρίτους 31.12.2020 103.945 31.12.2019* 105.411 (363.946) 523.929 20.841 (130.463) (2.951) (1.486) 13 95.551 (250.505) (114.779) 277.201 31 (2.814) (11.325) 3.619 (20.355) 686 1.491 9.437 (22.243) (249.014) 254.958 (145.069) 360.369 (145.267) 198 360.261 108 13 * Ορισμένα κονδύλια της προηγούμενης χρήσης έχουν αναμορφωθεί όπως αναλυτικά περιγράφεται στη σημείωση 50. Οι επισυναπτόµενες σηµειώσεις (σελ. 105-380) αποτελούν αναπόσπαστο µέρος των οικονοµικών καταστάσεων του Οµίλου. 100 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Ενοποιηµένος Ισολογισµός (Ποσά σε χιλιάδες ευρώ) ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ Ταµείο και διαθέσιµα σε Κεντρικές Τράπεζες Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυµάτων Αξιόγραφα εµπορικού χαρτοφυλακίου Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών Αξιόγραφα επενδυτικού χαρτοφυλακίου - Αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση - Αποτιµώµενα στο αναπόσβεστο κόστος - Αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων Επενδύσεις σε συγγενείς εταιρίες και κοινοπραξίες Επενδύσεις σε ακίνητα Ιδιοχρησιµοποιούµενα ενσώµατα πάγια Υπεραξία και λοιπά άυλα πάγια Αναβαλλόµενες φορολογικές απαιτήσεις Λοιπά στοιχεία Ενεργητικού Σηµείωση 31.12.2020 31.12.2019* 15 16 17 18 19 20 7.467.316 2.741.547 30.014 1.267.083 39.380.002 2.028.335 3.332.690 18.751 1.009.193 39.266.269 20α 6.577.698 7.519.930 20γ 20β 21 22 23 24 25 26 3.335.733 137.675 30.716 569.876 796.331 601.818 5.292.612 1.587.943 69.816.364 240.343 70.056.707 1.070.730 93.110 13.385 485.836 852.332 492.346 5.174.297 1.536.898 62.894.102 563.519 63.457.621 13.106.681 1.768.357 43.830.940 1.222.869 70.141 34.679 94.386 891.580 703.630 61.723.263 251 61.723.514 10.261.283 1.446.915 40.364.284 1.088.693 39.873 31.865 90.932 1.057.844 599.541 54.981.230 801 54.982.031 463.110 10.801.029 492.791 463.110 10.801.029 739.676 Στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση Σύνολο Ενεργητικού ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ Υποχρεώσεις προς πιστωτικά ιδρύµατα Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα Υποχρεώσεις προς πελάτες Οµολογίες έκδοσής µας και λοιπές δανειακές υποχρεώσεις Υποχρεώσεις για τρέχοντα φόρο εισοδήµατος και λοιπούς φόρους Αναβαλλόµενες φορολογικές υποχρεώσεις Υποχρεώσεις καθορισµένων παροχών στους εργαζόµενους Λοιπές υποχρεώσεις Προβλέψεις 48 Υποχρεώσεις που συνδέονται µε στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση Σύνολο Υποχρεώσεων ΚΑΘΑΡΗ ΘΕΣΗ Κεφάλαια και αποθεµατικά που αναλογούν στους Mετόχους της Τράπεζας Μετοχικό Κεφάλαιο Διαφορά από έκδοση µετοχών υπέρ το άρτιο Αποθεµατικά Ποσά που καταχωρήθηκαν απευθείας στην Kαθαρή Θέση και αφορούν στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση Αποτελέσµατα εις νέον 48 Δικαιώµατα τρίτων Υβριδικά κεφάλαια Σύνολο Καθαρής Θέσης Σύνολο Υποχρεώσεων και Καθαρής Θέσης 27 18 28 29 30 25 31 32 33 34 35 36 (122) 37 38 (3.467.818) 8.289.112 29.382 14.699 8.333.193 70.056.707 (3.572.126) 8.431.567 28.951 15.072 8.475.590 63.457.621 * Ορισμένα κονδύλια της προηγούμενης χρήσης έχουν αναμορφωθεί όπως αναλυτικά περιγράφεται στη σημείωση 50. Οι επισυναπτόµενες σηµειώσεις (σελ. 105-380) αποτελούν αναπόσπαστο µέρος των οικονοµικών καταστάσεων του Οµίλου. 101 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Ενοποιηµένη Κατάσταση Μεταβολών της Καθαρής Θέσης Σημείωση (Ποσά σε χιλιάδες ευρώ) Υπόλοιπο 1.1.2019 Mεταβολές χρήσης 1.1 - 31.12.2019 Αποτέλεσµα χρήσης, µετά το φόρο εισοδήµατος Λοιπά αποτελέσµατα µετά το φόρο εισοδήµατος, που καταχωρήθηκαν απευθείας στην Καθαρή Θέση Συνολικό αποτέλεσµα χρήσης Αγορές / πωλήσεις / µεταβολή ποσοστών συµµετοχής σε θυγατρικές εταιρίες και αυξήσεις µετοχικού κεφαλαίου θυγατρικών Σχηµατισµός αποθεµατικών (Αγορές), (Ανακλήσεις)/ Πωλήσεις υβριδικών τίτλων, µετά από φόρους Λοιπά Υπόλοιπο 31.12.2019 Ποσά που καταχωρήθηκαν Διαφορά απευθείας στην από έκδοση Καθαρή Θέση Αποτελέσµατα Μετοχικό Δικαιώματα Υβριδικά μετοχών Αποθεματικά Σύνολο και αφορούν Κεφάλαιο εις νέον* τρίτων κεφάλαια υπέρ το στοιχεία άρτιο Ενεργητικού προς πώληση 463.110 10.801.029 460.025 (122) (3.652.777) 8.071.265 28.814 15.107 277.208 - - 277.208 - 2.443 Σύνολο Καθαρής Θέσης 8.115.186 105.296 105.296 115 105.411 (22.243) 254.965 (7) 254.958 83.053 360.261 108 - 29 (2.443) - 360.369 29 - - (35) 41 463.110 10.801.029 739.676 (122) (35) 41 (3.572.126) 8.431.567 41 28.951 15.072 8.475.590 * Ορισμένα κονδύλια της προηγούμενης χρήσης έχουν αναμορφωθεί όπως αναλυτικά περιγράφεται στη σημείωση 50. Οι επισυναπτόµενες σηµειώσεις (σελ. 105-380) αποτελούν αναπόσπαστο µέρος των οικονοµικών καταστάσεων του Οµίλου. 102 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Σημείωση (Ποσά σε χιλιάδες ευρώ) Υπόλοιπο 1.1.2020 Mεταβολές χρήσης 1.1 - 31.12.2020 Αποτέλεσµα χρήσης, µετά το φόρο εισοδήµατος Λοιπά αποτελέσµατα µετά το φόρο εισοδήµατος, που καταχωρήθηκαν απευθείας στην Καθαρή Θέση Μεταφορά αποτίµησης µετοχών που αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση και αφορούν στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση Συνολικό αποτέλεσµα χρήσης Αγορές / πωλήσεις / µεταβολή ποσοστών συµµετοχής σε θυγατρικές εταιρίες και αυξήσεις µετοχικού κεφαλαίου θυγατρικών Αποθεματικό αποτίμησης δικαιωμάτων προαίρεσης αγοράς μετοχών στο προσωπικό Σχηµατισµός αποθεµατικών (Αγορές), (Ανακλήσεις)/ Πωλήσεις υβριδικών τίτλων, µετά από φόρους Εξοδα Αύξησης Μετοχικού Κεφαλαίου Λοιπά Υπόλοιπο 31.12.2020 Ποσά που καταχωρήθηκαν Διαφορά απευθείας στην από έκδοση Καθαρή Θέση Αποτελέσµατα Μετοχικό Δικαιώματα Υβριδικά μετοχών Αποθεματικά Σύνολο και αφορούν Κεφάλαιο εις νέον τρίτων κεφάλαια υπέρ το στοιχεία άρτιο Ενεργητικού προς πώληση 463.110 10.801.029 739.676 (122) (3.572.126) 8.431.567 28.951 15.072 103.737 (250.495) - - 8 208 103.945 1.491 (249.004) (10) (249.014) (122) 122 - (250.617) 122 105.228 (145.267) 198 - 223 - (145.069) 223 (2.067) - 1.667 10 - (2) 492.791 - 1.667 2.067 10.801.029 8.475.590 103.737 1.667 463.110 Σύνολο Καθαρής Θέσης - 10 (373) (373) 74 74 74 1.073 1.071 1.071 (3.467.818) 8.289.112 29.382 14.699 8.333.193 Οι επισυναπτόµενες σηµειώσεις (σελ. 105-380) αποτελούν αναπόσπαστο µέρος των οικονοµικών καταστάσεων του Οµίλου. 103 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Ενοποιηµένη Κατάσταση Ταµειακών Ροών (Ποσά σε χιλιάδες ευρώ) Σηµείωση Ταµειακές ροές από λειτουργικές δραστηριότητες Κέρδη/(ζηµιές) πριν το φόρο εισοδήµατος Προσαρµογή κερδών/(ζηµιών) προ φόρων για: Αποσβέσεις/αποµειώσεις/διαγραφές και καθαρά κέρδη/(ζηµιές) από πώλησεις ενσώµατων παγίων Αποσβέσεις/αποµειώσεις/διαγραφές αΰλων παγίων Ζηµιές αποµείωσης χρηµατοοικονοµικών µέσων και λοιπές προβλέψεις Αποτελέσµατα από διακοπή αναγνώρισης χρηµατοοικονοµικών στοιχείων ενεργητικού που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος Αποτίµηση χρηµατοικονοµικών στοιχείων που αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων (Κέρδη)/ζηµιές από επενδυτικές δραστηριότητες (Κέρδη)/ζηµιές από χρηµατοδοτικές δραστηριότητες Αναλογία (κερδών)/ζηµιών από συγγενείς εταιρίες και κοινοπραξίες Καθαρή (αύξηση)/µείωση στοιχείων Ενεργητικού που σχετίζονται µε λειτουργικές δραστηριότητες: Απαιτήσεων κατά πιστωτικών ιδρυµάτων Αξιογράφων εµπορικού χαρτοφυλακίου και παραγώγων χρηµατοοικονοµικών µέσων Δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών Λοιπών στοιχείων Eνεργητικού Καθαρή αύξηση/(µείωση) στοιχείων Υποχρεώσεων που σχετίζονται µε λειτουργικές δραστηριότητες: Υποχρεώσεων προς πιστωτικά ιδρύµατα Υποχρεώσεων προς πελάτες Λοιπών Υποχρεώσεων Καθαρές ταµειακές ροές από λειτουργικές δραστηριότητες πριν από φόρους Πληρωθέντες φόροι εισοδήµατος Καθαρές ταµειακές ροές από λειτουργικές δραστηριότητες Ταµειακές ροές από επενδυτικές δραστηριότητες Απόκτηση θυγατρικής Επενδύσεις σε συγγενείς εταιρείες και κοινοπραξίες Εισροές από πώληση θυγατρικών Εισπραχθέντα µερίσµατα Αγορές ενσώµατων και αΰλων παγίων Πωλήσεις ενσώµατων και αΰλων παγίων Εισπραχθέντες τόκοι αξιογράφων επενδυτικού χαρτοφυλακίου Αγορές Εντόκων Γραµµατίων Ελληνικού Δηµοσίου Πωλήσεις/λήξεις Εντόκων Γραµµατίων Ελληνικού Δηµοσίου (Ε.Γ.Ε.Δ.) Αγορές χρεογράφων επενδυτικού χαρτοφυλακίου (εξαιρουµένων Ε.Γ.Ε.Δ.) Πωλήσεις/λήξεις χρεογράφων επενδυτικού χαρτοφυλακίου (εξαιρουµένων Ε.Γ.Ε.Δ.) Καθαρές ταµειακές ροές από επενδυτικές δραστηριότητες Ταµειακές ροές από χρηµατοδοτικές δραστηριότητες Εισπράξεις εκδόσεων οµολογιών µας και λοιπών δανειακών υποχρεώσεων Αποπληρωµές οµολογιών έκδοσής µας και λοιπών δανειακών υποχρεώσεων Πληρωµές τόκων οµολογιών έκδοσής µας και λοιπών δανειακών υποχρεώσεων Πληρωµές µισθωµάτων παγίων Καθαρές ταµειακές ροές από χρηµατοδοτικές δραστηριότητες Επίδραση συναλλαγµατικών διαφορών στο ταµείο και στα ταµειακά ισοδύναµα Καθαρή αύξηση/(µείωση) ταµειακών ροών Ταµείο και ταµειακά ισοδύναµα στην αρχή της χρήσης Ταµείο και ταµειακά ισοδύναµα στο τέλος της χρήσης 22, 23, 24 Από 1 Ιανουαρίου έως 31.12.2020 31.12.2019* 114.068 156.225 105.708 74.333 1.386.448 98.646 63.068 1.106.872 (173.202) 16.054 90.590 (722.133) 49.415 1.014 926.241 25.247 (563.060) 39.860 12.603 955.515 (259.266) (957) (1.532.877) 310.269 182.394 (91.485) (459.334) (115.621) 2.845.398 3.466.656 (146.215) 5.609.249 (2.313) 5.606.936 (195.077) 1.627.638 (123.486) 1.780.544 (27.743) 1.752.801 (41.967) (15.978) 15.403 2.958 (159.681) 6.695 209.046 (1.111.102) 615.629 (6.827.505) 6.235.740 (1.070.762) (2.794) 118.186 1.072 (244.770) 54.029 169.076 (464.596) 1.061.524 (6.436.552) 5.064.161 (680.664) 495.363 (391.666) (17.367) (42.765) 43.565 8.833 4.588.572 3.402.328 7.990.900 416.906 (281.492) (24.620) (39.746) 71.048 11.999 1.155.184 2.247.144 3.402.328 * Ορισμένα κονδύλια της προηγούμενης χρήσης έχουν αναμορφωθεί όπως αναλυτικά περιγράφεται στη σημείωση 50. Οι επισυναπτόµενες σηµειώσεις (σελ. 105-380) αποτελούν αναπόσπαστο µέρος των οικονοµικών καταστάσεων του Οµίλου. 104 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Σηµειώσεις επί των Ενοποιηµένων Οικονοµικών Καταστάσεων ΓΕΝΙΚΈΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΊΕΣ Ο Όµιλος της Alpha Bank (εφεξής ο «Όµιλος») περιλαµβάνει εταιρίες, τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό, οι οποίες παρέχουν υπηρεσίες όπως: Τραπεζικές, Χρηµατοδοτικές, Χρηµατοοικονοµικών υπηρεσιών, Επενδύσεων, Ασφαλίσεων, Κτηµατικές, Ξενοδοχειακές. Ιθύνουσα ή µητρική εταιρία του Οµίλου είναι η Alpha Τράπεζα Α.Ε. (εφεξής η «Τράπεζα»), η οποία λειτουργεί µε την επωνυµία Αlpha Τράπεζα Α.Ε. και διακριτικό τίτλο Αlpha Bank, εδρεύει στην Αθήνα, οδός Σταδίου 40, είναι καταχωρηµένη στο Γενικό Εµπορικό Μητρώο µε αριθµό 223701000 (πρώην αριθµός Μητρώου Ανωνύµων Εταιριών 6066/06/Β/86/05). Η διάρκειά της έχει ορισθεί έως το 2100, δύναται δε να παραταθεί µε απόφαση της Γενικής Συνέλευσης. Σκοπός της Τράπεζας, όπως περιγράφεται στο άρθρο 4 του Καταστατικού της, είναι η διενέργεια, για ίδιο λογαριασµό ή για λογαριασµό τρίτων, στην Ελλάδα και στην αλλοδαπή, αυτοτελώς ή σε συνεργασία, συµπεριλαµβανοµένης της κοινοπραξίας, µετά τρίτων, του συνόλου, άνευ περιορισµού ή ετέρας διάκρισης, των (κυρίων και παρεποµένων) εργασιών, δραστηριοτήτων, συναλλαγών και υπηρεσιών, που η εκάστοτε κείµενη (ηµεδαπή, κοινοτική, αλλοδαπή) νοµοθεσία επιτρέπει σε πιστωτικά ιδρύµατα. Για την εκπλήρωσή του η Τράπεζα δύναται να διενεργεί οποιαδήποτε πράξη, εργασία ή συναλλαγή που, αµέσως ή εµµέσως, είναι συναφής, συµπληρωµατική ή επιβοηθητική των προαναφεροµένων. Η Τράπεζα διοικείται από Διοικητικό Συμβούλιο το οποίο την εκπροσωπεί και είναι αρμόδιο να αποφασίζει για κάθε πράξη που αφορά τη διοίκηση, τη διαχείριση της περιουσίας της και την εν γένει επιδίωξη του σκοπού της. Η θητεία του Διοικητικού Συµβουλίου, που εξελέγη από την Τακτική Γενική Συνέλευση των Μετόχων της 29.6.2018, λήγει με την Τακτική Γενική Συνέλευση των Μετόχων του 2022. Η σύνθεση του Διοικητικού Συµβουλίου στις 31.12.2020 είχε ως εξής: ΠΡΟΕΔΡΟΣ (Μη Εκτελεστικό Μέλος) Βασίλειος Θ. Ράπανος ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΑ ΜΕΛΗ Βασίλειος Ε. Ψάλτης, Διευθύνων Σύμβουλος Σπύρος Ν. Φιλάρετος, Γενικός Διευθυντής Ανάπτυξης και Καινοτομίας ΜΗ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΟ ΜΕΛΗ Ευθύµιος Ο. Βιδάλης */**** Αρτέμιος Χ. Θεοδωρίδης ΜΗ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΑ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΑ ΜΕΛΗ Carolyn Adele G. Dittmeier */**** Richard R. Gildea **/*** Elanor R. Hardwick */**** Shahzad A. Shahbaz **** Jan Oscar A. Vanhevel */*** ΜΗ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΟ ΜΕΛΟΣ (κατ’ εφαρµογή των διατάξεων του Ν. 3864/2010) Johannes Herman Frederik G. Umbgrove */**/***/**** ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ Γεώργιος Π. Τριανταφυλλίδης Δημήτρης Κ. Τσιτσιράγκος **/*** Jean L. Cheval **/*** Το Διοικητικό Συμβούλιο μπορεί να συγκροτεί Εκτελεστική Επιτροπή στην οποία αναθέτει ορισμένες εξουσίες και ορισμένα καθήκοντα. Η Εκτελεστική Επιτροπή ενεργεί ως συλλογικό εταιρικό όργανο της Τράπεζας. Οι εξουσίες και οι αρμοδιότητες της Επιτροπής καθορίζονται με Πράξη του Διευθύνοντος Συμβούλου, η οποία εκχωρεί εξουσίες και αρμοδιότητες στην Επιτροπή. Ενδεικτικά, οι κύριες αρμοδιότητες της Επιτροπής περιλαμβάνουν, χωρίς να περιορίζονται σε αυτά, την κατάρτιση της στρατηγικής, * Μέλος της Επιτροπής Ελέγχου ** Μέλος της Επιτροπής Αποδοχών *** Μέλος της Επιτροπής Διαχείρισης Κινδύνων **** Μέλος της Επιτροπής Εταιρικής Διακυβέρνησης και Ανάδειξης Υποψηφίων 105 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 του επιχειρησιακού σχεδίου και του ετήσιου προϋπολογισμού της Τράπεζας και του Ομίλου, προκειμένου να υποβληθούν προς έγκριση στο Διοικητικό Συμβούλιο, καθώς και την κατάρτιση των ετήσιων και των τριμηνιαίων Οικονομικών Καταστάσεων, τη διαχείριση της κατανομής κεφαλαίων προς τις Επιχειρησιακές Μονάδες και τη λήψη αποφάσεων επ’ αυτής, την κατάρτιση της Αναφοράς για τη Διαδικασία Εσωτερικής Αξιολόγησης Επάρκειας Κεφαλαίου (Internal Capital Adequacy Assessment Process – ICAAP) και της Αναφοράς για τη Διαδικασία Εσωτερικής Αξιολόγησης Επάρκειας Ρευστότητας (Internal Liquidity Adequacy Assessment Process – ILAAP), την επισκόπηση και την έγκριση των Πολιτικών της Τράπεζας, την έγκριση και τη διαχείριση όλων των ομαδικών προγραμμάτων που προτείνει η Διεύθυνση Ανθρώπινου Δυναμικού για το Προσωπικό και τη διασφάλιση της επάρκειας της διακυβέρνησης, των διαδικασιών και των συστημάτων που αφορούν τον Σχεδιασμό Ανάκαμψης. Πέραν των ανωτέρω, η Επιτροπή έχει την ευθύνη για την υλοποίηση της συνολικής στρατηγικής κινδύνων –περιλαμβανομένων της διάθεσης ανάληψης κινδύνων και του πλαισίου διαχείρισης κινδύνων του ιδρύματος– ενός επαρκούς και αποτελεσματικού πλαισίου εσωτερικής διακυβέρνησης και εσωτερικού ελέγχου, της διαδικασίας επιλογής και της διαδικασίας αξιολόγησης της καταλληλότητας των Κατόχων Καίριων Θέσεων, της διανομής τόσο των εσωτερικών όσο και των εποπτικών κεφαλαίων, καθώς και του καθορισμού των ποσών και των τύπων τους και των στόχων για τη διαχείριση της ρευστότητας της Τράπεζας. Η σύνθεση της Εκτελεστικής Επιτροπής στις 31.12.2020 είχε ως εξής: ΠΡΟΕΔΡΟΣ Βασίλειος Ε. Ψάλτης, Διευθύνων Σύμβουλος ΜΕΛΗ Σπύρος Ν. Φιλάρετος, Γενικός Διευθυντής – Γενικός Διευθυντής Ανάπτυξης και Καινοτομίας Σπυρίδων Α. Ανδρονικάκης, Γενικός Διευθυντής - Chief Risk Officer (CRO) Λάζαρος Α. Παπαγαρυφάλλου, Γενικός Διευθυντής - Chief Financial Officer (CFO) Sergiu-Bogdan A. Oprescu, Γενικός Διευθυντής International Network Νικόλαος Β. Σαλακάς, Γενικός Διευθυντής - Chief Legal and Governance Officer Ιωάννης Μ. Εμίρης, Γενικός Διευθυντής Wholesale Banking Ισίδωρος Σ. Πάσσας, Γενικός Διευθυντής Retail Banking Αναστασία Χ. Σακελλαρίου, Γενική Διευθύντρια - Chief Transformation Officer Στέφανος Ν. Μυτιληναίος, Γενικός Διευθυντής - Chief Operating Officer (COO) Η μετοχή της Τράπεζας είναι εισηγμένη στο Χρηματιστήριο Αθηνών από το 1925 και κατατάσσεται μεταξύ των εταιριών με την υψηλότερη κεφαλαιοποίηση. Η μετοχή συμμετέχει σε διεθνείς δείκτες όπως, μεταξύ άλλων ο FTSE All World, ο FTSE4Good Emerging Index και ο MSCI Small Cap Index. Εκτός από την ελληνική κεφαλαιαγορά, η μετοχή διαπραγματεύεται εκτός χρηματιστηριακού κύκλου στην αγορά της Νέας Υόρκης μέσω American Depository Shares (ADRs). Το σύνολο των κοινών µετοχών σε κυκλοφορία την 31η Δεκεμβρίου 2020 ανήρχετο σε 1.543.699.381. Στο Χρηματιστήριο Αθηνών διαπραγματεύονται 1.374.525.214 κοινές μετοχές της Τράπεζας, ενώ το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (“ΤΧΣ”) κατέχει τις υπόλοιπες 169.174.167 κοινές, ονομαστικές, μετά ψήφου, άυλες μετοχές, ή ποσοστό 10,96% επί του συνόλου κοινών μετοχών εκδόσεως της Τράπεζας. Η άσκηση των δικαιωμάτων ψήφου επί των μετοχών του ΤΧΣ υπόκειται σε περιορισμούς σύμφωνα με το άρθρο 7α του Ν. 3864/2010. Κατά τη χρήση 2020, η εµπορευσιµότητα της µετοχής ανήλθε σε € 6.535 ανά συνεδρίαση, κατά µέσο όρο. Η Τράπεζα έχει αξιολογηθεί πιστοληπτικά από τέσσερις οίκους του εξωτερικού ως εξής: • Moody’s: Caa1 • Fitch Ratings: CCC+ • Standard & Poor’s: B • Capital Intelligence: B+ Οι παρούσες ετήσιες οικονομικές καταστάσεις του Ομίλου έχουν εγκριθεί από το Διοικητικό Συμβούλιο της 23ης Μαρτίου 2021. 106 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 ΑΚΟΛΟΥΘΟΥΜΕΝΕΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ 1.1 Βάση παρουσίασης Οι παρούσες οικονοµικές καταστάσεις αφορούν στη χρήση 1.1 - 31.12.2020 και έχουν συνταχθεί σύµφωνα µε τα Διεθνή Πρότυπα Χρηµατοοικονοµικής Πληροφόρησης (Δ.Π.Χ.Π.), όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση, βάσει του Κανονισµού αριθ. 1606/2002 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συµβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης της 19ης Ιουλίου 2002. Οι λογιστικές αρχές που έχει ακολουθήσει ο Όµιλος για τη σύνταξη των ετήσιων οικονοµικών καταστάσεων είναι σύµφωνες µε αυτές που περιγράφονται στις δηµοσιευθείσες οικονοµικές καταστάσεις της χρήσης που έληξε την 31.12.2019 αφού επιπρόσθετα ληφθούν υπόψη οι τροποποιήσεις προτύπων ο οποίες εκδόθηκαν από το Συµβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων (IASB), υιοθετήθηκαν από την Ευρωπαϊκή Ένωση και εφαρµόστηκαν από 1.1.2020 όπως αναλυτικά αναφέρονται στη σημείωση 1.1.2. Οι παρούσες οικονομικές καταστάσεις έχουν συνταχθεί µε βάση την αρχή του ιστορικού κόστους. Κατ’ εξαίρεση ορισµένα στοιχεία του ενεργητικού και των υποχρεώσεων αποτιµώνται στην εύλογη αξία τους. Τα στοιχεία αυτά είναι τα ακόλουθα: - Αξιόγραφα εµπορικού χαρτοφυλακίου - Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα - Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων - Αξιόγραφα επενδυτικού χαρτοφυλακίου αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση - Αξιόγραφα επενδυτικού χαρτοφυλακίου αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων - Το ενδεχόμενο τίμημα που αναγνωρίζεται είτε στο πλαίσιο μίας συνένωσης επιχειρήσεων στην οποία ο Όμιλος είναι ο αποκτών είτε στο πλαίσιο συναλλαγών μεταβίβασης στοιχείων του ενεργητικού στην οποία ο Όμιλος είναι ο πωλητής. Τα ποσά που περιλαµβάνονται στις παρούσες οικονοµικές καταστάσεις παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά στις επιµέρους σηµειώσεις. 1.1.1 Αρχή της συνέχισης της επιχειρηµατικής δραστηριότητας (going concern) Οι οικονομικές καταστάσεις της 31.12.2020 συντάχθηκαν με βάση την αρχή της συνέχισης της επιχειρηµατικής δραστηριότητας (going concern). Για την εφαρµογή της εν λόγω αρχής, το Διοικητικό Συμβούλιο έλαβε υπόψη τις τρέχουσες οικονοµικές εξελίξεις και προέβη σε εκτιµήσεις για τη διαµόρφωση, στο προσεχές µέλλον, του οικονοµικού περιβάλλοντος στο οποίο δραστηριοποιείται. Στο πλαίσιο αυτό το Διοικητικό Συμβούλιο εξέτασε τις ακόλουθες περιοχές οι οποίες κρίνονται σημαντικές κατά την αξιολόγησή του: Εξελίξεις στο μακροοικονομικό περιβάλλον Το 2020 η εμφάνιση και η ταχεία εξάπλωση της πανδημίας Covid-19 ανέτρεψε τις αναπτυξιακές προοπτικές της παγκόσμιας οικονομίας, ενέτεινε την αβεβαιότητα των οικονομικών εξελίξεων και επιδείνωσε τις συνθήκες στην αγορά εργασίας. Πολλές κυβερνήσεις, στην προσπάθεια ενίσχυσης των αντοχών των εθνικών τους οικονομιών, αναγκάστηκαν να λάβουν έκτακτα δημοσιονομικά μέτρα, προκειμένου να στηρίξουν τα εθνικά συστήματα υγείας και να διασφαλίσουν την απασχόληση και τη συνέχιση της επιχειρηματικότητας. Στη διάρκεια του πρώτου κύματος της πανδημίας, τον Μάρτιο και τον Απρίλιο, η Ελλάδα, που είναι η βασική χώρα που δραστηριοποιείται ο Όμιλος, επέτυχε να συγκρατήσει την εκθετική εξάπλωση των επιμολύνσεων, λόγω της έγκαιρης θέσπισης περιοριστικών μέτρων. Μετά τη σταδιακή χαλάρωση του πρώτου lockdown από τον Μάιο και έπειτα, η οικονομική δραστηριότητα επέστρεψε σταδιακά σε κανονικότητα το τρίτο τρίμηνο του 2020, η οποία αντικατοπτρίστηκε στην αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 2,3% σε τριμηνιαία βάση. Ωστόσο, η Ελλάδα σημείωσε ηπιότερη ανάπτυξη σε τριμηνιαία βάση, σε σύγκριση με την Ευρωζώνη, καθώς οι χαμηλές επιδόσεις των δραστηριοτήτων που σχετίζονται με τον τουρισμό στο τρίτο τρίμηνο επηρέασαν αρνητικά τη δυναμική ανάπτυξης. Η ανάκαμψη της οικονομικής δραστηριότητας τους θερινούς μήνες διακόπηκε από την αναζωπύρωση της πανδημίας Covid-19 το φθινόπωρο, με αποτέλεσμα, η ανάκαμψη το 2021 λόγω του δεύτερου κύματος της πανδημίας να αναμένεται ηπιότερη από την αρχική πρόβλεψη. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή (Οικονομικές Προβλέψεις, Φθινόπωρο 2020), προβλέπει κατακόρυφη πτώση του πραγματικού ΑΕΠ το 2020 (-9%) και ατελή ανάκαμψη το 2021 (5%). Παρομοίως, οι τελευταίες προβλέψεις του ΔΝΤ, οι οποίες περιλαμβάνονται στην τελευταία έκθεσή του, (Έκθεση για την Ελλάδα αριθ. 20/308, Νοέμβριος 2020) προβλέπουν μεγάλη πτώση του πραγματικού ΑΕΠ το 2020 (-9,5%) και μερική ανάκαμψη το 2021 (5,7%). Οι 107 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 προβλέψεις του Υπουργείου Οικονομικών, που περιλαμβάνονται στον Κρατικό Προϋπολογισμό 2021, προβλέπουν ύφεση 10,5% το 2020 και ήπια ανάκαμψη το 2021 κατά 4,8%. Σημειώνεται πως η πανδημία Covid-19 εξακολουθεί να δημιουργεί αβεβαιότητα ενώ κατά την προσεχή περίοδο οι οικονομικές επιπτώσεις της αναμένεται να οδηγήσουν σε επιδείνωση της πιστοληπτικής ικανότητας των ιδιωτών και των επιχειρήσεων. Μέχρι σήμερα, αυτές οι επιπτώσεις έχουν μετριαστεί από τα υποστηρικτικά μέτρα του τραπεζικού κλάδου για την αναβολή των αποπληρωμών και από τα κίνητρα της κυβέρνησης. Η σημαντική δημοσιονομική στήριξη της Ελληνικής κυβέρνησης εκτιμάται ότι θα αντισταθμίσει, εν μέρει, τις αρνητικές συνέπειες της ύφεσης. Ειδικότερα, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Κρατικού Προϋπολογισμού του 2021, η ύφεση το 2020 θα μπορούσε να φθάσει το 17,5% (μέτρα στήριξης για το 7,0% του ΑΕΠ) χωρίς τις δημοσιονομικές παρεμβάσεις. Επιπρόσθετα, από το ρυθμό μεγέθυνσης 4,8% που προβλέπεται για το 2021, το 2,5% αποδίδεται στην παράταση των δημοσιονομικών μέτρων στήριξης και το υπόλοιπο 2,1% αποδίδεται στο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (RRF). Από την άλλη πλευρά, η πρόοδος που σημειώνεται στην ανάπτυξη και τη διανομή αποτελεσματικών εμβολίων θα βελτιώσει τις προοπτικές και θα ενισχύσει το κλίμα εμπιστοσύνης, οδηγώντας σε έναν ενάρετο κύκλο από το 2021. Στο πλαίσιο αυτό, οι βασικοί παράγοντες που αναμένεται να προσδιορίσουν την πορεία της οικονομικής δραστηριότητας το 2021 είναι: Πρώτον, ο βαθμός στον οποίο τα εμβολιαστικά προγράμματα θα απελευθερώσουν την ταξιδιωτική κίνηση και θα ενισχύσουν την ιδιωτική κατανάλωση και δεύτερον, η ενεργοποίηση του Σχεδίου Ανάκαμψης της ΕΕ-27 (“Next Generation EU”, NGEU). Η προοπτική πρόσβασης στα κεφάλαια του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (Recovery and Resilience Facility, RRF), από το δεύτερο εξάμηνο του 2021, δύναται να ενισχύσει σημαντικά την αναπτυξιακή δυναμική της χώρας. Οι επενδύσεις που αναμένεται να πραγματοποιηθούν θα κατευθυνθούν κυρίως στην πράσινη και την ψηφιακή ανάπτυξη. Συνολικά, κατά την περίοδο 2021-2026, η ελληνική οικονομία αναμένεται να ωφεληθεί με € 32 δισ., εκ των οποίων € 19,3 δισ. αφορούν επιχορηγήσεις και € 12,7 δισ. αφορούν δάνεια με ευνοϊκούς όρους. Ειδικά για το 2021, αναμένεται να αντληθούν με τη μορφή επιχορηγήσεων € 2,6 δισ. περίπου από το Μηχανισμό Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και € 1,6 δισ., από την πρωτοβουλία REACTEU, καθώς και € 1,3 δισ. με τη μορφή δανείων. Ρευστότητα Σε ό,τι αφορά τα επίπεδα ρευστότητας του Οµίλου, σηµειώνεται ότι δεν υπήρξε δυσµενής µεταβολή λόγω του Covid-19 σε ό,τι αφορά τη δυνατότητα άντλησης ρευστότητας από τους µηχανισµούς του ευρωσυστήµατος και από διατραπεζικές πράξεις repos. Επιπλέον ο Όµιλος έκανε χρήση του προγράµµατος ΤLTRO III της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και εξασφάλισε µακροχρόνια ρευστότητα µε αρνητικά επιτόκια. Στο πλαίσιο αυτό η συνολική χρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα την 31.12.2020 ανέρχεται σε € 11,9 δισ. (σημ 27). Επιπρόσθετα, σημαντικό είναι το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα µε αποφάσεις της τον Μάρτιο, τον Απρίλιο και τον Δεκέμβριο του 2020 κατέστησε αποδεκτούς τους τίτλους εκδόσεως του Ελληνικού Δηµοσίου ως εξασφαλίσεις για πράξεις άντλησης ρευστότητας. Σημειώνεται πως το διαθέσιµο ύψος αποδεκτών εξασφαλίσεων µέσω των οποίων εξασφαλίζεται, στο βαθµό που απαιτείται, η άντληση ρευστότητας από τους µηχανισµούς του ευρωσυστήµατος ή/και από τρίτες πηγές ανέρχεται σε € 7,9 δισ. Πέραν της χρηματοδότησης από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα επισημαίνεται πως η Τράπεζα δεν έχει υποχρεώσεις από λήξεις ομολόγων μέσα στο 2021 και πως το καθαρό ποσό των repos/reverse repo συναλλαγών με αντισυμβαλλόμενες τράπεζες είναι πολύ χαμηλό γεγονός που σημαίνει πως δεν υπάρχει εξάρτηση από κάποιο συγκεκριμένο αντισυμβαλλόμενο. Επίσης, η Τράπεζα ολοκλήρωσε εντός του πρώτου τριμήνου του 2020 την έκδοση οµολόγου Tier 2, διάρκειας 10 ετών με δικαίωμα ανάκλησης στα 5 έτη, ύψους € 500 εκατ., το επιτόκιο της οποίας διαµορφώθηκε σε 4,25%, συγκεντρώνοντας υψηλή ζήτηση. Εντός του 2021, στο βαθμό που οι συνθήκες στις αγορές κεφαλαίου επιτρέψουν, η Τράπεζα σχεδιάζει να πραγματοποιήσει εκδόσεις ομολόγων, κύριας και μειωμένης, εξασφάλισης. Στο πλαίσιο αυτό, με στόχο την ενίσχυση των κεφαλαίων της, την 4.3.2021 πραγματοποίησε την έκδοση νέου οµολόγου Tier 2, ύψους € 500 εκατ., διάρκειας 10,25 ετών με δικαίωμα ανάκλησης από τα 5-5,25 έτη και απόδοσης 5,5%. Επιπρόσθετα, το 2020 σημειώθηκε αύξηση των καταθέσεων του ιδιωτικού τομέα κατά € 4 δισ. Ως αποτέλεσμα των ανωτέρω, οι δείκτες ρευστότητας (δείκτης κάλυψης ρευστότητας και δείκτης καθαρής σταθερής ρευστότητας) υπερβαίνουν τα εποπτικά όρια που έχουν τεθεί ενώ σημειώνεται πως παρουσιάζουν βελτίωση σε σχέση με την περσινή χρήση. Τέλος, λαµβάνοντας υπ΄όψη την κατάσταση της Ελληνικής Οικονοµίας αλλά και των νέων συνθηκών λόγω της πανδηµίας του Covid-19, πραγµατοποιούνται τακτικά ασκήσεις προσοµοιώσεως ακραίων καταστάσεων για σκοπούς ρευστότητας, προκειµένου να αξιολογηθούν πιθανές εκροές (συµβατικές ή ενδεχόµενες). Το αποτέλεσμα των ασκήσεων καταδεικνύει πως ο Όμιλος διαθέτει επαρκές απόθεµα ρευστότητας προκειμένου να καλύψει τις ανάγκες του. 108 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Κεφαλαιακή Επάρκεια Την 31.12.2020 ο Δείκτης Κεφαλαίων Κοινών Μετοχών Κατηγορίας Ι (Common Equity Tier I) διαμορφώθηκε σε 17,3% ενώ ο Συνολικός Δείκτης Κεφαλαιακής Επάρκειας σε 18,4%. Τα επίπεδα αυτά είναι σημαντικά υψηλότερα από τα επίπεδα που ορίζει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα όπως περαιτέρω περιγράφεται στη σημείωση 44. Σημαντικό, επίσης είναι το γεγονός ότι λόγω της εξάπλωσης του Covid-19, αποφασίστηκε από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα η προσωρινή απόκλιση από τα ελάχιστα όρια των εποπτικών ιδίων κεφαλαίων για τις Ευρωπαϊκές Τράπεζες τουλάχιστον έως το τέλος του 2022. Στο πλαίσιο αυτό εκτιμάται ότι για τους επόμενους 12 μήνες ο Συνολικός Δείκτης Κεφαλαιακής Επάρκειας αναμένεται να είναι υψηλότερος από τα όρια που έχουν τεθεί. Στρατηγικό σχέδιο 2020-2022 Τον Νοέµβριο του 2019 η Τράπεζα ανακοίνωσε το Στρατηγικό Σχέδιο (σημείωση 51) για την επιστροφή του Ομίλου σε βιώσιμη κερδοφορία. Βασικοί πυλώνες του Σχεδίου ήταν α) η δραστική μείωση των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων (ΜΕΑ), με ιδιαίτερα σημαντική συμβολή σε αυτό από τη συναλλαγή Galaxy ήτοι της συναλλαγής τιτλοποίησης και μετέπειτα πώλησης χαρτοφυλακίου ΜΕΑ β) ο μετασχηματισμός του λειτουργικού μοντέλου του Ομίλου, γ) η δημιουργία επιπλέον αξίας μέσω πελατοκεντρικής ανάπτυξης και δ) η εστίαση στην αποτελεσματικότητα της λειτουργίας του οργανισμού μέσα από το σύστημα εταιρικής διακυβέρνησης. Στη διάρκεια το 2020, και παρά τις δυσμενείς για το οικονομικό περιβάλλον συνθήκες, συνεχίστηκε η υλοποίηση της συναλλαγής Galaxy και την 22.2.2021 υπογράφτηκε δεσμευτική συμφωνία πώλησης με επενδυτή. Παράλληλα συνεχίστηκαν οι ενέργειες της Τράπεζας για την οργανική διαχείριση του χαρτοφυλακίου ΜΕΑ, επιτυγχάνοντας την οργανική μείωση των υπολοίπων ΜΕΑ εντός του 2020, παρά τις ιδιαίτερα αρνητικές εξελίξεις για την οικονομία. Τέλος, ενισχύθηκε περαιτέρω η αποτελεσματικότητα και ευελιξία της διαχείρισης ΜΕΑ με τη μεταφορά των σχετικών δραστηριοτήτων στη Cepal, στο πλαίσιο της συναλλαγής Galaxy. H Τράπεζα διατηρεί τον στρατηγικό της στόχο για αποκλιμάκωση του δείκτη ΜΕΑ προς το συνολικό δανειακό χαρτοφυλάκιο σε κάτω από 10% μεσοπρόθεσμα, όπως και για αποκλιμάκωση του κόστους πιστωτικού κινδύνου σε επίπεδα μικρότερα των 100 μονάδων βάσης. Στη διάρκεια του 2020 ξεκίνησε επίσης το έργο μετασχηματισμού της Τράπεζας και του λειτουργικού της μοντέλου, με την έναρξη εργασιών σχεδιασμού και υλοποίησης πλήθους παρεμβάσεων και έργων που έχουν σαν σκοπό την ενίσχυση της αποδοτικότητας του οργανισμού, τη βελτιστοποίηση του εμπορικού μοντέλου και την περαιτέρω ενδυνάμωση των συστημάτων επιμέτρησης και επιβράβευσης της απόδοσης σε όλες τις λειτουργίες. Οι δράσεις αναμένεται να επιφέρουν σημαντικά οφέλη σε πλήθος λειτουργιών της Τράπεζας και ταυτόχρονα να ενισχύσουν περαιτέρω την κερδοφορία, μειώνοντας το λειτουργικό κόστος και ενισχύοντας την αποτελεσματικότητα του εμπορικού μοντέλου. Η Τράπεζα λαμβάνει δράσεις στο πλαίσιο του στρατηγικού σχεδίου για τη μείωση του λόγου λειτουργικών εξόδων προς έσοδα σε επίπεδα μικρότερα του 50% μεσοπρόθεσμα. Με βάση τα ανωτέρω και λαµβάνοντας υπόψη: • την υψηλή κεφαλαιακή επάρκεια του Οµίλου, • την ικανοποιητική ρευστότητα του Οµίλου, • τις ενέργειες στις οποίες προβαίνει ο Όµιλος για τη διαχείριση και µείωση του ύψους των µη εξυπηρετούµενων δανείων, • τα µέτρα που ελήφθησαν από τον Όµιλο για την προστασία των εργαζοµένων από τον κορωνοϊό, την υλοποίηση ενεργειών στα πλαίσια του Σχεδίου Επιχειρησιακής Συνέχειας και την ενεργοποίηση της δυνατότητας εξ αποστάσεως εργασίας σε µεγάλη κλίµακα διασφαλίζοντας παράλληλα την εκτέλεση κρίσιµων λειτουργιών, • τις αποφάσεις των χωρών της Ευρωζώνης για τη λήψη σειράς δηµοσιονοµικών και άλλων µέτρων για την τόνωση της οικονοµίας µε βάση τις οποίες προβλέπεται για την Ελλάδα η δυνατότητα να λάβει € 32 δισ. από το πακέτο ανάκαµψης για την Ευρώπη «Next Generation EU το Διοικητικό Συμβούλιο εκτιµά ότι, τουλάχιστον για τους επόµενους 12 µήνες από την ημερομηνία έγκρισης των οικονομικών καταστάσεων, πληρούνται οι προϋποθέσεις για την εφαρµογή της αρχής της συνέχισης της επιχειρηµατικής δραστηριότητας για τη σύνταξη των οικονοµικών καταστάσεων. 1.1.2 Υιοθέτηση νέων προτύπων και τροποποιήσεων υφιστάμενων προτύπων Παρατίθενται κατωτέρω οι τροποποιήσεις προτύπων που εφαρμόστηκαν από 1.1.2020: ‣ Τροποποίηση του Διεθνούς Προτύπου Χρηµατοοικονοµικής Πληροφόρησης 3 «Συνενώσεις Επιχειρήσεων»: Ορισµός επιχείρησης (Κανονισµός 2020/551/21.4.2020) 109 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Την 22.10.2018 το Συµβούλιο των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων εξέδωσε τροποποίηση στο Δ.Π.Χ.Π. 3 µε στόχο να αντιµετωπιστούν δυσκολίες που προκύπτουν όταν µία οντότητα προσδιορίζει εάν απέκτησε µία επιχείρηση ή µία οµάδα στοιχείων ενεργητικού. Με τις τροποποιήσεις: - αποσαφηνίζονται οι προϋποθέσεις που πρέπει κατ’ ελάχιστον να πληρούνται ώστε να έχει αποκτηθεί επιχείρηση, - απλοποιείται η αξιολόγηση της απόκτησης επιχείρησης ή οµάδας στοιχείων, η οποία θα βασίζεται στην τρέχουσα κατάσταση των αποκτηθέντων στοιχείων και όχι στην ικανότητα του συµµετέχοντα να ενσωµατώσει τα αποκτηθέντα στοιχεία στις δικές του διαδικασίες, - τροποποιείται ο ορισµός του παραγόµενου προϊόντος ώστε πέραν των εσόδων από κύριες δραστηριότητες που εµπίπτουν στην εφαρµογή του Δ.Π.Χ.Π. 15, να περιλαµβάνονται και άλλα έσοδα από κύριες δραστηριότητες όπως τα έσοδα από επενδυτικές υπηρεσίες, - προστίθενται οδηγίες για την αξιολόγηση του κατά πόσο οι παραγωγικές διαδικασίες που έχουν αποκτηθεί είναι ουσιαστικές τόσο για τις περιπτώσεις που κατά την ηµεροµηνία απόκτησης υπάρχει παραγόµενο προϊόν όσο και για τις περιπτώσεις που δεν υπάρχει παραγόµενο προϊόν και - εισάγεται µία προαιρετική άσκηση µε βάση την εύλογη αξία των αποκτώµενων στοιχείων προκειµένου να αξιολογηθεί εάν έχει αποκτηθεί µία επιχείρηση ή µία οµάδα στοιχείων. Η υιοθέτηση της ανωτέρω τροποποίησης δεν είχε επίπτωση στις οικονοµικές καταστάσεις του Οµίλου. ‣ Τροποποίηση του Διεθνούς Προτύπου Χρηµατοοικονοµικής Πληροφόρησης 9 «Χρηµατοοικονοµικά µέσα» του Διεθνούς Λογιστικού Προτύπου 39 «Χρηµατοοικονοµικά µέσα: Αναγνώριση και αποτίµηση» και του Διεθνούς Προτύπου Χρηµατοοικονοµικής Πληροφόρησης 7 «Χρηµατοοικονοµικά µέσα: Γνωστοποιήσεις»: Μεταρρύθµιση των επιτοκίων αναφοράς (Κανονισµός 2020/34/15.1.2020) Την 26.9.2019 το Συµβούλιο των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων εξέδωσε τροποποίηση στα Δ.Π.Χ.Π 9, Δ.Λ.Π 39 και Δ.Π.Χ.Π. 7 σύµφωνα µε την οποία παρέχονται προσωρινές εξαιρέσεις από την εφαρµογή συγκεκριµένων διατάξεων της λογιστικής αντιστάθµισης στο πλαίσιο της εφαρµογής της µεταρρύθµισης του επιτοκίου αναφοράς (Interest rate benchmark reform). Σύµφωνα µε τις εξαιρέσεις αυτές, οι εταιρίες που εφαρµόζουν τις σχετικές διατάξεις µπορούν να υποθέτουν ότι το επιτόκιο αναφοράς δεν θα αλλάξει ως αποτέλεσµα εφαρµογής της µεταρρύθµισης του επιτοκίου αναφοράς. Οι εξαιρέσεις αφορούν στην εφαρµογή των ακόλουθων διατάξεων: - Την απαίτηση περί πολύ υψηλής πιθανότητας εκπλήρωσης όσον αφορά στις αντισταθµίσεις ταµειακών ροών. - Την αξιολόγηση της οικονοµικής σχέσης ανάµεσα στο αντισταθµιζόµενο στοιχείο και στο µέσο αντιστάθµισης. - Τον προσδιορισµό ως αντισταθμιζόμενου στοιχείου ενός συστατικού ενός στοιχείου μόνο κατά την έναρξη της σχέσης αντιστάθμισης. Η υιοθέτηση της ανωτέρω τροποποίησης δεν είχε επίπτωση στις οικονοµικές καταστάσεις του Οµίλου. ‣ Τροποποίηση του Διεθνούς Προτύπου Χρηµατοοικονοµικής Πληροφόρησης 16 «Μισθώσεις»: Μειώσεις μισθωμάτων λόγω Covid-19 (Κανονισµός 2020/1434/9.10.2020) Την 28.10.2020 το Συµβούλιο των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων εξέδωσε τροποποίηση στο Δ.Π.Χ.Π. 16 αναφορικά µε το λογιστικό χειρισµό των παραχωρήσεων µισθώσεων που σχετίζονται µε τα µέτρα διευκόλυνσης λόγω της πανδηµίας. Σύµφωνα µε την τροποποίηση παρέχεται στους µισθωτές η δυνατότητα επιλογής εξαίρεσης (practical expedient) από τη διενέργεια της αξιολόγησης του εάν οι αλλαγές στις καταβολές µισθωµάτων συνιστούν τροποποίηση της µίσθωσης. Η εν λόγω εξαίρεση παρέχεται για µειώσεις µισθωµάτων που αφορούν πληρωµές που οφείλονται µέχρι την 30 Ιουνίου 2021. Στην περίπτωση που επιλεγεί η εξαίρεση, γίνεται η παραδοχή ότι δεν έχει επέλθει τροποποίηση της µίσθωσης και ο µισθωτής λογιστικοποιεί τις µειώσεις µισθωµάτων ως αρνητικά µεταβλητά µισθώµατα, δηλαδή αναγνωρίζει τη µεταβλητή πληρωµή απευθείας στην κατάσταση αποτελεσµάτων προσαρµόζοντας αντίστοιχα την υποχρέωση από τη µίσθωση. Η εν λόγω εξαίρεση δεν παρέχεται στους εκµισθωτές, οι οποίοι συνεχίζουν να εφαρµόζουν τις υφιστάµενες διατάξεις του προτύπου. Η υιοθέτηση της ανωτέρω τροποποίησης δεν είχε επίπτωση στις οικονοµικές καταστάσεις του Οµίλου. ‣ Τροποποίηση του Διεθνούς Λογιστικού Προτύπου 1 «Παρουσίαση Οικονοµικών Καταστάσεων» και του Διεθνούς 110 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Λογιστικού Προτύπου 8 «Λογιστικές πολιτικές, µεταβολές των λογιστικών εκτιµήσεων και λάθη»: Ορισµός σηµαντικότητας (Κανονισµός 2019/2104/29.11.2019) Την 31.10.2018 το Συµβούλιο των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων εξέδωσε, στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας γνωστοποιήσεων, τροποποιήσεις στα Δ.Λ.Π. 1 και Δ.Λ.Π. 8 ώστε να εναρµονίσει τον ορισµό της σηµαντικότητας σε όλα τα πρότυπα και να αποσαφηνίσει ορισµένα σηµεία του ορισµού. Ο νέος ορισµός προβλέπει ότι µία πληροφορία είναι σηµαντική εάν το γεγονός της παράλειψης, υπόκρυψης ή ανακριβούς γνωστοποίησής της εύλογα θα αναµενόταν να επηρεάσει τις αποφάσεις που οι κύριοι χρήστες των οικονοµικών καταστάσεων λαµβάνουν βάσει αυτών των καταστάσεων. Οι τροποποιήσεις περιλαµβάνουν παραδείγµατα περιστάσεων που ενδέχεται να οδηγήσουν στην απόκρυψη σηµαντικής πληροφορίας. Επίσης, το Συµβούλιο τροποποίησε τον ορισµό της σηµαντικότητας στο Εννοιολογικό Πλαίσιο (Conceptual Framework) ώστε να τον εναρµονίσει µε το νέο ορισµό σύµφωνα µε τα Δ.Λ.Π. 1 και Δ.Λ.Π.8. Η υιοθέτηση της ανωτέρω τροποποίησης δεν είχε επίπτωση στις οικονοµικές καταστάσεις του Οµίλου. ‣ Τροποποιήσεις των παραποµπών στο Εννοιολογικό Πλαίσιο των Διεθνών Προτύπων Χρηµατοοικονοµικής Πληροφόρησης (Κανονισµός 2019/2075/29.11.2019): Την 29.3.2018 το Συµβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων (IASB) εξέδωσε αναθεωρηµένη έκδοση του Εννοιολογικού Πλαισίου για τη Χρηµατοοικονοµική Πληροφόρηση, το οποίο χρησιµοποιήθηκε άµεσα από το Συµβούλιο και την Επιτροπή Διερµηνειών Δ.Π.Χ.Π. στη διαδικασία έκδοσης νέων Προτύπων και Διερµηνειών, ενώ τέθηκε σε εφαρµογή για τη σύνταξη Οικονοµικών Καταστάσεων από την 1 Ιανουαρίου 2020. Το αναθεωρηµένο Εννοιολογικό Πλαίσιο περιλαµβάνει α) νέες ενότητες σχετικά µε την αποτίµηση, τη διακοπή αναγνώρισης, την παρουσίαση και τις γνωστοποιήσεις, καθώς και για την έννοια της «αναφέρουσας οντότητας» (reporting entity), β) επικαιροποίηση του ορισµού των στοιχείων ενεργητικού και υποχρεώσεων, καθώς και των κριτηρίων αναγνώρισης αυτών στον Ισολογισµό, γ) διευκρινίσεις αναφορικά µε τη χρησιµότητα της πληροφόρησης ως προς τη διαχείριση των πόρων της αναφέρουσας οντότητας και την αξιολόγηση της Διοίκησης ως προς την επίτευξη των στόχων της, καθώς και για το ρόλο της αρχής της συντηρητικότητας, της αξιολόγησης της αβεβαιότητας και της αρχής «η ουσία υπερισχύει του τύπου» (substance over form) στην αξιολόγηση της χρησιµότητας της χρηµατοοικονοµικής πληροφόρησης. Σε συνδυασµό µε την αναθεωρηµένη έκδοση του Εννοιολογικού Πλαισίου το Συµβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων εξέδωσε επιπλέον τροποποιήσεις των παραποµπών στο Εννοιολογικό Πλαίσιο που κάνουν τα Διεθνή Πρότυπα Χρηµατοοικονοµικής Πληροφόρησης (Δ.Π.Χ.Π). Το Εννοιολογικό Πλαίσιο δεν αντικαθιστά τα οριζόµενα από τα Δ.Π.Χ.Π, αλλά χρησιµοποιείται από τον Όµιλο για επικουρικούς σκοπούς στην ανάπτυξη λογιστικών πολιτικών για συναλλαγές ή λοιπά γεγονότα τα οποία δεν καλύπτονται από τα υπάρχοντα Δ.Π.Χ.Π. Η υιοθέτηση των ανωτέρω τροποποιήσεων δεν είχε επίπτωση στις οικονοµικές καταστάσεις του Οµίλου. Εκτός των προτύπων που αναφέρθηκαν ανωτέρω, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει υιοθετήσει τις κατωτέρω τροποποιήσεις των οποίων η εφαρµογή είναι υποχρεωτική για χρήσεις µε έναρξη µετά την 1.1.2020 και δεν έχουν εφαρµοστεί πρόωρα από τον Όµιλο. ‣ Τροποποίηση του Διεθνούς Προτύπου Χρηµατοοικονοµικής Πληροφόρησης 4 «Ασφαλιστήρια Συμβόλαια» Παράταση της προσωρινής εξαίρεσης από την εφαρμογή του Δ.Π.Χ.Π. 9» (Κανονισµός 2020/2097/15.12.2020): Ισχύει για χρήσεις µε έναρξη από 1.1.2021 Την 25.6.2020 το Συμβούλιο των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων εξέδωσε τροποποίηση στο Δ.Π.Χ.Π 4 με την οποία παράτεινε την προσωρινή εξαίρεση από την εφαρμογή του Δ.Π.Χ.Π. 9 κατά δύο έτη. Στο πλαίσιο αυτό, οι εταιρίες που έχουν κάνει χρήση της προσωρινής εξαίρεσης από την εφαρμογή του Δ.Π.Χ.Π. 9 θα πρέπει να εφαρμόσουν το πρότυπο αυτό το αργότερο την 1.1.2023. Η υιοθέτηση της ανωτέρω τροποποίησης δεν θα έχει επίπτωση στις οικονομικές καταστάσεις του Ομίλου. ‣ Τροποποίηση του Διεθνούς Προτύπου Χρηµατοοικονοµικής Πληροφόρησης 9 «Χρηµατοοικονοµικά µέσα» του Διεθνούς Λογιστικού Προτύπου 39 «Χρηµατοοικονοµικά µέσα: Αναγνώριση και αποτίµηση», του Διεθνούς Προτύπου Χρηµατοοικονοµικής Πληροφόρησης 7 «Χρηµατοοικονοµικά µέσα: Γνωστοποιήσεις», του Διεθνούς Προτύπου Χρηµατοοικονοµικής Πληροφόρησης 4: «Ασφαλιστήρια Συμβόλαια» και του Διεθνούς Προτύπου Χρηµατοοικονοµικής Πληροφόρησης 16 «Μισθώσεις»: Μεταρρύθµιση των επιτοκίων αναφοράς – 2η φάση (Κανονισμός 2021/25/13.1.2021) Ισχύει για χρήσεις µε έναρξη από 1.1.2021 Την 27.10.2020 το Συμβούλιο των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων τροποποίησε τα Δ.Π.Χ.Π. 9, Δ.Λ.Π. 39, Δ.Π.Χ.Π. 7, Δ.Π.Χ.Π. 111 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 4 και Δ.Π.Χ.Π 16 στο πλαίσιο της 2ης φάσης του έργου για την αντιμετώπιση θεμάτων που προκύπτουν από τη μεταρρύθμιση των επιτοκίων, συμπεριλαμβανομένης της αντικατάστασης ενός επιτοκίου αναφοράς από ένα εναλλακτικό επιτόκιο. Οι βασικές ευχέρειες (ή εξαιρέσεις από την εφαρμογή των λογιστικών διατάξεων των επιμέρους προτύπων) που παρέχονται με τις τροποποιήσεις αυτές αφορούν τα ακόλουθα: - Αλλαγές στις συμβατικές ταμειακές ροές: Κατά την αλλαγή της βάσης υπολογισμού των ταμειακών ροών των χρηματοοικονομικών απαιτήσεων και υποχρεώσεων (συμπεριλαμβανομένων των υποχρεώσεων από μισθώσεις), οι αλλαγές που απαιτούνται από τη μεταρρύθμιση των επιτοκίων δεν θα έχουν ως αποτέλεσμα την αναγνώριση κέρδους ή ζημίας στην κατάσταση αποτελεσμάτων αλλά τον επανυπολογισμό του επιτοκίου. Το ανωτέρω ισχύει και για τις ασφαλιστικές εταιρίες που κάνουν χρήση της προσωρινής εξαίρεσης από την εφαρμογή του Δ.Π.Χ.Π. 9. - Λογιστική αντιστάθμισης: Σύμφωνα με τις τροποποιητικές διατάξεις οι αλλαγές στην τεκμηρίωση της αντιστάθμισης που απορρέουν από τη μεταρρύθμιση επιτοκίων δεν θα έχουν ως αποτέλεσμα τη διακοπή της σχέσης αντιστάθμισης ή την έναρξη νέας σχέσης με την προϋπόθεση ότι αφορούν σε αλλαγές που επιτρέπονται από τη 2η φάση τροποποιήσεων. Στις αλλαγές αυτές περιλαμβάνονται ο επαναπροσδιορισμός του αντισταθμιζόμενου κινδύνου για αναφορά σε ένα επιτόκιο μηδενικού κινδύνου και ο επαναπροσδιορισμός των στοιχείων αντιστάθμισης ή και των αντισταθμιζόμενων στοιχείων ώστε να αντανακλάται το επιτόκιο μηδενικού κινδύνου. Ωστόσο, τυχόν επιπρόσθετη αναποτελεσματικότητα θα πρέπει να αναγνωριστεί στα αποτελέσματα. Ο Όμιλος εξετάζει την επίπτωση που θα έχει η υιοθέτηση της ανωτέρω τροποποίησης στις οικονομικές του καταστάσεις. Επίσης, το Συµβούλιο των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων έχει εκδώσει τα κατωτέρω πρότυπα και τροποποιήσεις προτύπων τα οποία όµως δεν έχουν υιοθετηθεί ακόµη από την Ευρωπαϊκή Ένωση και δεν έχουν εφαρµοστεί πρόωρα από τον Όµιλο. ‣ Τροποποίηση του Διεθνούς Προτύπου Χρηµατοοικονοµικής Πληροφόρησης 3 «Συνενώσεις Επιχειρήσεων»: Αναφορές στο εννοιολογικό Πλαίσιο των Διεθνών Προτύπων Χρηµατοοικονοµικής Πληροφόρησης Ισχύει για χρήσεις µε έναρξη από 1.1.2022 Την 14.5.2020 το Συμβούλιο των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων τροποποίησε το Δ.Π.Χ.Π 3 ως προς τις αναφορές στο Εννοιολογικό Πλαίσιο των Διεθνών Προτύπων Χρηματοοικονομικής Πληροφόρησης. Ειδικότερα: - τροποποίησε το πρότυπο ώστε να αναφέρεται στη νεότερη έκδοση του Εννοιολογικού Πλαισίου, - πρόσθεσε πως για τις συναλλαγές που εντάσσονται στο πεδίο εφαρμογής του ΔΛΠ 37 ή της Διερμηνείας 21, ο αποκτών θα πρέπει να αναγνωρίζει τις υποχρεώσεις που αναλαμβάνει βάσει του ΔΛΠ 37 ή της Διερμηνείας 21 και όχι βάσει του Εννοιολογικού Πλαισίου, - αποσαφήνισε πως ο αποκτών δεν πρέπει να αναγνωρίζει τις ενδεχόμενες απαιτήσεις που αποκτά στο πλαίσιο της συνένωσης. Η υιοθέτηση της ανωτέρω τροποποίησης δεν αναμένεται να έχει επίπτωση στις οικονομικές καταστάσεις του Οµίλου. ‣ Τροποποίηση του Διεθνούς Προτύπου Χρηµατοοικονοµικής Πληροφόρησης 10 «Ενοποιηµένες Οικονοµικές Καταστάσεις» και του Διεθνούς Λογιστικού Προτύπου 28 «Επενδύσεις σε συγγενείς και κοινοπραξίες»: Συναλλαγή πώλησης ή εισφοράς µεταξύ του επενδυτή και της συγγενούς εταιρίας ή κοινοπραξίας Ηµεροµηνία υποχρεωτικής εφαρµογής: Δεν έχει ακόµα καθοριστεί Την 11.9.2014, το Συµβούλιο των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων εξέδωσε τροποποιήσεις στα Δ.Π.Χ.Π. 10 και Δ.Λ.Π. 28 µε σκοπό να αποσαφηνίσει το λογιστικό χειρισµό µίας συναλλαγής πώλησης ή εισφοράς στοιχείων του ενεργητικού της µητρικής εταιρίας σε συγγενή ή κοινοπραξία της και το αντίστροφο. Ειδικότερα, το Δ.Π.Χ.Π. 10 τροποποιήθηκε έτσι ώστε να καθίσταται σαφές ότι, σε περίπτωση που ως αποτέλεσµα µίας συναλλαγής µε µία συγγενή ή κοινοπραξία, µία εταιρία (ο επενδυτής) χάσει τον έλεγχο επί θυγατρικής της, η οποία δεν συνιστά «επιχείρηση» βάσει του Δ.Π.Χ.Π. 3, θα αναγνωρίσει στα αποτελέσµατά της µόνο εκείνο το µέρος του κέρδους ή της ζηµιάς που σχετίζεται µε το ποσοστό συµµετοχής των τρίτων στη συγγενή ή στην κοινοπραξία. Το υπόλοιπο µέρος του κέρδους της συναλλαγής θα απαλείφεται µε το λογιστικό υπόλοιπο της συµµετοχής στη συγγενή ή στην κοινοπραξία. Επιπρόσθετα, εάν ο επενδυτής διατηρεί ποσοστό συµµετοχής στην πρώην θυγατρική, έτσι ώστε αυτή να θεωρείται πλέον συγγενής ή κοινοπραξία, το κέρδος ή η ζηµιά από την εκ νέου αποτίµηση της συµµετοχής αναγνωρίζεται στα αποτελέσµατα µόνο στο βαθµό που αφορά το ποσοστό συµµετοχής των άλλων επενδυτών. Το υπόλοιπο ποσό του κέρδους απαλείφεται µε το λογιστικό υπόλοιπο της συµµετοχής στην πρώην θυγατρική. Αντίστοιχα, στο Δ.Λ.Π. 28 έγιναν προσθήκες για να αποσαφηνιστεί ότι η µερική αναγνώριση κέρδους ή ζηµιάς στα αποτελέσµατα του επενδυτή θα λαµβάνει χώρα µόνο εάν τα πωληθέντα στοιχεία στη συγγενή ή στην κοινοπραξία δεν πληρούν τον ορισµό της «επιχείρησης». Σε αντίθετη περίπτωση θα αναγνωρίζεται το συνολικό κέρδος ή ζηµιά στα αποτελέσµατα του επενδυτή. 11 2 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Την 17.12.2015 το Συµβούλιο των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων κατήργησε την ηµεροµηνία υποχρεωτικής εφαρµογής της ανωτέρω τροποποίησης που είχε αρχικά προσδιορίσει. Η νέα ηµεροµηνία υποχρεωτικής εφαρµογής θα προσδιοριστεί σε µεταγενέστερη ηµεροµηνία από το Συµβούλιο των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων αφού λάβει υπόψη του τα αποτελέσµατα του έργου που εκπονεί για τη λογιστική της µεθόδου της καθαρής θέσης. ‣ Διεθνές Πρότυπο Χρηµατοοικονοµικής Πληροφόρησης 14: «Αναβαλλόµενοι λογαριασµοί υπό καθεστώς ρύθµισης» Ισχύει για χρήσεις µε έναρξη από 1.1.2016. Την 30.1.2014, το Συµβούλιο των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων εξέδωσε το Δ.Π.Χ.Π. 14. Το νέο πρότυπο, που έχει προσωρινό χαρακτήρα, πραγµατεύεται το λογιστικό χειρισµό και τις γνωστοποιήσεις που απαιτούνται για τους αναβαλλόµενους λογαριασµούς υπό καθεστώς ρύθµισης, η τήρηση και αναγνώριση των οποίων προβλέπεται από τις τοπικές νοµοθεσίες όταν µία εταιρία παρέχει προϊόντα ή υπηρεσίες των οποίων η τιµή ρυθµίζεται από κάποιον κανονιστικό φορέα. Το πρότυπο έχει εφαρµογή κατά την πρώτη υιοθέτηση των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων και µόνο για τις οντότητες που διενεργούν δραστηριότητες που ρυθµίζονται από κάποιο φορέα και που σύµφωνα µε τα προηγούµενα λογιστικά πρότυπα αναγνώριζαν τους εν λόγω λογαριασµούς στις οικονοµικές τους καταστάσεις. Το Δ.Π.Χ.Π. 14 παρέχει, κατ’ εξαίρεση, στις οντότητες αυτές τη δυνατότητα να κεφαλαιοποιούν αντί να εξοδοποιούν τα σχετικά κονδύλια. Σηµειώνεται πως η Ευρωπαϊκή Ένωση αποφάσισε να µην προχωρήσει στην υιοθέτηση του εν λόγω προτύπου αναµένοντας την έκδοση του οριστικού προτύπου. Το ανωτέρω πρότυπο δεν έχει εφαρµογή στις οικονοµικές καταστάσεις του Οµίλου. ‣ Διεθνές Πρότυπο Χρηµατοοικονοµικής Πληροφόρησης 17 «Ασφαλιστήρια Συµβόλαια» και Τροποποίηση του Διεθνούς Προτύπου Χρηµατοοικονοµικής Πληροφόρησης 17 «Ασφαλιστήρια Συµβόλαια» Ισχύει για χρήσεις µε έναρξη από 1.1.2023 Την 18.5.2017 το Συµβούλιο των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων εξέδωσε το Δ.Π.Χ.Π. 17 το οποίο αντικαθιστά το Δ.Π.Χ.Π. 4 «Ασφαλιστήρια Συµβόλαια». Σε αντίθεση µε το Δ.Π.Χ.Π. 4, το νέο πρότυπο εισάγει µία συνεπή µεθοδολογία αποτίµησης των ασφαλιστηρίων συµβολαίων. Οι κυριότερες αρχές του Δ.Π.Χ.Π. 17 είναι οι ακόλουθες: Μία εταιρία: • προσδιορίζει ως ασφαλιστήρια συµβόλαια τις συµβάσεις εκείνες µε τις οποίες η οικονοµική οντότητα αποδέχεται σηµαντικό ασφαλιστικό κίνδυνο από άλλο µέρος (τον αντισυµβαλλόµενο) συµφωνώντας να αποζηµιώσει τον αντισυµβαλλόµενο εάν ένα συγκεκριµένο αβέβαιο µελλοντικό συµβάν επηρεάζει αρνητικά τον αντισυµβαλλόµενο, • διαχωρίζει συγκεκριµένα ενσωµατωµένα παράγωγα, διακριτά επενδυτικά στοιχεία και διαφορετικές υποχρεώσεις απόδοσης από τα ασφαλιστήρια συµβόλαια, • διαχωρίζει τις συµβάσεις σε οµάδες που θα αναγνωρίσει και θα αποτιµήσει, • αναγνωρίζει και αποτιµά τις οµάδες των ασφαλιστηρίων συµβολαίων µε βάση: i. µια αναπροσαρµοσµένη ως προς τον κίνδυνο παρούσα αξία των µελλοντικών ταµειακών ροών (ταµειακές ροές εκπλήρωσης) που ενσωµατώνει όλες τις διαθέσιµες πληροφορίες σχετικά µε τις ταµειακές ροές εκπλήρωσης µε τρόπο που συνάδει µε τις παρατηρήσιµες πληροφορίες της αγοράς, πλέον (εάν αυτή η αξία είναι µια υποχρέωση) ή µείον (αν η αξία αυτή είναι περιουσιακό στοιχείο) ii. ένα ποσό που αντιπροσωπεύει το µη δεδουλευµένο κέρδος στην οµάδα των συµβάσεων (το συµβατικό περιθώριο παροχής υπηρεσιών), • αναγνωρίζει το κέρδος από µια οµάδα ασφαλιστηρίων συµβολαίων κατά τη διάρκεια της χρήσης που η οικονοµική οντότητα παρέχει ασφαλιστική κάλυψη και καθώς η οικονοµική οντότητα αποδεσµεύεται από τον κίνδυνο. Εάν µια οµάδα συµβολαίων είναι ή καθίσταται ζηµιογόνος, η οντότητα αναγνωρίζει αµέσως τη ζηµιά, • παρουσιάζει ξεχωριστά τα έσοδα από ασφαλιστικές εργασίες, τα έξοδα ασφαλιστικών υπηρεσιών και τα έσοδα ή έξοδα χρηµατοδότησης της ασφάλισης και • γνωστοποιεί πληροφορίες που επιτρέπουν στους χρήστες των οικονοµικών καταστάσεων να εκτιµήσουν την επίδραση που έχουν οι συµβάσεις που εµπίπτουν στο πεδίο εφαρµογής του Δ.Π.Χ.Π. 17 στην οικονοµική θέση, στη χρηµατοοικονοµική απόδοση και στις ταµειακές ροές της. Την 25.6.2020 το Συμβούλιο των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων εξέδωσε τροποποίηση στο Δ.Π.Χ.Π. 17 με σκοπό να βοηθήσει 113 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 τις εταιρίες να εφαρμόσουν το νέο πρότυπο και να επεξηγήσουν τη χρηματοοικονομική τους επίδοση. Επιπρόσθετα με την τροποποίηση μετατέθηκε η ημερομηνία υποχρεωτικής εφαρμογής του την 1.1.2023. Ο Όµιλος εξετάζει τις επιπτώσεις που θα έχει η υιοθέτηση του ανωτέρου προτύπου στις οικονοµικές του καταστάσεις. ‣ Τροποποίηση του Διεθνούς Λογιστικού Προτύπου 1 «Παρουσίαση Οικονοµικών Καταστάσεων»: Ταξινόµηση υποχρεώσεων σε βραχυπρόθεσµες και µακροπρόθεσµες Ισχύει για χρήσεις µε έναρξη από 1.1.2023 Την 23.1.2020 το Συµβούλιο των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων εξέδωσε τροποποίηση στο Δ.Λ.Π. 1 αναφορικά µε την ταξινόµηση των υποχρεώσεων σε βραχυπρόθεσµες και µακροπρόθεσµες. Ειδικότερα η τροποποίηση: - Αποσαφήνισε ότι για την ταξινόµηση µιας υποχρέωσης σε βραχυπρόθεσµη ή µακροπρόθεσµη θα πρέπει να λαµβάνονται υπόψη οι συνθήκες που ισχύουν κατά την ηµεροµηνία του ισολογισµού. - Αποσαφήνισε ότι οι προσδοκίες της Διοίκησης για τα γεγονότα που αναµένεται να συµβούν µετά την ηµεροµηνία του ισολογισµού δεν θα πρέπει να λαµβάνονται υπόψη. - Διευκρίνισε τις περιπτώσεις που συνιστούν τακτοποίηση της υποχρέωσης. Την 15.7.2020 το Συμβούλιο των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων παράτεινε την ημερομηνία υποχρεωτικής εφαρμογής του προτύπου κατά ένα έτος λαμβάνοντας υπόψη τις επιπτώσεις που επέφερε η πανδημία. Η ανωτέρω τροποποίηση δεν θα έχει επίπτωση στις οικονοµικές καταστάσεις του Οµίλου, καθώς στον Ισολογισµό του Οµίλου οι υποχρεώσεις δεν παρουσιάζονται με διάκριση σε βραχυπρόθεσµες και µακροπρόθεσµες. ‣ Τροποποίηση του Διεθνούς Λογιστικού Προτύπου 1 «Παρουσίαση Οικονοµικών Καταστάσεων»: Γνωστοποιήσεις λογιστικών πολιτικών Ισχύει για χρήσεις με έναρξη από 1.1.2023 Την 12.2.2021 το Συμβούλιο των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων εξέδωσε τροποποίηση στο Δ.Λ.Π. 1 με την οποία διευκρίνισε ότι: - Ο ορισμός των λογιστικών πολιτικών δίνεται στην παράγραφο 5 του Δ.Λ.Π. 8. - Η οικονομική οντότητα θα πρέπει να γνωστοποιεί τις σημαντικές λογιστικές πολιτικές. Οι λογιστικές πολιτικές είναι σημαντικές όταν μαζί με τις λοιπές πληροφορίες που περιλαμβάνουν οι οικονομικές καταστάσεις δύνανται να επηρεάσουν τις αποφάσεις που λαμβάνουν οι κύριοι χρήστες των οικονομικών καταστάσεων. - Οι λογιστικές πολιτικές για μη σημαντικές συναλλαγές θεωρούνται μη σημαντικές και δεν θα πρέπει να γνωστοποιούνται. Οι λογιστικές πολιτικές, ωστόσο, μπορεί να είναι σημαντικές ανάλογα με τη φύση κάποιων συναλλαγών ακόμα και αν τα σχετικά ποσά είναι μη σημαντικά. Οι λογιστικές πολιτικές που σχετίζονται με σημαντικές συναλλαγές και γεγονότα δεν είναι πάντοτε σημαντικές στο σύνολό τους. - Οι λογιστικές πολιτικές είναι σημαντικές όταν οι χρήστες των οικονομικών καταστάσεων τις χρειάζονται προκειμένου να κατανοήσουν άλλη σημαντική πληροφόρηση των οικονομικών καταστάσεων. - Η πληροφόρηση για το πώς η οικονομική οντότητα έχει εφαρμόσει μία λογιστική πολιτική είναι πιο χρήσιμη στους χρήστες των οικονομικών καταστάσεων σε σχέση με την τυποποιημένη πληροφορία ή τη σύνοψη των διατάξεων των Δ.Π.Χ.Π. - Στην περίπτωση που η οικονομική οντότητα επιλέξει να συμπεριλάβει μη σημαντική πληροφόρηση για τις λογιστικές πολιτικές, η πληροφόρηση αυτή δεν θα πρέπει να παρεμποδίζει τη σημαντική πληροφόρηση για τις λογιστικές πολιτικές. Ο Όμιλος εξετάζει την επίπτωση που η υιοθέτηση της ανωτέρω τροποποίησης θα έχει στις οικονομικές του καταστάσεις. ‣ Τροποποίηση του Διεθνούς Λογιστικού Προτύπου 8 «Λογιστικές Πολιτικές, Αλλαγές στις Λογιστικές Εκτιμήσεις και Λάθη»: Ορισμός Λογιστικών εκτιμήσεων Ισχύει για χρήσεις με έναρξη από 1.1.2023 Την 12.2.2021 το Συμβούλιο των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων εξέδωσε τροποποίηση στο Δ.Λ.Π. 8 με την οποία: - Όρισε τις λογιστικές εκτιμήσεις ως νομισματικά ποσά στις οικονομικές καταστάσεις που υπόκεινται σε αβεβαιότητα ως προς τη μέτρησή τους. - Διευκρίνισε πως μία λογιστική πολιτική μπορεί να απαιτεί τα στοιχεία των οικονομικών καταστάσεων να αποτιμώνται κατά τέτοιο τρόπο που να δημιουργείται αβεβαιότητα. Στην περίπτωση αυτή η οικονομική οντότητα αναπτύσσει μία λογιστική εκτίμηση. Η ανάπτυξη λογιστικών εκτιμήσεων περιλαμβάνει τη χρήση κρίσεων και υποθέσεων. 11 4 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 - Κατά την ανάπτυξη των λογιστικών εκτιμήσεων η οικονομική οντότητα χρησιμοποιεί τεχνικές αποτίμησης και δεδομένα. - Η οικονομική οντότητα μπορεί να απαιτηθεί να μεταβάλει τις λογιστικές εκτιμήσεις της. Το γεγονός αυτό από τη φύση του δεν σχετίζεται με τις προηγούμενες χρήσεις ούτε αποτελεί διόρθωση λάθους. Οι μεταβολές στα δεδομένα ή στις τεχνικές αποτίμησης αποτελούν μεταβολές στις λογιστικές εκτιμήσεις εκτός αν σχετίζονται με διόρθωση λάθους. Ο Όμιλος εξετάζει την επίπτωση που η υιοθέτηση της ανωτέρω τροποποίησης θα έχει στις οικονομικές του καταστάσεις. ‣ Τροποποίηση του Διεθνούς Λογιστικού Προτύπου 16 «Ιδιοχρησιμοποιούμενα ενσώματα πάγια»: Έσοδα πριν την προβλεπόμενη χρήση Ισχύει για χρήσεις με έναρξη από 1.1.2022 Την 14.5.2020 το Συμβούλιο των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων εξέδωσε τροποποίηση στο Δ.Λ.Π. 16 σύμφωνα με την οποία απαγορεύει την αφαίρεση από το κόστος κτήσης των ιδιοχρησιμοποιούμενων παγίων των εσόδων από την πώληση στοιχείων που παράγονται στη φάση που το πάγιο προετοιμάζεται να έρθει στην τοποθεσία και στην κατάσταση που απαιτείται για τη χρήση που η διοίκηση έχει προσδιορίσει. Αντιθέτως, τα έσοδα από την πώληση των εν λόγω στοιχείων όπως και το κόστος τους θα πρέπει να αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα. Ο Όμιλος εξετάζει την επίπτωση που η υιοθέτηση της ανωτέρω τροποποίησης θα έχει στις οικονομικές του καταστάσεις. ‣ Τροποποίηση του Διεθνούς Λογιστικού Προτύπου 37 «Προβλέψεις, Ενδεχόμενες Υποχρεώσεις και Ενδεχόμενες Απαιτήσεις»: Επαχθείς συμβάσεις - Κόστος εκπλήρωσης των υποχρεώσεων μίας σύμβασης Ισχύει για χρήσεις με έναρξη από 1.1.2022 Την 14.5.2020 το Συμβούλιο των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων εξέδωσε τροποποίηση στο Δ.Λ.Π. 37 με σκοπό να διευκρινίσει πως το κόστος εκπλήρωσης των υποχρεώσεων μίας σύμβασης περιλαμβάνει τα έξοδα εκείνα που σχετίζονται άμεσα με τη σύμβαση. Αυτά τα έξοδα αποτελούνται τόσο από τα άμεσα επιρριπτόμενα έξοδα, όπως για παράδειγμα η άμεση εργασία και τα υλικά, όσο και την αναλογία άλλων εξόδων που σχετίζονται άμεσα με την εκπλήρωση των υποχρεώσεων που απορρέουν από μία σύμβαση όπως η αναλογία της απόσβεσης ενός παγίου που χρησιμοποιείται κατά την εκπλήρωση των υποχρεώσεων. Ο Όμιλος εξετάζει την επίπτωση που η υιοθέτηση της ανωτέρω τροποποίησης θα έχει στις οικονομικές του καταστάσεις. ‣ Βελτιώσεις Διεθνών Λογιστικών Προτύπων - κύκλος 2018-2020 Ισχύει για χρήσεις µε έναρξη 1.1.2022 Στο πλαίσιο του προγράμματος των ετήσιων βελτιώσεων των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων, το Συμβούλιο εξέδωσε, την 14.5.2020, μη επείγουσες αλλά απαραίτητες τροποποιήσεις στα Δ.Π.Χ.Π 1, Δ.Π.Χ.Π. 9, Δ.Π.Χ.Π. 16 και Δ.Λ.Π. 41. Οι ανωτέρω τροποποιήσεις δεν αναμένεται να έχουν επίπτωση στις οικονομικές καταστάσεις του Ομίλου. 1.2 Λογιστικές αρχές 1.2.1 Αρχές ενοποίησης Οι ενοποιηµένες οικονοµικές καταστάσεις περιλαµβάνουν τη µητρική εταιρία Alpha Bank, τις θυγατρικές της, τις συγγενείς και τις κοινοπραξίες. Οι οικονοµικές καταστάσεις των εταιριών που περιλαµβάνονται στις ενοποιηµένες οικονοµικές καταστάσεις έχουν καταρτιστεί µε ηµεροµηνία αναφοράς την 31.12.2020 και οι λογιστικές αρχές, βάσει των οποίων συντάχθηκαν, αναπροσαρµόστηκαν όπου κρίθηκε απαραίτητο, για να εξασφαλίζεται συνέπεια µε τις αντίστοιχες αρχές του Οµίλου. α. Θυγατρικές Εταιρίες Είναι οι εταιρίες στις οποίες ο Όµιλος ασκεί έλεγχο. Ο Όµιλος λαµβάνει υπόψη τους εξής παράγοντες, που αποδεικνύουν σχέση ελέγχου: i. εξουσία πάνω στην εταιρία, ii. έκθεση, ή δικαιώµατα, σε µεταβλητές αποδόσεις από την ανάµειξη του µε την εταιρία, και iii. τη δυνατότητα να χρησιµοποιήσει την εξουσία του πάνω στην εταιρία για να επηρεάσει το ύψος των αποδόσεων που λαµβάνει. Η εξουσία προκύπτει από δικαιώµατα που είναι εφικτή η άµεση εξάσκησή τους και τα οποία παρέχουν στον Όµιλο τη δυνατότητα κατεύθυνσης των βασικών δραστηριοτήτων της εταιρίας. Σε µια απλή περίπτωση, τα δικαιώµατα που παρέχουν εξουσία αφορούν 115 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 δικαιώµατα ψήφου που προκύπτουν από την κατοχή µετοχών. Υπάρχουν όµως και περιπτώσεις όπου η εξουσία προκύπτει από συµβατικές συµφωνίες. Οι αποδόσεις του Οµίλου από την εταιρία θεωρούνται µεταβλητές εφόσον δύναται να διακυµαίνονται ως συνέπεια της επίδοσης της εταιρίας. Η µεταβλητότητα κρίνεται βάσει της ουσίας και όχι του νοµικού τύπου των αποδόσεων. Για την αξιολόγηση της σχέσης µεταξύ εξουσίας και αποδόσεων, ο Όµιλος εξετάζει κατά πόσο ασκεί την εξουσία του προς όφελος του ή για λογαριασµό άλλων µερών λειτουργώντας, ως εκ τούτου, ως εντολέας (principal) ή ως εκπρόσωπος (agent), αντίστοιχα. Εάν λειτουργεί ως εντολέας υπάρχει έλεγχος και υποχρέωση ενοποίησης από τον Όµιλο, ενώ στην αντίθετη περίπτωση δεν υφίσταται έλεγχος και υποχρέωση ενοποίησης. Στις περιπτώσεις εταιριών που κατευθύνονται από δικαιώµατα ψήφου, ο Όµιλος κατ’ αρχήν αξιολογεί την ύπαρξη ελέγχου βάσει κατοχής δικαιωµάτων ψήφου σε ποσοστό µεγαλύτερο του 50%. Ωστόσο, ο Όµιλος ενδέχεται να έχει έλεγχο ακόµη και µε µικρότερη του 50% κατοχή δικαιωµάτων ψήφου µέσω: • συµβατικής συµφωνίας µε άλλους κατόχους δικαιωµάτων ψήφου, • δικαιωµάτων που αντλούνται από άλλες συµβατικές συµφωνίες, • του ποσοστού που κατέχει σε σχέση µε τα ποσοστά των λοιπών κατόχων και τη διασπορά των δικαιωµάτων ψήφου και • των δυνητικών δικαιωµάτων ψήφου. Στις περιπτώσεις εταιριών ειδικής δοµής όπου τα δικαιώµατα ψήφου σχετίζονται µόνο µε θέµατα διοικητικής φύσης και οι βασικές δραστηριότητες καθοδηγούνται από συµβατικές συµφωνίες (π.χ οχήµατα τιτλοποιήσεων ή αµοιβαία κεφάλαια/ funds) ο Όµιλος αξιολογεί την ύπαρξη ελέγχου λαµβάνοντας υπόψη παράγοντες όπως: • το σκοπό σύστασης της εταιρίας και τα συµβατικά δικαιώµατα των εµπλεκοµένων µερών, • τους κινδύνους στους οποίους έχει σχεδιασθεί η εταιρία να εκτίθεται ή να µεταβιβάζει σε άλλα µέρη καθώς και το βαθµό έκθεσης του Οµίλου σε αυτούς τους κινδύνους, • ενδείξεις ύπαρξης ειδικής σχέσης µε την εταιρία που υποδηλώνει ότι ο Όµιλος έχει παραπάνω από παθητικό ενδιαφέρον σε αυτή. Επίσης, για τις εταιρίες ειδικής δοµής που διαχειρίζεται, ο Όµιλος αξιολογεί εάν λειτουργεί ως εκπρόσωπος ή εντολέας βάσει του εύρους της εξουσίας λήψης αποφάσεων που διαθέτει επί των δραστηριοτήτων της εταιρίας, των δικαιωµάτων τρίτων καθώς και του βαθµού έκθεσής του σε µεταβλητότητα αποδόσεων από την ανάµειξη του µε την εταιρία. Ο Όµιλος, βάσει των ανωτέρω κριτηρίων, ελέγχει εταιρίες ειδικής δοµής που συστάθηκαν για την τιτλοποίηση δανειακών χαρτοφυλακίων. Ο Όµιλος επαναξιολογεί τη σχέση ελέγχου, εφόσον τα γεγονότα και οι συνθήκες δείχνουν ότι υπάρχουν µεταβολές σε ένα ή περισσότερα από τα στοιχεία που συνιστούν έλεγχο. Οι θυγατρικές εταιρίες ενοποιούνται µε τη µέθοδο της πλήρους (ολικής) ενοποίησης από την ηµεροµηνία που αποκτάται ο έλεγχος και παύουν να ενοποιούνται κατά την ηµεροµηνία που ο Όµιλος δεν ασκεί πλέον τον έλεγχο. Κατά την απόκτηση ελέγχου εταιριών ή µονάδων που πληρούν τον ορισµό της επιχείρησης, ο Όµιλος εφαρµόζει τη µέθοδο απόκτησης (acquisition method). Η εφαρµογή της µεθόδου προϋποθέτει τον προσδιορισµό του αποκτώντος, της ηµεροµηνίας απόκτησης του ελέγχου, της αποτίµησης του τιµήµατος που καταβάλλεται, των αναγνωρίσιµων στοιχείων ενεργητικού που αποκτώνται, των υποχρεώσεων που αναλαµβάνονται και των όποιων δικαιωµάτων τρίτων στην αποκτηθείσα εταιρία, προκειµένου να προσδιορισθεί η υπεραξία ή το κέρδος που προκύπτει από τη συνένωση. Το τίµηµα της συνένωσης αποτιµάται στην εύλογη αξία κατά την ηµεροµηνία απόκτησης. Το τίµηµα της συνένωσης περιλαµβάνει και την εύλογη αξία τυχόν ενδεχόµενου τιµήµατος. Η υποχρέωση καταβολής ενδεχόµενου τµήµατος αναγνωρίζεται ως υποχρέωση ή ως στοιχείο της καθαρής θέσης, σύµφωνα µε τα όσα προβλέπει το Δ.Λ.Π. 32. Το δικαίωµα επιστροφής τιµήµατος που έχει καταβληθεί αναγνωρίζεται, υπό προϋποθέσεις, ως στοιχείο του ενεργητικού. Μεταγενέστερα, και στο βαθµό που µεταβολές στην αξία του ενδεχόµενου τιµήµατος δεν συνιστούν προσαρµογές της χρήσης αποτίµησης των καθαρών περιουσιακών στοιχείων του αποκτώµενου, το ενδεχόµενο τίµηµα αποτιµάται ως εξής: • Στην περίπτωση που αυτό αναγνωριστεί ως στοιχείο της καθαρής θέσης, δεν υφίσταται µεταγενέστερη αποτίµηση. • Σε κάθε άλλη περίπτωση αποτιµάται στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων. Τα αναγνωρίσιµα στοιχεία ενεργητικού που αποκτώνται και οι υποχρεώσεις που αναλαµβάνονται αναγνωρίζονται αρχικά την 116 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 ηµεροµηνία απόκτησης του ελέγχου στην εύλογη αξία τους, πλην συγκεκριµένων στοιχείων ενεργητικού και υποχρεώσεων για τα οποία προβλέπεται διαφορετική µέθοδος αποτίµησης. Τυχόν δικαιώµατα τρίτων αναγνωρίζονται είτε στην εύλογη αξία είτε στο αναλογικό µερίδιό τους επί των καθαρών αναγνωρίσιµων περιουσιακών στοιχείων της αποκτηθείσας εταιρίας, εφόσον έχουν δικαίωµα σε αυτό σε περίπτωση εκκαθάρισης, ειδάλλως αποτιµώνται υποχρεωτικά στην εύλογη αξία. Όποια διαφορά µεταξύ: α. του αθροίσµατος της αξίας του τιµήµατος, της εύλογης αξίας τυχόν προηγούµενης συµµετοχής του Οµίλου στην αποκτηθείσα εταιρία και της αξίας των δικαιωµάτων τρίτων, και β. της αξίας των καθαρών αναγνωρίσιµων περιουσιακών στοιχείων που αποκτώνται, αναγνωρίζεται ως υπεραξία (goodwill) εφόσον το αποτέλεσµα του ανωτέρω υπολογισµού είναι θετικό ή ως κέρδος στα αποτελέσµατα χρήσης εφόσον το αποτέλεσµα είναι αρνητικό. Κατά τη διάρκεια της περιόδου αποτίµησης, τα ποσά που αναγνωρίστηκαν κατά την ηµεροµηνία απόκτησης αναπροσαρµόζονται ώστε να αντικατοπτρίζουν νέες πληροφορίες που ελήφθησαν για γεγονότα και συνθήκες που υπήρχαν κατά την ηµεροµηνία απόκτησης και τα οποία, εάν ήταν γνωστά, θα είχαν επηρεάσει την αποτίµηση των ποσών που αναγνωρίστηκαν από εκείνη την ηµεροµηνία. Οι προσαρµογές αυτές επηρεάζουν αντίστοιχα το ύψος της υπεραξίας. Η περίοδος αποτίµησης λήγει µόλις ληφθούν οι απαιτούµενες πληροφορίες σχετικά µε τα γεγονότα και τις συνθήκες που υπήρχαν κατά την ηµεροµηνία απόκτησης. Ωστόσο, η περίοδος αποτίµησης δεν δύναται να υπερβαίνει το ένα έτος από την ηµεροµηνία απόκτησης. Στις περιπτώσεις που το ποσοστό συµµετοχής του Οµίλου σε θυγατρικές εταιρίες µεταβάλλεται, λόγω αγοράς πρόσθετου ποσοστού, η διαφορά που προκύπτει µεταξύ του καταβληθέντος τιµήµατος και της καθαρής θέσης που εξαγοράζεται καταχωρείται απευθείας στο λογαριασµό «Αποτελέσµατα εις νέον». Οι πωλήσεις ποσοστού συµµετοχής σε θυγατρικές εταιρίες, από τις οποίες δεν προκύπτει απώλεια του ελέγχου που ασκεί ο Όµιλος στις εταιρίες αυτές, θεωρούνται ως συναλλαγές µεταξύ των µερών που συνθέτουν την Καθαρή Θέση του Οµίλου και τα τυχόν αποτελέσµατα που προκύπτουν καταχωρούνται απευθείας στο λογαριασµό «Αποτελέσµατα εις νέον». Οι ενδοεταιρικές συναλλαγές µεταξύ των εταιριών του Οµίλου απαλείφονται, εκτός και αν υποδηλώνουν αποµείωση ενός στοιχείου του ενεργητικού, η οποία αναγνωρίζεται στον ενοποιηµένο Ισολογισµό. β. Συγγενείς εταιρίες Είναι οι εταιρίες στις οποίες ο Όµιλος ασκεί ουσιώδη επιρροή αλλά όχι έλεγχο. Ουσιώδης επιρροή, κατά κύριο λόγο, τεκµαίρεται ότι υπάρχει όταν ο Όµιλος κατέχει, άµεσα ή έµµεσα, ποσοστό άνω του 20% του µετοχικού κεφαλαίου της υπό εξέταση εταιρίας χωρίς να έχει έλεγχο ή από κοινού έλεγχο, εκτός εάν η κατοχή άνω του 20% δεν εξασφαλίζει ουσιώδη επιρροή, π.χ. εξαιτίας έλλειψης αντιπροσώπευσης του Οµίλου στο Διοικητικό Συµβούλιο της εταιρίας ή µη συµµετοχής του Οµίλου στη διαδικασία κατάρτισης πολιτικών. Οι επενδύσεις στις συγγενείς εταιρίες αποτιµώνται µε τη µέθοδο της καθαρής θέσης. Αναγνωρίζονται αρχικά στο κόστος κτήσης και µεταγενέστερα η λογιστική αξία της επένδυσης αυξάνεται ή µειώνεται κατά την αναλογία του Οµίλου στα µετά την ηµεροµηνία απόκτησης κέρδη ή ζηµιές της συγγενούς εταιρίας. Σε περίπτωση που οι ζηµιές σύµφωνα µε τη µέθοδο της καθαρής θέσης υπερβαίνουν την επένδυση σε κοινές µετοχές, αυτές αναγνωρίζονται αφαιρετικά λοιπών στοιχείων που στην ουσία αποτελούν επέκταση της επένδυσης στη συγγενή. Η αναλογία του Οµίλου στα κέρδη ή στις ζηµιές και στα αποτελέσµατα που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση των συγγενών εταιριών γνωστοποιείται ως ξεχωριστό στοιχείο στην Κατάσταση Αποτελεσµάτων και στην Κατάσταση Συνολικού Αποτελέσµατος, αντίστοιχα. γ. Κοινοπραξίες Ο Όµιλος εφαρµόζει το πρότυπο Δ.Π.Χ.Π. 11, αντικείµενο του οποίου είναι η λογιστική απεικόνιση συµµετοχών σε επιχειρηµατικά σχήµατα που τελούν υπό κοινό έλεγχο (joint arrangements). Όλα τα σχήµατα υπό κοινό έλεγχο στα οποία ο Όµιλος συµµετέχει και έχει από κοινού έλεγχο είναι κοινοπραξίες (joint ventures), τις οποίες αποτιµά µε τη µέθοδο της καθαρής θέσης. Λεπτοµερής καταγραφή όλων των θυγατρικών, κοινοπραξιών και συγγενών εταιριών του Οµίλου, καθώς και του ποσοστού συµµετοχής του Οµίλου σ’ αυτές, γίνεται στη σηµείωση 40. 117 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 1.2.2 Λειτουργικοί τοµείς Ο καθορισµός των λειτουργικών τοµέων καθώς και η µέτρηση των µεγεθών τους βασίζονται στην πληροφόρηση που λαµβάνει η Εκτελεστική Επιτροπή της Τράπεζας, η οποία είναι υπεύθυνη για την κατανοµή των πόρων και την αξιολόγηση της αποδοτικότητας των τοµέων δραστηριότητας του Οµίλου. Σύµφωνα µε τα ανωτέρω και µε δεδοµένη την υφιστάµενη διοικητική δοµή και διάρθρωση των εργασιών του Οµίλου, έχουν προσδιοριστεί οι ακόλουθοι λειτουργικοί τοµείς: • Λιανική Τραπεζική • Corporate Banking • Asset Management/Insurance • Investment Banking/Treasury • Ν.Α. Ευρώπη • Λοιπά Επιπρόσθετα, λαµβάνοντας υπόψη τη δραστηριοποίηση του Οµίλου σε ποικίλους γεωγραφικούς τοµείς, πέραν των ανωτέρω λειτουργικών τοµέων παρέχεται στις οικονοµικές καταστάσεις πληροφόρηση και µε βάση την ακόλουθη διάκριση: • Ελλάδα • Λοιπές χώρες Σηµειώνεται ότι οι µέθοδοι αποτίµησης των µεγεθών των λειτουργικών τοµέων για σκοπούς πληροφόρησης της Εκτελεστικής Επιτροπής δεν διαφοροποιούνται από τις αντίστοιχες µεθόδους που επιβάλλουν τα Διεθνή Πρότυπα Χρηµατοοικονοµικής Πληροφόρησης. Αναλυτικά στοιχεία για την πληροφόρηση κατά τοµέα αναφέρονται στη σηµείωση 42. 1.2.3 Συναλλαγές σε ξένο νόµισµα και µετατροπή οικονοµικών καταστάσεων µονάδων εξωτερικού α. Συναλλαγές σε ξένο νόµισµα Τα στοιχεία που περιλαµβάνονται στις ενοποιηµένες οικονοµικές καταστάσεις παρουσιάζονται σε Ευρώ, που είναι το νόµισµα της χώρας στην οποία έχει την έδρα της η µητρική εταιρία Alpha Bank (λειτουργικό νόµισµα). Τα στοιχεία που περιλαµβάνονται στις ιδιαίτερες οικονοµικές καταστάσεις των εταιριών του Οµίλου αποτιµώνται στο λειτουργικό νόµισµα κάθε µιας εταιρίας, το οποίο καθορίζεται µε κριτήριο το νόµισµα της χώρας στην οποία αυτή δραστηριοποιείται ή µε βάση το νόµισµα στο οποίο πραγµατοποιούνται, κυρίως, οι συναλλαγές της. Οι συναλλαγές που πραγµατοποιούνται σε ξένα νοµίσµατα µετατρέπονται στο λειτουργικό νόµισµα της κάθε εταιρίας µε την ισοτιµία κλεισίµατος της ηµεροµηνίας των συναλλαγών. Κατά την ηµεροµηνία σύνταξης των οικονοµικών καταστάσεων, τα νοµισµατικά στοιχεία σε ξένο νόµισµα, του ενεργητικού και των υποχρεώσεων, αποτιµώνται µε τις τιµές κλεισίµατος της ηµεροµηνίας αυτής. Οι συναλλαγµατικές διαφορές, κέρδη ή ζηµιές, που προκύπτουν καταχωρούνται στα αποτελέσµατα. Τα µη νοµισµατικά στοιχεία του ενεργητικού και των υποχρεώσεων αποτιµώνται µε τις τιµές των ξένων νοµισµάτων που ίσχυαν κατά την ηµεροµηνία της αρχικής αναγνώρισής τους, εκτός από τις κατηγορίες των µη νοµισµατικών στοιχείων που αποτιµώνται σε εύλογες αξίες και τα οποία αποτιµώνται µε τις συναλλαγµατικές ισοτιµίες που υπήρχαν όταν προσδιορίστηκε η εύλογη αξία. Στην περίπτωση αυτή οι συναλλαγµατικές διαφορές αποτελούν µέρος των κερδών ή ζηµιών από τη µεταβολή της εύλογης αξίας και καταχωρούνται στα αποτελέσµατα ή απευθείας στην Καθαρή Θέση, ανάλογα µε την κατηγορία αποτίµησης του µη νοµισµατικού στοιχείου. β. Μετατροπή οικονοµικών καταστάσεων µονάδων εξωτερικού Η ενσωµάτωση των οικονοµικών καταστάσεων των µονάδων του εξωτερικού, που το λειτουργικό τους νόµισµα είναι διαφορετικό από το νόµισµα παρουσίασης των ενοποιηµένων οικονοµικών καταστάσεων του Οµίλου, πραγµατοποιείται µε τους ακόλουθους κανόνες: 118 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 i. Τα στοιχεία του ενεργητικού και των υποχρεώσεων µετατρέπονται σε Ευρώ µε βάση την ισοτιµία κλεισίµατος της ηµεροµηνίας σύνταξης κάθε οικονοµικής κατάστασης. Τα συγκριτικά στοιχεία παρατίθενται όπως είχαν µετατραπεί σε Ευρώ κατά τις αντίστοιχες ηµεροµηνίες σύνταξης των οικονοµικών καταστάσεων. ii. Τα στοιχεία της Κατάστασης Αποτελεσµάτων (έσοδα και έξοδα) µετατρέπονται σε Ευρώ µε βάση το µέσο όρο των ισοτιµιών που ίσχυσαν κατά την περίοδο αναφοράς. Οι συναλλαγµατικές διαφορές που προκύπτουν από τους ανωτέρω κανόνες µετατροπής, καθώς και εκείνες που προκύπτουν από νοµισµατικά στοιχεία που αποτελούν µέρος της καθαρής επένδυσης σε οικονοµικές µονάδες του εξωτερικού, καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση και µεταφέρονται στα αποτελέσµατα µε την πώληση της οικονοµικής µονάδος. 1.2.4 Διαθέσιµα και ταµειακά ισοδύναµα Για σκοπούς καταρτίσεως της ενοποιηµένης Κατάστασης Ταµειακών Ροών, στην κατηγορία αυτή περιλαµβάνονται: α. Το ταµείο β. Οι µη δεσµευµένες καταθέσεις στις κεντρικές τράπεζες γ. Οι βραχυπρόθεσµες απαιτήσεις από τράπεζες και οι συµφωνίες επαναπώλησης τίτλων «Reverse Repos». Ως βραχυπρόθεσµες απαιτήσεις θεωρούνται αυτές που λήγουν εντός τριών µηνών από την ηµεροµηνία σύνταξης των ενοποιηµένων οικονοµικών καταστάσεων. Οι µη δεσµευµένες καταθέσεις στις κεντρικές τράπεζες, οι βραχυπρόθεσµες απαιτήσεις από τράπεζες και οι συµφωνίες Reverse Repos αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος. 1.2.5 Αρχές ταξινόµησης και αποτίµησης των χρηµατοοικονοµικών µέσων Αρχική αναγνώριση Ο Όµιλος αναγνωρίζει τα χρηµατοοικονοµικά µέσα ως στοιχεία ενεργητικού ή υποχρεώσεων εφόσον καθίσταται αντισυµβαλλόµενο µέρος που αποκτά δικαιώµατα ή αναλαµβάνει υποχρεώσεις βάσει των συµβατικών όρων του χρηµατοοικονοµικού µέσου. Ο Όµιλος, κατά την αρχική αναγνώριση, αποτιµά τα χρηµατοοικονοµικά στοιχεία του ενεργητικού και των υποχρεώσεων στην εύλογη αξία τους. Στην περίπτωση των χρηµατοοικονοµικών µέσων που δεν αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω της Κατάστασης Αποτελεσµάτων, η αξία κατά την αρχική αναγνώριση προσαυξάνεται ή µειώνεται µε τα έξοδα και τις προµήθειες συναλλαγών που σχετίζονται άµεσα µε την απόκτηση ή τη δηµιουργία τους. Σηµειώνεται πως o Όµιλος καταχωρεί όλες τις συναλλαγές αγοράς και πώλησης «κανονικής παράδοσης» την ηµεροµηνία διακανονισµού (settlement date) µε εξαίρεση τις συναλλαγές που αφορούν σε µετοχές και παράγωγα που αναγνωρίζονται την ηµεροµηνία της συναλλαγής. Για τα οµόλογα που αποτιµώνται στην εύλογη αξία, η µεταβολή της εύλογης αξίας κατά τη διάρκεια της χρήσης που µεσολαβεί µεταξύ της ηµεροµηνίας της συναλλαγής (trade date) και της ηµεροµηνίας διακανονισµού (settlement date) αναγνωρίζεται στα αποτελέσµατα ή στην Καθαρή Θέση ανάλογα µε την κατηγορία ταξινόµησης του οµολόγου. Μεταγενέστερη αποτίµηση χρηµατοοικονοµικών στοιχείων ενεργητικού Ο Όµιλος για σκοπούς αποτίµησης διακρίνει τα χρηµατοοικονοµικά στοιχεία του ενεργητικού στις ακόλουθες κατηγορίες: - Χρηµατοοικονοµικά στοιχεία του ενεργητικού αποτιµώµενα στο αναπόσβεστο κόστος - Χρηµατοικονοµικά στοιχεία του ενεργητικού αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση, µε το αποτέλεσµα κατά τη διακοπή αναγνώρισης να αναταξινοµείται στην Κατάσταση Αποτελεσµάτων - Συµµετοχικοί τίτλοι αποτιµώµενοι στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση, µε το αποτέλεσµα κατά τη διακοπή αναγνώρισης να µην αναταξινοµείται στην Κατάσταση Αποτελεσµάτων - Χρηµατοοικονοµικά στοιχεία αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων Για κάθε µία από τις ανωτέρω κατηγορίες ισχύουν τα εξής: 119 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 α) Χρηµατοοικονοµικά στοιχεία του ενεργητικού αποτιµώµενα στο αναπόσβεστο κόστος Στην κατηγορία αυτή εντάσσονται τα χρηµατοοικονοµικά στοιχεία τα οποία ικανοποιούν ταυτόχρονα τα εξής: • εντάσσονται σε επιχειρησιακό µοντέλο το οποίο έχει ως στόχο τη διακράτηση χρηµατοοικονοµικών µέσων προκειµένου να εισπραχθούν οι συµβατικές ταµειακές τους ροές, • οι συµβατικοί όροι που τα διέπουν προβλέπουν αποκλειστικά ταµειακές ροές κεφαλαίου και τόκου επί του ανεξόφλητου κεφαλαίου, οι οποίες θα πρέπει να καταβληθούν σε συγκεκριµένες ηµεροµηνίες (Solely Payments of Principal and InterestSPPI). Η κατηγορία αυτή αποτιµάται στο αναπόσβεστο κόστος µε τη µέθοδο του πραγµατικού επιτοκίου και εξετάζεται περιοδικά για την ύπαρξη αναµενόµενων ζηµιών αποµείωσης όπως περαιτέρω περιγράφεται στις σηµείωσεις 1.2.13 και 1.2.14. β) Χρηµατοικονοµικά στοιχεία του ενεργητικού αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση, µε το αποτέλεσµα κατά τη διακοπή αναγνώρισης να αναταξινοµείται στην Κατάσταση Αποτελεσµάτων Στην κατηγορία αυτή εντάσσονται τα χρηµατοοικονοµικά στοιχεία τα οποία ικανοποιούν ταυτόχρονα τα εξής: • εντάσσονται σε επιχειρησιακό µοντέλο του οποίου ο στόχος ικανοποιείται τόσο µε την πώληση όσο και µε την είσπραξη των συµβατικών ταµειακών ροών, • οι συµβατικοί όροι που τα διέπουν προβλέπουν αποκλειστικά ταµειακές ροές κεφαλαίου και τόκου επί του ανεξόφλητου κεφαλαίου, οι οποίες θα πρέπει να καταβληθούν σε συγκεκριµένες ηµεροµηνίες (Solely Payments of Principal and InterestSPPI). Η κατηγορία αυτή εξετάζεται περιοδικά για την ύπαρξη αναµενόµενων ζηµών αποµείωσης όπως περαιτέρω περιγράφεται στις σηµείωσεις 1.2.13 και 1.2.14. γ) Συµµετοχικοί τίτλοι αποτιµώµενοι στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση, µε το αποτέλεσµα κατά τη διακοπή αναγνώρισης να µην αναταξινοµείται στην Κατάσταση Αποτελεσµάτων Στην κατηγορία αυτή εντάσσονται οι συµµετοχικοί τίτλοι που δεν διακρατούνται για εµπορικούς σκοπούς και οι οποίοι δεν αποτελούν το ενδεχόµενο τίµηµα αναγνωριζόµενο από τον αποκτώντα σε µία συνένωση επιχειρήσεων και τους οποίους ο Όµιλος αποφασίζει, κατά την αρχική αναγνώριση, να αποτιµήσει στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση. Η απόφαση αυτή είναι ανέκκλητη. Με εξαίρεση τα µερίσµατα τα οποία αναγνωρίζονται απευθείας στα αποτελέσµατα, όλα τα άλλα αποτελέσµατα που απορρέουν από τους ανωτέρω συµµετοχικούς τίτλους αναγνωρίζονται απευθείας στην Καθαρή Θέση και δεν αναταξινοµούνται στα αποτελέσµατα. Για τους εν λόγω συµµετοχικούς τίτλους δεν διενεργείται έλεγχος αποµείωσης. δ) Χρηµατοοικονοµικά στοιχεία αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων Στην κατηγορία αυτή εντάσσονται χρηµατοοικονοµικά στοιχεία: i. Για τα οποία υπάρχει πρόθεση για την πώλησή τους σε βραχύ χρονικό διάστηµα, προκειµένου να αξιοποιηθούν βραχυχρόνιες διακυµάνσεις της αγοράς (εµπορικό χαρτοφυλάκιο). Στην κατηγορία αυτή ο Όµιλος κατατάσσει οµόλογα, κρατικά έντοκα γραµµάτια και περιορισµένο αριθµό µετοχών. ii. Τα οποία δεν πληρούν τα κριτήρια ταξινόµησης σε µία από τις ανωτέρω κατηγορίες. iii. Τα οποία ο Όµιλος επιλέγει, κατά την αρχική αναγνώριση, να αποτιµήσει στην εύλογη αξία µε µεταφορά της εκάστοτε προκύπτουσας διαφοράς στα αποτελέσµατα. Η επιλογή αυτή, η οποία είναι ανέκκλητη, µπορεί να γίνει όταν µε τον τρόπο αυτό εξαλείφεται τυχόν λογιστική ασυµµετρία που προκύπτει από την αποτίµηση αυτών των χρηµατοοικονοµικών µέσων µε διαφορετικό τρόπο (π.χ. στο αναπόσβεστο κόστος) σε σχέση µε χρηµατοοικονοµικά µέσα που σχετίζονται µε αυτά (π.χ. παράγωγα, τα οποία αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων). Κατά την ηµεροµηνία σύνταξης των οικονοµικών καταστάσεων, ο Όµιλος δεν είχε επιλέξει να εντάξει χρηµατοοικονοµικά στοιχεία του ενεργητικού σε αυτή την κατηγορία. 1 20 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Αξιολόγηση επιχειρησιακού µοντέλου Το επιχειρησιακό µοντέλο αναφέρεται στον τρόπο µε τον οποίο ο Όµιλος διαχειρίζεται τα χρηµατοοικονοµικά στοιχεία του ενεργητικού για να δηµιουργεί ταµειακές ροές. Αυτό σηµαίνει ότι το επιχειρησιακό µοντέλο καθορίζει αν οι ταµειακές ροές θα απορρέουν από την είσπραξη συµβατικών ταµειακών ροών, την πώληση χρηµατοοικονοµικών περιουσιακών στοιχείων ή και από τα δύο. Το επιχειρησιακό µοντέλο του Οµίλου καθορίζεται σε επίπεδο που να αντανακλά τον τρόπο µε τον οποίο οι οµάδες χρηµατοοικονοµικών στοιχείων του ενεργητικού βρίσκονται υπό κοινή διαχείριση ώστε να επιτυγχάνεται ένας συγκεκριµένος επιχειρηµατικός στόχος. Συνεπώς, το επιχειρησιακό µοντέλο δεν εξαρτάται από τις προθέσεις της διοίκησης για ένα µεµονωµένο µέσο αλλά καθορίζεται σε ανώτερο επίπεδο συγκέντρωσης. Τα επιχειρησιακά µοντέλα του Οµίλου καθορίζονται από την Επιτροπή Διαχείρισης Ενεργητικού Παθητικού (ALCo) ή την Εκτελεστική Επιτροπή οι οποίες αποφασίζουν για την εφαρµογή ενός επιχειρησιακού µοντέλου τόσο για το χαρτοφυλάκιο χορηγήσεων όσο και για το χαρτοφυλάκιο χρεογράφων. Στο πλαίσιο αυτό: − Τα δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών καθώς και οι απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυµάτων εντάσσονται στο επιχειρησιακό µοντέλο που ως στόχο έχει τη διακράτηση των χρηµατοοικονοµικών στοιχείων του ενεργητικού µε σκοπό την είσπραξη των συµβατικών ταµειακών ροών. − Για τα οµόλογα και γενικότερα για τις επενδύσεις σταθερού εισοδήµατος ο Όµιλος έχει αναγνωρίσει τα ακόλουθα επιχειρησιακά µοντέλα: • Επιχειρησιακό µοντέλο το οποίο αποσκοπεί στη διακράτηση χρηµατοοικονοµικών µέσων προκειµένου να εισπραχθούν οι συµβατικές ταµειακές τους ροές • Επιχειρησιακό µοντέλο του οποίου ο στόχος επιτυγχάνεται τόσο µε την είσπραξη συµβατικών ταµειακών ροών όσο και µε την πώληση των χρηµατοοικονοµικών στοιχείων του ενεργητικού • Εµπορικό χαρτοφυλάκιο Ο ορισµός των ανωτέρω επιχειρησιακών µοντέλων έχει βασιστεί: α στον τρόπο µε τον οποίο εκτιµάται η απόδοση του επιχειρησιακού µοντέλου και των χρηµατοοικονοµικών στοιχείων του ενεργητικού που διακρατούνται στο πλαίσιο του εν λόγω επιχειρησιακού µοντέλου, και στο πώς αυτή αναφέρεται στα βασικά διοικητικά στελέχη του Οµίλου, β. στους κινδύνους που επηρεάζουν την απόδοση του επιχειρησιακού µοντέλου (και των χρηµατοοικονοµικών στοιχείων του ενεργητικού που διακρατούνται στο πλαίσιο του εν λόγω επιχειρησιακού µοντέλου) και, ειδικότερα, στον τρόπο διαχείρισης των εν λόγω κινδύνων, γ. στον τρόπο µε τον οποίο αξιολογούνται τα διοικητικά στελέχη του Οµίλου (για παράδειγµα, εάν η αξιολόγηση λαµβάνει υπόψη την εύλογη αξία των υπό διαχείριση περιουσιακών στοιχείων ή τις εισπραχθείσες συµβατικές ταµειακές ροές) και δ. στην αναµενόµενη συχνότητα και αξία των πωλήσεων καθώς και στη συχνότητα και αξία των πωλήσεων που έχουν πραγµατοποιηθεί. Ο Όµιλος, σε κάθε ηµεροµηνία δηµοσίευσης οικονοµικών καταστάσεων, επαναξιολογεί τα επιχειρησιακά µοντέλα προκειµένου να επιβεβαιώνει ότι δεν έχει υπάρξει µεταβολή σε σχέση µε την προηγούµενη περίοδο ή εφαρµογή κάποιου καινούργιου επιχειρησιακού µοντέλου. Στο πλαίσιο της επαναξιολόγησης του επιχειρησιακού µοντέλου που αποσκοπεί στη διακράτηση των χρηµατοοικονοµικών στοιχείων του ενεργητικού µε στόχο την είσπραξη των συµβατικών ταµειακών ροών λαµβάνονται υπόψη οι πωλήσεις που έχουν πραγµατοποιηθεί καθώς και εκείνες που αναµένεται να συµβούν. Κατά την αξιολόγηση αυτή οι ακόλουθες περιπτώσεις πωλήσεων δεν θεωρείται ότι θίγουν την επιλογή του εν λόγω επιχειρησιακού µοντέλου: α. Πωλήσεις µη εξυπηρετούµενων δανείων που λαµβάνουν χώρα λόγω της επιδείνωσης της πιστοληπτικής διαβάθµισης των πιστούχων, µε εξαίρεση εκείνων που δηµιουργήθηκαν από τον Όµιλο και χαρακτηρίστηκαν ως αποµειωµένα κατά την αρχική τους αναγνώριση. β. Πωλήσεις που λαµβάνουν χώρα κοντά στην ηµεροµηνία λήξης των χρηµατοοικονοµικών στοιχείων του ενεργητικού κατά τέτοιο τρόπο ώστε οι εισπράξεις από την πώληση να προσεγγίζουν την είσπραξη των υπολειπόµενων συµβατικών ταµειακών ροών. Αυτό θεωρείται ότι συµβαίνει όταν κατά το χρόνο της πώλησης υπολείπεται λιγότερο από το 5% της συνολικής διάρκειας του µέσου. 1 21 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 γ. Πωλήσεις (εκτός των περιπτώσεων α και β) σποραδικές (ακόµα και αν είναι σηµαντικής αξίας) ή µη σηµαντικής αξίας, είτε µεµονωµένα είτε συνολικά, (ακόµα και αν είναι συχνές). Ο Όµιλος έχει ορίσει ως σηµαντικής αξίας τις πωλήσεις που υπερβαίνουν το 5% του υπολοίπου προ προβλέψεων της προηγούµενης χρήσης, ανά χαρτοφυλάκιο. Αντίστοιχα, ως µη σποραδικές έχουν οριστεί οι σηµαντικές πωλήσεις που συµβαίνουν περισσότερο από δύο φορές ετησίως. Επιπρόσθετα, ειδικά για το χαρτοφυλάκιο των ομολόγων, οι ακόλουθες πωλήσεις δεν θεωρείται ότι θίγουν την επιλογή του επιχειρησιακού μοντέλου που ως στόχο έχει την είσπραξη των συμβατικών ταμειακών ροών: - Πωλήσεις ομολόγων που δεν ικανοποιούν πλέον την επενδυτική πολιτική λόγω σημαντικής αύξησης του πιστωτικού κινδύνου του εκδότη. - Σποραδικές πωλήσεις υπό συνθήκες ακραίων συνθηκών έλλειψης ρευστότητας. Αξιολόγηση του αν οι συµβατικές ταµειακές ροές είναι αποκλειστικά ροές κεφαλαίου και τόκου επί του ανεξόφλητου κεφαλαίου (Solely Payments of Principal and Interest- SPPI) Για τους σκοπούς της αξιολόγησης: − Κεφάλαιο είναι η εύλογη αξία ενός χρηµατοοικονοµικού στοιχείου του ενεργητικού κατά την αρχική του αναγνώριση (το ποσό αυτό µεταβάλλεται, π.χ. λόγω αποπληρωµής) − Τόκος είναι το τίµηµα που καταβάλλεται για το πέρασµα του χρόνου, για τον πιστωτικό κίνδυνο που συνδέεται µε το ανεξόφλητο υπόλοιπο κεφαλαίου και για λοιπούς βασικούς δανειακούς κινδύνους (π.χ. κίνδυνο ρευστότητας) και έξοδα καθώς και για το περιθώριο κέρδους. Οι συµβατικοί όροι οι οποίοι δηµιουργούν έκθεση σε κινδύνους και µεταβλητότητα στις συµβατικές ταµειακές ροές που δεν σχετίζεται µε µία τυπική δανειακή σύµβαση, όπως η έκθεση στις µεταβολές των τιµών µετοχών ή των τιµών βασικών εµπορευµάτων, δεν οδηγούν σε συµβατικές ταµειακές ροές που αποτελούν αποκλειστικά πληρωµές κεφαλαίου και τόκου επί του ανεξόφλητου κεφαλαίου. Στο πλαίσιο αυτό, κατά την αξιολόγηση του αν οι συµβατικές ταµειακές ροές αποτελούν αποκλειστικά ταµειακές ροές κεφαλαίου και τόκου επί του ανεξόφλητου κεφαλαίου, ο Όµιλος εξετάζει αν το µέσο εµπεριέχει συµβατικούς όρους που µεταβάλλουν το χρόνο ή το ποσό των συµβατικών ταµειακών ροών. Ειδικότερα λαµβάνεται υπόψη αν υφίστανται: − Χαρακτηριστικά µόχλευσης − Πληρωµές που συνδέονται µε τη µεταβλητότητα στη συναλλαγµατική ισοτιµία − Όροι µετατροπής σε µετοχές του εκδότη − Μεταβολές επιτοκίων µε βάση µη επιτοκιακές µεταβλητές − Όροι πρόωρης εξόφλησης ή επιµήκυνσης της διάρκειας του µέσου − Όροι που περιορίζουν την απαίτηση του Οµίλου στις ροές από συγκεκριµένα περιουσιακά στοιχεία ή βάσει των οποίων δεν προβλέπεται νοµική αξίωση επί των µη καταβληθέντων ποσών − Άτοκες αναβαλλόµενες πληρωµές − Όροι βάσει των οποίων η απόδοση του µέσου επηρεάζεται από τις τιµές των µετοχών ή των αγαθών. Ειδικά για την περίπτωση της χρηµατοδότησης µίας εταιρίας ειδικού σκοπού, προκειµένου το δάνειο να ικανοποιεί το κριτήριο ότι οι ταµειακές του ροές είναι αποκλειστικά ροές κεφαλαίου και τόκου επί του ανεξόφλητου κεφαλαίου θα πρέπει, µεταξύ των άλλων, να ισχύει τουλάχιστον µία από τις ακόλουθες συνθήκες: - Κατά το χρόνο αρχικής αναγνώρισης του δανείου, ο δείκτης LTV (Loan to Value) να διαµορφώνεται έως 80% ή ο δείκτης LLCR (Loan Life Coverage Ratio) να ανέρχεται σε τουλάχιστον 1,25. - Τα ίδια κεφάλαια της εταιρίας ειδικού σκοπού να ανέρχονται σε τουλάχιστον 20% της συνολικής αξίας του ενεργητικού. - Να υφίστανται επαρκή καλύµµατα που να µη συνδέονται µε το περιουσιακό στοιχείο που χρηµατοδοτείται. Επίσης, κατά την αξιολόγηση του αν οι συµβατικές ταµειακές ροές αποτελούν αποκλειστικά ταµειακές ροές κεφαλαίου και τόκου επί του ανεξόφλητου κεφαλαίου εξετάζεται αν έχει µεταβληθεί εκείνο το συστατικό του τόκου που εκφράζει την αξία του χρόνου. Η αξία του χρόνου (time value of money) αποτελεί το συστατικό του τόκου που σχετίζεται µε την αποζηµίωση λόγω του περάσµατος του χρόνου. Η αξία του χρόνου, συνεπώς, δεν παρέχει αποζηµίωση για λοιπούς κινδύνους ή έξοδα. Ωστόσο, 1 22 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 κάποιες φορές το στοιχείο της αξίας του χρόνου µεταβάλλεται. Αυτό µπορεί να συµβαίνει όταν για παράδειγµα το επιτόκιο ενός µέσου επαναπροσδιορίζεται περιοδικά αλλά η συχνότητα του επαναπροσδιορισµού δεν ταυτίζεται µε τη διάρκεια του επιτοκίου ή όταν ο περιοδικός επαναπροσδιορισµός του γίνεται µε βάση ένα µέσο όρο βραχυπρόθεσµων και µακροπρόθεσµων επιτοκίων. Στην περίπτωση αυτή ο Όµιλος αξιολογεί τη µεταβολή προκειµένου να προσδιορίσει αν οι συµβατικές ροές είναι αποκλειστικά ροές κεφαλαίου και τόκου επί του ανεξόφλητου κεφαλαίου. Η αξιολόγηση συνίσταται στον προσδιορισµό του πόσο διαφορετικές είναι οι µη προεξοφληµένες συµβατικές ροές σε σχέση µε τις µη προεξοφληµένες συµβατικές ροές αν ο επαναπροσδιορισµός του επιτοκίου δεν είχε µεταβληθεί. Κατά την αξιολόγηση θα πρέπει να λαµβάνεται υπόψη τόσο η επίπτωση ανά περίοδο όσο και σωρευτικά. Αν οι ροές είναι σηµαντικά διαφορετικές τότε οι ροές του µέσου δεν είναι αποκλειστικά ταµειακές ροές κεφαλαίου και τόκου επί του ανεξόφλητου κεφαλαίου. Ο Όµιλος έχει θεωρήσει πως η ανωτέρω αξιολόγηση δεν οδηγεί σε σηµαντικά διαφορετικές ταµειακές ροές όταν η σωρευτική διαφορά κατά τη διάρκεια ζωής του µέσου δεν υπερβαίνει το 10% και ταυτόχρονα οι µεµονωµένες ταµειακές ροές στις οποίες παρατηρείται διαφορά ανώτερη του 10% δεν υπερβαίνουν το 5% των συνολικών περιόδων κατά τη διάρκεια ζωής του µέσου. Αναταξινόµηση χρηµατοοικονοµικών στοιχείων ενεργητικού Αναταξινοµήσεις µεταξύ των κατηγοριών αποτίµησης των χρηµατοοικονοµικών στοιχείων του ενεργητικού πραγµατοποιούνται όταν µεταβάλλεται το επιχειρησιακό µοντέλο του Οµίλου. Στην περίπτωση αυτή η αναταξινόµηση δεν πραγµατοποιείται αναδροµικά. Οι µεταβολές στο επιχειρησιακό µοντέλο του Οµίλου αναµένεται να είναι σπάνιες. Προκύπτουν από αποφάσεις της Επιτροπής Διαχείρισης Ενεργητικού Παθητικού (ALCo) ή της Εκτελεστικής Επιτροπής ως αποτέλεσµα εσωτερικών ή εξωτερικών µεταβολών, θα πρέπει να είναι σηµαντικές για τις δραστηριότητες του Οµίλου και ορατές/παρατηρήσιµες σε τρίτα µέρη. Κατά την αναταξινόµηση µίας χρηµατοοικονοµικής απαίτησης από την κατηγορία αποτίµησης στο αναπόσβεστο κόστος στην κατηγορία αποτίµησης στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων, η εύλογη αξία της απαίτησης προσδιορίζεται κατά την ηµεροµηνία της αναταξινόµησης ενώ το ποσό της διαφοράς ανάµεσα στην εύλογη αξία και στο αναπόσβεστο κόστος αναγνωρίζεται απευθείας στα αποτελέσµατα. Το ίδιο συµβαίνει και στην περίπτωση αναταξινόµησης από την κατηγορία αποτίµησης στο αναπόσβεστο κόστος στην κατηγορία αποτίµησης στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση, µε τη διαφορά ότι το όποιο αποτέλεσµα προκύπτει αναγνωρίζεται απευθείας στην Καθαρή Θέση. Στην τελευταία αυτή περίπτωση το πραγµατικό επιτόκιο του µέσου καθώς και ο υπολογισµός των αναµενόµενων ζηµιών αποµείωσης δεν επηρεάζονται. Ωστόσο, το ποσό των συσσωρευµένων ζηµιών αποµείωσης το οποίο προσάρµοζε το υπόλοιπο της απαίτησης πριν την αποµείωση µεταφέρεται στην Καθαρή Θέση ως συσσωρευµένες ζηµιές αποµείωσης. Κατά την αναταξινόµηση µίας χρηµατοοικονοµικής απαίτησης από την κατηγορία αποτίµησης στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων στην κατηγορία αποτίµησης στο αναπόσβεστο κόστος, η εύλογη αξία της απαίτησης κατά την ηµεροµηνία της αναταξινόµησης καθίσταται η νέα λογιστική αξία, προ αποµείωσης. Κατά την ηµεροµηνία αυτή, υπολογίζεται το πραγµατικό επιτόκιο της απαίτησης ενώ επίσης, για σκοπούς υπολογισµού αποµείωσης, η ηµεροµηνία αυτή θεωρείται ως η ηµεροµηνία αρχικής αναγνώρισης της χρηµατοοικονοµικής απαίτησης. Κατά την αναταξινόµηση µίας χρηµατοοικονοµικής απαίτησης από την κατηγορία αποτίµησης στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων στην κατηγορία αποτίµησης στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση, το µέσο εξακολουθεί να αποτιµάται στην εύλογη αξία. Όπως και στην ανωτέρω περίπτωση, κατά την ηµεροµηνία της αναταξινόµησης, υπολογίζεται το πραγµατικό επιτόκιο της απαίτησης ενώ επίσης για σκοπούς υπολογισµού αποµείωσης, η ηµεροµηνία αυτή θεωρείται ως η ηµεροµηνία αρχικής αναγνώρισης της χρηµατοοικονοµικής απαίτησης. Σε περίπτωση αναταξινόµησης από την κατηγορία αποτίµησης στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση στην κατηγορία αποτίµησης στο αναπόσβεστο κόστος, η απαίτηση αναταξινοµείται στην εύλογη αξία της κατά την ηµεροµηνία της αναταξινόµησης. Ωστόσο, το σωρευτικό κέρδος ή ζηµιά που έχει αναγνωρισθεί στην Καθαρή Θέση αντιλογίζεται προκειµένου να προσαρµόσει την εύλογη αξία της απαίτησης. Κατά τον τρόπο αυτό η απαίτηση είναι σαν να αποτιµώνταν πάντοτε στο αναπόσβεστο κόστος. Ο αντιλογισµός του ποσού αυτού από την Καθαρή Θέση δεν επηρεάζει τα αποτελέσµατα και κατά συνέπεια δεν αποτελεί αναταξινόµηση βάσει του Δ.Λ.Π. 1. Το πραγµατικό επιτόκιο της απαίτησης καθώς και ο υπολογισµός των αναµενόµενων ζηµιών αποµείωσης δεν επηρεάζονται. Ωστόσο, οι συσσωρευµένες ζηµιές αποµείωσης που είχαν αναγνωρισθεί στην Καθαρή Θέση µεταφέρονται προσαρµόζοντας τη λογιστική αξία της απαίτησης προ αποµείωσης. Τέλος, σε περίπτωση αναταξινόµησης από την κατηγορία αποτίµησης στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση στην κατηγορία αποτίµησης στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων, η 1 23 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 απαίτηση εξακολουθεί να αποτιµάται στην εύλογη αξία. Το σωρευτικό κέρδος ή ζηµιά που είχε αναγνωρισθεί στην Καθαρή Θέση µεταφέρεται στα αποτελέσµατα ως αναταξινόµηση βάσει του Δ.Λ.Π. 1. Διακοπή αναγνώρισης χρηµατοικονοµικών στοιχείων ενεργητικού Ο Όµιλος προβαίνει στη διακοπή αναγνώρισης χρηµατοοικονοµικών στοιχείων του ενεργητικού όταν: • τα συµβατικά δικαιώµατα επί των ταµειακών ροών των χρηµατοοικονοµικών στοιχείων έχουν λήξει, • µεταβιβάζει το συµβατικό δικαίωµα είσπραξης των ταµειακών ροών από τα χρηµατοοικονοµικά στοιχεία και ταυτόχρονα µεταβιβάζει, ουσιωδώς, όλους τους κινδύνους και τα οφέλη που απορρέουν από αυτά, • δάνεια ή επενδύσεις σε αξιόγραφα καθίστανται ανεπίδεκτα είσπραξης, οπότε και τα διαγράφει, • οι συµβατικοί όροι των χρηµατοοικονοµικών στοιχείων µεταβάλλονται ουσιωδώς. Στην περίπτωση συναλλαγών που, παρά τη µεταβίβαση του συµβατικού δικαιώµατος για την είσπραξη των ταµειακών ροών από χρηµατοοικονοµικά στοιχεία του ενεργητικού, οι κίνδυνοι και τα οφέλη που απορρέουν από αυτά παραµένουν στον Όµιλο, δεν διακόπτεται η αναγνώριση των στοιχείων αυτών. Το ποσό που εισπράττεται από τη µεταβίβαση αναγνωρίζεται ως χρηµατοοικονοµική υποχρέωση. Οι λογιστικές πρακτικές που ακολουθούνται από τον Όµιλο σε ανάλογες συναλλαγές εξειδικεύονται περαιτέρω στις σηµειώσεις 1.2.21 και 1.2.22. Στην περίπτωση συναλλαγών µε τις οποίες ο Όµιλος ούτε διατηρεί αλλά ούτε και µεταβιβάζει τους κινδύνους και τα οφέλη που απορρέουν από τα χρηµατοοικονοµικά στοιχεία, αλλά διατηρεί έλεγχο επ’ αυτών, τότε αυτά εξακολουθούν να αναγνωρίζονται στο βαθµό της συνεχιζόµενης ανάµειξης του Οµίλου. Αν ο Όµιλος δεν διατηρεί τον έλεγχο των στοιχείων τότε διακόπτεται η αναγνώρισή τους και στη θέση τους αναγνωρίζονται διακριτά τα στοιχεία ενεργητικού και υποχρεώσεων που δηµιουργούνται ή διατηρούνται κατά τη µεταβίβαση. Κατά την ηµεροµηνία σύνταξης των οικονοµικών καταστάσεων δεν υπήρχαν ανάλογες συναλλαγές. Στις περιπτώσεις µεταβολής των συµβατικών όρων ενός χρηµατοοικονοµικού στοιχείου του ενεργητικού, η µεταβολή θεωρείται σηµαντική και ως εκ τούτου οδηγεί στη διακοπή αναγνώρισης του υφιστάµενου µέσου και στην αναγνώριση ενός νέου όταν ικανοποιείται ένα από τα ακόλουθα κριτήρια: - Αλλαγή εκδότη/πιστούχου - Αλλαγή νοµίσµατος - Συγχώνευση συµβάσεων διαφορετικού τύπου - Συγχώνευση συµβάσεων που δεν πληρούν στο σύνολό τους το κριτήριο ότι οι ταµειακές ροές είναι αποκλειστικά ροές κεφαλαίου και τόκου επί του ανεξόφλητου κεφαλαίου - Προσθήκη ή διαγραφή όρου µετατρεψιµότητας σε µετοχές - Διάσπαση σύµβασης της οποίας οι ταµειακές ροές δεν είναι αποκλειστικά ροές κεφαλαίου και τόκου επί του ανεξόφλητου κεφαλαίου κατά τέτοιο τρόπο ώστε η αιτία που δεν οδηγεί σε ταµειακές ροές αποκλειστικά τόκου και κεφαλαίου να µην περιλαµβάνεται σε κάποιο από τα νέα µέρη της σύµβασης - Σηµαντικές τροποποιήσεις που επέρχονται λόγω εµπορικής επαναδιαπραγµάτευσης των συµβατικών όρων δανείων ενήµερων πελατών. Στην περίπτωση που προκύψει διακοπή αναγνώρισης λόγω ουσιώδους µεταβολής των συµβατικών ταµειακών ροών, η διαφορά ανάµεσα στη λογιστική αξία του υφιστάµενου µέσου και στην εύλογη αξία του νέου µέσου αναγνωρίζεται άµεσα στην Κατάσταση Αποτελεσµάτων, όπως ειδικότερα αναφέρεται στις σηµειώσεις 1.2.27 και 1.2.28. Επίσης, στις περιπτώσεις που το αρχικό µέσο αποτιµώνταν στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση, το συσσωρευµένο ποσό που είχε αναγνωριστεί στην Καθαρή Θέση µεταφέρεται στα αποτελέσµατα. Αντιθέτως, στην περίπτωση που η µεταβολή των συµβατικών ταµειακών ροών δεν είναι ουσιώδης, η λογιστική αξία του µέσου προ αποµείωσης επανυπολογίζεται µέσω της προεξόφλησης των νέων συµβατικών ταµειακών ροών µε το αρχικό πραγµατικό επιτόκιο και η τυχόν διαφορά από την τρέχουσα λογιστική αξία προ αποµείωσης αναγνωρίζεται άµεσα στα αποτελέσµατα και ειδικότερα στο λογαριασµό «Ζηµιές αποµείωσης και προβλέψεις για την κάλυψη του πιστωτικού κινδύνου». Τα έξοδα που σχετίζονται µε την τροποποίηση αναπροσαρµόζουν τη λογιστική αξία του µέσου και αποσβένονται κατά την εναποµένουσα διάρκεια της ζωής του µε τη µέθοδο του πραγµατικού επιτοκίου. 1 24 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Μεταγενέστερη αποτίµηση χρηµατοοικονοµικών υποχρεώσεων Ο Όµιλος για σκοπούς αποτίµησης διακρίνει τις χρηµατοοικονοµικές υποχρεώσεις στις ακόλουθες κατηγορίες: α) Χρηµατοοικονοµικές υποχρεώσεις που αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων i. Στην κατηγορία αυτή εντάσσονται χρηµατοοικονοµικά στοιχεία του εµπορικού χαρτοφυλακίου, ήτοι: • υπάρχει πρόθεση για την πώληση ή την επαναγορά τους σε βραχύ χρονικό διάστηµα, προκειµένου να αξιοποιηθούν βραχυχρόνιες διακυµάνσεις της αγοράς, ή • είναι παράγωγα προϊόντα που δεν αποτελούν µέσα αντιστάθµισης. Τα παράγωγα αυτά, όπως και οι υποχρεώσεις από παράγωγα προϊόντα τα οποία αποτελούν µέσα αντιστάθµισης, εµφανίζονται στις υποχρεώσεις ως παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα και οι κανόνες αποτίµησής τους ακολουθούν όσα αναφέρονται στη σηµείωση 1.2.6. ii. Στην κατηγορία αυτή εντάσσονται επίσης χρηµατοοικονοµικές υποχρεώσεις τις οποίες ο Όµιλος επιλέγει, κατά την αρχική αναγνώριση, να αποτιµήσει στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων όταν: - η µέθοδος αυτή καταλήγει σε περισσότερο σχετική πληροφόρηση διότι είτε: • απαλείφει ή µειώνει µία ανακολουθία στην αποτίµηση ή στην αναγνώριση που θα απέρρεε από την αποτίµηση των στοιχείων του ενεργητικού ή των υποχρεώσεων ή την αναγνώριση των κερδών και ζηµιών απ’ αυτών σε διαφορετικές βάσεις ή • ο Όµιλος διαχειρίζεται µία οµάδα χρηµατοοικονοµικών µέσων την οποία αξιολογεί µε βάση την εύλογη αξία της και για το γεγονός αυτό υφίσταται τεκµηριωµένη στρατηγική διαχείρισης κινδύνων ή επενδύσεων και η πληροφόρηση αναφορικά µε την οµάδα αυτή των χρηµατοοικονοµικών µέσων παρέχεται εσωτερικά στα βασικά διοικητικά στελέχη του Οµίλου ή - το συµβόλαιο εµπεριέχει ένα ή περισσότερα ενσωµατωµένα παράγωγα και ο Όµιλος αποτιµά το σύνθετο χρηµατοοικονοµικό µέσο ως µία χρηµατοοικονοµική υποχρέωση αποτιµώµενη στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων µε την προϋπόθεση ότι δεν ισχύει ένα από τα ακόλουθα: • το ενσωµατωµένο παράγωγο δεν τροποποιεί σηµαντικά τις ταµειακές ροές που σε διαφορετική περίπτωση θα απαιτούνταν από το συµβόλαιο ή • µε µικρή ή καθόλου ανάλυση κατά την αρχική εξέταση ενός παρόµοιου σύνθετου µέσου διαφαίνεται ότι ο διαχωρισµός του ενσωµατωµένου παραγώγου απαγορεύεται. Σηµειώνεται πως στην ανωτέρω περίπτωση, το ποσό της µεταβολής της εύλογης αξίας που αποδίδεται στον πιστωτικό κίνδυνο του Οµίλου αναγνωρίζεται στα λοιπά αποτελέσµατα που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση, εκτός αν το γεγονός αυτό προκαλεί ή µεγεθύνει µία λογιστική ασυµµετρία στα αποτελέσµατα. Τα ποσά που αναγνωρίζονται στην Καθαρή Θέση δεν µεταφέρονται ποτέ στα αποτελέσµατα. Κατά την ηµεροµηνία σύνταξης των οικονοµικών καταστάσεων, ο Όµιλος δεν είχε επιλέξει να εντάξει χρηµατοοικονοµικά στοιχεία των υποχρεώσεων σε αυτή την κατηγορία. β) Χρηµατοοικονοµικές υποχρεώσεις που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος Οι υποχρεώσεις αυτές εκτοκίζονται µε τη µέθοδο του πραγµατικού επιτοκίου. Στην κατηγορία αυτή ανήκουν οι υποχρεώσεις προς πιστωτικά ιδρύµατα και πελάτες, οι oµολογίες έκδοσής µας και οι λοιπές δανειακές υποχρεώσεις. Στην περίπτωση που χρηµατοοικονοµικές υποχρεώσεις της εν λόγω κατηγορίας υπεισέρχονται σε σχέση αντιστάθµισης, εφαρµόζονται επιπλέον οι αρχές που αναφέρονται στη σηµείωση 1.2.6. γ) Υποχρεώσεις που απορρέουν από συµβόλαια χρηµατοοικονοµικών εγγυήσεων και από δεσµεύσεις παροχής δανείων µε επιτόκια χαµηλότερα από εκείνα της αγοράς Ως χρηµατοοικονοµική εγγύηση ορίζεται ένα συµβόλαιο το οποίο προβλέπει συγκεκριµένες πληρωµές του εκδότη για την αποζηµίωση του κατόχου του συµβολαίου λόγω της ζηµιάς που υπέστη από την αθέτηση των υποχρεώσεων συγκεκριµένου οφειλέτη. Οι χρηµατοοικονοµικές εγγυήσεις καθώς και οι δεσµεύσεις παροχής δανείων µε επιτόκια χαµηλότερα από εκείνα της αγοράς αναγνωρίζονται αρχικά στην εύλογη αξία τους και στη συνέχεια αποτιµώνται στη µεγαλύτερη αξία ανάµεσα: 1 25 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 • στο υπόλοιπο της πρόβλεψης που υπολογίζεται κατά τον έλεγχο αποµείωσης (σηµείωση 1.2.13), • στο ποσό που αναγνωρίστηκε κατά την αρχική αναγνώριση µειωµένο µε το ποσό της συσσωρευµένης απόσβεσής του, η οποία υπολογίζεται µε βάση τη διάρκεια ζωής του µέσου. δ) Χρηµατοοικονοµικές υποχρεώσεις που απορρέουν από µεταβιβάσεις χρηµατοοικονοµικών στοιχείων του ενεργητικού χωρίς, ωστόσο, να πληρούνται τα κριτήρια για διακοπή αναγνώρισης των στοιχείων ή όταν εφαρµόζονται οι αρχές της συνεχιζόµενης ανάµειξης Στην πρώτη περίπτωση η υποχρέωση είναι ίση µε το ποσό που εισπράχθηκε κατά τη µεταβίβαση ενώ στη δεύτερη περίπτωση αποτιµάται κατά τέτοιο τρόπο ώστε η καθαρή αξία του στοιχείου που µεταβιβάστηκε και της σχετικής υποχρέωσης που αναγνωρίστηκε να είναι ίση µε: • το αναπόσβεστο κόστος των δικαιωµάτων και των υποχρεώσεων που διατηρήθηκαν από τον Όµιλο, στην περίπτωση που η αποτίµηση του στοιχείου που µεταβιβάστηκε γίνονταν στο αναπόσβεστο κόστος ή • την εύλογη αξία των δικαιωµάτων και των υποχρεώσεων που διατηρήθηκαν από τον Όµιλο, στην περίπτωση που η αποτίµηση του στοιχείου που µεταβιβάστηκε γίνονταν στην εύλογη αξία. ε) Το ενδεχόµενο τίµηµα που αναγνωρίζει ο αποκτών σε µία συνένωση επιχειρήσεων Το ενδεχόµενο τίµηµα αποτιµάται στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων. Διακοπή αναγνώρισης χρηµατοοικονοµικών υποχρεώσεων Ο Όµιλος διακόπτει την αναγνώριση µιας χρηµατοοικονοµικής υποχρέωσης (ή µέρους αυτής) όταν αυτή συµβατικά εκπληρώνεται, ακυρώνεται ή εκπνέει. Στις περιπτώσεις που µία χρηµατοοικονοµική υποχρέωση ανταλλάσσεται µε µία άλλη µε ουσιαστικά διαφορετικούς όρους, η ανταλλαγή αντιµετωπίζεται λογιστικά ως εξόφληση της αρχικής χρηµατοοικονοµικής υποχρέωσης και αναγνώριση νέας. Το ίδιο ισχύει και στην περίπτωση ουσιώδους τροποποίησης των όρων της υφιστάµενης χρηµατοοικονοµικής υποχρέωσης (είτε οφείλεται σε οικονοµική δυσχέρεια του οφειλέτη είτε όχι). Οι όροι θεωρείται ότι διαφέρουν ουσιαστιακά αν η προεξοφληµένη παρούσα αξία των ταµειακών ροών, βάσει των νέων όρων (συµπεριλαµβανοµένων των αµοιβών που έχουν εισπραχθεί ή καταβληθεί), προεξοφληµένων µε το αρχικό πραγµατικό επιτόκιο, διαφέρει κατά τουλάχιστον 10% από την παρούσα αξία των ταµειακών ροών που αποµένουν από την αρχική χρηµατοοικονοµική υποχρέωση. Στις περιπτώσεις διακοπής αναγνώρισης, η διαφορά µεταξύ της λογιστικής αξίας µίας χρηµατοοικονοµικής υποχρέωσης (ή ενός τµήµατος µίας χρηµατοοικονοµικής υποχρέωσης) που εξοφλείται ή µεταβιβάζεται σε ένα άλλο µέρος και του τιµήµατος που καταβάλλεται, συµπεριλαµβανοµένων και των µεταβιβαζόµενων εκτός µετρητών περιουσιακών στοιχείων και των αναληφθέντων υποχρεώσεων, αναγνωρίζεται στα αποτελέσµατα. Συµψηφισµός χρηµατοοικονοµικών στοιχείων ενεργητικού και υποχρεώσεων Χρηµατοοικονοµικά στοιχεία ενεργητικού και υποχρεώσεων εµφανίζονται συµψηφιστικά στον Ισολογισµό, µόνο σε περιπτώσεις όπου ο Όµιλος έχει νοµικά το δικαίωµα και παράλληλα έχει την πρόθεση να προβεί σε ταυτόχρονο διακανονισµό του συνολικού ποσού ή σε διακανονισµό του καθαρού ποσού που προκύπτει από τον συµψηφισµό τους. 1.2.6 Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα και λογιστική αντιστάθµισης Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα Παράγωγα είναι τα χρηµατοοικονοµικά µέσα τα οποία στην έναρξή τους έχουν συνήθως µικρή ή µηδενική εύλογη αξία, η οποία στη συνέχεια µεταβάλλεται ανάλογα µε τη µεταβολή που σηµειώνεται σε κάποιο υποκείµενο στοιχείο µε το οποίο συνδέονται ή δείκτη που ορίζεται στη σύµβαση (συνάλλαγµα, επιτόκια, δείκτη ή άλλη µεταβλητή). Όταν το παράγωγο αποκτά θετική αξία, αναγνωρίζεται ως στοιχείο του ενεργητικού, ενώ αντίθετα, όταν αποκτά αρνητική αξία, αναγνωρίζεται ως στοιχείο των υποχρεώσεων. Τα παράγωγα χρησιµοποιούνται είτε για σκοπούς αντιστάθµισης, είτε για σκοπούς εµπορικούς. 1 26 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Η µεταβολή στην εύλογη αξία των επιτοκιακών παραγώγων και των παραγώγων συναλλάγµατος, µε εξαίρεση των δικαιωµάτων προαίρεσης, διαχωρίζεται σε τόκους, συναλλαγµατικές διαφορές και σε λοιπά αποτελέσµατα χρηµατοοικονοµικών πράξεων. Όλα τα παράγωγα ανεξάρτητα του σκοπού για τον οποίο προορίζονται αποτιµώνται στην εύλογη αξία τους. Στην περίπτωση που το παράγωγο είναι ενσωµατωµένο σε ένα χρηµατοοικονοµικό στοιχείο του ενεργητικού, το ενσωµατωµένο παράγωγο δεν διαχωρίζεται, ο δε λογιστικός χειρισµός του υβριδικού συµβολαίου βασίζεται σε όσα αναφέρθηκαν στη σηµείωση 1.2.5 αναφορικά µε την ταξινόµηση των χρηµατοοικονοµικών στοιχείων του ενεργητικού. Στην περίπτωση που το παράγωγο είναι ενσωµατωµένο σε ένα κύριο συµβόλαιο που δεν αποτελεί χρηµατοοικονοµικό στοιχείο του ενεργητικού, τότε το ενσωµατωµένο παράγωγο διαχωρίζεται και αποτιµάται στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων, όταν ικανοποιούνται οι ακόλουθες συνθήκες: • τα οικονοµικά χαρακτηριστικά και οι κίνδυνοι του ενσωµατωµένου παραγώγου δεν είναι στενά συνδεδεµένα µε τα οικονοµικά χαρακτηριστικά και τους κινδύνους του κυρίως συµβολαίου, • ένα διακριτό µέσο µε τους ίδιους όρους µε το ενσωµατωµένο παράγωγο ικανοποιεί τον ορισµό του παραγώγου και • το υβριδικό συµβόλαιο δεν αποτιµάται στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων. Τα παράγωγα προϊόντα χρησιµοποιούνται στο πλαίσιο διαχείρισης Ενεργητικού-Παθητικού και σύµφωνα πάντα µε τις κατευθυντήριες οδηγίες, οι οποίες δίδονται από την Επιτροπή Διαχείρισης Ενεργητικού-Παθητικού (ALCO). Επιπλέον, ο Όµιλος χρησιµοποιεί τα παράγωγα για την αποκόµιση κερδών από βραχυχρόνιες µεταβολές της αγοράς και πάντα µέσα στο πλαίσιο ανάληψης κινδύνων που τίθενται από την αρµόδια Επιτροπή Διαχείρισης Ενεργητικού Παθητικού (ALCΟ). Οι διαφορές αποτιµήσεως που προκύπτουν από τα παράγωγα προϊόντα καταχωρούνται στα Αποτελέσµατα χρηµατοοικονοµικών πράξεων εκτός αν τα παράγωγα υπεισέρχονται σε σχέση αντιστάθµισης όπου ισχύουν τα όσα αναφέρονται κατωτέρω για τη λογιστική αντιστάθµισης. Όταν ο Όµιλος χρησιµοποιεί παράγωγα για αντιστάθµιση, προβαίνει κατά την έναρξη σε επαρκή τεκµηρίωση της σχέσης αντιστάθµισης, καθώς και σε έλεγχο της αποτελεσµατικότητας της αντιστάθµισης. Ο έλεγχος επαναλαµβάνεται σε κάθε ηµεροµηνία σύνταξης των οικονοµικών καταστάσεων. Διευκρινίζονται ιδιαίτερα τα εξής: α. Synthetic Swaps Η µητρική εταιρία (Alpha Bank), προκειµένου να αυξήσει την απόδοση των καταθέσεων σε επιλεγµένους πελάτες της, χρησιµοποιεί το µηχανισµό των Synthetic Swaps. Μετατρέπει δηλαδή τις καταθέσεις από Ευρώ σε JPY ή άλλο νόµισµα και παράλληλα, για την κάλυψη του συναλλαγµατικού κινδύνου, προβαίνει σε προθεσµιακή αγορά του σχετικού νοµίσµατος. Το αποτέλεσµα, το οποίο παράγεται από την προθεσµιακή πράξη, διασπάται σε τόκους, οι οποίοι προστίθενται στους χρεωστικούς τόκους των καταθέσεων, συναλλαγµατικές διαφορές και λοιπά αποτελέσµατα χρηµατοοικονοµικών πράξεων. β. Swaps συναλλάγµατος (FX Swaps) Τα Swaps αυτά χρησιµοποιούνται ως επί το πλείστον για την οικονοµική αντιστάθµιση του κινδύνου, ο οποίος προέρχεται από καταθέσεις και δάνεια πελατών. Για όσα από τα ανωτέρω Swaps δεν εφαρµόζεται λογιστική αντιστάθµισης αυτά εντάσσονται στην κατηγορία των εµπορικών Swaps. Το αποτέλεσµα το οποίο προκύπτει από τα παράγωγα αυτά διαχωρίζεται σε τόκους και συναλλαγµατικές διαφορές, προκειµένου να υπάρξει συσχέτιση µε τους τόκους και τις συναλλαγµατικές διαφορές που παράγονται από τις καταθέσεις και τις χορηγήσεις, καθώς και σε λοιπά αποτελέσµατα χρηµατοοικονοµικών πράξεων. Λογιστική αντιστάθµισης Λογιστική αντιστάθµισης είναι ο καθορισµός ειδικών κανόνων αποτίµησης µε τους οποίους επιδιώκεται η συσχέτιση των αποτελεσµάτων που προκύπτουν τόσο από το αντισταθµιζόµενο στοιχείο όσο και από το µέσο αντιστάθµισης, συσχέτιση η οποία δεν επιτυγχάνεται µε τους συνήθεις κανόνες αποτίµησης. Σηµειώνεται πως ο Όµιλος έχει επιλέξει να εξακολουθεί να εφαρµόζει τις διατάξεις για τη λογιστική αντιστάθµισης που προβλέπει το Δ.Λ.Π. 39. 1 27 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Η τεκµηρίωση και η αποτελεσµατικότητα των σχέσεων αντιστάθµισης αποτελούν απαραίτητες προϋποθέσεις προκειµένου να εφαρµοστεί λογιστική αντιστάθµισης. Η διαδικασία τεκµηρίωσης λαµβάνει χώρα κατά την έναρξη της σχέσης αντιστάθµισης, ενώ ο έλεγχος αποτελεσµατικότητας διενεργείται κατά την έναρξη και επαναλαµβάνεται κατά τις ηµεροµηνίες σύνταξης των οικονοµικών καταστάσεων του Οµίλου. Μία αντιστάθµιση θεωρείται αποτελεσµατική όταν ικανοποιούνται οι ακόλουθες προϋποθέσεις: - τόσο κατά τη δημιουργία της όσο και σε μεταγενέστερες περιόδους αναμένεται να είναι αποτελεσματική όσον αφορά στον συμψηφισμό των μεταβολών στην εύλογη αξία ή των ταμειακών ροών που αποδίδονται στον αντισταθμισμένο κίνδυνο, κατά την περίοδο για την οποία έχει προσδιοριστεί η αντιστάθμιση και - τα αποτελέσματα της αντιστάθμισης κυμαίνονται σε εύρος μεταξύ 80% και 125% του αποτελέσματος του αντισταθμιζόμενου στοιχείου. α. Αντιστάθµιση εύλογης αξίας Με τη λογιστική αντιστάθµισης της εύλογης αξίας ενός χρηµατοοικονοµικού µέσου επιτυγχάνεται η συσχέτιση της µεταβολής της εύλογης αξίας του αντισταθµιζόµενου στοιχείου λόγω της επίδρασης ενός ή περισσοτέρων κινδύνων που αντισταθµίζονται. Η µεταβολή της αξίας του µέσου αντιστάθµισης και η µεταβολή της αξίας του αντισταθµιζόµενου στοιχείου που οφείλεται στους κινδύνους που αντισταθµίζονται αναγνωρίζονται στα αποτέλεσµατα χρήσης. Στις περιπτώσεις διακοπής της σχέσης αντιστάθµισης, τα αντισταθµιζόµενα χρηµατοοικονοµικά µέσα συνεχίζουν να αποτιµώνται σύµφωνα µε τους κανόνες που ισχύουν για την κατηγορία αποτίµησης στην οποία έχουν ταξινοµηθεί, όπως αυτοί αναλύονται στη σηµειώση 1.2.5. Ειδικότερα για τα τοκοφόρα χρηµατοοικονοµικά µέσα, το συνολικό ποσό της µεταβολής της αξίας τους, που αντιστοιχεί στο χρονικό διάστηµα ισχύος της σχέσης αντιστάθµισης, αποσβένεται σταδιακά στα αποτελέσµατα, µέχρι τη λήξη ή την πώλησή τους. Η απόσβεση αυτή ξεκινά από το χρονικό σηµείο διακοπής της σχέσης αντιστάθµισης, βάσει του πραγµατικού επιτοκίου που υπολογίζεται εκ νέου για το συγκεκριµένο χρηµατοοικονοµικό µέσο, και καταχωρείται στα έσοδα ή έξοδα εκ τόκων. Ο Όµιλος, µε χρήση επιτοκιακών παραγώγων (IRS’s), αντισταθµίζει κινδύνους που αφορούν δανειακές υποχρεώσεις και δάνεια. β. Αντιστάθµιση χρηµατοροών Με τη λογιστική αντιστάθµισης των χρηµατοροών ενός χρηµατοοικονοµικού µέσου επιτυγχάνεται η µετατροπή των χρηµατοροών από κυµαινόµενες σε σταθερές. Το αποτελεσµατικό µέρος της µεταβολής της εύλογης αξίας του µέσου αντιστάθµισης αναγνωρίζεται απευθείας στα λοιπά αποτελέσµατα που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση, στο αποθεµατικό αντιστάθµισης ταµειακών ροών, ενώ το µη αποτελεσµατικό µέρος αναγνωρίζεται στα αποτελέσµατα χρηµατοοικονοµικών πράξεων. Η λογιστική µεταχείριση του αντισταθµιζόµενου στοιχείου δεν µεταβάλλεται. Στις περιπτώσεις διακοπής της σχέσης αντιστάθµισης, το ποσό που έχει αναγνωρισθεί στην Καθαρή Θέση παραµένει εκεί διακριτά έως ότου πραγµατοποιηθούν οι ταµειακές ροές ή η µελλοντική συναλλαγή. Όταν πραγµατοποιηθούν οι ταµειακές ροές ή η µελλοντική συναλλαγή ισχύουν τα εξής: - Αν το αποτέλεσµα είναι η αναγνώριση ενός χρηµατοοικονοµικού στοιχείου του ενεργητικού ή των υποχρεώσεων, το ποσό µεταφέρεται στα αποτελέσµατα της χρήσης στις ίδιες χρήσεις που οι αντισταθµιζόµενες ροές επηρεάζουν τα αποτελέσµατα της χρήσης. - Αν το αποτέλεσµα είναι η αναγνώριση ενός µη χρηµατοοικονοµικού στοιχείου του ενεργητικού ή των υποχρεώσεων είτε µία δέσµευση του Οµίλου για την οποία εφαρµόζεται λογιστική αντιστάθµισης της εύλογης αξίας, το ποσό που έχει αναγνωριστεί στην Καθαρή Θέση είτε µεταφέρεται στα αποτελέσµατα την ίδια χρονική στιγµή µε την οποία το στοιχείο του ενεργητικού ή των υποχρεώσεων επηρεάζει τα αποτελέσµατα είτε προσαρµόζει τη λογιστική αξία του στοιχείου του ενεργητικού ή των υποχρεώσεων. Στην περίπτωση που η µελλοντική συναλλαγή ή οι προσδοκώµενες ταµειακές ροές δεν θεωρούνται πλέον πιθανές, τα σωρευτικά αποτελέσµατα που έχουν αναγνωριστεί απευθείας στην Καθαρή Θέση µεταφέρονται στα αποτελέσµατα της χρήσης. Ειδικότερα, τα ποσά που έχουν αναγνωριστεί στην Καθαρή Θέση και τα οποία προέρχονται από σχέσεις αντιστάθµισης ταµειακών ροών προθεσµιακών καταθέσεων, που έχουν πλέον διακοπεί, αποσβένονται γραµµικά στους τόκους έξοδα κατά τη διάρκεια της χρήσης που οι αντισταθµιζόµενες ροές των εν λόγω προθεσµιακών καταθέσεων επηρεάζουν τα αποτελέσµατα. 1 28 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 γ. Αντιστάθµιση καθαρής επένδυσης σε οικονοµική µονάδα εξωτερικού Ο Όµιλος, κάνοντας χρήση συναλλαγµατικών παραγώγων ή δανεισµού, αντισταθµίζει συναλλαγµατικούς κινδύνους που αφορούν καθαρή επένδυση σε οικονοµικές µονάδες του εξωτερικού. Η λογιστική αντιστάθµισης καθαρής επένδυσης σε οικονοµική µονάδα εξωτερικού είναι παρόµοια µε τη λογιστική αντιστάθµισης χρηµατοροών. Συσσωρευµένα κέρδη/ζηµιές που αναγνωρίζονται στην Καθαρή Θέση µεταφέρονται στα αποτελέσµατα µε την πώληση της µονάδος. 1.2.7 Προσδιορισµός εύλογης αξίας Ως εύλογη αξία ορίζεται η τιµή που θα εισέπραττε ο Όµιλος κατά την πώληση ενός στοιχείου του ενεργητικού ή η τιµή που θα κατέβαλε προκειµένου να µεταβιβάσει µία υποχρέωση, σε µία συνηθισµένη συναλλαγή ανάµεσα σε συµµετέχοντες της αγοράς, κατά την ηµεροµηνία της αποτίµησης, στην κύρια αγορά του στοιχείου του ενεργητικού ή των υποχρεώσεων ή στην πιο συµφέρουσα αγορά για το στοιχείο, στην περίπτωση που δεν υφίσταται κύρια αγορά. Ο Όµιλος προσδιορίζει την εύλογη αξία των στοιχείων του ενεργητικού και των υποχρεώσεων, που διαπραγµατεύονται σε ενεργό αγορά, βάσει των διαθέσιµων τιµών της αγοράς. Ως ενεργός ορίζεται η αγορά όταν τιµές οργανωµένης αγοράς είναι διαθέσιµες άµεσα και σε τακτική βάση από χρηµατιστήρια, εξωτερικούς διαπραγµατευτές (dealers – brokers), υπηρεσίες αποτιµήσεων ή εποπτικές αρχές, και οι τιµές αυτές αφορούν σε συνήθεις συναλλαγές µεταξύ συµµετεχόντων στην αγορά που πραγµατοποιούνται σε τακτική βάση. Ειδικά για τις τιµές χρεογράφων, ο Όµιλος έχει υιοθετήσει συγκεκριµένο εύρος τιµών, µεταξύ των τιµών αγοράς και πώλησης που παρέχονται, ώστε να χαρακτηρίζονται ως τιµές ενεργού αγοράς (η διαφορά ανάµεσα στις bid ask τιµές δεν πρέπει να υπερβαίνει το 1,5/100 της ονοµαστικής αξίας). Επίσης, σε περίπτωση που τιµές αγοράς δεν είναι διαθέσιµες κατά την ηµεροµηνία αποτίµησης αλλά είναι διαθέσιµες για τις τρεις τελευταίες εργάσιµες ηµέρες της χρήσης αναφοράς και υπάρχουν τιµές αγοράς για 15 ηµέρες κατά τη διάρκεια του τελευταίου µήνα της χρήσης αναφοράς, και ταυτόχρονα πληρείται το κριτήριο του εύρους τιµών bid ask, τότε θεωρείται ότι η αγορά είναι ενεργός. Σε όλες τις άλλες περιπτώσεις, ο Όµιλος προσδιορίζει την εύλογη αξία χρησιµοποιώντας τεχνικές αποτίµησης οι οποίες είναι κατάλληλες για τις συγκεκριµένες συνθήκες, για τις οποίες υπάρχουν διαθέσιµα και επαρκή δεδοµένα για την αποτίµηση και οι οποίες αφενός µεν µεγιστοποιούν τη χρήση των σχετικών παρατηρήσιµων τιµών αφετέρου ελαχιστοποιούν τη χρήση µη παρατηρήσιµων τιµών. Σε περιπτώσεις που δεν υπάρχουν παρατηρήσιµα στην αγορά δεδοµένα, χρησιµοποιούνται στοιχεία που βασίζονται σε εσωτερικές εκτιµήσεις και παραδοχές π.χ. προσδιορισµός αναµενόµενων ταµειακών ροών, επιτοκίων προεξόφλησης, πιθανότητας προπληρωµών ή αθέτησης αντισυµβαλλοµένου. Σε κάθε περίπτωση, κατά την αποτίµηση στην εύλογη αξία, ο Όµιλος χρησιµοποιεί υποθέσεις που θα χρησιµοποιούνταν από τους συµµετέχοντες της αγοράς, θεωρώντας ότι ενεργούν µε βάση το µέγιστο οικονοµικό τους συµφέρον. Όλα τα στοιχεία του ενεργητικού και των υποχρεώσεων τα οποία είτε αποτιµώνται στην εύλογη αξία είτε για τα οποία γνωστοποιείται η εύλογη αξία τους κατηγοριοποιούνται, ανάλογα µε την ποιότητα των δεδοµένων που χρησιµοποιήθηκαν για την εκτίµηση της εύλογης αξίας τους, ως εξής: • δεδοµένα επιπέδου 1: τιµές (χωρίς προσαρµογές) ενεργού αγοράς, • δεδοµένα επιπέδου 2: άµεσα ή έµµεσα παρατηρήσιµα (observable) δεδοµένα, • δεδοµένα επιπέδου 3: προκύπτουν από εκτιµήσεις του Οµίλου καθώς δεν υπάρχουν παρατηρήσιµα δεδοµένα στην αγορά. Ειδικότερα ισχύουν τα εξής: Χρηµατοοικονοµικά µέσα Σε ό,τι αφορά στα χρηµατοοικονοµικά µέσα, η καλύτερη εκτίµηση της εύλογης αξίας τους κατά την αρχική αναγνώριση είναι η τιµή της συναλλαγής, εκτός αν η εύλογη αξία αποδεικνύεται από άλλες παρατηρήσιµες συναλλαγές της αγοράς που αφορούν στο ίδιο µέσο ή προκύπτει βάσει µίας τεχνικής αποτίµησης της οποίας οι µεταβλητές περιλαµβάνουν κυρίως δεδοµένα από παρατηρήσιµες αγορές. Στις περιπτώσεις αυτές, η διαφορά ανάµεσα στην τιµή της συναλλαγής και στην εύλογη αξία αναγνωρίζεται άµεσα στα αποτελέσµατα. Σε όλες τις άλλες περιπτώσεις, η εύλογη αξία κατά την αρχική αναγνώριση προσαρµόζεται µε το ποσό της διαφοράς σε σχέση µε την τιµή της συναλλαγής. Το ποσό της προσαρµογής αυτής αναγνωρίζεται µεταγενέστερα στα αποτελέσµατα µόνο κατά το βαθµό που σχετίζεται µε µια µεταβολή στους παράγοντες που οι συµµετέχοντες στην αγορά θα λάµβαναν υπόψη τους κατά την αποτίµηση. 1 29 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Κατά τον προσδιορισµό της εύλογης αξίας των χρηµατοοικονοµικών απαιτήσεων και υποχρεώσεων λαµβάνεται υπόψη ο πιστωτικός κίνδυνος. Στις συµβάσεις παραγώγων, ειδικότερα, λαµβάνεται υπόψη ο πιστωτικός κίνδυνος και των δύο αντισυµβαλλοµένων (bilateral credit valuation adjustment). Ο Όµιλος προσδιορίζει την εύλογη αξία για κάθε χρηµατοοικονοµικό µέσο διακριτά. Ωστόσο, για συµβάσεις παραγώγων τις οποίες ο Όµιλος διαχειρίζεται ως οµάδα ανά αντισυµβαλλόµενο και παρέχει πληροφόρηση για την οµάδα αυτή στα βασικά διοικητικά του στελέχη, ο προσδιορισµός της εύλογης αξίας ως προς τον πιστωτικό κίνδυνο πραγµατοποιείται µε βάση την καθαρή έκθεσή του ανά αντισυµβαλλόµενο. Τυχόν προσαρµογές της εύλογης αξίας που πραγµατοποιούνται λόγω της ανωτέρω διαδικασίας αποτίµησης σε επίπεδο χαρτοφυλακίου κατανέµονται στα στοιχεία ενεργητικού ή υποχρεώσεων ανάλογα µε το εάν η καθαρή έκθεση του Οµίλου ως προς τον αντισυµβαλλόµενο είναι θετική ή αρνητική αντίστοιχα. Επίσης, η εύλογη αξία των καταθέσεων που ικανοποιούνται σε πρώτη ζήτηση (όπως για παράδειγµα οι καταθέσεις ταµιευτηρίου) δεν υπολείπεται του ποσού που είναι πληρωτέο κατά τη ζήτηση, προεξοφληµένο από την πρώτη µέρα που το ποσό θα ζητηθεί να πληρωθεί. Τα κύρια δεδοµένα που χρησιµοποιούνται στις µεθοδολογίες αποτίµησης που εφαρµόζει ο Όµιλος είναι: • Τιµές οµολόγων – τιµές οργανωµένης αγοράς (quoted prices) διαθέσιµες συνήθως για κυβερνητικά και εταιρικά χρεόγραφα. • Πιστωτικά περιθώρια (credit spreads) – υπολογίζονται από τιµές οργανωµένης αγοράς για συναφείς τίτλους χρεογράφων ή από διαπραγµατεύσιµα credit default swaps. Οι τιµές µεταξύ και εκτός των διαθέσιµων δεδοµένων υπολογίζονται µε παρεµβολή (interpolation) και προβολή (extrapolation) αντίστοιχα. • Επιτόκια – επιτόκια αναφοράς όπως είναι LIBOR, OIS και άλλα επιτόκια που παρέχονται σε οργανωµένες αγορές ανταλλαγής επιτοκίων, οµολόγων και συµβολαίων µελλοντικής εκπλήρωσης. Οι τιµές µεταξύ και εκτός των διαθέσιµων δεδοµένων υπολογίζονται µε παρεµβολή (interpolation) και προβολή (extrapolation) αντίστοιχα. • Συναλλαγµατικές ισοτιµίες – παρέχονται σε οργανωµένες αγορές συναλλάγµατος spot, προθεσµιακών συµβολαίων και συµβολαίων µελλοντικής εκπλήρωσης συναλλάγµατος. • Μετοχές και µετοχικοί δείκτες – τιµές οργανωµένης αγοράς για µετοχές που διαπραγµατεύονται σε χρηµατιστήρια µετοχών και για τους σχετικούς µετοχικούς δείκτες. • Συντελεστές Μεταβλητότητας και συσχέτισης – υπολογίζονται από τιµές δικαιωµάτων προαίρεσης ή από υπηρεσίες αποτιµήσεων (pricing service). • Μετοχές µη εισηγµένες σε χρηµατιστήριο – χρηµατοοικονοµική πληροφόρηση που παρέχει η εταιρία που έχει εκδόσει τις µετοχές και σχετικές πληροφορίες του κλάδου όπου δραστηριοποιείται. • Μερίδια αµοιβαίων κεφαλαίων – η καθαρή αξία ενεργητικού του αµοιβαίου όπως δηµοσιοποιείται ηµερήσια στο χρηµατιστήριο όπου είναι εισηγµένο. • Δάνεια και καταθέσεις: δεδοµένα αγοράς και συγκεκριµένες παράµετροι κινδύνου για τράπεζες/πελάτες Μη χρηµατοοικονοµικά µέσα Η κυριότερη κατηγορία µη χρηµατοοικονοµικών µέσων για την οποία προσδιορίζεται εύλογη αξία είναι τα ακίνητα. Η διαδικασία που, κατά κανόνα, ακολουθείται κατά την αποτίµηση στην εύλογη αξία ενός ακινήτου συνοψίζεται στα ακόλουθα στάδια: • Ανάθεση της εντολής στον µηχανικό-εκτιµητή • Μελέτη Υπόθεσης – Καθορισµός Πρόσθετων Στοιχείων • Αυτοψία – Επιθεώρηση • Επεξεργασία Στοιχείων – Υπολογισµοί • Σύνταξη Εκτιµήσεων Ο εκάστοτε εκτιµητής, για τον υπολογισµό της εύλογης αξίας του κάθε ακινήτου, επιλέγει εκ των ακόλουθων τριών βασικών µεθόδων: • Μέθοδος της αγοράς (ή συγκριτική µέθοδος), η οποία προσδιορίζει την εύλογη αξία του ακινήτου µε σύγκρισή του µε άλλα όµοια ακίνητα για τα οποία υπάρχουν στοιχεία συναλλαγών (αγοραπωλησιών). 130 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 • Μέθοδος του εισοδήµατος, η οποία κεφαλαιοποιεί µελλοντικές χρηµατορροές που µπορεί να εξασφαλίσει το ακίνητο µε κατάλληλο επιτόκιο κεφαλαιοποίησης. • Μέθοδος του κόστους η οποία αντικατοπτρίζει το ποσό το οποίο θα απαιτούνταν κατά την τρέχουσα περίοδο για την υποκατάσταση του ακινήτου µε ένα άλλο, ανάλογων προδιαγραφών, αφού ληφθεί υπόψη η κατάλληλη προσαρµογή λόγω απαξίωσης. Παραδείγµατα δεδοµένων που χρησιµοποιούνται για την αποτίµηση των ακινήτων και τα οποία αναφέρονται αναλυτικά στις επιµέρους εκτιµήσεις είναι τα ακόλουθα: • Εµπορικά Ακίνητα: Τιµή ανά τ.µ., προσαύξηση ενοικίου κατ’ έτος, ποσοστό µακροχρόνια µη µισθωµένων χώρων/µονάδων (προς µίσθωση), προεξοφλητικό επιτόκιο, συντελεστής απόδοσης εξόδου, διάρκεια µισθώσεων σε ισχύ (έτη), ποσοστό µη µισθωµένων χώρων/µονάδων (προς µίσθωση), κ.λπ. • Οικιστικά Ακίνητα: Καθαρή (αρχική) απόδοση ακινήτου, αναµενόµενη απόδοση ακινήτου βάσει εκτιµώµενης µισθωτικής αξίας (reversionary yield), καθαρό ενοίκιο ανά τ.µ. ανά έτος, ποσοστό µακροχρόνια µη µισθωµένων χώρων/µονάδων (προς µίσθωση), διάρκεια µισθώσεων σε ισχύ (έτη), ποσοστό µη µισθωµένων χώρων/µονάδων (προς µίσθωση), εκτιµώµενη αξία µισθωµάτων ανά τ.µ., προσαύξηση ενοικίου κατ’ έτος, προεξοφλητικό επιτόκιο, συντελεστής απόδοσης εξόδου, διάρκεια µισθώσεων σε ισχύ (έτη), κ.λπ. • Γενικές Παραδοχές όπως: ηλικία κτηρίου, υπολειπόµενη ωφέλιµη διάρκεια ζωής, τ.µ. ανά κτήριο κ.α. αναφέρονται επίσης στις επιµέρους εκτιµήσεις για κάθε ακίνητο. Επισηµαίνεται πως η αποτίµηση στην εύλογη αξία ενός ακινήτου βασίζεται στην ικανότητα των συµµετεχόντων της αγοράς να δηµιουργήσουν οικονοµικά οφέλη από τη µέγιστη και καλύτερη χρήση του ή από την πώλησή του σε άλλους συµµετέχοντες της αγοράς, οι οποίοι θα κάνουν χρήση του στοιχείου αυτού κατά το µέγιστο και καλύτερο τρόπο. 1.2.8 Ενσώµατα πάγια στοιχεία (ιδιοχρησιµοποιούµενα) Στην κατηγορία αυτή περιλαµβάνονται τα οικόπεδα, τα κτήρια των κεντρικών υπηρεσιών της Τράπεζας και των καταστηµάτων της, οι δαπάνες προσθηκών και βελτιώσεων σε µισθωµένα ακίνητα, και ο κινητός εξοπλισµός, τα οποία ιδιοχρησιµοποιούνται από τις εταιρίες του Οµίλου, είτε για τις λειτουργικές εργασίες τους, είτε για διοικητικούς σκοπούς. Επίσης περιλαµβάνονται τα στοιχεία ενεργητικού µε δικαιώµατα χρήσης στην περίπτωση που τα στοιχεία αυτά ιδιοχρησιµοποιούνται από τον Όµιλο (οι λογιστικές αρχές που εφαρµόζονται για τα εν λόγω στοιχεία παρουσιάζονται στη σηµείωση 1.2.11). Τόσο τα ακίνητα όσο και ο κινητός εξοπλισµός αναγνωρίζονται αρχικά στο κόστος κτήσεώς τους, προσαυξηµένο µε τα έξοδα που σχετίζονται µε τη συναλλαγή για την απόκτησή τους. Μετά την αρχική αναγνώριση αποτιµώνται στο κόστος κτήσης, µείον τις συσσωρευµένες αποσβέσεις και τις τυχόν συσσωρευµένες ζηµιές από την αποµείωση της αξίας τους. Μεταγενέστερες δαπάνες επαυξάνουν την αξία του παγίου ή αναγνωρίζονται ως ξεχωριστό πάγιο, µόνο όταν είναι πολύ πιθανό να προκύψουν µελλοντικά οικονοµικά οφέλη για τον Όµιλο και οι δαπάνες αυτές µπορούν να αποτιµηθούν αξιόπιστα. Δαπάνες επισκευών και συντηρήσεων επιβαρύνουν τα αποτελέσµατα της χρήσης που πραγµατοποιούνται. Οι αποσβέσεις των κτηρίων και του εξοπλισµού διενεργούνται στο κόστος κτήσης µείον την υπολειµµατική τους αξία, και υπολογίζονται σύµφωνα µε τη σταθερή µέθοδο λαµβάνοντας υπόψη τη διάρκεια της αναµενόµενης ωφέλιµης ζωής τους. Η ωφέλιµη ζωή ανά κατηγορία παγίων έχει καθορισθεί ως εξής: • Κτήρια ιδιόκτητα: έως 50 χρόνια. • Προσθήκες και βελτιώσεις σε µισθωµένα ακίνητα: η διάρκεια της µίσθωσης. • Εξοπλισµός και µεταφορικά µέσα: έως 40 χρόνια. Οι εδαφικές εκτάσεις δεν αποσβένονται. Εξετάζονται όµως για τυχόν αποµείωση της αξίας τους. Οι υπολειµµατικές αξίες των παγίων και η ωφέλιµη ζωή τους αναπροσαρµόζονται, αν είναι απαραίτητο, κάθε φορά που συντάσσονται οικονοµικές καταστάσεις. Τα πάγια του Οµίλου εξετάζονται σε ετήσια βάση για ενδείξεις αποµείωσης και εάν έχουν υποστεί αποµείωση προσαρµόζονται στην ανακτήσιµη αξία τους µε ισόποση επιβάρυνση των αποτελεσµάτων. Σε περίπτωση πώλησης ενός ιδιοχρησιµοποιούενου παγίου καθώς και όταν δεν αναµένονται οικονοµικά οφέλη για τον 131 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Όµιλο, διακόπτεται η αναγνώριση του παγίου. Κατά την πώληση του παγίου, η διαφορά ανάµεσα στο τίµηµα της πώλησης και στη λογιστική του αξία αναγνωρίζεται στα αποτελέσµατα χρήσης. 1.2.9 Επενδύσεις σε ακίνητα Στην κατηγορία αυτή ο Όµιλος έχει εντάξει κτήρια ή τµήµατα κτηρίων και την αναλογία τους επί του οικοπέδου, τα οποία εκµισθώνει µε λειτουργική µίσθωση. Επίσης, έχει εντάξει τα στοιχεία ενεργητικού µε δικαιώµατα χρήσης στις περιπτώσεις που ο Όµιλος λειτουργεί ως υπεκµισθωτής µε λειτουργική µίσθωση (οι λογιστικές αρχές που εφαρµόζονται για τα εν λόγω στοιχεία παρουσιάζονται στη σηµείωση 1.2.11). Οι επενδύσεις αυτές αναγνωρίζονται αρχικά στο κόστος κτήσεώς τους, προσαυξηµένο µε τα έξοδα που σχετίζονται µε τη συναλλαγή για την απόκτησή τους. Μετά την αρχική αναγνώριση αποτιµώνται στο κόστος κτήσης, µείον τις συσσωρευµένες αποσβέσεις και τις τυχόν συσσωρευµένες ζηµιές από την αποµείωση της αξίας τους. Μεταγενέστερες δαπάνες επαυξάνουν την αξία του παγίου ή αναγνωρίζονται ως ξεχωριστό πάγιο, µόνο όταν είναι πολύ πιθανό να προκύψουν µελλοντικά οικονοµικά οφέλη και µπορούν να µετρηθούν αξιόπιστα. Δαπάνες συντηρήσεων και επισκευών των επενδύσεων σε ακίνητα αναγνωρίζονται στην Κατάσταση Αποτελεσµάτων. Για τον υπολογισµό των αποσβέσεων, η ωφέλιµη ζωή τους έχει καθορισθεί ίση µε αυτή των ιδιοχρησιµοποιούµενων ακινήτων και χρησιµοποιείται η σταθερή µέθοδος. Μεταφορές προς και από την κατηγορία των επενδυτικών ακινήτων πραγµατοποιούνται σε περίπτωση που το ακίνητο πληροί (ή έπαψε να πληροί) τον ορισµό του επενδυτικού ακινήτου και υπάρχει απόδειξη της αλλαγής στη χρήση του. Ειδικότερα, το ακίνητο αναταξινοµείται στην κατηγορία των ιδιοχρησιµοποιούµενων ακινήτων στην περίπτωση που ο Όµιλος αποφασίζει να το ιδιοχρησιµοποιήσει ενώ αναταξινοµείται στην κατηγορία των κατεχόµενων προς πώληση ακινήτων στην περίπτωση που ληφθεί απόφαση για την πώλησή του και εφόσον ικανοποιούνται τα κριτήρια που αναφέρονται στην παράγραφο 1.2.17. Αντιθέτως, ακίνητα που δεν έχουν ταξινοµηθεί στην κατηγορία των επενδυτικών ακινήτων µεταφέρονται στην κατηγορία αυτή στην περίπτωση που ληφθεί απόφαση για εκµίσθωσή τους. Σε περίπτωση πώλησης ενός επενδυτικού ακινήτου καθώς και όταν δεν αναµένονται οικονοµικά οφέλη για τον Όµιλο, διακόπτεται η αναγνώριση του. Κατά την πώληση του ακινήτου, η διαφορά ανάµεσα στο τίµηµα της πώλησης και στη λογιστική του αξία αναγνωρίζεται στα αποτελέσµατα χρήσης. 1.2.10 Υπεραξία και λοιπά άυλα πάγια στοιχεία Υπεραξία Η υπεραξία αντιπροσωπεύει τη διαφορά µεταξύ του συνόλου του καταβληθέντος τιµήµατος πλέον της αξίας τυχόν δικαιωµάτων τρίτων και της εύλογης αξίας των στοιχείων ενεργητικού και υποχρεώσεων των εξαγοραζόµενων εταιριών, κατά την ηµεροµηνία εξαγοράς τους. Οι θετικές υπεραξίες, που προκύπτουν από εξαγορές εταιριών µετά την 1.1.2004, καταχωρούνται στο λογαριασµό του Ισολογισµού «Υπεραξία και λοιπά άυλα πάγια στοιχεία», όταν πρόκειται για εξαγορά εταιρίας που καθίσταται θυγατρική, και εξετάζονται για τυχόν αποµείωση της αξίας τους σε κάθε ηµεροµηνία σύνταξης των οικονοµικών καταστάσεων. Όταν πρόκειται για επένδυση σε συγγενείς εταιρίες ή κοινοπραξίες, η υπεραξία αναγνωρίζεται στο λογαριασµό του Ισολογισµού «Επενδύσεις σε συγγενείς εταιρίες και κοινοπραξίες». Οι αρνητικές υπεραξίες αναγνωρίζονται ως έσοδα στην Κατάσταση Αποτελεσµάτων. Λοιπά άυλα πάγια στοιχεία Στην κατηγορία αυτή ο Όµιλος έχει εντάξει: α) Άυλα στοιχεία που προκύπτουν από τον επιµερισµό του τιµήµατος κατά την εξαγορά εταιριών ή που αποκτήθηκαν µε µεµονωµένη αγορά. Στα άυλα αυτά στοιχεία περιλαµβάνεται η αξία που έχει αποδοθεί σε αποκτηθείσες πελατειακές σχέσεις καθώς και στην καταθετική βάση. Τα άυλα στοιχεία που προκύπτουν από τον επιµερισµό του τιµήµατος κατά την εξαγορά εταιριών αναγνωρίζονται αρχικά στην εύλογη αξία τους ενώ εκείνα που αποκτήθηκαν µε µεµονωµένη αγορά αναγνωρίζονται 132 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 αρχικά στο κόστος κτήσης. Στη συνέχεια τα άυλα αυτά στοιχεία αποσβένονται µε τη σταθερή µέθοδο απόσβεσης κατά τη διάρκεια της ωφέλιµης ζωής τους η οποία έχει ορισθεί από 6 έως 9 έτη και εξετάζονται για αποµείωση όταν υφίστανται ενδείξεις για αποµείωση της αξίας τους. β) Τα προγράµµατα λογισµικού, τα οποία αποτιµώνται στο κόστος κτήσης µείον τις συσσωρευµένες αποσβέσεις και τις συσσωρευµένες αποµειώσεις. Τα έξοδα που αφορούν τη συντήρηση των προγραµµάτων λογισµικού αναγνωρίζονται στο λογαριασµό αποτελεσµάτων της χρήσης στην οποία πραγµατοποιούνται. Προγράµµατα λογισµικού που θεωρούνται αναπόσπαστο µέρος των ηλεκτρονικών υπολογιστών (περιπτώσεις που ο ηλεκτρονικός υπολογιστής δεν δύναται να χρησιµοποιηθεί χωρίς το συγκεκριµένο λογισµικό πρόγραµµα) ταξινοµούνται στα ενσώµατα πάγια στοιχεία. Ειδικότερα τα προγράµµατα λογισµικού που αποκτώνται µε αγορά αναγνωρίζονται αρχικά στο κόστος κτήσης το οποίο περιλαµβάνει την τιµή αγοράς και κάθε άµεσα επιρριπτέο κόστος προετοιµασίας του λογισµικού για την προοριζόµενη χρήση του, συµπεριλαµβανοµένων των αµοιβών του προσωπικού και των εξειδικευµένων επαγγελµατιών. Τα προγράµµατα λογισµικού που αποκτώνται στο πλαίσιο µίας συνένωσης επιχειρήσεων αναγνωρίζονται αρχικά στην εύλογη αξία τους. Τα προγράµµατα λογισµικού που αποκτώνται µε αγορά όπως και εκείνα που έχουν αποκτηθεί στο πλαίσιο µίας συνένωσης επιχειρήσεων αποσβένονται µε τη σταθερή µέθοδο απόσβεσης κατά τη διάρκεια της ωφέλιµης ζωής τους η οποία έχει καθοριστεί από 1 έως 15 έτη. Αναφορικά µε τα εσωτερικώς δηµιουργούµενα προγράµµατα λογισµικού, ο Όµιλος αναγνωρίζει άυλο στοιχείο ενεργητικού το οποίο προκύπτει κατά τη φάση της ανάπτυξης όταν µπορεί να αποδείξει: - την τεχνική δυνατότητα ολοκλήρωσης του στοιχείου, έτσι ώστε να είναι διαθέσιµο προς χρήση ή πώληση, - την πρόθεσή του να ολοκληρώσει το άυλο στοιχείο του ενεργητικού και να το χρησιµοποιήσει ή να το πωλήσει. - την ικανότητά του να χρησιµοποιήσει ή να πωλήσει το άυλο στοιχείο του ενεργητικού, - τον τρόπο που το άυλο στοιχείο του ενεργητικού θα δηµιουργήσει πιθανά µελλοντικά οικονοµικά οφέλη, - τη διαθεσιµότητα των κατάλληλων τεχνικών, οικονοµικών και άλλων πόρων για να ολοκληρώσει την ανάπτυξη και να χρησιµοποιήσει ή να πωλήσει το άυλο στοιχείο του ενεργητικού, - την ικανότητά του να αποτιµά αξιόπιστα τις δαπάνες που αποδίδονται στο στοιχείο κατά τη διάρκεια της ανάπτυξης του. Οι δαπάνες που πραγµατοποιούνται στη φάση της έρευνας αναγνωρίζονται άµεσα στα αποτελέσµατα. Συνεπώς, το κόστος µε το οποίο θα αναγνωρισθεί ένα εσωτερικώς δηµιουργούµενο άυλο στοιχείο του ενεργητικού είναι το σύνολο των δαπανών που πραγµατοποιήθηκαν από την ηµεροµηνία που για πρώτη φορά ικανοποιήθηκαν τα ανωτέρω κριτήρια, συµπεριλαµβανοµένων των αµοιβών προσωπικού που προκύπτουν άµεσα από την προετοιµασία του λογισµικού για την προοριζόµενη χρήση του. Τα εν λόγω προγράµµατα αποσβένονται κατά τη διάρκεια της ωφέλιµης ζωής τους η οποία έχει καθοριστεί από 2 έως 15 έτη. Όλα τα άυλα πάγια εξετάζονται για τυχόν αποµείωση της αξίας τους όταν υφίσταται ενδείξεις αποµείωσης (σηµείωση 1.2.15). Για τα άυλα στοιχεία ο Όµιλος δεν υπολογίζει υπολειµµατική αξία. Σε περίπτωση πώλησης ενός άυλου παγίου στοιχείου, καθώς και όταν δεν αναµένονται οικονοµικά οφέλη για τον Όµιλο, διακόπτεται η αναγνώριση του παγίου. Κατά την πώληση του άυλου παγίου στοιχείου, η διαφορά ανάµεσα στο τίµηµα της πώλησης και στη λογιστική του αξία αναγνωρίζεται στα αποτελέσµατα χρήσης. 1.2.11 Μισθώσεις Ο Όµιλος συνάπτει συµβάσεις επί παγίων είτε ως µισθωτής είτε ως εκµισθωτής. Κατά την έναρξη ισχύος της σύµβασης, ο Όµιλος αξιολογεί εάν η σύµβαση αποτελεί ή εµπεριέχει µία µίσθωση. Εάν η σύµβαση παραχωρεί ένα δικαίωµα για τον έλεγχο της χρήσης ενός αναγνωρίσιµου περιουσιακού στοιχείου για ένα χρονικό διάστηµα µε αντάλλαγµα κάποιο τίµηµα, τότε η σύµβαση αποτελεί ή εµπεριέχει µία µίσθωση. Η διάρκεια της µίσθωσης προσδιορίζεται ως η αµετάκλητη χρονική περίοδος της µίσθωσης σε συνδυασµό µε κάθε επιπλέον χρονική περίοδο για την οποία ο µισθωτής έχει το δικαίωµα να παρατείνει τη µίσθωση του περιουσιακού στοιχείου, εφόσον είναι σχεδόν βέβαιο ότι ο µισθωτής θα ασκήσει το δικαίωµα αυτό, και κάθε επιπλέον χρονική περίοδο για την οποία ο µισθωτής έχει το δικαίωµα να υπαναχωρήσει από τη σύµβαση, εφόσον είναι σχεδόν βέβαιο ότι ο µισθωτής δεν θα ασκήσει το δικαίωµα αυτό. Μετά την έναρξη της µισθωτικής περιόδου, µε την επέλευση σηµαντικού γεγονότος ή σηµαντικής µεταβολής των συνθηκών που 133 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 εµπίπτουν στον έλεγχο του, ο Όµιλος, ως µισθωτής, επανεκτιµά τη διάρκεια µίσθωσης. Ο Όµιλος, είτε ως εκµισθωτής είτε ως µισθωτής, αναθεωρεί τη διάρκεια µίσθωσης εάν επέλθει µεταβολή στην αµετάκλητη χρονική περίοδο της µίσθωσης. α) Όταν οι εταιρίες του Οµίλου είναι εκµισθωτές Όταν οι κίνδυνοι και τα οφέλη που συνοδεύουν την κυριότητα των παγίων που εκµισθώνονται µεταφέρονται στον µισθωτή, τότε οι αντίστοιχες συµβάσεις χαρακτηρίζονται ως χρηµατοδοτικές µισθώσεις. Όλες οι υπόλοιπες συµβάσεις µίσθωσης χαρακτηρίζονται ως λειτουργικές µισθώσεις. Ανάλογα µε τα χαρακτηριστικά που διέπουν τις συµβάσεις µίσθωσης, ο λογιστικός χειρισµός τους έχει ως εξής: i. Χρηµατοδοτικές µισθώσεις Στις περιπτώσεις συµβάσεων χρηµατοδοτικής µίσθωσης, στις οποίες η εταιρία του Οµίλου λειτουργεί ως εκµισθωτής, το συνολικό ποσό των µισθωµάτων που προβλέπει η σύµβαση µίσθωσης καταχωρείται στην κατηγορία δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών. Η διαφορά µεταξύ της παρούσας αξίας (καθαρή επένδυση) των µισθωµάτων και του συνολικού ποσού των µισθωµάτων αναγνωρίζεται ως µη δεδουλευµένος τόκος και εµφανίζεται αφαιρετικά των απαιτήσεων. Οι εισπράξεις των µισθωµάτων µειώνουν τη συνολική απαίτηση από µισθώµατα, ενώ το χρηµατοοικονοµικό έσοδο αναγνωρίζεται µε τη µέθοδο των δεδουλευµένων. Οι απαιτήσεις από χρηµατοδοτικές µισθώσεις εξετάζονται για αποµείωση της αξίας τους, σύµφωνα µε τη διαδικασία που ισχύει για τα δάνεια και τις απαιτήσεις κατά πελατών, όπως αυτή περιγράφεται στη σηµείωση 1.2.13. ii. Λειτουργικές µισθώσεις Στις περιπτώσεις λειτουργικών µισθώσεων, η εταιρία του Οµίλου που λειτουργεί ως εκµισθωτής παρακολουθεί το µισθωµένο πάγιο ως στοιχείο ενεργητικού, διενεργώντας αποσβέσεις µε βάση την ωφέλιµη ζωή του. Τα ποσά των µισθωµάτων, που αντιστοιχούν στη χρήση του µισθωµένου παγίου, αναγνωρίζονται ως έσοδα, στην κατηγορία λοιπά έσοδα, µε τη µέθοδο των δεδουλευµένων. β) Όταν οι εταιρίες του Οµίλου είναι µισθωτές Ο Όµιλος, ως µισθωτής, αναγνωρίζει για όλες τις µισθώσεις, κατά την ηµεροµηνία έναρξης της µισθωτικής περιόδου, ένα στοιχείο ενεργητικού µε δικαίωµα χρήσης και µία υποχρέωση από τη µίσθωση. Το στοιχείο ενεργητικού µε δικαίωµα χρήσης αρχικά αναγνωρίζεται στο κόστος, που περιλαµβάνει το ποσό της αρχικής αναγνώρισης της υποχρέωσης µίσθωσης, τυχόν αρχικά άµεσα έξοδα και την εκτίµηση της υποχρέωσης για τυχόν έξοδα αποκατάστασης του περιουσιακού στοιχείου, µείον οποιαδήποτε κίνητρα µίσθωσης έχουν εισπραχθεί. Μετά την αρχική αναγνώριση, τα στοιχεία ενεργητικού µε δικαίωµα χρήσης αποτιµώνται στο κόστος µειωµένο µε τις τυχόν συσσωρευµένες αποσβέσεις και ζηµιές αποµείωσης και προσαρµοσµένο κατά την τυχόν επανεκτίµηση της υποχρέωσης από τη µίσθωση. Οι αποσβέσεις διενεργούνται σύµφωνα µε τη σταθερή µέθοδο από την ηµεροµηνία έναρξης της µισθωτικής περιόδου έως το τέλος της ωφέλιµης ζωής του στοιχείου ενεργητικού µε δικαίωµα χρήσης ή έως το τέλος της διάρκειας µίσθωσης, αναλόγως µε το ποια ηµεροµηνία προηγείται. Τα στοιχεία ενεργητικού µε δικαίωµα χρήσης εξετάζονται σε κάθε ηµεροµηνία σύνταξης των οικονοµικών καταστάσεων για ενδείξεις αποµείωσης και αν έχουν υποστεί αποµείωση προσαρµόζονται στην ανακτήσιµη αξία τους µε ισόποση επιβάρυνση των αποτελεσµάτων (σηµείωση 1.2.15). Για τις βραχυπρόθεσµες µισθώσεις (η διάρκεια της µίσθωσης κατά την ηµεροµηνία έναρξης της µισθωτικής περιόδου ισούται µε 12 ή µε λιγότερους µήνες) και τις µισθώσεις στις οποίες το υποκείµενο περιουσιακό στοιχείο έχει χαµηλή αξία (χαµηλότερη των 5.000 EUR όταν είναι καινούριο) ο Όµιλος δεν αναγνωρίζει στοιχείο ενεργητικού µε δικαίωµα χρήσης και υποχρέωση από τη µίσθωση, ενώ αντίθετα αναγνωρίζει τα µισθώµατα των εν λόγω µισθώσεων ως έξοδα µε την ευθεία µέθοδο για όλη τη διάρκεια της µίσθωσης. Η υποχρέωση από τη µίσθωση αρχικά αποτιµάται ως η παρούσα αξία των µισθωµάτων που είναι ανεξόφλητα κατά την ηµεροµηνία αυτή, µείον τυχόν εισπρακτέα κίνητρα µίσθωσης. Τα µισθώµατα αποτελούνται από τις καταβολές µισθωµάτων για σταθερά µισθώµατα και µεταβλητά µισθώµατα που εξαρτώνται από έναν δείκτη (για παράδειγµα ΔΤΚ) ή ένα επιτόκιο και προεξοφλούνται µε το οριακό επιτόκιο δανεισµού του µισθωτή. Για τον προσδιορισµό του οριακού επιτοκίου δανεισµού (IBR) χρησιµοποιείται ως επιτόκιο αναφοράς το επιτόκιο του εξασφαλισµένου δανεισµού της Τράπεζας (secured funding) κάνοντας 134 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 προσαρµογή για τα διαφορετικά νοµίσµατα και λαµβάνοντας υπόψη τις αποδόσεις των κυβερνητικών οµολόγων, όπου υπάρχουν. Μετά την ηµεροµηνία έναρξης της µισθωτικής περιόδου, η υποχρέωση από τη µίσθωση µειώνεται µε τις καταβολές των µισθωµάτων, αυξάνεται µε το χρηµατοοικονοµικό έξοδο και επανεκτιµάται για τυχόν επανεκτιµήσεις ή τροποποιήσεις της µίσθωσης. Τα στοιχεία ενεργητικού µε δικαίωµα χρήσης περιλαµβάνονται στην κατηγορία Ενσώµατα πάγια στοιχεία (ιδιοχρησιµοποιούµενα) και η Υποχρέωση µίσθωσης στις Λοιπές Υποχρεώσεις. Στις περιπτώσεις που ο Όµιλος λειτουργεί ως υπεκµισθωτής µε λειτουργική µίσθωση τα στοιχεία ενεργητικού µε δικαίωµα χρήσης που αφορούν στην κύρια σύµβαση περιλαµβάνονται στην κατηγορία Επενδύσεις σε ακίνητα, ενώ στις περιπτώσεις που ο Όµιλος λειτουργεί ως υπεκµισθωτής µε χρηµατοδοτική µίσθωση διακόπτεται η αναγνώριση των στοιχείων ενεργητικού µε δικαίωµα χρήσης, ή του µέρος αυτών που υπεκµισθώνεται, και αναγνωρίζεται απαίτηση από χρηµατοδοτική µίσθωση. 1.2.12 Ασφαλιστικές δραστηριότητες α) Ασφαλιστήρια συµβόλαια Ασφαλιστήρια συµβόλαια είναι εκείνα τα συµβόλαια µε τα οποία µεταφέρεται σηµαντικός ασφαλιστικός κίνδυνος από τον ασφαλιζόµενο στην ασφαλιστική εταιρία και όπου η ασφαλιστική εταιρία αποδέχεται να αποζηµιώσει τον ασφαλιζόµενο σε περίπτωση επέλευσης καθορισµένου αβέβαιου µελλοντικού συµβάντος που επηρεάζει αρνητικά τον ασφαλιζόµενο. Ο ασφαλιστικός κίνδυνος είναι σηµαντικός όταν και µόνον όταν ένα συµβάν θα µπορούσε να αναγκάσει την εταιρία να καταβάλει σηµαντικές επιπλέον παροχές. Για τον Όµιλο, o ασφαλιστικός κίνδυνος είναι σηµαντικός όταν το καταβληθέν ποσό σε περίπτωση επέλευσης του ασφαλιστικού κινδύνου υπερβαίνει το 5% της συνολικής παροχής που απορρέει από το συµβόλαιο. β) Διαχωρισµός προϊόντων Σύµφωνα µε το Δ.Π.Χ.Π. 4 τα συµβόλαια, τα οποία δεν περιλαµβάνουν την κάλυψη σηµαντικού ασφαλιστικού κινδύνου, χαρακτηρίζονται είτε ως επενδυτικά είτε ως συµβόλαια παροχής υπηρεσιών, οπότε η λογιστική τους µεταχείριση καλύπτεται από τα Δ.Λ.Π. 32 και Δ.Π.Χ.Π. 9 για τα χρηµατοοικονοµικά µέσα και από το Δ.Π.Χ.Π. 15 για τα έσοδα. Όλα τα είδη συµβολαίων που παρέχει ο Όµιλος χαρακτηρίζονται ως ασφαλιστήρια συµβόλαια Ζωής, καθώς πρόκειται για ατοµικά, παραδοσιακά ασφαλιστήρια συµβόλαια που παρέχουν συµµετοχή στα κέρδη βασιζόµενα σε πλεόνασµα εσόδων από επένδυση (σε σχέση µε το τεχνικό επιτόκιο) επί των µαθηµατικών αποθεµάτων. γ) Ασφαλιστικές προβλέψεις Οι ασφαλιστικές προβλέψεις αντιπροσωπεύουν εκτιµήσεις για τις µελλοντικές εκροές που θα προκύψουν από τα ασφαλιστήρια συµβόλαια του κλάδου ζωής. Διακρίνονται τα ακόλουθα είδη: i. Μαθηµατικές προβλέψεις Οι ασφαλιστικές προβλέψεις για τις απλές ασφαλίσεις ζωής (π.χ. απλές, µικτές ασφαλίσεις, ασφαλίσεις προσόδων) υπολογίζονται ως η διαφορά της αναλογιστικής παρούσας αξίας των υποχρεώσεων που έχει αναλάβει η εταιρία και των υποχρεώσεων του συµβαλλοµένου. Οι υπολογισµοί διεξάγονται σύµφωνα µε την εγκεκριµένη από την αρµόδια αρχή τεχνική βάση (πίνακας θνησιµότητας, τεχνικό επιτόκιο) κατά την έναρξη του συµβολαίου. Στην περίπτωση που διαπιστώνεται ζηµιά κατά τον έλεγχο επάρκειας σχηµατίζεται επιπλέον πρόβλεψη. ii. Προβλέψεις για εκκρεµείς αποζηµιώσεις Αφορούν προβλέψεις για ζηµιές που έχουν συµβεί και αναγγελθεί αλλά δεν έχουν εξοφληθεί µέχρι την ηµεροµηνία σύνταξης των οικονοµικών καταστάσεων. Σχηµατίζονται µε τη µέθοδο «φάκελο προς φάκελο» κατόπιν υπολογισµού του κόστους κάθε ζηµιάς µε βάση τα υπάρχοντα στοιχεία (πραγµατογνωµοσύνες, δικαστικές αποφάσεις κ.λπ.) κατά την ηµεροµηνία σύνταξης του ισολογισµού. Περιλαµβάνουν επίσης προβλέψεις που σχηµατίζονται για ζηµιές που έχουν συµβεί αλλά δεν έχουν αναγγελθεί µέχρι την 135 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 ηµεροµηνία σύνταξης των Οικονοµικών Καταστάσεων (IBNR) και υπολογίζονται σύµφωνα µε τη στατιστική εµπειρία και το εκτιµώµενο µέσο κόστος ζηµιάς. δ) Αναγνώριση εσόδων Τα έσοδα από ασφάλιστρα του κλάδου ζωής αναγνωρίζονται κατά την ηµεροµηνία που καθίστανται απαιτητά. ε) Αντασφάλιση Ο Όµιλος προς το παρόν δεν κάνει χρήση αντασφαλιστικών συµβάσεων. στ) Έλεγχος επάρκειας προβλέψεων Το Δ.Π.Χ.Π. 4 απαιτεί τη διενέργεια ελέγχου για το αν οι αναγνωρισµένες ασφαλιστικές προβλέψεις, µείον τα µη δεδουλευµένα (µεταφερόµενα) έξοδα πρόσκτησης, είναι επαρκείς για την κάλυψη των υποχρεώσεων που απορρέουν από τα ασφαλιστήρια συµβόλαια. Η µεθοδολογία που εφαρµόσθηκε για τα προϊόντα του κλάδου ζωής βασίσθηκε στις τρέχουσες εκτιµήσεις των µελλοντικών χρηµατοροών από τα ασφαλιστήρια συµβόλαια συµπεριλαµβανοµένων και των προβλεπόµενων εξόδων διαχείρισης που συνδέονται µε αυτά. Οι εκτιµήσεις στηρίχθηκαν σε υποθέσεις που αντανακλούν τις τρέχουσες συνθήκες και αφορούν παραµέτρους όπως η θνησιµότητα, η ακυρωσιµότητα, το ποσοστό µεταβολής και η κατανοµή των διαχειριστικών εξόδων, καθώς επίσης και το επιτόκιο προεξόφλησης. Στον υπολογισµό των µελλοντικών ροών έχουν επίσης ληφθεί υπόψη οι εγγυηµένες αποδόσεις που περιέχονται σε ορισµένα συµβόλαια. Στην περίπτωση όπου διαπιστώνεται υστέρηση των προβλέψεων αυτών, σχηµατίζεται ισόποση πρόβλεψη σε βάρος των αποτελεσµάτων χρήσης. 1.2.13 Αποµείωση δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών, µη εκταµιευθεισών δανειακών δεσµεύσεων, ενέγγυων πιστώσεων και εγγυητικών επιστολών Ο Όµιλος, σε κάθε ηµεροµηνία σύνταξης των οικονοµικών καταστάσεων, αναγνωρίζει πρόβλεψη για τις αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου για τα δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών που δεν αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων καθώς και για τα εκτός ισολογισµού ανοίγµατα (εγγυητικές επιστολές, ενέγγυες πιστώσεις, µη εκταµιευθείσες δανειακές δεσµεύσεις). Η πρόβλεψη αποµείωσης για τα δάνεια και τα εκτός ισολογισµού ανοίγµατα βασίζεται στις αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου που σχετίζονται µε την πιθανότητα αθέτησης εντός των επόµενων δώδεκα µηνών, εκτός εάν έχει υπάρξει σηµαντική αύξηση του πιστωτικού κινδύνου από την αρχική αναγνώριση περίπτωση στην οποία οι αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου αναγνωρίζονται για όλη τη διάρκεια της ζωής του µέσου. Επίσης, εάν το χρηµατοοικονοµικό στοιχείο του ενεργητικού εµπίπτει στον ορισµό των αποµειωµένων κατά την αρχική αναγνώριση χρηµατοοικονοµικών µέσων (Purchased or Originated Credit-Impaired POCI), αναγνωρίζεται πρόβλεψη αποµείωσης ίση µε τις αναµενόµενες πιστωτικές ζηµιές για τη συνολική διάρκεια της ζωής του. α) Ορισµός Αθέτησης (Default) Ο Όµιλος έχει υιοθετήσει ως ορισµό αθέτησης για σκοπούς χρηµατοοικονοµικής πληροφόρησης τον ορισµό των µη εξυπηρετούµενων ανοιγµάτων (NPE), όπως αυτά ορίζονται στις τεχνικές προδιαγραφές της ΕΒΑ (GL/2016/07), εναρµονίζοντας µε αυτόν τον τρόπο τον υπολογισµό των αναµενόµενων ζηµιών πιστωτικού κινδύνου µε εκείνον που χρησιµοποιείται για εποπτικούς σκοπούς. Σημειώνεται πως από 1.1.2021 ο ορισμός αθέτησης μεταβάλλεται όπως σχετικά αναφέρεται στη σημείωση 43.1. β) Κατάταξη ανοιγµάτων σε στάδια µε βάση τον πιστωτικό κίνδυνο (Staging) Για σκοπούς υπολογισµού της αναµενόµενης ζηµιάς πιστωτικού κινδύνου, τα ανοίγµατα ταξινοµούνται σε στάδια (stages) ως εξής: • Στάδιο 1 (Stage 1): Το στάδιο 1 περιλαµβάνει εξυπηρετούµενα πιστωτικά ανοίγµατα που δεν έχουν σηµαντική αύξηση πιστωτικού κινδύνου σε σχέση µε την ηµεροµηνία αρχικής αναγνώρισης. Το στάδιο 1 επίσης περιλαµβάνει ανοίγµατα για τα οποία ο πιστωτικός κίνδυνος έχει βελτιωθεί και το άνοιγµα έχει αναταξινοµηθεί από τα στάδια 2 ή 3. Στο στάδιο αυτό, οι αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου αναγνωρίζονται µε βάση την πιθανότητα αθέτησης εντός των επόµενων δώδεκα µηνών. • Στάδιο 2 (Stage 2): To στάδιο 2 περιλαµβάνει εξυπηρετούµενα πιστωτικά ανοίγµατα για τα οποία έχει υπάρξει σηµαντική 136 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 αύξηση του πιστωτικού κινδύνου από την αρχική αναγνώριση. Το στάδιο 2 περιλαµβάνει επίσης ανοίγµατα για τα οποία ο πιστωτικός κίνδυνος έχει βελτιωθεί και το άνοιγµα έχει αναταξινοµηθεί από το στάδιο 3. Στο στάδιο αυτό, οι αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου αναγνωρίζονται για όλη την αναµενόµενη διάρκεια ζωής του µέσου. • Στάδιο 3 (Stage 3): Το στάδιο 3 περιλαµβάνει τα µη εξυπηρετούµενα/αποµειωµένα ανοίγµατα. Στο στάδιο αυτό, οι αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου αναγνωρίζονται για όλη τη διάρκεια ζωής του µέσου. Κατ’ εξαίρεση των ανωτέρω, στα αποµειωµένα κατά την αρχική αναγνώριση ανοίγµατα οι αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου αναγνωρίζονται πάντοτε για όλη τη διάρκεια ζωής του µέσου. Ως αποµειωµένα κατά την αρχική αναγνώριση ανοίγµατα (Purchased or Originated Credit Impaired – POCI) ορίζονται τα ακόλουθα: • Ανοίγµατα που τη στιγµή της εξαγοράς ικανοποιούν τα κριτήρια των µη εξυπηρετούµενων ανοιγµάτων. • Ανοίγµατα για τα οποία υπήρξε τροποποίηση των όρων αποπληρωµής, είτε λόγω οικονοµικής δυσχέρειας είτε όχι, η οποία οδηγεί ταυτόχρονα σε διακοπή αναγνωρίσεως και αναγνώριση νέου στοιχείου του ενεργητικού µε αποµειωµένη αξία (POCI) εκτός αν η διακοπή αναγνωρίσεως αφορά σε αλλαγή πιστούχου επιχειρηµατικού δανείου περίπτωση στην οποία πραγµατοποιείται εκ νέου αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας του νέου πιστούχου. Ειδικά για τα ανοίγματα που επηρεάζονται από την κρίση λόγω Covid-19, και για το χρονικό διάστημα ισχύος των προγραμμάτων αναστολής δόσεων, δύναται να προσαρμόζονται τα αποτελέσματα των υποδειγμάτων (Post model adjustments-PMAs) προκειμένου να αντικατοπτρίζουν τους κινδύνους και τις λοιπές αβεβαιότητες που δεν περιλαμβάνονται στα υποκείμενα υποδείγματα μέτρησης της αναμενόμενης πιστωτικής ζημίας (ECL Models), λαμβάνοντας υπόψη τα κάτωθι: • Η πιθανότητα αθέτησης είναι ο κύριος δείκτης προσδιορισμού της χειροτέρευσης ενός ανοίγματος από την αρχική του αναγνώριση. • Τα υποδείγματα υπολογισμού της πιθανότητας αθέτησης (PD models) δεν έχουν σχεδιαστεί για να ενσωματώνουν άμεσα τις τρέχουσες οικονομικές συνθήκες. γ) Σηµαντική Αύξηση Πιστωτικού Κινδύνου Για τον προσδιορισµό της σηµαντικής αύξηση πιστωτικού κινδύνου ενός ανοίγµατος µετά την αρχική αναγνώριση και την επιµέτρηση της αναµενόµενης ζηµιάς για όλη την αναµενόµενη διάρκεια ζωής του αντί της επιµετρήσεως ζηµιάς δωδεκαµήνου, συγκρίνεται ο κίνδυνος αθέτησης κατά την ηµεροµηνία αναφοράς µε τον κίνδυνο αθέτησης κατά την ηµεροµηνία της αρχικής αναγνωρίσεως για όλα τα εξυπηρετούµενα ανοίγµατα, συµπεριλαµβανοµένων των ανοιγµάτων που δεν εµφανίζουν ηµέρες καθυστερήσεως. Η αξιολόγηση ενός ανοίγµατος για το αν εµφανίζει σηµαντική αύξηση στον πιστωτικό κίνδυνο ή όχι βασίζεται στα κατωτέρω: • Ποσοτικοί Δείκτες (Quantitative Indicators): αναφέρεται στην ποσοτική πληροφόρηση που χρησιµοποιείται και πιο συγκεκριµένα στη σύγκριση της πιθανότητας αθέτησης (PD) την ηµεροµηνία αναφοράς σε σχέση µε την αρχική αναγνώριση. • Ποιοτικοί Δείκτες (Qualitative Indicators): αναφέρεται στην ποιοτική πληροφόρηση που χρησιµοποιείται και που δεν αποτυπώνεται κατ’ ανάγκη στην πιθανότητα αθέτησης, όπως ο χαρακτηρισµός ενός ανοίγµατος ως εξυπηρετούµενη ρύθµιση (FPL, σύµφωνα µε τα EBA ITS). Επιπλέον, ποιοτικοί δείκτες, τόσο για τα χαρτοφυλάκια επιχειρήσεων όσο και για τα χαρτοφυλάκια ιδιωτών, περιλαµβάνονται στους µηχανισµούς Έγκαιρης Προειδοποιήσεως Πιστωτικού Κινδύνου (Early Warning), όπου, αναλόγως της αξιολόγησης που πραγµατοποιείται, ένα άνοιγµα δύναται να θεωρηθεί ότι εµφανίζει σηµαντική αύξηση πιστωτικού κινδύνου ή όχι. Ειδικά για το χαρτοφυλάκιο ειδικών πιστοδοτήσεων, µέσω της διαβάθµισης (slotting category) αποτυπώνονται επιπλέον ποιοτικοί δείκτες. • Λοιποί Δείκτες (Backstop Indicators): επιπλέον των ανωτέρω και µε σκοπό να αντιµετωπισθούν περιπτώσεις για τις οποίες δεν υπάρχουν ενδείξεις σηµαντικής επιδεινώσεως του πιστωτικού κινδύνου, βάσει των ποσοτικών και ποιοτικών δεικτών ορίζεται ότι τα ανοίγµατα σε καθυστέρηση άνω των 30 ηµερών θεωρείται ότι εξ’ ορισµού εµφανίζουν σηµαντική αύξηση πιστωτικού κινδύνου. δ) Υπολογισµός αναµενόµενης ζηµιάς πιστωτικού κινδύνου Ο προσδιορισµός της αναµενόµενης ζηµιάς λόγω πιστωτικού κινδύνου γίνεται ως εξής: - Για τα χρηµατοοικονοµικά στοιχεία του ενεργητικού, η ζηµιά λόγω πιστωτικού κινδύνου είναι ίση µε την παρούσα αξία της διαφοράς ανάµεσα: 137 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 α. στις συµβατικές ροές και β. στις ροές που ο Όµιλος εκτιµά ότι θα λάβει. - Για τις µη εκταµιευθείσες δανειακές δεσµεύσεις, η ζηµιά λόγω πιστωτικού κινδύνου είναι ίση µε την παρούσα αξία της διαφοράς ανάµεσα: α. στις συµβατικές ροές που θα προκύψουν αν εκταµιευθούν οι µη εκταµιευθείσες δανειακές δεσµεύσεις και β. στις ροές που ο Όµιλος εκτιµά ότι θα λάβει σε περίπτωση εκταµίευσης των δεσµεύσεων αυτών. - Για τις εγγυητικές επιστολές και τις ενέγγυες πιστώσεις, η ζηµιά είναι ίση µε τις αναµενόµενες εκροές σε περίπτωση κατάπτωσης της εγγύησης µείον τα ποσά που ο Όµιλος εκτιµά ότι θα εισπράξει από τον κάτοχο της εγγύησης. Για τον υπολογισµό της παρούσας αξίας χρησιµοποιείται ως προεξοφλητικό επιτόκιο το αρχικό πραγµατικό επιτόκιο. Ειδικά για τα αποµειωµένα κατά την αρχική αναγνώριση χρηµατοοικονοµικά µέσα, χρησιµοποιείται το προσαρµοσµένο, λόγω αποµείωσης, πραγµατικό επιτόκιο. Ο Όµιλος υπολογίζει τις αποµειώσεις είτε σε συλλογική βάση (collective assessment) είτε σε µεµονωµένη βάση (individual assessment), λαµβάνοντας υπόψη τη σηµαντικότητα ενός ανοίγµατος ή το όριο του πιστούχου. Επιπρόσθετα, αξιολογούνται µεµονωµένα πιστοδοτήσεις οι οποίες είτε δεν έχουν κοινά χαρακτηριστικά πιστωτικού κινδύνου είτε τα ιστορικά στοιχεία συµπεριφοράς δεν είναι επαρκή. Σε κάθε περίπτωση, για τους σκοπούς του προσδιορισµού της αναµενόµενης ζηµιάς πιστωτικού κινδύνου, ο Όµιλος υπολογίζει τις αναµενόµενες ταµειακές ροές βάσει της σταθµισµένης πιθανότητας τριών σεναρίων. Ειδικότερα, η Διεύθυνση Οικονοµικών Μελετών κάνει προβλέψεις για την πιθανή εξέλιξη των µακροοικονοµικών µεταβλητών που επηρεάζουν το ύψος της αναµενόµενης ζηµιάς πιστωτικού κινδύνου για το δανειακό χαρτοφυλάκιο υπό ένα βασικό και υπό εναλλακτικά µακροοικονοµικά σενάρια ενώ παράγει επίσης τις σωρευτικές πιθανότητες που συνδέονται µε τα σενάρια αυτά. Ο µηχανισµός για τον υπολογισµό της αναµενόµενης ζηµιάς πιστωτικού κινδύνου βασίζεται στις ως κάτωθι παραµέτρους πιστωτικού κινδύνου: • Πιθανότητα Αθέτησης (PD): Είναι µία εκτίµηση της πιθανότητας να αθετήσει ο πιστούχος κατά τη διάρκεια ενός συγκεκριµένου χρονικού ορίζοντα • Άνοιγµα σε Αθέτηση (EAD):Το Άνοιγµα σε Αθέτηση είναι µία εκτίµηση του ύψους του ανοίγµατος τη στιγµή της αθέτησης, λαµβάνοντας υπόψη: (α) τις αναµενόµενες µεταβολές στο άνοιγµα µετά την ηµεροµηνία αναφοράς, συµπεριλαµβανοµένων των αποπληρωµών κεφαλαίου και τόκου, (β) την αναµενόµενη χρήση πιστωτικών ορίων και (γ) τους δεδουλευµένους τόκους. Τα εγκεκριµένα πιστωτικά όρια που δεν έχουν πλήρως εκταµιευτεί αντιπροσωπεύουν δυνητικό πιστωτικό άνοιγµα και µετατρέπονται σε ισοδύναµο πιστωτικό άνοιγµα ποσού ίσου µε το εγκεκριµένο µη εκταµιευθέν πιστωτικό όριο επί έναν συντελεστή µετατροπής (Credit Conversion Factor, CCF). Ο συντελεστής µετατροπής σε πιστωτικό άνοιγµα «CCF» υπολογίζεται βάσει στατιστικών υποδειγµάτων. • Εκτιµώµενη Αναµενόµενη Ζηµιά κατά τη στιγµή της αθέτησης (LGD): Η Εκτιµώµενη Αναµενόµενη Ζηµιά είναι µία εκτίµηση της ζηµιάς που θα πραγµατοποιηθεί στην περίπτωση που η αθέτηση συµβεί σε µία δεδοµένη χρονική στιγµή. Βασίζεται στη διαφορά µεταξύ των οφειλόµενων συµβατικών ταµειακών ροών και εκείνων που ο Όµιλος θα ανέµενε να εισπράξει, συµπεριλαµβανοµένης της ρευστοποιήσεως των εξασφαλίσεων καθώς και της πιθανότητας επιστροφής του µέσου σε ενήµερη κατάσταση (cure rate). ε) Υπολογισµός αναµενόµενης ζηµιάς πιστωτικού κινδύνου επί απαιτήσεων κατά πελατών Οι απαιτήσεις κατά πελατών προέρχονται από την εµπορική πλην χορηγήσεων δραστηριότητα του Οµίλου. Ο υπολογισµός της αναµενόµενης ζηµιάς πιστωτικού κινδύνου για τις απαιτήσεις αυτές πραγµατοποιείται για όλη τη διάρκεια της ζωής τους (χωρίς να γίνεται κατάταξη σε στάδια) βάσει της απλοποιηµένης προσέγγισης που προβλέπει το Δ.Π.Χ.Π. 9. στ) Παρουσίαση αναµενόµενης ζηµιάς πιστωτικού κινδύνου στις οικονοµικές καταστάσεις Στον Ισολογισµό τα ποσά των συσσωρευµένων αναµενόµενων ζηµιών πιστωτικού κινδύνου παρουσιάζονται ως εξής: − Χρηµατοοικονοµικά στοιχεία του ενεργητικού αποτιµώµενα στο αναπόσβεστο κόστος και απαιτήσεις από χρηµατοδοτικές µισθώσεις: τα ποσά των συσσωρευµένων αναµενόµενων ζηµιών πιστωτικού κινδύνου παρουσιάζονται αφαιρετικά της λογιστικής αξίας των µέσων προ αποµείωσης. 138 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 − Χρηµατοοικονοµικά στοιχεία ενεργητικού αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση: Για τα εν λόγω µέσα δεν αναγνωρίζεται λογαριασµός συσσωρευµένων αποµειώσεων στον Ισολογισµό, ωστόσο το ύψος του γνωστοποιείται στις σηµειώσεις των οικονοµικών καταστάσεων. − Ενέγγυες πιστώσεις/εγγυητικές επιστολές: Οι συσσωρευµένες αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου αναγνωρίζονται στο λογαριασµό «προβλέψεις». − Μη εκταµιευθείσες δανειακές δεσµεύσεις: Όταν δεν υφίσταται παράλληλα και δανειακό σκέλος, οι συσσωρευµένες αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου αναγνωρίζονται στο λογαριασµό «προβλέψεις». Στην περίπτωση που ένα χρηµατοοικονοµικό στοιχείο του ενεργητικού περιλαµβάνει ταυτόχρονο τόσο ένα δανειακό σκέλος όσο και µία µη εκταµιευθείσα δανειακή δέσµευση, οι συσσωρευµένες αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου από τη µη εκταµιευθείσα δανειακή δέσµευση αναγνωρίζονται µαζί µε τις συσσωρευµένες αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου του δανειακού σκέλους, αφαιρετικά της λογιστικής του αξίας προ αποµείωσης. Στο βαθµό που οι συνδυασµένες αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου υπερβαίνουν την προ αποµείωσης λογιστική αξία του δανειακού σκέλους, οι αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου αναγνωρίζονται στο λογαριασµό «προβλέψεις». Το ποσό των αναµενόµενων ζηµιών πιστωτικού κινδύνου της χρήσης αναγνωρίζεται στα αποτελέσµατα, στο λογαριασµό «Ζηµιές αποµείωσης και προβλέψεις για την κάλυψη του πισωτικού κινδύνου». Στον ίδιο λογαριασµό αναγνωρίζονται, επίσης, τα εισπραχθέντα ποσά από διαγραφέντα δάνεια που αποτιµώνταν στο αναπόσβεστο κόστος ή στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση, τα κέρδη ή οι ζηµιές από την τροποποίηση των συµβατικών ταµειακών ροών των µέσων που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος ή στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση καθώς και οι ευνοϊκές µεταβολές στις αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου ενός αποµειωµένου κατά την αρχική αναγνώριση στοιχείου του ενεργητικού (POCI) στην περίπτωση που αυτές είναι µικρότερες από το ποσό των αναµενόµενων ζηµιών πιστωτικού κινδύνου που είχαν συµπεριληφθεί στις εκτιµώµενες ταµειακές ροές κατά την αρχική αναγνώριση του µέσου. ζ) Λογιστικές διαγραφές (αποσβέσεις) Ο Όµιλος προβαίνει σε απόσβεση των δανείων και απαιτήσεων όταν δεν έχει πλέον εύλογες προσδοκίες για την ανάκτησή τους. Η απόσβεση πραγµατοποιείται µέσω της χρήσης του λογαριασµού των συσσωρευµένων προβλέψεων που έχει σχηµατιστεί και αποτελεί γεγονός διακοπής αναγνώρισης. 1.2.14 Αποµείωση απαιτήσεων κατά πιστωτικών ιδρυµάτων και οµολόγων Ο Όµιλος, σε κάθε ηµεροµηνία σύνταξης των οικονοµικών καταστάσεων, αναγνωρίζει πρόβλεψη για τις αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου για τις απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυµάτων και τα οµόλογα που δεν αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων. Η πρόβλεψη αποµείωσης βασίζεται στις αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου που σχετίζονται µε την πιθανότητα αθέτησης εντός των επόµενων δώδεκα µηνών, εκτός εάν έχει υπάρξει σηµαντική αύξηση του πιστωτικού κινδύνου από την αρχική αναγνώριση περίπτωση στην οποία οι αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου αναγνωρίζονται για όλη τη διάρκεια της ζωής του µέσου. Επίσης, εάν το χρηµατοοικονοµικό στοιχείο του ενεργητικού εµπίπτει στον ορισµό των αποµειωµένων κατά την αρχική αναγνώριση χρηµατοοικονοµικών µέσων (Purchased or Originated Credit-Impaired - POCI), αναγνωρίζεται πρόβλεψη αποµείωσης ίση µε τις αναµενόµενες πιστωτικές ζηµιές για τη συνολική διάρκεια της ζωής του. α) Ορισµός Αθέτησης (Default) Οι απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυµάτων και τα οµόλογα χαρακτηρίζονται ως αποµειωµένα όταν η εξωτερική διαβάθµισή του αντισυµβαλλοµένου/εκδότη αντιστοιχεί σε αθέτηση υποχρεώσεων (D). Αν δεν υπάρχει εξωτερική διαβάθµιση τότε ο χαρακτηρισµός του µέσου ως αποµειωµένου ακολουθεί την εσωτερική διαβάθµιση. Στην περίπτωση που υπάρχει έκθεση στον εταιρικό εκδότη/αντισυµβαλλόµενο και στο δανειακό χαρτοφυλάκιο η οποία έχει χαρακτηρισθεί ως αποµειωµένη, το µέσο χαρακτηρίζεται, οµοίως, ως αποµειωµένο. β) Κατάταξη απαιτήσεων κατά πιστωτικών ιδρυµάτων και οµολόγω σε στάδια µε βάση τον πιστωτικό κίνδυνο (Staging) Για σκοπούς υπολογισµού της αναµενόµενης ζηµιάς πιστωτικού κινδύνου, οι απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυµάτων και τα οµόλογα ταξινοµούνται σε στάδια (stages) ως εξής: 139 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 • Στάδιο 1 (Stage 1): Το στάδιο 1 περιλαµβάνει τα µη αποµειωµένα µέσα που δεν έχουν σηµαντική αύξηση πιστωτικού κινδύνου σε σχέση µε την ηµεροµηνία αρχικής αναγνώρισης. Το στάδιο 1 επίσης περιλαµβάνει τα µέσα για τα οποία ο πιστωτικός κίνδυνος έχει βελτιωθεί και το µέσο έχει αναταξινοµηθεί από τα στάδια 2 ή 3. Στο στάδιο αυτό, οι αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου αναγνωρίζονται µε βάση την πιθανότητα αθέτησης εντός των επόµενων δώδεκα µηνών. • Στάδιο 2 (Stage 2): To στάδιο 2 περιλαµβάνει τα µη αποµειωµένα µέσα για τα οποία έχει υπάρξει σηµαντική αύξηση του πιστωτικού κινδύνου από την αρχική αναγνώριση. Το στάδιο 2 περιλαµβάνει επίσης τα µέσα για τα οποία ο πιστωτικός κίνδυνος έχει βελτιωθεί και το µέσο έχει αναταξινοµηθεί από το στάδιο 3. Στο στάδιο αυτό, οι αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου αναγνωρίζονται για όλη τη διάρκεια ζωής του µέσου. • Στάδιο 3 (Stage 3): Το στάδιο 3 περιλαµβάνει τα αποµειωµένα µέσα. Στο στάδιο αυτό, οι αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου αναγνωρίζονται για όλη τη διάρκεια ζωής του µέσου. Κατ’ εξαίρεση των ανωτέρω, στα αποµειωµένα κατά την αρχική αναγνώριση µέσα οι αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου αναγνωρίζονται πάντοτε για όλη τη διάρκεια ζωής του µέσου. Ένα µέσο αναγνωρίζεται ως αποµειωµένo κατά την αρχική αναγνώριση (Purchased or Originated Credit Impaired – POCI) στις ακόλουθες περιπτώσεις: • Το µέσο (ή ο εκδότης) έχει εξωτερική διαβάθµιση που αντιστοιχεί σε αθέτηση υποχρεώσεων κατά τη στιγµή της απόκτησης. • Τα εταιρικά χρεόγραφα που προκύπτουν από αναδιάρθρωση χαρακτηρίζονται ως αποµειωµένα κατά την αρχική αναγνώριση, µε βάση τις κατευθυντήριες οδηγίες που ισχύουν για το δανειακό χαρτοφυλάκιο. Στην περίπτωση που ένα χρεόγραφο έχει αγοραστεί µε µεγάλη υπό το άρτιο διαφορά και δεν εµπίπτει σε καµία από τις κατηγορίες που αναφέρονται ανωτέρω, ο Όµιλος εξετάζει αναλυτικά τη συναλλαγή (τιµή συναλλαγής, ποσοστό ανάκτησης, χρηµατοοικονοµική κατάσταση του εκδότη κατά τη στιγµή της αγοράς κ.λπ.) προκειµένου να αποφασίσει την αναγνώριση του ως αποµειωµένo κατά την αρχική αναγνώριση (POCI). Η ταξινόµηση στην κατηγορία αυτή απαιτεί την ύπαρξη τεκµηριώσεως καθώς και την έγκριση από τις αρµόδιες επιτροπές του Οµίλου. γ) Σηµαντική Αύξηση Πιστωτικού Κινδύνου Η αξιολόγηση της κατατάξεως σε στάδια για σκοπούς υπολογισµού των αναµενόµενων ζηµιών πιστωτικού κινδύνου βασίζεται στην κλίµακα πιστοληπτικής διαβάθµισης των οίκων αξιολόγησης ή στην εσωτερική πιστοληπτική διαβάθµιση του εκδότη αν πρόκειται για εταιρικούς τίτλους Ελλήνων εκδοτών στους οποίους υπάρχει έκθεση και στο χαρτοφυλάκιο χορηγήσεων. Οι εκδόσεις επενδυτικού βαθµού θεωρούνται χαµηλού πιστωτικού κινδύνου και ταξινοµούνται στο στάδιο 1. Ο καθορισµός της σηµαντικής αύξησης πιστωτικού κίνδυνου για τα µη-επενδυτικού βαθµού µέσα βασίζεται στις ακόλουθες δύο συνθήκες: - Υποβάθµιση(εις) στην αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας του εκδότη / αντισυµβαλλοµένου στις ηµεροµηνίες αναφοράς σε σύγκριση µε την αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας κατά την ηµεροµηνία της αρχικής αναγνώρισης. - Αύξηση της πιθανότητας αθέτησης εντός δωδεκαµήνου του εκδότη / αντισυµβαλλοµένου την περίοδο αναφοράς σε σχέση µε την αντίστοιχη πιθανότητα κατά την αρχική αναγνώριση. Επιπρόσθετα, ο Όµιλος παρακολουθεί τη µεταβολή στο πιστωτικό περιθώριο σε σχέση µε την ηµεροµηνία αρχικής αναγνώρισης. Μία µεταβολή στο πιστωτικό περιθώριο κατά την ηµεροµηνία αναφοράς πάνω από ένα όριο σε σύγκριση µε το πιστωτικό περιθώριο που ίσχυε κατά την ηµεροµηνία της αρχικής αναγνώρισης αποτελεί έναυσµα για την αναθεώρηση του σταδίου κατάταξης του µέσου. δ) Υπολογισµός αναµενόµενης ζηµιάς πιστωτικού κινδύνου Η αναµενόµενη ζηµιά λόγω πιστωτικού κινδύνου είναι ίση µε την παρούσα αξία της διαφοράς ανάµεσα: α. στις συµβατικές ροές και β. στις ροές που ο Όµιλος εκτιµά ότι θα λάβει. Για τον υπολογισµό της παρούσας αξίας χρησιµοποιείται ως προεξοφλητικό επιτόκιο το αρχικό πραγµατικό επιτόκιο. Ειδικά για τα αποµειωµένα κατά την αρχική αναγνώριση χρηµατοοικονοµικά µέσα, χρησιµοποιείται το προσαρµοσµένο, λόγω αποµείωσης, πραγµατικό επιτόκιο. Για τον υπολογισµό της αναµενόµενης πιστωτικής ζηµιάς, χρησιµοποιούνται οι ακόλουθες µεταβλητές: 1 40 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 • Πιθανότητα Αθέτησης(PD): οι πιθανότητες αθέτησης εντός των επόµενων δώδεκα µηνών χρησιµοποιούνται για τον υπολογισµό της αναµενόµενης πιστωτικής ζηµιάς για 12 µήνες, ενώ οι πιθανότητες αθέτησης καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωή του µέσου χρησιµοποιούνται για τον υπολογισµό των αναµενόµενων ζηµιών πιστωτικού κινδύνου για τη συνολική διάρκεια της ζωής του. • Άνοιγµα σε Αθέτηση (EAD): Στην περίπτωση των χρεογράφων, ο Όµιλος εκτιµά το µελλοντικό αναπόσβεστο κόστος για να υπολογίσει το EAD. Συγκεκριµένα, για κάθε χρονική περίοδο, το EAD αντιστοιχεί στη µέγιστη ζηµιά που θα προκύψει από ενδεχόµενη αθέτηση υποχρεώσεων εκ µέρους του εκδότη/αντισυµβαλλοµένου. • Εκτιµώµενη Αναµενόµενη Ζηµιά κατά τη στιγµή της αθέτησης (LGD ) είναι το ποσοστό της συνολικής εκθέσεως το οποίο ο Όµιλος εκτιµά ότι δεν είναι πιθανό να ανακτήσει κατά τη στιγµή της αθέτησης. Ο Όµιλος διακρίνει τους κρατικούς από τους µη κρατικούς εκδότες/αντισυµβαλλοµένους ως προς την εκτίµηση του LGD. Στην περίπτωση που ο Όµιλος έχει επιπρόσθετα δανειακή έκθεση στον εκδότη /αντισυµβαλλόµενο του χρεογράφου, το εκτιµώµενο LGD εναρµονίζεται µε την αντίστοιχη εκτίµηση για το δανειακό χαρτοφυλάκιο (λαµβάνοντας υπόψη οποιεσδήποτε δυνητικές εξασφαλίσεις που είναι πιθανό να έχει το δανειακό χαρτοφυλάκιο έναντι των εν γένει µη εξασφαλισµένων χρεογράφων). ε) Παρουσίαση αναµενόµενης ζηµιάς πιστωτικού κινδύνου στις οικονοµικές καταστάσεις Στον Ισολογισµό τα ποσά των συσσωρευµένων αναµενόµενων ζηµιών πιστωτικού κινδύνου παρουσιάζονται ως εξής: − Χρηµατοοικονοµικά στοιχεία του ενεργητικού αποτιµώµενα στο αναπόσβεστο κόστος: τα ποσά των συσσωρευµένων αναµενόµενων ζηµιών πιστωτικού κινδύνου παρουσιάζονται αφαιρετικά της λογιστικής αξίας των µέσων προ αποµείωσης. − Χρηµατοοικονοµικά στοιχεία ενεργητικού αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση: Για τα εν λόγω µέσα δεν αναγνωρίζεται λογαριασµός συσσωρευµένων αποµειώσεων στον Ισολογισµό, ωστόσο το ύψος του γνωστοποιείται στις σηµειώσεις των οικονοµικών καταστάσεων. Το ποσό των αναµενόµενων ζηµιών πιστωτικού κινδύνου της χρήσης αναγνωρίζεται στα αποτελέσµατα, στο λογαριασµό «Ζηµιές αποµείωσης και προβλέψεις για την κάλυψη του πιστωτικού κινδύνου». Στον ίδιο λογαριασµό αναγνωρίζονται, επίσης, οι ευνοϊκές µεταβολές στις αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου ενός αποµειωµένου κατά την αρχική αναγνώριση στοιχείου του ενεργητικού (POCI) στην περίπτωση που αυτές είναι µικρότερες από το ποσό των αναµενόµενων ζηµιών πιστωτικού κινδύνου που είχαν συµπεριληφθεί στις εκτιµώµενες ταµειακές ροές κατά την αρχική αναγνώριση του µέσου. 1.2.15 Αποµείωση συµµετοχών και µη χρηµατοοικονοµικών στοιχείων του ενεργητικού Ό Όµιλος, σε κάθε ηµεροµηνία σύνταξης των οικονοµικών καταστάσεων, εξετάζει για σκοπούς αποµείωσης τις συµµετοχές του σε συγγενείς εταιρίες και κοινοπραξίες και τα µη χρηµατοοικονοµικά στοιχεία του ενεργητικού και ειδικότερα, τα στοιχεία ενεργητικού µε δικαίωµα χρήσης, την υπεραξία και τα λοιπά άυλα πάγια στοιχεία και, κατ’ ελάχιστο ετησίως, τα ιδιοχρησιµοποιούµενα πάγια στοιχεία και τις επενδύσεις σε ακίνητα. Κατά την εκτίµηση για το αν υπάρχουν ενδείξεις αποµείωσης των ανωτέρω στοιχείων λαµβάνονται υπόψη τόσο εσωτερικές όσο και εξωτερικές πηγές πληροφόρησης, εκ των οποίων ενδεικτικά αναφέρονται οι εξής: - Η σηµαντική µείωση της αγοραίας αξίας του στοιχείου, πέραν εκείνης που θα αναµένονταν ως αποτέλεσµα του χρόνου που έχει παρέλθει ή της κανονικής χρήσης του. - Σηµαντικές µεταβολές στο τεχνολογικό, οικονοµικό ή νοµικό περιβάλλον στο οποίο η εταιρία δραστηριοποιείται ή το στοιχείο του ενεργητικού είναι ενταγµένο και οι οποίες έχουν ή αναµένεται να έχουν αρνητική επίδραση κατά την τρέχουσα χρήση ή στο εγγύς µέλλον. - Σηµαντική δυσµενής µεταβολή των συναλλαγµατικών ισοτιµιών. - Σηµαντική αύξηση των επιτοκίων της αγοράς ή των ποσοστών απόδοσης επενδύσεων οι οποίες είναι πιθανό να επηρεάσουν το προεξοφλητικό επιτόκιο που χρησιµοποιείται για τον υπολογισµό της αξίας του στοιχείου λόγω χρήσης. - Η λογιστική αξία των καθαρών περιουσιακών στοιχείων της εταιρίας είναι µεγαλύτερη από τη χρηµατιστηριακή κεφαλαιοποίησή της. - Η ύπαρξη εσωτερικής πληροφόρησης για απαξίωση ή φυσική ζηµιά του στοιχείου. Ειδικότερα για τα στοιχεία ενεργητικού µε δικαίωµα χρήσης ενδείξεις για αποµείωση αποτελούν: - Η ύπαρξη µισθωµένων ακινήτων που ούτε ιδιοχρησιµοποιούνται ούτε υπεκµισθώνονται από τον Όµιλο. 1 41 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 - Το γεγονός ότι η παρούσα αξία των µισθωµάτων που εισπράττονται σε περίπτωση υπεκµίσθωσης είναι χαµηλότερη από την αξία των µισθωµάτων που καταβάλλονται στο πλαίσιο της µίσθωσης. Ζηµιά αποµείωσης αναγνωρίζεται στα αποτελέσµατα χρήσης όταν η ανακτήσιµη αξία υπολείπεται της λογιστικής. Ως ανακτήσιµη ορίζεται η υψηλότερη αξία ανάµεσα στην εύλογη αξία µείον τα έξοδα πώλησης και στην αξία λόγω χρήσης. Η εύλογη αξία µείον τα έξοδα πώλησης αποτελεί το ποσό που θα εισέπραττε ο Όµιλος κατά την πώληση του στοιχείου (µείον τα έξοδα πώλησης), σε µία συνηθισµένη συναλλαγή ανάµεσα σε συµµετέχοντες της αγοράς. Η αξία λόγω χρήσης είναι η παρούσα αξία των µελλοντικών ταµειακών ροών που αναµένεται να αντληθούν από το στοιχείο ή από τη µονάδα δηµιουργίας ταµειακών ροών, από τη χρήση τους και όχι από τη ρευστοποίησή τους. Ειδικά κατά την αποτίµηση της αξίας των ιδιοχρησιµοποιούµενων παγίων, στον υπολογισμό του ανακτήσιμου ποσού ενσωματώνονται και όλες οι επενεχθείσες βελτιώσεις που το καθιστούν απολύτως κατάλληλο για χρήση του από τον Όµιλο. Κατά τον τρόπο αυτό, λαμβάνεται υπόψη η ικανότητα των συμμετεχόντων της αγοράς να δημιουργήσουν οικονομικά οφέλη από τη μέγιστη και καλύτερη χρήση του παγίου ή από την πώλησή του σε άλλους συμμετέχοντες της αγοράς, οι οποίοι θα κάνουν χρήση του στοιχείου αυτού κατά τον μέγιστο και καλύτερο τρόπο. 1.2.16 Φόρος εισοδήµατος Ο φόρος εισοδήµατος αποτελείται από τον τρέχοντα και τον αναβαλλόµενο φόρο. Ο τρέχων φόρος της χρήσης περιλαµβάνει τον αναµενόµενο να πληρωθεί φόρο επί του φορολογητέου εισοδήµατος της κλειόµενης χρήσης, βάσει των φορολογικών συντελεστών που ισχύουν κατά την ηµεροµηνία σύνταξης των οικονοµικών καταστάσεων. Αναβαλλόµενος φόρος είναι ο φόρος που θα πληρωθεί ή θα ανακτηθεί στο µέλλον και υπολογίζεται επί των προσωρινών διαφορών µεταξύ της φορολογικής βάσης των απαιτήσεων και των υποχρεώσεων και της αντίστοιχης λογιστικής τους αξίας. Οι αναβαλλόµενες φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις υπολογίζονται µε τους φορολογικούς συντελεστές που αναµένεται να ισχύουν στην περίοδο κατά την οποία θα τακτοποιηθεί η απαίτηση ή η υποχρέωση, λαµβάνοντας υπόψη τους φορολογικούς συντελεστές (και νόµους) που έχουν θεσπιστεί µέχρι την ηµεροµηνία του ισολογισµού. Οι αναβαλλόµενες φορολογικές απαιτήσεις αναγνωρίζονται µόνο όταν πιθανολογούνται µελλοντικά φορολογητέα κέρδη, από τα οποία παρέχεται η δυνατότητα να εκπέσουν οι αντίστοιχες προσωρινές διαφορές. Επιπρόσθετα, αναβαλλόµενες φορολογικές απαιτήσεις δεν αναγνωρίζονται κατά την αρχική αναγνώριση στοιχείων του ενεργητικού ή των υποχρεώσεων τα οποία προκύπτουν από µία συναλλαγή η οποία δεν αποτελεί συνένωση επιχειρήσεων και κατά το χρόνο που λαµβάνει χώρα δεν επηρεάζεται ούτε το λογιστικό ούτε το φορολογητέο αποτέλεσµα. Επίσης, όσον αφορά στις προσωρινές διαφορές που ανακύπτουν από επενδύσεις σε συγγενείς και συµµετοχές σε κοινοπραξίες, αναβαλλόµενες φορολογικές απαιτήσεις αναγνωρίζονται µόνο όταν αναµένεται ότι οι προσωρινές διαφορές θα αναστραφούν στο ορατό µέλλον και θα υπάρξει φορολογητέο κέρδος έναντι του οποίου η προσωρινή διαφορά µπορεί να χρησιµοποιηθεί. Ο φόρος εισοδήµατος, τρέχων και αναβαλλόµενος, καταχωρείται στην Κατάσταση Αποτελεσµάτων, εκτός εάν αφορά σε στοιχεία που έχουν καταχωρηθεί απευθείας στην Καθαρή Θέση οπότε και ο φόρος που αναλογεί σε αυτά καταχωρείται απευθείας στην Καθαρή Θέση. 1.2.17 Στοιχεία ενεργητικού προς πώληση Μη κυκλοφορούντα στοιχεία ενεργητικού, ή οµάδα αυτών, των οποίων η αξία αναµένεται να ανακτηθεί µέσω πώλησης, µαζί µε τυχόν συνδεδεµένες µε αυτά υποχρεώσεις κατατάσσονται ως στοιχεία κατεχόµενα προς πώληση. Η ανωτέρω κατάταξη εφαρµόζεται εφόσον το στοιχείο ενεργητικού είναι άµεσα διαθέσιµο προς πώληση στην παρούσα κατάστασή του και η πώλησή του θεωρείται ιδιαίτερα πιθανή. Η πώληση θεωρείται πιθανή όταν έχει ληφθεί η απόφαση πώλησης του στοιχείου από τα αρµόδια διοικητικά όργανα, πραγµατοποιούνται οι ενέργειες για τον εντοπισµό του κατάλληλου αγοραστή, το περιουσιακό στοιχείο διατίθεται ενεργά στην αγορά σε τιµή που είναι λογική σε σχέση µε την τρέχουσα εύλογη αξία του και η πώληση αναµένεται να ολοκληρωθεί εντός ενός έτους. Μη κυκλοφορούντα στοιχεία ενεργητικού που αποκτώνται µε αποκλειστικό σκοπό τη µεταπώληση τους αναγνωρίζονται απευθείας ως στοιχεία κατεχόµενα προς πώληση εφόσον ικανοποιείται το κριτήριο της πώλησης µε χρονικό ορίζοντα ενός έτους και είναι εξαιρετικά πιθανό ότι και τα λοιπά κριτήρια θα ικανοποιηθούν µέσα σε σύντοµο χρονικό διάστηµα (συνήθως εντός τριών µηνών). 142 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Πριν από την κατάταξή τους ως στοιχεία κατεχόµενα προς πώληση, τα στοιχεία της κατηγορίας αυτής αποτιµώνται µε βάση τους κανόνες που επιβάλλονται από τα επιµέρους Λογιστικά Πρότυπα που τα αφορούν. Τα κατεχόµενα προς πώληση στοιχεία, τόσο κατά την αρχική τους αναγνώριση όσο και σε κάθε ηµεροµηνία σύνταξης των οικονοµικών καταστάσεων, αποτιµώνται στη χαµηλότερη τιµή µεταξύ της λογιστικής και της εύλογης αξίας, αφαιρουµένων τυχόν εξόδων που θα προκύψουν από την πώληση. Οποιαδήποτε ζηµιά προκύψει από τη σύγκριση καταχωρείται άµεσα στα αποτελέσµατα και δύναται να αναστραφεί στο µέλλον. Στην περίπτωση αυτή το κέρδος από τη µεταγενέστερη αύξηση της εύλογης αξίας µείον των εξόδων πώλησης δεν δύναται να υπερβεί τις συσσωρευµένες ζηµιές αποµείωσης που έχουν αναγνωριστεί. Εάν η ζηµιά αποµείωσης αφορά οµάδα στοιχείων κατεχόµενων προς πώληση, κατανέµεται στα επιµέρους στοιχεία της οµάδας, εκτός ορισµένων στοιχείων που εξαιρούνται από το πεδίο εφαρµογής του Δ.Π.Χ.Π. 5. Κατά τη διαδικασία κατανοµής των ζηµιών αποµείωσης, πρώτα εξαλείφεται τυχόν υπεραξία (Goodwill) που αντιστοιχεί στην οµάδα και τυχόν υπόλοιπο, που αποµένει, κατανέµεται αναλογικά στα υπόλοιπα στοιχεία. Για τα στοιχεία ενεργητικού που εντάσσονται στην κατηγορία αυτή δεν διενεργούνται αποσβέσεις. Κέρδη και ζηµιές από διαθέσεις στοιχείων αυτής της κατηγορίας αναγνωρίζονται στα αποτελέσµατα. Τα µη κυκλοφορούντα στοιχεία ενεργητικού, τα οποία ο Όµιλος αποφασίζει µεταγενέστερα είτε να ιδιοχρησιµοποιήσει είτε να εκµισθώσει, αναταξινοµούνται στις κατηγορίες των ιδιοχρησιµοποιούµενων ή επενδυτικών παγίων αντίστοιχα. Κατά την αναταξινόµησή τους, τα πάγια αυτά αποτιµώνται στη χαµηλότερη αξία ανάµεσα στην ανακτήσιµη αξία και στη λογιστική αξία, πριν την ταξινόµησή τους στα πάγια κατεχόµενα προς πώληση, προσαρµοσµένη µε τη σωρευτική απόσβεση ή αναπροσαρµογή της αξίας που θα είχαν αν δεν είχαν ταξινοµηθεί ως κατεχόµενα προς πώληση. Μη κυκλοφορούντα στοιχεία ενεργητικού που προορίζονται για πώληση αλλά δεν είναι άµεσα διαθέσιµα προς πώληση ή δεν αναµένεται να πωληθούν εντός ενός έτους παρουσιάζονται στη γραµµή Λοιπά Στοιχεία Ενεργητικού και αποτιµώνται στη χαµηλότερη αξία µεταξύ του κόστους κτήσης (ή της λογιστικής τους αξίας) και της καθαρής ρευστοποιήσιµης αξίας τους σύµφωνα µε το Δ.Λ.Π. 2. Ως καθαρή ρευστοποιήσιµη αξία θεωρείται η εκτιµώµενη τιµή πώλησης αφαιρουµένων τυχών εξόδων που θα προκύψουν από την πώληση. 1.2.18 Προγράµµατα καθορισμένων συνεισφορών και καθορισμένων παροχών στο προσωπικό Στον Όµιλο λειτουργούν προγράµµατα καθορισµένων συνεισφορών καθώς και προγράµµατα καθορισµένων παροχών. Στα προγράµµατα καθορισµένων συνεισφορών ο Όµιλος καταβάλλει ένα καθορισµένο, κατά περίπτωση, ποσό εισφοράς σε έναν ανεξάρτητο φορέα. Ο Όµιλος δεν έχει περαιτέρω υποχρέωση, νοµική ή τεκµαρτή, να καταβάλλει επιπλέον εισφορές, σε περίπτωση που ο φορέας αυτός δεν έχει τα απαραίτητα περιουσιακά στοιχεία για την κάλυψη των παροχών, που σχετίζονται µε την υπηρεσία του προσωπικού στο τρέχον ή σε παρελθόντα έτη. Οι εισφορές αναγνωρίζονται στις δαπάνες προσωπικού εφαρµόζοντας την αρχή των δεδουλευµένων. Τυχόν προπληρωµένες εισφορές αναγνωρίζονται ως απαίτηση εφόσον συνοδεύονται είτε µε επιστροφή µετρητών είτε µε µείωση µελλοντικών εισφορών. Στα προγράµµατα καθορισµένων παροχών η παροχή αποτελεί συνάρτηση των ετών υπηρεσίας και του µισθού και υπάρχει εγγύηση καλύψεώς της από την εταιρία του Οµίλου. Η υποχρέωση καθορισµένων παροχών προσδιορίζεται, για κάθε πρόγραµµα διακριτά, βάσει αναλογιστικής µελέτης που εκπονείται από ανεξάρτητη αναλογιστική εταιρία, χρησιµοποιώντας τη µέθοδο της προβλεπόµενης µονάδας υποχρέωσης (projected unit credit method). Η καθαρή υποχρέωση που αναγνωρίζεται στις ενοποιηµένες οικονοµικές καταστάσεις είναι η παρούσα αξία της υποχρέωσης καθορισµένων παροχών (δηλαδή των αναµενόµενων µελλοντικών πληρωµών που θα απαιτηθούν για το διακανονισµό της υποχρέωσης που απορρέει από τις υπηρεσίες της τρέχουσας και των προηγούµενων περιόδων) µείον την εύλογη αξία των περιουσιακών στοιχείων του προγράµµατος. Το ποσό που προκύπτει µε την ως άνω σύγκριση µπορεί να είναι αρνητικό, δηλαδή απαίτηση. Το ποσό της απαίτησης που αναγνωρίζεται στις οικονοµικές καταστάσεις δεν δύναται να υπερβαίνει την παρούσα αξία των οικονοµικών ωφελειών οι οποίες είναι διαθέσιµες µε τη µορφή επιστροφής χρηµάτων από το πρόγραµµα ή µε τη µορφή µείωσης των µελλοντικών εισφορών σε αυτό. Για τον υπολογισµό της παρούσας αξίας της υποχρέωσης χρησιµοποιείται η απόδοση εταιρικού οµολόγου υψηλής πιστωτικής διαβάθµισης µε διάρκεια αντίστοιχη της υποχρέωσης ή η απόδοση κρατικού οµολόγου, σε περίπτωση που δεν υπάρχει αγορά εταιρικών οµολόγων µε βάθος.Ο τόκος επί της καθαρής υποχρέωσης (απαίτησης) καθορισµένων παροχών, ο οποίος αναγνωρίζεται 143 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 στην Κατάσταση Αποτελεσµάτων, προσδιορίζεται από τον πολλαπλασιασµό της εν λόγω καθαρής υποχρέωσης (απαίτησης) µε το επιτόκιο που χρησιµοποιείται για τον υπολογισµό της παρούσας αξίας της υποχρέωσης καθορισµένων παροχών, όπως το επιτόκιο αυτό προσδιορίζεται στην αρχή της χρήσης και αφού ληφθούν υπόψη οι όποιες µεταβολές στην καθαρή υποχρέωση (απαίτηση). Επίσης, στην Κατάσταση Αποτελεσµάτων αναγνωρίζεται το κόστος υπηρεσίας το οποίο αποτελείται από: • το τρέχον κόστος υπηρεσίας, το οποίο είναι η αύξηση στην παρούσα αξία της υποχρέωσης καθορισµένων παροχών που προέρχεται από την απασχόληση εργαζοµένου κατά την τρέχουσα περίοδο, • το κόστος υπηρεσίας παρελθόντων ετών, το οποίο είναι η µεταβολή στην παρούσα αξία της υποχρέωσης καθορισµένων παροχών που προέρχεται από υπηρεσία του εργαζοµένου σε προηγούµενη περίοδο και η οποία µεταβολή είναι αποτέλεσµα της εισαγωγής νέων ή της µεταβολής υφιστάµενων µακροπρόθεσµων παροχών στους εργαζοµένους ή µίας περικοπής δηλαδή µίας σηµαντικής µείωσης του αριθµού των εργαζοµένων που συµµετέχουν στο πρόγραµµα και • τα κέρδη και τις ζηµιές σε περίπτωση διακανονισµού. Του καθορισµού του κόστους υπηρεσίας παρελθόντων ετών καθώς και των κερδών ή των ζηµιών διακανονισµού προηγείται ο επανυπολογισµός της καθαρής υποχρέωσης (απαίτησης) καθορισµένων παροχών χρησιµοποιώντας την τρέχουσα εύλογη αξία των περιουσιακών στοιχείων του προγράµµατος και τις τρέχουσες αναλογιστικές εκτιµήσεις, αντικατοπτρίζοντας τις παροχές του προγράµµατος πριν την τροποποίηση, την περικοπή ή τον διακανονισµό. Το κόστος από την υπηρεσία παρελθόντων ετών, ειδικότερα, αναγνωρίζεται άµεσα στα αποτελέσµατα χρήσης, κατά την προγενέστερη από τις δύο ηµεροµηνίες: • τη χρονική περίοδο που το πρόγραµµα αναθεωρείται ή περικόπτεται και • όταν αναγνωρίζονται οι σχετικές προβλέψεις ενός προγράµµατος αναδιάρθρωσης (βάσει του Δ.Λ.Π. 37) ή όταν αναγνωρίζονται οι παροχές εξόδου από την υπηρεσία. Αντίστοιχα, η αναγνώριση του κέρδους ή της ζηµιάς σε περίπτωση διακανονισµού πραγµατοποιείται κατά την ηµεροµηνία που πραγµατοποιείται ο διακανονισµός. Οι επανεκτιµήσεις της καθαρής υποχρέωσης (απαίτησης), οι οποίες αποτελούνται από: • τα αναλογιστικά κέρδη ή ζηµιές, • την απόδοση των περιουσιακών στοιχείων του προγράµµατος, µετά την αφαίρεση των ποσών που συµπεριλαµβάνονται στον καθαρό τόκο της καθαρής υποχρέωσης (απαίτησης) καθορισµένων παροχών και • τις µεταβολές από την επίδραση του περιορισµού στην αναγνώριση της καθαρής απαίτησης, µετά την αφαίρεση των ποσών που συµπεριλαµβάνονται στο καθαρό τόκο από την υποχρέωση (απαίτηση) των καθορισµένων παροχκαταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση και δεν αναταξινοµούνται σε µεταγενέστερη περίοδο στην Κατάσταση Αποτελεσµάτων. Τέλος, στις περιπτώσεις που ο Όµιλος αποφασίζει τον τερµατισµό της απασχόλησης εργαζοµένων πριν την ηµεροµηνία της συνταξιοδότησης ή όταν ο εργαζόµενος αποδέχεται την προσφορά του Οµίλου να διακόψει την απασχόλησή του πριν τη συνταξιοδότηση, η υποχρέωση και το σχετικό έξοδο των παροχών εξόδου από την υπηρεσία αναγνωρίζονται την προγενέστερη από τις ακόλουθες ηµεροµηνίες: α. όταν ο Όµιλος δεν µπορεί να αποσύρει πλέον την προσφορά αυτών των παροχών και β. όταν ο Όµιλος αναγνωρίζει έξοδα αναδιάρθρωσης τα οποία περιλαµβάνουν την καταβολή παροχών εξόδου από την υπηρεσία. 1.2.19 Χορήγηση δικαιωµάτων προαίρεσης, επί µετοχών της Τράπεζας, στο προσωπικό του Οµίλου Η χορήγηση στο προσωπικό δικαιωµάτων προαίρεσης επί µετοχών της Τράπεζας, ο ακριβής αριθµός τους, η τιµή και ο χρόνος ενασκήσεως τους αποφασίζονται κατά περίπτωση από το Διοικητικό Συµβούλιο εντός των πλαισίων που έχει εγκρίνει η Γενική Συνέλευση και αφού ληφθεί υπόψη το ισχύον νοµοθετικό πλαίσιο. Η εύλογη αξία τους, που προσδιορίζεται κατά την ηµεροµηνία διάθεσης, αναγνωρίζεται ως αµοιβή (έξοδο) προσωπικού µε αντίστοιχη αύξηση αποθεµατικού της καθαρής θέσης, κατά την περίοδο που οι σχετικές υπηρεσίες παρέχονται από το προσωπικό. Στην περίπτωση που δεν υφίστανται προϋποθέσεις κατοχύρωσης, θεωρείται πως η σχετική υπηρεσία έχει παρασχεθεί. Αντιθέτως, στην περίπτωση που υφίστανται προϋποθέσεις κατοχύρωσης που σχετίζονται με την παροχή υπηρεσίας το έξοδο αναγνωρίζεται καθώς οι σχετικές υπηρεσίες παρέχονται. Το ποσό που καταβάλλεται από τους κατόχους των δικαιωµάτων κατά την εξάσκησή τους αυξάνει το µετοχικό κεφάλαιο και το σχηµατισθέν αποθεµατικό από τα εξασκηθέντα δικαιώµατα µεταφέρεται 144 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 στο λογαριασµό «Διαφορά από έκδοση µετοχών υπέρ το άρτιο». Το σχηματισθέν αποθεματικό από τα μη εξασκηθέντα δικαιώματα μεταφέρεται στο λογαριασμό «Αποτελέσματα εις νέον». 1.2.20 Προβλέψεις και ενδεχόµενες υποχρεώσεις Προβλέψεις αναγνωρίζονται όταν υπάρχει παρούσα νοµική ή τεκµαιρόµενη υποχρέωση, που έχει προκληθεί από γεγονότα που έχουν ήδη συµβεί και είναι βέβαιο ότι η τακτοποίησή της θα δηµιουργήσει µία εκροή, το ύψος της οποίας µπορεί να εκτιµηθεί αξιόπιστα. Προβλέψεις, επίσης, αναγνωρίζονται σε περιπτώσεις προγραµµάτων αναδιάρθρωσης µε τα οποία η διοίκηση επιχειρεί είτε να αλλάξει το αντικείµενο µίας επιχειρηµατικής δραστηριότητας είτε τον τρόπο µε τον οποίο διεξάγεται η επιχειρηµατική δραστηριότητα (π.χ. κλείσιµο επιχειρηµατικών εγκαταστάσεων). Η αναγνώριση της πρόβλεψης συνοδεύεται από σχετικό, εγκεκριµένο από τη διοίκηση, πρόγραµµα, καθώς και από κατάλληλες ενέργειες γνωστοποίησής του. Μία πρόβλεψη αναδιάρθρωσης περιλαµβάνει µόνο τις άµεσες δαπάνες που προκύπτουν από την αναδιάρθρωση, οι οποίες αναγκαστικά προέρχονται από την αναδιάρθρωση και δεν συνδέονται µε τις συνεχιζόµενες δραστηριότητες του Οµίλου, Το ποσό που αναγνωρίζεται ως πρόβλεψη είναι ίσο µε την καλύτερη δυνατή εκτίµηση της δαπάνης που απαιτείται για να διακανονιστεί η παρούσα δέσµευση κατά την ηµεροµηνία σύνταξης των οικονοµικών καταστάσεων. Στην περίπτωση που η επίδραση της διαχρονικής αξίας του χρήµατος είναι ουσιώδης, το ποσό της πρόβλεψης ισούται µε την παρούσα αξία της δαπάνης που αναµένεται να απαιτηθεί για το διακανονισµό της υποχρέωσης. Οι σχηµατισθείσες ήδη προβλέψεις συµψηφίζονται µε τα ποσά που καταβάλλονται για το διακανονισµό των συγκεκριµένων υποχρεώσεων. Το ποσό της σχηµατισµένης προβλέψεως επανεκτιµάται σε κάθε ηµεροµηνία σύνταξης των οικονοµικών καταστάσεων. Στην περίπτωση που πάψει να θεωρείται πιθανή η εκροή πόρων, η πρόβλεψη αναστρέφεται. Προβλέψεις για µελλοντικές λειτουργικές ζηµιές δεν αναγνωρίζονται. Μελλοντικά γεγονότα, τα οποία µπορεί να επηρεάσουν το ποσό που θα απαιτηθεί για την τακτοποίηση της υποχρέωσης για την οποία έχει σχηµατισθεί πρόβλεψη, λαµβάνονται υπόψη µόνο όταν υπάρχουν επαρκείς αντικειµενικές ενδείξεις ότι θα επισυµβούν. Αποζηµιώσεις που τυχόν λαµβάνονται από τρίτους και αφορούν µέρος ή όλο το ποσό της εκτιµώµενης εκροής αναγνωρίζονται σαν στοιχείο του ενεργητικού, µόνο όταν είναι βέβαια η είσπραξή τους. Το ποσό της αναγνωριζόµενης αποζηµίωσης δεν δύναται να υπερβαίνει το ποσό της προβλέψεως. Στην Κατάσταση Αποτελεσµάτων, το έξοδο που αφορά την πρόβλεψη εµφανίζεται συµψηφισµένο µε το ποσό που αναγνωρίζεται ως αποζηµίωση. Ο Όµιλος δεν αναγνωρίζει στον Ισολογισµό ενδεχόµενες υποχρεώσεις, οι οποίες συνιστούν: • πιθανές δεσµεύσεις που προκύπτουν από γεγονότα του παρελθόντος και των οποίων η ύπαρξη θα επιβεβαιωθεί µόνο από την πραγµατοποίηση ή µη ενός ή περισσότερων αβέβαιων µελλοντικών γεγονότων, που δεν εµπίπτουν ολοκληρωτικά στον έλεγχο του Οµίλου, ή • παρούσες δεσµεύσεις που ανακύπτουν από γεγονότα του παρελθόντος και που δεν αναγνωρίζονται διότι: - δεν είναι πιθανό ότι µία εκροή πόρων που ενσωµατώνει οικονοµικά οφέλη θα απαιτηθεί για να διακανονισθεί η υποχρέωση, ή - το ποσό της δεσµεύσεως δεν µπορεί να αποτιµηθεί µε επαρκή αξιοπιστία. Ο Όµιλος περιλαµβάνει στις οικονοµικές καταστάσεις γνωστοποιήσεις για τις ενδεχόµενες υποχρεώσεις, λαµβάνοντας υπόψη τη σηµαντικότητά τους. 1.2.21 Συµφωνίες πώλησης και επαναγοράς χρεογράφων και δανεισµός τίτλων Ο Όµιλος προβαίνει σε αγορές χρεογράφων βάσει συµφωνιών επαναπώλησής των σε συγκεκριµένη ηµεροµηνία στο µέλλον και σε συγκεκριµένη τιµή (reverse repos). Τα χρεόγραφα που αγοράζονται µε σκοπό να επαναπωληθούν στο µέλλον δεν αναγνωρίζονται στον Ισολογισµό. Τα ποσά που πληρώνονται, συµπεριλαµβανοµένου του δεδουλευµένου τόκου, καταχωρούνται ως δάνεια και απαιτήσεις σε τράπεζες ή πελάτες ανάλογα. Η διαφορά µεταξύ της τιµής αγοράς και της τιµής επαναπώλησης αναγνωρίζεται ως τόκος έσοδο µε τη µέθοδο του πραγµατικού επιτοκίου. Οµοίως για τα χρεόγραφα που πωλούνται βάσει συµφωνιών επαναγοράς (repos) σηµειώνεται ότι δεν διακόπτεται η αναγνώρισή 1 45 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 τους από τον ενοποιηµένο Ισολογισµό αλλά εξακολουθούν να αποτιµώνται σύµφωνα µε τις αρχές αποτίµησης της κατηγορίας στην οποία έχουν ενταχθεί. Οι εισπράξεις από την πώληση των χρεογράφων αυτών εµφανίζονται σαν υποχρεώσεις προς πελάτες ή τράπεζες ανάλογα. Η διαφορά µεταξύ της αξίας πώλησης και της τιµής επαναγοράς αναγνωρίζεται ως τόκος έξοδο µε τη µέθοδο του πραγµατικού επιτοκίου. Χρεόγραφα τα οποία ο Όµιλος δανείζεται δεν αναγνωρίζονται στον ενοποιηµένο Ισολογισµό, εκτός και αν αυτά πωληθούν σε τρίτους, οπότε το τίµηµα της πώλησης αναγνωρίζεται ως υποχρέωση παράδοσης των τίτλων, η οποία αποτιµάται στην εύλογη αξία. 1.2.22 Τιτλοποιήσεις Ο Όµιλος προβαίνει σε τιτλοποίηση χρηµατοοικονοµικών στοιχείων ενεργητικού, µεταβιβάζοντας τα εν λόγω στοιχεία σε εταιρίες ειδικού σκοπού, οι οποίες µε τη σειρά τους εκδίδουν οµολογίες. Σε κάθε συναλλαγή τιτλοποιήσεως χρηµατοοικονοµικών στοιχείων ενεργητικού, εξετάζεται η ύπαρξη ελέγχου στην εταιρία ειδικού σκοπού, µε βάση τα κριτήρια που αναφέρονται στη σηµείωση 1.2.1, προκειµένου να καθοριστεί η ανάγκη ενοποίησης των οικονοµικών της καταστάσεων. Επιπρόσθετα και µε βάση τους συµβατικούς όρους και την οικονοµική ουσία των συναλλαγών, εξετάζεται το αν Όµιλος θα προβεί σε διακοπή αναγνώρισης των στοιχείων που τιτλοποιούνται, σύµφωνα µε τα όσα αναφέρονται στη σηµείωση 1.2.5. 1.2.23 Καθαρή Θέση Αρχές διάκρισης χρέους και καθαρής θέσης Τα χρηµατοοικονοµικά µέσα που εκδίδονται από εταιρίες του Οµίλου για την άντληση κεφαλαίων κατατάσσονται ως στοιχεία της καθαρής θέσης εφόσον, βάσει της ουσίας της συµβάσεως, ο Όµιλος δεν αναλαµβάνει συµβατική υποχρέωση για καταβολή µετρητών ή άλλου χρηµατοοικονοµικού στοιχείου ενεργητικού ή για ανταλλαγή χρηµατοοικονοµικών στοιχείων µε όρους πιθανά δυσµενείς για αυτόν. Στην περίπτωση που, έναντι των αντληθέντων κεφαλαίων, οι εταιρίες του Οµίλου υποχρεούνται να εκδώσουν µετοχές, ο αριθµός των µετοχών πρέπει να είναι σταθερός και να προσδιορίζεται µε την αρχική σύµβαση προκειµένου η υποχρέωση έκδοσης µετοχών να καταχωρηθεί ως στοιχείο της καθαρής θέσης. Στο πλαίσιο της ανωτέρω αξιολόγησης, οι υβριδικοί τίτλοι που έχουν εκδοθεί από τη θυγατρική εταιρία Alpha Group Jersey Ltd έχουν ταξινοµηθεί ως στοιχείο της καθαρής θέσης του Οµίλου. Έξοδα αύξησης µετοχικού κεφαλαίου Άµεσα έξοδα για την έκδοση µετοχών εµφανίζονται, µετά την αφαίρεση του σχετικού φόρου εισοδήµατος, σε µείωση του αποτελέσµατος εις νέον. Διαφορά από έκδοση µετοχών υπέρ το άρτιο Στο λογαριασµό αυτό καταχωρείται η διαφορά µεταξύ της ονοµαστικής αξίας των µετοχών που εκδίδονται και της τιµής διαθέσεώς τους σε περίπτωση αύξησης µετοχικού κεφαλαίου. Επίσης, στις περιπτώσεις εξαγοράς επιχειρήσεων από εταιρίες του Οµίλου µε έκδοση µετοχών, οι οποίες δίδονται ως αντάλλαγµα, η διαφορά µεταξύ της ονοµαστικής αξίας των µετοχών που εκδίδονται και της χρηµατιστηριακής τους τιµής καταχωρείται στο λογαριασµό «Διαφορά από έκδοση µετοχών υπέρ το άρτιο». Ίδιες µετοχές Το κόστος κτήσης ιδίων µετοχών εµφανίζεται αφαιρετικά των ιδίων κεφαλαίων. Κάθε κέρδος ή ζηµιά από την πώληση ιδίων µετοχών, καθαρό από άµεσα για τη συναλλαγή έξοδα και φόρους, αναγνωρίζεται απευθείας στο λογαριασµό «Αποτέλεσµα εις νέον». Μερίσµατα Τα πληρωτέα µερίσµατα µειώνουν το λογαριασµό «Αποτελέσµατα εις νέον» και εγγράφονται ως υποχρέωση κατά το χρόνο εγκρίσεως από τη Γενική Συνέλευση των µετόχων. 1 46 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 1.2.24 Τόκοι έσοδα και έξοδα Έσοδα και έξοδα τόκων αναγνωρίζονται στα αποτελέσµατα για όλα τα τοκοφόρα χρηµατοοικονοµικά στοιχεία ενεργητικού και υποχρεώσεων. Η αναγνώρισή τους γίνεται µε βάση την αρχή των δεδουλευµένων και ο προσδιορισµός τους µε τη µέθοδο του πραγµατικού επιτοκίου, εκτός από τα παράγωγα χρηµατοοικονοµικά στοιχεία όπως αναλυτικά αναφέρεται στην σηµείωση 1.2.6. Ειδικά για τα αποµειωµένα κατά την αρχική αναγνώριση χρηµατοοικονοµικά µέσα, ο τόκος υπολογίζεται µε το προσαρµοσµένο λόγω αποµείωσης πραγµατικό επιτόκιο. Πραγµατικό είναι το επιτόκιο που προεξοφλεί µε ακρίβεια τις µελλοντικές ταµειακές καταβολές ή εισπράξεις για την αναµενόµενη διάρκεια ζωής του χρηµατοοικονοµικού στοιχείου του ενεργητικού ή των υποχρεώσεων στην προ αποµείωσης λογιστική αξία ενός χρηµατοοικονοµικού στοιχείου του ενεργητικού ή στο αναπόσβεστο κόστος ενός χρηµατοοικονοµικού στοιχείου των υποχρεώσεων. Κατά τον υπολογισµό του πραγµατικού επιτοκίου, ο Όµιλος εκτιµά τις ταµειακές ροές λαµβάνοντας υπόψη όλους τους συµβατικούς όρους που διέπουν το χρηµατοοικονοµικό µέσο αλλά δεν λαµβάνει υπόψη τις αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου. Στον υπολογισµό περιλαµβάνονται όλα τα έσοδα και τα έξοδα που αποτελούν αναπόσπαστο µέρος του πραγµατικού επιτοκίου. Ειδικότερα σε ότι αφορά στα χρηµατοοικονοµικά στοιχεία του ενεργητικού ισχύουν τα ακόλουθα: - Σε εκείνα τα µέσα που για σκοπούς προσδιορισµού των αναµενόµενων ζηµιών πιστωτικού κινδύνου έχουν ταξινοµηθεί στα Στάδια (Stages) 1 και 2, ο τόκος έσοδο υπολογίζεται εφαρµόζοντας το πραγµατικό επιτόκιο επί της λογιστικής αξίας προ αποµείωσης. - Σε εκείνα τα µέσα που για σκοπούς προσδιορισµού των αναµενόµενων ζηµιών πιστωτικού κινδύνου έχουν ταξινοµηθεί στο Στάδιο (Stage) 3, ο τόκος έσοδο υπολογίζεται εφαρµόζοντας το πραγµατικό επιτόκιο επί της λογιστικής αξίας µετά την αποµείωση. - Σε εκείνα τα µέσα που αγοράστηκαν ή δηµιουργήθηκαν όντας αποµειωµένα (POCI), ο τόκος υπολογίζεται εφαρµόζοντας το προσαρµοσµένο λόγω αποµείωσης πραγµατικό επιτόκιο επί της λογιστικής αξίας µετά την αποµείωση. Στις περιπτώσεις αρνητικών επιτοκίων τα αποτελέσµατα από τόκους εµφανίζονται στα έσοδα από τοκους για τα τοκοφόρα στοιχεία των υποχρεώσεων και στα έξοδα από τόκους για τα τοκοφόρα στοιχεία του ενεργητικού. Τόκοι έξοδα δανεισµού, που σχετίζεται άµεσα µε στοιχεία ενεργητικού για τα οποία απαιτείται σηµαντικός χρόνος µέχρις ότου τεθούν σε παραγωγική λειτουργία ή είναι διαθέσιµα να πωληθούν, κεφαλαιοποιούνται ως µέρος του κόστους κτήσης των στοιχείων ενεργητικού. Η κεφαλαιοποίηση παύει όταν οι διαδικασίες προετοιµασίας των στοιχείων ενεργητικού για τη χρήση την οποία προορίζονται ουσιαστικά ολοκληρωθούν. 1.2.25 Αµοιβές και έσοδα από προµήθειες Οι αµοιβές και τα έσοδα από προµήθειες από τις συµβάσεις µε πελάτες αναγνωρίζονται µε βάση τα ποσά που περιγράφονται στη σύµβαση όταν ο Όµιλος εκπληρώνει την υποχρέωση απόδοσης παρέχοντας την υπηρεσία στον πελάτη. Με εξαίρεση κάποιες αµοιβές διαχείρισης χαρτοφυλακίων που υπολογίζονται βάσει του ύψους και της απόδοσης του χαρτοφυλακίου, οι παρεχόµενες υπηρεσίες έχουν σταθερή αµοιβή. Οι µεταβλητές αµοιβές διαχείρισης χαρτοφυλακίων αναγνωρίζονται όταν εξαλειφθούν όλες οι αβεβαιότητες που σχετίζονται µε αυτές. Για τις προµήθειες που αφορούν υπηρεσίες που παρέχονται µε την πάροδο του χρόνου το έσοδο αναγνωρίζεται καθώς παρέχεται η υπηρεσία στον πελάτη, όπως προµήθειες για την παροχή υπηρεσιών διαχείρισης λογαριασµών, προµήθειες για τη διαχείριση κοινοπρακτικών δανείων, προµήθειες για τη διαχείριση χαρτοφυλακίων και για την παροχή υπηρεσιών επενδυτικών συµβουλών καθώς και αµοιβές διαχείρισης και είσπραξης απαιτήσεων. Για τις προµήθειες που υπολογίζονται επί των συναλλαγών, η διενέργεια και ολοκλήρωση της συναλλαγής που εκτελείται σηµατοδοτεί το χρονικό σηµείο κατά το οποίο η υπηρεσία µεταφέρεται στον πελάτη και κατά το οποίο αναγνωρίζεται το έσοδο,όπως συναλλαγές συναλλάγµατος, αγορές/πωλήσεις τίτλων καθώς και έκδοση και διάθεση κοινοπρακτικών δανείων και οµολόγων. Έσοδα συναλλαγής κατά τη δηµιουργία ενός χρηµατοοικονοµικού µέσου που δεν αποτιµάται στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων κεφαλαιοποιούνται και αποσβένονται κατά τη διάρκεια ζωής του χρηµατοοικονοµικού µέσου, µε τη µέθοδο του πραγµατικού επιτοκίου και περιλαµβάνονται στους τόκους έσοδα. 1 47 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 1.2.26 Έσοδα από µερίσµατα Τα έσοδα από µερίσµατα επενδύσεων σε µετοχές αναγνωρίζονται στα αποτελέσµατα της χρήσης όταν λαµβάνεται σχετική απόφαση από το αρµόδιο όργανο της εταιρίας στην οποία συµµετέχει ο Όµιλος. 1.2.27 Αποτελέσµατα χρηµατοοικονοµικών πράξεων Ως Αποτελέσµατα χρηµατοοικονοµικών πράξεων αναγνωρίζονται: - οι µεταβολές από την εκτίµηση της εύλογης αξίας των χρηµατοοικονοµικών στοιχείων ενεργητικού και υποχρεώσεων, - τα κέρδη ή οι ζηµιές από την τροποποίηση των συµβατικών όρων των χρηµατοοικονοµικών στοιχείων του ενεργητικού που αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων - τα κέρδη ή ζηµιές από τη διακοπή αναγνώρισης των χρηµατοοικονοµικών στοιχείων ενεργητικού και υποχρεώσεων, λόγω πρόωρης εξόφλησης, συµπεριλαµβανοµένων των περιπτώσεων µετατροπής των δανείων σε µετοχές, διάθεσης ή ουσιαστικής τροποποίησης των συµβατικών όρων, µε εξαίρεση τα αποτελέσµατα που προκύπτουν από τη διακοπή αναγνώρισης των χρηµατοοικονοµικών στοιχείων του ενεργητικού που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος, τα οποία αναγνωρίζονται σε διακριτή γραµµή της Κατάστασης των Αποτελεσµάτων - τα αποτελέσµατα από την αποµείωση ή τη διάθεση εταιριών του Οµίλου που δεν έχουν ταξινοµηθεί ως διακοπείσες δραστηριότητες και - οι συναλλαγµατικές διαφορές αποτίµησης χρηµατοοικονοµικών στοιχείων σε ξένο νόµισµα. 1.2.28 Αποτελέσµατα από τη διακοπή αναγνώρισης χρηµατοοικονοµικών στοιχείων του ενεργητικού που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος Στα αποτελέσµατα από τη διακοπή αναγνωρίσεως χρηµατοοικονοµικών στοιχείων του ενεργητικού που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος αναγνωρίζονται: - Τα αποτελέσµατα από τη διακοπή αναγνώρισης χρηµατοοικονοµικών στοιχείων του ενεργητικού που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος - Η διαφορά ανάµεσα στην ονοµαστική και στην εύλογη αξία κατά την αρχική αναγνώριση χρηµατοοικονοµικών στοιχείων του ενεργητικού που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος και έχουν προέλθει από τη διακοπή αναγνώρισης άλλου χρηµατοοικονοµικού στοιχείου του ενεργητικού λόγω σηµαντικής τροποποίησης των συµβατικών του όρων. 1.2.29 Διακοπείσες δραστηριότητες Διακοπείσα δραστηριότητα είναι ένα συστατικό µέρος µιας επιχειρηµατικής οντότητας, το οποίο είτε έχει πωληθεί, είτε έχει χαρακτηρισθεί ως κατεχόµενο προς πώληση και αντιπροσωπεύει: • µία κύρια επιχειρηµατική δραστηριότητα του Οµίλου ή • σύνολο δραστηριοτήτων σε µία γεωγραφική περιοχή λειτουργίας ή • µία θυγατρική η οποία αποκτήθηκε µε σκοπό τη µεταπώλησή της. Τα στοιχεία ενεργητικού και υποχρεώσεων των διακοπεισών δραστηριοτήτων εµφανίζονται διακριτά (σε µία ξεχωριστή γραµµή) από τα υπόλοιπα στοιχεία του Ισολογισµού, δίχως να συµψηφίζονται µεταξύ τους. Τυχόν αποτελέσµατα που αφορούν τις διακοπείσες δραστηριότητες, τα οποία έχουν καταχωρηθεί απευθείας στην Καθαρή Θέση, εµφανίζονται επίσης διακριτά (ως ξεχωριστή γραµµή εντός της καθαρής θέσης). Τα κέρδη ή οι ζηµιές µετά από φόρο που προέρχονται από τις διακοπείσες δραστηριότητες, καθώς και οι τυχόν ζηµιές αποµείωσης από τη συνολική αποτίµηση του κλάδου, εµφανίζονται σε ξεχωριστή γραµµή της Κατάστασης Αποτελεσµάτων, µετά τα καθαρά κέρδη από τις συνεχιζόµενες δραστηριότητες της επιχείρησης. Οι οικονοµικές καταστάσεις των συγκριτικών περιόδων αναµορφώνονται µόνο σε ότι αφορά τις Καταστάσεις Αποτελεσµάτων και Ταµειακών Ροών. 1.2.30 Ορισµός συνδεδεµένων µερών Σύµφωνα µε το Δ.Λ.Π. 24, ως συνδεδεµένο ορίζεται το φυσικό ή νοµικό πρόσωπο που είναι συνδεδεµένο µε την οντότητα που συντάσσει οικονοµικές καταστάσεις. Ειδικότερα για τον Όµιλο, συνδεδεµένα µέρη θεωρούνται: 1 48 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 α) Τα νοµικά πρόσωπα τα οποία συνιστούν για τον Όµιλο: i) κοινοπραξίες και, ii) συγγενείς εταιρίες. β) Τα φυσικά ή νοµικά πρόσωπα τα οποία ασκούν έλεγχο, ή από κοινού έλεγχο, ή σηµαντική επιρροή στον Όµιλο. Στην κατηγορία αυτή εντάσσεται το Ταµείο Χρηµατοπιστωτικής Σταθερότητας καθώς και οι θυγατρικές του εταιρίες διότι στο πλαίσιο του Ν. 3864/2010 το Ταµείο Χρηµατοπιστωτικής Σταθερότητας απέκτησε συµµετοχή στο Διοικητικό Συµβούλιο αλλά και σε σηµαντικές Επιτροπές της Τράπεζας και κατά συνέπεια θεωρείται ότι ασκεί σηµαντική επιρροή στον Όµιλο. γ) Τα φυσικά πρόσωπα τα οποία ανήκουν στα βασικά διοικητικά στελέχη και τα στενά συγγενικά πρόσωπα αυτών. Τα βασικά διοικητικά στελέχη αποτελούνται από όλα τα µέλη του Διοικητικού Συµβουλίου και της Εκτελεστικής Επιτροπής της Τράπεζας ενώ ως στενά συγγενικά τους πρόσωπα θεωρούνται οι σύζυγοι και τα πρόσωπα με τα οποία τα συνδεδεμένα μέρη συμβιώνουν καθώς και οι συγγενείς α΄ βαθµού και τα εξαρτώµενα µέλη αυτών και των συζύγων τους. Επιπλέον, συνδεδεµένα µέρη θεωρούνται οι εταιρίες στις οποίες τα ανωτέρω πρόσωπα ασκούν έλεγχο ή από κοινού έλεγχο και ειδικότερα οι εταιρίες στις οποίες τα ανωτέρω πρόσωπα συµµετέχουν µε ποσοστό ανώτερο του 20%. 1.2.31 Συγκριτικά στοιχεία Όπου κρίνεται απαραίτητο, τα συγκριτικά στοιχεία της προηγουµένης χρήσης αναπροσαρµόζονται για να καλύψουν αλλαγές στην παρουσίαση της τρεχούσης χρήσης. 1.3 Σηµαντικές λογιστικές κρίσεις και κύριες πηγές αβεβαιότητας των εκτιµήσεων Σηµαντικές λογιστικές κρίσεις Ο Όµιλος, στο πλαίσιο εφαρµογής των λογιστικών αρχών προβαίνει σε κρίσεις που ενδέχεται να επηρεάσουν σηµαντικά τα ποσά που αναγνωρίζονται στις οικονοµικές του καταστάσεις. Οι κρίσεις αυτές σχετίζονται µε τα ακόλουθα: Αξιολόγηση του εάν οι ταµειακές ροές ενός χρεωστικού χρηµατοοικονοµικού στοιχείου του ενεργητικού αποτελούν αποκλειστικά ταµειακές ροές κεφαλαίου και τόκου επί του ανεξόφλητου κεφαλαίου (SPPI) (σηµείωση 1.2.5) Ο Όµιλος, κατά την αρχική αναγνώριση ενός χρεωστικού χρηµατοοικονοµικού στοιχείου του ενεργητικού, αξιολογεί εάν οι ταµειακές του ροές είναι αποκλειστικά ταµειακές ροές κεφαλαίου και τόκου επί του ανεξόφλητου κεφαλαίου. Η εν λόγω αξιολόγηση απαιτεί κρίση κυρίως σε ό,τι αφορά: • Στο κατά πόσο συµβατικοί όροι που επηρεάζουν την απόδοση του µέσου σχετίζονται αποκλειστικά µε τον πιστωτικό κίνδυνο, λοιπούς βασικούς δανειακούς κινδύνους και το περιθώριο κέρδους. • Στις χορηγήσεις στις εταιρίες ειδικού σκοπού, στο αν ουσιαστικά υφίσταται δικαίωµα αναγωγής. Η αξιολόγηση αυτή βασίζεται στο ύψος συγκεκριµένων δεικτών καθώς και στην αξιολόγηση της επάρκειας των ιδίων κεφαλαίων και των καλυµµάτων που δεν σχετίζονται µε το χρηµατοδοτούµενο περιουσιακό στοιχείο. • Στο εάν σε περίπτωση προεξόφλησης ή επιµήκυνσης η αποζηµίωση που εισπράττεται είναι εύλογη. Σηµαντικές κρίσεις που σχετίζονται µε την επιλογή µεθοδολογιών και µοντέλων για τον υπολογισµό των αναµενόµενων ζηµιών πιστωτικού κινδύνου (σηµείωση 43.1) O Όµιλος, στο πλαίσιο εφαρµογής των λογιστικών του αρχών για τον προσδιορισµό της αναµενόµενης ζηµιάς πιστωτικού κινδύνου, ασκεί κρίση προκειµένου να προσδιορίσει: - τα κριτήρια που υποδηλώνουν σηµαντική αύξηση στον πιστωτικό κίνδυνο, - την επιλογή των κατάλληλων µεθοδολογιών εκτίµησης της αναµενόµενης ζηµιάς πιστωτικού κινδύνου (υπολογισµός αποµείωσης σε συλλογική ή ατοµική βάση), - την επιλογή και ανάπτυξη κατάλληλων µοντέλων που χρησιµοποιούνται για τον υπολογισµό του ανοίγµατος σε αθέτηση (EAD) ανά κατηγορία χρηµατοοικονοµικού µέσου, της πιθανότητας αθέτησης (PD), της εκτιµώµενης αναµενόµενης ζηµιάς κατά τη στιγµή της αθέτησης (LGD), της πιθανότητας να ρυθμιστεί το άνοιγμα (PF) καθώς και την επιλογή των κατάλληλων παραµέτρων και των οικονοµικών προβλέψεων που χρησιµοποιούνται σε αυτά, 1 49 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 - την επιλογή των παραµέτρων των µακροοικονοµικών προβλέψεων που χρησιµοποιούνται στα µοντέλα για τον προσδιορισµό της αναµενόµενης διάρκειας και της ηµεροµηνίας αρχικής αναγνώρισης των ανακυκλούµενων ανοιγµάτων, - την οµαδοποίηση των χρηµατοοικονοµικών στοιχείων του ενεργητικού µε βάση παρόµοια χαρακτηριστικά πιστωτικού κινδύνου. Η εφαρµογή διαφορετικών κρίσεων θα µπορούσε να επηρεάσει σηµαντικά τον αριθµό των χρηµατοοικονοµικών µέσων που ταξινοµούνται στο στάδιο 2 ή να διαφοροποιήσει σηµαντικά την αναµενόµενη πιστωτική ζηµιά. Σημαντικές κρίσεις αναφορικά με τα μέτρα διευκόλυνσης στο πλαίσιο της πανδημίας Covid-19 και τις κρατικές εγγυήσεις (σημείωση 43.1) Ο Όμιλος εφήρμοσε τον ακόλουθο λογιστικό χειρισμό αναφορικά με τα μέτρα διευκόλυνσης που πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο της πανδημίας και τις κρατικές εγγυήσεις: - Τα μέτρα διευκόλυνσης αντιμετωπίστηκαν ως τροποποίηση των υφιστάμενων όρων της σύμβασης και δεν οδήγησαν στη διακοπή αναγνώρισης των αρχικών δανείων. - Τα μέτρα διευκόλυνσης δεν θεωρήθηκαν αυτομάτως ως μέτρα ανοχής (forbearances) ή ότι οδηγούν σε αθέτηση (default). - Ενήμερα ανοίγματα λιανικής πίστης που είχαν υπαχθεί σε προγράμματα αναστολής δόσεων και κατατάσσονταν σε υψηλές ζώνες πιστωτικού κινδύνου κατατάχθηκαν στο στάδιο 2 και υπολογίστηκε η αναμενόμενη ζημία πιστωτικού κινδύνου για όλη την εναπομένουσα διάρκεια του ανοίγματος, ως αποτέλεσμα σχετικής ποιοτικής αξιολόγησης για τυχόν αύξηση του επιπέδου πιστωτικού κινδύνου. - Προσωρινές διευκολύνσεις βραχυπρόθεσμης διάρκειας που αφορούν σε ανοίγματα λιανικής πίστης τα οποία εξήλθαν από την αναστολή δόσεων και, σύμφωνα με την εξατομικευμένη αξιολόγηση που πραγματοποιήθηκε, αφορούσαν σε βιώσιμους πελάτες οι οποίοι αντιμετώπιζαν προσωρινό πρόβλημα ρευστότητας, χωρίς ενδείξεις μόνιμης οικονομικής δυσκολίας, κατατάχθηκαν στο στάδιο 2 και υπολογίστηκε η αναμενόμενη ζημία για όλη την εναπομένουσα διάρκεια του ανοίγματος. - Δεν μεταβλήθηκε η εκτίμηση του ρυθµού αποκατάστασης της τακτικής εξυπηρέτησης των δανείων (cure rate) για πελάτες που έχει δοθεί λύση ρύθµισης στο πλαίσιο των µέτρων διευκόλυνσης, για όση περίοδο είναι σε ισχύ τα µέτρα διευκόλυνσης. - Οι κρατικές εγγυήσεις θεωρήθηκαν αναπόσπαστο μέρος των δανειακών συμβάσεων και λήφθηκαν υπόψη κατά τον υπολογισμό των αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου των δανείων. Φόρος εισοδήµατος (σηµειώσεις 13 και 39) Η αναγνώριση των απαιτήσεων και των υποχρεώσεων τρέχοντος και αναβαλλόµενου φόρου εισοδήµατος και των σχετικών µε αυτά αποτελέσµατα επηρεάζεται από παράγοντες όπως η πρακτική εφαρµογή των σχετικών νοµοθετικών διατάξεων και η επίλυση τυχόν διαφορών µε τις φορολογικές αρχές κ.λ.π. Μελλοντικοί φορολογικοί έλεγχοι και µεταβολές της φορολογικής νοµοθεσίας ενδέχεται να οδηγήσουν στην προσαρµογή του ποσού των απαιτήσεων και υποχρεώσεων για τρέχοντα και αναβαλλόµενο φόρο εισοδήµατος και στην καταβολή ποσών φόρου διαφορετικών από εκείνων που έχουν αναγνωριστεί στις οικονοµικές καταστάσεις του Οµίλου. Ταξινόμηση μη κυκλοφορούντων στοιχείων του ενεργητικού στα στοιχεία του ενεργητικού κατεχόμενα προς πώληση (σηµείωση 48, 51) Ο Όμιλος κατατάσσει μη κυκλοφορούντα στοιχεία ενεργητικού, ή οµάδα αυτών, των οποίων η αξία αναµένεται να ανακτηθεί µέσω πώλησης, µαζί µε τυχόν συνδεδεµένες µε αυτά υποχρεώσεις ως στοιχεία κατεχόµενα προς πώληση εφόσον το στοιχείο ενεργητικού είναι άµεσα διαθέσιµο προς πώληση στην παρούσα κατάστασή του και η πώλησή του θεωρείται ιδιαίτερα πιθανή εντός ενός έτους. Η αξιολόγηση του εάν πληρούνται τα ανωτέρω κριτήρια απαιτεί κρίση κυρίως ως προς το αν είναι πιθανό η πώληση να ολοκληρωθεί εντός ενός έτους από την ημερομηνία δημοσίευσης των οικονομικών καταστάσεων. Στο πλαίσιο της αξιολόγησης αυτής, ο Όμιλος λαμβάνει υπόψη τη λήψη των απαιτούμενων εγκρίσεων (τόσο των κανονιστικών όσο και εκείνων που δίνονται από τη Γενική Συνέλευση και τις Επιτροπές του Ομίλου), τη λήψη προσφορών (δεσμευτικών ή μη) και την υπογραφή συμβατικών κειμένων με τους επικείμενους αγοραστές καθώς και των τυχόν αιρέσεων που περιλαμβάνονται σε αυτά. Βάσει των ανωτέρω αξιολογήθηκε με ημερομηνία αναφοράς την 31.12.2020 το ενδεχόμενο ταξινόμησης των δανείων που έχουν τιτλοποιηθεί στο πλαίσιο της συναλλαγής Galaxy (σημείωση 51) στα κατεχόμενα προς πώληση. Λαμβάνοντας, ωστόσο, 150 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 υπόψη πως για την ολοκλήρωση της συναλλαγής πώλησης των ομολόγων που εκδόθηκαν στο πλαίσιο της τιτλοποίησης απαιτείται η ικανοποίηση συγκεκριμένων προϋποθέσεων εκτιμήθηκε πως δεν μπορεί να θεωρηθεί βέβαιη η επίτευξη της ολοκλήρωσης της πώλησης εντός ενός έτους και ως εκ τούτου τα εν λόγω δάνεια δεν ταξινομήθηκαν ως κατεχόμενα προς πώληση. Οι κυριότερες προϋποθέσεις που εκκρεμεί να ικανοποιηθούν για την ολοκλήρωση της συναλλαγής πώλησης των ομολόγων που θα οδηγήσει στη διακοπή αναγνώρισης των δανείων είναι οι ακόλουθες: - Έγκριση της απόσχισης κλάδου τραπεζικών δραστηριοτήτων της Τράπεζας από τη Γενική Συνέλευση των μετόχων της Τράπεζας - Έγκριση της απόσχισης κλάδου τραπεζικών δραστηριοτήτων Τράπεζας από τον Ενιαίο Εποπτικό Μηχανισμό (SSM) και χορήγηση τραπεζικής άδειας στη νέα Τράπεζα. - Έγκριση από την Τράπεζα της Ελλάδος της απόκτησης της εταιρίας Cepal από νέο επενδυτή. Η απόκτηση της εταιρίας Cepal από νέο επενδυτή αποτελεί μέρος του στρατηγικού σχεδίου της Τράπεζας όπως σχετικά αναφέρεται στη σημείωση 51 καθώς θα αναλάβει τη διαχείριση του τιτλοποιημένου χαρτοφυλακίου. - Έγκριση από την Επιτροπή Ανταγωνισμού της απόκτησης της εταιρίας Cepal από νέο επενδυτή - Έκδοση από το Υπουργείο Ανάπτυξης της εγγύησης της Ελληνικής Δημοκρατίας επί των Senior ομολόγων που εκδόθηκαν στο πλαίσιο της τιτλοποίησης υπό το «Πρόγραμμα Ηρακλής». Για τη λήψη της εγγύησης είναι προαπαιτούμενο τα Senior ομόλογα να λάβουν διαβάθμιση τουλάχιστον BB-. - Επιβεβαίωση από τον Ενιαίο Εποπτικό Μηχανισμό (SSM) ότι η συναλλαγή οδηγεί στη διακοπή αναγνώρισης των τιτλοποιημένων δανείων για εποπτικούς σκοπούς. Σε κάθε ημερομηνία σύνταξης των οικονομικών καταστάσεων ο Όμιλος θα επαναξιολογεί το βαθμό πλήρωσης των ανωτέρω προϋποθέσεων προκειμένου να αποφασίζει την ταξινόμηση των δανείων που έχουν τιτλοποιηθεί στο πλαίσιο της συναλλαγής Galaxy. Κύριες πηγές αβεβαιότητας των εκτιµήσεων Κατωτέρω παρατίθενται οι κύριες πηγές αβεβαιότητας των εκτιµήσεων που ο Όµιλος έχει χρησιµοποιήσει στο πλαίσιο εφαρµογής των λογιστικών αρχών και οι οποίες έχουν σηµαντική επίπτωση στα ποσά που έχουν αναγνωριστεί στις οικονοµικές καταστάσεις. Εύλογη αξία περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων (σηµειώσεις 22, 23, 26, 43.4, 48) Η εύλογη αξία περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων, που διαπραγµατεύονται σε ενεργό αγορά, βασίζεται στις διαθέσιµες τιµές της αγοράς. Σε όλες τις άλλες περιπτώσεις η εύλογη αξία προσδιορίζεται βάσει µεθόδων αποτίµησης που χρησιµοποιούν στο µέγιστο δυνατό βαθµό παρατηρήσιµα στην αγορά δεδοµένα. Σε περιπτώσεις όπου δεν υπάρχουν παρατηρήσιµα στην αγορά δεδοµένα, χρησιµοποιούνται στοιχεία που βασίζονται σε εσωτερικές εκτιµήσεις και παραδοχές π.χ. προσδιορισµός αναµενόµενων ταµειακών ροών, επιτοκίων προεξόφλησης, πιθανότητας προπληρωµών ή αθέτησης αντισυµβαλλοµένου. Εκτιµήσεις που περιλαµβάνονται στον υπολογισµό των αναµενόµενων ζηµιών πιστωτικού κινδύνου χρηµατοοικονοµικών µέσων (σηµείωση 43.1) Ο προσδιορισµός των αναµενόµενων ζηµιών πιστωτικού κινδύνου απαιτεί τη χρήση πολύπλοκων µοντέλων και τη διενέργεια σηµαντικών εκτιµήσεων για τις µελλοντικές οικονοµικές συνθήκες και την πιστωτική συµπεριφορά, λαµβάνοντας υπόψη τα γεγονότα που έχουν συµβεί έως την ηµεροµηνία αναφοράς. Οι σηµαντικότερες εκτιµήσεις αφορούν: - στον προσδιορισµό των εναλλακτικών µακροοικονοµικών σεναρίων και των σωρευτικών πιθανοτήτων που συνδέονται µε τα σενάρια αυτά, - στην πιθανότητα αθέτησης κατά τη διάρκεια συγκεκριµένου χρονικού διαστήµατος η οποία βασίζεται σε ιστορικά δεδοµένα, σε παραδοχές και εκτιµήσεις για το µέλλον, - στην πιθανότητα να τροποποιηθούν οι όροι του δανείου (PF) για τα χαρτοφυλάκια λιανικής, - στον προσδιορισµό των αναµενόµενων ταµειακών ροών και των ροών από τη ρευστοποίηση των καλυµµάτων για τα χρηµατοοικονοµικά µέσα, - στον προσδιορισμό των προσαρμογών στα μοντέλα υπολογισμού των παραμέτρων της αναμενόμενης ζημιάς πιστωτικού κινδύνου και 151 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 - στην ενσωμάτωση σεναρίων πώλησης χαρτοφυλακίου δανείων λαμβάνοντας υπόψη αφενός τυχόν παράγοντες που ενδεχομένως να παρεμποδίσουν την πραγματοποίηση της πώλησης και αφετέρου το βαθμό ολοκλήρωσης των επιμέρους προϋποθέσεων για την ολοκλήρωση της πώλησης. Στο πλαίσιο αυτό για τον υπολογισμό των αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου των τιτλοποιημένων δανείων της συναλλαγής Galaxy δεν ελήφθησαν υπόψη οι αναμενόμενες ροές από την πώληση καθώς, όπως αναφέρθηκε ανωτέρω, υφίστανται αρκετές προϋποθέσεις που θα πρέπει να ικανοποιηθούν για την ολοκλήρωση της πώλησης των ομολόγων που εκδόθηκαν στο πλαίσιο της τιτλοποίησης, γεγονός που αφενός δημιουργεί σημαντική αβεβαιότητα ως προς την ολοκλήρωση της συναλλαγής και αφετέρου δεν δημιουργεί μία εύλογη βάση για τον υπολογισμό της πιθανότητας ολοκλήρωσης της πώλησης. Σημειώνεται επιπρόσθετα πως λόγω της πανδηµίας Covid-19: - Προκειµένου να εκτιµηθεί η επίπτωση της πανδηµίας στις ταµειακές ροές των δανειοληπτών, πραγµατοποιήθηκαν προσαρµογές στο ύψος των εκτιµώµενων ζηµιών για τα ανοίγµατα που εξετάζονται σε µεµονωµένη βάση ανάλογα µε τον κλάδο δραστηριοποίησης των πιστούχων. - Λόγω των καθυστερήσεων που αναµένονται στη ρευστοποίηση των καλυµµάτων, αυξήθηκε το εκτιµώµενο χρονικό διάστηµα που απαιτείται για την ανάκτηση των εµπράγµατων εξασφαλίσεων κατά ένα έτος συγκριτικά µε την 31.12.2019, τόσο για τα ανοίγµατα που υπόκεινται σε συλλογική αξιολόγηση, όσο και για τα ανοίγµατα που εξετάζονται µεµονωµένα και για τα οποία η ανάκτηση δεν βασίζεται σε ταµειακές ροές από λειτουργική δραστηριότητα (gone concern). Αποµείωση συµµετοχών σε συγγενείς και κοινοπραξίες και µη χρηµατοοικονοµικών στοιχείων ενεργητικού (σηµειώσεις 21, 22 και 23) Ο Όµιλος, σε κάθε ηµεροµηνία σύνταξης οικονοµικών καταστάσεων, εξετάζει για σκοπούς αποµείωσης, τα στοιχεία ενεργητικού µε δικαίωµα χρήσης, την υπεραξία και τα λοιπά άυλα πάγια στοιχεία καθώς και τη συµµετοχή του σε συγγενείς εταιρίες και κοινοπραξίες και κατ’ ελάχιστο σε ετήσια βάση τα ιδιοχρησιµοποιούµενα πάγια στοιχεία και τις επενδύσεις σε ακίνητα. Η εν λόγω άσκηση εµπεριέχει σε µεγάλο βαθµό τη χρήση εσωτερικών εκτιµήσεων για τον προσδιορισµό της ανακτήσιµης αξίας των στοιχείων, ήτοι της υψηλότερης ανάµεσα στην εύλογη αξία µείον τα έξοδα πώλησης και στην αξία λόγω χρήσης. Υποχρεώσεις προγραµµάτων καθορισµένων παροχών (σηµείωση 31) Οι υποχρεώσεις καθορισµένων παροχών προσδιορίζονται βάσει αναλογιστικής µελέτης που κατά κύριο λόγο διενεργείται σε ετήσια βάση και η οποία βασίζεται σε παραδοχές σχετικά µε το επιτόκιο προεξόφλησης, τη µελλοντική εξέλιξη των αποδοχών και συντάξεων καθώς και την απόδοση τυχόν περιουσιακών στοιχείων των προγραµµάτων. Οποιαδήποτε µεταβολή των παραδοχών αυτών ενδέχεται να επηρεάσει το ύψος των αναγνωρισθέντων υποχρεώσεων. Προβλέψεις (σηµείωση 33) Τα ποσά που αναγνωρίζει ο Όµιλος στις οικονοµικές του καταστάσεις ως προβλέψεις προέρχονται από την καλύτερη δυνατή εκτίµηση της εκροής που θα απαιτηθεί για να διακανονισθεί η παρούσα δέσµευση. Η εκτίµηση αυτή προσδιορίζεται κατά την κρίση της Διοίκησης, αφού ληφθεί υπόψη η εµπειρία από αντίστοιχες συναλλαγές και σε µερικές περιπτώσεις οι αναφορές εµπειρογνωµόνων. Στην περίπτωση που το ποσό που αναγνωρίζεται ως πρόβλεψη επηρεάζεται από ποικίλα στοιχεία, τότε ο υπολογισµός του βασίζεται στη στάθµιση όλων των δυνατών αποτελεσµάτων. Σε κάθε ηµεροµηνία σύνταξης των οικονοµικών καταστάσεων, οι προβλέψεις αναθεωρούνται ώστε να αντανακλούν την τρέχουσα καλύτερη δυνατή εκτίµηση της υποχρέωσης. Ανακτησιµότητα αναβαλλόµενων φορολογικών απαιτήσεων (σηµείωση 13 και 25) Ο Όµιλος αναγνωρίζει αναβαλλόµενες φορολογικές απαιτήσεις, στο βαθµό που θα έχει στο µέλλον φορολογητέα κέρδη ικανά να συµψηφίσουν τις εκπεστέες φορολογικές διαφορές και τις µεταφερόµενες φορολογικές ζηµιές. Η εκτίµηση των µελλοντικών φορολογητέων κερδών βασίζεται στις προβλέψεις για την εξέλιξη των λογιστικών αποτελεσµάτων όπως αυτές διαµορφώνονται σύµφωνα µε το επιχειρησιακό σχέδιο του Οµίλου. Ειδικότερα σηµειώνεται ότι στο εν λόγω επιχειρησιακό σχέδιο περιλαµβάνονται δράσεις που στοχεύουν στην ενίσχυση της κερδοφορίας µέσω: - της µείωσης του ποσού των µη εξυπηρετούµενων ανοιγµάτων, βάσει του σχεδίου που έχει υποβληθεί στον Ενιαίο Εποπτικό Μηχανισµό (SSM), - της περαιτέρω µείωσης των λειτουργικών εξόδων, 15 2 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 - της αύξησης των εσόδων από τόκους µέσω της στοχευµένης χρηµατοδότησης επιχειρηµατικών τοµέων και - της αύξησης των εσόδων προµηθειών από υπηρεσίες και προϊόντα που προσφέρονται σε ιδιώτες και επιχειρήσεις, - της ενεργού διαχείρισης των πηγών και του κόστους χρηµατοδότησης του Οµίλου. Οι σηµαντικότερες κατηγορίες αναβαλλόµενων φορολογικών απαιτήσεων, τις οποίες έχει αναγνωρίσει ο Όµιλος, αφορούν στις ζηµιές από την ανταλλαγή οµολόγων του Ελληνικού Δηµοσίου στο πλαίσιο του PSI και από το πρόγραµµα επαναγοράς οµολόγων που πραγµατοποιήθηκε το Δεκέµβριο του 2012 και στις εκπεστέες προσωρινές διαφορές που προκύπτουν από την αποµείωση δανείων. Οι αναβαλλόµενες φορολογικές απαιτήσεις που σχετίζονται µε τις φορολογικές ζηµιές που προέκυψαν από το PSI και τη συµµετοχή του Οµίλου στο πρόγραµµα επαναγοράς οµολόγων έκδοσης του Ελληνικού Δηµοσίου το Δεκέµβριο του 2012 αναγνωρίστηκαν ως χρεωστική διαφορά σύµφωνα µε τους Ν. 4046/14.2.2012 και Ν. 4110/23.1.2013 και σχετική νοµική γνωµάτευση. Σύµφωνα µε το Ν. 4110/23.1.2013, η εν λόγω χρεωστική διαφορά εκπίπτει φορολογικά, σταδιακά και ισόποσα, σε 30 έτη, γεγονός που σύµφωνα µε την εκτίµηση του Οµίλου παρέχει επαρκή χρονικό ορίζοντα για το σταδιακό συµψηφισµό της µε φορολογητέα κέρδη. Για τις προσωρινές διαφορές που προκύπτουν από την αποµείωση των δανείων δεν υφίστανται χρονικοί περιορισµοί ως προς την ανάκτησή τους, όπως εξάλλου ισχύει και για τις λοιπές κατηγορίες αναβαλλόµενων φορολογικών απαιτήσεων. Ο Όµιλος αξιολόγησε την ανακτησιµότητά τους µε βάση τις προβλέψεις για την πορεία των µελλοντικών φορολογητέων κερδών, όπως αυτά εκτιµάται ότι θα διαµορφωθούν µε βάση το επιχειρησιακό σχέδιο που αναφέρθηκε ανωτέρω. Ειδικότερα, για την αξιολόγηση της ανακτησιµότητας των αναβαλλόµενων φορολογικών απαιτήσεων το επιχειρησιακό σχέδιο του Οµίλου επεκτάθηκε για περιορισµένο αριθµό ετών. Επιπρόσθετα, οι φορολογικές ζημίες από την οριστική διαγραφή χρεών οφειλετών και από την πώληση δανείων, όπως ειδικότερα αναφέρεται στη σηµείωση 13, αναγνωρίζονται ως χρεωστική διαφορά. Στο πλαίσιο αυτό, εντός της χρήσης αναγνωρίστηκε σημαντικό ποσό χρεωστικής διαφοράς από την τιτλοποίηση των δανείων που εντάσσονται στη συναλλαγή Galaxy. Σημειώνεται πως η εν λόγω διαφορά εκπίπτει φορολογικά, σταδιακά και ισόποσα, σε διάστηµα 20 ετών γεγονός που σύμφωνα με την εκτίμηση του Ομίλου παρέχει επαρκές χρονικό διάστηµα για το συµψηφισµό της µε φορολογητέα κέρδη. Λαµβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω, ο Όµιλος εκτιµά ότι το σύνολο των αναβαλλόµενων φορολογικών απαιτήσεων που έχει αναγνωριστεί και που προέρχεται τόσο από προσωρινές διαφορές όσο και από µεταφερόµενες φορολογικές ζηµιές είναι ανακτήσιµο. Επιπρόσθετα και ανεξάρτητα από τον έλεγχο ανακτησιµότητας που διενεργείται βάσει των ανωτέρω, σύµφωνα µε το Ν. 4303/2014, σε περίπτωση που το λογιστικό, µετά από φόρους, αποτέλεσµα χρήσης της Τράπεζας είναι ζηµιά, οι αναβαλλόµενες φορολογικές απαιτήσεις που προέρχονται από τη χρεωστική διαφορά του PSI και από τις συσσωρευµένες προβλέψεις και τις λοιπές εν γένει ζηµιές λόγω πιστωτικού κινδύνου, δύναται να µετατρέπονται σε οριστικές και εκκαθαρισµένες απαιτήσεις έναντι του Δηµοσίου, όπως ειδικότερα αναλύεται στη σηµείωση 13. Οι κυριότερες αβεβαιότητες που αφορούν στις εκτιµήσεις για την ανακτησιµότητα των αναβαλλόµενων φορολογικών απαιτήσεων σχετίζονται µε την επίτευξη των στόχων του επιχειρησιακού σχεδίου του Οµίλου, η οποία επηρεάζεται από το γενικότερο µακροοικονοµικό περιβάλλον στην Ελλάδα και διεθνώς. Οι στόχοι αυτοί αφορούν κυρίως στη μείωση των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων, στην παραγωγή νέων δανείων καθώς στην εξέλιξη των λειτουργικών αποτελεσμάτων. Σε κάθε ηµεροµηνία σύνταξης οικονοµικών καταστάσεων, ο Όµιλος επαναξιολογεί την εκτίµησή του για την ανακτησιµότητα των αναβαλλόµενων φορολογικών απαιτήσεων σε συνάρτηση µε την εξέλιξη των παραγόντων που την επηρεάζουν. Οι εκτιµήσεις, οι παραδοχές και τα κριτήρια που εφαρµόζονται από τον Όµιλο για τη λήψη αποφάσεων και τα οποία επηρεάζουν τη σύνταξη των οικονοµικών καταστάσεων στηρίζονται σε ιστορικά δεδοµένα και σε υποθέσεις που, υπό τις παρούσες συνθήκες, κρίνονται λογικές. Οι εκτιµήσεις και τα κριτήρια λήψεως αποφάσεων επανεκτιµώνται για να λάβουν υπόψη τις τρέχουσες εξελίξεις και οι επιπτώσεις από τυχόν αλλαγές τους αναγνωρίζονται στις οικονοµικές καταστάσεις κατά το χρόνο που πραγµατοποιούνται. 153 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 2. Καθαρό έσοδο από τόκους Από 1 Ιανουαρίου έως 31.12.2020 31.12.2019* Τόκοι και εξοµοιούµενα έσοδα Απαιτήσεων κατά πιστωτικών ιδρυµάτων Δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος Δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών που αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων Αξιογράφων εµπορικού χαρτοφυλακίου (σηµείωση 17) Αξιογράφων που αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση (σηµείωση 20α) Αξιογράφων που αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων (σηµείωση 20β) Αξιογράφων που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος (σηµείωση 20γ) Παραγώγων χρηµατοοικονοµικών µέσων Απαιτήσεων χρηµατοδοτικών µισθώσεων (σηµείωση 19) Αρνητικών επιτοκίων από τοκοφόρα στοιχεία υποχρεώσεων Λοιποί Σύνολο Τόκοι και εξοµοιούµενα έξοδα Υποχρεώσεων προς πιστωτικά ιδρύµατα Υποχρεώσεων προς πελάτες Οµολογιών έκδοσής µας και λοιπών δανειακών υποχρεώσεων Παραγώγων χρηµατοοικονοµικών µέσων Υποχρεώσεων από µισθώσεις (σηµείωση 32) Αρνητικών επιτοκίων απο τοκοφόρα στοιχεία ενεργητικού Λοιποί Σύνολο Καθαρό έσοδο από τόκους 2.009 1.573.728 13.020 177 4.574 1.676.564 13.451 270 108.914 161.994 974 39.467 201.037 10.819 121.144 2.093 2.073.382 967 3.972 183.963 13.101 48.880 1.299 2.109.035 (22.445) (111.432) (37.119) (198.160) (4.567) (89.327) (68.695) (531.745) 1.541.637 (54.118) (172.279) (20.544) (199.165) (5.573) (33.708) (76.380) (561.767) 1.547.268 Κατά τη διάρκεια της χρήσης του 2020 το καθαρό έσοδο από τόκους σηµείωσε µείωση σε σχέση µε τη χρήση 2019, που οφείλεται κυρίως στην µείωση των τόκων εσόδων από το δανειακό και το χαρτοφυλάκιο οµολόγων, κυρίως λόγω µείωσης των επιτοκίων στο δανειακό χαρτοφυλάκιο και των συναλλαγών που διενεργήθηκαν στη διάρκεια της χρήσης στο χαρτοφυλάκιο ομολογων. Η εν λόγω κίνηση αντισταθµίστηκε µερικώς από το χαµηλότερο κόστος των υποχρεώσεων προς πελάτες συνεπεία ανατιµολόγησης των καταθέσεων, καθώς και των υποχρεώσεων προς πιστωτικά ιδρύµατα λόγω της υποκατάστασης διατραπεζικών πράξεων προσωρινής εκχώρησης (Repos) από το Ευρωσύστηµα σε αρνητικά επιτόκια, γεγονός που έχει οδηγήσει στην µετατροπή των σχετικών τόκων εξόδων σε έσοδα. Στον ακόλουθο πίνακα παρουσιάζονται τα κονδύλια των τόκων εσόδων και τόκων εξόδων που υπολογίζονται βάσει του πραγματικού επιτοκίου (effective interest rate) ανά κατηγορία αποτίμησης των χρηματοοικονομικών στοιχείων. Χρηµατοοικονοµικά στοιχεία που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος Χρηµατοοικονοµικά στοιχεία που αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση Χρηµατοοικονοµικά στοιχεία που αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων Σύνολο Χρηµατοοικονοµικές υποχρεώσεις που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος Από 1 Ιανουαρίου έως 31.12.2020 31.12.2019* 1.575.821 1.646.020 108.914 161.994 14.171 1.698.906 (170.996) 14.688 1.822.702 (263.371) * Ορισμένα κονδύλια της προηγούμενης χρήσης έχουν αναμορφωθεί όπως αναλυτικά περιγράφεται στη σημείωση 50. 154 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 3. Καθαρό έσοδο προμηθειών και λοιπά έσοδα Καθαρό έσοδο από αμοιβές και προμήθειες Από 1 Ιανουαρίου έως 31.12.2020 31.12.2019 45.751 50.670 43.631 45.417 6.070 8.757 72.735 71.911 41.346 45.632 41.304 37.932 2.436 2.855 8.194 6.593 16.909 18.346 18.453 15.911 38.498 36.105 335.327 340.129 Δανείων Εγγυητικών επιστολών Εισαγωγών - εξαγωγών Πιστωτικών καρτών Συναλλαγών Αµοιβαίων Κεφαλαίων Συµβουλευτικών υπηρεσιών και αγοραπωλησίας χρεογράφων Χρηµατιστηριακών εργασιών Αγοραπωλησιών συναλλάγµατος Ασφαλιστικής πρακτόρευσης Λοιπές Σύνολο Το καθαρό έσοδο από αµοιβές και προµήθειες παρουσιάζει μείωση κατά τη διάρκεια της χρήσης του 2020, η οποία προέρχεται κυρίως από τις προμήθειες δανείων, καθώς και από τις προμήθειες συναλλαγων, εισαγωγών-εξαγωγών και εγγυητικών επιστολών, λόγω μείωσης του όγκου συναλλαγων συνεπεία της πανδημίας Covid 2019. Η ανωτέρω μείωση στο καθαρό έσοδο από αμοιβές και προμήθειες αντισταθμίστηκε μερικώς από την αύξηση των εσόδων από προμήθειες αμοιβαίων κεφαλαίων λόγω αύξησης των συναλλαγών. Σημειώνεται ότι από τις προμήθειες δανείων της χρήσης 2020, ποσό € 45.570 (2019: € 50.652) αφορά σε χορηγήσεις που αποτιμώνται στο αναπόσβεστο κόστος. Έσοδο προµηθειών και λοιπά έσοδα Στον ακόλουθο πίνακα παρουσιάζονται, ανά λειτουργικό τοµέα, τα έσοδα από συµβάσεις που εµπίπτουν στο πεδίο εφαρµογής του Δ.Π.Χ.Π. 15: Λιανική Τραπεζική Έσοδα από αµοιβές και προµήθειες Δανείων Εγγυητικών επιστολών Εισαγωγών – εξαγωγών Πιστωτικών καρτών Συναλλαγών Αµοιβαίων κεφαλαίων Συµβουλευτικών υπηρεσιών και αγοραπωλησίας χρεογράφων Χρηµατιστηριακών εργασιών Αγοραπωλησιών συναλλάγµατος Ασφαλιστικής πρακτόρευσης Λοιπές Σύνολο Λοιπά έσοδα Ξενοδοχειακές δραστηριότητες Πωλήσεις παγίων Λοιπά Σύνολο 155 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ 7.247 2.161 1.191 79.841 19.758 Corporate Banking 31.075 37.969 4.265 29.096 8.733 Από 1 Ιανουαρίου έως 31.12.2020 Asset Investment Λοιπά / Management/ Banking/ N.A. Ευρώπη Κέντρο Insurance Treasury απαλοιφών 392 1 Όµιλος 348 41.200 6.888 1.511 1 208 1.164 97 1.090 1.990 613 10.004 11.343 7 46.692 43.632 6.070 119.149 41.346 41.304 550 92 1.596 198 2.436 - 9.542 16.908 18.453 43.156 388.688 2.723 7.165 9.888 311 4.430 19.723 24.464 11.405 14.828 5.346 141.777 4.023 29 9.368 982 3.579 119.290 10.251 52.313 11.802 33.617 174 469 3.624 12.179 41.691 9.062 9.062 52 25 77 993 993 311 1.655 2.395 4.361 83 83 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Λιανική Τραπεζική Έσοδα από αµοιβές και προµήθειες Δανείων Εγγυητικών επιστολών Εισαγωγών - εξαγωγών Πιστωτικών καρτών Συναλλαγών Αµοιβαίων κεφαλαίων Συµβουλευτικών υπηρεσιών και αγοραπωλησίας χρεογράφων Χρηµατιστηριακών εργασιών Αγοραπωλησιών συναλλάγµατος Ασφαλιστικής πρακτόρευσης Λοιπές Σύνολο Λοιπά έσοδα Ξενοδοχειακές δραστηριότητες Πωλήσεις παγίων Λοιπά Σύνολο 8.029 2.017 1.831 99.381 20.149 Corporate Banking 34.559 40.443 6.213 46.258 10.862 Από 1 Ιανουαρίου έως 31.12.2019 Asset Investment Λοιπά / Management/ Banking/ N.A. Ευρώπη Κέντρο Insurance Treasury απαλοιφών 278 2 Όµιλος 5 412 37.830 7.976 869 8 141 992 91 871 2.086 705 9.574 13.217 11 51.713 45.417 8.757 155.359 45.632 37.932 1.419 257 1.028 151 2.855 - 7.744 18.346 15.911 42.356 432.022 1.852 4.287 6.139 2.145 6.336 12.717 21.198 11.864 13.616 12.543 169.430 4.873 26 7.569 1.041 8.869 153.496 9.965 48.775 356 20.071 175 542 2.295 10.623 40.250 2.783 2.783 1.228 533 1.761 2.846 2.846 2.145 3.256 2.256 7.657 12 12 Η γραµµή «Λοιπά έσοδα» της Κατάστασης Αποτελεσµάτων περιλαµβάνει επιπρόσθετα έσοδα από ασφαλιστικές δραστηριότητες, έσοδα από ασφαλιστικές αποζηµιώσεις καθώς και έσοδα από ενοίκια λειτουργικής µίσθωσης, τα οποία δεν παρουσιάζονται στον ανωτέρω πίνακα καθώς δεν εµπίπτουν στο πεδίο εφαρµογής του Δ.Π.Χ.Π. 15. 4. Έσοδα από µερίσµατα Μετοχών εµπορικού χαρτοφυλακίου Μετοχών επενδυτικού χαρτοφυλακίου που αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση (σηµείωση 20) Μετοχών επενδυτικού χαρτοφυλακίου που αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω αποτελεσµάτων Σύνολο 156 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Από 1 Ιανουαρίου έως 31.12.2020 31.12.2019 8 9 2.450 897 500 2.958 166 1.072 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 5. Αποτελέσµατα χρηµατοοικονοµικών πράξεων Συναλλαγµατικές διαφορές Αξιογράφων εµπορικού χαρτοφυλακίου: - Οµολόγων - Μετοχών Χρηµατοοικονοµικών στοιχείων ενεργητικού που αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων - Δανείων - Μετοχών - Οµολόγων - Λοιπών χρεογράφων Χρηµατοοικονοµικών στοιχείων ενεργητικού που αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση - Οµολόγων και Εντόκων Γραµµατίων - Λοιπών χρεογράφων Αποµειώσεις / Πωλήσεις συµµετοχών Παραγώγων χρηµατοοικονοµικών µέσων Λοιπών χρηµατοοικονοµικών µέσων Σύνολο Από 1 Ιανουαρίου έως 31.12.2020 31.12.2019* 24.957 36.258 1.955 (1.042) 3.378 2.364 (18.037) 64.942 443 (16.006) (29.870) 465.782 364.048 11 12.809 12.902 5.871 425.652 1.902 (22.348) 14.223 516.771 2.513 15.368 Τα Αποτελέσµατα χρηµατοοικονοµικών πράξεων της χρήσης 2020 έχουν επηρεασθεί κυρίως από τα ακόλουθα: • Κέρδος ποσού € 465.782 που περιλαµβάνεται στο κονδύλι «Οµολόγων και Εντόκων Γραµµατίων» που αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην καθαρή θέση και αφορά σε κέρδη από πωλήσεις οµολόγων και εντόκων γραµµατίων εκδόσεως Ελληνικού Δηµοσίου ύψους € 467.196 και σε ζημιές λοιπών εταιρικών και κρατικών οµολόγων ύψους € 1.414. • Ζημιά ποσού € 18.037 που περιλαμβάνονται στο κονδύλι «Δανείων» που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων και προέκυψαν κυρίως από τη µεταβολή της αποτίµησης αυτών εντός της χρήσης. • Κέρδος ποσού € 64.942 που περιλαµβάνεται στο κονδύλι «Μετοχών» που αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων και αφορά κυρίως σε κέρδος ύψους € 42.250 που προέκυψε από το Ανοικτό Πρόγραμμα Μετατροπής και πώλησης που ανακοίνωσε η Mastercard τον Σεπτέμβριο του 2020 με το οποίο παρείχε στους μετόχους Class B το δικαίωμα μετατροπής των μετοχών τους και έκδοσης νέων διαπραγματεύσιμων Class A μετοχών. Συγκεκριμένα, στις 20.10.2020 η Τράπεζα εξάσκησε το δικαίωμα μετατροπής για το σύνολο των Class B μετοχών της και στις 10.11.2020 πραγματοποιήθηκε η μετατροπή των Class B σε Class A. Οι νέες μετοχές αναγνωρίστηκαν στην εύλογη αξία κατά την ημερομηνία της συναλλαγής της μετατροπής και ταξινομήθηκαν στην κατηγορία Χρηµατοοικονοµικά στοιχεία αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων. Από την αναγνώριση των μετοχών στην εύλογη αξία αναγνωρίστηκε κέρδος συνολικού ποσού € 43.706. Την 11.11.2020 ολοκληρώθηκε η πώληση των ανωτέρω Class A μετοχών της Τράπεζας στο Χρηματιστήριο Αξιών της Νέας Υόρκης. Την ημερομηνία πώλησης έγινε διακοπή αναγνώρισης των μετοχών και αναγνωρίστηκε ζημιά ποσού € 1.456. Επιπρόσθετα, κέρδος ποσού € 22.692 που περιλαµβάνεται στο κονδύλι «Μετοχών» που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων, αφορά στην αναγνώριση νέων προνομιούχων μετοχών Visa Inc Preferred A κατόπιν αποδέσμευσης μέρους της αξίας των υφιστάμενων Class C μετοχών στο πλαίσιο του Release Process που πραγματοποιήθηκε την 24.9.2020. Οι προνομιούχες Class A μετοχές δύνανται να μετατραπούν σε κοινές και στη συνέχεια να πωληθούν. • Ζημία ποσού € 16.006 που περιλαµβάνεται στο κονδύλι «Λοιπων χρεογράφων» που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων αφορά κυρίως στην αναγνώριση ζημίας ποσού € 17.355 που συνδέεται με τη μεταβολή της εύλογης αξίας των προνομιούχων μετοχικών τίτλων Class C Visa Inc, που προήλθε κυρίως από την αλλαγή του συντελεστή μετατροπής τους σε κοινές μετοχές στο πλαίσιο του Release Process που πραγματοποιήθηκε την 24.9.2020. Οι τίτλοι Class C αναταξινομήθηκαν αναδρομικά από την 1.1.2019 στην κατηγορία «αξιόγραφα αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων» από την κατηγορία «Αξιόγραφα αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή θέση», όπως αναλυτικά περιγράφεται στη σημείωση 50. Συνεπεία του ανωτέρω, ο Όμιλος αναγνώρισε στα αποτελέσματα χρηματοοικονομικών πράξεων της χρήσης 2019 κέρδος ποσού € 11.072 που περιλαμβάνεται στο κονδύλι «Λοιπών χρεογράφων» που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων. * Ορισμένα κονδύλια της προηγούμενης χρήσης έχουν αναμορφωθεί όπως αναλυτικά περιγράφεται στη σημείωση 50. 157 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 • Ζημία ποσού € 22.348 που περιλαμβάνεται στη γραμμή «Παραγώγων χρηματοοικονομικών μέσων» και αφορά κυρίως στην προσαρμογή ποσού € 8.781 λόγω πιστωτικού κινδύνου (Credit Valuation Adjustment) πράξεων με αντισυμβαλλόμενο το Ελληνικό Δημόσιο. • Κέρδος ποσού € 14.223 που περιλαµβάνεται στο κονδύλι «Λοιπών χρηματοοικονομικών Μέσων» και αφορά κυρίως σε κέρδος ποσού € 14.303 λόγω της αποτίµησης σε εύλογη αξία του ποσοστού της συµµετοχής που κατείχε ο Όµιλος πριν την απόκτηση του ελέγχου της εταιρείας Cepal Aνώνυµη Εταιρία Συµµετοχών Α.Ε., όπως αναλυτικά αναφέρεται στη σηµείωση 40. Αντίστοιχα, τα Αποτελέσµατα χρηµατοοικονοµικών πράξεων της χρήσης 2019 έχουν επηρεασθεί κυρίως από τα ακόλουθα: • Κέρδος ποσού € 364.048 που περιλαμβάνεται στο κονδύλι «Ομολόγων και Εντόκων Γραμματίων» που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών αποτελεσμάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση» και αφορά σε κέρδη από πωλήσεις ομολόγων και εντόκων γραμματίων έκδοσης Ελληνικού Δημοσίου ποσού € 345.432 και λοιπών εταιρικών ομολόγων ποσού € 18.616. • Ζημιές ποσού € 29.870 που περιλαμβάνονται στο κονδύλι «Δανείων που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων» και προέκυψαν από τη μεταβολή της αποτίμησης αυτών εντός της χρήσης, καθώς και από την διακοπή αναγνώρισης. • Κέρδος ποσού € 12.809 από «Απομειώσεις / Πωλήσεις συμμετοχών», στο οποίο περιλαμβάνεται το κέρδος ποσού € 12.979 από την πώληση της θυγατρικής εταιρίας Alpha Επενδυτικής Περιουσίας Ι Α.Ε. 6. Αποτελέσµατα από διακοπή αναγνώρισης χρηµατοοικονοµικών στοιχείων του ενεργητικού που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος Στους κάτωθι πίνακες παρουσιάζονται τα αποτελέσµατα των χρήσεων 2020 και 2019 από διακοπή αναγνώρισης χρηµατοοικονοµικών στοιχείων του Ενεργητικού που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος καθώς και η λογιστική τους αξία πριν τη διακοπή αναγνώρισης. Από 1 Ιανουαρίου έως 31.12.2020 Λογιστική αξία Πρόωρες εξοφλήσεις: - Δάνεια Πωλήσεις: - Δάνεια - Αξιόγραφα Σηµαντικές τροποποιήσεις: - Δάνεια - Αξιόγραφα Σύνολο (Ζημιές) από τη διακοπή αναγνώρισης Κέρδη από τη διακοπή αναγνώρισης Καθαρό αποτέλεσμα από τη διακοπή αναγνώρισης 1.749.808 (2.723) 3.245 522 271.316 595 (635) 1.417 14 782 14 265.126 1.941.392 4.228.237 (4.116) 5.474 170.526 180.676 1.358 170.526 173.202 (7.474) Από 1 Ιανουαρίου έως 31.12.2019 Λογιστική αξία Πρόωρες εξοφλήσεις: - Δάνεια Πωλήσεις: - Δάνεια Σηµαντικές τροποποιήσεις: - Δάνεια Σύνολο (Ζηµιές) από τη διακοπή αναγνώρισης Κέρδη από τη διακοπή αναγνώρισης Καθαρό αποτέλεσµα από τη διακοπή αναγνώρισης 2.623.935 (4.192) 4.249 57 64.712 (17.022) 729 (16.293) 335.932 3.024.579 (8.129) (29.343) 8.311 13.289 182 (16.054) Το κονδύλι «Πρόωρες εξοφλήσεις» περιλαµβάνει το κέρδος και τη ζηµιά από τη µεταφορά στο αποτέλεσµα του αναπόσβεστου υπολοίπου κεφαλαιοποιηθέντων προµηθειών και εξόδων των δανείων που εξοφλήθηκαν πρόωρα. 158 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Το κονδύλι «Πωλήσεις» περιλαµβάνει τα ακόλουθα : α) Δάνεια τα οποία µεταβιβάστηκαν κατά τη διάρκεια των χρήσεων 2020 και 2019, µέρος των οποίων είχαν ταξινοµηθεί στα στοιχεία ενεργητικού προς πώληση κατά τη διάρκεια προηγούµενων περιόδων (σηµείωση 48). β) Aξιόγραφα τα οποία µεταβιβάστηκαν κατά τη διάρκεια της χρήσης 2020. Το κονδύλι «Σηµαντικές τροποποιήσεις» περιλαµβάνει τα ακόλουθα: α) τη λογιστική αξία των δανείων των οποίων διακόπηκε η αναγνώριση εντός των χρήσεων 2019 και 2020, λόγω ουσιώδους µεταβολής των συµβατικών όρων, καθώς και τα αποτελέσµατα που προέκυψαν από τη διακοπή αναγνώρισης αυτών και την τυχόν διαφορά αποτίµησης στην εύλογη αξία των νέων δανείων που αναγνωρίσθηκαν. β) Αξιόγραφα τα οποία µεταβιβάστηκαν κατά τη διάρκεια της χρήσης 2020 λόγω της ανταλλαγής με το Ελληνικο Δημόσιο. Ειδικότερα, την 3.12.2020 η Τράπεζα συμφώνησε με το Ελληνικό Δημόσιο την ανταλλαγή υφιστάμενων ομολόγων εκδόσεως του Ελληνικού Δημοσίου, που είχε κατατάξει στο χαρτοφυλάκιο των αξιογράφων αποτιμώμενων στο αναπόσβεστο κόστος, ονομαστικού ποσού € 1.670.000 και εύλογης αξίας € 2.111.917, με ομόλογο του Ελληνικού Δημοσίου λήξεως 20.3.2050, ονομαστικής αξίας € 1.100.000 και εύλογης αξίας € 1.643.536 πλέον μετρητών ποσού € 468.381. Η ανταλλαγή η οποία είχε ως ημερομηνία διακανονισμού την 11.12.2020 πραγματοποιήθηκε σε όρους αγοράς. Το κέρδος ποσού € 170.526 που αναγνωρίσθηκε στα αποτελέσματα χρήσης προέκυψε από τη σύγκριση της εύλογης αξίας του ομολόγου λήξεως 20.3.2050 και των μετρητών με τη λογιστική αξία των ομολόγων που ανταλλάχθηκαν. Το ομόλογο που αποκτήθηκε κατετάγη στο χαρτοφυλάκιο των αξιογράφων αποτιμώμενων στο αναπόσβεστο κόστος (σημείωση 20γ). 7. Λοιπά έσοδα Από 1 Ιανουαρίου έως 31.12.2020 31.12.2019 (12.677) (1.132) 311 2.145 10.211 15.336 4.430 6.336 20.221 13.166 22.496 35.851 Ασφαλιστικές δραστηριότητες Ξενοδοχειακές δραστηριότητες Ενοίκια λειτουργικής µίσθωσης Πωλήσεις παγίων Λοιπά Σύνολο Τα «Ενοίκια λειτουργικής µίσθωσης» της χρήσης 2020 εµφανίζονται µειωµένα έναντι της συγκριτικής χρήσης, γεγονός που προέρχεται κυρίως από την πώληση της θυγατρικής εταιρίας Alpha Επενδυτικής Περιουσίας I Α.Ε. την 11.6.2019 και την πώληση της θυγατρικής εταιρίας AGI-BRE Participations 3 EOOD την 30.6.2020 (όπως περιγράφεται αναλυτικά στη σηµείωση 48), οι οποίες κατείχαν και εκμεταλεύονταν επενδυτικά ακίνητα. Επιπλέον, στο εν λόγω κονδύλι περιλαµβάνεται ποσό € 1.003 (31.12.2019: € 806) που αφορά έσοδα από υπεκµισθώσεις ακινήτων. Στο κονδύλι «Λοιπά» της χρήσης 2020 περιλαμβάνεται ποσό € 6.265 που αφορά σε λοιπά έσοδα της εταιρίας Cepal Aνώνυµη Εταιρία Συµµετοχών Α.Ε. που ενοποιήθηκε για πρωτη φορά µε τη µεθοδο της ολικής ενοποίησης τη χρήση 2020, όπως αναλυτικά αναφέρεται στη σηµείωση 40, καθώς και ποσό € 1.682 (31.12.2019: € 462) που αφορά σε είσπραξη από ασφαλιστικά ταμεία επιδοτήσεων ασθενείας προηγούμενων ετών. Τα έσοδα από ασφαλιστικές δραστηριότητες αναλύονται ως εξής: Από 1 Ιανουαρίου έως 31.12.2020 31.12.2019 Ασφαλιστικές δραστηριότητες Ασφάλιστρα και άλλα συναφή έσοδα Μείον: - Προµήθειες παραγωγής - Αποζηµιώσεις ασφαλισµένων και µαθηµατικές προβλέψεις Σύνολο 159 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ 124.448 98.581 (673) (136.452) (12.677) (578) (99.135) (1.132) Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 8. Αµοιβές και έξοδα προσωπικού και έξοδα προγραμμάτων αποχώρησης προσωπικού α. Αμοιβές και έξοδα προσωπικού Αμοιβές και έξοδα προσωπικού Μισθοί και ηµεροµίσθια Εισφορές κοινωνικής ασφάλισης Έξοδα λοιπών προγραµµάτων καθορισµένων παροχών Οµίλου (σηµείωση 31) Πρόβλεψη αποζηµιώσεως προσωπικού λόγω συνταξιοδοτήσεως βάσει του Ν. 2112/1920 (σηµείωση 31) Αποζημίωση λόγω αποχώρησης προσωπικού Κόστος μεταφοράς προσωπικού στην θυγατρική εταιρία Cepal Λοιπές επιβαρύνσεις Σύνολο Από 1 Ιανουαρίου έως 31.12.2020 31.12.2019 321.530 330.844 76.539 86.044 3.023 5.222 4.108 4.621 4.731 18.705 30.883 33.207 459.519 459.938 Ο αριθµός του απασχολούµενου προσωπικού στον Όµιλο κατά την 31.12.2020 ανέρχεται σε 10.528 (31.12.2019: 10.530) άτοµα. Εξ αυτών 7.510 (31.12.2019: 7.354) άτοµα εργάζονται στο εσωτερικό και 3.018 (31.12.2019: 3.176) άτοµα εργάζονται στο εξωτερικό. Οι αµοιβές και έξοδα προσωπικού έχουν επηρεασθεί θετικά από την µείωση του προσωπικού της Τράπεζας που κυρίως αφορά τις αποχωρήσεις Υπαλλήλων λόγω συµµετοχής τους στο πρόγραµµα εθελουσίας εξόδου του 2019. Τα κονδύλια «Μισθοί και ηµεροµίσθια» και «Εισφορές κοινωνικής ασφάλισης» έχουν επιβαρυνθεί µε ποσά που αφορούν σε προγράµµατα παροχής κινήτρων προς το προσωπικό μέσω ανταμοιβής τους για την αποδοσή τους που η τράπεζα έχει θεσπίσει από το 2018. Έτσι, από το 2018, ο Όμιλος, µετά από σχετική έγκριση του Διοικητικού Συµβουλίου, λογιστικοποιεί προβλέψεις για την κάλυψη του κόστους του προγράμματος Παροχής Κινήτρου Πωλήσεων (Sales Incentive Programme), το οποίο καλύπτει παροχή αποκλειστικά σε μετρητά και του προγράμματος Παροχής Κινήτρου Απόδοσης (Performance Incentive Programme). Το 2019 εξειδικεύθηκαν οι όροι του προγράμματος Παροχής Κινήτρου Απόδοσης (Performance Incentive Programme) σύμφωνα με τους οποίους, η παροχή προς το προσωπικό και τα διοικητικά στελέχη, δύναται να δοθεί με τη μορφή μετρητών και λοιπών χρηματοοικονομικών μέσων ενώ στη χρήση του 2020 προσδιορίσθηκε ότι η παροχή που αφορά τα έτη 2018 και 2019 δύναται να δοθεί με τη μορφή μετρητών και δικαιωμάτων προαιρέσεως αγοράς μετοχών. Με βάση την απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου που ελήφθη τον Δεκέμβριο 2020, οι όροι που διέπουν τα υφιστάμενα προγράμματα παροχής κινήτρων είναι οι εξής: Παροχή που παρέχεται σε μετρητά Σύμφωνα με τους όρους των προγραμμάτων, η εν λόγω παροχή καταβάλλεται εφάπαξ από τον Όμιλο ενώ το σχετικό έξοδο αναγνωρίζεται κατά το χρόνο που ο εργαζόμενος αποκτά το δικαίωμα λήψεως της εν λόγω αμοιβής ή, εφόσον η αμοιβή βασίζεται στην επίτευξη στόχων, κατά το χρόνο επίτευξης των στόχων αυτών. Για μέρος του προσωπικού, η παροχή καταβάλλεται εφάπαξ για ποσοστό έως 60% ενώ η καταβολή τουλάχιστον του 40% αναβάλλεται για τρία έτη από την αρχική πληρωμή και τελεί υπό την προϋπόθεση παραμονής στην υπηρεσία. Η αναγνώριση του εξόδου που σχετίζεται με το ποσό του οποίου η καταβολή αναβάλλεται για τρία έτη αναγνωρίζεται καθώς οι σχετικές υπηρεσίες παρέχονται. Κατά τη χρήση 2020 τα αποτελέσματα επιβαρύνθηκαν με ποσό € 10.719 (31.12.2019: € 9.678), όσον αφορά τα εν λόγω προγράμματα. Δικαιώματα προαιρέσεως αγοράς μετοχών Η Τακτική Γενική Συνέλευση των Μετόχων της 31.7.2020 ενέκρινε τη θέσπιση και την εφαρμογή πενταετούς Προγράμματος Διάθεσης Μετοχών (Stock Options Plan) με τη μορφή χορήγησης δικαιωμάτων προαίρεσης για απόκτηση μετοχών (stock options) με έκδοση νέων μετοχών σε Στελέχη της Διοίκησης και του Προσωπικού της Τράπεζας και των συνδεδεμένων με αυτήν εταιρειών. Το πρόγραμμα αφορά στην περίοδο 2020-2024 και σύμφωνα με αυτό οι δικαιούχοι δύνανται να ασκήσουν το δικαίωμά τους για την 160 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 αγορά μετοχών με τιμή εξάσκησης την ονομαστική αξία της μετοχής, ήτοι 0,30€. Η Γενική Συνέλευση ενέκρινε επίσης την ανάθεση στο Διοικητικό Συμβούλιο του καθορισμού των δικαιούχων, των όρων χορήγησης των δικαιωμάτων, καθώς και των λοιπών όρων και των προϋποθέσεων του Προγράμματος, σύμφωνα με το ισχύον ρυθμιστικό και νομοθετικό πλαίσιο και τις πολιτικές της Τράπεζας. Κατόπιν της άσκησης των Δικαιωμάτων Προαίρεσης, οι Νέες Μετοχές υπόκεινται σε δωδεκάμηνη περίοδο υποχρεωτικής διακράτησης. Το Διοικητικό Συμβούλιο της Τράπεζας κατά την συνεδρίασή του την 30.12.2020: (α) ενέκρινε τον Κανονισμό του Προγράμματος και (β) προέβη στη χορήγηση Δικαιωμάτων Προαίρεσης, στο πλαίσιο του Προγράμματος Παροχής Κινήτρου Απόδοσης για τις χρήσεις 2018 και 2019 σε συγκεκριμένα Μέλη του Προσωπικού της Τράπεζας και Συνδεδεμένων με αυτήν Εταιρειών. Την 31.12.2020 Τράπεζα ενημέρωσε τους δικαιούχους για το ακριβές ποσό της αμοιβής τους για την απόδοση των ετών 2018 και 2019 καθώς και για τους όρους που τη διέπουν. Στο πλαίσιο αυτό, για τις χρήσεις 2018 και 2019, ο συνολικός αριθμός των Δικαιωμάτων Προαίρεσης που διατέθηκαν και μπορούν να ασκηθούν κατά την περίοδο 2021-2024 είναι 4.146.394 καθένα εκ των οποίων θα αντιστοιχεί σε μία Νέα Μετοχή, δηλαδή, σε περίπτωση που ασκηθούν όλα τα δικαιώματα, θα διατεθούν συνολικά έως 4.146.394 νεοεκδοθείσες κοινές, ονομαστικές, άυλες μετοχές, ονομαστικής αξίας Ευρώ 0,30 εκάστη. Αντίστοιχα με βάση τις περιόδους αναβολής κάθε Προγράμματος, οι Περίοδοι Άσκησης ορίστηκαν ως εξής: Περίοδος Άσκησης Ιανουάριος 2021 Ιανουάριος 2022 Ιανουάριος 2023 Ιανουάριος 2024 Σύνολο Συνολικός Μέγιστος αριθμός Δικαιωμάτων Προαίρεσης αγοράς μετοχών που δύναται να ασκηθούν 2.563.945 552.818 552.890 476.741 4.146.394 Για τα δικαιώματα που η περίοδος εξάσκησης είναι ο Ιανουάριος του 2021 δεν υπήρχαν προϋποθέσεις κατοχύρωσης κατά την ημερομηνία διάθεσης ενώ για τα υπόλοιπα υφίσταται ως προϋπόθεση η παραμονή στην υπηρεσία. Την 31.12.2020, ο Όμιλος αναγνώρισε στα αποτελέσματα της χρήσης 2020, με πίστωση αποθεματικού καθαρής θέσης, ποσό εξόδου € 1.666 το οποίο προέκυψε από την αποτίμηση σε εύλογη αξία, κατά την ημερομηνία διαθέσεως, των ανωτέρω δικαιωμάτων προαιρέσεως αγοράς μετοχών που κατά την 31.12.2020 δεν είχαν προϋποθέσεις κατοχύρωσης. Η εύλογη αξία των ανωτέρω δικαιωμάτων προσδιορίστηκε ως η διαφορά μεταξύ της χρηματιστηριακής τιμής της μετοχής την 31.12.2020, που αποτελεί την ημερομηνία διάθεσης, και της τιμής εξάσκησης. Το κονδύλι «Κόστος μεταφοράς προσωπικού στην Θυγατρική Cepal » αφορά το κόστος αποζημίωσης του προσωπικού της Τράπεζας που μεταφέρθηκε στη θυγατρική της εταιρία Cepal Hellas Χρηματοοικονομικές Υπηρεσίες Μ.Α.Ε.Δ.Α.Δ.Π. (‘Cepal’), στο πλαίσιο της μεταβίβασης της Δραστηριότητας Διαχείρισης Μη Εξυπηρετούμενων Ανοιγμάτων της Τράπεζας (carve-out), όπως αναλυτικά περιγράφεται στη σημείωση 40. Η οικειοθελής λύση της σύμβασης εργασίας προέβλεπε την καταβολή από την Τράπεζα χρηματικής παροχής, ποσού αντίστοιχου με δέκα (10) μικτές μηνιαίες αποδοχές, όπως αυτές θα διαμορφωθούν την 1.12.2020 βάσει των προβλεπόμενων στην Κλαδική Συλλογική Σύμβαση ΟΤΟΕ – Τραπεζών 2019 -2021 (βασικό κλιμάκιο) με ελάχιστο όριο στην ανωτέρω παροχή ύψους € 25.000. Στο ανωτέρω ποσό περιλαμβάνεται και κόστος για το πρόγραμμα αποζημίωσης ανωτάτων στελεχών που μεταφέρθηκαν στη θυγατρική Cepal Hellas Χρηματοοικονομικές Υπηρεσίες Μ.Α.Ε.Δ.Α.Δ.Π., όπως περιγράφεται κατωτέρω στο αντίστοιχο πρόγραμμα. Προγράµµατα καθορισµένων συνεισφορών Το σύνολο του προσωπικού της Τράπεζας είναι ασφαλισµένο για την κύρια σύνταξη στο Ίδρυµα Κοινωνικών Ασφαλίσεων (ΙΚΑΕΤΑΜ). Το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ εντάσσεται από 1.1.2017 στον Ενιαίο Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης (Ε.Φ.Κ.Α), ο οποίος δηµιουργήθηκε ως Ν.Π.Δ.Δ µε το Νόµο 4387/2016. Επιπλέον, για το προσωπικό της Τράπεζας ισχύουν τα κατωτέρω: α. Το προσωπικό που προέρχεται από την πρώην Alpha Τράπεζα Πίστεως και την πρώην Εµπορική Τράπεζα είναι ασφαλισµένο για την επικουρική ασφάλιση στο Ε.Τ.Ε.Α.Ε.Π. (Ενιαίο Ταµείο Επικουρικής Ασφάλισης και Εφάπαξ Παροχών), όπως µετονοµάσθηκε από 1.1.2017 το E.T.E.A µε το Νόµο 4387/2016. Οι συνταξιούχοι προσυνταξιοδοτικού καθεστώτος είναι ασφαλισµένοι από 1.1.2017 στον Ενιαίο Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης (Ε.Φ.Κ.Α.) σύµφωνα µε τον ίδιο Νόµο. 161 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 β. Το προσωπικό που προέρχεται από την πρώην Ιονική και Λαϊκή Τράπεζα της Ελλάδος είναι ασφαλισµένο στον πολυεργοδοτικό φορέα Τ.Α.Π.Ι.Λ.Τ.Α.Τ. για την επικουρική σύνταξη. Σύµφωνα µε νοµική γνωµάτευση δεν υφίσταται υποχρέωση κάλυψης τυχόν ελλειµµάτων του Ταµείου από την Τράπεζα. Ως εκ τούτου ο λογιστικός χειρισµός που ακολουθείται είναι αυτός του ταµείου καθορισµένων συνεισφορών. γ. Το προσωπικό που προέρχεται από την πρώην Ιονική και Λαϊκή Τράπεζα της Ελλάδος και την πρώην Εµπορική Τράπεζα είναι ασφαλισµένο για την εφάπαξ παροχή (Τοµέας Πρόνοιας) στο Ταµείο Ασφάλισης Υπαλλήλων Τραπεζών και Επιχειρήσεων Κοινής Ωφελείας (Τ.Α.Υ.Τ.Ε.Κ.Ω.), το οποίο είναι ταµείο καθορισµένων συνεισφορών εκ µέρους αποκλειστικώς των εργαζοµένων. Με το Άρθρο 74 του Ν. 4387/2016 οι Τοµείς Πρόνοιας του Τ.Α.Υ.Τ.Ε.Κ.Ω εντάσσονται στο Ε.Τ.Ε.Α.Ε.Π. (Ενιαίο Ταµείο Επικουρικής Ασφάλισης και Εφάπαξ Παροχών). δ. Το σύνολο του προσωπικού της Τράπεζας είναι ασφαλισµένο για την υγειονοµική περίθαλψη στον Εθνικό Οργανισµό Παροχής Υπηρεσιών Υγείας (Ε.Ο.Π.Υ.Υ.) και είτε στον Κλάδο Υγείας του πρώην Τ.Α.Υ.Τ.Ε.Κ.Ω. είτε στον Κλάδο Υγείας του πρώην Ε.Τ.Α.Α., οι οποίοι έχουν αµφότεροι ενταχθεί από 1.1.2017 στον Ενιαίο Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης (Ε.Φ.Κ.Α). ε. Συνταξιοδοτικά / Αποταµιευτικά Προγράµµατα Οµαδικής Ασφάλισης i. Στην Τράπεζα λειτουργεί από 1.1.2011 συνταξιοδοτικό / αποταµιευτικό πρόγραµµα οµαδικής ασφάλισης προσωπικού, σε συνεργασία µε ασφαλιστική εταιρία. Το πρόγραµµα αποσκοπεί στην παροχή εφάπαξ χρηµατικού ποσού κατά την αποχώρηση από την ενεργό υπηρεσία. Το αποταµιευτικό κεφάλαιο δηµιουργείται από την επένδυση των καθορισµένων µηνιαίων εισφορών του Υπαλλήλου και της Τράπεζας. Αρχικά, δυνατότητα ένταξης στο πρόγραµµα είχε το προσωπικό της Τράπεζας, που είχε προσληφθεί και δεν είχε για πρώτη φορά ασφαλισθεί πριν την 1.1.1993. Με την υπογραφή της επιχειρησιακής συλλογικής σύµβασης εργασίας για την τριετία 2016-2019 στο πρόγραµµα έχει τη δυνατότητα να ενταχθεί το σύνολο του τακτικού προσωπικού της Τράπεζας. Εκτός του προσωπικού, το οποίο έχει προσληφθεί στην Τράπεζα και ενταχθεί στον κύριο ασφαλιστικό φορέα από 1.1.1993 µέχρι 31.12.2004, για το οποίο προβλέπεται εγγύηση κατώτατης παροχής (Ν. 2084/1992), για το λοιπό προσωπικό, το πρόγραµµα λειτουργεί ως καθορισµένων συνεισφορών, καθώς η παροχή προκύπτει αποκλειστικά από το αποταµιευτικό κεφάλαιο που έχει συσσωρευτεί ως την ηµεροµηνία αποχώρησης. ii. Η Τράπεζα σε εφαρµογή αποφάσεων της Γενικής Συνέλευσης και του Διοικητικού Συµβουλίου παρέχει σε ανώτατα διοικητικά στελέχη της συνταξιοδοτικό / αποταµιευτικό πρόγραµµα οµαδικής ασφάλισης µε ισχύ από 1.1.2018. Το πρόγραµµα είναι καθορισµένων εισφορών και αποσκοπεί στη χορήγηση εφάπαξ παροχής κατά την αποχώρησή τους από την υπηρεσία. Το αποταµιευτικό κεφάλαιο δηµιουργείται από την επένδυση των καθορισµένων µηνιαίων εισφορών του στελέχους και της Τράπεζας Η «Επιτροπή Διαχείρισης Επενδύσεων Οµαδικών Προγραµµάτων Προσωπικού Alpha Bank» της Τράπεζας είναι αρµόδια για τον καθορισµό της ενδεδειγµένης κάθε φορά διάρθρωσης του χαρτοφυλακίου των ως άνω προγραµµάτων. Προγράµµατα καθορισµένων παροχών Ανάλυση των υποχρεώσεων από προγράµµατα καθορισµένων παροχών γίνεται στη σηµείωση 31. β. Έξοδα προγραµµάτων αποχώρησης προσωπικού Εξοδα προγραµµάτων αποχώρησης προσωπικού Σύνολο Από 1 Ιανουαρίου έως 31.12.2020 31.12.2019 26.214 49.615 26.214 49.615 Στο πλαίσιο της βελτίωσης της αποδοτικότητας και της µείωσης του λειτουργικού κόστους που προέβλεπε το Επιχειρησιακό Σχέδιο 2017-2019 συνεχίσθηκε το 2019 το πρόγραµµα αποχώρησης προσωπικού που ήταν σε ισχύ την τριετία 2016-2018. Από το υπόλοιπο της σχηµατισµένης πρόβλεψης ποσού € 59.004 της 31.12.2018, κατά τη χρήση 2019 χρησιµοποιήθηκε 16 2 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 ποσό € 9.484, ενώ ποσό € 42.916 αντιλογίστηκε. Τον Σεπτέµβριο του 2019 τέθηκε σε εφαρµογή πρόγραµµα εθελούσιας εξόδου, το οποίο προέβλεπε τη χορήγηση του 100% της εκ του νόµου προβλεπόµενης αποζηµίωσης, πλέον κινήτρου συναρτώµενου µε την ηλικία και τα έτη υπηρεσίας και µε προσαύξηση για την απασχόληση σε συγκεκριµένες κεντρικές υπηρεσίες. Το πρόγραµµα παρείχε εναλλακτικά την µακροχρόνια άδεια µετ’ αποδοχών µε επιµέρους δυνατότητες τη λήψη άδειας τριών ή πέντε ετών. Η συνολική πρόβλεψη για την κάλυψη του κόστους του προγράµµατος εθελούσιας εξόδου εντός του 2019 ανήλθε σε ποσό € 89.861(σηµείωση 33). Την 29.6.2018 η Γενική Συνέλευση ενέκρινε το πρόγραµµα αποζηµίωσης ανωτάτων στελεχών, παροχή η οποία εξειδικεύθηκε µέσω Κανονισµού που εκδόθηκε µεταγενέστερα. Σηµειώνεται ότι η καταβολή της παροχής είναι οικειοθελής, δεν στοιχειοθετεί επιχειρησιακή συνήθεια και µπορεί να παύσει στο µέλλον µε απόφαση της Γενικής Συνέλευσης. Η επιβάρυνση του έτους 2019 για το εν λόγω πρόγραμμα ανήλθε σε € 2.670, ενώ το αντίστοιχο ποσό για το 2020 (€ 1.165) περιλαμβάνεται στο κονδύλι «Κόστος μεταφοράς προσωπικού στην θυγατρική εταιρία Cepal». Τον Οκτώβριο του 2020 η Alpha Bank Cyprus Ltd έθεσε σε εφαρμογή πρόγραµµα εθελούσιας εξόδου, το οποίο προέβλεπε εφ’ άπαξ αποζημίωση, βάσει της ηλικίας, τα έτη υπηρεσίας και το ετήσιο ακαθάριστο εισόδημα. Παράλληλα, προβλέπονταν επιπλέον κίνητρα με αύξηση του ποσού αποζημίωσης σε συγκεκριμένες υπηρεσίες. Το συνολικό κόστος του προγράµµατος εθελούσιας εξόδου, το οποίο αναγνωρίστηκε στα αποτελέσματα της χρήσης 2020, ανήλθε σε ποσό € 26.214, εκ του οποίου ποσό € 20.848 καταβλήθηκε στους αποχωρήσαντες εντός της χρήσης 2020, ενώ για τους συμμετέχοντες στο πρόγραμμα που θα αποχωρήσουν εντός του 2021 αναγνωρίστηκε υποχρέωση ποσού € 5.366. Συνολικά 188 άτομα εντάχθηκαν στο Πρόγραμμα Εθελουσίας Εξόδου. Η Τραπεζα για τα άτομα που έχουν ενταχθεί στο Πρόγραμμα Εθελουσίας Εξόδου, θα συνεχίσει να καταβάλλει εισφορά στο Ταμείο Υγείας και ασφαλιστική καλυψη για περίοδο 2 ετη. 163 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 9. Γενικά διοικητικά έξοδα 'Έξοδα Μισθώσεων Συντηρήσεις µηχανογραφικού εξοπλισµού Δαπάνες µηχανογράφησης Έξοδα προβολής και διαφήµισης Τηλεφωνικά - ταχυδροµικά Αµοιβές τρίτων Εισφορές στα ταµεία εγγύησης καταθέσεων / επενδύσεων και Σκέλος Εξυγίανσης Παροχή υπηρεσιών απο εταιρίες είσπραξης καθυστερηµένων οφειλών Παροχή οικονοµικών πληροφοριών από τρίτους Ασφάλιστρα Δαπάνες ηλεκτρικής ενέργειας Συντηρήσεις κτηρίων - εξοπλισµού Ασφάλεια κτηρίων - χρηµαταποστολών Έξοδα καθαριότητας Υλικά γραφείου και λοιπά αναλώσιµα Προµήθεια για το ποσό της εγγυηµένης από το Ελληνικό Δηµόσιο αναβαλλόµενης φορολογικής απαίτησης (σηµείωση 13) Φόροι - τέλη (Φ.Π.Α., ακίνητης περιουσίας, κ.λπ.) Λοιπά Σύνολο Από 1 Ιανουαρίου έως 31.12.2020 31.12.2019* 369 3.013 20.034 17.019 25.076 26.643 20.357 25.819 16.073 17.551 70.698 64.950 60.504 56.647 3.274 9.620 9.714 9.536 10.199 9.635 8.329 9.460 7.649 7.942 14.424 15.074 5.549 5.425 3.703 4.490 5.296 5.469 99.441 98.132 91.040 88.220 471.729 474.645 Το σύνολο των Γενικών Διοικητικών Εξόδων το έτος 2020 παρουσιάζει µείωση σε σχέση µε το προηγούμενο έτος, η οποία οφείλεται κυρίως στην μείωση των εξόδων εισπράξεως καθυστερημένων οφειλών, λόγω της επίδρασης της πανδημίας Covid-19 και των σχετικών μέτρων διευκόλυνσης των δανειοληπτών στη διαχείριση οφειλών, καθώς και σε ενέργειες περιστολής κόστους συγκεκριμένων δαπανών, όπως της διαφημιστικής δαπάνης και των ταχυδρομικών εξόδων. Οι προαναφερθείσες μειώσεις αντισταθμίστηκαν μερικώς από την αύξηση των εισφορών της Τράπεζας προς το Ενιαίο Ταμείο Εξυγίανσης (Single Resolution Board, “SRB”) και το Σκέλος Εξυγίανσης του Ταμείου Εγγύησης Καταθέσεων και Επενδύσεων, καθώς επίσης και από την αύξηση στις αμοιβές τρίτων. Ειδικότερα, στις αμοιβές τρίτων περιλαμβάνεται ποσό € 2.839 που αφορά το έργο μετασχηματισμού του λειτουργικού μοντέλου της Τράπεζας το οποίο ξεκίνησε εντός του 2020, με σκοπό την ενίσχυση της αποδοτικότητας του οργανισμού, την βελτιστοποίηση του εμπορικού μοντέλου και την περαιτέρω ενδυνάμωση των συστημάτων επιμέτρησης και επιβράβευσης της απόδοσης σε όλες τις λειτουργίες. Οι παρεμβάσεις και τα έργα σχεδιάζονται και υλοποιούνται από διατμηματικές ομάδες εργασίας υπό τον συντονισμό του Γραφείου Μετασχηματισμού (Transformation Office) και την υποστήριξη εξωτερικών συνεργατών όπου αυτό απαιτείται. Οι δράσεις αναμένεται να επιφέρουν σημαντικά οφέλη σε πλήθος λειτουργιών της Τράπεζας και ταυτόχρονα να ενισχύσουν περαιτέρω την κερδοφορία, μειώνοντας το λειτουργικό κόστος και ενισχύοντας την αποτελεσματικότητα του εμπορικού μοντέλου. Η χρήση του 2020 εχει επηρεασθεί από ποσο € 12.432 που αφορά σε γενικά διοικητικά έξοδα της εταιρίας Cepal Aνώνυµη Εταιρία Συµµετοχών Α.Ε. που ενοποιειται για πρωτη φορά µε τη µεθοδο της ολικής ενοποίησης, όπως αναλυτικά περιγράφεται στη σημείωση 40. Το κονδύλι «Έξοδα µισθώσεων» αφορά έξοδα βραχυπρόθεσµων µισθώσεων, έξοδα µισθώσεων στοιχείων χαµηλής αξίας και έξοδα για µεταβλητά µισθώµατα που δεν περιλαµβάνονται στις υποχρεώσεις από µισθώσεις. * Ορισµένα κονδύλια της προηγούµενης χρήσης έχουν αναµορφωθεί όπως αναλύεται στη σημείωση 50. 164 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 10. Λοιπά έξοδα Ζηµιές από πωλήσεις/διαγραφές/αποµειώσεις ενσώµατων, αΰλων και δικαιωµάτων χρήσης επί παγίων Προβλέψεις για γεγονότα λειτουργικού κινδύνου (σηµείωση 33) Λοιπά Σύνολο Από 1 Ιανουαρίου έως 31.12.2020 31.12.2019* 23.230 23.080 11.086 20.439 4.623 2.427 38.939 45.946 Στο κονδύλι «Ζηµιές από πωλήσεις /διαγραφές/αποµειώσεις παγίων» της 31.12.2020 περιλαµβάνεται ποσό € 32.828 (31.12.2019: € 15.227) που προέκυψε από την αναγνώριση ζηµιάς αποµείωσης της αξίας των επενδυτικών, ιδιοχρησιµοποιούµενων, αποκτηθέντων µέσω πλειστηριασµών ακινήτων και των επενδυτικών που έχουν ταξινοµηθεί στα Στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση καθώς και κέρδος ποσού € 12.592 (31.12.2019: ζημιά € 2.892) που αφορά στον αντιλογισμό απομειώσεων στοιχείων ενεργητικού µε δικαίωµα χρήσης (ROU) που προήλθε κυρίως από την επανεκτίμηση της διάρκειας μίσθωσης συμβολαίων. Τα κύρια γεγονότα και περιστάσεις που οδήγησαν στην αναγνώριση των ζημιών απομείωσης των ανωτέρω ακινήτων σχετίζονται με: • Επιδείνωση της φυσικής του κατάστασης και / ή παρωχημένη τεχνολογία. • Αλλαγή χρήσης στον βαθμό ή τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιείται το περιουσιακό στοιχείο. • Μειωμένη ζήτηση για μεσοπρόθεσμη περίοδο σε ορισμένες υποκατηγορίες που οδήγησαν σε αλλαγή αξίας. • Θεσμικές παρεμβάσεις που επηρέασαν αρνητικά ορισμένα περιουσιακά στοιχεία. Επιπρόσθετα, στο κονδύλι περιλαμβάνονται και ζημιές από πώληση/καταστροφή παγίων ποσού € 2.994 (31.12.2019: € 7.853). Οι εν λόγω αποµειώσεις και ζημιές πώλησης παγίων περιλαµβάνονται στο λειτουργικό τοµέα «Λοιπά / κέντρο απαλοιφών» της σηµείωσης 42 «Πληροφόρηση κατά τοµέα». Το κονδύλι «Προβλέψεις για γεγονότα λειτουργικού κινδύνου» της 31.12.2020 αφορά σε επίδικες υποθέσεις κατά του Ομίλου, ενώ στη χρήση 2019 περιλαμβάνει κυρίως το σχηματισμό πρόβλεψης ποσού € 21.686 που αφορούσε σε εκτίμηση της Τράπεζας για µη ευδοκίμηση προσφυγών που έχουν ασκηθεί σε προγενέστερα έτη σχετικά µε καταβολή εισφορών σε ασφαλιστικό ταµείο, καθώς και τον αντιλογισµό προβλέψεων ποσού € 640 που αφορούσαν επίδικες υποθέσεις κατά της Τράπεζας. Τα εν λόγω κονδύλια περιλαµβάνονται στις «Λοιπές προβλέψεις» της σηµείωσης 33 «Προβλέψεις». 11. Ζηµιές αποµείωσης και προβλέψεις για την κάλυψη του πιστωτικού κινδύνου δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών Το κονδύλι «Ζηµιές αποµείωσης και προβλέψεις για την κάλυψη του πιστωτικού κινδύνου» της χρήσης 2020 ποσού € 1.319.511 (31.12.2019: € 990.415) περιλαµβάνει το σύνολο των κονδυλίων τα οποία παρουσιάζονται στον ακόλουθο πίνακα, καθώς και τις ζηµιές αποµείωσης λοιπών χρηµατοοικονοµικών µέσων, οι οποίες παρουσιάζονται στη σηµείωση 12. Ο παρακάτω πίνακας παρουσιάζει τις ζηµιές αποµείωσης και προβλέψεις για την κάλυψη του πιστωτικού κινδύνου δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών, χρηματοοικονομικών εγγυήσεων, λοιπών στοιχείων του ενεργητικού καθώς και εισπράξεις από διαγραφείσες απαιτήσεις. Από 1 Ιανουαρίου έως Ζηµιές αποµείωσης δανείων Ζηµιές αποµείωσης απαιτήσεων κατά πελατών Προβλέψεις για την κάλυψη του πιστωτικού κινδύνου των εγγυητικών επιστολών, ενέγγυων πιστώσεων και µη εκταµιευθεισών δανειακών δεσµεύσεων (σηµείωση 33) (Κέρδη) / Ζηµιές από τροποποίηση των συµβατικών όρων δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών Εισπράξεις από διαγραφείσες απαιτήσεις Ζημιές αποµείωσης λοιπών στοιχείων του ενεργητικού Σύνολο 31.12.2020 31.12.2019 1.235.876 28.385 821.671 15.447 (741) 1.251 68.599 (26.228) 202 1.306.093 186.324 (29.888) 994.805 * Ορισµένα κονδύλια της προηγούµενης χρήσης έχουν αναµορφωθεί όπως αναλύεται στη σημείωση 50. 165 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Για την χρήση 2020, οι ζηµιές αποµείωσης και προβλέψεις για την κάλυψη του πιστωτικού κινδύνου δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών ανέρχονται σε € 1.306.093 (31.12.2019: € 994.805) και περιλαμβάνουν την επίπτωση από την παγκόσµια οικονοµική κρίση που προκάλεσε η πανδηµία Covid-19 και την αναγνώριση ζημιών απομείωσης επερχόμενων συναλλαγών πώλησης όπως αναλύεται στη σημείωση 43.1. Κέρδη/(Ζηµιές) από τροποποίηση των συµβατικών όρων δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών Ο Όµιλος στο πλαίσιο αναδιαπραγµάτευσης µε τους πιστούχους ή ρυθµίσεων, προχωρά σε τροποποίηση των συµβατικών ταµειακών ροών των δανείων προκειµένου να διασφαλιστεί η οµαλή αποπληρωµή των δανείων. Ο ακόλουθος πίνακας παρουσιάζει τη λογιστική αξία των δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών για τα οποία προέκυψε κέρδος ή ζηµιά από την τροποποίηση των συµβατικών όρων ενώ είχαν πρόβλεψη για αναµενόµενες πιστωτικές ζηµιές υπολογισµένη καθ’ όλη τη διάρκεια τους, δηλαδή κατατάσσονταν βάσει Δ.Π.Χ.Π. 9 (staging) σε στάδιο 2 ή 3 ή αφορούσαν δάνεια αποµειωµένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI). Από 1 Ιανουαρίου έως Λογιστική αξία µετά από αναμενόμενες ζημιές πιστωτικού κινδύνου και πριν την τροποποίηση των όρων Καθαρό κέρδος/(ζηµιά) λόγω της τροποποίησης 31.12.2020 31.12.2019 9.385.036 (51.184) 21.424.077 (207.705) Ο ακόλουθος πίνακας παρουσιάζει τη λογιστική αξία των δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών για τα οποία υπήρξε τροποποίηση των συμβατικών όρων σε μία περίοδο για τα οποία η ζημία απομειώσεως είχε υπολογιστεί με βάση τις αναμενόμενες ζημιές πιστωτικού κινδύνου για όλη τη διάρκεια ζωής του μέσου και για τα οποία η ζημία απομειώσεως μεταβλήθηκε εντός της χρήσης ώστε να υπολογίζεται με βάση τις αναμενόμενες ζημιές πιστωτικού κινδύνου εντός 12 μηνών. Από 1 Ιανουαρίου έως Λογιστική αξία προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου στο τέλος της χρήσης 31.12.2020 31.12.2019 1.635.937 1.025.644 12. Ζηµιές αποµείωσης και προβλέψεις για την κάλυψη του πιστωτικού κινδύνου λοιπών χρηµατοοοικονοµικών µέσων Ζηµιές αποµείωσης οµολόγων και λοιπών χρεογράφων στο αναπόσβεστο κόστος Ζηµιές αποµείωσης οµολόγων και λοιπών χρεογράφων που αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση Ζηµιές αποµείωσης απαιτήσεων κατά Πιστωτικών Ιδρυµάτων Σύνολο Από 1 Ιανουαρίου έως 31.12.2020 31.12.2019 8.940 7.412 4.481 (11.676) (3) 13.418 (126) (4.390) Οι αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου των οµολόγων κατά τη χρήση 2020 οφείλονται κυρίως στις τοποθετήσεις σε οµόλογα Ελληνικού Δηµοσίου και λοιπών εκδοτών στο χαρτοφυλάκιο των αξιογράφων που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος. Τις ζημιές περιόρισε η αναβάθμιση των χρεογράφων του Ελληνικού Δημοσίου κατά μία βαθμίδα από B1σε Ba3 το Νοέμβριο. Σηµειώνεται οτι η πανδηµία της νόσου Covid-19 δεν οδήγησε σε σηµαντική αύξηση του πιστωτικού κινδύνου στα λοιπά οµόλογα που έχει τοποθετήσεις ο Όµιλος. H θετική επίπτωση στις αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου των οµολόγων που αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση κατά τη χρήση 2019 προέκυψε από την αναβάθµιση της πιστοληπτικής διαβάθµισης του Ελληνικού Δηµοσίου από την Moody’s σε B1 από Β3 την 1.3.2019. 166 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 13. Φόρος εισοδήµατος Με το άρθρο 22 του Ν. 4646/12.12.2019 «Φορολογική µεταρρύθµιση µε αναπτυξιακή διάσταση για την Ελλάδα του αύριο», µειώθηκε ο φορολογικός συντελεστής των κερδών από επιχειρηµατική δραστηριότητα που αποκτούν τα νοµικά πρόσωπα και οι νοµικές οντότητες στην Ελλάδα, σε 24% για τα εισοδήµατα του φορολογικού έτους 2019 και εφεξής. Με ρητή αναφορά του νόµου, η µείωση αυτή δεν αφορά τα πιστωτικά ιδρύµατα για τα οποία ο φορολογικός συντελεστής εξακολουθεί να είναι 29%. Με το άρθρο 20 του ιδίου νόµου, απαλλάσσεται από το φόρο εισοδήµατος, το εισόδηµα που προκύπτει από την υπεραξία µεταβίβασης τίτλων συµµετοχής σε νοµικό πρόσωπο φορολογικό κάτοικο κράτους-µέλους Ε.Ε. που εισπράττει ένα νοµικό πρόσωπο που είναι φορολογικός κάτοικος Ελλάδας, εάν το νοµικό πρόσωπο του οποίου οι τίτλοι µεταβιβάζονται πληροί τις οριζόµενες από τον νόµο προϋποθέσεις. Τα εισοδήµατα αυτά δε φορολογούνται κατά τη διανοµή ή κεφαλαιοποίηση των κερδών αυτών. Τυχόν ζηµιές αποτίµησης συµµετοχών που έχουν αναγνωρισθεί µέχρι 31.12.2019, εκπίπτουν υπό ορισµένες προϋποθέσεις από τα ακαθάριστα έσοδα κατά το χρόνο µεταβίβασής τους. Η διάταξη έχει εφαρµογή για τα εισοδήµατα που αποκτώνται από 1.7.2020 και µετά. Επίσης, για τα µερίσµατα τα οποία καταβάλλονται από 1.1.2020 και εφεξής, ο συντελεστής παρακράτησης µειώνεται σε 5% από 10%. Για τις θυγατρικές εταιρίες και το Καταστήµα της Τράπεζας, που δραστηριοποιούνται σε άλλες χώρες, οι ισχύοντες ονοµαστικοί φορολογικοί συντελεστές για τη χρήση του 2020, έχουν ως εξής, ενώ δεν υπάρχουν µεταβολές στους φορολογικούς συντελεστές σε σχέση µε τη χρήση 2019: Κύπρος Βουλγαρία Σερβία Ρουµανία Λουξεµβούργο 12,5 10 15 16 24,94 Αλβανία Jersey Ηνωµένο Βασίλειο Ιρλανδία 15 10 19 12,5 Σύµφωνα µε το άρθρο 65Α του Ν. 4174/2013, από τη χρήση 2011, οι νόµιµοι ελεγκτές και τα ελεγκτικά γραφεία που διενεργούν υποχρεωτικούς ελέγχους σε ανώνυµες εταιρίες υποχρεούνται στην έκδοση ετήσιου πιστοποιητικού ως προς την εφαρµογή των φορολογικών διατάξεων σε φορολογικά αντικείµενα. Το εν λόγω πιστοποιητικό υποβάλλεται αφενός µεν στην ελεγχόµενη εταιρία µέχρι την υποβολή της δήλωσης φόρου εισοδήµατος και το αργότερο εντός του πρώτου δεκαηµέρου του δέκατου µήνα από τη λήξη της ελεγχόµενης διαχειριστικής περιόδου, αφετέρου δε ηλεκτρονικά στο Υπουργείο Οικονοµικών το αργότερο έως το τέλος του δέκατου µήνα από τη λήξη της ελεγχόµενης διαχειριστικής περιόδου. Με το άρθρο 56 του Ν. 4410/3.8.2016 για τις χρήσεις από 1.1.2016, η έκδοση του φορολογικού πιστοποιητικού καθίσταται προαιρετική. Πρόθεση ωστόσο της Τράπεζας και των Εταιριών του Οµίλου είναι η συνέχιση λήψης του φορολογικού πιστοποιητικού. Για τις χρήσεις 2011 έως και 2019 ο φορολογικός έλεγχος σύµφωνα µε το άρθρο 65Α του Ν. 4174/2013 για την Τράπεζα και τις εταιρίες του Οµίλου στο εσωτερικό έχει ολοκληρωθεί και έχει ληφθεί φορολογικό πιστοποιητικό, χωρίς τη διατύπωση επιφύλαξης ως προς τα φορολογικά αντικείµενα που ελέχθησαν. Ο έλεγχος για τη χρήση 2020 είναι σε εξέλιξη. Ο φόρος εισοδήµατος της κατάστασης αποτελεσµάτων αναλύεται στον πίνακα που ακολουθεί: Από 1 Ιανουαρίου έως 31.12.2020 31.12.2019* Τρέχων Αναβαλλόµενος Σύνολο 32.599 (22.476) 10.123 14.643 36.171 50.814 * Ορισµένα κονδύλια της προηγούµενης χρήσης έχουν αναµορφωθεί όπως αναλύεται στη σημείωση 50. 167 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Ο αναβαλλόµενος φόρος στην κατάσταση αποτελεσµάτων προκύπτει από προσωρινές διαφορές, η επίπτωση των οποίων αναλύεται ως εξής: Χρεωστική διαφορά Ν. 4046/2012 Χρεωστική διαφορά Ν. 4465/2017 Διαγραφές, αποσβέσεις, αποµειώσεις παγίων περιουσιακών στοιχείων και µισθώσεις Χαρτοφυλάκιο δανείων Αποτίµηση δανείων λόγω αντιστάθµισης Υποχρεώσεις καθορισµένων παροχών και ασφαλιστικών ταµείων Αποτίµηση παραγώγων Αποτίµηση υποχρεώσεων προς πιστωτικά ιδρύµατα και δανειακών υποχρεώσεων λόγω αντιστάθµισης της εύλογης αξίας τους Αποτίµηση / Αποµείωση συµµετοχών Αποτίµηση / Αποµείωση οµολόγων και λοιπών χρεογράφων Μεταφερόµενες φορολογικές ζηµιές Λοιπές προσωρινές διαφορές Σύνολο Από 1 Ιανουαρίου έως 31.12.2020 31.12.2019* 44.555 44.555 (1.652.405) (14.082) 14.761 17.293 1.634.180 (221.750) 582 (261) 1.625 2.072 (25.661) 18.371 555 345 8.918 24.776 3.754 (78.116) (22.476) 4.227 13.751 167.358 4.292 36.171 Στο κονδύλι «Λοιπές προσωρινές διαφορές» περιλαμβάνεται ποσό € 66.251 που αφορά την αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση που αναγνωρίστηκε από την μεταβίβαση της Δραστηριότητας Διαχείρισης Μη Εξυπηρετούμενων Ανοιγμάτων της Τράπεζας (carve-out) στη θυγατρική της εταιρία Cepal Hellas Χρηματοοικονομικές Υπηρεσίες Μ.Α.Ε.Δ.Α.Δ.Π, καθώς το κέρδος από την μεταβίβαση φορολογικά έχει αναγνωρισθεί στην τρέχουσα χρήση ενώ λογιστικά δεν πληρεί τις προϋποθέσεις αναγνώρισης, όπως αναλυτικά περιγράφεται στη σημείωση 40. Στο πλαίσιο της αναδιοργάνωσης των θυγατρικών εταιριών του Ομίλου κάτω από τρεις πυλώνες η οποία ολοκληρώθηκε εντός του Δεκεμβρίου 2020 αντιλoγίστηκε η αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση που είχε αναγνωριστεί συνολικού ποσού € 107.200, η οποία περιλαμβάνεται στο κονδύλι «Αποτίμηση/απομείωση συμμετοχών» καθώς το μέρος του αποτελέσματος, από την μεταβίβαση των ανωτέρω εταιριών, που αντιστοιχούσε σε ζημιές για τις οποίες είχε αναγνωρισθεί ζημιά απομείωσης της συμμετοχής μέχρι την 31.12.2019 εξέπεσε φορολογικά, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 20 του Ν. 4646/12.12.2019, όπως αναφέρεται ανωτέρω. Το κονδύλι «Χρεωστική διαφορά Ν. 4046/2012» αφορά στην αναβαλλόµενη φορολογική απαίτηση επί των φορολογικών ζηµιών που προέκυψαν από τη συµµετοχή της Τράπεζας στο πρόγραµµα ανταλλαγής των οµολόγων του Ελληνικού Δηµοσίου (PSI) και στο πρόγραµµα επαναγοράς οµολόγων έκδοσης του Ελληνικού Δηµοσίου του Δεκεµβρίου 2012, οι οποίες αναγνωρίστηκαν ως χρεωστική διαφορά σύµφωνα µε τους Ν. 4046/14.2.2012 και Ν. 4110/23.1.2013. Σύµφωνα µε το Ν. 4110/23.1.2013 η εν λόγω χρεωστική διαφορά εκπίπτει φορολογικά, σταδιακά και ισόποσα, σε 30 έτη. Περαιτέρω, µε το άρθρο 5 του Ν. 4303/17.10.2014 «Κύρωση της Πράξης Νοµοθετικού Περιεχοµένου Επείγουσα ρύθµιση για την αναπλήρωση του Γενικού Γραµµατέα Δηµοσίων Εσόδων λόγω πρόωρης λήξης της θητείας του (Α΄ 136) και άλλες διατάξεις», το οποίο αντικατέστησε το άρθρο 27Α του Ν. 4172/2013, οι αναβαλλόµενες φορολογικές απαιτήσεις των εποπτευόµενων από την Τράπεζα της Ελλάδος νοµικών προσώπων των παραγράφων 5, 6 και 7 του άρθρου 26 του Ν. 4172/2013 που έχουν ή θα αναγνωριστούν και οι οποίες προέρχονται από τη χρεωστική διαφορά του PSI και τις συσσωρευµένες προβλέψεις και λοιπές εν γένει ζηµιές λόγω πιστωτικού κινδύνου, αναφορικά µε απαιτήσεις υφιστάµενες µέχρι και την 31.12.2014, µετατρέπονται σε οριστικές και εκκαθαρισµένες απαιτήσεις έναντι του Δηµοσίου, σε περίπτωση που το λογιστικό, µετά από φόρους, αποτέλεσµα χρήσης είναι ζηµιά, σύµφωνα µε τις ελεγµένες και εγκεκριµένες από την Τακτική Γενική Συνέλευση των µετόχων, οικονοµικές καταστάσεις. Η ένταξη στο Νόµο υλοποιείται µε απόφαση της Γενικής Συνέλευσης των Μετόχων, αφορά σε φορολογικές απαιτήσεις που γεννώνται από το έτος 2016 και εφεξής, και ανάγονται στο φορολογικό έτος 2015 και εφεξής, ενώ προβλέπεται η λήξη της εντάξεως σε αυτόν µε την ίδια διαδικασία και κατόπιν λήψεως σχετικής εγκρίσεως από την εκάστοτε Εποπτική Αρχή. Με το άρθρο 4 του Ν. 4340/01.11.2015 «Για το πλαίσιο ανακεφαλαιοποίησης των πιστωτικών ιδρυµάτων και άλλες διατάξεις του Υπουργείου Οικονοµικών», τροποποιήθηκαν τα ανωτέρω ως προς το χρόνο εφαρµογής τους, ο οποίος αναβάλλεται κατά ένα έτος. Επιπλέον και µεταξύ άλλων, το ύψος του ποσού της αναβαλλόµενης φορολογικής απαίτησης που εµπίπτει στις ανωτέρω * Ορισµένα κονδύλια της προηγούµενης χρήσης έχουν αναµορφωθεί όπως αναλύεται στη σημείωση 50. 168 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 διατάξεις του άρθρου 5 του Ν. 4303/17.10.2014 και αφορά τις συσσωρευµένες προβλέψεις και λοιπές ζηµιές λόγω πιστωτικού κινδύνου, περιορίζεται στο ποσό των προβλέψεων οι οποίες έχουν λογισθεί έως τις 30.6.2015. Όσον αφορά το κονδύλι «Χρεωστική διαφορά του Ν. 4465/2017», µε το άρθρο 43 του Ν. 4465/04.04.2017 «Ενσωµάτωση στην εθνική νοµοθεσία της Οδηγίας 2014/92/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συµβουλίου της 23ης Ιουλίου 2014 για τη συγκρισιµότητα των τελών που συνδέονται µε λογαριασµούς πληρωµών, την αλλαγή λογαριασµού πληρωµών και την πρόσβαση σε λογαριασµούς πληρωµών µε βασικά χαρακτηριστικά και άλλες διατάξεις» τροποιήθηκαν τα άρθρα 27 και 27Α του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήµατος (Ν. 4172/2013). Ειδικότερα, με την παρ. 3 του άρθρου 27, όπως αντικαθίσταται από την προτεινόμενη ρύθμιση, δίνεται η δυνατότητα 20ετούς απόσβεσης των ζημιών που εγγράφουν τα ως άνω νομικά πρόσωπα σε περιπτώσεις που αυτές οφείλονται σε διαγραφές οφειλών από τον ισολογισμό τους είτε λόγω διακανονισμού ή αναδιάρθρωσης του δανείου συμβατικά, δικαστικά ή εξωδικαστικά είτε λόγω μεταβίβασης του δανείου σε εταιρείες απόκτησης δανείων ή τιτλοποίησης ή σε πιστωτικά ιδρύματα και χρηματοδοτικά ιδρύματα ή σε άλλες εταιρείες ή νομικές οντότητες εφόσον στις περιπτώσεις αυτές τη διαχείριση πραγματοποιεί εταιρεία διαχείρισης απαιτήσεων. Το φορολογικό όφελος της 20ετούς απόσβεσης δίδεται μόνο στις πραγματοποιηθείσες ζημιές. Σε περίπτωση που πραγματοποιείται λογιστική διαγραφή του δανείου ενώ ακόμη δεν έχουν πραγματοποιηθεί τα γεγονότα της οριστικής διαγραφής χρέους ή της μεταβίβασης του δανείου, το φορολογικό αποτέλεσμα του έτους της λογιστικής διαγραφής δεν επηρεάζεται. Όταν επέλθουν τα γεγονότα αυτά, το ποσό που είχε λογιστικά διαγραφεί θα μετατραπεί σε χρεωστική διαφορά και θα αποσβεστεί στην προβλεπόμενη 20ετή περίοδο. Με τις τροποποιούμενες διατάξεις του άρθρου 27Α προβλέπεται ρητά ότι πέραν της αναβαλλόμενης φορολογικής απαίτησης που αφορά στο ποσό των συσσωρευμένων προβλέψεων και λοιπών εν γένει ζημιών λόγω πιστωτικού κινδύνου και στο υπολειπόμενο (αναπόσβεστο) υπόλοιπο της χρεωστικής διαφοράς του PSI, μπορεί και η αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση που αφορά λογιστικές διαγραφές και οριστικές ζημιές λόγω οριστικής διαγραφής ή μεταβίβασης δανείων, υπό προϋποθέσεις να μετατρέπεται σε οριστική κι εκκαθαρισμένη απαίτηση έναντι του Δημοσίου και έτσι προσμετράται στα εποπτικά κεφάλαια. Σημειωτέον ότι η δυνατότητα μετατροπής αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων σε οριστικές κι εκκαθαρισμένες έναντι του Δημοσίου, είχε προβλεφθεί ήδη στο νομοθετικό πλαίσιο από το 2014 με σκοπό την αποφυγή απωλειών στα εποπτικά κεφάλαια των πιστωτικών ιδρυμάτων. Με την ψήφιση του ανωτέρω νόμου το συνολικό ποσό της αναβαλλόμενης φορολογικής απαίτησης που θα προκύψει (α) από τη χρεωστική διαφορά του Ν. 4465/2017, (β) από τις προσωρινές διαφορές που θα προκύψουν από τις λογιστικές διαγραφές δανείων και πιστώσεων καθώς επίσης (γ) από τις προσωρινές διαφορές επί των συσσωρευμένων προβλέψεων και λοιπών εν γένει ζημιών λόγω πιστωτικού κινδύνου, δεν μπορεί να υπερβεί το συνολικό ποσό φόρου επί των συσσωρευμένων προβλέψεων και λοιπών ζημιών λόγω πιστωτικού κινδύνου που είχε αναγνωρισθεί μέχρι τις 30.6.2015. Με τη ρύθμιση αυτή διασφαλίζεται ότι οι διαγραφές και αναδιαρθρώσεις δανείων με σκοπό τη μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων δεν θα οδηγήσουν σε απώλεια εποπτικών κεφαλαίων. Τα ανωτέρω ισχύουν από 1.1.2016. Με ηµεροµηνία 31.12.2020, το ποσό των αναβαλλόµενων φορολογικών απαίτησεων το οποίο εντάσσεται στο πεδίο εφαρµογής του Ν. 4465/2017 και περιλαµβάνει και το ποσό της χρεωστικής διαφοράς του Ν. 4046/2012 (PSI), ανέρχεται σε € 3.030 εκατ. (31.12.2019: € 3.166,7 εκατ.). Στο κονδύλι «Χρεωστική διαφορά Ν. 4465/2017» της τρέχουσας περιόδου περιλαμβάνεται αναβαλλόμενος φόρος ύψους € 1.486.703 που προέκυψε από την τιτλοποίηση απαιτήσεων (project Galaxy), όπως αναφέρεται στη σημείωση 19 και 51. Σύμφωνα με τους όρους της συναλλαγής, οι σχετικές προβλέψεις απομείωσης θεωρήθηκαν ως οριστικές ζημιές για φορολογικούς σκοπούς που υπόκεινται σε 20 ετή απόσβεση με συνέπεια την αύξηση του κονδυλίου με ισόποση μείωση του αναβαλλόμενου φόρου της κατηγορίας «Χαρτοφυλάκιο Δανείων». Με το άρθρο 82 του Ν. 4472/19.05.2017 «Συνταξιοδοτικές διατάξεις Δημοσίου και τροποποίηση διατάξεων του Ν. 4387/2016, μέτρα εφαρμογής των δημοσιονομικών στόχων και μεταρρυθμίσεων, μέτρα κοινωνικής στήριξης και εργασιακές ρυθμίσεις, Μεσοπρόθεσμο Πλαίσο Δημοσιονομικής Στρατηγικής 2018-2021 και λοιπές διατάξεις» προβλέπεται η υποχρέωση των πιστωτικών ιδρυμάτων και λοιπών επιχειρήσεων που εμπίπτουν στις διατάξεις του άρθρου 27Α του Ν. 4172/2013) να καταβάλλουν ετήσια προμήθεια 1.5% για το ποσό της εγγυημένης από το Ελληνικό Δημόσιο αναβαλλόμενης φορολογικής απαίτησης που προκύπτει από τη διαφορά του ισχύοντος φορολογικού συντελεστή (σήμερα 29%) και του φορολογικού συντελεστή που ίσχυε την 31.12.2014 (26%). Το εν λόγω ποσό ύψους € 5.296 έχει επιβαρύνει τα «Γενικά Διοικητικά Έξοδα» (σημείωση 9). 169 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Ο Όµιλος δεν έχει αναγνωρίσει αναβαλλόµενες φορολογικές απαιτήσεις την 31.12.2020 ποσού € 213.161 (31.12.2019: € 172.911), οι οποίες κατά ποσό € 179.694 αφορούν µεταφερόµενες φορολογικές ζηµιές των θυγατρικών του, ως κάτωθι ανάλυση και κατά ποσό € 33.467 φορολογικές απαιτήσεις χωρίς έτος λήξης. Οι εν λόγω αναβαλλόµενες φορολογικές απαιτήσεις αξιολογούνται σε κάθε ηµεροµηνία Ισολογισµού, µέσα στα πλαίσια ελέγχου της ανακτησιµότητας των αναβαλλόµενων φορολογικών απαιτήσεων. Αναβαλλόµενες Φορολογικές Απαιτήσεις Έτος λήξης δυνατότητας συµψηφισµού 2021 20.941 2022 59.839 2023 36.650 2024 22.594 2025 33.031 2026 6.428 2027 211 Σύνολο 179.694 Ο ονοµαστικός φορολογικός συντελεστής είναι ο µέσος σταθµικός συντελεστής φόρου που προκύπτει από τη σχέση του φόρου εισοδήµατος, βάσει του ονοµαστικού συντελεστή φόρου και των αποτελεσµάτων προ φόρων, για τη µητρική και για κάθε µία από τις θυγατρικές εταιρίες του Οµίλου. Παρατίθεται κατωτέρω συµφωνία µεταξύ ονοµαστικού και πραγµατικού φορολογικού συντελεστή: Κέρδη/(ζημιές) πριν το φόρο εισοδήµατος Φόρος εισοδήµατος (ονοµαστικός φορολογικός συντελεστής) Αύξηση/(µείωση) προερχόµενη από: Εισόδηµα µη υπαγόµενο στο φόρο Έξοδα µη εκπεστέα Αντιλογισμός πρόβλεψης επίδικων απαιτήσεων Προσαρµογή φορολογικών συντελεστών για τον υπολογισµό αναβαλλόµενου φόρου Μη αναγνώριση αναβαλλόµενου φόρου για προσωρινές διαφορές της τρέχουσας χρήσης Λοιπές φορολογικές προσαρµογές Φόρος εισοδήµατος (πραγµατικός φορολογικός συντελεστής) Από 1 Ιανουαρίου έως 31.12.2020 31.12.2019* % % 114.068 156.225 52,69 60.103 36,31 56.720 (3,95) 6,21 (31,80) 0,00 (4.511) 7.084 (36.274) (9,38) 9,86 (13.610) 14.313 1,45 2.105 35,85 40.893 8,32 12.072 (50,13) 8,87 (57.172) 10.123 (13,31) 33,25 (20.786) 50.814 H Τράπεζα, μετά την επανεκτίμηση της πιθανότητας ανάκτησης επίδικων απαιτήσεων από παρακρατούμενους φόρους, προέβη σε αντιλογισμό σχηματισθείσας πρόβλεψης ύψους € 36.274. Στο κονδύλι «Λοιπές φορολογικές προσαρμογές» περιλαμβάνεται ποσό € 54.213 που αφορά σε αντιλογισμό αναβαλλόμενου φόρου που είχαν υπολογισθεί επί συμμετοχών που έχουν ταξινομηθεί στα στοιχεία ενεργητικού προς πώληση, λόγω μεταβολής του φορολογικού καθεστώτος με το άρθρο 20 του Ν. 4646/2019, όπως αναλύεται παραπάνω. * Ορισµένα κονδύλια της προηγούµενης χρήσης έχουν αναµορφωθεί όπως αναλύεται στη σημείωση 50. 170 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Φόρος εισοδήµατος λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρήθηκαν απευθείας στην Καθαρή Θέση Από 1 Ιανουαρίου έως 31.12.2020 Ποσά που αναταξινοµούνται στην Κατάσταση Αποτελεσµάτων Καθαρή µεταβολή του αποθεµατικού των οµολόγων που αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση Καθαρή µεταβολή του αποθεµατικού αντιστάθµισης ταµειακών ροών Συναλλαγµατικές διαφορές µετατροπής οικονοµικών καταστάσεων και αντιστάθµισης θυγατρικών εξωτερικού Πριν το φόρο εισοδήµατος Φόρος εισοδήµατος Πριν το φόρο εισοδήµατος Φόρος εισοδήµατος Μετά το φόρο εισοδήµατος (363.946) 104.538 (259.408) 523.929 (150.535) 373.394 20.841 (6.044) 14.797 (130.463) 37.834 (92.629) (2.951) (2.943) (5.894) (1.486) (2.078) (3.564) (346.056) 95.551 (250.505) 391.980 (114.779) 277.201 (2.814) 979 (1.835) (11.325) 3.258 (8.067) 3.619 (293) 3.326 (20.355) 6.179 (14.176) 805 (345.251) 686 96.237 1.491 (249.014) (31.680) 360.300 9.437 (105.342) (22.243) 254.958 Ποσά που δεν αναταξινοµούνται στην Κατάσταση Αποτελεσµάτων Καθαρή µεταβολή αναλογιστικών κερδών / (ζηµιών) υποχρεώσεων καθορισµένων παροχών Κέρδη / (Ζηµιές) µετοχών που αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση Σύνολο 31.12.2019* Μετά το φόρο εισοδήµατος Την 1.1.2019, συνεπεία της εφαρµογής του Δ.Π.Χ.Π. 16, αναγνωρίσθηκε στο λογαριασµό «Αποτελέσµατα εις νέον» πιστωτικός αναβαλλόµενος φόρος ύψους € 11.408. Απαιτήσεις από παρακρατούµενους φόρους Σε συνέχεια των όσων αναλυτικά αναφέρονται στη σηµείωση 13 των Οικονοµικών Καταστάσεων του Οµίλου της 31.12.2019, σηµειώνεται ότι µε το άρθρο 93 του Ν. 4605/1.4.2019 «Εναρµόνιση της ελληνικής νοµοθεσίας µε την Οδηγία (ΕΕ) 2016/943 του Ευρωπαικού Κοινοβουλίου και του Συµβουλίου της 8ης Ιουνίου 2016 σχετικά µε την προστασία της τεχνογνωσίας και των επιχειρηµατικών πληροφοριών που δεν έχουν αποκαλυφθεί (εµπορικό απόρρητο) από την παράνοµη απόκτηση, χρήση και αποκάλυψη (EEL 157 της 15.6.2016). Μέτρα για την επιτάχυνση του έργου του Υπουργείου Οικονοµίας και άλλες διατάξεις», προβλέπεται ότι: • Τα πιστωτικά υπόλοιπα των χρήσεων 2008 και 2010 έως 2012 που προέκυψαν από παρακρατούµενους φόρους επί των κατ’ ειδικό τρόπο φορολογηθέντων εισοδηµάτων, µεταφέρονται και θα συµψηφισθούν κατά το χρόνο που θα προκύψει φόρος εισοδήµατος και κατά το µέρος που αναλογεί στο φόρο αυτό. Στην ίδια διαδικασία συµψηφισµού περιλαµβάνονται και τυχόν ποσά που έχουν επιστραφεί δυνάµει δικαστικών αποφάσεων για τα οποία γεννάται υποχρέωση επιστροφής τους στο Ελληνικό Δηµόσιο κατά το µέρος και το χρόνο που θα προκύψει φόρος εισοδήµατος. Οι απαιτήσεις της Τράπεζας από το Ελληνικό Δηµόσιο, οι οποίες εντάσσονται στη ρύθµιση αυτή ανέρχονται σε ποσό € 85.156. • Τα πιστωτικά υπόλοιπα που προέκυψαν σε εφαρµογή του Ν. 4046/2012 και δεν έχουν συµψηφισθεί µετά το πέρας της πενταετίας από το χρόνο γέννησής τους, θα συµψηφισθούν αρχής γενοµένης από 1.1.2020 σε δέκα ετήσιες ισόποσες δόσεις µε οποιαδήποτε φορολογική υποχρέωση των τραπεζών. Οι απαιτήσεις της Τράπεζας από το Ελληνικό Δηµόσιο, οι οποίες εντάσσονται στη ρύθµιση αυτή ανέρχονται σε ποσό € 63.114. Μετά την ψήφιση του εν λόγω νόµου, οι απαιτήσεις της Τράπεζας κατά του Ελληνικού Δηµοσίου από παρακρατούµενους φόρους θα υπαχθούν στη διαδικασία συµψηφισµού που περιγράφεται στις ως άνω διατάξεις. Εντός της χρήσης 2020, η Τράπεζα συµψήφισε µε τρέχουσες φορολογικές υποχρεώσεις ποσό € 6.311, το οποίο αντιστοιχεί στο 1/10 του συνολικού ως άνω πιστωτικού ποσού € 63.114. * Ορισµένα κονδύλια της προηγούµενης χρήσης έχουν αναµορφωθεί όπως αναλύεται στη σημείωση 50. 171 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 14. Κέρδη/(ζημιές) ανά µετοχή α. Βασικά Τα βασικά κέρδη / (ζηµιές) ανά µετοχή, προκύπτουν από τη διαίρεση των καθαρών κερδών / (ζηµιών) της περιόδου, που αναλογούν στους κοινούς μετόχους της Τράπεζας, µε το σταθµισµένο µέσο όρο των υφιστάµενων κοινών µετοχών της Τράπεζας κατά τη διάρκεια της περιόδου, αφαιρουµένου του σταθµισµένου µέσου όρου των ιδιοκατεχόµενων κοινών µετοχών, κατά την ίδια περίοδο. Κέρδη/(Ζηµιές) που αναλογούν στους Κοινούς Μετόχους της Τράπεζας Σταθµισµένος µέσος όρος υφισταµένων κοινών µετοχών Βασικά κέρδη/(ζημιές) ανά µετοχή (σε € ) Από 1 Ιανουαρίου έως 31.12.2020 31.12.2019* 103.737 105.296 1.543.699.381 1.543.699.381 0,0672 0,0682 β. Προσαρµοσµένα Τα προσαρµοσµένα κέρδη / (ζηµιές) ανά µετοχή προκύπτουν από την προσαρµογή του σταθµισµένου µέσου όρου των υφιστάµενων κοινών µετοχών κατά τη διάρκεια της περιόδου για δυνητικώς εκδοθησόµενες κοινές µετοχές. Η Τράπεζα διαθέτει μετοχές αυτής της κατηγορίας, οι οποίες προκύπτουν από το πρόγραμμα χορηγήσεως δικαιωμάτων προαιρέσεως για αγορά μετοχών σε στελέχη της και σε στελέχη των εταιριών του Ομίλου (σημείωση 8). Για τον υπολογισμό των προσαρμοσμένων κερδών ανά μετοχή, γίνεται η θεώρηση πως τα δικαιώματα προαίρεσης εξασκούνται και πως οι υποθετικές εισπράξεις από αυτά τα μέσα λαμβάνονται από την έκδοση κοινών μετοχών στη μέση χρηματιστηριακή τιμή της αγοράς των κοινών μετοχών κατά τη διάρκεια της χρήσης και για όσο χρονικό διάστημα τα δικαιώματα βρίσκονται σε ισχύ. Η διαφορά μεταξύ του αριθμού των κοινών μετοχών που θα εκδοθούν και του αριθμού των κοινών μετοχών που θα είχαν εκδοθεί στη μέση χρηματιστηριακή τιμή των κοινών μετοχών κατά τη διάρκεια της περιόδου αντιμετωπίζεται ως έκδοση κοινών μετοχών χωρίς αντάλλαγμα. Κέρδη/(Ζηµιές) που αναλογούν στους Κοινούς Μετόχους της Τράπεζας Σταθµισµένος µέσος όρος υφισταµένων κοινών µετοχών Προσαρμογή για δικαιώματα προαίρεσης αγοράς μετοχών Σταθμισμένος μέσος όρος υφισταμένων κοινών μετοχών για προσαρμοσμένα κέρδη ανά μετοχή Προσαρµοσµένα κέρδη/(ζηµιές) ανά µετοχή (σε €) Από 1 Ιανουαρίου έως 31.12.2020 31.12.2019* 103.737 105.296 1.543.699.381 1.543.699.381 4.598 1.543.703.979 1.543.699.381 0,0672 0,0682 Σημειώνεται πως τον Ιανουάριο του 2021 εξασκήθηκαν 2.281.716 δικαιώματα προαίρεσης αγοράς μετοχών γεγονός που είχε ως αποτέλεσμα την έκδοση 2.281.716 κοινών, ονομαστικών, μετά δικαιώματος ψήφου μετοχών, ονομαστικής αξίας έκαστης ίσης προς € 0,30. Το Μετοχικό κεφάλαιο της Τράπεζας αυξήθηκε κατά € 685 και το αποθεματικό από τη διαφορά από έκδοση μετοχών υπέρ το άρτιο αυξήθηκε κατά € 1.483. * Ορισµένα κονδύλια της προηγούµενης χρήσης έχουν αναµορφωθεί όπως αναλύεται στη σημείωση 50. 172 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ 15. Ταµείο και διαθέσιµα σε Κεντρικές Τράπεζες Ταµείο Επιταγές εισπρακτέες Διαθέσιµα σε Κεντρικές Τράπεζες Μείον: Δεσµευµένες καταθέσεις σε Κεντρικές Τράπεζες Υπόλοιπο 31.12.2020 31.12.2019 387.224 419.446 2.992 18.953 7.077.100 1.589.936 7.467.316 2.028.335 (208.375) (318.803) 7.258.941 1.709.532 Η αύξηση που παρατηρείται στα Διαθέσιµα σε Κεντρικές Τράπεζες οφείλεται κυρίως στην αύξηση της χρηµατοδότησης από το Ευρωσύστηµα, όπως αναφέρεται στη σημείωση 43.3. Ταµείο και ταµειακά ισοδύναµα (όπως εµφανίζονται στην Κατάσταση Ταµειακών Ροών) Ταµείο και διαθέσιµα σε Κεντρικές Τράπεζες Συµφωνίες επαναπώλησης τίτλων (Reverse Repos) Βραχυπρόθεσµες τοποθετήσεις σε άλλες τράπεζες Σύνολο 31.12.2020 31.12.2019 7.258.941 240.049 491.910 7.990.900 1.709.532 1.164.950 527.846 3.402.328 31.12.2020 896.761 1.632.298 240.049 42.527 31.12.2019 855.834 1.345.304 1.164.950 36.694 (70.088) 2.741.547 (70.092) 3.332.690 16. Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυµάτων Τοποθετήσεις σε άλλες Τράπεζες Καταθέσεις σε εγγυήσεις για καλύµµατα παραγώγων και πράξεων προσωρινής εκχώρησης (σημείωση 39) Συµφωνίες επαναπώλησης τίτλων (Reverse Repos) Δάνεια σε πιστωτικά ιδρύµατα Μείον: Συσσωρευµένες αποµειώσεις (σηµείωση 43.1) Σύνολο Η µείωση στις απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυµάτων οφείλεται κυρίως στη λήξη συµφωνιών επαναπώλησης τίτλων (Reverse Repos). 17. Αξιόγραφα εµπορικού χαρτοφυλακίου Ο κάτωθι πίνακας περιλαµβάνει ανάλυση της λογιστικής αξίας του εµπορικού χαρτοφυλακίου ανά είδος αξιογράφου: Οµόλογα: Ελληνικού Δηµοσίου Λοιπών εκδοτών Μετοχές: Εισηγµένες Σύνολο 17 3 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ 31.12.2020 31.12.2019 29.154 17.490 371 860 30.014 890 18.751 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 18. Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα (απαιτήσεις και υποχρεώσεις) Ονοµαστική αξία συµβολαίων Παράγωγα για εµπορικούς σκοπούς α. Παράγωγα συναλλάγµατος Προθεσµιακές πράξεις (fx forward) Προθεσµιακές πράξεις (fx swaps) Πράξεις ανταλλαγής συναλλάγµατος (cross currency swaps) Δικαιώµατα προαίρεσης (currency options) Δικαιώµατα προαίρεσης (currency options) ενσωµατωµένα σε πελατειακά προϊόντα Σύνολο µη διαπραγµατεύσιµων σε χρηµατιστήριο β. Παράγωγα επιτοκίου Πράξεις ανταλλαγής επιτοκίου (interest rate swaps) Δικαιώµατα προαίρεσης (caps και floors) Σύνολο µη διαπραγµατεύσιµων σε χρηµατιστήριο γ. Παράγωγα επί εµπορευµάτων Πράξεις ανταλλαγής εµπορευµάτων (commodity swaps) Σύνολο µη διαπραγµατεύσιµων σε χρηµατιστήριο δ. Παράγωγα επί δεικτών Πράξεις ανταλλαγής επί δεικτών (index swaps) Δικαιώµατα προαίρεσης (otc options) Δικαιώµατα προαίρεσης (index options) ενσωµατωµένα σε πελατειακά προϊόντα Σύνολο µη διαπραγµατεύσιµων σε χρηµατιστήριο Προθεσµιακά συµβόλαια (futures) Σύνολο διαπραγµατεύσιµων σε χρηµατιστήριο ε. Λοιπά παράγωγα Τίτλος συνδεδεµένος µε την πορεία του ελληνικού A.E.Π. (GDP Linked Security) Σύνολο διαπραγµατεύσιµων σε χρηµατιστήριο Παράγωγα για σκοπούς αντιστάθµισης α. Παράγωγα συναλλάγµατος Προθεσµιακές πράξεις (fx swaps) Πράξεις ανταλλαγής συναλλάγµατος (cross currency swaps) Σύνολο µη διαπραγµατεύσιµων σε χρηµατιστήριο β. Παράγωγα επιτοκίου Πράξεις ανταλλαγής επιτοκίου (interest rate swaps) Σύνολο µη διαπραγµατεύσιµων σε χρηµατιστήριο Γενικό Σύνολο 31.12.2020 Εύλογη αξία Απαιτήσεις Υποχρεώσεις 257.295 916.690 580.954 461.030 853 2.216.822 5.634 4.854 12.092 1.777 2 24.359 4.846 3.443 16.001 1.805 26.095 25.589.901 883.084 26.472.985 1.218.928 11.860 1.230.788 1.712.289 11.623 1.723.912 307.524 307.524 5.241 5.241 4.238 4.238 40.668 1.696 262 19 262 19 42.364 259 259 281 - 281 40 40 636.920 636.920 2.420 2.420 - 54.851 97.029 151.880 402 402 1.930 1.930 2.086.800 2.086.800 31.915.554 3.592 3.592 1.267.083 11.861 11.861 1.768.357 Στο πλαίσιο της ημερήσιας διαδικασίας παροχής εξασφαλίσεως και διακανονισμού παραγώγων µε αντισυμβαλλομένους Πιστωτικά Ιδρύματα o Όμιλος έχει καταθέσει ως εγγύηση την 31.12.2020 καθαρό ποσό ύψους € 1.628.493 (31.12.2019: € 1.328.704). Η αντίστοιχη καθαρή εύλογη αξία παραγώγων µε Πιστωτικά Ιδρύματα ανέρχεται την 31.12.2020 σε ποσό € 1.516.821 (31.12.2019: € 1.236.541). 174 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 31.12.2019 Εύλογη αξία Απαιτήσεις Υποχρεώσεις Ονοµαστική αξία συµβολαίων Παράγωγα για εµπορικούς σκοπούς α. Παράγωγα συναλλάγµατος Προθεσµιακές πράξεις (fx forward) Προθεσµιακές πράξεις (fx swaps) Πράξεις ανταλλαγής συναλλάγµατος (cross currency swaps) Δικαιώµατα προαίρεσης (currency options) Δικαιώµατα προαίρεσης (currency options) ενσωµατωµένα σε πελατειακά προϊόντα Σύνολο µη διαπραγµατεύσιµων σε χρηµατιστήριο Προθεσµιακά συµβόλαια (futures) Σύνολο διαπραγµατεύσιµων σε χρηµατιστήριο β. Παράγωγα επιτοκίου Πράξεις ανταλλαγής επιτοκίου (interest rate swaps) Δικαιώµατα προαίρεσης (caps και floors) Σύνολο µη διαπραγµατεύσιµων σε χρηµατιστήριο Προθεσµιακά συµβόλαια (futures) Σύνολο διαπραγµατεύσιµων σε χρηµατιστήριο γ. Παράγωγα επί εµπορευµάτων Πράξεις ανταλλαγής εµπορευµάτων (commodity swaps) Σύνολο µη διαπραγµατεύσιµων σε χρηµατιστήριο δ. Παράγωγα επί δεικτών Δικαιώµατα προαίρεσης (otc options) Δικαιώµατα προαίρεσης (index options) ενσωµατωµένα σε πελατειακά προϊόντα Σύνολο µη διαπραγµατεύσιµων σε χρηµατιστήριο Προθεσµιακά συµβόλαια (futures) Σύνολο διαπραγµατεύσιµων σε χρηµατιστήριο ε. Λοιπά παράγωγα Τίτλος συνδεδεµένος µε την πορεία του ελληνικού ΑΕΠ.(GDP Linked Security) Σύνολο διαπραγµατεύσιµων σε χρηµατιστήριο Παράγωγα για σκοπούς αντιστάθµισης εύλογης αξίας α. Παράγωγα συναλλάγµατος Προθεσµιακές πράξεις (fx swaps) Πράξεις ανταλλαγής συναλλάγµατος (cross currency swaps) Σύνολο µη διαπραγµατεύσιµων σε χρηµατιστήριο β. Παράγωγα επιτοκίου Πράξεις ανταλλαγής επιτοκίου (interest rate swaps) Σύνολο µη διαπραγµατεύσιµων σε χρηµατιστήριο Γενικό Σύνολο 198.501 945.023 966.945 55.939 4.129 2.170.537 1.261 4.626 34.929 1.288 17 42.121 1.392 734 41.661 1.283 64 45.134 - - - 15.906.397 212.592 16.118.989 956.971 2.767 959.738 1.071.977 1.125 1.073.102 - - - 54.139 54.139 2.178 2.178 1.877 1.877 73.605 182 73.787 34 34 1.950 3 1.953 21 62 83 - - 762.748 762.748 2.288 2.288 - 57.506 97.266 154.772 71 71 3.418 3.418 871.800 871.800 20.206.806 844 844 1.009.193 323.301 323.301 1.446.915 Λογιστική αντιστάθµισης α. Αντισταθµίσεις εύλογης αξίας Ο Όµιλος χρησιµοποιεί συµβάσεις ανταλλαγής επιτοκίου ως µέσα αντιστάθμισης των µεταβολών της εύλογης αξίας που οφείλονται στις διακυµάνσεις των επιτοκίων της αγοράς α) χαρτοφυλακίου Ομολόγων Ελληνικού Δημοσίου β) δανείων λιανικής τραπεζικής σταθερού επιτοκίου και γ) ομολογιακών εκδόσεων. Για το σύνολο των σχέσεων αντιστάθμισης επιτοκιακού κινδύνου ο Όµιλος ορίζει στην έναρξη της σχέσεως αντιστάθμισης το επιτόκιο αναφοράς που σχετίζεται µε τον αντισταθµιζόµενο κίνδυνο (επιτόκιο ευρώ) και υπολογίζει τις µεταβολές της εύλογης αξίας του αντισταθµιζόµενου µέσου ως προς τις µεταβολές της καµπύλης του επιτοκίου ευρώ. Η τροποποίηση των σχετιζόμενων Δ.Π.Χ.Π. για την αντιμετώπιση θεμάτων που προκύπτουν από τη μεταρρύθμιση των επιτοκίων δεν αναμένεται να έχει κάποια επίπτωση στις υφιστάμενες αντισταθμίσεις εύλογης αξίας καθώς τα μέσα αντιστάθμισης που 175 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 χρησιμοποιούνται σε αυτές έχουν ως επιτόκιο αναφοράς το Euribor, το οποίο παραμένει σε ισχύ και δεν αντικαθίσταται από κάποιο εναλλακτικό επιτόκιο. Για τη µέτρηση της αποτελεσµατικότητας της αντιστάθμισης συγκρίνονται οι µεταβολές στην εύλογη αξία του αντισταθµιζόµενου µέσου µε τις µεταβολές στην εύλογη αξία του µέσου αντιστάθμισης και για το χαρακτηρισµό της αντιστάθμισης ως αποτελεσµατική απαιτείται ο λόγος της µεταβολής της εύλογης αξίας του µέσου αντιστάθμισης προς τη µεταβολή της εύλογης αξίας του αντισταθµιζόµενου στοιχείου να βρίσκεται εντός του εύρους 80%-125% (dollar offset method). Ο Όµιλος αναγνωρίζει τα ακόλουθα ως αιτίες οι οποίες ενδέχεται να οδηγήσουν σε αναποτελεσµατικότητα της αντιστάθμισης: α) Τον πιστωτικό κίνδυνο (κίνδυνος αντισυµβαλλοµένου) των µέσων αντιστάθμισης που χρησιµοποιούνται για την αντιστάθµιση του επιτοκιακού κινδύνου, ο οποίος ελαχιστοποιείται µε τη χρήση παραγώγων µε αντισυµβαλλοµένους που καλύπτονται από συμβάσεις ανταλλαγής χρηματικού ενεχύρου. β) Την χρονική απόκλιση στις ταµειακές ροές των µέσων αντιστάθμισης και των αντισταθµισµένων στοιχείων. Κατά τη διάρκεια της χρήσης δεν αναγνωρίστηκε άλλη αιτία που να οδηγεί σε αναποτελεσµατικότητα της αντιστάθµισης. Την 10.3.2020 στοιχειοθετήθηκε σχέση αντιστάθμισης ομολόγου Ελληνικού Δημοσίου χαρτοφυλακίου αποτιμώμενου στο αναπόσβεστο κόστος ονομαστικού ποσού € 58.000. Την 6.4.2020 τερματίστηκε σχέση αντιστάθμισης ομολόγων Ελληνικού Δημοσίου χαρτοφυλακίου αποτιµώµενου στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση ονομαστικού ποσού € 720.000 και στοιχειοθετήθηκε νέα σχέση αντιστάθμισης ομολόγων Ελληνικού Δημοσίου χαρτοφυλακίου αποτιμώμενου στο αναπόσβεστο κόστος ονομαστικού ποσού € 667.000 η οποία με τη σειρά της τερματίστηκε την 3.12.2020. Την 3.12.2020 σχηματίστηκε νέα σχέση αντιστάθμισης ομολόγου Ελληνικού Δημοσίου χαρτοφυλακίου αποτιμώμενου στο αναπόσβεστο κόστος ονομαστικού ποσού € 800.000. Τα µέσα αντιστάθμισης της 31.12.2020 περιγράφονται συνοπτικά ως εξής: Κατηγορία Κινδύνου Διάρκεια 1 - 5 έτη Επιτοκιακός κίνδυνος Ομόλογο Tier II έκδοσης Τράπεζας Ονοµαστικό ποσό παραγώγου Μέσο σταθερό επιτόκιο Δάνεια Λιανικής Σταθερού Επιτοκίου Ονοµαστικό ποσό παραγώγου Μέσο σταθερό επιτόκιο 491.800 (0,32%) 450.000 (0,39%) Κατηγορία Κινδύνου Διάρκεια άνω των 5 ετών Επιτοκιακός κίνδυνος Ομόλογο Ελληνικού Δημοσίου ονομαστικού ποσού € 800.000 Ονοµαστικό ποσό παραγώγου Μέσο σταθερό επιτόκιο Ομόλογο Ελληνικού Δημοσίου ονομαστικού ποσού € 58.000 Ονοµαστικό ποσό παραγώγου Μέσο σταθερό επιτόκιο 1.095.000 (0,06%) 50.000 (0,17%) Τα µέσα αντιστάθμισης της 31.12.2019 περιγράφονται συνοπτικά ως εξής: Κατηγορία Κινδύνου Διάρκεια 1 - 5 έτη Επιτοκιακός κίνδυνος Δάνεια Λιανικής Σταθερού Επιτοκίου Ονοµαστικό ποσό παραγώγου Μέσο σταθερό επιτόκιο Επιχειρηµατικό δάνειο Ονοµαστικό ποσό παραγώγου Μέσο σταθερό επιτόκιο 176 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ 450.000 (0,39%) 21.800 0,02% Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Κατηγορία Κινδύνου Διάρκεια άνω των 5 ετών Επιτοκιακός κίνδυνος Χαρτοφυλάκιο Ομολόγων Ελληνικού Δημοσίου ονομαστικού ποσού € 720.000 Ονοµαστικό ποσό παραγώγου Μέσο σταθερό επιτόκιο 400.000 (0,06%) Τα ποσά του ισολογισµού και των αποτελεσµάτων χρήσης που σχετίζονται µε τα µέσα αντιστάθμισης εύλογης αξίας και την αποτελεσµατικότητα της αντιστάθμισης αναλύονται ως εξής: 2020 Σχέση αντιστάθμισης Είδος παραγώγου Λογιστική αξία του μέσου αντιστάθμισης Απαιτήσεις Επιτοκιακός κίνδυνος Χαρτοφυλάκιο Ομολόγων Ελληνικού Δημοσίου ονομαστικού ποσού € 720 εκατ. Χαρτοφυλάκιο Ομολόγων Ελληνικού Δημοσίου ονομαστικού ποσού € 667 εκατ. Ομόλογο Ελληνικού Δημοσίου ονομαστικού ποσού € 800 εκατ. Ομόλογο Ελληνικού ονομαστικού ποσού € 58 εκατ. Ομόλογο Tier II έκδοσης Τράπεζας Επιχειρηματικό δάνειο Δάνεια Λιανικής Σταθερού Επιτοκίου 17 7 Συµβάσεις ανταλλαγής επιτοκίου Υποχρεώσεις Κατηγορία ισολογισμού στην οποία περιλαμβάνεται το μέσο αντιστάθμισης 11.027 Μεταβολή στην εύλογη αξία του μέσου αντιστάθμισης για τη μέτρηση της αποτελεσματικότητας της αντιστάθμισης εντός της χρήσης 2020 Μη αποτελεσματικό μέρος που αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα της χρήσης 2020 (34.043) (5.083) (13.588) 550 (10.683) (1.076) Κατηγορία αποτελεσμάτων στην οποία περιλαμβάνεται το μη αποτελεσματικό μέρος της αντιστάθμισης Αποτελέσματα χρηματοοικονομικών πράξεων Παράγωγα Συµβάσεις ανταλλαγής επιτοκίου 375 (280) (18) Συµβάσεις ανταλλαγής επιτοκίου 3.199 4.075 (18) 74 Συµβάσεις ανταλλαγής επιτοκίου 18 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ 834 Παράγωγα (2.052) 29 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 2019 Σχέση αντιστάθμισης Είδος παραγώγου Λογιστική αξία του μέσου αντιστάθμισης Απαιτήσεις Επιτοκιακός κίνδυνος Καλυμμένη ομολογία εκδόσεως της Τράπεζας διακοπείσα σχέση Στοχευμένη μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση ΕΚΤ (TLTRO) διακοπείσα σχέση Επιχειρηµατικό δάνειο Χαρτοφυλάκιο Ομολόγων Ελληνικού Δημοσίου ονομαστικού ποσού € 720 εκατ. Δάνεια Λιανικής Σταθερού Επιτοκίου Υποχρεώσεις Κατηγορία ισολογισμού στην οποία περιλαμβάνεται το μέσο αντιστάθμισης Μεταβολή στην Κατηγορία Μη εύλογη αξία του αποτελεσματικό αποτελεσμάτων στην μέσου αντιστάθμισης οποία περιλαμβάνεται μέρος που για τη μέτρηση της αποτελεσματικότητας αναγνωρίζεται στα το μη αποτελεσματικό μέρος της αποτελέσματα της της αντιστάθμισης αντιστάθμισης χρήσης 2019 εντός της χρήσης 2019 74 2.727 (15) 363 41 Αποτελέσματα χρηματοοικονομικών πράξεων 11 Συµβάσεις ανταλλαγής επιτοκίου 323.227 Παράγωγα 39.776 3.795 852 (36) 844 Τα ποσά που σχετίζονται µε τα στοιχεία ισολογισµού που αντισταθµίζονται αναλύονται ως εξής: 2020 Σχέση αντιστάθμισης Λογιστική αξία Απαιτήσεις Υποχρεώσεις Σωρευτικό ποσό προσαρμογής της αξίας του αντισταθμιζόμενου στοιχείου λόγω αντιστάθμισης Απαιτήσεις Κατηγορία ισολογισμού η οποία περιλαμβάνει το αντισταθμιζόμενο στοιχείο Υποχρεώσεις Μεταβολή στην εύλογη αξία του στοιχείου που αντισταθμίζεται για τη μέτρηση της αποτελεσματικότητας της αντιστάθμισης Επιτοκιακός κίνδυνος Ομόλογο Ελληνικού Δημοσίου ονομαστικού ποσού € 800 εκατ. 1.201.665 9.607 Ομόλογο Ελληνικού Δημοσίου ονομαστικού ποσού € 58 εκατ. 59.046 262 Ομόλογο Tier II έκδοσης Τράπεζας Δάνεια Λιανικής Σταθερού Επιτοκίου 178 510.078 451.193 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ (4.092) 1.193 Αξιόγραφα επενδυτικού χαρτοφυλακίου Αποτιµώµενα στο αναπόσβεστο κόστος Αξιόγραφα επενδυτικού χαρτοφυλακίου Αποτιµώµενα στο αναπόσβεστο κόστος Οµολογίες έκδοσής µας και λοιπές δανειακές υποχρεώσεις Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών 9.607 262 (4.161) 2.081 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 2019 Σχέση αντιστάθμισης Λογιστική αξία Απαιτήσεις Υποχρεώσεις Σωρευτικό ποσό προσαρμογής της αξίας του αντισταθμιζόμενου στοιχείου λόγω αντιστάθμισης Απαιτήσεις Κατηγορία ισολογισμού η οποία περιλαμβάνει το αντισταθμιζόμενο στοιχείο Μεταβολή στην εύλογη αξία του στοιχείου που αντισταθμίζεται για τη μέτρηση της αποτελεσματικότητας της αντιστάθμισης Αξιόγραφα επενδυτικού χαρτοφυλακίου Αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση (35.981) Υποχρεώσεις Επιτοκιακός κίνδυνος Χαρτοφυλάκιο Ομολόγων Ελληνικού Δημοσίου ονομαστικού ποσού € 720 εκατ. Δάνεια Λιανικής Σταθερού Επιτοκίου Επιχειρηµατικό δάνειο 917.027 (35.981) 449.112 (888) 21.572 74 Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών (888) (11) Τα ποσά που σχετίζονται µε τα στοιχεία ισολογισµού των οποίων η σχέση αντιστάθµισης έληξε εντός της χρήσης 2020 και 2019 αναλύονται ως εξής: 2020 Σχέση αντιστάθμισης Σωρευτικό ποσό προσαρμογής Λογιστική αξία στοιχείου για το της αξίας του στοιχείου για το οποίο έληξε η αντιστάθμιση οποίο έληξε η αντιστάθμιση Απαιτήσεις Υποχρεώσεις Απαιτήσεις Κατηγορία ισολογισμού η οποία περιλαμβάνει το στοιχείο Υποχρεώσεις Μεταβολή στην εύλογη αξία του στοιχείου που αντισταθµίζεται για τη µέτρηση της αποτελεσµατικότητας της αντιστάθµισης εντός της χρήσης 2020 Επιτοκιακός κίνδυνος Χαρτοφυλάκιο Ομολόγων Ελληνικού Δημοσίου ονομαστικού ποσού € 720 εκατ. 259.949 (1.531) Χαρτοφυλάκιο ΟμολόγωνΕλληνικού Δημοσίου ονομαστικού ποσού € 667 εκατ. 127.168 2.507 Αξιόγραφα επενδυτικού χαρτοφυλακίου Αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση Αξιόγραφα επενδυτικού χαρτοφυλακίου Αποτιµώµενα στο αναπόσβεστο κόστος Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών Επιχειρηματικό δάνειο 28.960 14.138 (74) 2019 Σχέση αντιστάθμισης Λογιστική αξία Απαιτήσεις Επιτοκιακός κίνδυνος Καλυμμένη ομολογία εκδόσεως της Τράπεζας διακοπείσα σχέση Στοχευμένη μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση ΕΚΤ (TLTRO) διακοπείσα σχέση 179 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Υποχρεώσεις Σωρευτικό ποσό προσαρμογής της αξίας του αντισταθμιζόμενου στοιχείου λόγω αντιστάθμισης Απαιτήσεις Κατηγορία ισολογισμού η οποία περιλαμβάνει το αντισταθμιζόμενο στοιχείο Μεταβολή στην εύλογη αξία του στοιχείου που αντισταθμίζεται για τη μέτρηση της αποτελεσματικότητας της αντιστάθμισης Υποχρεώσεις 514.317 8.871 Οµολογίες έκδοσής µας και λοιπές δανειακές υποχρεώσεις (2.742) 996.198 3.210 Υποχρεώσεις προς πιστωτικά ιδρύµατα (322) Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 β. Αντισταθµίσεις χρηµατοροών Σε περίπτωση ύπαρξης σχέσης αντιστάθμισης χρηματοροών, ο Όµιλος ορίζει στην έναρξη της σχέσεως αντιστάθμισης το επιτόκιο αναφοράς που σχετίζεται µε τον αντισταθµιζόµενο κίνδυνο (επιτόκιο ευρώ) και µετρά τις µεταβολές της εύλογης αξίας του µέσου αντιστάθμισης και ενός υποθετικού παραγώγου ως προς τις µεταβολές της καµπύλης του επιτοκίου ευρώ. Το κυµαινόµενο σκέλος του υποθετικού παραγώγου προσοµοιώνει τις χρηµατοροές του αντισταθµιζόµενου στοιχείου, ενώ οι χρηµατοροές του σταθερού σκέλους ορίζονται µε τρόπο ώστε να καθιστούν µηδενική την αποτίµηση του υποθετικού παραγώγου στην έναρξη της αντιστάθμισης. Για την αντιστάθµιση του συναλλαγµατικού κινδύνου των δανείων σε ξένο νόµισµα το σκέλος υποθετικού παραγώγου στο ξένο νόµισµα προσοµοιώνει τις χρηµατοροές του αντισταθµιζόµενου στοιχείου ενώ οι χρηµατοροές του σκέλους σε ευρώ ορίζονται ούτως ώστε να καθιστούν µηδενική την αποτίµηση του υποθετικού παραγώγου στην έναρξη της αντιστάθμισης. Για τη µέτρηση της αποτελεσµατικότητας της αντιστάθμισης συγκρίνονται οι µεταβολές του υποθετικού παραγώγου µε τις µεταβολές του µέσου αντιστάθμισης και για το χαρακτηρισµό της αντιστάθμισης ως αποτελεσµατική απαιτείται ο λόγος της µεταβολής της εύλογης αξίας του υποθετικού παραγώγου προς τη µεταβολή της εύλογης αξίας του αντισταθµιζόµενου µέσου να κινείται στα όρια 80%-125% (dollar offset method). Ο Όµιλος αναγνωρίζει τα ακόλουθα ως αιτίες οι οποίες ενδέχεται να οδηγήσουν σε αναποτελεσµατικότητα της αντιστάθμισης: α) Τον πιστωτικό κίνδυνο (κίνδυνος αντισυµβαλλοµένου) των µέσων αντιστάθμισης που χρησιµοποιούνται για την αντιστάθµιση του επιτοκιακού και συναλλαγµατικού κινδύνου, ο οποίος ελαχιστοποιείται µε τη χρήση παραγώγων µε αντισυµβαλλοµένους που καλύπτονται από συμβάσεις ανταλλαγής χρηματικού ενεχύρου. β) Την χρονική απόκλιση στις ταµειακές ροές των µέσων αντιστάθμισης και των αντισταθµισµένων στοιχείων. Κατά τη διάρκεια της χρήσης δεν αναγνωρίστηκε άλλη αιτία που να οδηγεί σε αναποτελεσµατικότητα της αντιστάθμισης. Την 31.12.2020 δεν υφίστανται σχέσεις αντιστάθμισης χρηματοροών σε ισχύ. Τα ποσά του ισολογισµού και των αποτελεσµάτων χρήσης που σχετίζονται µε την απόσβεση του αποθεματικού που σχηματίστηκε την ημερομηνία διακοπής αντιστάθμισης χρηµατοροών προθεσμιακών καταθέσεων στην προηγούμενη χρήση παρατίθενται στον παρακάτω πίνακα. 180 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά Δάνεια σε συνάλλαγµα (CHF) Συναλλαγµατικός κίνδυνος Προθεσµιακές καταθέσεις και ανανεώσεις Επιτοκιακός κίνδυνος Σχέση αντιστάθμισης Προθεσμιακές καταθέσεις και ανανεώσεις Επιτοκιακός κίνδυνος Σχέση αντιστάθμισης Πράξεις ανταλλαγής συναλλάγµατος Συµβάσεις ανταλλαγής επιτοκίου Είδος παραγώγου Συμβάσεις ανταλλαγής επιτοκίου Είδος παραγώγου Λογιστική αξία του μέσου αντιστάθμισης Απαιτήσεις Απαιτήσεις E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Υποχρεώσεις 181 Υποχρεώσεις Λογιστική αξία του μέσου αντιστάθμισης (5.362) (153.806) Μεταβολή στην εύλογη αξία του µέσου αντιστάθµισης για τη µέτρηση της αποτελεσµατικότητας της αντιστάθµισης εντός της χρήσης 2019 Μεταβολή στην εύλογη αξία του µέσου αντιστάθµισης για τη µέτρηση της αποτελεσµατικότητας της αντιστάθµισης εντός της χρήσης 2020 (19) (139.458) Αποτελέσµατα χρηµατοοικονοµικών πράξεων Καθαρό έσοδο από τόκους 213 Καθαρό έσοδο από τόκους Κατηγορία αποτελεσµάτων χρήσης που επηρεάσθηκε από την αναταξινόµηση Κατηγορία αποτελεσµάτων χρήσης που επηρεάσθηκε από την αναταξινόµηση (5.647) (14.220) Μεταβολή στην Μεταβολή στην εύλογη αξία του εύλογη αξίατου µέσου µέσου αντιστάθµισης που αναγνωρίσθηκε αντιστάθµισης που αναγνωρίσθηκε στο αποθεµατικό στα αποτελέσµατα αντιστάθµισης εντός της χρήσης χρηµατοροών 2019 εντός της χρήσης 2019 2019 Μεταβολή στην Μεταβολή στην εύλογη αξία του εύλογη αξίατου µέσου µέσου αντιστάθµισης που αναγνωρίσθηκε αντιστάθµισης που αναγνωρίσθηκε στο αποθεµατικό στα αποτελέσµατα αντιστάθµισης εντός της χρήσης χρηµατοροών 2020 εντός της χρήσης 2020 2020 90 (128) Μη αποτελεσµατικό µέρος της αντιστάθµισης που επηρέασε τα αποτελέσµατα χρήσης εντός του 2019 Μη αποτελεσµατικό µέρος της αντιστάθµισης που επηρέασε τα αποτελέσµατα χρήσης εντός του 2020 Αποτελέσματα χρηματοοικονομικών πράξεων Αποτελέσματα χρηματοοικονομικών πράξεων Κατηγορία αποτελεσµάτων χρήσης που επηρεάστηκε από το µη αποτελεσµατικό µέρος της αντιστάθµισης Κατηγορία αποτελεσµάτων χρήσης που επηρεάστηκε από το µη αποτελεσµατικό µέρος της αντιστάθµισης Καθαρό έσοδο από τόκους (10) (9.004) Καθαρό έσοδο από τόκους Καθαρό έσοδο από τόκους Ποσό που αναταξινοµήθηκε από το Κατηγορία αποθεµατικό αποτελεσµάτων αντιστάθµισης χρήσης που χρηµατοροών στα επηρεάσθηκε από αποτελέσµατα σχέσεις που χρήσης εντός του έχουν τερµατιστεί 2020 από σχέσεις που έχουν τερµατιστεί (20.841) Ποσό που αναταξινοµήθηκε από το αποθεµατικό Κατηγορία αντιστάθµισης αποτελεσµάτων χρηµατοροών χρήσης που στα επηρεάσθηκε από αποτελέσµατα σχέσεις που χρήσης εντός του έχουν τερµατιστεί 2020 από σχέσεις που έχουν τερµατιστεί ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Τα ποσά που έχουν αναγνωρισθεί στο αποθεµατικό αντιστάθµισης χρηµατοροών αναλύονται την 31.12.2020 και την 31.12.2019 ως εξής: Κατηγορία ισολογισµού η οποία περιλαµβάνει το αντισταθµιζόµενο στοιχείο Επιτοκιακός κίνδυνος Προθεσµιακές καταθέσεις σε ευρώ Υποχρεώσεις προς πελάτες Κατηγορία ισολογισµού η οποία περιλαµβάνει το αντισταθµιζόµενο στοιχείο Επιτοκιακός κίνδυνος Προθεσµιακές καταθέσεις σε ευρώ 31.12.2020 Αποθεµατικό αντιστάθµισης χρηµατοροών (προ φόρου) σχέσεις αντιστάθµισης σε ισχύ 31.12.2019 Αποθεµατικό αντιστάθµισης χρηµατοροών (προ φόρου) σχέσεις αντιστάθµισης σε ισχύ Υποχρεώσεις προς πελάτες Αποθεµατικό αντιστάθµισης χρηµατοροών (προ φόρου) από σχέσεις αντιστάθµισης που έχουν διακοπεί Αποθεµατικό αντιστάθµισης χρηµατοροών (προ φόρου) (315.029) (315.029) Αποθεµατικό αντιστάθµισης χρηµατοροών (προ φόρου) από σχέσεις αντιστάθµισης που έχουν διακοπεί Αποθεµατικό αντιστάθµισης χρηµατοροών (προ φόρου) (335.871) (335.871) γ. Αντιστάθµιση καθαρής επένδυσης σε µονάδα εξωτερικού Η Τράπεζα αντισταθµίζει µέρος της καθαρής επένδυσης σε RON µέσω δανεισµού σε RON και συναλλαγµατικών παραγώγων. Επίσης αντισταθµίζει µέρος της καθαρής της επένδυσης σε GBP στη θυγατρική της Alpha Bank London µέσω προθεσµιακών πράξεων συναλλάγµατος που ανανεώνονται. Για την αντιστάθµιση του συναλλαγµατικού κινδύνου της καθαρής επένδυσης σε µονάδα εξωτερικού πραγµατοποιείται αποτίµηση των καθαρών περιουσιακών στοιχείων µε την τρέχουσα ισοτιµία και οι συναλλαγµατικές διαφορές που προκύπτουν συγκρίνονται µε τις συναλλαγµατικές διαφορές του παραγώγου. Για τη µέτρηση της αποτελεσµατικότητας της αντιστάθμισης συγκρίνονται οι µεταβολές του αντισταθµιζόµενου µέσου µε τις µεταβολές του µέσου αντιστάθμισης και για το χαρακτηρισµό της αντιστάθμισης ως αποτελεσµατική, απαιτείται ο λόγος της µεταβολής της εύλογης αξίας του µέσου αντιστάθμισης προς τη µεταβολή της εύλογης αξίας του αντισταθµιζόµενου µέσου να κινείται στα όρια 80%-125% (dollar offset method). Ο Όµιλος αναγνωρίζει τα ακόλουθα ως αιτίες οι οποίες ενδέχεται να οδηγήσουν σε αναποτελεσµατικότητα της αντιστάθμισης: α) Τον πιστωτικό κίνδυνο (κίνδυνος αντισυµβαλλοµένου) των µέσων αντιστάθμισης που χρησιµοποιούνται για την αντιστάθµιση του συναλλαγµατικού κινδύνου, ο οποίος ελαχιστοποιείται με αντισυμβαλλομένους που καλύπτονται από συμβάσεις ανταλλαγής χρηματικού ενεχύρου. β) Τη χρονική απόκλιση στις ταµειακές ροές των µέσων αντιστάθμισης και των αντισταθµισµένων στοιχείων. Κατά τη διάρκεια της χρήσης δεν αναγνωρίστηκε άλλη αιτία που να οδηγεί σε αναποτελεσµατικότητα της αντιστάθµισης. Με 31.12.2020 ο Όµιλος είχε τα εξής µέσα αντιστάθμισης: 182 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Νόµισµα Επένδυση στην Alpha Bank London Προθεσµιακές συναλλαγές FX Swaps - EUR/GBP Ισοτιµία GBP/EUR Επένδυση σε Θυγατρικές µε λειτουργικό νόµισµα RON Ποσό καταθέσεων RON Ισοτιµία RON/EUR Προθεσµιακές συναλλαγές CCIRS -EUR/RON Ισοτιµία RON/EUR GBP 0,89 Ονοµαστικό ποσό σε ευρώ Διάρκεια <1 έτους 54.851 Διάρκεια <1 έτους 287.575 RON 4,87 RON 4,87 95.151 Με 31.12.2019 ο Όµιλος είχε τα εξής µέσα αντιστάθμισης: Νόµισµα Επένδυση στην Alpha Bank London Προθεσµιακές συναλλαγές FX Swaps - EUR/GBP Ισοτιµία GBP/EUR Επένδυση σε Θυγατρικές µε λειτουργικό νόµισµα RON Ποσό καταθέσεων RON Ισοτιµία RON/EUR Προθεσµιακές συναλλαγές CCIRS -EUR/RON Ισοτιµία RON/EUR Ονοµαστικό ποσό σε ευρώ Διάρκεια <1 έτους 57.506 GBP 0,85 Διάρκεια <1 έτους 292.703 RON 4,78 RON 4,78 96.848 Τα ποσά του ισολογισµού και των αποτελεσµάτων χρήσης που σχετίζονται µε τα µέσα αντιστάθµισης της καθαρής επένδυσης σε µονάδα εξωτερικού και την αποτελεσµατικότητα της αντιστάθµισης αναλύονται ως εξής: Προθεσµιακές συναλλαγές FX Swaps EUR/GBP) 402 Ποσό καταθέσεων σε RON Προθεσµιακές συναλλαγές CCIRS EUR/RON Κατηγορία ισολογισµού η οποία περιλαµβάνει το µέσο αντιστάθµισης Μεταβολή στην εύλογη αξία του µέσου αντιστάθµισης για τη µέτρηση της αποτελεσµατικότητας της αντιστάθµισης εντός της χρήσης 2020 Μεταβολή στην εύλογη αξία του µέσου αντιστάθµισης που αναγνωρίσθηκε στο αποθεµατικό εντός της χρήσης 2020 Παράγωγα 3.090 3.090 287.575 Υποχρεώσεις προς πελάτες 5.129 5.129 1.930 Παράγωγα 1.697 1.697 Κατηγορία ισολογισµού η οποία περιλαµβάνει το µέσο αντιστάθµισης Μεταβολή στην εύλογη αξία του µέσου αντιστάθµισης για τη µέτρηση της αποτελεσµατικότητας της αντιστάθµισης εντός της χρήσης 2019 Μεταβολή στην εύλογη αξία του µέσου αντιστάθµισης που αναγνωρίσθηκε στο αποθεµατικό εντός της χρήσης 2019 Παράγωγα (2.815) (2.815) 292.703 Υποχρεώσεις προς πελάτες 7.500 7.500 3.418 Παράγωγα 2.482 2.482 Υποχρεώσεις Μέσο αντιστάθµισης Απαιτήσεις 31.12.2020 Μεταβολή στην εύλογη αξία του µέσου αντιστάθµισης που αναγνωρίσθηκε στα αποτελέσµατα εντός της χρήσης 2020 Προθεσµιακές συναλλαγές FX Swaps EUR/GBP) Ποσό καταθέσεων σε RON Προθεσµιακές συναλλαγές CCIRS EUR/RON 183 Υποχρεώσεις Μέσο αντιστάθµισης Απαιτήσεις 31.12.2019 71 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Μεταβολή στην εύλογη αξία του µέσου αντιστάθµισης που αναγνωρίσθηκε στα αποτελέσµατα εντός της χρήσης 2019 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Τα ποσά που αφορούν τα αντισταθµιζόµενα στοιχεία την 31.12.2020 και την 31.12.2019 είναι τα εξής: 31.12.2020 Μεταβολή στην εύλογη αξία για τη µέτρηση της αποτελεσµατικότητας Αποθεµατικό συναλλαγµατικών διαφορών Συµµετοχή στην Alpha Bank London (1.402) (17.035) Επένδυση σε Θυγατρικές µε λειτουργικό νόµισµα RON 51.266 (32.037) Υπόλοιπο που παραµένει στο αποθεµατικό συναλλαγµατικών διαφορών από σχέσεις που έχουν τερµατισθεί 31.12.2019 Μεταβολή στην εύλογη αξία για τη µέτρηση της αποτελεσµατικότητας Αποθεµατικό συναλλαγµατικών διαφορών Συµµετοχή στην Alpha Bank London (4.491) 16.718 Επένδυση σε Θυγατρικές µε λειτουργικό νόµισµα RON 45.905 (30.455) Υπόλοιπο που παραµένει στο αποθεµατικό συναλλαγµατικών διαφορών από σχέσεις που έχουν τερµατισθεί 19. Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών Δάνεια που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος Χρηµατοδοτικές µισθώσεις (Leasing) Μείον: Συσσωρευµένες αποµειώσεις Σύνολο Απαιτήσεις κατά πελατών που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος Απαιτήσεις κατά πελατών που αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων Δάνεια που αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών 31.12.2020 47.260.897 611.137 (9.079.938) 38.792.096 267.024 40.000 280.882 39.380.002 31.12.2019 46.880.841 589.173 (8.682.370) 38.787.644 171.489 307.136 39.266.269 Στο κονδύλι «Απαιτήσεις κατά πελατών που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος» της 31.12.2020 περιλαµβάνονται συσσωρευµένες αποµειώσεις ποσού € 47.227 (31.12.2019: € 41.011). Στις απαιτήσεις κατά πελάτων που αποτιμώνται στο αναπόσβεστο κόστος της 31.12.2020 περιλαμβάνεται και η καθαρή απαίτηση από το αναβαλλόμενο τίμημα συνολικού ποσού € 105.692 της μεταβίβασης του χαρτοφυλακίου μη εξυπηρετούμενων δανείων η πώληση του οποίου ολοκληρώθηκε την 17.7.2020 όπως αναλυτικά περιγράφεται στην σημείωση 48, το οποίο αναμένεται να καταβληθεί με μετρητά εντός 3 ετών από το κλείσιμο της συναλλαγής. Επίσης στις απαιτήσεις κατά πελατών που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων περιλαμβάνεται απαίτηση από μεταβλητό τίμημα, που προέκυψε από την ανωτέρω συναλλαγή η εύλογη αξία του οποίου προσδιορίστηκε την 31.12.2020 σε ποσό € 40.000 (σημείωση 48). Οι χρηµατοδοτικές µισθώσεις (Leasing) προέρχονται κατά κύριο λόγο από τη δραστηριότητα της θυγατρικής εταιρίας του Οµίλου Alpha Leasing A.E. Στους πίνακες που ακολουθούν παρουσιάζεται ανάλυση του χαρτοφυλακίου των δανείων κατ’ είδος για κάθε κατηγορία αποτίµησης. 184 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Δάνεια που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος Ιδιώτες Στεγαστικά - Μη τιτλοποιηµένα - Τιτλοποιηµένα Καταναλωτικά: - Μη τιτλοποιηµένα - Τιτλοποιηµένα Πιστωτικές κάρτες: - Μη τιτλοποιηµένες - Τιτλοποιηµένες Λοιπά Σύνολο δανείων προς ιδιώτες Επιχειρήσεις: Επιχειρηµατικά δάνεια: - Μη τιτλοποιηµένα - Τιτλοποιηµένα Χρηµατοδοτικές µισθώσεις (Leasing): - Μη τιτλοποιηµένες απαιτήσεις - Τιτλοποιηµένες απαιτήσεις Εισπράξεις επιχειρηµατικών απαιτήσεων (Factoring) Σύνολο δανείων προς επιχειρήσεις Σύνολο Μείον: Συσσωρευµένες αποµειώσεις Σύνολο δανείων που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος 31.12.2020 31.12.2019 12.738.458 4.154.487 17.319.572 1.986.207 2.121.090 3.510.938 645.948 456.239 717.543 1.368 22.175.392 721.165 576.367 1.341 22.775.331 18.966.318 5.695.755 21.164.093 2.416.455 366.137 245.000 423.432 25.696.642 47.872.034 (9.079.938) 38.792.096 358.293 230.880 524.962 24.694.683 47.470.014 (8.682.370) 38.787.644 Στο πλαίσιο της επαναξιολόγησης του επιχειρησιακού µοντέλου των δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών που αποσκοπεί στη διακράτηση των χρηµατοοικονοµικών στοιχείων του ενεργητικού µε στόχο την είσπραξη των συµβατικών ταµειακών ροών λαµβάνονται υπόψη οι πωλήσεις που έχουν πραγµατοποιηθεί. Δεδοµένου ότι: - η πλειοψηφία των πωλήσεων του Ομίλου είναι συµβατές µε το επιχειρησιακό µοντέλο, καθώς αφορούν σε πωλήσεις µη εξυπηρετούµενων δάνειων λόγω επιδείνωσης της πιστοληπτικής διαβάθµισης των πιστούχων, και - οι µεµονωµένες πωλήσεις δανείων δεν θεωρούνται σηµαντικές µεµονωµένα ή αθροιστικά, ο Όμιλος έχει αξιολογήσει ότι δεν θίγεται το επιχειρησιακό µοντέλο που έχει καθορίσει για τα δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών. Την 30.4.2020 η Τράπεζα ολοκλήρωσε, σύµφωνα µε το άρθρο 10 του Ν. 3156/2003, τις διαδικασίες για την τιτλοποίηση απαιτήσεών της από μη εξυπηρετούμενα δάνεια ή/και πιστώσεις καταναλωτικής, στεγαστικής και επιχειρηµατικής πίστης σε εταιρίες ειδικού σκοπού του Ν. 3156/2003, οι οποίες εδρεύουν στη Δηµοκρατία της Ιρλανδίας. Η συγκεκριµένη συναλλαγή εντάσσεται στο πλαίσιο του στρατηγικού σχεδίου 2020-2022, όπως αναφέρεται στη σηµείωση 51. Ειδικότερα, η Τράπεζα µεταβίβασε χαρτοφυλάκια δανείων σε τέσσερις εταιρίες ειδικού σκοπού που συστήθηκαν για το σκοπό αυτό και οι οποίες µε τη σειρά τους εξέδωσαν οµολογίες. Η Τράπεζα κάλυψε το σύνολο των εκδόσεων, γεγονός που έχει ως αποτέλεσµα τη µη διακοπή αναγνώρισης των εν λόγω δανείων καθώς διατήρησε σε όλες τις περιπτώσεις τους κινδύνους και τα οφέλη που απορρέουν από τα τιτλοποιηµένα χαρτοφυλάκια. Επιπλέον ο Όµιλος ασκεί έλεγχο στις συγκεκριμένες εταιρείες ειδικού σκοπού, οι οποίες περιλαμβάνονται στις ενοποιηµένες Οικονοµικές Καταστάσεις, όπως αναφέρεται και στην σηµείωση 40. Το υπόλοιπο των τιτλοποιηµένων δανείων της ανωτέρω συναλλαγής που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος ανέρχεται την 31.12.2020 σε € 6.043.792. 185 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Επιπρόσθετα, σε προηγούµενες χρήσεις, η Τράπεζα έχει προβεί σε τιτλοποίηση λοιπών καταναλωτικών, επιχειρηµατικών δανείων και πιστωτικών καρτών µέσω εταιριών ειδικού σκοπού ελεγχόµενων από αυτήν. Από την εξέταση των συµβατικών όρων και της δοµής των ανωτέρω συναλλαγών (π.χ. παροχή εγγυήσεων ή/και πιστωτικής ενίσχυσης ή ιδιοκατοχή οµολογιών έκδοσης των εταιριών ειδικού σκοπού) προκύπτει ότι η Τράπεζα διατήρησε σε όλες τις περιπτώσεις τους κινδύνους και τα οφέλη που απορρέουν από τα τιτλοποιηµένα χαρτοφυλάκια. Τα στεγαστικά δάνεια την 31.12.2020 περιλαμβάνουν δάνεια ποσού € 3.370.323 που έχουν χρησιμοποιηθεί ως κάλυμμα στο Πρόγραμμα Καλυμμένων Ομολογιών Ι, Πρόγραμμα Καλυμμένων Ομολογιών ΙI της Τράπεζας και το Πρόγραµµα Απευθείας Έκδοσης Καλυµµένων Οµολογιών της Alpha Bank Romania. Αντίστοιχα, τα στεγαστικά δάνεια την 31.12.2019 περιλάμβαναν δάνεια ποσού € 4.651.208 που είχαν χρησιμοποιηθεί ως κάλυμμα στα εξής προγράμματα έκδοσης ομολόγων: Πρόγραμμα Καλυμμένων Ομολογιών Ι, Πρόγραμμα Καλυμμένων Ομολογιών ΙΙ και Πρόγραμμα Εξασφαλισμένων Τίτλων της Τράπεζας και το Πρόγραµµα Απευθείας Έκδοσης Καλυµµένων Οµολογιών της Alpha Bank Romania. Σύµφωνα µε το Επιχειρησιακό Σχέδιο για τη διαχείριση καθυστερηµένων ανοιγµάτων που υπέβαλε η Τράπεζα στις 5 Οκτωβρίου 2020 και καταρτίσθηκε σύµφωνα µε τη µεθοδολογία και τα υποδείγµατα των εποπτικών Αρχών, ο Όµιλος διατηρεί την υποχρέωση παρακολούθησης και αναφοράς της επίτευξης των στόχων, που το Σχέδιο περιλαµβάνει, σε ενοποιηµένη βάση έως το τέλος του 2022 προς τον Ενιαίο Εποπτικό Μηχανισµό µε τις σχετικές εποπτικές αναφορές. Το υπόλοιπο των ΜΕΑ στο σύνολο των χαρτοφυλακίων Δανείων και Απαιτήσεων κατά Πελατών του Οµίλου µε ηµεροµηνία 31.12.2020 ήταν € 20,9 δισ. (31.12.2019: € 21,8 δισ.). Το υπόλοιπο των δανείων με εγγύηση από το Ταμείο Εγγυοδοσίας Επιχειρήσεων Covid-19 και με επιδότηση επιτοκίου από το Ταμείο Επιχειρηματικότητας ΙΙ της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας ανέρχεται την 31.12.2020 σε € 1.399.143 και περιλαμβάνεται στο υπόλοιπο των δανείων που αποτιμώνται στο αναπόσβεστο κόστος. Για τα ανωτέρω δάνεια έχει σχηματιστεί συσσωρευμένη απομείωση την 31.12.2020 ύψους € 4.546. Ακολουθεί η κίνηση των συσσωρευµένων αποµειώσεων των δανείων που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος: Συσσωρευµένες αποµειώσεις Υπόλοιπο 1.1.2019 Μεταβολές χρήσης 1.1. - 31.12.2019 Ζηµιές αποµείωσης χρήσης Μεταφορά συσσωρευµένων αποµειώσεων στα στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση Διακοπή αναγνώρισης λόγω σηµαντικής τροποποίησης των συµβατικών όρων των δανείων Μεταβολή της παρούσας αξίας των ζηµιών αποµείωσης Συναλλαγµατικές διαφορές Πωλήσεις αποµειωµένων δανείων Ποσά που χρησιµοποιήθηκαν στην χρήση για αποσβέσεις Λοιπές κινήσεις Υπόλοιπο 31.12.2019 Μεταβολές χρήσης 1.1 - 31.12.2020 Ζηµιές αποµείωσης χρήσης Διακοπή αναγνώρισης λόγω σηµαντικής τροποποίησης των συµβατικών όρων των δανείων Μεταβολή της παρούσας αξίας των ζηµιών αποµείωσης Συναλλαγµατικές διαφορές Πωλήσεις αποµειωµένων δανείων Ποσά που χρησιµοποιήθηκαν στην χρήση για αποσβέσεις Λοιπές κινήσεις Υπόλοιπο 31.12.2020 186 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ 10.977.339 901.807 (1.092.194) (53.978) 66.101 26.517 (95.711) (2.033.487) (14.024) 8.682.370 1.263.988 (9.038) 117.495 (16.441) (77) (959.213) 854 9.079.938 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Στις ζηµιές αποµείωσης χρήσης του ανωτέρω πίνακα, δεν περιλαµβάνονται οι ζηµιές αποµείωσης που αφορούν σε δάνεια που έχουν ταξινοµηθεί στα στοιχεία ενεργητικού προς πώληση ποσού € 22.209 (31.12.2019: € 77.479) καθώς και η µεταβολή της προσαρµογής στην εύλογη αξία του συµβατικού υπολοίπου των δανείων που ήταν αποµειωµένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI), η οποία περιλαµβάνεται στο προ προβλέψεων λογιστικό υπόλοιπο των δανείων. Οι απαιτήσεις από χρηµατοδοτικές µισθώσεις αναλύονται, κατά διάρκεια, ως εξής: Έως ένα (1) έτος Από ένα (1) έτος έως και πέντε (5) έτη Πέραν των πέντε (5) ετών Μη δεδουλευµένα έσοδα από χρηµατοδοτικές µισθώσεις Σύνολο 31.12.2020 262.970 227.312 180.018 670.300 (59.163) 611.137 31.12.2019 279.066 251.398 189.953 720.417 (131.244) 589.173 31.12.2020 250.926 200.586 159.625 611.137 31.12.2019 266.807 191.548 130.819 589.173 Το καθαρό ποσό των απαιτήσεων από χρηµατοδοτικές µισθώσεις αναλύεται, κατά διάρκεια, ως εξής: Έως ένα (1) έτος Από ένα (1) έτος έως και πέντε (5) έτη Πέραν των πέντε (5) ετών Σύνολο Σημειώνεται ότι ποσό € 1.531 της μείωσης των απαιτήσεων από χρηματοδοτικές μισθώσεις οφείλεται σε τροποποίηση υπεκμίσθωσης (μείωση διάρκειας) που είχε ως αποτέλεσμα να γίνει προεξόφληση των νέων ταμειακών ροών με το αρχικό επιτόκιο IBR και η διαφορά από την λογιστική αξία να αναγνωριστεί ως ζημιά απομείωσης. Δεν υπήρξε ουσιώδης επίπτωση από την εφαρµογή των µέτρων παραχώρησης µισθωµάτων στις απαιτήσεις από χρηµατοδοτική µίσθωση. Δάνεια που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων Ιδιώτες Καταναλωτικά: - Μη τιτλοποιηµένα Σύνολο δανείων προς ιδιώτες Επιχειρήσεις: Επιχειρηµατικά δάνεια: - Μη τιτλοποιηµένα - Τιτλοποιηµένα Σύνολο δανείων προς επιχειρήσεις Σύνολο δανείων που αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων 31.12.2020 31.12.2019 - 450 450 176.342 104.540 280.882 280.882 290.725 15.961 306.686 307.136 Με 31.12.2020 τα τιτλοποιηµένα δάνεια ποσού € 104.540 εντάσσονται στη συναλλαγή τιτλοποίησης απαιτήσεων από δάνεια ή/ και πιστώσεις καταναλωτικής, στεγαστικής και επιχειρηµατικής πίστης, όπως αναλυτικά περιγράφεται στη σηµείωση 48. 187 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 20. Αξιόγραφα επενδυτικού χαρτοφυλακίου Aξιόγραφα αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση Aξιόγραφα αποτιµώµενα στο αναπόσβεστο κόστος Aξιόγραφα αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων Σύνολο 31.12.2020 31.12.2019* 6.577.698 7.519.930 3.335.733 137.675 10.051.106 1.070.730 93.110 8.683.770 Το επενδυτικό χαρτοφυλάκιο αναλύεται στους κατωτέρω πίνακες ανά κατηγορία ταξινόµησης µε διάκριση ανά είδος αξιογράφου. α. Aξιόγραφα αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση Ελληνικού Δηµοσίου - Οµόλογα - Έντοκα Γραµµάτια Λοιπών κρατών - Οµόλογα - Έντοκα Γραµµάτια Λοιπών εκδοτών - Εισηγµένοι -Μη εισηγµένοι Μετοχές - Εισηγµένες - Μη εισηγµένες Σύνολο 31.12.2020 31.12.2019* 2.007.494 763.520 3.762.374 217.965 1.831.950 16.257 1.925.647 55.647 1.902.890 8.700 1.487.635 17.896 18.074 28.813 6.577.698 14.699 38.067 7.519.930 Μετοχές επενδυτικού χαρτοφυλακίου αποτιµώµενες στην εύλογη αξία µεσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή θέση Ο Όµιλος έχει επιλέξει να ταξινοµεί ως µετοχές που αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση, τις µετοχές που κατέχει µε τα ακόλουθα χαρακτηριστικά: α) Επενδύσεις σε εταιρίες του χρηµατοπιστωτικού κλάδου (µετοχές πιστωτικών ιδρυµάτων και διατραπεζικών εταιριών), β) Επενδύσεις private equity (µετοχές ή µερίδια εταιριών venture capital ή private equity) και γ) Μετοχές στις οποίες έχει επενδύσει µε µακροπρόθεσµο ορίζοντα. Στον ακόλουθο πίνακα παρουσιάζονται µε 31.12.2020 και 31.12.2019 οι µετοχές επενδυτικού χαρτοφυλακίου που αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση. Εύλογη αξία 31.12.2020 Επενδύσεις σε Εταιρίες του Χρηµατοπιστωτικού Κλάδου Επενδύσεις private equity Μακροπρόθεσµες Επενδύσεις Σύνολο Έσοδα από µερίσµατα από 1.1 έως 31.12.2020 Εύλογη αξία 31.12.2019* Έσοδα από µερίσµατα από 1.1. έως 31.12.2019* 5.429 757 17.718 637 19.844 21.614 46.887 1.693 2.450 21.453 17.595 52.766 259 897 Ο Όμιλος, από 1.1.2019, προέβη σε αναδρομική αναταξινόμηση των μετοχών της Visa Inc από την κατηγορία αξιόγραφα αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή θέση στην κατηγορία αξιόγραφα αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων, όπως αναλυτικά περιγράφεται στη σημείωση 50. * Ορισµένα κονδύλια της προηγούµενης χρήσης έχουν αναµορφωθεί όπως αναλύεται στη σημείωση 50. 188 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Ο Όμιλος εντός της χρήσης 2020 για λόγους ρευστότητας προχώρησε σε αποεπένδυση µετοχών που κατείχε στην V Telecom Investments SCA και στην V Telecom Investment GEN Partner S.A., συνολικής εύλογης αξίας € 478 κατά την ημερομηνία της πώλησης. Από τις ανωτέρω πωλήσεις, δεν προέκυψε αποτέλεσµα. Επιπρόσθετα, εντός του 2020 ο Όμιλος προχώρησε σε αποεπένδυση των µετοχών που κατείχε στην Mastercard καθώς συμμετείχε στο Ανοικτό Πρόγραμμα Μετατροπής και Πώλησης που ανακοίνωσε η εταιρία, σύμφωνα με το οποίο πραγματοποιήθηκε εξάσκηση του δικαιώματος μετατροπής των Class B μετοχών του Ομίλου με έκδοση διαπραγματεύσιμων Class A κοινών μετοχών. Οι εκδοθείσες Class A μετοχές, οι οποίες ταξινομήθηκαν στην κατηγορία των μετοχών που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων πωλήθηκαν εντός της χρήσης και το αποτέλεσμα από την αρχική αναγνώριση και την πώληση των μετοχών αναγνωρίστηκε στα αποτελέσματα χρηματοοικονομικών πράξεων (σημείωση 5). Επισημαίνεται επίσης, ότι μετά την πλήρη εξαγορά της Cepal Holdings από την Τράπεζα την 22.7.2020, όπως ειδικότερα αναλύεται στη σημείωση 40 οι προνομιούχες μετοχές που είχαν ταξινομηθεί στο επενδυτικό χαρτοφυλάκιο αποτελούν πλέον κόστος στη θυγατρική που απαλείφεται στην ενοποίηση. Ο Όμιλος εντός της χρήσης του 2019 είτε για λόγους ρευστότητας είτε λόγω υφιστάμενης εκκαθάρισης προχώρησε σε αποεπένδυση μετοχών που κατείχε στην Τράπεζα Πειραιώς, Pillarstone Bidco SCA, Casa de Compensare Bucuresti και Intelliboxes Group Ltd συνολικής εύλογης αξίας € 63. Από τις ανωτέρω πωλήσεις προέκυψε συνολικό σωρευτικό οριακά ζημιογόνο αποτέλεσμα ύψους € 0,1 σε σχέση με το αρχικό κόστος κτήσης αυτών. β. Αξιόγραφα αποτιμώμενα στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσμάτων Τα αξιόγραφα αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων περιλαµβάνουν χρεόγραφα για τα οποία αξιολογήθηκε ότι οι συµβατικές ταµειακές τους ροές δεν αποτελούν αποκλειστικά ροές κεφαλαίου και τόκου, όπως προβλέπεται από το πρότυπο Δ.Π.Χ.Π.9 (Solely Payments of Principal and Interest - SPPI) καθώς και μετοχές οι οποίες έχουν ταξινομηθεί στην εν λόγω κατηγορία. 31.12.2020 Λοιπά κράτη: - Οµόλογα Λοιποί εκδότες: - Εισηγµένοι - Μη εισηγµένοι Μετοχές: - Εισηγµένες - Μη εισηγµένες Λοιποί Τίτλοι Μεταβλητής Απόδοσης Σύνολο 31.12.2019* 9.025 10.870 2.373 10.741 2.815 6.064 32.836 85.532 137.675 2.133 493 67.903 93.110 31.12.2020 31.12.2019 2.779.179 1.070.730 γ. Aξιόγραφα αποτιµώµενα στο αναπόσβεστο κόστος Ελληνικού Δηµοσίου: - Οµόλογα Λοιπών κρατών: - Ομόλογα Λοιπών εκδοτών: - Εισηγμένοι Σύνολο 494.828 61.726 3.335.733 1.070.730 Ο Όμιλος κατέταξε στο χαρτοφυλάκιο των αξιογράφων αποτιµώµενων στο αναπόσβεστο κόστος αγορές οµολόγων Ελληνικού Δηµοσίου εντός του 2019 καθώς το επιχειρησιακό µοντέλο προβλέπει τη διακράτηση τους µέχρι τη λήξη δεδοµένου του * Ορισµένα κονδύλια της προηγούµενης χρήσης έχουν αναµορφωθεί όπως αναλύεται στη σημείωση 50. 189 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 ικανοποιητικού επιπέδου αποδόσεων. Κατά τη χρήση του 2020 αύξησε μέσω νέων αγορών την αξία του χαρτοφυλακίου κατά € 2.265.003. Για τα ανωτέρω αξιόγραφα αποτιµώµενα στο αναπόσβεστο κόστος έχει αναγνωρισθεί συσσωρευµένη αναµενόµενη ζηµιά λόγω πιστωτικού κινδύνου ποσού € 10.332 (31.12.2019 :€ 7.413). Η λογιστική αξία προ αποµειώσεων ανέρχεται σε € 3.346.065 (31.12.2019 € 1.078.143). 21. Επενδύσεις σε συγγενείς εταιρίες και κοινοπραξίες Υπόλοιπο αρχής χρήσης Νέες συγγενείς/ κοινοπραξίες Επαναταξινόμηση APE Commercial Property Ταξινόμηση Cepal σε θυγατρικές εταιρίες (Επιστροφές)/ Αυξήσεις µετοχικού κεφαλαίου Αναλογία κερδών/(ζηµιών) και λοιπών αποτελεσµάτων Σύνολο 31.12.2020 13.385 15.399 3.917 (1.550) 579 31.12.2019 23.194 (1.014) 30.716 (12.603) 13.385 2.794 Στη χρήση 2020 προστέθηκε στον Όμιλο η συγγενής εταιρία Περιγένης Επαγγελματικών ακινήτων Α.E., όπως αποτυπώνεται με ποσό € 15.399, ενώ στη χρήση 2019 δεν πραγµατοποιήθηκαν νέες επενδύσεις σε συγγενείς ή κοινοπραξίες. To κονδύλι «Αυξήσεις/επιστροφές µετοχικού κεφαλαίου» αφορά στην αύξηση µετοχικού κεφαλαίου της κοινοπραξίας Alpha ΤΑΝΕΟ ΑΚΕΣ κατά € 579. Το αντίστοιχο κονδύλι της προηγούµενης χρήσης, αφορούσε κυρίως στην αύξηση µετοχικού κεφαλαίου των συγγενών Ολγανός Α.Ε. κατά ποσό € 122, Alpha Επενδυτικής Περιουσίας Ελαιώνα Α.Ε. κατά € 2.500, καθώς και της κοινοπραξίας Alpha ΤΑΝΕΟ ΑΚΕΣ κατά € 137. Οι συγγενείς εταιρίες και κοινοπραξίες του Οµίλου είναι οι εξής: Επωνυµία εταιρίας α. Συγγενείς ΑΕΔΕΠ Θεσσαλίας και Στερεάς Ελλάδος A.L.C Novelle Investments Ltd Ολγανός Α.Ε. Τραπεζικά Συστήµατα Πληροφοριών Α.Ε. Propindex Α.Ε.Δ.Α Cepal Ανώνυµη Εταιρεία Συµµετοχών Α.Ε.* Famar S.A. Αlpha Επενδυτικής Περιουσίας Ελαιώνα Α.Ε. Περιγένης Επαγγελματικών Ακινήτων Ανώνυμη Εταιρία Έδρα β. Κοινοπραξίες APE Commercial Property Α.Ε A.Π.E Επενδυτικής Περιουσίας A.E.* Alpha ΤΑΝΕΟ Α.Κ.Ε.Σ. Rosequeens Properties Ltd* Panarae Saturn LP Alpha Επενδυτικής Περιουσίας Αθηναικών Εµπορικών Καταστηµάτων Α.Ε. Ποσοστό συµµετοχής Οµίλου % 31.12.2020 31.12.2019 Ελλάδα Κύπρος Ελλάδα Ελλάδα Ελλάδα Ελλάδα Λουξεμβούργο Ελλάδα Ελλάδα 50,00 33,33 30,44 23,77 35,58 Ελλάδα Ελλάδα Ελλάδα Κύπρος Jersey Ελλάδα 72,20 71,08 51,00 33,33 61,58 70,00 47,04 50,00 32,00 50,00 33,33 30,44 23,77 35,58 38,61 47,04 50,00 72,20 71,08 51,00 33,33 61,58 70,00 * Οι εταιρίες αποτελούν μητρικές ομίλων όπως αναφέρεται στη σημείωση 40. 190 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Κατωτέρω αναλύεται η αναλογία του Οµίλου επί των ιδίων κεφαλαίων και κερδών/(ζηµιών) κάθε συγγενούς εταιρίας και κοινοπραξίας. Αναλογία του Οµίλου στα ίδια κεφάλαια Επωνυµία εταιρίας α. Συγγενείς ΑΕΔΕΠ Θεσσαλίας και Στερεάς Ελλάδος A.L.C. Novelle Investments Ltd Ολγανός Α.Ε. Τραπεζικά Συστήµατα Πληροφοριών Α.Ε. Propindex Α.Ε.Δ.Α Cepal Ανώνυµη Εταιρεία Συµµετοχών Α.Ε.* Αlpha Επενδυτικής Περιουσίας Ελαιώνα Α.Ε. Περιγένης Επαγγελματικών ακινήτων Α.E. Σύνολο (α) β. Κοινοπραξίες Alpha ΤΑΝΕΟ Α.Κ.Ε.Σ. Rosequeens Properties Ltd Panarae Saturn LP ΑΕΠ Αθηναϊκών Εμπορικών Καταστημάτων Α.Ε. APE Commercial Property Α.Ε. Σύνολο (β) Σύνολο (α) + (β) Αναλογία κερδών/(ζηµιών) Από 1 Ιανουαρίου έως 31.12.2020 31.12.2019 73 412 73 415 227 78 162 78 2.175 2.002 864 15.363 17.017 3.794 (9) 1.509 4.488 3.917 13.699 30.716 Από 1 Ιανουαρίου έως 31.12.2020 31.12.2019 (3) (6) (122) 65 (626) (1.139) (37) (1.740) (12.455) 1.168 4.464 368 (8) 341 25 (344) (1) 275 (78) 8.480 13.385 726 (1.014) (148) (12.603) 4.905 2.848 Αναλογία λοιπών αποτελεσµάτων Καθαρής Θέσης Από 1 Ιανουαρίου έως 31.12.2020 31.12.2019 (1.524) (10.803) - - - - Συµµετοχές σε σηµαντικές συγγενείς εταιρίες και κοινοπραξίες Ο Όµιλος αξιολογεί ως σηµαντικές τις συγγενείς εταιρίες και κοινοπραξίες στις οποίες συµµετέχει λαµβάνοντας υπόψη την άσκηση δραστηριοτήτων που θεωρούνται στρατηγικής σηµασίας αλλά και το ύψος της λογιστικής αξίας τόσο της συµµετοχής του Οµίλου σε αυτές, όσο και των δανείων και απαιτήσεων που αποτελούν µέρος της καθαρής επένδυσης στις εταιρίες, εφόσον υπάρχουν. Με βάση τα ανωτέρω, ως σηµαντικές αξιολογούνται οι συγγενείς εταιρίες Alpha Επενδυτικής Περιουσίας Ελαιώνα Α.Ε. και Περιγένης Επαγγελματικών Ακινήτων Ανώνυμη Εταιρία, καθώς και η κοινοπραξία ΑΠΕ Επενδυτικής Περιουσίας Α.Ε. Σημειώνεται ότι η Cepal Ανώνυµη Εταιρεία Συµµετοχών Α.Ε., η οποία αξιολογήθηκε για τη χρήση 2019 ως σημαντική συγγενής εταιρία, έπαψε να αποτελεί συγγενή εντός της χρήσης 2020 καθώς, όπως περιγράφεται στην σημείωση 40, στις 27.7.2020, ο Όμιλος απέκτησε τον έλεγχο της εταιρίας αποκτώντας το 100% του μετοχικού της κεφαλαίου. Η Alpha Επενδυτικής Περιουσίας Ελαιώνα Α.Ε. έχει ως αντικείµενο κυρίως την ανέγερση κτηρίων και την εν γένει εκµετάλλευση ακινήτων. Η Περιγένης Επαγγελματικών Ακινήτων Ανώνυμη Εταιρία έχει ως αντικείμενο την εν γένει διαχείριση ακινήτων που συγκεντρώνει από την αναδιάρθρωση συγκεκριμένων δανείων, όπως την αγορά και πώλησή τους, τις κατασκευαστικές εργασίες τους και την ευρύτερη εκμετάλλευσή τους. Η ΑΠΕ Επενδυτικής Περιουσίας Α.Ε. έχει ως αντικείµενο την απόκτηση κινητών αξιών και εν γένει περιουσιακών στοιχείων πάσης φύσεως, ενώ έχει χαρακτηριστεί ως κοινοπραξίεα αφού βάσει συµβατικής συµφωνίας η άσκηση ελέγχου απαιτεί οµόφωνη απόφαση των µετόχων της. Όλες οι προαναφερθείσες εταιρίες εδρεύουν στην Ελλάδα, δεν είναι εισηγµένες σε οργανωµένη αγορά και εποµένως δεν υπάρχει επίσηµη τιµή αναφοράς για την εύλογη αξία τους. Εκτός από τις περιπτώσεις των συγγενών και των κοινοπραξιών που έχουν ταξινοµηθεί στα Στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση και αποτιµώνται σύµφωνα µε τις διατάξεις του Δ.Π.Χ.Π. 5, οι λοιπές συγγενείς και κοινοπραξίες αποτιµώνται µε τη µέθοδο της καθαρής θέσης. Σηµειώνεται πως εντός της χρήσης 2019 αποµειώθηκε πλήρως η υπεραξία ποσού € 9.701 που είχε προκύψει κατά την απόκτηση * Οι εταιρίες αποτελούν μητρικές ομίλων όπως αναφέρεται στη σημείωση 40. 191 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 από τον Όµιλο του 50% της συγγενούς εταιρίας Alpha Επενδυτικής Περιουσίας Ελαιώνα A.E. Το εν λόγω κονδύλι περιλαµβάνεται στο λογαριασµό «Αναλογία κερδών / (ζηµιών) από συγγενείς εταιρίες και κοινοπραξίες» της Ενοποιηµένης Κατάστασης Αποτελεσµάτων. Παρακάτω παρουσιάζονται συνοπτικές οικονοµικές πληροφορίες για την Alpha Επενδυτικής Περιουσίας Ελαιώνα Α.Ε., την Cepal Ανώνυµη Εταιρεία Συµµετοχών Α.Ε (μόνο συγκριτικά στοιχεία) και την Περιγένης Επαγγελματικών Ακινήτων Ανώνυμη Εταιρία, που αποτιµώνται µε τη µέθοδο της καθαρής θέσης. Για την ΑΠΕ Επενδυτικής Περιουσίας Α.Ε. που έχει ταξινοµηθεί ως κατεχόµενες προς πώληση, οι γνωστοποιήσεις του Δ.Π.Χ.Π. 5 παρέχονται στη σηµείωση 48. Alpha Επενδυτικής Περιουσίας Ελαιώνα Α.Ε. Συνοπτική Κατάσταση Συνολικού Αποτελέσµατος Τόκοι και εξοµοιούµενα έξοδα Λοιπά έξοδα Κέρδη/(ζηµιές) πριν το φόρο εισοδήµατος Φόρος εισοδήµατος Κέρδη/(ζηµιές) χρήσης Λοιπά αποτελέσµατα που καταχωρήθηκαν απευθείας στην Καθαρή Θέση Συνολικό αποτέλεσµα χρήσης, µετά το φόρο εισοδήµατος Ποσό που αναλογεί από την συµµετοχή του Οµίλου στα κέρδη / (ζηµιές) της συγγενούς 31.12.2020 (1.753) (524) (2.277) 31.12.2019 (1.726) (406) (2.132) (2.277) (2.132) (2.277) (1.139) (2.132) (10.803) 31.12.2020 9 9 111.432 1.403 1.403 108.309 108.309 1.728 50,00% 864 31.12.2019 44 44 111.433 712 712 106.757 106.757 4.004 50,00% 2.002 864 55.419 56.283 2.002 53.988 55.990 Δεν έχουν εισπραχθεί µερίσµατα από την εταιρία κατά τη διάρκεια των χρήσεων 2020 και 2019. Συνοπτικός Ισολογισµός ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ Λοιπα στοιχεία κυκλοφορούντος ενεργητικού Σύνολο κυκλοφορούντος ενεργητικού Μη κυκλοφορούν ενεργητικό Λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις Σύνολο βραχυπρόθεσμων υποχρεώσεων Μακροπρόθεσμες χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις Σύνολο μακροπρόθεσμων υποχρεώσεων Σύνολο Καθαρής Θέσεως Ποσοστό συµµετοχής Οµίλου Αναλογία στην αποτιμημένη καθαρή θέση Υπεραξία που προέκυψε κατά την εξαγορά Λογιστική αξία Συµµετοχής Δάνειο που αποτελεί μέρος της καθαρής επένδυσης Καθαρή επένδυση 19 2 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Cepal Ανώνυµη Εταιρεία Συµµετοχών Α.Ε. Συνοπτική Κατάσταση Συνολικού Αποτελέσµατος 31.12.2019 Τόκοι και εξοµοιούµενα έξοδα Προµήθειες έξοδα Αποτέλεσµα Χρηµατοοικονοµικών πράξεων Λοιπά έσοδα Γενικά διοικητικά έξοδα Αποσβέσεις Κέρδη/(ζηµιές) πριν το φόρο εισοδήµατος Φόρος εισοδήµατος Κέρδη/(ζηµιές) χρήσης Λοιπά αποτελέσµατα που καταχωρήθηκαν απευθείας στην Καθαρή Θέση: Συνολικό αποτέλεσµα χρήσης µετά το φόρο εισοδήµατος Ποσό που αναλογεί από την συµµετοχή του Οµίλου στα κέρδη / (ζηµιές) της συγγενούς (62) (5) (63) 22.988 (26.637) (964) (4.743) 798 (3.945) (3.945) (1.524) Δεν είχαν εισπραχθεί µερίσµατα από την εταιρία κατά τη διάρκεια της χρήσης 2019. Συνοπτικός Ισολογισµός ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ Ταµείο και ταµειακά διαθέσιµα Λοιπα στοιχεία κυκλοφορούντος ενεργητικού Σύνολο κυκλοφορούντος ενεργητικού Μη κυκλοφορούν ενεργητικό Λοιπές βραχυπρόθεσµες υποχρεώσεις Σύνολο βραχυπρόθεσµων υποχρεώσεων Σύνολο Καθαρής Θέσης Μειον Αξία Προνοµιούχων Μετοχών Σύνολο Καθαρής Θέσης εκτός Προνοµιούχων Μετοχών Αναλογία Οµίλου στα Αποτελέσµατα Κόστος απόκτησης Λογιστική Αξία Συµµετοχής 31.12.2019 1 9.469 9.470 9.260 8.567 8.567 10.163 (18.938) (8.775) (4.101) 6.276 2.175 Ο Όµιλος δε συµµετέχει σε σχήµατα που αποτελούν από κοινού δραστηριότητες. 193 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Περιγένης Επαγγελματικών ακινήτων Ανώνυμη Εταιρία Συνοπτική Κατάσταση Συνολικού Αποτελέσµατος 31.12.2020 Τόκοι και εξοµοιούµενα έξοδα Γενικά διοικητικά έξοδα Αποσβέσεις Κέρδη/(ζηµιές) πριν το φόρο εισοδήµατος Φόρος εισοδήµατος Κέρδη/(ζηµιές) χρήσης Λοιπά αποτελέσµατα που καταχωρήθηκαν απευθείας στην Καθαρή Θέση: Συνολικό αποτέλεσµα χρήσης µετά το φόρο εισοδήµατος Ποσό που αναλογεί από την συµµετοχή του Οµίλου στα κέρδη / (ζηµιές) της συγγενούς (6) (79) (32) (117) (117) (117) (37) Δεν είχαν εισπραχθεί µερίσµατα από την εταιρία κατά τη διάρκεια της χρήσης 2020. Συνοπτικός Ισολογισµός ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ Λοιπα στοιχεία κυκλοφορούντος ενεργητικού Σύνολο κυκλοφορούντος ενεργητικού Μη κυκλοφορούν ενεργητικό Σύνολο Καθαρής Θέσης Ποσοστό συμμετοχής Οµίλου Αναλογία στην αποτιμημένη Καθαρή Θέση Λογιστική Αξία Συµµετοχής 31.12.2020 37.202 37.202 10.841 48.043 32,00% 15.374 15.363 Λοιπές πληροφορίες για συγγενείς και κοινοπραξίες και σηµαντικοί περιορισµοί Εκτός από τις περιπτώσεις των συγγενών και των κοινοπραξιών που έχουν ταξινοµηθεί στα Στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση και αποτιµώνται σύµφωνα µε τις διατάξεις του Δ.Π.Χ.Π. 5, οι λοιπές συγγενείς και κοινοπραξίες αποτιµώνται µε τη µέθοδο της καθαρής θέσης. Δεν υπάρχουν περιπτώσεις όπου ο Όµιλος, κατά την εφαρµογή της µεθόδου της Καθαρής Θέσης, έχει σταµατήσει να αναγνωρίζει την αναλογία του στις ζηµιές συγγενών εταιριών και κοινοπραξιών εξαιτίας της πλήρους αποµείωσης της συµµετοχής του. Δεν υπάρχουν ενδεχόµενες υποχρεώσεις του Οµίλου που να συνδέονται µε τη συµµετοχή του σε συγγενείς εταιρίες ή κοινοπραξίες. Η Τράπεζα έχει αναλάβει την υποχρέωση να συνεισφέρει στο µετοχικό κεφάλαιο της κοινοπραξίας Alpha TANEO ΑΚΕΣ επιπλέον κεφάλαια µέχρι του ποσού των € 23. Πέραν αυτής, δεν υπάρχουν άλλες µη αναγνωρισθείσες δεσµεύσεις του Οµίλου που να σχετίζονται µε τη συµµετοχή του σε συγγενείς και κοινοπραξίες που θα µπορούσαν να οδηγήσουν σε µελλοντική εκροή µετρητών ή άλλων πόρων. Δεν υπάρχουν σηµαντικοί περιορισµοί στη δυνατότητα συγγενών εταιριών ή κοινοπραξιών να µεταφέρουν κεφάλαια στον Όµιλο ή να αποπληρώσουν δάνεια που τους έχουν χορηγηθεί από τον Όµιλο, πέραν των περιορισµών που επιβάλλονται για τις ελληνικές εταιρίες από το Ν. 4548/2018 σχετικά µε το ελάχιστο ύψος του Μετοχικού Κεφαλαίου και της Καθαρής τους Θέσης και τη δυνατότητα διανοµής µερίσµατος. Επιπρόσθετα, οι περιορισµοί ως προς τις αναλήψεις µετρητών και την εν γένει ελεύθερη κίνηση κεφαλαίων που είχαν επιβληθεί µε την έκδοση Πράξεων Νοµοθετικού Περιεχοµένου εντός του 2015, και ίσχυαν για όλες τις εταιρίες που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα, έπαψαν να είναι σε ισχύ κατά τη διάρκεια της χρήσης 2019, σύµφωνα µε σχετική τροπολογία που ενσωµατώθηκε στο Ν. 4624/2019, προκαλώντας την πλήρη άρση των υφιστάµενων έως τότε περιορισµών στην κίνηση κεφαλαίων. 194 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 22. Επενδύσεις σε ακίνητα Οικόπεδα - Κτήρια Υπόλοιπα την 1.1.2019 Αξία κτήσης Συσσωρευµένες αποσβέσεις και αποµειώσεις 1.1.2019 - 31.12.2019 Επίπτωση από την εφαρµογή του Δ.Π.Χ.Π. 16 Αναπόσβεστη αξία 1.1.2019 Προσθήκες Προσθήκες από κεφαλαιοποίηση δαπανών Προσθήκες από εταιρίες που ενοποιήθηκαν για πρώτη φορά στην χρήση Μεταφορά σε «Ιδιοχρησιµoποιούµενα ενσώµατα πάγια» Μεταφορά σε «Στοιχεία Ενεργητικού προς Πώληση» Συναλλαγµατικές διαφορές Διαθέσεις / Διαγραφές / Λήξεις Αποσβέσεις χρήσης (Αποµειώσεις) / Αναστροφές αποµειώσεων χρήσης Αναπόσβεστη αξία 31.12.2019 Υπόλοιπα την 31.12.2019 Αξία κτήσης Συσσωρευµένες αποσβέσεις και αποµειώσεις 1.1.2020 - 31.12.2020 Αναπόσβεστη αξία 1.1.2020 Προσθήκες Προσθήκες από κεφαλαιοποίηση δαπανών Προσθήκες από εταιρίες που ενοποιήθηκαν για πρώτη φορά στην χρήση Μεταφορά από «Ιδιοχρησιµoποιούµενα ενσώµατα πάγια» Μεταφορά σε «Στοιχεία Ενεργητικού προς Πώληση» Συναλλαγµατικές διαφορές Διαθέσεις / Διαγραφές / Λήξεις / Επανεκτιμήσεις Διαθέσεις / Διαγραφές / Λήξεις Αποσβέσεις χρήσης (Αποµειώσεις) / Αναστροφές αποµειώσεων χρήσης Αναπόσβεστη αξία 31.12.2020 Υπόλοιπα την 31.12.2020 Αξία κτήσης Συσσωρευµένες αποσβέσεις και αποµειώσεις 195 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Οικόπεδα - Κτήρια µε δικαίωµα χρήσης 639.497 (146.336) Σύνολο 639.497 (146.336) (917) 1.055 9.445 10.319 503.480 80.444 2.246 24.661 (1.741) (62.821) (704) (40.708) (10.376) (8.645) 485.836 562.086 (85.695) 10.765 (1.320) 572.851 (87.015) 476.391 40.834 741 103.035 12.156 (30.375) 994 9.445 493.161 80.444 2.246 24.661 (729) (62.821) (704) (40.708) (9.459) (9.700) 476.391 10.319 10.319 (1.012) (19.029) (7.221) (13.752) 563.771 (822) 8.852 6.106 485.836 40.834 741 103.035 12.156 (30.375) 994 (11.369) (19.029) (8.043) (4.900) 569.877 662.304 (98.533) 7.820 (1.714) 670.124 (100.247) (11.369) Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Η εύλογη αξία των επενδύσεων σε οικόπεδα-κτήρια κατά την 31.12.2020 ανέρχεται σε € 612.258 (31.12.2019: € 522.739). Στη χρήση 2020 αναγνωρίσθηκε ζημιά απομείωσης ποσού € 13.752 (31.12.2019: € 8.645), ώστε η λογιστική αξία των επενδύσεων σε ακίνητα να μην υπερβαίνει την ανακτήσιμη αξία τους κατά την 31.12.2020, όπως αυτή προσδιορίσθηκε από πιστοποιημένους εκτιμητές, ως η εύλογη αξία μείον τα έξοδα πώλησης. Το εν λόγω κονδύλι καταχωρήθηκε στη γραμμή «Λοιπά έξοδα» της Κατάστασης Αποτελεσμάτων. Το ανακτήσιμο ποσό των επενδύσεων σε ακίνητα που απομειώθηκαν εντός της χρήσης ανήλθε σε € 60.353 (31.12.2019: € 45.766). Οι εύλογες αξίες των ακινήτων υπολογίζονται σύμφωνα με τις μεθόδους που αναφέρονται στη σημείωση 1.2.7 και κατατάσσονται από πλευράς ιεραρχίας της εύλογης αξίας στο Επίπεδο 3 αφού κάνουν χρήση στοιχείων έρευνας, υποθέσεων και δεδομένων που αναφέρονται σε ακίνητα ανάλογων χαρακτηριστικών και συνεπώς περιλαμβάνουν ένα ευρύ πεδίο μη παρατηρήσιμων στην αγορά δεδομένων. Ο συντελεστής κεφαλαιοποίησης που χρησιμοποιήθηκε κυμαίνεται μεταξύ 6,5% και 8%. Σημειώνεται ότι σύμφωνα με τις επικαιροποιημένες αναφορές από τις αρμόδιες υπηρεσίες της Τράπεζας για την επίπτωση του Covid-19 στις αξίες των ακινήτων και με βάση τις υποθέσεις του βασικού τους σεναρίου σε ό,τι αφορά την εξέλιξη της πανδημίας και τις επιπτώσεις της, στις τιμές των ακινήτων, καθώς και τα δεδομένα από πρόσφατες πωλήσεις ακινήτων του Ομίλου σε τρίτους, εκτιμάται ότι οι αξίες των ακινήτων του Ομίλου δεν έχουν επηρεαστεί από την εμφάνιση της πανδημίας έτσι ώστε να απαιτείται επιπλέον απομείωση στις εκτιμώμενες αξίες. Ο Όµιλος εντός του 2020 µετέφερε ιδιοχρησιµοποιούµενα πάγια λογιστικής αξίας € 12.156 στις Επενδύσεις σε ακίνητα, τα οποία αφορούν κυρίως κτήρια που µισθώθηκαν σε τρίτους. Πληροφορίες αναφορικά με το κονδύλι της μεταφοράς σε «Στοιχεία ενεργητικού προς πώληση» παρουσιάζονται στη σημείωση 48. Οι «προσθήκες» της τρέχουσας χρήσης καθώς και οι «προσθήκες από εταιρίες που ενοποιήθηκαν για πρώτη φορά στην χρήση» αφορούν κυρίως σε επενδύσεις σε ακίνητα που είχαν ληφθεί ως εξασφάλιση έναντι πιστοδοτήσεων και αποκτήθηκαν από τον Όµιλο στο πλαίσιο διαχείρισης του πιστωτικού κινδύνου. Συνεπεία της εφαρµογής από 1.1.2019 του νέου λογιστικού προτύπου Δ.Π.Χ.Π. 16 αναγνωρίσθηκαν δικαιώµατα χρήσης επί Οικοπέδων - Κτηρίων αξίας € 10.319 που αφορούν µισθώσεις ακινήτων οι οποίες αναγνωρίστηκαν ως επενδυτικά ακίνητα καθώς αφορούν ακίνητα τα οποία ο Όµιλος υποµισθώνει µε λειτουργική µίσθωση. Σε ό,τι αφορά τα «Οικόπεδα-Κτήρια με δικαίωμα χρήσης», στη χρήση 2020 αναγνωρίσθηκε αναστροφή απομείωσης ποσού € 8.852 (2019: € 1.055) που καταχωρήθηκε στα «Λοιπά Έξοδα». Η ανακτήσιμη αξία των οικοπέδων-κτηρίων με δικαίωμα χρήσης ισούται με την προεξοφλημένη αξία των εισπρακτέων μισθωμάτων από τις υπεκμισθώσεις. Ο Όµιλος ως εκµισθωτής κτηρίων ιδιοκτησίας του σε τρίτους αναγνωριζει στα αποτελεσµατα της περιόδου έσοδα από µισθώµατα. Οι µελλοντικές εισπράξεις από λειτουργικές µισθώσεις έχουν ως εξής: - εντός του έτους - πέραν του έτους και µέχρι πέντε έτη - πέραν των πέντε ετών Σύνολο 31.12.2020 31.12.2019 6.973 15.385 1.646 24.004 8.463 24.038 14.601 47.102 Οι µελλοντικές εισπράξεις από χρηµατοδοτικές µισθώσεις γνωστοποιούνται στη σηµείωση 19. Τα συνολικά έσοδα από λειτουργικές µισθώσεις για την χρήση 2020 ανήλθαν σε € 10.211 (31.12.2019: € 15.336) και συµπεριλαµβάνονται στα «Λοιπά έσοδα». Ο Όµιλος ως εκµισθωτής δεν είχε ουσιώδη επίπτωση από την εφαρμογή των µέτρων παραχώρησης µισθωµάτων στα πλαίσια αντιμετώπισης της πανδημίας Covid 19 η οποία ανήλθε σε ποσό € 1.349. 196 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 23. Ιδιοχρησιµοποιούµενα ενσώµατα πάγια Υπόλοιπα την 1.1.2019 Αξία κτήσης Συσσωρευµένες αποσβέσεις και αποµειώσεις 1.1.2019 - 31.12.2019 Επίπτωση από την εφαρµογή του Δ.Π.Χ.Π. 16 Αναπόσβεστη αξία 1.1.2019 Προσθήκες Διαθέσεις / Διαγραφές / Λήξεις / Επανεκτιμήσεις Μεταφορά από «Επενδύσεις σε ακίνητα» Μεταφορά σε «Λοιπά στοιχεία Ενεργητικού» Μεταφορά σε «Στοιχεία ενεργητικού προς πώληση» Μεταφορά εσωτερικά σε «Ιδιοχρησιµοποιούµενα» Συναλλαγµατικές διαφορές Αποσβέσεις χρήσης Αποµειώσεις χρήσης Αναπόσβεστη αξία 31.12.2019 Υπόλοιπα την 31.12.2019 Αξία κτήσης Συσσωρευµένες αποσβέσεις και αποµειώσεις 1.1.2020 - 31.12.2020 Αναπόσβεστη αξία 1.1.2020 Προσθήκες Προσθήκες από εταιρίες που ενοποιήθηκαν για πρώτη φορά στην χρήση Επανεκτιμήσεις / Διαθέσεις / Διαγραφές / Λήξεις / Καταστροφές Μεταφορά σε «Επενδύσεις σε ακίνητα» Μεταφορά σε «Λοιπά στοιχεία ενεργητικού» Μεταφορά σε «Στοιχεία ενεργητικού προς πώληση» Συναλλαγµατικές διαφορές Αποσβέσεις χρήσης (Αποµειώσεις)/Αναστροφές αποµειώσεων χρήσης Αναπόσβεστη αξία 31.12.2020 Υπόλοιπα την 31.12.2020 Αξία κτήσης Συσσωρευµένες αποσβέσεις και αποµειώσεις Οικόπεδα Κτήρια Εξοπλισµός Leasing Κινητός εξοπλισµός 896.655 (247.749) 3.237 (2.886) 471.635 (386.229) (351) Στοιχεία ενεργητικού µε δικαίωµα χρήσης επί παγίων Σύνολα 1.371.527 (636.864) 97.156 (163) (3.055) (32.797) (3.947) 129.337 157.520 892.183 62.559 (11.426) 1.741 (3.057) (10.009) (3.459) (71.089) (5.111) 852.332 894.307 (268.468) 502.586 (405.430) 168.654 (39.317) 1.565.547 (713.215) 625.839 7.522 97.156 25.353 129.337 15.319 852.332 48.194 979 3.035 (891) (12.156) (837) (1.978) 648.906 10.570 (1.651) 729 (3.057) (9.920) (319) (18.255) (1.164) 625.839 1.484 (17.143) (10.415) 594.361 840.090 (245.729) 85.406 31.895 (97) (89) 163 (85) (20.037) - 4.014 92.978 (2.146) (32.150) 3.686 108.992 (7.923) (12.156) (837) (324) (1.088) (79.153) (6.729) 796.331 523.764 (430.786) 172.178 (63.186) 1.536.032 (739.701) (324) (426) (29.860) - 157.871 157.871 20.094 (9.678) 1.012 (5.054) Το ανακτήσιμο ποσό των ιδιόκτητων ακινήτων που απομειώθηκαν εντός της χρήσης 2020 ανήλθε σε € 239.752 (31.12.2019: € 9.920), ενώ η ζημιά από απομείωση της αξίας τους ανήλθε σε € 10.415 (31.12.2019: € 1.164) και καταχωρήθηκε στα «Λοιπά Έξοδα» της Κατάστασης Αποτελεσμάτων. Κατά τον έλεγχο της αξίας των οικοπέδων-κτηρίων για τυχόν αποµείωση, το ανακτήσιμο ποσό υπολογίστηκε ως η εύλογη αξία η οποία ενσωματώνει στην αξία του παγίου και όλες τις επενεχθείσες βελτιώσεις που το καθιστούν απολύτως κατάλληλο για χρήση του από τον Όμιλο. Τα χρησιμοποιηθέντα επιτόκια προεξόφλησης κυμαίνονται από 6,5% έως 8% αναλόγως των χαρακτηριστικών (θέση, μέγεθος, χρήση) του κάθε παγίου. Οι εύλογες αξίες των ακινήτων υπολογίζονται σύμφωνα µε τις μεθόδους που αναφέρονται στη σημείωση 1.2.7 και κατατάσσονται από πλευράς ιεραρχίας της εύλογης αξίας στο Επίπεδο 3 αφού κάνουν χρήση στοιχείων έρευνας, υποθέσεων και δεδομένων που αναφέρονται σε ακίνητα ανάλογων χαρακτηριστικών και συνεπώς περιλαμβάνουν ένα ευρύ πεδίο µη παρατηρήσιµων στην αγορά δεδομένων. 197 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Σημειώνεται ότι σύμφωνα με τις επικαιροποιημένες αναφορές από τις αρμόδιες υπηρεσίες της Τράπεζας για την επίπτωση του Covid-19 στις αξίες των ακινήτων, εκτιμάται ότι οι αξίες των ακινήτων του Ομίλου δεν έχουν επηρεαστεί από την εμφάνιση της πανδημίας έτσι ώστε να απαιτείται επιπλέον απομείωση κατά την 31.12.2020. Επιπλέον, όσον αφορά τα µέτρα παραχώρησης µισθωµάτων λόγω Covid 19, σημειώνεται ότι η Τράπεζα, ως µισθωτής, δεν έχει ευνοηθεί σχετικά, ενώ η ωφέλεια επιμέρους εταιριών του Ομίλου δεν ήταν σημαντική. Επιπρόσθετα, ο Όμιλος εντός της χρήσης 2020 µετέφερε πάγια λογιστικής αξίας € 12.156 στα «Επενδυτικά πάγια», όπως περιγράφεται στη σηµείωση 22. Πληροφορίες αναφορικά με το κονδύλι της μεταφοράς σε «Στοιχεία ενεργητικού προς πώληση» παρουσιάζονται στη σημείωση 48. Συνεπεία της εφαρµογής από 1.1.2019 του νέου λογιστικού προτύπου Δ.Π.Χ.Π. 16 αναγνωρίσθηκαν στοιχεία ενεργητικού µε δικαίωµα χρήσης επί παγίων αξίας € 157.871, εκ των οποίων ποσό € 146.810 αφορά µισθώσεις ακινήτων. Επιπρόσθετα, λόγω της εφαρµογής του Δ.Π.Χ.Π. 16, υφιστάµενες µισθώσεις αξίας € 351, που σύµφωνα µε το προηγούµενο πρότυπο είχαν αναγνωριστεί ως χρηµατοδοτικές µισθώσεις και περιλαµβάνονταν στην κατηγορία «Εξοπλισµός Leasing», αναταξινοµήθηκαν στα «Δικαιώµατα χρήσης επί παγίων» και περιλαµβάνονται στο ποσό των € 157.871. Σε ό,τι αφορά τα πάγια µε δικαίωµα χρήσης, εντός της χρήσης 2020 δεν υπήρξαν μεταφορές από τα «Επενδυτικά πάγια» ενώ την 31.12.2019 είχαν μεταφέρθεί πάγια ποσού € 1.012 (σηµείωση 22) και αναγνωρίστηκε ζηµιά αποµείωσης ποσού € 55 (31.12.2019:€ 3.947) καθώς και αναστροφή απομείωσης ποσού € 3.741 (31.12.2019:€ 0) που καταχωρήθηκε στα «Λοιπά Έξοδα». 198 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 24. Υπεραξία και λοιπά άυλα πάγια Υπεραξία Υπόλοιπα την 1.1.2019 Αξία κτήσης Συσσωρευµένες αποσβέσεις και αποµειώσεις 1.1.2019 - 31.12.2019 Αναπόσβεστη αξία 1.1.2019 Προσθήκες Διαθέσεις/Διαγραφές Συναλλαγµατικές διαφορές Αποσβέσεις χρήσης Αναπόσβεστη αξία 31.12.2019 Υπόλοιπα την 31.12.2019 Αξία κτήσης Συσσωρευµένες αποσβέσεις και αποµειώσεις 1.1.2020 - 31.12.2020 Αναπόσβεστη αξία 1.1.2020 Προσθήκες Προσθήκες από εταιρίες που ενοποιήθηκαν για πρώτη φορά στην χρήση Διαθέσεις/Διαγραφές Συναλλαγµατικές διαφορές Αποσβέσεις χρήσης Απομειώσεις χρήσης Αναπόσβεστη αξία 31.12.2020 Υπόλοιπα την 31.12.2020 Αξία κτήσης Συσσωρευµένες αποσβέσεις και αποµειώσεις Προγράμματα λογισµικού Λοιπά άυλα Σύνολα 787.082 (396.915) 141.487 (97.561) 928.569 (494.476) 390.167 121.861 (405) (135) (48.618) 462.870 43.926 (14.450) 29.476 434.093 121.861 (405) (135) (63.068) 492.346 908.034 (445.164) 141.484 (112.008) 1.049.518 (557.172) 462.870 103.406 29.476 128 492.346 103.534 62.229 19.339 62.229 (1.225) (71) (63.596) (131) 520.592 62.229 - 1.009.289 (488.697) 81.568 18.997 (1.225) (73) (74.201) (131) 601.818 141.641 (122.644) 1.213.159 (611.341) (2) (10.605) Οι προσθήκες Προγραµµάτων λογισµικού της τρέχουσας περιόδου αφορούν κυρίως σε υλοποιήσεις εφαρµογών και αγορές αδειών χρήσης µηχανογραφικών εφαρµογών της Τράπεζας. Αντίστοιχα, οι προσθήκες Υπεραξίας προέρχονται από την ολική ενοποίηση της εταιρίας Cepal Ανώνυµη Εταιρία Συµµετοχών, η οποία αποδίδεται κυρίως στις πελατειακές σχέσεις και στα συµβόλαια για τη διαχείριση δανειακών χαρτοφυλακίων, καθώς ο Όµιλος απέκτησε τον έλεγχο της εταιρίας αποκτώντας το 100% του µετοχικού της κεφαλαίου στις 22.7.2020 (σηµείωση 40), καθώς και από την απόκτηση της κτηματικής εταιρίας Acarta Construct Srl (σηµείωση 40). Η κατηγορία «Λοιπά άυλα» περιέχει κονδύλια που αφορούν σε αναγνώριση άυλων περιουσιακών στοιχείων που αποδίδονται σε πελατειακές σχέσεις από τις αποκτηθείσες εργασίες πιστωτικών καρτών της Diners το 2015, µε ωφέλιµη ζωή σε 7 έτη καθώς επίσης και αποκτηθείσες πελατειακές σχέσεις και την αποκτηθείσα καταθετική βάση της Citibank το 2014, µε ωφέλιµη ζωή 9 και 7 έτη αντίστοιχα. Στις προσθήκες των προγραμμάτων λογισμικού της χρήσης 2020, περιλαμβάνεται ποσό € 11.565 που αφορά σε ιδιοπαραγόμενες μηχανογραφικές εφαρμογές. Οι αποσβέσεις χρήσης που αντιστοιχούν στις εν λόγω εφαρμογές ανήλθαν σε € 233. Στη χρήση 2020 αναγνωρίσθηκε ζηµιά από αποµείωση της αξίας των αύλων παγίων ποσού € 131 (31.12.2019: € 0), που καταχωρήθηκε στα «Λοιπά Έξοδα». 199 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 25. Αναβαλλόµενες φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις 31.12.2020 5.292.612 (34.679) 5.257.933 Απαιτήσεις Υποχρεώσεις Σύνολο 31.12.2019 5.174.297 (31.865) 5.142.432 Οι αναβαλλόµενες φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις προκύπτουν ως εξής:: 1.1 - 31.12.2020 Αναγνώριση Υπόλοιπο 1.1.2020 Στην Κατάσταση Αποτελεσµάτων Στην Καθαρή Θέση Απόκτηση Cepal Απόκτηση Acarta Συν/τικές διαφορές Υπόλοιπο 31.12.2020 Χρεωστική διαφορά Ν. 4046/2012 (σημείωση 13) 980.207 (44.555) 935.652 Χρεωστική διαφορά Ν. 4465/2017 (σημείωση 13) 751.740 1.652.405 2.404.145 9.838 (14.761) 3.016.737 (1.634.180) 1.382.557 236 (582) (346) Υποχρεώσεις καθορισμένων παροχών και ασφαλιστικών ταμείων 26.246 (1.625) 979 25.600 Αποτίµηση παραγώγων/ Αποθεματικού αντιστάθμισης χρηματοροών 141.530 25.661 (6.044) 161.147 Αποτίµηση υποχρεώσεων προς πιστωτικά ιδρύµατα και δανειακών υποχρεώσεων λόγω αντιστάθμισης της εύλογης αξίας τους (11.065) (555) (11.620) Αποτίμηση/Απομείωση συμμετοχών 153.763 (8.918) 144.845 Αποτίμηση/Απομείωση ομολόγων και λοιπών χρεογράφων (81.640) (24.776) Μεταφερόµενες φορολογικές ζηµίες 12.021 (3.754) 3.119 Λοιπές προσωρινές διαφορές 154.751 78.116 137 Συναλλαγματικές διαφορές μετατροπής οικονομικών καταστάσεων και αντιστάθμισης θυγατρικών εξωτερκού (11.932) Διαγραφές,αποσβέσεις και απομειώσεις παγίων περιουσιακών στοιχείων & στοιχείων ενεργητικού με δικαίωμα χρήσης Χαρτοφυλάκιο Δανείων Αποτίμηση δανείων λόγω αντιστάθμισης Σύνολο 200 5.142.432 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ (6.492) (11.415) 104.245 (2.171) 11.386 24 (2.943) 22.476 96.237 233.028 (14.875) 3.256 (6.492) 24 5.257.933 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 1.1 - 31.12.2019* Επίπτωση από την εφαρµογή του Υπόλοιπο 1.1.2019 Δ.Π.Χ.Π. 16 Χρεωστική διαφορά Ν. 4046/2012 (σημείωση 13) 1.024.762 1.024.762 (44.555) 980.207 Χρεωστική διαφορά Ν. 4465/2017 (σημείωση 13) 737.658 737.658 14.082 751.740 27.131 (17.293) 9.838 2.794.987 2.794.987 221.750 3.016.737 (25) (25) 261 236 25.060 25.060 (2.072) 3.258 26.246 Αποτίµηση παραγώγων/ Αποθεματικού αντιστάθμισης χρηματοροών 122.067 122.067 (18.371) 37.834 141.530 Αποτίµηση υποχρεώσεων προς πιστωτικά ιδρύµατα και δανειακών υποχρεώσεων λόγω αντιστάθµισης της εύλογης αξίας τους (10.720) (10.720) (345) (11.065) Αποτίµηση/Αποµείωση συµµετοχών 157.990 157.990 (4.227) 153.763 Αποτίµηση/Αποµείωση οµολόγων και λοιπών χρεογράφων 76.467 76.467 (13.751) Μεταφερόµενες φορολογικές ζηµιές 179.379 179.379 (167.358) Λοιπές προσωρινές διαφορές 158.588 158.588 (4.292) (9.854) (9.854) Διαγραφές, αποσβέσεις και αποµειώσεις παγίων περιουσιακών στοιχείων και µισθώσεις Χαρτοφυλάκιο Δανείων Αποτίµηση δανείων λόγω αντιστάθµισης Υποχρεώσεις καθορισµένων παροχών και ασφαλιστικών ταµείων Συναλλαγµατικές διαφορές µετατροπής οικονοµικών καταστάσεων και αντιστάθµισης θυγατρικών εξωτερκού Σύνολο * Αναγνώριση Υπόλοιπο 31.12.2018 15.723 5.272.082 11.408 11.408 5.283.490 Στην Κατάσταση Αποτελεσµάτων Στην Καθαρή Θέση Συναλλαγματικές διαφορές (144.356) (81.640) 12.021 455 (2.078) (36.171) Υπόλοιπο 31.12.2019 (105.342) 154.751 (11.932) 455 5.142.432 Ορισμένα κονδύλια της προηγούμενης χρήσης έχουν αναμορφωθεί όπως αναφέρεται στη σημείωση 50. 201 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 26. Λοιπά στοιχεία Ενεργητικού Προκαταβεβληµένοι και παρακρατηµένοι φόροι Ταµείο Εγγύησης Καταθέσεων και Επενδύσεων Ακίνητα από πλειστηριασµό και λοιπά ακίνητα που προορίζονται για πώληση Προπληρωθέντα έξοδα Έσοδα εισπρακτέα Λοιπά Σύνολο 31.12.2020 192.567 635.323 418.006 31.158 6.329 304.560 1.587.943 31.12.2019 174.059 635.144 314.996 15.072 6.217 391.410 1.536.898 Τα λοιπά στοιχεία ενεργητικού περιλαµβάνουν το κονδύλι «Ταµείο Εγγύησης Καταθέσεων και Επενδύσεων» που αφορά την απαίτηση της Τράπεζας από την συµµετοχή της στο ενεργητικό του Σκέλους Κάλυψης Καταθέσεων και του Σκέλους Κάλυψης Επενδύσεων. Το εν λόγω κονδύλι διαµορφώνεται από: 1. το ποσό της εισφοράς στο Σκέλος Κάλυψης Επενδύσεων και 2. το ποσό της διαφοράς της ετήσιας τακτικής εισφοράς των Πιστωτικών Ιδρυµάτων, που προκύπτει από την εφαρµογή του άρθρου 6 του Ν. 3714/2008 «Προστασία δανειοληπτών και άλλες διατάξεις» που αύξησε το ποσό των καταθέσεων που καλύπτονται από το σύστηµα εγγύησης καταθέσεων από € 20 σε € 100, ανά καταθέτη. Η εν λόγω διαφορά περιλαµβάνεται σύµφωνα µε το Ν. 4370/7.3.2016 µε θέµα «Συστήµατα Εγγυήσεων καταθέσεων (ενσωµάτωση Οδηγίας 2014/49/ΕΕ), Ταµείο Εγγύησης Καταθέσεων και Επενδύσεων και άλλες διατάξεις» σε ειδική οµάδα περιουσίας, της οποίας τα επιµέρους στοιχεία ανήκουν εξ αδιαιρέτου, κατά το ποσοστό συµµετοχής εκάστου, στα συµµετέχοντα Πιστωτικά Ιδρύµατα. Το κονδύλι «Προκαταβεβληµένοι και παρακρατούµενοι φόροι» παρουσιάζεται µετά από προβλέψεις οι οποίες ανήλθαν το 2020 σε € 64.763 (31.12.2019: € 101.037). Κατά την 31.12.2020 ο Όµιλος αποτίµησε τα «Aκίνητα από πλειστηριασµό και λοιπά ακίνητα που προορίζονται για πώληση» που έχουν ταξινοµηθεί στα λοιπά στοιχεία Ενεργητικού, στη χαµηλότερη αξία µεταξύ της λογιστικής και της εύλογης αξίας, µειωµένης κατά τα έξοδα πώλησης. Για τις περιπτώσεις που η εύλογη αξία των ακινήτων υπολείπετο της λογιστικής τους αξίας αναγνωρίσθηκε ζηµιά αποµείωσης ποσού € 7.471, η οποία καταχωρήθηκε στα «Λοιπά Έξοδα» της Κατάστασης Αποτελεσµάτων. Το αντίστοιχο ποσό για 31.12.2019 ανήλθε σε € 483. Το ανακτήσιµο ποσό των οικοπέδων-κτηρίων που αποµειώθηκαν εντός της χρήσης ανήλθε σε € 133.280 (31.12.2019: € 68.574). Οι εύλογες αξίες των ακινήτων υπολογίζονται σύµφωνα µε τις µεθόδους που αναφέρονται στη σηµείωση 1.2.7 και κατατάσσονται από πλευράς ιεραρχίας της εύλογης αξίας στο Επίπεδο 3 αφού κάνουν χρήση στοιχείων έρευνας, υποθέσεων και δεδοµένων που αναφέρονται σε ακίνητα ανάλογων χαρακτηριστικών και συνεπώς περιλαµβάνουν ένα ευρύ πεδίο µη παρατηρήσιµων στην αγορά δεδοµένων. Ο συντελεστής κεφαλαιοποίησης που χρησιµοποιήθηκε κυµαίνεται µεταξύ 6,5% και 8%. Σημειώνεται ότι σύμφωνα με τις επικαιροποιημένες αναφορές από τις αρμόδιες υπηρεσίες της Τράπεζας για την επίπτωση του Covid-19 στις αξίες των ακινήτων, εκτιμάται ότι οι αξίες των ακινήτων του Ομίλου δεν έχουν επηρεαστεί από την εμφάνιση της πανδημίας έτσι ώστε να απαιτείται επιπλέον απομείωση κατά την 31.12.2020. Ο Όµιλος εντός της χρήσης 2019 µετέφερε πάγια περιουσιακά στοιχεία από τα «Στοιχεία ενεργητικού προς πώληση» λογιστικής αξίας € 1.238 στα «Λοιπά στοιχεία Ενεργητικού», ενώ εντός της χρήσης 2020 μετέφερε πάγια περιουσιακά στοιχεία από τα «Στοιχεία ενεργητικού προς πώληση» λογιστικής αξίας € 3.125 στα «Λοιπά στοιχεία Ενεργητικού» όπως αναλυτικά περιγράφεται στη σημείωση 23. 202 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ 27. Υποχρεώσεις προς πιστωτικά ιδρύµατα Καταθέσεις: - Όψεως 31.12.2020 31.12.2019 75.787 84.461 11.868.432 56.559 9.688 526.431 565.959 3.064.446 245.775 17.058 6.278.454 567.942 3.826 13.106.681 3.147 10.261.283 - Προθεσµίας Κεντρικών Τραπεζών Λοιπών πιστωτικών ιδρυµάτων Καταθέσεις χρηµατικών εγγυήσεων για καλύµµατα παραγώγων και πράξεων προσωρινής εκχώρησης Πράξεις προσωρινής εκχώρησης (Repos) Δανειακές υποχρεώσεις Καταθέσεις υπό προειδοποίηση: - Λοιπών πιστωτικών ιδρυµάτων Σύνολο Με στόχο την αντιµετώπιση των επιπτώσεων της πανδηµίας του Covid-19, τη διασφάλιση επαρκούς ρευστότητας, την εξοµάλυνση των συνθηκών στις αγορές και την υποστήριξη της πιστωτικής επέκτασης η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ανακοίνωσε σταδιακά από τον Μάρτιο 2020 σειρά µέτρων όπως τροποποίηση στους όρους στοχευµένης µακροπρόθεσµης αναχρηµατοδότησης (Targeted Longer Term Refinancing Operations III) και νέα δέσµη µη στοχευµένων πράξεων πιο µακροπρόθεσµης αναχρηµατοδότησης λόγω της πανδηµίας (Pandemic Emergency Longer Term Refinancing Operations). H Τράπεζα την 24.6.2020 προχώρησε σε πρόωρη λήξη του δανεισµού ποσού € 3,1 δισ. µέσω του προϋπάρχοντος προγράµµατος στοχευµένης µακροπρόθεσµης αναχρηµατοδότησης ΙΙ (TLTRO II) µε επιτόκιο -0,40% και άντλησε ποσό € 11,9 δισ. µέσω του προγράµµατος στοχευµένης µακροπρόθεσµης αναχρηµατοδότησης ΙΙΙ (TLTRO IIΙ) µε επιτόκιο -0,50%, ενώ παράλληλα έληξε την ίδια ηµεροµηνία ποσό δανεισµού € 7,5 δισ. που αντλήθηκε κατά το εννεάµηνο του 2020 από το πρόγραµµα µακροπρόθεσµης αναχρηµατοδότησης (Longer Term Refinancing Operations). Το επιτόκιο δανεισµού µέσω του TLTRO III δύναται να διαµορφωθεί σε -1% για την περίοδο από τον Ιούνιο 2020 έως τον Ιούνιο 2021 και -0,50% για την υπόλοιπη διάρκεια της χρηµατοδότησης, εφόσον το ύψος των χορηγήσεων, που εµπίπτουν στο πρόγραµµα, παραµείνουν για την περίοδο Μαρτίου 2020 - Μαρτίου 2021 στα επίπεδα του Μαρτίου 2020. Η ΕΚΤ ανακοίνωσε την 10.12.2020 περαιτέρω τροποποίηση των όρων του προγράμματος TLTRO IΙΙ βάσει της οποίας αν, επιπρόσθετα με την επίτευξη του στόχου για την περίοδο Μαρτίου 2020 - Μαρτίου 2021, οι χορηγήσεις για την περίοδο Οκτωβρίου 2020 – Δεκεμβρίου 2021 παραμείνουν στα επίπεδα του Οκτωβρίου 2020 το επιτόκιο δανεισμού δύναται να διαμορφωθεί σε -1% και για την επόμενη περίοδο από τον Ιούνιο 2021 έως τον Ιούνιο 2022. Η Τράπεζα αναγνώρισε τόκους για τη χρήση του 2020 βάσει επιτοκίου -0,50%. Την 31.12.2020 ο δανεισμός από το πρόγραμμα TLTRO III ανέρχεται σε € 11,9 δισ. και οι τόκοι για την χρήση του 2020 ανέρχονται σε έσοδο € 31.568. Ειδικότερα, λαμβάνοντας υπόψη πως οι μεταβολές στο επιτόκιο του δανεισμού ανάλογα με το βαθμό επίτευξης των στόχων είναι προδιαγεγραμμένες συμβατικά και πως κατά την έναρξη της χρηματοδότησης δεν ήταν δυνατόν να υπάρξουν αξιόπιστες εκτιμήσεις ως προς την επίτευξη των στόχων που έχει θέσει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, ο Όμιλος θεώρησε πως το πραγματικό επιτόκιο του δανεισμού ισούται με το συμβατικό. Το πραγματικό αυτό επιτόκιο θα αναπροσαρμόζεται ως ένα συμβατικά προκαθορισμένο μεταβλητό επιτόκιο όταν οι εκτιμήσεις για την επίτευξη των στόχων καθίστανται αξιόπιστες με ταυτόχρονη σωρευτική αναπροσαρμογή του ποσού που έχει αναγνωριστεί στους τόκους έσοδα. Επισημαίνεται, επίσης, πως το επιτόκιο του εν λόγω δανεισμού δεν έχει αντιμετωπιστεί ως επιτόκιο εκτός αγοράς καθώς η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα το έχει προσφέρει σε όλα τα πιστωτικά ιδρύματα που εποπτεύει. Τέλος, σημειώνεται πως έως την ημερομηνία σύνταξης των οικονομικών καταστάσεων δεν είχε υπάρξει μεταβολή στις εκτιμήσεις του Ομίλου ως προς το βαθμό επίτευξης των στόχων σε σχέση με την ημερομηνία αρχικής αναγνώρισης του δανεισμού. Όσον αφορά τις λοιπές μεταβολές στις υποχρεώσεις προς πιστωτικά ιδρύματα η αύξηση στο δανεισμό από την ΕΚΤ συνδυάστηκε µε µείωση των πράξεων προσωρινής εκχώρησης (repo). Στο κονδύλι «Δανειακές υποχρεώσεις» περιλαµβάνονται κυρίως οι υποχρεώσεις του Οµίλου σε πολυµερείς αναπτυξιακές Τράπεζες. 203 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Ο τόκος έσοδο που έχει αναγνωριστεί στην χρήση του 2020 και 2019 από τις ως άνω συναλλαγές εμφανίζεται στο κονδύλι «Τόκοι και εξομοιούμενα έσοδα» της Κατάστασης Αποτελεσμάτων. 28. Υποχρεώσεις προς πελάτες Καταθέσεις: - Όψεως - Ταµιευτηρίου - Προθεσµίας Καταθέσεις υπό προειδοποίηση Επιταγές και εντολές πληρωτέες Σύνολο 31.12.2020 31.12.2019 17.411.869 12.623.780 13.638.804 51.070 43.725.523 105.417 43.830.940 12.497.361 10.757.853 16.956.187 46.060 40.257.461 106.823 40.364.284 Το 2020 οι Υποχρεώσεις προς πελάτες αυξήθηκαν κατά € 3.466.656 σε σχέση με την συγκριτική περίοδο αφενός λόγω της αύξησης των αποταμιεύσεων των ιδιωτών, συνεπεία της αβεβαιότητας που προκάλεσε η πανδημία και της μειωμένης καταναλωτικής δαπάνης, καθώς οι καταναλωτές δεν μπορούν να δαπανήσουν -σε ένα βαθμό- εξαιτίας των μέτρων περιορισμού της οικονομικής δραστηριότητας και αφετέρου λόγω της αύξησης των αποταμιεύσεων των επιχειρήσεων, ως αποτέλεσμα της συγκράτησης των δαπανών, εξαιτίας της αβεβαιότητας, αλλά και των έκτακτων μέτρων που υιοθετήθηκαν από την Ελληνική Κυβέρνηση με σκοπό τη στήριξη των επιχειρήσεων (π.χ. παροχή ρευστότητας προς τις επιχειρήσεις, η οποία διοχετεύτηκε μέσω του τραπεζικού συστήματος, αναστολή πληρωμών φορολογικών υποχρεώσεων και εισφορών προς τα ασφαλιστικά ταμεία). 29. Οµολογίες έκδοσής µας και λοιπές δανειακές υποχρεώσεις i. Εκδόσεις καλυµµένων οµολογιών* Η μεταβολή των υποχρεώσεων από καλυμμένες ομολογίες συνοψίζεται ως ακολούθως: Υπόλοιπο 1.1.2020 Μεταβολές χρήσης 1.1 - 31.12.2020 Επαναγορές Λήξεις/Αποπληρωµές Χρηµατοοικονοµικά (κέρδη)/ζηµιές Δεδουλευµένοι τόκοι Υπόλοιπο 31.12.2020 711.647 (943) (13.683) (68) 13.634 710.587 Αναλυτικές πληροφορίες για τις εκδόσεις καλυµµένων οµολογιών παρουσιάζονται στον κάτωθι πίνακα: α. Ιδιοκατεχόµενες από τον Όµιλο Εκδότης Alpha Bank A.E. Alpha Bank A.E. Alpha Bank A.E. Alpha Bank A.E. Σύνολο * Νόμισμα Επιτόκιο Ευρώ Ευρώ Ευρώ Ευρώ 3m Εuribor+0,50%, ελάχιστο 0% 3m Εuribor+0,50%, ελάχιστο 0% 3m Εuribor+0,35%, ελάχιστο 0% 2,50% Ημερομηνία λήξης 23.1.2023 23.1.2023 23.1.2023 5.2.2023 Ονομαστική αξία 31.12.2020 31.12.2019 1.000.000 1.000.000 1.000.000 1.000.000 200.000 200.000 1.000 2.201.000 2.200.000 Στοιχεία που αφορούν την δηµοσιοποίηση πληροφοριών σχετικά µε την έκδοση καλυµµένων οµολογιών, βάσει της Πράξεως Διοικητού της Τράπεζας της Ελλάδος 2620/28.8.2009, έχουν αναρτηθεί στον ιστοχώρο της Τράπεζας. 204 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 β. Κατεχόµενες από τρίτους Εκδότης Alpha Bank A.E. Alpha Bank Romania S.A. Σύνολο Νόμισμα Επιτόκιο Ευρώ Ευρώ 2,5% 6m Εuribor+1,5% Ημερομηνία λήξης 5.2.2023 16.5.2024 Ονομαστική αξία 31.12.2020 31.12.2019 499.000 500.000 200.000 200.000 699.000 700.000 ii. Πρόγραµµα εξασφαλισµένων τίτλων Την 25.10.2020 οι εξασφαλισμένοι τίτλοι ονομαστικής αξίας € 800.000 έληξαν. Αναλυτικές πληροφορίες για την έκδοση που αφορά τους εξασφαλισµένους τίτλους παρουσιάζονται στον κάτωθι πίνακα: Ιδιοκατεχόµενες από τον Όµιλο Εκδότης Alpha Bank A.E. Νόμισμα Επιτόκιο Ημερομηνία λήξης Ευρώ 3m Εuribor+1,8% 25.10.2020 Ονομαστική αξία 31.12.2020 31.12.2019 800.000 Σύνολο - 800.000 iii. Κοινά οµολογιακά δάνεια Υπόλοιπο 1.1.2020 Μεταβολές χρήσης 1.1 - 31.12.2020 Λήξεις / Αποπληρωµές Δεδουλευµένοι τόκοι Υπόλοιπο 31.12.2020 1.369 (43) 227 1.553 Αναλυτικές πληροφορίες για τις εκδόσεις κοινών οµολογιακών δανείων παρουσιάζονται στον κάτωθι πίνακα: Κατεχόµενες από τρίτους Εκδότης Alpha Bank A.E. Alpha Bank A.E. Σύνολο Νόμισμα Επιτόκιο Ημερομηνία λήξης Ευρώ Ευρώ 2,50% 2,50% 20.6.2022 20.6.2022 Ονομαστική αξία 31.12.2020 31.12.2019 350 350 1.345 1.345 1.695 1.695 iv. Δανειακές υποχρεώσεις από τιτλοποίηση ναυτιλιακών δανείων Υπόλοιπο 1.1.2020 Μεταβολές χρήσης 1.1 - 31.12.2020 Εξαγορές Λήξεις/Αποπληρωµές Δεδουλευµένοι τόκοι Συναλλαγµατικές διαφορές Υπόλοιπο 31.12.2020 154.936 (55.058) (110.076) 2.493 7.705 - Η Τράπεζα έχει προβεί σε τιτλοποίηση ναυτιλιακών δανείων, µεταβιβάζοντας τα εν λόγω δάνεια στην πλήρως ενοποιούµενη εταιρία ειδικού σκοπού, Alpha Shipping Finance Ltd., η οποία µε τη σειρά της άντλησε χρηµατοδότηση από τρίτους. Την 21.9.2020 η Τράπεζα αγόρασε το σύνολο της υποχρέωσης προς τρίτους και από την ηµεροµηνία αυτή αποτελεί τον µοναδικό δανειστή της εταιρίας ειδικού σκοπού Alpha Shipping Finance Ltd. 205 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Αναλυτικές πληροφορίες για τις ανωτέρω υποχρεώσεις παρουσιάζονται στον κάτωθι πίνακα: α. Ιδιοκατεχόµενες από τον Όµιλο Ονομαστική αξία 31.12.2020 31.12.2019 Νόμισμα Επιτόκιο Ημερομηνία λήξης Alpha Shipping Finance Ltd USD 1m USD Libor+2,25% 20.9.2022 17.327 Alpha Shipping Finance Ltd USD 3m USD Libor+2,25% 20.9.2022 22.444 Εκδότης Σύνολο - 39.771 β. Κατεχόμενες από τρίτους Ονομαστική αξία 31.12.2020 31.12.2019 Νόμισμα Επιτόκιο Ημερομηνία λήξης Alpha Shipping Finance Ltd USD 1m USD Libor+2,25% 20.9.2022 10.372 Alpha Shipping Finance Ltd USD 3m USD Libor+2,25% 20.9.2022 144.059 Εκδότης Σύνολο - 154.431 v. Οµόλογα από τιτλοποίηση καταναλωτικών δανείων Η Τράπεζα έχει προβεί σε τιτλοποίηση καταναλωτικών δανείων, µεταβιβάζοντας τα εν λόγω δάνεια στην πλήρως ενοποιούµενη εταιρία ειδικού σκοπού, Katanalotika Plc η οποία µε τη σειρά της άντλησε χρηµατοδότηση εκδίδοντας οµόλογα. Εντός του τετάρτου τριμήνου της χρήσης 2019 μέρος των ομολόγων εκδόσεως της εταιρίας ειδικού σκοπού μεταβιβάστηκε σε τρίτους, ενώ εντός του τετάρτου τριμήνου της χρήσης 2020 η Τράπεζα επαναγόρασε τα εν λόγω ομόλογα με αποτέλεσμα κατά την 31.12.2020 να μην υπάρχει ουσιαστικά υποχρέωση του Ομίλου από την εν λόγω πράξη μεταβίβασης. Την 31.12.2019 η λογιστική αξία της υποχρέωσης του Ομίλου προς τρίτους ανερχόταν σε € 220.090. Υπόλοιπο 1.1.2020 220.090 Μεταβολές χρήσης 1.1 - 31.12.2020 Αποπληρωµές τόκων (2.154) Δεδουλευµένοι Τόκοι 2.064 Επαναγορά τίτλου (219.856) Αποτέλεσμα εξόφλησης υποχρέωσης (144) Υπόλοιπο 31.12.2020 - Αναλυτικές πληροφορίες για τις ανωτέρω εκδόσεις παρουσιάζονται στον κάτωθι πίνακα: α. Ιδιοκατεχόµενες από τον Όµιλο Εκδότης Katanalotika Plc LDN - Class A Νόμισμα Επιτόκιο Ημερομηνία λήξης Ευρώ 3m Euribor +2,60%, ελάχιστο 0% 17.12.2029 Σύνολο Ονομαστική αξία 31.12.2020 31.12.2019 220.000 220.000 - β. Κατεχόμενες από τρίτους Εκδότης Katanalotika Plc LDN - Class A Νόμισμα Επιτόκιο Ημερομηνία λήξης Ευρώ 3m Euribor +2,60%, ελάχιστο 0% 17.12.2029 Σύνολο 206 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Ονομαστική αξία 31.12.2020 31.12.2019 - 220.000 - 220.000 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Tην 18.12.2019 τροποποιήθηκε το περιθώριο επιτοκίου της έκδοσης Katanalotika Plc – Class A ως εξής: 1,45% για την ηµεροµηνία πληρωµής Μαρτίου 2020, 1,35% από την Ηµεροµηνία Πληρωµής Ιουνίου 2020 έως και Δεκεµβρίου 2020 και 2,60% για τις εναποµένουσες Ηµεροµηνίες Πληρωµής. vi. Υποχρεώσεις από τιτλοποίηση δανείων και απαιτήσεων Υποχρεώσεις που προέκυψαν από τις τιτλοποιήσεις καταναλωτικών δανείων, επιχειρηµατικών δανείων και πιστωτικών καρτών δεν συµπεριλαµβάνονται στο λογαριασµό «Οµολογίες έκδοσής µας και λοιπές δανειακές υποχρεώσεις», διότι οι αντίστοιχοι τίτλοι, ονοµαστικού ποσού € 2.433.735 (31.12.2019: 3.634.200) που έχουν εκδοθεί από εταιρίες ειδικού σκοπού ιδιοκατέχονται από την Τράπεζα. Αναλυτικές πληροφορίες για τις ανωτέρω εκδόσεις παρουσιάζονται στον κάτωθι πίνακα: Ιδιοκατεχόµενες από τον Όµιλο Νόμισμα Επιτόκιο Ημερομηνία λήξης Katanalotika Plc LDN - Class Α Katanalotika Plc LDN - Class Ζ Epihiro Plc LDN - Class A Epihiro Plc LDN - Class B Pisti 2010-1 Plc LDN - Class A Pisti 2010-1 Plc LDN - Class B Irida Plc LDN - Class A Irida Plc LDN - Class B Alpha Quantum DAC Ευρώ Ευρώ Ευρώ Ευρώ Ευρώ Ευρώ Ευρώ Ευρώ Ευρώ 3m Euribor +2,6%, ελάχιστο 0% 3m Euribor +1%, ελάχιστο 0% 6m Euribor +0,3%, ελάχιστο 0% 6m Euribor, ελάχιστο 0% 2,50% 1m Euribor, ελάχιστο 0% 3m Euribor +0,3%, ελάχιστο 0% 3m Euribor, ελάχιστο 0% 6m Εuribor+4,5% 17.12.2019 17.12.2029 20.1.2035 20.1.2035 24.2.2026 24.2.2026 3.1.2039 3.1.2039 15.11.2023 Ονομαστική αξία 31.12.2020 31.12.2019 220.000 360.000 360.000 400.000 785.600 100.000 807.800 369.300 369.300 216.900 216.900 261.100 261.100 213.700 213.700 292.735 299.800 Alpha Proodos DAC - Class B Ευρώ 3m Εuribor+1,3%, ελάχιστο 0% 23.10.2020 100.000 Alpha Proodos DAC - Class C Ευρώ 3m Εuribor+1,8%, ελάχιστο 0% 23.10.2020 Εκδότης Σύνολο 220.000 2.433.735 3.634.200 Επισημαίνεται ότι την 20.7.2020 αποπληρώθηκαν μερικώς οι εκδόσεις της τιτλοποίησης επιχειρηματικών δανείων Epihiro PLC LDN - Class A και B ποσού€ 385.600 και € 707.800 ονομαστικής αξίας αντιστοίχως, ενώ την 15.1.2020 αποπληρώθηκε ποσό ονομαστικής αξίας € 7.065 από την έκδοση της τιτλοποίησης ομολογιακού δανείου Alpha Quantum DAC. Επίσης, την 23.10.2020 ακυρώθηκαν οι Class B και Class C εκδόσεις τιτλοποίησης επιχειρηματικών δανείων (SMEs) Alpha Proodos DAC ποσού ονομαστικής αξίας € 100.000 και € 200.000 αντιστοίχως. vii. Υποχρεώσεις από τιτλοποίηση μη εξυπηρετούμενων δανείων Η Τράπεζα προέβη την 30.4.2020 σε συναλλαγή τιτλοποίησης μη εξυπηρετούμενων δανείων λιανικής και επιχειρηματικής πίστης (“Galaxy”).Ειδικότερα, μεταβιβάσθηκαν στις εταιρίες ειδικού σκοπού Orion X Securitisation Designated Activity Company, Galaxy II Funding Designated Activity Company, Galaxy III Funding Designated Activity Company και Galaxy IV Funding Designated Activity Company, που ιδρύθηκαν στην Ιρλανδία, μη εξυπηρετούμενα δάνεια λογιστικής αξίας την 31.12.2020 € 6.148.332. Οι υποχρεώσεις που προέκυψαν από την εν λόγω τιτλοποίηση, δεν συµπεριλαµβάνονται στο λογαριασµό «Οµολογίες έκδοσής µας και λοιπές δανειακές υποχρεώσεις», διότι οι αντίστοιχοι συνολικού ονοµαστικού ποσού € 11.722.272, που έχουν εκδοθεί από τις εταιρίες ειδικού σκοπού, αγοράσθηκαν από την Τράπεζα με κόστος κτήσεως ίσο με τη λογιστική αξία των δανείων που τιτλοποιήθηκαν. 207 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Πληροφορίες για τις ανωτέρω εκδόσεις παρουσιάζονται στον κάτωθι πίνακα: Ιδιοκατεχόµενες από τον Όµιλο Εκδότης Διαβάθμιση Νόµισµα Επιτόκιο Orion X Securitisation DAC DUB Orion X Securitisation DAC DUB Υψηλή Ενδιάμεση Ευρώ Ευρώ Orion X Securitisation DAC DUB Χαμηλή Ευρώ Galaxy II Fund DESI ACTI DUB Galaxy II Fund DESI ACTI DUB Υψηλή Ενδιάμεση Ευρώ Ευρώ Galaxy II Fund DESI ACTI DUB Χαμηλή Ευρώ 0,75% 4% Διαθέσιμα ποσά μετά την κάλυψη πληρωμών υψηλότερης προτεραιότητας 0,75% 4% Διαθέσιμα ποσά μετά την κάλυψη πληρωμών υψηλότερης προτεραιότητας Ηµεροµηνία λήξης Ονοµαστική αξία 15.10.2060 15.10.2060 879.000 104.000 15.10.2060 940.688 15.10.2060 15.10.2060 2.053.000 364.000 15.10.2060 3.329.849 Ευρώ Διαθέσιμα ποσά 15.10.2060 946.538 Galaxy IV Funding DAC DUB Galaxy IV Funding DAC DUB Ενιαίας προεξοφλητικής προτεραιότητας Υψηλή Ενδιάμεση Ευρώ Ευρώ 15.10.2060 15.10.2060 670.000 263.000 Galaxy IV Funding DAC DUB Χαμηλή Ευρώ 0,75% 4% Διαθέσιμα ποσά μετά την κάλυψη πληρωμών υψηλότερης προτεραιότητας 15.10.2060 2.172.197 Galaxy III Fund DESI ACTI DUB Σύνολο 11.722.272 viii.Τίτλοι µειωµένης εξασφάλισης (Lower Tier II, Upper Tier II) Στο πλαίσιο του Προγράµµατος Εuro Medium Term Note ποσού € 15 δισ. η Τράπεζα εξέδωσε την 13.2.2020 τίτλο µειωµένης εξασφάλισης ονοµαστικής αξίας € 500 εκατ. δεκαετούς διάρκειας, µε δυνατότητα ανάκλησης στα πέντε έτη και µε σταθερό ετήσιο τοκοµερίδιο 4,25%. Υπόλοιπο 1.1.2020 Μεταβολές χρήσης 1.1 - 31.12.2020 Νέες εκδόσεις Επαναγορές Λήξεις/Αποπληρωµές Προσαρµογή αντιστάθµισης Χρηµατοοικονοµικά (κέρδη)/ζηµιές Δεδουλευµένοι τόκοι Υπόλοιπο 31.12.2020 651 495.363 (7.212) (8) 4.092 (950) 18.793 510.729 Αναλυτικές πληροφορίες για τις ανωτέρω εκδόσεις παρουσιάζονται στον κάτωθι πίνακα: α. Ιδιοκατεχόµενες από τον Όµιλο Εκδότης Alpha Bank A.E. Νόμισμα Επιτόκιο Ημερομηνία λήξης Ευρώ 4,25% 13.2.2030 Σύνολο Ονομαστική αξία 31.12.2020 31.12.2019 8.200 8.200 - β. Κατεχόμενες από τρίτους Εκδότης Alpha Bank A.E. Alpha Bank A.E. Σύνολο Νόμισμα Επιτόκιο Ημερομηνία λήξης Ευρώ Ευρώ 3m Euribor+1,5% 4,25% Αορίστου λήξης 13.2.2030 Σύνολο οµολογιών έκδοσής µας και λοιπών δανειακών υποχρεώσεων την 31.12.2020 208 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Ονομαστική αξία 31.12.2020 31.12.2019 650 650 491.800 492.450 650 1.222.869 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Στον ακόλουθο πίνακα, παρουσιάζονται οι µεταβολές των δανειακών υποχρεώσεων, παραθέτοντας διακριτά τις ταµειακές και τις µη ταµειακές κινήσεις. Χρηματοδοτικές ταμειακές ροές 1.1.2020 Κοινά ομολογιακά δάνεια Υποχρεώσεις από τιτλοποίηση ναυτιλιακών δανείων Υποχρεώσεις από τιτλοποίηση καταναλωτικών δανείων Τίτλοι μειωμένης εξασφαλίσεως Υποχρεώσεις από εκδόσεις με εξασφαλίσεις στεγαστικών δανείων Χρηματοδοτικές ταμειακές ροές Μη Ταμειακές Ροές Συναλλαγματικές Διαφορές Μεταβολή εύλογης αξίας Λοιπά 31.12.2020 1.369 (43) 227 154.936 (165.134) 2.493 220.090 (222.010) 2.064 144 - 651 488.143 18.793 3.142 510.729 711.647 (14.626) 13.634 (68) 710.587 Ταμειακές Ροές Αποτιτλοποιήσεις Νέες Εκδόσεις Δεδουλευµένοι Λήξεις τόκοι Αποπληρωµές 1.1.2019 Κοινά ομολογιακά δάνεια Υποχρεώσεις από τιτλοποίηση ναυτιλιακών δανείων Υποχρεώσεις από τιτλοποίηση επιχειρηματικών (SME) δανείων Ομόλογα από τίτλοποίηση καταναλωτικών δανείων Τίτλοι μειωμένης εξασφαλίσεως Υποχρεώσεις από εκδόσεις με εξασφαλίσεις στεγαστικών δανείων Ταμειακές Ροές Αποτιτλοποιήσεις Νέες Εκδόσεις Δεδουλευµένοι Λήξεις τόκοι Αποπληρωµές 1.553 7.705 - Μη Ταμειακές Ροές Συναλλαγματικές Διαφορές Μεταβολή εύλογης αξίας Λοιπά 31.12.2019 6.179 (5.087) 277 1.369 268.277 (129.375) 10.622 156.384 (157.846) 1.462 - - 220.000 90 220.090 651 (8) 8 651 511.843 183.111 16.130 5.412 154.936 563 711.647 Οι ανωτέρω ταµειακές ροές περιλαµβάνονται στις καθαρές ταµειακές ροές από χρηµατοδοτικές δραστηριότητες στην κατάσταση ταµειακών ροών της χρήσης. 30. Υποχρεώσεις για τρέχοντα φόρο εισοδήµατος και λοιπούς φόρους Για τρέχοντα φόρο εισοδήµατος Για λοιπούς φόρους Σύνολο 209 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ 31.12.2020 53.847 16.294 70.141 31.12.2019 2.328 37.545 39.873 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 31. Υποχρεώσεις καθορισµένων παροχών στους εργαζόµενους Τα συνολικά µεγέθη, που αναγνωρίσθηκαν στις οικονοµικές καταστάσεις, για τις υποχρεώσεις καθορισµένων παροχών, παρουσιάζονται στους κάτωθι πίνακες: Αποζηµίωση προσωπικού της Τράπεζας λόγω συνταξιοδότησης βάσει του Ν. 2112/1920 Εγγύηση αποταµιευτικού προγράµµατος Προγράµµατα Diners (συνταξιοδοτικό και ιατροφαρµακευτικής περίθαλψης) Αποζηµίωση προσωπικού των εντός Ελλάδος θυγατρικών λόγω συνταξιοδότησης βάσει του Ν. 2112/1920 Λοιπές προβλέψεις υπεσχηµένων παροχών Σύνολο Υποχρεώσεων Ισολογισµός - Υποχρεώσεις 31.12.2020 31.12.2019 73.190 76.312 2.761 2.703 8.948 8.380 9.127 3.206 360 331 94.386 90.932 Αποζηµίωση προσωπικού της Τράπεζας λόγω συνταξιοδότησης βάσει του Ν. 2112/1920 Εγγύηση αποταµιευτικού προγράµµατος Προγράµµατα Diners (συνταξιοδοτικό και ιατροφαρµακευτικής περίθαλψης) Αποζηµίωση προσωπικού των εντός Ελλάδος θυγατρικών λόγω συνταξιοδότησης βάσει του Ν. 2112/1920 Σύνολο Αποτελέσµατα χρήσης Έξοδα/(Έσοδα) Από 1 Ιανουαρίου έως 31.12.2020 31.12.2019 8.238 4.496 (196) 217 76 125 888 384 9.006 5.222 Τα ποσά των µεγεθών του Ισολογισµού και της κατάστασης αποτελεσµάτων χρήσης αναλύονται παρακάτω ανά ταµείο και είδος παροχής ως εξής: i. Τράπεζας α. Αποζηµίωση προσωπικού λόγω συνταξιοδότησης βάσει του Ν. 2112/1920 Oι συµβάσεις εργασίας των εργαζοµένων θεωρούνται συµβάσεις εργασίας αορίστου χρόνου και σε περίπτωση λύσεώς τους, εφαρµόζονται οι διατάξεις των Ν. 2112/1920 και Ν. 3198/1955, όπως αυτές τροποποιήθηκαν µε το Ν. 4093/2012, οι οποίες προβλέπουν την καταβολή αποζημιώσεως. Τα ποσά που αναγνωρίσθηκαν στον ισολογισµό έχουν ως εξής: 31.12.2020 73.190 73.190 Παρούσα αξία δεδουλευµένων παροχών Υποχρέωση 31.12.2019 76.312 76.312 Τα ποσά που αναγνωρίσθηκαν στα αποτελέσµατα χρήσης έχουν ως εξής: Από 1 Ιανουαρίου έως Τρέχον κόστος υπηρεσίας Καθαρό επιτοκιακό αποτέλεσµα επί της καθαρής απαίτησης/υποχρέωσης (Κέρδος)/Zηµία από διακανονισµό/περικοπή/τερµατισµό Κόστος προηγούµενης υπηρεσίας 31.12.2020 31.12.2019 2.423 646 5.094 75 2.104 1.240 (50) 1.363 8.238 4.496 Kέρδος αναδιάρθρωσης Σύνολο (το οποίο περιλαµβάνεται στις αµοιβές προσωπικού) 210 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ (161) Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Η µεταβολή στην παρούσα αξία των δεδουλευµένων παροχών προέκυψε ως εξής: 2020 76.312 2.423 646 (8.182) 5.094 Υπόλοιπο ενάρξης χρήσης Τρέχον κόστος υπηρεσίας Κόστος επιτοκίου Καταβληθείσες αποζηµιώσεις (Kέρδος)/Ζηµία από διακανονισµό/περικοπή/τερµατισµό (Kέρδος)/Ζημία αναδιάρθρωσης Κόστος προηγούµενης υπηρεσίας Μεταφορά σε πρόβλεψη εθελουσίας εξόδου Μεταφορά προσωπικού στη Cepal Αναλογιστικά (κέρδη)/ζημιές χρήσης - οικονοµικές υποθέσεις Αναλογιστικά (κέρδη)/ζημιές χρήσης - εµπειρικές προσαρµογές Υπόλοιπο τέλους χρήσης 75 2019 73.611 2.104 1.240 (11.014) (50) (161) 1.363 (1.098) (5.654) 2.584 (108) 73.190 10.492 (175) 76.312 31.12.2020 (2.584) 108 (2.476) 31.12.2019 (10.492) 175 (10.317) 2020 76.312 (8.182) 8.238 2.476 2019 73.611 (11.014) 4.496 10.317 Τα ποσά που αναγνωρίσθηκαν απευθείας στην Καθαρή Θέση κατά την χρήση αναλύονται ως εξής: Μεταβολή στην υποχρέωση που οφείλεται στις οικονοµικές και δηµογραφικές υποθέσεις - Κέρδος/(ζηµιά) Μεταβολή στην υποχρέωση που οφείλεται σε εµπειρικές προσαρµογές - Κέρδος (Ζηµιά)/Κέρδος που αναγνωρίσθηκε απευθείας στην Καθαρή Θέση εντός της χρήσης Η µεταβολή στην υποχρέωση του ισολογισµού προέκυψε ως εξής: Υπόλοιπο ενάρξης χρήσης Καταβληθείσες αποζηµιώσεις Ζηµιά που καταχωρήθηκε στα αποτελέσµατα χρήσης Ζηµιά/(κέρδος) που καταχωρήθηκε στην Καθαρή Θέση Μεταφορά σε πρόβλεψη προγράµµατος εθελουσίας αποχώρησης προσωπικού Μεταφορά προσωπικού στη Cepal Υπόλοιπο τέλους χρήσης (1.098) (5.654) 73.190 76.312 Το ποσό των € 5.654 στη χρήση 2020 αντιστοιχεί στην σχηματισμένη υποχρέωση για το προσωπικό της Τράπεζας που μεταφέρθηκε στο πλαίσιο της μεταβίβασης της δραστηριότητας διαχείρισης Μη Εξυπηρετούμενων Ανοιγμάτων της Τράπεζας στην θυγατρική της εταιρεία διαχείρισης απαιτήσεων από δάνεια και πιστώσεις, Cepal. To ποσό των € 1.098 στη χρήση του 2019 αντιστοιχεί στην πρόβλεψη που σχηματίσθηκε για τους εργαζομένους που έκαναν χρήση της μακροχρόνιας άδειας βάσει του προγράμματος εθελουσίας εξόδου. Για τον πληθυσμό αυτό σχηματίσθηκε επιπλέον πρόβλεψη € 9.805 εντός της χρήσης 2019 για την κάλυψη του συνόλου της παροχής του προγράμματος μέχρι την οριστική αποχώρησή τους. β. Εγγύηση αποταµιευτικού προγράµµατος Για το προσωπικό που προσελήφθη στην Τράπεζα και εντάχθηκε στον κύριο ασφαλιστικό φορέα από 1.1.1993 µέχρι 31.12.2004 το τελικό ποσό κατά τη συνταξιοδότηση έχει, σύµφωνα µε τους όρους του αποταµιευτικού προγράµµατος, ως κατώτατο όριο την παροχή που ορίζει ο Ν. 2084/1992 και η Υπουργική Απόφαση 2/39350/0022/2.3.99. Τα ποσά που αναγνωρίσθηκαν στον ισολογισµό έχουν ως εξής: Παρούσα αξία δεδουλευµένων παροχών Υποχρέωση 211 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ 31.12.2020 2.761 2.761 31.12.2019 2.703 2.703 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Τα ποσά που αναγνωρίσθηκαν στα αποτελέσµατα χρήσης έχουν ως εξής: Από 1 Ιανουαρίου έως Τρέχον κόστος υπηρεσίας Καθαρό επιτοκιακό αποτέλεσµα επί της καθαρής απαίτησης/υποχρέωσης 31.12.2020 31.12.2019 124 22 160 57 (Kέρδος)/Ζημιά από διακανονισµό/περικοπή/τερµατισµό (342) Σύνολο (το οποίο περιλαµβάνεται στις αµοιβές προσωπικού) (196) 217 2020 2.703 124 22 2019 3.325 160 57 Η µεταβολή στην παρούσα αξία της υποχρέωσης προέκυψε ως εξής: Υπόλοιπο ενάρξης χρήσης Τρέχον κόστος υπηρεσίας Κόστος επιτοκίου (Kέρδος)/Ζημιά από διακανονισµό/περικοπή/τερµατισµό (342) Αναλογιστικά (κέρδη)/ζηµιές χρήσης - οικονοµικές υποθέσεις Αναλογιστικά (κέρδη)/ζημιές χρήσης - εµπειρικές προσαρµογές Υπόλοιπο τέλους χρήσης (58) 312 2.761 1.203 (2.042) 2.703 31.12.2020 58 (312) (254) 31.12.2019 (1.203) 2.042 839 2020 2.703 (196) 254 2.761 2019 3.325 217 (839) 2.703 Τα ποσά που καταχωρήθηκαν απευθείας στην Καθαρή Θέση κατά την χρήση αναλύονται ως εξής:: Μεταβολή στην υποχρέωση που οφείλεται στις υποθέσεις – κέρδος/(ζηµιά) Μεταβολή στην υποχρέωση που οφείλεται σε εµπειρικές προσαρµογές – κέρδος/(ζημία) (Ζηµία)/Κέρδος που αναγνωρίσθηκε απευθείας στην Καθαρή Θέση εντός της χρήσης Η µεταβολή στην υποχρέωση του ισολογισµού προέκυψε ως εξής: Υπόλοιπο ενάρξης χρήσης Ζημιά/(κέρδος) που καταχωρήθηκε στα αποτελέσµατα χρήσης Ζημιά/(κέρδος) που καταχωρήθηκε στην καθαρή θέση Υπόλοιπο τέλους χρήσης γ. Προγράµµατα επικουρικής σύνταξης και ιατροφαρµακευτικής περίθαλψης Diners H Τράπεζα εγγυάται από την 30.9.2014, ηµεροµηνία εξαγοράς της Diners Club Ελλάδος Α.Ε., τα προγράμματα παροχής επικουρικής συντάξεως και ιατροφαρμακευτικής περιθάλψεως της πρώην Diners, τα οποία διαχειρίζεται ανεξάρτητη ασφαλιστική εταιρία. Η συγχώνευση δι’ απορροφήσεως της εταιρίας ολοκληρώθηκε την 2.6.2015. Τα προγράμματα αυτά καλύπτουν τους συνταξιούχους καθώς και τους αποχωρήσαντες οι οποίοι έχουν θεµελιώσει δικαίωµα απονοµής της επικουρικής συντάξεως στο µέλλον. Τα ποσά που αναγνωρίσθηκαν στον ισολογισµό έχουν ως εξής: 31.12.2020 10.943 (1.995) 8.948 Παρούσα αξία δεδουλευµένων παροχών Εύλογη αξία περιουσιακών στοιχείων του Προγράµµατος Υποχρέωση 31.12.2019 10.726 (2.346) 8.380 Τα περιουσιακά στοιχεία του προγράµµατος αποτελούνται εξ ολοκλήρου από µετρητά. 21 2 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Τα ποσά που αναγνωρίστηκαν στα αποτελέσµατα χρήσης έχουν ως εξής: Από 1 Ιανουαρίου έως 31.12.2020 31.12.2019 69 7 76 117 8 125 2020 10.726 86 (20) (343) 414 80 10.943 2019 9.528 161 (9) (363) 1.391 18 10.726 2020 2.346 17 (343) (7) (18) 1.995 2019 2.717 44 (363) (8) (44) 2.346 31.12.2020 (414) (80) (18) (512) 31.12.2019 (1.391) (18) (44) (1.453) 2020 8.380 (20) 76 512 8.948 2019 6.811 (9) 125 1.453 8.380 Καθαρό επιτοκιακό αποτέλεσµα επί της καθαρής απαίτησης/υποχρέωσης Έξοδα Σύνολο (το οποίο περιλαµβάνεται στις αµοιβές προσωπικού) Η µεταβολή στην παρούσα αξία των παροχών προέκυψε ως εξής: Υπόλοιπο ενάρξης χρήσης Κόστος επιτοκίου Παροχές που καταβάλλονται απευθείας από την Τράπεζα Καταβληθείσες παροχές από το Ταµείο Αναλογιστικά (κέρδη)/ζηµιές χρήσης - οικονοµικές υποθέσεις Αναλογιστικές ζηµιές χρήσης - εµπειρικές προσαρµογές Υπόλοιπο τέλους χρήσης Η µεταβολή στην εύλογη αξία των περιουσιακών στοιχείων του προγράµµατος προέκυψε ως εξής: Υπόλοιπο έναρξης χρήσης Αναµενόµενη απόδοση Καταβληθείσες παροχές Έξοδα Αναλογιστικές ζηµιές Υπόλοιπο τέλους χρήσης Τα ποσά που αναγνωρίσθηκαν απευθείας στην Καθαρή Θέση κατά την χρήση αναλύονται ως εξής: Μεταβολή στην υποχρέωση που οφείλεται στις οικονοµικές και δηµογραφικές υποθέσεις - κέρδος/(ζηµιά) Μεταβολή στην υποχρέωση που οφείλεται σε εµπειρικές προσαρµογές - (ζημιά) Απόδοση επενδύσεων εκτός του ποσού που καταχωρήθηκε στο αποτέλεσµα - (ζημιά) Ζηµιά που αναγνωρίσθηκε απευθείας στην Καθαρή Θέση εντός της χρήσης Η µεταβολή στην υποχρέωση/(απαίτηση) του ισολογισµού προέκυψε ως εξής: Υπόλοιπο έναρξης χρήσης Παροχές που καταβλήθηκαν απευθείας από την Τράπεζα Ζηµιά που καταχωρήθηκε στα αποτελέσµατα χρήσης Ζηµιά που καταχωρήθηκε στην Καθαρή Θέση Υπόλοιπο τέλους χρήσης Τα αποτελέσµατα των αποτιµήσεων εξαρτώνται από τις υποθέσεις εκπόνησης των αναλογιστικών µελετών. Οι βασικές αναλογιστικές υποθέσεις που χρησιµοποιήθηκαν για τα ανωτέρω προγράµµατα καθορισµένων παροχών ήταν οι εξής: Επιτόκιο προεξόφλησης Πληθωρισµός Απόδοση περιουσιακών στοιχείων αποταµιευτικού προγράµµατος Μελλοντικές αυξήσεις µισθών Μελλοντικές αυξήσεις συντάξεων 213 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ 31.12.2020 0,44%-0,58% 1,30% 1,50% 1,70% 0,00% 31.12.2019 0,82% 1,30% 1,50% 1,80% 0,00% Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Για τον προσδιορισµό του επιτοκίου προεξόφλησης ελήφθη υπόψη ως βάση αναφοράς ο δείκτης iBoxx Euro Corporate AA+ προσαρµοσµένος για τα χαρακτηριστικά των προγραµµάτων. Η µέση διάρκεια ανά πρόγραµµα εµφανίζεται στον ακόλουθο πίνακα: Αποζηµίωση προσωπικού της Τράπεζας λόγω συνταξιοδότησης βάσει του Ν. 2112/1920 Εγγύηση αποταµιευτικού προγράµµατος Προγράµµατα Diners (συνταξιοδοτικό και ιατροφαρµακευτικής περίθαλψης) 31.12.2020 16,6 16,4 15,9 31.12.2019 17,3 17,2 16,1 Στον ακόλουθο πίνακα συνοψίζεται η ευαισθησία ως προς τις οικονοµικές υποθέσεις του συνόλου της υποχρέωσης που προκύπτει από τα ανωτέρω προγράµµατα: Ποσοστιαία µεταβολή (7,7) 8,5 8,4 (7,5) Αύξηση επιτοκίου προεξόφλησης κατά 0,5% Μείωση επιτοκίου προεξόφλησης κατά 0,5% Αύξηση αναµενόµενης αύξησης µισθών κατά 0,5% Μείωση αναµενόµενης αύξησης µισθών κατά 0,5% ii. Εταιρίες Οµίλου Οι εργαζόµενοι, µε σύµβαση αορίστου χρόνου, στις εντός Ελλάδος θυγατρικές του Οµίλου, λαµβάνουν ποσοστό της αποζηµίωσης που προσδιορίζεται από το Ν. 2112/1920 όπως τροποποιήθηκε µε το Ν. 4093/2012. Στις εταιρίες αυτές συμπεριλαμβάνεται η Cepal στην οποία μεταφέρθηκαν με αναγνώριση της προϋπηρεσίας τους 519 εργαζόμενοι από τον Όμιλο εκ των οποίων οι 504 από την Τράπεζα. Τα συνολικά µεγέθη, που αναγνωρίσθηκαν στις οικονοµικές καταστάσεις, για τις υποχρεώσεις καθορισµένων παροχών των εταιριών του Ομίλου, παρουσιάζονται στον κάτωθι πίνακα: Αποζηµίωση προσωπικού των εντός Ελλάδος θυγατρικών λόγω συνταξιοδότησης βάσει του Ν. 2112/1920 Λοιπές προβλέψεις υπεσχηµένων παροχών Σύνολο Υποχρεώσεων Ισολογισµός - Υποχρεώσεις 31.12.2020 31.12.2019 9.127 3.206 360 331 9.487 3.537 Αποζηµίωση προσωπικού των εντός Ελλάδος θυγατρικών λόγω συνταξιοδότησης βάσει του Ν. 2112/1920 Σύνολο Αποτελέσµατα χρήσης Έξοδα Από 1 Ιανουαρίου έως 31.12.2020 31.12.2019 888 384 888 384 Το ποσό των αναλογιστικών κερδών/ζημιών που καταχωρήθηκε στην Καθαρή Θέση από τα προγράμματα καθορισμένων παροχών των εταιριών του Ομίλου ανέρχεται για τη χρήση 2020 σε κέρδος € 428 έναντι ζημίας € 394 για τη χρήση 2019. Για όλα τα ανωτέρω προγράμματα δεν αναμένεται να καταβληθούν εισφορές το 2021. 32. Λοιπές υποχρεώσεις Κρατήσεις και εισφορές υπέρ τρίτων Χρηµατιστηριακές εργασίες Έσοδα εποµένων χρήσεων Εξοδα χρήσης δεδουλευµένα Υποχρεώσεις προς εµπόρους από χρήση πιστωτικών καρτών Υποχρεώσεις από µισθώσεις Λοιπά Σύνολο 21 4 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ 31.12.2020 52.989 21.537 8.281 93.004 264.696 164.638 286.435 891.580 31.12.2019 92.507 15.990 7.959 78.970 323.451 205.199 333.768 1.057.844 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Οι υποχρεώσεις του Οµίλου από µισθώµατα αφορούν κατά κύριο λόγο τα κτήρια που χρησιµοποιεί για τα υποκαταστήµατα της Τράπεζας και τις άλλες µονάδες λειτουργίας του, χώρους που στεγάζονται τα ATM’s και αυτοκίνητα για τα διευθυντικά στελέχη. Ειδικότερα για την Τράπεζα, η διάρκεια των επαγγελματικών συμβάσεων μίσθωσης σε νέους χώρους, ορίζεται τριετής µε δυνατότητα µονοµερούς παράτασης σε κάποιες εξ αυτών εκ µέρους της Τράπεζας για επιπλέον χρονικό διάστημα, το οποίο αποφασίζει αν θα ασκήσει σύμφωνα με τις κρατούσες τότε συνθήκες. Οι παρατάσεις πραγματοποιούνται µε τους ίδιους όρους που προβλέπονται στην αρχική µίσθωση, με την Τράπεζα να διατηρεί το δικαίωµα να καταγγείλει την µίσθωση οποτεδήποτε εντός της διάρκειας της σύμβασης. Πολιτική της Τράπεζας είναι να ανανεώνει τις συµβάσεις αυτές εφόσον επιθυμεί να παραμείνει στα ακίνητα. Στις περιπτώσεις των ανανεώσεων υφισταµένων µισθώσεων, η νέα µίσθωση ορίζεται τριετής µε δυνατότητα µονοµερούς παράτασης σε κάποιες εξ αυτών εκ µέρους της Τράπεζας τους ίδιους που προβλέπονται στην αρχική µίσθωση, διατηρώντας το δικαίωµα να καταγγείλει την µίσθωση οποτεδήποτε εντός της διάρκειας της σύμβασης. Πολιτική της Τράπεζας είναι επίσης να ανανεώνει τις συµβάσεις αυτές εφόσον επιθυμεί να παραμείνει στα ακίνητα αυτά. Ειδικότερα, στις περιπτώσεις των µισθώσεων καταστηµάτων η Τράπεζα αποφάσισε ότι θα πρέπει να παραταθεί η μίσθωση, η διάρκεια της παράτασης της µίσθωσης ορίσθηκε στα ένα ή δύο έτη µε βάση το σχετικό δικαίωµα παράτασης. Τέλος, στις μισθώσεις χώρων για την λειτουργία Off Site ATM, η διάρκειά τους ορίζεται στην πλειοψηφία τους, σε μονοετής ή διετής και εφόσον ανανεωθούν, επειδή προβλέπεται συμβατικά η μετατροπή τους σε αορίστου χρόνου, εκτιμάται ότι η διάρκεια μίσθωσης θα είναι δεκαετής. Κατά τη µετάβαση στο πρότυπο Δ.Π.Χ.Π. 16 ο Όµιλος αναγνώρισε την 1.1.2019 στοιχεία ενεργητικού µε δικαίωµα χρήσης και υποχρεώσεις από µισθώσεις για όλες τις µισθώσεις που εµπίπτουν στο πεδίο εφαρµογής του Δ.Π.Χ.Π. 16. Οι υποχρεώσεις από µισθώσεις προεξοφλήθηκαν µε το οριακό επιτόκιο δανεισµού της 1.1.2019. Το µέσο σταθµικό προεξοφλητικό επιτόκιο ήταν 2,71%. Ειδικότερα, ο Όµιλος αναγνώρισε την 1.1.2019 στοιχεία ενεργητικού µε δικαίωµα χρήσης ποσού € 179,8 εκατ., εκ των οποίων ποσό € 157,9 εκατ. έχει ταξινοµηθεί στα Ιδιοχρησιµοποιούµενα ενσώµατα πάγια, ποσό € 10,3 εκατ. στις Επενδύσεις σε ακίνητα και ποσό € 11,6 εκατ. στα Στοιχεία ενεργητικού προς πώληση, απαιτήσεις από χρηµατοδοτικές µισθώσεις ποσού € 10,5 εκατ. και υποχρεώσεις από µισθώσεις ποσού € 245,2 εκατ. (σηµειώσεις 19, 22, 23). Κατά την εφαρµογή του Δ.Π.Χ.Π 16 έχουν πραγµατοποιηθεί εκτιµήσεις: α) για ανανεώσεις συµβάσεων µε βάση τα δικαιώµατα παράτασης και β) για τις περιπτώσεις συµβάσεων αορίστου χρόνου, εκτιµήσεις για τον καθορισµό της χρονικής διάρκειας που η Τράπεζα αναµένει να χρησιµοποιήσει το στοιχείο της µίσθωσης. Δεν υπάρχουν µισθώσεις ακινήτων οι οποίες περιλαµβάνουν όρο µεταβλητού µισθώµατος βάσει του ύψους των συνολικών εσόδων. Επιπλέον, δεν υπάρχουν συµβάσεις µίσθωσης που να υπεγράφησαν τις τελευταίες µέρες της χρήσης 2020 και να έχουν τεθεί σε εφαρµογή από 1.1.2021 και δεν υπάρχουν περιπτώσεις που o Όμιλος να έχει πωλήσει και να έχει επαναµισθώσει ακίνητο ιδιοκτησίας του. Στον ακόλουθο πίνακα παρουσιάζεται η µεταβολή των υποχρεώσεων από µισθώσεις που αναγνωρίσθηκαν συνεπεία της εφαρµογής του Δ.Π.Χ.Π. 16, παραθέτοντας διακριτά τις ταµειακές κινήσεις, που περιλαµβάνονται στην Κατάσταση Ταµειακών Ροών στις ροές από χρηµατοδοτικές δραστηριότητες, και τις µη ταµειακές κινήσεις. Ως αποτέλεσμα της εφαρμογής του Δ.Π.Χ.Π 16, ο Όμιλος αναγνώρισε υποχρεώσεις από μισθώσεις ποσού € 205.199 την 31.12.2019 και € 164.638 την 31.12.2020. 1.1.2020 Υποχρεώσεις από µισθώσεις 205.199 1.1.2019 Υποχρεώσεις από µισθώσεις 233.524 Ταμειακές Ροές Μη Ταμειακές μεταβολές Καταβολές Νέες μισθώσεις Λοιπές μεταβολές (42.765) 8.244 (6.040) Ταμειακές Ροές Μη Ταμειακές μεταβολές Καταβολές Νέες μισθώσεις Λοιπές μεταβολές (39.746) 15.936 (4.515) 31.12.2020 164.638 31.12.2019 205.199 Επιπλέον των ανωτέρω υποχρεώσεων από µισθώσεις, ποσό € 11.649 που αναγνωρίσθηκε την 1.1.2019 αφορούσε την εταιρία του Οµίλου Alpha Επενδυτικής Περιουσίας Ι Α.Ε. η οποία είχε ταξινοµηθεί στα στοιχεία ενεργητικού προς πώληση κατά την 31.12.2018, η πώληση της οποία ολοκληρώθηκε κατά τη διάρκεια της χρήσης. Η πολιτική του Ομίλου σχετικά µε τις µισθώσεις περιγράφεται αναλυτικά στην σημείωση 1.2.11. 215 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 33. Προβλέψεις Ασφαλιστικές Για την κάλυψη του πιστωτικού κινδύνου και λοιπές προβλέψεις Σύνολο 31.12.2020 522.768 180.862 703.630 31.12.2019 405.412 194.129 599.541 31.12.2020 31.12.2019 517.559 5.209 522.768 404.960 452 405.412 α. Ασφαλιστικές Ασφαλίσεις ζωής Μαθηµατικές προβλέψεις Προβλέψεις για εκκρεµείς αποζηµιώσεις Σύνολο Η κίνηση των ασφαλιστικών πρόβλεψεων παρατίθεται στο κατωτέρω πίνακα Υπόλοιπο την 1.1.2019 Μεταβολές χρήσης 1.1 - 31.12.2019 Προσθήκες, συμπεριλαμβανομένων αυξήσεων των υφιστάμενων προβλέψεων Χρησιµοποιηθείσες προβλέψεις χρήσης Υπόλοιπο την 31.12.2019 Μεταβολές χρήσης 1.1 - 31.12.2020 Προσθήκες, συμπεριλαμβανομένων αυξήσεων των υφιστάμενων προβλέψεων Χρησιµοποιηθείσες προβλέψεις χρήσης Υπόλοιπο την 31.12.2020 313.685 99.651 (7.924) 405.412 137.364 (20.008) 522.768 β. Για την κάλυψη του πιστωτικού κινδύνου και λοιπές προβλέψεις Υπόλοιπο την 1.1.2019 Μεταβολές χρήσης 1.1 - 31.12.2019 Προβλέψεις για κάλυψη του πιστωτικού κινδύνου των εγγυητικών επιστολών, ενέγγυων πιστώσεων και των µη εκταµιευθεισών δανειακών δεσµεύσεων (σηµείωση 11) Λοιπές προβλέψεις χρήσης Χρησιµοποιηθείσες λοιπές προβλέψεις χρήσης Πρόβλεψη αποζηµίωσης προγραµµάτων αποχώρησης προσωπικού Μεταφορά από αποζηµίωση προσωπικού βάσει του Ν. 2112/1920 στην πρόβλεψη του προγράµµατος εθελούσιας εξόδου, που αφορά τους αποχωρήσαντες µε χρήση µακροχρόνιας άδειας Χρησιµοποίηση πρόβλεψης αποζηµίωσης προγραµµάτων αποχώρησης προσωπικού Αντιλογισµός πρόβλεψης αποζηµίωσης προγράµµατος αποχώρησης προσωπικού Συναλλαγµατικές διαφορές Υπόλοιπο την 31.12.2019 Μεταβολές χρήσης 1.1 - 31.12.2020 Προβλέψεις για κάλυψη του πιστωτικού κινδύνου των εγγυητικών επιστολών, ενέγγυων πιστώσεων και των µη εκταµιευθεισών δανειακών δεσµεύσεων (σηµείωση 11) Λοιπές προβλέψεις χρήσης Χρησιµοποιηθείσες λοιπές προβλέψεις χρήσης Χρησιµοποίηση πρόβλεψης αποζηµίωσης προγραµµάτων αποχώρησης προσωπικού Συναλλαγµατικές διαφορές Υπόλοιπο την 31.12.2020 213.701 1.251 20.439 (8.110) 92.531 1.098 (83.262) (42.916) (603) 194.129 (741) 11.086 (9.331) (12.509) (1.773) 180.862 Τα ποσά των προβλέψεων για κάλυψη πιστωτικού κινδύνου των εγγυητικών επιστολών, των ενέγγυων πιστώσεων και των µη εκταµιευθεισών δανειακών δεσµεύσεων, περιλαµβάνονται στις «Ζηµιές αποµείωσης και προβλέψεις για την κάλυψη του πιστωτικού κινδύνου» της Κατάστασης Αποτελεσµάτων (σηµείωση 11), τα ποσά των λοιπών προβλέψεων χρήσης 216 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 περιλαµβάνονται στη γραµµή της Κατάστασης Αποτελεσµάτων «Λοιπά έξοδα» (σημείωση 10) και τα ποσά των προβλέψεων για τα προγράµµατα αποχώρησης προσωπικού περιλαµβάνονται στη σημείωση «Αμοιβές και έξοδα προσωπικού και έξοδα προγραμμάτων αποχώρησης προσωπικού»(σημείωση 8). Την 31.12.2020 το υπόλοιπο των αναµενόµενων ζηµιών πιστωτικού κινδύνου των εγγυητικών επιστολών, ενέγγυων πιστώσεων και των µη εκταµιευθεισών δανειακών δεσµεύσεων ανέρχεται σε € 91.482 (31.12.2019: € 93.440) εκ των οποίων ποσό € 6.127 (31.12.2019: € 5.695) αφορά στις µη εκταµιευθείσες δανειακές δεσµεύσεις και ποσό € 85.355 (31.12.2019: € 87.745) αφορά στις Εγγυητικές Επιστολές και Ενέγγυες Πιστώσεις. Την 31.12.2020 το υπόλοιπο των προβλέψεων για προγράµµατα αποχώρησης προσωπικού ανέρχεται σε € 15.112 (31.12.2019: € 26.456), το οποίο αφορά κατά € 12.937 (31.12.2019: € 24.419) την κάλυψη του κόστους για τους εργαζοµένους, που αποχώρησαν κάνοντας χρήση της µακροχρόνιας άδειας, στο πλαίσιο των επιµέρους προγραµµάτων αποχώρησης προσωπικού που έλαβαν χώρα από το 2016 και εφεξής και κατά € 2.175 (31.12.2019: € 2.037) το πρόγραµµα αποζηµίωσης ανωτάτων στελεχών όπως περιγράφεται στην σημείωση 8. Την 31.12.2020 το υπόλοιπο των λοιπών προβλέψεων ανέρχεται σε € 74.268 (31.12.2019: € 74.234) εκ των οποίων: • ποσό € 31.548 (31.12.2019: € 26.199) αφορά σε επίδικες υποθέσεις, • ποσό € 11.172 (31.12.2019: € 17.522) αφορά σε εκτίµηση της Τράπεζας στην περίοδο που έληξε την 31.12.2020 για µη ευδοκίµηση προσφυγών που έχουν ασκηθεί σε προγενέστερα έτη σχετικά µε καταβολή εισφορών σε ασφαλιστικό ταµείο, ενώ, • το εναποµένον ποσό λοιπών προβλέψεων αφορά κυρίως σε προβλέψεις έναντι γεγονότων λειτουργικού κινδύνου. 217 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 ΚΑΘΑΡΗ ΘΕΣΗ 34. Μετοχικο Κεφάλαιο Το µετοχικό κεφάλαιο της Τράπεζας, κατά την 31.12.2020 και 31.12.2019, ανήλθε σε € 463.110, διαιρούµενο σε 1.543.699.381 κοινές ονοµαστικές µετοχές µετά δικαιώµατος ψήφου, ονοµαστικής αξίας € 0,30 έκαστη. Στο πλαίσιο του Προγράμματος Διάθεσης Μετοχών (Stock Options Plan) με τη μορφή χορήγησης δικαιωμάτων προαίρεσης για απόκτηση μετοχών (stock options) με έκδοση νέων μετοχών σε Στελέχη της Διοίκησης και του Προσωπικού της Τράπεζας και των συνδεδεμένων με αυτήν εταιρειών, όπως περιγράφεται αναλυτικά στη σημείωση 8, εξασκήθηκαν εντός του Ιανουαρίου 2021, 2.281.716 δικαιώματα προαίρεσης από τους Δικαιούχους που άσκησαν τα δικαιώματα προαίρεσης επί μετοχών, σύμφωνα με το Πρόγραμμα και στο πλαίσιο του Προγράμματος Παροχής Κινήτρου Απόδοσης για τις χρήσεις 2018 και 2019. Συνεπεία του ανωτέρω εκδόθηκαν 2.281.716 κοινές, ονομαστικές, μετά δικαιώματος ψήφου μετοχές, ονομαστικής αξίας εκάστης ίσης προς Ευρώ 0,30 και το Μετοχικό κεφάλαιο της Τράπεζας αυξήθηκε κατά € 685. 35. Διαφορά από έκδοση µετοχών υπέρ το άρτιο Η διαφορά από έκδοση µετοχών υπέρ το άρτιο, κατά την 31.12.2020 και 31.12.2019, ανήλθε σε € 10.801.029. Από την αύξηση μετοχικού κεφαλαίου που περιγράφεται ανωτέρω από την εξάσκηση των δικαιωμάτων προαίρεσης επί μετοχών το αποθεματικό από τη διαφορά από έκδοση μετοχών υπέρ το άρτιο αυξήθηκε κατά € 1.483 το οποίο προέκυψε από την αποτίμηση σε εύλογη αξία, κατά την ημερομηνία διαθέσεως στα στελέχη, των δικαιωμάτων προαιρέσεως που ασκήθηκαν από τους Δικαιούχους κατά την Περίοδο Άσκησης. 36. Αποθεµατικά Τα υπόλοιπα των επιµέρους αποθεµατικών έχουν ως εξής: α. Τακτικό αποθεµατικό 31.12.2020 540.893 Τακτικό αποθεµατικό 31.12.2019 538.820 Σύµφωνα µε το άρθρο 158 του Ν. 4548/2018 (αντίστοιχη του οποίου ρύθµιση υπάρχει στο άρθρο 26 του Καταστατικού της Τράπεζας, όπως ισχύει), από τα καθαρά κέρδη κάθε χρήσης αφαιρείται ετησίως το ένα εικοστό (1/20), τουλάχιστον, για τον σχηµατισµό τακτικού αποθεµατικού. Η αφαίρεση για το σχηµατισµό του τακτικού αποθεµατικού παύει να είναι υποχρεωτική, όταν αυτό φθάσει στο ένα τρίτο (1/3) του µετοχικού κεφαλαίου. Η εν λόγω διάταξη προβλέπει ότι το αποθεµατικό αυτό χρησιµοποιείται αποκλειστικά πριν από κάθε διανοµή µερίσµατος προς εξίσωση του τυχόν χρεωστικού υπολοίπου της κατάστασης αποτελεσµάτων. Οι λοιπές εταιρίες του Οµίλου σχηµατίζουν τακτικό αποθεµατικό όπως και όταν προβλέπεται από τις τοπικές νοµοθεσίες. β. Αποθεµατικό αξιογράφων που αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση Υπόλοιπο έναρξης την 1.1 Μεταβολές χρήσης 1.1 - 31.12 Αποτίµηση των αξιογράφων που αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση, µετά το φόρο εισοδήµατος Μεταφορά στο αποτέλεσµα χρήσης αποθεµατικού αξιογράφων που αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση, µετά το φόρο εισοδήµατος Σύνολο Υπόλοιπο την 31.12 218 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ 2020 487.531 2019 114.137 25.875 597.316 (285.283) (223.922) (259.408) 228.123 373.394 487.531 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Οι κινήσεις της χρήσης του αποθεµατικού των αξιογράφων που αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση που αφορούν στην αποτίµηση των αξιογράφων και στη µεταφορά στα αποτελέσµατα του εν λόγω αποθεµατικού ανέρχονται πριν από το φόρο σε πιστωτικό ποσό € 37.818 και χρεωστικό € 401.764 αντίστοιχα (1.1-31.12.2019: πιστωτικό ποσό € 839.308 και χρεωστικό € 315.379 αντίστοιχα). γ. Αποθεµατικό αντιστάθµισης ταµειακών ροών που καταχωρείται απευθείας στην Καθαρή Θέση Υπόλοιπο έναρξης την 1.1 Μεταβολές χρήσης 1.1 - 31.12 Μεταβολή του αποθεµατικού αντιστάθµισης ταµειακών ροών, µετά το φόρο εισοδήµατος Υπόλοιπο την 31.12 2020 (238.467) 2019 (145.838) 14.797 (223.670) (92.629) (238.467) δ. Συναλλαγµατικές διαφορές µετατροπής οικονοµικών καταστάσεων και αντιστάθµισης θυγατρικών εξωτερικού Υπόλοιπο έναρξης την 1.1 Μεταβολές χρήσης 1.1 - 31.12 Μεταβολή συναλλαγµατικών διαφορών µετατροπής οικονοµικών καταστάσεων και αντιστάθµισης θυγατρικών εξωτερικού Υπόλοιπο την 31.12 2020 2019 (48.019) (44.455) (5.892) (3.564) (53.911) (48.019) ε. Αναλογία λοιπών αποτελεσµάτων συγγενών εταιριών και κοινοπραξιών Υπόλοιπο έναρξης την 1.1 Μεταβολές χρήσης 1.1 - 31.12 2020 2019 (189) (189) Μεταβολή αναλογίας λοιπών αποτελεσµάτων συγγενών εταιριών και κοινοπραξιών (122) Υπόλοιπο την 31.12 (311) (189) 2020 2019 (122) (122) στ. Αποθεματικά που αφορούν Στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση Υπόλοιπο έναρξης την 1.1 Μεταβολές χρήσης 1.1 - 31.12 Μεταβολή αναλογίας λοιπών αποτελεσµάτων συγγενών εταιριών και κοινοπραξιών Υπόλοιπο την 31.12 122 - (122) 2020 - 2019 - ζ. Αποθεματικό αποτίμησης δικαιωμάτων προαίρεσης στο προσωπικό Υπόλοιπο έναρξης την 1.1 Μεταβολές χρήσης 1.1 - 31.12 Αποθεματικό αποτίμησης δικαιωμάτων προαίρεσης στο προσωπικό 1.667 Υπόλοιπο την 31.12 1.667 - Την 31.12.2020 στο πλαίσιο του Προγράμματος Διάθεσης Μετοχών (Stock Options Plan) με τη μορφή χορήγησης δικαιωμάτων προαίρεσης για απόκτηση μετοχών (stock options) με έκδοση νέων μετοχών σε Στελέχη της Διοίκησης και του Προσωπικού της Τράπεζας και των συνδεδεμένων με αυτήν εταιρειών, όπως αναλυτικά περιγράφεται στην σημείωση 8, αναγνωρίστηκε αποθεματικό ύψους € 1.667 απο την αποτίμηση των εν λόγω δικαιωμάτων. Σύνολο αποθεµατικών (α+β+γ+δ+ε+στ+ζ) 219 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ 492.791 739.676 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 37. Αποτελέσµατα εις νέον i. Δεδομένου ότι στη διαχειριστική χρήση 2019 δεν υφίστανται διανεμητέα κέρδη, σε εφαρμογή του άρθρου 159 του Ν. 4548/2018, η Τακτική Γενική Συνέλευση των Μετόχων της 31.7.2020 αποφάσισε τη μη διανομή μερίσματος στους κοινούς Μετόχους της Τράπεζας. ii. Για τη χρήση του 2020 και κατ’ εφαρμογή του άρθρου 159 του Ν. 4548/2018, επίσης δεν υφίστανται διανεμητέα κέρδη και ως εκ τούτου το Διοικητικό Συμβούλιο της Τράπεζας στην Τακτική Γενική Συνέλευση των Μετόχων θα προτείνει τη μη διανομή μερίσματος στους μετόχους της Τράπεζας. 38. Υβριδικά κεφάλαια Αόριστης διάρκειας µε δικαίωµα πρώτης ανάκλησης την 18.2.2015 και ανά έτος Τίτλοι κατεχόµενοι από εταιρίες του Οµίλου Σύνολο 220 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ 31.12.2020 15.232 (533) 14.699 31.12.2019 15.232 (160) 15.072 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 ΠΡΟΣΘΕΤΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ 39. Ενδεχόµενες υποχρεώσεις και δεσµεύσεις α. Νοµικά θέµατα Υπάρχουν ορισµένες απαιτήσεις από δικαστικές αγωγές κατά του Οµίλου στα πλαίσια της συνήθους επιχειρηµατικής δραστηριότητας. Στο πλαίσιο της διαχείρισης γεγονότων λειτουργικού κινδύνου και βάσει των λογιστικών αρχών που εφαρµόζονται, ο Όµιλος έχει εσωτερικές δικλείδες ασφαλείας και διαδικασίες ώστε να παρακολουθεί όλες τις υποβληθείσες δικαστικές αγωγές ή παρόµοιες ενέργειες από τρίτους σε βάρος του και εξετάζει την πιθανότητα ευδοκίµησης τους καθώς και της πιθανής εκροής. Για τις περιπτώσεις όπου υπάρχει σηµαντική πιθανότητα αρνητικής έκβασης και το αποτέλεσµα τους µπορεί να εκτιµηθεί µε αξιοπιστία, ο Όµιλος σχηµατίζει πρόβλεψη που περιλαµβάνεται στο λογαριασµό του Ισολογισµού «Προβλέψεις». Το συνολικό ποσό των εν λόγω προβλέψεων ανέρχεται την 31.12.2020 σε € 31.548 (31.12.2019: € 26.199). Για τις περιπτώσεις για τις οποίες, σύµφωνα µε την εξέλιξη της υπόθεσης και την αξιολόγηση της Νοµικής Υπηρεσίας κατά την 31 Δεκεμβρίου 2020, η πιθανότητα αρνητικής έκβασης δεν είναι σηµαντική ή δεν είναι δυνατόν να εκτιµηθεί η πιθανή ζηµιά εξαιτίας της πολυπλοκότητας των υποθέσεων, της χρονικής διάρκειας που θα διαρκέσουν, o Όµιλος δεν έχει προβεί σε αναγνώριση πρόβλεψης. Με ηµεροµηνία 31.12.2020 οι απαιτήσεις από νοµικές υποθέσεις εναντίον του Οµίλου των ανωτέρω περιπτώσεων ανέρχονται σε € 275.509 (31.12.2019: € 338.920). Σύµφωνα µε τις εκτιµήσεις των Νοµικών Υπηρεσιών η οριστική διευθέτηση των απαιτήσεων και των δικαστικών αγωγών δεν αναµένεται να έχει σηµαντική επίπτωση στην Καθαρή Θέση ή τη λειτουργία του Οµίλου. β. Φορολογικά θέµατα Η Τράπεζα έχει ελεγχθεί φορολογικά μέχρι και τη χρήση 2010. Οι χρήσεις 2011, 2012 και 2013 θεωρούνται παραγεγραµµένες σύμφωνα µε τα προβλεπόμενα στην εγκύκλιο ΠΟΛ.1208/20.12.2017 της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων. Στις 13.7.2020 επιδόθηκε εντολή τακτικού ελέγχου για τη χρήση 2014, ο οποίος ολοκληρώθηκε στο τέλος του 2020. Για τις χρήσεις 2011 έως και 2019 έχει λάβει πιστοποιητικά φορολογικής συμμόρφωσης χωρίς διατύπωση επιφύλαξης, σύμφωνα µε το άρθρο 82 του Ν. 2238/1994 και το άρθρο 65Α Ν. 4174/2013. Ο φορολογικός έλεγχος για το φορολογικό πιστοποιητικό χρήσης 2020 βρίσκεται σε εξέλιξη. Η πρώην Εμπορική Τράπεζα είχε ελεγχθεί φορολογικά μέχρι και τη χρήση 2008. Οι χρήσεις 2009 έως και 2013 θεωρούνται παραγεγραµµένες σύμφωνα µε τα προβλεπόμενα στην εγκύκλιο ΠΟΛ.1208/20.12.2017 της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων. Για τις χρήσεις 2011 έως και 2013 έχει λάβει φορολογικό πιστοποιητικό χωρίς διατύπωση επιφύλαξης. Το κατάστημα της Alpha Bank στο Λονδίνο έχει ελεγχθεί φορολογικά μέχρι και τη χρήση 2016. Το κατάστημα της Alpha Bank στο Λουξεµβούργο ξεκίνησε τη λειτουργία του τον Ιούνιο του 2020. Την 2.6.2015, ολοκληρώθηκε η συγχώνευση δια απορροφήσεως της Diners Club Ελλάδος Α.Ε.Π.Π. Η εταιρία έχει ελεγχθεί φορολογικά μέχρι και τη χρήση 2010. Οι χρήσεις 2011 έως και 2014 θεωρούνται παραγεγραμμένες σύμφωνα µε τα προβλεπόμενα στην εγκύκλιο ΠΟΛ.1208/20.12.2017 της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων. Για τις χρήσεις 2011 έως και 2013 έχει λάβει αντίστοιχο πιστοποιητικό φορολογικής συμμόρφωσης χωρίς διατύπωση επιφύλαξης. Σύμφωνα µε την ΠΟΛ.1006/5.1.2016 δεν εξαιρούνται από την διενέργεια τακτικού φορολογικού ελέγχου από τις αρμόδιες φορολογικές αρχές οι επιχειρήσεις για τις οποίες εκδίδεται φορολογικό πιστοποιητικό χωρίς επιφύλαξη. Συνεπώς οι φορολογικές αρχές είναι δυνατόν να διενεργήσουν τον δικό τους φορολογικό έλεγχο. Ως αποτέλεσμα του φορολογικού ελέγχου από τις φορολογικές αρχές ενδέχεται να επιβληθούν επιπλέον φόροι, τόκοι εκπρόθεσμης υποβολής και πρόστιμα για τις χρήσεις που δεν έχουν ελεγχθεί από τις φορολογικές αρχές, τα ποσά των οποίων δεν είναι δυνατό να προσδιοριστούν µε ακρίβεια. 221 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Οι θυγατρικές εταιρίες του Οµίλου έχουν ελεγχθεί φορολογικά έως και τη χρήση που αναγράφεται στον κατωτέρω πίνακα: Επωνυµία εταιρίας Τράπεζες 1. Alpha Bank London Ltd (αυτοπεραίωση) 2. Alpha Bank Cyprus Ltd 3. Alpha Bank Romania S.A. (βρίσκεται σε εξέλιξη φορολογικός έλεγχος για τις χρήσεις 2014-2019) 4. Alpha Bank Albania SH.A. (ολοκληρώθηκε φορολογικός έλεγχος για τη χρήση 2019) Χρηματοδοτικές εταιρίες 1. Alpha Leasing A.E.** 2. Alpha Leasing Romania IFN S.A. 3. ABC Factors A.E.** 4. Cepal Α.Ε. Συμμετοχών Investment Banking 1. Alpha Finance A.E.Π.Ε.Υ.** / *** 2. SSIF Alpha Finance Romania S.A. 3. Alpha Α.Ε. Επενδυτικών Συµµετοχών** / *** 4. Alpha Α.Ε. Διαχειρίσεως Αμοιβαίων Κεφαλαίων Επιχειρηματικών Συµµετοχών - ΑΚΕΣ ** / *** 5. Emporiki Ventures Capital Developed Markets Ltd 6. Emporiki Ventures Capital Emerging Markets Ltd Asset Management 1. Alpha Asset Management Α.Ε.Δ.Α.Κ.** / *** 2. ABL Independent Financial Advisers Ltd (αυτοπεραίωση) Ασφαλιστικές 1. Alpha Ασφαλιστικές Πρακτορεύσεις Α.Ε.** / *** 2. Alpha Insurance Brokers Srl 3. Alphalife A.A.E.Z.** / *** (εντός του α’ τριμήνου ολοκληρώθηκε έλεγχος εισοδήματος χρήσεων 2015-2016) Κτηµατικές και ξενοδοχειακές 1. Alpha Αστικά Ακίνητα Α.Ε.** 2. Alpha Διαχειρίσεως Ακινήτων και Επενδύσεων Α.Ε. (πρώην Ιονική Συμμετοχών) 3. Alpha Real Estate Bulgaria E.O.O.D. (έναρξη λειτουργίας 2007) 4. Chardash Trading E.O.O.D. (έναρξη λειτουργίας 2006) 5. Alpha Real Estate Services Srl (έναρξη λειτουργίας 1998) 6. Alpha Επενδυτικής Περιουσίας Αττικής Α.Ε. (έναρξη λειτουργίας 2012) ** 7. Alpha Επενδυτικής Περιουσίας Αττικής ΙΙ Α.Ε. (έναρξη λειτουργίας 2012) ** 8. AGI-RRE Participations 1 Srl (έναρξη λειτουργίας 2010) 9. Stockfort Ltd (έναρξη λειτουργίας 2010) 10. Romfelt Real Estate S.A. 11. AGI-RRE Zeus Srl (έναρξη λειτουργίας 2012) 12. AGI-RRE Poseidon Srl (έναρξη λειτουργίας 2012) 13. AGI-RRE Hera Srl (έναρξη λειτουργίας 2012) 14. Alpha Real Estate Services LLC (έναρξη λειτουργίας 2010) 15. AGI-BRE Participations 2 E.O.O.D. (έναρξη λειτουργίας 2012) 16. AGI-BRE Participations 2BG E.O.O.D. (έναρξη λειτουργίας 2012) 17. AGI-BRE Participations 3 E.O.O.D. (έναρξη λειτουργίας 2012 - η εταιρία μεταβιβάσθηκε την 30.6.2020) 18. AGI-BRE Participations 4 E.O.O.D. (έναρξη λειτουργίας 2012) (βρίσκεται σε εξέλιξη φορολογικός έλεγχος για τις χρήσεις 20182019) 19. APE Fixed Assets A.E.** / *** 20. SC Cordia Residence Srl (η εταιρία εκκαθαρίστηκε την 11.6.2020) 21. AGI-RRE Cleopatra Srl (έναρξη λειτουργίας 2014) Χρήση 2018 2017 2006 2015 2014 2014 2014 * 2014 2002 2014 2014 2017 2011 2014 2018 2014 2006 2014 2014 2014 2014 * * * 2014 2014 * 2011 2015 * * * 2011 * * * * 2014 2013 * Οι εταιρίες δεν έχουν ελεγχθεί φορολογικά από την ημερομηνία ιδρύσεώς τους. ** Οι εταιρίες έχουν λάβει φορολογικά πιστοποιητικά για τις χρήσεις 2011 έως και 2019 χωρίς διατύπωση επιφύλαξης ενώ οι χρήσεις έως και το 2014 θεωρούνται παραγεγραµµένες βάσει των διατάξεων της εγκυκλίου ΠΟΛ.1208/2017 (σημείωση 8). *** Οι εταιρίες έχουν ελεγχθεί φορολογικά µέχρι και τη χρήση 2009 βάσει των διατάξεων του Ν. 3888/2010 περί περαίωσης των ανέλεγκτων φορολογικών χρήσεων. 222 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Επωνυµία εταιρίας 22. SC Carmel Residential Srl (έναρξη λειτουργίας 2013) 23. Alpha Επενδυτικής Περιουσίας Νέας Κηφισιάς Α.Ε. (έναρξη λειτουργίας 2014) 24. Alpha Επενδυτικής Περιουσίας Καλλιρόης Α.Ε. (έναρξη λειτουργίας 2014) 25. AGI-Cypre Alaminos Ltd (έναρξη λειτουργίας 2014 - η εταιρία μεταβιβάσθηκε την 7.1.2020) 26. AGI-Cypre Tochni Ltd (έναρξη λειτουργίας 2014) 27. AGI-Cypre Mazotos Ltd (έναρξη λειτουργίας 2014) 28. Alpha Επενδυτικής Περιουσίας Λειβαδιάς Α.Ε. (έναρξη λειτουργίας 2014) 29. Asmita Gardens Srl 30. Alpha Επενδυτικής Περιουσίας Κεφαλαρίου Α.Ε. (έναρξη λειτουργίας 2015) 31. Cubic Center Development S.A. (έναρξη λειτουργίας 2010) 32. Alpha Επενδυτικής Περιουσίας Νέας Ερυθραίας Α.Ε. (έναρξη λειτουργίας 2015) 33. AGI-SRE Participations 1 DOO (έναρξη λειτουργίας 2016) 34. Alpha Επενδυτικής Περιουσίας Σπάτων Α.Ε. (έναρξη λειτουργίας 2017) 35. TH Top Hotels S.R.L (έναρξη λειτουργίας 2009) 36. Αlpha Επενδυτικής Περιουσίας Καλλιθέας (έναρξη λειτουργίας 2017) 37. Kestrel Enterprise E.O.O.D. (έναρξη λειτουργίας 2013) 38. Beroe Real Estate E.O.O.D. (έναρξη λειτουργίας 2018 – η εταιρία εκκαθαρίστηκε την 11.12.2020) 39. Alpha Επενδυτικής Περιουσίας Ηρακλείου Α.Ε. (έναρξη λειτουργίας 2018) 40. Alpha Επενδυτικής Περιουσίας Γη Ι Α.Ε. (έναρξη λειτουργίας 2018 – η εταιρία πωλήθηκε την 24.12.2020) 41. AGI-Cypre Property 2 Ltd (έναρξη λειτουργίας 2018) 42. AGI-Cypre Property 3 Ltd (έναρξη λειτουργίας 2018 – η εταιρία πωλήθηκε την 26.11.2020) 43. AGI-Cypre Property 4 Ltd (έναρξη λειτουργίας 2018) 44. AGI-Cypre Property 5 Ltd (έναρξη λειτουργίας 2018) 45. AGI-Cypre Property 6 Ltd (έναρξη λειτουργίας 2018) 46. AGI-Cypre Property 7 Ltd (έναρξη λειτουργίας 2018) 47. AGI-Cypre Property 8 Ltd (έναρξη λειτουργίας 2018) 48. ABC RE L1 Ltd (έναρξη λειτουργίας 2018 – η εταιρία μεταβιβάσθηκε την 5.8.2020) 49. AGI-Cypre Property 9 Ltd (έναρξη λειτουργίας 2018) 50. AGI-Cypre Property 10 Ltd (έναρξη λειτουργίας 2018) 51. AGI-Cypre Property 11 Ltd (έναρξη λειτουργίας 2018) 52. AGI-Cypre Property 12 Ltd (έναρξη λειτουργίας 2018) 53. AGI-Cypre Property 13 Ltd (έναρξη λειτουργίας 2018) 54. AGI-Cypre Property 14 Ltd (έναρξη λειτουργίας 2018) 55. AGI-Cypre Property 15 Ltd (έναρξη λειτουργίας 2018) 56. AGI-Cypre Property 16 Ltd (έναρξη λειτουργίας 2018) 57. AGI-Cypre Property 17 Ltd (έναρξη λειτουργίας 2018) 58. AGI-Cypre Property 18 Ltd (έναρξη λειτουργίας 2018) 59. AGI-Cypre Property 19 Ltd (έναρξη λειτουργίας 2018) 60. AGI-Cypre Property 20 Ltd (έναρξη λειτουργίας 2018) 61. AGI-Cypre RES Pafos Ltd (έναρξη λειτουργίας 2018) 62. AGI-Cypre P&F Nicosia Ltd (έναρξη λειτουργίας 2018) 63. ABC RE P1 Ltd (έναρξη λειτουργίας 2018) 64. ABC RE P2 Ltd (έναρξη λειτουργίας 2018) 65. ABC RE P3 Ltd (έναρξη λειτουργίας 2018) 66. ABC RE L2 Ltd (έναρξη λειτουργίας 2018) 67. ABC RE P4 Ltd (έναρξη λειτουργίας 2018) 68. AGI-Cypre RES Nicosia Ltd (έναρξη λειτουργίας 2018) 69. AGI-Cypre P&F Limassol Ltd (έναρξη λειτουργίας 2018) 70. AGI-Cypre Property 21 Ltd (έναρξη λειτουργίας 2018) 71. AGI-Cypre Property 22 Ltd (έναρξη λειτουργίας 2018) 72. AGI-Cypre Property 23 Ltd (έναρξη λειτουργίας 2018) Χρήση * * * * * * * * 2015 * 2015 * * * * * ***** * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * Οι εταιρίες δεν έχουν ελεγχθεί φορολογικά από την ημερομηνία ιδρύσεώς τους. ***** Οι εταιρίες περιήλθαν στον Όµιλο εντός του 2017 µέσω της πτωχευτικής διαδικασίας και έκτοτε δεν έχουν ελεγχθεί φορολογικά. 223 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Επωνυµία εταιρίας 73. AGI-Cypre Property 24 Ltd (έναρξη λειτουργίας 2018) 74. ABC RE L3 Ltd (έναρξη λειτουργίας 2018) 75. ABC RE P&F Limassol Ltd (έναρξη λειτουργίας 2018) 76. AGI-Cypre Property 25 Ltd (έναρξη λειτουργίας 2019) 77. AGI-Cypre Property 26 Ltd (έναρξη λειτουργίας 2019) 78. ABC RE COM Pafos Ltd (έναρξη λειτουργίας 2019) 79. ABC RE RES Larnaca Ltd (έναρξη λειτουργίας 2019) 80. AGI-Cypre P&F Pafos Ltd (έναρξη λειτουργίας 2019) 81. AGI-Cypre Property 27 Ltd (έναρξη λειτουργίας 2019) 82. ABC RE L4 Ltd (έναρξη λειτουργίας 2019) 83. ABC RE L5 Ltd (έναρξη λειτουργίας 2019) 84. AGI-Cypre Property 28 Ltd (έναρξη λειτουργίας 2019) 85. AGI-Cypre Property 29 Ltd (έναρξη λειτουργίας 2019) 86. AGI-Cypre Property 30 Ltd (έναρξη λειτουργίας 2019) 87. AGI-Cypre COM Pafos Ltd (έναρξη λειτουργίας 2019) 88. ΑΕΠ Βιομηχανικών Ακινήτων Μ.Α.Ε. (έναρξη λειτουργίας 2019) 89. AGI-Cypre Property 31 Ltd (έναρξη λειτουργίας 2019) 90. AGI-Cypre Property 32 Ltd (έναρξη λειτουργίας 2019) 91. AGI-Cypre Property 33 Ltd (έναρξη λειτουργίας 2019) 92. AGI-Cypre Property 34 Ltd (έναρξη λειτουργίας 2019) 93. Alpha Group Real Estate Ltd (έναρξη λειτουργίας 2019) 94. ABC RE P&F Pafos Ltd (έναρξη λειτουργίας 2019) 95. ABC RE P&F Nicosia Ltd (έναρξη λειτουργίας 2019) 96. ABC RE RES Nicosia Ltd (έναρξη λειτουργίας 2019) 97. Fierton Ltd (έναρξη λειτουργίας 2019) 98. ΑΕΠ Οικιστικών Ακινήτων Περιφέρειας Μ.Α.Ε. (έναρξη λειτουργίας 2019) 99. ΑΕΠ Οικιστικών Ακινήτων Αττικής Ι Μ.Α.Ε. (έναρξη λειτουργίας 2019) 100. ΑΕΠ Οικιστικών Ακινήτων Θεσσαλονίκης Μ.Α.Ε. (έναρξη λειτουργίας 2019) 101. ΑΕΠ Οικιστικών Ακινήτων Κρήτης Μ.Α.Ε. (έναρξη λειτουργίας 2019) 102. ΑΕΠ Οικιστικών Ακινήτων Αιγαίου Μ.Α.Ε. (έναρξη λειτουργίας 2019) 103. ΑΕΠ Οικιστικών Ακινήτων Ιονίου Μ.Α.Ε. (έναρξη λειτουργίας 2019) 104. ΑΕΠ Επαγγελματικών Ακινήτων Αστικών Κέντρων Μ.Α.Ε. (έναρξη λειτουργίας 2019) 105. ΑΕΠ Επαγγελματικών Ακινήτων Θεσσαλονίκης Μ.Α.Ε. (έναρξη λειτουργίας 2019) 106. ΑΕΠ Επαγγελματικών Ακινήτων Περιφέρειας Μ.Α.Ε. (έναρξη λειτουργίας 2019) 107. ΑΕΠ Καταστημάτων Αττικής Ι Μ.Α.Ε. (έναρξη λειτουργίας 2019) 108. ΑΕΠ Καταστημάτων Αττικής ΙΙ Μ.Α.Ε. (έναρξη λειτουργίας 2019) 109. ΑΕΠ Οικιστικών Ακινήτων Αττικής ΙΙ Μ.Α.Ε. (έναρξη λειτουργίας 2019) 110. ΑΕΠ Καταστημάτων Περιφέρειας Μ.Α.Ε. (έναρξη λειτουργίας 2019) 111. ΑΕΠ Γης ΙΙ Μ.Α.Ε. (έναρξη λειτουργίας 2019) 112. ABC RE P6 Ltd (έναρξη λειτουργίας 2019) 113. AGI-Cypre Property 35 Ltd (έναρξη λειτουργίας 2019) 114. AGI-Cypre P&F Larnaca Ltd (έναρξη λειτουργίας 2019) 115. AGI-Cypre Property 37 Ltd (έναρξη λειτουργίας 2019) 116. AGI-Cypre RES Ammochostos Ltd (έναρξη λειτουργίας 2019) 117. AGI-Cypre Property 36 Ltd (έναρξη λειτουργίας 2019) 118. AGI-Cypre Property 38 Ltd (έναρξη λειτουργίας 2019) 119. AGI-Cypre RES Larnaca Ltd (έναρξη λειτουργίας 2019) 120. ABC RE P7 Ltd (έναρξη λειτουργίας 2019) 121. AGI-Cypre Property 42 Ltd (έναρξη λειτουργίας 2019) 122. ABC RE P&F Larnaca Ltd (έναρξη λειτουργίας 2019) 123. Krigeo Holdings Ltd (έναρξη λειτουργίας 2019) 124. AGI-Cypre Property 43 Ltd (έναρξη λειτουργίας 2019) * 224 Χρήση * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * Οι εταιρίες δεν έχουν ελεγχθεί φορολογικά από την ημερομηνία ιδρύσεώς τους. E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Επωνυµία εταιρίας 125. AGI-Cypre Property 44 Ltd (έναρξη λειτουργίας 2019) 126. AGI-Cypre Property 40 Ltd (έναρξη λειτουργίας 2020) 127. ABC RE RES Ammochostos Ltd (έναρξη λειτουργίας 2020) 128. ABC RE RES Paphos Ltd (έναρξη λειτουργίας 2020) 129. Sapava Ltd (έναρξη λειτουργίας 2020) 130. AGI-Cypre Property 46 Ltd (έναρξη λειτουργίας 2020) 131. AGI-Cypre Proprety 47 Ltd (έναρξη λειτουργίας 2020) 132. AGI-Cypre Proprety 48 Ltd (έναρξη λειτουργίας 2020) 133. Alpha Credit Property 1 Ltd (έναρξη λειτουργίας 2020) 134. Office Park 1 Srl (έναρξη λειτουργίας 2020) 135. Acarta Construct Srl 136. AGI-Cypre Property 45 Ltd (έναρξη λειτουργίας 2020) 137. AGI-Cypre COM Nicosia Ltd (έναρξη λειτουργίας 2020) 138. AGI-Cypre Property 49 Ltd (έναρξη λειτουργίας 2020) 139. AGI-Cypre Property 50 Ltd (έναρξη λειτουργίας 2020) 140. AGI-Cypre COM Larnaca Ltd (έναρξη λειτουργίας 2020) 141. Reoco Orion X Μ.Α.Ε. (έναρξη λειτουργίας 2020) 142. Reoco Galaxy II Μ.Α.Ε. (έναρξη λειτουργίας 2020) 143. Reoco Galaxy IV Μ.Α.Ε. (έναρξη λειτουργίας 2020) Εταιρίες ειδικού σκοπού και συµµετοχών 1. Alpha Credit Group Plc (αυτοπεραίωση) 2. Alpha Group Jersey Ltd 3. Alpha Group Investments Ltd (έναρξη λειτουργίας 2006) 4. Ionian Equity Participations Ltd (έναρξη λειτουργίας 2006) 5. AGI-BRE Participations 1 Ltd (έναρξη λειτουργίας 2009) 6. AGI-RRE Participations 1 Ltd (έναρξη λειτουργίας 2009) 7. Alpha Group Ltd (έναρξη λειτουργίας 2012) 8. Katanalotika Plc (αυτοπεραίωση) 9. Epihiro Plc (αυτοπεραίωση) 10. Irida Plc (αυτοπεραίωση) 11. Pisti 2010 - 1 Plc (αυτοπεραίωση) 12. Alpha Shipping Finance Ltd (αυτοπεραίωση) 13. Alpha Proodos DAC (έναρξη λειτουργίας 2016) 14. Alpha Quantum DAC (έναρξη λειτουργίας 2019) 15. AGI-RRE Athena Ltd (έναρξη λειτουργίας 2011) 16. AGI-RRE Poseidon Ltd (έναρξη λειτουργίας 2012) 17. AGI-RRE Hera Ltd (έναρξη λειτουργίας 2012) 18. Umera Ltd (έναρξη λειτουργίας 2012) 19. AGI-BRE Participations 2 Ltd (έναρξη λειτουργίας 2011) 20. AGI-BRE Participations 3 Ltd (έναρξη λειτουργίας 2011) 21. AGI-BRE Participations 4 Ltd (έναρξη λειτουργίας 2010) 22. AGI-RRE Ares Ltd (έναρξη λειτουργίας 2010) 23. AGI-RRE Venus Ltd (έναρξη λειτουργίας 2012) 24. AGI-RRE Artemis Ltd (έναρξη λειτουργίας 2012) 25. AGI-BRE Participations 5 Ltd (έναρξη λειτουργίας 2012) 26. AGI-RRE Cleopatra Ltd (έναρξη λειτουργίας 2013) 27. AGI-RRE Hermes Ltd (έναρξη λειτουργίας 2013) 28. AGI-RRE Arsinoe Ltd (έναρξη λειτουργίας 2013) 29. AGI-SRE Ariadni Ltd (έναρξη λειτουργίας 2013) 30. Zerelda Ltd (έναρξη λειτουργίας 2012) 31. AGI-Cypre Evagoras Ltd (έναρξη λειτουργίας 2014) 32. AGI-Cypre Tersefanou Ltd (έναρξη λειτουργίας 2014) Χρήση * * * * * * * * * * * 2014 * * * * * * * * 2018 **** 2017 2011 * * 2017 2018 2018 2018 2018 2018 * * 2011 * * 2017 2011 2011 2011 2011 * * * * * * * * * * Οι εταιρίες δεν έχουν ελεγχθεί φορολογικά από την ημερομηνία ιδρύσεώς τους. **** Οι εταιρίες δεν υπόκεινται σε φορολογικό έλεγχο. 225 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Επωνυµία εταιρίας 33. AGI-Cypre Ermis Ltd (έναρξη λειτουργίας 2014) 34. AGI-SRE Participations 1 Ltd (έναρξη λειτουργίας 2016) 35. Alpha Credit Acquisition Company Ltd (έναρξη λειτουργίας 2019) 36. Alpha International Holding Company S.A. (έναρξη λειτουργίας 2019) 37. Orion X Securitisation D.A.C. (έναρξη λειτουργίας 2020) 38. Galaxy II Funding D.A.C. (έναρξη λειτουργίας 2020) 39. Galaxy III Funding D.A.C. (έναρξη λειτουργίας 2020) 40. Galaxy IV Funding D.A.C. (έναρξη λειτουργίας 2020) 41. Alpha Διεθνών Συμμετοχών Μ.Α.Ε. (έναρξη λειτουργίας 2020) 42. Alpha Συμμετοχών Μ.Α.Ε. (Πρώην Εμπορικής Αναπτύξεως και Διαχείρισης Ακινήτων) Διάφορες εταιρίες 1. Alpha Bank London Nominees Ltd 2. Alpha Trustees Ltd (έναρξη λειτουργίας 2002) 3. Καφέ Alpha A.E.** / *** 4. Alpha Υποστηρικτικών Εργασιών Α.Ε.** / *** 5. Real Car Rental A.E.** / *** 6. Εμπορική Διαχείρισης και Ρευστοποίησης Ενεργητικού-Παθητικού Α.Ε.*** 7. Alpha Bank Υπηρεσίες Ενημερώσεως Οφειλετών Α.Ε. (έναρξη λειτουργίας 2015) Χρήση * * * * * * * * * * **** 2011 2014 2014 2014 2014 * γ. Εκτός Ισολογισµού υποχρεώσεις Ο Όµιλος, στο πλαίσιο των συνήθων επιχειρηµατικών του δραστηριοτήτων, υπεισέρχεται σε συµβατικές δεσµεύσεις που είναι δυνατόν να επιφέρουν στο µέλλον µεταβολές στην περιουσιακή του διάρθρωση. Οι δεσµεύσεις αυτές παρακολουθούνται σε εκτός Ισολογισµού λογαριασµούς και αφορούν σε ενέγγυες πιστώσεις προς εκτέλεση, εκδοθείσες εγγυητικές επιστολές και υποχρεώσεις από εγκεκριµένες και µη εκταµιευθείσες δανειακές δεσµεύσεις. Οι ενέγγυες πιστώσεις προς εκτέλεση αφορούν χρηµατοδότηση των εµπορικών συµφωνιών µεταφοράς αγαθών στο εσωτερικό ή στο εξωτερικό, µε απευθείας πληρωµή των συναλλασσόµενων τρίτων, µε τους οποίους οι πελάτες του Οµίλου έχουν συνάψει τις συµφωνίες. Τόσο οι ανοιχθείσες ενέγγυες πιστώσεις όσο και οι εκδοθείσες εγγυητικές επιστολές αφορούν δεσµεύσεις υπό όρους και εκδίδονται από τον Όµιλο προκειµένου να παρασχεθεί εγγύηση για την εκπλήρωση από πελάτες του των όρων των συµφωνιών. Επίσης ενδεχόµενες υποχρεώσεις προκύπτουν για τον Όµιλο από τις µη εκταµιευθείσες δανειακές δεσµεύσεις, που πρόκειται να εκτελεστούν εφόσον τηρηθούν από τους αντισυµβαλλόµενους οι συµφωνηθείσες για την εκτέλεσή τους προϋποθέσεις. Tα υπόλοιπά τους έχουν ως εξής: Ενέγγυες πιστώσεις Εγγυητικές επιστολές και λοιπές εγγυήσεις Μη εκταµιευθείσες δανειακές δεσµεύσεις 31.12.2020 31.12.2019 33.908 3.463.297 4.472.897 35.927 3.411.293 4.021.955 Ο Όµιλος υπολογίζει αναµενόµενη ζηµιά πιστωτικού κινδύνου για τις µη εκταµιευθείσες δανειακές δεσµεύσεις και ενέγγυες πιστώσεις / εγγυητικές επιστολές, οι οποίες αναγνωρίζονται στη γραµµή Ισολογισµού «Προβλέψεις». Το υπόλοιπο των ανωτέρω αναµενόµενων ζηµιών πιστωτικού κινδύνου ανέρχεται την 31.12.2020 σε € 91.482 (31.12.2019: € 93.440) (σηµείωση 33). Η Τράπεζα έχει επίσης αναλάβει την υποχρέωση να συνεισφέρει στο µετοχικό κεφάλαιο της κοινοπραξίας Alpha TANEO ΑΚΕΣ επιπλέον κεφάλαια µέχρι του ποσού των € 23 (31.12.2019: € 23). * Οι εταιρίες δεν έχουν ελεγχθεί φορολογικά από την ημερομηνία ιδρύσεώς τους. ** Οι εταιρίες έχουν λάβει φορολογικά πιστοποιητικά για τις χρήσεις 2011 έως και 2019 χωρίς διατύπωση επιφύλαξης ενώ οι χρήσεις έως και το 2014 θεωρούνται παραγεγραµµένες βάσει των διατάξεων της εγκυκλίου ΠΟΛ.1208/2017 (σημείωση 8). *** Οι εταιρίες έχουν ελεγχθεί φορολογικά µέχρι και τη χρήση 2009 βάσει των διατάξεων του Ν. 3888/2010 περί περαίωσης των ανέλεγκτων φορολογικών χρήσεων. **** Οι εταιρίες δεν υπόκεινται σε φορολογικό έλεγχο. 226 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 δ. Δεσµεύσεις στοιχείων Ενεργητικού Τα δεσµευµένα στοιχεία ενεργητικού κατά την 31.12.2020 και 31.12.2019 αναλύονται ως εξής: • Διαθέσιµα σε Κεντρικές Τράπεζες: Την 31.12.2020 το ποσό των δεσµευµένων καταθέσεων ανήλθε σε € 208.375 (31.12.2019: € 318.803) που αφορούν την υποχρέωση του Οµίλου να διατηρεί καταθέσεις σε Κεντρικές Τράπεζες σύµφωνα µε τα ποσοστά που ορίζονται σε κάθε χώρα. Εξ αυτών, το ποσό των δεσµευµένων διαθεσίµων της Τράπεζας αναφέρεται σε εκείνο που οφείλει να διατηρεί στην Τράπεζα της Ελλάδος κατά µέσο όρο για την περίοδο 19.12.2020 έως 29.01.2021 και ανέρχεται σε € 382.442 (31.12.2019: € 354.853). Την 31.12.2020 το ποσό των δεσµευµένων διαθεσίµων της Τράπεζας ανήλθε σε € 0 (31.12.2019: € 0). • Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυµάτων: i. τοποθετήσεις ύψους € 190.871 (31.12.2019: € 212.006) αφορούν, κυρίως, σε εγγυήσεις οι οποίες έχουν δοθεί υπέρ του Ελληνικού Δηµοσίου. ii. τοποθετήσεις ύψους € 1.632.298 (31.12.2019: € 1.345.304) αφορούν εγγύηση παράγωγων και λοιπών πράξεων προσωρινής εκχώρησης (repos). iii. τοποθετήσεις ύψους € 64.125 (31.12.2019: € 6.455) αφορούν σε Ενέγγυες Πιστώσεις ή Εγγυητικές Επιστολές που εκδίδει η Τράπεζα για τη διευκόλυνση εισαγωγών πελατείας. iv. τοποθετήσεις ύψους € 16.066 (31.12.2019: € 12.568) αφορούν στην αµετάκλητη δέσµευση πληρωµής µέρους της εισφοράς από το 2016 έως και το 2020 στο Ταµείο Εξυγίανσης. Η δέσµευση αυτή πρέπει να καλύπτεται πλήρως από εξασφαλίσεις αποκλειστικά µε µετρητά, όπως αποφασίστηκε από το Ενιαίο Συµβούλιο Εξυγίανσης. v. τοποθετήσεις ύψους € 14.472 (31.12.2019: € 20.824) αφορούν σε εξασφάλιση για την έκδοση οµολογιών ονοµαστικής αξίας € 2.900.000 (31.12.2019: € 3.700.000), εκ των οποίων ιδιοκατέχεται ποσό € 2.200.000 (31.12.2019: € 3.000.000) από την Τράπεζα, όπως αναλυτικά αναφέρεται στην κάτωθι κατηγορία «Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών». • Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών : i. δάνεια αξίας € 5.256.013 (31.12.2019: € 1.425.026) έχουν ενεχυριασθεί σε Κεντρικές Τράπεζες για σκοπούς άντλησης ρευστότητας. ii. ποσό επιχειρηµατικών δανείων και πιστωτικών καρτών λογιστικής αξίας 1.577.200 (31.12.2019: € 2.822.179) έχει τιτλοποιηθεί για την έκδοση οµολογιών εταιριών ειδικού σκοπού του Οµίλου ονοµαστικής αξίας € 1.853.735 (31.12.2019: € 3.274.200) που ιδιοκατέχονται από την Τράπεζα, εκ των οποίων ποσό ονοµαστικής αξίας € 166.000 (31.12.2019€ 2.035.800) έχει δοθεί ως εξασφάλιση στα πλαίσια λοιπών πράξεων προσωρινής εκχώρησης (repos). iii. ποσό ναυτιλιακών δανείων λογιστικής αξίας € 206.787 (31.12.2019: € 335.594) έχει τιτλοποιηθεί για την παροχή δανείου από τρίτους στην εταιρία ειδικού σκοπού του Οµίλου. Το εν λόγω δάνειο εξαγοράστηκε από την Τράπεζα εντός του Σεπτεμβρίου ενώ η ονομαστική του αξία την 31.12.2020 ανέρχεται σε € 39.771 (31.12.2019: € 154.432). iv. ποσό καταναλωτικών δανείων λογιστικής αξίας € 493.145 (31.12.2019: € 499.242) έχει τιτλοποιηθεί για την έκδοση οµολογιών εταιρίας ειδικού σκοπού του Οµίλου που ανέρχεται την 31.12.2020 σε € 580.000 (31.12.2019: € 580.000) εκ των οποίων ποσό € 580.000 (31.12.2019: € 360.000) ιδιοκατέχεται από την Τράπεζα. v. ποσό επιχειρηµατικών δανείων λογιστικής αξίας € 6.236 (31.12.2019: € 11.174) έχει δοθεί ως εξασφάλιση στα πλαίσια λοιπών πράξεων δανεισµού. vi. Ποσό στεγαστικών δανείων λογιστικής αξίας € 3.370.323 έχει χρησιμοποιηθεί ως εξασφάλιση στο Πρόγραµµα Καλυµµένων Οµολογιών Ι, Πρόγραμμα Καλυμμένων Ομολογιών ΙI καθώς επίσης και στο Πρόγραµµα Απευθείας Έκδοσης Καλυµµένων Οµολογιών της Alpha Bank Romania. Η ονομαστική αξία των εν λόγω ομολογιών που έχουν εκδοθεί ανήλθε σε ποσό € 2.900.000 εκ των οποίων ιδιοκατέχεται από τον Όµιλο ποσό € 2.200.000 και έχει ενεχυριασθεί σε Κεντρικές Τράπεζες για σκοπούς άντλησης ρευστότητας. Αντίστοιχα, την 31.12.2019 στεγαστικά δάνεια λογιστικής αξίας € 4.651.208 είχαν χρησιμοποιηθεί ως κάλυμμα στα εξής προγράμματα έκδοσης ομολόγων: Πρόγραµµα Καλυµµένων Οµολογιών Ι και ΙΙ, Πρόγραµµα Εξασφαλισµένων Τίτλων της Τράπεζας, καθώς επίσης και στο Πρόγραµµα Απευθείας Έκδοσης Καλυµµένων Οµολογιών της Alpha Bank Romania. Την 31.12.20219 η ονομαστική αξία των ανωτέρων ομολογιών που είχαν εκδοθεί είχε ανέλθει σε ποσό € 3.700.000, εκ των οποίων ιδιοκατεχόταν από την Τράπεζα ποσό € 3.000.000 και είχε δοθεί 227 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 ως εξασφάλιση στα πλαίσια πράξεων προσωρινής εκχώρησης (repos) ποσό € 800.000 και ποσό € 2.200.000 είχε ενεχυριασθεί σε Κεντρικές Τράπεζες για σκοπούς άντλησης ρευστότητας. • Αξιόγραφα επενδυτικού χαρτοφυλακίου: i. ποσό λογιστικής αξίας € 4.118.026 (31.12.2019: € 0) αφορά σε οµόλογα εκδόσεως ελληνικού δημοσίου που έχουν δοθεί στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα για σκοπούς άντλησης ρευστότητας. ii. ποσό λογιστικής αξίας € 708.784 (31.12.2019: € 0) αφορά έντοκα γραμμάτια ελληνικού δημοσίου που έχουν δοθεί στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα για σκοπούς άντλησης ρευστότητας. iii. ποσό λογιστικής αξίας € 2.489.904 (31.12.2019: € 1.204.664) αφορά σε οµόλογα λοιπών κρατών και λοιπών εκδοτών που έχουν δοθεί σε Κεντρικές Τράπεζες για σκοπούς άντλησης ρευστότητας. iv. ποσό λογιστικής αξίας € 224.201 (31.12.2019: € 188.129) αφορά σε τίτλους εκδόσεως του Ευρωπαϊκού Ταµείου Χρηµατοπιστωτικής Σταθερότητας (Ε.Τ.Χ.Σ.) που έχουν ενεχυριασθεί σε Κεντρικές Τράπεζες µε σκοπό τη συµµετοχή σε πράξεις κύριας αναχρηµατοδοτήσεως. v. ποσό λογιστικής αξίας € 361.694 (31.12.2019: € 3.938.225) αφορά σε ομόλογα εκδόσεως ελληνικού δημοσίου και έχει δοθεί ως εξασφάλιση στα πλαίσια πράξεων προσωρινής εκχωρήσεως (repo). vi. ποσό λογιστικής αξίας € 0 (31.12.2019: € 99.936) αφορά σε έντοκα γραµµάτια ελληνικού δηµοσίου και έχει δοθεί ως εξασφάλιση στα πλαίσια πράξεων προσωρινής εκχωρήσεως (repo). vii. ποσό λογιστικής αξίας € 47.937 (31.12.2019: € 40.797) λοιπών εταιρικών τίτλων έχει δοθεί ως εξασφάλιση στα πλαίσια πράξεων προσωρινής εκχωρήσεως (repo) και ποσό λογιστικής αξίας € 0 (31.12.2019: € 701.832) εκδόσεως λοιπών κρατών, έχει δοθεί ως εξασφάλιση στα πλαίσια πράξεων προσωρινής εκχωρήσεως (repo). Επιπλέον, i. η Τράπεζα έχει λάβει έντοκα γραµµάτια ελληνικού δηµοσίου ονοµαστικής αξίας € 900.000 (31.12.2019: € 870.000) ως κάλυµµα στα πλαίσια συµβάσεων παραγώγων µε αντισυµβαλλόµενο το Ελληνικό Δηµόσιο εκ των οποίων ποσό ονοµαστικής αξίας € 20.000 (31.12.2019: € 118.000) έχει δοθεί ως εξασφάλιση στα πλαίσια πράξεων προσωρινής εκχωρήσεως (repo). ii. Η Τράπεζα έχει λάβει οµόλογα ονοµαστικής αξίας € 219.582 (31.12.2019 € 1.127.750) και εύλογης αξίας € 240.081 (31.12.2019 € 1.163.277) ως εξασφάλιση στα πλαίσια πράξεων προσωρινής εκχωρήσεως (reverse repo), τα οποία δεν περιλαμβάνονται σε λογαριασμούς ουσίας του ενεργητικού της Τράπεζας. Από τα εν λόγω ομόλογα, ποσό εύλογης αξίας € 215.206 (31.12.2019 € 732.960) έχει ενεχυριασθεί σε Κεντρικές Τράπεζες για άντληση ρευστότητας και ποσό εύλογης αξίας € 5.698 (31.12.2019: € 430.316) έχει δοθεί ως εξασφάλιση στα πλαίσια πράξεων προσωρινής εκχωρήσεως (repo). 228 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 40. Εταιρίες που περιλαµβάνονται στις Ενοποιηµένες Οικονοµικές Καταστάσεις Στις οικονοµικές καταστάσεις του Οµίλου, εκτός της µητρικής Alpha Bank, περιλαµβάνονται και οι κατωτέρω εταιρίες: α. Θυγατρικές Επωνυµία εταιρίας 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 5 6 1 2 1 2 3 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 229 Έδρα Τράπεζες Alpha Bank London Ltd Alpha Bank Cyprus Ltd Alpha Bank Romania S.A. Alpha Bank Albania SH.A. Χρηµατοδοτικές εταιρίες Alpha Leasing A.E. Alpha Leasing Romania IFN S.A. ABC Factors A.E. Cepal Ανώνυµη Εταιρεία Συµµετοχών Α.Ε. Investment Banking Alpha Finance A.E.Π.Ε.Υ. SSIF Alpha Finance Romania S.A. Alpha Α.Ε. Επενδυτικών Συµµετοχών Alpha A.E. Διαχειρίσεως Αµοιβαίων Κεφαλαίων Επιχειρηµατικών Συµµετοχών – ΑΚΕΣ Emporiki Ventures Capital Developed Markets Ltd Emporiki Ventures Capital Emerging Markets Ltd Asset Management Alpha Asset Management Α.Ε.Δ.Α.Κ. ABL Independent Financial Advisers Ltd Ασφαλιστικές Alpha Ασφαλιστικές Πρακτορεύσεις Α.Ε. Alpha Insurance Brokers Srl Alphalife A.A.E.Z. Κτηµατικές και ξενοδοχειακές Alpha Αστικά Ακίνητα Α.Ε. Alpha Διαχειρίσεως Ακινήτων και Επενδύσεων Α.Ε. Alpha Real Estate Bulgaria E.O.O.D. Chardash Trading E.O.O.D. Alpha Real Estate Services Srl Alpha Επενδυτικής Περιουσίας Αττικής Α.Ε. Alpha Επενδυτικής Περιουσίας Αττικής II Α.Ε. AGI-RRE Participations 1 Srl Stockfort Ltd Romfelt Real Estate S.A. AGI-RRE Zeus Srl AGI-RRE Poseidon Srl AGI-RRE Hera Srl Alpha Real Estate Services LLC AGI-BRE Participations 2 E.O.O.D. AGI-BRE Participations 2BG E.O.O.D. AGI-BRE Participations 3 E.O.O.D. AGI-BRE Participations 4 E.O.O.D. APE Fixed Assets Α.Ε. SC Cordia Residence Srl AGI-RRE Cleopatra Srl SC Carmel Residential Srl E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Ποσοστό συµµετοχής Οµίλου % 31.12.2020 31.12.2019 Ηνωµένο Βασίλειο Κύπρος Ρουµανία Αλβανία 100,00 100,00 99,92 100,00 100,00 100,00 99,92 100,00 Ελλάδα Ρουµανία Ελλάδα Ελλάδα 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 Ελλάδα Ρουµανία Ελλάδα Ελλάδα Κύπρος Κύπρος 100,00 99,98 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 99,98 100,00 100,00 100,00 100,00 Ελλάδα Ηνωµένο Βασίλειο 100,00 100,00 100,00 100,00 Ελλάδα Ρουµανία Ελλάδα 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 Ελλάδα Ελλάδα Βουλγαρία Βουλγαρία Ρουµανία Ελλάδα Ελλάδα Ρουµανία Κύπρος Ρουµανία Ρουµανία Ρουµανία Ρουµανία Κύπρος Βουλγαρία Βουλγαρία Βουλγαρία Βουλγαρία Ελλάδα Ρουµανία Ρουµανία Ρουµανία 93,17 100,00 93,17 93,17 93,17 100,00 100,00 100,00 100,00 99,99 100,00 100,00 100,00 93,17 100,00 100,00 93,17 100,00 93,17 93,17 93,17 100,00 100,00 100,00 100,00 99,99 100,00 100,00 100,00 93,17 100,00 100,00 100,00 100,00 72,20 100,00 100,00 100,00 100,00 72,20 100,00 100,00 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Επωνυµία εταιρίας 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 230 Alpha Επενδυτικής Περιουσίας Νέας Κηφισιάς Α.Ε. Alpha Επενδυτικής Περιουσίας Καλλιρόης Α.Ε. AGI-Cypre Alaminos Ltd AGI-Cypre Tochni Ltd AGI-Cypre Mazotos Ltd Alpha Επενδυτικής Περιουσίας Λειβαδιάς Α.Ε. Asmita Gardens Srl Alpha Επενδυτικής Περιουσίας Κεφαλαρίου Α.Ε. Cubic Center Development S.A. Alpha Επενδυτικής Περιουσίας Νέας Ερυθραίας Α.Ε. AGI-SRE Participations 1 D.O.O. Alpha Επενδυτικής Περιουσίας Σπάτων Α.Ε. TH Top Hotels Srl Alpha Επενδυτικής Περιουσίας Καλλιθέας Α.Ε. Kestrel Enterprise E.O.O.D. Beroe Real Estate E.O.O.D. Αlpha Επενδυτικής Περιουσίας Ηρακλείου Α.Ε. Αlpha Επενδυτικής Περιουσίας Γη Ι Α.Ε. AGI-Cypre Property 2 Ltd AGI-Cypre Property 3 Ltd AGI-Cypre Property 4 Ltd AGI-Cypre Property 5 Ltd AGI-Cypre Property 6 Ltd AGI-Cypre Property 8 Ltd AGI-Cypre Property 7 Ltd ABC RE L1 Ltd AGI-Cypre Property 9 Ltd AGI-Cypre Property 10 Ltd AGI-Cypre Property 11 Ltd AGI-Cypre Property 12 Ltd AGI-Cypre Property 13 Ltd AGI-Cypre Property 14 Ltd AGI-Cypre Property 15 Ltd AGI-Cypre Property 16 Ltd AGI-Cypre Property 17 Ltd AGI-Cypre Property 18 Ltd AGI-Cypre Property 19 Ltd AGI-Cypre Property 20 Ltd AGI-Cypre RES Pafos Ltd AGI-Cypre P&F Nicosia Ltd ABC RE P1 Ltd ABC RE P2 Ltd ABC RE P3 Ltd ABC RE L2 Ltd ABC RE P4 Ltd AGI-Cypre RES Nicosia Ltd AGI-Cypre P&F Limassol Ltd AGI-Cypre Property 21 Ltd AGI-Cypre Property 22 Ltd AGI-Cypre Property 23 Ltd AGI-Cypre Property 24 Ltd ABC RE L3 Ltd E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Έδρα Ελλάδα Ελλάδα Κύπρος Κύπρος Κύπρος Ελλάδα Ρουµανία Ελλάδα Ρουµανία Ελλάδα Σερβία Ελλάδα Ρουµανία Ελλάδα Βουλγαρία Βουλγαρία Ελλάδα Ελλάδα Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Ποσοστό συµµετοχής Οµίλου % 31.12.2020 31.12.2019 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 54,17 54,17 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 97,50 97,50 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Επωνυµία εταιρίας 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 231 Έδρα ABC RE P&F Limassol Ltd AGI-Cypre Property 25 Ltd AGI-Cypre Property 26 Ltd ABC RE COM Pafos Ltd ABC RE RES Larnaca Ltd AGI-Cypre P&F Pafos Ltd AGI Cypre Property 27 Ltd ABC RE L4 Ltd ABC RE L5 Ltd AGI-Cypre Property 28 Ltd AGI-Cypre Property 29 Ltd AGI-Cypre Property 30 Ltd AGI-Cypre COM Pafos Ltd Alpha Επενδυτικής Περιουσίας Βιομηχανικών Ακινήτων Μ.Α.Ε. AGI-Cypre Property 31 Ltd AGI-Cypre Property 32 Ltd AGI-Cypre Property 33 Ltd AGI-Cypre Property 34 Ltd Alpha Group Real Estate Ltd ABC RE P&F Pafos Ltd ABC RE P&F Nicosia Ltd ABC RE RES Nicosia Ltd Fierton Ltd Alpha Επενδυτικής Περιουσίας Οικιστικών Ακινήτων Περιφέρειας Μ.Α.Ε. Alpha Επενδυτικής Περιουσίας Οικιστικών Ακινήτων Αττικής Ι Μ.Α.Ε. Alpha Επενδυτικής Περιουσίας Οικιστικών Ακινήτων Θεσσαλονίκης Μ.Α.Ε. Alpha Επενδυτικής Περιουσίας Οικιστικών Ακινήτων Κρήτης Μ.Α.Ε. Alpha Επενδυτικής Περιουσίας Οικιστικών Ακινήτων Αιγαίου Μ.Α.Ε. Alpha Επενδυτικής Περιουσίας Οικιστικών Ακινήτων Ιονίου Μ.Α.Ε. Alpha Επενδυτικής Περιουσίας Επαγγελματικών Ακινήτων Αστικών Κέντρων Μ.Α.Ε. Alpha Επενδυτικής Περιουσίας Επαγγελματικών Ακινήτων Θεσσαλονίκης Μ.Α.Ε. Alpha Επενδυτικής Περιουσίας Επαγγελματικών Ακινήτων Περιφέρειας Μ.Α.Ε. Alpha Επενδυτικής Περιουσίας Καταστημάτων Αττικής Ι Μ.Α.Ε. Alpha Επενδυτικής Περιουσίας Καταστημάτων Αττικής ΙΙ Μ.Α.Ε. Alpha Επενδυτικής Περιουσίας Οικιστικών Ακινήτων Αττικής ΙΙ Μ.Α.Ε. Alpha Επενδυτικής Περιουσίας Καταστημάτων Περιφέρειας Μ.Α.Ε. Alpha Επενδυτικής Περιουσίας Γης ΙΙ Μ.Α.Ε. ABC RE P6 Ltd AGI-Cypre Property 35 Ltd AGI-Cypre P&F Larnaca Ltd AGI-Cypre Property 37 Ltd AGI-Cypre RES Ammochostos Ltd AGI-Cypre Property 36 Ltd AGI-Cypre Property 38 Ltd AGI-Cypre RES Larnaca Ltd ABC RE P7 Ltd AGI-Cypre Property 42 Ltd ABC RE P&F Larnaca Ltd Krigeo Holdings Ltd AGI-Cypre Property 43 Ltd AGI-Cypre Property 44 Ltd Reoco Orion X Μ.Α.Ε. E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Ελλάδα Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Ελλάδα Ελλάδα Ελλάδα Ελλάδα Ελλάδα Ελλάδα Ελλάδα Ελλάδα Ελλάδα Ελλάδα Ελλάδα Ελλάδα Ελλάδα Ελλάδα Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Ελλάδα Ποσοστό συµµετοχής Οµίλου % 31.12.2020 31.12.2019 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Επωνυµία εταιρίας 127 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138 139 140 141 142 143 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 232 Reoco Galaxy II Μ.Α.Ε. Reoco Galaxy IV Μ.Α.Ε. AGI-Cypre Property 40 Ltd ABC RE RES Ammochostos Ltd ABC RE RES Paphos Ltd Sapava Ltd AGI-Cypre Property 46 Ltd AGI-Cypre Property 47 Ltd AGI-Cypre Property 48 Ltd Alpha Credit Property 1 Ltd Office Park I Srl Acarta Construct Srl AGI-Cypre Property 45 Ltd AGI-Cypre Com Nicosia Ltd AGI-Cypre Property 49 Ltd AGI-Cypre Property 50 Ltd AGI-Cypre Com Larnaca Ltd Εταιρίες ειδικού σκοπού και συµµετοχών Alpha Credit Group Plc Alpha Group Jersey Ltd Alpha Group Investments Ltd Ionian Equity Participations Ltd AGI-BRE Participations 1 Ltd AGI-RRE Participations 1 Ltd Alpha Group Ltd Katanalotika Plc Epihiro Plc Irida Plc Pisti 2010-1 Plc Alpha Shipping Finance Ltd Alpha Proodos DAC Alpha Quantum DAC AGI-RRE Athena Ltd AGI-RRE Poseidon Ltd AGI-RRE Hera Ltd Umera Ltd Alpha Συμμετοχών Μ.Α.Ε. AGI-BRE Participations 2 Ltd AGI-BRE Participations 3 Ltd AGI-BRE Participations 4 Ltd AGI-RRE Ares Ltd AGI-RRE Venus Ltd AGI-RRE Artemis Ltd AGI-BRE Participations 5 Ltd AGI-RRE Cleopatra Ltd AGI-RRE Hermes Ltd AGI-RRE Arsinoe Ltd AGI-SRE Ariadni Ltd Zerelda Ltd AGI-Cypre Evagoras Ltd AGI-Cypre Tersefanou Ltd AGI-Cypre Ermis Ltd E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Έδρα Ελλάδα Ελλάδα Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Ρουμανία Ρουμανία Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Ηνωµένο Βασίλειο Jersey Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Ηνωµένο Βασίλειο Ηνωµένο Βασίλειο Ηνωµένο Βασίλειο Ηνωµένο Βασίλειο Ηνωµένο Βασίλειο Ιρλανδία Ιρλανδία Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Ελλάδα Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Κύπρος Ποσοστό συµµετοχής Οµίλου % 31.12.2020 31.12.2019 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Επωνυµία εταιρίας 35 36 37 38 39 40 41 42 1 2 3 4 5 6 7 Έδρα AGI-SRE Participations 1 Ltd Alpha Credit Acquisition Company Ltd Alpha International Holding Company S.A. Orion X Securitisation Designated Activity Company Galaxy Ii Funding Designated Activity Company Galaxy Iii Funding Designated Activity Company Galaxy Iv Funding Designated Activity Company Alpha Διεθνών Συμμετοχών Μ.Α.Ε. Διάφορες εταιρίες Alpha Bank London Nominees Ltd Alpha Trustees Ltd Καφέ Alpha A.E. Alpha Υποστηρικτικών Εργασιών Α.Ε. Real Car Rental A.E. Εμπορική Διαχείρισης και Ρευστοποίησης Ενεργητικού-Παθητικού Α.Ε. Alpha Bank Υπηρεσίες Ενηµέρωσης Οφειλετών Α.Ε. Κύπρος Κύπρος Λουξεμβούργο Ιρλανδία Ιρλανδία Ιρλανδία Ιρλανδία Ελλάδα Ηνωµένο Βασίλειο Κύπρος Ελλάδα Ελλάδα Ελλάδα Ελλάδα Ελλάδα Ποσοστό συµµετοχής Οµίλου % 31.12.2020 31.12.2019 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 β. Κοινοπραξίες (Joint ventures) Επωνυµία εταιρίας 1 2 3 4 5 6 Έδρα APE Commercial Property Α.Ε. AΠE Επενδυτικής Περιουσίας A.E. Alpha ΤΑΝΕΟ ΑΚΕΣ Rosequeens Properties Ltd Panarae Saturn LP Alpha Επενδυτικής Περιουσίας Αθηναϊκών Εμπορικών Καταστημάτων Α.Ε. Ελλάδα Ελλάδα Ελλάδα Κύπρος Jersey Ελλάδα Ποσοστό συµµετοχής Οµίλου % 31.12.2020 31.12.2019 72,20 72,20 71,08 71,08 51,00 51,00 33,33 33,33 61,58 61,58 70,00 70,00 γ. Συγγενείς Επωνυµία εταιρίας 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Έδρα ΑΕΔΕΠ Θεσσαλίας και Στερεάς Ελλάδος ALC Novelle Investments Ltd Τραπεζικά Συστήµατα Πληροφοριών Α.Ε. Propindex ΑΕΔΑ Ολγανός Α.Ε. Alpha Επενδυτικής Περιουσίας Ελαιώνα Α.Ε. Famar S.A. Cepal Ανώνυµη Εταιρεία Συµµετοχών Α.Ε. Περιγένης Επαγγελματικών Ακινήτων Α.Ε. Ελλάδα Κύπρος Ελλάδα Ελλάδα Ελλάδα Ελλάδα Λουξεµβούργο Ελλάδα Ελλάδα Ποσοστό συµµετοχής Οµίλου % 31.12.2020 31.12.2019 50,00 50,00 33,33 33,33 23,77 23,77 35,58 35,58 30,44 30,44 50,00 50,00 47,04 47,04 38,61 32,00 Αναλυτικές πληροφορίες σχετικά µε εταιρικά γεγονότα που αφορούν τις εταιρίες που περιλαµβάνονται στις ενοποιηµένες οικονοµικές καταστάστασεις παρατίθενται στη σηµείωση 49. Σχετικά µε τις Θυγατρικές σηµειώνονται τα ακόλουθα: Η θυγατική εταιρία Stockfort Ltd αποτελεί όµιλο εταιριών και περιλαµβάνει την Pernik Logistics Park E.O.O.D. Ο Όµιλος αντισταθµίζει τον κίνδυνο καθαρής επένδυσης θυγατρικών του µε πράξεις παραγώγων προϊόντων, στο λειτουργικό νόµισµα αυτών. Σχετικά µε τις Συγγενείς και Κοινοπραξίες σηµειώνονται τα ακόλουθα: 233 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Η εταιρία AΠΕ Επενδυτικής Περιουσίας Α.Ε. αποτελεί µητρική οµίλου εταιριών, στον οποίο περιλαµβάνονται οι θυγατρικές Συμετ Α.Ε., Αστακός Τέρµιναλ Α.Ε., Ακαρπορτ Α.Ε. και NA.BI.ΠE. A.E. Επίσης, η εταιρία Rosequeens Properties Ltd αποτελεί µητρική οµίλου µε θυγατρική εταιρία την Rosequeens Properties Srl. Ο Όµιλος αποτιµά τον όμιλο της εταιρίας Rosequeens Properties Ltd µε τη µέθοδο της Καθαρής Θέσης βάσει των ενοποιηµένων τους στοιχείων, ενώ ο όμιλος της AΠΕ Επενδυτικής Περιουσίας Α.Ε. έχει ταξινοµηθεί ως κατεχόµενος προς πώληση και αποτιµάται βάσει του Δ.Π.Χ.Π. 5 (σηµείωση 48). Εξαγορές εταιριών Το 2020, ο Όµιλος απέκτησε τον έλεγχο της εταιρίας Cepal Ανώνυµη Εταιρεία Συµµετοχών Α.Ε. αποκτώντας το 100% του µετοχικού της κεφαλαίου στις 22.7.2020 (σηµείωση 49). Η εταιρία Cepal Aνώνυµη Εταιρία Συµµετοχών Α.Ε. αποτελεί µητρική οµίλου εταιριών µε θυγατρικές εταιρίες την Cepal Hellas Χρηµατοοικονοµικές Υπηρεσίες Ανώνυµη Εταιρεία Διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις, την Kaican Services Ltd και την Kaican Hellas A.E. Κύριο αντικείµενο του Οµίλου Cepal αποτελεί η διαχείριση απαιτήσεων από δάνεια και πιστώσεις. Η Τράπεζα κατείχε ήδη ποσοστό 38,61% στο µετοχικό κεφάλαιο της εταιρίας και προχώρησε στην ολική εξαγορά της στα πλαίσια υλοποίησης του Στρατηγικού Σχέδιου 2020-2022 (σηµείωση 51). Η εξαγορά του υπολειπόµενου µετοχικού κεφαλαίου πραγµατοποιήθηκε µέσω εξάσκησης δικαιώµατος προαίρεσης πώλησης µετοχών (put option) του προηγούµενου µετόχου για το οποίο η Τράπεζα κατέβαλε µετρητά € 35.968, ενώ η προηγούµενη συµµετοχή της στην εταιρία αποτιµήθηκε στην εύλογη αξία κατά την ηµεροµηνία εξαγοράς σε € 29.953. Από την εν λόγω αποτίµηση προέκυψε κέρδος συνολικού ποσού € 14.303, το οποίο έχει αναγνωριστεί στη γραµµή «Αποτελέσµατα χρηµατοοικονοµικών πράξεων» της κατάστασης αποτελεσµάτων (σηµείωση 5). Η συµφωνία µε τον πωλητή προβλέπει την καταβολή ενδεχόµενου τιµήµατος από την Τράπεζα στην περίπτωση που η Cepal πουληθεί σε τρίτο επενδυτή πάνω από µια προκαθορισµένη τιµή, η εύλογη αξία του οποίου ήταν µηδενική κατά την ηµεροµηνία εξαγοράς. Στον πίνακα που ακολουθεί παρουσιάζονται οι προσωρινές αξίες των καθαρών περιουσιακών στοιχείων του Οµίλου Cepal κατά την ηµεροµηνία της εξαγοράς: Ταµείο Απαιτήσεις από ΠΙ Άυλα πάγια Ιδιοχρησιµοποιούµενα πάγια Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις Λοιπά στοιχεία ενεργητικού Λοιπές υποχρεώσεις Καθαρά αναγνωρίσιµα περιουσιακά στοιχεία (A) Εύλογη αξία συµµετοχής που κατείχε ο Όµιλος (κοινές και προνοµιούχες µετοχές) (B) Τίµηµα εξαγοράς πρόσθετου % (Γ) Υπεραξία (Β + Γ - Α) Προσωρινή εύλογη αξία 1 7.938 1.230 4.027 3.256 4.179 (10.042) 10.589 29.953 35.968 55.332 Με βάση τις προσωρινές αξίες των στοιχείων του ενεργητικού και των υποχρεώσεων που αποκτήθηκαν από τον Όµιλο προκύπτει η αναγνώριση υπεραξίας ποσού € 55.332 (σηµείωση 24). Σημειώνεται ότι λόγω του σύντοµου χρονικού διαστήµατος που έχει µεσολαβήσει από την ηµεροµηνία εξαγοράς δεν έχει ολοκληρωθεί η αξιολόγηση του εάν πληρούνται οι προϋποθέσεις αναγνώρισης διακριτών από την υπεραξία αύλων στοιχείων που σχετίζονται με τις πελατειακές σχέσεις που αποκτήθηκαν και εάν υφίστανται τυχόν ενδεχόμενες υποχρεώσεις. Οι απαιτήσεις που αποκτήθηκαν αφορούν κυρίως καταθέσεις και απαιτήσεις πελατών από παροχή υπηρεσιών, το µεγαλύτερο µέρος των οποίων αφορά την Τράπεζα, ως εκ τούτου εκτιµάται ότι τυχόν απώλειες από τη µη είσπραξη µελλοντικών συµβατικών ροών των απαιτήσεων που αποκτήθηκαν δεν θα είναι ουσιώδεις. Μετά την απόκτηση του ελέγχου της εταιρίας Cepal Ανώνυµη Εταιρεία Συµµετοχών Α.Ε. ο Όµιλος αναγνώρισε µετά από απαλοιφές συνολικά εσόδα ποσού € 6.265 και ζηµιές πριν τον φόρο εισοδήµατος ποσού € 2.238 από την ενοποίηση των αποτελεσµάτων της εντός του 2020. Εάν η απόκτηση του ελέγχου είχε πραγµατοποιηθεί την 1.1.2020, το σύνολο των εσόδων του Οµίλου θα είχε διαµορφωθεί σε ποσό € 2.603.907 και τα κέρδη πριν το φόρο εισοδήµατος σε ποσό € 93.577. 234 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Την 1.12.2020 ολοκληρώθηκε η μεταβίβαση της Δραστηριότητας Διαχείρισης μη Εξυπηρετούμενων Ανοιγμάτων της Τράπεζας έναντι συνολικού τιμήματος € 240.000. Η πώληση έχει χρηματοδοτηθεί από την Τράπεζα μέσω αύξησης του μετοχικού κεφαλαίου της θυγατρική εταιρία Cepal Hellas Μ.Α.Ε κατά € 147.000 και μέσω χορήγησης δανείου ποσού € 130.000. Η συγκεκριμένη συναλλαγή αφορά ενδοομιλική συναλλαγή χωρίς επίπτωση στον Όμιλο. Σημειώνεται ότι η μεταβίβαση της δραστηριότητας καθώς και η σχεδιαζόμενη πώληση της Cepal, αποτελούν μέρος του στρατηγικού σχεδίου της Τράπεζας για τη μείωση της έκθεσης σε μη εξυπηρετούμενα δάνεια. Το στρατηγικό σχέδιο περιλαμβάνει την τιτλοποίηση και πώληση χαρτοφυλακίου μη εξυπηρετούμενων δανείων, μαζί με την πώληση έως του 100% των μετοχών της Cepal (“Project Galaxy”) (σημείωση 51). Επιπρόσθετα, ο Όµιλος απέκτησε τον έλεγχο της εταιρίας Acarta Construct Srl αποκτώντας το 100% του µετοχικού της κεφαλαίου στις 15. 12.2020 (σηµείωση 49) καταβάλλοντας ποσό € 0,2 και με επιπρόσθετη καταβολή τιμήματος ενός ευρώ για την εκχώρηση του δικαιώματος είσπραξης ποσού δανειακής υποχρέωσης της εταιρίας προς θυγατρική εταιρία του ιδίου ομίλου στον οποίο ανήκε η Acarta Construct Srl, ύψους € 68.260. Η Acarta Construct Srl είναι κτηματική εταιρεία και έχει στην κατοχή της ένα σύγχρονο κτήριο γραφείων στο Βουκουρέστι, συνολικής επιφανείας 41.500 τ.μ., το οποίο ο Όμιλος προτίθεται να χρησιμοποιήσει για επενδυτικούς σκοπούς. Στον πίνακα που ακολουθεί παρουσιάζονται οι προσωρινές αξίες των καθαρών περιουσιακών στοιχείων της εταιρίας κατά την ηµεροµηνία της εξαγοράς. Με βάση τις προσωρινές αξίες των στοιχείων του ενεργητικού και των υποχρεώσεων που αποκτήθηκαν από τον Όµιλο προκύπτει η αναγνώριση υπεραξίας ποσού € 6.897 (σημείωση 24). Συγκεκριμένα, στο πλαίσιο προσωρινής επιμέτρησης της εύλογης αξίας των στοιχείων ενεργητικού και υποχρεώσεων της εταιρίας σε εύλογη αξία, το επενδυτικό ακίνητο που έχει στην κατοχή της η εταιρία αποτιμήθηκε σε ποσό € 71.700 και από την επιμέτρηση αυτή προέκυψε αναβαλλόμενη φορολογική υποχρέωση ύψους € 6.492. Απαιτήσεις κατά πελατών Απαιτήσεις από ΠΙ Ιδιοχρησιμοποιούμενα πάγια Eπενδυτικά πάγια Λοιπά στοιχεία ενεργητικού Υποχρεώσεις προς πιστωτικά ιδρύματα Υποχρεώσεις για τρέχοντα φόρο και λοιπούς φόρους Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρέωσεις Προβλέψεις Λοιπές υποχρεώσεις Καθαρά αναγνωρίσιµα περιουσιακά στοιχεία (A) Τίµηµα εξαγοράς (B) Υπεραξία (Β-Α) Προσωρινή εύλογη αξία 212 2.479 195 71.700 1.170 (75.836) (4) (6.492) (93) (228) (6.897) 6.897 Λόγω του σύντοµου χρονικού διαστήµατος που έχει µεσολαβήσει από την ηµεροµηνία εξαγοράς δεν έχει οριστικοποιηθεί η αποτίµηση των στοιχείων ενεργητικού, υποχρεώσεων και η αξιολόγηση τυχόν ενδεχόµενων υποχρεώσεων της Acarta Construct Srl. Μετά την απόκτηση του ελέγχου της εταιρίας Acarta Construct Srl ο Όµιλος αναγνώρισε µετά από απαλοιφές συνολικά έσοδα ποσού € 237 και ζημιές πριν τον φόρο εισοδήµατος ποσού € 364 από την ενοποίηση των αποτελεσµάτων της εντός του 2020. Εάν η απόκτηση του ελέγχου είχε πραγµατοποιηθεί την 1.1.2020, το σύνολο των εσόδων του Οµίλου θα είχε διαµορφωθεί σε ποσό € 2.595.109 και τα κέρδη πριν το φόρο εισοδήµατος σε ποσό € 110.706. 235 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Θυγατρικές του Οµίλου µε δικαιώµατα τρίτων Ο παρακάτω πίνακας παρουσιάζει πληροφορίες που αφορούν τις θυγατρικές του Οµίλου όπου υπάρχουν δικαιώµατα τρίτων: Επωνυµία εταιρίας Έδρα Ποσοστό δικαιωµάτων τρίτων % 31.12.2020 31.12.2019 Κέρδη/(ζημιές) που αναλογούν σε δικαιώµατα τρίτων Λοιπά Αποτελέσματα που αναγνωρίσθηκαν απευθείας στην Καθαρή Θέση σε δικαιώματα τρίτων Από 1 Ιανουαρίου έως Από 1 Ιανουαρίου έως 31.12.2020 31.12.2019 31.12.2020 31.12.2019 1. APE Fixed Assets Α.Ε. Ελλάδα 27,80 27,80 (77) (70) 2. Alpha Αστικά Ακίνητα Α.Ε. Ελλάδα 6,83 6,83 194 198 3. Alpha Real Estate Bulgaria E.O.O.D. Βουλγαρία 6,83 6,83 (1) 7 4. Chardash Trading E.O.O.D. Βουλγαρία 6,83 6,83 (14) (66) (3) 5. Alpha Bank Romania S.A. Ρουµανία 0,08 0,08 13 13 (6) 6. Romfelt Real Estate S.A. Ρουµανία 0,01 0,01 7. Alpha Real Estate Services Srl Ρουµανία 6,83 6,83 11 12 (2) 8. Alpha Real Estate Services LLC Κυπρος 6,83 6,83 24 21 9. SSIF Alpha Finance Romania S.A. Ρουµανία 0,02 0,02 45,83 45,83 71 12 2,50 2,50 10. Alpha Επενδυτικής Περιουσίας Κεφαλαρίου A.E. Ελλάδα 11. TH Top Hotels Srl Ρουµανία Σύνολο (3) (1) Υπόλοιπο δικαιωµάτων τρίτων 31.12.2020 31.12.2019 11.016 10.868 9.876 9.682 30 31 (130) (113) (8) 328 320 (3) 94 84 64 40 8.083 8.012 (13) (12) 4 5 21 27 208 115 (10) (7) 29.382 28.951 Το ποσοστό δικαιωµάτων ψήφου που κατέχουν τρίτοι στις θυγατρικές δε διαφέρει από το ποσοστό τους στο µετοχικό τους κεφάλαιο. Από τις ανωτέρω περιπτώσεις θυγατρικών σηµαντικά δικαιώµατα τρίτων υπάρχουν στην Alpha Αστικά Ακίνητα Α.Ε., στην Alpha Επενδυτικής Περιουσίας Κεφαλαρίου Α.Ε και στην APE Fixed Assets Α.Ε. Παρακάτω παρουσιάζονται συνοπτικές χρηµατοοικονοµικές πληροφορίες για τις Alpha Αστικά Ακίνητα Α.Ε., Alpha Επενδυτικής Περιουσίας Κεφαλαρίου Α.Ε. και APE Fixed Assets Α.Ε., οι οποίες έχουν βασιστεί σε ποσά πριν την απαλοιφή των ενδοεταιρικών συναλλαγών. Συνοπτική Κατάσταση Συνολικού Αποτελέσµατος Alpha Αστικά Ακίνητα Α.Ε. Από 1 Ιανουαρίου έως Σύνολο εσόδων Σύνολο εξόδων Καθαρά κέρδη/(ζηµιές) χρήσης µετά το φόρο εισοδήµατος Συνολικό αποτέλεσµα χρήσης µετά το φόρο εισοδήµατος Alpha Επενδυτικής Περιουσίας Κεφαλαρίου A.E. Από 1 Ιανουαρίου έως APE Fixed Assets Α.Ε. Από 1 Ιανουαρίου έως 31.12.2020 12.982 (8.936) 31.12.2019 13.989 (8.792) 31.12.2020 502 (292) 31.12.2019 367 (286) 31.12.2020 31.12.2019 (314) (294) 2.846 2.894 155 26 (278) (250) 2.846 2.894 155 26 (278) (250) Συνοπτικός Ισολογισµός Alpha Αστικά Ακίνητα Α.Ε. Alpha Επενδυτικής Περιουσίας Κεφαλαρίου A.E. 31.12.2020 31.12.2019 16.980 17.163 745 362 99 223 Σύνολο µη κυκλοφορούντος εργητικού Σύνολο κυκλοφορούντος ενεργητικού Σύνολο βραχυπρόθεσµων υποχρεώσεων 31.12.2020 54.768 85.769 3.951 31.12.2019 55.829 81.005 2.614 Σύνολο µακροπρόθεσµων υποχρεώσεων 1.652 1.615 219 134.933 132.606 17.458 Σύνολο Καθαρής Θέσης 236 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ 17.303 APE Fixed Assets Α.Ε. 31.12.2020 39.338 445 50.820 31.12.2019 39.346 19 109 930 163 39.615 39.092 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Συνοπτική Κατάταση Ταµειακών Ροών Alpha Αστικά Ακίνητα Α.Ε. Από 1 Ιανουαρίου έως Σύνολο εισροών/(εκροών) από λειτουργικές δραστηριότητες Σύνολο εισροών/(εκροών) από επενδυτικές δραστηριότητες Σύνολο εισροών/(εκροών) από χρηµατοδοτικές δραστηριότητες Σύνολο εισροών/(εκροών) χρήσης Ταµειακά διαθέσιµα και ισοδύναµα έναρξης χρήσης Ταµειακά διαθέσιµα και ισοδύναµα λήξης χρήσης Alpha Επενδυτικής Περιουσίας Κεφαλαρίου A.E. Από 1 Ιανουαρίου έως APE Fixed Assets Α.Ε. Από 1 Ιανουαρίου έως 31.12.2020 31.12.2019 31.12.2020 31.12.2019 31.12.2020 31.12.2019 3.277 3.277 383 (103) (230) (54) 379 379 367 (144) (133) (133) 3.523 3.523 383 264 427 (54) 75.706 72.183 362 65 18 72 79.229 75.706 745 329 445 18 801 Οι ως άνω εταιρείες δεν κατέβαλαν µέρισµα για τις χρήσεις 2020 και 2019. Σηµαντικοί Περιορισµοί Οι σηµαντικοί περιορισµοί του Οµίλου ως προς τη χρήση περιουσιακών στοιχείων ή το διακανονισµό υποχρεώσεων, αφορούν εκείνους που επιβάλλονται από το κανονιστικό πλαίσιο µέσα στο οποίο λειτουργούν κυρίως οι θυγατρικές που εποπτεύονται ως προς την κεφαλαιακή τους επάρκεια. Ειδικότερα, οι κανονιστικές αρχές απαιτούν, κατά περίπτωση και ανάλογα µε τη φύση της εταιρίας, τη συµµόρφωση µε συγκεκριµένα όρια, όπως για παράδειγµα τη διατήρηση συγκεκριµένου επιπέδου εποπτικών κεφαλαίων, τη διακράτηση συγκεκριµένου ύψους ρευστοποιήσιµων στοιχείων ενεργητικού, τον περιορισµό της εκθέσεως σε άλλες εταιρίες του Οµίλου και τη συµµόρφωση µε συγκεκριµένους αριθµοδείκτες. Το σύνολο του ενεργητικού και των υποχρεώσεων των θυγατρικών τραπεζών, ασφαλιστικών εταιριών και λοιπών κυρίως χρηµατοδοτικών εταιριών για τις οποίες υπάρχουν σηµαντικοί περιορισµοί είναι € 9.226.188(31.12.2019 € 9.468.865) και € 7.987.694 (31.12.2019 € 8.173.170) αντίστοιχα. Επιπλέον, το σύνολο των ελληνικών θυγατρικών υπόκειται στους περιορισµούς που επιβάλλονται από το θεσµικό πλαίσιο (Νόµος 4548/2018 ή ειδικότερη νοµοθεσία αναλόγως του αντικειµένου εργασιών) αναφορικά µε το ελάχιστο ύψος του Μετοχικού Κεφαλαίου και της Καθαρής τους Θέσης και τη δυνατότητα διανοµής µερίσµατος και µεταβίβασης µετοχών. Επιπρόσθετα, οι περιορισµοί ως προς τις αναλήψεις µετρητών και την εν γένει ελεύθερη κίνηση κεφαλαίων που είχαν επιβληθεί µε την έκδοση Πράξεων Νοµοθετικού Περιεχοµένου εντός του 2015, και ίσχυαν για όλες τις εταιρίες που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα, έπαψαν να είναι σε ισχύ κατά τη διάρκεια της χρήσης 2019, σύµφωνα µε σχετική τροπολογία που ενσωµατώθηκε στο Ν. 4624/2019, προκαλώντας την πλήρη άρση των υφιστάµενων έως τότε περιορισµών στην κίνηση κεφαλαίων. Δεν υφίστανται δικαιώµατα προστασίας επί δικαιωµάτων τρίτων στο µετοχικό κεφάλαιο θυγατρικών εταιριών που θα µπορούσαν να περιορίσουν τη δυνατότητα του Οµίλου να χρησιµοποιήσει περιουσιακά στοιχεία ή να διακανονίσει υποχρεώσεις του Οµίλου. Ενοποιούµενες εταιρίες ειδικής δοµής Ο Όµιλος ενοποιεί έντεκα εταιρίες ειδικής δοµής που συστάθηκαν για να εξυπηρετήσουν συναλλαγές τιτλοποίησης δανειακών χαρτοφυλακίων που έχουν χορηγηθεί από εταιρίες του Οµίλου. Κατά τη διάρκεια του 2020 η Τράπεζα, στα πλαίσια υλοποίησης του στρατηγικού σχεδίου 2020 -2022 που έχει ως προτεραιότητα την εξυγίανση του ισολογισμού της (σημείωση 51), πραγματοποίησε νέες συναλλαγές τιτλοποίησης μη εξυπηρετούμενων δανείων συστήνοντας τέσσερις εταιρίες ειδικού σκοπού, τις Orion X Securitisation Designated Activity Company, Galaxy IΙ Funding Designated Activity Company, Galaxy ΙΙΙ Funding Designated Activity Company Και Galaxy IV Funding Designated Activity Company. Οι λοιπές συναλλαγές τιτλοποίησης, που είχαν υλοποιηθεί σε προηγούμενες χρήσεις, αποσκοπούν στην άντληση ρευστότητας µέσω έκδοσης οµολογιών ή άλλης νοµικής µορφής δανεισµού. Σε όλες τις ανωτέρω περιπτώσεις αξιολογήθηκε ότι ο Όµιλος ασκεί έλεγχο στις εταιρίες ειδικής δοµής καθώς έχει εξουσία πάνω στις δραστηριότητες τους και σηµαντική έκθεση στις αποδόσεις τους. Την 31.12.2020 οι οµολογίες και τα λοιπά χρηµατοοικονοµικά µέσα έκδοσης των εταιριών κατέχονται στο σύνολο τους από 237 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 την Τράπεζα ενώ την 31.12.2019 εξαίρεση αποτελούσαν οι συναλλαγές τιτλοποίησης ναυτιλιακών, καταναλωτικών και επιχειρηµατικών (SME) δανείων µέσω των εταιριών Alpha Shipping Finance Ltd, Katanalotika Plc και Alpha Proodos Plc, όπου το σύνολο του υψηλής προτεραιότητας εξόφλησης δανεισµού βρισκόταν στην κατοχή τρίτων εκτός Οµίλου µερών. Στον πίνακα που ακολουθεί παρουσιάζεται η ονοµαστική αξία των οµολογιών ή άλλης µορφής δανεισµού που έχει εκδοθεί ανά εταιρία ειδικής δοµής. Ονοµαστική αξία 31.12.2020 31.12.2019 500.000 1.593.400 580.000 580.000 586.200 586.200 474.800 474.800 39.771 154.431 Επωνυµία εταιρίας Epihiro Plc Katanalotika Plc Pisti 2010-1 Plc Irida Plc Alpha Shipping Finance Ltd Alpha Proodos DAC 320.000 Alpha Quantum DAC 292.735 Orion X Secutitisation DAC 1.923.688 Galaxy II Funding DAC 5.746.849 Galaxy III Funding DAC 946.538 Galaxy IV Funding DAC 3.105.197 299.800 Η συναλλαγή τιτλοποίησης της Alpha Proodos ανακλήθηκε εντός του 2020 με εξόφληση του συνόλου των ομολογιών που είχαν εκδοθεί. Στις συναλλαγές τιτλοποιήσης που αποσκοπούν στην άντληση ρευστότητας, ανάλογα µε τα κριτήρια που πρέπει να ικανοποιεί το κάθε τιτλοποιηµένο χαρτοφυλάκιο δανείων, ο Όµιλος προβαίνει κατά περίπτωση σε επαναγορές τιτλοποιηµένων δανείων, χωρίς ωστόσο να έχει σχετική συµβατική υποχρέωση. Επιπρόσθετα, για τις εν λόγω συναλλαγές τιτλοποίησης που ευρίσκονται σε περίοδο αναπλήρωσης, ο Όµιλος προβαίνει σε νέες τιτλοποιήσεις δανειακών χαρτοφυλακίων µεταφέροντάς τα στις εν λόγω εταιρίες, προκειµένου να ικανοποιούνται συγκεκριµένα ποσοτικά κριτήρια που σχετίζονται µε το ύψος των οµολογιακών εκδόσεων. Πρόθεση του Οµίλου είναι να συνεχίσει την ανωτέρω πρακτική. Επιπλέον, την 31.12.2020 ο Όµιλος είχε χορηγήσει δάνεια µειωµένης εξασφάλισης ύψους € 174.171 (31.12.2019: € 202.251) στις εταιρίες ειδικής δοµής για σκοπούς πιστωτικής ενίσχυσης των συναλλαγών τιτλοποιήσεων. Πέραν των ανωτέρω δανείων ο Όµιλος δεν έχει συµβατική υποχρέωση χορήγησης επιπλέον χρηµατοδότησης στις εταιρίες, µε εξαίρεση την Katanalotika Plc και την Alpha Shipping Finance Ltd για τις οποίες οφείλει, εφόσον χρειαστεί, να προβεί σε χορήγηση επιπλέον δανείων µειωµένης εξασφάλισης. Στις συναλλαγές τιτλοποίησης που αποσκοπούν στην διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων δανείων πραγματοποιούνται κατά περίπτωση επαναγορές και νέες τιτλοποιήσεις δανείων για λόγους βελτιστοποίησης του ύψους του χαρτοφυλακίου σε σχέση με την ονομαστική αξία των επιμέρους ομολογιών που εκδίδονται από τις εταιρίες ειδικού σκοπού, ανάλογα με τη πιστοληπτική τους διαβάθμιση, καθώς και μεμονωμένες επαναγορές δανείων προκειμένου να ικανοποιούνται συγκεκριμένα κριτήρια επιλεξιμότητας δανείων που έχουν ορισθεί ανά συναλλαγή. Στις εν λόγω συναλλαγές ο Όμιλος έχει αναλάβει τη συμβατική υποχρέωση για χορήγηση δανείων με σκοπό τη χρηματοδότηση των αποθεματικών των εταιριών ειδικού σκοπού ύψους € 94 εκατ. Μεταβολές ποσοστού συµµετοχής σε θυγατρικές που δεν οδήγησαν σε απώλεια ελέγχου Κατά τη διάρκεια των ετών 2020 και 2019 δεν σηµειώθηκε µεταβολή ποσοστού σε θυγατρικές του Οµίλου. Απώλεια ελέγχου θυγατρικής λόγω πώλησης ή εκκαθάρισης Την 7.1.2020, ολοκληρώθηκε η πώληση του συνόλου των µετοχών της θυγατρικής εταιρίας του Οµίλου, AGI-Cypre Alaminos Ltd έναντι συνολικού τιμήματος € 4.686, ενώ αναγνωρίστηκε κέρδος ποσού € 127. To σύνολο των ταμειακών διαθεσίμων της θυγατρικής κατά την πώληση ανερχόταν σε € 118. Την 11.6.2020 ολοκληρώθηκε η εκκαθάριση της Cordia Residence Srl µε την διαγραφή της από το µητρώο επιχειρήσεων της Ρουµανίας και αναγνωρίστηκε ζημία ποσού € 4. 238 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Την 30.6.2020 ολοκληρώθηκε η πώληση της θυγατρικής εταιρίας του Οµίλου, AGI-BRE Participations 3 E.O.O.D., έναντι εισπραχθέντος τιµήµατος € 10,5 εκατ., και ενδεχόµενου τιµήµατος € 2,4 εκατ. προς είσπραξη σε χρονικό ορίζοντα 5 ετών το οποίο τηρείται στην εύλογη αξία βάσει συγκεκριµένων όρων, ενώ αναγνωρίστηκε ζηµιά ποσού € 233. To σύνολο των ταμειακών διαθεσίμων της θυγατρικής κατά την πώληση ανερχόταν σε € 1.209. Την 5.8.2020 ολοκληρώθηκε η πώληση του συνόλου των µετοχών της θυγατρικής εταιρίας του Οµίλου, ABC-RE L1 Ltd έναντι τιμήματος Ltd έναντι τιµήµατος ύψους € 950, ενώ αναγνωρίστηκε κέρδος ποσού € 151. Η θυγατρική δεν διέθετε υπόλοιπο ταμειακών διαθεσίμων κατά την πώληση. Την 6.11.2020 ολοκληρώθηκε η πώληση του συνόλου των µετοχών της θυγατρικής εταιρίας του Οµίλου, AGI-Cypre Property 3 Ltd έναντι τιμήματος € 380, ενώ αναγνωρίστηκε ζημία € 31. To σύνολο των ταμειακών διαθεσίμων της θυγατρικής κατά την πώληση ανερχόταν σε € 6. Την 11.12.2020, ολοκληρώθηκε η εκκαθάριση της Beroe Real Estate EOOD με την διαγραφή της εταιρείας από το μητρώο επιχειρήσεων στην Βουλγαρία και αναγνωρίστηκε ζημία € 2. Την 24.12.2020 ολοκληρώθηκε η πώληση του συνόλου των µετοχών της θυγατρικής εταιρίας του Οµίλου, ΑΕΠ ΓΗ Ι Μονοπρόσωπη Α.Ε. έναντι τιμήματος ευρώ 1, ανώ αναγνωρίστηκε κέρδος ποσού € 1.975. To σύνολο των ταμειακών διαθεσίμων της θυγατρικής κατά την πώληση ανερχόταν σε € 171. Έκθεση σε µη ενοποιούµενα σχήµατα ειδικής δοµής Ο Όµιλος, µέσω της θυγατρικής του Alpha Asset Management ΑΕΔΑΚ, διαχειρίζεται 41 (31.12.2019: 41) αµοιβαία κεφάλαια που πληρούν τον ορισµό των εταιριών/σχηµάτων ειδικής δοµής (structured entities) και αξιολογεί σε κάθε ηµεροµηνία σύνταξης οικονοµικών καταστάσεων εάν ασκεί έλεγχο σε κάποιο από αυτά σύµφωνα µε τις διατάξεις του IFRS 10. Ο Όµιλος, ως διαχειριστής των αµοιβαίων κεφαλαίων έχει τη δυνατότητα κατεύθυνσης των δραστηριοτήτων που επηρεάζουν σηµαντικά το ύψος των αποδόσών τους, καθώς επιλέγει τις επενδύσεις στις οποίες αυτά συµµετέχουν, πάντα όµως µέσα στο πλαίσιο των επιτρεπόµενων επενδύσεων που περιγράφονται στον κανονισµό του εκάστοτε αµοιβαίου κεφαλαίου. Κατά συνέπεια, ο Όµιλος διαθέτει εξουσία στα υπό διαχείριση αµοιβαία κεφάλαια αλλά µε σαφώς προσδιορισµένο εύρος λήψης αποφάσεων. Επιπλέον, ο Όµιλος είναι εκτεθειµένος σε µεταβλητές αποδόσεις από την ανάµειξη του µε τα αµοιβαία κεφάλαια καθώς λαµβάνει προµήθεια διάθεσης, εξαγοράς και διαχείρισης αυτών, οι οποίες κυµαίνονται στα συνήθη στην αγορά επίπεδα για αντίστοιχες υπηρεσίες. Ο Όµιλος διαθέτει και άµεση επένδυση σε ορισµένα από τα υπό διαχείριση αµοιβαία κεφάλαια, το ύψος της οποίας αξιολογείται για να διαπιστωθεί κατά πόσο εκθέτει τον Όµιλο σε σηµαντική µεταβλητότητα αποδόσεων σε σχέση µε τη συνολική µεταβλητότητα των αποδόσεων του αµοιβαίου κεφαλαίου. Από την εξέταση των ανωτέρω παραγόντων ο Όµιλος αξιολόγησε ότι σε όλες τις περιπτώσεις ασκεί τα δικαιώµατα λήψης αποφάσεων που του έχουν ανατεθεί προς όφελος των µεριδιούχων, λειτουργώντας ως εκπρόσωπος (agent) που δεν ασκεί έλεγχο πάνω στα αµοιβαία κεφάλαια. Στον πίνακα που ακολουθεί παρουσιάζεται το σύνολο του Ενεργητικού των αµοιβαίων κεφαλαίων που ο Όµιλος διαχειρίζεται αλλά δεν ελέγχει, ανάλογα µε το είδος των επενδύσεων στις οποίες τα αµοιβαία κεφάλαια συµµετέχουν. Κατά την χρήση 2020 τα έσοδα από προμήθειες διαχέιρισης των εν λόγω Αμοιβαίων Κεφαλαίων ανήλθαν σε € 17.819 (2019: € 18.084). Σύνολο Ενεργητικού 31.12.2020 31.12.2019 Κατηγορία Αµοιβαίων Κεφαλαίων Οµολογιακά - Σύνθετα Χρηµαταγοράς Μετοχικά Μικτά Σύνολο 526.439 48.075 475.899 471.377 1.521.790 597.499 61.111 508.948 441.592 1.609.151 Η άµεση επένδυση του Οµίλου στα ανωτέρω αµοιβαία κεφάλαια ταξινοµήθηκε κατά την εφαρµογή του Δ.Π.Χ.Π. 9 την 1.1.2018, στο επενδυτικό χαρτοφυλάκιο αποτιµώµενο στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων, καθώς δεν πληρούσαν τον ορισµό του συµµετοχικού τίτλου. Η λογιστική αξία της επένδυσης σε αµοιβαία κεφάλαια ανέρχεται την 31.12.2020 σε € 65.318 (31.12.2019: € 30.333). Η µεταβολή της αποτίµησης των ανωτέρω αµοιβαίων κεφαλαίων κατά τη διάρκεια της χρήσης 2020 ανήλθε σε κέρδος ποσού € 747 (χρήση 2019: κέρδος ποσού € 3.647). 239 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Σηµειώνεται ότι ο Όµιλος δεν έχει αναλάβει καµία συµβατική υποχρέωση να παρέχει χρηµατοοικονοµική υποστήριξη σε κάποιο από τα αµοιβαία κεφάλαια που διαχειρίζεται, ούτε εγγυάται τις αποδόσεις τους. Επιπλέον, ο Όµιλος διαχειρίζεται το Alpha TANEO Αµοιβαίο Κεφάλαιο Επιχειρηµατικών Συµµετοχών µέσω της θυγατρικής του εταιρίας Alpha A.E. Διαχείρισης Αµοιβαίων Κεφαλαίων Επιχειρηµατικών Συµµετοχών - ΑΚΕΣ. Οι µεριδιούχοι του Αµοιβαίου αυτού Κεφαλαίου είναι η Τράπεζα µε ποσοστό 51% και η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα Επενδύσεων Α.Ε µε ποσοστό 49%. Τα δύο µέρη ασκούν από κοινού έλεγχο πάνω στο αµοιβαίο κεφάλαιο και ως εκ τούτου η συµµετοχή του Οµίλου στο Alpha TANEO ΑΚΕΣ αποτιµάται µε τη µέθοδο της καθαρής θέσης. Η λογιστική αξία της συµµετοχής του Οµίλου την 31.12.2020 ανέρχεται σε € 3.794 (31.12.2019: € 2.848) και περιλαµβάνεται στο υπόλοιπο των Επενδύσεων σε Συγγενείς και Κοινοπραξίες. Η αναλογία του Οµίλου στο συνολικό αποτέλεσµα της Alpha TANEO ΑΚΕΣ παρουσιάζεται στη σηµείωση 21. Το σύνολο του ενεργητικού της εταιρίας την 31.12.2020 ήταν € 8.128 (31.12.2019: € 6.305). Το έσοδο προµηθειών του Οµίλου για τη διαχείριση του αµοιβαίου κεφαλαίου κατά τη χρήση 2020 ανήλθε σε € 97 (2019: € 91). Η Τράπεζα έχει αναλάβει την υποχρέωση να συνεισφέρει στο µετοχικό κεφάλαιο της κοινοπραξίας επιπλέον κεφάλαια µέχρι του ποσού των € 23. Η εν λόγω δέσµευση µαζί µε τη λογιστική αξία της συµµετοχής αποτελούν τη µέγιστη δυνατή έκθεση του Οµίλου στην Alpha ΤΑΝΕΟ ΑΚΕΣ. Επιπλέον, ο Όµιλος έχει επενδύσεις σε εταιρίες ειδικής δοµής µέσω της συµµετοχής του σε αµοιβαία κεφάλαια επιχειρηµατικών συµµετοχών τα οποία δεν διαχειρίζεται καθώς και σε εταιρίες µε αντικείµενο την έκδοση χρεογράφων µε εγγύηση περιουσιακά στοιχεία (asset-backed securities), µέσω της κατοχής τίτλων έκδοσής τους. Στον παρακάτω πίνακα αναλύονται οι εν λόγω συµµετοχές του Οµίλου. Ως ένδειξη του µεγέθους των εταιριών ειδικής δοµής δίνεται το σύνολο ενεργητικού των αµοιβαίων κεφαλαίων επιχειρηµατικών συµµετοχών βάσει του πιο πρόσφατου διαθέσιµου ισολογισµού και η συνολική ονοµαστική αξία των εκδόσεων των asset backed securities. Λογιστική αξία Κατηγορία Εταιρίας Ειδικής Δοµής Αξιόγραφα Επενδυτικού Χαρτοφυλακίου - αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση Αµοιβαία Κεφάλαια Επιχειρηµατικών Συµµετοχών Asset- backed securities Αξιόγραφα Επενδυτικού Χαρτοφυλακίου - αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων Asset- backed securities Επενδύσεις σε συγγενείς και κοινοπραξίες Αµοιβαία Κεφάλαια Επιχειρηµατικών Συµµετοχών Σύνολο ενεργητικού / Αξία έκδοσης 31.12.2020 31.12.2019 31.12.2020 31.12.2019 15.153 1.018 17.227 1.127 247.442 268.774 294.477 307.523 10.036 9.682 28.500 28.500 1.920 1.324 3.186 3.196 Ο Όµιλος έχει δεσµευτεί να συµµετέχει σε επιπλέον επενδύσεις των ανωτέρω αµοιβαίων κεφαλαίων έως του ποσού των € 4.582 (31.12.2019: € 1.951). Η εν λόγω δέσµευση µαζί µε τη λογιστική αξία της συµµετοχής αποτελούν τη µέγιστη δυνατή έκθεση του Οµίλου σε αυτές τις επενδύσεις. Από τις συµµετοχές σε asset-backed securities, ο Όµιλος αναγνώρισε εντός της χρήσης 2020 τόκους έσοδα ύψους € 249 (2019: € 246) και κέρδη ύψους € 2 (2019: κέρδη € 39) στα Αποτελέσµατα χρηµατοοικονοµικών πράξεων. Ο Όµιλος δεν έχει καµία συµβατική υποχρέωση παροχής χρηµατοοικονοµικής υποστήριξης στις εταιρίες που έχουν εκδόσει τα εν λόγω χρεόγραφα. Η µέγιστη δυνατή έκθεση του Οµίλου σε ζηµιές από τα asset backed securities δεν διαφέρει από τη λογιστική τους αξία. 41. Γνωστοποιήσεις Ν. 4261/5.5.2014 Με το άρθρο 81 του N. 4261/5.5.2014 ενσωµατώθηκε στην Ελληνική Νοµοθεσία το άρθρο 89 της Οδηγίας 2013/36/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συµβουλίου της 26ης Ιουνίου 2013, σύµφωνα µε το οποίο θεσπίζεται για πρώτη φορά η υποχρέωση δηµοσιοποίησης πληροφοριών σε ενοποιηµένη βάση, ανά κράτος-µέλος και τρίτη χώρα στις οποίες διαθέτει έδρα, εξειδικεύοντας ως ακολούθως: επωνυµία ή επωνυµίες, φύση δραστηριοτήτων, γεωγραφική θέση, κύκλο εργασιών, αποτελέσµατα προ φόρων, φόρους επί των αποτελεσµάτων και τις εισπραττόµενες δηµόσιες επιδοτήσεις και αριθµό εργαζοµένων σε ισοδύναµο καθεστώς πλήρους απασχόλησης. Οι απαιτούµενες πληροφορίες παρατίθενται κατωτέρω. 240 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Ελλάδα Ο κύκλος εργασιών στην «Ελλάδα» ανήλθε την 31.12.2020 σε Ευρώ 2.897.562, τα αποτελέσματα προ φόρων σε κέρδη € 221.582, οι χρεωστικοί φόροι επί των αποτελεσμάτων σε € (77.681), ο αριθμός προσωπικού σε 7.510 άτομα και περιλαμβάνονται οι ακόλουθες εταιρίες: Τράπεζες 1 Alpha Bank A.E. Χρηµατοδοτικές εταιρίες 1 Alpha Leasing A.E. 2 ABC Factors A.E. 3 Cepal Ανώνυμη Εταιρεία Συμμετοχών Investment Banking 1 Alpha Finance A.E.Π.Ε.Υ. 2 Alpha Α.Ε. Επενδυτικών Συµµετοχών 3 Alpha A.E. Διαχειρίσεως Αµοιβαίων Κεφαλαίων Επιχειρηµατικών Συµµετοχών –ΑΚΕΣ Asset Management 1 Alpha Asset Management Α.Ε.Δ.Α.Κ. Ασφαλιστικές 1 Alpha Ασφαλιστικές Πρακτορεύσεις Α.Ε. 2 Alphalife A.A.E.Z. Κτηµατικές και ξενοδοχειακές 1 Alpha Αστικά Ακίνητα Α.Ε. 2 Αlpha Διαχειρίσεως Ακινήτων και Επενδύσεων Α.Ε. 3 Alpha Επενδυτικής Περιουσίας Αττικής Α.Ε. 4 Alpha Επενδυτικής Περιουσίας Αττικής II Α.Ε. 5 APE Fixed Assets Α.Ε. 6 Αlpha Επενδυτικής Περιουσίας Νέας Κηφισιάς Α.Ε. 7 Αlpha Επενδυτικής Περιουσίας Καλλιρόης Α.Ε. 8 Αlpha Επενδυτικής Περιουσίας Λειβαδιάς Α.Ε. 9 Αlpha Επενδυτικής Περιουσίας Κεφαλαρίου Α.Ε. 10 Alpha Επενδυτικής Περιουσίας Νέας Ερυθραίας Α.Ε. 11 Αlpha Επενδυτικής Περιουσίας Σπάτων Α.Ε. 12 Αlpha Επενδυτικής Περιουσίας Καλλιθέας Α.Ε. 13 Αlpha Επενδυτικής Περιουσίας Ηρακλείου Α.Ε. 14 Αlpha Επενδυτικής Περιουσίας Γη Ι Α.Ε. 15 AΕΠ Βιομηχανικών Ακινήτων Μ.Α.Ε. 16 ΑΕΠ Οικιστικών Ακινήτων Περιφέρειας Μ.Α.Ε. 17 ΑΕΠ Οικιστικών Ακινήτων Αττικής Ι Μ.Α.Ε. 18 ΑΕΠ Οικιστικών Ακινήτων Θεσσαλονίκης Μ.Α.Ε. 19 ΑΕΠ Οικιστικών Ακινήτων Κρήτης Μ.Α.Ε. 20 ΑΕΠ Οικιστικών Ακινήτων Αιγαίου Μ.Α.Ε. 21 ΑΕΠ Οικιστικών Ακινήτων Ιονίου Μ.Α.Ε. 22 ΑΕΠ Επαγγελματικών Ακινήτων Αστικών Κέντρων Μ.Α.Ε. 23 ΑΕΠ Επαγγελματικών Ακινήτων Θεσσαλονίκης Μ.Α.Ε. 24 ΑΕΠ Επαγγελματικών Ακινήτων Περιφέρειας Μ.Α.Ε. 25 ΑΕΠ Καταστημάτων Αττικής Ι Μ.Α.Ε. 26 ΑΕΠ Καταστημάτων Αττικής ΙΙ Μ.Α.Ε. 27 ΑΕΠ Οικιστικών Ακινήτων Αττικής ΙΙ Μ.Α.Ε. 28 ΑΕΠ Καταστημάτων Περιφέρειας Μ.Α.Ε. 29 ΑΕΠ Γης ΙΙ Μ.Α.Ε. 30 Reoco Orion X Μονοπροσωπη Α.Ε. 31 Reoco Galaxy II Μονοπροσωπη Α.Ε. 32 Reoco Galaxy IV Μονοπροσωπη Α.Ε. 241 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Εταιρίες ειδικού σκοπού και συµµετοχών 1 Alpha Συμμετοχών Μ.Α.Ε. 2 Alpha Διεθνών Συμμετοχών Μ.Α.Ε. Διάφορες εταιρίες 1 Καφέ Alpha A.E. 2 Alpha Υποστηρικτικών Εργασιών Α.Ε. 3 Real Car Rental A.E. 4 Εµπορική Διαχείρισης και Ρευστοποίησης Ενεργητικού-Παθητικού Α.Ε. 5 Alpha Bank Υπηρεσίες Ενημερώσεως Οφειλετών Α.Ε. Ηνωµένο Βασίλειο Ο κύκλος εργασιών στο «Ηνωμένο Βασίλειο» ανήλθε την 31.12.2020 σε € 23.676, τα αποτελέσματα προ φόρων σε κέρδη € 1.610, οι χρεωστικοί φόροι επί των αποτελεσμάτων σε € (171), ο αριθμός προσωπικού σε 65 άτομα και περιλαμβάνονται οι ακόλουθες εταιρίες: Τράπεζες 1 Alpha Bank London Ltd Asset Management 1 ABL Independent Financial Advisers Ltd Εταιρίες ειδικού σκοπού και συµµετοχών 1 Alpha Credit Group Plc 2 Irida Plc 3 Alpha Shipping Finance Ltd Διάφορες εταιρίες 1 Alpha Bank London Nominees Ltd Κύπρος Ο κύκλος εργασιών στην «Κύπρο» ανήλθε την 31.12.2020 σε € 38.587, τα αποτελέσματα προ φόρων σε ζημιές € (322.785), οι χρεωστικοί φόροι επί των αποτελεσμάτων σε € (2.695), ο αριθμός προσωπικού σε 531 άτομα και περιλαμβάνονται οι ακόλουθες εταιρίες: Τράπεζες 1 Alpha Bank Cyprus Ltd Investment Banking 1 Emporiki Ventures Capital Developed Markets Ltd 2 Emporiki Ventures Capital Emerging Markets Ltd Κτηµατικές και ξενοδοχειακές 1 Stockfort Ltd 2 AGI-Cypre Alaminos Ltd 3 AGI-Cypre Tochni Ltd 4 AGI-Cypre Mazotos Ltd 5 AGI-Cypre Property 2 Ltd 6 AGI-Cypre Property 3 Ltd 7 AGI-Cypre Property 4 Ltd 8 AGI-Cypre Property 5 Ltd 9 AGI-Cypre Property 6 Ltd 10 AGI-Cypre Property 8 Ltd 11 Alpha Real Estate Services LLC 12 AGI-Cypre Property 7 Ltd 13 ABC RE L1 Ltd 14 AGI-Cypre Property 9 Ltd 15 AGI-Cypre Property 10 Ltd 16 AGI-Cypre Property 11 Ltd 24 2 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 24 3 AGI-Cypre Property 12 Ltd AGI-Cypre Property 13 Ltd AGI-Cypre Property 14 Ltd AGI-Cypre Property 15 Ltd AGI-Cypre Property 16 Ltd AGI-Cypre Property 17 Ltd AGI-Cypre Property 18 Ltd AGI-Cypre Property 19 Ltd AGI-Cypre Property 20 Ltd AGI-Cypre Pafos Ltd AGI-Cypre P&F Nicosia Ltd ABC RE P1 Ltd ABC RE P2 Ltd ABC RE P3 Ltd ABC RE L2 Ltd ABC RE P4 Ltd AGI-Cypre RES Nicosia Ltd AGI-Cypre P&F Limassol Ltd AGI-Cypre Property 21 Ltd AGI-Cypre Property 22 Ltd AGI-Cypre Property 23 Ltd AGI-Cypre Property 24 Ltd ABC RE L3 Ltd ABC RE P&F Limassol Ltd AGI-Cypre Property 25 Ltd AGI-Cypre Property 26 Ltd ABC RE COM Pafos Ltd ABC RE RES Larnaca Ltd AGI-Cypre P&F Pafos Ltd AGI Cypre Property 27 Ltd ABC RE L4 Ltd ABC RE L5 Ltd AGI-Cypre Property 28 Ltd AGI-Cypre Property 29 Ltd AGI-Cypre Property 30 Ltd AGI-Cypre COM Pafos Ltd AGI-Cypre Property 31 Ltd AGI-Cypre Property 32 Ltd AGI-Cypre Property 33 Ltd AGI-Cypre Property 34 Ltd Alpha Group Real Estate Ltd ABC RE P&F Pafos Ltd ABC RE P&F Nicosia Ltd ABC RE RES Nicosia Ltd Fierton Ltd ABC RE P6 Ltd AGI-Cypre Property 35 Ltd AGI-Cypre P&F Larnaca Ltd AGI-Cypre Property 37 Ltd AGI-Cypre RES Ammochostos Ltd AGI-Cypre Property 36 Ltd AGI-Cypre Property 38 Ltd AGI-Cypre RES Larnaca Ltd E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 1 24 4 ABC RE P7 Ltd AGI-Cypre Property 42 Ltd ABC RE P&F Larnaca Ltd Krigeo Holdings Ltd AGI-Cypre Property 40 Ltd AGI-Cypre Property 43 Ltd AGI-Cypre Property 44 Ltd AGI-Cypre Property 45 Ltd ABC RE RES Ammochostos Ltd ABC RE RES Paphos Ltd Sapava Ltd AGI-Cypre Property 46 Ltd AGI-Cypre Property 47 Ltd AGI-Cypre Property 48 Ltd Alpha Credit Property 1 Ltd AGI-Cypre COM Nicosia Ltd AGI-Cypre Property 49 Ltd AGI-Cypre Property 50 Ltd AGI-Cypre COM Larnaca Ltd Εταιρίες ειδικού σκοπού και συµµετοχών Alpha Group Investments Ltd Ionian Equity Participations Ltd AGI-BRE Participations 1 Ltd AGI-RRE Participations 1 Ltd Alpha Group Ltd AGI-RRE Athena Ltd AGI-RRE Poseidon Ltd AGI-RRE Hera Ltd Umera Ltd AGI-BRE Participations 2 Ltd AGI-BRE Participations 3 Ltd AGI-BRE Participations 4 Ltd AGI-RRE Ares Ltd AGI-RRE Venus Ltd AGI-RRE Artemis Ltd AGI-BRE Participations 5 Ltd AGI-RRE Cleopatra Ltd AGI-RRE Hermes Ltd AGI-Cypre Arsinoe Ltd AGI-SRE Ariadni Ltd Zerelda Ltd AGI-Cypre Evagoras Ltd AGI-Cypre Tersefanou Ltd AGI-Cypre Ermis Ltd AGI-SRE Participations 1 Ltd Alpha Credit Acquisition Company Ltd Διάφορες εταιρίες Alpha Trustees Ltd E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Λουξεμβούργο Ο κύκλος εργασιών στο «Λουξεμβούργο» ανήλθε την 31.12.2020 σε € 0, τα αποτελέσματα προ φόρων σε ζημιές € 69, οι χρεωστικοί φόροι επί των αποτελεσμάτων σε € (1) και περιλαμβάνεται η ακόλουθη εταιρία: Εταιρίες ειδικού σκοπού και συµµετοχών 1 Alpha International Holding Company S.A. Ρουµανία Ο κύκλος εργασιών στη «Ρουμανία» ανήλθε την 31.12.2020 σε € 179.431, τα αποτελέσματα προ φόρων σε κέρδη € 17.333, οι χρεωστικοί φόροι επί των αποτελεσμάτων σε € (2.929), ο αριθμός προσωπικού σε 2.006 άτομα και περιλαμβάνονται οι ακόλουθες εταιρίες: Τράπεζες 1 Alpha Bank Romania S.A. Χρηµατοδοτικές εταιρίες 1 Alpha Leasing Romania IFN S.A. Investment Banking 1 SSIF Alpha Finance Romania S.A. Ασφαλιστικές 1 Alpha Insurance Brokers Srl Κτηµατικές και ξενοδοχειακές 1 Alpha Real Estate Services Srl 2 AGI-RRE Participations 1 Srl 3 Romfelt Real Estate S.A. 4 AGI-RRE Zeus Srl 5 AGI-RRE Poseidon Srl 6 AGI-RRE Hera Srl 7 AGI-RRE Cleopatra Srl 8 SC Cordia Residence Srl 9 SC Carmel Residential Srl 10 Asmita Gardens Srl 11 Cubic Center Development S.A. 12 TH Top Hotels Srl 13 Office Park I Srl 14 Acarta Construct Srl Σερβία Ο κύκλος εργασιών στη «Σερβία» ανήλθε την 31.12.2020 σε € 2, τα αποτελέσματα προ φόρων σε ζημιές € (337) και περιλαμβάνεται η ακόλουθη εταιρία: Κτηµατικές και ξενοδοχειακές 1 AGI-SRE Participations 1 DOO Αλβανία Ο κύκλος εργασιών στην «Αλβανία» ανήλθε την 31.12.2020 σε € 23.452, τα αποτελέσματα προ φόρων σε κέρδη € 1.246, ο αριθμός προσωπικού σε 416 άτομα και περιλαμβάνεται η ακόλουθη εταιρία: Τράπεζες 1 Alpha Bank Albania SH.A. 245 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Βουλγαρία Ο κύκλος εργασιών στη «Βουλγαρία» ανήλθε την 31.12.2020 σε € 984 τα αποτελέσματα προ φόρων σε ζημιές € (1.920) και περιλαμβάνονται οι ακόλουθες εταιρίες: 1 2 3 4 5 6 7 8 Κτηµατικές και ξενοδοχειακές Alpha Real Estate Bulgaria E.O.O.D. Chardash Trading E.O.O.D. AGI-BRE Participations 2 E.O.O.D. AGI-BRE Participations 2BG E.O.O.D. AGI-BRE Participations 3 E.O.O.D. AGI-BRE Participations 4 E.O.O.D. Kestrel Enterprise E.O.O.D. Beroe Real Estate E.O.O.D. Jersey Ο κύκλος εργασιών στο «Jersey» ανήλθε την 31.12.2020 σε € 3 και τα αποτελέσματα προ φόρων σε ζημιές € (158). Εταιρίες ειδικού σκοπού και συµµετοχών 1 Alpha Group Jersey Ltd Ιρλανδία Ο κύκλος εργασιών στην «Ιρλανδία» ανήλθε την 31.12.2020 σε € 2.689. Εταιρίες ειδικού σκοπού και συµµετοχών 1 Alpha Proodos DAC 2 Alpha Quantum Plc Σηµειώνεται ότι, ούτε η Τράπεζα ούτε οι εταιρίες του Οµίλου έχουν εισπράξει ποσά που αφορούν δηµόσιες επιδοτήσεις. Με το άρθρο 82 του N.4261/5.5.2014 ενσωµατώθηκε στην Ελληνική Νοµοθεσία το άρθρο 90 της Οδηγίας 2013/36/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συµβουλίου της 26ης Ιουνίου 2013, σύµφωνα µε το οποίο θεσπίζεται για πρώτη φορά η υποχρέωση δηµοσιοποίησης της συνολικής απόδοσης των στοιχείων του ενεργητικού. Η συνολική απόδοση των στοιχείων του ενεργητικού του Οµίλου για την χρήση 2020 ανέρχεται σε 0,16% (31.12.2019: 0,17%). 246 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 42. Πληροφόρηση κατά τοµέα Α. Λειτουργικοί Τομείς (Ποσά σε εκατ. ευρώ) Λιανική Τραπεζική Καθαρό έσοδο από τόκους Καθαρό έσοδο από αµοιβές και προµήθειες Λοιπά έσοδα Σύνολο εσόδων Σύνολο εξόδων (εξαιρουµένων προγραµµάτων αποχώρησης προσωπικού) Ζηµιές αποµείωσης και προβλέψεις για την κάλυψη του πιστωτικού κινδύνου Ζημιές απομειώσεως λοιπών χρηματοοικονομικών μέσων Έξοδα προγραµµάτων αποχώρησης προσωπικού Κέρδη/(ζηµιές) πριν το φόρο εισοδήµατος Φόρος εισοδήµατος Κέρδη/(ζηµιές) µετά το φόρο εισοδήµατος Ενεργητικό 31.12.2020 Υποχρεώσεις 31.12.2020 Κεφαλαιακές δαπάνες Αποσβέσεις Επενδύσεις σε συγγενείς εταιρίες και κοινοπραξίες Corporate Banking 650,4 110,6 61,8 822,8 520,1 106,8 (9,0) 617,9 (566,3) (166,1) (898,4) (236,0) 1.1 – 31.12.2020 Asset Investment Management Banking / / Insurance Treasury 14,5 153,8 51,9 32,1 4,5 610,1 70,9 796,0 (38,1) (1,1) (641,9) 215,8 31,7 201,7 34,1 19,2 255,0 Λοιπά / Κέντρο απαλοιφών 1,2 (0,1) 27,9 29,0 (30,2) (254,6) (76,5) (1.131,8) (2,7) (169,2) 0,1 (1.306,2) (11,7) (0,6) 751,4 N.A. Ευρώπη (169,4) Όµιλος 1.541,7 335,4 714,5 2.591,6 (13,4) (26,0) (26,0) (73,4) 114,2 (10,0) 104,2 22.510,6 28.664,2 15.891,6 8.379,2 1.505,5 2.504,3 18.590,0 16.071,1 7.820,0 5.915,3 3.738,9 189,4 70.056,6 61.723,5 (82,8) (30,4) (4,4) (3,9) (23,7) (16,2) (161,4) 30.716 Οι ζηµιές πριν το φόρο εισοδήµατος του λειτουργικού τοµέα «Λοιπά / Κέντρο Απαλοιφών» συνολικού ποσού € 73,4 εκατ. περιλαµβάνουν έξοδα από απαλοιφές µεταξύ των λειτουργικών τοµέων συνολικού ποσού € 0,9 εκατ. και µη κατανεµηµένα έξοδα συνολικού ποσού € 72,5 εκατ. Τα εν λόγω µη κατανεµηµένα κονδύλια αφορούν α) σε µη επαναλαµβανόµενα κονδύλια τα οποία δεν σχετίζονται µε συγκεκριµένο λειτουργικό τοµέα και ως εκ τούτου δεν µπορούν να κατανεµηθούν και β) σε αποτελέσµατα δραστηριοτήτων τα οποία δεν αποτελούν διακριτούς προς παρουσίαση λειτουργικούς τοµείς. 247 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 (Ποσά σε εκατ. ευρώ) Καθαρό έσοδο από τόκους Καθαρό έσοδο από αµοιβές και προµήθειες Λοιπά έσοδα Σύνολο εσόδων Σύνολο εξόδων (εξαιρουµένων προγραµµάτων αποχώρησης προσωπικού) Ζηµιές αποµείωσης και προβλέψεις για την κάλυψη του πιστωτικού κινδύνου 1.1 – 31.12.2019* Asset Investment Management Banking / / Insurance Treasury 13,8 122,4 48,1 18,9 8,65 405,65 70,47 546,87 Λιανική Τραπεζική Corporate Banking 679,0 116,2 15,85 811,01 519,4 125,6 (43,10) 601,86 (595,3) (178,2) (35,3) (559,6) (322,8) 0,4 210,3 31,6 25,61 267,73 Λοιπά / Κέντρο απαλοιφών 2,4 (0,3) 21,26 23,38 (28,7) (212,4) (75,2) 6,0 (114,4) N. A. Ευρώπη Έξοδα προγραµµάτων αποχώρησης προσωπικού Κέρδη/(ζηµιές) πριν το φόρο εισοδήµατος Φόρος εισοδήµατος Κέρδη/(ζηµιές) µετά το φόρο εισοδήµατος Ενεργητικό 31.12.2019 Υποχρεώσεις 31.12.2019 Κεφαλαιακές δαπάνες Αποσβέσεις Επενδύσεις σε συγγενείς εταιρίες και κοινοπραξίες (343,90) 100,79 35,58 524,19 (59,03) Όµιλος 1.547,3 340,1 433,92 2.321,32 (1.125,1) (990,4) (49,6) (49,6) (101,40) 156,22 (50,81) 105,41 21.840,9 26.257,8 107,4 (75,2) 14.884,7 7.494,2 44,0 (28,2) 1.411,0 2.382,1 3,7 (4,2) 13.964,3 12.577,2 4,2 (3,1) 7.955,5 6.090,3 37,7 (24,3) 3.401,2 180,4 48,0 (9,5) 63.457,6 54.982,0 245,0 (144,5) 13.385 Οι ζηµιές πριν το φόρο εισοδήµατος του λειτουργικού τοµέα «Λοιπά/ Κέντρο Απαλοιφών» συνολικού ποσού € 101,4 εκατ. περιλαµβάνουν έξοδα από απαλοιφές µεταξύ των λειτουργικών τοµέων συνολικού ποσού € 7,1 εκατ. και µη κατανεµηµένα έξοδα συνολικού ποσού € 94,3 εκατ. Τα εν λόγω µη κατανεµηµένα κονδύλια αφορούν α) σε µη επαναλαµβανόµενα κονδύλια τα οποία δεν σχετίζονται µε συγκεκριµένο λειτουργικό τοµέα και ως εκ τούτου δεν µπορούν να κατανεµηθούν και β) σε αποτελέσµατα δραστηριοτήτων τα οποία δεν αποτελούν διακριτούς προς παρουσίαση λειτουργικούς τοµείς. i. Λιανική Τραπεζική Εντάσσονται όλοι οι Ιδιώτες (Πελάτες Λιανικής Τραπεζικής), οι ελεύθεροι επαγγελματίες, οι μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις, που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα και το εξωτερικό εκτός των χωρών της Ν.Α. Ευρώπης. Διαχειρίζεται, µέσω του εκτεταμένου δικτύου Καταστημάτων, όλα τα Καταθετικά Προϊόντα (Αποταμιευτικά/Ταμιευτηρίου, Προϊόντα Ρευστότητας/Όψεως, Επενδυτικά Προϊόντα/Προθεσμίας, Repos, Swaps), Χρηματοδοτικά Προϊόντα (Στεγαστικής, Καταναλωτικής, Επιχειρηματικής Πίστης, Εγγυητικές Επιστολές), τις χρεωστικές και πιστωτικές κάρτες των ανωτέρω πελατών καθώς και τραπεζοασφαλιστικά προϊόντα που προσφέρονται μέσω συνεργαζόμενων εταιριών. ii. Corporate Banking Εντάσσονται όλες οι συνεργαζόμενες μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις, οι επιχειρήσεις µε πολυεθνική επιχειρηματική δραστηριότητα, οι επιχειρήσεις που συνεργάζονται µε την Διεύθυνση Μεγάλων Πελατών (Corporate) και οι επιχειρήσεις που ασχολούνται µε την Ναυτιλία και δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα και το εξωτερικό εκτός των χωρών της Ν.Α. Ευρώπης. Διαχειρίζεται τα προϊόντα ρευστότητας, επιχειρηματικής πίστης καθώς και τις εγγυητικές επιστολές των ανωτέρω επιχειρήσεων. Στον τομέα αυτό ανήκουν ακόμα τα προϊόντα χρηματοδοτικής μίσθωσης των οποίων η διάθεση γίνεται µέσω της θυγατρικής εταιρίας Alpha Leasing Α.Ε., καθώς και οι υπηρεσίες προεξόφλησης επιχειρηματικών απαιτήσεων µέσω της θυγατρικής εταιρίας ABC Factors Α.Ε. * Ορισμένα κονδύλια της προηγούμενης χρήσης έχουν αναμορφωθεί όπως αναλυτικά περιγράφεται στη σημείωση 50. 248 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 iii. Asset Management/Insurance Εντάσσεται μεγάλο εύρος προϊόντων διαχείρισης χαρτοφυλακίου πελατών, µέσω των Κέντρων Private Banking του Ομίλου, της θυγατρικής εταιρίας Alpha Asset Management Α.Ε.Δ.Α.Κ. καθώς και τα έσοδα από πώληση και διαχείριση λοιπών αμοιβαίων κεφαλαίων. Επίσης, περιλαμβάνονται τα έσοδα από την πώληση ευρέως φάσματος ασφαλιστικών προϊόντων µέσω της θυγατρικής εταιρίας Alphalife Ανώνυμος Ασφαλιστική Εταιρία Ζωής. iv. Investment Banking/Treasury Περιλαμβάνει τις χρηματιστηριακές εργασίες, τις συμβουλευτικές και διαμεσολαβητικές υπηρεσίες που σχετίζονται µε την κεφαλαιαγορά, καθώς και την επενδυτική τραπεζική που πραγματοποιούνται είτε από την Τράπεζα, είτε από εξειδικευμένες θυγατρικές εταιρίες που δραστηριοποιούνται στο ανωτέρω αντικείμενο (Alpha Finance Α.Ε.Π.Ε.Υ., Alpha Επενδυτικών Συµµετοχών Α.Ε.). Περιλαμβάνει επίσης τη δραστηριότητα του Dealing Room στη διατραπεζική αγορά (FX Swaps, Ομόλογα, Futures, IRS, Διατραπεζικές τοποθετήσεις – Δανεισμούς κ.λπ.) και σε τιτλοποιήσεις. v. Ν.Α. Ευρώπη Εντάσσονται οι θυγατρικές εταιρίες του Οµίλου που δραστηριοποιούνται στο χώρο της Ν.Α. Ευρώπης. vi. Λοιπά / Κέντρο απαλοιφών Στον Τομέα αυτό εντάσσονται οι δραστηριότητες του Ομίλου που το αντικείμενό τους τους δεν είναι χρηματοοικονομικού χαρακτήρα, καθώς και τα µη κατανεμημένα/εφάπαξ έσοδα και έξοδα και οι συναλλαγές μεταξύ τομέων. Τα έσοδα και έξοδα ανά τομέα περιλαμβάνουν και συναλλαγές μεταξύ των λειτουργικών τομέων. Όλες οι συναλλαγές διεξάγονται με όρους αγοράς ενώ απαλείφονται οι συναλλαγές εντός των τομέων. Στο ενεργητικό των Λειτουργικών Τοµέων «Λιανική Τραπεζική» και «Corporate Banking» περιλαµβάνονται τα ακόλουθα µεγέθη χορηγήσεων της Τράπεζας και των εταιριών ABC Factors Α.Ε. και Alpha Leasing Α.Ε. τα οποία έχουν τεθεί υπό την εποπτεία της Διεύθυνσης Στρατηγικής, Ανάκτησης και Παρακολούθησης NPEs κατόπιν πλήρους εξωτερικής ανάθεσης σε Παρόχους Υπηρεσιών Διαχείρισης Ανοιγμάτων σε Καθυστέρηση (Servicers) από την 1.12.2020. 31.12.2020 Υπόλοιπο προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου Στεγαστικά Καταναλωτική Πίστη Επιχειρηµατικά δάνεια Σύνολο 249 6.840.339 2.844.517 8.121.832 17.806.689 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Αναμενόμενες ζημιές πιστωτικού κινδύνου 1.920.069 1.650.657 3.965.965 7.536.690 31.12.2019 Υπόλοιπο µετά από αναμενόμενες ζημιές πιστωτικού κινδύνου 4.920.270 1.193.861 4.155.867 10.269.999 Υπόλοιπο προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου 7.164.613 2.985.867 7.847.306 17.997.786 Αναμενόμενες ζημιές πιστωτικού κινδύνου (1.832.896) (1.519.454) (3.783.514) (7.135.864) Υπόλοιπο µετά από αναμενόμενες ζημιές πιστωτικού κινδύνου 5.331.717 1.466.413 4.063.792 10.861.922 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Β. Γεωγραφικοί Τομείς Η ανάλυση κατά γεωγραφικό τομέα ορίζεται από τη χώρα δραστηριότητας της Εταιρίας του Ομίλου. (Ποσά σε εκατ. ευρώ) Καθαρό έσοδο από τόκους Καθαρό έσοδο από αµοιβές και προµήθειες Λοιπά έσοδα Σύνολο εσόδων Σύνολο εξόδων (εξαιρουµένων προγραµµάτων αποχώρησης προσωπικού) Ζηµιές αποµείωσης και προβλέψεις για την κάλυψη του πιστωτικού κινδύνου Ζημίες απομειώσεως λοιπών χρηματοοικονομικών μέσων Έξοδα προγραµµάτων αποχώρησης προσωπικού Κέρδη/(ζηµιές) πριν το φόρο εισοδήµατος Φόρος εισοδήµατος Κέρδη/(ζηµιές) µετά το φόρο εισοδήµατος Μη κυκλοφορούντα στοιχεία Ενεργητικού - 31.12.2020 Ελλάδα 1.328,1 298,7 695,0 2.321,8 (886,5) (1.136,9) (12,8) 0,4 286,1 1.1 - 31.12.2020 Λοιπές χώρες 213,5 36,6 19,4 296,6 (245,4) (169,2) (0,6) (26,4) (172,0) 286,1 1.604,5 (172,0) 363,5 Όµιλος 1.541,6 335,3 714,4 2.591,4 (1.131,8) (1.306,1) (13,4) (26,0) 114,1 (10,1) 103,9 1.968,0 (Ποσά σε εκατ. ευρώ) Καθαρό έσοδο από τόκους Καθαρό έσοδο από αµοιβές και προµήθειες Λοιπά έσοδα Σύνολο εσόδων Σύνολο εξόδων (εξαιρουµένων προγραµµάτων αποχώρησης προσωπικού) Ζηµιές αποµείωσης και προβλέψεις για την κάλυψη του πιστωτικού κινδύνου Έξοδα προγραµµάτων αποχώρησης προσωπικού Κέρδη/(ζηµιές) πριν το φόρο εισοδήµατος Φόρος εισοδήµατος Κέρδη/(ζηµιές) µετά το φόρο εισοδήµατος Μη κυκλοφορούντα στοιχεία Ενεργητικού - 31.12.2019 Ελλάδα 1.322,9 306,0 407,8 2.036,7 (893,4) (876,0) (49,6) 217,8 1.1 - 31.12.2019* Λοιπές χώρες 224,4 34,1 26,1 284,6 (231,7) (114,4) 217,8 1.569,0 (61,5) (61,5) 261,5 Όµιλος 1.547,3 340,1 433,9 2.321,3 (1.125,1) (990,4) (49,6) 156,2 (50,8) 105,4 1.830,5 Για τους σκοπούς της ανωτέρω σηµείωσης στα Μη κυκλοφορούντα στοιχεία του Ενεργητικού περιλαµβάνονται: - Επενδύσεις σε ακίνητα - Ιδιοχρησιµοποιούµενα ενσώµατα πάγια - Υπεραξία και λοιπά Άυλα Πάγια * Ορισμένα κονδύλια της προηγούμενης χρήσης έχουν αναμορφωθεί όπως αναλυτικά περιγράφεται στη σημείωση 50. 250 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 43. Διαχείριση Κινδύνων Ο Όµιλος έχει θεµελιώσει ένα πλαίσιο διεξοδικής και συνετής διαχείρισης των πάσης φύσης κινδύνων που αντιµετωπίζει, λαµβάνοντας υπ’οψιν τις βέλτιστες εποπτικές πρακτικές και το οποίο, µε βάση την κοινή ευρωπαϊκή νοµοθεσία και το ισχύον σύστηµα κοινών τραπεζικών κανόνων, αρχών και προτύπων, εξελίσσεται διαρκώς µε την πάροδο του χρόνου ώστε να εφαρµόζεται στην καθηµερινή διεξαγωγή των δραστηριοτήτων της Τράπεζας και των εταιρειών του Οµίλου εντός και εκτός συνόρων, καθιστώντας αποτελεσµατική την εταιρική διακυβέρνηση του Οµίλου. Βασική επιδίωξη του Οµίλου κατά το 2020 ήταν η διατήρηση των υψηλών προδιαγραφών εσωτερικής διακυβέρνησης και η συµµόρφωση µε τις ρυθµιστικές και εποπτικές διατάξεις διαχείρισης κινδύνων ώστε να διασφαλίζεται η εµπιστοσύνη στη διεξαγωγή των επιχειρηµατικών της δραστηριοτήτων µέσω της παροχής κατάλληλων χρηµατοπιστωτικών υπηρεσιών. ΠΛΑΙΣΙΟ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΙΝΔΥΝΩΝ Διακυβέρνηση Διαχείρισης Κινδύνων Το Διοικητικό Συµβούλιο (ΔΣ) της Τράπεζας ασκεί εποπτεία επί του συνόλου των λειτουργιών του Τοµέα Διαχείρισης Κινδύνων.Το ΔΣ έχει ορίσει Επιτροπή Διαχείρισης Κινδύνων του Διοικητικού Συµβουλίου, η οποία συνεδριάζει σε µηνιαία βάση και αναφέρεται στο Διοικητικό Συµβούλιο. Η Επιτροπή εισηγείται στο Διοικητικό Συµβούλιο τη στρατηγική ανάληψης κινδύνων και διαχείρισης κεφαλαίων και ελέγχει την εφαρµογή της και αξιολογεί την επάρκεια και την αποτελεσµατικότητά της. Το πλαίσιο διαχείρισης κινδύνων και η αποτελεσµατικότητά του επανεξετάζονται σε τακτά χρονικά διαστήµατα ώστε να είναι εναρµονισµένα µε τις διεθνείς πρακτικές καθώς επίσης και με τις εποπτικές και ρυθμιστικές απαιτήσεις. Για την πληρέστερη και αποτελεσµατικότερη αναγνώριση και αντιµετώπιση των πάσης φύσης κινδύνων που αναλαµβάνονται έχουν συσταθεί οι Επιτροπές Διοίκησης (Επιτροπή Διαχείρισης Ενεργητικού-Παθητικού, Επιτροπή Πιστωτικού Κινδύνου και Επιτροπή Διαχείρισης Λειτουργικού Κινδύνου). Τοµέας Διαχείρισης Κινδύνων Ο Γενικός Διευθυντής και Group Chief Risk Officer εποπτεύει τον Τοµέα Διαχείρισης Κινδύνων του Οµίλου και υποβάλει τακτικές και έκτακτες αναφορές προς τις Επιτροπές Διοίκησης, την Επιτροπή Διαχείρισης Κινδύνων και το Διοικητικό Συµβούλιο της Τράπεζας. Οι αναφορές αυτές καλύπτουν θέµατα διαχείρισης όλων των ειδών κινδύνων. Ειδικότερα για τον πιστωτικό κίνδυνο καλύπτουν τα ακόλουθα: • Το προφίλ κινδύνου του χαρτοφυλακίου ανά βαθµίδα κινδύνου • Τη µετάπτωση µεταξύ βαθµίδων κινδύνων (migration matrix). • Την εκτίµηση των σχετικών παραµέτρων κινδύνων ανά βαθµίδα κινδύνου, οµάδας πελατών κ.λπ. • Τις τάσεις των βασικών κριτηρίων διαβάθµισης. • Τις αλλαγές στη διαδικασία διαβάθµισης, στα κριτήρια ή στις επιµέρους παραµέτρους. • Την συγκέντρωση κινδύνων (ανά είδος κινδύνου, κλάδο, χώρα, εξασφάλιση, χαρτοφυλάκιο κ.λπ.). • Την εξέλιξη των δανείων, των καθυστερήσεων +90 ηµερών, των Μη Εξυπηρετούµενων Ανοιγµάτων και την παρακολούθηση των KPIs σε επίπεδο Οµίλου. • Το κόστος αποµειώσεων. • Την µετακίνηση ανοιγµάτων µεταξύ Σταδίων κατά Δ.Π.Χ.Π. 9 (Staging Transition) ανά στοιχείο ενεργητικού. • Το µέγιστο επιθυµητό επίπεδο ανάληψης κινδύνου (Credit Risk Appetite) ανά χώρα, τοµέα, νόµισµα, Επιχειρησιακή Μονάδα, τυχόν υπερβάσεις επί των εν λόγω ορίων καθώς και σχετικά σχέδια µετριασµού. Οργανωτική Δοµή Στον Όµιλο λειτουργούν, υπό την εποπτεία του Γενικού Διευθυντού και Group Chief Risk Officer οι κάτωθι Διευθύνσεις Διαχείρισης Κινδύνων, οι οποίες έχουν την ευθύνη για την άµεση υλοποίηση του πλαισίου διαχείρισης κινδύνων, σύµφωνα µε τις κατευθύνσεις της Επιτροπής Διαχείρισης Κινδύνων. 251 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 • Credit Control - Διεύθυνση Πολιτικής και Ελέγχου Πιστωτικού Κινδύνου - Διεύθυνση Μεθοδολογιών Πιστωτικού Κινδύνου - Διεύθυνση Εκτίµησης Κόστους Πιστωτικού Κινδύνου • Δεδοµένων και Ανάλυσης Πιστωτικού Κινδύνου - Διεύθυνση Διαχείρισης Δεδοµένων Πιστωτικού Κινδύνου - Διεύθυνση Ανάλυσης Πιστωτικού Κινδύνου • Κινδύνων Αγοράς και Λειτουργικών Κινδύνων • Επικύρωσης Υποδειγµάτων Κινδύνων • Πιστοδοτήσεων Επιχειρήσεων • Πίστης Καθυστερήσεων • Λιανικής Πίστης Για σκοπούς διαχείρισης Πιστωτικού Κινδύνου οι πιστοδοτήσεις διαχωρίζονται σε Wholesale και Retail, όπως περιγράφονται στη συνέχεια. 43.1 Πιστωτικός Κίνδυνος ΠΙΣΤOΔΟΤΗΣΕΙΣ ΤΟΜΕΑ WHOLESALE BANKING Οι πιστοδοτήσεις Wholesale Banking εµπίπτουν σε µια από τις ακόλουθες κατηγορίες ανάλογα µε τα χαρακτηριστικά της πιστοδότησης και του πιστούχου, όπως φαίνεται στον ακόλουθο πίνακα: Χαρτοφυλάκιο Πιστούχοι αρµοδιότητος Επιχειρηµατικών Διευθύνσεων Τοµέα Wholesale Banking Μεγάλων Επιχειρήσεων (Corporate) Μεσαίων Επιχειρήσεων (SME’s) Χαρακτηριστικά Επιχειρήσεις µε κύκλο εργασιών > € 75 εκατ. Περιλαµβάνονται οι πιστοδοτήσεις σε ναυτιλιακές εταιρείες καθώς και πιστούχοι υπό τη διαχείριση της Διεύθυνσης Επενδυτικής Τραπεζικής Επιχειρήσεις µε Κύκλο Εργασιών από € 2,5 εκατ. έως € 75 εκατ. ή επιχειρήσεις µε όριο> € 1 εκατ. 1. Έγκριση Πιστωτικού Κινδύνου Ο Όμιλος, ακολουθώντας τις βέλτιστες διεθνείς πρακτικές και λαμβάνοντας υπόψη το ισχύον θεσμικό πλαίσιο που καθορίζεται από τη νομοθεσία, τους κανονισμούς, τα υπουργικά διατάγματα / αποφάσεις κ.λπ. έχει θεμελιώσει ένα ισχυρό πλαίσιο διαχείρισης πιστωτικού κινδύνου, στο οποίο οι βασικές αρχές και κατευθυντήριες γραμμές, οι διαδικασίες και ενέργειες που ακολουθούνται και οι αρμοδιότητες όλων των εμπλεκόμενων Μονάδων και Διαχειριστών σχέσεων είναι σαφώς οριζόμενα με βάση την «αρχή των τεσσάρων οφθαλμών» («four eyes principle»). Στο πλαίσιο αυτό, όλες οι εισηγήσεις προετοιμάζονται από τις Επιχειρησιακές Μονάδες, επιβλέπονται από τις Μονάδες Πίστης και προωθούνται στη συνέχεια για αξιολόγηση και τελική απόφαση στο αρμόδιο Συμβούλιο Πιστοδοτήσεων με βάση τον Συνολικό Πιστωτικό Κίνδυνο, τη διαβάθμιση πιστωτικού κινδύνου του Πιστούχου, τις παρεχόμενες εξασφαλίσεις και τον περιβαλλοντικό και κοινωνικής ευθύνης κίνδυνο. Τα όρια των Συµβουλίων Πιστοδοτήσεων Wholesale Banking καθορίζονται µε βάση τον Συνολικό Πιστωτικό Κίνδυνο, o οποίος ορίζεται ως το σύνολο των διαφόρων µορφών πιστοδοτήσεων του πιστούχου (επιχείρηση ή οµάδα συνδεδεµένων επιχειρήσεων) που δύνανται να εγκριθούν από τον Όµιλο και περιλαµβάνει τα εξής: • Αιτούµενο ποσό/όριο πιστοδότησης • Όρια για Κεφάλαιο Κίνησης • Όρια για ανάληψη από µη διαθέσιµα ποσά (unclear) • Όρια για έκδοση Εγγυητικών Επιστολών και άνοιγµα Ενέγγυων Πιστώσεων 25 2 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 • Όρια προεξόφλησης επιχειρηµατικών απαιτήσεων (Factoring) • Όρια για παράγωγες συναλλαγές • Όρια εταιρικών καρτών • Δάνεια µέσης και µακράς διάρκειας (τα υφιστάµενα υπόλοιπα δανείων που έχουν πλήρως εκταµιευθεί ή το αρχικά εγκριθέν ποσό του δανείου για περιπτώσεις δανείων που δεν έχουν εκταµιευθεί στο σύνολό τους). • Χρηµατοδοτικές µισθώσεις (το υφιστάµενο υπολειπόµενο κεφάλαιο χρηµατοδοτικών µισθώσεων που έχουν πλήρως εκταµιευθεί ή το αρχικά εγκριθέν ποσό των χρηµατοδοτικών µισθώσεων στις περιπτώσεις που αυτό δεν έχει εκταµιευθεί στο σύνολό του). • Ειδικά όρια ή υπόλοιπα δανείων των βασικών φορέων των επιχειρήσεων (στεγαστικά δάνεια, καταναλωτικά δάνεια, δάνεια αγοράς µετοχών, πιστωτικές κάρτες κ.λπ.). Συµβούλια Πιστοδοτήσεων Wholesale Banking Οι αποφάσεις των Συμβουλίων Πιστοδοτήσεων είναι πολυδιάστατες, με τις κύριες αξιολογήσεις που πραγματοποιούνται να είναι οι εξής: • Έγκριση των όρων νέων δανείων, επαναδιαπραγματεύσεων ή αναδιαρθρώσεων υφιστάμενων πιστωτικών διευκολύνσεων. • Έγκριση της τιμολόγησης δανείου, λαμβάνοντας υπόψη τη συνολική κερδοφορία της σχέσης του πελάτη με βάση το Return on Risk Adjusted Capital - RoRAC (απολογιστικό RoRaC - RoRAC με βάση το αποτέλεσμα της προτεινόμενης εισήγησης). • Ημερομηνία λήξης / ανανέωσης των πιστωτικών ορίων (ανάλογα με τις ζώνη πιστωτικού κινδύνου του Πελάτη) και τυχόν αποκλίσεις από τον κανόνα. • Τροποποίηση των εξασφαλίσεων. • Απόφαση για ενέργειες σε περίπτωση ενεργοποίησης εναυσμάτων έγκαιρης προειδοποίησης. • Αξιολόγηση οικονομικής δυσκολίας. • Αξιολόγηση αδυναμίας πληρωμής (Unlikeliness to Pay - UTP). • Διαβάθμιση πιστωτικού κινδύνου. • Εκτίμηση του Περιβαλλοντικού και Κοινωνικής Ευθύνης (E&S) κινδύνου. Διάρθρωση Συµβουλίων: • Συµβούλιο Πιστοδοτήσεων Wholesale Banking I • Συµβούλιο Πιστοδοτήσεων Wholesale Banking II • Συµβούλιο Πιστοδοτήσεων Wholesale Banking III • Συµβούλιο Πιστοδοτήσεων Wholesale Banking IV • Συµβούλια Πιστοδοτήσεων Wholesale Banking V Ισχύς Πιστωτικών Ορίων: Η διάρκεια ισχύος των ορίων καθορίζεται από τα αρµόδια Συµβούλια Πιστοδοτήσεων Wholesale Banking. Βασικός παράγοντας για τον προσδιορισµό της χρονικής ισχύος των ορίων είναι η διαβάθµιση πιστωτικού κινδύνου, η οποία δεν αποτελεί εν γένει κριτήριο έγκρισης ή απόρριψης του αιτήµατος, αλλά τη βάση για τον προσδιορισµό του ύψους και της ποιότητας των εξασφαλίσεων, καθώς και της τιµολόγησης της χρηµατοδότησης. Κατά κανόνα, για πελάτες που έχουν διαβαθµισθεί σε Ζώνες Χαµηλού, Μέσου και Αποδεκτού Πιστωτικού Κινδύνου, η διάρκεια ισχύος των ορίων είναι δωδεκάµηνη, για πελάτες που έχουν διαβαθµισθεί σε Ζώνη Πιστωτικού Κινδύνου Μέτριου - Υπό Παρακολούθηση η διάρκεια ισχύος των ορίων είναι εξάµηνη και για πελάτες που έχουν διαβαθµισθεί σε Ζώνες Υψηλού Πιστωτικού Κινδύνου η διάρκεια ισχύος των ορίων είναι τρίµηνη. Παρεκκλίσεις από τον κανόνα επιτρέπονται µόνο µετά από αιτιολογηµένη πρόταση των αρµοδίων Επιχειρησιακών Μονάδων και µετά από απόφαση των Συµβουλίων Πιστοδοτήσεων. 2. Επιµέτρηση Πιστωτικού Κινδύνου και Εσωτερικές Διαβαθµίσεις Η αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας των πιστούχων και η κατάταξή τους σε κατηγορίες πιστωτικού κινδύνου πραγµατοποιείται µέσω συστηµάτων διαβάθµισης. 253 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Η ταξινόµηση των πιστούχων του Οµίλου µε τη χρήση συστηµάτων διαβάθµισης πιστωτικού κινδύνου αποτελεί βασικό εργαλείο για: • Τη λήψη απόφασης από τα αρµόδια Συµβούλια για τη χορήγηση/ανανέωση ορίου πιστοδοτήσεων και την εφαρµογή της κατάλληλης τιµολογιακής πολιτικής (περιθώρια επιτοκίων κ.λπ.). • Την πρόβλεψη της µελλοντικής συµπεριφοράς των πελατών που ανήκουν σε µία οµάδα µε κοινά χαρακτηριστικά. • Τον έγκαιρο εντοπισµό των προβληµατικών πιστοδοτήσεων και την άµεση µεθόδευση των απαραίτητων ενεργειών για την ελαχιστοποίηση της ενδεχόµενης ζηµιάς για τον Όµιλο. • Την αξιολόγηση της ποιότητας του δανειακού χαρτοφυλακίου του Οµίλου και του αναλαµβανόµενου από αυτή πιστωτικού κινδύνου. Σκοπός των συστηµάτων διαβάθµισης πιστωτικού κινδύνου είναι η εκτίµηση της πιθανότητας µη εκπλήρωσης των υποχρεώσεων των πιστούχων έναντι του Οµίλου και η εκτίµηση της αναµενόµενης ζηµιάς (Expected Credit Loss). Τα συστήµατα διαβάθµισης που χρησιµοποιούνται από την Τράπεζα και τις εταιρείες του Οµίλου είναι το Alpha Bank Rating System (ABRS) και το Risk Analyst (RA) στα οποία ενσωµατώνονται διαφορετικά µοντέλα (υποδείγµατα) διαβάθµισης πιστωτικού κινδύνου. Όλοι οι υφιστάµενοι και δυνητικοί πελάτες πιστοδοτήσεων του Οµίλου αξιολογούνται µε βάση το κατάλληλο µοντέλο διαβάθµισης πιστωτικού κινδύνου και εντός των προβλεπόµενων χρονικών περιθωρίων. Για την εκτίµηση του ενδεχοµένου ασυνέπειας των πιστούχων του Οµίλου τα µοντέλα διαβάθµισης πιστωτικού κινδύνου αξιολογούν µία σειρά παραµέτρων, οι οποίες µπορούν να οµαδοποιηθούν ως εξής: • Χρηµατοοικονοµική: Οικονοµική δυνατότητα πιστούχου (δείκτες ρευστότητας, δανειακής επιβάρυνσης κ.λπ.). • Συγκριτική θέση πιστούχου στο πλαίσιο του ευρύτερου περιβάλλοντος στο οποίο δραστηριοποιείται και κυρίως έναντι των ανταγωνιστριών εταιρειών του κλάδου στον οποίο ανήκει. • Συναλλακτική συµπεριφορά πιστούχου έναντι του Οµίλου αλλά και έναντι τρίτων (οφειλές σε καθυστέρηση, δυσµενή στοιχεία κ.λπ.). • Ποιοτικά χαρακτηριστικά πιστούχου (ακεραιότητα και συνέχεια της διοίκησης, καταλληλότητα παγίων εγκαταστάσεων και εξοπλισµού κ.λπ.). Τα υποδείγµατα διαβάθµισης του πιστωτικού κινδύνου που χρησιµοποιούνται σήµερα από τον Όµιλο διαφοροποιούνται αναλόγως: • Του κύκλου εργασιών των πιστοδοτούµενων επιχειρήσεων. • Του ύψους του Συνολικού Πιστωτικού Κινδύνου των επιχειρήσεων. • Των ειδικών χαρακτηριστικών της χρηµατοδότησης. • Των διαθεσίµων στοιχείων για την αξιολόγηση του πιστούχου. Ειδικώς για τα οικονοµικά στοιχεία, οι διαφοροποιήσεις σχετίζονται µε την κατηγορία των τηρούµενων λογιστικών βιβλίων, τον τύπο των λογιστικών σχεδίων (για χρηµατοοικονοµικές υπηρεσίες, ασφαλιστικές υπηρεσίες κ.λπ.), καθώς και µε το αν οι οικονοµικές καταστάσεις συντάσσονται σύµφωνα µε τα Διεθνή Πρότυπα Χρηµατοοικονοµικής Πληροφόρησης (Δ.Π.Χ.Π.). Για κάθε ένα από τα υποδείγµατα διαβάθµισης πιστωτικού κινδύνου είναι δυνατόν να χρησιµοποιούνται διαφορετικές παράµετροι, η κάθε µία από τις οποίες συνεισφέρει µε συγκεκριµένο τρόπο στη σχετική αξιολόγηση. Η στατιστική επιβεβαίωση των υποδειγµάτων διαβάθµισης πιστωτικού κινδύνου επανεξετάζεται συνεχώς ώστε να διασφαλίζεται η µέγιστη προβλεπτική και διαχωριστική τους ικανότητα, σύµφωνα µε το εποπτικό και ρυθµιστικό πλαίσιο διαχείρισης κινδύνου. Κλίµακα διαβάθµισης πιστούχων Οι πιστούχοι διαβαθµίζονται στις ακόλουθες διαβαθµίσεις πιστωτικού κινδύνου: ΑΑ, Α+, Α, Α-, ΒΒ+, ΒΒ, ΒΒ-, Β+, Β, Β-, ΓΓ+, ΓΓ, ΓΓ-, Γ, Δ, Δ0, Δ1, Δ2. Για χρηµατοδοτήσεις ειδικής µορφής (Σύνθετες Χρηµατοδοτήσεις και Χρηµατοδοτήσεις Ναυτιλίας) έχουν αναπτυχθεί ειδικά µοντέλα (slotting) µε την κάτωθι κλίµακα κατηγοριοποίησης: Ισχυρή (Κατηγορία 1), Καλή (Κατηγορία 2), Ικανοποιητική (Κατηγορία 3), Ασθενής (Κατηγορία 4), Σε Αθέτηση (Δ, Δ0, Δ1, Δ2). Για σκοπούς συµπλήρωσης του πίνακα «Ποιοτική Διαβάθµιση των Δανείων ανά Δ.Π.Χ.Π. 9 Στάδιο», στην Υψηλή Διαβάθµιση εµπίπτουν 254 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 οι κλίµακες διαβάθµισης AA, A+, A, A-, BB+ και ΒΒ και Κατηγορία 1 και 2, στην Ικανοποιητική Διαβάθµιση οι κλίµακες διαβάθµισης ΒΒ-, Β+, Β, Β-, ΓΓ+, ΓΓ και Κατηγορία 3, και στην Υπό επιτήρηση (υψηλότερου κινδύνου) ΓΓ-, Γ και Κατηγορία 4. Τέλος, στην κατηγορία σε αθέτηση εµπίπτουν οι κλίµακες διαβάθµισης Δ, Δ0, Δ1, Δ2. ΠΙΣΤΟΔΟΤΗΣΕΙΣ ΤΟΜΕΑ ΛΙΑΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΙΚΗΣ Ως τοµέας Λιανικής Τραπεζικής ορίζονται τα δάνεια που έχουν χορηγηθεί από τον Όµιλο και εµπίπτουν σε µια από τις ακόλουθες κατηγορίες: • Στεγαστικά Δάνεια • Καταναλωτικά Δάνεια και Πιστωτικές Κάρτες • Μικρών Επιχειρήσεων και Επαγγελµατιών (SB): Φυσικά και Νοµικά Πρόσωπα µε Κύκλο Εργασιών έως Ευρώ 2,5 εκατ. και πιστωτικό όριο έως Ευρώ 1 εκατ. 1. Διαδικασία Έγκρισης Δανείων Ο Όµιλος παρακολουθεί το Συνολικό Πιστωτικό Κίνδυνο πιστούχου (για Ιδιώτες και Μικρές Επιχειρήσεις) ο οποίος ορίζεται ως το άθροισµα των ανακυκλούµενων ορίων του πιστούχου, των υπολοίπων των εφάπαξ πιστοδοτήσεων και ειδικά για τις Μικρές Επιχειρήσεις, το ύψος των εγκεκριµένων χρηµατοδοτήσεων προς τους φορείς των επιχειρήσεων. Επιπλέον, συνυπολογίζονται και πιστοδοτήσεις όπου ο πιστούχος είναι εγγυητής ή συνοφειλέτης. Ο Όµιλος έχει αναπτύξει και εφαρµόζει πλαίσιο άσκησης πιστωτικής πολιτικής (λαµβάνοντας υπόψη το νοµοθετικό και εποπτικό/ ρυθµιστικό πλαίσιο), στο οποίο στηρίζονται οι διαδικασίες πιστοδοτήσεων Λιανικής Τραπεζικής του Οµίλου. Παράλληλα, έχει διαµορφώσει και θέσει σε ισχύ ένα σύστηµα βασικών αρχών, διαδικασιών και κανόνων εσωτερικής λειτουργίας που διέπει τις πιστοδοτήσεις του και διασφαλίζει την οµαλή και ασφαλή διαχείριση του αναλαµβανόµενου κινδύνου. Οι κυριότερες αρχές και κανόνες που διέπουν τη λειτουργία των πιστοδοτήσεων Λιανικής Τραπεζικής είναι οι εξής: • Χρηστή διαχείριση πιστοδοτήσεων. • Ορθή επιλογή πελατών, βάσει συγκεκριµένων πιστωτικών κριτηρίων. • Συσχετισµός κινδύνων και αποδοτικότητας µε αντίστοιχη διαµόρφωση της τιµολογιακής πολιτικής, κάλυψη πιστοδοτήσεων µε εξασφαλίσεις συνεκτιµώντας και το βαθµό πιστωτικού κινδύνου. • Παρακολούθηση και διαχείριση του Συνολικού Πιστωτικού Κινδύνου, δηλαδή του συνόλου των κινδύνων που απορρέουν από τις κάθε µορφής πιστοδοτήσεις της Τράπεζας και των εταιρειών του Οµίλου. Η άσκηση της πιστοδοτικής πολιτικής προϋποθέτει την τήρηση πιστωτικών κριτηρίων, τα οποία συντελούν στην απόκτηση και διατήρηση υγιούς χαρτοφυλακίου πιστοδοτήσεων, καθώς και στη δυναµική και ασφαλή τοποθέτηση των κεφαλαίων του Οµίλου. Συγκεκριµένα: Ιδιώτες Η εγκριτική διαδικασία των πιστοδοτήσεων προς Ιδιώτες (φυσικά πρόσωπα µε εισοδήµατα που προέρχονται από µισθωτές υπηρεσίες, συντάξεις ή άλλες πηγές που δεν σχετίζονται µε επιχειρηµατική δραστηριότητα) πραγµατοποιείται µε βάση την κατάταξη των πιστούχων σε οµάδες κινδύνου (risk groups), οι οποίες αντιπροσωπεύουν ένα συγκεκριµένο επίπεδο αναλαµβανόµενου κινδύνου. Το επίπεδο του αναλαµβανόµενου από τον Όµιλο κινδύνου προσαρµόζεται, όπως οι συνθήκες το απαιτούν, αναλόγως της πιστωτικής πολιτικής της. Η αξιολόγηση αιτηµάτων πιστοδοτήσεων Ιδιωτών βασίζεται στους κάτωθι πυλώνες: • Στην αξιολόγηση πιθανότητας απάτης σε επίπεδο αίτησης (Application Fraud Detection). • Στην αξιολόγηση επιθυµίας αποπληρωµής (Willingness to pay). • Στην αξιολόγηση ικανότητας αποπληρωµής (Ability to pay). • Στην αξιολόγηση του κινδύνου εξασφαλίσεων (Collateral risk). 255 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Μικρές επιχειρήσεις Ως Μικρές Επιχειρήσεις ορίζονται οι κάτωθι: • Ατοµικές Επιχειρήσεις µε επιχειρηµατικό όριο έως Ευρώ 1 εκατ. και µε ετήσιο κύκλο εργασιών έως Ευρώ 2,5 εκατ. • Ελεύθεροι Επαγγελµατίες µε επιχειρηµατικό όριο έως Ευρώ 1 εκατ. • Νοµικά Πρόσωπα (Ο.Ε., Ε.Ε., Ε.Π.Ε., ΙΚΕ, Α.Ε.) µε επιχειρηµατικό όριο έως Ευρώ 1 εκατ. και ετήσιο κύκλο εργασιών έως Ευρώ 2,5 εκατ. Η πιστοληπτική ικανότητα των Μικρών Επιχειρήσεων αρµοδιότητας Retail Banking σχετίζεται σε πολύ µεγάλο βαθµό µε την πιστοληπτική ικανότητα των φορέων/αρµοδίων στην επιχείρηση και αντίστροφα. Συνεπώς η αξιολόγηση των αιτηµάτων αυτής της κατηγορίας βασίζεται σε δύο διαστάσεις: • Στην αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας των φορέων ή διαχειριστών της επιχείρησης. • Στην αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας της επιχείρησης. Η αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας των φορέων ή διαχειριστών µίας επιχείρησης βασίζεται στους κάτωθι πυλώνες: • Στην αξιολόγηση της επιθυµίας αποπληρωµής (willingness to pay). • Στην αξιολόγηση της ικανότητας αποπληρωµής (ability to pay). Η αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας της επιχείρησης βασίζεται στους κάτωθι πυλώνες: • Αξιολόγηση πιθανότητας απάτης σε επίπεδο αίτησης (Application fraud detection). • Αξιολόγηση δηµογραφικών στοιχείων (Demographics). • Αξιολόγηση οικονοµικών στοιχείων (Financials). • Αξιολόγηση στοιχείων συµπεριφοράς (Behaviour). • Αξιολόγηση στοιχείων Τειρεσίας Α.Ε. (Credit Bureau). • Αξιολόγηση ποιοτικών στοιχείων. • Αξιολόγηση κινδύνου εξασφαλίσεων (Collateral risk). 2. Υποδείγματα Αξιολόγησης Βασική συνιστώσα στη µέτρηση του πιστωτικού κινδύνου Λιανικής Τραπεζικής αποτελούν τα υποδείγµατα αξιολόγησης, που έχουν αναπτυχθεί και χρησιµοποιούνται σε όλες τις φάσεις του Πιστωτικού Κύκλου, τόσο στην Τράπεζα όσο και στις εταιρείες του Οµίλου. Τα εν λόγω υποδείγµατα τµηµατοποιούν τον πληθυσµό σε οµοειδής οµάδες κινδύνου (pools) και διακρίνονται σε: • Μοντέλα συµπεριφορικά (Behaviour Models) τα οποία αξιολογούν τη συµπεριφορά του πελάτη και προβλέπουν την πιθανότητα αθέτησης στους επόµενους µήνες. • Μοντέλα βάσει στοιχείων αίτησης (Application Credit Scoring Models). Τα εν λόγω µοντέλα αξιολογούν στοιχεία αίτησης, κυρίως δηµογραφικά, και προβλέπουν την πιθανότητα αθέτησης στους επόµενους µήνες. • Μοντέλα εκτίµησης των εποπτικών παραµέτρων. Σηµειώνεται ότι από 1.1.2018 εφαρµόζονται µοντέλα εκτίµησης Πιστωτικού Κινδύνου της Τράπεζας και των εταιρειών του Οµίλου συµβατά µε το Διεθνές Πρότυπο Χρηµατοοικονοµικής Πληροφόρησης 9 (Δ.Π.Χ.Π. 9). Τα εν λόγω υποδείγµατα και οι εκτιµήσεις αθέτησης ζηµιάς που απορρέουν από αυτά, διαδραµατίζουν ουσιαστικό ρόλο στη διαχείριση κινδύνου και στη λήψη αποφάσεων στις λειτουργίες του Οµίλου. Οι τοµείς στους οποίους γίνεται χρήση των υποδειγµάτων είναι οι εξής: • Στη λήψη αποφάσεων για τη χορήγηση/ανανέωση ορίου πιστοδοτήσεων. • Στις αποµειώσεις της αξίας των απαιτήσεων (impairment assessment). • Στη πρόβλεψη της µελλοντικής συµπεριφοράς των πελατών που ανήκουν σε µία οµάδα µε κοινά χαρακτηριστικά. • Στον έγκαιρο εντοπισµό των προβληµατικών λογαριασµών και την άµεση µεθόδευση των απαραίτητων ενεργειών για την ελαχιστοποίηση της ενδεχόµενης ζηµιάς για τον Όµιλο. • Στην αξιολόγηση της ποιότητας του δανειακού χαρτοφυλακίου του Οµίλου και του αναλαµβανόµενου από αυτή πιστωτικού κινδύνου. 256 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Οι παράγοντες που λαµβάνονται υπόψη ποικίλουν αναλόγως του τύπου του µοντέλου και της κατηγορίας προϊόντος που αυτό αξιολογεί. Ενδεικτικά, αναφέρονται τα εξής: • Προσωπικά / Δηµογραφικά στοιχεία, όπως η ηλικία του Πελάτη, το επάγγελµα, η οικογενειακή του κατάσταση, η κατάσταση κατοικίας. • Χαρακτηριστικά του δανείου, όπως το προϊόν που αιτείται, η διάρκεια του προϊόντος, το αιτούµενο ποσό, ο σκοπός χρηµατοδότησης. • Στοιχεία συµπεριφοράς του δανείου το τελευταίο διάστηµα, όπως οι πληρωµές το τελευταίο διάστηµα, η µέγιστη καθυστέρηση, το υπόλοιπο ως προς το όριο, ο τύπος συναλλαγής. • Ποιοτικά στοιχεία, όπως ο κλάδος δραστηριότητας, το πλήθος του εργατικού δυναμικού, το είδος της επιχείρησης. Τα υποδείγµατα επανεξετάζονται και επικαιροποιούνται ετησίως και υπόκεινται σε διαρκή ποιοτικό έλεγχο ώστε να διασφαλίζεται ανά πάσα στιγµή η προβλεπτική τους ικανότητα. Επίσης, διενεργούνται σε συστηµατική βάση, ασκήσεις προσοµοίωσης καταστάσεων κρίσης, όπου διερευνάται η ενδεχόµενη επίπτωση στα χρηµατοοικονοµικά αποτελέσµατα του Οµίλου λόγω δυσµενών εξελίξεων τόσο στη συναλλακτική συµπεριφορά των πιστούχων, όσο και στο ευρύτερο χρηµατοοικονοµικό περιβάλλον. Για σκοπούς συµπλήρωσης του πίνακα «Ποιοτική Διαβάθµιση των Δανείων ανά Δ.Π.Χ.Π. 9 Στάδιο» για τα δάνεια της Λιανικής τραπεζικής η κατάταξη σε Υψηλή Διαβάθµιση, Ικανοποιητική Διαβάθµιση και στην Υπό επιτήρηση Διαβάθµιση, βασίζεται σε δωδεκάµηνη Πιθανότητα Αθέτησης. Το εύρος των πιθανοτήτων που ορίζει την εν λόγω κατάταξη έχει προκύψει µέσω ανάλυσης µε στόχο τη βελτιστοποίηση της διαχωριστικής ικανότητας µεταξύ των κατηγοριών. Συνεπώς, δύναται να διαφοροποιηθεί ανά χαρτοφυλάκιο και ανά θυγατρική. Για την Τράπεζα, το εύρος των πιθανοτήτων που ορίζει την κατάξη ενός δανείου αναλύεται στον παρακάτω πίνακα: Εύρος Πιθανοτήτων Αθέτησης Κατάταξη Υψηλή Διαβάθµιση Στεγαστικά Καταναλωτικά Πιστωτικές Κάρτες Μικρές Επιχειρήσεις έως και 3% έως και 4.0% έως και 3.8% έως και 4.7% Ικανοποιητική Διαβάθµιση από 3% έως και 16.5% από 4.0% έως και 20% από 3.8% έως και 16% από 4.7% έως και 17% Υπό επιτήρηση Διαβάθµιση άνω του 16.5% άνω του 20% άνω του 16% άνω του 17% ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ Σύµφωνα µε το πλαίσιο διαχείρισης κινδύνων και ελέγχων, υφίστανται τρεις «γραµµές άµυνας» µε διακριτούς ρόλους και αρµοδιότητες, µε πρώτη «γραµµή άµυνας» τις Επιχειρησιακές Μονάδες και τις Μονάδες Υποστηρικτικών Λειτουργιών, δεύτερη «γραµµή άµυνας» τις Μονάδες Διαχείρισης Κινδύνων και τρίτη «γραµµή άµυνας» τη Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου. Στο πλαίσιο λειτουργίας της δεύτερης γραµµής άµυνας και εντός του ενιαίου πλαισίου εργασιών που έχει καθοριστεί για τους τοµείς Λιανικής Τραπεζικής, Wholesale Banking και Private and Investment Banking, ο Όµιλος πραγµατοποιεί ελέγχους µε στόχο τη βελτιστοποίηση της διαχείρισης του Πιστωτικού Κινδύνου, τη διαπίστωση της ποιότητας του δανειακού χαρτοφυλακίου και τη διασφάλιση της λειτουργίας της πρώτης «γραµµής άµυνας» εντός του πλαισίου που έχει καθοριστεί για την αποτελεσµατική διαχείριση του Πιστωτικού Κινδύνου. Η λειτουργία της δεύτερης «γραµµής άµυνας» είναι ανεξάρτητη και µεταξύ άλλων στοχεύει στην: • Σχεδίαση και ανάπτυξη διαδικασιών και ελέγχων για τη διαχείριση του πιστωτικού κινδύνου. • Παρακολούθηση της επάρκειας και της αποτελεσµατικότητας των υφιστάµενων διαδικασιών διαχείρισης πιστωτικού κινδύνου. • Ανάδειξη των κρίσιµων ζητηµάτων που προκύπτουν και τυχόν αποκλίσεων από τους Κανονισµούς και τις Πολιτικές του Οµίλου. • Παροχή κατευθυντήριων γραµµών και οδηγιών που σχετίζονται µε τις διαδικασίες διαχείρισης και ελέγχου πιστωτικού κινδύνου. • Παροχή ενηµέρωσης στις ενδιαφερόµενες Μονάδες σχετικά µε τα ευρήµατα των ελέγχων και τις τυχόν συστάσεις. Με στόχο την περαιτέρω ενίσχυση της δεύτερης «γραµµής άµυνας» έχει δηµιουργηθεί, από το 2018, η Διεύθυνση Επικύρωσης 257 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Υποδειγµάτων Κινδύνων, η οποία υπάγεται στον Γενικό Διευθυντή και CRO και είναι ανεξάρτητη από την µονάδα ανάπτυξης των υποδειγµάτων. Ο ρόλος της Διεύθυνσης Επικύρωσης Υποδειγµάτων Κινδύνων, εντός του Πλαισίου Διαχείρισης Κινδύνου Υποδειγµάτων (MRM Framework) περιλαµβάνει τις αρµοδιότητες που σχετίζονται µε την παρακολούθηση της αξιοπιστίας των υποδειγµάτων, που αναπτύσσονται από την πρώτη γραµµή άµυνας. Το πρωταρχικό καθήκον της Διεύθυνσης είναι η ανεξάρτητη επικύρωση της αρτιότητας των υποδειγµάτων της καταλληλότητας τους, καθώς επίσης της συµµόρφωσης µε τις εποπτικές οδηγίες. Στις αρµοδιότητες της Διεύθυνσης περιλαµβάνονται η ανάπτυξη διαδικασιών για την αξιολόγηση της αξιοπιστίας των υποδειγµάτων, σε περιοδική βάση. Η συχνότητα και η έκταση της επικύρωσης καθορίζεται από τη σηµαντικότητα των υποδειγµάτων η οποία λαµβάνει υπόψη της, ανάµεσα σε άλλα κριτήρια, το µέγεθος και την πολυπλοκότητα του χαρτοφυλακίου. Το ύψος του εγγενούς κινδύνου υποδειγµάτων καθορίζεται από τη µεθοδολογία διαβάθµισης σηµαντικότητας υποδειγµάτων (Model Tiering), η οποία στη συνέχεια καθορίζει τη συχνότητα, την έκταση και το εύρος της επικύρωσης. ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΣ ΕΚΘΕΣΗΣ ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Εξασφαλίσεις Η λήψη εξασφαλίσεων λειτουργεί ως αντιστάθµισµα έναντι του πιστωτικού κινδύνου που µπορεί να προκύψει από την ενδεχόµενη αδυναµία του πιστούχου να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του τόσο κατά την χορήγηση των χρηματοδοτήσεων όσο και καθόλη τη διάρκεια ζωής αυτών, είτε συναινετικά είτε κατόπιν αναγκαστικών εκτελέσεων, πλειστηριασμών κ.λπ. Ως εξασφαλίσεις πιστοδοτήσεων νοούνται τα πάσης φύσεως περιουσιακά στοιχεία ή δικαιώµατα, τα οποία τίθενται στη διάθεση του Οµίλου, είτε από τους πιστούχους είτε από τρίτα πρόσωπα, προκειµένου να χρησιµοποιηθούν ως συµπληρωµατικές πηγές ρευστοποίησης των σχετικών απαιτήσεων. Σε κάθε περίπτωση, πραγματοποιείται ο απαραίτητος νομικός έλεγχος των προσφερόμενων εξασφαλίσεων, ώστε να διασφαλίζεται η εγκυρότητά τους, καθώς και η δυνατότητα να ρευστοποιηθούν ή να περιέλθουν στην κατοχή του Ομίλου. Οι εξασφαλίσεις κατατάσσονται σε δύο γενικές κατηγορίες: Ενοχικές και Εµπράγµατες εξασφαλίσεις. 1. Ενοχικές εξασφαλίσεις - Εγγυήσεις Οι ενοχικές εξασφαλίσεις αποτελούν το πλαίσιο των υποχρεώσεων και δικαιωµάτων που συνήθως περιλαµβάνονται/ περιγράφονται σε ειδικά συµβατικά έγγραφα, µέσω των οποίων δηµιουργούνται δεσµεύσεις στον οφειλέτη ή σε τρίτα πρόσωπα (φυσικά ή νοµικά) που υποκαθιστούν τον οφειλέτη σε περίπτωση αθέτησης των υποχρεώσεων του τελευταίου για καταβολή της οφειλής και αντίστοιχα δικαιώµατα στον δανειστή για τη διεκδίκησή τους.Βασική µορφή ενοχικής εξασφάλισης που χρησιµοποιείται στις τραπεζικές πιστοδοτήσεις αποτελεί η Εγγύηση.Η εγγύηση συνιστά έννοµη σχέση µεταξύ εγγυητή και δανειστή (Τράπεζα), µέσω της οποίας ο εγγυητής αναλαµβάνει την ευθύνη ότι θα καταβληθεί η οφειλή. Καταρτίζεται εγγράφως και προϋποθέτει την ύπαρξη βασικής εννόµου σχέσης µεταξύ της Τράπεζας και του πιστούχου (κύρια οφειλή), µε την οποία υφίσταται σχέση κυρίου προς παρεπόµενο. Ο εγγυητής µπορεί να είναι Φυσικό ή Νοµικό Πρόσωπο και η εγγύηση είναι δυνατόν να δοθεί και για µελλοντική ή υπό αίρεση οφειλή. Σημειώνεται ότι στις ενοχικές εξασφαλίσεις περιλαμβάνονται και οι εγγυήσεις του Ελληνικού Δημοσίου οι οποίες και λαμβάνονται υπόψη στον υπολογισμό της αναμενόμενης ζημιάς, εν αντιθέσει με τις λοιπές ενοχικές εξασφαλίσεις οι οποίες και δεν προσμετρώνται στον υπολογισμό της αναμενόμενης ζημιάς. 2. Εµπράγµατες εξασφαλίσεις Με την εµπράγµατη εξασφάλιση παρέχεται στον Όµιλο δικαίωµα επί περιουσιακού στοιχείου (κινητού ή ακινήτου), που ανήκει στην κυριότητα του πιστούχου ή του εγγυητή, µε σκοπό την κατά προτεραιότητα ικανοποίηση των απαιτήσεών της από το προϊόν εκποίησης του περιουσιακού στοιχείου. Οι εµπράγµατες εξασφαλίσεις διακρίνονται σε υποθήκες και προσηµειώσεις υποθηκών που εγγράφονται επί ακινήτων, καθώς και σε ενέχυρα που συστήνονται επί κινητών «πραγµάτων» (π.χ. εµπορεύµατα, επιταγές, συναλλαγµατικές) ή επί απαιτήσεων και δικαιωµάτων. 258 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Για την καλύτερη διασφάλιση των πιστοδοτήσεων, λαµβάνεται η ασφαλιστική κάλυψη των ενυπόθηκων και κατά περίπτωση των ενεχυριαζόµενων εξασφαλίσεων και η εκχώρηση της ασφαλιστικής αποζηµίωσης στην Τράπεζα. 2.1. Υποθήκη – Προσηµείωση Υποθήκης Η υποθήκη εγγράφεται επί ακινήτων που µπορούν να εκποιηθούν, όπως ειδικότερα αναφέρεται κατωτέρω: • Κατοικίες • Εµπορικά Ακίνητα • Βιοµηχανοστάσια • Οικόπεδα • Μεταλλεία • Πλοία ή αεροσκάφη και κινητήρες, ανεξαρτήτως του εάν είναι κινητά. • Μηχανικές ή άλλες εγκαταστάσεις (µηχανολογικές, µηχανικές, ηλεκτρολογικές, κ.λπ.), εάν είναι µονίµως και σταθερά συνδεδεµένες (εµπεπηγµένες) µε το ενυπόθηκο ακίνητο. Μέθοδοι και Περιοδικότητα αποτίµησης ενυπόθηκων ακινήτων Σύµφωνα µε την Πιστωτική Πολιτική του Οµίλου, η ύπαρξη και η αξία των εξασφαλίσεων παρακολουθείται στενά. Οι εκτιµήσεις των ακινήτων διενεργούνται ανά έτος για όλα τα είδη ακινήτων, πλην περιπτώσεων που συµβατικά προβλέπεται κάτι διαφορετικό, σε περιπτώσεις που γίνουν αντιληπτές µεταβολές στο ακίνητο ή στην πορεία της επιχείρησης, ή υπάρχουν πολεοδοµικές µεταβολές ή άλλοι σημαντικοί παράγοντες. Επιπρόσθετα της επικαιροποίησης των αξιών των εξασφαλίσεων, ο Όμιλος επικυρώνει τις αξίες αυτές σε ετήσια βάση. Οι αρχικές εκτιµήσεις των ακινήτων που προσφέρονται ως εξασφάλιση πραγµατοποιούνται µε επίσκεψη του εκτιµητή και εσωτερική αυτοψία. Οι επανεκτιµήσεις ακινήτων που αποτελούν εξασφαλίσεις σε εξυπηρετούµενα ανοίγµατα πραγµατοποιούνται µέσω: • Του δείκτη τιµών οικιστικών ακινήτων της Τράπεζας της Ελλάδος, για ανοίγματα έως Ευρώ 3 εκατ., για τα Οικιστικά Ακίνητα. • Εξουσιοδοτημένων μηχανικών, μετά από επίσκεψή τους στο οικιστικό ακίνητο που χρησιμοποιείται ως εξασφάλιση ή μέσω desktop εκτίμησης, εφόσον το ύψος του ανοίγματος υπερβαίνει τα Ευρώ 3 εκατ. • Του δείκτη τιµών επαγγελµατικών ακινήτων «CRE» που έχει αναπτύξει η Alpha Αστικά Ακίνητα Α.Ε. λαµβάνοντας υπόψη τους δείκτες που εκδίδονται από την Τράπεζα της Ελλάδος, για συγκεκριµένες κατηγορίες επαγγελµατικών ακινήτων που χρησιµοποιούνται ως εξασφαλίσεις επί εξυπηρετούµενων ανοιγµάτων ύψους έως Ευρώ 1 εκατ. • Εξουσιοδοτηµένων µηχανικών, µετά από επίσκεψή τους στο επαγγελµατικό ακίνητο που χρησιµοποιείται ως εξασφάλιση ή µέσω desktop εκτίµησης, εφόσον ο CRE δείκτης, που έχει αναπτυχθεί από την Alpha Αστικά Ακίνητα Α.Ε., δεν καλύπτει είτε το είδος επαγγελµατικού ακινήτου είτε το ύψος του ανοίγµατος υπερβαίνει τα Ευρώ 1 εκατ. Οι επανεκτιµήσεις ακινήτων που χρησιµοποιούνται ως εξασφαλίσεις σε µη εξυπηρετούµενα ανοίγµατα πραγµατοποιούνται µέσω: • Του δείκτη τιµών οικιστικών ακινήτων της Τράπεζας της Ελλάδος, για τα Οικιστικά Ακίνητα και για µη εξυπηρετούµενα ανοίγµατα ύψους έως Ευρώ 300 χιλ. • Του δείκτη τιµών επαγγελµατικών ακινήτων «CRE» που έχει αναπτύξει η Alpha Αστικά Ακίνητα Α.Ε. λαµβάνοντας υπόψη τους δείκτες που εκδίδονται από την Τράπεζα της Ελλάδος, για συγκεκριµένες κατηγορίες επαγγελµατικών ακινήτων, που χρησιµοποιούνται ως εξασφαλίσεις επί µη εξυπηρετούµενων ανοιγµάτων ύψους έως Ευρώ 300 χιλ. • Των εξουσιοδοτηµένων µηχανικών, µετά από επίσκεψή τους στο ακίνητο που χρησιµοποιείται ως εξασφάλιση ή µέσω desktop εκτίµησης, υπό την προϋπόθεση ότι είτε το ποσό του µη εξυπηρετούµενου ανοίγµατος που καλύπτει το υπό εκτίµηση ακίνητο υπερβαίνει τα Ευρώ 300 χιλ. είτε σε περιπτώσεις που οι δείκτες που υπάρχουν δεν καλύπτουν το είδος του υπό επανεκτίµηση ακινήτου. Ο Όµιλος στο πλαίσιο της διαδικασίας πιστωτικού ελέγχου (credit control) πραγµατοποιεί σε τακτική βάση και µέσω της κατάλληλης δειγµατοληψίας, ελέγχους επί της διαδικασίας εφαρµογής της Πολιτικής Εξασφάλισης Πιστοδοτήσεων Οµίλου, ελέγχους (back-testing) για την επαλήθευση των αποτιµήσεων των ακινήτων. Οι έλεγχοι αφορούν στις εκτιμήσεις που βασίζονται είτε σε δείκτες είτε σε µεµονωµένες αποτιµήσεις, προκειμένου να επιβεβαιώνουν την ορθή απεικόνιση των αξιών των ακινήτων στα συστήµατα των Εταιρειών του Οµίλου σύµφωνα µε τις αξίες που αναφέρονται στις σχετικές εγκρίσεις αρµοδίων Συµβουλίων. 259 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 2.2. Ενέχυρο Είναι το εµπράγµατο δικαίωµα σε κινητή αξία, που παρέχει στον ενεχυρούχο δανειστή την εξουσία να ικανοποιηθεί κατά προτεραιότητα από την εκποίηση αυτής. Ενέχυρο µπορεί να συσταθεί επί κινητών πραγµάτων, επί τίτλων και αξιογράφων, επί δικαιωµάτων ή απαιτήσεων που δεν έχουν εξαιρεθεί ή απαγορευθεί από τις συναλλαγές και είναι δεκτικά εκποίησης, όπως ενδεικτικά αναφέρονται κατωτέρω: • Πρώτες ύλες, προϊόντα ή εµπορεύµατα • Μηχανήµατα • Φορτωτικές • Συναλλαγµατικές • Επιταγές • Χρεόγραφα • Καταθέσεις • Κάθε φύσης απαιτήσεις που δύνανται να ενεχυριασθούν. Περιοδικότητα αποτίµησης ενεχύρων Ανάλογα µε το δικαίωµα ή περιουσιακό στοιχείο επί του οποίου δύναται να συσταθεί το ενέχυρο η περιοδικότητα της αποτίµησης µπορεί να κυµαίνεται από µήνα έως έτος. 3. Διασφαλιστική Αξία Κατά την εγκριτική διαδικασία, ο Όµιλος υπολογίζει την αξία των καλυµµάτων βασιζόµενος στο δυνητικό ανακτήσιµο ποσό που αυτά θα αποφέρουν με σκοπό τον περιορισμό του δυνητικού κινδύνου. Η εκτίµηση αυτή αποτελεί τη διασφαλιστική αξία των περιουσιακών στοιχείων που παραχωρούνται για εξασφάλιση των πιστοδοτήσεων και για τον προσδιορισµό της λαµβάνονται υπ’ όψιν τόσο η ποιότητα των περιουσιακών στοιχείων όσο και η εµπορική / αγοραία αξία τους. Με αυτόν τον τρόπο διαµορφώνονται οι συντελεστές διασφαλιστικής αξίας για κάθε είδος εξασφάλισης, οι οποίοι εκφράζονται ως ποσοστό επί της αγοραίας, της ονοµαστικής ή της σταθµισµένης αξίας τους, αναλόγως του είδους της εξασφάλισης. ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΣΗΣ ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Στο πλαίσιο της βέλτιστης διαχείρισης των Πιστοδοτήσεων και ειδικότερα του περιορισµού των δανείων, τα οποία από εξυπηρετούµενα δάνεια (Performing Loans) χαρακτηρίζονται ως µη εξυπηρετούµενα (Non-Performing), ο Όµιλος έχει αναπτύξει το Σύστηµα Έγκαιρης Προειδοποίησης Πιστωτικού Κινδύνου. Πρόκειται για το σύνολο των απαιτούµενων ενεργειών, διαδικασιών και αναφορών για τον έγκαιρο εντοπισµό γεγονότων, τόσο σε επίπεδο πιστούχου (επιχειρήσεις και ιδιώτες) όσο σε επίπεδο χαρτοφυλακίου που πιθανώς να οδηγήσουν είτε σε αύξηση των ανοιγµάτων µε οφειλές σε καθυστέρηση λόγω αµέλειας ή οικονοµικής δυσχέρειας του Πιστούχου, προσωρινού ή µονιµότερου χαρακτήρα είτε σε αύξηση των ανοιγµάτων που εµφανίζουν σηµαντική επιδείνωση στον πιστωτικό κίνδυνο, καθώς επίσης και των σχετικών ενεργειών για τη διαχείριση των εν λόγω Πιστούχων. Ένα πλήρες και αποτελεσµατικό Σύστηµα Έγκαιρης Προειδοποίησης Πιστωτικού Κινδύνου αποτελείται από τα κάτωθι στάδια: • Αναγνώριση των εναυσµάτων έγκαιρης προειδοποίησης • Ενέργειες (έγκαιρη ανάληψη κατάλληλων δράσεων) • Παρακολούθηση αποτελεσµατικότητας της διαδικασίας • Ποιοτικός έλεγχος για την εφαρµογή της διαδικασίας Η περίµετρος εφαρµογής του Συστήµατος Έγκαιρης Προειδοποίησης Πιστωτικού Κινδύνου είναι το σύνολο των ενήµερων ανοιγµάτων, καθώς επίσης και των ανοιγµάτων σε καθυστέρηση έως και 10 ημέρες για τη Λιανική Τραπεζική (άνω των 11 ημερών πραγματοποιούνται αναθέσεις διαχείρισης), και έως 30 ημέρες για το χαρτοφυλάκιο Wholesale Banking, τα οποία δεν έχουν ρυθμιστεί (PLs). Πέραν του έγκαιρου εντοπισµού και διαχείρισης πιστούχων ή τµηµάτων του δανειακού χαρτοφυλακίου µε πιθανότητα µη εξυπηρέτησης των οφειλών στον Όµιλο, στο Σύστηµα Έγκαιρης Προειδοποίσης Πιστωτικού Κινδύνου εµπίπτει και η παρακολούθηση του δανειακού χαρτοφυλακίου, ανεξαρτήτως ηµερών καθυστέρησης, ώστε να διασφαλίζεται ότι η εξέλιξη και 260 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 η αποδοτικότητα αυτού είναι σύµφωνη µε την εγκεκριµένη διάθεση ανάληψης κινδύνου (Credit Risk Appetite) της Τράπεζας και του Οµίλου. Ο Όμιλος ενίσχυσε τον Μηχανισμό Έγκαιρης Προειδοποίησης ώστε να ενσωματώσει γεγονότα που σχετίζονται με τον Covid-19 και επέκτεινε τις πολιτικές του ώστε να εξασφαλίσει την εφαρμογή του επί της περιμέτρου των αναστολών πληρωμών στο πλαίσιο του Covid-19. Πιο συγκεκριμένα: • Η περίμετρος εφαρμογής του Συστήματος Έγκαιρης Προειδοποίησης περιλαμβάνει και τα χαρτοφυλάκια Λιανικής Τραπεζικής και Wholesale Banking σε αναστολή πληρωμών (Payment Moratoria), λόγω της κρίσης από την πανδημία Covid-19, ανεξαρτήτως του EBA Status των λογαριασμών. • Ενισχύεται η επικοινωνία με τον Πιστούχο μέσω συνεντεύξεων προκειμένου να αναγνωρίζονται εγκαίρως σημάδια οικονομικής δυσκολίας, να παρέχονται επαρκή μέτρα στήριξης σε βιώσιμους πιστούχους και να ταξινομούνται κατάλληλα τα ανοίγματα. Η προσέγγιση των πελατών προτεραιοποιείται στις κατηγορίες υψηλού κινδύνου και στους πελάτες με αναστολές πληρωμών λόγω Covid-19 πριν από τη λήξη αυτών. • Εμπλουτίστηκε η κατάσταση των εναυσμάτων έγκαιρης προειδοποίησης σε επίπεδο πιστούχου, όπως με την προσθήκη της περιμέτρου των αναστολών πληρωμών λόγω Covid-19, τη λήξη των αναστολών πληρωμής. • Εμπλουτίστηκε η κατάσταση των εναυσμάτων έγκαιρης προειδοποίησης σε επίπεδο χαρτοφυλακίου, όπως οι κατανομές των νέων σε σύγκριση εκείνες του αρχικού σχεδιασμού χρηματοδοτήσεων μέσω των Προγραμμάτων ΕΑΤ/ΤΕΠΙΧ ΙΙ. Η αποτελεσµατικότητα και αποδοτικότητα του Συστήµατος Έγκαιρης Προειδοποίησης Πιστωτικού Κινδύνου αξιολογείται σε συνεχή βάση, από τρεις «γραµµές άµυνας» ως κάτωθι: • Η πρώτη «γραµµή άµυνας» συνίσταται από µηχανισµούς ελέγχου εντός των Επιχειρησιακών Μονάδων των Εταιρειών του Οµίλου, οι οποίες συµµετέχουν στη διαδικασία. • Η δεύτερη «γραµµή άµυνας», ήτοι ο τοµέας Διαχείρισης Κινδύνων, είναι αρµόδιος να διασφαλίζει σε συνεχή βάση, και τουλάχιστον µία φορά ετησίως, ότι οι µηχανισµοί πρώτης «γραµµής άµυνας» εφαρµόζονται αποτελεσµατικά, µέσω του µηχανισµού Πιστωτικού Ελέγχου. • Η τρίτη «γραµµή άµυνας» είναι η λειτουργία εσωτερικού ελέγχου που πραγµατοποιεί τακτικές αξιολογήσεις και προτείνει πιθανές βελτιώσεις. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ Στο πλαίσιο της εγκριτικής διαδικασίας, βάσει της ακολουθούμενης πιστωτικής πολιτικής, έχει ενταχθεί και η εξέταση της απαρέγκλιτης τήρησης των αρχών της περιβαλλοντικά και κοινωνικά υπεύθυνης χορήγησης πιστοδοτήσεων προς επιχειρήσεις. Ο κύριος στόχος είναι ο εντοπισμός του δυνητικού κινδύνου κατά τη στιγμή της χορήγησης προερχόµενου από τις δραστηριότητες των Πιστούχων του Οµίλου οι οποίες ενδέχεται να συνδέονται µε ζηµιά προς το περιβάλλον και την κοινωνία, ή τυχόν µε άµεση απειλή τέτοιας ζηµιάς, και κατ΄επέκταση να επιδρούν αρνητικά στις επιχειρησιακές δραστηριότητες και τα οικονοµικά αποτελέσµατα του Οµίλου. Στο πλαίσιο αυτό χρησιμοποιείται σχετικό υπόδειγμα αξιολόγησης του Περιβαλλοντικού και Κοινωνικής Ευθύνης Κινδύνου όπου βάσει του κλάδου δραστηριότητας της επιχείρησης και σε συνδυασμό με το σκοπό χρηματοδότησης κατατάσσει τους πιστούχους σε ζώνες κινδύνου (Υψηλού, Μεσαίου, Χαμηλού) προκειμένου να πραγματοποιούνται στοχευμένες επιτόπιες επισκέψεις στις εγκαταστάσεις των επιχειρήσεων (due diligence) με στόχο την περαιτέρω αξιολόγηση του αναλαμβανόμενου περιβαλλοντικού και κοινωνικής ευθύνης κινδύνου από το αρμόδιο Συμβούλιο Πιστοδοτήσεων. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΨΗΛΗΣ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ O Κίνδυνος Συγκέντρωσης αποτελεί µια ειδική µορφή πιστωτικού κινδύνου που προκύπτει από το µικρό βαθµό διαφοροποίησης µεταξύ αντισυµβαλλοµένων ή οµίλων αντισυµβαλλοµένων, κλάδων οικονοµικής δραστηριότητας, γεωγραφικών περιοχών, προϊόντων ή εξασφαλίσεων. Ο Όµιλος παρακολουθεί σε τακτή βάση τον κίνδυνο συγκέντρωσης τόσο σε επίπεδο επιχειρήσεων /οµίλων συνδεδεµένων επιχειρήσεων όσο και σε επίπεδο κλάδων επιχειρηµατικής δραστηριότητας των Πιστούχων µέσω ενός πλαισίου αναφορών µε αντίστοιχη ενηµέρωση της Διοίκησης και των Επιτροπών του Διοικητικού Συµβουλίου. 261 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Η Τράπεζα και οι εταιρείες του Οµίλου κατατάσσουν τις χρηµατοδοτούµενες εταιρείες βάσει της κωδικοποίησης NACE rev.2 της Eurostat σε κλάδους επιχειρηµατικής δραστηριότητας, τους οποίους εν συνεχεία διαβαθµίζουν σε ζώνες κινδύνου. Η κατηγοριοποίηση των κλάδων σε ζώνες επικινδυνότητας πραγµατοποιείται από ανεξάρτητη πιστοποιηµένη εταιρεία και βασίζεται σε έναν προβλεπτικό δείκτη ο οποίος, εστιασµένος σε µελλοντικές εκτιµήσεις και όχι αποκλειστικά σε παρελθοντικά δεδοµένα, αποτυπώνει τους κινδύνους και τις προοπτικές του κάθε κλάδου. Ο Όµιλος καθορίζει ανά κλάδο την διάθεση ανάληψης κινδύνου (Credit Risk Appetite) και διαχειρίζεται τον σχετικό κίνδυνο συγκέντρωσης µέσω της παρακολούθησης της εξέλιξης του χαρτοφυλακίου του. Επιπλέον ο Όµιλος διαχειρίζεται τον κίνδυνο συγκέντρωσης σε επίπεδο επιχειρήσεων/ οµίλων επιχειρήσεων καθορίζοντας και παρακολουθώντας την τήρηση των ανώτερων ορίων που προσδιορίζονται τόσο µέσω εποπτικών οδηγιών όσο και µέσω εσωτερικών Πολιτικών που έχουν αναπτυχθεί. Εποπτικά όρια καθορίζονται ως κάτωθι: • Εποπτικό όριο 25% επί των Ιδίων Κεφαλαίων (CET 1), επί του οποίου δεν επιτρέπεται καμία υπέρβαση. • Εποπτικό όριο 10% επί των Ιδίων Κεφαλαίων (CET 1), υπερβάσεις επί του οποίου γνωστοποιούνται στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Πέραν των εξωτερικών/ εποπτικών ορίων, η Τράπεζα έχει αναπτύξει εσωτερικές Πολιτικές που καθορίζουν όρια με σκοπό την διαχείριση και την παρακολούθηση του κινδύνου συγκέντρωσης σε επίπεδο εταιρείας/ομίλου εταιρειών λαμβάνοντας υπόψη την υφιστάμενη έκθεση καθώς επίσης και τη διαβάθμιση πιστωτικού κινδύνου των πιστούχων της. Σημειώνεται ότι η συγκεκριμένη Πολιτική εγκρίνεται από το Διοικητικό Συμβούλιο της Τράπεζας μέσω της Επιτροπής Διαχείρισης Κινδύνων. Σύµφωνα µε το εποπτικό πλαίσιο, ο Όµιλος υιοθετεί και εφαρµόζει τις εποπτικές οδηγίες περί των µεγάλων χρηµατοδοτικών ανοιγµάτων, ενώ οι κεφαλαιακές απαιτήσεις του κινδύνου συγκέντρωσης αντισυµβαλλοµένων και κλάδων οικονοµικής δραστηριότητας εκτιµώνται στο πλαίσιο του Πυλώνα 2 της Βασιλείας ΙΙ. ΟΡΙΣΜΟΙ Παρατίθενται οι ακόλουθοι ορισµοί εννοιών που αναφέρονται στις ακόλουθες παραγράφους/πίνακες: Ο Δηµόσιος Τοµέας περιλαµβάνει πιστοδοτήσεις προς: • Την Κεντρική κυβέρνηση • Τις Τοπικές Αρχές • Τις εταιρείες που ελέγχονται και που πλήρως ή εν µέρει ανήκουν στο κράτος (εξαιρουµένων αυτών που ασκούν εµπορική δραστηριότητα) Ανοίγµατα σε Καθυστέρηση (Past Due Exposures) Ένα Άνοιγµα είναι σε καθυστέρηση εάν η οφειλή του αντισυµβαλλοµένου ευρίσκεται σε ουσιαστική καθυστέρηση άνω της µίας ηµέρας (άθροισµα του κεφαλαίου, τόκων και εξόδων/προµηθειών που οφείλονται άνω της µίας ηµέρας σε επίπεδο λογαριασµού). Μη Εξυπηρετούµενα Ανοίγµατα (Non-Performing Exposures) Ένα άνοιγµα θεωρείται µη εξυπηρετούµενο άν ισχύει μία εκ των κάτωθι προϋποθέσεων τη στιγμή της ταξινόμησης: • Είναι σε στάδιο ουσιαστικής καθυστέρησης άνω των 90 ηµερών (NPL): Tο ποσό σε καθυστέρηση υπερβαίνει τα Ευρώ 100, για Ανοίγµατα Λιανικής Τραπεζικής, ή τα Ευρώ 500, για Ανοίγµατα Wholesale Banking και τo ποσό σε καθυστέρηση υπερβαίνει το 1% της συνολικής – εντός ισολογισµού - οφειλής. Ειδικότερα για λογαριασµούς υπερανάληψης (overdraft facilities), ως καθυστερηµένοι ορίζονται οι λογαριασµοί εκείνοι όπου το υπόλοιπο είναι µεγαλύτερο του πιστωτικού ορίου. • Είναι σε στάδιο δικαστικών ενεργειών – Legal (NPL). • Είναι µη εξυπηρετούµενη ρύθµιση (Forborne Non-Performing Exposure), σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στον Εκτελεστικό Κανονισμό (ΕΕ) 2015/227 της Επιτροπής της 9 Ιανουαρίου 2015. • Εµφανίζει ένδειξη αδυναµίας αποπληρωµής (UTP). Στην περίπτωση κατά την οποία ένας Πιστούχος αρµοδιότητας Wholesale Banking έχει Άνοιγµα σε καθυστέρηση µεγαλύτερη 26 2 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 των 90 ηµερών και το ποσό αυτό υπερβαίνει το 20% των συνολικών Ανοιγµάτων του, τότε όλα τα Ανοίγµατά του θεωρούνται µη εξυπηρετούµενα (Pulling Effect). Εξυπηρετούµενες Πιστοδοτήσεις (Performing Exposures) Μία πιστοδότηση θεωρείται εξυπηρετούµενη εάν ικανοποιούνται σωρευτικά οι ακόλουθες συνθήκες: • Είναι σε καθυστέρηση λιγότερο από 90 ηµέρες. • Δεν ευρίσκεται σε δικαστικές ενέργειες. • Δεν εµφανίζει ένδειξη αδυναµίας πληρωµής (unlikeliness to pay) των υποχρεώσεων του. • Δεν θεωρείται αποµειωµένη ή • Χαρακτηρίζεται ως εξυπηρετούµενη ρύθµιση (forborne performing exposure) σύµφωνα µε τα προβλεπόµενα στον Εκτελεστικό Κανονισµό (ΕΕ) 2015/227 της Επιτροπής της 9ης Ιανουαρίου 2015. Ανοίγµατα µε Ενδείξεις Αδυναµίας Πληρωµής (Unlikeliness to Pay) Ως Ανοίγµατα µε Ένδειξη Αδυναµίας Πληρωµής (Unlikeliness to pay - UTP) ορίζονται τα Ανοίγµατα πιστούχων σε καθυστέρηση µικρότερη των 90 ηµερών και για τα οποία ο Όµιλος εκτιµά ότι οι πιστούχοι δεν είναι πιθανό να εκπληρώσουν πλήρως τις υποχρεώσεις τους χωρίς τη ρευστοποίηση των εξασφαλίσεων, ανεξαρτήτως από την ύπαρξη οποιουδήποτε καθυστερούµενου ποσού ή από τον αριθµό των ηµερών καθυστέρησης, µε εξαίρεση τις περιπτώσεις εξασφαλίσεων που αποτελούν µέρος του συναλλακτικού παραγωγικού κυκλώµατος (π.χ. ακίνητα σε εταιρείες Real Estate, εταιρικά µερίδια σε εταιρείες Συµµετοχών). Για τα Ανοίγµατα αρµοδιότητας Wholesale Banking η διαδικασία που τηρείται είναι η εξής: α. καθορίζονται γεγονότα τα οποία εφόσον επισυµβούν, το Άνοιγµα αναγνωρίζεται ως µη εξυπηρετούµενο (Hard UTP Triggers) χωρίς να απαιτείται αξιολόγηση από κάποιο Συµβούλιο Πιστοδοτήσεων, β. ορίζονται συγκεκριµένα εναύσµατα για τα οποία πρέπει να πραγµατοποιηθεί αξιολόγηση του πιστούχου από το αρµόδιο Συµβούλιο Πιστοδοτήσεων Wholesale Banking, για το αν τα Ανοίγµατα του πιστούχου θα θεωρηθούν ως µη εξυπηρετούµενα ή όχι (Soft UTP Triggers). Η συγκεκριµένη αξιολόγηση λαµβάνει χώρα κατά την ηµεροµηνία αναθεώρησης των ορίων του Πελάτη, βάσει της διαβάθµισής του, όπως αυτή ορίζεται στον Κανονισµό Πιστοδοτήσεων Wholesale Banking. Εφόσον τελικά το Άνοιγµα ενός πιστούχου θεωρηθεί UTP, τότε η διαβάθµιση του πιστούχου στα συστήµατα των Εταιρειών του Οµίλου πρέπει να είναι Δ ή σε Αθέτηση για πιστούχους που διαβαθµίζονται µε Slotting Μοντέλα. Σηµειώνεται ότι εφόσον ένας πιστούχος ανήκει σε όµιλο εταιρειών και θεωρηθεί UTP, τότε πρέπει να αξιολογείται από το αρµόδιο Συµβούλιο Πιστοδοτήσεων συνολικά και ο όµιλος στον οποίο ανήκει ο Πιστούχος ως προς την ύπαρξη UTP ή όχι. Ο Όμιλος εκτιμά τον αντίκτυπο της κρίσης Covid-19 στην ικανότητα πληρωμής κάθε Πιστούχου λαμβάνοντας υπόψη την επιδείνωση των χρηματοοικονομικών στοιχείων / εσόδων, τις πληροφορίες της αγοράς (π.χ. προβλέψεις Κλάδου, δάνεια σε άλλες τράπεζες), την εμφάνιση εναυσμάτων έγκαιρης προειδοποίησης κ.λπ. Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές της ΕΑΤ «σχετικά με τις νομοθετικές και μη νομοθετικές στάσεις πληρωμών δανείων που εφαρμόζονται εξαιτίας της κρίσης του Covid-19» (EBA/GL/2020/15 και EBA/GL/2020/02), ο προσδιορισμός των οφειλών σε καθυστέρηση, βασίζεται στο αναθεωρημένο πρόγραμμα αποπληρωμής. Τα ιδρύματα πραγματοποιούν αξιολόγηση αδυναμίας πληρωμής, δίνοντας προτεραιότητα στα ανοίγματα με καθυστερημένες οφειλές επί του αναθεωρημένου προγράμματος πληρωμών. Στο πλαίσιο αυτό, η αξιολόγηση αδυναμίας πληρωμής για την περίμετρο των επηρεαζόμενων από την κρίση Covid-19 πιστούχων βασίζεται στις κάτωθι αρχές: • Αν ένα άνοιγμα είναι ήδη κατηγοριοποιημένο ως Μη Εξυπηρετούμενο κατά την εφαρμοφή των μέτρων (π.χ. αναστολή πληρωμών), η κατηγοριοποίηση παραμένει. • Η εφαρμογή των Hard UTP εναυσμάτων (αυτόματη κατηγοριοποίηση ως Μη Εξυπηρετούμενο άνοιγμα) και των Soft UTP εναυσμάτων (υπό αξιολόγηση αρμοδίου Συμβουλίου Πιστδοτήσεων) πραγματοποιείται βάσει της υφιστάμενης διαδικασίας, με την αξιολόγηση να βασίζεται στο αναθεωρημένο πρόγραμμα πληρωμών. Η αξιολόγηση των Soft UTP κριτηρίων βασίζεται σε εύλογες και υποστηρικτικές πληροφορίες, εστιάζοντας στην περίοδο μετά τη λήξη εφαρμογής των αναστολών πληρωμών, εξετάζοντας όλα τα μέτρα που ελήφθησαν και που ενδέχεται να επηρεάσουν την πιστοληπτική ικανότητα των πιστούχων. • Η περίοδος εξυγίανσης των ρυθμισμέων πριν την πανδημία ανοιγμάτων που εντάσσονται στην περίμετρο των Covid-19 263 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 αναστολών πληρωμής αναπροσαρμόζεται με βάση τη διάρκεια των ενεργών μέτρων. Επιπλέον, για την περίμετρο των αναστολών πληρωμής λόγω Covid-19, η περίοδος εξυγίανσης των μη εξυπηρετούμενων πριν την πανδημία ανοιγμάτων δεν υπολογίζεται (ήτοι δεν πραγματοποιούνται μεταβολές από Στάδιο 3 σε Στάδιο 2) για την χρονική διάρκεια που ισχύουν τα μέτρα. Για τα Ανοίγµατα αρµοδιότητας Wholesale Banking υφίστανται τα κάτωθι Hard UTP Triggers: • Καταγγελία δανειακής σύµβασης. • Ρευστοποίηση καλυµµάτων και έναρξη µέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης εκ µέρους της Τράπεζας, όταν ο πιστούχος δεν διαθέτει λειτουργικές ροές για την αποπληρωµή των δανειακών υποχρεώσεών του (εξαιρούνται π.χ. οι επιταγές). • Νοµικές ενέργειες, εκποίηση ή αναγκαστική εκποίηση προκειµένου να εισπραχθεί η οφειλή (π.χ. µέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης έναντι της είσπραξης οφειλής). • Ανάκληση άδειας, η οποία έχει ιδιαίτερη σηµασία στο πλαίσιο εταιρειών που χρειάζονται δηµόσια άδεια για να ασκούν τις δραστηριότητές τους, όπως τράπεζες και ασφαλιστικές εταιρείες. Επίσης, στο πλαίσιο αυτό ενδεικτικά αναφέρονται τεχνικές - κατασκευαστικές εταιρείες, εταιρείες τηλεπικοινωνιών, φαρµακευτικές, εξόρυξης, µεταφορών, τροφίµων, χηµικών, πετρελαιοειδών, ανακύκλωσης, µέσων µαζικής ενηµέρωσης κ.ά. • Αναδιατάξεις/παρατάσεις δανείων των οποίων η διάρκεια ζωής υπερβαίνει την ωφέλιµη διάρκεια της χρηµατοδοτούµενης επένδυσης. • Ισχυρές ενδείξεις ότι ο πιστούχος δεν δύναται να ανταποκριθεί στις δανειακές υποχρεώσεις του (π.χ. παύση εργασιών). • Περιπτώσεις απάτης. • Υπέρβαση του ελάχιστου αποδεκτού Loan to Value (LTV), όπως αυτό αποτυπώνεται συµβατικά, για περιπτώσεις δανείων εξασφαλισµένων µε χρεόγραφα, π.χ. µετοχές, οµόλογα κ.λπ. (Margin Financing). • Μη διαθεσιµότητα ενεργού αγοράς για τα χρηµατοδοτικά µέσα του οφειλέτη (π.χ. Οµολογίες), τα οποία διαθέτει και η Τράπεζα. • Απόσβεση οφειλών (write-off) λόγω αδυναµίας αποπληρωµής. • Περιορισµοί οφειλής των δανειακών υποχρεώσεων (Debt Forgiveness) µε ή χωρίς ρύθµιση (υπό όρους ή µη), τουλάχιστον για το πρώτο δωδεκάµηνο από τη στιγµή του περιορισµού οφειλής. • Το πιστωτικό ίδρυµα ή ο επικεφαλής κοινοπραξίας κινεί διαδικασίες πτώχευσης ή αφερεγγυότητας (αίτηση υπαγωγής στον Πτωχευτικό Κώδικα). • Δηλώνεται πιστωτικό γεγονός στο πλαίσιο της Διεθνούς Ένωσης Συµφωνιών Ανταλλαγής και Παραγώγων (International Swaps and Derivatives Association - ISDA). • Εξωδικαστικός συµβιβασµός/διαπραγµάτευση µεταξύ τραπεζών και πιστούχου, για τακτοποίηση ή αποπληρωµή οφειλών πιστούχων οι οποίοι ευρίσκονται υπό πτωχευτική διαδικασία (αίτηση υπαγωγής στον Πτωχευτικό Κώδικα). • Ο πιστούχος έχει ζητήσει να τεθεί σε καθεστώς πτώχευσης ή αφερεγγυότητας (αίτηση υπαγωγής στον Πτωχευτικό Κώδικα). • Μία τράπεζα έχει κινήσει διαδικασίες πτώχευσης ή αφερεγγυότητας (αίτηση υπαγωγής στον Πτωχευτικό Κώδικα). Επιπλέον, για τα Ανοίγµατα αρµοδιότητας Wholesale Banking υφίστανται τα κάτωθι Soft UTP Triggers: • Ανοίγµατα τα οποία τροποποιήθηκαν προβλέποντας αυξηµένη καταβολή τελευταίας δόσης (balloon payment), ενώ οι αρχικοί όροι της δανειακής σύµβασης δεν προέβλεπαν αυτόν τον τρόπο αποπληρωµής, καθώς και Aνοίγµατα των οποίων οι αρχικοί όροι σύµβασης προέβλεπαν πληρωµή τύπου balloon payment και τροποποιήθηκαν προβλέποντας αύξηση του ποσού της τελευταίας πληρωµής µε ταυτόχρονη µείωση της τρέχουσας δόσης. • Πολλαπλές ρυθµίσεις στο ίδιο Άνοιγµα. • Επιδείνωση του συντελεστή µόχλευσης (Ίδια προς Ξένα Κεφάλαια). • Ένα Άνοιγµα αγοράστηκε ή χορηγήθηκε µε σηµαντική αποµείωση που αντανακλά την υποβαθµισµένη πιστωτική ποιότητα του οφειλέτη. • Ο δείκτης κάλυψης της εξυπηρέτησης χρέους υποδεικνύει ότι το χρέος δεν είναι βιώσιµο. • Πενταετή συµβόλαια ανταλλαγής πιστωτικής αθέτησης (credit default swaps-CDS) άνω των 1.000 µονάδων βάσης τους τελευταίους 12 µήνες. • Απώλεια σηµαντικού πελάτη ή ενοικιαστή που αντιπροσωπεύει σηµαντικό ποσοστό του κύκλου εργασιών ή του συνολικού εισοδήµατος από ακίνητα αντιστοίχως. 264 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 • Μείωση κύκλου εργασιών από την οποία προκύπτει σηµαντική µείωση των ταµειακών ροών. • Συνδεδεµένος Πελάτης, ο οποίος αντιπροσωπεύει σηµαντικό ποσοστό του κύκλου εργασιών, έχει υποβάλει αίτηµα πτώχευσης. • Γνωµοδότηση εξωτερικού ορκωτού ελεγκτή µε περιορισµούς ή επιφυλάξεις, η οποία οδηγεί στη σηµαντική επιδείνωση των βασικών χρηµατοοικονοµικών δεικτών του πιστούχου, καθώς και επί τα χείρω µεταβολή στις εκτιµηθείσες µελλοντικές ταµειακές ροές του πιστούχου. • Αναµένεται ότι ένα άνοιγµα µε αποπληρωµή στη λήξη ή µία ληξιπρόθεσµη δόση δεν µπορεί να αναχρηµατοδοτηθεί µε τις τρέχουσες συνθήκες της αγοράς. • Μη διαθεσιµότητα ενεργού αγοράς για τα χρηµατοδοτικά µέσα του οφειλέτη (π.χ. Οµολογίες), τα οποία ωστόσο δεν διαθέτει η Τράπεζα. • Ο πιστούχος έχει παραβεί τους χρηµατοοικονοµικούς όρους της δανειακής σύµβασης. • Σηµαντική επιδείνωση των προοπτικών του κλάδου δραστηριότητας του πιστούχου. • Ανεπιθύµητες αλλαγές στη µετοχική σύνθεση ή στη διοίκηση της επιχείρησης ή σοβαρά διοικητικά προβλήµατα. • Τρίτος (όχι τράπεζα) έχει κινήσει διαδικασίες πτώχευσης ή αφερεγγυότητας (αίτηση υπαγωγής στον Πτωχευτικό Κώδικα). • Καθυστερηµένες πληρωµές στην Εφορία και στα Ασφαλιστικά Ταµεία. Για τη Λιανική Τραπεζική η διαδικασία είναι η εξής: α. καθορίζονται γεγονότα τα οποία εφόσον επισυµβούν, το Άνοιγµα αναγνωρίζεται ως µη εξυπηρετούµενο (Hard UTP Triggers) χωρίς να απαιτείται αξιολόγηση από κάποιο Συµβούλιο Καθυστερήσεων Λιανικής Τραπεζικής, β. ορίζονται συγκεκριµένα εναύσµατα για τα οποία πρέπει να πραγµατοποιηθεί αξιολόγηση του πιστούχου από το αρµόδιο Συµβούλιο Καθυστερήσεων Λιανικής Τραπεζικής, για το αν τα Ανοίγµατα του πιστούχου θα θεωρηθούν ως µη εξυπηρετούµενα ή όχι (Soft UTP Triggers). Η συγκεκριµένη αξιολόγηση λαµβάνει χώρα κατά την ηµεροµηνία αξιολόγησης ενός αιτήµατος ρύθµισης. Εφόσον τελικά ένα άνοιγµα θεωρηθεί UTP, τότε θα πρέπει να σηµατοδοτείται ως µη εξυπηρετούµενο στα συστήµατα των Εταιρειών του Οµίλου. Οι αναστολές λόγω Covid-19, στο πλαίσιο είτε δημόσιων είτε ιδιωτικών αποφάσεων, δεν αντιμετωπίζονται ως UTP έναυσμα. Ωστόσο, εάν ένα άνοιγμα έχει ήδη κατηγοριοποιηθεί σε Αθέτηση κατά τον χρόνο εφαρμογής της στάσης πληρωμών, η εν λόγω κατάταξη διατηρείται. Για τα ανοίγματα της περιμέτρου Covid-19 η αναγνώριση τόσο των Hard UTP όσο και των Soft UTP κριτηρίων πραγματοποιείται σύμφωνα με την ισχύουσα διαδικασία. Για τα Ανοίγµατα αρµοδιότητας Λιανικής Τραπεζικής υφίστανται τα κάτωθι Hard UTP Triggers: • Έχει ορισθεί δικάσιµος για υπαγωγή στον Ν. 3869/2010. • Έχει επιβεβαιωθεί απάτη σε βάρος της Τράπεζας. • Ο πιστούχος απεβίωσε. • Πολλαπλές ρυθµίσεις εντός του τελευταίου 12µήνου. • Ευρίσκεται σε εξέλιξη εξωδικαστικός συµβιβασµός/διαπραγµάτευση µεταξύ τραπεζών και πιστούχου για τακτοποίηση ή αποπληρωµή οφειλών πιστούχων, οι οποίοι ευρίσκονται υπό πτωχευτική διαδικασία (αίτηση υπαγωγής στον Πτωχευτικό Κώδικα). • Έχει πραγµατοποιηθεί καταγγελία σύµβασης. • Έχει ξεκινήσει η διαδικασία ρευστοποίησης καλυµµάτων και µέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης εκ µέρους της Τράπεζας, όταν ο πιστούχος δεν διαθέτει λειτουργικές ροές για την αποπληρωµή των δανειακών υποχρεώσεών του (εξαιρούνται π.χ. οι επιταγές). • Έχουν ξεκινήσει νοµικές ενέργειες, εκποίηση ή αναγκαστική εκποίηση προκειµένου να εισπραχθεί η οφειλή (π.χ. µέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης έναντι της είσπραξης οφειλής). • Περιορισµοί οφειλής των δανειακών υποχρεώσεων (Debt Forgiveness) µε ή χωρίς ρύθµιση (υπό όρους ή µη), τουλάχιστον για το πρώτο δωδεκάµηνο από τη στιγµή του περιορισµού οφειλής. 265 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Επιπλέον, για τα Ανοίγµατα αρµοδιότητας Λιανικής Τραπεζικής υφίστανται τα κάτωθι Soft UTP Triggers: • Πολλαπλές ρυθµίσεις. • Ο πιστούχος εµφανίζει άλλα Ανοίγµατα στην Τράπεζα σε κατάσταση αθέτησης. • Ο πιστούχος είναι άνεργος. • O πιστούχος έχει ζητήσει να τεθεί σε καθεστώς πτώχευσης ή αφερεγγυότητας (αίτηση υπαγωγής στον Πτωχευτικό Κώδικα). • Ο πιστούχος είναι µοναδικός ιδιοκτήτης επιχείρησης που τα Ανοίγµατά της είναι σε καθεστώς αθέτησης και για τα οποία έχει εγγυηθεί προσωπικά. Σημειώνεται ότι από 1.1.2021 ο Όμιλος έχει υιοθετήσει το νέο ορισμό αθέτησης βάσει της εποπτικής οδηγίας της Ευρωπαϊκής Τραπεζικής Αρχής (Άρθρο 178 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013), αναπροσαρμόζοντας τις Πολιτικές του και προσθέτοντας επιλέον Hard και Soft UTP triggers (βλ. Παρ. «Νέος Ορισμός Αθέτησης)»), τόσο για τα χαρτοφυλάκια Wholesale Banking όσο και για τα χαρτοφυλάκια Λιανικής Τραπεζικής. Αποµειωµένα Ανοίγµατα (Credit Impaired Exposures) Ένα Άνοιγµα θεωρείται αποµειωµένο (Credit Impaired) όταν ικανοποιούνται τα κριτήρια που ορίζονται για τον ορισµό των Μη Εξυπηρετούµενων Ανοιγµάτων. Ανοίγµατα σε Αθέτηση (Default Exposures) Ένα Άνοιγµα θεωρείται ότι είναι σε αθέτηση (Default) όταν ικανοποιούνται τα κριτήρια που ορίζονται για τον ορισµό των Μη Εξυπηρετούµενων Ανοιγµάτων. Αναμενόμενες ζημιές πιστωτικού κινδύνου Για σκοπούς παρουσίασης των γνωστοποιήσεων πιστωτικού κινδύνου, οι αναμενόμενες ζημιές πιστωτικού κινδύνου των δανείων που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος περιλαµβάνουν το υπόλοιπο των συσσωρευµένων αποµειώσεων και το υπόλοιπο προσαρµογής στην εύλογη αξία του συµβατικού υπολοίπου των δανείων που ήταν αποµειωµένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI), καθώς για σκοπούς παρακολούθησης του πιστωτικού κινδύνου ο Όµιλος παρακολουθεί την εν λόγω προσαρµογή ως µέρος των προβλέψεων. Τα εν λόγω δάνεια αναγνωρίστηκαν είτε στο πλαίσιο εξαγοράς µεµονωµένων δανείων ή εταιρειών (π.χ. Εµπορική Τράπεζα και Citibank Ελλάδος), είτε ως συνέπεια σηµαντικής τροποποίησης των όρων προηγούµενου δανείου που οδήγησε σε διακοπή αναγνώρισης. Αντίστοιχη προσαρµογή έχει γίνει και στο προ προβλέψεων λογιστικό υπόλοιπο των δανείων. Αξία Εξασφαλίσεων Ως αξία εξασφαλίσεων έχει ληφθεί η πιο πρόσφατη εµπορική/αγοραία αξία της εξασφάλισης. Στην περίπτωση των ακινήτων έχει ληφθεί η µικρότερη τιµή µεταξύ του ποσού της προσηµείωσης και της αξίας του ακινήτου. Στην αξία εγγυήσεων περιλαµβάνεται η αξία των εγγυήσεων που υπερβαίνει την αξία των εµπράγµατων εξασφαλίσεων. Επισηµαίνεται ότι όλες οι αξίες λαµβάνονται µέχρι το 100% της οφειλής (capped). ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΩΝ ΖΗΜΙΩΝ ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΥ ΚΙΝΔYNOY Ο Όµιλος, σε κάθε ηµεροµηνία σύνταξης των οικονοµικών καταστάσεων, αναγνωρίζει πρόβλεψη για τις αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου για τα δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών που δεν αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων καθώς και για τις εγγυητικές επιστολές, τις ενέγγυες πιστώσεις και τις µη εκταµιευθείσες δανειακές δεσµεύσεις. Η Μεθοδολογία Διενέργειας Αποµειώσεων είναι ενιαία τόσο για τις Πιστοδοτήσεις Wholesale Banking όσο και για τις Πιστοδοτήσεις Λιανικής Τραπεζικής. Ορισµός Αθέτησης (Default) Ο Όµιλος έχει υιοθετήσει ως ορισµό αθέτησης για λογιστικούς σκοπούς τα µη εξυπηρετούµενα ανοίγµατα (NPE) όπως ορίζονται στον Εκτελεστικό Κανονισµό (ΕΕ) 2014/680 της Επιτροπής της 16ης Απρίλιου 2014. O ορισµός των Μη Εξυπηρετούµενων Ανοιγµάτων χρησιµοποιείται για την ανάπτυξη των υποδειγµάτων εκτίµησης των 266 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 παραµέτρων πιστωτικού κινδύνου (Πιθανότητα αθέτησης (Probability of Default), Εκτιµώµενη αναµενόµενη ζηµιά σε περίπτωση αθέτησης (Loss Given Default), Άνοιγµα σε αθέτηση (Exposure at Default)). Τέλος, o ορισµός της αθέτησης είναι σύµφωνος µε αυτόν που χρησιµοποιείται για εσωτερικούς σκοπούς διαχείρισης του πιστωτικού κινδύνου. Κατάταξη ανοιγµάτων σε Στάδια µε βάση τον πιστωτικό κίνδυνο (Staging) Σε συνέχεια της αρχικής αναγνώρισης µίας πιστοδότησης, γίνεται η κατάταξή της σε Στάδια (Stages) µε βάση τον πιστωτικό κίνδυνο. Η κατάταξη των δανείων σε στάδια στηρίζεται στις µεταβολές της ποιότητας του δανειακού χαρτοφυλακίου από την αρχική αναγνώριση. Κατά την αρχική αναγνώριση ενός Ανοίγµατος, o Όµιλος οφείλει να προσδιορίσει εάν θεωρείται αποµειωµένης πιστωτικής αξίας (Credit-Impaired at Initial Recognition). Στην Κατηγορία POCI (Αγορασµένα ή Δηµιουργηµένα χρηµατοοικονοµικά στοιχεία αποµειωµένης πιστωτικής αξίας - Purchased or Originated Credit Impaired, POCI) περιλαµβάνονται τα εξής: • Ανοίγµατα που τη στιγµή της εξαγοράς (Purchased) ικανοποιούν τα κριτήρια των Μη Εξυπηρετούµενων Ανοιγµάτων. • Ανοίγµατα για τα οποία λογιστικά υπάρχει παύση αναγνώρισης (derecognition) του παλαιού Ανοίγµατος και αναγνώριση (recognition) του καινούριου και για τα οποία ισχύουν τα εξής (Originated): εάν το Άνοιγµα πριν την παύση αναγνώρισης ήταν χαρακτηρισµένο ως αποµειωµένο (άρα NPE), θα συνεχίσει να διατηρεί αυτόν τον χαρακτηρισµό και το νέο δάνειο, το οποίο και θα ταξινοµηθεί ως POCI. Για τα υπόλοιπα Ανοίγµατα που δεν χαρακτηρίζονται ως POCI, η κατάταξη σε Στάδια πραγµατοποιείται ως κάτωθι: • Στο Στάδιο (stage) 1 περιλαµβάνονται τα εξυπηρετούµενα πιστωτικά Ανοίγµατα που δεν έχουν σηµαντική αύξηση πιστωτικού κινδύνου από την αρχική αναγνώριση. Στο στάδιο αυτό, οι αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου αναγνωρίζονται µε βάση την πιθανότητα αθέτησης εντός των επόµενων δώδεκα µηνών και η αξιολόγηση διενεργείται σε συλλογική βάση µε εξαίρεση τους πιστούχους που εξετάζονται σε µεµονωµένη βάση. • Στο Στάδιο (stage) 2 περιλαµβάνονται τα πιστωτικά Ανοίγµατα που έχουν σηµαντική αύξηση πιστωτικού κινδύνου από την αρχική αναγνώριση αλλά δεν είναι Μη Εξυπηρετούµενα. Στο στάδιο αυτό, οι αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου αναγνωρίζονται για όλη την αναµενόµενη διάρκεια ζωής του δανείου, η δε αξιολόγηση πραγµατοποιείται σε συλλογική βάση µε εξαίρεση τους πιστούχους που εξετάζονται σε µεµονωµένη βάση. • Στο Στάδιο (stage) 3 περιλαµβάνονται τα Μη Εξυπηρετούµενα/σε Αθέτηση Ανοίγµατα. Στο Στάδιο αυτό ο υπολογισµός πιστωτικού κινδύνου γίνεται καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής του πιστωτικού Ανοίγµατος και η αξιολόγηση γίνεται σε συλλογική ή σε µεµονωµένη βάση. Ο υπολογισµός πιστωτικού κινδύνου για τα POCI ανοίγµατα γίνεται καθ΄όλη τη διάρκεια ζωής του πιστωτικού Ανοίγµατος. Αναλυτικότερα, ακολουθούν όλες οι δυνατές κινήσεις µεταξύ των Σταδίων Πιστωτικού Κινδύνου (Stages): • Ένα Άνοιγµα (Exposure) το οποίο το ένα τρίµηνο αναφοράς έχει κατηγοριοποιηθεί στο Στάδιο 1, µπορεί το επόµενο τρίµηνο αναφοράς να κατηγοριοποιηθεί είτε σε Στάδιο 1, εάν δεν έχει επιδεινωθεί ο πιστωτικός κίνδυνος και εφόσον εξακολουθεί να είναι εξυπηρετούµενο, είτε σε Στάδιο 2, εφόσον εξακολουθεί να είναι εξυπηρετούµενο αλλά έχει επιδεινωθεί ο πιστωτικός κίνδυνος, είτε σε Στάδιο 3, εφόσον είναι Μη Εξυπηρετούµενο/σε Αθέτηση. • Ένα Άνοιγµα (Exposure) το οποίο το ένα τρίµηνο αναφοράς έχει κατηγοριοποιηθεί στο Στάδιο 2, µπορεί το επόµενο τρίµηνο αναφοράς να κατηγοριοποιηθεί είτε σε Στάδιο 1, εφόσον εξακολουθεί να είναι εξυπηρετούµενο, δεν ικανοποιεί κάποιο από τα κριτήρια «Σηµαντικής Αύξησης Πιστωτικού Κινδύνου» και εφόσον πρόκειται για Άνοιγµα σε ρύθµιση (FPL) να ικανοποιούνται τα κριτήρια εξόδου από την κατάσταση ρύθµισης (2-years probation period για τα Forborne Performing Exposures), είτε να παραµείνει σε Στάδιο 2, εφόσον δεν έχει διαφοροποιηθεί ουσιαστικά ο πιστωτικός κίνδυνος, είτε να µετακινηθεί σε Στάδιο 3, εφόσον πλέον είναι Μη Εξυπηρετούµενο/σε Αθέτηση. • Ένα Άνοιγµα (Exposure) του οποίου το ένα τρίµηνο αναφοράς έχει κατηγοριοποιηθεί στο Στάδιο 3, µπορεί το επόµενο τρίµηνο αναφοράς να κατηγοριοποιηθεί είτε σε Στάδιο 1, εφόσον είναι πλέον εξυπηρετούµενο και δεν ικανοποιεί κάποιο από τα κριτήρια «Σηµαντικής Αύξησης Πιστωτικού Κινδύνου», είτε να µετακινηθεί σε Στάδιο 2, εφόσον δεν θεωρείται πλέον Μη Εξυπηρετούµενο αλλά ικανοποιεί κάποιο από τα κριτήρια «Σηµαντικής Αύξησης Πιστωτικού Κινδύνου», είτε να παραµείνει σε Στάδιο 3, εφόσον εξακολουθεί να είναι Μη Εξυπηρετούµενο/σε Αθέτηση 267 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Ο Όµιλος δεν κάνει χρήση της εξαίρεσης που παρέχεται από το πρότυπο για τα δάνεια χαµηλού πιστωτικού κινδύνου. Για σκοπούς κατάταξης, στην περίπτωση ανακυκλούµενων ανοιγµάτων Wholesale Banking, ως ηµεροµηνία αρχικής αναγνώρισης χρησιµοποιείται η πιο πρόσφατη ηµεροµηνία αναθεώρησης ορίων / διαβάθµισης πιστωτικού κινδύνου καθώς αντικατοπτρίζει την πρακτική της κατ’ ελάχιστον ετήσιας αναλυτικής πιστοληπτικής αξιολόγησης (thorough credit risk review). Ειδικά για τα ανοίγματα που επηρεάζονται από την κρίση Covid-19, δύναται να προσαρμόζονται τα αποτελέσματα των υποδειγμάτων (Post model adjustments-PMAs) προκειμένου να αντικατοπτρίζουν τους κινδύνους και τις λοιπές αβεβαιότητες που δεν περιλαμβάνονται στα υποκείμενα υποδείγματα μέτρησης της αναμενόμενης πιστωτικής ζημίας (ECL Models), λαμβάνοντας υπόψη τα κάτωθι: • Η πιθανότητα αθέτησης είναι ο κύριος δείκτης προσδιορισμού της χειροτέρευσης ενός ανοίγματος από την αρχική του αναγνώριση. • Τα υποδείγματα υπολογισμού της πιθανότητας αθέτησης (PD models) δεν έχουν σχεδιαστεί για να καλύπτουν τις τρέχουσες οικονομικές συνθήκες. Σηµαντική Αύξηση Πιστωτικού Κινδύνου Για τον έγκαιρο προσδιορισµό της σημαντικής αύξησης πιστωτικού κινδύνου ενός Ανοίγµατος µετά την αρχική αναγνώριση και την επιµέτρηση ζηµιάς καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής του αντί της επιµέτρησης ζηµιάς δωδεκαµήνου, συγκρίνεται ο κίνδυνος αθέτησης κατά την ηµεροµηνία αναφοράς µε τον κίνδυνο αθέτησης κατά την ηµεροµηνία της αρχικής αναγνώρισης για όλα τα εξυπηρετούµενα Ανοίγµατα (Performing Exposures), συµπεριλαµβανοµένων των Ανοιγµάτων που δεν εµφανίζουν ηµέρες καθυστέρησης (Delinquencies). Η αξιολόγηση ενός ανοίγµατος για το αν εµφανίζει σηµαντική αύξηση στον πιστωτικό κίνδυνο ή όχι βασίζεται στα κατωτέρω: • Ποσοτικοί Δείκτες (Quantitative Indicators): αναφέρεται στην ποσοτική πληροφόρηση που χρησιµοποιείται και πιο συγκεκριµένα στη σύγκριση της πιθανότητας αθέτησης (PD) την ηµεροµηνία αναφοράς σε σχέση µε την αρχική αναγνώριση. Για τον προσδιορισµό, της σηµαντικής αύξησης πιστωτικού κινδύνου, λαµβάνονται υπόψη τόσο η απόλυτη αύξηση της πιθανότητας αθέτησης (PD) µεταξύ της ηµεροµηνίας αναφοράς και της αρχικής αναγνώρισης (κυµαίνεται µεταξύ 3 και 5 ποσοστιαίων µονάδων αύξησης του PD, αναλόγως της οµάδας δανείων), όσο και η σχετική αύξηση της πιθανότητας αθέτησης (PD) µεταξύ της ηµεροµηνίας αναφοράς και της αρχικής αναγνώρισης (διπλασιασµός ή τριπλασιασµός του PD, αναλόγως της οµάδας δανείων.). Για τα ανοίγματα Επιχειρηματικής Πίστης επιπλέον λαμβάνεται υπόψη η διαβάθμιση των πελατών. Σηµειώνεται ότι τα κρίσιµα σηµεία - τόσο για την απόλυτη αύξηση, όσο και για τη σχετική αύξηση του PD µεταξύ ηµεροµηνίας αναφοράς και αρχικής αναγνώρισης – επικυρώνονται σε ετήσια βάση, προκειµένου να τεκµηριώνεται η σηµαντικότητα της στατιστικής διαφοροποίησης. • Ποιοτικοί Δείκτες (Qualitative Indicators): αναφέρεται στην ποιοτική πληροφόρηση που χρησιµοποιείται και που δεν αποτυπώνεται κατ’ ανάγκη στην πιθανότητα αθέτησης, όπως ο χαρακτηρισµός ενός ανοίγµατος ως εξυπηρετούµενη ρύθµιση (FPL, για δύο χρόνια τουλάχιστον σύµφωνα µε τα EBA ITS) ή η Ένδειξη Οικονοµικής Δυσχέρειας. Επιπλέον, ποιοτικοί δείκτες, τόσο για τα χαρτοφυλάκια επιχειρήσεων όσο και για τα χαρτοφυλάκια ιδιωτών, περιλαµβάνονται στους µηχανισµούς Έγκαιρης Προειδοποίησης Πιστωτικού Κινδύνου (Early Warning), όπου, αναλόγως της αξιολόγησης που πραγµατοποιείται, ένα άνοιγµα δύναται να θεωρηθεί ότι εµφανίζει σηµαντική αύξηση πιστωτικού κινδύνου ή όχι. Ειδικά για το χαρτοφυλάκιο ειδικών πιστοδοτήσεων µέσω της διαβάθµισης (slotting category) αποτυπώνονται επιπλέον ποιοτικοί δείκτες. • Λοιποί Δείκτες (Backstop Indicators): επιπλέον των ανωτέρω και µε σκοπό να αντιµετωπιστούν περιπτώσεις για τις οποίες δεν υπάρχουν ενδείξεις σηµαντικής επιδείνωσης του πιστωτικού κινδύνου, βάσει των ποσοτικών και ποιοτικών δεικτών ορίζεται ότι τα ανοίγµατα σε καθυστέρηση άνω των 30 ηµερών θεωρείται ότι εξ’ ορισµού εµφανίζουν σηµαντική αύξηση πιστωτικού κινδύνου. Εκτίµηση αναµενόµενης ζηµιάς πιστωτικού κινδύνου Ανοίγµατα βάσει Μεµονωµένης Αξιολογήσης Ο υπολογισµός των αναµενόµενων πιστωτικών ζηµιών γίνεται είτε σε µεµονωµένη βάση, λαµβάνοντας υπ’ όψιν τη σηµαντικότητα του ανοίγµατος ή για περιπτώσεις ανοιγµάτων που δεν έχουν κοινά χαρακτηριστικά κινδύνου ή για περιπτώσεις ανοιγµάτων που δεν υπάρχουν επαρκή ιστορικά στοιχεία συµπεριφοράς στην Τράπεζα είτε σε συλλογική βάση για τα υπόλοιπα ανοίγµατα. 268 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Σε περιπτώσεις εταιρειών όπου υφίσταται εταιρική εγγύηση της µητρικής εταιρίας σε ποσοστό 100% του υπολοίπου του δανείου/πίστωσης ή άλλων σηµαντικών αλληλεξαρτήσεων, η αξιολόγηση δύναται να πραγµατοποιηθεί σε επίπεδο οµίλου. Όσον αφορά τα ανοίγµατα προς επιχειρήσεις, µε τουλάχιστον ένα µη εξυπηρετούµενο άνοιγµα, εξετάζονται µεµονωµένα όταν υπερβαίνουν τα όρια που ορίζει κάθε εταιρεία του Οµίλου (µε την συγκατάθεση/ έγκριση της Τράπεζας). Όλα τα υπόλοιπα ανοίγµατα Επιχειρηµατικής Πίστης εξετάζονται συλλογικά. Ειδικά για την Τράπεζα, εξετάζονται µεµονωµένα τα Ανοίγµατα προς Επιχειρήσεις βάσει των κατωτέρω κριτηρίων: • Πιστούχοι µε έστω ένα Μη Εξυπηρετούµενο Άνοιγµα των οποίων το Γενικό Όριο Πελάτη στην Τράπεζα υπερβαίνει το ποσό των Ευρώ 1,5 εκατ. • Πιστούχοι των Διευθύνσεων Ναυτιλιακών Εργασιών και Σύνθετων Χρηµατοδοτήσεων ανεξαρτήτως Γενικού Ορίου Πελάτη στην Τράπεζα, µε έστω ένα Μη Εξυπηρετούµενο Άνοιγµα. • Δύναται να εξετάζονται εξατοµικευµένα Ανοίγµατα που δεν έχουν κοινά χαρακτηριστικά κινδύνου µε τα υπόλοιπα δάνεια και ταυτοχρόνως δεν υπάρχουν σχετικά και επαρκή ιστορικά στοιχεία που να επιτρέπουν τη συλλογική ανάλυση. Όλα τα υπόλοιπα Ανοίγµατα Επιχειρηµατικής Πίστης εξετάζονται συλλογικά. Τα µη εξυπηρετούµενα ανοίγµατα προς Ιδιώτες αξιολογούνται µεµονωµένα εάν τα ανοίγµατα των πελατών Λιανικής Τραπεζικής υπερβαίνουν τα καθορισµένα όρια σύµφωνα µε τις προδιαγραφές της κάθε εταιρείας του Οµίλου. Όλα τα υπόλοιπα ανοίγµατα προς Ιδιώτες εξετάζονται συλλογικά. Ειδικά για την Τράπεζα, εξετάζονται µεµονωµένα Ανοίγµατα Πιστούχων, ανά χαρτοφυλάκιο, που είναι Μη Εξυπηρετούµενα (NPE), εφόσον πληρούνται τα κάτωθι: • Καταναλωτικά Δάνεια: Ανοίγµατα πιστούχων Καταναλωτικής Πίστης µε συνολικά χρεωστικά υπόλοιπα άνω των Ευρώ 500 χιλ. • Στεγαστικά Δάνεια: Ανοίγµατα πιστούχων Στεγαστικής Πίστης µε συνολικά χρεωστικά υπόλοιπα άνω των Ευρώ 2 εκατ. Όλα τα υπόλοιπα Ανοίγµατα προς Ιδιώτες εξετάζονται συλλογικά. Ανοίγµατα βάσει Συλλογικής Αξιολογήσης Η Συλλογική Αξιολόγηση εφαρµόζεται σε Ανοίγµατα που δεν εξετάζονται µεµονωµένα, ήτοι σε ανοίγµατα που έχουν ταξινοµηθεί στα στάδια 1 και 2, καθώς και σε ανοίγµατα σε αθέτηση που δεν πληρούν τα ανωτέρω κριτήρια για µεµονωµένη αξιολόγηση, αφού πρώτα κατηγοριοποιηθούν βάσει παρόµοιων χαρακτηριστικών πιστωτικού κινδύνου της οµάδας και του χαρτοφυλακίου στην οποία ανήκει ο πιστούχος ή η πιστοδότηση. Για την ταξινόµηση των ανοιγµάτων σε οµάδες µε οµοειδή χαρακτηριστικά πιστωτικού κινδύνου λαµβάνονται υπ’ όψιν, ενδεικτικά, τα εξής: • Στάδιο Κατάταξης µε βάση τον Πιστωτικό Κίνδυνο (Staging) • Τύπος προϊόντος • Ηµέρες καθυστέρησης • Χρονικό διάστηµα σε αθέτηση • Ένδειξη αδυναµίας πληρωµής • Τροποποίηση συµβατικών όρων σε πιστούχους που εµφανίζουν οικονοµική δυσκολία (Forbearance Measures) • Τύπος Ρύθµισης Οφειλής • Ύπαρξη καλύµµατος, λαµβάνοντας υπ’ όψιν τον τύπο και το ποσοστό της κάλυψης (Loan to Value) • Ύπαρξη Εγγύησης Ελληνικού Δηµοσίου • Μερική Διαγραφή Οφειλών • Διαβάθµιση Πιστωτικού Κινδύνου • Κλάδος δραστηριότητας • Διακράτηση προς Πώληση Η οµαδοποίηση επαναξιολογείται σε τακτά χρονικά διαστήµατα ώστε να διασφαλίζεται ότι η κάθε οµάδα αποτελείται από δάνεια µε οµοειδή χαρακτηριστικά πιστωτικού κινδύνου. 269 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Υπολογισµός αναµενόµενης ζηµιάς πιστωτικού κινδύνου Το ποσό των αναµενόµενων ζηµιών πιστωτικού κινδύνου επικαιροποιείται σε κάθε ηµεροµηνία σύνταξης των οικονοµικών καταστάσεων, ώστε να αντικατοπτρίζει τις µεταβολές στον πιστωτικό κίνδυνο από την αρχική αναγνώριση, µε αποτέλεσµα να παρέχεται περισσότερο έγκαιρη πληροφόρηση σχετικά µε τις αναµενόµενες πιστωτικές ζηµιές. Ο προσδιορισµός της αναµενόµενης ζηµιάς λόγω πιστωτικού κινδύνου γίνεται ως εξής: • Για τα χρηµατοοικονοµικά στοιχεία του ενεργητικού, η ζηµιά λόγω πιστωτικού κινδύνου είναι ίση µε την παρούσα αξία της διαφοράς ανάµεσα: α. στις συµβατικές ροές και β. στις ροές που ο Όµιλος εκτιµά ότι θα λάβει. • Για τις µη εκταµιευθείσες δανειακές δεσµεύσεις, η ζηµιά λόγω πιστωτικού κινδύνου είναι ίση µε την παρούσα αξία της διαφοράς ανάµεσα: α. στις συµβατικές ροές που θα προκύψουν αν εκταµιευθούν τα ανεκτέλεστα δανειακά υπόλοιπα και β. στις ροές που ο Όµιλος εκτιµά ότι θα λάβει σε περίπτωση εκταµίευσης των υπολοίπων αυτών. • Για τις εγγυητικές επιστολές και τις ενέγγυες πιστώσεις, η ζηµιά είναι ίση µε τις αναµενόµενες εκροές σε περίπτωση κατάπτωσης της εγγύησης µείον τα ποσά που ο Όµιλος εκτιµά ότι θα εισπράξει από τον κάτοχο της εγγύησης. Ενσωµάτωση της µελλοντικής πληροφόρησης Για σκοπούς του προσδιορισµού της αναµενόµενης ζηµιάς πιστωτικού κινδύνου, ο Όµιλος υπολογίζει τις αναµενόµενες ταµειακές ροές βάσει της σταθµισµένης πιθανότητας τριών εναλλακτικών σεναρίων. Ειδικότερα, η Διεύθυνση Οικονοµικών Μελετών κάνει προβλέψεις για την πιθανή εξέλιξη των µακροοικονοµικών µεταβλητών που επηρεάζουν το ύψος της αναµενόµενης ζηµιάς πιστωτικού κινδύνου για το δανειακό χαρτοφυλάκιο υπό ένα βασικό και υπό δύο εναλλακτικά µακροοικονοµικά σενάρια (ένα ευνοϊκό και ένα δυσµενές), ενώ παράγει επίσης τις σωρευτικές πιθανότητες που συνδέονται µε τα σενάρια αυτά. Οι µακροοικονοµικές µεταβλητές που επηρεάζουν το ύψος της αναµενόµενης πιστωτικής ζηµιάς είναι το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν, το ποσοστό ανεργίας, καθώς και οι µελλοντικές αξίες των στεγαστικών και επαγγελµατικών ακίνητων. Ειδικά στη Τράπεζα, ο µέσος όρος ανά χρονιά για την περίοδο 2021-2024 των µακροοικονοµικών µεταβλητών, που επηρεάζουν τόσο την εκτίµηση της Πιθανότητας Αθέτησης όσο και την εκτίµηση της Αναµενόµενης Ζηµιάς σε περίπτωση Αθέτησης κατά τον υπλογισµό της αναµενόµενης ζηµιάς πιστωτικού κινδύνου της 31.12.2020, είναι οι ακόλουθες: Μεταβολή Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος Ποσοστό ανεργίας Μεταβολή της αξίας των στεγαστικών ακίνητων (RRE) Μεταβολή της αξίας των επαγγελµατικών ακίνητων (CRE) Δυσµενές Σενάριο 1,7% 16,1% 1,0% 2,0% 2021 – 2024 Βασικό Σενάριο 3,6% 14,3% 3,2% 3,8% Ευνοϊκό Σενάριο 5,6% 12,4% 5,4% 5,7% Αντίστοιχα, ο µέσος όρος ανά χρονιά για την περίοδο 2020 - 2023 των µακροοικονοµικών µεταβλητών που επηρεάζουν την αναµενόµενη ζηµιά πιστωτικού κινδύνου της 31.12.2019, είναι οι ακόλουθες: Μεταβολή Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος Ποσοστό ανεργίας Μεταβολή της αξίας των στεγαστικών ακίνητων (RRE) Μεταβολή της αξίας των επαγγελµατικών ακίνητων (CRE) Δυσµενές Σενάριο (0,2%) 16,1% 0,7% 2,0% 2020 - 2023 Βασικό Σενάριο 1,6% 13,9% 3,4% 3,6% Ευνοϊκό Σενάριο 3,4% 11,8% 6,3% 5,3% Η παραγωγή του βασικού σεναρίου, που υποστηρίζεται από µία συνεπή οικονοµική περιγραφή, λειτουργεί ως το σηµείο εκκίνησης και θα αποτελεί και το πιο πιθανό σενάριο σύµφωνα µε τις τρέχουσες οικονοµικές συνθήκες και τη βασική εκτίµηση του Οµίλου αναφορικά µε την πορεία της οικονοµίας. Οι σωρευτικές πιθανότητες που συνοδεύουν τα µακροοικονοµικά σενάρια για την ελληνική οικονοµία υποδεικνύουν ότι η 270 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 οικονοµία αποδίδει καλύτερα ή χειρότερα σε σχέση µε τις δοθείσες προβλέψεις του βασικού και των εναλλακτικών σεναρίων, δηλαδή του ευνοϊκού και του δυσμενούς. Για κάθε ένα από τα εναλλακτικά σενάρια, υπολογίζεται η αναµενόµενη ζηµιά πιστωτικού κινδύνου και σταθµίζεται µε την πιθανότητα του κάθε σεναρίου ώστε να υπολογιστεί η σταθµισµένη αναµενόµενη ζηµιά πιστωτικού κινδύνου. Η σωρευτική πιθανότητα που συνδέεται µε το βασικό σενάριο παρέμεινε σε 60%, ενώ η σωρευτική πιθανότητα του δυσµενούς και ευνοϊκού σεναρίου παρέμεινε σε 20% για το κάθε σενάριο. Σε περίπτωση που η σωρευτική πιθανότητα του δυσµενούς σεναρίου αυξηθεί από 20% σε 40%, αναµένεται αύξηση των Αναµενόµενων Ζηµιών Πιστωτικού Κίνδυνου κατά € 78,2εκατ. την 31.12.2020 (31.12.2019: € 84,0 εκατ). Σε περίπτωση που η σωρευτική πιθανότητα του ευνοϊκού σεναρίου αυξηθεί από 20% σε 40%, αναµένεται µείωση των Αναµενόµενων Ζηµιών Πιστωτικού Κίνδυνου κατά € 78,4 εκατ. την 31.12.2020 (31.12.2019: € 83,9 εκατ). (Ποσά σε εκατ. ευρώ) Ανοίγματα Λιανικής Πίστης Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 Ανοίγματα Επιχειρηματικής Πίστης Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 Σύνολο Δυσμενές Σενάριο 31.12.2020 31.12.2019 56 60 2 1 18 14 36 44 22 24 3 7 3 3 16 14 78 84 Ευνοϊκό Σενάριο 31.12.2020 31.12.2019 (56) (60) (2) (1) (18) (14) (36) (44) (22) (24) (3) (7) (3) (3) (16) (14) (78) (84) Παράµετροι Πιστωτικού Κινδύνου Ο µηχανισµός για τον υπολογισµό της αναµενόµενης ζηµιάς πιστωτικού κινδύνου βασίζεται στις ως κάτωθι παραµέτρους πιστωτικού κινδύνου, οι οποίες βασίζονται σε εσωτερικά στατιστικά µοντέλα και ιστορικά στοιχεία: • Πιθανότητα Αθέτησης (PD): Επιχειρηματική Πίστη (Wholesale) Είναι µία εκτίµηση της πιθανότητας να αθετήσει ο πιστούχος κατά τη διάρκεια ενός συγκεκριµένου χρονικού ορίζοντα. Για την εκτίµηση της Πιθανότητας Αθέτησης, τα υποδείγµατα βαθµολόγησης / διαβάθµισης του πιστωτικού κινδύνου αξιολογούν µία σειρά από παραµέτρους, που µπορούν να οµαδοποιηθούν ως εξής: − Χρηµατοοικονοµική Ανάλυση: η οικονοµική δυνατότητα του οφειλέτη (δείκτες ρευστότητας, χρέος προς έσοδα κ.λπ.), − Ανάλυση των ανταγωνιστών: η συγκριτική θέση του οφειλέτη στην αγορά στην οποία δραστηριοποιείται, κυρίως σε σχέση µε τους ανταγωνιστές του (εφαρµόζεται κυρίως σε οφειλέτες του Wholesale Banking), − Τρέχοντα και ιστορικά στοιχεία συµπεριφοράς του οφειλέτη είτε στην Τράπεζα είτε σε τρίτους (οφειλές σε καθυστέρηση, συµπεριφορά αποπληρωµών κ.λπ.), και − Ποιοτικά χαρακτηριστικά του οφειλέτη (ισχυρή και υγιής διαχείριση, διαδοχή διοίκησης, κατάλληλες εγκαταστάσεις και εξοπλισµός κ.λπ.). Αναφορικά με τα χαρτοφυλάκια των Ειδικών Χρηματοδοτήσεων (Specialized Lending), η πιθανότητα αθέτησης εκτιμάται σε επίπεδο λογαριασμού βάσει εξειδικευμένων (expert based) υποδειγμάτων. Λιανική Πίστη (Retail) Είναι µία εκτίµηση της πιθανότητας να αθετήσει ο λογαριασμός ενός πιστούχου κατά τη διάρκεια ενός συγκεκριµένου χρονικού ορίζοντα. Για την εκτίμηση της πιθανότητας αθέτησης, έχουν αναπτυχθεί υποδείγματα πιστωτικού κινδύνου τα οποία, αναλόγως του χαρτοφυλακίου, αξιολογούν μια σειρά παραμέτρων οι οποίες ομαδοποιούνται ως ακολούθως: • Ποιοτικά στοιχεία, όπως κλάδος δραστηριότητας, πλήθος εργατικού δυναμικού, είδος επιχείρησης 271 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 • Χαρακτηριστικά του δανείου, όπως το προϊόν που αιτείται, η διάρκεια του προϊόντος, το αιτούµενο ποσό, ο σκοπός χρηµατοδότησης. • Στοιχεία συµπεριφοράς του δανείου το τελευταίο διάστηµα όπως, οι πληρωµές το τελευταίο διάστηµα, οι καθυστερήσεις (π.χ. ποσό σε καθυστέρηση, ημέρες καθυστέρησης), το υπόλοιπο, ο τύπος συναλλαγής, η χρήση του ορίου. Τα υποδείγματα του πιστωτικού κινδύνου αποτελούν το βασικό δεδοµένο για να προσδιοριστεί η Πιθανότητα Αθέτησης. Ο Όµιλος χρησιµοποιεί στατιστικά υποδείγµατα για να αναλύσει τα συλλεχθέντα στοιχεία και να προβεί σε εκτιµήσεις της εναποµείνουσας πιθανότητας αθέτησης καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής των ανοιγµάτων και τον τρόπο µε τον οποίο αυτές θα εξελιχθούν µε το χρόνο, γεγονός που θα βασίζεται µεταξύ άλλων και στις µακροοικονοµικές µεταβλητές. • Άνοιγµα σε Αθέτηση (EAD): Το Άνοιγµα σε Αθέτηση είναι µία εκτίµηση του ύψους του ανοίγµατος τη στιγµή της αθέτησης, λαµβάνοντας υπόψη: (α) τις αναµενόµενες µεταβολές στο άνοιγµα µετά την ηµεροµηνία αναφοράς, συµπεριλαµβανοµένων των αποπληρωµών κεφαλαίου και τόκου, (β) την αναµενόµενη χρήση πιστωτικών ορίων και (γ) τους δεδουλευµένους τόκους. Τα εγκεκριµένα πιστωτικά όρια που δεν έχουν πλήρως εκταµιευτεί αντιπροσωπεύουν δυνητικό πιστωτικό άνοιγµα και µετατρέπονται σε ισοδύναµο πιστωτικό άνοιγµα ποσού ίσου µε το εγκεκριµένο µη εκταµιευθέν πιστωτικό όριο επί έναν συντελεστή µετατροπής (Credit Conversion Factor, CCF). Ο συντελεστής µετατροπής σε πιστωτικό άνοιγµα «CCF» υπολογίζεται βάσει στατιστικών υποδειγµάτων. Η µέγιστη περίοδος για την οποία υπολογίζονται οι πιστωτικές ζηµιές είναι η εναποµείνουσα συµβατική διάρκεια ενός χρηµατοοικονοµικού µέσου εκτός και αν ο Όµιλος έχει το νοµικό δικαίωµα να το ανακαλέσει νωρίτερα. Κατ’ εξαίρεση, αναφορικά µε τις Πιστωτικές Κάρτες και τα ανακυκλούµενα ανοίγµατα προς ιδιώτες η µεγιστή περίοδος ορίζεται σε τρία έτη. Για τα ανακυκλούµενα δάνεια προς Μικρές Επιχειρήσεις, η αντίστοιχη διάρκεια ορίζεται στα τέσσερα έτη. Όσον αφορά στην επιχειρηµατική πίστη Wholesale Banking, για τα ανακυκλούµενα ανοίγµατα, η εν λόγω διάρκεια είναι ένα έτος µε δεδοµένο την κατά ελάχιστον ετήσια αναλυτική επαναξιολόγηση αυτών (credit throrough review). Σε περίπτωση που η εναποµείνουσα διάρκεια ζωής των ανακυκλούµενων πιστωτικών ανοιγµάτων που έχουν καταταγεί σε Στάδιο 2 αυξηθεί κατά ένας έτος, αναµένεται αύξηση των Αναµενόµενων Ζηµιών Πιστωτικού Κίνδυνου κατά € 5,2 εκατ. την 31.12.2020. Ο Όµιλος εφαρµόζει µοντέλα για τα ανοίγµατα σε αθέτηση τα οποία αντικατοπτρίζουν τα χαρακτηριστικά του κάθε χαρτοφυλακίου. • Εκτιµώµενη Αναµενόµενη Ζηµιά κατά τη στιγµή της αθέτησης (LGD): Η Εκτιµώµενη Αναµενόµενη Ζηµιά είναι εκτίµηση της ζηµιάς που θα πραγµατοποιηθεί στην περίπτωση που η αθέτηση συµβεί σε µία δεδοµένη χρονική στιγµή. Βασίζεται στη διαφορά µεταξύ των οφειλόµενων συµβατικών ταµειακών ροών και εκείνων που η Τράπεζα θα ανέµενε να εισπράξει, συµπεριλαµβανοµένης της ρευστοποίησης των εξασφαλίσεων, της πιθανότητας επιστροφής σε ενήµερη κατάσταση (cure rate) και της πιθανότητας ρύθμισης (probability to modify), τα οποία βασίζονται σε ιστορικά δεδοµένα. Για τα δάνεια χωρίς εξασφαλίσεις, η Εκτιµώµενη Αναµενόµενη Ζηµιά κατά τη στιγµή της αθέτησης λαµβάνει υπόψη τα αναµενόµενα ποσοστά ανάκτησης τα οποία διαφοροποιούνται µε τον υπολειπόµενο χρόνο ανάκτησης καθώς επίσης και την πιθανότητα επιστροφής σε ενήµερη κατάσταση και της πιθανότητας ρύθμισης. Τα αναµενόµενα ποσοστά ανάκτησης από εµπράγµατες εξασφαλίσεις, λαµβάνουν υπόψη τις ακόλουθες παραµέτρους: την πλέον πρόσφατη (αναθεωρηµένη εντός του έτους) εµπορική αξία, το χρονικό διάστηµα που απαιτείται για τη ρευστοποίηση/ πώληση της εµπράγµατης εξασφάλισης (ποικίλει από 1-3 έτη αναλόγως του σταδίου ενεργειών), την εµπορική αξία τη στιγµή της ρευστοποίησης/πώλησης της εµπράγµατης εξασφάλισης, βάσει της εξέλιξης των τιµών ακινήτων την επόµενη 4ετία, την αναµενόµενη τιµή πώλησης µέσω αναγκαστικής ή µη διαδικασίας (όπως προσδιορίζεται από ιστορικά στοιχεία πλειστηριασµών/πωλήσεων). Το ποσό είσπραξης της Τράπεζας τελικώς υπολογίζεται λαµβάνοντας υπόψη και τα προνοµιακά βάρη ή βάρη υπέρ τρίτων. Οι αναµενόµενες ταµειακές ροές προεξοφλούνται µε το αρχικό πραγµατικό επιτόκιο των δανείων. Τέλος, σηµειώνεται ότι το LGD διαφοροποιείται βάσει του εκάστοτε µακροοικονοµικού σεναρίου για τα από εµπράγµατες εξασφαλίσεις καλυµµένα ανοίγµατα. • Προσαρμογές από την Διοίκηση (management overlays): Οι αναπροσαρμογές από την Διοίκηση αφορούν σε προσωρινές προσαρμογές που γίνονται στο υπόλοιπο των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών, στα πλαίσια της σύνταξης των οικονομικών καταστάσεων προκειμένου να ενσωματωθούν πρόσφατες εξελίξεις και δεδομένα. Ο Όμιλος εφαρμόζει ένα ισχυρό πλαίσιο διακυβέρνησης για την αναθεώρηση και υποστήριξη της διαχείρισης, της εφαρμογής και του υπολογισμού των προσαρμογών αυτών. Το πλαίσιο διακυβέρνησης του Ομίλου απαιτεί οι προσαρμογές αυτές να είναι τεκμηριωμένες, ελεγχόμενες και κατάλληλα εγκεκριμένες. Για το 2020, οι προσαρμογές από την Διοίκηση αφορούσαν την ενσωμάτωση της εκτιμώμενης επίπτωσης από σενάρια πώλησης χαρτοφυλακίων δανείων. Για τον υπολογισμό της εκτίμησης αυτής ο Όμιλος έλαβε υπ’οψην 272 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 αφενός τυχόν παράγοντες που ενδεχομένως να παρεμποδίσουν την πραγματοποίηση των πωλήσεων και αφετέρου το βαθμό ολοκλήρωσης των επιμέρους προϋποθέσεων για την ολοκλήρωση τους. Μη εκταµιευθείσες δαvειακές δεσµεύσεις Σύµφωνα µε το Δ.Π.Χ.Π. 9, οι συµβάσεις αυτές εµπίπτουν στο πεδίο εφαρµογής των απαιτήσεων για τις αναµενόµενες πιστωτικές ζηµιές. Κατά την εκτίµηση των αναµενόµενων πιστωτικών ζηµιών καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής των µη εκταµιευθεισών δανειακών δεσµεύσεων, ο Όµιλος εκτιµά το αναµενόµενο µέρος της δανειακής δέσµευσης που θα αναληφθεί κατά τη διάρκεια της αναµενόµενης διάρκειας ζωής της. Εγγενής κίνδυνος στα µοντέλα Ο Όµιλος αναγνωρίζοντας τον εγγενή κίνδυνο στα υποδείγµατα πιστωτικού κινδύνου λόγω της πολυπλοκότητας αυτών αλλά και της υψηλού βαθµού εξάρτησής τους από παραµέτρους που εκτιµώνται από άλλα υποδείγµατα έχει θεσπίσει Πλαίσιο Διαχείρισης Κινδύνων Υποδειγµάτων στο οποίο συµπεριλαµβάνονται οι αρχές της Πολιτικής Ανάπτυξης Υποδειγµάτων και του Πλαισίου Επικύρωσης Υποδειγµάτων. Ειδικότερα, η ανεξάρτητη µονάδα Επικύρωσης Υποδειγµάτων µε βάση συγκεκριµένες διαδικασίες προβαίνει στην επικύρωση όλων των υποδειγµάτων που χρησιµοποιούνται για σκοπούς υπολογισµού της αναµενόµενης πιστωτικής ζηµιάς. Διακυβέρνηση Η Επιτροπή Πιστωτικού Κινδύνου (Credit Risk Committee) έχει την ευθύνη για την έγκριση των Αναµενόµενων Πιστωτικών Ζηµιών καθώς και της ανάπτυξης των µεθοδολογιών που αναπτύσσει ο Όµιλος για τον υπολογισµό της αναµενόµενης ζηµιάς (ECL Methodology) για το δανειακό χαρτοφυλάκιο. Η Πολιτική Διενέργειας Αποµειώσεων Πιστοδοτήσεων εγκρίνεται από το Διοικητικό Συµβούλιο του Οµίλου µέσω της Επιτροπής Διαχείρισης Κινδύνων. ΕΠΙΠΤΩΣΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΝΔΗΜΙΑ COVID-19 Περίµετρος επηρεαζόµενη από τη πανδηµία (Covid-19) Ο Όµιλος, στο πλαίσιο στήριξης των πελατών του που πλήττονται ή αναµένεται να πληγούν από την κρίση λόγω της πανδηµίας του Covid-19 έχει λάβει, και θα συνεχίσει να λαµβάνει, µία σειρά από µέτρα. Τα μέτρα στήριξης παρέχονται σε επηρεαζόμενες επιχειρήσεις και ιδιώτες, που αντιμετωπίζουν παροδικές δυσκολίες πληρωμής και ελλείψεις ρευστότητας, μέσω νομοθετικών και μη νομοθετικών μέτρων στήριξης. Τα µέτρα αφορούν είτε νέες πιστοδοτήσεις, στο πλαίσιο ενίσχυσης της ρευστότητας των µικρών, των µεσαίων και των µεγάλων επιχειρήσεων, καθώς και των αυτοαπασχολούµενων, είτε τροποποιήσεις των προγραµµάτων αποπληρωµής υφιστάµενων πιστοδοτήσεων τόσο των επιχειρήσεων όσο και των ιδιωτών. Επίσης, η Τράπεζα συµµετέχει ενεργά σε κάθε προσπάθεια που σχεδιάζεται και συντονίζεται από την Ελληνική Κυβέρνηση, είτε µέσω των αρµόδιων Υπουργείων είτε µέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας (εφεξής ΕΑΤ) και των Ταμείων που αυτή έχει συστήσει (ΤΕΠΙΧ κ.α.) αλλά και λοιπών ευρωπαϊκών φορέων για τη στήριξη της ελληνικής οικονοµίας (ΤΕΠΙΧ, Ευρωπαϊκό Ταµείο Επενδύσεων - Ε.Τα.Ε., COSME κ.λπ.). Πιο συγκεκριµένα, για τις τροποποιήσεις υφισταµένων χρηµατοδοτήσεων, η Τράπεζα ακολούθησε τις αρχές των Κατευθυντήριων Γραµµών που έχει εκδώσει η Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών (εφεξής «EBA») «σχετικά µε τις νοµοθετικές και µη νοµοθετικές στάσεις πληρωµών δανείων που εφαρµόζονται εξαιτίας της κρίσης του Covid-19» (EBA/GL/2020/02, EBA/GL/2020/08 και EBA/ GL/2020/15), οι οποίες αποσκοπούν να αποσαφηνίσουν στα Ιδρύµατα του ευρωπαϊκού τραπεζικού τοµέα τον χειρισµό, µε τρόπο συνεπή, θεµάτων που σχετίζονται µε (i) την κατηγοριοποίηση ανοιγµάτων σε αθέτηση και (ii) τον εντοπισµό των ρυθµισµένων ανοιγµάτων. Σε αυτό το πλαίσιο, δεδοµένου ότι τα µέτρα δεν εξειδικεύονται για τον εκάστοτε πιστούχο, η διάρκεια της αναβολής πληρωµών είναι συγκεκριµένη για όλους τους πιστούχους ανεξάρτητα από τις ειδικές οικονοµικές συνθήκες κάθε πιστούχου πελάτη και η ζηµιά σε όρους Καθαρής Παρούσας Αξίας του δανείου δεν είναι σηµαντική, οι τροποποιήσεις του χρονοδιαγράµµατος πληρωµών 27 3 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 δεν θεωρούνται οτι αποτελούν αυτόµατα µέτρα ανοχής (Ρύθµιση) κατά το Δ.Π.Χ.Π. 9 και τον ορισµό της αθέτησης. Σύµφωνα µε τις λογιστικές πολιτικές της Τράπεζας οι εν λόγω τροποποιήσεις δεν αξιολογούνται ως σηµαντικές και ως εκ τούτου δε διενεργείται διακοπή αναγνώρισης. Το µέτρο της προσωρινής αναστολής πληρωµών προτείνεται σε πελάτες που δραστηριοποιούνται ή απασχολούνται σε κλάδους που πλήττονται από την πανδηµία και αξιολογούνται από την Τράπεζα, κατόπιν υποβολής σχετικού αιτήµατος του πελάτη. Σηµειώνεται ότι το εν λόγω µέτρο, βάσει σχετικών κατευθυντήριων γραµµών από την ΕΒΑ και κατόπιν της από 2.12.2020 τροποποίησης αυτών, ισχύει μέχρι την 31.3.2021, ήτοι εγκρίσεις σε αιτήµατα πελατών για αναστολή των δόσεών τους γίνονταi αποδεκτά µέχρι την εν λόγω ηµεροµηνία και για συνολική διάρκεια των αναστολών πληρωμής μέχρι 9 μήνες. Χαρακτηριστικά των ιδιωτικών και κρατικών αναστολών (private and public Moratoria) Για την στήριξη των επιχειρήσεων και ιδιωτών που πλήττονται έχουν αναπτυχθεί πλαίσια προστασίας / δράσεων τόσο από την Πολιτεία όσο και από την Τράπεζα, ήτοι νοµοθετικά και µη νοµοθετικά, σύµφωνα µε τις ανωτέρω οδηγίες της ΕΒΑ. Αναλυτικά τα µέτρα στήριξης που έχει λάβει η Τράπεζα («ρυθµίσεις Covid») ήταν τα εξής: Για τις µεσαίες και µεγάλες επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε κλάδους ή αντικείµενα που πλήττονται από την παρούσα κρίση και εφόσον ήταν ενήµερες (εµφάνιζαν καθυστέρηση µικρότερη των 90 ηµερών) κατά την 28.2.2020: • Μετάθεση µέρους ή του συνόλου των χρεολυσίων, καταβλητέων το διάστηµα από την 1.3.2020 έως και την 31.12.2020, στη λήξη του δανείου ή κατανοµή του στις υπολειπόµενες δόσεις. • Σε περίπτωση δανείων µε τοκοχρεολυτικές δόσεις από την 1.3.2020 έως και την 31.12.2020, αυτές θα κατανέµονται ισόποσα στις υπόλοιπες άληκτες δόσεις του δανείου. • Δυνατότητα επέκτασης υφιστάμενου προγράμματος αναστολής πληρωμών μετά την 31.12.2020 και μέχρι την 31.3.2021 έως συνολικά 9 μήνες συμπεριλαμβανομένης της διάρκειας προηγούμενων παρατάσεων πληρωμών. • Κεφαλαιοποίηση των τόκων που θα καταλογιστούν έως και την 31.12.2020 ή έως οποιαδήποτε άλλη ηµεροµηνία αποφασιστεί. • Παράταση υποχρέωσης ανακύκλησης αλληλόχρεων λογαριασµών έως και την 31.12.2020. • Δυνατότητα αντικατάστασης µεταχρονολογηµένων επιταγών Πελατείας που έχουν ληφθεί ως εξασφάλιση χρηµατοδότησης, µε επιταγές ίδιου εκδότη µεταγενέστερης ηµεροµηνίας, κατόπιν νέου ελέγχου φερεγγυότητας. • Σε επιχειρήσεις που δεν έχουν ενταχθεί ήδη σε πρόγραμμα αναστολής δόσεων δύναται να προσφερθεί νέο πρόγραμμα αναστολής δόσεων έως την 31.3.2021, εφόσον οι οφειλές τους ήταν ενήμερες (εµφάνιζαν καθυστέρηση µικρότερη των 90 ηµερών) κατά την 30.11.2020. Για τις µικρές επιχειρήσεις και αυτοαπασχολούµενους που δραστηριοποιούνται σε κλάδους ή αντικείµενα που πλήττονται από την παρούσα κρίση και εφόσον ήταν ενήµεροι (εµφάνιζαν καθυστέρηση µικρότερη των 90 ηµερών) κατά την 28.2.2020: • Μετάθεση των χρεολυσίων, καταβλητέων το διάστηµα από την 1.3.2020 έως και την 31.12.2020, στη λήξη του δανείου. • Για πιστούχους µε τοκοχρεωλυτικά ανοίγµατα δύναται να κεφαλαιοποιούνται οι δόσεις έως και την 31.12.2020 ή έως οποιαδήποτε άλλη ηµεροµηνία αποφασιστεί. • Σε πιστούχους που δεν έχουν κάνει χρήση της ευχέρειας αναστολής καταβολής δόσεων λόγω Covid-19 εντός του έτους 2020 και εφόσον τα δάνειά τους είναι ενήμερα (εµφάνιζαν καθυστέρηση µικρότερη των 90 ηµερών) κατά την 30.11.2020, παρέχεται η δυνατότητα αναστολής δόσεων μέχρι 9 μήνες, για αιτήματα που θα υποβληθούν έως την 31.3.2021. • Παράταση υποχρέωσης ανακύκλησης αλληλόχρεων λογαριασµών έως και την 31.12.2020. • Δυνατότητα αντικατάστασης µεταχρονολογηµένων επιταγών Πελατείας που έχουν ληφθεί ως εξασφάλιση χρηµατοδότησης, µε επιταγές ίδιου εκδότη µεταγενέστερης ηµεροµηνίας, κατόπιν νέου ελέγχου φερεγγυότητας. Για τους ιδιώτες που παρουσίασαν περιορισµό ή µείωση εισοδήµατος επειδή ανήκουν σε κλάδους που πλήττονται και έχουν οφειλές από τοκοχρεωλυτικά δάνεια (καταναλωτικά και στεγαστικά), πιστωτικές κάρτες και ανοικτά προσωπικά δάνεια που είχαν καθυστέρηση µικρότερη των 90 ηµερών κατά την 28.2.2020: 274 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 • Αναστολή καταβολής τοκοχρεωλυτικών δόσεων ή των ελάχιστων µηνιαίων καταβολών όσον αφορά πιστωτικές κάρτες και ανοικτά προσωπικά δάνεια έως και την 31.12.2020. • Σε ιδιώτες πιστούχους που δεν έχουν κάνει χρήση της ευχέρειας αναστολής καταβολής δόσεων λόγω Covid-19 εντός του έτους 2020 και εφόσον τα δάνειά τους είναι ενήμερα (εµφάνιζαν καθυστέρηση µικρότερη των 90 ηµερών) κατά την 30.11.2020, παρέχεται η δυνατότητα αναστολής δόσεων μέχρι 9 μήνες, για αιτήματα που θα υποβληθούν έως την 31.3.2021 • Κεφαλαιοποίηση των αναλογούντων συµβατικών τόκων, κατά την περίοδο αναστολής, καθώς και τυχόν εξόδων (π.χ. ασφάλιστρα), στο τρέχον υπόλοιπο της οφειλής του δανείου, κατά τον χρόνο του λογισµού τους. Οι εν λόγω τροποποιήσεις σηµατοδοτούνται διακριτά στα συστήµατα της Τράπεζας, προκειµένου η Τράπεζα να µπορεί να τα παρακολουθεί. Ο κάτωθι πίνακας παρουσιάζει τα δάνεια για τα οποία ο Όμιλος προέβει κατά τη χρήση του 2020 στα ανωτέρω μέτρα στήριξης: Δάνεια αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος ΔΑΝΕΙΑ ΠΡΟΣ ΙΔΙΩΤΕΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΔΑΝΕΙΑ ΠΡΟΣ ΜΕΣΑΙΕΣ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΔΑΝΕΙΩΝ Δάνεια αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων (FVPL) Στάδιο (Stage) 1 Στάδιο (Stage) 2 Στάδιο (Stage) 3 710.524 1.534.347 2.244.871 3.206.435 916.740 4.123.175 2.378.885 609.130 2.988.015 Σύνολο 6.295.844 55.209 3.115.426 55.209 9.411.270 Σημειώνεται ότι την 31.12.2020 δεν υφίστανται ενεργές τροποποιήσεις. Την 31.12.2020 οι ενεργές υλοποιήσεις του Οµίλου που περιλαµβάνονται στην περίµετρο των δανείων με την εγγύηση του Ελληνικού (η οποία ανέρχεται σε 80%) και ξένου Δημοσίου παρουσιάζονται κατωτέρω: Δάνεια αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος Στάδιο Στάδιο Στάδιο (Stage) 1 (Stage) 2 (Stage) 3 77.002 892.842 969.844 ΔΑΝΕΙΑ ΠΡΟΣ ΜΙΚΡΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΔΑΝΕΙΑ ΠΡΟΣ ΜΕΣΑΙΕΣ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΔΑΝΕΙΩΝ 1.699 59.708 61.407 Σύνολο 78.701 9.444 961.994 9.444 1.040.695 Προσαρµογές στην πολιτική αποµείωσης λόγω της πανδημίας Covid-19 Ο Όµιλος προσάρµοσε την Πολιτική Διενέργειας Αποµειώσεων, σύµφωνα µε τις κατευθυντήριες γραµµές της ΕΒΑ σχετικά µε τις νοµοθετικές και µη νοµοθετικές στάσεις πληρωµών δανείων που εφαρµόζονται εξαιτίας της κρίσης του Covid-19 (EBA/ GL/2020/08) για την ενσωµάτωση της διακριτής και ειδικής διαχείρισης των ανοιγµάτων που επηρεάζονται από την πανδηµία της νόσου Covid-19. Ο Όµιλος για την συγκεκριµένη κατηγορία ανοιγµάτων, ενσωµατώνει στην Πολιτική τα κριτήρια για την κατηγοριοποίηση τους ως ρύθµισης, την αξιολόγηση ύπαρξης ένδειξης αδυναµίας πληρωµής και τον εντοπισµό της αθέτησης και των ανοιγµάτων µε σηµαντική αύξηση του Πιστωτικού Κινδύνου. Σύµφωνα µε τις κατευθυντήριες γραµµές της ΕΒΑ, οι νοµοθετικές και µη νοµοθετικές στάσεις πληρωµών δανείων που εφαρµόζονται εξαιτίας της κρίσης του Covid-19, στο βαθµό που δεν απευθύνονται σε συγκεκριµένους δανειολήπτες, αλλά εφαρµόζονται σε ευρύ φάσµα κατηγοριών προϊόντων ή πελατών, δεν πρέπει να ταξινοµούνται αυτόµατα ως µέτρα ανοχής(Forbearances) ή να οδηγούν σε αθέτηση (Default). Το ανωτέρω είδος ρύθµισης δεν πρέπει αυτοµάτως να θεωρείται ως ρύθµιση, αντιθέτως πρέπει να θεωρείται ως ένα κατάλληλο µέτρο παροχής ελάφρυνσης στους δανειολήπτες, οι οποίοι χάνουν προσωρινά τη δυνατότητα εξυπηρέτησης των δανειακών τους υποχρεώσεων λόγω της κρίσης από τη νόσο Covid-19. Προσαρμογές στον υπολογισμό των Αναµενόµενων Ζηµιών Πιστωτικού Κίνδυνου Προκειµένου ο Όμιλος να διαχειριστεί τις περιπτώσεις οφειλετών που αντιµετωπίζουν προβλήµατα ρευστότητας προσωρινού χαρακτήρα από την πανδηµία του Covid-19 εφάρµοσε τις ακόλουθες προσαρµογές στον υπολογισµό των αναµενόµενων ζηµιών πιστωτικού κίνδυνου. Πιο συγκεκριμένα, λόγω των καθυστερήσεων που αναµένονται στη ρευστοποίηση των καλυµµάτων, αυξήθηκε το εκτιµώµενο χρονικό διάστηµα που απαιτείται για την ανάκτηση των εµπράγµατων εξασφαλίσεων κατά ένα έτος συγκριτικά µε την 275 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 31.12.2019, τόσο για τα ανοίγµατα που υπόκεινται σε συλλογική αξιολόγηση, όσο και για τα ανοίγµατα που εξετάζονται µεµονωµένα και για τα οποία η ανάκτηση δεν βασίζεται σε ταµειακές ροές από λειτουργική δραστηριότητα (gone concern). Επιπρόσθετα, ο ‘Ομιλος ενίσχυσε τις διαδικασίες αξιολόγησης της πιστοληπτικής ικανότητας των πιστούχων και προσδιορισμού των παραμέτρων επιμέτρησης κινδύνου, για να διασφαλίσει την καταλληλότητά τους στο περιβάλλον της πανδημίας Covid-19. Πιο συγκεκριμένα, πραγματοποίησε εκτεταμένη κλαδική ανάλυση προκειμένου να προσαρμόσει τον μηχανισμό ταξινόμησης σε κατηγορίες πιστωτικού κινδύνου στο νέο περιβάλλον Covid-19. Η ταξινόμηση σε κατηγορίες πιστωτικού κινδύνου χρησιμοποιήθηκε για τον εντοπισμό τμημάτων υψηλού κινδύνου, ώστε να δοθεί προτεραιότητα στην προσέγγιση των εν λόγω πελατών. Οι απαντήσεις των πελατών που προσεγγίστηκαν τροφοδότησαν: • Τις αξιολογήσεις πιστοληπτικής ικανότητας, οι οποίες επέφεραν υποβαθμίσεις πιστοληπτικής διαβάθμισης που οδήγησαν σε ταξινόμηση σε Stage 2 των σχετικών ανοιγμάτων και επηρέασαν τη συχνότητα επανεξέτασης της πιστοληπτικής ικανότητας με βάση τη Ζώνη Πιστωτικού Κινδύνου. • Τις ενέργειες περιορισμού κινδύνου, με τη διαμόρφωση των κατάλληλων στρατηγικών στήριξης των βιώσιμων πελατών, όπου κρίθηκε σκόπιμο και την παροχή Ρυθμίσεων οι οποίες οδήγησαν στην ταξινόμηση των εν λόγω ανοιγμάτων σε Stage 2. Επιπλέον, εφαρμόστηκαν απαραίτητες προσαρμογές στα αποτελέσματα των υποδειγμάτων που χρησιμοποιούνται για τον υπολογισμό της αναμενόμενης ζημιάς. Οι προσαρμογές αντικατοπτρίζουν τους κινδύνους και τις λοιπές αβεβαιότητες που δεν περιλαμβάνονται στα υποκείμενα υποδείγματα μέτρησης της αναμενόμενης πιστωτικής ζημίας. Οι προσαρμογές στα αποτελέσματα των υπαρχόντων υποδειγμάτων είναι εγκεκριμένες από την αρμόδια επιτροπή πιστωτικού κινδύνου. Πιο συγκεκριμένα: • Ενήμερα ανοίγματα λιανικής πίστης που έχουν υπαχθεί σε πρόγραμμα αναστολής δόσεων και κατατάσσονται στη ζώνη υψηλής και ικανοποιητικής διαβάθμισης πιστωτικού κινδύνου (μεσοσταθμική πιθανότητα αθέτησης 6.9%), μεταφέρθηκαν από Stage 1 σε Stage 2 και υπολογίζεται η αναμενόμενη ζημία για όλη την εναπομένουσα διάρκεια του ανοίγματος, ως αποτέλεσμα σχετικής ποιοτικής αξιολόγησης για τυχόν αύξηση του επίπεδου πιστωτικού κινδύνου. • Προσωρινές διευκολύνσεις βραχυπρόθεσμης διάρκειας που δόθηκαν σε ανοίγματα λιανικής πίστης τα οποία εξέρχονται από την αναστολή δόσεων και σύμφωνα με την εξατομικευμένη αξιολόγηση που πραγματοποιείται, αφορούσαν σε βιώσιμους πελάτες οι οποίοι αντιμετωπίζουν προσωρινό πρόβλημα ρευστότητας, χωρίς ενδείξεις μόνιμης οικονομικής δυσκολίας, κατατάχθηκαν σε Stage 2 και υπολογίζεται η αναμενόμενη ζημία για όλην την εναπομένουσα διάρκεια του ανοίγματος. • Για όσα δάνεια ήταν ρυθµισµένα και στα οποία έχει δοθεί λύση ρύθµισης Covid σύµφωνα µε τα µέτρα στήριξης που έχει εφαρµόσει ο Όμιλος και αναφέρονται ανωτέρω, παρέμεινε αµετάβλητη εκτίµηση του ρυθµού αποκατάστασης της τακτικής εξυπηρέτησης των δανείων (cure rate) για όση περίοδο ήταν σε ισχύ η ρύθµιση. • Προκειµένου να εκτιµηθεί η επίπτωση της πανδηµίας στις ταµειακές ροές των δανειοληπτών, πραγµατοποιήθηκαν προσαρµογές στο ύψος των εκτιµώµενων ζηµιών για τα ανοίγµατα που εξετάζονται σε µεµονωµένη βάση ανάλογα µε τον κλάδο δραστηριοποίησης των πιστούχων. Για σκοπούς του προσδιορισµού της αναµενόµενης ζηµιάς πιστωτικού κινδύνου, ο Όµιλος υπολογίζει τις αναµενόµενες ταµειακές ροές βάσει της σταθµισµένης πιθανότητας τριών εναλλακτικών σεναρίων. Ειδικότερα, ο Όμιλος κάνει προβλέψεις για την πιθανή εξέλιξη των µακροοικονοµικών µεταβλητών που επηρεάζουν το ύψος της αναµενόµενης ζηµιάς πιστωτικού κινδύνου για το δανειακό χαρτοφυλάκιο υπό ένα βασικό και υπό δύο εναλλακτικά µακροοικονοµικά σενάρια (ένα ευνοϊκό και ένα δυσµενές), ενώ παράγει επίσης τις σωρευτικές πιθανότητες που συνδέονται µε τα σενάρια αυτά. Οι µακροοικονοµικές µεταβλητές που επηρεάζουν το ύψος της αναµενόµενης πιστωτικής ζηµιάς είναι το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν («ΑΕΠ»), το ποσοστό ανεργίας, καθώς και οι µελλοντικές αξίες των στεγαστικών και επαγγελµατικών ακίνητων. Η Τράπεζα αναπροσάρμοσε τα υφιστάμενα κατά την 1.1.2020 σενάρια, τα οποία για την 31.12.2020 προβλέπουν ρυθμούς μεγέθυνσης για το 2020, που κυμαίνονται από -9% (ευνοϊκό σενάριο) σχήματος ημιτελούς V µε σταδιακή επιστροφή στην προ-Covid-19 ανοδική πορεία, έως -11% (δυσμενές σενάριο) σχήματος οιονεί (µη πλήρες) Nike Swoosh µε σημαντικό βαθμό στασιμότητας στην εγχώρια οικονομική δραστηριότητα σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα. Όσον αφορά την Alpha Bank Cyprus o ρυθμός μεγέθυνσης για το 2020, κυμαίνεται από -5,5% (ευνοϊκό σενάριο) έως -6,7% (δυσμενές σενάριο), ενώ για την Alpha Bank Romania κυμαίνεται από -3,8% (ευνοϊκό σενάριο) έως -6,8% (δυσμενές σενάριο). 276 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Η ανωτέρω προσέγγιση οφείλεται στην τρέχουσα συγκυρία, όπου η αυξημένη αβεβαιότητα περιβάλλει τις εγχώριες οικονομικές προοπτικές. Ο αρνητικός αντίκτυπος της πανδημίας Covid-19 στην εγχώρια ανάπτυξη αναμένεται να καθορισθεί, μεταξύ άλλων, από: α) την ένταση και τη διάρκεια του πανδημικού φαινομένου, β) την κλίμακα και την αποτελεσματικότητα των προσπαθειών συγκράτησης, σε συνδυασμό µε το εύρος και την ταχύτητα των μέτρων δημοσιονομικής και νομισματικής πολιτικής, γ) τις επιπτώσεις στις δαπάνες και την κατανάλωση, εξαιτίας των περιοριστικών μέτρων (lockdown) και της κοινωνικής αποστασιοποίησης δ) την κλιμάκωση της αβεβαιότητας και των διαταραχών της αλυσίδας εφοδιασμού. Τα κύρια χαρακτηριστικά αυτών των σεναρίων μπορούν να περιγραφούν ως εξής: Βασικό Σενάριο Το βασικό σενάριο προβλέπει μια ασθενέστερη ανάκαμψη σε σχέση με το αρχικό σοκ. Η αρνητική επίδραση στην εγχώρια οικονομική δραστηριότητα εκτιμάται ότι προήλθε από: • Ένα σοκ ζήτησης που επηρέασε τόσο τις εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών (μεταφορές, ναυτιλία και τουρισμό), λαμβάνοντας υπόψη πως η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι η σημαντικότερη εξαγωγική αγορά για την Ελλάδα, όσο και την εγχώρια κατανάλωση και τις επενδύσεις. Ωστόσο, η μείωση των εισαγωγών λόγω της εξασθένισης της εγχώριας ζήτησης και της πτώσης της τιμής του πετρελαίου, μετριάσε εν μέρει τις αρνητικές συνέπειες στη μεταβολή του ΑΕΠ το 2020. Η υψηλή αβεβαιότητα επηρεάσε τις επενδύσεις, ωστόσο ο αντίκτυπος ενδεχομένως να είναι σχετικά περιορισμένος δεδομένης της τρέχουσας χαμηλής στάθμισης των επενδύσεων στο ΑΕΠ. • Ένα σοκ προσφοράς, που σχετίζεται µε τα μέτρα αναστολής λειτουργίας (lockdown) πολλών τομέων της οικονομίας. • Δυσμενείς, αν και προσωρινές, επιπτώσεις στην εμπιστοσύνη που επηρεάζουν τη συνολική ζήτηση. Η ευρεία δημοσιονομική ανταπόκριση στηρίζει τη συνολική εγχώρια ζήτηση και αποδυναμώνει τις αρνητικές επιπτώσεις στην οικονομική δραστηριότητα και την εμπιστοσύνη, ενώ θέτει τη βάση για μια γρήγορη, αν και μερική, μεσοπρόθεσμη ανάκαμψη. Η δυναμική του βασικού σεναρίου θα μπορούσε να διαχωριστεί σε δύο τμήματα: • Πρώτον, τα θετικά αποτελέσματα βάσης (base effects) στo Ξενοδοχειακό Κλάδο, τις υπηρεσίες τροφίμων και το λιανικό εμπόριο από το δεύτερο τρίμηνο του έτους και μετά. Κρίσιμη παράμετρος για την τελική επίπτωσή τους είναι η ταχύτητα και η αποτελεσματικότητα των εμβολιαστικών προγραμμάτων - όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά κυρίως στις χώρες προέλευσης των τουριστών η οποία θα απελευθερώσει την ταξιδιωτική κίνηση από την κοινωνική αποστασιοποίηση και τους ταξιδιωτικούς περιορισμούς. • Δεύτερον το μεταρρυθμιστικό πρόγραμμα της κυβέρνησης σε συνδυασμό με τη χρηματοδότηση από το Μηχανισμό Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (Recovery and Resilience Facility, RRF) μπορούν να αποδειχθούν ισχυρή βάση για υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης. Η Ελλάδα αναμένεται να λάβει από την ενεργοποίηση του Σχεδίου Ανάκαμψης της ΕΕ-27 (“Next Generation EU”, NGEU) επιχορηγήσεις ύψους 10,3% του αναμενόμενου ΑΕΠ του 2020 για τα επόμενα χρόνια, με αποτέλεσμα να κατατάσσεται στην τρίτη υψηλότερη θέση μεταξύ των χωρών της ΕΕ-27. Σχετικά µε τις τιμές των ακινήτων, ο ρυθμός αύξησης τους αναθεωρήθηκε επί τα χείρω έναντι των αρχικών προβλέψεων πριν την πανδημία (Δεκέμβριος 2019) τόσο για το 2020, όσο και σωρευτικά για την περίοδο 2020-22, εξαιτίας της επιδείνωσης της οικονομικής δραστηριότητας λόγω της πανδημίας Covid-19. Η επίπτωση της τελευταίας αποτυπώνεται παράλληλα και στις οικονομικές μεταβλητές της ανεργίας και του ΑΕΠ. Άλλωστε ο ρυθμός μεταβολής του ΑΕΠ συγκαταλέγεται μεταξύ των κυριότερων προσδιοριστικών παραγόντων των τιμών των ακινήτων. Η ανωτέρω ήπια επιβράδυνση των εκτιμήσεων της Τράπεζας για τις τιμές των ακινήτων για το 2020 και μετά (π.χ. από 5,3% σε 3.9% % σε ετήσια βάση για το τρέχον έτος) συνδέεται σε σημαντικό βαθμό µε τον εμπλουτισμό της ανάλυσής µας µε το ιστορικό στοιχείο του πρώτου τριμήνου (+6,9% σε ετήσια βάση) και του δεύτερου τριμήνου (+4,1% σε ετήσια βάση) του δείκτη της ΤτΕ, εξέλιξη που επιδεικνύει µία ανελαστικότητα των τιμών των οικιστικών ακινήτων έναντι των μεταβολών του ΑΕΠ στο βασικό σενάριο. Ευνοϊκό Σενάριο Στο ευνοϊκό σενάριο η πορεία της πανδημίας είναι μικρότερη από ό,τι αρχικά αναμενόταν. Θεωρείται πως η οικονομία θα 27 7 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 ανακάμψει και θα επιστρέψει σύντομα στην ανοδική πορεία της προς την κανονικότητα, υποστηριζόμενη επίσης από τα κίνητρα και την ανταπόκριση της δημοσιονομικής και νομισματικής πολιτικής. Οι τιμές των ακινήτων διατηρούν την pre-Covid-19 δυναμική τους συνεπικουρούμενες και από άλλους δομικούς παράγοντες πέραν από την άνοδο της οικοδομικής δραστηριότητας. Δυσµενές Σενάριο Το δυσμενές σενάριο παρουσιάζει ένα αρνητικό σοκ σχήματος imperfect Nike Swoosh (δηλαδή μερικής αποκατάστασης απωλειών σε όρους ΑΕΠ σε ορίζοντα τριετίας), προβλέποντας μια απότομη πτώση το 2020 και περιορίζοντας τη δυναμική της ανάκαμψης μεσοπρόθεσμα. Το σενάριο αντικατοπτρίζει την υψηλότερη ένταση και επιμονή της πανδημίας, που συσχετίζεται µε συνδυασμό πιθανών αρνητικών κινδύνων µε ευρύτερες αρνητικές επιπτώσεις στην οικονομία. Σε αυτό το σενάριο, οι τιμές ακινήτων υποτίθεται ότι απώλεσαν σε μεγάλο βαθμό τη δυναμική ανόδου των προηγουμένων ετών χωρίς ωστόσο οι μεταβολές τους να λάβουν αρνητικό πρόσημο. Η πιθανοτική στάθμιση που συνδέεται µε το βασικό σενάριο παρέμεινε σε 60%, ενώ η πιθανοτική στάθμιση του δυσμενούς και ευνοϊκού σεναρίου ανέρχεται σε 20% για το κάθε σενάριο. Καθώς τα υποδειγμάτα του Ομίλου αξιολογούν την εξέλιξη του ΑΕΠ της επόμενης χρονιάς (forward-looking), προκειμένου να διασφαλιστεί ισχυρή μοντελική εκτίμηση και να αποφευχθούν απότομες επιπτώσεις, για σκοπούς υπολογισμού της αναμενόμενης ζημιάς έχει χρησιμοποιηθεί για το ΑΕΠ η εκτίμηση της περιόδου 2020-2021 ως πιο αντιπροσωπευτική. Συνολικά, οι αναμενόμενες ζημιές πιστωτικού κίνδυνου της τρέχουσας χρήσης λόγω των ανωτέρων προσαρμογών στα μοντέλα του Ομίλου περιλαμβάνουν την 31.12.2020 ποσό € 283 εκατ. ως επίπτωση από την παγκόσμια οικονομική κρίση που προκάλεσε η πανδημία Covid-19. (Ποσά σε εκατ. ευρώ) Λιανική Πίστη Εξυπηρετούμενα Ανοίγματα Μη Εξυπηρετούμενα Ανοίγματα Σύνολο Επιχειρηματική Πίστη 46 60 106 Σύνολο 94 83 177 140 143 283 ΝΕΟΣ ΟΡΙΣΜΟΣ ΑΘΕΤΗΣΗΣ Ο Όμιλος υιοθετεί τον νέο ορισμό της Αθέτησης πιστωτικών υποχρεώσεων, ο οποίος εφαρμόζεται από την 1.1.2021. Οι κύριες αλλαγές που επιτάσσει ο νέος ορισμός της Αθέτησης έχουν ως κάτωθι: • Υιοθέτηση πρόσθετων εναυσμάτων αδυναμίας πληρωμής (UTP triggers), όπως Πώληση πιστωτικών υποχρεώσεων, Ρύθμιση οφειλών με NPV loss > 1%, Ύπαρξη ανοιγμάτων πιστούχου σε καθεστώς αθέτησης σε θυγατρικές του Ομίλου. • Τροποποίηση της διαδικασίας μέτρησης Ημερών Καθυστέρησης προκείμενου να αποτυπώνει εφεξής τον αριθμό των διαδοχικών ημερών «σημαντικής» καθυστέρησης. • Εφαρμογή πρόσθετης 3-μηνης περιόδου ανοχής (probation period) από την χρονική στιγμή κατά την οποία ο πιστούχος δεν αναγνωρίζεται πλέον με ανοίγματα σε «σημαντική καθυστέρηση» ή/και ενδείξεις αδυναμίας πληρωμής πιστωτικών υποχρεώσεων. Σημειώνεται ότι ο Όμιλος έχει αποφασίσει από το 2018 την εναρμόνιση της περιμέτρου των ανοιγμάτων που αναγνωρίζονται ως «Ανοίγματα σε Αθέτηση», ως «Μη Εξυπηρετούμενα ανοίγματα» και ως «Δ.Π.Χ.Π. 9 Απομειωμένα ανοίγματα». Επιπλέον, η υιοθέτηση του νέου ορισμού της Αθέτησης κατά την ημερομηνία πρώτης εφαρμογής, ήτοι την 1.1.2021 δεν επέφερε καμία επίπτωση στα μεγέθη του Ομίλου. Ορισμός Ένα Γεγονός Αθέτησης θεωρείται ότι έχει επισυμβεί, για έναν συγκεκριμένο οφειλέτη, όταν ένα από τα ακόλουθα κριτήρια ικανοποιούνται: 1. Κριτήριο Καθυστέρησης (Past Due Criterion) Ο οφειλέτης παρουσιάζει καθυστέρηση άνω των 90 συνεχόμενων ημερών σε οποιοδήποτε ουσιώδες ποσό των πιστωτικών του υποχρεώσεων. 278 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Συγκεκριμένα, για την Alpha Bank Ελλάδος, τα ανοίγματα σε Alpha Leasing και ABC Factors λαμβάνονται υπ’ όψιν κατά τον υπολογισμό του Κριτηρίου Καθυστέρησης. 2. Κριτήριο Αδυναμίας Πληρωμής (Unlikeliness To Pay Criterion) Ο Όμιλος αναγνωρίζει έναν οφειλέτη με Ένδειξη Αδυναμίας Πληρωμής (Unlikeliness to pay - UTP), όταν εκτιμά ότι δεν είναι πιθανή η εκπλήρωση των πιστωτικών του υποχρεώσεων δίχως την προσφυγή σε ενέργειες, όπως η ρευστοποίηση των εξασφαλίσεων. Συμπληρωματικά των ανωτέρω, απαιτείται η εναρμόνιση της ταξινόμησης ανοιγμάτων σε καθεστώς Αθέτησης και της ταξινόμησης ανοιγμάτων κατά EBA και συνεπώς οποιοδήποτε μη εξυπηρετούμενο άνοιγμα υπό ρύθμιση (FNPL) ή μη εξυπηρετούμενο άνοιγμα (NPL) θεωρείται ως άνοιγμα σε Αθέτηση. Για Retail Ανοίγματα, ο ανωτέρω ορισμός της αθέτησης εφαρμόζεται σε επίπεδο εξατομικευμένης πιστοδότησης. Για Non-Retail Ανοίγματα, ο ορισμός της αθέτησης εφαρμόζεται σε επίπεδο πιστούχου, γεγονός που σημαίνει ότι όταν πληρούνται τουλάχιστον ένα εκ των ανωτέρω κριτηρίων, ο πιστούχος θεωρείται σε Αθέτηση. Το κριτήριο καθυστέρησης εφαρμόζεται τόσο σε επίπεδο πιστοδότησης όσο και σε επίπεδο πιστούχου για Non Retail ανοίγματα προκειμένου να αναγνωρίζονται τα ανοίγματα για τα οποία το κριτήριο καθυστέρησης ικανοποιείται σε επίπεδο πιστοδότησης και όχι σε επίπεδο πιστούχου. ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ Η διατήρηση ενός υγιούς δανειακού χαρτοφυλακίου προϋποθέτει τη συνεχή παρακολούθηση και αξιολόγηση των πιστούχων, προκειµένου να είναι εφικτή η έγκαιρη διάγνωση µελλοντικών προβληµάτων ρευστότητας που θα επηρεάσουν την οµαλή αποπληρωµή των υποχρεώσεών τους στον Όµιλο. Τα πιστωτικά εργαλεία που χρησιµοποιούνται συνήθως από τον Όµιλο για τη διαχείριση προβληµάτων ρευστότητας που αντιµετωπίζουν οι πιστούχοι στην αποπληρωµή των οφειλών τους είναι οι ρυθµίσεις των χρηµατοδοτήσεων µέσω της επαναδιαπραγµάτευσης των αρχικών όρων της δανειακής σύµβασης. Με την Πράξη Εκτελεστικής Επιτροπής της Τράπεζας της Ελλάδος αριθμ. 175/2/29.7.2020 προσδιορίσθηκε το πλαίσιο των εποπτικών υποχρεώσεων για τη διαχείριση από τα πιστωτικά ιδρύµατα των πιστοδοτήσεων σε καθυστέρηση και των µη εξυπηρετούµενων πιστοδοτήσεων, παράλληλα µε τις ισχύουσες υποχρεώσεις οι οποίες απορρέουν από το Νόµο 4261/2014, τον Κανονισµό (Ε.Ε.) αριθ. 575/2013 και τις κατ’ εξουσιοδότηση αυτών αποφάσεις της Τράπεζας της Ελλάδος. Επίσης µε βάση τον Εκτελεστικό Κανονισµό (ΕΕ) ) 2015/227 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής της 9ης Ιανουαρίου 2015 και τα εκτελεστικά τεχνικά πρότυπα της Ευρωπαϊκής Αρχής Τραπεζών, ο Όµιλος αναλαµβάνει τις προκύπτουσες υποχρεώσεις που απορρέουν από το εποπτικό πλαίσιο σχετικά µε τις ρυθµισµένες πιστοδοτήσεις. Οι Ρυθµίσεις οφειλών προτείνονται σε συνεργάσιµους και βιώσιµους δανειολήπτες υπό την προϋπόθεση ότι αξιολογούνται ως µακροπρόθεσµα αποτελεσµατικές και βιώσιµες, λαµβάνοντας υπόψη τόσο τις αιτίες που οδήγησαν στην εµφάνιση οικονοµικών δυσκολιών (financial difficulty) όσο και τη δυνατότητα αποπληρωµής του δανειολήπτη. Ρύθµιση υφιστάµενης δανειακής σύµβασης µπορεί να πραγµατοποιείται α) κατόπιν αιτήµατος του πελάτη, β) βάσει του πλαισίου που ορίζει η Διαδικασία Επίλυσης Καθυστερήσεων του Κώδικα Δεοντολογίας των τραπεζών που εξέδωσε η Τράπεζα της Ελλάδος (Ν. 4224/2013) όπως ισχύει σήµερα. Εκτός των ρυθµίσεων υφιστάµενων οφειλών που πραγµατοποιούνται µε πρωτοβουλία του Οµίλου και σύµφωνα µε τις κατευθυντήριες γραµµές των Πράξεων Εκτελεστικής Επιτροπής της Τράπεζας της Ελλάδος (αριθ. 175/2/29.7.2020), και της Διαδικασίας Επίλυσης Καθυστερήσεων (Δ.Ε.Κ.) του Κώδικα Δεοντολογίας των Τραπεζών (Ν. 4224/2013) όπως ισχύει, υπάρχουν και οι διαδικασίες «ρύθµισης» των οφειλών Λιανικής Τραπεζικής που υπαγορεύονται από σχετικούς νόµους του Κράτους. Η ύπαρξη ευνοϊκότερων όρων επαναδιαπραγµάτευσης και τροποποίησης των όρων της συνεργασίας µε τον πιστούχο (concession) σε οικονοµική δυσχέρεια, ορίζονται σε σχέση µε: • τους αντίστοιχους όρους που ισχύουν και εφαρµόζονται σε πιστούχους οι οποίοι δεν αντιµετωπίζουν οικονοµική δυσχέρεια. • τους αντίστοιχους όρους που ισχύουν στην αγορά για πιστούχους µε τα ίδια χαρακτηριστικά κινδύνου. 279 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Οικονομική Δυσχέρεια ορίζεται η κατάσταση κατά την οποία οι πιστούχοι δεν δύνανται να ανταποκριθούν ή πρόκειται να αντιμετωπίσουν δυσκολίες στην εξυπηρέτηση των υποχρεώσεών τους, σύμφωνα με το υφιστάμενο πρόγραμμα αποπληρωμής, λόγω επιδείνωσης της χρηματοοικονομικής κατάστασής τους. Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές της ΕΒΑ «σχετικά με τις νομοθετικές και μη νομοθετικές στάσεις πληρωμών δανείων που εφαρμόζονται εξαιτίας της κρίσης του Covid-19» (EBA/GL/2020/15 και EBA/GL/2020/02), ανοίγματα με αναστολές πληρωμών που εφαρμόζονται εξαιτίας της κρίσης του Covid-19 δεν πρέπει να ταξινομούνται αυτόματα ως μέτρα ανοχής, στον βαθμό που δεν απευθύνονται σε συγκεκριμένους δανειολήπτες, αλλά εφαρμόζονται σε ευρύ φάσμα κατηγοριών προϊόντων ή πελατών (σε αντίθεση με την προσαρμοσμένη στις ειδικές περιπτώσεις των μεμονωμένων οφειλετών). Ο ανωτέρω χειρισμός της ρύθμισης, σε συμφωνία με τις εποπτικές κατευθυντήριες γραμμές, ισχύουν υπό τις κάτωθι προϋποθέσεις: • Τα μέτρα δεν εξειδικεύονται για τον εκάστοτε πιστούχο, δεδομένου ότι η διάρκεια της αναβολής πληρωμών είναι συγκεκριμένη για όλους τους πιστούχους. Τα εν λόγω μέτρα δύναται να καθορίζονται σε ευρύτερες κατηγορίες προϊόντων. Αντίστοιχα μέτρα ανακούφισης έχουν δοθεί και από άλλες Ελληνικές τράπεζες. • Τα μέτρα προβλέπουν αποκλειστικά τροποποιήσεις επί του χρονοδιαγράμματος των πληρωμών για προκαθορισμένη περιορισμένη χρονική περίοδο και όχι επί λοιπών όρων και προϋποθέσεων όπως η αλλαγή επιτοκίου. • Δεν προκύπτει ουσιαστική ζημία σε όρους Καθαρής Παρούσας Αξίας του δανείου. • Οι αναστολές πληρωμής δεν εφαρμόζονται σε νέα δάνεια που δόθηκαν μετά την ημερομηνία ανακοίνωσης των μέτρων στήριξης. • Οι αναστολές πληρωμής δόθηκαν σε απάντηση της κρίσης Covid-19 και εφαρμόζονται μέχρι την 31 Μαρτίου 2021 ενώ η συνολική τους διάρκεια δεν υπερβαίνει τους 9 μήνες. • Η πιστοληπτική ικανότητα του πιστούχου μακροπρόθεσμα δεν θα επηρεαστεί σημαντικά από την κρίση του Covid-19. ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΡΥΘΜΙΣΕΩΝ Σε συνέχεια της Πράξης Εκτελεστικής Επιτροπής (ΠΕΕ) 42/30.05.2014, «Πλαίσιο εποπτικών υποχρεώσεων για τη διαχείριση των ανοιγµάτων σε καθυστέρηση και των µη εξυπηρετούµενων ανοιγµάτων» της Τράπεζας της Ελλάδος – όπως στη συνέχεια τροποποιήθηκε από τις Πράξεις 47/9.2.2015, 102/30.8.2016, 134/5.3.2018 και 136/2.4.2018, ο Όµιλος έχει προβεί σε σειρά ενεργειών προκειµένου να εναρµονιστεί µε τις εποπτικές υποχρεώσεις και απαιτήσεις που απορρέουν από την ανωτέρω Πράξη. Οι εν λόγω αλλαγές καλύπτουν τις εξής διακριτές ενότητες: • Προσαρµογή των Πληροφοριακών Συστηµάτων του Οµίλου. • Τροποποιήσεις υφιστάµενων διαδικασιών, π.χ. παραµετροποίηση των νέων τύπων ρυθµίσεων σύµφωνα µε τα όσα προβλέπονται στις ΠΕΕ 42/47/102/134/136. • Δηµιουργία δοµών δεδοµένων (Data Marts) που στοχεύουν: - στην αυτοµατοποίηση των διαδικασιών παραγωγής εσωτερικών (Risk Management) και εξωτερικών (Εποπτικών) αναφορών, - στη διενέργεια αναλύσεων επί του χαρτοφυλακίου του Οµίλου και - στην παραγωγή αναφορών Διοικητικής Πληροφόρησης (MIS). ΑΠΟΣΒΕΣΕΙΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΩΝ Ως Απόσβεση Οφειλών (Write-off) ορίζεται η µείωση της λογιστικής αξίας ενός χρηµατοοικονοµικού περιουσιακού στοιχείου µε χρήση συσσωρευµένων αποµειώσεων, όταν δεν υφίσταται πιθανότητα ουσιαστικών περαιτέρω εισπράξεων. Η απόσβεση αφορά τη λογιστική διαγραφή µίας οφειλής ή µέρους αυτής, ήτοι την αφαίρεση του χρηµατοοικονοµικού στοιχείου ή µέρους αυτού από τον ισολογισµό, η οποία δεν συνεπάγεται κατ’ ανάγκη την παραίτηση του Οµίλου από τη νοµική απαίτηση έναντι των πιστούχων. Σε περίπτωση που ο Όµιλος αποφασίζει να παραιτηθεί από τη νοµική απαίτηση έναντι των πιστούχων αυτό ονοµάζεται Περιορισµός Οφειλής (Debt Forgiveness) και η εν λόγω παραίτηση µπορεί να αφορά στοιχεία εντός ή/και εκτός ισολογισµού. 280 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Ως Απόσβεση Οφειλών µε Περιορισµό Οφειλής (Write-down) ορίζεται η οριστική διαγραφή µίας οφειλής ή µέρους αυτής ως αποτέλεσµα απόφασης ή συµφωνίας (δικαστική απόφαση, συµβατική συµφωνία, κ.λπ.) νοµικά δεσµευτικού χαρακτήρα, η οποία δεν είναι περαιτέρω διεκδικίσιµη. Σηµειώνεται ότι η εν λόγω κατηγορία αποσβέσεων µπορεί να είναι Οριστική, ήτοι χωρίς προϋποθέσεις, ή Υπό Αίρεση (Contingent Write-Down), ήτοι να ισχύει υπό την προϋπόθεση επίτευξης συγκεκριµένης επίδοσης από τον Πελάτη (συνήθως επιτυχής υλοποίηση συγκεκριµένου προγράµµατος αποπληρωµής). Για τις µεν Οριστικές Αποσβέσεις µε Περιορισµό Οφειλής άµεσα και ταυτοχρόνως πραγµατοποιείται τόσο η λογιστική όσο και η νοµική διαγραφή (περιορισµός οφειλής- Debt Forgiveness), ενώ για τις Υπό Αίρεση Αποσβέσεις κατά τη λήψη της σχετικής απόφασης ή ολοκλήρωσης της συµφωνίας πραγµατοποιείται η λογιστική διαγραφή, ενώ η νοµική διαγραφή (περιορισµός οφειλής - Debt Forgiveness) πραγµατοποιείται είτε ταυτοχρόνως µε τη σχετική απόφαση είτε σε δεύτερο χρόνο (µελλοντικά), αναλόγως του είδους της αίρεσης. Οι Υπό Αίρεση Αποσβέσεις Οφειλών µε Περιορισµό Οφειλής διαχωρίζονται µε τη σειρά τους σε: (α) Διαλυτικές, ήτοι η οφειλή διαγράφεται (λογιστικά και νοµικά) κατά τη χρονική στιγµή επίτευξης της συµφωνίας µε τον Πιστούχο και ανατρέπεται µόνον σε περίπτωση που ο τελευταίος δεν πληρώσει το υπολειπόµενο ποσό και σε (β) Αναβλητικές, ήτοι η οφειλή διαγράφεται νοµικά εφόσον ο Πιστούχος αποπληρώνει βάσει της σχετικής συµφωνίας. Ενδεικτικές προϋποθέσεις, και όχι περιοριστικές, για την υποβολή προτάσεων απόσβεσης µέρους ή του συνόλου των οφειλών δύναται να αποτελούν τα κάτωθι: • Καταγγελία των οικείων Συµβάσεων των Πελατών • Έκδοση Διαταγών Πληρωµής καθ’ όλων των ενεχοµένων των εν λόγω Συµβάσεων • Ολοκλήρωση των ενεργειών έρευνας ακίνητης περιουσίας • Ολοκλήρωση της διαδικασίας για την εγγραφή βαρών. • Εκπλειστηριασµός τουλάχιστον ενός ακινήτου, προκειµένου να έχουν οριστικοποιηθεί οι προνοµιακές απαιτήσεις (µέσω του πίνακα κατάταξης) και κατ’ επέκταση η πιθανή ζηµιά του Οµίλου. • Στις περιπτώσεις όπου η πιθανότητα περαιτέρω ανάκτησης της οφειλής κρίνεται ιδιαιτέρως χαµηλή, λόγω: - ένταξης των οφειλετών σε ειδική εκκαθάριση, - αποδεδειγµένης ύπαρξης σηµαντικού ύψους προνοµιακών απαιτήσεων και λήψη απόφασης για την παύση των νοµικών ενεργειών διαχείρισης προς αποφυγή του µη εισπράξιµου κόστους εκτέλεσης, - ασύµφορου περαιτέρω δικαστικού αγώνα για τη διεκδίκηση της οφειλής (π.χ. εξασφαλίσεις χαµηλής αξίας) Για τη διενέργεια της απόσβεσης, απαιτείται ισόποση πρόβλεψη αποµείωσης τουλάχιστον κατά το προηγούµενο από την πρόταση τρίµηνο. ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΚΑΤΑ ΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΙΔΡΥΜΑΤΩΝ Η έκθεση έναντι πιστωτικών ιδρυµάτων αφορά θέσεις σε χορηγήσεις, διατραπεζικές συναλλαγές (που περιλαµβάνουν θέσεις σε παράγωγα), πράξεις reverse repos και εργασίες διεθνούς εµπορίου. Ακολουθώντας τους βασικούς κανόνες καθορισµού, παρακολούθησης και αναθεώρησης των επιχειρηµατικών πιστοδοτήσεων, θεσπίζονται όρια από τα αρµόδια Συµβούλια Πιστοδοτήσεων για την παρακολούθηση του πιστωτικού κινδύνου αντισυµβαλλοµένου, για τη συνολική έκθεση ανά αντισυµβαλλόµενο πιστωτικό ίδρυµα, εξαιρουµένων των θέσεων που αφορούν θέσεις διαπραγµάτευσης σε οµόλογα έκδοσής του. Τα εγκεκριµένα όρια παρακολουθούνται σε καθηµερινή βάση. Η διάρκεια ισχύος των ορίων καθορίζεται κατά την έγκριση των ορίων, κατά κανόνα σύµφωνα µε την πιστοληπτική διαβάθµιση των πιστωτικών ιδρυµάτων από διεθνείς οίκους πιστοληπτικής αξιολόγησης. Πέραν των τακτικών αναθεωρήσεων των ορίων αντισυµβαλλοµένων πιστωτικών ιδρυµάτων, ενδέχεται να πραγµατοποιούνται και ενδιάµεσες αναθεωρήσεις, είτε λόγω συνθηκών που συνδέονται µε τη συναλλακτική δραστηριότητα του Οµίλου είτε λόγω περιπτώσεων δυσλειτουργίας των αγορών ή προβληµάτων που συνδέονται µε τα αντισυµβαλλόµενα πιστωτικά ιδρύµατα. Σε τακτική βάση παρακολουθούνται εναύσµατα για την διενέργεια έκτακτης αναθεώρησης ανά αντισυµβαλλόµενο, µε σκοπό την επανεξέταση των σχετικών ορίων όταν συντρέχουν τέτοια εναύσµατα. Σε κάθε ηµεροµηνία σύνταξης των οικονοµικών καταστάσεων αναγνωρίζεται πρόβλεψη για τις αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου για τις απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυµάτων. 281 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Η πρόβλεψη αποµείωσης βασίζεται στις αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου που σχετίζονται µε την πιθανότητα αθέτησης εντός των επόµενων δώδεκα µηνών, εκτός εάν έχει υπάρξει σηµαντική αύξηση του πιστωτικού κινδύνου από την αρχική αναγνώριση περίπτωση στην οποία οι αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου αναγνωρίζονται για όλη τη διάρκεια της ζωής του µέσου. Επίσης, εάν η απαίτηση εµπίπτει στον ορισµό των αποµειωµένων κατά την αρχική αναγνώριση χρηµατοοικονοµικών µέσων (Purchased or Originated Credit - Impaired - POCI), αναγνωρίζεται πρόβλεψη αποµείωσης ίση µε τις αναµενόµενες πιστωτικές ζηµιές για τη συνολική διάρκεια της ζωής του. Ο πιστωτικός κίνδυνος των απαιτήσεων κατά πιστωτικών ιδρυµάτων αξιολογείται µε βάση την κλίµακα πιστοληπτικής διαβάθµισης των οίκων αξιολόγησης ή στην εσωτερική πιστοληπτική διαβάθµιση του αντισυµβαλλοµένου αν υπάρχει έκθεση και στο χαρτοφυλάκιο χορηγήσεων. Ο Όµιλος ορίζει ως χαµηλού πιστωτικού κινδύνου τους αντισυµβαλλόµενους επενδυτικού βαθµού, για τους οποίους η πρόβλεψη αποµείωσης υπολογίζεται µε βάση τις αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου που σχετίζονται µε την πιθανότητα αθέτησης εντός των επόµενων δώδεκα µηνών (Στάδιο 1). Για τους αντισυµβαλλοµένους µη-επενδυτικού βαθµού ο καθορισµός της σηµαντικής αύξησης πιστωτικού κίνδυνου και ως εκ τούτου ο υπολογισµός αναµενόµενων ζηµιών πιστωτικού κινδύνου για όλη τη διάρκεια του µέσου (Στάδιο 2) εξαρτάται από τις ακόλουθες δύο συνθήκες (όποια από τις δύο συµβεί πρώτη): - Υποβάθµιση στην αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας του αντισυµβαλλοµένου στις ηµεροµηνίες αναφοράς σε σύγκριση µε την αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας κατά την ηµεροµηνία της αρχικής αναγνώρισης κατά δύο βαθµίδες τουλάχιστον. - Η πιθανότητα αθέτησης εντός των επόµενων δώδεκα µηνών κατά την περίοδο αναφοράς υπερβαίνει την τιµή 5% και έχει αυξηθεί περισσότερο από 50% σε σχέση µε την αντίστοιχη πιθανότητα κατά την ηµεροµηνία αρχικής αναγνώρισης. ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΣΕ ΧΡΕΩΣΤΙΚΟΥΣ ΤΙΤΛΟΥΣ Επενδύσεις σε χρεωστικούς τίτλους αφορούν χρεόγραφα που ταξινοµούνται στο επενδυτικό χαρτοφυλάκιο. Εάν υφίσταται σχέση πιστοδότησης µε τον αντισυµβαλλόµενο εκδότη κατά τον χαρακτηρισµό της θέσης χρεογράφων ως επενδυτική, ισχύουν οι διαδικασίες του Κανονισµού Πιστοδοτήσεων Επιχειρήσεων. Οι θέσεις αυτές υπόκεινται στα επενδυτικά όρια του Οµίλου και στα όρια εκδότη και παρακολουθούνται σε καθηµερινή βάση. Σε κάθε ηµεροµηνία σύνταξης των οικονοµικών καταστάσεων αναγνωρίζεται πρόβλεψη για τις αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου για τα οµόλογα που δεν αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων. Επίσης, εάν η θέση χρεογράφων εµπίπτει στον ορισµό των αποµειωµένων κατά την αρχική αναγνώριση χρηµατοοικονοµικών µέσων (Purchased or Originated Credit - Impaired - POCI), αναγνωρίζεται πρόβλεψη αποµείωσης ίση µε τις αναµενόµενες πιστωτικές ζηµιές για τη συνολική διάρκεια της ζωής του. Η πρόβλεψη αποµείωσης βασίζεται στις αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου που σχετίζονται µε την πιθανότητα αθέτησης εντός των επόµενων δώδεκα µηνών, εκτός εάν έχει υπάρξει σηµαντική αύξηση του πιστωτικού κινδύνου από την αρχική αναγνώριση περίπτωση στην οποία οι αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου αναγνωρίζονται για όλη τη διάρκεια της ζωής του µέσου. Ο πιστωτικός κίνδυνος των επενδύσεων σε οµόλογα αξιολογείται µε βάση την κλίµακα πιστοληπτικής διαβάθµισης των οίκων αξιολόγησης ή στην εσωτερική πιστοληπτική διαβάθµιση του εκδότη αν πρόκειται για εταιρικούς τίτλους Ελλήνων εκδοτών στους οποίους υπάρχει έκθεση και στο χαρτοφυλάκιο χορηγήσεων. Ο Όµιλος ορίζει ως χαµηλού πιστωτικού κινδύνου τις εκδόσεις επενδυτικού βαθµού, για τις οποίες η πρόβλεψη αποµείωσης υπολογίζεται µε βάση τις αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου που σχετίζονται µε την πιθανότητα αθέτησης εντός των επόµενων δώδεκα µηνών (Στάδιο 1). Για τις εκδόσεις µη-επενδυτικού βαθµού ο καθορισµός της σηµαντικής αύξησης πιστωτικού κίνδυνου και ως εκ τούτου ο υπολογισµός αναµενόµενων ζηµιών πιστωτικού κινδύνου για όλη τη διάρκεια του µέσου (Στάδιο 2) εξαρτάται από τις ακόλουθες δύο συνθήκες (όποια από τις δύο συµβεί πρώτη): - Υποβάθµιση στην αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας του εκδότη στις ηµεροµηνίες αναφοράς σε σύγκριση µε την αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας κατά την ηµεροµηνία της αρχικής αναγνώρισης κατά δύο βαθµίδες τουλάχιστον. - Η πιθανότητα αθέτησης εντός των επόµενων δώδεκα µηνών κατά την περίοδο αναφοράς υπερβαίνει την τιµή 5% και έχει αυξηθεί περισσότερο από 50% σε σχέση µε την αντίστοιχη πιθανότητα κατά την ηµεροµηνία αρχικής αναγνώρισης. 282 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Επιπρόσθετα, ο Όµιλος παρακολουθεί τη µεταβολή στο πιστωτικό περιθώριο σε σχέση µε την ηµεροµηνία αρχικής αναγνώρισης. Μία µεταβολή στο πιστωτικό περιθώριο κατά την ηµεροµηνία αναφοράς πάνω από 500 µονάδες βάσης σε σύγκριση µε το πιστωτικό περιθώριο που ίσχυε κατά την ηµεροµηνία της αρχικής αναγνώρισης αποτελεί έναυσµα για την αναθεώρηση του σταδίου κατάταξης του µέσου. Αναλόγως του αποτελέσµατος της ανωτέρω αναθεώρησης, ο χρεωστικός τίτλος θα παραµείνει στο Στάδιο 1 ή θα αναταξινοµηθεί στο Στάδιο 2, ανεξαρτήτως εάν έχει δοθεί έναυσµα για αναθεώρηση των κριτηρίων για την κατάταξη στο Στάδιο 2 κατά την αρχική αναγνώριση ή όχι. 283 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΟΥ ΥΠΟΚΕΙΝΤΑΙ ΣΕ ΠΙΣΤΩΤΙΚΟ ΚΙΝΔΥΝΟ Ο µέγιστος πιστωτικός κίνδυνος ανά κατηγορία χρηµατοοικονοµικού στοιχείου ενεργητικού στον οποίο είναι εκτεθειµένος ο Όµιλος απεικονίζεται στη στήλη «Καθαρή αξία ανοιγµάτων σε πιστωτικό κίνδυνο». 31.12.2020 Αξία ανοιγµάτων προ αποµειώσεων Α. Πιστωτικός κίνδυνος ανοιγµάτων συσχετιζόµενος µε εντός ισολογισµού στοιχεία Διαθέσιµα σε Κεντρικές Τράπεζες Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυµάτων Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών: - Δάνεια αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος - Απαιτήσεις κατά πελατών στο αναπόσβεστο κόστος - Απαιτήσεις κατά πελατών στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων - Δάνεια αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων Σύνολο Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα Αξιόγραφα εµπορικού χαρτοφυλακίου: - Χρεωστικοί τίτλοι (κρατικοί) Σύνολο Αξιόγραφα επενδυτικού χαρτοφυλακίου αποτιμώμενου στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών αποτελεσμάτων: -Χ  ρεόγραφα επενδυτικού χαρτοφυλακίου αποτιμώμενου στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών αποτελεσμάτων (κρατικά) -Χ  ρεόγραφα χαρτοφυλακίου αποτιμώμενου στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών αποτελεσμάτων (λοιπά) Σύνολο Αξιόγραφα επενδυτικού χαρτοφυλακίου αποτιμώμενου στην αναπόσβεστη αξία: -Χ  ρεόγραφα επενδυτικού χαρτοφυλακίου αποτιμώμενου στην αναπόσβεστη αξία (κρατικά) - Χρεόγραφα επενδυτικού χαρτοφυλακίου αποτιμώμενου στην αναπόσβεστη αξία (λοιπά) Σύνολο Αξιόγραφα επενδυτικού χαρτοφυλακίου αποτιμώμενου στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων: - Χρεόγραφα επενδυτικού χαρτοφυλακίου αποτιμώμενου στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων (λοιπά) Σύνολο Στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση - Δανειακό χαρτοφυλάκιο: - Δανειακό χαρτοφυλάκιο αποτιμώμενο στο αναπόσβεστο κόστος - Δανειακό χαρτοφυλάκιο αποτιμώμενο στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων Σύνολο Συνολική αξία εντός ισολογισµού στοιχείων που υπόκεινται σε πιστωτικό κίνδυνο (α) Λοιπά εντός ισολογισµού στοιχεία που δεν υπόκεινται σε πιστωτικό κίνδυνο Σύνολο Ενεργητικού Β. Πιστωτικός κίνδυνος ανοιγµάτων συσχετιζόµενος µε εκτός ισολογισµού στοιχεία: Εγγυητικές επιστολές, ενέγγυες πιστώσεις και λοιπές εγγυήσεις Μη εκταµιευθείσες δανειακές δεσμεύσεις Συνολική αξία εκτός ισολογισµού στοιχείων που υπόκεινται σε πιστωτικό κίνδυνο (β) Συνολική αξία ανοιγµάτων που υπόκεινται σε πιστωτικό κίνδυνο (α+β) 284 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ 7.077.100 2.811.635 48.403.731 314.251 40.000 280.882 49.038.864 1.267.083 Καθαρή αξία ανοιγµάτων σε πιστωτικό κίνδυνο Προβλέψεις απομείωσης 70.088 9.611.635 47.227 9.658.862 7.077.100 2.741.547 38.792.096 267.024 40.000 280.882 39.380.002 1.267.083 29.154 29.154 - 29.154 29.154 4.626.389 7.170 4.619.219 1.920.335 8.743 1.911.592 6.546.724 15.913 6.530.811 2.788.310 9.132 2.779.178 557.755 1.200 556.555 3.346.065 10.332 3.335.733 13.243 13.243 13.243 - 13.243 602.465 459.147 143.318 602.465 459.147 143.318 70.732.333 10.214.342 60.517.991 9.919.444 80.651.777 380.728 10.595.070 9.538.716 70.056.707 3.497.205 4.472.897 85.355 6.127 3.411.850 4.466.770 7.970.102 91.482 7.878.620 78.702.435 10.305.824 68.396.611 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 31.12.2019 Αξία ανοιγµάτων προ αποµειώσεων Α. Πιστωτικός κίνδυνος ανοιγµάτων συσχετιζόµενος µε εντός ισολογισµού στοιχεία Διαθέσιµα σε Κεντρικές Τράπεζες Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυµάτων Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών: - Δάνεια αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος - Απαιτήσεις κατά πελατών στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων - Δάνεια αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων Σύνολο Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα Αξιόγραφα εµπορικού χαρτοφυλακίου: - Χρεωστικοί τίτλοι (κρατικοί) Σύνολο Αξιόγραφα επενδυτικού χαρτοφυλακίου αποτιµώµενου στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών συνολικών αποτελεσµάτων: - Χρεόγραφα επενδυτικού χαρτοφυλακίου αποτιµώµενου στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών συνολικών αποτελεσµάτων (κρατικά) - Χρεόγραφα χαρτοφυλακίου αποτιµώµενου στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών συνολικών αποτελεσµάτων (λοιπά) Σύνολο Αξιόγραφα επενδυτικού χαρτοφυλακίου αποτιµώµενου στο αναπόσβεστο κόστος - Χρεόγραφα επενδυτικού χαρτοφυλακίου αποτιµώµενου στο αναπόσβεστο κόστος Σύνολο Αξιόγραφα επενδυτικού χαρτοφυλακίου αποτιµώµενου στην εύλογη αξία µέσω αποτελεσµάτων: - Χρεόγραφα επενδυτικού χαρτοφυλακίου αποτιµώµενου στην εύλογη αξία µέσω αποτελεσµάτων (λοιπά) Σύνολο Στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση - Δανειακό χαρτοφυλάκιο: - Δανειακό χαρτοφυλάκιο αποτιµώµενο στο αναπόσβεστο κόστος - Δανειακό χαρτοφυλάκιο αποτιµώµενο στην εύλογη αξία µέσω αποτελεσµάτων Σύνολο Συνολική αξία εντός ισολογισµού στοιχείων που υπόκεινται σε πιστωτικό κίνδυνο (α) Λοιπά εντός ισολογισµού στοιχεία που δεν υπόκεινται σε πιστωτικό κίνδυνο Σύνολο Ενεργητικού Β. Πιστωτικός κίνδυνος ανοιγµάτων συσχετιζόµενος µε εκτός ισολογισµού στοιχεία: Εγγυητικές επιστολές, ενέγγυες πιστώσεις και λοιπές εγγυήσεις Μη εκταµιευθείσες δανειακές δεσµεύσεις Συνολική αξία εκτός ισολογισµού στοιχείων που υπόκεινται σε πιστωτικό κίνδυνο (β) Συνολική αξία ανοιγµάτων που υπόκεινται σε πιστωτικό κίνδυνο (α+β) 285 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ 1.589.936 3.402.782 48.120.634 212.500 307.136 48.640.270 1.009.193 Καθαρή αξία ανοιγµάτων σε πιστωτικό κίνδυνο Προβλέψεις απομείωσης 70.092 9.332.990 41.011 9.374.001 1.589.936 3.332.690 38.787.644 171.489 307.136 39.266.269 1.009.193 17.861 17.861 - 17.861 17.861 5.983.809 22.176 5.961.633 1.509.193 3.662 1.505.531 7.493.002 25.838 7.467.164 1.078.143 1.078.143 7.413 7.413 1.070.730 1.070.730 22.581 22.581 22.581 - 22.581 1.744.911 1.313.223 431.688 1.744.911 1.313.223 431.688 64.998.679 10.790.567 54.208.112 9.628.870 74.627.549 379.361 11.169.928 9.249.509 63.457.621 3.447.220 4.021.955 87.745 5.695 3.359.475 4.016.260 7.469.175 93.440 7.375.735 72.467.854 10.884.007 61.583.847 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 ΔΑΝΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΚΑΤΑ ΠΕΛΑΤΩΝ Για σκοπούς παρουσίασης των γνωστοποιήσεων πιστωτικού κινδύνου, οι αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου των δανείων που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος περιλαµβάνουν το υπόλοιπο των συσσωρευµένων αποµειώσεων και το υπόλοιπο της προσαρµογής στην εύλογη αξία του συµβατικού υπολοίπου των δανείων που ήταν αποµειωµένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI), καθώς για σκοπούς παρακολούθησης του πιστωτικού κινδύνου ο Όµιλος παρακολουθεί την εν λόγω προσαρµογή ως µέρος των προβλέψεων. Τα εν λόγω δάνεια αναγνωρίσθηκαν είτε στο πλαίσιο εξαγοράς µεµονωµένων δανείων ή εταιριών (π.χ. Εµπορική Τράπεζα και Citibank Ελλάδος), είτε ως συνέπεια σηµαντικής τροποποίησης των όρων προηγούµενου δανείου που οδήγησε σε διακοπή αναγνώρισης. Αντίστοιχη προσαρµογή έχει γίνει και στο προ προβλέψεων λογιστικό υπόλοιπο των δανείων. Σημειώνεται ότι στους πίνακες πιστωτικού κινδύνου, δεν περιλαμβάνονται τα υπόλοιπα και οι αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου των δανείων που έχουν ταξινομηθεί στα στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση. Δάνεια ανά Δ.Π.Χ.Π. 9 Στάδιο (καθυστερηµένα και µη) Οι ακόλουθοι πίνακες παρουσιάζουν τα δάνεια που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος κατά την 31.12.2020 και την 31.12.2019 ανά Δ.Π.Χ.Π. 9 Στάδιο (stages) και καθυστέρηση, καθώς και τα δάνεια που αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων: 31.12.2020 Δάνεια αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων (FVPL) Δάνεια αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος Στάδιο (Stage) 1 Ιδιώτες και μικρές επιχειρήσεις Χωρίς καθυστέρηση Με καθυστέρηση - - Καθαρή αξία - Αξία εξασφαλίσεων - Στεγαστικά Χωρίς καθυστέρηση Λογιστικό υπόλοιπο (προ αναμενόμενων Με ζημιών καθυστέρηση πιστωτικού κινδύνου) 7.116.251 307.665 7.423.916 Αναμενόμενες ζημιές πιστωτικού κινδύνου Καθαρή αξία 25.958 7.397.958 5.052.325 253.965 5.306.290 4.309 5.301.981 Καταναλωτικά 663.648 38.989 702.637 6.443 696.194 Πιστωτικές κάρτες 745.794 8.646 754.440 11.453 742.987 Μικρές επιχειρήσεις 654.484 6.065 660.549 3.753 656.796 Μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις 200.402 80.480 280.882 252.848 12.805.360 187.701 12.993.061 69.138 12.923.923 Μεγάλες επιχειρήσεις 200.163 75.654 275.817 252.570 7.969.210 57.684 8.026.894 48.886 7.978.008 Μεσαίες επιχειρήσεις 239 4.826 5.065 278 4.836.150 130.017 4.966.167 20.252 4.945.915 - - - - 78.127 747 78.874 465 78.409 Ελλάδα 42.297 747 43.044 253 42.791 Λοιπές χώρες 35.830 - 35.830 212 35.618 19.999.738 496.113 20.495.851 95.561 20.400.290 Δημόσιος τομέας Σύνολο 286 200.402 80.480 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ 280.882 252.848 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 31.12.2020 Δάνεια αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος Στάδιο (Stage) 2 Στάδιο (Stage) 3 Λογιστικό υπόλοιπο (προ Αναμενόμενες Χωρίς Με αναμενόμενων ζημιές ζημιών καθυστέρηση καθυστέρηση πιστωτικού πιστωτικού κινδύνου κινδύνου) Λογιστικό υπόλοιπο (προ Αναμενόμενες αναμενόμενων ζημιές Χωρίς Με ζημιών πιστωτικού καθυστέρηση καθυστέρηση πιστωτικού κινδύνου κινδύνου) Καθαρή αξία Ιδιώτες και μικρές επιχειρήσεις 3.781.709 648.188 4.429.897 290.113 4.139.784 2.003.394 8.507.051 10.510.445 Στεγαστικά Καθαρή αξία 4.472.441 6.038.004 2.421.601 507.996 2.929.597 116.168 2.813.429 1.130.209 4.699.193 5.829.402 1.991.503 3.837.899 Καταναλωτικά 427.169 65.561 492.730 82.957 409.773 349.630 1.444.680 1.794.310 1.111.188 683.122 Πιστωτικές κάρτες 109.225 45.364 154.589 32.762 121.827 12.701 217.423 230.124 142.800 87.324 Μικρές επιχειρήσεις 58.226 794.755 510.854 2.145.755 2.656.609 1.226.950 1.429.659 51.636 1.738.911 1.353.730 3.698.266 5.051.996 823.714 29.267 852.981 Μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις 1.682.976 107.571 1.790.547 Μεγάλες επιχειρήσεις 1.171.033 60.940 1.231.973 38.052 1.193.921 625.345 1.636.518 2.261.863 1.053.738 1.208.125 Μεσαίες επιχειρήσεις 511.943 46.631 558.574 13.584 544.990 728.385 2.061.748 2.790.133 1.443.382 1.346.751 339 146 485 18 467 920 884 1.804 746 1.058 146 920 884 1.804 746 1.058 18 321 3.358.044 12.206.201 15.564.245 Δημόσιος τομέας Ελλάδα 146 Λοιπές χώρες Σύνολο 146 339 339 5.465.024 755.905 6.220.929 341.767 5.879.162 2.497.120 2.554.876 6.970.307 8.593.938 31.12.2020 Δάνεια αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος Δάνεια απομειωμένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) Χωρίς καθυστέρηση Με καθυστέρηση Λογιστικό υπόλοιπο (προ Αναμενόμενες αναμενόμενων ζημιές πιστωτικού ζημιών πιστωτικού κινδύνου κινδύνου) Συνολική καθαρή αξία στο αναπόσβεστο κόστος Καθαρή αξία Αξία εξασφαλίσεων Ιδιώτες και μικρές επιχειρήσεις 1.618.637 3.446.943 5.065.580 1.668.277 3.397.303 20.973.049 17.672.580 Στεγαστικά 1.004.277 1.938.229 2.942.506 716.276 2.226.230 14.179.539 13.928.449 405.250 791.618 1.196.868 519.782 677.086 2.466.175 1.120.501 2.534 41.119 43.653 31.560 12.093 964.231 14.306 Μικρές επιχειρήσεις 206.576 675.977 882.553 400.659 481.894 3.363.104 2.609.324 Μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις 415.882 641.185 1.057.067 535.669 521.398 17.739.108 13.462.572 Μεγάλες επιχειρήσεις 305.012 171.070 476.082 156.823 319.259 10.699.313 7.970.331 Μεσαίες επιχειρήσεις 110.870 470.115 580.985 378.846 202.139 7.039.795 5.492.241 - 59 59 54 5 79.939 43.902 59 59 54 5 44.000 36.659 Καταναλωτικά Πιστωτικές κάρτες Δημόσιος τομέας Ελλάδα Λοιπές χώρες Σύνολο 287 2.034.519 4.088.187 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ 6.122.706 2.204.000 3.918.706 35.939 7.243 38.792.096 31.179.054 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 31.12.2019 Δάνεια αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων (FVPL) Δάνεια αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος Στάδιο (Stage) 1 Χωρίς καθυστέρηση Με καθυστέρηση - 450 450 450 450 450 450 Ιδιώτες και µικρές επιχειρήσεις Καθαρή αξία Αξία εξασφαλίσεων Λογιστικό υπόλοιπο (προ Αναμενόμενες Με αναμενόμενων ζημιές καθυστέρηση ζημιών πιστωτικού πιστωτικού κινδύνου κινδύνου) Χωρίς καθυστέρηση 7.096.582 435.138 7.531.720 5.040.716 370.157 689.514 39.698 Πιστωτικές κάρτες 906.396 Μικρές επιχειρήσεις Στεγαστικά Καταναλωτικά Καθαρή αξία 30.210 7.501.510 5.410.873 4.837 5.406.036 729.212 9.608 719.604 14.560 920.956 13.015 907.941 459.956 10.723 470.679 2.750 467.929 Μεσαίες και µεγάλες επιχειρήσεις 157.442 149.244 306.686 265.624 12.335.217 336.060 12.671.277 87.663 12.583.614 Μεγάλες επιχειρήσεις 151.733 140.357 292.090 264.985 8.058.780 171.944 8.230.724 70.466 8.160.258 Μεσαίες επιχειρήσεις 5.709 8.887 14.596 639 4.276.437 164.116 4.440.553 17.197 4.423.356 101.114 182 101.296 398 100.898 Ελλάδα 53.657 182 Λοιπές χώρες 47.457 Δηµόσιος τοµέας Σύνολο 157.442 149.694 307.136 266.074 19.532.913 771.380 53.839 156 53.683 47.457 242 47.215 20.304.293 118.271 20.186.022 31.12.2019 Δάνεια αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος Στάδιο (Stage) 2 Στάδιο (Stage) 3 Λογιστικό υπόλοιπο (προ Αναμενόμενες Χωρίς Με αναμενόμενων ζημιές ζημιών καθυστέρηση καθυστέρηση πιστωτικού πιστωτικού κινδύνου κινδύνου) Καθαρή αξία Ιδιώτες και µικρές επιχειρήσεις 2.563.078 1.575.385 4.138.463 296.431 3.842.032 Στεγαστικά 1.554.220 1.323.708 2.877.928 100.889 313.191 128.756 441.947 85.983 Πιστωτικές κάρτες 72.077 46.564 118.641 Μικρές επιχειρήσεις 623.590 76.357 699.947 1.029.172 181.982 1.211.154 Μεγάλες επιχειρήσεις 732.665 128.994 861.659 28.230 Μεσαίες επιχειρήσεις 296.507 52.988 349.495 257 211 468 14 14 257 197 454 3.592.507 1.757.578 5.350.085 Καταναλωτικά Μεσαίες και µεγάλες επιχειρήσεις Δηµόσιος τοµέας Ελλάδα Λοιπές χώρες Σύνολο 288 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Λογιστικό υπόλοιπο (προ Αναμενόμενες αναμενόμενων ζημιές Χωρίς Με ζημιών πιστωτικού καθυστέρηση καθυστέρηση πιστωτικού κινδύνου κινδύνου) 1.678.491 9.370.899 2.777.039 625.133 5.542.478 6.167.611 1.919.141 4.248.470 355.964 510.684 1.349.491 1.860.175 1.015.872 844.303 36.617 82.024 34.111 203.615 237.726 121.252 116.474 72.942 627.005 508.563 2.275.315 2.783.878 1.146.639 1.637.239 40.934 1.170.220 1.417.036 3.752.573 5.169.609 833.429 707.873 1.812.832 2.520.705 1.186.754 1.333.951 12.704 336.791 709.163 1.939.741 2.648.904 1.332.313 1.316.591 24 444 923 876 1.799 651 1.148 14 923 876 1.799 651 1.148 24 430 3.096.450 13.124.348 16.220.798 337.389 5.012.696 11.049.390 Καθαρή αξία 4.202.904 6.846.486 2.519.067 2.650.542 6.722.622 9.498.176 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 31.12.2019 Δάνεια αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος Δάνεια απομειωμένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) Χωρίς καθυστέρηση Ιδιώτες και µικρές επιχειρήσεις Με καθυστέρηση Λογιστικό υπόλοιπο (προ Αναμενόμενες αναμενόμενων ζημιές πιστωτικού ζημιών πιστωτικού κινδύνου κινδύνου) Συνολική καθαρή αξία στο αναπόσβεστο κόστος Καθαρή αξία Αξία εξασφαλίσεων 1.103.425 4.073.377 5.176.802 1.630.785 3.546.017 21.736.045 17.582.278 Στεγαστικά 541.794 2.475.513 3.017.307 701.123 2.316.184 14.747.729 13.949.755 Καταναλωτικά 389.318 837.040 1.226.358 498.756 727.602 2.647.473 1.121.961 4.913 41.694 46.607 29.554 17.053 1.123.492 15.006 Μικρές επιχειρήσεις 167.400 719.130 886.530 401.352 485.178 3.217.351 2.495.556 Μεσαίες και µεγάλες επιχειρήσεις 420.195 645.373 1.065.568 523.872 541.696 16.946.072 12.954.942 Μεγάλες επιχειρήσεις 312.324 175.781 488.105 148.406 339.699 10.667.337 7.878.539 Μεσαίες επιχειρήσεις 107.871 469.592 577.463 375.466 201.997 6.278.735 5.076.403 Δηµόσιος τοµέας 3.032 56 3.088 51 3.037 105.527 60.808 Ελλάδα 3.032 56 3.088 51 3.037 Πιστωτικές κάρτες Λοιπές χώρες Σύνολο 1.526.652 4.718.806 6.245.458 2.154.708 4.090.750 57.882 47.256 47.645 13.552 38.787.644 30.598.028 Τα «Δάνεια αποµειωµένα κατά την αρχική τους αναγνώριση» της 31.12.2020 συµπεριλαµβάνουν δάνεια ύψους € 1.015.682 (31.12.2019: € 883.149) τα οποία δεν είναι αποµειωµένα / µη εξυπηρετούµενα. 289 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Ποιοτική διαβάθµιση των δανείων ανά Δ.Π.Χ.Π. 9 Στάδιο Οι ακόλουθοι πίνακες παρουσιάζουν τα δάνεια που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος κατά την 31.12.2020 και την 31.12.2019 ανά Δ.Π.Χ.Π. 9 Στάδιο (stages) και ποιοτική διαβάθµιση καθώς και τα δάνεια που αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων κατά ποιοτική διαβάθµιση: 31.12.2020 Δάνεια αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος Στάδιο (Stage) 1 ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΆ Υψηλής διαβάθμισης Ικανοποιητικής διαβάθμισης Υπο παρακολούθηση (υψηλότερου κινδύνου) Αθέτηση Λογιστικό υπόλοιπο (προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου) Αναμενόμενες ζημιές πιστωτικού κινδύνου Καθαρή αξία Αξία εξασφαλίσεων ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΆ Υψηλής διαβάθμισης Ικανοποιητικής διαβάθμισης Υπο παρακολούθηση (υψηλότερου κινδύνου) Αθέτηση Λογιστικό υπόλοιπο (προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου) Αναμενόμενες ζημιές πιστωτικού κινδύνου Καθαρή αξία Αξία εξασφαλίσεων ΠΙΣΤΩΤΙΚΈΣ ΚΆΡΤΕΣ Υψηλής διαβάθμισης Ικανοποιητικής διαβάθμισης Υπο παρακολούθηση (υψηλότερου κινδύνου) Αθέτηση Λογιστικό υπόλοιπο (προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου) Αναμενόμενες ζημιές πιστωτικού κινδύνου Καθαρή αξία Αξία εξασφαλίσεων ΜΙΚΡΈΣ ΕΠΙΧΕΙΡΉΣΕΙΣ Υψηλής διαβάθμισης Ικανοποιητικής διαβάθμισης Υπο παρακολούθηση (υψηλότερου κινδύνου) Αθέτηση Λογιστικό υπόλοιπο (προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου) Αναμενόμενες ζημιές πιστωτικού κινδύνου Καθαρή αξία Αξία εξασφαλίσεων ΜΕΓΆΛΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΉΣΕΙΣ Υψηλής διαβάθμισης Ικανοποιητικής διαβάθμισης Υπο παρακολούθηση (υψηλότερου κινδύνου) Αθέτηση Λογιστικό υπόλοιπο (προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου) Αναμενόμενες ζημιές πιστωτικού κινδύνου Καθαρή αξία Αξία εξασφαλίσεων 290 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Στάδιο (Stage) 2 Στάδιο (Stage) 3 4.823.363 480.190 2.737 160.793 1.569.401 1.199.403 5.306.290 2.929.597 (4.309) 5.301.981 4.996.702 (116.168) 2.813.429 2.600.966 527.089 175.138 410 15.222 149.903 327.605 Δάνεια απομειωμένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) Συνολο 5.829.402 92.469 202.359 314.502 2.333.176 5.076.625 2.251.950 1.516.642 8.162.578 5.829.402 2.942.506 17.007.795 (1.991.503) 3.837.899 4.079.225 (716.276) 2.226.230 2.251.556 (2.828.256) 14.179.539 13.928.449 1.794.310 15.037 43.767 152.479 985.585 557.348 368.808 480.494 2.779.895 Δάνεια αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων (FVPL) - 702.637 492.730 1.794.310 1.196.868 4.186.545 (6.443) 696.194 229.858 (82.957) 409.773 108.132 (1.111.188) 683.122 310.310 (519.782) 677.086 472.201 (1.720.370) 2.466.175 1.120.501 585.934 168.429 77 8.046 28.732 117.811 230.124 419 472 731 42.031 594.399 197.633 118.619 272.155 754.440 154.589 230.124 43.653 1.182.806 (11.453) 742.987 1.722 (32.762) 121.827 67 (142.800) 87.324 12.482 (31.560) 12.093 35 (218.575) 964.231 14.306 491.347 158.259 10.943 1.436 235.130 616.415 2.656.609 8.688 29.139 81.978 762.748 501.471 422.528 709.336 3.419.357 660.549 852.981 2.656.609 882.553 5.052.692 (3.753) 656.796 384.285 (58.226) 794.755 552.326 (1.226.950) 1.429.659 1.292.925 (400.659) 481.894 379.788 (1.689.588) 3.363.104 2.609.324 - 5.322.646 2.636.686 67.562 103.240 799.132 329.601 2.261.863 46.669 15.340 414.073 5.425.886 3.482.487 412.503 2.675.936 67.911 32.012 41.527 134.367 8.026.894 1.231.973 2.261.863 476.082 11.996.812 (48.886) 7.978.008 5.268.379 (38.052) 1.193.921 969.808 (1.053.738) 1.208.125 1.442.660 (156.823) 319.259 289.484 (1.297.499) 10.699.313 7.970.331 - - 275.817 252.570 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 31.12.2020 Δάνεια αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος Στάδιο (Stage) 1 ΜΕΣΑΊΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΉΣΕΙΣ Υψηλής διαβάθμισης Ικανοποιητικής διαβάθμισης Υπο παρακολούθηση (υψηλότερου κινδύνου) Αθέτηση Λογιστικό υπόλοιπο (προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου) Αναμενόμενες ζημιές πιστωτικού κινδύνου Καθαρή αξία Αξία εξασφαλίσεων ΔΗΜΌΣΙΟΣ ΤΟΜΈΑΣ Υψηλής διαβάθμισης Ικανοποιητικής διαβάθμισης Υπο παρακολούθηση (υψηλότερου κινδύνου) Αθέτηση Λογιστικό υπόλοιπο (προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου) Αναμενόμενες ζημιές πιστωτικού κινδύνου Καθαρή αξία Αξία εξασφαλίσεων 291 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Στάδιο (Stage) 2 Στάδιο (Stage) 3 Δάνεια απομειωμένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) Συνολο 2.046.914 2.899.013 20.240 39.092 430.687 88.795 2.790.133 10.886 118 569.981 2.086.006 3.340.586 109.153 3.360.114 4.966.167 558.574 2.790.133 580.985 8.895.859 (20.252) 4.945.915 3.211.503 (13.584) 544.990 461.111 (1.443.382) 1.346.751 1.592.038 (378.846) 202.139 227.589 (1.856.064) 7.039.795 5.492.241 6.080 72.794 485 1.804 59 1.863 78.874 485 1.804 59 81.222 (465) 78.409 42.647 (18) 467 485 (746) 1.058 770 (54) 5 (1.283) 79.939 43.902 Δάνεια αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων (FVPL) 5.065 5.065 278 6.080 73.279 - Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 31.12.2019 Δάνεια αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος Στάδιο (Stage) 1 Στάδιο (Stage) 2 Στάδιο (Stage) 3 Δάνεια απομειωμένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) Συνολο Δάνεια αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων (FVPL) ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΆ Υψηλής διαβάθµισης Ικανοποιητικής διαβάθµισης Υπό παρακολούθηση (υψηλότερου κινδύνου) 4.976.852 26.171 86.764 5.089.787 404.037 1.823.512 217.741 2.445.290 29.984 1.028.245 258.619 1.316.848 6.167.611 2.454.183 8.621.794 2.877.928 6.167.611 3.017.307 17.473.719 Αθέτηση Λογιστικό υπόλοιπο (προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου) Αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου 5.410.873 (4.837) (100.889) (1.919.141) (701.123) (2.725.990) Καθαρή αξία 5.406.036 2.777.039 4.248.470 2.316.184 14.747.729 Αξία εξασφαλίσεων 5.033.118 2.479.916 4.204.055 2.232.666 13.949.755 ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΆ Υψηλής διαβάθµισης 512.325 6.900 18.052 537.277 Ικανοποιητικής διαβάθµισης 210.039 149.906 37.359 397.304 6.848 285.141 114.689 406.678 1.860.175 1.056.258 2.916.433 441.947 1.860.175 1.226.358 4.257.692 Υπό παρακολούθηση (υψηλότερου κινδύνου) Αθέτηση Λογιστικό υπόλοιπο (προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου) Αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου 729.212 450 (9.608) (85.983) (1.015.872) (498.756) (1.610.219) Καθαρή αξία 719.604 355.964 844.303 727.602 2.647.473 450 Αξία εξασφαλίσεων 233.844 99.556 321.417 467.144 1.121.961 450 Υψηλής διαβάθµισης 690.460 1.888 622 692.970 Ικανοποιητικής διαβάθµισης 230.383 8.334 608 239.325 113 108.419 821 109.353 44.556 282.282 1.323.930 ΠΙΣΤΩΤΙΚΈΣ ΚΆΡΤΕΣ Υπό παρακολούθηση (υψηλότερου κινδύνου) Αθέτηση 237.726 Λογιστικό υπόλοιπο (προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου) 920.956 118.641 237.726 46.607 Αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου (13.015) (36.617) (121.252) (29.554) (200.438) Καθαρή αξία 907.941 82.024 116.474 17.053 1.123.492 2.283 27 12.661 35 15.006 Αξία εξασφαλίσεων ΜΙΚΡΈΣ ΕΠΙΧΕΙΡΉΣΕΙΣ Υψηλής διαβάθµισης 318.149 934 4.054 323.137 Ικανοποιητικής διαβάθµισης 141.973 213.701 24.043 379.717 10.557 485.312 67.654 563.523 2.783.878 790.779 3.574.657 699.947 2.783.878 886.530 4.841.034 Υπό παρακολούθηση (υψηλότερου κινδύνου) Αθέτηση Λογιστικό υπόλοιπο (προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου) Αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου 470.679 (2.750) (72.942) (1.146.639) (401.352) (1.623.683) Καθαρή αξία 467.929 627.005 1.637.239 485.178 3.217.351 Αξία εξασφαλίσεων 339.017 423.471 1.361.403 371.665 2.495.556 4.871.201 52.127 24.575 3.797.290 70.370 ΜΕΓΆΛΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΉΣΕΙΣ Υψηλής διαβάθµισης 4.828.466 42.735 Ικανοποιητικής διαβάθµισης 3.272.371 500.344 129.887 318.580 Υπό παρακολούθηση (υψηλότερου κινδύνου) 1.789 15.569 465.825 31.060 2.518.916 447.961 2.966.877 138.533 861.659 2.520.705 488.105 12.101.193 Αθέτηση Λογιστικό υπόλοιπο (προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου) Αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου 8.230.724 (70.466) (28.230) (1.186.754) (148.406) (1.433.856) Καθαρή αξία 8.160.258 833.429 1.333.951 339.699 10.667.337 292.090 Αξία εξασφαλίσεων 5.245.037 754.860 1.622.859 255.783 7.878.539 264.985 29 2 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 31.12.2019 Δάνεια αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος Στάδιο (Stage) 1 Στάδιο (Stage) 2 Στάδιο (Stage) 3 Δάνεια απομειωμένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) Συνολο Δάνεια αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων (FVPL) ΜΕΣΑΊΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΉΣΕΙΣ Υψηλής διαβάθµισης 1.750.549 11.725 Ικανοποιητικής διαβάθµισης 2.640.695 187.054 49.309 150.716 Υπό παρακολούθηση (υψηλότερου κινδύνου) Αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου 4.440.553 2.834.877 4.352 204.377 2.648.904 565.983 3.214.887 349.495 2.648.904 577.463 8.016.415 Αθέτηση Λογιστικό υπόλοιπο (προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου) 1.762.274 7.128 14.596 (17.197) (12.704) (1.332.313) (375.466) (1.737.680) Καθαρή αξία 4.423.356 336.791 1.316.591 201.997 6.278.735 14.596 Αξία εξασφαλίσεων 3.070.036 274.778 1.505.182 226.407 5.076.403 639 ΔΗΜΌΣΙΟΣ ΤΟΜΈΑΣ Υψηλής διαβάθµισης 2.389 Ικανοποιητικής διαβάθµισης 52.813 Υπό παρακολούθηση (υψηλότερου κινδύνου) 46.094 2.389 468 46.094 Αθέτηση Λογιστικό υπόλοιπο (προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου) Αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου Καθαρή αξία Αξία εξασφαλίσεων 293 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ 101.296 53.281 468 1.799 3.088 4.887 1.799 3.088 106.651 (398) (24) (651) (51) (1.124) 100.898 444 1.148 3.037 105.527 59.604 454 750 60.808 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Ποιοτική διαβάθµιση των εγγυητικών επιστολών, ενέγγυων πιστώσεων και των µη εκταµιευθεισών δανειακών δεσµεύσεων ανά Δ.Π.Χ.Π. 9 Στάδιο 31.12.2020 Στάδιο (Stage) 1 Στάδιο (Stage) 2 Στάδιο (Stage) 3 Aπομειωμένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) Συνολο Εγγυητικές επιστολές, ενέγγυες πιστώσεις και λοιπές εγγυήσεις Υψηλής διαβάθμισης Ικανοποιητικής διαβάθμισης Υπο παρακολούθηση (υψηλότερου κινδύνου) 2.077.772 294 2.078.066 715.774 198.977 914.751 48.531 125.012 Αθέτηση Λογιστικό υπόλοιπο (προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου) Αναμενόμενες ζημιές πιστωτικού κινδύνου Καθαρή αξία 173.543 330.845 2.842.077 324.283 330.845 (4.048) (7.825) (73.482) 2.838.029 316.458 257.363 Αξία εξασφαλίσεων απομειωμένων εγγυητικών επιστολών, ενέγγυων πιστώσεων και λοιπών εγγυήσεων 330.845 - 3.497.205 - 3.411.850 (85.355) 49.874 49.874 Μη εκταµιευθείσες δανειακές δεσµεύσεις Υψηλής διαβάθμισης 3.235.017 13.607 744 3.249.368 Ικανοποιητικής διαβάθμισης 1.061.720 103.172 3.311 1.168.203 10.810 38.735 202 49.747 Υπο παρακολούθηση (υψηλότερου κινδύνου) Αθέτηση Λογιστικό υπόλοιπο (προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου) Αναμενόμενες ζημιές πιστωτικού κινδύνου Καθαρή αξία 5.377 202 5.579 155.514 5.377 4.459 4.472.897 (3.570) (1.514) (1.040) (3) (6.127) 4.303.977 154.000 4.337 4.456 4.466.770 165 23 188 4.307.547 Αξία εξασφαλίσεων αποµειωµένων µη εκταµιευθεισών δανειακών δεσµεύσεων 31.12.2019 Στάδιο (Stage) 1 Στάδιο (Stage) 2 Στάδιο (Stage) 3 Aπομειωμένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) Συνολο Εγγυητικές επιστολές, ενέγγυες πιστώσεις και λοιπές εγγυήσεις Υψηλής διαβάθµισης 1.331.348 97 1.331.445 Ικανοποιητικής διαβάθµισης 1.146.496 20.759 1.167.255 594.417 14.042 Υπό παρακολούθηση (υψηλότερου κινδύνου) Αθέτηση Λογιστικό υπόλοιπο (προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου) Αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου Καθαρή αξία 608.459 340.061 3.072.261 34.898 340.061 (13.094) (411) (74.240) 3.059.167 34.487 265.821 Αξία εξασφαλίσεων αποµειωµένων εγγυητικών επιστολών, ενέγγυων πιστώσεων και λοιπών εγγυήσεων 340.061 - 3.447.220 - 3.359.475 (87.745) 45.094 45.094 Μη εκταµιευθείσες δανειακές δεσµεύσεις Υψηλής διαβάθµισης Ικανοποιητικής διαβάθµισης Υπό παρακολούθηση (υψηλότερου κινδύνου) 2.987.194 1.083 371 2.988.648 917.436 50.430 246 968.112 18.133 40.627 47 58.807 5.997 391 6.388 5.997 1.055 4.021.955 Αθέτηση Λογιστικό υπόλοιπο (προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου) Αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου Καθαρή αξία Αξία εξασφαλίσεων αποµειωµένων µη εκταµιευθεισών δανειακών δεσµεύσεων 3.922.763 92.140 (2.932) (1.878) (878) (7) (5.695) 3.919.831 90.262 5.119 1.048 4.016.260 599 90 689 Η αξία των εξασφαλίσεων που σχετίζεται µε αποµειωµένα ανοίγµατα την 31.12.2020 ανέρχεται σε € 11.665.870 (31.12.2019: € 12.010.368). 294 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Ανάλυση ενηλικίωσης δανείων ανά Δ.Π.Χ.Π. 9 Στάδιο και ανά κατηγορία δανείων 31.12.2020 Δάνεια αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων (FVPL) Ιδιώτες και μικρές επιχειρήσεις Δάνεια αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος Μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις Ιδιώτες και μικρές επιχειρήσεις Στεγαστικά Σύνολο Καταναλωτικά Μεσαίες Μεγάλες επιχειρήσεις επιχειρήσεις Τρέχουσα 200.163 1 - 30 ημέρες 239 Στάδιο (Stage) 2 200.402 5.048.675 2.323.194 984.031 909.938 9.265.838 15.683 253.306 274.815 154.218 111.178 793.517 112.873 96.136 56.196 265.205 102.547 189.690 100.640 392.877 83.993 23.767 107.760 15.683 31 - 60 ημέρες 4.343 4.343 61 - 90 ημέρες Στάδιο (Stage) 3 91 - 180 ημέρες 181 - 360 ημέρες 1.807 - Αξία εξασφαλίσεων Σύνολο 1.807 99.062 35.591 134.653 58.164 483 58.647 2.230.769 988.920 3.219.689 275.817 5.065 280.882 5.301.981 2.813.429 3.837.899 2.226.230 14.179.539 252.570 278 252.848 4.996.702 2.600.966 4.079.225 2.251.556 13.928.449 > 360 ημέρες Σύνολο Απομειωμένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) Στάδιο (Stage) 1 31.12.2020 Δάνεια αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος Ιδιώτες και μικρές επιχειρήσεις Καταναλωτικά Στάδιο (Stage) 1 Τρέχουσα Στάδιο (Stage) 2 Στάδιο (Stage) 3 Πιστωτικές κάρτες Απομειωμένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) Σύνολο Στάδιο (Stage) 1 Στάδιο (Stage) 2 Στάδιο (Stage) 3 Απομειωμένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) Σύνολο 658.034 354.475 200.027 323.651 1.536.187 734.687 87.248 6.516 1.772 38.160 32.186 25.467 14.477 110.290 8.300 24.141 1.144 315 33.900 31 - 60 ημέρες 14.125 17.797 9.305 41.227 6.839 2.957 366 10.162 61 - 90 ημέρες 8.987 3.599 1 - 30 ημέρες 91 - 180 ημέρες 181 - 360 ημέρες > 360 ημέρες 8.697 4.410 22.094 24.977 8.057 33.034 830.223 2.400 233 6.232 4.213 159 4.372 38.566 8.909 47.475 20.441 1.949 22.390 367.591 308.277 675.868 49.653 7.299 56.952 Σύνολο 696.194 409.773 683.122 677.086 2.466.175 742.987 121.827 87.324 12.093 964.231 Αξία εξασφαλίσεων 229.858 108.132 310.310 472.201 1.120.501 1.722 67 12.482 35 14.306 295 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 31.12.2020 Δάνεια αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος Στάδιο (Stage) 1 Τρέχουσα 1 - 30 ημέρες Ιδιώτες και μικρές επιχειρήσεις Μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις Μικρές επιχειρήσεις Μεγάλες επιχειρήσεις Στάδιο (Stage) 2 Απομειωμένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) Στάδιο (Stage) 3 Σύνολο Στάδιο (Stage) 1 Στάδιο (Stage) 2 Απομειωμένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) Στάδιο (Stage) 3 Σύνολο 650.844 767.345 421.802 178.955 2.018.946 7.920.486 1.133.823 436.518 260.263 9.751.090 5.952 57.522 17.056 247.145 19.601 11.702 3.913 41.168 33.386 139.181 31 - 60 ημέρες 5.179 10.823 3.345 19.347 18.102 2.250 20.352 61 - 90 ημέρες 2.630 6.496 1.876 11.002 8.610 20.393 29.003 91 - 180 ημέρες 14.405 1.629 16.034 14.461 14.461 181 - 360 ημέρες 14.862 1.823 16.685 101.841 101.841 949.569 290.353 1.239.922 493.481 41.940 535.421 Σύνολο > 360 ημέρες 656.796 794.755 1.429.659 481.894 3.363.104 7.978.008 1.193.921 1.208.125 319.259 10.699.313 Αξία εξασφαλίσεων 384.285 552.326 1.292.925 379.788 2.609.324 5.268.379 969.808 1.442.660 289.484 7.970.331 31.12.2020 Δάνεια αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος Μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις Δηµόσιος τοµέας Μεσαίες επιχειρήσεις Στάδιο (Stage) 1 Τρέχουσα 1 - 30 ημέρες 31 - 60 ημέρες 61 - 90 ημέρες 91 - 180 ημέρες 181 - 360 ημέρες > 360 ημέρες Σύνολο Αξία εξασφαλίσεων 296 Στάδιο (Stage) 2 4.817.542 499.678 128.361 12 36.880 Στάδιο (Stage) 3 Ελλάδα Απομειωμένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) Σύνολο 534.088 64.228 5.915.536 202.547 13.469 381.257 5.217 29.097 3.920 38.246 3.215 27.495 2.473 33.183 41.779 1.926 43.705 2.041 25.606 23.565 488.180 4.945.915 544.990 1.346.751 3.211.503 461.111 1.592.038 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Λοιπές χώρες Απομειωμένα Στάδιο Στάδιο Στάδιο κατά την Στάδιο (Stage) (Stage) (Stage) αρχική τους Σύνολο (Stage) 1 2 3 αναγνώριση 1 (POCI) 42.045 725 746 42.770 Στάδιο (Stage) 2 Σύνολο 35.618 321 35.939 746 146 146 114.082 602.262 202.139 7.039.795 42.791 146 333 1.058 5 338 5 44.000 35.618 321 35.939 227.589 5.492.241 146 770 36.659 6.904 339 7.243 35.743 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 31.12.2019 Δάνεια αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων (FVPL) Ιδιώτες και μικρές επιχειρήσεις Δάνεια αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος Μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις Ιδιώτες και μικρές επιχειρήσεις Στεγαστικά Σύνολο Καταναλωτικά Μεγάλες επιχειρήσεις Τρέχουσα Μεσαίες επιχειρήσεις 151.734 1 - 30 ημέρες 5.709 75.418 Απομειωμένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) Στάδιο (Stage) 1 Στάδιο (Stage) 2 157.443 5.037.095 1.497.725 568.698 506.205 7.609.723 75.418 368.941 785.081 302.852 299.160 1.756.034 243.061 169.155 107.288 519.504 251.172 423.282 270.236 944.690 31 - 60 ημέρες Στάδιο (Stage) 3 Σύνολο 61 - 90 ημέρες 46.079 46.079 91 - 180 ημέρες 8.329 8.329 201.639 68.036 269.675 181 - 360 ημέρες 10.530 8.887 19.417 236.532 56.320 292.852 > 360 ημέρες 450 2.346.312 1.008.939 3.355.251 Σύνολο 450 292.090 14.596 307.136 450 5.406.036 2.777.039 4.248.470 2.316.184 14.747.729 Αξία εξασφαλίσεων 450 264.985 639 266.074 5.033.118 2.479.916 4.204.055 2.232.666 13.949.755 31.12.2019 Δάνεια αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος Ιδιώτες και μικρές επιχειρήσεις Καταναλωτικά Στάδιο (Stage) 1 Τρέχουσα Στάδιο (Stage) 2 Στάδιο (Stage) 3 Πιστωτικές κάρτες Απομειωμένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) Σύνολο Στάδιο (Stage) 1 Στάδιο (Stage) 2 Στάδιο (Stage) 3 Απομειωμένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) Σύνολο 680.911 255.986 271.787 291.766 1.500.450 893.844 50.677 22.423 3.578 38.693 67.449 54.164 34.742 195.048 14.097 22.620 12.152 1.889 50.758 31 - 60 ημέρες 21.120 37.264 17.199 75.583 5.387 7.146 871 13.404 61 - 90 ημέρες 11.409 3.340 1 - 30 ημέρες 91 - 180 ημέρες 181 - 360 ημέρες > 360 ημέρες 32.712 15.245 59.366 52.707 23.965 76.672 970.522 8.337 968 12.645 12.055 1.361 13.416 38.526 15.159 53.685 11.808 1.291 13.099 357.143 329.526 686.669 42.553 7.095 49.648 Σύνολο 719.604 355.964 844.303 727.602 2.647.473 907.941 82.024 116.474 17.053 1.123.492 Αξία εξασφαλίσεων 233.844 99.556 321.417 467.144 1.121.961 2.283 27 12.661 35 15.006 297 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 31.12.2019 Δάνεια αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος Στάδιο (Stage) 1 Τρέχουσα 1 - 30 ημέρες Ιδιώτες και μικρές επιχειρήσεις Μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις Μικρές επιχειρήσεις Μεγάλες επιχειρήσεις Στάδιο (Stage) 2 Απομειωμένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) Στάδιο (Stage) 3 457.466 557.649 10.463 Σύνολο Στάδιο (Stage) 1 438.818 141.517 1.595.450 7.988.828 171.430 Στάδιο (Stage) 2 Απομειωμένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) Στάδιο (Stage) 3 706.796 499.543 272.737 9.467.904 21.361 461.734 58.206 32.506 11.304 112.479 31.386 237.557 31 - 60 ημέρες 7.762 27.708 3.452 38.922 94.444 8.186 61 - 90 ημέρες 3.388 27.508 4.228 35.124 803 10.562 61.394 9.902 71.296 91 - 180 ημέρες 181 - 360 ημέρες > 360 ημέρες Σύνολο 102.630 11.365 56.663 4.132 60.795 39.614 5.484 45.098 30.542 343 30.885 1.009.691 309.291 1.318.982 490.898 41.126 532.024 Σύνολο 467.929 627.005 1.637.239 485.178 3.217.351 8.160.258 833.429 1.333.951 339.699 10.667.337 Αξία εξασφαλίσεων 339.017 423.471 1.361.403 371.665 2.495.556 5.245.037 754.860 1.622.859 255.783 7.878.539 31.12.2019 Δάνεια αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος Μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις Δηµόσιος τοµέας Μεσαίες επιχειρήσεις Στάδιο (Stage) 1 Τρέχουσα Στάδιο (Stage) 2 Στάδιο (Stage) 3 Ελλάδα Απομειωμένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) Σύνολο 4.260.323 285.975 521.104 64.088 5.131.490 53.501 163.033 24.833 127.082 7.449 322.397 182 31 - 60 ημέρες 17.416 46.516 10.059 73.991 61 - 90 ημέρες 8.567 1 - 30 ημέρες 47.878 2.308 58.753 91 - 180 ημέρες 30.854 2.324 33.178 181 - 360 ημέρες 41.881 8.839 50.720 106.930 608.206 > 360 ημέρες 501.276 336.791 1.316.591 201.997 6.278.735 53.683 Αξία εξασφαλίσεων 3.070.036 274.778 1.505.182 226.407 46.506 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ 3.033 14 57.277 47.215 196 403 4.423.356 5.076.403 743 14 2 Σύνολο 298 Λοιπές χώρες Απομειωμένα Στάδιο Στάδιο Στάδιο κατά την Στάδιο Στάδιο (Stage) (Stage) (Stage) αρχική τους Σύνολο (Stage) (Stage) Σύνολο 1 2 3 αναγνώριση 1 2 (POCI) 1.148 750 249 47.464 181 181 2 4 407 3.037 57.882 47.215 47.256 13.098 430 47.645 454 13.552 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά 299 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Υπόλοιπο δανείων 31.12.2020 Aναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου Υπόλοιπο 31.12.2020 Μεταφορά δανείων στα στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση 7.397.958 (25.958) 7.423.916 (681.841) (1.317) Ποσά που χρησιμοποιήθηκαν στη χρήση για αποσβέσεις Αποπληρωμές, συναλλαγματικές διαφορές και λοιπές κινήσεις (4.213) 815.557 Νέα χρηματοοικονομικά στοιχεία που δημιουργήθηκαν / αποκτήθηκαν Μεταβολές λόγω τροποποιήσεων των συμβατικών όρων που δεν οδηγούν σε διακοπή αναγνώρισης (48.734) Μεταφορά σε στάδιο 3 από στάδιο 1 ή 2 (2.515) (1.771.306) Μεταφορά σε στάδιο 2 από στάδιο 1 ή 3 Διακοπή αναγνώρισης δανείων 1.586.565 7.531.720 Μεταφορά σε στάδιο 1 από στάδιο 2 ή 3 Μεταβολές χρήσης 1.1 - 31.12.2020 Υπόλοιπο 1.1.2020 Στάδιο (Stage) 1 4.139.784 (290.113) 4.429.897 (82.626) (12.725) (17.154) (3.712) (532.301) 2.503.854 (1.563.902) 4.138.463 Στάδιο (Stage) 2 6.038.004 (4.472.441) 10.510.445 122.677 (444.833) (23.331) (19.282) 581.035 (732.548) (22.663) 11.049.390 Στάδιο (Stage) 3 3.397.303 (1.668.277) 5.065.580 76.406 (200.871) (8.194) (3.044) 24.481 5.176.802 Απομειωμένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) Δάνεια προς ιδιώτες και μικρές επιχειρήσεις 20.973.049 (6.456.789) 27.429.838 - (565.384) (659.746) (52.892) (28.553) 840.038 - - - 27.896.375 Σύνολο 13.002.332 (69.603) 13.071.935 (2.552.617) (8.612) (227.069) 4.086.469 (142.502) (1.784.289) 927.982 12.772.573 Στάδιο (Stage) 1 1.739.378 (51.654) 1.791.032 (118.274) (1.034) (3.636) (20.100) (286.010) 1.843.148 (834.684) 1.211.622 Στάδιο (Stage) 2 2.555.934 (2.497.866) 5.053.800 (39.037) (301.440) (3.513) (49.973) 428.512 (58.859) (93.298) 5.171.408 Στάδιο (Stage) 3 521.403 (535.723) 1.057.126 5.701 (43.018) 54 (1.342) 27.075 1.068.656 Απομειωμένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) 17.819.047 (3.154.846) 20.973.893 - (2.704.227) (345.492) (15.707) (298.484) 4.113.544 - - - 20.224.259 Σύνολο Δάνεια προς μεσαίες και µεγάλες επιχειρήσεις και δηµόσιιο τοµέα 31.12.2020 20.400.290 (95.561) 20.495.851 (3.234.458) (1.317) (12.825) (229.584) 4.902.026 (191.236) (3.555.595) 2.514.547 20.304.293 Στάδιο (Stage) 1 5.879.162 (341.767) 6.220.929 (200.900) (13.759) (20.790) (23.812) (818.311) 4.347.002 (2.398.586) 5.350.085 Στάδιο (Stage) 2 8.593.938 (6.970.307) 15.564.245 83.640 (746.273) (26.844) (69.255) 1.009.547 (791.407) (115.961) 16.220.798 Στάδιο (Stage) 3 Σύνολο 3.918.706 (2.204.000) 6.122.706 82.107 (243.889) (8.140) (4.386) 51.556 6.245.458 Απομειωμένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) 38.792.096 (9.611.635) 48.403.731 - (3.269.611) (1.005.238) (68.599) (327.037) 4.953.582 - - - 48.120.634 Σύνολο Οι ακόλουθοι πίνακες παρουσιάζουν τη µεταβολή εντός των χρήσεων 2020 και 2019 των δάνειων που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος ανά Δ.Π.Χ.Π. 9 Στάδιο (stages): Συµφωνία δανείων ανά Δ.Π.Χ.Π. 9 Στάδιο ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά 300 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ 7.501.510 (30.210) 3.842.032 (296.431) 4.138.463 (281) (106.969) (28.167) (60.959) (7.937) (1.036.173) 2.365.296 (1.425.777) 4.439.430 Στάδιο (Stage) 2 6.846.486 (4.202.904) 11.049.390 (56.467) 93.708 (905.109) (87.342) (63.461) 1.087.348 (1.034.158) (22.469) 12.037.340 Στάδιο (Stage) 3 3.546.017 (1.630.785) 5.176.802 (3.686) 34.662 (338.273) (47.959) (5.627) 42.895 5.494.790 21.736.045 (6.160.330) 27.896.375 (63.690) (626.082) (1.273.131) (202.848) (82.278) 596.906 - - - 29.547.498 Σύνολο 31.12.2019 12.684.512 (88.061) 12.772.573 (3.196.251) 28.876 (69.623) 4.155.419 (219.549) (736.029) 796.708 12.013.022 Στάδιο (Stage) 1 1.170.664 (40.958) 1.211.622 (80.706) (2.010) (1.816) (237.350) 814.213 (788.660) 1.507.951 Στάδιο (Stage) 2 2.651.690 (2.519.718) 5.171.408 (1.323.919) (97.707) (741.396) (9.411) (275.228) 456.899 (78.184) (8.048) 7.248.402 Στάδιο (Stage) 3 544.733 (523.923) 1.068.656 (293.583) 28.691 (113.679) (931) (60.342) 78.273 1.430.227 Απομειωμένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) 17.051.599 (3.172.660) 20.224.259 (1.617.502) (3.345.973) (855.075) 16.524 (407.009) 4.233.692 - - - 22.199.602 Σύνολο Δάνεια προς μεσαίες και µεγάλες επιχειρήσεις και δηµόσιιο τοµέα 20.186.022 (118.271) 20.304.293 (3.256) (3.843.734) (1.582) 22.288 (74.876) 4.709.430 (270.724) (2.067.167) 2.244.954 19.588.960 Στάδιο (Stage) 1 5.012.696 (337.389) 5.350.085 (281) (187.675) (28.167) (62.969) (9.753) (1.273.523) 3.179.509 (2.214.437) 5.947.381 Στάδιο (Stage) 2 9.498.176 (6.722.622) 16.220.798 (1.380.386) (3.999) (1.646.505) (96.753) (338.689) 1.544.247 (1.112.342) (30.517) 19.285.742 Στάδιο (Stage) 3 Σύνολο 4.090.750 (2.154.708) 6.245.458 (297.269) 63.353 (451.952) (48.890) (65.969) 121.168 6.925.017 Απομειωμένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) 38.787.644 (9.332.990) 48.120.634 (1.681.192) (3.972.055) (2.128.206) (186.324) (489.287) 4.830.598 - - - 51.747.100 Σύνολο Στο κονδύλι «Αποπληρωμές, συναλλαγματικές διαφορές και λοιπές κινήσεις» της κίνησης της χρήσης 2019 των δάνειων που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος περιλαµβάνεται ποσό € 12.735 που αφορά σε δάνεια για τα οποία ο Όµιλος στο πλαίσιο αναδιαπραγµάτευσης των όρων τους, συµµετείχε σε συµφωνίες για την ανταλλαγή χρέους µε απόκτηση µετοχικών τίτλων. Υπόλοιπο δανείων 31.12.2019 Aναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου 7.531.720 (3.256) Μεταφορά δανείων στα στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση Υπόλοιπο 31.12.2019 (647.483) (1.582) Αποπληρωμές, συναλλαγματικές διαφορές και λοιπές κινήσεις Ποσά που χρησιµοποιήθηκαν στη χρήση για αποσβέσεις (6.588) 554.011 Νέα χρηµατοοικονοµικά στοιχεία που δηµιουργήθηκαν / αποκτήθηκαν Μεταβολές λόγω τροποποιήσεων των συµβατικών όρων που δεν οδηγούν σε διακοπή αναγνώρισης (51.175) Μεταφορά σε στάδιο 3 από στάδιο 1 ή 2 (5.253) (1.331.138) Διακοπή αναγνώρισης δανείων 1.448.246 Μεταφορά σε στάδιο 2 από στάδιο 1 ή 3 7.575.938 Μεταφορά σε στάδιο 1 από στάδιο 2 ή 3 Μεταβολές χρήσης 1.1 - 31.12.2019 Υπόλοιπο 1.1.2019 Στάδιο (Stage) 1 Απομειωμένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) Δάνεια προς ιδιώτες και μικρές επιχειρήσεις ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά 301 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ (1) (1.317) (1.401) Διακοπή αναγνώρισης δανείων Ποσά που χρησιμοποιήθηκαν στη χρήση για αποσβέσεις Συναλλαγματικές διαφορές / Λοιπές κινήσεις 1.668.277 125 (6.275) (659.746) (3.427) 965.782 932.036 8.243 25.503 - - - 6.160.330 6.456.789 4.472.441 (2.232) 10.204 (200.871) (946) 231.337 228.828 (953) 3.462 1.630.785 Σύνολο Υπόλοιπο 31.12.2020 2.357 (15.128) (444.833) (2.409) 763.911 731.423 32.488 60.688 (91.062) (3.987) 4.202.904 Στάδιο (Stage) 3 - 290.113 50 (12.725) (71) 38.349 (19.065) 57.414 (60.282) 107.322 (78.961) 296.431 Στάδιο (Stage) 2 69.603 (1) (128) (13.820) (23.196) 21.053 (11.677) (2.535) (22.843) 20.869 88.061 Στάδιο (Stage) 1 51.654 (451) (1.034) 34.152 25.125 9.027 (33.444) 26.916 (15.443) 40.958 Στάδιο (Stage) 2 2.497.866 69.697 (3.129) (301.440) (6.678) 193.218 145.382 47.836 35.979 (4.073) (5.426) 2.519.718 Στάδιο (Stage) 3 535.723 17.283 3.720 (43.018) (541) 34.356 40.835 (6.430) (49) 523.923 Δάνεια αποµειωµένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) 3.154.846 - 86.980 139 (345.492) (7.347) 247.906 188.146 14.623 45.137 - - - 3.172.660 Σύνολο Δάνεια προς μεσαίες και µεγάλες επιχειρήσεις και δηµόσιιο τοµέα Aναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου Μεταφορά αναµενόµενων ζηµιών πιστωτικού κινδύνου στα στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση 25.958 (67.815) Ζημιές απομείωσης δανείων (α)+(β)+(γ) Μεταβολή της παρούσας αξίας των ζημιών απομείωσης (9.150) (67.861) Επανεκτίμηση αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου (α) Αλλαγή πιστωτικών παραμέτρων (γ) (406) Μεταφορά σε στάδιο 3 από στάδιο 1 ή 2 9.196 (16.260) Μεταφορά σε στάδιο 2 από στάδιο 1 ή 3 Ζημιές απομείωσης νέων δανείων (β) 82.948 30.210 Μεταφορά σε στάδιο 1 από στάδιο 2 ή 3 Μεταβολές χρήσης 1.1 - 31.12.2020 Υπόλοιπο 1.1.2020 Στάδιο (Stage) 1 Δάνεια αποµειωµένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) Δάνεια προς ιδιώτες και μικρές επιχειρήσεις 31.12.2020 95.561 (1.402) (1.317) (129) (81.635) (32.346) 30.249 (79.538) (2.941) (39.103) 103.817 118.271 Στάδιο (Stage) 1 341.767 (401) (13.759) (71) 72.501 6.060 66.441 (93.726) 134.238 (94.404) 337.389 Στάδιο (Stage) 2 6.970.307 72.054 (18.257) (746.273) (9.087) 957.129 876.805 80.324 96.667 (95.135) (9.413) 6.722.622 Στάδιο (Stage) 3 Σύνολο (10.774) 1.213.688 1.120.182 22.866 70.640 - - - 9.332.990 Σύνολο 2.204.000 15.051 13.924 9.611.635 - 87.105 (6.136) (243.889) (1.005.238) (1.487) 265.693 269.663 (7.383) 3.413 2.154.708 Δάνεια αποµειωµένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) Οι ακόλουθοι πίνακες απεικόνιζουν τη µεταβολή εντός των χρήσεων 2020 και 2019 των αναµενόµενων ζηµιών πιστωτικού κινδύνου των δανείων που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος: Συµφωνία των αναµενόµενων ζηµιών πιστωτικού κινδύνου δανείων ανά Δ.Π.Χ.Π. 9 Στάδιο ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Στον παραπάνω πίνακα που απεικονίζει τη μεταβολή των αναµενόµενων ζηµιών πιστωτικού κινδύνου για τη χρήση 2020, στο κονδύλι «Ζημιές αποµείωσης δανείων» δεν περιλαμβάνεται ποσό ύψους € 22.188 το οποίο αφορά στις ζημιές αποµείωσης των δάνειων που ταξινομήθηκαν στα στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση σε προηγούμενες περιόδους. Κατά τη χρήση 2020, οι αναμενόμενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου έχουν επηρεαστεί από τις κάτωθι κινήσεις: • Μεταφορά σε Στάδιο (Stage) 1 δανείων συνολικού ύψους € 2.514.547 από Στάδιο (Stage) 2 και Στάδιο (Stage) 3 λόγω βελτίωσης της πιστοληπτικής τους ικανότητας συγκριτικά µε την αρχική τους αναγνώριση • Οι ζηµιές αποµείωσης των δανείων που κατατάσσονται στο Στάδιο (Stage) 3 επηρεάστηκαν από: - την ενσωµάτωση στον υπολογισµό των αναµενόµενων ζηµιών από πιστωτικό κίνδυνο μη εξυπηρετούμενων χαρτοφυλακίων για τα οποία ο Όμιλος εξετάζει στρατηγικές ανάκτησης μέσω πωλήσεων που επηρεάζονται από σειρά μεταβλητών παραγόντων - την περαιτέρω επιδείνωση του χαρτοφυλακίου λόγω παραμονής στο Στάδιο (Stage) 3. Τέλος, οι συνολικές απαιτήσεις που αποσβέστηκαν εντός του 2020 ανέρχονται σε € 1.005.238, και οδήγησαν σε ισόποση μείωση των αναμενόμενων ζημιών από πιστωτικό κίνδυνο. Σημειώνεται ότι οι απαιτήσεις που αποσβέστηκαν εντός του 2020 αλλά δύναται να διεκδικηθούν νομικά ανέρχονται σε € 911.275. 302 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά 303 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ (525) Μεταφορά σε στάδιο 3 από στάδιο 1 ή 2 296.431 4.202.904 30.210 Υπόλοιπο 31.12.2019 18.760 (39.731) (197) (55) (905.109) (2.287) (1.874) Συναλλαγµατικές διαφορές / Λοιπές κινήσεις (28.167) (10.974) Μεταφορά αναµενόµενων ζηµιών πιστωτικού κινδύνου στα στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση (1.582) Ποσά που χρησιµοποιήθηκαν στη χρήση για αποσβέσεις (230) 233.270 136.499 96.771 89.741 (177.400) (6.750) 5.034.516 Στάδιο (Stage) 3 (33.419) (23) Διακοπή αναγνώρισης δανείων 66.038 56.417 9.621 (89.216) 188.614 (54.101) 213.745 Στάδιο (Stage) 2 Μεταβολή της παρούσας αξίας των ζηµιών αποµείωσης (38.403) 7.052 Αλλαγή πιστωτικών παραµέτρων (γ) Ζηµιές αποµείωσης δανείων (α)+(β)+(γ) 3.798 Ζηµιές αποµείωσης νέων δανείων (β) (49.253) (11.214) Μεταφορά σε στάδιο 2 από στάδιο 1 ή 3 Επανεκτίµηση αναµενόµενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου (α) 60.851 25.267 Μεταφορά σε στάδιο 1 από στάδιο 2 ή 3 Μεταβολές χρήσης 1.1. - 31.12.2019 Υπόλοιπο 1.1.2019 Στάδιο (Stage) 1 (13.592) 386.881 336.633 (2.233) 52.481 - - - 7.131.273 Σύνολο 1.630.785 (2.589) (28.912) 19.203 6.160.330 (44.804) (62.331) 36.034 (338.273) (1.273.131) (2.365) 125.976 136.665 (6.031) (4.658) 1.857.745 Δάνεια αποµειωµένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) Δάνεια προς ιδιώτες και μικρές επιχειρήσεις 88.061 (2.973) (329) (34.285) (41.516) 24.295 (17.064) (5.708) (7.530) 23.533 115.353 Στάδιο (Stage) 1 40.958 4.243 (34) (10.233) (9.227) (1.006) (15.442) 16.027 (21.822) 68.219 Στάδιο (Stage) 2 2.519.718 (956.885) 56.676 (8.074) (741.396) (125.043) 356.142 264.656 91.486 21.150 (8.497) (1.711) 3.927.356 Στάδιο (Stage) 3 70.049 (1.992) (855.075) (136.320) 357.364 264.086 21.016 72.262 - - - 4.895.095 Σύνολο 523.923 3.172.660 (199.576) (1.156.461) 13.373 4.812 (113.679) (10.914) 45.740 50.173 (3.279) (1.154) 784.167 Δάνεια αποµειωµένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) Δάνεια προς μεσαίες και µεγάλες επιχειρήσεις και δηµόσιιο τοµέα Aναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου 31.12.2019 118.271 (2.287) (4.847) (1.582) (352) (72.688) (34.464) 28.093 (66.317) (6.233) (18.744) 84.384 140.620 Στάδιο (Stage) 1 (136.017) 589.412 401.155 188.257 110.891 (185.897) (8.461) 8.961.872 Στάδιο (Stage) 3 337.389 (197) 4.188 6.722.622 (996.616) 23.257 10.686 (28.167) (1.646.505) (264) 55.805 47.190 8.615 (104.658) 204.641 (75.923) 281.964 Στάδιο (Stage) 2 Σύνολο Σύνολο (149.912) 744.245 600.719 18.783 124.743 7.718 34.042 2.154.708 9.332.990 (202.165) (1.201.265) (15.539) 24.015 (451.952) (2.128.206) (13.279) 171.716 186.838 (9.310) (5.812) - - - 2.641.912 12.026.368 Δάνεια αποµειωµένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Στον παραπάνω πίνακα που απεικονιζει τη µεταβολή των αναµενόµενων ζηµιών πιστωτικού κινδύνου για τη χρήση 2019, στο κονδύλι «Ζηµιές αποµείωσης δανείων» δεν περιλαµβάνεται ποσό ύψους € 77.427 το οποίο αφορά στις ζηµιές αποµείωσης των δάνειων που ταξινοµήθηκαν στα στοιχεία ενεργητικού προς πώληση σε προηγούµενες περιόδους. Στο κονδύλι «Συναλλαγµατικές διαφορές/λοιπές κινήσεις» της κίνησης των αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου της χρήσης 2019 των δανείων που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος περιλαµβάνεται ποσό € 12.166 που αφορά σε αποµειώσεις δανείων για τα οποία ο Όµιλος στο πλαίσιο αναδιαπραγµάτευσης των όρων τους, συµµετείχε σε συµφωνίες για την ανταλλαγή χρέους µε απόκτηση µετοχικών τίτλων. Κατά τη χρήση 2019, οι αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου έχουν επηρεαστεί από τις κάτωθι κινήσεις: • Μεταφορά σε Στάδιο (Stage) 1 δανείων συνολικού ύψους € 2.244.954 από Στάδιο (Stage) 2 και Στάδιο (Stage) 3 λόγω βελτίωσης της πιστοληπτικής τους ικανότητας συγκριτικά µε την αρχική τους αναγνώριση και βελτίωσης των µακροοικονοµικών µεγεθών για τα δάνεια που παρέµειναν σε Στάδιο (Stage) 1. • Οι ζηµιές αποµείωσης των δανείων που κατατάσσονται στο Στάδιο (Stage) 3 επηρεάστηκαν από: - την ενσωµάτωση στον υπολογισµό των αναµενόµενων ζηµιών από πιστωτικό κίνδυνο των συναλλαγών πωλήσεων δανείων βάσει του Επιχειρησιακού Σχεδίου και - την περαιτέρω επιδείνωση του χαρτοφυλακίου λόγω παραµονής στο Στάδιο (Stage) 3. Τέλος, οι συνολικές απαιτήσεις που αποσβέστηκαν εντός του 2019 ανέρχονται σε € 2.128.206, και οδήγησαν σε ισόποση µείωση των αναµενόµενων ζηµιών από πιστωτικό κίνδυνο. Σηµειώνεται ότι οι απαιτήσεις που αποσβέστηκαν εντός του 2019 αλλά δύναται να διεκδικηθούν νοµικά ανέρχονται σε € 1.994.697. 304 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Συµφωνία των εγγυητικών επιστολών, ενέγγυων πιστώσεων και µη εκταµιευθεισών δανειακών δεσµεύσεων ανά Δ.Π.Χ.Π. 9 Στάδιο Η κίνηση των εγγυητικών επιστολών, των ενέγγυων πιστώσεων και µη εκταµιευθεισών δανειακών δεσµεύσεων παρουσιάζεται για τις χρήσεις 2020 και 2019 στους πίνακες που ακολουθούν: 31.12.2020 Στάδιο (Stage) 1 Υπόλοιπο 1.1.2020 Μεταβολές χρήσης 1.1 - 31.12.2020 Στάδιο (Stage) 2 Απομειωμένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) 346.058 1.055 Στάδιο (Stage) 3 Σύνολο 6.995.024 127.038 Μεταφορά σε στάδιο 1 (από στάδιο 2 ή 3) 370.158 (353.771) (16.387) - Μεταφορά σε στάδιο 2 (από στάδιο 1 ή 3) (727.618) 736.286 (8.668) - (8.642) (1.808) 10.450 - 4.769 336.222 (74.522) 261.700 1.148.437 (647.510) 7.970.102 (91.482) 7.878.620 Μεταφορά σε στάδιο 3 (από στάδιο 1 ή 2) Νέα χρηματοοικονομικά στοιχεία που χορηγήθηκαν Αποπληρωμές, συναλλαγματικές διαφορές και λοιπές κινήσεις Υπόλοιπο 31.12.2020 Αναμενόμενες ζημιές πιστωτικού κινδύνου Υπόλοιπο 31.12.2020 1.148.437 (627.735) 7.149.624 (7.618) 7.142.006 (27.948) 479.797 (9.339) 470.458 3.404 4.459 (3) 4.456 7.469.175 31.12.2019 Στάδιο (Stage) 1 Υπόλοιπο 1.1.2019 Μεταβολές χρήσης 1.1 - 31.12.2019 Μεταφορά σε στάδιο 1 από στάδιο 2 ή 3 Μεταφορά σε στάδιο 2 από στάδιο 1 ή 3 Μεταφορά σε στάδιο 3 από στάδιο 1 ή 2 Νέα χρηµατοοικονοµικά στοιχεία που χορηγήθηκαν Αποπληρωμές, συναλλαγματικές διαφορές και λοιπές κινήσεις Υπόλοιπο 31.12.2019 Αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου Υπόλοιπο 31.12.2019 305 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Στάδιο (Stage) 2 Απομειωμένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) 339.479 2.163 Στάδιο (Stage) 3 Σύνολο 6.302.999 291.079 272.547 (264.389) (8.158) - (120.106) (23.789) 480.418 82.955 6.995.024 (16.026) 6.978.998 129.111 (8.038) (9.005) 31.827 (20.725) 127.038 (2.289) 124.749 (8.085) 346.058 (75.118) 270.940 480.418 53.037 7.469.175 (93.440) 7.375.735 (1.108) 1.055 (7) 1.048 6.935.720 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Συµφωνία των αναµενόµενων ζηµιών πιστωτικού κινδύνου των εγγυητικών επιστολών, ενέγγυων πιστώσεων και µη εκταµιευθεισών δανειακών δεσµεύσεων ανά Δ.Π.Χ.Π. 9 Στάδιο Ο Όµιλος έχει αναγνωρίσει αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου για τις µη εκταµιευθείσες δανειακές δεσµεύσεις και ενέγγυες πιστώσεις/εγγυητικές επιστολές, η κίνηση των οποίων για τις χρήσεις 2020 και 2019 παρουσιάζεται στους πίνακες που ακολουθούν: 31.12.2020 Στάδιο (Stage) 1 Υπόλοιπο 1.1.2020 Μεταβολές χρήσης 1.1. - 31.12.2020 Στάδιο (Stage) 2 Στάδιο (Stage) 3 16.026 2.289 75.118 Μεταφορά σε στάδιο 1 (από στάδιο 2 ή 3) 5.327 (4.031) (1.296) Μεταφορά σε στάδιο 2 (από στάδιο 1 ή 3) (2.702) 2.779 (77) Μεταφορά σε στάδιο 3 (από στάδιο 1 ή 2) Επανεκτίµηση αναµενόµενων ζηµιών πιστωτικού κινδύνου (α) Ζημιές απομείωσης νέων στοιχείων (β) (112) (220) 332 (4.294) 4.986 884 Αλλαγή πιστωτικών παραμέτρων (γ) (9.772) 2.956 (62) (10.320) 7.942 822 (601) 580 7.618 9.339 Ζημιές απομείωσης (α + β + γ) Συναλλαγματικές διαφορές και λοιπές κινήσεις Υπόλοιπο 31.12.2020 Αποµειωµένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) 7 Σύνολο 93.440 1.576 3.746 3.746 (377) 815 815 (819) (1.217) 74.522 3 91.482 (6.063) (741) Το κονδύλι «Συναλλαγματικές διαφορές και λοιπές κινήσεις» περιλαμβάνει πρόβλεψη για εγγυητική επιστολή που είχε δοθεί ως εξασφάλιση για την κάλυψη πιστωτικού κινδύνου σε θυγατρική εταιρεία η οποία κατέπεσε και μεταφέρθηκε στις λοιπές απαιτήσεις δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών. 31.12.2019 Στάδιο (Stage) 1 Υπόλοιπο 1.1.2019 Μεταβολές χρήσης 1.1. 31.12.2019 Στάδιο (Stage) 2 Στάδιο (Stage) 3 Αποµειωµένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) 161 Σύνολο 15.176 3.815 73.069 Μεταφορά σε στάδιο 1 (από στάδιο 2 ή 3) 2.893 (2.390) (503) Μεταφορά σε στάδιο 2 (από στάδιο 1 ή 3) (529) 582 (53) Μεταφορά σε στάδιο 3 (από στάδιο 1 ή 2) Επανεκτίµηση αναµενόµενων ζηµιών πιστωτικού κινδύνου (α) Ζηµιές αποµείωσης νέων στοιχείων (β) (295) (335) 630 - (2.819) 1.209 8.376 6.766 190 (633) (6.445) Ζηµιές αποµείωσης (α + β + γ) (1.101) 576 1.931 Συναλλαγµατικές διαφορές και λοιπές κινήσεις Υπόλοιπο 31.12.2019 (118) 16.026 41 44 75.118 Αλλαγή πιστωτικών παραµέτρων (γ) 306 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ 1.528 92.221 1.528 2.289 (155) (155) 1 7 (7.043) 1.251 (32) 93.440 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Απαιτήσεις κατά πελατών Οι απαιτήσεις κατά πελατών προέρχονται από την εµπορική πλην χορηγήσεων δραστηριότητα του Οµίλου και περιλαµβάνουν κυρίως απαιτήσεις από προµήθειες εγγυητικών επιστολών, απαιτήσεις από συναλλαγές πιστωτικών καρτών και λοιπές απαιτήσεις από τραπεζικές εργασίες. Ο υπολογισµός της αναµενόµενης ζηµιάς πιστωτικού κινδύνου για τις απαιτήσεις που ενέχουν πιστωτικό κίνδυνο, πραγµατοποιείται για όλη τη διάρκεια της ζωής τους (χωρίς να γίνεται κατάταξη σε στάδια) βάσει της απλοποιηµένης προσέγγισης που προβλέπει το Δ.Π.Χ.Π. 9. Ο συντελεστής αναµενόµενης πιστωτικής ζηµιάς που εφαρµόζεται από τον Όµιλο, προσδιορίστηκε µε βάση την εκτίµηση για την αναµενόµενη ζηµιά που συνεπάγεται ο χρόνος παραµονής σε εκκρεµότητα των εν λόγω κονδυλίων που από τη φύση τους είναι εν γένει βραχυπρόθεσµα. Οι απαιτήσεις κατά πελατών την 31.12.2020 ανήλθαν σε € 314.251 (31.12.2019: € 212.500), ενώ για τις απαιτήσεις που ενέχουν πιστωτικό κίνδυνο έχει σχηµατιστεί την 31.12.2020 πρόβλεψη αποµείωσης ποσού € 47.227 (31.12.2019: € 41.011). Ακολουθεί συµφωνία των απαιτήσεων κατά πελατών για τις χρήσεις 2020 και 2019: Υπόλοιπο 1.1.2020 212.500 Αποπληρωμές, συναλλαγματικές διαφορές και λοιπές κινήσεις 101.751 Υπόλοιπο 31.12.2020 314.251 Αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου (47.227) Υπόλοιπο απαιτήσεων κατά πελατών 31.12.2020 267.024 Υπόλοιπο 1.1.2019 220.989 Αποπληρωμές, συναλλαγματικές διαφορές και λοιπές κινήσεις (8.489) Υπόλοιπο 31.12.2019 212.500 Αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου (41.011) Υπόλοιπο απαιτήσεων κατά πελατών 31.12.2019 171.489 Η συµφωνία των αναµενόµενων ζηµιών πιστωτικού κινδύνου παρουσιάζεται για τις χρήσεις 2020 και 2019 στους κάτωθι πίνακες: Υπόλοιπο 1.1.2020 Ζηµιές αποµείωσης απαιτήσεων κατα πελατών Συναλλαγµατικές διαφορές, αποσβέσεις και λοιπές κινήσεις Υπόλοιπο 31.12.2020 41.011 3.385 2.831 47.227 Υπόλοιπο 1.1.2019 Ζηµιές αποµείωσης απαιτήσεων κατα πελατών Συναλλαγµατικές διαφορές, αποσβέσεις και λοιπές κινήσεις Υπόλοιπο 31.12.2019 31.862 7.883 1.266 41.011 307 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 ΛΗΦΘΕΙΣΕΣ ΕΞΑΣΦΑΛΙΣΕΙΣ Η λήψη εξασφαλίσεων λειτουργεί ως αντιστάθµισµα έναντι του πιστωτικού κινδύνου που µπορεί να προκύψει από την ενδεχόµενη αδυναµία του πιστούχου να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του. Ως εξασφαλίσεις πιστοδοτήσεων νοούνται τα πάσης φύσεως περιουσιακά στοιχεία ή δικαιώµατα, τα οποία τίθενται στη διάθεση του Οµίλου, είτε από τους πιστούχους είτε από τρίτα πρόσωπα, προκειµένου να χρησιµοποιηθούν ως συµπληρωµατικές πηγές ρευστοποίησης των σχετικών απαιτήσεων. Η ανάλυση των εξασφαλίσεων και οι εγγυήσεις που λαµβάνονται για τον περιορισµό της έκθεσης σε πιστωτικό κίνδυνο δανείων κατά πελατών συνοψίζονται ως κάτωθι: Ανάλυση των ληφθεισών εξασφαλίσεων και εγγυήσεων 31.12.2020 Αξία εξασφαλίσεων Δάνεια αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων (FVPL) Δάνεια αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος Εξασφαλίσεις ΧρηματοοικοΕξασφαλίσεις ΧρηματοοικοΣυνολική αξία Αξία Συνολική αξία Αξία Λοιπές Λοιπές επί ακίνητης επί ακίνητης νομικές νομικές εξασφαλίσεις εξασφαλίσεων εγγυήσεων εξασφαλίσεις εξασφαλίσεων εγγυήσεων περιουσίας εξασφαλίσεις περιουσίας εξασφαλίσεις Ιδιώτες και μικρές επιχειρήσεις Μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις 80.620 1.850 170.378 252.848 18.134 16.534.362 244.269 893.949 17.672.580 3.670.168 6.471.044 981.485 6.010.043 13.462.572 4.283.157 508 5.894 37.500 43.902 29.414 23.005.914 1.231.648 6.941.492 Δημόσιος τομέας Σύνολο 80.620 1.850 170.378 252.848 18.134 31.179.054 7.982.739 31.12.2019 Αξία εξασφαλίσεων Δάνεια αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων (FVPL) Δάνεια αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος Εξασφαλίσεις ΧρηματοοικοΕξασφαλίσεις ΧρηματοοικοΣυνολική αξία Αξία Συνολική αξία Αξία Λοιπές Λοιπές επί ακίνητης επί ακίνητης νομικές νομικές εξασφαλίσεις εξασφαλίσεων εγγυήσεων εξασφαλίσεις εξασφαλίσεων εγγυήσεων περιουσίας εξασφαλίσεις περιουσίας εξασφαλίσεις Ιδιώτες και µικρές επιχειρήσεις Mεσαίες και µεγάλες επιχειρήσεις 65.173 796 450 450 199.655 265.624 13.769 Δηµόσιος τοµέας Σύνολο 65.173 796 200.105 266.074 13.769 16.548.539 212.248 821.491 17.582.278 3.854.193 6.433.329 1.242.205 5.279.408 12.954.942 4.212.265 512 11.911 48.385 60.808 46.617 22.982.380 1.466.364 6.149.284 30.598.028 8.113.075 Δεν υφίστανται περιπτώσεις µεταβίβασης ή επανεκχώρησης εξασφαλίσεων που έχουν ληφθεί από πιστούχους για τις οποίες έχει αναγνωριστεί υποχρέωση επιστροφής τους. 308 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Δείκτης δανείου προς Αξία Εξασφάλισης (LTV) Ο δείκτης δανείων προς αξία εξασφάλισης των δανείων απεικονίζει τη σχέση του δανείου και της αξίας του ακινήτου που κατέχεται ως εξασφάλιση. Παρακάτω απεικονίζεται ο δείκτης για το χαρτοφυλάκιο στεγαστικών δανείων. < 50% 50% - 70% 71% - 80% 81% - 90% 91% - 100% 101% - 120% 121% - 150% > 150% Συνολική αξία δανείων Απλός μέσος όρος του δείκτη (%) 309 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Δάνεια αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος 31.12.2020 31.12.2019 1.575.675 1.423.102 1.976.380 1.830.065 1.276.882 1.196.086 1.320.823 1.169.719 3.041.642 3.140.359 1.991.097 1.943.351 1.707.335 2.021.248 4.117.961 4.749.789 17.007.795 17.473.719 83% 86% Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 ΑΝΆΚΤΗΣΗ ΕΞΑΣΦΑΛΊΣΕΩΝ Πολιτική για διάθεση ανακτηθέντων στοιχείων Εντός του 2018 ο Όµιλος δηµιούργησε ένα νέο πλαίσιο διακυβέρνησης επί µη-ιδιοχρησιµοποιούµενων ακινήτων µε τη σύσταση δύο νέων Επιτροπών και την ανάθεση σε διαφορετική Εταιρία του Οµίλου της διαχείρισης του συνόλου των ανακτηθέντων ακινήτων ιδιοκτησίας της Τράπεζας και Θυγατρικών Εταιριών της. Όταν ο Όµιλος αποκτά την κυριότητα ακινήτων στο πλαίσιο διαχείρισης µη εξυπηρετούµενων ανοιγµάτων (NPEs), η εν λόγω Εταιρία επιλαµβάνεται της παρακολούθησης της διαδικασίας ανάκτησης ακινήτων (asset on-boarding), καθορίζει τη βέλτιστη στρατηγική διαχείρισης για κάθε ανακτηθέν ακίνητο και κατόπιν τούτου τα αναθέτει προς διαχείριση σε κατάλληλα κανάλια διαχείρισης τα οποία δύναται να βρίσκονται εντός ή εκτός του Οµίλου. Ανάλογα µε την καθορισµένη στρατηγική το ακίνητο ταξινοµείται στην κατάλληλη κατηγορία για σκοπούς λογιστικής απεικόνισης. Η διαδικασία ταξινόµησης επαναλαµβάνεται περιοδικά έτσι ώστε η θέση κάθε ακινήτου να επικαιροποιείται µε βάση την τρέχουσα, κάθε φορά, κατάσταση του ακινήτου. Τέλος, υπάρχει συνεχής εποπτεία και συντονισµός των συνεργαζοµένων καναλιών διαχείρισης όσον αφορά την υλοποίηση των καθορισµένων στρατηγικών όπως και την προώθηση/πώληση των ανακτηθέντων ακινήτων σύµφωνα µε την εκάστοτε πολιτική του Οµίλου, καθώς και παρακολούθηση της απόδοσής τους µέσω κατάλληλων δεικτών απόδοσης (ΚPIs). Ανάκτηση εξασφαλίσεων Ακίνητη περιουσία Λοιπές Εξασφαλίσεις Ακίνητη περιουσία Λοιπές Εξασφαλίσεις 31.12.2020 Υπόλοιπα Ισολογισµού Καθαρή Αξία Συσσωρευµένη Αξία ανακτηθεισών Εκ της οποίας: πρόβλεψη ανακτηθεισών Εκ των οποίων: εξασφαλίσεων εντός της αποµείωσης εντός της εξασφαλίσεων 31.12.2020 χρήσης 2020 31.12.2020 χρήσης 2020 31.12.2020 1.178.328 188.205 238.727 32.711 939.601 7.140 Πωλήσεις χρήσης Καθαρό κέρδος/ (ζηµιά) από την Καθαρή Αξία πώληση Πώλησης 55.505 5.433 7.140 31.12.2019 Υπόλοιπα Ισολογισµού Καθαρή Αξία Συσσωρευµένη Αξία ανακτηθεισών Εκ της οποίας: πρόβλεψη ανακτηθεισών Εκ των οποίων: εξασφαλίσεων εντός της αποµείωσης εντός της εξασφαλίσεων 31.12.2019 χρήσης 2019 31.12.2019 χρήσης 2019 31.12.2019 1.042.464 219.345 228.154 11.097 814.310 4.778 569 4.778 90 Πωλήσεις χρήσης Καθαρό κέρδος/ (ζηµιά) από την Καθαρή Αξία πώληση Πώλησης 152.114 17.094 3.254 12 Στην καθαρή αξία ανακτηθέντων εξασφαλίσεων της 31.12.2020, περιλαµβάνεται ποσό € 46.542 (31.12.2019: € 64.673) που αφορά σε ακίνητα που έχουν ταξινοµηθεί στα στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση του Οµίλου. 310 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Δάνεια και αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου ανά Δ.Π.Χ.Π. 9 Στάδιο, τοµέα δραστηριότητας και γεωγραφική περιοχή 31.12.2020 Ελλάδα Δάνεια αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων (FVPL) Στάδιο (Stage) 1 Καθαρή αξία Ιδιώτες και μικρές επιχειρήσεις Στεγαστικά Καταναλωτικά Πιστωτικές κάρτες Μικρές επιχειρήσεις Μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις Πιστωτικά ιδρύματα και λοιπές χρηματοοικονομικές υπηρεσίες Βιομηχανία και βιοτεχνίες Κατασκευαστικές τεχνικές & εκμετάλλευση ακίνητης περιουσίας Χονδρικό & λιανικό εμπόριο Μεταφορικές Ναυτιλία ΤουριστικέςΞενοδοχειακές Υπηρεσίες και λοιποί κλάδοι Δημόσιος τομέας Σύνολο Δάνεια αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος - Στάδιο (Stage) 2 Στάδιο (Stage) 3 Λογιστικό Απομειωμένα υπόλοιπο (προ κατά την αρχική αναμενόμενων τους αναγνώριση ζημιών πιστωτικού (POCI) κινδύνου) Αναμενόμενες ζημιές πιστωτικού κινδύνου Καθαρή αξία 5.704.489 3.998.989 9.107.678 4.805.983 23.617.139 5.537.504 18.079.635 3.831.344 494.909 731.278 646.958 2.574.174 428.935 149.663 846.217 4.637.625 1.628.399 221.068 2.620.586 2.736.186 1.152.762 43.633 873.402 13.779.329 3.705.005 1.145.642 4.987.163 2.068.240 1.592.970 209.827 1.666.467 11.711.089 2.112.035 935.815 3.320.696 10.020.564 1.032.828 4.148.690 764.436 15.966.518 2.496.304 13.470.214 77.073 1.826 4.360 4.920 88.179 7.862 80.317 16.520 3.784.496 250.232 1.178.988 232.450 5.446.166 757.326 4.688.840 53.934 1.152.093 202.992 612.179 95.612 2.062.876 362.681 1.700.195 4.826 1.997.244 131.854 1.545.271 209.182 3.883.551 924.636 2.958.915 50.485 583.675 54.087 68.420 21.789 73.000 13.561 8.742 24.751 733.837 114.188 48.343 4.039 685.494 110.149 1.422.030 256.049 335.837 35.264 2.049.180 120.155 1.929.025 533 949.866 99.666 385.494 153.515 1.588.541 271.262 1.317.279 126.298 43.044 15.768.097 146 5.031.963 1.804 13.258.172 59 5.570.478 45.053 39.628.710 1.053 8.034.861 44.000 31.593.849 126.298 31.12.2020 Λοιπές Χώρες Δάνεια αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων (FVPL) Στάδιο (Stage) 1 Καθαρή αξία Ιδιώτες και μικρές επιχειρήσεις Στεγαστικά Καταναλωτικά Πιστωτικές κάρτες Μικρές επιχειρήσεις Μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις Πιστωτικά ιδρύματα και λοιπές χρηματοοικονομικές υπηρεσίες Βιομηχανία και βιοτεχνίες Κατασκευαστικές τεχνικές & εκμετάλλευση ακίνητης περιουσίας Χονδρικό & λιανικό εμπόριο Μεταφορικές Ναυτιλία ΤουριστικέςΞενοδοχειακές Υπηρεσίες και λοιποί κλάδοι Δημόσιος τομέας Σύνολο 311 Δάνεια αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος - 154.584 19.111 29.250 106.223 154.584 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Στάδιο (Stage) 2 Στάδιο (Stage) 3 Λογιστικό Απομειωμένα υπόλοιπο (προ κατά την αρχική αναμενόμενων τους αναγνώριση ζημιών πιστωτικού (POCI) κινδύνου) Αναμενόμενες ζημιές πιστωτικού κινδύνου Καθαρή αξία 1.719.427 430.908 1.402.767 259.597 3.812.699 919.285 2.893.414 1.474.946 207.728 23.162 13.591 355.423 63.795 4.926 6.764 1.191.777 165.911 9.056 36.023 206.320 44.106 20 9.151 3.228.466 481.540 37.164 65.529 760.016 127.400 8.748 23.121 2.468.450 354.140 28.416 42.408 2.972.497 757.719 903.306 292.631 4.926.153 657.259 4.268.894 70.613 5.657 13.202 2.094 91.566 3.877 87.689 154.392 33.675 30.604 1.656 220.327 17.420 202.907 662.921 362.713 603.359 211.881 1.840.874 430.913 1.409.961 232.183 54.501 96.157 16.594 399.435 58.623 340.812 138.110 1.577.979 47.089 136.500 25.132 68.644 149 8.594 210.480 1.791.717 21.617 42.226 188.863 1.749.491 26.035 69.923 21.911 28.831 146.700 23.207 123.493 110.264 47.661 44.297 22.832 225.054 59.376 165.678 35.830 4.727.754 339 1.188.966 2.306.073 552.228 36.169 8.775.021 230 1.576.774 35.939 7.198.247 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 31.12.2019 Ελλάδα Δάνεια αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων (FVPL) Στάδιο (Stage) 1 Καθαρή αξία Ιδιώτες και µικρές επιχειρήσεις Στεγαστικά Καταναλωτικά Πιστωτικές κάρτες Μικρές επιχειρήσεις Μεσαίες και µεγάλες επιχειρήσεις Πιστωτικά ιδρύµατα και λοιπές χρηµατοοικονοµικές υπηρεσίες Βιοµηχανία & βιοτεχνίες Κατασκευαστικές τεχνικές & εκµετάλλευση ακίνητης περιουσίας Χονδρικό & λιανικό εµπόριο Μεταφορικές Ναυτιλία Τουριστικές Ξενοδοχειακές Υπηρεσίες και λοιποί κλάδοι Δηµόσιος Τοµέας Σύνολο Δάνεια αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος 450 Στάδιο (Stage) 2 Στάδιο (Stage) 3 Λογιστικό Απομειωμένα υπόλοιπο κατά την αρχική (προ τους αναγνώριση αναμενόμενων (POCI) ζημιών πιστωτικού κινδύνου) Αναμενόμενες ζημιές πιστωτικού κινδύνου Καθαρή αξία 5.864.421 3.737.542 9.525.648 4.910.637 24.038.248 5.230.788 18.807.460 4.004.188 510.795 894.235 455.203 2.549.525 381.229 113.536 693.252 4.858.806 1.690.310 229.291 2.747.241 2.806.693 1.179.630 46.585 877.729 14.219.212 3.761.964 1.283.647 4.773.425 1.947.547 1.486.883 193.860 1.602.498 12.271.665 2.275.081 1.089.787 3.170.927 9.466.749 575.966 4.145.249 759.704 14.947.668 2.452.181 12.495.487 78.592 4.089 4.196 4.796 91.673 7.027 84.646 15.961 3.648.355 83.064 1.206.711 232.790 5.170.920 752.516 4.418.404 52.125 1.382.757 186.976 637.896 91.983 2.299.612 400.809 1.898.803 5.123 1.769.639 51.060 1.509.281 195.600 3.525.580 885.019 2.640.561 48.442 318.091 31.935 5.187 18.520 68.792 11.049 26.026 25.075 418.096 86.579 43.072 3.484 375.024 83.095 1.265.991 115.903 325.967 30.774 1.738.635 113.303 1.625.332 587 971.389 111.167 381.357 152.660 1.616.573 246.951 1.369.622 122.688 53.839 15.385.009 14 4.313.522 1.799 13.672.696 3.088 5.673.429 58.740 39.044.656 858 7.683.827 57.882 31.360.829 450 122.238 31.12.2019 Λοιπές Χώρες Δάνεια αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων (FVPL) Στάδιο (Stage) 1 Καθαρή αξία Ιδιώτες και µικρές επιχειρήσεις Στεγαστικά Καταναλωτικά Πιστωτικές κάρτες Μικρές επιχειρήσεις Μεσαίες και µεγάλες επιχειρήσεις Πιστωτικά ιδρύµατα και λοιπές χρηµατοοικονοµικές υπηρεσίες Βιοµηχανία & βιοτεχνίες Κατασκευαστικές τεχνικές & εκµετάλλευση ακίνητης περιουσίας Χονδρικό & λιανικό εµπόριο Μεταφορικές Ναυτιλία Τουριστικές Ξενοδοχειακές Υπηρεσίες και λοιποί κλάδοι Δηµόσιος Τοµέας Σύνολο 31 2 Δάνεια αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος - Στάδιο (Stage) 2 Στάδιο (Stage) 3 Λογιστικό Απομειωμένα υπόλοιπο κατά την αρχική (προ τους αναγνώριση αναμενόμενων (POCI) ζημιών πιστωτικού κινδύνου) Αναμενόμενες ζημιές πιστωτικού κινδύνου Καθαρή αξία 1.667.299 400.921 1.523.742 266.165 3.858.127 929.542 2.928.585 1.406.685 218.417 26.721 15.476 328.403 60.718 5.105 6.695 1.308.805 169.865 8.435 36.637 210.614 46.728 22 8.801 3.254.507 495.728 40.283 67.609 778.443 123.336 6.578 21.185 2.476.064 372.392 33.705 46.424 3.204.528 635.188 1.024.360 305.864 5.169.940 719.355 4.450.585 93.511 16.823 6.489 1.341 118.164 5.103 113.061 8.887 199.011 29.883 38.504 1.680 269.078 25.040 244.038 18.859 862.262 240.852 720.650 207.982 2.031.746 472.097 1.559.649 232.042 51.791 118.449 15.275 417.557 69.374 348.183 147.750 1.492.343 89.781 138.543 8.407 29.955 161 9.046 246.099 1.669.887 6.481 33.936 239.618 1.635.951 60.484 22.355 34.996 40.338 158.173 26.091 132.082 117.125 45.160 66.910 30.041 259.236 81.233 178.003 47.457 4.919.284 454 1.036.563 2.548.102 572.029 47.911 9.075.978 266 1.649.163 47.645 7.426.815 184.448 31.872 124.830 184.448 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Ανάλυση εσόδων από τόκους των δανείων ανά Δ.Π.Χ.Π. 9 Στάδιο Οι ακόλουθοι πίνακες παρουσιάζουν τo έσοδο από τόκους δανείων για τις χρήσεις 2020 και 2019 ανά Δ.Π.Χ.Π. 9 Στάδιο (stages). Για δάνεια που κατατάσσονται στο στάδιο 1 και 2, ο τόκος έσοδο υπολογίζεται εφαρµόζοντας το πραγµατικό επιτόκιο επί της λογιστικής αξίας προ προβλέψεων. Για δάνεια που κατατάσσονται στο στάδιο 3, ο τόκος έσοδο υπολογίζεται εφαρµόζοντας το πραγµατικό επιτόκιο επί της λογιστικής αξίας µετά τις προβλέψεις αποµείωσης, ενώ για τα δάνεια που αγοράστηκαν ή δηµιουργήθηκαν όντας αποµειωµένα (POCI), ο τόκος υπολογίζεται εφαρµόζοντας το προσαρµοσµένο λόγω αποµείωσης πραγµατικό επιτόκιο επί της λογιστικής αξίας µετά τις προβλέψεις αποµείωσης. 31.12.2020 Δάνεια αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος Στάδιο (Stage) 1 Ιδιώτες και µικρές επιχειρήσεις Μεσαίες και µεγάλες επιχειρήσεις Δηµόσιος τοµέας Σύνολο εσόδων από τόκους 296.704 491.887 1.258 789.849 Στάδιο (Stage) 2 152.969 52.627 15 205.611 Στάδιο (Stage) 3 296.165 118.789 61 415.015 Απομειωμένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) Σύνολο Εσόδων από τόκους 131.227 31.948 78 163.253 877.065 695.251 1.412 1.573.728 Δάνεια αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων (FVPL) 26 12.994 13.020 31.12.2019 Δάνεια αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος Στάδιο (Stage) 1 Ιδιώτες και µικρές επιχειρήσεις Μεσαίες και µεγάλες επιχειρήσεις Δηµόσιος τοµέας Σύνολο εσόδων από τόκους 313 316.959 531.659 1.429 850.047 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Στάδιο (Stage) 2 149.760 57.613 38 207.411 Στάδιο (Stage) 3 330.044 128.302 67 458.413 Απομειωμένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) Σύνολο Εσόδων από τόκους 139.914 33.574 24 173.512 936.677 751.148 1.558 1.689.383 Δάνεια αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων (FVPL) 65 13.386 13.451 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 ΡΥΘΜΊΣΕΙΣ ΔΑΝΕΊΩΝ Οι ρυθµίσεις δανείων πραγµατοποιούνται µε τροποποίηση των αρχικών συµβατικών όρων και περιλαµβάνουν µεταβολές όπως: • Επέκταση της διάρκειας της πιστοδότησης • Διαγραφή µέρους των οφειλών του πιστούχου • Χορήγηση περιόδου χάριτος ως προς το κεφάλαιο ή/και τους τόκους • Μειώσεις επιτοκίων Κατά κανόνα οι ρυθµίσεις που πραγµατοποιούνται περιλαµβάνουν συνδυασµό των ανωτέρω µεταβολών των συµβατικών όρων. Επιπρόσθετα, ο Όµιλος, στα πλαίσια αναδιαπραγµάτευσης των όρων δανείων που έχει χορηγήσει, έχει συµµετάσχει σε συµφωνίες για την ανταλλαγή χρέους µε απόκτηση µετοχικών τίτλων των πιστούχων. Κατά την 31.12.2020 o Όµιλος είχε στο χαρτοφυλάκιο αποτιµώµενο στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων και στα κατεχόµενα προς πώληση στοιχεία ενεργητικού µετοχές εύλογης αξίας € 6.233 (31.12.2019: € 4.730) που προήλθαν από αντίστοιχες συναλλαγές. Η µετοχή που είχε ταξινοµηθεί στα κατεχόµενα προς πώληση στοιχεία του ενεργητικού κατά την προηγούµενη χρήση αφορούσε την εταιρεία «Forthnet» ενώ κατά την τρέχουσα χρήση δεν υπήρξε ταξινόμηση στην εν λόγω κατηγορία (σηµείωση 48). Ανάλυση ρυθµισµένων δανείων ανά είδος ρύθµισης 31.12.2020 Δάνεια αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων (FVPL) Πληρωμή τόκου Πρόγραμμα μειωμένων πληρωμών Παροχή περιόδου χάριτος Επέκταση διάρκειας δανείου Κεφαλαιοποίηση καθυστερούμενων δόσεων Διαγραφή μέρους του χρέους Ανταλλαγή χρέους με απόκτηση συμμετοχής Λοιπά Συνολική καθαρή αξία 5.224 483 57.676 48.696 1.789 4.836 118.704 Δάνεια αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος 158.199 2.733.491 431.482 4.272.984 1.917.748 1.221.315 15.285 708.916 11.459.420 Σύνολο 158.199 2.738.715 431.965 4.330.660 1.966.444 1.223.104 15.285 713.752 11.578.124 31.12.2019 Δάνεια αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων (FVPL) Πληρωµή τόκου Πρόγραµµα µειωµένων πληρωµών Παροχή περιόδου χάριτος Επέκταση διάρκειας δανείου Κεφαλαιοποίηση καθυστερούµενων δόσεων Διαγραφή µέρους του χρέους Ανταλλαγή χρέους µε απόκτηση συµµετοχής Λοιπά Συνολική καθαρή αξία 31 4 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ 857 66.317 48.442 7.739 123.355 Δάνεια αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος 132.422 3.473.931 443.328 4.807.104 1.980.100 989.415 21.221 618.119 12.465.640 Σύνολο 132.422 3.473.931 444.185 4.873.421 1.980.100 1.037.857 21.221 625.858 12.588.995 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Ρυθµισµένα δάνεια ανά κατηγορία 31.12.2020 Δάνεια αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων (FVPL) Ιδιώτες και μικρές επιχειρήσεις Στεγαστικά Καταναλωτικά Πιστωτικές κάρτες Μικρές επιχειρήσεις Μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις Μεγάλες επιχειρήσεις Μεσαίες επιχειρήσεις Δημόσιος τομέας Ελλάδα Συνολική καθαρή αξία Δάνεια αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος - 118.704 113.639 5.065 118.704 9.059.672 6.103.677 1.326.308 81.351 1.548.336 2.399.019 1.469.330 929.689 729 729 11.459.420 Σύνολο 9.059.672 6.103.677 1.326.308 81.351 1.548.336 2.517.723 1.582.969 934.754 729 729 11.578.124 31.12.2019 Δάνεια αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων (FVPL) Ιδιώτες και µικρές επιχειρήσεις Στεγαστικά Καταναλωτικά Πιστωτικές κάρτες Μικρές Επιχειρήσεις Μεσαίες και µεγάλες επιχειρήσεις Μεγάλες επιχειρήσεις Μεσαίες επιχειρήσεις Δηµόσιος τοµέας Ελλάδα Συνολική καθαρή αξία 123.355 117.646 5.709 123.355 Δάνεια αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος 9.762.583 6.548.619 1.479.362 118.419 1.616.183 2.699.278 1.711.136 988.142 3.779 3.779 12.465.640 Σύνολο 9.762.583 6.548.619 1.479.362 118.419 1.616.183 2.822.633 1.828.782 993.851 3.779 3.779 12.588.995 Ρυθµισµένα δάνεια ανά γεωγραφική περιοχή 31.12.2020 Ελλάδα Λοιπές χώρες Συνολική καθαρή αξία Δάνεια αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων (FVPL) 55.550 63.154 118.704 Ελλάδα Λοιπές χώρες Συνολική καθαρή αξία Δάνεια αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων (FVPL) 54.151 69.204 123.355 Δάνεια αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος 10.255.774 1.203.646 11.459.420 Σύνολο 10.311.324 1.266.800 11.578.124 31.12.2019 315 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Δάνεια αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος 11.123.400 1.342.240 12.465.640 Σύνολο 11.177.551 1.411.444 12.588.995 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Ανάλυση ρυθμισμένων δανείων, µε βάση την πιστωτική τους ποιότητα Συνολικό ποσό δανείων Δάνεια αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων (FVPL) Με καθυστέρηση Χωρίς καθυστέρηση Συνολική καθαρή αξία Αξία εξασφαλίσεων Δάνεια αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος Στάδιο (Stage) 1 Στάδιο (Stage) 2 Στάδιο (Stage) 3 Απομειωμένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) Λογιστικό υπόλοιπο (προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου) Στάδιο (Stage) 1-Αναµενόµενες ζημιές πιστωτικού κινδύνου Στάδιο (Stage) 2-Αναµενόµενες ζημιές πιστωτικού κινδύνου Στάδιο (Stage) 3-Αναµενόµενες ζημιές πιστωτικού κινδύνου Αναµενόµενες ζημιές πιστωτικού κινδύνου δανείων απομειωμένων κατά την αρχική τους ανανώριση (POCI) Συνολική καθαρή αξία Αξία εξασφαλίσεων 316 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Ποσοστό ρυθµισµένων δανείων (%) 80.480 200.402 280.882 252.848 70.994 47.710 118.704 111.137 88 24 42 44 20.495.851 6.220.929 15.564.245 6.122.706 3.322.367 9.412.903 3.827.887 53 60 63 48.403.731 16.563.157 34 95.561 341.767 6.970.307 225.871 3.695.975 66 53 2.204.000 1.181.891 54 38.792.096 31.179.054 11.459.420 10.305.395 30 33 Συνολικό ποσό δανείων Δάνεια αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων (FVPL) Με καθυστέρηση Χωρίς καθυστέρηση Συνολική καθαρή αξία Αξία εξασφαλίσεων Δάνεια αποτιµώµενα στο αναπόσβεστο κόστος Στάδιο (Stage) 1 Στάδιο (Stage) 2 Στάδιο (Stage) 3 Αποµειωµένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) Λογιστικό υπόλοιπο (προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου) Στάδιο (Stage) 1 - Αναµενόµενες ζημιές πιστωτικού κινδύνου Στάδιο (Stage) 2 - Αναµενόµενες ζημιές πιστωτικού κινδύνου Στάδιο (Stage) 3 - Αναµενόµενες ζημιές πιστωτικού κινδύνου Αναµενόµενες ζημιές πιστωτικού κινδύνου δανείων αποµειωµένων κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) Συνολική καθαρή αξία Αξία εξασφαλίσεων 31.12.2020 Συνολικό ποσό ρυθµισµένων δανείων 31.12.2019 Συνολικό ποσό ρυθµισµένων δανείων Ποσοστό ρυθµισµένων δανείων (%) 149.695 157.441 307.136 266.074 107.971 15.384 123.355 116.924 72 10 40 44 20.304.293 5.350.085 16.220.798 6.245.458 3.686.868 9.730.532 3.816.663 69 60 61 48.120.634 17.234.063 36 (118.271) (337.389) (6.722.622) (237.645) (3.459.093) 70 51 (2.154.708) (1.071.685) 50 38.787.644 30.598.028 12.465.640 10.520.136 32 34 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Συµφωνία της καθαρης αξίας των ρυθµισµένων δανείων Υπόλοιπο 1.1.2020 Μεταβολές χρήσης 1.1 - 31.12.2020 Δάνεια που εντάχθηκαν σε καθεστώς ρύθµισης εντός της χρήσης Έσοδα από τόκους Αποπληρωµές δανείων (µερικώς ή ολικώς) Δάνεια που εξήλθαν από το καθεστώς της ρύθµισης εντός της χρήσης Ζημιά απομείωσης Πωλήσεις ρυθμισμένων δανείων Επαναπροσδιορισµός της εύλογης αξίας Μεταφορά δανείων στα στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση Λοιπές κινήσεις Σύνολο 31.12.2020 Υπόλοιπο 1.1.2019 Μεταβολές χρήσης 1.1 - 31.12.2019 Δάνεια που εντάχθηκαν σε καθεστώς ρύθµισης εντός της χρήσης Έσοδα από τόκους Αποπληρωµές δανείων (µερικώς ή ολικώς) Δάνεια που εξήλθαν από το καθεστώς της ρύθµισης εντός της χρήσης Ζηµιά αποµείωσης Πωλήσεις ρυθµισµένων δανείων Επαναπροσδιορισµός της εύλογης αξίας Μεταφορά δανείων στα στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση Λοιπές κινήσεις Σύνολο 31.12.2019 317 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Δάνεια αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων 123.355 11.052 5.955 (13.569) 31.12.2020 Δάνεια αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος 12.465.640 771.090 421.924 (545.447) (923.362) (726.922) (9.106) 1.017 118.704 (3.503) 11.459.420 Δάνεια αποτιμώμενα στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων 76.678 31.12.2019 Δάνεια αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος 13.245.856 73.952 3.819 (7.591) 1.480.362 459.042 (669.200) (1.372.071) (359.018) (24.982) (23.503) 123.355 (187.586) (106.763) 12.465.640 Σύνολο 12.588.995 782.142 427.879 (559.016) (923.362) (726.922) (9.106) (2.486) 11.578.124 Σύνολο 13.322.534 1.554.314 462.861 (676.791) (1.372.071) (359.018) (24.982) (23.503) (187.586) (106.763) 12.588.995 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 ΑΝΆΛΥΣΗ ΚΑΤΆ ΔΙΑΒΆΘΜΙΣΗ Λοιπά χρηµατοοικονοµικά µέσα που υπόκεινται σε πιστωτικό κίνδυνο Ο ακόλουθος πίνακας παρουσιάζει τα λοιπά χρηµατοοικονοµικά µέσα που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος και στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση κατά την 31.12.2020 και 31.12.2019 ανά Δ.Π.Χ.Π. 9 Στάδιο (Stage) και πιστωτική διαβάθµιση. Στάδιο (Stage) 1 Διαθέσιµα σε Κεντρικές Τράπεζες AAA AA+ to AA A+ to A BBB+ to BBB Υποδεέστερα από BBB Μη διαβαθµισµένα Αξία ανοιγµάτων προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου Αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου Λογιστική αξία Αξία εξασφαλίσεων Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυµάτων AAA AA+ to AA A+ to A BBB+ to BBB Υποδεέστερα από BBB Μη διαβαθµισµένα Αξία ανοιγµάτων προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου Αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου Λογιστική αξία Αξία εξασφαλίσεων 31.12.2020 Αποµειωµένα κατά την αρχική τους Στάδιο αναγνώριση (Stage) 3 (POCI) Στάδιο (Stage) 2 602.348 6.474.752 7.077.100 - - - 7.077.100 - - - 788.005 757.481 1.075.296 17.049 103.843 2.741.674 (127) 2.741.547 - 69.961 69.961 (69.961) - - Σύνολο 602.348 6.474.752 7.077.100 7.077.100 788.005 757.481 1.075.296 17.049 173.804 2.811.635 (70.088) 2.741.547 - Αξιόγραφα που αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση AAA AA+ to AA A+ to A BBB+ to BBB Υποδεέστερα από BBB Μη διαβαθµισµένα Αξία ανοιγµάτων προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου Αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου Λογιστική αξία Αξία εξασφαλίσεων Αξιόγραφα που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος AAA AA+ to AA A+ to A BBB+ to BBB Υποδεέστερα από BBB Μη διαβαθµισµένα Αξία ανοιγµάτων προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου Αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου Λογιστική αξία Αξία εξασφαλίσεων 318 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ 188.255 619.567 477.941 1.741.263 3.333.644 152.408 6.513.078 (15.042) 6.498.036 30.700 5.622 373.577 2.930.752 4.050 3.344.701 (10.324) 3.334.377 2.104 31.540 33.644 (869) 32.775 1.363 1.363 (7) 1.356 - - - - - - - - 188.255 619.567 477.941 1.741.263 3.335.748 183.948 6.546.722 (15.911) 6.530.811 30.700 5.622 373.577 2.930.752 5.413 3.346.064 (10.331) 3.335.733 - Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Στάδιο (Stage) 1 Διαθέσιµα σε Κεντρικές Τράπεζες AAA AA+ to AA A+ to A BBB+ to BBB Υποδεέστερα από BBB Μη διαβαθµισµένα Αξία ανοιγµάτων προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου Αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου Λογιστική αξία Αξία εξασφαλίσεων Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυµάτων AAA AA+ to AA A+ to A BBB+ to BBB Υποδεέστερα από BBB Μη διαβαθµισµένα Αξία ανοιγµάτων προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου Αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου Λογιστική αξία Αξία εξασφαλίσεων 31.12.2019 Αποµειωµένα κατά την αρχική τους Στάδιο αναγνώριση (Stage) 3 (POCI) Στάδιο (Stage) 2 669.736 920.200 1.589.936 - - - 1.589.936 - - - 782.586 1.680.493 793.057 25.519 51.166 3.332.821 (131) 3.332.690 - 69.961 69.961 (69.961) - - Σύνολο 669.736 920.200 1.589.936 1.589.936 782.586 1.680.493 793.057 25.519 121.126 3.402.782 (70.092) 3.332.690 - Αξιόγραφα που αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση AAA AA+ to AA A+ to A BBB+ to BBB Υποδεέστερα από BBB Μη διαβαθµισµένα Αξία ανοιγµάτων προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου Αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου Λογιστική αξία Αξία εξασφαλίσεων Αξιόγραφα που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος AAA AA+ to AA A+ to A BBB+ to BBB Υποδεέστερα από BBB Μη διαβαθµισµένα Αξία ανοιγµάτων προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου Αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου Λογιστική αξία Αξία εξασφαλίσεων 319 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ 47.408 571.944 243.567 1.991.455 4.477.414 159.912 7.491.700 (25.774) 7.465.926 1.302 1.302 (64) 1.238 - - - - 1.078.143 1.078.143 (7.413) 1.070.730 - - - - - - 47.408 571.944 243.567 1.991.455 4.477.414 161.214 7.493.002 (25.838) 7.467.164 1.078.143 1.078.143 (7.413) 1.070.730 - Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Εµπορικό χαρτοφυλάκιο - Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα ενεργητικού - Αξιόγραφα που αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων Ο ακόλουθος πίνακας παρουσιάζει τα λοιπά χρηµατοοικονοµικά µέσα που αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων ανά πιστωτική διαβάθµιση. Αξιόγραφα εµπορικού χαρτοφυλακίου AAA AA+ to AAA+ to ABBB+ to BBBΥποδεέστερα από BBBΜη διαβαθµισµένα Λογιστική αξία Αξία εξασφαλίσεων Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα ενεργητικού AAA AA+ to AAA+ to ABBB+ to BBBΥποδεέστερα από BBBΜη διαβαθµισµένα Λογιστική αξία Αξία εξασφαλίσεων Αξιόγραφα που αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων AAA AA+ to AAA+ to ABBB+ to BBBΥποδεέστερα από BBBΜη διαβαθµισµένα Λογιστική αξία Αξία εξασφαλίσεων 320 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ 2020 2019 29.154 29.154 17.490 371 17.861 106.467 107.482 16.862 1.033.609 2.662 1.267.082 3.262 239.535 13.004 749.521 3.871 1.009.193 9.025 835 12.408 13.243 13.556 22.581 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 ΑΝΆΛΥΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΑΝΑ Δ.Π.Χ.Π. 9 ΣΤΑΔΙΟ (STAGE) Απαιτήσεις κατά Πιστωτικών Ιδρυµάτων Ακολουθεί η κατάταξη των Απαιτήσεων κατά Πιστωτικών Ιδρυµάτων ανά Δ.Π.Χ.Π. 9 στάδιο (stage) την 31.12.2020 και 31.12.2019. 31.12.2020 Στάδιο (Stage) 1 Υπόλοιπο 31.12.2020 Λογιστική αξία προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου Αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου Λογιστική αξία Στάδιο (Stage) 2 2.741.674 (127) 2.741.547 Στάδιο (Stage) 3 - Απαιτήσεις αποµειωµένες κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) 69.961 (69.961) - Σύνολο 2.811.635 (70.088) - 2.741.547 31.12.2019 Στάδιο (Stage) 1 Υπόλοιπο 31.12.2019 Λογιστική αξία προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου Αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου Λογιστική αξία 321 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ 3.332.821 (131) 3.332.690 Στάδιο (Stage) 2 Στάδιο (Stage) 3 - 69.961 (69.961) - Απαιτήσεις αποµειωµένες κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) Σύνολο 3.402.782 (70.092) - 3.332.690 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Αξιόγραφα επενδυτικού χαρτοφυλακίου i. Αξιόγραφα αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση Ακολουθεί η κατάταξη των αξιογράφων ανά Δ.Π.Χ.Π. 9 στάδιο (stage) και κατηγορία εκδότη την 31.12.2020 και 31.12.2019. 31.12.2020 Στάδιο (Stage) 1 Οµόλογα Ελληνικού Δηµοσίου Αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου Εύλογη αξία Λοιπά Κρατικά Οµόλογα Αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου Εύλογη αξία Λοιπά χρεόγραφα Αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου Εύλογη αξία Σύνολο αξιογράφων αποτιµώµενων στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση Αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου Εύλογη αξία Στάδιο (Stage) 2 Αξιόγραφα αποµειωµένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) Στάδιο (Stage) 3 Σύνολο (6.312) 2.771.014 (6.312) 2.771.014 (856) 1.848.207 (856) 1.848.207 (7.874) 1.878.814 (869) 32.776 (15.042) 6.498.035 (869) 32.776 (8.743) 1.911.590 - (15.911) - 6.530.811 31.12.2019 Στάδιο (Stage) 1 Οµόλογα Ελληνικού Δηµοσίου Αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου Εύλογη αξία Λοιπά Κρατικά Οµόλογα Αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου Εύλογη αξία Λοιπά χρεόγραφα Αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου Εύλογη αξία Σύνολο αξιογράφων αποτιµώµενων στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση Αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου Εύλογη αξία Στάδιο (Stage) 2 Αξιόγραφα αποµειωµένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) Στάδιο (Stage) 3 Σύνολο (21.064) 3.980.339 (21.064) 3.980.339 (1.112) 1.981.294 (1.112) 1.981.294 (3.598) 1.504.293 (64) 1.238 (25.774) 7.465.926 (64) 1.238 (3.662) 1.505.531 - (25.838) - 7.467.164 Πέραν των ανωτέρω αξιογράφων, στο χαρτοφυλάκιο αξιογράφων επενδυτικού χαρτοφυλακίου αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση περιλαµβάνονται και µετοχές εύλογης αξίας € 46.887 (31.12.2019: € 52.766). 322 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 ii. Αξιόγραφα αποτιµώµενα στο αναπόσβεστο κόστος Ακολουθεί η κατάταξη των αξιογράφων ανά Δ.Π.Χ.Π. 9 Στάδιο και κατηγορία εκδότη την 31.12.2020 την 31.12.2019: 31.12.2020 Στάδιο (Stage) 1 Οµόλογα Ελληνικού Δηµοσίου Λογιστική αξία (προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου) Αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου Καθαρή αξία Λοιπά Κρατικά Οµόλογα Λογιστική αξία (προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου) Αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου Καθαρή αξία Λοιπά χρεόγραφα Λογιστική αξία (προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου) Αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου Καθαρή αξία Σύνολο αξιογράφων αποτιµώµενων στο αναπόσβεστο κόστος Λογιστική αξία (προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου) Αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου Καθαρή αξία Στάδιο (Stage) 2 2.788.311 (9.132) 2.779.179 Αξιόγραφα αποµειωµένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) Στάδιο (Stage) 3 - Σύνολο - 2.788.311 (9.132) - 2.779.179 - 494.974 (146) 494.828 494.974 (146) 494.828 - 61.417 (1.047) 60.370 1.363 (7) 1.356 62.780 (1.054) 61.726 3.344.702 (10.325) 3.334.377 1.363 (7) 1.356 3.346.065 (10.332) 3.335.733 - 31.12.2019 Στάδιο (Stage) 1 Οµόλογα Ελληνικού Δηµοσίου Λογιστική αξία (προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου) Αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου Καθαρή αξία Σύνολο αξιογράφων αποτιµώµενων στο αναπόσβεστο κόστος Λογιστική αξία (προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου) Αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου Καθαρή αξία 323 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Στάδιο (Stage) 2 Αξιόγραφα αποµειωµένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) Στάδιο (Stage) 3 Σύνολο 1.078.143 (7.413) 1.070.730 - - 1.078.143 (7.413) - 1.070.730 1.078.143 (7.413) 1.070.730 - - - 1.078.143 (7.413) - 1.070.730 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Συµφωνία των λοιπών χρηµατοοικονοµικών στοιχείων ενεργητικού (εκτός δανείων) προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου ανά Δ.Π.Χ.Π. 9 Στάδιο Ο κάτωθι πίνακας παρουσιάζει την κίνηση της λογιστικής αξίας προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου των απαιτήσεων κατά πιστωτικών ιδρυµάτων, των αξιογράφων επενδυτικού χαρτοφυλακίου που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος, καθώς και την κίνηση της εύλογης αξίας των αξιογράφων επενδυτικού χαρτοφυλακίου που αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση, στην οποία περιλαµβάνονται και οι αναµενόµενες ζηµιές λόγω πιστωτικού κινδύνου ανα Δ.Π.Χ.Π. 9 Στάδιο. 31.12.2020 Αξιόγραφα επενδυτικού χαρτοφυλακίου αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση Αξιόγραφα αποµειωµένα κατά Στάδιο Στάδιο Στάδιο την αρχική Σύνολο (Stage) 1 (Stage) 2 (Stage) 3 τους αναγνώριση (POCI) Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυμάτων Στάδιο (Stage) 1 Υπόλοιπο 1.1.2020 Μεταβολές χρήσης 1.1 - 31.12.2020 Μεταφορά σε στάδιο 1 από στάδιο 2 ή 3 Μεταφορά σε στάδιο 2 από στάδιο 1 ή 3 Μεταφορά σε στάδιο 3 από στάδιο 1 ή 2 Νέα χρηµατοοικονοµικά στοιχεία που αποκτήθηκαν Διακοπή αναγνωρίσεως χρηµατοοικονοµικών στοιχείων Τόκοι επί της λογιστικής αξίας προ προβλέψεων αποµειώσεως Μεταβολές λόγω τροποποιήσεων των συµβατικών όρων που δεν οδηγούν σε διακοπή αναγνωρίσεως Ποσά που χρησιµοποιήθηκαν στη χρήση για διαγραφές Αποπληρωµές, συναλλαγµατικές διαφορές και λοιπές κινήσεις Υπόλοιπο 31.12.2020 324 Απαιτήσεις αποµειωµένες κατά Στάδιο Στάδιο την αρχική (Stage) 2 (Stage) 3 τους αναγνώριση (POCI) 3.332.821 - 69.961 - Σύνολο 3.402.782 7.465.926 1.238 1.226 (1.226) (32.598) 32.598 - - 7.467.164 - 6.021.763 6.021.763 79 79 3.766.573 3.766.573 (3.445.384) (742) (3.446.126) 108.586 281 108.867 - - (6.612.989) 2.741.674 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ - 69.961 - (6.612.989) (1.366.294) 627 2.811.635 6.498.035 32.776 (1.365.667) - - 6.530.811 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 31.12.2019 Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυμάτων Απαιτήσεις αποµειωµένες κατά Στάδιο Στάδιο Στάδιο την αρχική (Stage) 1 (Stage) 2 (Stage) 3 τους αναγνώριση (POCI) 2.500.656 - 69.961 - Υπόλοιπο 1.1.2019 Μεταβολές χρήσης 1.1 - 31.12.2019 Μεταφορά σε στάδιο 1 από στάδιο 2 ή 3 Μεταφορά σε στάδιο 2 από στάδιο 1 ή 3 Μεταφορά σε στάδιο 3 από στάδιο 1 ή 2 Νέα χρηµατοοικονοµικά 4.836.056 στοιχεία που αποκτήθηκαν Διακοπή αναγνωρίσεως χρηµατοοικονοµικών στοιχείων Τόκοι επί της λογιστικής αξίας 578 προ προβλέψεων αποµειώσεως Μεταβολές λόγω τροποποιήσεων των συµβατικών όρων που δεν οδηγούν σε διακοπή αναγνωρίσεως Ποσά που χρησιµοποιήθηκαν στη χρήση για διαγραφές Αποπληρωµές, συναλλαγµατικές (4.004.469) διαφορές και λοιπές κινήσεις Υπόλοιπο 3.332.821 31.12.2019 325 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Αξιόγραφα επενδυτικού χαρτοφυλακίου αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση Αξιόγραφα αποµειωµένα κατά Στάδιο Στάδιο Στάδιο Σύνολο την αρχική Σύνολο (Stage) 1 (Stage) 2 (Stage) 3 τους αναγνώριση (POCI) 2.570.617 6.847.137 8.916 - 6.856.053 (1.403) 1.403 - 4.836.056 578 5.851.475 5.851.475 (4.045.604) (1.313) (4.046.917) 161.670 286 161.956 - - - 69.961 - (4.004.469) (1.347.349) (8.054) 3.402.782 7.465.926 1.238 (1.355.403) - - 7.467.164 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 31.12.2020 Αξιόγραφα επενδυτικού χαρτοφυλακίου αποτιµώµενα στο αναπόσβεστο κόστος Αξιόγραφα αποµειωµένα κατά Στάδιο Στάδιο Στάδιο Σύνολο την αρχική τους (Stage) 1 (Stage) 2 (Stage) 3 αναγνώριση (POCI) 1.078.143 - 1.078.143 Υπόλοιπο 1.1.2020 Μεταβολές χρήσης 1.1 - 31.12.2020 Μεταφορά σε στάδιο 1 από στάδιο 2 ή 3 Μεταφορά σε στάδιο 2 από στάδιο 1 ή 3 (1.349) Μεταφορά σε στάδιο 3 από στάδιο 1 ή 2 Νέα χρηµατοοικονοµικά στοιχεία που αποκτήθηκαν Διακοπή αναγνωρίσεως χρηµατοοικονοµικών στοιχείων Τόκοι επί της λογιστικής αξίας προ προβλέψεων αποµείωσης Μεταβολές λόγω τροποποιήσεων των συµβατικών όρων που δεν οδηγούν σε διακοπή αναγνώρισης Ποσά που χρησιµοποιήθηκαν στη χρήση για διαγραφές Αποπληρωµές και λοιπές κινήσεις Υπόλοιπο 31.12.2020 1.349 4.197.398 (1.924.002) 39.453 14 (44.941) 3.344.702 1.363 4.197.398 (1.924.002) 39.467 - - (44.941) 3.346.065 31.12.2019 Υπόλοιπο 1.1.2019 Μεταβολές χρήσης 1.1 - 31.12.2019 Μεταφορά σε στάδιο 1 από στάδιο 2 ή 3 Μεταφορά σε στάδιο 2 από στάδιο 1 ή 3 Μεταφορά σε στάδιο 3 από στάδιο 1 ή 2 Νέα χρηµατοοικονοµικά στοιχεία που αποκτήθηκαν Διακοπή αναγνωρίσεως χρηµατοοικονοµικών στοιχείων Τόκοι επί της λογιστικής αξίας προ προβλέψεων αποµείωσης Μεταβολές λόγω τροποποιήσεων των συµβατικών όρων που δεν οδηγούν σε διακοπή αναγνώρισης Ποσά που χρησιµοποιήθηκαν στη χρήση για διαγραφές Αποπληρωµές και λοιπές κινήσεις Υπόλοιπο 31.12.2019 326 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Αξιόγραφα επενδυτικού χαρτοφυλακίου αποτιµώµενα στο αναπόσβεστο κόστος Αξιόγραφα αποµειωµένα κατά Στάδιο Στάδιο Στάδιο Σύνολο την αρχική τους (Stage) 1 (Stage) 2 (Stage) 3 αναγνώριση (POCI) - 1.074.258 3.972 (87) 1.078.143 1.074.258 3.972 - - - (87) 1.078.143 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Συµφωνία των αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου Ο κάτωθι πίνακας παρουσιάζει την κίνηση αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου των απαιτήσεων κατά πιστωτικών ιδρυµάτων, αξιογράφων επενδυτικού χαρτοφυλακίου που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος και αξιογράφων επενδυτικού χαρτοφυλακίου που αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση, προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου ανά Δ.Π.Χ.Π. 9 Στάδιο. 31.12.2020 Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυμάτων Αποµειωµένα κατά την Στάδιο Στάδιο Στάδιο αρχική τους (Stage) 1 (Stage) 2 (Stage) 3 αναγνώριση (POCI) Υπόλοιπο έναρξης 1.1.2020 Μεταβολές χρήσης 1.1 - 31.12.2020 Μεταφορά σε στάδιο 1 από στάδιο 2 ή 3 Μεταφορά σε στάδιο 2 από στάδιο 1 ή 3 Μεταφορά σε στάδιο 3 από στάδιο 1 ή 2 Επανεκτίµηση αναµενόµενων πιστωτικών ζηµιών (α) Ζηµιές αποµείωσης νέων αξιογράφων/ απαιτήσεων (β) Αλλαγή πιστωτικών παραµέτρων (γ) Ζηµιές αποµείωσης αξιογράφων/ απαιτήσεων (α)+(β)+(γ) Διακοπή αναγνωρίσεως χρηµατοοικονοµικών στοιχείων ενεργητικού Συναλλαγµατικές διαφορές και λοιπές κινήσεις Υπόλοιπο 31.12.2020 327 131 - 69.961 - Σύνολο 70.092 Αξιόγραφα επενδυτικού χαρτοφυλακίου αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση Αποµειωµένα κατά την Στάδιο Στάδιο Στάδιο αρχική τους Σύνολο (Stage) 1 (Stage) 2 (Stage) 3 αναγνώριση (POCI) 25.774 64 - - 25.838 58 (58) - (53) 53 - (46) 598 552 14 14 8.106 22 8.128 (17) (17) (4.488) 197 (4.291) (3) (3) 3.572 817 (14.213) (7) (1) 127 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ 69.961 (1) (96) 70.088 15.042 - - 4.389 (14.220) (96) 869 - - 15.911 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 31.12.2019 Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυμάτων Δάνεια αποµειωµένα κατά Στάδιο Στάδιο Στάδιο την αρχική (Stage) 1 (Stage) 2 (Stage) 3 τους αναγνώριση (POCI) Υπόλοιπο έναρξης 1.1.2019 Μεταβολές χρήσης 1.1 - 31.12.2019 Μεταφορά σε στάδιο 1 από στάδιο 2 ή 3 Μεταφορά σε στάδιο 2 από στάδιο 1 ή 3 Μεταφορά σε στάδιο 3 από στάδιο 1 ή 2 Επανεκτίµηση αναµενόµενων πιστωτικών ζηµιών (α) Ζηµιές αποµείωσης νέων αξιογράφων/ απαιτήσεων (β) Αλλαγή πιστωτικών παραµέτρων (γ) Ζηµιές αποµείωσης αξιογράφων/ απαιτήσεων (α)+(β)+(γ) Διακοπή αναγνωρίσεως χρηµατοοικονοµικών στοιχείων ενεργητικού Συναλλαγµατικές διαφορές και λοιπές κινήσεις Υπόλοιπο 31.12.2019 164 - 69.961 - Σύνολο 70.125 Αξιόγραφα επενδυτικού χαρτοφυλακίου αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση Δάνεια αποµειωµένα κατά Στάδιο Στάδιο Στάδιο Σύνολο την αρχική (Stage) 1 (Stage) 2 (Stage) 3 τους αναγνώριση (POCI) 57.233 241 - - 57.474 (8) 8 - 93 114 114 17.734 (240) (240) (29.081) (250) (126) (11.347) (157) (20.112) (28) (126) - - - 93 131 - 69.961 - 93 8 70.092 25.774 93 17.734 (29.331) - - (11.504) (20.140) 8 64 - - 25.838 Στα αποτελέσµατα της χρήσης 2020 έχει αναγνωρισθεί επιπλέον αύξηση στις αναµενόµενες ζηµιές λόγω πιστωτικού κινδύνου στο Στάδιο 1 (Stage 1) ποσού € 92 (31.12.2019: € 172 επιπλέον μείωση ), η οποία αντιστοιχεί στη µεταβολή της συσσωρευµένης αποµείωσης µεταξύ της λήξεως και της έναρξης της χρήσης για τις αγορές χρεογράφων στο χαρτοφυλάκιο FVOCI που είχαν συµφωνηθεί αλλά δεν είχαν διακανονισθεί στις δύο αυτές ηµεροµηνίες. Η εν λόγω συσσωρευµένη αποµείωση, ανάλογα µε την αποτίµηση των τίτλων, αναγνωρίζεται στα «Λοιπά στοιχεία ενεργητικού» ή στις «Λοιπές υποχρεώσεις». 328 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 31.12.2020 Αξιόγραφα αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος Στάδιο (Stage) 1 Υπόλοιπο έναρξης 1.1.2020 Μεταβολές χρήσης 1.1 - 31.12.2020 Μεταφορά στο Στάδιο 1 (από 2 ή 3) Μεταφορά στο Στάδιο 2 (από 1 ή 3) Μεταφορά στο Στάδιο 3 (από 2 ή 3) Επανεκτίµηση αναµενόµενων πιστωτικών ζηµιών (α) Ζηµιές αποµείωσης νέων αξιογράφων (β) Αλλαγή πιστωτικών παραµέτρων (γ) Ζηµιές αποµείωσης αξιογράφων (α)+(β)+(γ) Διακοπή αναγνωρίσεως χρηµατοοικονοµικών στοιχείων ενεργητικού Συναλλαγµατικές διαφορές και λοιπές κινήσεις Υπόλοιπο λήξης 31.12.2020 Στάδιο (Stage) 2 Στάδιο (Stage) 3 7.413 - (2) 2 Αξιόγραφα απομειωμένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) - Σύνολο 7.413 - 9.343 (408) (3) 8.935 5 9.343 (411) - - (6.021) 8.940 (6.021) - 10.325 7 - - 10.332 31.12.2019 Αξιόγραφα αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος Στάδιο (Stage) 1 Υπόλοιπο έναρξης 1.1.2019 Μεταβολές χρήσης 1.1 - 31.12.2019 Μεταφορά στο Στάδιο 1 (από 2 ή 3) Μεταφορά στο Στάδιο 2 (από 1 ή 3) Μεταφορά στο Στάδιο 3 (από 2 ή 3) Επανεκτίµηση αναµενόµενων πιστωτικών ζηµιών (α) Ζηµιές αποµείωσης νέων αξιογράφων (β) Αλλαγή πιστωτικών παραµέτρων (γ) Ζηµιές αποµείωσης αξιογράφων (α)+(β)+(γ) Διακοπή αναγνωρίσεως χρηµατοοικονοµικών στοιχείων ενεργητικού Συναλλαγµατικές διαφορές και λοιπές κινήσεις Υπόλοιπο λήξης 31.12.2019 329 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Στάδιο (Stage) 2 - Στάδιο (Stage) 3 - Αξιόγραφα απομειωμένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) - Σύνολο - 7.413 7.413 7.413 - - - 7.413 - 7.413 - - - 7.413 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Στους παρακάτω πίνακες αναλύονται τα χρηµατοοικονοµικά στοιχεία που υπόκεινται σε πιστωτικό κίνδυνο, ανά κλάδο οικονοµικής δραστηριότητας του αντισυµβαλλόµενου. ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΆ ΣΤΟΙΧΕΊΑ ΠΟΥ ΥΠΌΚΕΙΝΤΑΙ ΣΕ ΠΙΣΤΩΤΙΚΌ ΚΊΝΔΥΝΟ - ΑΝΆΛΥΣΗ ΚΑΤΆ ΚΛΆΔΟ Πιστωτικά ιδρύµατα & λοιπές χρηµ/µικές υπηρεσίες Πιστωτικός κίνδυνος ανοιγµάτων συσχετιζόµενος µε εντός ισολογισµού στοιχεία: Διαθέσιµα σε Κεντρικές Τράπεζες Απαιτήσεις κατα πιστωτικών ιδρυµάτων Δάνεια και απαιτήσεις κατα πελατών Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα Χρεόγραφα εµπορικού χαρτοφυλακίου Χρεόγραφα επενδυτικού χαρτοφυλακίου αποτιµώµενου στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων Χρεόγραφα επενδυτικού αποτιµώµενου στο αναπόσβεστο κόστος Χρεόγραφα επενδυτικού αποτιµώµενου στην εύλογη αξία µέσω αποτελεσµάτων Στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση - Δανειακό χαρτοφυλάκιο Συνολική αξία εντός ισολογισµού στοιχείων που υπόκεινται σε πιστωτικό κίνδυνο (α) Λοιπά εντός ισολογισµού στοιχεία που δεν υπόκεινται σε πιστωτικό κίνδυνο Σύνολο στοιχείων ενεργητικού Πιστωτικός κίνδυνος ανοιγµάτων συσχετιζόµενος µε εκτός ισολογισµού στοιχεία: Εγγυητικές επιστολές, ενέγγυες πιστώσεις και λοιπές εγγυήσεις Μη εκταµιευθείσες δανειακές δεσμεύσεις Συνολική αξία εκτός ισολογισµού στοιχείων που υπόκεινται σε πιστωτικό κίνδυνο (β) Συνολική αξία ανοιγµάτων που υπόκεινται σε πιστωτικό κίνδυνο (α+β) 330 Κατασ/κές τεχνικές& Χονδρικό Βιοµηχανία εκμετάλλευση & λιανικό & βιοτεχνίες ακίνητης εµπόριο περιουσίας 31.12.2020 Δηµόσιος τοµέας/ Kρατικοί Μεταφορικές τίτλοι Παράγωγα Ναυτιλία Τουριστικές Ξενοδοχειακές Υπηρεσίες & λοιποί κλάδοι Ιδιώτες Σύνολο 7.077.100 7.077.100 2.811.635 2.811.635 179.745 5.683.013 3.976.795 4.287.812 81.222 225.770 29.302 86.839 2.125 860.878 973.567 2.062.613 58.028 1.771 2.195.880 2.094.066 1.558 812 27.504.151 1.267.083 29.154 1.270.479 331.985 19.505 23.215 23.069 12.545 89.407 29.154 4.626.389 205.395 6.546.724 3.283.284 20.061 3.346.065 698 13.243 142 211.783 11.596.921 6.279.298 9.881.100 2.695 21.478.021 6.281.993 612.957 572.577 1.040.434 580.641 191.972 65.432 12.979 1.023.930 239.641 947.258 2.117 625.936 1.596.508 1.280.076 1.527.898 194.089 12.222.857 7.875.806 5.424.969 6.175.780 9.075.016 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ 58.190 267.840 16.310 4.144.893 4.647.882 8.880.927 5.932 49.038.864 3.510 9.702 25.438 9.550 602.465 1.047.905 2.067.894 2.207.140 2.345.772 27.513.701 70.732.333 11.000 18.714 2.218.140 2.364.486 27.513.701 80.651.777 11.272 63.436 283.109 75.375 3.497.205 57.313 4.958 91.508 200.772 1.892.421 4.472.897 122.745 16.230 154.944 483.880 1.967.796 7.970.102 1.170.650 2.084.124 2.362.084 2.829.652 29.481.497 78.702.435 3 4.150.825 4.647.885 8.880.927 1.047.905 2.067.894 9.919.444 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Πιστωτικά ιδρύµατα & λοιπές χρηµ/µικές υπηρεσίες Πιστωτικός κίνδυνος ανοιγµάτων συσχετιζόµενος µε εντός ισολογισµού στοιχεία: Διαθέσιµα σε Κεντρικές Τράπεζες Απαιτήσεις κατα πιστωτικών ιδρυµάτων Δάνεια και απαιτήσεις κατα πελατών Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα Χρεόγραφα εµπορικού χαρτοφυλακίου Χρεόγραφα επενδυτικού χαρτοφυλακίου αποτιµώµενου στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων Χρεόγραφα επενδυτικού αποτιµώµενου στο αναπόσβεστο κόστος Χρεόγραφα επενδυτικού αποτιµώµενου στην εύλογη αξία µέσω αποτελεσµάτων Στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση - Δανειακό χαρτοφυλάκιο Συνολική αξία εντός ισολογισµού στοιχείων που υπόκεινται σε πιστωτικό κίνδυνο (α) Λοιπά εντός ισολογισµού στοιχεία που δεν υπόκεινται σε πιστωτικό κίνδυνο Σύνολο στοιχείων ενεργητικού Πιστωτικός κίνδυνος ανοιγµάτων συσχετιζόµενος µε εκτός ισολογισµού στοιχεία: Εγγυητικές επιστολές, ενέγγυες πιστώσεις και λοιπές εγγυήσεις Μη εκταµιευθείσες δανειακές δεσμεύσεις Συνολική αξία εκτός ισολογισµού στοιχείων που υπόκεινται σε πιστωτικό κίνδυνο (β) Συνολική αξία ανοιγµάτων που υπόκεινται σε πιστωτικό κίνδυνο (α+β) 331 Κατασ/κές τεχνικές& Χονδρικό Βιοµηχανία εκμετάλλευση & λιανικό & βιοτεχνίες ακίνητης εµπόριο περιουσίας 31.12.2019 Δηµόσιος τοµέας/ Kρατικοί Μεταφορικές τίτλοι Παράγωγα Ναυτιλία Τουριστικές Ξενοδοχειακές Υπηρεσίες & λοιποί κλάδοι Ιδιώτες Σύνολο 1.589.936 1.589.936 3.402.782 3.402.782 209.837 5.464.848 4.454.371 3.948.260 106.651 179.325 11.679 154.026 496 658.048 371 1.047.284 696.066 1.929.906 676 944 1.896.807 1.945.144 27.988.380 48.640.270 1.622 2.371 6 1.009.193 17.490 234.480 11.972 12.530 83.468 1.026 5.983.809 131.989 1.078.143 9.025 22.581 438.581 6.443.879 6.149.588 692.943 548.717 1.528 6.992.596 6.151.116 544.415 543.094 1.067.415 564.276 193.193 88.619 24.245 711.582 260.012 790.593 2.642 568.660 1.254.676 1.327.427 1.354.869 195.835 7.012.539 7.404.264 6.206.289 5.388.119 8.546.109 4.878.862 4.033.250 8.546.109 142.978 7.493.002 1.078.143 1.814 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ 258.493 17.861 18.296 3.394 80.563 186.447 64.380 1.744.911 715.038 1.934.244 1.978.992 2.265.951 28.052.766 64.998.679 2.200 8.933.444 1.981.192 11.199.395 28.052.766 74.627.549 7.184 62.871 309.277 66.876 3.447.220 35.897 5.813 84.588 283.256 1.823.327 4.021.955 124.516 12.997 147.459 592.533 1.890.203 7.469.175 839.554 1.947.241 2.126.451 2.858.484 28.052.766 72.467.854 3 5.021.840 4.033.253 8.546.109 715.038 1.934.244 9.628.870 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 ΈΚΘΕΣΗ ΣΕ ΠΙΣΤΩΤΙΚΟ ΚΙΝΔΥΝΟ ΧΡΕΟΥΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ Ο παρακάτω πίνακας παρουσιάζει τη συνολική έκθεση του Ομίλου σε αξιόγραφα Ελληνικού Δημοσίου: Χαρτοφυλάκιο Χρεογράφων που αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση Χρεογράφων που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος Εµπορικό Σύνολο Ονοµαστική αξία 31.12.2020 31.12.2019 Λογιστική αξία Ονοµαστική αξία Λογιστική αξία 2.421.736 2.771.014 3.321.392 3.980.339 2.118.842 21.762 4.562.340 2.779.179 29.154 5.579.347 921.600 14.657 4.257.649 1.070.730 17.490 5.068.559 Το σύνολο των αξιογράφων Ελληνικού Δηµοσίου κατατάσσεται στο Επίπεδο 1 αναφορικά µε την ποιότητα των δεδοµένων που χρησιµοποιήθηκαν για την εκτίµηση της εύλογης αξίας τους. H έκθεση του Οµίλου σε κίνδυνο Ελληνικού Δηµοσίου από λοιπά, πλην αξιογράφων, χρηµατοοικονοµικά µέσα παρουσιάζεται στον παρακάτω πίνακα: Στοιχεία εντός του Ισολογισµού 31.12.2020 31.12.2019 Λογιστική Αξία 860.878 658.048 (11.965) (32.045) Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα – απαιτήσεις Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα – υποχρεώσεις Η έκθεση του Ομίλου σε δάνεια προς δηµόσιες επιχειρήσεις /φορείς /οργανισµούς Ελληνικού Δημοσίου ανήλθε την 31.12.2020 σε € 45.052 (31.12.2019: € 58.740). Ο Όμιλος έχει σχηµατίσει συσσωρευμένη αποµείωση για τις ανωτέρω απαιτήσεις που ανήλθε την 31.12.2020 σε ποσό € 1.054 (31.12.2019: € 858). Επιπρόσθετα, το υπόλοιπο των δανείων του Ομίλου µε εγγύηση Ελληνικού Δημοσίου (δάνεια µε εγγύηση Ελληνικού Δημοσίου είτε απευθείας είτε μέσω Κοινών Υπουργικών Αποφάσεων, δάνεια µε εγγύηση ΕΤΕΑΝ και δάνεια εγγυοδοτημένα απο την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα) ανήλθε την 31.12.2020 σε ποσό € 1.479.206 (31.12.2019: € 513.632). Κατά την 31.12.2020, επί των δανείων αυτών είχε σχηματιστεί συσσωρευμένη αποµείωση ύψους € 75.517 (31.12.2019: € 66.889). Σημειώνεται ότι η λογιστική αξία των δανείων με εγγύηση από το Ταμείο Εγγυοδοσίας Επιχειρήσεων Covid-19 της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας ανήλθε την 31.12.2020 σε € 997.261. Στοιχεία εκτός του Ισολογισµού Χαρτοφυλάκιο ΕΓΕΔ που έχουν ληφθεί ως εγγύηση για σύναψη παράγωγων συναλλαγών Ομόλογα Ελληνικού Δημοσίου που έχουν ληφθεί ως εγγύηση για παροχή χρηματοδότησης 31.12.2020 Ονοµαστική αξία Εύλογη αξία 900.000 900.000 335.407 402.695 31.12.2019 Ονοµαστική αξία Εύλογη αξία 870.000 869.913 43.2 Κίνδυνος αγοράς Κίνδυνος αγοράς είναι ο κίνδυνος ζηµίας που προκύπτει από δυσµενείς εξελίξεις στην τιµή ή στη µεταβλητότητα που παρατηρούνται στις αγορές επιτοκίων, συναλλάγµατος, χρηµατιστηριακών δεικτών, µετοχών και αγαθών. Ζημιές είναι δυνατόν να προκύψουν και από το χαρτοφυλάκιο συναλλαγών και κατά τη διαχείριση των στοιχείων Ενεργητικού – Υποχρεώσεων. Ειδικότερα: • Επιτοκιακός κίνδυνος είναι ο κίνδυνος που προκύπτει από δυσµενείς µεταβολές των τιµών ή της µεταβλητότητας των επιτοκίων. • Συναλλαγµατικός κίνδυνος είναι ο κίνδυνος που προκύπτει από δυσµενείς µεταβολές των τιµών ή της µεταβλητότητας συναλλαγµατικών ισοτιµιών. 332 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 • Μετοχικός κίνδυνος είναι ο κίνδυνος που προκύπτει από δυσµενείς µεταβολές των τιµών ή της µεταβλητότητας µετοχών ή µετοχικών δεικτών. Ο Όµιλος δεν έχει σηµαντικό χαρτοφυλάκιο τέτοιων µέσων. i. Εµπορικού χαρτοφυλακίου Η Πολιτική Διαχειρίσεως Κινδύνων Αγοράς Οµίλου αφορά την διαχείριση του κινδύνου αγοράς στον Όµιλο, δηλ. την ταυτοποίηση, µέτρηση, παρακολούθηση και έλεγχο του κινδύνου αγοράς που ενυπάρχει σε στοιχεία Ενεργητικού και Παθητικού που συναλλάσσονται από τις µονάδες Διαχειρίσεως Διαθεσίµων Οµίλου και τοπικών ανά χώρα, καθώς και την διασφάλιση ότι επαρκή κεφάλαια διακρατούνται για αυτό το είδος κινδύνου. Ο τελικός στόχος της Πολιτικής είναι η παροχή πλασίου και αρχών για την αποτελεσµατική διαχείριση του κινδύνου αγοράς, µε σκοπό: • Την διακράτηση του κινδύνου αγοράς εντός ορίων, σύµφωνα µε την διάθεση ανάληψης κινδύνου του Οµίλου • Τον περιορισµό του κινδύνου απάτης ή µη συµµόρφωσης µε τις εποπτικές απαιτήσεις µε τον καθορισµό ορθών µεθοδολογιών • Τον καθορισµό επαρκών ελέγχων για την αποτροπή σηµαντικών ζηµιών • Την διευκόλυνση αποτελεσµατικής λήψης αποφάσεων µε την ποσοτικοποίηση, όπου είναι εφικτό, της πιθανότητας αποτυχίας επίτευξης κερδών ή άλλων στόχων. Όλες οι αρµόδιες µονάδες του Οµίλου και τοπικών ανά χώρα εφαρµόζουν την Πολιτική αναπτύσσοντας και εφαρµόζοντας τις κατάλληλες διαδικασίες. Ο κίνδυνος αγοράς του εµπορικού χαρτοφυλακίου µετράται µε τον υπολογισµό της Αξίας σε Κίνδυνο (Value at Risk – VaR), η οποία είναι το µέγιστο ποσό ζηµίας µε δεδοµένη πιθανότητα (διάστηµα εµπιστοσύνης). Η µεθοδολογία υπολογισµού της Αξίας σε Κίνδυνο που χρησιµοποιείται είναι η µέθοδος της ιστορικής προσοµοιώσεως διενεργώντας πλήρη αποτίµηση µε χρήση µονοκατάληκτου διάστηµατος εµπιστοσύνης 99%. Η ιστορική περίοδος παρατηρήσεων ανέρχεται κατ’ελάχιστο σε ένα έτος. Οι µεταβολές των παραγόντων κινδύνων που εφαρµόζονται είναι κατά περίπτωση απόλυτες ή ποσοστιαίες. Η Τράπεζα υπολογίζει την Αξία σε Κίνδυνο σε ηµερήσια βάση και ανανεώνει τα δεδοµένα σε ηµερήσια βάση. Για εποπτικούς σκοπούς χρησιµοποιείται περίοδος διακρατήσεως µίας και δέκα ηµερών. Πρόσθετες περίοδοι διακράτησης µπορεί να εφαρµοστούν για εσωτερικούς σκοπούς, ανάλογα µε το χρόνο που απαιτείται για τη ρευστοποίηση του χαρτοφυλακίου. Σύµφωνα µε την εποπτική απαίτηση, δοκιµαστικός εκ των υστέρων έλεγχος διενεργείται σε ηµερήσια βάση για το εποπτικό εµπορικό χαρτοφυλάκιο της Τράπεζας µε τη χρήση υποθετικών και πραγµατικών αποτελεσµάτων. Η Τράπεζα παρακολουθεί τον αριθµό των ηµερών που τα αποτελέσµατα υπερβαίνουν το αντίστοιχο µέγεθος κινδύνου. Αξία σε κίνδυνο 1 ηµέρας, διάστηµα εµπιστοσύνης 99% (ιστορικά στοιχεία 2 ετών) (Ποσά σε ευρώ) 2020 31 Δεκεµβρίου Μέση ηµερήσια Αξία (ετησίως) Μέγιστη* ηµερήσια Αξία (ετησίως) Ελάχιστη* ηµερήσια Αξία (ετησίως) Συναλλαγµατικός κίνδυνος 2.669.548 2.334.525 2.782.449 1.786.471 Επιτοκιακός κίνδυνος 4.212.418 4.294.868 4.985.643 3.317.572 31 Δεκεµβρίου Μέση ηµερήσια Αξία (ετησίως) Μέγιστη* ηµερήσια Αξία (ετησίως) Ελάχιστη* ηµερήσια Αξία (ετησίως) Συναλλαγµατικός κίνδυνος 1.762.634 1.543.660 1.755.297 1.022.390 Επιτοκιακός κίνδυνος 3.153.803 2.249.484 3.190.158 1.962.745 Κίνδυνος τιµής 13.943 21.693 38.585 Επίδραση αλληλοσυσχέτισης (2.243.487) (1.987.989) (2.130.660) (2.011.525) Σύνολο 4.652.422 4.663.097 5.637.432 3.131.103 2019 Κίνδυνος τιµής 34.238 24.079 35.521 7.477 Επίδραση αλληλοσυσχέτισης (1.816.901) (1.402.094) (1.754.281) (1.265.027) Σύνολο 3.133.774 2.415.128 3.226.695 1.727.585 Τα παραπάνω στοιχεία αφορούν την Τράπεζα. Οι θυγατρικές και τα καταστήµατα του Οµίλου έχουν περιορισµένες trading θέσεις, οι οποίες είναι εξαιρετικά µικρές σε σχέση µε αυτές της Τράπεζας. Ως εκ τούτου, η επίπτωση του κινδύνου αγοράς, ο οποίος προέρχεται από τις θέσεις αυτές στα συνολικά αποτελέσµατα, δεν είναι σηµαντική. * Αφορά το σύνολο της Αξίας σε Κίνδυνο εντός του έτους. 333 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Η µεθοδολογία υπολογισµού της Αξίας σε Κίνδυνο βασίζεται σε θεωρητικές παραδοχές, οι οποίες υπό ακραίες συνθήκες ενδέχεται να µην αντικατοπτρίζουν πλήρως τη µέγιστη ζηµία που µπορεί να υποστεί η Τράπεζα. Οι περιορισµοί της µεθοδολογίας συνοψίζονται ως εξής: • Η Αξία σε Κίνδυνο αφορά την δυνητική ζηµία µε διάστηµα εµπιστοσύνης 99%, χωρίς να προσδιορίζει ζημιές που υπερβαίνουν αυτό το διάστηµα. • Οι αποδόσεις των παραγόντων κινδύνων θεωρείται ότι ακολουθούν την εµπειρική κατανοµή που παρατηρήθηκε κατά την διάρκεια της ιστορικής περιόδου παρατηρήσεων. Σε ημερήσια βάση διενεργείται δοκιμαστικός εκ των υστέρων έλεγχος του μοντέλου υπολογισμού της Αξίας σε Κίνδυνο λαμβάνοντας υπόψη υποθετικές και πραγματικές μεταβολές σε κέρδη και ζημιές του εμπορικού χαρτοφυλακίου. Σύμφωνα με τις βέλτιστες πρακτικές, διενεργείται επικύρωση του μοντέλου από ανεξάρτητη μονάδα στην Τράπεζα σε ετήσια βάση. Για τη µέτρηση του κινδύνου αγοράς του Χαρτοφυλακίου Συναλλαγών συµπληρωµατικά µε τον υπολογισµό της Αξίας σε Κίνδυνο, ελέγχεται η συµπεριφορά του σε υποθετικές µεταβολές των παραµέτρων αγοράς (σενάρια), καθώς και σε ακραίες µεταβολές τους που ενδεχομένως παρατηρήθηκαν στο παρελθόν (stress - testing). Στο πλαίσιο ελέγχου του κινδύνου αγοράς, έχουν θεσπιστεί όρια ανοικτής θέσης και µεγίστης ζηµίας (stop loss) στις θέσεις διαπραγµατεύσεως. Συγκεκριµένα έχουν θεσπιστεί όρια που αφορούν στους παρακάτω κινδύνους: • Συναλλαγµατικός κίνδυνος για θέσεις spot, forward και FX options • Επιτοκιακός κίνδυνος για θέσεις Οµολόγων, Interest Rate Swaps, Interest Futures, Interest Options • Κίνδυνος τιµών για θέσεις µετοχών, index Futures και options, Commodity Futures και Swaps • Πιστωτικός κίνδυνος για διατραπεζικές πράξεις και οµόλογα. Οι θέσεις σε αυτά τα προϊόντα παρακολουθούνται σε συνεχή βάση και ελέγχονται για το ποσοστό καλύψεως και τυχόν υπερβάσεις των εκάστοτε ορίων. ii. Χρηµατοοικονοµικοί Κίνδυνοι Τραπεζικού Χαρτοφυλακίου Κίνδυνος αγοράς είναι δυνατόν να προκύψει, εκτός του εµπορικού χαρτοφυλακίου, και από τη διάρθρωση των στοιχείων ενεργητικού - υποχρεώσεων του χαρτοφυλακίου χορηγήσεων και καταθέσεων του Ομίλου. Ο κίνδυνος αυτός είναι συναλλαγµατικός και επιτοκιακός. α. Συναλλαγµατικός κίνδυνος Ο Ομιλος αναλαµβάνει κίνδυνο από τη διακύµανση των συναλλαγµατικών ισοτιµιών. Η διαχείριση της ανοικτής συναλλαγµατικής θέσης που προκύπτει από όλες τις εργασίες διενεργείται κεντρικά. Πολιτική του Ομίλου είναι οι θέσεις να κλείνουν άµεσα µε χρήση συναλλαγών spot ή παραγώγων συναλλάγµατος. Σε περίπτωση που παραµείνουν ανοιχτές θέσεις, υπόκεινται στα όρια συναλλαγµατικού κινδύνου που έχουν θεσπιστεί και παρακολουθούνται στα πλαίσια της πολιτικής διαχειρίσεως χρηµατοοικονοµικών κινδύνων. Η συνολική θέση προκύπτει από την άθροιση της τρέχουσας θέσης από τα στοιχεία του ισολογισµού και της προθεσµιακής θέσης από τα παράγωγα προϊόντα, όπως παρατίθεται στους πίνακες που ακολουθούν. 334 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 31.12.2020 USD GBP CHF JPY RON RSD Λοιπά ΞΝ Ευρώ Σύνολο ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ Ταµείο και διαθέσιµα σε Κεντρικές Τράπεζες Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυµάτων 9.890 7.309 1.140 44 151.171 281.548 67.315 11.835 4.327 113.623 112 17.131 7.280.631 7.467.316 24.675 2.238.112 2.741.547 30.014 30.014 1.267.083 1.267.083 34.577.277 39.380.002 3.335.733 3.335.733 6.209.106 6.577.698 105.094 137.675 30.716 30.716 Αξιόγραφα εµπορικού χαρτοφυλακίου Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών 2.028.344 484.610 964.809 14.049 1.226.384 84.529 Αξιόγραφα επενδυτικού χαρτοφυλακίου - Αποτιµώµενα στο απόσβεστο κόστος - Αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή θέση 77.540 - Αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων 32.581 16.719 178.483 95.850 Επενδύσεις σε συγγενείς εταιρίες και κοινοπραξίες Επενδύσεις σε ακίνητα Ιδιοχρησιµοποιούµενα ενσώµατα πάγια 6.388 Υπεραξία και λοιπά άυλα πάγια Αναβαλλόµενες φορολογικές απαιτήσεις Λοιπά στοιχεία Ενεργητικού 1.758 1.343 17 Στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση Σύνολο Ενεργητικού 111.389 24.152 434.335 569.876 77.505 22.133 690.305 796.331 6.759 730 594.329 601.818 663 312 5.291.637 5.292.612 21.566 22.636 1.540.623 1.587.943 238.805 240.343 1.538 2.431.662 583.684 977.784 18.437 1.889.081 112 2.273.359 268.616 415.760 3.828 1.152.667 21 292.148 63.863.800 70.056.707 ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ Υποχρεώσεις προς πιστωτικά ιδρύµατα και πελάτες 407.521 52.415.849 56.937.621 1.768.357 1.768.357 66.390 1.156.479 1.222.869 7 70.134 70.141 23.731 34.679 94.386 94.386 16.591 778.410 891.831 2.380 693.653 703.630 Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα Οµολογίες έκδοσής µας και λοιπές δανειακές υποχρεώσεις Υποχρεώσεις για τρέχοντα φόρο εισοδήµατος και λοιπούς φόρους Αναβαλλόµενες φορολογικές υποχρεώσεις 66 9.493 1.389 Υποχρεώσεις καθορισµένων παροχών στους εργαζόµενους Λοιπές υποχρεώσεις και Υποχρεώσεις που συνδέονται µε στοιχεία ενεργητικού προς πώληση Προβλέψεις Σύνολο Υποχρεώσεων Συναλλαγµατική Θέση Στοιχείων Ισολογισµού Προθεσµιακή Συναλλαγµατική Θέση Παραγώγων Συνολική Συναλλαγµατική Θέση 335 7.813 11.665 374 579 76.399 1.607 25 4 - 5.961 2.282.779 280.372 416.138 4.407 1.310.917 21 148.883 303.312 561.646 14.030 578.164 91 (106.505) (279.501) (256.319) (13.969) (474.966) 42.377 23.811 305.327 61 103.198 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ 91 427.881 57.000.999 61.723.514 (135.733) 6.862.801 8.333.193 182.475 933.636 (15.149) 46.742 7.796.437 8.318.044 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 31.12.2019* USD GBP CHF JPY RON RSD Λοιπά ΞΝ Ευρώ Σύνολο ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ Ταµείο και διαθέσιµα σε Κεντρικές Τράπεζες Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυµάτων Αξιόγραφα εµπορικού χαρτοφυλακίου 8.491 12.393 1.191 125 166.412 277.527 42.474 60.925 11.081 45.090 117 19.106 1.820.617 2.028.335 28.050 2.867.426 3.332.690 18.381 18.751 1.009.193 1.009.193 34.780.826 39.266.269 1.070.730 1.070.730 7.126.707 7.519.930 54.483 93.110 13.385 13.385 370 Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών 2.056.425 485.036 728.738 11.278 1.128.578 75.388 Αξιόγραφα επενδυτικού χαρτοφυλακίου - Αποτιµώµενα στο απόσβεστο κόστος - Αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή θέση 93.913 - Αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων 38.627 17.698 191.686 89.926 Επενδύσεις σε συγγενείς εταιρίες και κοινοπραξίες Επενδύσεις σε ακίνητα Ιδιοχρησιµοποιούµενα ενσώµατα πάγια Υπεραξία και λοιπά άυλα πάγια 45.253 26.147 414.436 485.836 7.753 53.044 34.292 757.243 852.332 17 4.731 592 487.006 492.346 256 235 5.173.806 5.174.297 25.716 22.077 1.446.304 1.536.898 561.954 563.519 Αναβαλλόµενες φορολογικές απαιτήσεις Λοιπά στοιχεία Ενεργητικού 761 1.188 39.277 1.575 Στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση Σύνολο Ενεργητικού 1.565 2.476.114 566.559 830.131 24.059 1.662.331 2.337.518 262.843 80.247 1.821 1.102.460 117 295.813 57.602.497 63.457.621 ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ Υποχρεώσεις προς πιστωτικά ιδρύµατα και πελάτες 388.975 Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα Οµολογίες έκδοσής µας και λοιπές δανειακές υποχρεώσεις 156.084 Υποχρεώσεις για τρέχοντα φόρο εισοδήµατος και λοιπούς φόρους Αναβαλλόµενες φορολογικές υποχρεώσεις 30.091 Προβλέψεις 13.404 1.446.915 902.518 1.088.693 1.396 31.042 39.873 95 3.074 1.424 27.272 31.865 90.932 90.932 25.791 961.139 1.058.645 3.105 590.353 599.541 7.655 39.864 2.255 8.537 1.098 11 3 271.103 120.114 4.076 1.156.069 - (31.990) 295.456 710.017 19.983 506.262 117 Προθεσµιακή Συναλλαγµατική Θέση Παραγώγων 48.124 (294.475) (507.852) (19.876) (490.025) Συνολική Συναλλαγµατική Θέση 16.134 981 202.165 107 16.237 Συναλλαγµατική Θέση Στοιχείων Ισολογισµού 1.446.915 6.936 2.508.104 Σύνολο Υποχρεώσεων 50.625.567 499 Υποχρεώσεις καθορισµένων παροχών στους εργαζόµενους Λοιπές υποχρεώσεις και Υποχρεώσεις που συνδέονται µε στοιχεία ενεργητικού προς πώληση 46.451.703 4.971 117 420.691 50.501.874 54.982.031 (124.878) 7.100.623 8.475.590 179.190 1.076.558 (8.356) 54.312 8.177.181 8.467.234 * Ορισμένα κονδύλια της προηγούμενης χρήσης έχουν αναμορφωθεί όπως αναλυτικά περιγράφεται στη σημείωση 50. 336 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Η ανοικτή συναλλαγµατική θέση της 31.12.2020 παρουσιάζει την ακόλουθη ευαισθησία: Νόµισµα USD GBP CHF RON RSD ALL Σενάριο µεταβολής ισοτιµιών έναντι Ευρώ (%) 5% Υποτίµηση EUR έναντι USD 5% Ανατίµηση EUR έναντι USD 5% Υποτίµηση EUR έναντι GBP 5% Ανατίµηση EUR έναντι GBP 5% Υποτίµηση EUR έναντι CHF 5% Ανατίµηση EUR έναντι CHF 5% Υποτίµηση EUR έναντι RON 5% Ανατίµηση EUR έναντι RON 5% Υποτίµηση EUR έναντι RSD 5% Ανατίµηση EUR έναντι RSD 5% Υποτίµηση EUR έναντι ALL 5% Ανατίµηση EUR έναντι ALL Επίπτωση επί των καθαρών εσόδων προ φόρων 2.230 (2.018) 1.253 (1.134) 16.070 (14.539) Επίπτωση επί της Καθαρής Θέσης 5.431 (4.914) 5 (4) (504) 456 β. Επιτοκιακός κίνδυνος Ο επιτοκιακός κίνδυνος του τραπεζικού χαρτοφυλακίου αφορά την µεταβλητότητα στο κεφάλαιο και στα έσοδα τόκων του Οµίλου που οφείλεται στην αναντιστοιχία του επιτοκιακού ανοίγµατος µεταξύ των µη διαπραγµατεύσιµων στοιχείων Ενεργητικού και παθητικού και του χαρτοφυλακίου αποτιµώµενου στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση. Το πλαίσιο διαχείρισης του επιτοκιακού κινδύνου καθορίζεται σύµφωνα µε την Πολιτική Δαχείρισης Κινδύνου στοιχείων Ενεργητικού-Παθητικού (Asset Liability Risk Management Policy). Με βάση αυτό το πλαίσιο η ανάλυση κινδύνων του Τραπεζικού χαρτοφυλακίου διενεργείται σύµφωνα µε τον χρόνο επαναπροσδιορισµού των επιτοκίων (Interest Rate Gap Analysis). Ειδικότερα, τα στοιχεία Ενεργητικού και Παθητικού ταξινοµούνται σε χρονικές περιόδους (Gaps) ανάλογα µε το πότε επαναπροσδιορίζεται το επιτόκιό τους, για τα στοιχεία κυµαινόµενου επιτοκίου, ή µε το πότε λήγουν, για τα στοιχεία σταθερού επιτοκίου. Για τα στοιχεία ενεργητικού και παθητικού τα οποία δεν έχουν λήξη, η κατανοµή των ροών γίνεται βάση µοντέλων ανάλυσης της συµπεριφοράς αυτών. Τα εν λόγω µοντέλα έχουν επικυρωθεί από την αρµόδια ανεξάρτητη Διεύθυνση της Τράπεζας. Η διαχείριση του επιτοκιακού κινδύνου πραγµατοποιείται από την ALCO, µετά από εισηγήσεις των µονάδων διαχείρισης Ενεργητικού – Παθητικού, treasury και κινδύνων αγοράς. Σενάρια ακραίων επιτοκιακών µεταβολών πραγµατοποιούνται σε µηνιαία βάση, ενώ υπολογίζεται η επίπτωσή τους στη µεταβολή στο έσοδο τόκων µέσω του EaR (Earning at Risk) και στα κεφάλαια µέσω του EVE (Economic Value of Equity). Αντίστοιχα όρια έχουν καθοριστεί και για τα δύο µεγέθη (EaR & EVE) τα οποία παρακολουθούνται και παρουσιάζονται στην ALCO και στο RMC σε τακτική βάση. 337 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Στον πίνακα που ακολουθεί παρουσιάζεται η Ανάλυση Επαναπροσδιορισµού Επιτοκίων για το σύνολο των στοιχείων Ενεργητικού και Υποχρεώσεων, χρηµατοοικονοµικών και µη χρηµατοοικονοµικών. 31.12.2020 < 1 µηνός ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ Ταµείο και διαθέσιµα σε Κεντρικές Τράπεζες Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυµάτων Αξιόγραφα εµπορικού χαρτοφυλακίου Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών Αξιόγραφα επενδυτικού χαρτοφυλακίου - Amortised cost- αναπόσβεστο κόστος - FVOCI -εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών αποτελεσμάτων - FVPL -εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων Επενδύσεις σε συγγενείς εταιρίες και κοινοπραξίες Επενδύσεις σε ακίνητα Ιδιοχρησιµοποιούµενα ενσώµατα πάγια Υπεραξία και λοιπά άυλα πάγια Αναβαλλόµενες φορολογικές απαιτήσεις Λοιπά στοιχεία Ενεργητικού Στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση Σύνολο Ενεργητικού ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ Υποχρεώσεις προς πιστωτικά ιδρύµατα Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα Υποχρεώσεις προς πελάτες Oµολογίες εκδόσεώς µας διατεθείσες σε θεσµικούς επενδυτές και λοιπές δανειακές υποχρεώσεις Υποχρεώσεις για τρέχοντα φόρο εισοδήµατος και λοιπούς φόρους Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις Υποχρεώσεις καθορισµένων παροχών στους εργαζόµενους Λοιπές υποχρεώσεις Προβλέψεις Υποχρεώσεις που συνδέονται με στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση Σύνολο Υποχρεώσεων ΚΑΘΑΡΗ ΘΕΣΗ Μετοχικό Κεφάλαιο Διαφορά από έκδοση µετοχών υπέρ το άρτιο Αποθεµατικά Ποσά που καταχωρήθηκαν απευθείας στην Kαθαρή Θέση και αφορούν στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση Αποτελέσµατα εις νέον Δικαιώµατα τρίτων Υβριδικά Κεφάλαια Σύνολο Καθαρής Θέσης Σύνολο Υποχρεώσεων και Καθαρής Θέσης ΑΝΟΙΓΜΑ ΣΩΡΡΕΥΤΙΚΟ ΑΝΟΙΓΜΑ 338 1 έως 3 µήνες 3 έως 6 µήνες 6 έως 12 µήνες 1 έως 5 έτη Μη > 5 ετών επηρεαζόµενα στοιχεία Σύνολο 281.769 7.467.316 7.185.547 2.312.230 1.267.083 13.890.463 180.562 2.272 7.935.173 623.106 220.787 107 282 205.869 2.741.547 2.044 27.970 3.007.158 1.400.584 8.797.863 4.348.761 30.014 1.267.083 39.380.002 99.791 73.108 497.148 2.665.686 3.335.733 782.325 407.998 2.452.720 2.130.987 6.577.698 16.477 137.675 121.198 24.835.885 8.681.749 4.110.061 1.881.797 11.750.057 622.068 354.647 376.913 107.645 11.645.408 1.768.357 10.442.027 6.251.906 3.877.172 4.403.220 12.432.274 651 12.833.103 1.552 6.606.553 4.255.637 - - - 12.833.103 6.606.553 4.255.637 12.002.782 12.002.782 2.075.196 14.077.978 (145.576) 13.932.402 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ 9.395.750 30.716 30.716 569.876 569.876 796.331 796.331 601.818 601.818 5.292.612 5.292.612 1.587.943 240.343 9.401.408 1.587.943 240.343 70.056.707 13.106.681 1.768.357 43.830.940 6.424.341 1.220.666 4.510.865 25.298.348 1.222.869 6.424.341 70.141 70.141 34.679 34.679 94.386 94.386 891.580 703.630 891.580 703.630 251 251 1.794.667 61.723.514 463.110 463.110 10.801.029 10.801.029 492.791 492.791 (3.467.818) 29.382 14.699 8.333.193 70.056.707 - - - (3.467.818) 29.382 14.699 8.333.193 4.510.865 25.298.348 6.424.341 10.127.860 (2.629.068) (13.548.291) 11.303.334 (2.244.957) 2.971.409 726.452 (726.452) Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 31.12.2019* < 1 µηνός ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ Ταµείο και διαθέσιµα σε Κεντρικές Τράπεζες Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυµάτων Αξιόγραφα εµπορικού χαρτοφυλακίου Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών Αξιόγραφα επενδυτικού χαρτοφυλακίου - Αποτιµώµενα στο αναπόσβεστο κόστος - Αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρήθηκαν απευθείας στην Καθαρή Θέσης - Αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω αποτελεσµάτων Επενδύσεις σε συγγενείς εταιρίες και κοινοπραξίες Επενδύσεις σε ακίνητα Ιδιοχρησιµοποιούµενα ενσώµατα πάγια Υπεραξία και λοιπά άυλα πάγια Αναβαλλόµενες φορολογικές απαιτήσεις Λοιπά στοιχεία Ενεργητικού Στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση Σύνολο Ενεργητικού ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ Υποχρεώσεις προς πιστωτικά ιδρύµατα Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα Υποχρεώσεις προς πελάτες Oµολογίες έκδοσής µας και λοιπές δανειακές υποχρεώσεις Υποχρεώσεις για τρέχοντα φόρο εισοδήµατος και λοιπούς φόρους Αναβαλλόµενες φορολογικές υποχρεώσεις Υποχρεώσεις καθορισµένων παροχών στους εργαζόµενους Λοιπές υποχρεώσεις Προβλέψεις Υποχρεώσεις που συνδέονται µε στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση Σύνολο Υποχρεώσεων ΚΑΘΑΡΗ ΘΕΣΗ Μετοχικό Κεφάλαιο Διαφορά από έκδοση µετοχών υπέρ το άρτιο Αποθεµατικά Ποσά που καταχωρήθηκαν απευθείας στην Kαθαρή Θέση και αφορούν στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση Αποτελέσµατα εις νέον Δικαιώµατα τρίτων Υβριδικά Κεφάλαια Σύνολο Καθαρής Θέσης Σύνολο Υποχρεώσεων και Καθαρής Θέσης ΑΝΟΙΓΜΑ ΣΩΡΡΕΥΤΙΚΟ ΑΝΟΙΓΜΑ * 1 έως 3 µήνες 3 έως 6 µήνες 6 έως 12 µήνες 1 έως 5 έτη Μη > 5 ετών επηρεαζόµενα στοιχεία Σύνολο 353.338 2.028.335 1.674.997 1.808.429 1.213.430 39.139 46.446 389 1.009.193 14.337.017 115.726 7.294.016 2.619.941 1.541.585 25.908 199.338 3.332.690 7.371 10.991 8.910.122 4.563.588 18.751 1.009.193 39.266.269 88.104 982.626 1.070.730 248.455 317.555 406.050 3.568.845 2.863.299 7.519.930 2.009 22.751 1.793 819 65.738 93.110 18.945.362 409.118 9.167.028 2.999.775 22.570 2.018.444 12.601.169 4.486.698 781.303 986.662 2.450.100 1.556.520 1.446.915 11.260.544 4.591.242 4.349.472 4.358.994 10.358.662 154.304 738.781 195.608 17.348.461 6.111.326 5.531.742 8.685.580 13.385 13.385 485.836 485.836 852.332 852.332 492.346 492.346 5.174.297 5.174.297 1.536.898 131.831 9.040.263 1.536.898 563.519 63.457.621 10.261.283 1.446.915 40.364.284 5.445.370 1.088.693 6.809.094 11.915.182 5.445.370 39.873 39.873 31.865 31.865 90.932 90.932 1.057.844 599.541 1.057.844 599.541 801 801 1.820.856 54.982.031 463.110 463.110 10.801.029 10.801.029 739.676 739.676 (122) (122) (3.572.126) 28.951 15.072 8.475.590 - - - - - - (3.572.126) 28.951 15.072 8.475.590 17.348.461 6.111.326 5.531.742 6.809.094 11.915.182 5.445.370 10.296.446 63.457.621 1.596.901 1.596.901 3.055.702 4.652.603 (2.531.967) 2.120.636 (4.790.650) (2.670.014) 685.987 (1.984.027) 3.240.210 1.256.183 (1.256.183) - - Ορισμένα κονδύλια της προηγούμενης χρήσης έχουν αναμορφωθεί όπως αναφέρεται στη σηµείωση 50. 339 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Από την Ανάλυση Ανοιγµάτων Επιτοκίων και µε την εφαρµογή εναλλακτικών σεναρίων µεταβολών των επιτοκίων της αγοράς ή και των βασικών επιτοκίων της Τράπεζας και των εταιριών του Οµίλου, υπολογίζεται άµεσα η αντίστοιχη µεταβολή στο καθαρό έσοδο τόκων καθώς και στην Καθαρή Θέση για τα στοιχεία που αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση και τα αντίστοιχα µέσα αντιστάθµισης. Στα σενάρια µείωσης των επιτοκίων µελετάται µεταβολή µέχρι του σηµείου όπου αυτή είναι δυνατή (µηδενισµός επιτοκίου) σύµφωνα µε τις ισχύουσες καµπύλες επιτοκίων ανά νόµισµα. Σενάριο µεταβολής επιτοκίων (παράλληλη µετατόπιση καµπύλης αποδόσεων) -200 +200 Ευαισθησία καθαρού εσόδου τόκων (για χρονική περίοδο ενός έτους) (72.734) +30.960 Ευαισθησία της Καθαρής Θέσης +499.051 (425.265) 43.3 Κίνδυνος ρευστότητας Ο Κίνδυνος ρευστότητας αφορά την δυνατότητα του Οµίλου να διατηρεί επαρκή ρευστότητα για την εκπλήρωση των συναλλακτικών του υποχρεώσεων είτε προγραµµατισµένων είτε έκτακτων. Ο κίνδυνος ρευστότητας προκύπτει τόσο από την πιθανότητα οι ταµειακές εκροές να µην καλύπτονται επαρκώς από τις ταµειακές εισροές (funding liquidity risk) όσο και από την πιθανότητα µη έγκαιρης προσαρµογής στις µεταβαλλόµενες συνθήκες της αγοράς, µε αποτέλεσµα να µην είναι δυνατή η ρευστοποίηση στοιχείων του ενεργητικού στην καλύτερη τιµή της αγοράς (market liquidity risk). Για τα στοιχεία ενεργητικού και παθητικού τα οποία δεν έχουν λήξη, η κατανοµή των ροών γίνεται βάση µοντέλων ανάλυσης της συµπεριφοράς αυτών. Τα εν λόγω µοντέλα έχουν επικυρωθεί από την αρµόδια ανεξάρτητη Διεύθυνση της Τράπεζας. Ο Όµιλος έχει Πολιτική Διαχείρισης Κινδύνου Ρευστότητας σύµφωνα µε την οποία η Επιτροπή Διαχείρισης Κινδύνων του Διοικητικού Συµβουλίου έχει αναθέσει τη διαµόρφωση και διαχείριση των στοιχείων Ισολογισµού στην Επιτροπή Διαχείρισης Ενεργητικού – Παθητικού (ALCo). Η εν λόγω Επιτροπή είναι αρµόδια να παρακολουθεί τις ποσοτικές και ποιοτικές διαστάσεις του κινδύνου ρευστότητας καθώς και την ύπαρξη πολιτικών και διαδικασιών προκειµένου να προσδιορισθούν έλεγχοι και όρια για τα τρέχοντα επίπεδα ρευστότητας. Επιπλέον, η Επιτροπή Διαχείρισης Ενεργητικού – Παθητικού είναι αρµόδια για την έγκριση των αρχών, οδηγιών, τεχνικών µέτρησης και προσδιορισµού ορίων που αφορούν στην επαρκή παρακολούθηση του Κινδύνου Ρευστότητας, όπως αυτά προτείνονται από τη Διεύθυνση Κινδύνων Αγοράς και Λειτουργικών Κινδύνων, τη Διεύθυνση Διαχείρισης Διαθεσίµων και τη Διεύθυνση Διαχείρισης Ενεργητικού – Παθητικού. Τα εκτελεστικά και ανώτατα στελέχη της διοίκησης ενηµερώνονται καθηµερινά για τα τρέχοντα επίπεδα έκθεσης σε κίνδυνο ρευστότητας, προκειµένου να διασφαλιστεί ότι το προφίλ κινδύνου ρευστότητας του Οµίλου παραµένει εντός των εγκεκριµένων ορίων. Επιπροσθέτως, λαµβάνουν καθηµερινά αναφορά ρευστότητας στην οποία παρουσιάζονται αναλυτικά οι πηγές χρηµατοδότησης της Τράπεζας και τα διαθέσιµα, µη αναχρηµατοδοτηθέντα περιουσιακά στοιχεία. Μεταξύ άλλων, για την ορθή διαχείριση του κινδύνου ρευστότητας και σύµφωνα µε τις εποπτικές απαιτήσεις, η Τράπεζα παρακολουθεί και διαχειρίζεται σε µηνιαία βάση το ύψος, την ποιότητα, τη συγκέντρωση και τη χρηµατοδοτική ικανότητα των διαθέσιµων ενεχύρων της (concentration of counterbalancing capacity), την ανάλυση των ταµειακών χρηµατοροών που προκύπτουν από τα στοιχεία ενεργητικού και παθητικού (εισροές, εκροές – maturity ladder) σε χρονικές περιόδους, τη διάρθρωση / διασπορά και το κόστος των πηγών χρηµατοδότησης της (concentration and cost of funding), τη δυνατότητα ανανέωσης της χρηµατοδότησής της (roll over of funding). Ο Όμιλος υπολογίζει τους δείκτες «Δείκτη Κάλυψης Ρευστότητας»* (Liquidity Coverage Ratio) και «Δείκτη Καθαρής Σταθερής» Χρηματοδότησης (Net Stable Funding Ratio) σε μηνιαία και τριμηνία βάση αντίστοιχα όπως ορίζει ο κανονισμός (ΕΕ) 575/2013. Την 31.12.2020 οι δυο δείκτες (LCR και NSFR) υπερέβαιναν το ελάχιστο αποδεκτό εποπτικό όριο (100%) με τον Δείκτη Κάλυψης Ρευστότητας (LCR) να ανέρχεται σε 151%. Στο γεγονός αυτό συντέλεσε η αύξηση των καταθέσεων πελατών, η βελτιωμένη πρόσβαση στις διατραπεζικές αγορές, η έκδοση χρεογράφων Τier 2 τον Φεβρουάριο του 2020 καθώς επίσης και η αύξηση του μακροπρόθεσμου δανεισμού µέσω του Ευρωσυστήµατος (TLTRO-III). Οι αναφορές που ετοιµάζονται σε περιοδική βάση για την ενηµέρωση των ανώτατων στελεχών της διοίκησης καθώς και για την λήψη αποφάσεων της Επιτροπής Διαχείρισης Ενεργητικού – Παθητικού, αφορά τη Στατική Ανάλυση Ληκτοτήτων Ρευστότητας, την παρακολούθηση των εποπτικών δεικτών Ρευστότητας σε επίπεδο θυγατρικών και Οµίλου, την παρακολούθηση της συγκέντρωσης των πελατειακών καταθέσεων ανά θυγατρική και ανά νόµισµα, τον δείκτη «Δάνεια προς Καταθέσεις» σε * Ο Δείκτης Κάλυψης Ρευστότητας (Liquidity Coverage Ratio) θα δημοσιευθεί στο πλαίσιο του Πυλώνα ΙΙΙ. 340 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 επίπεδο Οµίλου, την παρακολούθηση των ορίων των δεικτών ρευστότητας του recovery plan καθώς και των αντίστοιχων των θυγατρικών Τραπεζών, τις ασκήσεις προσοµοίωσης ακραίων καταστάσεων που αξιολογούν τον κίνδυνο σε συστηµικά και ιδιοσυγκρατικά έκτακτα γεγονότα στη ρευστότητα των θυγατρικών. Ασκήσεις προσοµοίωσης ακραίων καταστάσεων για σκοπούς ρευστότητας πραγµατοποιούνται σε µηνιαία βάση ή και συχνότερα προκειµένου να αξιολογηθούν πιθανές εκροές (συµβατικές ή ενδεχόµενες) µε σκοπό τον προσδιορισµό του επιπέδου της άµεσης διαθέσιµης ρευστότητας για την κάλυψη των αναγκών της Τράπεζας. Οι ασκήσεις αυτές διενεργούνται σύµφωνα µε την εγκεκριµένη, Liquidity Buffer and Liquidity Stress Scenario πολιτική του Οµίλου και αξιολογούν τον κίνδυνο σε ιδιοσυγκρατικά έκτακτα γεγονότα (idiosyncratic stress test) στη ρευστότητα της Τράπεζας, σε συστηµικά (systemic stress test) καθώς και σε συνδυαστικά γεγονότα (combined stress test), ενώ να σηµειωθεί ότι τα stress tests χρησιµοποιούνται και για τον καθορισµό του Liquidity buffer για σκοπούς recovery. Σύµφωνα µε την πολιτική και στο πλαίσιο της Διαδικασίας Εσωτερικής Επάρκειας Ρευστότητας (ILAAP), η Τράπεζα εφαρµόζει και reverse stress test προκειµένου να µελετήσει την επίπτωσή του στη ρευστότητά της. Δεδοµένου ότι η διαχείριση του κινδύνου ρευστότητας αποσκοπεί στη διασφάλιση της ορθής εκτίµησης του εν λόγω κινδύνου σε επίπεδο Οµίλου και της διατήρησής του σε αποδεκτά επίπεδα, ακόµη και υπό δυσµενείς συνθήκες, ο Όµιλος πρέπει να έχει πρόσβαση στις αγορές κεφαλαίου για την κάλυψη των αναγκών της πελατειακής του βάσης, των υποχρεώσεων του που καθίστανται πληρωτέες και των λοιπών κεφαλαιακών του αναγκών, διατηρώντας ταυτόχρονα τα απαραίτητα χρηµατοοικονοµικά περιουσιακά στοιχεία προς ενεχυρίαση για άντληση χρηµατοδότησης προς εξυπηρέτηση των ανωτέρω. Αναλυτικότερα, η συνολική ρευστότητα µπορεί να διαχωριστεί σε δύο κύριες κατηγορίες: Α. Καταθέσεις Πελατείας 1. Πελατειακές καταθέσεις πρώτης ζήτησης για κάλυψη ταµειακών αναγκών Οι καταθέσεις για σκοπούς κάλυψης ταµειακών αναγκών της πελατείας είναι οι καταθέσεις Ταµιευτηρίου και Όψεως. Παρόλο που οι καταθέσεις αυτές µπορούν να αποσυρθούν χωρίς προειδοποίηση εάν ζητηθεί, η διασπορά σε πλήθος και είδος καταθετών διασφαλίζει την απουσία σηµαντικών απρόσµενων διακυµάνσεων. Συνεπώς οι συγκεκριµένες καταθέσεις διαµορφώνουν στην πλειοψηφία τους ένα σηµαντικό παράγοντα της σταθερότητας της καταθετικής βάσης. 2. Πελατειακές καταθέσεις προθεσµίας και οµόλογα για επενδυτικούς σκοπούς Οι πελατειακές καταθέσεις προθεσµίας και τα οµόλογα έκδοσης Εταιριών του Οµίλου που χρησιµοποιούνται για επενδυτικούς σκοπούς δύναται να πάρουν τη µορφή καταθέσεων συµφωνηµένης διάρκειας και πράξεων προσωρινής εκχώρησης, ενώ τα οµόλογα έκδοσης Εταιριών του Οµίλου διατίθενται µέσω οριστικής πώλησης. Η πελατεία έχει τη δυνατότητα πρόωρης ανάληψης των καταθέσεων ή πρόωρης ρευστοποιήσεως των οµολόγων, µε συνέπεια την πιθανότητα ανάγκης εύρεσης εναλλακτικής ρευστότητας από την Τράπεζα σε περίπτωση εκτεταµένων εκροών. Για το σκοπό αυτό αλλά και για την εν γένει θωράκιση των καταθέσεων πελατείας, η Τράπεζα µεριµνά είτε για την ύπαρξη επαρκών πλεονασµάτων ρευστότητας που υπολογίζονται βάσει σεναρίων προσοµοιώσεως ακραίων συνθηκών απώλειας ρευστότητας είτε για την ύπαρξη επαρκών πιστωτικών γραµµών σε χρηµατοδοτικά εργαλεία χονδρικής φύσεως ως κατωτέρω. Β. Χρηµατοδότηση Wholesale 1. Μεσοπρόθεσµος Δανεισµός από τις διεθνείς κεφαλαιαγορές Πάγια επιδίωξη της Τράπεζας είναι η καλλιέργεια σχέσεων µε διεθνείς επενδυτές που δύνανται να προσφέρουν µεσοπρόθεσµη χρηµατοδότηση µέσω αγοράς χρεογράφων έκδοσης Εταιριών του Οµίλου. Η Τράπεζα διατηρεί για το σκοπό αυτό ειδικά χρηµατοδοτικά προγράµµατα που έχουν απήχηση σε διεθνείς επενδυτές και προβαίνει στην επαρκή κάλυψη των δανειακών της αναγκών µέσω των διεθνών κεφαλαιαγορών διενεργώντας προγραµµατισµό των σχετικών της αναγκών σε επίπεδο Ενεργητικού σε ετήσια βάση. Εντούτοις, η Τράπεζα αναγνωρίζει ότι η ζήτηση των εν λόγω οµολόγων ενδέχεται να µην είναι αρκετή για να καλύψει πλήρως τις ανάγκες της σε συγκεκριµένα χρονικά διαστήµατα, ως αποτέλεσµα παραγόντων που αφορούν τόσο στην πιστοληπτική της αξιολόγηση όσο και στο εγχώριο και διεθνές οικονοµικό περιβάλλον. 2. Χρηµατοδότηση µέσω Κεντρικών Τραπεζών Μία εναλλακτική µορφή δανεισµού της Τράπεζας αποτελεί η άντληση ρευστότητας από τα χρηµατοδοτικά εργαλεία των 341 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Κεντρικών Τραπεζών-Ευρωσύστηµα και ειδικά της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ). Η εν λόγω χρηµατοδότηση λαµβάνει τη µορφή δανεισµού επί ενεχύρω στοιχείων του Ενεργητικού της µε βάση τις οδηγίες και τα επιλέξιµα στοιχεία Ενεργητικού που καθορίζονται από την ΕΚΤ. Τα τελευταία έτη αυτή η πρόσθετη πηγή χρηµατοδότησης αναδείχθηκε σε κύριο χρηµατοδοτικό εργαλείο ως αντιστάθµισµα στην ανεπάρκεια ή απώλεια των ανωτέρω βασικών µορφών δανεισµού της Τράπεζας. Περαιτέρω, για το διάστηµα που η Ελλάδα τελεί υπό συγκεκριµένο πρόγραµµα αναδιαρθρώσεως της οικονοµίας και εξυγιάνσεως των δηµοσιονοµικών της µεγεθών και ταυτοχρόνως εξυπηρετήσεως των αναγκών δανεισµού της από το πλέγµα των θεσµικών οργάνων που έχουν την εποπτεία του προγράµµατος, η Τράπεζα δύναται να αξιοποιεί διαθέσιµα στοιχεία Ενεργητικού προκειµένου να αντλεί ρευστότητα από το Ευρωσύστηµα προκειµένου να καλύπτει οιοδήποτε χρηµατοδοτικό κενό. Η Τράπεζα αναγνωρίζει το βραχυπρόθεσµο χαρακτήρα της εν λόγω πηγής ρευστότητας και επιδιώκει τη σταδιακή αποσύνδεση της από αυτή εφόσον οι συνθήκες το επιτρέψουν. Παρά ταύτα και για όσο χρονικό διάστηµα η χώρα διανύει περίοδο χρηµατοπιστωτικής και οικονοµικής κρίσεως, η Τράπεζα φροντίζει για την απρόσκοπτη χρηµατοδότηση της από τα εν λόγω εργαλεία που λαµβάνουν είτε τη µορφή του συµβατικού οριακού δανεισµού από την ΕΚΤ (MRO), είτε τη µορφή του έκτακτου µηχανισµού πιστωτικής διευκολύνσεως της Τράπεζας της Ελλάδος (ELA). Η Τράπεζα µεριµνά για την επάρκεια των καλυµµάτων που απαιτούνται ώστε να εξυπηρετείται η χρηµατοδότηση από τα ανωτέρω εργαλεία, αναγνωρίζοντας ωστόσο ότι τόσο το είδος όσο και το ύψος της χρηµατοδότησης αυτής τελεί υπό τη διακριτική ευχέρεια του Ευρωσυστήµατος. Ο δανεισµός από το Ευρωσύστηµα αυξήθηκε κατά € 8,8 δισ. από την 31.12.2019 µε αποτέλεσµα να ανέλθει σε € 11,9 δισ. την 31.12.2020 προερχόµενη αποκλειστικά από τον Μακροπρόθεσµο δανεισµό της µέσω του Ευρωσυστήµατος (TLTRO-IIΙ). Μέσω της χρηµατοδότησης από το εν λόγω πρόγραµµα, η Τράπεζα κατάφερε να επεκτείνει τον χρονικό ορίζοντα της χρηµατοδότησής της σε µακροπρόθεσµο δανεισµό καθώς και να βελτιώσει τους όρους τιµολόγησης σε σχέση µε τις συµφωνίες επαναγοράς, οι οποίες κατά το 2020 μειώθηκαν κατά 5,84 δισ. Η χρηµατοδότηση από τον Έκτακτο Μηχανισµό Ρευστότητας της Τράπεζας της Ελλάδος (Emergency Liquidity Assistance - ELA) έχει εξαλειφθεί πλήρως από τον Φεβρουάριο του 2019. Σύµφωνα µε την Ανάλυση Ληκτοτήτων Ρευστότητας (Liquidity Gap Analysis), υπολογίζονται οι χρηµατοροές που προκύπτουν από όλα τα στοιχεία Ενεργητικού και Υποχρεώσεων και ταξινοµούνται σε χρονικές περιόδους, σύµφωνα µε τη συµβατική ηµεροµηνία λήξης ή µε την εκτιµώµενη ηµεροµηνία λήξης βασιζόµενη σε στατιστική ανάλυση (convention). Εξαίρεση στο ανωτέρω, αποτελούν τα χαρτοφυλάκια αξιογράφων, τα οποία µπορούν να συµβάλλουν άµεσα σε άντληση ρευστότητας, και κατανέµονται στην πρώτη περίοδο µε την προϋπόθεση ότι δεν έχουν χρησιµοποιηθεί για άντληση ρευστότητας είτε από την Κεντρική Τράπεζα είτε στη διατραπεζική µέσω repos. 34 2 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 < 1 µηνός ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ Ταµείο και διαθέσιµα σε Κεντρικές Τράπεζες Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυµάτων Αξιόγραφα εµπορικού χαρτοφυλακίου Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών Αξιόγραφα επενδυτικού χαρτοφυλακίου - Amortised cost- αναπόσβεστο κόστος - FVOCI - εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών αποτελεσμάτων - FVPL - εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων Επενδύσεις σε συγγενείς εταιρίες και κοινοπραξίες Επενδύσεις σε ακίνητα Ιδιοχρησιµοποιούµενα ενσώµατα πάγια Υπεραξία και λοιπά άυλα πάγια Αναβαλλόµενες φορολογικές απαιτήσεις Λοιπά στοιχεία Ενεργητικού Στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση Σύνολο Ενεργητικού ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ Υποχρεώσεις προς πιστωτικά ιδρύµατα Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα Υποχρεώσεις προς πελάτες Oµολογίες εκδόσεώς µας διατεθείσες σε θεσµικούς επενδυτές και λοιπές δανειακές υποχρεώσεις Υποχρεώσεις για τρέχοντα φόρο εισοδήµατος και λοιπούς φόρους Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις Υποχρεώσεις καθορισµένων παροχών στους εργαζόµενους Λοιπές υποχρεώσεις Προβλέψεις Υποχρεώσεις που συνδέονται με στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση Σύνολο Υποχρεώσεων ΚΑΘΑΡΗ ΘΕΣΗ Μετοχικό Κεφάλαιο Διαφορά από έκδοση µετοχών υπέρ το άρτιο Αποθεµατικά Ποσά που καταχωρήθηκαν απευθείας στην Kαθαρή Θέση και αφορούν στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση Αποτελέσµατα εις νέον Δικαιώµατα τρίτων Υβριδικά Κεφάλαια Σύνολο Καθαρής Θέσης Σύνολο Υποχρεώσεων και Καθαρής Θέσης ΆΝΟΙΓΜΑ ΡΕΥΣΤΌΤΗΤΑΣ ΣΩΡΕΥΤΙΚΌ ΆΝΟΙΓΜΑ 34 3 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ 7.467.316 2.257.983 30.014 1.267.083 949.067 1 έως 3 µήνες 31.12.2020 3 έως 6 6 έως 12 µήνες µήνες > 1 έτους 8.656 230.432 19.398 225.078 1.073.796 1.456.163 3.267.236 32.633.740 7.467.316 2.741.547 30.014 1.267.083 39.380.002 99.791 73.108 3.162.834 3.335.733 6.577.698 6.577.698 137.675 426.235 1.768.357 7.933.662 137.675 30.716 569.876 796.331 601.818 5.292.612 1.587.943 240.343 70.056.707 26.076 1.576.572 161.601 1.947.987 51.222 6.745.836 30.716 569.876 796.331 601.818 1.489.696 1.587.943 1.444 41.099.476 29.518 371.674 108.959 12.170.295 6.353.900 4.066.626 4.773.813 20.702.939 13.106.681 1.768.357 43.830.940 1.222.869 1.222.869 468.044 18.686.836 Σύνολο 9.535 3.334.872 54.706 5.900 70.141 34.679 34.679 94.386 94.386 891.580 703.630 2.798 7.033 9.565 18.658 853.526 703.630 251 251 10.131.052 6.399.986 4.502.571 4.907.330 35.782.575 61.723.514 463.110 10.801.029 492.791 463.110 10.801.029 492.791 - 10.131.052 8.555.784 8.555.784 6.399.986 (4.823.414) 3.732.370 4.502.571 (2.554.584) 1.177.786 (3.467.818) (3.467.818) 29.382 29.382 14.699 14.699 8.333.193 8.333.193 4.907.330 44.115.768 70.056.707 1.838.506 (3.016.292) 3.016.292 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 < 1 µηνός ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ Ταµείο και διαθέσιµα σε Κεντρικές Τράπεζες Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυµάτων Αξιόγραφα εµπορικού χαρτοφυλακίου Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών Αξιόγραφα επενδυτικού χαρτοφυλακίου - Αποτιµώµενα στο αναπόσβεστο κόστος - Αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών συνολικών αποτελεσµάτων - Αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω αποτελεσµάτων Επενδύσεις σε συγγενείς εταιρίες και κοινοπραξίες Επενδύσεις σε ακίνητα Ιδιοχρησιµοποιούµενα ενσώµατα πάγια Υπεραξία και λοιπά άυλα πάγια Αναβαλλόµενες φορολογικές απαιτήσεις Λοιπά στοιχεία Ενεργητικού Στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση Σύνολο Ενεργητικού ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ Υποχρεώσεις προς πιστωτικά ιδρύµατα Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα Υποχρεώσεις προς πελάτες Oµολογίες έκδοσής µας και λοιπές δανειακές υποχρεώσεις Υποχρεώσεις για τρέχοντα φόρο εισοδήµατος και λοιπούς φόρους Αναβαλλόµενες φορολογικές υποχρεώσεις Υποχρεώσεις καθορισµένων παροχών στους εργαζόµενους Λοιπές υποχρεώσεις Προβλέψεις Υποχρεώσεις που συνδέονται µε στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση Σύνολο Υποχρεώσεων ΚΑΘΑΡΗ ΘΕΣΗ Μετοχικό Κεφάλαιο Διαφορά από έκδοση µετοχών υπέρ το άρτιο Αποθεµατικά Αποτελέσµατα εις νέον Δικαιώµατα τρίτων Υβριδικά Κεφάλαια Σύνολο Καθαρής Θέσης Σύνολο Υποχρεώσεων και Καθαρής Θέσης ΆΝΟΙΓΜΑ ΡΕΥΣΤΌΤΗΤΑΣ ΣΩΡΡΕΥΤΙΚΌ ΆΝΟΙΓΜΑ * 2.028.335 1.624.572 18.751 1.009.193 1.216.537 1 έως 3 µήνες 31.12.2019* 3 έως 6 6 έως 12 µήνες µήνες > 1 έτους Σύνολο 1.085.697 9.599 42.596 570.226 1.646.460 1.347.551 2.909.020 32.146.701 2.028.335 3.332.690 18.751 1.009.193 39.266.269 1.070.730 1.070.730 7.519.930 7.519.930 93.110 93.110 4.642 13.515.070 483.266 3.649.690 27.157 1.384.307 46.454 4.714.952 13.385 485.836 852.332 492.346 3.023.148 1.536.898 2.000 40.193.602 4.284.187 1.446.915 9.459.515 489.188 968.980 2.463.711 2.055.217 4.892.955 4.570.968 4.717.188 16.723.658 10.261.283 1.446.915 40.364.284 871.653 1.088.693 434.267 1.716.882 217.040 18.573 3.185 15.193.802 15.193.802 (1.678.732) (1.678.732) 5.977 5.623.733 5.623.733 (1.974.043) (3.652.775) 14.800 9.460 5.564.208 13.385 485.836 852.332 492.346 5.174.297 1.536.898 563.519 63.457.621 6.500 39.873 31.865 31.865 10.983 7.230.247 5.564.208 7.230.247 (4.179.901) (2.515.295) (7.832.676) (10.347.971) 90.932 90.932 1.028.239 599.541 1.057.844 599.541 801 801 21.370.041 54.982.031 463.110 10.801.029 739.554 (3.572.126) 28.951 15.072 8.475.590 29.845.631 10.347.971 463.110 10.801.029 739.554 (3.572.126) 28.951 15.072 8.475.590 63.457.621 Ορισμένα κονδύλια της προηγούμενης χρήσης έχουν αναμορφωθεί όπως αναφέρεται στη σηµείωση 50. 34 4 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Το Εµπορικό και το Διαθέσιµο προς πώληση χαρτοφυλάκια έχουν καταχωρηθεί µε βάση την δυνατότητα ρευστοποίησής τους και όχι σύµφωνα µε τη λήξη τους. Οι χρηµατοροές των χρηµατοοικονοµικών υποχρεώσεων περιλαµβανοµένων και των παραγώγων κατανέµονται σύµφωνα µε τις εναποµένουσες ηµεροµηνίες λήξης. Σε αυτές προστίθενται και οι εκτιµώµενες πληρωµές τόκων. Οι υποχρεώσεις σε ξένο νόµισµα έχουν µετατραπεί σε ευρώ. Ειδικά για τα παράγωγα γίνεται ανάλυση σε εκροές και εισροές σύµφωνα µε τους συµβατικούς τους όρους. Σύνολο Ισολογισµού Υποχρεώσεις - µη παράγωγα Υποχρεώσεις προς πιστωτικά ιδρύµατα Υποχρεώσεις προς πελάτες Οµολογίες έκδοσής µας και λοιπές δανειακές υποχρεώσεις Λοιπές υποχρεώσεις Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα που αντισταθµίζουν στοιχεία ενεργητικού - Εκροές - Εισροές Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα που αντισταθµίζουν στοιχεία υποχρεώσεων - Εκροές - Εισροές Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα για εµπορικούς σκοπούς - Εκροές - Εισροές Σύνολο Στοιχεία εκτός Ισολογισµού Μη εκταµιευθείσες δανειακές συµβάσεις που δεν µπορούν να ανακληθούν (committed) Χρηµατοοικονοµικές εξασφαλίσεις Σύνολο στοιχείων εκτός Ισολογισµού 345 έως 1 µήνα 31.12.2020 Ονοµαστικές εισροές / (εκροές) 1 έως 3 3 έως 6 6 έως 12 µήνες µήνες µήνες πέραν του έτους Σύνολο 13.106.681 (421.230) (19.701) (357.216) (80.350) (12.118.447) (12.996.944) 43.830.940 (7.936.288) (6.358.507) (4.073.109) (4.785.929) (20.751.610) (43.905.443) 1.222.869 (2.834) (5.559) (8.413) (16.870) (1.290.153) (1.323.829) 891.580 (3.039) (7.893) (10.337) (20.094) (872.207) (913.570) (47.185) 44.731 (323) (3.112) (3.557) 1.820 (85.446) 89.257 (139.623) 135.808 13.791 1.754.566 60.820.427 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ (208.000) 197.904 (8.375.941) (399.110) 340.412 (6.450.681) (249.908) 190.436 (4.511.659) (130.980) 121.819 (4.914.141) (1.723.655) 1.246.302 (35.505.959) (130.088) - (2.711.653) 2.096.873 (59.758.381) (130.088) 53.612 54.696 99.594 224.632 1.905.348 2.337.882 (76.476) 54.696 99.594 224.632 1.905.348 2.207.794 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Σύνολο Ισολογισµού Υποχρεώσεις - µη παράγωγα Υποχρεώσεις προς πιστωτικά ιδρύµατα Υποχρεώσεις προς πελάτες Οµολογίες έκδοσής µας και λοιπές δανειακές υποχρεώσεις Λοιπές υποχρεώσεις Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα που αντισταθµίζουν στοιχεία ενεργητικού - Εκροές - Εισροές Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα που αντισταθµίζουν στοιχεία υποχρεώσεων - Εκροές - Εισροές Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα για εµπορικούς σκοπούς - Εκροές - Εισροές Σύνολο Στοιχεία εκτός Ισολογισµού Μη εκταµιευθείσες δανειακές συµβάσεις που δεν µπορούν να ανακληθούν (committed) Χρηµατοοικονοµικές εξασφαλίσεις Σύνολο στοιχείων εκτός Ισολογισµού 346 έως 1 µήνα 31.12.2019 Ονοµαστικές εισροές / (εκροές) 1 έως 3 3 έως 6 6 έως 12 µήνες µήνες µήνες πέραν του έτους Σύνολο 10.261.283 (4.284.644) (490.064) (970.070) (2.470.070) (2.078.601) (10.293.449) 40.364.284 (9.481.463) (4.907.771) (4.590.240) (4.752.145) (16.841.651) (40.573.270) 1.088.693 (1.079) (220.078) (5.404) (9.071) (906.975) (1.142.607) 1.057.844 4.410 6.796 10.408 20.008 1.040.430 1.082.052 (76.022) 72.266 (321) (20.091) 5.106 (4) 10.282 (366.393) 351.232 (462.831) 438.886 326.719 1.120.199 54.219.022 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ (155.219) 141.298 (13.780.453) (293.845) 247.375 (5.657.908) (237.884) 198.572 (5.609.603) (95.014) 88.360 (7.207.654) (1.128.700) 1.035.422 (18.895.236) (101.389) - (1.910.662) 1.711.027 (51.150.854) (101.389) (25.646) (9.902) (21.500) 49.065 2.454.106 2.446.123 (127.035) (9.902) (21.500) 49.065 2.454.106 2.344.734 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 43.4 Γνωστοποιήσεις σχετικές µε την εύλογη αξία χρηµατοοικονοµικών µέσων Διαβάθµιση των µη αποτιµώµενων στην εύλογη αξία χρηµατοοικονοµικών στοιχείων 31.12.2020 Επίπεδο 1 Χρηµατοοικονοµικά στοιχεία Ενεργητικού Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών Χρεόγραφα επενδυτικού χαρτοφυλακίου - Αποτιµώµενα στο αναπόσβεστο κόστος Χρηµατοοικονοµικά στοιχεία Υποχρεώσεων Υποχρεώσεις προς πελάτες Οµολογίες έκδοσής µας και λοιπές δανειακές υποχρεώσεις Επίπεδο 2 Επίπεδο 3 38.730.111 1.648.852 1.777.341 43.824.360 531.105 680.485 Συνολική Εύλογη αξία Συνολική Λογιστική αξία 38.730.111 39.059.560 3.426.193 3.335.733 43.824.360 43.830.940 1.211.590 1.222.869 31.12.2019 Επίπεδο 1 Χρηµατοοικονοµικά στοιχεία Ενεργητικού Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών Χρεόγραφα επενδυτικού χαρτοφυλακίου - Αποτιµώµενα στο αναπόσβεστο κόστος Χρηµατοοικονοµικά στοιχεία Υποχρεώσεων Υποχρεώσεις προς πελάτες Οµολογίες έκδοσής µας και λοιπές δανειακές υποχρεώσεις Επίπεδο 2 Επίπεδο 3 38.590.135 413.127 Συνολική Λογιστική αξία 38.590.135 38.959.133 1.084.602 1.070.730 40.345.792 40.345.792 40.364.284 154.525 1.109.198 1.088.693 1.084.602 541.546 Συνολική Εύλογη αξία Οι ανωτέρω πίνακες παρουσιάζουν την εύλογη αξία των χρηµατοοικονοµικών στοιχείων μη αποτιμώμενων στην εύλογη αξία, µε ταξινόµηση ανά επίπεδο ιεραρχίας, καθώς και τη λογιστική αξία τους. Η εύλογη αξία δανείων που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος, υπολογίζεται µε τη χρήση µοντέλου προεξόφλησης των συµβατικών µελλοντικών ταµειακών ροών µέχρι την λήξη τους. Οι παράγοντες που συνθέτουν το προεξοφλητικό επιτόκιο είναι η καµπύλη επιτοκίων της διατραπεζικής αγοράς, το κόστος ρευστότητας (liquidity premium) και το εκτιµώµενο ποσοστό απώλειας λόγω πιστωτικού κινδύνου (Expected Loss Rate). Για τα δάνεια που για σκοπούς παρακολουθήσεως πιστωτικού κινδύνου θα χαρακτηρίζονταν ως αποµειωµένα και αξιολογούνται σε ατοµικό επίπεδο, γίνεται χρήση των εκτιµώµενων µελλοντικών ταµειακών ροών µετά την αφαίρεση της εκτιµώµενης ζηµιάς λόγω του πιστωτικού κινδύνου. Για τον υπολογισµό της εύλογης αξίας των αποµειωµένων δανείων που αξιολογούνται σε επίπεδο προϊόντος γίνεται χρήση παραδοχών αποπληρωµής κεφαλαίου µετά την αφαίρεση της εκτιµώµενης ζηµιάς λόγω του πιστωτικού κινδύνου. Το προεξοφλητικό επιτόκιο των αποµειωµένων δανείων είναι η καµπύλη επιτοκίων της διατραπεζικής αγοράς και το κόστος ρευστότητας (liquidity premium). Η εύλογη αξία των καταθέσεων υπολογίζεται µε βάση την καµπύλη επιτοκίων της διατραπεζικής αγοράς και το κόστος ρευστότητας (liquidity premium) µέχρι την λήξη τους. Στο Επίπεδο 1 κατατάσσονται χρεόγραφα και οµολογιακές εκδόσεις που διαπραγµατεύονται σε ενεργό αγορά. Στο Επίπεδο 2 κατατάσσονται οµολογιακές εκδόσεις των οποίων η εύλογη αξία προσδιορίζεται από µη δεσµευτικές τιµές των χρεογράφων που παρέχουν στην αγορά εξωτερικοί διαπραγµατευτές (dealers – brokers) ή χρεόγραφα των οποίων η εύλογη αξία προσδιορίζεται µε µεθοδολογίες εισοδήµατος (income approach) χρησιµοποιώντας ως δεδοµένα επιτόκια και πιστωτικά περιθώρια που είναι παρατηρήσιµα στην αγορά. Στο Επίπεδο 3 περιλαµβάνονται υποχρεώσεις του Οµίλου που σχετίζονται µε τα τιτλοποιηµένα δάνεια. Η εύλογη αξία των λοιπών χρηµατοοικονοµικών στοιχείων ενεργητικού και υποχρεώσεων που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος και περιλαμβάνουν κυρίως τις απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυμάτων και κεντρικών τραπεζών καθώς και τις υποχρέωσεις προς πιστωτικά ιδρύματα δεν διαφέρει ουσιωδώς από την αντίστοιχη λογιστική. 347 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Διαβάθµιση των χρηµατοοικονοµικών στοιχείων που αποτιµώνται στην εύλογη αξία 31.12.2020 Επίπεδο 1 Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα Ενεργητικού Αξιόγραφα Εµπορικού Χαρτοφυλακίου - Οµόλογα και Έντοκα γραµµάτια - Μετοχές Aξιόγραφα αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσμάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση - Οµόλογα και Έντοκα γραµµάτια - Μετοχές Aξιόγραφα αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων - Οµόλογα και έντοκα γραµµάτια - Λοιποί τίτλοι µεταβλητής αποδόσεως - Μετοχές Δάνεια αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων Λοιπές απαιτήσεις που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα Παθητικού Επίπεδο 2 2.420 Συνολική εύλογη αξία Επίπεδο 3 1.264.663 1.267.083 29.154 860 6.335.594 14.592 835 65.317 6.064 40 29.154 860 194.199 20.215 22.690 1.018 32.295 6.530.811 46.887 12.408 10.146 13.243 85.532 38.900 280.882 280.882 40.000 40.000 1.768.317 1.768.357 31.12.2019* Επίπεδο 1 Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα Ενεργητικού Αξιόγραφα Εµπορικού Χαρτοφυλακίου - Οµόλογα και Έντοκα γραµµάτια - Μετοχές Aξιόγραφα αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση - Οµόλογα και Έντοκα γραµµάτια - Μετοχές Aξιόγραφα αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων - Οµόλογα και έντοκα γραµµάτια - Λοιποί τίτλοι µεταβλητής απόδοσης - Μετοχές Δάνεια αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα Παθητικού Επίπεδο 2 Συνολική εύλογη αξία Επίπεδο 3 2.288 1.005.925 980 1.009.193 17.490 890 371 7.324.764 10.853 131.868 10.532 41.913 7.467.164 52.766 9.025 30.334 2.133 1.059 37.569 12.497 493 22.581 67.903 2.626 307.136 307.136 17.861 890 1.446.915 1.446.915 Οι ανωτέρω πίνακες παρουσιάζουν τη διαβάθμιση των χρηματοοικονομικών στοιχείων που αποτιμώνται στην εύλογη αξία σε επίπεδα ιεραρχίας της εύλογης αξίας, σύμφωνα με τα δεδομένα που χρησιμοποιήθηκαν για τον προσδιορισμό της. Στο Επίπεδο 1 κατατάσσονται αξιόγραφα που διαπραγματεύονται σε ενεργό αγορά και χρηματιστηριακά παράγωγα. Στο Επίπεδο 2 κατατάσσονται χρεόγραφα των οποίων η εύλογη αξία προσδιορίζεται από μη δεσμευτικές τιμές των χρεογράφων που παρέχουν στην αγορά εξωτερικοί διαπραγματευτές (dealers – brokers) ή χρεόγραφα των οποίων η εύλογη * Ορισμένα κονδύλια της προηγούμενης χρήσης έχουν αναμορφωθεί όπως αναφέρεται στη σηµείωση 50. 348 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 αξία προσδιορίζεται με μεθοδολογίες εισοδήματος (income approach) χρησιμοποιώντας ως δεδομένα επιτόκια και πιστωτικά περιθώρια που είναι παρατηρήσιμα στην αγορά. Στο Επίπεδο 3 ταξινομούνται χρεόγραφα των οποίων η εύλογη αξία εκτιμάται με χρήση σημαντικών μη παρατηρήσιμων δεδομένων. Αναφορικά µε την επίπτωση της πανδηµίας Covid σηµειώνεται ότι ο ‘Οµιλος, σε συνέχεια των σχετικών µέτρων που λήφθησαν από τις Κεντρικές Τράπεζες και τα κράτη και την συνακόλουθη οµαλοποίηση των χρηματαγορών και κεφαλαιαγορών, δεν έκρινε σκόπιµη κατά την 31.12.2020 κάποια αλλαγή στην µεθοδολογία υπολογισµού των εύλογων αξιών των αξιογράφων και παραγώγων. Η µεθοδολογία για την αποτίµηση των χρεογράφων υπόκειται προς έγκριση από τις Επιτροπές Διαχείρισης Διαθεσίµων και Ισολογισµού / Διαχείρισης Ενεργητικού - Παθητικού. Επισηµαίνεται ότι ειδικά για τα χρεόγραφα που αποτιµώνται µε τιµές αγοράς, λαµβάνονται οι τιµές bid και διενεργείται έλεγχος στη µεταβολή της αποτίµησής τους σε ηµερήσια βάση. Για την εκτίµηση της εύλογης αξίας των δανείων κατά πελατών που αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων εφαρµόζεται η µεθοδολογία αποτίµησης που περιγράφηκε ανωτέρω για τη γνωστοποίηση της εύλογης αξίας των δανείων που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος. Μετοχές για τις οποίες η εύλογη αξία προκύπτει υπολογιστικά κατατάσσονται στο Επίπεδο 2 ή στο Επίπεδο 3, ανάλογα µε το εύρος της συνεισφοράς των µη παρατηρήσιµων δεδοµένων στον υπολογισµό της τελικής εύλογης αξίας. Η εύλογη αξία µη εισηγµένων µετοχών, καθώς και µετοχών που δεν διαπραγµατεύονται σε ενεργό αγορά προσδιορίζεται είτε µε βάση το ποσοστό του Οµίλου στην καθαρή θέση του εκδότη είτε µε τη µέθοδο των πολλαπλασίων είτε µε βάση τις προβλέψεις του Οµίλου όσον αφορά στη µελλοντική κερδοφορία του εκδότη, αφού ληφθεί υπόψη ο αναµενόµενος βαθµός ανάπτυξης των δραστηριοτήτων του (growth rate) και ο µεσοσταθµικός συντελεστής κεφαλαιακής απόδοσης που χρησιµοποιείται ως επιτόκιο προεξόφλησης. Για την αποτίµηση των εξωχρηµατιστηριακών παραγώγων χρησιµοποιούνται µεθοδολογίες εισοδήµατος: µοντέλα προεξόφλησης ταµειακών ροών, µοντέλα υπολογισµού δικαιωµάτων προαίρεσης, ή άλλα ευρέως αποδεκτά οικονοµικά µοντέλα αποτίµησης. Η µεθοδολογία για την αποτίµηση των παραγώγων υπόκειται προς έγκριση από τις Επιτροπές Διαχείρισης Διαθεσίµων και Ισολογισµού / Διαχείρισης Ενεργητικού - Παθητικού. Για την αποτίµησή τους χρησιµοποιούνται δεδοµένα mid, καθώς είναι δυνατό να αφορούν θέσεις long και short. Επισηµαίνεται ότι οι παραγόµενες αποτιµήσεις ελέγχονται σε καθηµερινή βάση µε τις αντίστοιχες τιµές αντισυµβαλλοµένων τραπεζών ή κεντρικών εκκαθαριστών στο πλαίσια της ηµερήσιας διαδικασίας παροχής εξασφαλίσεων και διακανονισµού παραγώγων. Εάν τα µη παρατηρήσιµα δεδοµένα που χρησιµοποιούνται για τον προσδιορισµό της εύλογης αξίας είναι σηµαντικά, τότε τα ανωτέρω χρηµατοοικονοµικά µέσα κατατάσσονται στο Επίπεδο 3, διαφορετικά στο Επίπεδο 2. Σημειώνουμε ότι στις 27.7.2020 το επιτόκιο αναφοράς στην καμπύλη προεξόφλησης των παραγώγων επιτοκίου σε ευρώ (interest rate swaps) που εκκαθαρίζονται κεντρικά, άλλαξε από Euro overnight index average (EONIA) σε Euro shortterm rate (€STR). Λόγω της αλλαγής στη μεθοδολογία αποτίμησης μεταβλήθηκε η εύλογη αξία των παραγώγων και παράλληλα εισπράχθηκε αποζημίωση ποσού € 745, που αναγνωρίστηκε στα αποτελέσματα χρηματοοικονομικών πράξεων, προκειμένου να μην υπάρχει μεταφορά αξίας μεταξύ των δύο μερών. Η αλλαγή της καμπύλης προεξόφλησης δεν έχει επίδραση στα αποτελέσματα του Ομίλου. Επιπρόσθετα ο Όμιλος προβαίνει στον υπολογισμό της προσαρμογής λόγω πιστωτικού κινδύνου (Credit Valuation Adjustment) προκειμένου να λάβει υπόψη τον πιστωτικό κίνδυνο του αντισυμβαλλομένου για τα παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα που διαπραγματεύονται εξωχρηματιστηριακά (OTC). Ειδικότερα, λαμβάνοντας υπόψη και τον ίδιο πιστωτικό κίνδυνο, ο Όμιλος υπολογίζει την διμερή προσαρμογή λόγω πιστωτικού κινδύνου (Bilateral CVA/BCVA) για τα εξωχρηματιστηριακά παράγωγα ανά αντισυμβαλλόμενο σύμφωνα με τις ισχύουσες συμβάσεις συμψηφισμού και παροχής εξασφαλίσεων. Το BCVA υπολογίζεται για τους αντισυμβαλλόμενους με σημαντική συνολική εύλογη αξία παραγώγων λαμβάνοντας υπόψη την πιθανότητα αθέτησης των υποχρεώσεων τόσο του αντισυμβαλλομένου όσο και του Ομίλου, την επίδραση της πρώτης αθέτησης, την αναμενόμενη έκθεση σε εξωχρηματιστηριακά παράγωγα, την ζημία σε περίπτωση αθέτησης τόσο του αντισυμβαλλομένου όσο και του Ομίλου καθώς και τα χαρακτηριστικά των εν ισχύ συμβάσεων συμψηφισμού και παροχής εξασφαλίσεων. Οι εξασφαλίσεις καθώς και η έκθεση σε παράγωγα ανά αντισυμβαλλόμενο προσομοιώνονται καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής των σχετικών χρηματοπιστωτικών μέσων. Οι υπολογισμοί που πραγματοποιούνται εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από παρατηρήσιμα δεδομένα της αγοράς. Η πιθανότητα αθέτησης των υποχρεώσεων εξάγεται από τις τιμές των Συμβολαίων Ανταλλαγής Πιστωτικής Αθέτησης (CDS) του αντισυμβαλλομένου και του Ομίλου, το ποσοστό ανάκτησης που εφαρμόζεται αφορά την τυπική πρακτική της αγοράς για αντισυμβαλλομένους αναπτυγμένων χωρών, οι συσχετισμοί μεταξύ των δεδομένων της αγοράς λαμβάνονται υπόψη 349 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 και στη συνέχεια πραγματοποιείται μια σειρά προσομοιώσεων προκειμένου να αποτυπωθεί η έκθεση σε παράγωγα ανά αντισυμβαλλόμενο καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής των σχετικών χρηματοπιστωτικών μέσων. Σε περίπτωση απουσίας παρατηρήσιμων δεδομένων στην αγορά, η πιθανότητα αθέτησης των υποχρεώσεων καθώς και το ποσοστό ανάκτησης του εκάστοτε αντισυμβαλλομένου προσδιορίζονται με τη χρήση εσωτερικών μοντέλων του Ομίλου για την αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας και των εξασφαλίσεων. Σύμφωνα με τις βέλτιστες πρακτικές διενεργείται επικύρωση του μοντέλου BCVA από ανεξάρτητη μονάδα στην Τράπεζα. Οι παρακάτω πίνακες παρουσιάζουν την ανάλυση του BCVA ανά κατηγορία αντισυµβαλλοµένου (τοµέα δραστηριοποιήσεως) και ποιοτικής διαβάθµισης (όπως ορίζεται για σκοπούς συµπληρώσεως του πίνακα «Διαβάθµιση των Δανείων ανά Δ.Π.Χ.Π. 9 Στάδιο»): Κατηγορία Αντισυµβαλλοµένου Επιχειρήσεις Κυβερνήσεις Ποιοτική Διαβάθµιση Αντισυµβαλλοµένου Υψηλής Διαβάθµισης Ικανοποιητικής Διαβάθµισης Σε αθέτηση 31.12.2020 31.12.2019 (3.809) (20.745) (1.319) (11.963) 31.12.2020 31.12.2019 (2.849) (21.705) (104) (12.300) (878) Ειδικά για τις µεθοδολογίες προσδιορισµού της εύλογης αξίας του Επιπέδου 3 παρατίθεται ο ακόλουθος πίνακας: 31.12.2020 Συνολική Εύλογη Αξία Εύλογη αξία Οµόλογα αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση Μετοχές αποτιµώµενες στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση Οµόλογα αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων Μετοχές αποτιµώµενες στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων Μέθοδος αποτίµησης Σηµαντικά µη παρατηρήσιµα δεδοµένα Τιμή εκδότη Μελλοντική κερδοφορία του εκδότη, αναμενόμενη ανάπτυξη / Αποτιμησιακοί δείκτες/ Μέσο σταθμικό κόστος κεφαλαίου 1.018 1.018 Με βάση την τιμή εκδότη / Προεξόφληση ταμειακών ροών με εκτίμηση της απόδοσης του ομολόγου 32.295 32.295 Προεξόφληση ταµειακών ροών / Μέθοδος των πολλαπλασίων (multiples) 12.408 12.408 10.146 10.146 Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών 280.882 280.882 Λοιπές απαιτήσεις που αποτιµώνται στην εύλογη αξία 40.000 40.000 350 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Με βάση την τιμή εκδότη / Προεξόφληση ταμειακών ροών με εκτίμηση του πιστωτικού κινδύνου Προεξόφληση ταµειακών ροών / Μέθοδος των πολλαπλασίων (multiples) / Τιμή επικείμενης συναλλαγής Προεξόφληση ταµειακών ροών µε υποκείµενο επιτόκια λαµβάνοντας υπόψη τον πιστωτικό κίνδυνο του αντισυµβαλλοµένου Προεξόφληση ταµειακών ροών του υποκειµένου χαρτοφυλακίου απαιτήσεων Τιμή εκδότη - Περιθώριο πιστωτικού κινδύνου Μελλοντική κερδοφορία του εκδότη, αναμενόμενη ανάπτυξη / Αποτιμησιακοί δείκτες Η εκτιµώµενη ζηµία και ταµειακές ροές από πιστωτικό κίνδυνο ανισυµβαλλοµένου Ταµειακές ροές από τη διαχείριση του υποκείµενου Χαρτοφυλακίου Απαιτήσεων Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 31.12.2019 Συνολική Εύλογη Αξία Εύλογη αξία Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα Ενεργητικού 980 980 Μέθοδος αποτίµησης Προεξόφληση ταµειακών ροών µε υποκείµενο επιτόκια λαµβάνοντας υπόψη τον πιστωτικό κίνδυνο του αντισυµβαλλοµένου Προεξόφληση ταµειακών ροών µε υποκείµενο επιτόκια Οµόλογα αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση Μετοχές αποτιµώµενες στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση Οµόλογα αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων Μετοχές αποτιµώµενες στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων Δάνεια αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων Σηµαντικά µη παρατηρήσιµα δεδοµένα Η πιθανότητα αθέτησης και η ζηµιά σε περίπτωση αθέτησης του αντισυµβαλλοµένου που χρησιµοποιούνται στον υπολογισµό της προσαρµογής λόγω πιστωτικού κινδύνου (BCVA adjustment) υπολογίζονται µε εσωτερικό µοντέλο Εκτίμηση της επάρκειας αποθεματικών για πληρωμή μερισμάτων υβριδικών τίτλων 10.532 10.532 Με βάση την τιµή εκδότη / Προεξόφληση ταµειακών ροών µε εκτίµηση της απόδοσης του οµολόγο Τιµή εκδότη / Απόδοση οµολόγου 41.913 41.913 Προεξόφληση ταµειακών ροών / Μέθοδος των πολλαπλασίων (multiples) Μελλοντική κερδοφορία του εκδότη, αναµενόµενη ανάπτυξη / Αποτιµησιακοί δείκτες/ Μέσο σταθµικό κόστος κεφαλαίου 12.497 12.497 Τιµή εκδότη - Περιθώριο πιστωτικού κινδύνου / Εκτίµηση της επάρκειας αποθεµατικών για πληρωµή µερισµάτων υβριδικών τίτλων 493 493 307.136 307.136 Με βάση την τιµή εκδότη / Προεξόφληση ταµειακών ροών µε εκτίµηση του πιστωτικού κινδύνου Προεξόφληση ταµειακών ροών / Μέθοδος των πολλαπλασίων (multiples) / Τιµή επικείµενης συναλλαγής Προεξόφληση ταµειακών ροών µε υποκείµενο επιτόκια λαµβάνοντας υπόψη τον πιστωτικό κίνδυνο του αντισυµβαλλοµένου και το λειτουργικό κόστος Μελλοντική κερδοφορία του εκδότη, αναµενόµενη ανάπτυξη / Αποτιµησιακοί δείκτες Οι ταµειακές ροές από πιστωτικό κίνδυνο αντισυµβαλλοµένου Ο Όμιλος πραγματοποιεί τη μεταφορά μεταξύ Επιπέδων της ιεραρχίας εύλογης αξίας στο τέλος κάθε χρήσης. Εντός της χρήσης πραγματοποιήθηκε μεταφορά εταιρικών ομολόγων Ελλήνων εκδοτών από το Επίπεδο 1 στο Επίπεδο 2 συνολικού ποσού € 49.166 λόγω διαμόρφωσης του περιθωρίου ρευστότητας (bid-ask spread) εκτός του ορίου που έχει τεθεί για το χαρακτηρισμό της αγοράς ως ενεργού. Εντός της προηγούμενης χρήσης πραγµατοποιήθηκε µεταφορά εταιρικού οµολόγου από το Επίπεδο 2 στο Επίπεδο 3 συνολικού ποσού € 1.127, καθώς για την αποτίµηση του χρησιµοποιήθηκε εσωτερικό µοντέλο. Εντός της προηγούµενης χρήσης πραγµατοποιήθηκε µεταφορά εταιρικών οµολόγων Ελλήνων εκδοτών από το Επίπεδο 2 στο Επίπεδο 1 συνολικού ποσού € 1.978 λόγω διαµόρφωσης του περιθωρίου ρευστότητας (bid-ask spread) εντός του ορίου που έχει τεθεί για το χαρακτηρισµό της αγοράς ως ενεργού στο χαρτοφυλάκιο οµολόγων αποτιµωµένων στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση. 351 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Κατωτέρω παρατίθεται συµφωνία µεταβολών των χρηµατοοικονοµικών στοιχείων που αποτιµώνται στην εύλογη αξία και έχουν κατηγοριοποιηθεί στο Επίπεδο 3. 31.12.2020 Ενεργητικό Υπόλοιπο 1.1.2020 Συνολικό κέρδος/(ζηµιά) που καταχωρήθηκε στην Κατάσταση Αποτελεσµάτων - Tόκοι - Χρηµατοοικονοµικό αποτέλεσµα - Ζηµιές αποµείωσης Συνολικό κέρδος/(ζηµιά) που καταχωρήθηκε απευθείας στην Καθαρή Θέση (OCI) Συνολικό κέρδος/(ζηµιά) που καταχωρήθηκε απευθείας στην Καθαρή Θέση (R/E) Αγορές/Εκταµιεύσεις Πωλήσεις Εξοφλήσεις Διακανονισµοί Μεταφορές εκτός επιπέδου 3 λόγω απόκτησης ελέγχου Μεταφορά στα Στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση Υπόλοιπο 31.12.2020 Ποσά που καταχωρήθηκαν στην κατάσταση αποτελεσµάτων και αφορούν τα χρηµατοοικονοµικά µέσα που περιλαµβάνονται στον ισολογισµό στο τέλος της χρήσης 1.1 - 31.12.2020 - Tόκοι - Χρηµατοοικονοµικό αποτέλεσµα - Ζηµιές αποµείωσης Aξιόγραφα αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση 52.445 Aξιόγραφα αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων Δάνεια αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω αποτελεσµάτων Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα ενεργητικού 12.990 307.136 980 910 830 (20.194) 27 270 579 11.584 55 251 (31.778) 6.501 9.802 (11.182) (1.068) 22.086 (9.221) (18.925) Λοιπές απαιτήσεις που αποτιµώνται στην εύλογη αξία - 27 585 109 (892) 40.000 (1.007) (14.100) (478) 33.313 22.554 280.882 3 656 (19.272) 572 10.920 84 (30.192) 2 - 40.000 1 Οι λοιπές απαιτήσεις που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων αφορούν σε απαίτηση από μεταβλητό τίμημα ποσού € 40.000 που αναγνωρίστηκε το 2020, όπως αναλύεται στη σημείωση 19. 35 2 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 31.12.2019 Ενεργητικό Υπόλοιπο 1.1.2019 Συνολικό κέρδος/(ζηµιά) που καταχωρήθηκε στην Κατάσταση Αποτελεσµάτων - Tόκοι - Χρηµατοοικονοµικό αποτέλεσµα - Ζηµιές αποµείωσης Συνολικό κέρδος/(ζηµιά) που καταχωρήθηκε απευθείας στην Καθαρή Θέση (OCI) Συνολικό κέρδος/(ζηµιά) που καταχωρήθηκε απευθείας στην Καθαρή Θέση (R/E) Αγορές/Εκταµιεύσεις Εξοφλήσεις Διακανονισµοί Μεταφορές εντός Επιπέδου 3 από το Επιπεδο 2 Μεταφορά στα Στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση Υπόλοιπο 31.12.2019 Ποσά που καταχωρήθηκαν στην κατάσταση αποτελεσµάτων και αφορούν τα χρηµατοοικονοµικά µέσα που περιλαµβάνονται στον ισολογισµό στο τέλος της χρήσης 1.1 - 31.12.2019 - Tόκοι - Χρηµατοοικονοµικό αποτέλεσµα - Ζηµιές αποµείωσης Aξιόγραφα αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών Aξιόγραφα αποτιµώµενα αποτελεσµάτων που στην εύλογη αξία µέσω καταχωρούνται των αποτελεσµάτων απευθείας στην Καθαρή Θέση 79.085 9.984 Δάνεια αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω αποτελεσµάτων Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα ενεργητικού 318.460 16.663 (14.514) 627 3.185 (12.563) 558 819 12.825 33 2.369 (25.388) 334 (513) 74.338 (73.099) (14.514) 36 (9) (21.437) 427 (4.141) (462) (707) 1.127 (3.234) (3) 52.445 12.990 307.136 980 627 3.055 (18.876) 51 558 551 10.572 33 2.504 (29.448) 51 36 Εντός της χρήσης 2019 πραγµατοποιήθηκε µεταφορά εταιρικού οµολόγου από το Επίπεδο 2 στο Επίπεδο 3 συνολικού ποσού € 1.127, καθώς για την αποτίµηση του χρησιµοποιήθηκε εσωτερικό µοντέλο. 353 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Η ανάλυση ευαισθησίας για τα χρηµατοοικονοµικά µέσα της 31.12.2020 που κατατάσσονται στο Επίπεδο 3 των οποίων η αποτίµηση βασίστηκε σε σηµαντικά µη παρατηρήσιµα δεδοµένα παρατίθεται στον κάτωθι πίνακα. Σηµαντικά µη παρατηρήσιµα δεδοµένα Ποσοτική Μεταβολή των µη πληροφόρηση μη παρατηρήσιµων παρατηρήσιμων δεδοµένων δεδομένων Επίπτωση στα αποτελέσµατα χρήσης Ευνοϊκή µεταβολή Δυσµενής µεταβολή Επίπτωση στην Καθαρή Θέση Ευνοϊκή µεταβολή Δυσµενής µεταβολή Οµόλογα αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση Τιμή εκδότη Tιμή εκδότη ίση με 97,11% Μεταβολή +/-10% στην τιμή εκδότη 102 (102) Μετοχές αποτιµώµενες στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση Μελλοντική κερδοφορία του εκδότη, αναμενόμενη ανάπτυξη / Αποτιμησιακοί δείκτες/Μέσο σταθμικό κόστος κεφαλαίου Αποτιμησιακός δείκτης P/BV 0,28x, Αποτιμησιακός δείκτης P/BV 0,903x WACC +-1% Μεταβολή +/-10% στους δείκτες P/B και EV/Sales της μεθόδου των πολλαπλασίων. Wacc +/-1% 590 (589) Οµόλογα αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων Τιμή εκδότη - Περιθώριο πιστωτικού κινδύνου Μέση τιμή εκδότη ίση με 88,61% Μέσο περιθώριο πιστωτικού κινδύνου ίσο με 948 bps Μέσο περιθώριο πιστωτικού κινδύνου, liquidity premium & λειτουργικού κινδύνου ίσο με 36,66% Μεταβολή +/-10% στην τιμή εκδότη, -/+10% στην προσαρμογή λόγω εκτιμώμενου πιστωτικού κινδύνο 692 (691) Η εκτιµώµενη Δάνεια ζηµία και ταµειακές αποτιµώµενα στην ροές από εύλογη αξία µέσω πιστωτικό κίνδυνο των αποτελεσµάτων ανισυµβαλλοµένου. Μετοχές αποτιµώµενες στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων Λοιπές απαιτήσεις που αποτιμώνται στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων Αποτιμησιακοί δείκτες Προσαρμογή προεξόφλησης των ταμειακών ροών σύμφωνα με το επιχειρησιακό πλάνο του Αγοραστή (Μέσο εκτιμώμενο ποσοστό υλοποίησης 90%) Ταμειακές ροές από τη διαχείριση του υποκείμενου Χαρτοφυλακίου Απαιτήσεων Αξία των εξασφαλίσεων με ακίνητα € 607,6 εκατ. και προνομιακές απαιτήσεις τρίτων € 42,4 εκατ. Σύνολο 354 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ 1.074 Μείωση των αναµενόµενων ταµειακών ροών κατά 10% στα δάνεια µε ατοµική αξιολόγηση. Ποσοστό υλοποίησης του επιχειρησιακού σχεδίου: εφαρμόζοντας σενάρια μεταβολής της υλοποίησης των προβλεπόμενων ταμειακών ροών του BP κατά +/35% Μεταβολή +/-4% στην αποτίμηση της αξίας των εξασφαλίσεων με ακίνητα. Μεταβολή +/- 33% στις προνομιακές απαιτήσεις τρίτων (1.069) (12.986) 1.900 (2.500) 9.000 (7.000) 11.974 (23.555) Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Η ανάλυση ευαισθησίας για τα χρηµατοοικονοµικά µέσα που κατατάσσονται στο Επίπεδο 3 των οποίων η αποτίµηση βασίσθηκε σε σηµαντικά µη παρατηρήσιµα δεδοµένα κατά την 31.12.2019, παρατίθεται στον κάτωθι πίνακα: Σηµαντικά µη παρατηρήσιµα δεδοµένα Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα Ενεργητικού Οµόλογα αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση Μετοχές αποτιµώµενες στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση Οµόλογα αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών που αποτιµώνται στην παρούσα αξία Ποσοτική πληροφόρηση µη παρατηρήσιµων δεδοµένων Μεταβολή των µη παρατηρήσιµων δεδοµένων Επίπτωση στα αποτελέσµατα χρήσης Ευνοϊκή µεταβολή Η πιθανότητα αθέτησης και η ζηµία σε περίπτωση Αύξηση της αθέτησης του πιθανότητας Μέση πιθανότητα αντισυµβαλλοµένου αθέτησης µέσω αθέτησης ίση µε που της µειώσεως 100% και µέση χρησιµοποιούνται της πιστοληπτικής ζηµία σε περίπτωση στον υπολογισµό διαβάθµισης αθέτησης του της προσαρµογής κατά 2 βαθµίδες / αντισυµβαλλοµένου λόγω πιστωτικού Αύξηση της ζηµίας ίση µε 56% κινδύνου (BCVA σε περίπτωση adjustment) αθέτησης κατά 10% υπολογίζονται µε εσωτερικό µοντέλο. Εκτίµηση της Αύξηση της επάρκειας Από το 2022 και πιθανότητας αποθεµατικών µέχρι τη λήξη, πληρωµής για πληρωµή πιθανότητα 100% µερισµάτων στο µερισµάτων 100% υβριδικών τίτλων Τιµή εκδότη / Απόδοση οµολόγου Tιµή εκδότη ίση µε 94.01% / Απόδοση οµολόγου ίση µε 9.318% Μελλοντική κερδοφορία του εκδότη, αναµενόµενη ανάπτυξη / Αποτιµησιακοί δείκτες Αποτιµησιακός δείκτης P/BV 0,41x, 0,956x και EV/Sales 15,867x. WACC +-1% Τιµή εκδότη - Περιθώριο πιστωτικού κινδύνου Μέση τιµή εκδότη ίση µε 89.74% / Μέσο περιθώριο πιστωτικού κινδύνου ίσο µε 1408 bps Η εκτιµώµενη ζηµία και ταµειακές ροές από πιστωτικό κίνδυνο ανισυµβαλλοµένου. Μέσο περιθώριο πιστωτικού κινδύνου, liquidity premium & λειτουργικού κινδύνου ίσο µε 32,91% Σύνολο Επίπτωση στην Καθαρή Θέση Δυσµενής µεταβολή Ευνοϊκή µεταβολή (156) 1 Μεταβολή +/-10% στην τιµή εκδότη, Μεταβολή -/+10% στην εκτιµώµενη απόδοση Εφαρµόζοντας σενάριο µεταβολής +-10% στους αποτιµησιακούς δείκτες P/B & EV/Sales Μεταβάλλοντας το WACC κατά ±1% Μεταβολή +/-10% στην τιµή εκδότη, -/+10% στην προσαρµογή λόγω εκτιµώµενου πιστωτικού κινδύνου Δυσµενής µεταβολή 1.083 Μείωση των αναµενώµεντων ταµειακών ροών κατά 10% στα δάνεια µε ατοµική αξιολόγηση. 273 (269) 653 (652) 926 (921) (1.070) (8.682) (1.083) (9.908) Δεν υπάρχουν αλληλεπιδράσεις µεταξύ των µη παρατηρήσιµων δεδοµένων οι οποίες να επηρεάζουν σηµαντικά την εύλογη αξία. 355 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 43.5 Μεταβιβάσεις χρηµατοοικονοµικών στοιχείων του ενεργητικού Ο Όµιλος, στο πλαίσιο της συνήθους δραστηριότητάς του, προβαίνει σε µεταβιβάσεις χρηµατοοικονοµικών στοιχείων του ενεργητικού. Στις περιπτώσεις εκείνες που παρά τη µεταβίβαση του συµβατικού δικαιώµατος για την είσπραξη των ταµειακών ροών των εν λόγω στοιχείων, οι κίνδυνοι και τα οφέλη από αυτά παραµένουν στον Όµιλο, δεν διακόπτεται η αναγνώρισή τους από τον ισολογισµό. Κατά την 31.12.2020, οι χρηµατοοικονοµικές απαιτήσεις των οποίων η αναγνώριση δεν είχε διακοπεί, παρά τη συµβατική µεταβίβαση των ταµειακών τους ροών, προέρχονται από τις ακόλουθες δύο κατηγορίες συναλλαγών: α) Τιτλοποιήσεις χρηµατοοικονοµικών στοιχείων του ενεργητικού Η Τράπεζα έχει τιτλοποιήσει επιχειρηµατικά, καταναλωτικά δάνεια και πιστωτικές κάρτες ενώ η θυγατρική της εταιρία Alpha Leasing Α.Ε. απαιτήσεις από χρηµατοδοτικές µισθώσεις, µε σκοπό την άντληση ρευστότητας από το Ευρωσύστηµα. Στο πλαίσιο των συναλλαγών αυτών, τα εν λόγω στοιχεία έχουν µεταβιβαστεί σε εταιρίες ειδικού σκοπού, πλήρως ενοποιούµενες από τον Όµιλο, οι οποίες έχουν προβεί σε έκδοση οµολογιών. Οι τιτλοποιηµένες χρηµατοοικονοµικές απαιτήσεις εξακολουθούν να αναγνωρίζονται στην κατηγορία των δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών καθώς ο Όµιλος εξακολουθεί σε όλες τις περιπτώσεις να διατηρεί τα οφέλη και τους κινδύνους από αυτά. Το γεγονός αυτό τεκµηριώνεται από διάφορους παράγοντες µεταξύ των οποίων περιλαµβάνεται η πλήρης ενοποίηση των εταιριών ειδικού σκοπού, η ιδιοκατοχή των οµολόγων καθώς και το δικαίωµα είσπραξης του αναβαλλόµενου τιµήµατος (deferred consideration) από τη µεταβίβαση. Δεδοµένης της ιδιοκατοχής των οµολόγων από τον Όµιλο, δεν υφίσταται ουσιαστικά υποχρέωση από τη µεταβίβαση. Η λογιστική αξία των εν λόγω τιτλοποιηµένων απαιτήσεων την 31.12.2020 ανέρχεται σε € 1.597.957. (31.12.2019 € 2.565.960). Επιπλέον, η Τράπεζα έχει προβεί σε τιτλοποίηση καταναλωτικών δανείων µέσω της πλήρως ενοποιούµενης εταιρίας ειδικού σκοπού Katanalotika Plc. Και στην περίπτωση αυτή, τα καταναλωτικά δάνεια εξακολουθούν να αναγνωρίζονται στον ισολογισμό του Ομίλου καθώς ο Όμιλος διατηρεί τους κινδύνους και τα οφέλη από αυτά µέσω της ιδιοκατοχής οµολόγων καθώς και του δικαιώµατος είσπραξης του αναβαλλόµενου τιµήµατος. Εντός του τετάρτου τριμήνου της χρήσης 2019 μέρος των ομολόγων εκδόσεως της εταιρίας ειδικού σκοπού μεταβιβάστηκε σε τρίτους, ενώ εντός του τετάρτου τριμήνου της χρήσης 2020 η Τράπεζα επαναγόρασε τα εν λόγω ομόλογα με αποτέλεσμα κατά την 31.12.2020 να μην υπάρχει ουσιαστικά υποχρέωση του Ομίλου από την εν λόγω πράξη μεταβίβασης. Την 31.12.2020 η λογιστική αξία των εν λόγω τιτλοποιημένων δανείων ανέρχεται σε € 493.145. (31.12.2019: € 499.242). Την 31.12.2019 η λογιστική αξία της υποχρέωσης του Ομίλου προς τρίτους ανερχόταν σε € 220.090 και η εύλογη αξία των δανείων και της υποχρέωσης προς τρίτους ανερχόταν σε € 476.919 και € 209.726 αντίστοιχα. Επίσης, η Τράπεζα έχει προβεί σε τιτλοποίηση ναυτιλιακών δανείων µέσω της πλήρως ενοποιούµενης εταιρίας ειδικού σκοπού Alpha Shipping Finance Ltd. Τα εν λόγω δάνεια αναγνωρίζονται στην κατηγορία των δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών καθώς ο Όμιλος διατηρεί τους κινδύνους και τα οφέλη από το χαρτοφυλάκιο µέσω του δικαιώµατος είσπραξης του αναβαλλόµενου τιµήµατος. Την 21.9.2020 η Τράπεζα αγόρασε το σύνολο των υποχρεώσεων της εταιρίας ειδικού σκοπού που κατέχονταν από τρίτους, με αποτέλεσμα να αποτελεί πλέον τον μοναδικό δανειστή της εταιρίας ειδικού σκοπού Alpha Shipping Finance Ltd. Ως εκ τούτου κατά την 31.12.2020 δεν υφίσταται υποχρέωση του Ομίλου από τη μεταβίβαση των ναυτιλιακών δανείων. Την 31.12.2020 η λογιστική αξία των εν λόγω τιτλοποιημένων ναυτιλιακών δανείων ανέρχεται σε € 206.787. (31.12.2019: € 335.594). Την 31.12.2019 η λογιστική αξία της υποχρέωσης του Ομίλου προς τρίτους ανερχόταν σε € 154.936 και η εύλογη αξία των δανείων και της υποχρέωσης ανερχόταν σε € 334.613 και € 154.525 αντίστοιχα. Επιπρόσθετα, η Τράπεζα είχε προβεί σε τιτλοποίηση επιχειρηµατικών δανείων προς µικρές και µεσαίες επιχειρήσεις µέσω της πλήρως ενοποιούµενης εταιρίας ειδικού σκοπού Alpha Proodos DAC. Τα εν λόγω δάνεια αναγωρίζονταν στην κατηγορία των δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών καθώς ο Όμιλος διατηρούσε τους κινδύνους και τα οφέλη από αυτά µέσω της ιδιοκατοχής οµολόγων µειωµένης εξασφάλισης καθώς και του δικαιώµατος είσπραξης του αναβαλλόµενου τιµήµατος. Η εν λόγω συναλλαγή ανακλήθηκε εντός του τετάρτου τριμήνου της χρήσης 2020 με εξόφληση του συνόλου των ομολογιών της Alpha Proodos DAC που ιδιοκατέχονταν από την Τράπεζα. Την 31.12.2019 η λογιστική αξία των τιτλοποιηµένων δανείων ανέρχονταν σε € 256.227, ενώ δεν υπήρχε ουσιαστικά υποχρέωση από την εν λόγω πράξη μεταβίβασης καθώς το σύνολο των ομολόγων της συναλλαγής ιδιοκατέχονταν από την Τράπεζα. Τέλος, στο πλαίσιο υλοποίησης του στρατηγικού της σχέδιου 2020 -2022 (σημείωση 51) η Τράπεζα προέβη την 30.4.2020 σε συναλλαγή τιτλοποίησης µη εξυπηρετούµενων δανείων λιανικής και επιχειρηµατικής πίστης. Τα δάνεια µεταβιβάσθηκαν στις πλήρως ενοποιούμενες εταιρίες ειδικού σκοπού Orion X Securitisation Designated Activity Company, Galaxy II Funding 356 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Designated Activity Company, Galaxy III Funding Designated Activity Company και Galaxy IV Funding Designated Activity Company, που ιδρύθηκαν στην Ιρλανδία. Και στην περίπτωση αυτή, τα δάνεια εξακολουθούν κατά την ημερομηνία σύνταξης των οικονομικών καταστάσεων να αναγνωρίζονται στον ισολογισμό του Ομίλου καθώς ο Όμιλος διατηρεί τους κινδύνους και τα οφέλη από αυτά µέσω της ιδιοκατοχής των οµολόγων εκδόσεως των ανωτέρω εταιριών ειδικού σκοπού. Η λογιστική αξία των εν λόγω τιτλοποιηµένων απαιτήσεων κατά την 31.12.2020 ανέρχεται σε € 6.148.287. β) Πράξεις προσωρινής εκχώρησης χρεωστικών τίτλων Ο Όµιλος, κατά την 31.12.2020, έχει προβεί σε µεταβίβαση Οµολόγων και Εντόκων Γραµµατίων Ελληνικού Δηµοσίου, οµολόγων λοιπών εκδοτών και οµολόγων λοιπών κρατών µε συµφωνία επαναγοράς τους. Τα εν λόγω χρεόγραφα εξακολουθούν να αναγνωρίζονται στο επενδυτικό και εμπορικό χαρτοφυλάκιο του Οµίλου και τα σχετικά µεγέθη παρουσιάζονται στον πίνακα που ακολουθεί. 31.12.2020 Aξιόγραφα αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών αποτελεσμάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση Οµόλογα και Έντοκα Γραµµάτια Ελληνικού Δηµοσίου Λογιστική αξία των αξιογράφων που έχουν µεταβιβασθεί Λογιστική αξία σχετιζόµενης υποχρέωσης Εύλογη αξία των αξιογράφων που έχουν µεταβιβασθεί Εύλογη αξία σχετιζόµενης υποχρέωσης Καθαρή θέση Οµόλογα λοιπών κρατών Οµόλογα λοιπών εκδοτών Aξιόγραφα αποτιμώμενα στο Αποσβεσμένο Κόστος Κτήσεως Ομόλογα και Έντοκα Γραμμάτια Ελληνικού Δημοσίου Aξιόγραφα εμπορικού χαρτοφυλακίου Οµόλογα και Έντοκα Γραµµάτια Ελληνικού Δηµοσίου 154.720 1.942 47.937 201.836 5.138 (150.659) (1.716) (36.233) (199.982) (4.523) 154.720 1.942 47.937 214.249 5.138 (150.659) (1.716) (36.233) (199.982) (4.523) 4.061 226 11.704 14.267 615 Ο Όµιλος, κατά την 31.12.2019, έχει προβεί σε µεταβίβαση Οµολόγων και Εντόκων Γραµµατίων Ελληνικού Δηµοσίου, οµολόγων λοιπών εκδοτών και οµολόγων λοιπών κρατών µε συµφωνία επαναγοράς τους. Τα εν λόγω χρεόγραφα εξακολουθούν να αναγνωρίζονται στο επενδυτικό χαρτοφυλάκιο του Οµίλου και τα σχετικά µεγέθη παρουσιάζονται στον πίνακα που ακολουθεί. 31.12.2019 Aξιόγραφα αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών αποτελεσμάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση Ομόλογα και Έντοκα Ομόλογα λοιπών Γραμμάτια Ελληνικού Ομόλογα λοιπών κρατών εκδοτών Δημοσίου Λογιστική αξία των αξιογράφων που έχουν µεταβιβασθεί Λογιστική αξία σχετιζόµενης υποχρέωσης Εύλογη αξία των αξιογράφων που έχουν µεταβιβασθεί Εύλογη αξία σχετιζόµενης υποχρέωσης Καθαρή θέση 357 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Aξιόγραφα αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος Ομόλογα και Έντοκα Γραμμάτια Ελληνικού Δημοσίου 3.297.872 701.832 40.797 740.581 (2.742.413) (676.412) (37.927) (638.324) 3.297.872 701.832 40.797 748.433 (2.742.413) (676.412) (37.927) (638.324) 555.459 25.420 2.870 110.109 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 43.6 Χρηµατοοικονοµικές απαιτήσεις - υποχρεώσεις που υπόκεινται σε συµψηφισµό Στους πίνακες που ακολουθούν παρουσιάζονται οι παράγωγες συναλλαγές, οι οποίες διέπονται από συµβάσεις της Διεθνούς Ενώσεως Ανταλλαγής και Παραγώγων (ISDA), οι οποίες έχουν υπογραφεί µε αντισυµβαλλοµένους-πιστωτικά ιδρύµατα καθώς και συµφωνίες προσωρινής εκχωρήσεως για τις οποίες υπάρχει εν ισχύ παγκόσµια συµφωνία κύριας επαναγοράς (global master repurchase agreement). Σύµφωνα µε τις συµβάσεις αυτές, ο Όµιλος δύναται να συµψηφίσει τις απαιτήσεις µε τις υποχρεώσεις του έναντι του αντισυµβαλλοµένου στην περίπτωση που έχει συµβεί πιστωτικό γεγονός. Χρηµατοοικονοµικές απαιτήσεις που υπόκεινται σε συµψηφισµό Παράγωγα Reverse repos 31.12.2020 Ακαθάριστο ποσό Ποσά που δεν συµψηφίζονται Ακαθάριστο ποσό Καθαρό ποσό αναγνωρισµένων αναγνωρισµένων χρηµατοοικονοµικών Κάλυµµα σε χρηµατοοικονοµικών Χρηµατοοικονοµικά χρηµατοοικονοµικών απαιτήσεων στον µετρητά που έχει υποχρεώσεων που Μέσα απαιτήσεων ισολογισµό αποκτηθεί συµψηφίζονται 1.086.363 1.086.363 (236.577) (873) 240.025 240.025 (240.025) Παράγωγα Reverse repos 31.12.2019 Ακαθάριστο ποσό Ποσά που δεν συµψηφίζονται Ακαθάριστο ποσό Καθαρό ποσό αναγνωρισµένων αναγνωρισµένων χρηµατοοικονοµικών Κάλυµµα σε χρηµατοοικονοµικών Χρηµατοοικονοµικά χρηµατοοικονοµικών απαιτήσεων στον µετρητά που έχει υποχρεώσεων που Μέσα απαιτήσεων ισολογισµό αποκτηθεί συµψηφίζονται 835.443 835.443 (201.833) (6.497) 1.164.950 1.164.950 (1.164.950) Καθαρό ποσό 848.914 Καθαρό ποσό 627.113 Χρηµατοοικονοµικές υποχρεώσεις που υπόκεινται σε συµψηφισµό Παράγωγα Repos 31.12.2020 Ακαθάριστο ποσό Ποσά που δεν συµψηφίζονται Ακαθάριστο ποσό Καθαρό ποσό αναγνωρισµένων αναγνωρισµένων χρηµατοοικονοµικών Μετρητά που χρηµατοοικονοµικών χρηµατοοικονοµικών υποχρεώσεων στον Χρηµατοοικονοµικά έχουν δοθεί ως απαιτήσεων που Μέσα υποχρεώσεων ισολογισµό κάλυµµα συµψηφίζονται 1.754.271 1.754.271 (236.577) (1.509.258) 239.973 239.973 (239.973) 629 Παράγωγα Repos 31.12.2019 Ακαθάριστο ποσό Ποσά που δεν συµψηφίζονται Ακαθάριστο ποσό Καθαρό ποσό αναγνωρισµένων αναγνωρισµένων χρηµατοοικονοµικών Μετρητά που χρηµατοοικονοµικών χρηµατοοικονοµικών υποχρεώσεων στον Χρηµατοοικονοµικά έχουν δοθεί ως απαιτήσεων που Μέσα υποχρεώσεων ισολογισµό κάλυµµα συµψηφίζονται 1.445.980 1.445.980 (201.833) (1.243.517) 1.551.811 1.551.811 (1.164.950) (1.841) 358 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Καθαρό ποσό 8.436 629 Καθαρό ποσό 631 385.020 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Συµφωνία των καθαρών ποσών των χρηµατοοικονοµικών απαιτήσεων και υποχρεώσεων που εµφανίζονται στον ισολογισµό Σηµείωση Τύπος χρηµατοοικονοµικής απαίτησης Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα Reverse repos 18 16 Σηµείωση Τύπος χρηµατοοικονοµικής υποχρέωσης Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα Repos 18 27 Σηµείωση Τύπος χρηµατοοικονοµικής απαίτησης Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα Reverse repos 18 16 Σηµείωση Τύπος χρηµατοοικονοµικής υποχρέωσης Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα Repos 18 27 31.12.2020 Λογιστική αξία Καθαρό ποσό στον χρηµατοοικονοµικών ισολογισµό απαιτήσεων στον ισολογισµό 1.086.363 240.025 1.267.083 240.025 31.12.2020 Λογιστική αξία Καθαρό ποσό στον χρηµατοοικονοµικών ισολογισµό υποχρεώσεων στον ισολογισµό 1.754.271 239.973 1.768.317 526.431 31.12.2019 Λογιστική αξία Καθαρό ποσό στον χρηµατοοικονοµικών ισολογισµό απαιτήσεων στον ισολογισµό 835.443 1.164.950 1.009.193 1.164.950 31.12.2019 Λογιστική αξία Καθαρό ποσό στον χρηµατοοικονοµικών ισολογισµό υποχρεώσεων στον ισολογισµό 1.445.980 1.551.811 1.446.915 6.278.456 Χρηµατοοικονοµικές απαιτήσεις εκτός σκοπού παρουσίασης συµψηφισµού 180.719 Χρηµατοοικονοµικές υποχρεώσεις εκτός σκοπού παρουσίασης συµψηφισµού 14.047 286.458 Χρηµατοοικονοµικές απαιτήσεις εκτός σκοπού παρουσίασης συµψηφισµού 173.750 Χρηµατοοικονοµικές υποχρεώσεις εκτός σκοπού παρουσίασης συµψηφισµού 935 4.726.645 Επιπρόσθετα γνωστοποιείται ότι στα πλαίσια των ανωτέρω συµβάσεων εκτός από το κάλυµµα σε µετρητά που έχει αποκτηθεί, έχουν ληφθεί ως κάλυµµα αξιόγραφα ονοµαστικής αξίας € 900.000 (31.12.2019: € 870.000). 44. Κεφαλαιακή επάρκεια Πολιτική του Οµίλου είναι η διατήρηση µιας ισχυρής κεφαλαιακής επάρκειας και κεφαλαιακών πλεονασμάτων πάνω από τις κανονιστικές απαιτήσεις προκειµένου να εξασφαλίζεται η επίτευξη του επιχειρηματικού της σχεδίου και να διασφαλίζεται η εµπιστοσύνη των καταθετών, των µετόχων, των αγορών και των συναλλασσόµενων µερών. Αυξήσεις µετοχικού κεφαλαίου διενεργούνται µε απόφαση της Γενικής Συνέλευσης ή του Διοικητικού Συµβουλίου, σύµφωνα µε το καταστατικό ή τις εκάστοτε ισχύουσες διατάξεις. Για το χρονικό διάστηµα συµµετοχής του Ταµείου Χρηµατοπιστωτικής Σταθερότητας (ΤΧΣ) στο µετοχικό κεφάλαιο της Τράπεζας, δεν επιτρέπεται η αγορά ιδίων µετοχών της χωρίς την έγκρισή του, σύµφωνα µε το Πλαίσιο Συνεργασίας (Relationship Framework Aggreement) που έχει υπογραφεί µεταξύ της Τράπεζας και του ΤΧΣ. Ο δείκτης κεφαλαιακής επάρκειας συγκρίνει τα εποπτικά ίδια κεφάλαια του Οµίλου µε τους κινδύνους (σταθµισµένο Ενεργητικό) που αναλαµβάνει ο Όµιλος. Τα εποπτικά κεφάλαια περιλαµβάνουν τα κεφάλαια κοινών µετοχών κατηγορίας Ι (µετοχικό κεφάλαιο, αποθεµατικά, δικαιώµατα µειοψηφίας), τα πρόσθετα κεφάλαια κατηγορίας Ι (υβριδικοί τίτλοι) και τα κεφάλαια κατηγορίας ΙΙ (τίτλοι µειωµένης εξασφαλίσεως). Το σταθµισµένο ενεργητικό περιλαµβάνει τον πιστωτικό κίνδυνο του επενδυτικού χαρτοφυλακίου, τον κίνδυνο αγοράς του εµπορικού χαρτοφυλακίου και τον λειτουργικό κίνδυνο. 359 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Η Alpha Bank, ως συστηµική τράπεζα, εποπτεύεται από τον Νοέµβριο του 2014 από τον Ενιαίο Εποπτικό Μηχανισµό (ΕΕΜ) της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) προς τον οποίο υποβάλλονται στοιχεία σε τριµηνιαία βάση. Η εποπτεία διενεργείται σύµφωνα µε τον Eυρωπαϊκό Κανονισµό 575/2013 (CRR) και τηv Eυρωπαϊκή Οδηγία 2013/36 (CRD IV), όπως ενσωµατώθηκε στον ελληνικό Νόµο 4261/2014. Το πλαίσιο είναι ευρέως γνωστό ως Βασιλεία ΙΙΙ. Για τον υπολογισµό του δείκτη κεφαλαιακής επάρκειας ακολουθούνται οι διατάξεις του ανωτέρω θεσμικού πλαισίου όπως ισχύουν. Επιπροσθέτως: • Πέραν του ορίου 8% για τον Δείκτη Κεφαλαιακής Επάρκειας, ισχύουν όρια 4,5% για τον δείκτη κεφαλαίου κοινών µετοχών και 6% για τον δείκτη κεφαλαίου της κατηγορίας Ι (Tier I). • Προβλέπεται η διατήρηση, αποθεµάτων ασφαλείας κεφαλαίου, επιπλέον των κεφαλαίων κοινών µετοχών. Ειδικότερα: • απόθεµα ασφαλείας διατηρήσεως κεφαλαίων το οποίο ανέρχεται στο 2,5% • η Τράπεζα της Ελλάδος µε Πράξεις Εκτελεστικής Επιτροπής καθόρισε τα κάτωθι αποθέµατα ασφαλείας: - αντικυκλικό κεφαλαιακό απόθεµα ασφαλείας «µηδέν τοις εκατό» (0%) για το 2020. - απόθεµα ασφαλείας συστηµικά σηµαντικών ιδρυµάτων (Ο−SII) από 1.1.2019 και σταδιακά µέχρι την 1.1.2023 «ένα τοις εκατό» (1%). Για το 2020 το ποσοστό ανέρχεται σε 0,5%. Τα εν λόγω όρια θα πρέπει να ικανοποιούνται σε ατοµική και σε ενοποιηµένη βάση. Ο κατωτέρω πίνακας παρουσιάζει τους δείκτες κεφαλαιακής επάρκειας του Οµίλου: 31.12.2020 Δείκτης Κεφαλαίων Κοινών Μετοχών Κατηγορίας Ι (Common Equity Tier I) Δείκτης Κεφαλαίων Κατηγορίας Ι (Tier I) Συνολικός Δείκτης Κεφαλαιακής Επάρκειας ** 17,1% 17,1% 18,2% 31.12.2020 (pro-forma)* 17,3% 17,3% 18,4% 31.12.2019 17,9% 17,9% 17,9% Στις 28 Δεκεµβρίου 2020, η ΕΚΤ ενηµέρωσε την Alpha Bank ότι από την 31η Ιανουαρίου 2021 το ελάχιστο όριο του Συνολικού Δείκτη Ιδίων Κεφαλαίων (Overall Capital Requirements - OCR) παραμένει 14%. Ο ΟCR αποτελείται από το ελάχιστο όριο του Συνολικού Δείκτη Ιδίων Κεφαλαίων (8%), σύµφωνα µε το άρθρο 92(1) της CRR, τις πρόσθετες εποπτικές απαιτήσεις για τον Πυλώνα ΙΙ (P2R) σύµφωνα µε το άρθρο 16(2)(α) του Kανονισµού 1024/2013/ΕΕ, οι οποίες ανέρχονται σε 3%, καθώς επίσης και τις συνδυασµένες απαιτήσεις αποθέµατος ασφαλείας (CBR), σύµφωνα µε το άρθρο 128 (6) της Oδηγίας 2013/36/ΕΕ, οι οποίες ανέρχονται σε 3%. Ο ελάχιστος δείκτης θα πρέπει να τηρείται σε συνεχή βάση, λαµβάνοντας υπόψη τις µεταβατικές διατάξεις της CRR / CRD IV. Στις 13 Φεβρουαρίου 2020, η Alpha Bank ολοκλήρωσε την έκδοση οµολόγου Tier 2, ύψους Ευρώ 500 εκατ. Το οµόλογο έχει δεκαετή διάρκεια, µε δυνατότητα ανάκλησης στα πέντε έτη, επιτόκιο 4,25% και είναι εισηγµένο προς διαπραγµάτευση στο Χρηµατιστήριο του Λουξεµβούργου. Στις 4 Μαρτίου 2021, η Τράπεζα ολοκλήρωσε την έκδοση οµολόγου Tier 2, ύψους Ευρώ 500 εκατ. με στόχο την διατήρηση υψηλής κεφαλαιακής επάρκειας και την ενίσχυση των κεφαλαιακών πλεονασμάτων πάνω από τις κανονιστικές απαιτήσεις. Το ομόλογο μειωμένης εξασφάλισης έχει διάρκεια 10,25 έτη και δυνατότητα ανάκλησης μεταξύ 5 και 5,25 ετών, με απόδοση 5,5%. Το ομόλογο είναι εισηγμένο προς διαπραγμάτευση στο Χρηματιστήριο του Λουξεμβούργου. Μέτρα που ελήφθησαν για την εχίσχυση των εποπτικών ιδίων κεφαλαίων των τραπεζών για την αντιμετώπιση της πανδημίας Covid-19 Κατόπιν της ανακοίνωσης της Ευρωπαϊκής Αρχής Τραπεζών (ΕΑΤ) και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), λόγω της εξάπλωσης του Covid-19, αποφασίστηκε η προσωρινή απόκλιση από τα ελάχιστα όρια των εποπτικών ιδίων κεφαλαίων για τις Ευρωπαϊκές Τράπεζες. H Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) και η Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών (ΕΑΤ) έλαβαν μια σειρά από μέτρα, σε αντιμετώπιση της εξάπλωσης του Covid-19, ώστε να διασφαλιστεί ότι οι εποπτευόμενες τράπεζες θα συνεχίσουν να εκπληρώνουν τον ρόλο τους και να χρηματοδοτούν την πραγματική οικονομία. * Στους ανωτέρω δείκτες έχουν συµπεριληφθεί τα κέρδη του έτους. ** Στοιχεία που αφορούν στην δηµοσιοποίηση εποπτικής φύσεως πληροφοριών σχετικά µε την κεφαλαιακή επάρκεια διαχείρισης κινδύνων (Πυλώνας ΙΙΙ - Κανονισµός 575/2013) θα δηµοσιοποιηθούν στην ιστοσελίδα της Τράπεζας. 360 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Συγκεκριµένα, την 12η Μαρτίου, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) και η Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών (ΕΑΤ) ανακοίνωσαν τα ακόλουθα µέτρα χαλάρωσης των ελάχιστων απαιτήσεων κεφαλαίων για τις Τράπεζες της Ευρωζώνης: • Οι τράπεζες έχουν προσωρινά την δυνατότητα να λειτουργούν κάτω από το απόθεµα ιδίων κεφαλαίων που ορίζεται από το απόθεµα ασφαλείας διατήρησης κεφαλαίων (Capital Conservation Buffer-CCB) και το αντικυκλικό κεφαλαιακό απόθεµα ασφαλείας (Counter Cyclical Buffer-CCyB). Επιπρόσθετα, την 28η Ιουλίου 2020, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) ανακοίνωσε µέσω δελτίοu τύπου ότι επιτρέπεται στα Τραπεζικά Ιδρύµατα να λειτουργούν κάτω από τα προαναφερθέντα όρια τουλάχιστον µέχρι το τέλος του 2022. • Αποφασίσθηκε η πρόωρη εφαρµογή της αλλαγής που θα επιφέρει η υιοθέτηση της CRD V σχετικά µε τις εποπτικές απαιτήσεις για τον Πυλώνα ΙΙ (P2R), επιτρέποντας να καλύπτεται από πρόσθετα κεφάλαια της κατηγορίας 1 (ΑΤ1) κατά 18,75% και από κεφάλαια της κατηγορίας 2 (Tier 2) κατά 25% και όχι µόνο από κεφάλαια κοινών µετοχών της κατηγορίας 1 (CET 1). Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε την επανεξέταση του υπάρχοντος εποπτικού πλαισίου φέρνοντας σε ισχύ, νωρίτερα, κανονισμούς οι οποίοι θα συμπεριλαμβάνονταν στο πλαίσιο της CRR2/CRDV, καθώς επίσης και να προσφέρει μεγαλύτερη ευελιξία όσον αφορά στην εποπτική αντιμετώπιση της επίδρασης του προτύπου Δ.Π.Χ.Π. 9 στα εποπτικά κεφάλαια της Τράπεζας. Το αναθεωρημένο εποπτικό πλαίσιο δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Ιστοσελίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Official Journal of the European Union) στις 22 Ιουνίου 2020. Στις 22 Δεκεμβρίου 2020 δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ο κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός 2020/2176 της Επιτροπής της 12ης Νοεμβρίου 2020 που τροποποιεί τον κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 241/2014 όσον αφορά την αφαίρεση στοιχείων ενεργητικού στην κατηγορία του λογισμικού από τα στοιχεία κεφαλαίου κοινών μετοχών της κατηγορίας 1. Tην 26η Ιουνίου 2020, η Τράπεζα της Ελλάδος µε Πράξη Εκτελεστικής Επιτροπής (ΠΕΕ) καθόρισε το απόθεµα ασφαλείας των συστηµικά σηµαντικών ιδρυµάτων (O-SII) σε ποσοστό 0,50%, διατηρώντας το σταθερό για το 2021 και παρατείνοντας κατά συνέπεια την υφιστάμενη περίοδο σταδιακής προσαρμογής. Η τρίτη και η τέταρτη φάση μεταφέρονται κατά 12 μήνες αντιστοίχως, με εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου 2022 και την 1η Ιανουαρίου 2023. Η απόφαση αυτή εντάσσεται στο πλαίσιο λήψης μέτρων για την αντιμετώπιση της πανδημίας Covid-19. Άσκηση Προσομοίωσης Ακραίων Καταστάσεων H άσκηση προσοµοίωσης ακραίων καταστάσεων (stress test) της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εστιάζει κυρίως στην αξιολόγηση της επίπτωσης των κινδύνων ως προς τη φερεγγυότητα των Ευρωπαϊκών Τραπεζών. Οι τράπεζες καλούνται να αξιολογήσουν ένα κοινό σύνολο κινδύνων (πιστωτικός κίνδυνος – συµπεριλαµβανοµένων των τιτλοποιήσεων - κίνδυνος αγοράς και κίνδυνος αντισυµβαλλόµενου, λειτουργικός κίνδυνος – συµπεριλαµβανοµένου του κινδύνου αντιδεοντολογικής συµπεριφοράς και αθέµιτων πρακτικών {conduct risk}). H άσκηση προσοµοίωσης ακραίων καταστάσεων (stress test) µεταξύ των τραπεζών της Ευρωπαϊκής Ένωσης πραγµατοποιείται κάθε δύο χρόνια. Ωστόσο, εξαιτίας της έξαρσης του Covid-19 (Coronavirus), η Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών (EBA) αποφάσισε να αναβάλλει την εν λόγω άσκηση για το 2021, προκειµένου να διευκολύνει τις Τράπεζες να επικεντρωθούν στις λειτουργίες τους µε σκοπό την απρόσκοπτη συνέχιση των δραστηριοτήτων τους. Για το 2020, η Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών (EBA) πραγματοποίησε επιπλέον άσκηση διαφάνειας προκειμένου να προσφέρει επικαιροποιημένη πληροφόρηση στην αγορά, σχετικά με τους κινδύνους των τραπεζών και την ποιότητα των περιουσιακών τους στοιχείων. Στις 21.12.2020, ο Ενιαίος Εποπτικός Μηχανισμός (SSM) ανακοίνωσε ότι η άσκηση προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων (stress test) εκκινεί στις 29 Ιανουαρίου 2021 ενώ τα αποτελέσματά της θα δημοσιευτούν στα τέλη Ιουλίου 2021. 45. Συναλλαγές συνδεδεµένων µερών Η Τράπεζα και οι υπόλοιπες εταιρίες του Οµίλου, στα πλαίσια των συνήθων επιχειρηµατικών δραστηριοτήτων τους, διενεργούν συναλλαγές και µε συνδεδεµένα µε αυτές µέρη. Οι συναλλαγές αυτές διενεργούνται µε συνθήκες και όρους της αγοράς και εγκρίνονται από τα αρµόδια όργανα. α. Τα υπόλοιπα των συναλλαγών του Οµίλου µε τα, εν ενεργεία για κάθε περίοδο αναφοράς, βασικά Διοικητικά στελέχη, τα οποία αποτελούνται από τα µέλη του Διοικητικού Συµβουλίου και της Εκτελεστικής Επιτροπής της Τράπεζας καθώς και µε τα πλησιέστερα συγγενικά τους πρόσωπα και τις συνδεδεµένες µε αυτά εταιρίες, έχουν ως εξής: 361 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Ενεργητικό Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών Υποχρεώσεις Υποχρεώσεις προς πελάτες Υποχρεώσεις καθορισµένων παροχών στους εργαζόµενους Προβλέψεις Σύνολο Εγγυητικές επιστολές και εγκεκριµένα όρια 31.12.2020 31.12.2019 1.792 1.759 4.302 219 650 5.171 2.159 3.176 277 1.253 4.706 2.059 Από 1 Ιανουαρίου έως Έσοδα Τόκοι και εξοµοιούµενα έσοδα Έσοδα από αµοιβές και προµήθειες Λοιπά έσοδα Σύνολο Έξοδα Τόκοι και εξοµοιούµενα έξοδα Έξοδα από αµοιβές και προµήθειες Γενικά διοικητικά έξοδα Αµοιβές Βασικών Διοικητικών Στελεχών και πλησιεστέρων συγγενικών τους προσώπων Σύνολο 31.12.2020 31.12.2019 38 8 1 47 41 5 1 47 7 1 19 1 1 5.846 5.867 5.826 5.834 Επιπλέον, σύµφωνα µε απόφαση της Γενικής Συνέλευσης της 29.6.2018 λειτουργεί πρόγραµµα παροχής αποζηµίωσης στα Ανώτατα Διοικητικά Στελέχη της Τράπεζας, οι όροι του οποίου εξειδικεύθηκαν σε Κανονισµό που εκδόθηκε µεταγενέστερα. Η καταβολή της παροχής είναι οικειοθελής, δεν στοιχειοθετεί επιχειρησιακή συνήθεια και δύναται να παύσει στο µέλλον µε απόφαση της Γενικής Συνέλευσης. Παρέχει δε, κίνητρα συµµόρφωσης των δικαιούχων µε τους όρους αποχώρησης που προτείνει η Τράπεζα, διασφαλίζοντας την οµαλή (και µόνον κατά την χρονική περίοδο και υπό του όρους και προϋποθέσεις που εγκρίνει η Τράπεζα) αποχώρηση και διαδοχή των δικαιούχων, που είναι Ανώτατα Διοικητικά Στελέχη. β. Τα υπόλοιπα των συναλλαγών του Οµίλου µε συγγενείς εταιρίες και κοινοπραξίες και τα σχετικά µε τις συναλλαγές αυτές αποτελέσµατα, έχουν ως εξής: Ενεργητικό Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών Λοιπά στοιχεία Ενεργητικού Σύνολο Υποχρεώσεις Υποχρεώσεις προς πελάτες Λοιπά στοιχεία Παθητικού Σύνολο 36 2 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ 31.12.2020 31.12.2019 64.459 1.490 65.949 61.857 1.046 62.903 31.12.2020 31.12.2019 14.561 18.670 2.265 20.935 14.561 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Από 1 Ιανουαρίου έως 31.12.2020 31.12.2019 Έσοδα Τόκοι και εξοµοιούµενα έσοδα Έσοδα από αµοιβές και προµήθειες Αποτελέσµατα χρηµατοοικονοµικών πράξεων Λοιπά έσοδα Σύνολο Έξοδα Τόκοι και εξοµοιούµενα έξοδα Γενικά διοικητικά έξοδα Σύνολο 1.323 2 2.982 188 4.495 1.723 4 2.225 183 4.135 2 5.844 5.846 17 16.067 16.084 γ. Το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΤΧΣ) ασκεί σημαντική επιρροή στην Τράπεζα. Ειδικότερα, στα πλαίσια του Ν. 3864/2010 και του από 23.11.2015 Συμφώνου Συνεργασίας (Relationship Framework Agreement, «RFA»), το οποίο αντικατέστησε το προηγούμενο που υπεγράφη το 2013, έχει συμμετοχή στο Διοικητικό Συμβούλιο αλλά και σε σημαντικές Επιτροπές της Τράπεζας. Κατά συνέπεια, σύμφωνα με το ΔΛΠ 24 το ΤΧΣ και οι ελεγχόμενες από αυτό εταιρίες θεωρούνται συνδεδεμένα μέρη της Τράπεζας. Τα υπόλοιπα των συναλλαγών και τα σχετικά µε αυτές αποτελέσµατα έχουν ως εξής: Από 1 Ιανουαρίου έως 31.12.2020 31.12.2019 Έσοδα Έσοδα από αµοιβές και προµήθειες 4 8 46. Αµοιβές Ελεγκτικών Εταιριών Οι συνολικές αµοιβές του νόµιµου ελεγκτή της Τράπεζας «Deloitte Ανώνυµη Εταιρία Ορκωτών Ελεγκτών Λογιστών», αναλύονται ως εξής, σύµφωνα µε τα οριζόµενα στις παραγράφους 2 και 32 του άρθρου 29 του Ν. 4308/2014. Για τον υποχρεωτικό έλεγχο των ετήσιων λογαριασµών * Σχετικές µε λοιπές ελεγκτικές υπηρεσίες Σχετικές µε έκδοση φορολογικού πιστοποιητικού Σχετικές µε µη ελεγκτικές υπηρεσίες Σύνολο Από 1 Ιανουαρίου έως 31.12.2020 31.12.2019 2.051 1.770 13 423 363 195 355 2.669 2.501 47. Γνωστοποιήσεις Ν. 4151/2013 Σκοπός των διατάξεων του κεφ. Β’ του N. 4151/2013 είναι η χρήση των κεφαλαίων από αδρανείς καταθετικούς λογαριασµούς για την κάλυψη αναγκών του Δηµοσίου, µετά την παραγραφή των δικαιωµάτων του καταθέτη ή των νοµίµων κληρονόµων του. Σύµφωνα µε τις ως άνω διατάξεις του Ν. 4151/2013: i. ως αδρανής καταθετικός λογαριασµός σε πιστωτικό ίδρυµα, κατά την έννοια του N. 4261/2014, χαρακτηρίζεται εκείνος στον οποίο δεν έχει πραγµατοποιηθεί αποδεδειγµένα καµία πραγµατική συναλλαγή από τους δικαιούχους καταθέτες για χρονικό διάστηµα είκοσι (20) ετών, αρχής γενοµένης από την εποµένη της τελευταίας συναλλαγής (η πίστωση των καταθέσεων µε τόκους, καθώς και η κεφαλαιοποίησή τους, δεν συνιστούν συναλλαγή, υπό την ανωτέρω έννοια και δεν διακόπτουν την παραγραφή), * Στο ποσό της αµοιβής για τον υποχρεωτικό έλεγχο των ετήσιων λογαριασµών περιλαµβάνονται λοιπά έξοδα που ανέρχονται σε ποσοστό έως 2% επί της εγκεκριµένης αµοιβής. 363 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 ii. κάθε πιστωτικό ίδρυµα που δραστηριοποιείται στην Ελλάδα, οφείλει, αµέσως µετά την παρέλευση του χρονικού ορίου της εικοσαετίας, να αποδίδει στο Δηµόσιο συγκεντρωτικά µέχρι το τέλος Απριλίου κάθε έτους τα υπόλοιπα των αδρανών καταθέσεων, πλέον αναλογούντων τόκων, καταθέτοντας στην Τράπεζα της Ελλάδος τα σχετικά ποσά σε ειδικό λογαριασµό, να ενηµερώνει ταυτόχρονα τις αρµόδιες Διευθύνσεις του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους και της Γενικής Διεύθυνσης Δηµόσιας Περιουσίας για την εκπλήρωση των υποχρεώσεων που απορρέουν από τον ως άνω νόµο και να ενηµερώνει τους δικαιούχους/κληρονόµους για το πού έχουν µεταφερθεί τα σχετικά ποσά, µετά την παρέλευση της εικοσαετίας, εφόσον ερωτηθεί (τα ως άνω ποσά στο σύνολό τους καταγράφονται ως έσοδο στον ετήσιο Κρατικό Προϋπολογισµό), iii. οι ορκωτοί ελεγκτές βεβαιώνουν, στις σηµειώσεις των ετήσιων δηµοσιευµένων οικονοµικών καταστάσεων των πιστωτικών ιδρυµάτων, εάν τηρήθηκαν ή όχι οι διατάξεις του ως άνω νόµου για τις αδρανείς καταθέσεις, αναφέροντας και το ποσό που αποδόθηκε στο Δηµόσιο. Για το οικονοµικό έτος 2019, η Τράπεζα, στα τέλη Απριλίου του έτους 2020, προέβη σε απόδοση στο Δηµόσιο υπολοίπων αδρανών λογαριασµών (κεφαλαίων και αναλογούντων τόκων καταθέσεων), συνολικού ποσού € 4.156 επί των οποίων τα δικαιώµατα καταθετών/κληρονόµων παραγράφηκαν υπέρ του Δηµοσίου έως 31.12.2019, σύµφωνα µε τον Ν. 4151/2013 και λόγω αναστολής της προθεσµίας συµπλήρωσης της εικοσαετούς αυτού παραγραφής, κατ’ εφαρµογή της από 18.07.2015 ΠΝΠ (ΦΕΚ Β΄ 84/18.7.2015), ως ίσχυε µεθ΄ όλων των τροποποιήσεών της, σε συνδυασµό µε το αρ. 257 ΑΚ. Για το οικονοµικό έτος 2020, το ποσό των εν λόγω υπολοίπων αδρανών καταθετικών λογαριασµών που θα αποδοθούν από την Τράπεζα στο Δηµόσιο, εντός του έτους 2021, λόγω παραγραφής των επί αυτών δικαιωµάτων, κατά τον Ν. 4151/2013, έως 31.12.2020, εκτιµάται σε συνολικό ύψος € 3.787. 48. Στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση ΑPΕ Commercial Property A.E., ΑΠΕ Επενδυτικής Περιουσίας Α.Ε. Alpha Επενδυτικής Περιουσίας Αττικής ΙΙ Α.Ε. ΑΕΠ ΓΗ Ι Α.Ε. AGI-Cypre Alaminos Ltd AGI-Cypre Property 10 Ltd AGI-Cypre Property 12 Ltd ABC RE P1 Ltd ABC RE P2 Ltd ABC RE P4 Ltd Fierton Ltd AGI-BRE Participations 3 EOOD Χαρτοφυλάκια Μη εξυπηρετούμενων δανείων Πάγια Alpha Bank Α.Ε. Επενδυτικά πάγια Alpha Leasing Α.Ε. Επενδυτικά πάγια Alpha Επενδυτικής Περιουσίας Σπάτων Α.Ε. Επενδυτικά πάγια AGI-Cypre P&F Limassol Ltd Επενδυτικά πάγια AGI-Cypre Property 24 Ltd Επενδυτικά πάγια ABC RE COM Pafos Ltd Επενδυτικά πάγια AGI-Cypre P&F Larnaca Ltd Πάγια περιουσιακά στοιχεία της Alpha Bank Cyprus Ltd και της AGI-Cypre Ermis Ltd Λοιπά κατεχόµενα προς πώληση στοιχεία ενεργητικού Σύνολο 364 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ 31.12.2020 42.300 23.853 864 917 1.335 2.063 735 6.442 143.318 435 4.354 11.678 95 185 31.12.2019 46.217 23.359 25.000 4.412 2.056 742 11.748 431.688 14.119 97 281 111 123 1.535 240.343 1.562 2.238 563.519 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Υποχρεώσεις που συνδέονται µε στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση Alpha Επενδυτικής Περιουσίας Αττικής ΙΙ Α.Ε. ΑΕΠ ΓΗ Ι Α.Ε. AGI-Cypre Alaminos Ltd AGI-Cypre Property 10 Ltd AGI-Cypre Property 12 Ltd ABC RE P1 Ltd ABC RE P2 Ltd ABC RE P4 Ltd Fierton Ltd AGI-BRE Participations 3 EOOD Σύνολο 31.12.2020 31.12.2019 142 145 125 5 3 16 15 16 13 46 251 21 10 495 801 Ο Όµιλος έχει εκκινήσει τη διαδικασία πώλησης επιλεγµένων θυγατρικών εταιριών και κοινοπραξιών, χαρτοφυλακίων µη εξυπηρετούµενων δανείων λιανικής τραπεζικής και επιχειρηµατικής πίστης, καθώς και ακινήτων και λοιπών παγίων της Τράπεζας και συγκεκριµένων θυγατρικών εταιριών, για τα οποία πληρούνται οι προϋποθέσεις κατάταξης στα «Στοιχεία ενεργητικού προς πώληση» βάσει του Δ.Π.Χ.Π. 5. Τα υπόλοιπα των εν λόγω στοιχείων απεικονίζονται στους ανωτέρω πίνακες και περιγράφονται αναλυτικά στη συνέχεια. Σύµφωνα µε το Δ.Π.Χ.Π. 5 τα κατεχόµενα προς πώληση περιουσιακά στοιχεία ή οµάδες διάθεσης αποτιµώνται στη χαµηλότερη τιµή µεταξύ της λογιστικής τους αξίας και της εύλογης αξίας µείον τα έξοδα πώλησης και παρουσιάζονται στον ισολογισµό διακριτά από τα λοιπά στοιχεία ενεργητικού και υποχρεώσεων. Επιπρόσθετα, εντός της χρήσης 2020 ολοκληρώθηκε η συναλλαγή πώλησης της θυγατρικής εταιρίας στην Κύπρο AGI-Cypre Alaminos Ltd, της θυγατρικής εταιρίας στην Βουλγαρία AGI-BRE Participations 3 EOOD και της θυγατρικής στην Ελλάδα ΑΕΠ ΓΗ Ι Α.Ε. οι οποίες είχαν ταξινοµηθεί στα Στοιχεία ενεργητικού προς πώληση κατά τη διάρκεια του 2019 καθώς και των θυγατρικών εταιριών στην Κύπρο ABC RE L1 Ltd και AGI-Cypre Property 3 Ltd οι οποίες ταξινοµήθηκαν στα Στοιχεία ενεργητικού προς πώληση κατά τη διάρκεια του 2020. Όπως αναφέρεται κατωτέρω κατά τη διάρκεια της χρήσης αναταξινοµήθηκε στις «Επενδύσεις σε συγγενείς και κοινοπραξίες» η συµµετοχή της Τράπεζας στην APE Commercial Property Α.Ε καθώς δεν πληρούνται πλέον τα κριτήρια του Δ.Π.Χ.Π. 5 για την ταξινόμησή τους στα «Στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση». Ο Όμιλος δεν προχώρησε σε αναµόρφωση της συγκριτικής περιόδου όπως αναλυτικά αναφέρεται στην σηµείωση 50. Τα σημαντικότερα περιουσιακά στοιχεία των ανωτέρω εταιρειών που έχουν ταξινομηθεί στην κατηγορία «Στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση» αφορούν επενδυτικά ακίνητα. APE Commercial Property Α.Ε. και AΠΕ Επενδυτικής Περιουσίας Α.Ε. Ο Ομίλος βρίσκεται σε προχωρηµένο στάδιο της διαδικασίας πώλησης της συµµετοχής της στην κοινοπραξία ΑΠΕ Επενδυτικής Περιουσίας Α.Ε. λογιστικής αξίας € 42.300 την 31.12.2020 (31.12.2019: € 42.300). Την 2.2.2021 υπογράφηκε η δεσμευτική συμφωνία μεταβίβασης των μετοχών της Τράπεζας στην ΑΠΕ Επενδυτικής Περιουσίας. Η Τράπεζα προέβη σε προσδιορισµό της εύλογης αξίας της συµµετοχής της και από την αποτίµηση για το 2020 και το 2019 δεν προέκυψε αποτέλεσµα. Καθώς η εταιρία δεν αποτελεί για τον Όµιλο ξεχωριστό σηµαντικό τµήµα επιχειρηµατικής δραστηριότητας, δεν ικανοποιούνται οι προϋποθέσεις χαρακτηρισµού της ως διακοπείσα δραστηριότητα. Η εταιρία εντάσσεται στον τοµέα «Λοιπά / Κέντρο Απαλοιφών» για σκοπούς πληροφόρησης κατά λειτουργικό τοµέα. Όσον αφορά την APE Commercial Property Α.Ε., η οποία είχε σε προηγούμενες περιόδους καταταχθεί στα στοιχέια ενεργητικού προς πώληση, οι προυποθέσεις για την κατάταξη της δεν πληρούνται και οδήγησαν στην αναταξινόμηση της στις επενδύσεις σε συγγενείς εταιρίες και κοινοπραξίες µε αξία ίση µε την ανακτήσιµη, στην οποία είχε αποτιµηθεί το διάστηµα που είχε ταξινοµηθεί ως κατεχόµενη προς πώληση, καθώς άλλαξε ο σχεδιασμός της Διοίκησης της Τράπεζας και η εταιρεία δεν αναμένεται να πωληθεί. Η επίπτωση της αναταξινόµησης περιγράφεται στην σηµείωση 50. 365 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζεται ανάλυση των επιµέρους στοιχείων ενεργητικού και υποχρεώσεων που αφορούν στις AΠΕ Επενδυτικής Περιουσίας Α.Ε. και APE Commercial Property Α.Ε. (µόνο για τη συγκριτική περίοδο) και παρουσιάστηκαν στον Ισολογισµό ως «κατεχόµενα προς πώληση». ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ Επενδύσεις σε συγγενείς εταιρίες και κοινοπραξίες Αποτίµηση στην εύλογη αξία Σύνολο Ενεργητικού προς πώληση Ποσά που καταχωρήθηκαν απευθείας στην Καθαρή Θέση και αφορούν στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση 31.12.2020 31.12.2019 42.300 58.961 (12.744) 46.217 (122) 42.300 Alpha Επενδυτικής Περιουσίας Αττικής ΙΙ Α.Ε. & Alpha Επενδυτικής Περιουσίας Γη Ι Α.Ε. Κατά τη διάρκεια του 2019 ολοκληρώθηκε η διαδικασία λήψης δεσµευτικών προσφορών για την πώληση του συνόλου των µετοχών της Alpha Επενδυτικής Περιουσίας Αττικής ΙΙ Α.Ε. και η συναλλαγή ολοκληρώθηκε την 12.2.2021. Επιπλέον, την 24.12.2020 ολοκληρώθηκε η πώληση του συνόλου των µετοχών της θυγατρικής εταιρίας του Οµίλου, Alpha Επενδυτικής Περιουσίας Γη Ι Α.Ε. έναντι τιμήματος ευρώ 1, ενώ μεταβιβάσθηκε επίσης η απαίτηση της Τράπεζας έναντι της εταιρίας με τίμημα € 25.263. Συνεπεία των ανωτέρω αναγνωρίστηκε κέρδος ποσού € 1.682 στα «Αποτελέσµατα χρηµατοοικονοµικών πράξεων» της χρήσης 2020. Κατά τη σύνταξη των Οικονοµικών Καταστάσεων της 31.12.2019 δεν προέκυψε αποτέλεσµα από την αποτίµηση των εν λόγω θυγατρικών. Επιπρόσθετα, καθώς οι εταιρίες δεν αποτελούσαν για τον Όµιλο ξεχωριστό σηµαντικό τµήµα επιχειρηµατικής δραστηριότητας, δεν ικανοποιούνταν οι προϋποθέσεις χαρακτηρισµού τους ως διακοπείσες δραστηριότητες, ενώ οι εταιρίες εντάσσονταν στον λειτουργικό τοµέα «Λοιπά / Κέντρο απαλοιφών» για σκοπούς πληροφόρησης κατά λειτουργικό τοµέα. AGI-Cypre Alaminos Ltd, ABC RE P2 Ltd, ABC RE P4 Ltd, AGI-Cypre Property 2 Ltd, ABC RE L1 Ltd, AGI-Cypre Property 3 Ltd, Fierton Ltd, ABC RE P1 Ltd AGI Cypre Property 10 Ltd & AGI-Cypre Property 12 Ltd Κατά τη διάρκεια του 2019 ο Όµιλος εκκίνησε διαδικασία πώλησης των θυγατρικών εταιριών στην Κύπρο AGI-Cypre Alaminos Ltd, ABC RE P2 Ltd και ABC RE P4 Ltd, ενώ εντός του έτους 2020 εκκίνησε η διαδικασία πώλησης των θυγατρικών εταιριών στην Κύπρο AGI-Cypre Property 2 Ltd, ABC RE L1 Ltd και Fierton Ltd, AGI-Cypre Property 3 Ltd, AGI Cypre Property 10 Ltd & AGICypre Property 12 Ltd. Ειδικότερα για την AGI-Cypre Alaminos Ltd, την 14.11.2019 υπογράφηκε συµφωνητικό πώλησης του συνόλου των µετοχών της, ενώ η πώληση ολοκληρώθηκε την 7.1.2020. Το τίµηµα της συναλλαγής διαµορφώθηκε σε € 4.686, ενώ αναγνωρίστηκε κέρδος ποσού € 127 στα «Αποτελέσµατα χρηµατοοικονοµικών πράξεων». Επιπλέον, την 5.8.2020 ολοκληρώθηκε η µεταβίβαση των µετοχών της ABC RE L1 Ltd έναντι τιµήµατος ύψους € 950, ενώ αναγνωρίστηκε κέρδος ποσού € 151 στα «Αποτελέσµατα χρηµατοοικονοµικών πράξεων». Την 6.11.2020 ολοκληρώθηκε η µεταβίβαση των µετοχών και της AGI-Cypre Property 3 Ltd έναντι τιµήµατος ύψους € 380, ενώ αναγνωρίστηκε ζημία ποσού € 31 στα «Αποτελέσµατα χρηµατοοικονοµικών πράξεων». Από την αποτίµηση των εταιριών δεν προέκυψε αποτέλεσµα για τις ABC RE P2 Ltd, AGI-Cypre Property 2 Ltd Fierton Ltd και ABC RE L1 Ltd. Αντίθετα, για την ABC RE P4 Ltd προέκυψε ζηµιά ποσού € 26 που αναγνωρίσθηκε στη χρήση 2019 και ζηµιά ποσού € 12 που αναγνωρίσθηκε στη γραµµή «Αποτελέσµατα χρηµατοοικονοµικών πράξεων» της κατάστασης αποτελεσµάτων χρήσης 2020. Επιπλέον, στην εν λόγω γραμμή της κατάστασης αποτελεσμάτων αναγνωρίσθηκε, ζημία ποσού € 35 και € 31 για τις εταιρίες AGI Cypre Property 10 Ltd & AGI-Cypre Property 12 Ltd αντίστοιχα. Καθώς οι εταιρίες δεν αποτελούσαν για τον Όµιλο ξεχωριστό σηµαντικό τµήµα επιχειρηµατικής δραστηριότητας, δεν ικανοποιούνταν οι προϋποθέσεις χαρακτηρισµού τους ως διακοπείσες δραστηριότητες, ενώ εντάσσονται στον τοµέα «Ν. Α. Ευρώπης» για σκοπούς πληροφόρησης κατά λειτουργικό τοµέα. Τέλος, η εταιρία AGI-Cypre Property 2 Ltd η οποία κατά την διάρκεια του έτους 2020 κατατάχθηκε στις κατεχόμενες προς πώληση, με 31.12.2020 δεν πληροί τις προϋποθέσεις ταξινόμησης στα κατεχόμενα προς πώληση στοιχεία ενεργητικού και ως εκ τούτου επαναταξινομήθηκε στα στοιχεία του Ισολογισμού, χωρίς επίπτωση στο ενοποιημένο αποτέλεσμα από την εν λόγω αναταξινόμηση. 366 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 AGI-BRE Participations 3 E.O.O.D. Κατά τη διάρκεια του 2019 ο Όµιλος εκκίνησε τη διαδικασία πώλησης της AGI-BRE Participations 3 E.O.O.D. Ειδικότερα, την 18.12.2019 υπογράφηκε προσύµφωνο αγοραπωλησίας του συνόλου των µετοχών της και η ολοκλήρωση της συναλλαγής εκτιµήθηκε οτι θα ελάµβανε χώρα εντός του 2020. Σύµφωνα µε το Δ.Π.Χ.Π. 5, η εταιρία κατατάχθηκε ως κατεχόµενη προς πώληση κατά τη σύνταξη των Οικονοµικών Καταστάσεων, ενώ από την αποτίµησή της δεν προέκυψε αποτέλεσµα. Καθώς η εταιρία δεν αποτελούσε για τον Όµιλο ξεχωριστό σηµαντικό τµήµα επιχειρηµατικής δραστηριότητας, δεν ικανοποιούνται οι προϋποθέσεις χαρακτηρισµού της ως διακοπείσα δραστηριότητα, ενώ εντάχθηκε στον λειτουργικό τοµέα «Λοιπά / Κέντρο απαλοιφών» για σκοπούς πληροφόρησης κατά λειτουργικό τοµέα. Την 30.6.2020 ολοκληρώθηκε η συναλλαγή πώλησης των µετοχών της εταιρίας έναντι εισπραχθέντος τιµήµατος € 10,5 εκατ., και ενδεχόµενου τιµήµατος € 2,4 εκατ. προς είσπραξη σε χρονικό ορίζοντα 5 ετών το οποίο τηρείται στην εύλογη αξία βάσει συγκεκριµένων όρων, ενώ αναγνωρίστηκε ζηµιά ποσού € 233 στα «Αποτελέσµατα χρηµατοοικονοµικών πράξεων». Χαρτοφυλάκια Μη εξυπηρετούµενων δανείων Δανειακό Χαρτοφυλάκιο Α: Μη εξυπηρετούµενα δάνεια µε εξασφαλίσεις Εντός της χρήσης 2019, η Τράπεζα ξεκίνησε διαδικασία για την πώληση Μη Εξυπηρετούµενων Δανείων µε εξασφαλίσεις σε ακίνητη περιουσία καθώς και λοιπών απαιτήσεων λογιστικής αξίας την 31.12.2019 ποσού € 409.118, τα οποία περιλαµβάνουν απαιτήσεις από καταναλωτικά, επιχειρηµατικά, ναυτιλιακά και στεγαστικά δάνεια. Αναφορικά µε το εν λόγω χαρτοφυλάκιο η Τράπεζα την 1.7.2020 προέβη στη σύναψη δεσµευτικής συµφωνίας για την πώληση µέρους του χαρτοφυλακίου λογιστικής αξίας € 261.254 ενώ η Τράπεζα είχε αναγνωρίσει και πρόβλεψη ποσού € 25.000 που αφορά διεκδικούμενες απαιτήσεις που συνδέονται με το πωληθέν χαρτοφυλάκιο. Η συναλλαγή ολοκληρώθηκε την 17.7.2020. Το τίµηµα της συναλλαγής για το µεταβιβασθέν χαρτοφυλάκιο, όπως διαµορφώθηκε µετά από έξοδα της συναλλαγής, ανήλθε σε € 261.274. Στο τίµηµα της συναλλαγής περιλαµβάνεται µεταβλητό τίµηµα, η εύλογη αξία του οποίου προσδιορίστηκε την 31.12.2020 σε € 40.000. Το αποτέλεσμα από την πώληση του χαρτοφυλακίου ανήλθε σε κέρδος € 20 και εμφανίζεται στην γραμμή «Αποτελέσµατα από διακοπή αναγνώρισης χρηµατοοικονοµικών στοιχείων του ενεργητικού που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος». Το υπολειπόμενο χαρτοφυλάκιο παραµένει στην κατηγορία «Στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση» καθώς με 31.12.2020 ικανοποιούσε τις προϋποθέσεις χαρακτηρισµού τους ως «Κατεχόµενα προς πώληση» σύµφωνα µε το Δ.Π.Χ.Π. 5. και η Τράπεζα αναµένεται να ολοκληρώσει την πώλησή του εντός του πρώτου εξαμήνου του 2021. Από το σύνολο του χαρτοφυλακίου ποσό € 131.095 (31.12.2019 :€ 392.259) περιλαµβάνεται στο λειτουργικό τοµέα «Corporate Banking» και ποσό € 2.223 (31.12.2019: € 16.859) περιλαµβάνεται στο λειτουργικό τοµέα «Λιανικής» της σηµείωσης 39 «Πληροφόρηση κατά τοµέα». Δανειακό Χαρτοφυλάκιο Β: Μη εξυπηρετούµενα δάνεια µε εξασφαλίσεις Εντός του 2019, η Τράπεζα ξεκίνησε διαδικασία για την πώληση Μη Εξυπηρετούµενων Δανείων λογιστικης αξιας την 31.12.2019 ποσού € 9.618, τα οποία περιλαµβάνουν απαιτήσεις από επιχειρηµατικά δάνεια. Το εν λόγω δανειακό χαρτοφυλάκιο πωλήθηκε κατά το τρίτο τρίµηνο του 2020. Το τίµηµα της συναλλαγής, όπως διαµορφώθηκε µετά από έξοδα της συναλλαγής ανήλθε σε € 9.358 ενώ το αποτέλεσµα από την πώληση του χαρτοφυλακίου ανήλθε σε ζηµιά € 635 που εμφανίζεται στην γραμμή «Αποτελέσµατα από διακοπή αναγνώρισης χρηµατοοικονοµικών στοιχείων του ενεργητικού που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος». Τα εν λόγω δάνεια περιλαµβάνονταν στο λειτουργικό τοµέα «Corporate Banking» της σηµείωσης 25 «Πληροφόρηση κατά τοµέα». Δανειακό Χαρτοφυλάκιο Γ: Μη εξυπηρετούµενα επιχειρηµατικά δάνεια Ελλάδος Εντός της χρήσης 2018, ο Όµιλος ξεκίνησε διαδικασία για την πώληση µη εξυπηρετούµενων επιχειρηµατικών δανείων Ελλάδος. Την 27.12.2018 ολοκληρώθηκε η µεταβίβαση µέρους του ανωτέρω χαρτοφυλακίου. Το τίµηµα της συναλλαγής για το µεταβιβασθέν χαρτοφυλάκιο, όπως διαµορφώθηκε µετά από έξοδα της συναλλαγής και λοιπές υποχρεώσεις, ανήλθε σε 367 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 € 258.833, ενώ αναγνωρίστηκε ζηµιά ποσού € 17.659 στα «Αποτελέσµατα από διακοπή αναγνώρισης χρηµατοοικονοµικών στοιχείων του Ενεργητικού που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος». Η λογιστική αξία του υπολειπόμενου χαρτοφυλακίου ανήλθε την 31.12.2019 σε € 38.008. Την 24.12.2020 ολοκληρώθηκε η μεταβίβαση μέρους του υπολειπόμενου χαρτοφυλακίου. Το τίµηµα της συναλλαγής για το µεταβιβασθέν χαρτοφυλάκιο, όπως διαµορφώθηκε µετά από έξοδα της συναλλαγής και λοιπές υποχρεώσεις, ανήλθε σε € 8.071, ενώ αναγνωρίστηκε ζηµιά ποσού € 358 στα «Αποτελέσματα χρηματοοικονομικών πράξεων». Το υπολειπόμενο χαρτοφυλάκιο παραμένει στην κατηγορία «Στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση» με λογιστική αξία € 10.000 καθώς με 31.12.2020 ικανοποιούσε τις προϋποθέσεις χαρακτηρισµού τους ως «Κατεχόµενα προς πώληση» σύµφωνα µε το Δ.Π.Χ.Π. 5. και η Τράπεζα αναµένεται να ολοκληρώσει την πώλησή του εντός του πρώτου εξαμήνου του 2021. Το εν λόγω χαρτοφυλάκιο ποσού € 10.000 (31.12.2019 € 12.952) περιλαμβάνεται στο λειτουργικό τοµέα «Corporate Banking» ενώ την 31.12.2019 ποσό € 25.056 περιλαμβανόταν στο λειτουργικό τοµέα «Λοιπά / Κέντρο Απαλοιφών» της σηµείωσης 42 «Πληροφόρηση κατά τοµέα». Πάγια Alpha Bank A.E. και Επενδυτικά Πάγια Alpha Leasing A.E. Εντός του 2018, η Τράπεζα και η Alpha Leasing A.E. ξεκίνησαν διαδικασία για την πώληση χαρτοφυλακίου επενδυτικών, ιδιοχρησιµοποιούµενων και ακινήτων από πλειστηριασµούς κυριότητάς τους. Εντός του 2019, ολοκληρώθηκε η πώληση µέρους του εν λόγω χαρτοφυλακίου ακινήτων, συνολικού τιµήµατος € 50.738 ενώ αναγνωρίστηκε κέρδος ποσού € 1.773 στη γραµµή «Λοιπά Έσοδα» της Κατάστασης Αποτελεσµάτων. Εντός της χρήσης 2020 ολοκληρώθηκε η πώληση δύο εκ των εναποµείναντων ακινήτων της Τράπεζας συνολικού τιµήµατος € 11.128 ενώ αναγνωρίστηκε κέρδος ποσού € 138 στη γραµµή «Λοιπά Έσοδα» και ζηµία € 11 στη γραµµή «Λοιπά Έξοδα» της Κατάστασης Αποτελεσµάτων. Τα υπολοιπόµενα κατά την 31.12.2020 ακίνητα της Τράπεζας λογιστικής αξίας € 3.125 δεν ικανοποιούσαν τις προϋποθέσεις χαρακτηρισµού τους ως «Κατεχόµενα προς πώληση» σύµφωνα µε το Δ.Π.Χ.Π. 5 και µεταφέρθηκαν στα «Λοιπά Στοιχεία Ενεργητικού», ενώ μεταφέρθηκε από τα «Επενδυτικά ακίνητα» στα «Στα στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση» ακίνητο λογιστικής αξίας € 435 καθώς έχει υπογραφεί σχετικό προσύμφωνο πώλησης. Επιπλέον, εντός του 2020, ολοκληρώθηκε η πώληση πέντε ακινήτων της Alpha Leasing τιµήµατος € 2.183, αναγνωρίζοντας κέρδος ποσού € 47 στη γραµµή «Λοιπά Έσοδα» της Κατάστασης Αποτελεσµάτων, ενώ τέσσερα πρόσθετα επενδυτικά ακίνητα συνολικής λογιστικής αξίας € 2.039 κατατάχθηκαν στα «Στοιχεία ενεργητικού προς πώληση». Σηµειώνεται πως τα ακίνητα προς πώληση της Alpha Leasing A.E. περιλαµβάνονται στο λειτουργικό τοµέα «Corporate Banking» της σηµείωσης 42 «Πληροφόρηση κατά λειτουργικό τοµέα». Επενδυτικά πάγια Alpha Επενδυτικής Περιουσίας Σπάτων Α.Ε. Εντός του έτους 2020 η Alpha Επενδυτικής Περιουσίας Σπάτων Α.Ε. κατέταξε επενδυτικά πάγια λογιστικής αξίας € 11.687 στα «Στοιχεία ενεργητικού προς πώληση», καθώς πληρούνται οι προϋποθέσεις που προβλέπονται σύµφωνα µε το Δ.Π.Χ.Π. 5. Ο Όµιλος αποτίµησε τα εν λόγω επενδυτικά ακίνητα της εταιρίας στη χαµηλότερη τιµή µεταξύ της λογιστικής και της εύλογης αξίας τους µείον τα έξοδα πώλησης. Από την εν λόγω αποτίµηση δεν προέκυψε αποτέλεσµα. Τα επενδυτικά ακίνητα της εταιρίας εντάσσονται στον τοµέα «Λοιπά / Κέντρο Απαλοιφών» για σκοπούς πληροφόρησης κατά λειτουργικό τοµέα. Επενδυτικά πάγια ABC RE COM Pafos Ltd, AGI-Cypre P&F Limassol Ltd, AGI-Cypre Property 24 Ltd, AGI-Cypre P&F Larnaca Ltd Ο Όµιλος είχε ξεκινήσει τις διαδικασίες για την πώληση των επενδυτικών ακινήτων της κυπριακής εταιρίας ABC RE COM Pafos Ltd και εντός του 2019 εκτιµήθηκε πως πληρούνται οι προϋποθέσεις εφαρµογής του Δ.Π.Χ.Π. 5. Ως εκ τούτου, τα ακίνητα κατατάχθηκαν ως κατεχόµενα προς πώληση κατά τη σύνταξη των οικονοµικών καταστάσεων. Ο Όµιλος αποτίµησε τα εν λόγω επενδυτικά πάγια στη χαµηλότερη τιµή µεταξύ της λογιστικής και της εύλογης αξίας τους µείον τα έξοδα, χωρίς να προκύπτει αποτέλεσµα. Tην 3.8.2020 ολοκληρώθηκε η µεταβίβαση των εν λόγω ακινήτων και από την πώληση προέκυψε αποτέλεσµα κέρδους ύψους € 124 που αναγνωρίστηκε στην Κατάσταση Αποτελεσµάτων. Εντός της χρήσης 2020, ο Όμιλος εκκίνησε τις διαδικασίες για την πώληση επενδυτικών παγίων των εταιριών AGI-Cypre P&F Limassol Ltd, AGI-Cypre Property 24 Ltd, AGI-Cypre P&F Larnaca Ltd λογιστικής αξίας € 95, € 185 και € 111 αντίστοιχα. 368 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Οι προϋποθέσεις εφαρμογής του Δ.Π.Χ.Π. 5 πληρούνταν και τα ανωτέρω έχουν καταταχθεί στα «Στοιχεία ενεργητικού προς πώληση». Τα επενδυτικά ακίνητα των εταιριών εντάσσονταν στον τοµέα «Ν. Α. Ευρώπης» για σκοπούς πληροφόρησης κατά λειτουργικό τοµέα. Πάγια περιουσιακά στοιχεία της Alpha Bank Cyprus Ltd και της AGI-Cypre Ermis Ltd Τον Οκτώβριο του 2019, οι θυγατρικές εταιρίες Alpha Bank Cyprus, AGI-Cypre Ermis, Umera και στη συνέχεια η Αlpha Credit Acquizition Ltd, σύναψαν συµφωνία συνεργασίας µακροχρόνιας διάρκειας µε την εταιρεία DoValue S.p.A. µε σκοπό τη διαχείριση χαρτοφυλακίου Μη Εξυπηρετούµενων Ανοιγµάτων (NPEs) και ακινήτων (REO) στην Κύπρο, που εκτιµάται σε € 2,1 δισ. περίπου (λογιστική αξία προ αποµειώσεων). Στο πλαίσιο της συµφωνίας, η εταιρεία doValue έχει συστήσει µία εξειδικευµένη εταιρεία διαχείρισης Μη Εξυπηρετούµενων Ανοιγµάτων στην Κύπρο («doValue Cyprus Ltd»), στην οποία θα µεταβιβαστεί η συγκεκριµένη επιχειρηµατική δραστηριότητα των θυγατρικών, περιουσιακά στοιχεία και το προσωπικό των Alpha Bank Cyprus Ltd και AGICypre Ermis Ltd που εργάζεται στη συγκεκριµένη δραστηριότητα, σύµφωνα µε την κείµενη νοµοθεσία. Η µεταβίβαση έχει εγκριθεί από την Επιτροπή Προστασίας του Ανταγωνισµού της Κυπριακής Δηµοκρατίας. Ως εκ τούτου, και σύµφωνα µε το Δ.Π.Χ.Π. 5, πάγια περιουσιακά στοιχεία ποσού € 126 κατατάχθηκαν ως κατεχόµενα προς πώληση κατά τη σύνταξη των Οικονοµικών Καταστάσεων της 31.12.2019, χωρίς ωστόσο, να συνιστούν διακοπείσα δραστηριότητα, καθώς δεν αποτελούν σηµαντικό τµήµα επιχειρηµατικών δραστηριοτήτων του Οµίλου. Τα πάγια περιουσιακά στοιχεία των εταιριών εντάσσονται στον τοµέα «Ν. Α. Ευρώπης» για σκοπούς πληροφόρησης κατά λειτουργικό τοµέα. Λοιπά κατεχόµενα προς πώληση στοιχεία ενεργητικού Στα λοιπά κατεχόµενα προς πώληση στοιχεία ενεργητικού ύψους € 2.151 (31.12.2019: € 2.238) περιλαµβάνονται πάγια του Οµίλου. Επιπλέον, στα στοιχεία ενεργητικού προς πώληση περιλαµβάνεται η συµµετοχή της Τράπεζας στην εταιρία «Forthnet A.E.» µε λογιστική αξία ενός ευρώ. Την 13.11.2020 ολοκληρώθηκε η πώληση μέρους της, έναντι ποσού € 95, αναγνωρίζοντας κέρδος € 90 μετά τα έξοδα της συναλλαγής στη γραµµή «Αποτελεσματα χρηματοοικονομικων πράξεων». Επιπλέον, την 8.9.2020 και την 13.11.2020 πωλήθηκαν τμηματικά οι μετατρέψιμες ομολογιές της «Forthnet A.E.», έναντι ποσού € 374, αναγνωρίζοντας κέρδος € 364 μετά τα έξοδα της συναλλαγής στη γραµµή «Αποτελεσματα χρηματοοικονομικων πράξεων» ενώ την 31.12.2019 είχαν αποτιμηθεί σε μηδενική αξία. Μετά τη συναλλαγή, η Τράπεζα κατέχει ποσοστό 0,27% επί του μετοχικού κεφαλαίου της Forthnet A.E.Η πώληση του υπολειπόμενου ποσοστού ολοκληρώθηκε στις 5.3.2021. Στην εν λόγω κατηγορία αναταξινοµήθηκαν τον Ιούνιο του 2020 από τα αξιόγραφα αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή θέση οι συµµετοχές στην V Τelecom Investment S.C.A και V Telecom Investment General Partner S.A. συνολικής λογιστικής αξίας € 478 καθώς η Τράπεζα υπέγραψε την 10.6.2020 προσύµφωνο για την πώληση τους, με τίμημα ίσο με την λογιστική αξία τους, η οποία ολοκληρώθηκε την 6.10.2020 ενώ για τις εν λόγω µετοχές το αποθεµατικό ζηµιών αποτίµησης που έχει καταχωρηθεί απευθείας στην Καθαρή Θέση ανερχόταν σε € 3.495. Το σύνολο των λοιπών κατεχοµένων προς πώληση στοιχείων ενεργητικού περιλαµβάνεται στον τοµέα «Ν. Α. Ευρώπη», µε εξαίρεση τις προαναφερθείσες εταιρίες που για σκοπούς πληροφόρησης κατά λειτουργικό τοµέα εντάσσονται στον τοµέα «Λοιπά / Κέντρο Απαλοιφών». Ο Όµιλος, σε κάθε ηµεροµηνία σύνταξης των οικονοµικών καταστάσεων, αξιολογεί τις ενέργειες που πραγµατοποιούνται προκειµένου, στις περιπτώσεις που πληρούνται τα κριτήρια του Δ.Π.Χ.Π. 5 (τα οποία παρατίθενται στη σηµείωση 1.2.17 των ενοποιηµένων οικονοµικών καταστάσεων), τα στοιχεία του ενεργητικού και οι άµεσα συνδεδεµένες µε αυτά υποχρεώσεις να κατατάσσονται ως κατεχόµενα προς πώληση. Οι εύλογες αξίες των περιουσιακών στοιχείων που κατατάσσονται σε Στοιχεία ενεργητικού προς πώληση σε κάθε ηµεροµηνία σύνταξης των οικονοµικών καταστάσεων υπολογίζονται σύµφωνα µε τις µεθόδους που αναφέρονται στη σηµείωση 1.2.7 των ενοποιηµένων οικονοµικών καταστάσεων και κατατάσσονται από πλευράς ιεραρχίας της εύλογης αξίας στο Επίπεδο 3 αφού κάνουν χρήση στοιχείων έρευνας, υποθέσεων και δεδοµένων που αναφέρονται σε περιουσιακά στοιχεία ανάλογων χαρακτηριστικών και συνεπώς περιλαµβάνουν ένα ευρύ πεδίο µη παρατηρήσιµων στην αγορά δεδοµένων. 369 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 49. Εταιρικά γεγονότα ‣ Την 7.1.2020, ολοκληρώθηκε η πώληση του συνόλου των µετοχών της θυγατρικής εταιρίας του Οµίλου, AGI-Cypre Alaminos Ltd. ‣ Την 22.1.2020, η θυγατρική εταιρία του Ομίλου, Alpha Bank Cyprus Ltd ίδρυσε την AGI-Cypre Property 45 Ltd έναντι ποσού € 1, η οποία µεταβιβάσθηκε την 28.2.2020 στην θυγατρική εταιρία της Τράπεζας, AGI-Cypre Ermis Ltd, και ακολούθως την ίδια ηµεροµηνία η τελευταία προέβη σε αύξηση µετοχικού κεφαλαίου µε εισφορά σε είδος στην AGI-Cypre Property 45 Ltd έναντι ποσού € 27.065. ‣ Την 27.1.2020, η θυγατρική εταιρία της Τράπεζας, Alpha Group Investments Ltd προέβη σε αύξηση µετοχικού κεφαλαίου µε µετρητά στην θυγατρική της, ΑΕΠ ΓΗ Ι Α.Ε. έναντι ποσού € 300. ‣ Την 29.1.2020 και την 10.8.2020, η θυγατρική εταιρία της Τράπεζας, Alpha Group Investments Ltd προέβη στην κάλυψη της αναλογίας της µε καταβολή ποσού € 100 και € 500 αντίστοιχα, σε συνέχεια της από 18.12.2019 καταβολής ύψους € 650 ως προκαταβολή έναντι µελλοντικής αύξησης µετοχικού κεφαλαίου της κοινοπραξίας ΑΕΠ Ελαιώνα Α.Ε. ‣ Την 29.1.2020, η θυγατρική εταιρία της Τράπεζας, Alpha Group Investments Ltd προέβη σε αύξηση µετοχικού κεφαλαίου µε µετρητά στην θυγατρική της, ΑΕΠ Ηρακλείου Α.Ε., έναντι ποσού € 60. ‣ Την 11.2.2020 πραγµατοποιήθηκε η σύσταση του Καταστήµατος της Τράπεζας στο Λουξεµβούργο και την 19.6.2020 ολοκληρώθηκε η µεταφορά των δραστηριοτήτων του Καταστήµατος Λονδίνου σε αυτό. ‣ Την 11.2.2020, η θυγατρική εταιρία του Οµίλου, AGI-BRE Participations 4 Ltd προέβη σε αύξηση µετοχικού κεφαλαίου µε µετρητά στην θυγατρική της, AGI-BRE Participations 4 E.O.O.D. έναντι ποσού € 820. ‣ Την 20.2.2020, η θυγατρική εταιρία της Τράπεζας, AGI-Cypre Ermis Ltd, µεταβίβασε τις θυγατρικές της, AGI-Cypre Property 34 Ltd, AGI-Cypre Property 36 Ltd, AGI-Cypre Property 37 Ltd, AGI-Cypre Property 43 Ltd και AGI-Cypre Property 44 Ltd στην θυγατρική εταιρία του Ομίλου, Alpha Bank Cyprus Ltd ‣ Την 26.2.2020, η θυγατρική εταιρία της Τράπεζας, Alpha Group Investments Ltd προέβη σε αύξηση µετοχικού κεφαλαίου µε µετρητά στην θυγατρική της, Krigeo Holdings Ltd, έναντι ποσού € 8.500. ‣ Την 27.2.2020, η θυγατρική εταιρία της Τράπεζας, Alpha Group Investments Ltd προέβη σε προκαταβολή ποσού € 6.000, έναντι µελλοντικής αύξησης του µετοχικού κεφαλαίου µε µετρητά στη θυγατρική της ΑΕΠ Λειβαδιάς Α.Ε., η οποία ολοκληρώθηκε την 8.5.2020 µε την καταβολή του υπολειπόµενου κεφαλαίου ύψους € 4.000. ‣ Την 3.3.2020, η θυγατρική εταιρία της Τράπεζας, Εµπορική Ανάπτυξης & Διαχείρισης Ακινήτων Ανώνυµη Συµµετοχική & Κτηµατική Εταιρία, µετονοµάστηκε σε Alpha Συµµετοχών Μ.Α.Ε. ‣ Την 9.3.2020 η επενδυτική συµµετοχή του Οµίλου, Bluehouse Accession Property II προέβη σε επιστροφή κεφαλαίου ποσού € 600 στην θυγατρική εταιρία του Οµίλου, Ionian Equity Participation Ltd. ‣ Την 11.3.2020, η Τράπεζα προέβη στην ίδρυση και την 19.3.2020 στην καταβολή του µετοχικού κεφαλαίου των εταιριών Reoco Orion X Μ.Α.Ε., Reoco Galaxy II Μ.Α.Ε. και Reoco Galaxy IV Μ.Α.Ε., ύψους € 50 εκάστη. ‣ Την 13.3.2020, η θυγατρική εταιρία του Οµίλου, Krigeo Holdings Ltd, ανέκτησε την εταιρία AGI-BRE Participations 2 BG E.O.O.D. από την θυγατρική εταιρία του Ομίλου, AGI-BRE Participations 2 Ltd, έναντι συνολικού τιµήµατος € 1. ‣ Την 13.3.2020, η θυγατρική εταιρία του Οµίλου, Ionian Equity Participations προέβη στην κάλυψη της αναλογίας της µε την 1η εκταµίευση κεφαλαίου ύψους € 39 στο νεοσύστατο private equity fund, SMERemedium Cap SCA SICAV-RAIF µε έδρα το Λουξεµβούργο. Το εγκεκριµένο commitment της Εταιρίας για το σύνολο της επένδυσής της στο fund, ανέρχεται σε € 3.000. ‣ Την 16.3.2020, η θυγατρική εταιρία της Τράπεζας, Alpha Group Investments Ltd προέβη σε προκαταβολή ποσού € 75, έναντι µελλοντικής αύξησης µετοχικού κεφαλαίου µε µετρητά στην θυγατρική της εταιρία, ΑΕΠ Νέας Ερυθραίας Α.Ε., η οποία ολοκληρώθηκε την 5.6.2020 µε την καταβολή του υπολειπόµενου κεφαλαίου ύψους € 3.425. ‣ Την 23.3.2020, η Τράπεζα προέβη σε αύξηση µετοχικού κεφαλαίου µε µετρητά στην θυγατρική της, AGI-Cypre Ermis Ltd έναντι ποσού € 65.000. ‣ Τον Ιούνιο του 2016 το Ηνωµένο Βασίλειο ψήφισε θετικά στο ερώτηµα αποχώρησής του από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η επίσηµη διαδικασία αποχώρησης και οι διαπραγµατεύσεις µεταξύ της ΕΕ και της βρετανικής κυβέρνησης ξεκίνησαν εντός του 2017. Στις 29.1.2020 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο επικύρωσε τη Συνθήκη Αποχώρησης του Ηνωµένου Βασιλείου από την ΕΕ. Στις 31 Δεκεµβρίου του 2020 ολοκληρώθηκε η αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου από την ΕΕ. 370 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 ‣ Την 13.4.2020 η θυγατρική εταιρία του Οµίλου, Krigeo Holdings Ltd προέβη σε αύξηση µετοχικού κεφαλαίου µε µετρητά στην θυγατρική της, AGI-BRE Participations 2BG E.O.O.D. έναντι ποσού € 8.500. ‣ Την 7.5.2020 η Τράπεζα προέβη σε αύξηση µετοχικού κεφαλαίου µε µετρητά στην θυγατρική της εταιρίας, Alpha Group Investments Ltd, καταβάλλοντας ποσό € 10.000. ‣ Την 8.5.2020 η θυγατρική εταιρία του Οµίλου, Alpha Επενδυτικής Περιουσίας Βιοµηχανικών Ακινήτων Περιφέρειας Μ.Α.Ε. µετονοµάστηκε σε Alpha Επενδυτικής Περιουσίας Οικιστικών Ακινήτων Περιφέρειας Μ.Α.Ε. ‣ Την 9.5.2020 η θυγατρική εταιρία του Οµίλου, Alpha Επενδυτικής Περιουσίας Επαγγελµατικών Ακινήτων Αττικής Μ.Α.Ε. µετονοµάστηκε σε Alpha Επενδυτικής Περιουσίας Επαγγελµατικών Ακινήτων Αστικών Κέντρων Μ.Α.Ε. ‣ Την 12.5.2020 η θυγατρική εταιρία του Οµίλου, Alpha Επενδυτικής Περιουσίας Βιοµηχανικών Ακινήτων Αθηνών Μ.Α.Ε. µετονοµάστηκε σε Alpha Επενδυτικής Περιουσίας Βιοµηχανικών Ακινήτων Μ.Α.Ε. ‣ Την 18.5.2020 η θυγατρική εταιρία του Ομίλου, Alpha Bank Cyprus Ltd ίδρυσε την AGI-Cypre Property 40 Ltd έναντι ποσού € 1. ‣ Την 28.5.2020 ολοκληρώθηκε η αύξηση µετοχικού κεφαλαίου µε µετρητά της θυγατρικής εταιρίας του Ομίλου, ΑΕΠ Αττικής Ι Α.Ε. ύψους € 299, τα οποία είχαν καταβληθεί στις 30.10.2019 ως προκαταβολή από τον µέτοχό της Alpha Group Investments Ltd. ‣ Την 2.6.2020 η Τράπεζα συµµετείχε κατά το ποσοστό της συµµετοχής της στην έκδοση μεριδίων της κοινοπραξίας Alpha ΤΑΝΕΟ Α.Κ.Ε.Σ., καταβάλλοντας ποσό € 102. ‣ Την 5.6.2020 και την 29.6.2020 η Τράπεζα προέβη σε αύξηση µετοχικού κεφαλαίου µε µετρητά της θυγατρικής της εταιρίας, Alpha Group Investments Ltd, καταβάλλοντας ποσό € 3.500 και € 3.500, αντίστοιχα. ‣ Την 11.6.2020 ολοκληρώθηκε η εκκαθάριση της Cordia Residence Srl µε την διαγραφή της από το µητρώο επιχειρήσεων της Ρουµανίας. ‣ Την 19.6.2020 η Τράπεζα προέβη στην ίδρυση της θυγατρικής της εταιρίας, Alpha Διεθνών Συµµετοχών Μ.Α.Ε. καταβάλλοντας τις 15.7.2020 και 20.11.2020 ποσό € 1.280.000, δυνάμει της από 23.10.2020 υπ’ αριθ. ECB-SSM-2020-GRALP-16 απόφασης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. ‣ Την 19.6.2020 η θυγατρική εταιρία της Τράπεζας, AGI-Cypre Ermis Ltd προέβη σε αύξηση µετοχικού κεφαλαίου µε εισφορά σε είδος στην θυγατρική της εταιρία, AGI-Cypre Property 33 Ltd, καταβάλλοντας ποσό € 514. ‣ Την 19.6.2020 η θυγατρική εταιρία του Ομίλου, Alpha Bank Cyprus Ltd µεταβίβασε τις θυγατρικές της, AGI-Cypre Property 34 Ltd και AGI-Cypre Property 37 Ltd, στην θυγατρική εταιρία της Τράπεζας AGI-Cypre Ermis Ltd και ακολούθως, την ίδια ηµεροµηνία η τελευταία προέβη σε αύξηση µετοχικού κεφαλαίου µε εισφορά σε είδος στην AGI-Cypre Property 34 Ltd και AGICypre Property 37 Ltd έναντι ποσού € 606 και € 340, αντίστοιχα. ‣ Την 19.6.2020 η θυγατρική εταιρία της Τράπεζας, AGI-Cypre Ermis Ltd προέβη σε αύξηση µετοχικού κεφαλαίου µε εισφορά σε είδος στην θυγατρική της εταιρία, AGI-Cypre P&F Pafos Ltd, καταβάλλοντας ποσό € 579. ‣ Την 23.6.2020 η θυγατρική εταιρία του Ομίλου, Alpha Bank Cyprus Ltd ίδρυσε τις εταιρίες ABC RE RES Ammochostos Ltd και ABC RE RES Pafos Ltd, έναντι ποσού € 1 εκάστη. ‣ Την 24.6.2020 η θυγατρική εταιρία του Οµίλου, Alpha Α.Ε. Επενδυτικών Συµµετοχών, προέβη σε κάλυψη της αναλογίας της µε καταβολή ποσού € 13, ως προκαταβολή έναντι µελλοντικής αύξησης µετοχικού κεφαλαίου της εταιρίας συµµετοχής της Theta Microelectronics Inc. ‣ Την 26.6.2020 πραγµατοποιήθηκε µεταφορά τµήµατος του χαρτοφυλακίου µη εξυπηρετούµενων και ενήµερων δανείων από την Alpha Bank Cyprus Ltd προς την θυγατρική εταιρία του Ομίλου, Alpha Credit Acquisition Company Ltd. ‣ Την 29.6.2020 η θυγατρική εταιρία της Τράπεζας, Alpha Group Investments Ltd προέβη σε αύξηση µετοχικού κεφαλαίου µε µετρητά στις θυγατρικές της εταιρίες, ΑΕΠ Νέας Κηφισιάς Α.Ε. και ΑΕΠ Καλιρρόης Α.Ε., καταβάλλοντας ποσό € 2.500 και € 1.000, αντίστοιχα. ‣ Την 29.6.2020 η Τράπεζα προέβη σε αύξηση µετοχικού κεφαλαίου µε µετρητά στην εταιρία Cepal Ανώνυµη Εταιρία Συµµετοχών, καταβάλλοντας ποσό € 6.000. ‣ Την 30.6.2020 η Τράπεζα προέβη σε αύξηση µετοχικού κεφαλαίου µε µετρητά στην θυγατρική της, AGI-Cypre Ermis Ltd έναντι ποσού € 85.000. 371 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 ‣ Την 30.6.2020 ολοκληρώθηκε η πώληση της θυγατρικής εταιρίας του Οµίλου, AGI-BRE Participations 3 E.O.O.D. ‣ Την 3.7.2020 οι θυγατρικές εταιρίες του Οµίλου, Alpha Group Real Estate Ltd και Emporiki Venture Capital Developed Markets Ltd, ίδρυσαν την εταιρία Sapava Ltd έναντι ποσού € 1. ‣ Την 6.7.2020 η θυγατρική εταιρία της Τράπεζας, Alpha Group Investments Ltd, συμμετείχε στην ίδρυση της εταιρίας Περιγένης Επαγγελµατικών Ακινήτων Α.Ε. και την 2.9.2020 προέβη στην κάλυψη της αναλογίας της στο ιδρυτικό μετοχικό κεφάλαιο της εταιρίας, καταβάλλοντας ποσό € 15.399. ‣ Την 8.7.2020 η συγγενής εταιρία του Οµίλου, Αστακός Τέρµιναλ Α.Ε. προέβη σε αύξηση µετοχικού κεφαλαίου µε µετρητά στην θυγατρική της εταιρία, Ναυτιλιακή Βιοµηχανική Περιοχή Α.Ε. (“ΝΑΒΙΠΕ”), καταβάλλοντας ποσό € 236. ‣ Την 8.7.2020 η συγγενής εταιρία της Τράπεζας, ΑΠΕ Επενδυτικής Περιουσίας Α.Ε. προέβη σε αύξηση µετοχικού κεφαλαίου µε µετρητά στην θυγατρική της εταιρία, Συνδυασµένες Μεταφορές Ανώνυµη Εµπορική Βιοµηχανική και Παροχής Υπηρεσιών Εταιρία (“ΣΥΜΕΤ”), καταβάλλοντας ποσό € 78. ‣ Tην 17.7.2020 η Alpha Bank Romania και η SSIF Alpha Finance Romania S.A. υπέγραψαν συµφωνητικό για την απορρόφηση της επιχειρηµατικής δραστηριότητας της SSIF Alpha Finance Romania S.A. από την Alpha Bank Romania S.A., η οποία ολοκληρώθηκε την 5.10.2020. ‣ Την 22.7.2020 η Τράπεζα απέκτησε τον πλήρη µετοχικό έλεγχο της εταιρίας Cepal Ανώνυµη Εταιρία Συµµετοχών, κατόπιν της από 1.7.2020 εξάσκησης του δικαιώµατος προαίρεσης πώλησης (put option) προς την Τράπεζα σύµφωνα µε τους όρους µεταβολής της συµφωνίας µετόχων της εταιρίας. ‣ Την 22.7.2020 η θυγατρική εταιρία της Τράπεζας, Cepal Ανώνυµη Εταιρία Συµµετοχών κατόπιν της ως άνω πλήρους εξαγοράς της από την Τράπεζα, προέβη σε αύξηση µετοχικού κεφαλαίου στην θυγατρική της Cepal Hellas Χρηµατοοικονοµικές Υπηρεσίες Μονοπρόσωπη Ανώνυµη Εταιρεία, ύψους € 4.700. ‣ Την 27.7.2020 η Τράπεζα προέβη σε καταβολή ποσού € 485 σε κάλυψη της αναλογίας της, προς ολοκλήρωση της αύξησης µετοχικού της θυγατρικής της εταιρίας APE Fixed Assets A.E. σε συνέχεια της από 30.10.2019 προκαταβολής ύψους € 100. ‣ Την 29.7.2020 η θυγατρική εταιρία του Ομίλου, Alpha Bank Cyprus Ltd προέβη σε αύξηση µετοχικού κεφαλαίου µε εισφορά σε είδος στην θυγατρική της εταιρία, ABC RE P&F Limassol Ltd έναντι ποσού € 354. ‣ Την 30.7.2020 η θυγατρική εταιρία του Ομίλου, Alpha Bank Cyprus Ltd ίδρυσε την AGI-Cypre Property 46 Ltd έναντι ποσού € 1. ‣ Την 31.7.2020 η θυγατρική εταιρία του Ομίλου, Alpha Bank Cyprus Ltd µεταβίβασε τη θυγατρική της, AGI-Cypre Property 42 Ltd στην θυγατρική εταιρία της Τράπεζας AGI-Cypre Ermis Ltd και ακολούθως, την ίδια ηµεροµηνία η τελευταία προέβη σε αύξηση µετοχικού κεφαλαίου µε εισφορά σε είδος έναντι ποσού € 458. ‣ Την 31.7.2020 η θυγατρική εταιρία της Τράπεζας, AGI-Cypre Ermis Ltd, προέβη σε αύξηση µετοχικού κεφαλαίου µε εισφορά σε είδος στην θυγατρική της εταιρία, AGI-Cypre P&F Nicosia Ltd έναντι ποσού € 528. ‣ Την 5.8.2020 ολοκληρώθηκε η πώληση του συνόλου των µετοχών της θυγατρικής εταιρίας του Οµίλου, ABC-RE L1 Ltd. ‣ Την 31.8.2020 η θυγατρική εταιρία της Τράπεζας, AGI-Cypre Ermis Ltd, προέβη σε αύξηση µετοχικού κεφαλαίου µε εισφορά σε είδος στην θυγατρική της εταιρία, AGI-Cypre Property 10 Ltd έναντι ποσού € 890. ‣ Την 2.9.2020 η Τράπεζα προέβη σε αύξηση µετοχικού κεφαλαίου µε µετρητά στην θυγατρική της εταιρίας, Alpha Group Investments Ltd, καταβάλλοντας ποσό € 15.399. ‣ Την 10.9.2020 η Τράπεζα συµµετείχε κατά το ποσοστό της συµµετοχής της στην έκδοση μεριδίων της κοινοπραξίας Alpha ΤΑΝΕΟ Α.Κ.Ε.Σ., καταβάλλοντας ποσό € 408. ‣ Την 18.9.2020 η θυγατρική εταιρία του Ομίλου, Alpha Bank Cyprus Ltd µεταβίβασε τις θυγατρικές της, AGI-Cypre Property 36 Ltd και AGI-Cypre Property 44 Ltd στην θυγατρική εταιρία της Τράπεζας AGI- Cypre Ermis Ltd και ακολούθως, την ίδια ηµεροµηνία η τελευταία προέβη σε αύξηση µετοχικού κεφαλαίου µε εισφορά σε είδος στις AGI-Cypre Property 36 Ltd, AGICypre Property 44 Ltd και AGI-Cypre P&F Pafos Ltd, έναντι ποσού € 550, € 1.328 και € 162, αντίστοιχα. ‣ Την 24.9.2020 η εταιρία συμμετοχής του Ομίλου, Visa Inc., μέσω Class C προνομιούχων μετοχών, πραγματοποίησε αποδέσμευση αξίας ύψους $4.216.411 στους Class C μετόχους της με την έκδοση Class A προνομιούχων μετοχών και προσαρμογή του λόγου μετατροπής των υφιστάμενων προνομιούχων Class C σε κοινές Class A μετοχές, που διαπραγματεύονται στο NYSE. Ως εκ τούτου, ο Όμιλος απέκτησε επιπλέον συμμετοχή στην εταιρία μέσω Class A 372 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 προνομιούχων μετοχών, αξίας € 21.374 (24.9.2020). Παράλληλα η αξία των υφιστάμενων Class C προνομιούχων μετοχών που κατέχει ο Όμιλος προσαρμόστηκε από € 42.129 (31.8.2020) σε € 19.920 (24.9.2020). ‣ Την 29.9.2020 η θυγατρική εταιρία του Ομίλου, Alpha Bank Cyprus Ltd µεταβίβασε την θυγατρική της, AGI-Cypre Property 43 Ltd στην θυγατρική εταιρία της Τράπεζας AGI-Cypre Ermis Ltd και ακολούθως, την ίδια ηµεροµηνία η τελευταία προέβη σε αύξηση µετοχικού κεφαλαίου µε εισφορά σε είδος στην AGI-Cypre Property 43 Ltd, έναντι ποσού € 550. ‣ Την 30.9.2020 η θυγατρική εταιρία του Ομίλου, AGI-RRE Cleopatra Srl, προέβη σε αύξηση µετοχικού κεφαλαίου µε μετρητά στην θυγατρική της εταιρία, TH Top Hotels Srl έναντι ποσού € 162. ‣ Την 6.10.2020 ολοκληρώθηκε η πώληση της συμμετοχής της Τράπεζας στις εταιρίες V Telecom Investment S.C.A. και V Telecom Investment General Partner S.A. με έδρα το Λουξεμβούργο,. ‣ Την 21.10.2020 η θυγατρική εταιρία του Ομίλου, Alpha Bank Cyprus Ltd ίδρυσε τις εταιρίες AGI-Cypre Property 47 Ltd και AGI-Cypre Property 48 Ltd, έναντι ποσού € 1 εκάστη. ‣ Την 26.10.2020 η θυγατρική εταιρία του Ομίλου, Alpha Bank Cyprus Ltd µεταβίβασε την θυγατρική της, AGI-Cypre Property 40 Ltd στην θυγατρική εταιρία της Τράπεζας, AGI-Cypre Ermis Ltd ‣ Την 29.10.2020 η θυγατρική εταιρία του Ομίλου, Alpha Credit Acquisition Company Ltd ίδρυσε την εταιρία Alpha Credit Property 1 Ltd, έναντι ποσού € 1. ‣ Την 6.11.2020 ολοκληρώθηκε η πώληση του συνόλου των µετοχών της θυγατρικής εταιρίας του Οµίλου, AGI-Cypre Property 3 Ltd. ‣ Την 11.11.2020 ολοκληρώθηκε η πώληση του συνόλου των μετοχών που κατείχε η Τράπεζα στην εταιρία Mastercard Incorporated. ‣ Την 13.11.2020 ολοκληρώθηκε η πώληση μέρους της συμμετοχής της Τράπεζας στην εταιρία Forthnet A.E., που αντιστοιχεί σε ποσοστό 5,30% επί του μετοχικού της κεφαλαίου. Μετά τη συναλλαγή, η Τράπεζα κατέχει ποσοστό 0,27% επί του μετοχικού κεφαλαίου της Forthnet A.E. ‣ Την 18.11.2020 η θυγατρική εταιρία του Ομίλου, Alpha Group Real Estate Ltd, ίδρυσε την εταιρία Office Park I Srl, έναντι ποσού € 0,04. ‣ Την 27.11.2020 η Τράπεζα προέβη σε αύξηση µετοχικού κεφαλαίου µε µετρητά στην θυγατρική της, Cepal Ανώνυµη Εταιρία Συµµετοχών, καταβάλλοντας ποσό € 147.000. Ακολούθως και την ίδια ημερομηνία η Cepal Ανώνυµη Εταιρία Συµµετοχών προέβη σε αύξηση μετοχικού κεφαλαίου στην θυγατρική της Cepal Hellas Χρηματοοικονομικές Υπηρεσίες Μονοπρόσωπη Ανώνυμη Εταιρεία, ύψους € 149.000. ‣ Την 2.12.2020 η Τράπεζα προέβη σε αύξηση µετοχικού κεφαλαίου µε µετρητά στην θυγατρική της εταιρίας, Alpha Group Investments Ltd, καταβάλλοντας ποσό € 75.500 και την ίδια ημερομηνία η τελευταία, προέβη σε αύξηση μετοχικού κεφαλαίου με μετρητά στην θυγατρική της, Alpha Group Real Estate Ltd, έναντι ποσού € 75.504. ‣ Την 4.12.2020 η θυγατρική εταιρία του Ομίλου, Alpha Group Real Estate Ltd, προέβη σε αύξηση μετοχικού κεφαλαίου με μετρητά στην θυγατρική της, Sapava Ltd, έναντι ποσού € 75.504. ‣ Την 7.12.2020 η θυγατρική εταιρία της Τράπεζας, AGI-Cypre Ermis Ltd ίδρυσε τις εταιρίες AGI-Cypre COM Larnaca Ltd και AGI-Cypre COM Nicosia Ltd, έναντι ποσού € 1 εκάστη. ‣ Την 8.12.2020 η θυγατρική εταιρία της Τράπεζας, AGI-Cypre Ermis Ltd ίδρυσε τις εταιρίες AGI-Cypre Property 49 Ltd και AGI-Cypre Property 50 Ltd, έναντι ποσού € 1 εκάστη. ‣ Την 11.12.2020, ολοκληρώθηκε η εκκαθάριση της Beroe Real Estate EOOD με την διαγραφή της εταιρείας από το μητρώο επιχειρήσεων στην Βουλγαρία. ‣ Την 14.12.2020 στο πλαίσιο του σχεδίου αναδιοργάνωσης των θυγατρικών εταιριών της Τράπεζας και δυνάμει της από 23.10.2020 υπ’ αριθ. ECB-SSM-2020-GRALP-16 απόφασης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, η Τράπεζα προέβη σε αύξηση µετοχικού κεφαλαίου µε µετρητά στην θυγατρική της εταιρία, Alpha Συμμετοχών Μονοπρόσωπη Α.Ε., καταβάλλοντας ποσό € 197.304. ‣ Την 15.12.2020 στο πλαίσιο του σχεδίου αναδιοργάνωσης των θυγατρικών εταιριών της Τράπεζας και δυνάμει της υπ’ αριθ. 375/3/27.11.2020 εγκριτικής απόφασης της Τράπεζας της Ελλάδος, ολοκληρώθηκε η μεταβίβαση του συνόλου των μετοχών της Alpha Leasing, που κατείχε εξ ολοκλήρου η Τράπεζα, στην Alpha Συμμετοχών Μ.Α.Ε. 37 3 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 ‣ Την 15.12.2020, η θυγατρική εταιρία του Ομίλου, Sapava Ltd, εξαγόρασε το σύνολο των μετοχών της εταιρίας Acarta Construct Srl, έναντι τιμήματος € 0,2 και την 30.12.2020 η Sapava Ltd προέβη σε αύξηση μετοχικού κεφαλαίου με μετρητά στην εταιρία καταβάλλοντας ποσό € 75.500. ‣ Την 16.12.2020 η θυγατρική εταιρία του Ομίλου, Alpha Bank Cyprus Ltd µεταβίβασε την θυγατρική της, AGI-Cypre Property 46 Ltd στην θυγατρική εταιρία της Τράπεζας AGI-Cypre Ermis Ltd. ‣ Την 21.12.2020 στο πλαίσιο του σχεδίου αναδιοργάνωσης των θυγατρικών εταιριών της Τράπεζας, η Alpha Διαχειρίσεως Ακινήτων και Επενδύσεων (AREM-I) προέβη σε αύξηση µετοχικού κεφαλαίου µε µετρητά στην εταιρία, Alpha Συμμετοχών Μονοπρόσωπη Α.Ε., καταβάλλοντας ποσό € 230.000. Ως αποτέλεσμα στο μετοχικό κεφάλαιο της Alpha Συμμετοχών Μ.Α.Ε. συμμετέχουν η Τράπεζα με ποσοστό 51% και η AREM-I με ποσοστό 49%. ‣ Την 21.12.2020 στο πλαίσιο του σχεδίου αναδιοργάνωσης των θυγατρικών εταιριών της Τράπεζας και δυνάμει της υπ’ αριθ. 375/4/27.11.2020 εγκριτικής απόφασης της Τράπεζας της Ελλάδος, ολοκληρώθηκε η μεταβίβαση του συνόλου των μετοχών της ABC Factors, που κατείχε εξ ολοκλήρου η Τράπεζα, στην Alpha Συμμετοχών Μ.Α.Ε. ‣ Την 21.12.2020 στο πλαίσιο του σχεδίου αναδιοργάνωσης των θυγατρικών εταιριών της Τράπεζας, ολοκληρώθηκε η μεταβίβαση του συνόλου των μετόχων της Emporiki Venture Capital Emerging Markets Ltd, που κατείχε εξ ολοκλήρου η Τράπεζα, στην Alpha Group Investments Ltd. ‣ Την 21.12.2020 στο πλαίσιο του σχεδίου αναδιοργάνωσης των θυγατρικών εταιριών της Τράπεζας, ολοκληρώθηκε η μεταβίβαση των μετόχων της ΑΕΠ Αττικής Α.Ε., ιδιοκτησίας της Τράπεζας, στον έτερο μέτοχο της εταιρίας, Alpha Group Investments Ltd. ‣ Την 23.12.2020 στο πλαίσιο του σχεδίου αναδιοργάνωσης των θυγατρικών εταιριών της Τράπεζας και δυνάμει της υπ’ αριθ. 1/1708/22.12.2020 εγκριτικής απόφασης της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, ολοκληρώθηκε η μεταβίβαση του συνόλου των μετοχών της Alpha Finance ΑΕΠΕΥ, που κατείχαν η Τράπεζα και η Alpha Διαχειρίσεως Ακινήτων και Επενδύσεων (AREM-I), στην Alpha Συμμετοχών Μ.Α.Ε. ‣ Την 23.12.2020 η Τράπεζα συµµετείχε κατά το ποσοστό της συµµετοχής της στην έκδοση μεριδίων της κοινοπραξίας Alpha ΤΑΝΕΟ Α.Κ.Ε.Σ., καταβάλλοντας ποσό € 49. ‣ Την 24.12.2020 στο πλαίσιο του σχεδίου αναδιοργάνωσης των θυγατρικών εταιριών της Τράπεζας και δυνάμει των υπ’ αριθ. 6/1684/15.9.2020 και 2/1708/22.12.2020 εγκριτικών αποφάσεων της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, ολοκληρώθηκε η μεταβίβαση του συνόλου των μετοχών της Alpha Asset Management ΑΕΔΑΚ, που κατείχαν η Τράπεζα και η Alpha Διαχειρίσεως Ακινήτων και Επενδύσεων (AREM-I), στην Alpha Συμμετοχών Μ.Α.Ε. ‣ Την 24.12.2020 ολοκληρώθηκε η πώληση του συνόλου των µετοχών της θυγατρικής εταιρίας του Οµίλου, ΑΕΠ ΓΗ Ι Μονοπρόσωπη Α.Ε. ‣ Την 28.12.2020 στο πλαίσιο του σχεδίου αναδιοργάνωσης των θυγατρικών εταιριών της Τράπεζας και δυνάμει της από 24.12.2020 εγκριτικής απόφασης της Κεντρικής Τράπεζας Κύπρου, ολοκληρώθηκε η μεταβίβαση του συνόλου των μετοχών της εταιρίας Alpha Credit Acquisition Company ltd, στην Alpha Διεθνών Συμμετοχών Μ.Α.Ε. ‣ Την 28.12.2020, ολοκληρώθηκε η εκκαθάριση της θυγατρικής εταιρίας της Τράπεζας, ΜΕΤΕΚ Α.Ε. ‣ Την 30.12.2020, στο πλαίσιο του σχεδίου αναδιοργάνωσης των θυγατρικών εταιριών της Τράπεζας και δυνάμει της υπ’ αριθ. ECB-SSM-2020-GRALP-15-QLF-2020-091 κοινής απόφασης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και της Κεντρικής Τράπεζας Κύπρου, ολοκληρώθηκε η μεταβίβαση του συνόλου των μετοχών της εταιρίας Alpha Bank Cyprus Ltd, στην Alpha Διεθνών Συμμετοχών Μ.Α.Ε. Την ίδια ημερομηνία μεταβιβάστηκε και το σύνολο των μετατρέψιμων αξιογράφων κεφαλαίου, εκδόσεως της Alpha Bank Cyprus Ltd και ιδιοκτησίας της Τράπεζας, στην Alpha Διεθνών Συμμετοχών Μ.Α.Ε. ‣ Την 30.12.2020 στο πλαίσιο του σχεδίου αναδιοργάνωσης των θυγατρικών εταιριών της Τράπεζας και δυνάμει της υπ’ αριθ. Nr. FG/613/02.11.2020 απόφασης της Κεντρικής Τράπεζας Ρουμανίας, ολοκληρώθηκε η μεταβίβαση των μετοχών της Alpha Bank Romania S.A., ιδιοκτησίας της Τράπεζας, στην Alpha Διεθνών Συμμετοχών. ‣ Την 30.12.2020, η Τράπεζα συμμετείχε σε αύξηση μετοχικού κεφαλαίου της εταιρίας Ιονική Ξενοδοχειακαί Επιχειρήσεις καταβάλλοντας ποσό € 5.200, με αποτέλεσμα την απόκτηση συμμετοχής με την έκδοση προνομιούχων μετοχών, σε ποσοστό 7% επί του μετοχικού κεφαλαίου της εταιρίας. ‣ Την 30.12.2020 η θυγατρική εταιρία του Ομίλου, Alpha Bank Cyprus Ltd µεταβίβασε τις θυγατρικές της, AGI-Cypre Property 374 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 47 Ltd και AGI-Cypre Property 48 Ltd στην θυγατρική εταιρία της Τράπεζας AGI-Cypre Ermis Ltd και ακολούθως, την ίδια ηµεροµηνία η τελευταία προέβη σε αύξηση µετοχικού κεφαλαίου µε εισφορά σε είδος στην AGI-Cypre Property 47 Ltd, έναντι ποσού € 1.085. ‣ Την 31.12.2020 η θυγατρική εταιρία της Τράπεζας, AGI-Cypre Ermis Ltd προέβη σε αύξηση μετοχικού κεφαλαίου στην θυγατρική της AGI-Cypre Res Pafos Ltd, έναντι ποσού € 531. ‣ Την 31.12.2020 πραγματοποιήθηκε κατά την ημερομηνία λήξης τους η μετατροπή των ομολογιακών δανείων της εταιρίας Zero Energy Buildings Ανώνυμη Εταιρία Ενεργειακών Υπηρεσιών προς τις θυγατρικές εταιρίες του Ομίλου Alpha Ventures και Ionian Equity Participations, ύψους € 642 και € 2 αντίστοιχα, συμπεριλαμβανομένων των δεδουλευμένων τόκων με αποτέλεσμα την απόκτηση συμμετοχής ποσοστού 48,83% και 0,17% αντίστοιχα, στο μετοχικό κεφάλαιο της εταιρίας. ‣ Tην 25.1.2021, στο πλαίσιο του σχεδίου αναδιοργάνωσης των θυγατρικών εταιριών της Τράπεζας και δυνάμει της υπ’ αριθ. No. 3/ 13.1.2021 εγκριτικής απόφασης της Κεντρικής Τράπεζας Αλβανίας και της από 30.7.2020 απόφασης της Επιτροπής Ανταγωνισμού της Αλβανίας, ολοκληρώθηκε η μεταβίβαση των μετοχών της Alpha Bank Albania SH.A, εξ ολοκλήρου ιδιοκτησίας της Τράπεζας, στην Alpha Διεθνών Συμμετοχών. ‣ Την 31.1.2021 ολοκληρώθηκε η πώληση του συνόλου των µετοχών της θυγατρικής εταιρίας του Οµίλου, AGI-Cypre Property 10 Ltd. ‣ Την 12.2.2021 ολοκληρώθηκε η πώληση του συνόλου των µετοχών της θυγατρικής εταιρίας της Τράπεζας, ΑΕΠ Αττικής ΙΙ Α.Ε. ‣ Την 15.2.2021 η θυγατρική εταιρία της Τράπεζας, AGI-Cypre Ermis Ltd ίδρυσε τις εταιρίες AGI-Cypre Property 52 Ltd και AGI-Cypre Property 53 Ltd, έναντι ποσού € 1 εκάστη. ‣ Την 15.2.2021 ολοκληρώθηκε η πώληση του συνόλου των µετοχών της θυγατρικής εταιρίας του Ομίλου, AGI-Cypre Property 36 Ltd. ‣ Την 19.2.2021 πραγματοποιήθηκε λογιστική µεταφορά χαρτοφυλακίου µη εξυπηρετούµενων και ενήµερων δανείων από την AGI-Cypre Ermis Ltd και την Umera Ltd προς την θυγατρική εταιρία του Ομίλου, Alpha Credit Acquisition Company Limited. ‣ Την 23.2.2021 η θυγατρική εταιρία του Ομίλου, Alpha Bank Cyprus Ltd, ίδρυσε την εταιρία AGI-Cypre Property 51 Ltd, έναντι ποσού € 1 εκάστη. ‣ Την 26.2.2021 ολοκληρώθηκε η πώληση του συνόλου των µετοχών της θυγατρικής εταιρίας του Ομίλου, ABC RE P1 Ltd. ‣ Την 5.3.2021 ολοκληρώθηκε η πώληση των υπολειπόμενων μετοχών της Τράπεζας στην εταιρία Forthnet, σε συνέχεια της από 13.11.2020 μερικής πώλησης, με την αποδοχή Δημόσιας Πρότασης προς τους μετόχους της εταιρίας. ‣ Την 12.3.2021 η Τράπεζα προέβη σε αύξηση µετοχικού κεφαλαίου µε µετρητά στην θυγατρική της εταιρίας, Alpha Group Investments Ltd, καταβάλλοντας ποσό € 265.000 και την ίδια ημερομηνία η τελευταία, προέβη σε αύξηση μετοχικού κεφαλαίου με μετρητά στην θυγατρική της, Umera Limited, έναντι ποσού € 265.000. ‣ Την 12.3.2021 η θυγατρική εταιρία της Τράπεζας, Alpha Διεθνών Συμμετοχών ΜΑΕ προέβη σε αύξηση µετοχικού κεφαλαίου µε µετρητά στην θυγατρική της εταιρίας, Alpha Credit Acquisition Limited, καταβάλλοντας ποσό € 520.000. ‣ Την 17.3.2021 ολοκληρώθηκε η πώληση του συνόλου των μετοχών της θυγατρικής εταιρίας του Ομίλου, AGI-RRE Cleopatra Srl. 50. Αναµόρφωση οικονοµικών καταστάσεων Εντός του 2020 ο Όμιλος τροποποίησε τον τρόπο παρουσίασης των ζηµιών πώλησης παγίων. Ειδικότερα, τα εν λόγω κονδύλια έως τώρα συµπεριλαµβάνονταν στην κατηγορία «Γενικά διοικητικά έξοδα» της Κατάστασης Αποτελεσµάτων, ενώ πλέον παρουσιάζονται στην κατηγορία «Λοιπά Έξοδα». Η συγκεκριµένη µεταβολή αποσκοπεί στην ορθότερη απεικόνιση της φύσης των αποτελεσµάτων της, λαµβάνοντας υπόψη οτι η πώληση παγίων αποτελεί παρεπόµενη και όχι λειτουργική δραστηριότητα, ενώ ταυτόχρονα συνάδει και µε την παρουσίαση των ζηµιών αποµείωσης παγίων, τα οποία επίσης περιλαµβάνονται στα «Λοιπά Έξοδα». Επιπροσθέτως εντός της τρέχουσας χρήσης η Τράπεζα τροποποίησε την παρουσίαση των αποτελεσµατικών λογαριασµών γεγονότων λειτουργικού κινδύνου. Ειδικότερα, τα εν λόγω κονδύλια έως τώρα συµπεριλαµβάνονταν στην κατηγορία «Γενικά διοικητικά έξοδα» της Κατάστασης Αποτελεσµάτων, ενώ πλέον παρουσιάζονται στην κατηγορία «Λοιπά Έξοδα», αποσκοπώντας 375 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 στην ορθότερη απεικόνιση της φύσης των αποτελεσµάτων, λαµβάνοντας υπόψη ότι οι αντίστοιχες προβλέψεις γεγονότων λειτουργικού κινδύνου καταχωρούνται στα «Λοιπά Έξοδα». Επιπλέον εντός του τέταρτου τριμήνου ο Ομιλος αναμόρφωσε, για την ορθότερη απεικόνιση των αποτελεσμάτων, τον τρόπο παρουσίασης των τόκων από αρνητικά επιτόκια των στοιχείων του ενεργητικού από το κονδύλι «Τόκοι και εξομοιούμενα έσοδα» στο κονδύλι «Τόκοι και εξομοιούμενα έξοδα» της Κατάστασης Αποτελεσμάτων. Αντίστοιχα τροποποιήθηκε και η παρουσίαση των τόκων από αρνητικά επιτόκια των στοιχείων των υποχρεώσεων από το κονδύλι «Τόκοι και εξομοιούμενα έξοδα» στο κονδύλι «Τόκοι και εξομοιούμενα έσοδα» της Κατάστασης Αποτελεσμάτων. Ως αποτέλεσµα των ανωτέρω µεταβολών, ορισµένα κονδύλια της Ενοποιηµένης Κατάστασης Αποτελεσµάτων αναµορφώθηκαν χωρίς να διαφοροποιηθεί το αποτέλεσµα εκάστης περιόδου. Επίσης, ο Όμιλος προχώρησε με αναδρομική ισχύ σε αναταξινόμηση των προνομιούχων Class C μετοχών που κατέχει στην Visa International από την κατηγορία «Αξιόγραφα που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών αποτελεσμάτων που καταχωρούνται απευθείας στην καθαρή θέση» στην κατηγορία «Αξιόγραφα που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων». Ειδικότερα, η κατάταξη των εν λόγω μετοχών αναθεωρήθηκε καθώς δεν πληρείται ο ορισμός του «συμμετοχικού τίτλου» βάσει του ΔΛΠ 32 και ως εκ τούτου δεν υπάρχει η δυνατότητα επιλογής κατάταξης στο χαρτοφυλάκιο FVOCI. Κατά συνέπεια οι εν λόγω μετοχές αναταξινομήθηκαν αναδρομικά από την ημερομηνία πρώτης εφαρμογής του Δ.Π.Χ.Π. 9 στην κατηγορία στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων του επενδυτικού χαρτοφυλακίου ως «Λοιποί τίτλοι μεταβλητής απόδοσης». Ως αποτέλεσµα των ανωτέρω µεταβολών, ορισµένα κονδύλια της Κατάστασης Αποτελεσµάτων, Κατάστασης Συνολικού Εισοδήματος και του Ισολογισμου της προηγούµενης χρήσης αναµορφώθηκαν, όπως προκύπτει από τους πίνακες που ακολουθούν: Η αναµορφωµένη Κατάσταση Αποτελεσµάτων για τη χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31.12.2019, παρατίθεται κατωτέρω: Τόκοι και εξοµοιούµενα έσοδα Τόκοι και εξοµοιούµενα έξοδα Καθαρό έσοδο από τόκους Έσοδα από αµοιβές και προµήθειες Προµήθειες έξοδα Καθαρό έσοδο από αµοιβές και προµήθειες Έσοδα από µερίσµατα Αποτελέσματα από διακοπή αναγνωρίσεως χρηματοοικονομικών στοιχείων του ενεργητικού που αποτιμώνται στο αναπόσβεστο κόστος Αποτελέσµατα χρηµατοοικονοµικών πράξεων Λοιπά έσοδα Σύνολο λοιπών εσόδων Σύνολο εσόδων Αµοιβές και έξοδα προσωπικού Πρόβλεψη αποζημίωσης προγραμμάτων αποχώρησης προσωπικού Γενικά διοικητικά έξοδα Αποσβέσεις Λοιπά έξοδα Σύνολο εξόδων προ ζηµιών αποµειώσεως και προβλέψεων για την κάλυψη του πιστωτικού κινδύνου Ζημιές αποµειώσεως και προβλέψεις για την κάλυψη του πιστωτικού κινδύνου Αναλογία κερδών/(ζηµιών) από συγγενείς εταιρίες και κοινοπραξίες Κέρδη/(ζημιές) πριν το φόρο εισοδήµατος Φόρος εισοδήµατος Κέρδη/ (ζημίες) χρήσης Κέρδη/(ζηµιές) ανά µετοχή: Βασικά και προσαρµοσµένα (€ ανά µετοχή) 376 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Από 1 Ιανουαρίου έως 31.12.2019 Αναµορφωθέντα Δηµοσιευθέντα Αναμόρφωση ποσά ποσά 2.022.356 86.679 2.109.035 (475.088) (86.679) (561.767) 1.547.268 1.547.268 432.022 432.022 (91.893) (91.893) 340.129 340.129 1.072 1.072 (16.054) 414.580 35.851 435.449 2.322.846 (459.938) (49.615) (483.204) (144.532) (37.387) (16.054) 11.072 11.072 11.072 8.559 (8.559) 425.652 35.851 446.521 2.333.918 (459.938) (49.615) (474.645) (144.532) (45.946) (1.174.676) (1.174.675) (990.415) (12.603) 145.152 (48.027) 97.125 (990.415) (12.603) 156.225 (50.814) 105.411 0,0682 11.073 (2.787) 8.286 0,0682 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Η αναµορφωµένη Κατάσταση Συνολικού Εισοδήματος για τη χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31.12.2019, παρατίθεται κατωτέρω: Από 1 Ιανουαρίου έως 31.12.2019 Δηµοσιευθέντα Αναµορφωθέντα Αναμόρφωση ποσά ποσά Κέρδη/(ζηµίες) χρήσης, που αναγνωρίσθηκαν στην Κατάσταση Αποτελεσµάτων Λοιπά αποτελέσµατα που καταχωρήθηκαν απευθείας στην Καθαρή Θέση: Ποσά που αναταξινοµούνται στην Κατάσταση Αποτελεσµάτων Καθαρή µεταβολή του αποθεµατικού των ομολόγων που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών αποτελεσμάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση Καθαρή µεταβολή του αποθεµατικού αντιστάθμισης ταµειακών ροών Συναλλαγµατικές διαφορές µετατροπής οικονοµικών καταστάσεων και αντιστάθμισης θυγατρικών εξωτερικού Φόρος εισοδήµατος Ποσά που αναταξινοµούνται στην Κατάσταση Αποτελεσµάτων Ποσά που δεν αναταξινοµούνται στην Κατάσταση Αποτελεσµάτων Καθαρή µεταβολή αναλογιστικών κερδών/(ζηµιών) υποχρεώσεων καθορισµένων παροχών Κέρδη/Ζημίες μετοχών που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών αποτελεσμάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση Φόρος εισοδήµατος Ποσά που δεν αναταξινοµούνται στην Κατάσταση Αποτελεσµάτων Σύνολο αποτελεσµάτων, µετά το φόρο εισοδήµατος, που καταχωρήθηκαν απευθείας στην Καθαρή Θέση Συνολικό αποτέλεσµα χρήσης 97.125 8.286 105.411 523.929 523.929 (130.463) (130.463) (1.486) (1.486) (114.779) 277.201 - (11.325) (114.779) 277.201 (11.325) (9.282) (11.072) (20.354) 6.650 (13.957) 2.787 (8.286) 9.437 (22.243) 263.244 (8.286) 254.958 360.369 (8.286) 360.369 Ο αναμορφωμένος Ισολογισµός της 1.1.2019 και 31.12.2019 παρατίθεται κατωτέρω: 1.1.2019 Δηµοσιευθέντα ποσά Αξιόγραφα επενδυτικού χαρτοφυλακίου - Αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή θέση - Αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων Συνολική Επίπτωση στο Σύνολο του Ενεργητικού Αναμόρφωση Αναµορφωθέντα ποσά 6.961.822 (26.480) 6.935.342 42.794 7.004.616 26.480 - 69.274 7.004.616 31.12.2019 Δηµοσιευθέντα ποσά Αξιόγραφα επενδυτικού χαρτοφυλακίου -Α  ποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή θέση - Αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων Συνολική Επίπτωση στο Σύνολο του Ενεργητικού Αναμόρφωση Αναµορφωθέντα ποσά 7.557.499 (37.569) 7.519.930 55.541 7.613.040 37.569 - 93.110 7.613.040 Τέλος, αναφορικά µε την αναταξινόµηση της συµµετοχής της Τράπεζας στην κοινοπραξία APE Commercial Property, όπως αναλυτικά αναφέρεται στη σηµείωση 48 «Στοιχεία ενεργητικού προς πώληση”, ο Όµιλος αξιολόγησε την επίπτωσή της στα ενοποιηµένα κονδύλια και κρίθηκε ως µη σηµαντική ως προς το σύνολο του ενεργητικού του Ενοποιηµένου Ισολογισµού, ενώ δεν προέκυψε επίπτωση στα ενοποιηµένα αποτελέσµατα και στα ενοποιηµένα Ίδια Κεφάλαια έναρξης της συγκριτικής χρήσης, δεδοµένου ότι η συµµετοχή είχε αποτιµηθεί στη χαµηλότερη µεταξύ της ανακτήσιµης και της λογιστικής της αξίας. Ως εκ τούτου, δεν έγινε αναδροµική αναµόρφωση των συγκριτικών περιόδων. 37 7 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Σε περίπτωση αναδροµικής αναµόρφωσης, ο ενοποιηµένος Ισολογισµός της 1.1.2019 και 31.12.2019 θα είχε την ακόλουθη επίπτωση: 31.12.2019 3.917 (3.917) - Επενδύσεις σε συγγενείς εταιρίες και κοινοπραξίες Στοιχεία ενεργητικού προς πώληση Συνολική επίπτωση στο Σύνολο Ενεργητικού 1.1.2019 3.917 (3.917) - Αντίστοιχα, η επίπτωση στην ενοποιηµένη Κατάσταση Αποτελέσµατος για όλα τα τρίµηνα του 2019 θα ήταν η ακόλουθη: 31.12.2019 Αποτελέσµατα χρηµατοοικονοµικών πράξεων Αναλογία κερδών / (ζηµιών) από συγγενείς εταιρίες και κοινοπραξίες Συνολική επίπτωση στο αποτέλεσµα Αποτελέσµατα χρηµατοοικονοµικών πράξεων Αναλογία κερδών / (ζηµιών) από συγγενείς εταιρίες και κοινοπραξίες Συνολική επίπτωση στο αποτέλεσµα 17 Από 1 Ιανουαρίου έως 30.9.2019 30.6.2019 7 31.3.2019 5 3 (17) (7) (5) (3) - - - - 1.10 - 31.12.2019 10 1.7 - 30.9.2019 1.4 - 30.6.2019 1.1 - 31.3.2019 2 2 3 (10) (2) (2) (3) - - - - 51. Στρατηγικό Σχέδιο 2020 - 2022 Τον Νοέμβριο του 2019 η Τράπεζα ανακοίνωσε το πλαίσιο του στρατηγικού σχεδίου 2020-2022, το οποίο έχει ως βασική προτεραιότητα την επιτάχυνση της εξυγίανσης του ισολογισμού της. Πλήρης ανάπτυξη του στρατηγικού σχεδίου της Τράπεζας γίνεται στην Ετήσια Εκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου της 31.12.2020. Παρακάτω αναπτύσσεται το μέρος του σχεδίου που αφορά τις μελλοντικές συναλλαγές. Συγκεκριμένα, το στρατηγικό πλαίσιο περιλαμβάνει: (α) την πραγματοποίηση συναλλαγής τιτλοποίησης απαιτήσεων από μη εξυπηρετούμενα δάνεια, ύψους έως € 11 δισ. (συναλλαγή «Galaxy»), (β) την υπαγωγή της Συναλλαγής Τιτλοποίησης στο Πρόγραμμα «Ηρακλής» του Ν. 4649/2019 για τον περιορισμό της επίπτωσης της Συναλλαγής Τιτλοποίησης στην κεφαλαιακή επάρκεια της Τράπεζας και τη μετέπειτα πώληση του χαρτοφυλακίου, (γ) την μεταβίβαση της διαχείρισης των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων στην εταιρεία «Cepal», αδειοδοτημένη εταιρεία διαχείρισης απαιτήσεων από δάνεια του Ν. 4354/2015 και την εν συνεχεία πώληση των μετοχών της «Cepal» σε τρίτο επενδυτή και (δ) την απόσχιση του κλάδου τραπεζικών δραστηριοτήτων της Τράπεζας. • Η Τράπεζα ολοκλήρωσε την συναλλαγή τιτλοποίησης απαιτήσεων από μη εξυπηρετούμενα δάνεια, όπως αναλυτικά αναφέρεται στην σημείωση19, και την 6.8.2020 ανακοίνωσε την υποβολή αίτησης υπαγωγής βάσει του Ν. 4649/2019 των τιτλοποιήσεων Orion και Galaxy ΙΙ της συναλλαγής Galaxy, στο Πρόγραμμα Παροχής Εγγυήσεων «Ηρακλής». Η αίτηση αφορά την παροχή εγγύησης από το Ελληνικό Δημόσιο για τις ομολογίες υψηλής εξοφλητικής προτεραιότητας συνολικής αξίας έως € 3,04 δισ. Στο ίδιο πλαίσιο την 22.10.2020 υπέβαλλε αίτηση υπαγωγής και της τρίτης τιτλοποίησης Galaxy IV. Η αίτηση αφορά την παροχή εγγύησης από το Ελληνικό Δημόσιο για τις ομολογίες υψηλής εξοφλητικής προτεραιότητας της τιτλοποίησης Galaxy IV συνολικής αξίας έως € 650 εκατ. • Η Τράπεζα, μετά την από 26.11.2020 έγκριση του Διοικητικού Συμβουλίου υπέγραψε ιδιωτικό συμφωνητικό μεταβίβασης επιχειρηματικής δραστηριότητας (“Business Transfer Agreement”) με την Cepal Hellas Χρηματοοικονομικές Υπηρεσίες Μ.Α.Ε.Δ.Α.Δ.Π. για την απόσχιση των Διευθύνσεων Διαχείρισης Mη Εξυπηρετούμενων Δανείων Λιανικής Τραπεζικής και Wholesale Banking της Τράπεζας (carve-out).Η εύλογη αξία του μεταβιβαζόμενου κλάδου ανήλθε στα € 240 εκατ. Η μεταβίβαση της Δραστηριότητας Διαχείρισης μη Εξυπηρετούμενων Ανοιγμάτων ολοκληρώθηκε την 1.12.2020, με την καταβολή του εν λόγω τιμήματος, και από την ημερομηνία αυτή η Cepal Hellas Χρηματοοικονομικές Υπηρεσίες ΜΑΕΔΑΔΠ ανέλαβε τη διαχείριση των καθυστερούμενων ή μη εξυπηρετούμενων οφειλών προς την Τράπεζα, τόσο των υφιστάμενων όσο και των μελλοντικών, όπως αναλυτικά αναφέρεται στη σημείωση 40. 378 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 Στο πλαίσιο αυτό, στις 22 Φεβρουαρίου 2021 πραγματοποιήθηκε η σύναψη δεσμευτικής συμφωνίας με Επενδυτή που περιλαμβάνει: • Την πώληση του 80% της θυγατρικής εταιρείας διαχείρισης απαιτήσεων από δάνεια και πιστώσεις, Cepal Ανώνυμη Εταιρία Συμμετοχών. Πιο συγκεκριμένα, η Τράπεζα θα πουλήσει το 80% του μετοχικού κεφαλαίου της CEPAL, ενώ θα κρατήσει το υπόλοιπο 20% και θα διατηρήσει συνήθη δικαιώματα διοίκησης σύμφωνα με το ύψος της μειοψηφικής συμμετοχής της. • Την πώληση του 51% των ομολογιών τιτλοποίησης μεσαίας και χαμηλής εξοφλητικής προτεραιότητας του χαρτοφυλακίου Μη εξυπηρετούμενων Ανοιγμάτων ύψους € 10,8 δισ. Διευκρινίζεται ότι, η Τράπεζα θα διατηρήσει το 5% των ομολογιών τιτλοποίησης μεσαίας και χαμηλής εξοφλητικής προτεραιότητας, σύμφωνα με το κανονιστικό πλαίσιο διατήρησης κινδύνου και σκοπεύει να διανείμει το 44% των υπολειπόμενων ομολόγων στους μετόχους. • Τέλος το Διοικητικό Συμβούλιο της 1.6.2020 αποφάσισε να εκκινήσει η διαδικασία διάσπασης διά απόσχισης του κλάδου της τραπεζικής δραστηριότητας με σύσταση νέας εταιρείας, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 16 του Ν. 2515/1997, καθώς και του άρθρου 57 παρ. 3 και των άρθρων 59 έως 74 του Ν. 4601/2019. Στο πλαίσιο της απόσχισης, ο κλάδος τραπεζικής δραστηριότητας της Alpha Bank (Διασπώμενη) θα μεταβιβαστεί στην νέα εταιρία, η οποία θα κατέχει τραπεζική άδεια και θα είναι 100% θυγατρική της Διασπώμενης. Η Διασπώμενη θα διατηρήσει δραστηριότητες και στοιχεία ενεργητικού και παθητικού, που δεν αφορούν στην τραπεζική δραστηριότητα, και, με την ολοκλήρωση της διάσπασης, θα παύσει να είναι πιστωτικό ίδρυμα, ενώ οι μετοχές της θα παραμείνουν εισηγμένες στην Κύρια Αγορά του Χρηματιστηρίου Αθηνών. Επίσης, σύμφωνα με την ίδια απόφαση, η 30η Ιουνίου 2020 ορίστηκε ως ημερομηνία του Ισολογισμού Μετασχηματισμού της Απόσχισης. Όλες οι πράξεις, που διενεργούνται από τη Διασπώμενη μετά την ημερομηνία του Ισολογισμού Μετασχηματισμού και αφορούν στον εισφερόμενο κλάδο τραπεζικής δραστηριότητας, θεωρούνται ότι διενεργούνται για λογαριασμό της νέας εταιρίας. Ωστόσο, διευκρινίζεται ότι η απόσχιση θα απεικονισθεί λογιστικά με την ολοκλήρωση της Διάσπασης. Το σύνολο των δικαιωμάτων του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας θα διατηρηθεί και κατόπιν της ολοκλήρωσης της Απόσχισης. Η ολοκλήρωση της Διάσπασης τελεί υπό την αίρεση των κατά Νόμο απαιτούμενων εγκρίσεων από τη Γενική Συνέλευση των μετόχων της Alpha Bank, καθώς και της λήψης όλων των αναγκαίων εγκρίσεων από τις αρμόδιες Αρχές. Το σχέδιο πράξης διάσπασης με απόσχιση του κλάδου τραπεζικής δραστηριότητας και σύσταση νέας εταιρείας εγκρίθηκε κατά τη συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου της 15.9.2020. 379 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ ΟΜΙ ΛΟΥ Τ Η Σ 31.12. 2020 52. Γεγονότα µεταγενέστερα της ηµεροµηνίας σύνταξης των οικονοµικών καταστάσεων • Από την 10.1.2021, η Τράπεζα εντάσσεται πλήρως στη νέα υποδομή 24/7/365 του διατραπεζικού πανευρωπαϊκού συστήματος πληρωμών Sepa, έχοντας ολοκληρώσει επιτυχώς τις απαραίτητες τεχνικές δοκιμές, σε συνεργασία με τον Εθνικό Φορέα εκκαθάρισης διατραπεζικών πληρωμών, Δίας Α.Ε. Η Alpha Bank είναι η πρώτη που εφαρμόζει σε όλα τα κανάλια τραπεζικής εξυπηρέτησης και με απόλυτη ασφάλεια, την καινοτόμο υπηρεσία των άμεσων πληρωμών για συναλλαγές εντός της Ελληνικής Επικράτειας. • Tην 4.3.2021, η Τράπεζα ολοκλήρωσε την έκδοση ομολόγου Tier 2, ύψους Ευρώ 500 εκατ., το ομόλογο μειωμένης εξασφάλισης έχει διάρκεια 10,25 έτη και δυνατότητα ανάκλησης μεταξύ 5 και 5,25 ετών, με απόδοση 5,5%. Το ομόλογο είναι εισηγμένο προς διαπραγμάτευση στο Χρηματιστήριο του Λουξεμβούργου – EuroMTF Market. • Την 12.3.2021, το Διοικητικό συμβούλιο της Τράπεζας αποφάσισε τη σύγκλιση της Έκτακτης Γενικής Συνέλευσης στις 2.4.2021, με θέμα μεταξύ άλλων την έγκριση της διάσπασης της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία «Αλφα Τράπεζα Ανώνυμη Εταιρία» δι’ απόσχισης του κλάδου τραπεζικής δραστηριότητας με σύσταση νέας εταιρείας και του από 15.9.2020 Σχεδίου Πράξης Διάσπασης, περιλαμβανομένου του από 30.6.2020 Ισολογισμού Μετασχηματισμού. Αθήνα, 23 Μαρτίου 2021 Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ Ο ΔΙΕΥΘΥΝΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ O ΓΕΝΙΚΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΚΑΙ CHIEF FINANCIAL OFFICER Η ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ Θ. ΡΑΠΑΝΟΣ Α.Δ.Τ. ΑΙ 666242 ΒΑΣΙΛEΙΟΣ Ε. ΨΑΛΤΗΣ Α.Δ.Τ. ΑΙ 666591 ΛΑΖΑΡΟΣ Α. ΠΑΠΑΓΑΡΥΦΑΛΛΟΥ Α.Δ.Τ. ΑΚ 093634 ΜΑΡΙΑΝΑ Δ. ΑΝΤΩΝΙΟΥ Α.Δ.Τ. Χ 694507 380 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά Οικονοµικές Καταστάσεις Τράπεζας της 31.12.2020 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Κατάσταση Αποτελεσµάτων (Ποσά σε χιλιάδες ευρώ) Από 1 Ιανουαρίου έως Σηµείωση Τόκοι και εξοµοιούµενα έσοδα Τόκοι και εξοµοιούµενα έξοδα 31.12.2020 31.12.2019* 1.806.416 1.825.251 (501.044) (528.761) Καθαρό έσοδο από τόκους 2 1.305.372 1.296.490 Έσοδα από αµοιβές και προµήθειες 3 325.358 369.809 (44.484) (80.888) Καθαρό έσοδο από αµοιβές και προµήθειες Προµήθειες έξοδα 3 280.874 288.921 Έσοδα από µερίσµατα 4 10.726 23.760 Αποτελέσµατα από διακοπή αναγνώρισης χρηµατοοικονοµικών στοιχείων του ενεργητικού που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος 6 178.205 (16.421) Αποτελέσµατα χρηµατοοικονοµικών πράξεων 5 410.718 322.556 Λοιπά έσοδα 7 18.819 16.813 Σύνολο λοιπών εσόδων Σύνολο εσόδων Αµοιβές και έξοδα προσωπικού 8 618.468 346.708 2.204.714 1.932.119 (334.317) (346.199) Έξοδα προγραµµάτων αποχώρησης προσωπικού 8 - (49.615) Γενικά διοικητικά έξοδα 9 (369.272) (378.298) Αποσβέσεις 22, 23, 24 (128.902) (109.419) Λοιπά έξοδα 10 (15.983) (33.007) (848.474) (916.538) (1.142.715) (924.799) Σύνολο εξόδων προ ζηµιών αποµείωσης και προβλέψεων για την κάλυψη του πιστωτικού κινδύνου Ζηµιές αποµείωσης και προβλέψεις για την κάλυψη του πιστωτικού κινδύνου 11, 12 Κέρδη/(ζηµιές) πριν το φόρο εισοδήµατος Φόρος εισοδήµατος 13 Κέρδη/(ζηµιές) χρήσης 213.525 90.782 (75.128) (29.851) 138.397 60.931 Κέρδη/(ζηµιές) ανά µετοχή: Βασικά (€ ανά µετοχή) 14 0,0897 0,0395 Προσαρµοσµένα (€ ανά µετοχή) 14 0,0897 0,0395 * Ορισμένα κονδύλια της προηγούμενης χρήσης έχουν αναμορφωθεί, όπως αναλυτικά περιγράφεται στη σημείωση 47. Οι επισυναπτόµενες σηµειώσεις (σελ. 388-622) αποτελούν αναπόσπαστο µέρος των οικονοµικών καταστάσεων της Τράπεζας. 383 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Κατάσταση Συνολικού Αποτελέσματος (Ποσά σε χιλιάδες ευρώ) Από 1 Ιανουαρίου έως Σηµείωση Κέρδη/(ζηµιές) χρήσης, που αναγνωρίσθηκαν στην Κατάσταση Αποτελεσµάτων 31.12.2020 31.12.2019* 138.397 60.931 (363.393) 475.994 20.841 (130.454) 99.340 (100.206) (243.212) 245.334 (3.242) (10.931) 4.064 (20.121) Λοιπά αποτελέσµατα που καταχωρήθηκαν απευθείας στην Καθαρή Θέση: Ποσά που αναταξινοµούνται στην Κατάσταση Αποτελεσµάτων Καθαρή µεταβολή του αποθεµατικού των αξιογράφων που αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην καθαρή θέση Καθαρή µεταβολή του αποθεµατικού αντιστάθµισης ταµειακών ροών Φόρος εισοδήµατος 13 Ποσά που αναταξινοµούνται στην Κατάσταση Αποτελεσµάτων Ποσά που δεν αναταξινοµούνται στην Κατάσταση Αποτελεσµάτων Καθαρή µεταβολή αναλογιστικών κερδών/(ζηµιών) υποχρεώσεων καθορισµένων παροχών 31 Κέρδη/(ζηµιές) µετοχών που αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην καθαρή θέση Φόρος εισοδήµατος 13 (239) 9.005 Ποσά που δεν αναταξινοµούνται στην Κατάσταση Αποτελεσµάτων 13 583 (22.047) (242.629) 223.287 (104.232) 284.218 Σύνολο αποτελεσµάτων, µετά το φόρο εισοδήµατος, που καταχωρήθηκαν απευθείας στην Καθαρή Θέση Συνολικό αποτέλεσµα χρήσης * Ορισμένα κονδύλια της προηγούμενης χρήσης έχουν αναμορφωθεί, όπως αναλυτικά περιγράφεται στη σημείωση 47. Οι επισυναπτόµενες σηµειώσεις (σελ. 388-622) αποτελούν αναπόσπαστο µέρος των οικονοµικών καταστάσεων της Τράπεζας. 384 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Ισολογισµός (Ποσά σε χιλιάδες ευρώ) Σηµείωση 31.12.2020 31.12.2019* ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ Ταµείο και διαθέσιµα σε Κεντρικές Τράπεζες 15 6.682.232 1.201.807 Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυµάτων 16 2.630.190 3.332.938 Αξιόγραφα εµπορικού χαρτοφυλακίου 17 29.418 18.647 Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα 18 1.272.924 1.024.484 Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών 19 35.280.807 34.854.802 - Αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή θέση 20 5.170.579 6.194.015 - Αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων 20 218.317 217.512 - Αποτιµώµενα στο αναπόσβεστο κόστος 20 3.160.121 1.070.730 Επενδύσεις σε εταιρίες θυγατρικές, συγγενείς και κοινοπραξίες 21 2.488.619 919.757 Επενδύσεις σε ακίνητα 22 46.659 39.679 Ιδιοχρησιµοποιούµενα ενσώµατα πάγια 23 642.381 697.459 Υπεραξία και λοιπά άυλα πάγια 24 473.458 448.165 Αναβαλλόµενες φορολογικές απαιτήσεις 25 5.277.158 5.233.082 Λοιπά στοιχεία Ενεργητικού 26 1.373.114 1.356.278 64.745.977 56.609.355 Αξιόγραφα επενδυτικού χαρτοφυλακίου Στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση 44 Σύνολο Ενεργητικού 274.773 1.371.837 65.020.750 57.981.192 13.333.799 10.754.495 ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ Υποχρεώσεις προς πιστωτικά ιδρύµατα 27 Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα 18 1.769.222 1.447.703 Υποχρεώσεις προς πελάτες 28 39.535.086 35.541.466 Oµολογίες έκδοσής µας και λοιπές δανειακές υποχρεώσεις 29 1.048.536 882.566 Υποχρεώσεις για τρέχοντα φόρο εισοδήµατος και λοιπούς φόρους 30 64.296 24.887 Υποχρεώσεις καθορισµένων παροχών στους εργαζόµενους 31 84.899 87.395 Λοιπές υποχρεώσεις 32 990.529 934.559 Προβλέψεις 33 189.499 200.746 57.015.866 49.873.817 34 463.110 463.110 Διαφορά από έκδοση µετοχών υπέρ το άρτιο 35 10.801.029 10.801.029 Αποθεµατικά 36 326.893 568.438 (3.586.148) (3.725.202) Σύνολο Υποχρεώσεων ΚΑΘΑΡΗ ΘΕΣΗ Μετοχικό Κεφάλαιο Αποτελέσµατα εις νέον Σύνολο Καθαρής Θέσης Σύνολο Υποχρεώσεων και Καθαρής Θέσης 8.004.884 8.107.375 65.020.750 57.981.192 * Ορισμένα κονδύλια της προηγούμενης χρήσης έχουν αναμορφωθεί, όπως αναλυτικά περιγράφεται στη σημείωση 47. Οι επισυναπτόµενες σηµειώσεις (σελ. 388-622) αποτελούν αναπόσπαστο µέρος των οικονοµικών καταστάσεων της Τράπεζας. 385 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Κατάσταση Μεταβολών της Καθαρής Θέσης Σημείωση (Ποσά σε χιλιάδες ευρώ) Υπόλοιπο 31.12.2018 Διαφορά από έκδοση μετοχών υπέρ το άρτιο Μετοχικό Κεφάλαιο 463.110 Αποθεματικά 10.801.029 323.104 Αποτελέσματα εις νέον* (3.736.156) 7.851.087 (27.930) (27.930) (3.764.086) 7.823.157 60.931 60.931 (22.047) 223.287 Επίπτωση από την εφαρµογή του Δ.Π.Χ.Π 16 Υπόλοιπο 1.1.2019 463.110 10.801.029 323.104 Σύνολο Μεταβολές χρήσης 1.1 - 31.12.2019 Αποτέλεσµα χρήσης, µετά το φόρο εισοδήµατος Λοιπά αποτελέσµατα µετά το φόρο εισοδήµατος, που καταχωρήθηκαν απευθείας στην Καθαρή Θέση 245.334 Συνολικό αποτέλεσµα χρήσης Υπόλοιπο 31.12.2019 - - 245.334 38.884 284.218 463.110 10.801.029 568.438 (3.725.202) 8.107.375 Σημείωση (Ποσά σε χιλιάδες ευρώ) Υπόλοιπο 1.1.2020 Διαφορά από έκδοση μετοχών υπέρ το άρτιο Μετοχικό Κεφάλαιο 463.110 10.801.029 Αποθεματικά 568.438 Αποτελέσματα εις νέον Σύνολο (3.725.202) 8.107.375 138.397 138.397 (243.212) 583 (242.629) (243.212) 138.980 (104.232) Μεταβολές χρήσης 1.1 - 31.12.2020 Αποτέλεσµα χρήσης, µετά το φόρο εισοδήµατος Λοιπά αποτελέσµατα µετά το φόρο εισοδήµατος, που καταχωρήθηκαν απευθείας στην Καθαρή Θέση Συνολικό αποτέλεσµα χρήσης Αποθεματικό αποτίμησης δικαιωμάτων προαίρεσης αγοράς μετοχών στο προσωπικό - - 8 1.667 1.667 Έξοδα αύξησης μετοχικού κεφαλαίου Υπόλοιπο 31.12.2020 463.110 10.801.029 326.893 74 74 (3.586.148) 8.004.884 * Ορισμένα κονδύλια της προηγούμενης χρήσης έχουν αναμορφωθεί, όπως αναλυτικά περιγράφεται στη σημείωση 47. Οι επισυναπτόµενες σηµειώσεις (σελ. 388-622) αποτελούν αναπόσπαστο µέρος των οικονοµικών καταστάσεων της Τράπεζας. 386 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Κατάσταση Ταµειακών Ροών (Ποσά σε χιλιάδες ευρώ) Σηµείωση Ταµειακές ροές από λειτουργικές δραστηριότητες Κέρδη/(ζηµιές) πριν το φόρο εισοδήµατος Προσαρµογή κερδών/(ζηµιών) προ φόρων για: Αποσβέσεις/Αποµειώσεις/ Διαγραφές ενσώµατων παγίων Αποσβέσεις/Αποµειώσεις/Διαγραφές αΰλων παγίων Ζηµιές αποµείωσης χρηµατοοικονοµικών µέσων και λοιπές προβλέψεις Αποτέλεσµα από την διακοπή αναγνώρισης χρηµατοοικονοµικών στοιχείων ενεργητικού που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος Αποτίµηση χρηµατοικονοµικών στοιχείων που αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων Αποµειώσεις συµµετοχών (Κέρδη)/ζηµιές από επενδυτικές δραστηριότητες (Κέρδη)/ζηµιές από χρηµατοδοτικές δραστηριότητες Καθαρή (αύξηση)/µείωση στοιχείων Ενεργητικού που σχετίζονται µε λειτουργικές δραστηριότητες: Απαιτήσεων κατά πιστωτικών ιδρυµάτων Αξιογράφων εµπορικού χαρτοφυλακίου και παραγώγων χρηµατοοικονοµικών µέσων Δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών Λοιπών στοιχείων Eνεργητικού Καθαρή αύξηση/(µείωση) στοιχείων Υποχρεώσεων που σχετίζονται µε λειτουργικές δραστηριότητες: Υποχρεώσεων προς πιστωτικά ιδρύµατα Υποχρεώσεων προς πελάτες Λοιπών Υποχρεώσεων Καθαρές ταµειακές ροές από λειτουργικές δραστηριότητες πριν από φόρους Πληρωθέντες φόροι εισοδήµατος Καθαρές ταµειακές ροές από λειτουργικές δραστηριότητες Ταµειακές ροές από επενδυτικές δραστηριότητες Επενδύσεις σε θυγατρικές, συγγενείς εταιρείες και κοινοπραξίες Πωλήσεις θυγατρικών, συγγενών και κοινοπραξιών Μεταβίβαση της Δραστηριότητας Διαχείρισης μη Εξυπηρετούμενων Ανοιγμάτων Εισπραχθέντα µερίσµατα Αγορές ενσώµατων και αΰλων παγίων Πωλήσεις ενσώµατων και αΰλων παγίων Εισπραχθέντες τόκοι χρεογράφων επενδυτικού χαρτοφυλακίου Αγορές Εντόκων Γραµµατίων Ελληνικού Δηµοσίου Πωλήσεις/λήξεις Εντόκων Γραµµατίων Ελληνικού Δηµοσίου Αγορές χρεογράφων επενδυτικού χαρτοφυλακίου (εξαιρουµένων Ε.Γ.Ε.Δ.) Πωλήσεις/λήξεις χρεογράφων επενδυτικού χαρτοφυλακίου (εξαιρουµένων Ε.Γ.Ε.Δ.) Καθαρές ταµειακές ροές από επενδυτικές δραστηριότητες Ταµειακές ροές από χρηµατοδοτικές δραστηριότητες Εισπράξεις εκδόσεων οµολογιών µας και λοιπών δανειακών υποχρεώσεων Πληρωµές τόκων οµολογιών και λοιπών δανειακών υποχρεώσεων Αποπληρωµές οµολογιών έκδοσής µας και λοιπών δανειακών υποχρεώσεων Πληρωµές µισθωµάτων παγίων Καθαρές ταµειακές ροές από χρηµατοδοτικές δραστηριότητες Επίδραση συναλλαγµατικών διαφορών στο ταµείο και στα ταµειακά ισοδύναµα Καθαρή αύξηση/(µείωση) ταµειακών ροών Ταµείο και ταµειακά ισοδύναµα στην αρχή της χρήσης Ταµείο και ταµειακά ισοδύναµα στο τέλος της χρήσης 22, 23, 24 15 15 Από 1 Ιανουαρίου έως 31.12.2020 31.12.2019* 213.525 90.782 64.253 66.298 1.124.416 61.692 54.778 1.029.846 (178.205) 16.421 82.895 (21.564) 180.872 (732.568) 46.036 867.522 86.973 (499.656) 35.667 854.939 (250.064) (18.928) (1.318.315) 167.220 349.522 (103.678) (613.088) (99.381) 2.579.305 3.993.804 (160.275) 5.860.269 65.082 2.049.247 (123.302) 2.379.341 5.860.269 2.379.341 (1.925.361) 1.020.046 240.000 10.726 (134.149) 2.749 164.085 (1.140.765) 616.629 (5.779.451) 5.498.736 (1.426.755) (109.007) 62.108 23.760 (147.677) 24.364 128.577 (469.700) 1.063.418 (5.404.623) 3.979.802 (848.978) 559.410 (16.141) (419.617) (30.340) 93.312 119 4.526.945 2.540.198 7.067.143 218.849 (11.970) (170.332) (31.168) 5.379 1.733 1.537.475 1.002.723 2.540.198 * Ορισμένα κονδύλια της προηγούμενης χρήσης έχουν αναμορφωθεί, όπως αναλυτικά περιγράφεται στη σημείωση 47. Οι επισυναπτόµενες σηµειώσεις (σελ. 388-622) αποτελούν αναπόσπαστο µέρος των οικονοµικών καταστάσεων της Τράπεζας. 387 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Σηµειώσεις επί των Οικονοµικών Καταστάσεων ΓΕΝΙΚΈΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΊΕΣ Η Τράπεζα λειτουργεί σήµερα µε την επωνυµία Αlpha Τράπεζα Α.Ε. και διακριτικό τίτλο Alpha Bank, εδρεύει στην Αθήνα, οδός Σταδίου 40, και είναι καταχωρηµένη στο Γενικό Εµπορικό Μητρώο µε αριθµό 223701000 (πρώην αριθµός Μητρώου Ανωνύµων Εταιριών 6066/06/Β/86/05). Η διάρκειά της έχει ορισθεί έως το 2100, δύναται δε να παραταθεί µε απόφαση της Γενικής Συνέλευσης. Σκοπός της Τράπεζας, όπως περιγράφεται στο άρθρο 4 του Καταστατικού της, είναι η διενέργεια, για ίδιο λογαριασµό ή για λογαριασµό τρίτων, στην Ελλάδα και στην αλλοδαπή, αυτοτελώς ή σε συνεργασία, συµπεριλαµβανοµένης της κοινοπραξίας, µετά τρίτων, του συνόλου, άνευ περιορισµού ή ετέρας διακρίσεως, των (κυρίων και παρεποµένων) εργασιών, δραστηριοτήτων, συναλλαγών και υπηρεσιών, που η εκάστοτε κείµενη (ηµεδαπή, κοινοτική, αλλοδαπή) νοµοθεσία επιτρέπει σε πιστωτικά ιδρύµατα. Για την εκπλήρωσή του η Τράπεζα δύναται να διενεργεί οποιαδήποτε πράξη, εργασία ή συναλλαγή που, αµέσως ή εµµέσως, είναι συναφής, συµπληρωµατική ή επιβοηθητική των προαναφεροµένων. Η Τράπεζα διοικείται από Διοικητικό Συμβούλιο το οποίο την εκπροσωπεί και είναι αρμόδιο να αποφασίζει για κάθε πράξη που αφορά τη διοίκηση, τη διαχείριση της περιουσίας της και την εν γένει επιδίωξη του σκοπού της.Η θητεία του Διοικητικού Συµβουλίου, που εξελέγη από την Τακτική Γενική Συνέλευση των Μετόχων της 29.6.2018, λήγει µε την Τακτική Γενική Συνέλευση των Μετόχων του 2022. Η σύνθεση του Διοικητικού Συµβουλίου στις 31.12.2020 είχε ως εξής: ΠΡΟΕΔΡΟΣ (Μη Εκτελεστικό Μέλος) Βασίλειος Θ. Ράπανος ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΑ ΜΕΛΗ Βασίλειος Ε. Ψάλτης, Διευθύνων Σύμβουλος Σπύρος Ν. Φιλάρετος, Γενικός Διευθυντής Ανάπτυξης και Καινοτομίας ΜΗ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΟ ΜΕΛΗ Ευθύµιος Ο. Βιδάλης */**** Αρτέμιος Χ. Θεοδωρίδης ΜΗ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΑ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΑ ΜΕΛΗ Carolyn Adele G. Dittmeier */**** Richard R. Gildea **/*** Elanor R. Hardwick */**** Shahzad A. Shahbaz **** Jan Oscar A. Vanhevel */*** ΜΗ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΟ ΜΕΛΟΣ (κατ’ εφαρµογή των διατάξεων του Ν. 3864/2010) Johannes Herman Frederik G. Umbgrove */**/***/**** ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ Γεώργιος Π. Τριανταφυλλίδης Δημήτρης Κ. Τσιτσιράγκος **/*** Jean L. Cheval **/*** Το Διοικητικό Συμβούλιο μπορεί να συγκροτεί Εκτελεστική Επιτροπή στην οποία αναθέτει ορισμένες εξουσίες και ορισμένα καθήκοντα. Η Εκτελεστική Επιτροπή ενεργεί ως συλλογικό εταιρικό όργανο της Τράπεζας. Οι εξουσίες και οι αρµοδιότητες της Επιτροπής καθορίζονται µε Πράξη του Διευθύνοντος Συµβούλου, η οποία εκχωρεί εξουσίες και αρµοδιότητες στην Επιτροπή. Ενδεικτικά, οι κύριες αρµοδιότητες της Επιτροπής περιλαµβάνουν, χωρίς να περιορίζονται σε αυτά, την κατάρτιση της στρατηγικής, του επιχειρησιακού σχεδίου και του ετήσιου προϋπολογισµού της Τράπεζας και του Οµίλου, προκειµένου να υποβληθούν προς * ** *** **** 388 Μέλος της Επιτροπής Ελέγχου Μέλος της Επιτροπής Αποδοχών Μέλος της Επιτροπής Διαχείρισης Κινδύνων Μέλος της Επιτροπής Εταιρικής Διακυβέρνησης και Ανάδειξης Υποψηφίων E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 έγκριση στο Διοικητικό Συµβούλιο, καθώς και την κατάρτιση των ετήσιων και των τριµηνιαίων Οικονοµικών Καταστάσεων, τη διαχείριση της κατανοµής κεφαλαίων προς τις Επιχειρησιακές Μονάδες και τη λήψη αποφάσεων επ’ αυτής, την κατάρτιση της Αναφοράς για τη Διαδικασία Εσωτερικής Αξιολόγησης Επάρκειας Κεφαλαίου (Internal Capital Adequacy Assessment Process – ICAAP) και της Αναφοράς για τη Διαδικασία Εσωτερικής Αξιολόγησης Επάρκειας Ρευστότητας (Internal Liquidity Adequacy Assessment Process – ILAAP), την επισκόπηση και την έγκριση των Πολιτικών της Τράπεζας, την έγκριση και τη διαχείριση όλων των οµαδικών προγραµµάτων που προτείνει η Διεύθυνση Ανθρώπινου Δυναµικού για το Προσωπικό και τη διασφάλιση της επάρκειας της διακυβέρνησης, των διαδικασιών και των συστηµάτων που αφορούν τον Σχεδιασµό Ανάκαµψης. Πέραν των ανωτέρω, η Επιτροπή έχει την ευθύνη για την υλοποίηση της συνολικής στρατηγικής κινδύνων –περιλαµβανοµένων της διάθεσης ανάληψης κινδύνων και του πλαισίου διαχείρισης κινδύνων του ιδρύµατος– ενός επαρκούς και αποτελεσµατικού πλαισίου εσωτερικής διακυβέρνησης και εσωτερικού ελέγχου, της διαδικασίας επιλογής και της διαδικασίας αξιολόγησης της καταλληλότητας των Κατόχων Καίριων Θέσεων, της διανοµής τόσο των εσωτερικών όσο και των εποπτικών κεφαλαίων, καθώς και του καθορισµού των ποσών και των τύπων τους και των στόχων για τη διαχείριση της ρευστότητας της Τράπεζας. Η σύνθεση της Εκτελεστικής Επιτροπής στις 31.12.2020 είχε ως εξής: ΠΡΟΕΔΡΟΣ Βασίλειος Ε. Ψάλτης, Διευθύνων Σύµβουλος ΜΕΛΗ Σπύρος Ν. Φιλάρετος, Γενικός Διευθυντής – Γενικός Διευθυντής Ανάπτυξης και Καινοτομίας Σπυρίδων Α. Ανδρονικάκης, Γενικός Διευθυντής - Chief Risk Officer (CRO) Λάζαρος Α. Παπαγαρυφάλλου, Γενικός Διευθυντής - Chief Financial Officer (CFO) Sergiu-Bogdan A. Oprescu, Γενικός Διευθυντής International Network Νικόλαος Β. Σαλακάς, Γενικός Διευθυντής - Chief Legal and Governance Officer Ιωάννης Μ. Εμίρης, Γενικός Διευθυντής Wholesale Banking Ισίδωρος Σ. Πάσσας, Γενικός Διευθυντής Retail Banking Αναστασία Χ. Σακελλαρίου, Γενική Διευθύντρια - Chief Transformation Officer Στέφανος Ν. Μυτιληναίος, Γενικός Διευθυντής - Chief Operating Officer Η μετοχή της Τράπεζας είναι εισηγμένη στο Χρηματιστήριο Αθηνών από το 1925 και κατατάσσεται μεταξύ των εταιριών με την υψηλότερη κεφαλαιοποίηση. Η μετοχή συμμετέχει σε διεθνείς δείκτες όπως, μεταξύ άλλων ο FTSE All World, ο FTSE4Good Emerging Index και ο MSCI Small Cap Index.Εκτός από την ελληνική κεφαλαιαγορά, η μετοχή διαπραγματεύεται εκτός χρηματιστηριακού κύκλου στην αγορά της Νέας Υόρκης μέσω American Depository Shares (ADRs). Το σύνολο των κοινών µετοχών σε κυκλοφορία την 31η Δεκεμβρίου 2020 ανήρχετο σε 1.543.699.381. Στο Χρηματιστήριο Αθηνών διαπραγματεύονται 1.374.525.214 κοινές μετοχές της Τράπεζας, ενώ το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (“ΤΧΣ”) κατέχει τις υπόλοιπες 169.174.167 κοινές, ονομαστικές, μετά ψήφου, άυλες μετοχές, ή ποσοστό 10,96% επί του συνόλου κοινών μετοχών εκδόσεως της Τράπεζας. Η άσκηση των δικαιωμάτων ψήφου επί των μετοχών του ΤΧΣ υπόκειται σε περιορισμούς σύμφωνα με το άρθρο 7α του Ν. 3864/2010. Κατά το έτος 2020, η εμπορευσιμότητα της μετοχής ανήλθε σε € 6.535 ανά συνεδρίαση, κατά µέσο όρο. Η Τράπεζα έχει αξιολογηθεί πιστοληπτικά από τέσσερις οίκους του εξωτερικού ως εξής: • Moody’s: Caa1 • Fitch Ratings: CCC+ • Standard & Poor’s: B • Capital Intelligence: B+ Οι παρούσες ετήσιες οικονοµικές καταστάσεις της Τράπεζας έχουν εγκριθεί από το Διοικητικό Συµβούλιο της 23ης Μαρτίου 2021. 389 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 ΑΚΟΛΟΥΘΟΥΜΕΝΕΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ 1.1 Βάση παρουσίασης Οι παρούσες οικονοµικές καταστάσεις αφορούν στη χρήση 1.1 - 31.12.2020 και έχουν συνταχθεί σύµφωνα µε τα Διεθνή Πρότυπα Χρηµατοοικονοµικής Πληροφόρησης (Δ.Π.Χ.Π.), όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση, βάσει του Κανονισµού αριθ. 1606/2002 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συµβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης της 19ης Ιουλίου 2002. Οι λογιστικές αρχές που έχει ακολουθήσει η Τράπεζα για τη σύνταξη των ετήσιων οικονοµικών καταστάσεων είναι σύµφωνες µε αυτές που περιγράφονται στις δηµοσιευθείσες οικονοµικές καταστάσεις της χρήσης που έληξε την 31.12.2019 αφού επιπρόσθετα ληφθούν υπόψη οι τροποποιήσεις προτύπων ο οποίες εκδόθηκαν από το Συµβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων (IASB), υιοθετήθηκαν από την Ευρωπαϊκή Ένωση και εφαρµόστηκαν από 1.1.2020 όπως αναλυτικά αναφέρονται στη σημείωση 1.1.2. Οι παρούσες οικονομικές καταστάσεις έχουν συνταχθεί µε βάση την αρχή του ιστορικού κόστους. Κατ’ εξαίρεση ορισµένα στοιχεία του ενεργητικού και των υποχρεώσεων αποτιµώνται στην εύλογη αξία τους. Τα στοιχεία αυτά είναι τα ακόλουθα: - Αξιόγραφα εµπορικού χαρτοφυλακίου - Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα - Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων - Αξιόγραφα επενδυτικού χαρτοφυλακίου αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση - Αξιόγραφα επενδυτικού χαρτοφυλακίου αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων - Το ενδεχόμενο τίμημα που αναγνωρίζεται είτε στο πλαίσιο μίας συνένωσης επιχειρήσεων στην οποία η Τράπεζα είναι ο αποκτών είτε στο πλαίσιο συναλλαγών μεταβίβασης στοιχείων του ενεργητικού στην οποία η Τράπεζα είναι ο πωλητής. Τα ποσά που περιλαµβάνονται στις παρούσες οικονοµικές καταστάσεις παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά στις επιµέρους σηµειώσεις. 1.1.1 Αρχή της συνέχισης της επιχειρηµατικής δραστηριότητας (going concern) Οι οικονομικές καταστάσεις της 31.12.2020 συντάχθηκαν με βάση την αρχή της συνέχισης της επιχειρηµατικής δραστηριότητας (going concern). Για την εφαρµογή της εν λόγω αρχής, το Διοικητικό Συμβούλιο έλαβε υπόψη τις τρέχουσες οικονοµικές εξελίξεις και προέβη σε εκτιµήσεις για τη διαµόρφωση, στο προσεχές µέλλον, του οικονοµικού περιβάλλοντος στο οποίο δραστηριοποιείται. Στο πλαίσιο αυτό το Διοικητικό Συμβούλιο εξέτασε τις ακόλουθες περιοχές οι οποίες κρίνονται σημαντικές κατά την αξιολόγησή του: Εξελίξεις στο μακροοικονομικό περιβάλλον Το 2020 η εμφάνιση και η ταχεία εξάπλωση της πανδημίας Covid-19 ανέτρεψε τις αναπτυξιακές προοπτικές της παγκόσμιας οικονομίας, ενέτεινε την αβεβαιότητα των οικονομικών εξελίξεων και επιδείνωσε τις συνθήκες στην αγορά εργασίας. Πολλές κυβερνήσεις, στην προσπάθεια ενίσχυσης των αντοχών των εθνικών τους οικονομιών, αναγκάστηκαν να λάβουν έκτακτα δημοσιονομικά μέτρα, προκειμένου να στηρίξουν τα εθνικά συστήματα υγείας και να διασφαλίσουν την απασχόληση και τη συνέχιση της επιχειρηματικότητας. Στη διάρκεια του πρώτου κύματος της πανδημίας, τον Μάρτιο και τον Απρίλιο, η Ελλάδα επέτυχε να συγκρατήσει την εκθετική εξάπλωση των επιμολύνσεων, λόγω της έγκαιρης θέσπισης περιοριστικών μέτρων. Μετά τη σταδιακή χαλάρωση του πρώτου lockdown από τον Μάιο και έπειτα, η οικονομική δραστηριότητα επέστρεψε σταδιακά σε κανονικότητα το τρίτο τρίμηνο του 2020, η οποία αντικατοπτρίστηκε στην αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 2,3% σε τριμηνιαία βάση. Ωστόσο, η Ελλάδα σημείωσε ηπιότερη ανάπτυξη σε τριμηνιαία βάση, σε σύγκριση με την Ευρωζώνη, καθώς οι χαμηλές επιδόσεις των δραστηριοτήτων που σχετίζονται με τον τουρισμό στο τρίτο τρίμηνο επηρέασαν αρνητικά τη δυναμική ανάπτυξης. Η ανάκαμψη της οικονομικής δραστηριότητας τους θερινούς μήνες διακόπηκε από την αναζωπύρωση της πανδημίας Covid-19 το φθινόπωρο, με αποτέλεσμα, η ανάκαμψη το 2021 λόγω του δεύτερου κύματος της πανδημίας να αναμένεται ηπιότερη από την αρχική πρόβλεψη. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή (Οικονομικές Προβλέψεις, Φθινόπωρο 2020), προβλέπει κατακόρυφη πτώση του πραγματικού ΑΕΠ το 390 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 2020 (-9%) και ατελή ανάκαμψη το 2021 (5%). Παρομοίως, οι τελευταίες προβλέψεις του ΔΝΤ, οι οποίες περιλαμβάνονται στην τελευταία έκθεσή του, (Έκθεση για την Ελλάδα αριθ. 20/308, Νοέμβριος 2020) προβλέπουν μεγάλη πτώση του πραγματικού ΑΕΠ το 2020 (-9,5%) και μερική ανάκαμψη το 2021 (5,7%). Οι προβλέψεις του Υπουργείου Οικονομικών, που περιλαμβάνονται στον Κρατικό Προϋπολογισμό 2021, προβλέπουν ύφεση 10,5% το 2020 και ήπια ανάκαμψη το 2021 κατά 4,8%. Σημειώνεται πως η πανδημία Covid-19 εξακολουθεί να δημιουργεί αβεβαιότητα ενώ κατά την προσεχή περίοδο οι οικονομικές επιπτώσεις της αναμένεται να οδηγήσουν σε επιδείνωση της πιστοληπτικής ικανότητας των ιδιωτών και των επιχειρήσεων. Μέχρι σήμερα, αυτές οι επιπτώσεις έχουν μετριαστεί από τα υποστηρικτικά μέτρα του τραπεζικού κλάδου για την αναβολή των αποπληρωμών και από τα κίνητρα της κυβέρνησης. Η σημαντική δημοσιονομική στήριξη της Ελληνικής κυβέρνησης εκτιμάται ότι θα αντισταθμίσει, εν μέρει, τις αρνητικές συνέπειες της ύφεσης. Ειδικότερα, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Κρατικού Προϋπολογισμού του 2021, η ύφεση το 2020 θα μπορούσε να φθάσει το 17,5% (μέτρα στήριξης για το 7,0% του ΑΕΠ) χωρίς τις δημοσιονομικές παρεμβάσεις. Επιπρόσθετα, από το ρυθμό μεγέθυνσης 4,8% που προβλέπεται για το 2021, το 2,5% αποδίδεται στην παράταση των δημοσιονομικών μέτρων στήριξης και το υπόλοιπο 2,1% αποδίδεται στο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (RRF). Από την άλλη πλευρά, η πρόοδος που σημειώνεται στην ανάπτυξη και τη διανομή αποτελεσματικών εμβολίων θα βελτιώσει τις προοπτικές και θα ενισχύσει το κλίμα εμπιστοσύνης, οδηγώντας σε έναν ενάρετο κύκλο από το 2021. Στο πλαίσιο αυτό, οι βασικοί παράγοντες που αναμένεται να προσδιορίσουν την πορεία της οικονομικής δραστηριότητας το 2021 είναι: Πρώτον, ο βαθμός στον οποίο τα εμβολιαστικά προγράμματα θα απελευθερώσουν την ταξιδιωτική κίνηση και θα ενισχύσουν την ιδιωτική κατανάλωση και δεύτερον, η ενεργοποίηση του Σχεδίου Ανάκαμψης της ΕΕ-27 (“Next Generation EU”, NGEU). Η προοπτική πρόσβασης στα κεφάλαια του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (Recovery and Resilience Facility, RRF), από το δεύτερο εξάμηνο του 2021, δύναται να ενισχύσει σημαντικά την αναπτυξιακή δυναμική της χώρας. Οι επενδύσεις που αναμένεται να πραγματοποιηθούν θα κατευθυνθούν κυρίως στην πράσινη και την ψηφιακή ανάπτυξη. Συνολικά, κατά την περίοδο 2021-2026, η ελληνική οικονομία αναμένεται να ωφεληθεί με € 32 δισ., εκ των οποίων € 19,3 δισ. αφορούν επιχορηγήσεις και € 12,7 δισ. αφορούν δάνεια με ευνοϊκούς όρους. Ειδικά για το 2021, αναμένεται να αντληθούν με τη μορφή επιχορηγήσεων € 2,6 δισ. περίπου από το Μηχανισμό Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και € 1,6 δισ., από την πρωτοβουλία REACTEU, καθώς και € 1,3 δισ. με τη μορφή δανείων. Ρευστότητα Σε ό,τι αφορά τα επίπεδα ρευστότητας της Τράπεζας, σηµειώνεται ότι δεν υπήρξε δυσµενής µεταβολή λόγω του Covid-19 σε ό,τι αφορά τη δυνατότητα άντλησης ρευστότητας από τους µηχανισµούς του ευρωσυστήµατος και από διατραπεζικές πράξεις repos. Επιπλέον η Τράπεζα έκανε χρήση του προγράµµατος ΤLTRO III της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και εξασφάλισε µακροχρόνια ρευστότητα µε αρνητικά επιτόκια. Στο πλαίσιο αυτό η συνολική χρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα την 31.12.2020 ανέρχεται σε € 11,9 δισ. (σημ 27). Επιπρόσθετα, σημαντικό είναι το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα µε αποφάσεις της τον Μάρτιο, τον Απρίλιο και τον Δεκέμβριο του 2020 κατέστησε αποδεκτούς τους τίτλους εκδόσεως του Ελληνικού Δηµοσίου ως εξασφαλίσεις για πράξεις άντλησης ρευστότητας. Σημειώνεται πως το διαθέσιµο ύψος αποδεκτών εξασφαλίσεων µέσω των οποίων εξασφαλίζεται, στο βαθµό που απαιτείται, η άντληση ρευστότητας από τους µηχανισµούς του ευρωσυστήµατος ή/και από τρίτες πηγές ανέρχεται σε € 7,9 δισ. Πέραν της χρηματοδότησης από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα επισημαίνεται πως η Τράπεζα δεν έχει υποχρεώσεις από λήξεις ομολόγων μέσα στο 2021 και πως το καθαρό ποσό των repos/reverse repo συναλλαγών με αντισυμβαλλόμενες τράπεζες είναι πολύ χαμηλό γεγονός που σημαίνει πως δεν υπάρχει εξάρτηση από κάποιο συγκεκριμένο αντισυμβαλλόμενο. Επίσης, η Τράπεζα ολοκλήρωσε εντός του πρώτου τριμήνου του 2020 την έκδοση οµολόγου Tier 2, διάρκειας 10 ετών με δικαίωμα ανάκλησης στα 5 έτη, ύψους € 500 εκατ., το επιτόκιο της οποίας διαµορφώθηκε σε 4,25%, συγκεντρώνοντας υψηλή ζήτηση. Εντός του 2021, στο βαθμό που οι συνθήκες στις αγορές κεφαλαίου επιτρέψουν, η Τράπεζα σχεδιάζει να πραγματοποιήσει εκδόσεις ομολόγων, κύριας και μειωμένης εξασφάλισης. Στο πλαίσιο αυτό, με στόχο την ενίσχυση των κεφαλαίων της, την 4.3.2021 πραγματοποίησε την έκδοση νέου οµολόγου Tier 2, ύψους € 500 εκατ., διάρκειας 10,25 ετών με δικαίωμα ανάκλησης από τα 5-5,25 έτη και απόδοσης 5,5%. Επιπρόσθετα, το 2020 σημειώθηκε αύξηση των καταθέσεων του ιδιωτικού τομέα κατά € 4 δισ. Ως αποτέλεσμα των ανωτέρω, οι δείκτες ρευστότητας (δείκτης κάλυψης ρευστότητας και δείκτης καθαρής σταθερής ρευστότητας) υπερβαίνουν τα εποπτικά όρια που έχουν τεθεί ενώ σημειώνεται πως παρουσιάζουν βελτίωση σε σχέση με την περσινή χρήση. Τέλος, λαµβάνοντας υπ΄όψη την κατάσταση της Ελληνικής Οικονοµίας αλλά και των νέων συνθηκών λόγω της πανδηµίας του Covid-19, πραγµατοποιούνται τακτικά ασκήσεις προσοµοιώσεως ακραίων καταστάσεων για 391 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 σκοπούς ρευστότητας, προκειµένου να αξιολογηθούν πιθανές εκροές (συµβατικές ή ενδεχόµενες). Το αποτέλεσμα των ασκήσεων καταδεικνύει πως η Τράπεζα διαθέτει επαρκές απόθεµα ρευστότητας προκειμένου να καλύψει τις ανάγκες της. Κεφαλαιακή Επάρκεια Την 31.12.2020 ο Δείκτης Κεφαλαίων Κοινών Μετοχών Κατηγορίας Ι (Common Equity Tier I) διαμορφώθηκε σε 17,5% ενώ ο Συνολικός Δείκτης Κεφαλαιακής Επάρκειας σε 18,7%. Τα επίπεδα αυτά είναι σημαντικά υψηλότερα από τα επίπεδα που ορίζει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα όπως περαιτέρω περιγράφεται στη σημείωση 41. Σημαντικό, επίσης είναι το γεγονός ότι λόγω της εξάπλωσης του Covid-19, αποφασίστηκε από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα η προσωρινή απόκλιση από τα ελάχιστα όρια των εποπτικών ιδίων κεφαλαίων για τις Ευρωπαϊκές Τράπεζες τουλάχιστον έως το τέλος του 2022. Στο πλαίσιο αυτό εκτιμάται ότι για τους επόμενους 12 μήνες ο Συνολικός Δείκτης Κεφαλαιακής Επάρκειας αναμένεται να είναι υψηλότερος από τα όρια που έχουν τεθεί. Στρατηγικό σχέδιο 2020-2022 Τον Νοέµβριο του 2019 η Τράπεζα ανακοίνωσε το Στρατηγικό Σχέδιο (σημείωση 48) για την επιστροφή του Ομίλου σε βιώσιμη κερδοφορία. Βασικοί πυλώνες του Σχεδίου ήταν α) η δραστική μείωση των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων (ΜΕΑ), με ιδιαίτερα σημαντική συμβολή σε αυτό από τη συναλλαγή Galaxy ήτοι της συναλλαγής τιτλοποίησης και μετέπειτα πώλησης χαρτοφυλακίου ΜΕΑ β) ο μετασχηματισμός του λειτουργικού μοντέλου του Ομίλου, γ) η δημιουργία επιπλέον αξίας μέσω πελατοκεντρικής ανάπτυξης και δ) η εστίαση στην αποτελεσματικότητα της λειτουργίας του οργανισμού μέσα από το σύστημα εταιρικής διακυβέρνησης. Στη διάρκεια του 2020, και παρά τις δυσμενείς για το οικονομικό περιβάλλον συνθήκες, συνεχίστηκε η υλοποίηση της συναλλαγής Galaxy και την 22.2.2021 υπογράφτηκε δεσμευτική συμφωνία πώλησης με επενδυτή. Παράλληλα συνεχίστηκαν οι ενέργειες της Τράπεζας για την οργανική διαχείριση του χαρτοφυλακίου ΜΕΑ, επιτυγχάνοντας την οργανική μείωση των υπολοίπων ΜΕΑ εντός του 2020, παρά τις ιδιαίτερα αρνητικές εξελίξεις για την οικονομία. Τέλος, ενισχύθηκε περαιτέρω η αποτελεσματικότητα και ευελιξία της διαχείρισης ΜΕΑ με τη μεταφορά των σχετικών δραστηριοτήτων στη Cepal, στο πλαίσιο της συναλλαγής Galaxy. H Τράπεζα διατηρεί τον στρατηγικό της στόχο για αποκλιμάκωση του δείκτη ΜΕΑ προς το συνολικό δανειακό χαρτοφυλάκιο σε κάτω από 10% μεσοπρόθεσμα, όπως και για αποκλιμάκωση του κόστους πιστωτικού κινδύνου σε επίπεδα μικρότερα των 100 μονάδων βάσης. Στη διάρκεια του 2020 ξεκίνησε επίσης το έργο μετασχηματισμού της Τράπεζας και του λειτουργικού της μοντέλου, με την έναρξη εργασιών σχεδιασμού και υλοποίησης πλήθους παρεμβάσεων και έργων που έχουν σαν σκοπό την ενίσχυση της αποδοτικότητας του οργανισμού, τη βελτιστοποίηση του εμπορικού μοντέλου και την περαιτέρω ενδυνάμωση των συστημάτων επιμέτρησης και επιβράβευσης της απόδοσης σε όλες τις λειτουργίες. Οι δράσεις αναμένεται να επιφέρουν σημαντικά οφέλη σε πλήθος λειτουργιών της Τράπεζας και ταυτόχρονα να ενισχύσουν περαιτέρω την κερδοφορία, μειώνοντας το λειτουργικό κόστος και ενισχύοντας την αποτελεσματικότητα του εμπορικού μοντέλου. Η Τράπεζα λαμβάνει δράσεις στο πλαίσιο του στρατηγικού σχεδίου για τη μείωση του λόγου λειτουργικών εξόδων προς έσοδα σε επίπεδα μικρότερα του 50% μεσοπρόθεσμα. Με βάση τα ανωτέρω και λαµβάνοντας υπόψη: • την υψηλή κεφαλαιακή επάρκεια της Τράπεζας, • την ικανοποιητική ρευστότητα της Τράπεζας, • τις ενέργειες στις οποίες προβαίνει η Τράπεζα για τη διαχείριση και µείωση του ύψους των µη εξυπηρετούµενων δανείων, • τα µέτρα που ελήφθησαν από την Τράπεζα για την προστασία των εργαζοµένων από τον κορωνοϊό, την υλοποίηση ενεργειών στα πλαίσια του Σχεδίου Επιχειρησιακής Συνέχειας και την ενεργοποίηση της δυνατότητας εξ αποστάσεως εργασίας σε µεγάλη κλίµακα διασφαλίζοντας παράλληλα την εκτέλεση κρίσιµων λειτουργιών, • τις αποφάσεις των χωρών της Ευρωζώνης για τη λήψη σειράς δηµοσιονοµικών και άλλων µέτρων για την τόνωση της οικονοµίας µε βάση τις οποίες προβλέπεται για την Ελλάδα η δυνατότητα να λάβει € 32 δισ. από το πακέτο ανάκαµψης για την Ευρώπη «Next Generation EU το Διοικητικό Συμβούλιο εκτιµά ότι, τουλάχιστον για τους επόµενους 12 µήνες από την ημερομηνία έγκρισης των οικονομικών καταστάσεων, πληρούνται οι προϋποθέσεις για την εφαρµογή της αρχής της συνέχισης της επιχειρηµατικής δραστηριότητας για τη σύνταξη των οικονομικών καταστάσεων. 1.1.2 Υιοθέτηση νέων προτύπων και τροποποιήσεων υφιστάμενων προτύπων Παρατίθενται κατωτέρω οι τροποποιήσεις προτύπων που εφαρµόστηκαν από 1.1.2020: 39 2 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 ‣ Τροποποίηση του Διεθνούς Προτύπου Χρηµατοοικονοµικής Πληροφόρησης 3 «Συνενώσεις Επιχειρήσεων»: Ορισµός επιχείρησης (Κανονισµός 2020/551/21.4.2020) Την 22.10.2018 το Συµβούλιο των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων εξέδωσε τροποποίηση στο Δ.Π.Χ.Π. 3 µε στόχο να αντιµετωπιστούν δυσκολίες που προκύπτουν όταν µία οντότητα προσδιορίζει εάν απέκτησε µία επιχείρηση ή µία οµάδα στοιχείων ενεργητικού. Με τις τροποποιήσεις: - αποσαφηνίζονται οι προϋποθέσεις που πρέπει κατ’ ελάχιστον να πληρούνται ώστε να έχει αποκτηθεί επιχείρηση, - απλοποιείται η αξιολόγηση της απόκτησης επιχείρησης ή οµάδας στοιχείων, η οποία θα βασίζεται στην τρέχουσα κατάσταση των αποκτηθέντων στοιχείων και όχι στην ικανότητα του συµµετέχοντα να ενσωµατώσει τα αποκτηθέντα στοιχεία στις δικές του διαδικασίες, - τροποποιείται ο ορισµός του παραγόµενου προϊόντος ώστε πέραν των εσόδων από κύριες δραστηριότητες που εµπίπτουν στην εφαρµογή του Δ.Π.Χ.Π. 15, να περιλαµβάνονται και άλλα έσοδα από κύριες δραστηριότητες όπως τα έσοδα από επενδυτικές υπηρεσίες, - προστίθενται οδηγίες για την αξιολόγηση του κατά πόσο οι παραγωγικές διαδικασίες που έχουν αποκτηθεί είναι ουσιαστικές τόσο για τις περιπτώσεις που κατά την ηµεροµηνία απόκτησης υπάρχει παραγόµενο προϊόν όσο και για τις περιπτώσεις που δεν υπάρχει παραγόµενο προϊόν και - εισάγεται µία προαιρετική άσκηση µε βάση την εύλογη αξία των αποκτώµενων στοιχείων προκειµένου να αξιολογηθεί εάν έχει αποκτηθεί µία επιχείρηση ή µία οµάδα στοιχείων. Η υιοθέτηση της ανωτέρω τροποποίησης δεν είχε επίπτωση στις οικονοµικές καταστάσεις της Τράπεζας. ‣ Τροποποίηση του Διεθνούς Προτύπου Χρηµατοοικονοµικής Πληροφόρησης 9 «Χρηµατοοικονοµικά µέσα» του Διεθνούς Λογιστικού Προτύπου 39 «Χρηµατοοικονοµικά µέσα: Αναγνώριση και αποτίµηση» και του Διεθνούς Προτύπου Χρηµατοοικονοµικής Πληροφόρησης 7 «Χρηµατοοικονοµικά µέσα: Γνωστοποιήσεις»: Μεταρρύθµιση των επιτοκίων αναφοράς (Κανονισµός 2020/34/15.1.2020) Την 26.9.2019 το Συµβούλιο των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων εξέδωσε τροποποίηση στα Δ.Π.Χ.Π 9, Δ.Λ.Π 39 και Δ.Π.Χ.Π. 7 σύµφωνα µε την οποία παρέχονται προσωρινές εξαιρέσεις από την εφαρµογή συγκεκριµένων διατάξεων της λογιστικής αντιστάθµισης στο πλαίσιο της εφαρµογής της µεταρρύθµισης του επιτοκίου αναφοράς (Interest rate benchmark reform). Σύµφωνα µε τις εξαιρέσεις αυτές, οι εταιρίες που εφαρµόζουν τις σχετικές διατάξεις µπορούν να υποθέτουν ότι το επιτόκιο αναφοράς δεν θα αλλάξει ως αποτέλεσµα εφαρµογής της µεταρρύθµισης του επιτοκίου αναφοράς. Οι εξαιρέσεις αφορούν στην εφαρµογή των ακόλουθων διατάξεων: - Την απαίτηση περί πολύ υψηλής πιθανότητας εκπλήρωσης όσον αφορά στις αντισταθµίσεις ταµειακών ροών. - Την αξιολόγηση της οικονοµικής σχέσης ανάµεσα στο αντισταθµιζόµενο στοιχείο και στο µέσο αντιστάθµισης. - Τον προσδιορισµό ως αντισταθμιζόμενου στοιχείου ενός συστατικού ενός στοιχείου μόνο κατά την έναρξη της σχέσης αντιστάθμισης Η υιοθέτηση της ανωτέρω τροποποίησης δεν είχε επίπτωση στις οικονομικές καταστάσεις της Τράπεζας. ‣ Τροποποίηση του Διεθνούς Προτύπου Χρηµατοοικονοµικής Πληροφόρησης 16 «Μισθώσεις»: Μειώσεις μισθωμάτων λόγω Covid-19 (Κανονισµός 2020/1434/9.10.2020) Την 28.10.2020 το Συµβούλιο των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων εξέδωσε τροποποίηση στο Δ.Π.Χ.Π. 16 αναφορικά µε το λογιστικό χειρισµό των παραχωρήσεων µισθώσεων που σχετίζονται µε τα µέτρα διευκόλυνσης λόγω της πανδηµίας. Σύµφωνα µε την τροποποίηση παρέχεται στους µισθωτές η δυνατότητα επιλογής εξαίρεσης (practical expedient) από τη διενέργεια της αξιολόγησης του εάν οι αλλαγές στις καταβολές µισθωµάτων συνιστούν τροποποίηση της µίσθωσης. Η εν λόγω εξαίρεση παρέχεται για µειώσεις µισθωµάτων που αφορούν πληρωµές που οφείλονται µέχρι την 30 Ιουνίου 2021. Στην περίπτωση που επιλεγεί η εξαίρεση, γίνεται η παραδοχή ότι δεν έχει επέλθει τροποποίηση της µίσθωσης και ο µισθωτής λογιστικοποιεί τις µειώσεις µισθωµάτων ως αρνητικά µεταβλητά µισθώµατα, δηλαδή αναγνωρίζει τη µεταβλητή πληρωµή απευθείας στην κατάσταση αποτελεσµάτων προσαρµόζοντας αντίστοιχα την υποχρέωση από τη µίσθωση. Η εν λόγω εξαίρεση δεν παρέχεται στους εκµισθωτές, οι οποίοι συνεχίζουν να εφαρµόζουν τις υφιστάµενες διατάξεις του προτύπου. 393 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Η υιοθέτηση της ανωτέρω τροποποίησης δεν είχε επίπτωση στις οικονοµικές καταστάσεις της Τράπεζας. ‣ Τροποποίηση του Διεθνούς Λογιστικού Προτύπου 1 «Παρουσίαση Οικονοµικών Καταστάσεων» και του Διεθνούς Λογιστικού Προτύπου 8 «Λογιστικές πολιτικές, µεταβολές των λογιστικών εκτιµήσεων και λάθη»: Ορισµός σηµαντικότητας (Κανονισµός 2019/2104/29.11.2019) Την 31.10.2018 το Συµβούλιο των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων εξέδωσε, στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας γνωστοποιήσεων, τροποποιήσεις στα Δ.Λ.Π. 1 και Δ.Λ.Π. 8 ώστε να εναρµονίσει τον ορισµό της σηµαντικότητας σε όλα τα πρότυπα και να αποσαφηνίσει ορισµένα σηµεία του ορισµού. Ο νέος ορισµός προβλέπει ότι µία πληροφορία είναι σηµαντική εάν το γεγονός της παράλειψης, υπόκρυψης ή ανακριβούς γνωστοποίησής της εύλογα θα αναµενόταν να επηρεάσει τις αποφάσεις που οι κύριοι χρήστες των οικονοµικών καταστάσεων λαµβάνουν βάσει αυτών των καταστάσεων. Οι τροποποιήσεις περιλαµβάνουν παραδείγµατα περιστάσεων που ενδέχεται να οδηγήσουν στην απόκρυψη σηµαντικής πληροφορίας. Επίσης, το Συµβούλιο τροποποίησε τον ορισµό της σηµαντικότητας στο Εννοιολογικό Πλαίσιο (Conceptual Framework) ώστε να τον εναρµονίσει µε το νέο ορισµό σύµφωνα µε τα Δ.Λ.Π. 1 και Δ.Λ.Π.8. Η υιοθέτηση της ανωτέρω τροποποίησης δεν είχε επίπτωση στις οικονοµικές καταστάσεις της Τράπεζας ‣ Τροποποιήσεις των παραποµπών στο Εννοιολογικό Πλαίσιο των Διεθνών Προτύπων Χρηµατοοικονοµικής Πληροφόρησης (Κανονισµός 2019/2075/29.11.2019): Την 29.3.2018 το Συµβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων (IASB) εξέδωσε αναθεωρηµένη έκδοση του Εννοιολογικού Πλαισίου για τη Χρηµατοοικονοµική Πληροφόρηση, το οποίο χρησιµοποιήθηκε άµεσα από το Συµβούλιο και την Επιτροπή Διερµηνειών Δ.Π.Χ.Π. στη διαδικασία έκδοσης νέων Προτύπων και Διερµηνειών, ενώ τέθηκε σε εφαρµογή για τη σύνταξη Οικονοµικών Καταστάσεων από την 1 Ιανουαρίου 2020. Το αναθεωρηµένο Εννοιολογικό Πλαίσιο περιλαµβάνει α) νέες ενότητες σχετικά µε την αποτίµηση, τη διακοπή αναγνώρισης, την παρουσίαση και τις γνωστοποιήσεις, καθώς και για την έννοια της «αναφέρουσας οντότητας» (reporting entity), β) επικαιροποίηση του ορισµού των στοιχείων ενεργητικού και υποχρεώσεων, καθώς και των κριτηρίων αναγνώρισης αυτών στον Ισολογισµό, γ) διευκρινίσεις αναφορικά µε τη χρησιµότητα της πληροφόρησης ως προς τη διαχείριση των πόρων της αναφέρουσας οντότητας και την αξιολόγηση της Διοίκησης ως προς την επίτευξη των στόχων της, καθώς και για το ρόλο της αρχής της συντηρητικότητας, της αξιολόγησης της αβεβαιότητας και της αρχής «η ουσία υπερισχύει του τύπου» (substance over form) στην αξιολόγηση της χρησιµότητας της χρηµατοοικονοµικής πληροφόρησης. Σε συνδυασµό µε την αναθεωρηµένη έκδοση του Εννοιολογικού Πλαισίου το Συµβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων εξέδωσε επιπλέον τροποποιήσεις των παραποµπών στο Εννοιολογικό Πλαίσιο που κάνουν τα Διεθνή Πρότυπα Χρηµατοοικονοµικής Πληροφόρησης (Δ.Π.Χ.Π). Το Εννοιολογικό Πλαίσιο δεν αντικαθιστά τα οριζόµενα από τα Δ.Π.Χ.Π, αλλά χρησιµοποιείται από την Τράπεζα για επικουρικούς σκοπούς στην ανάπτυξη λογιστικών πολιτικών για συναλλαγές ή λοιπά γεγονότα τα οποία δεν καλύπτονται από τα υπάρχοντα Δ.Π.Χ.Π. Η υιοθέτηση των ανωτέρω τροποποιήσεων δεν είχε επίπτωση στις οικονοµικές καταστάσεις της Τράπεζας. Εκτός των προτύπων που αναφέρθηκαν ανωτέρω, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει υιοθετήσει τις κατωτέρω τροποποιήσεις των οποίων η εφαρµογή είναι υποχρεωτική για χρήσεις µε έναρξη µετά την 1.1.2020 και δεν έχουν εφαρµοστεί πρόωρα από την Τράπεζα. ‣ Τροποποίηση του Διεθνούς Προτύπου Χρηµατοοικονοµικής Πληροφόρησης 4 «Ασφαλιστήρια Συμβόλαια» Παράταση της προσωρινής εξαίρεσης από την εφαρμογή του Δ.Π.Χ.Π. 9» (Κανονισµός 2020/2097/15.12.2020): Ισχύει για χρήσεις µε έναρξη από 1.1.2021 Την 25.6.2020 το Συμβούλιο των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων εξέδωσε τροποποίηση στο Δ.Π.Χ.Π 4 με την οποία παράτεινε την προσωρινή εξαίρεση από την εφαρμογή του Δ.Π.Χ.Π. 9 κατά δύο έτη. Στο πλαίσιο αυτό, οι εταιρίες που έχουν κάνει χρήση της προσωρινής εξαίρεσης από την εφαρμογή του Δ.Π.Χ.Π. 9 θα πρέπει να εφαρμόσουν το πρότυπο αυτό το αργότερο την 1.1.2023. Η ανωτέρω τροποποίηση δεν έχει εφαρμογή στις οικονομικές καταστάσεις της Τράπεζας. ‣ Τροποποίηση του Διεθνούς Προτύπου Χρηµατοοικονοµικής Πληροφόρησης 9 «Χρηµατοοικονοµικά µέσα» του Διεθνούς Λογιστικού Προτύπου 39 «Χρηµατοοικονοµικά µέσα: Αναγνώριση και αποτίµηση», του Διεθνούς Προτύπου Χρηµατοοικονοµικής Πληροφόρησης 7 «Χρηµατοοικονοµικά µέσα: Γνωστοποιήσεις», του Διεθνούς Προτύπου Χρηµατοοικονοµικής Πληροφόρησης 4: «Ασφαλιστήρια Συμβόλαια» και του Διεθνούς Προτύπου Χρηµατοοικονοµικής Πληροφόρησης 16 «Μισθώσεις»: Μεταρρύθµιση των επιτοκίων αναφοράς – 2η φάση (Κανονισμός 2021/25/13.1.2021) Ισχύει για χρήσεις µε έναρξη από 1.1.2021 394 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Την 27.10.2020 το Συμβούλιο των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων τροποποίησε τα Δ.Π.Χ.Π. 9, Δ.Λ.Π. 39, Δ.Π.Χ.Π. 7, Δ.Π.Χ.Π. 4 και Δ.Π.Χ.Π 16 στο πλαίσιο της 2ης φάσης του έργου για την αντιμετώπιση θεμάτων που προκύπτουν από τη μεταρρύθμιση των επιτοκίων, συμπεριλαμβανομένης της αντικατάστασης ενός επιτοκίου αναφοράς από ένα εναλλακτικό επιτόκιο. Οι βασικές ευχέρειες (ή εξαιρέσεις από την εφαρμογή των λογιστικών διατάξεων των επιμέρους προτύπων) που παρέχονται με τις τροποποιήσεις αυτές αφορούν τα ακόλουθα: - Αλλαγές στις συμβατικές ταμειακές ροές: Κατά την αλλαγή της βάσης υπολογισμού των ταμειακών ροών των χρηματοοικονομικών απαιτήσεων και υποχρεώσεων (συμπεριλαμβανομένων των υποχρεώσεων από μισθώσεις), οι αλλαγές που απαιτούνται από τη μεταρρύθμιση των επιτοκίων δεν θα έχουν ως αποτέλεσμα την αναγνώριση κέρδους ή ζημίας στην κατάσταση αποτελεσμάτων αλλά τον επανυπολογισμό του επιτοκίου. Το ανωτέρω ισχύει και για τις ασφαλιστικές εταιρίες που κάνουν χρήση της προσωρινής εξαίρεσης από την εφαρμογή του Δ.Π.Χ.Π. 9. - Λογιστική αντιστάθμισης: Σύμφωνα με τις τροποποιητικές διατάξεις οι αλλαγές στην τεκμηρίωση της αντιστάθμισης που απορρέουν από τη μεταρρύθμιση επιτοκίων δεν θα έχουν ως αποτέλεσμα τη διακοπή της σχέσης αντιστάθμισης ή την έναρξη νέας σχέσης με την προϋπόθεση ότι αφορούν σε αλλαγές που επιτρέπονται από τη 2η φάση τροποποιήσεων. Στις αλλαγές αυτές περιλαμβάνονται ο επαναπροσδιορισμός του αντισταθμιζόμενου κινδύνου για αναφορά σε ένα επιτόκιο μηδενικού κινδύνου και ο επαναπροσδιορισμός των στοιχείων αντιστάθμισης ή και των αντισταθμιζόμενων στοιχείων ώστε να αντανακλάται το επιτόκιο μηδενικού κινδύνου. Ωστόσο, τυχόν επιπρόσθετη αναποτελεσματικότητα θα πρέπει να αναγνωριστεί στα αποτελέσματα. Η Τράπεζα εξετάζει την επίπτωση που θα έχει η υιοθέτηση της ανωτέρω τροποποίησης στις οικονομικές της καταστάσεις. Επίσης, το Συµβούλιο των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων έχει εκδώσει τα κατωτέρω πρότυπα και τροποποιήσεις προτύπων τα οποία όµως δεν έχουν υιοθετηθεί ακόµη από την Ευρωπαϊκή Ένωση και δεν έχουν εφαρµοστεί πρόωρα από την Τράπεζα. ‣ Τροποποίηση του Διεθνούς Προτύπου Χρηµατοοικονοµικής Πληροφόρησης 3 «Συνενώσεις Επιχειρήσεων»: Αναφορές στο εννοιολογικό Πλαίσιο των Διεθνών Προτύπων Χρηµατοοικονοµικής Πληροφόρησης Ισχύει για χρήσεις µε έναρξη από 1.1.2022 Την 14.5.2020 το Συμβούλιο των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων τροποποίησε το Δ.Π.Χ.Π 3 ως προς τις αναφορές στο Εννοιολογικό Πλαίσιο των Διεθνών Προτύπων Χρηματοοικονομικής Πληροφόρησης. Ειδικότερα: - τροποποίησε το πρότυπο ώστε να αναφέρεται στη νεότερη έκδοση του Εννοιολογικού Πλαισίου, - πρόσθεσε πως για τις συναλλαγές που εντάσσονται στο πεδίο εφαρμογής του ΔΛΠ 37 ή της Διερμηνείας 21, ο αποκτών θα πρέπει να αναγνωρίζει τις υποχρεώσεις που αναλαμβάνει βάσει του ΔΛΠ 37 ή της Διερμηνείας 21 και όχι βάσει του Εννοιολογικού Πλαισίου, - αποσαφήνισε πως ο αποκτών δεν πρέπει να αναγνωρίζει τις ενδεχόμενες απαιτήσεις που αποκτά στο πλαίσιο της συνένωσης. Η υιοθέτηση της ανωτέρω τροποποίησης δεν αναμένεται να έχει επίπτωση στις οικονομικές καταστάσεις της Τράπεζας. ‣ Τροποποίηση του Διεθνούς Προτύπου Χρηµατοοικονοµικής Πληροφόρησης 10 «Ενοποιηµένες Οικονοµικές Καταστάσεις» και του Διεθνούς Λογιστικού Προτύπου 28 «Επενδύσεις σε συγγενείς και κοινοπραξίες»: Συναλλαγή πώλησης ή εισφοράς µεταξύ του επενδυτή και της συγγενούς εταιρίας ή κοινοπραξίας Ηµεροµηνία υποχρεωτικής εφαρµογής: Δεν έχει ακόµα καθοριστεί Την 11.9.2014, το Συµβούλιο των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων εξέδωσε τροποποιήσεις στα Δ.Π.Χ.Π. 10 και Δ.Λ.Π. 28 µε σκοπό να αποσαφηνίσει το λογιστικό χειρισµό µίας συναλλαγής πώλησης ή εισφοράς στοιχείων του ενεργητικού της µητρικής εταιρίας σε συγγενή ή κοινοπραξία της και το αντίστροφο. Ειδικότερα, το Δ.Π.Χ.Π. 10 τροποποιήθηκε έτσι ώστε να καθίσταται σαφές ότι, σε περίπτωση που ως αποτέλεσµα µίας συναλλαγής µε µία συγγενή ή κοινοπραξία, µία εταιρία (ο επενδυτής) χάσει τον έλεγχο επί θυγατρικής της, η οποία δεν συνιστά «επιχείρηση» βάσει του Δ.Π.Χ.Π. 3, θα αναγνωρίσει στα αποτελέσµατά της µόνο εκείνο το µέρος του κέρδους ή της ζηµιάς που σχετίζεται µε το ποσοστό συµµετοχής των τρίτων στη συγγενή ή στην κοινοπραξία. Το υπόλοιπο µέρος του κέρδους της συναλλαγής θα απαλείφεται µε το λογιστικό υπόλοιπο της συµµετοχής στη συγγενή ή στην κοινοπραξία. Επιπρόσθετα, εάν ο επενδυτής διατηρεί ποσοστό συµµετοχής στην πρώην θυγατρική, έτσι ώστε αυτή να θεωρείται πλέον συγγενής ή κοινοπραξία, το κέρδος ή η ζηµιά από την εκ νέου αποτίµηση της συµµετοχής αναγνωρίζεται στα αποτελέσµατα µόνο στο βαθµό που αφορά το ποσοστό συµµετοχής των άλλων επενδυτών. Το υπόλοιπο ποσό του κέρδους απαλείφεται µε το λογιστικό υπόλοιπο της συµµετοχής στην πρώην θυγατρική. Αντίστοιχα, στο Δ.Λ.Π. 28 έγιναν προσθήκες για να αποσαφηνιστεί ότι η µερική αναγνώριση κέρδους ή ζηµιάς στα αποτελέσµατα του επενδυτή θα 395 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 λαµβάνει χώρα µόνο εάν τα πωληθέντα στοιχεία στη συγγενή ή στην κοινοπραξία δεν πληρούν τον ορισµό της «επιχείρησης». Σε αντίθετη περίπτωση θα αναγνωρίζεται το συνολικό κέρδος ή ζηµιά στα αποτελέσµατα του επενδυτή. Την 17.12.2015 το Συµβούλιο των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων κατήργησε την ηµεροµηνία υποχρεωτικής εφαρµογής της ανωτέρω τροποποίησης που είχε αρχικά προσδιορίσει. Η νέα ηµεροµηνία υποχρεωτικής εφαρµογής θα προσδιοριστεί σε µεταγενέστερη ηµεροµηνία από το Συµβούλιο των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων αφού λάβει υπόψη του τα αποτελέσµατα του έργου που εκπονεί για τη λογιστική της µεθόδου της καθαρής θέσης. ‣ Διεθνές Πρότυπο Χρηµατοοικονοµικής Πληροφόρησης 14: «Αναβαλλόµενοι λογαριασµοί υπό καθεστώς ρύθµισης» Ισχύει για χρήσεις µε έναρξη από 1.1.2016. Την 30.1.2014, το Συµβούλιο των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων εξέδωσε το Δ.Π.Χ.Π. 14. Το νέο πρότυπο, που έχει προσωρινό χαρακτήρα, πραγµατεύεται το λογιστικό χειρισµό και τις γνωστοποιήσεις που απαιτούνται για τους αναβαλλόµενους λογαριασµούς υπό καθεστώς ρύθµισης, η τήρηση και αναγνώριση των οποίων προβλέπεται από τις τοπικές νοµοθεσίες όταν µία εταιρία παρέχει προϊόντα ή υπηρεσίες των οποίων η τιµή ρυθµίζεται από κάποιον κανονιστικό φορέα. Το πρότυπο έχει εφαρµογή κατά την πρώτη υιοθέτηση των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων και µόνο για τις οντότητες που διενεργούν δραστηριότητες που ρυθµίζονται από κάποιο φορέα και που σύµφωνα µε τα προηγούµενα λογιστικά πρότυπα αναγνώριζαν τους εν λόγω λογαριασµούς στις οικονοµικές τους καταστάσεις. Το Δ.Π.Χ.Π. 14 παρέχει, κατ’ εξαίρεση, στις οντότητες αυτές τη δυνατότητα να κεφαλαιοποιούν αντί να εξοδοποιούν τα σχετικά κονδύλια. Σηµειώνεται πως η Ευρωπαϊκή Ένωση αποφάσισε να µην προχωρήσει στην υιοθέτηση του εν λόγω προτύπου αναµένοντας την έκδοση του οριστικού προτύπου. Το ανωτέρω πρότυπο δεν έχει εφαρµογή στις οικονοµικές καταστάσεις της Τράπεζας. ‣ Διεθνές Πρότυπο Χρηµατοοικονοµικής Πληροφόρησης 17 «Ασφαλιστήρια Συµβόλαια» και Τροποποίηση του Διεθνούς Προτύπου Χρηµατοοικονοµικής Πληροφόρησης 17 «Ασφαλιστήρια Συµβόλαια» Ισχύει για χρήσεις µε έναρξη από 1.1.2023 Την 18.5.2017 το Συµβούλιο των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων εξέδωσε το Δ.Π.Χ.Π. 17 το οποίο αντικαθιστά το Δ.Π.Χ.Π. 4 «Ασφαλιστήρια Συµβόλαια». Σε αντίθεση µε το Δ.Π.Χ.Π. 4, το νέο πρότυπο εισάγει µία συνεπή µεθοδολογία αποτίµησης των ασφαλιστηρίων συµβολαίων. Οι κυριότερες αρχές του Δ.Π.Χ.Π. 17 είναι οι ακόλουθες: Μία εταιρία: • προσδιορίζει ως ασφαλιστήρια συµβόλαια τις συµβάσεις εκείνες µε τις οποίες η οικονοµική οντότητα αποδέχεται σηµαντικό ασφαλιστικό κίνδυνο από άλλο µέρος (τον αντισυµβαλλόµενο) συµφωνώντας να αποζηµιώσει τον αντισυµβαλλόµενο εάν ένα συγκεκριµένο αβέβαιο µελλοντικό συµβάν επηρεάζει αρνητικά τον αντισυµβαλλόµενο, • διαχωρίζει συγκεκριµένα ενσωµατωµένα παράγωγα, διακριτά επενδυτικά στοιχεία και διαφορετικές υποχρεώσεις απόδοσης από τα ασφαλιστήρια συµβόλαια, • διαχωρίζει τις συµβάσεις σε οµάδες που θα αναγνωρίσει και θα αποτιµήσει, • αναγνωρίζει και αποτιµά τις οµάδες των ασφαλιστηρίων συµβολαίων µε βάση: i. µια αναπροσαρµοσµένη ως προς τον κίνδυνο παρούσα αξία των µελλοντικών ταµειακών ροών (ταµειακές ροές εκπλήρωσης) που ενσωµατώνει όλες τις διαθέσιµες πληροφορίες σχετικά µε τις ταµειακές ροές εκπλήρωσης µε τρόπο που συνάδει µε τις παρατηρήσιµες πληροφορίες της αγοράς, πλέον (εάν αυτή η αξία είναι µια υποχρέωση) ή µείον (αν η αξία αυτή είναι περιουσιακό στοιχείο) ii. ένα ποσό που αντιπροσωπεύει το µη δεδουλευµένο κέρδος στην οµάδα των συµβάσεων (το συµβατικό περιθώριο παροχής υπηρεσιών), • αναγνωρίζει το κέρδος από µια οµάδα ασφαλιστηρίων συµβολαίων κατά τη διάρκεια της χρήσης που η οικονοµική οντότητα παρέχει ασφαλιστική κάλυψη και καθώς η οικονοµική οντότητα αποδεσµεύεται από τον κίνδυνο. Εάν µια οµάδα συµβολαίων είναι ή καθίσταται ζηµιογόνος, η οντότητα αναγνωρίζει αµέσως τη ζηµιά, • παρουσιάζει ξεχωριστά τα έσοδα από ασφαλιστικές εργασίες, τα έξοδα ασφαλιστικών υπηρεσιών και τα έσοδα ή έξοδα χρηµατοδότησης της ασφάλισης και • γνωστοποιεί πληροφορίες που επιτρέπουν στους χρήστες των οικονοµικών καταστάσεων να εκτιµήσουν την επίδραση που έχουν οι συµβάσεις που εµπίπτουν στο πεδίο εφαρµογής του Δ.Π.Χ.Π. 17 στην οικονοµική θέση, στη χρηµατοοικονοµική απόδοση και στις ταµειακές ροές της. 396 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Την 25.6.2020 το Συμβούλιο των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων εξέδωσε τροποποίηση στο Δ.Π.Χ.Π. 17 με σκοπό να βοηθήσει τις εταιρίες να εφαρμόσουν το νέο πρότυπο και να επεξηγήσουν τη χρηματοοικονομική τους επίδοση. Επιπρόσθετα με την τροποποίηση μετατέθηκε η ημερομηνία υποχρεωτικής εφαρμογής του την 1.1.2023. Το ανωτέρω πρότυπο δεν έχει εφαρμογή στις οικονομικές καταστάσεις της Τράπεζας. ‣ Τροποποίηση του Διεθνούς Λογιστικού Προτύπου 1 «Παρουσίαση Οικονοµικών Καταστάσεων»: Ταξινόµηση υποχρεώσεων σε βραχυπρόθεσµες και µακροπρόθεσµες Ισχύει για χρήσεις µε έναρξη από 1.1.2023 Την 23.1.2020 το Συµβούλιο των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων εξέδωσε τροποποίηση στο Δ.Λ.Π. 1 αναφορικά µε την ταξινόµηση των υποχρεώσεων σε βραχυπρόθεσµες και µακροπρόθεσµες. Ειδικότερα η τροποποίηση: - Αποσαφήνισε ότι για την ταξινόµηση µιας υποχρέωσης σε βραχυπρόθεσµη ή µακροπρόθεσµη θα πρέπει να λαµβάνονται υπόψη οι συνθήκες που ισχύουν κατά την ηµεροµηνία του ισολογισµού. - Αποσαφήνισε ότι οι προσδοκίες της Διοίκησης για τα γεγονότα που αναµένεται να συµβούν µετά την ηµεροµηνία του ισολογισµού δεν θα πρέπει να λαµβάνονται υπόψη. - Διευκρίνισε τις περιπτώσεις που συνιστούν τακτοποίηση της υποχρέωσης. Την 15.7.2020 το Συμβούλιο των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων παράτεινε την ημερομηνία υποχρεωτικής εφαρμογής του προτύπου κατά ένα έτος λαμβάνοντας υπόψη τις επιπτώσεις που επέφερε η πανδημία. Η ανωτέρω τροποποίηση δεν θα έχει επίπτωση στις οικονοµικές καταστάσεις της Τράπεζας, καθώς στον Ισολογισµό της Τράπεζας οι υποχρεώσεις δεν παρουσιάζονται με διάκριση σε βραχυπρόθεσµες και µακροπρόθεσµες. ‣ Τροποποίηση του Διεθνούς Λογιστικού Προτύπου 1 «Παρουσίαση Οικονοµικών Καταστάσεων»: Γνωστοποιήσεις λογιστικών πολιτικών Ισχύει για χρήσεις με έναρξη από 1.1.2023 Την 12.2.2021 το Συμβούλιο των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων εξέδωσε τροποποίηση στο Δ.Λ.Π. 1 με την οποία διευκρίνισε ότι: - Ο ορισμός των λογιστικών πολιτικών δίνεται στην παράγραφο 5 του Δ.Λ.Π. 8. - Η οικονομική οντότητα θα πρέπει να γνωστοποιεί τις σημαντικές λογιστικές πολιτικές. Οι λογιστικές πολιτικές είναι σημαντικές όταν μαζί με τις λοιπές πληροφορίες που περιλαμβάνουν οι οικονομικές καταστάσεις δύνανται να επηρεάσουν τις αποφάσεις που λαμβάνουν οι κύριοι χρήστες των οικονομικών καταστάσεων. - Οι λογιστικές πολιτικές για μη σημαντικές συναλλαγές θεωρούνται μη σημαντικές και δεν θα πρέπει να γνωστοποιούνται. Οι λογιστικές πολιτικές, ωστόσο, μπορεί να είναι σημαντικές ανάλογα με τη φύση κάποιων συναλλαγών ακόμα και αν τα σχετικά ποσά είναι μη σημαντικά. Οι λογιστικές πολιτικές που σχετίζονται με σημαντικές συναλλαγές και γεγονότα δεν είναι πάντοτε σημαντικές στο σύνολό τους. - Οι λογιστικές πολιτικές είναι σημαντικές όταν οι χρήστες των οικονομικών καταστάσεων τις χρειάζονται προκειμένου να κατανοήσουν άλλη σημαντική πληροφόρηση των οικονομικών καταστάσεων. - Η πληροφόρηση για το πώς η οικονομική οντότητα έχει εφαρμόσει μία λογιστική πολιτική είναι πιο χρήσιμη στους χρήστες των οικονομικών καταστάσεων σε σχέση με την τυποποιημένη πληροφορία ή τη σύνοψη των διατάξεων των Δ.Π.Χ.Π. - Στην περίπτωση που η οικονομική οντότητα επιλέξει να συμπεριλάβει μη σημαντική πληροφόρηση για τις λογιστικές πολιτικές, η πληροφόρηση αυτή δεν θα πρέπει να παρεμποδίζει τη σημαντική πληροφόρηση για τις λογιστικές πολιτικές. Η Τράπεζα εξετάζει την επίπτωση που η υιοθέτηση της ανωτέρω τροποποίησης θα έχει στις οικονομικές της καταστάσεις. ‣ Τροποποίηση του Διεθνούς Λογιστικού Προτύπου 8 «Λογιστικές Πολιτικές, Αλλαγές στις Λογιστικές Εκτιμήσεις και Λάθη»: Ορισμός Λογιστικών εκτιμήσεων Ισχύει για χρήσεις με έναρξη από 1.1.2023 Την 12.2.2021 το Συμβούλιο των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων εξέδωσε τροποποίηση στο Δ.Λ.Π. 8 με την οποία: - Όρισε τις λογιστικές εκτιμήσεις ως νομισματικά ποσά στις οικονομικές καταστάσεις που υπόκεινται σε αβεβαιότητα ως προς τη μέτρησή τους. - Διευκρίνισε πως μία λογιστική πολιτική μπορεί να απαιτεί τα στοιχεία των οικονομικών καταστάσεων να αποτιμώνται κατά 397 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 τέτοιο τρόπο που να δημιουργείται αβεβαιότητα. Στην περίπτωση αυτή η οικονομική οντότητα αναπτύσσει μία λογιστική εκτίμηση. Η ανάπτυξη λογιστικών εκτιμήσεων περιλαμβάνει τη χρήση κρίσεων και υποθέσεων. - Κατά την ανάπτυξη των λογιστικών εκτιμήσεων η οικονομική οντότητα χρησιμοποιεί τεχνικές αποτίμησης και δεδομένα. - Η οικονομική οντότητα μπορεί να απαιτηθεί να μεταβάλει τις λογιστικές εκτιμήσεις της. Το γεγονός αυτό από τη φύση του δεν σχετίζεται με τις προηγούμενες χρήσεις ούτε αποτελεί διόρθωση λάθους. Οι μεταβολές στα δεδομένα ή στις τεχνικές αποτίμησης αποτελούν μεταβολές στις λογιστικές εκτιμήσεις εκτός αν σχετίζονται με διόρθωση λάθους. Η Τράπεζα εξετάζει την επίπτωση που η υιοθέτηση της ανωτέρω τροποποίησης θα έχει στις οικονομικές της καταστάσεις. ‣ Τροποποίηση του Διεθνούς Λογιστικού Προτύπου 16 «Ιδιοχρησιμοποιούμενα ενσώματα πάγια»: Έσοδα πριν την προβλεπόμενη χρήση Ισχύει για χρήσεις με έναρξη από 1.1.2022 Την 14.5.2020 το Συμβούλιο των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων εξέδωσε τροποποίηση στο Δ.Λ.Π. 16 σύμφωνα με την οποία απαγορεύει την αφαίρεση από το κόστος κτήσης των ιδιοχρησιμοποιούμενων παγίων των εσόδων από την πώληση στοιχείων που παράγονται στη φάση που το πάγιο προετοιμάζεται να έρθει στην τοποθεσία και στην κατάσταση που απαιτείται για τη χρήση που η διοίκηση έχει προσδιορίσει. Αντιθέτως, τα έσοδα από την πώληση των εν λόγω στοιχείων όπως και το κόστος τους θα πρέπει να αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα. Η Τράπεζα εξετάζει την επίπτωση που η υιοθέτηση της ανωτέρω τροποποίησης θα έχει στις οικονομικές της καταστάσεις. ‣ Τροποποίηση του Διεθνούς Λογιστικού Προτύπου 37 «Προβλέψεις, Ενδεχόμενες Υποχρεώσεις και Ενδεχόμενες Απαιτήσεις»: Επαχθείς συμβάσεις – Κόστος εκπλήρωσης των υποχρεώσεων μίας σύμβασης Ισχύει για χρήσεις με έναρξη από 1.1.2022 Την 14.5.2020 το Συμβούλιο των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων εξέδωσε τροποποίηση στο Δ.Λ.Π. 37 με σκοπό να διευκρινίσει πως το κόστος εκπλήρωσης των υποχρεώσεων μίας σύμβασης περιλαμβάνει τα έξοδα εκείνα που σχετίζονται άμεσα με τη σύμβαση. Αυτά τα έξοδα αποτελούνται τόσο από τα άμεσα επιρριπτόμενα έξοδα, όπως για παράδειγμα η άμεση εργασία και τα υλικά, όσο και την αναλογία άλλων εξόδων που σχετίζονται άμεσα με την εκπλήρωση των υποχρεώσεων που απορρέουν από μία σύμβαση όπως η αναλογία της απόσβεσης ενός παγίου που χρησιμοποιείται κατά την εκπλήρωση των υποχρεώσεων. Η Τράπεζα εξετάζει την επίπτωση που η υιοθέτηση της ανωτέρω τροποποίησης θα έχει στις οικονομικές της καταστάσεις. ‣ Βελτιώσεις Διεθνών Λογιστικών Προτύπων – κύκλος 2018-2020 Ισχύει για χρήσεις µε έναρξη 1.1.2022 Στο πλαίσιο του προγράμματος των ετήσιων βελτιώσεων των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων, το Συμβούλιο εξέδωσε, την 14.5.2020, μη επείγουσες αλλά απαραίτητες τροποποιήσεις στα Δ.Π.Χ.Π 1, Δ.Π.Χ.Π. 9, Δ.Π.Χ.Π. 16 και Δ.Λ.Π. 41. Οι ανωτέρω τροποποιήσεις δεν αναμένεται να έχουν επίπτωση στις οικονομικές καταστάσεις της Τράπεζας. 1.2 Λογιστικές αρχές 1.2.1 Λειτουργικοί τοµείς Ο καθορισµός των λειτουργικών τοµέων καθώς και η µέτρηση των µεγεθών τους βασίζονται στην πληροφόρηση που λαµβάνει η Εκτελεστική Επιτροπή της Τράπεζας, η οποία είναι υπεύθυνη για την κατανοµή των πόρων και την αξιολόγηση της αποδοτικότητας των τοµέων δραστηριότητας της Τράπεζας. Σύµφωνα µε τα ανωτέρω και µε δεδοµένη την υφιστάµενη διοικητική δοµή και διάρθρωση των εργασιών της Τράπεζας, έχουν προσδιοριστεί οι ακόλουθοι λειτουργικοί τοµείς: • Λιανική Τραπεζική • Corporate Banking • Asset Management / Insurance • Investment Banking / Treasury • Λοιπά 398 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Επιπρόσθετα, λαµβάνοντας υπόψη τη δραστηριοποίηση της Τράπεζας σε ποικίλους γεωγραφικούς τοµείς, πέραν των ανωτέρω λειτουργικών τοµέων παρέχεται στις οικονοµικές καταστάσεις πληροφόρηση και µε βάση την ακόλουθη διάκριση: • Ελλάδα • Λοιπές χώρες Σηµειώνεται ότι οι µέθοδοι αποτίµησης των µεγεθών των λειτουργικών τοµέων για σκοπούς πληροφόρησης της Εκτελεστικής Επιτροπής δεν διαφοροποιούνται από τις αντίστοιχες µεθόδους που επιβάλλουν τα Διεθνή Πρότυπα Χρηµατοοικονοµικής Πληροφόρησης. Αναλυτικά στοιχεία για την πληροφόρηση κατά τοµέα αναφέρονται στη σηµείωση 39. 1.2.2 Συναλλαγές σε ξένο νόµισµα και µετατροπή οικονοµικών καταστάσεων µονάδων εξωτερικού α. Συναλλαγές σε ξένο νόµισµα Τα στοιχεία που περιλαµβάνονται στις οικονοµικές καταστάσεις παρουσιάζονται σε Ευρώ, που είναι το νόµισµα της χώρας, στην οποία έχει την έδρα της η Τράπεζα (λειτουργικό νόµισµα). Τα στοιχεία των Καταστηµάτων εξωτερικού αποτιµώνται στο λειτουργικό νόµισµα του κάθε Καταστήµατος, το οποίο καθορίζεται µε κριτήριο το νόµισµα της χώρας στην οποία αυτό δραστηριοποιείται ή µε βάση το νόµισµα στο οποίο πραγµατοποιούνται, κυρίως, οι συναλλαγές του. Οι συναλλαγές που πραγµατοποιούνται σε ξένα νοµίσµατα µετατρέπονται στο λειτουργικό νόµισµα του κάθε καταστήµατος µε την ισοτιµία κλεισίµατος της ηµεροµηνίας των συναλλαγών. Κατά την ηµεροµηνία σύνταξης των οικονοµικών καταστάσεων, τα νοµισµατικά στοιχεία σε ξένο νόµισµα, του ενεργητικού και των υποχρεώσεων, αποτιµώνται µε τις τιµές κλεισίµατος της ηµεροµηνίας αυτής. Οι συναλλαγµατικές διαφορές, κέρδη ή ζηµιές, που προκύπτουν καταχωρούνται στα αποτελέσµατα. Τα µη νοµισµατικά στοιχεία του ενεργητικού και των υποχρεώσεων αποτιµώνται µε τις τιµές των ξένων νοµισµάτων που ίσχυαν κατά την ηµεροµηνία της αρχικής αναγνώρισής τους, εκτός από τις κατηγορίες των µη νοµισµατικών στοιχείων που αποτιµώνται σε εύλογες αξίες και τα οποία αποτιµώνται µε τις συναλλαγµατικές ισοτιµίες που υπήρχαν όταν προσδιορίστηκε η εύλογη αξία. Στην περίπτωση αυτή οι συναλλαγµατικές διαφορές αποτελούν µέρος των κερδών ή ζηµιών από τη µεταβολή της εύλογης αξίας και καταχωρούνται στα αποτελέσµατα ή απευθείας σε αποθεµατικό της καθαρής θέσης, ανάλογα µε την κατηγορία αποτίµησης του µη νοµισµατικού στοιχείου. β. Μετατροπή οικονοµικών καταστάσεων µονάδων εξωτερικού Η ενσωµάτωση των οικονοµικών καταστάσεων των καταστηµάτων εξωτερικού, που το λειτουργικό τους νόµισµα είναι διαφορετικό από το νόµισµα παρουσίασης των οικονοµικών καταστάσεων της Τράπεζας, πραγµατοποιείται µε τους ακόλουθους κανόνες: . Τα στοιχεία του ενεργητικού και των υποχρεώσεων µετατρέπονται σε Ευρώ µε βάση την ισοτιµία κλεισίµατος της ηµεροµηνίας σύνταξης κάθε οικονοµικής καταστάσεως. Τα συγκριτικά στοιχεία παρατίθενται όπως είχαν µετατραπεί σε Ευρώ κατά τις αντίστοιχες ηµεροµηνίες σύνταξης των οικονοµικών καταστάσεων. ii. Τα στοιχεία της Καταστάσεως Αποτελεσµάτων (έσοδα και έξοδα) µετατρέπονται σε Ευρώ µε βάση το µέσο όρο των ισοτιµιών που ίσχυσαν κατά την περίοδο αναφοράς.Οι συναλλαγµατικές διαφορές που προκύπτουν από τους ανωτέρω κανόνες µετατροπής, καθώς και εκείνες που προκύπτουν από νοµισµατικά στοιχεία που αποτελούν µέρος της καθαρής επένδυσης σε οικονοµικές µονάδες του εξωτερικού, καταχωρούνται απευθείας στην καθαρή θέση και µεταφέρονται στα αποτελέσµατα µε την πώληση των µονάδων. 1.2.3 Διαθέσιµα και ταµειακά ισοδύναµα Για σκοπούς καταρτίσεως της Καταστάσεως Ταµειακών Ροών, στην κατηγορία αυτή περιλαµβάνονται:: α. Το ταµείο β. Οι µη δεσµευµένες καταθέσεις στις κεντρικές τράπεζες γ. Οι βραχυπρόθεσµες απαιτήσεις από τράπεζες και οι συµφωνίες επαναπώλησης τίτλων «Reverse Repos». 399 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Ως βραχυπρόθεσµες απαιτήσεις θεωρούνται αυτές που λήγουν εντός τριών µηνών από την ηµεροµηνία σύνταξης των οικονοµικών καταστάσεων. Οι µη δεσµευµένες καταθέσεις στις κεντρικές τράπεζες, οι βραχυπρόθεσµες απαιτήσεις από τράπεζες και οι συµφωνίες Reverse Repos αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος. 1.2.4 Αρχές ταξινόµησης και αποτίµησης των χρηµατοοικονοµικών µέσων Αρχική αναγνώριση Η Τράπεζα αναγνωρίζει τα χρηµατοοικονοµικά µέσα ως στοιχεία ενεργητικού ή υποχρεώσεων εφόσον καθίσταται αντισυµβαλλόµενο µέρος που αποκτά δικαιώµατα ή αναλαµβάνει υποχρεώσεις βάσει των συµβατικών όρων του χρηµατοοικονοµικού µέσου. Η Τράπεζα, κατά την αρχική αναγνώριση, αποτιµά τα χρηµατοοικονοµικά στοιχεία του ενεργητικού και των υποχρεώσεων στην εύλογη αξία τους. Στην περίπτωση των χρηµατοοικονοµικών µέσων που δεν αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω της Κατάστασης Αποτελεσµάτων, η αξία κατά την αρχική αναγνώριση προσαυξάνεται ή µειώνεται µε τα έξοδα και τις προµήθειες συναλλαγών που σχετίζονται άµεσα µε την απόκτηση ή τη δηµιουργία τους. Σηµειώνεται πως η Τράπεζα καταχωρεί όλες τις συναλλαγές αγοράς και πώλησης «κανονικής παράδοσης» την ηµεροµηνία διακανονισµού (settlement date) µε εξαίρεση τις συναλλαγές που αφορούν σε µετοχές και παράγωγα που αναγνωρίζονται την ηµεροµηνία της συναλλαγής. Για τα οµόλογα που αποτιµώνται στην εύλογη αξία, η µεταβολή της εύλογης αξίας κατά τη διάρκεια της περιόδου που µεσολαβεί µεταξύ της ηµεροµηνίας της συναλλαγής (trade date) και της ηµεροµηνίας διακανονισµού (settlement date) αναγνωρίζεται στα αποτελέσµατα ή στην καθαρή θέση ανάλογα µε την κατηγορία ταξινόµησης του οµολόγου. Μεταγενέστερη αποτίµηση χρηµατοοικονοµικών στοιχείων ενεργητικού Η Τράπεζα για σκοπούς αποτίµησης διακρίνει τα χρηµατοοικονοµικά στοιχεία του ενεργητικού στις ακόλουθες κατηγορίες: • Χρηµατοοικονοµικά στοιχεία του ενεργητικού αποτιµώµενα στο αναπόσβεστο κόστος • Χρηµατοικονοµικά στοιχεία του ενεργητικού αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην καθαρή θέση, µε το αποτέλεσµα κατά τη διακοπή αναγνώρισης να αναταξινοµείται στην Κατάσταση Αποτελεσµάτων • Συµµετοχικοί τίτλοι αποτιµώµενοι στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην καθαρή θέση, µε το αποτέλεσµα κατά τη διακοπή αναγνώρισης να µην αναταξινοµείται στην Κατάσταση Αποτελεσµάτων • Χρηµατοοικονοµικά στοιχεία αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων Για κάθε µία από τις ανωτέρω κατηγορίες ισχύουν τα εξής: α) Χρηµατοοικονοµικά στοιχεία του ενεργητικού αποτιµώµενα στο αναπόσβεστο κόστος Στην κατηγορία αυτή εντάσσονται τα χρηµατοοικονοµικά στοιχεία τα οποία ικανοποιούν ταυτόχρονα τα εξής: • εντάσσονται σε επιχειρησιακό µοντέλο το οποίο έχει ως στόχο τη διακράτηση χρηµατοοικονοµικών µέσων προκειµένου να εισπραχθούν οι συµβατικές ταµειακές τους ροές, • οι συµβατικοί όροι που τα διέπουν προβλέπουν αποκλειστικά ταµειακές ροές κεφαλαίου και τόκου επί του ανεξόφλητου κεφαλαίου, οι οποίες θα πρέπει να καταβληθούν σε συγκεκριµένες ηµεροµηνίες (Solely Payments of Principal and InterestSPPI). Η κατηγορία αυτή αποτιµάται στο αναπόσβεστο κόστος µε τη µέθοδο του πραγµατικού επιτοκίου και εξετάζεται περιοδικά για την ύπαρξη αναµενόµενων ζηµιών αποµείωσης όπως περαιτέρω περιγράφεται στις σηµειώσεις 1.2.12 και 1.2.13. β) Χρηµατοικονοµικά στοιχεία του ενεργητικού αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην καθαρή θέση, µε το αποτέλεσµα κατά τη διακοπή αναγνώρισης να αναταξινοµείται στην Κατάσταση Αποτελεσµάτων Στην κατηγορία αυτή εντάσσονται τα χρηµατοοικονοµικά στοιχεία τα οποία ικανοποιούν ταυτόχρονα τα εξής: 400 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 • εντάσσονται σε επιχειρησιακό µοντέλο του οποίου ο στόχος ικανοποιείται τόσο µε την πώληση όσο και µε την είσπραξη των συµβατικών ταµειακών ροών, • οι συµβατικοί όροι που τα διέπουν προβλέπουν αποκλειστικά ταµειακές ροές κεφαλαίου και τόκου επί του ανεξόφλητου κεφαλαίου, οι οποίες θα πρέπει να καταβληθούν σε συγκεκριµένες ηµεροµηνίες (Solely Payments of Principal and InterestSPPI). Η κατηγορία αυτή εξετάζεται περιοδικά για την ύπαρξη αναµενόµενων ζημιών αποµείωσης όπως περαιτέρω περιγράφεται στις σηµειώσεις 1.2.12 και 1.2.13. γ) Συµµετοχικοί τίτλοι αποτιµώµενοι στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην καθαρή θέση, µε το αποτέλεσµα κατά τη διακοπή αναγνώρισης να µην αναταξινοµείται στην Κατάσταση Αποτελεσµάτων Στην κατηγορία αυτή εντάσσονται οι συµµετοχικοί τίτλοι που δεν διακρατούνται για εµπορικούς σκοπούς και οι οποίοι δεν αποτελούν το ενδεχόµενο τίµηµα αναγνωριζόµενο από τον αποκτώντα σε µία συνένωση επιχειρήσεων και τους οποίους η Τράπεζα αποφασίζει, κατά την αρχική αναγνώριση, να αποτιµήσει στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην καθαρή θέση. Η απόφαση αυτή είναι ανέκκλητη. Με εξαίρεση τα µερίσµατα τα οποία αναγνωρίζονται απευθείας στα αποτελέσµατα όλα τα άλλα αποτελέσµατα που απορρέουν από τους ανωτέρω συµµετοχικούς τίτλους αναγνωρίζονται απευθείας στην καθαρή θέση και δεν αναταξινοµούνται στα αποτελέσµατα. Για τους εν λόγω συµµετοχικούς τίτλους δεν διενεργείται έλεγχος αποµείωσης. δ) Χρηµατοοικονοµικά στοιχεία αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων Στην κατηγορία αυτή εντάσσονται χρηµατοοικονοµικά στοιχεία: i. Για τα οποία υπάρχει πρόθεση για την πώλησή τους σε βραχύ χρονικό διάστηµα, προκειµένου να αξιοποιηθούν βραχυχρόνιες διακυµάνσεις της αγοράς (εµπορικό χαρτοφυλάκιο). Στην κατηγορία αυτή η Τράπεζα κατατάσσει οµόλογα, κρατικά έντοκα γραµµάτια και περιορισµένο αριθµό µετοχών και εταιρικών οµολόγων. ii. Τα οποία δεν πληρούν τα κριτήρια ταξινόµησης σε µία από τις ανωτέρω κατηγορίες. iii. Τα οποία η Τράπεζα επιλέγει, κατά την αρχική αναγνώριση, να τα αποτιµήσει στην εύλογη αξία µε µεταφορά της εκάστοτε προκύπτουσας διαφοράς στα αποτελέσµατα. Η επιλογή αυτή, η οποία είναι ανέκκλητη, µπορεί να γίνει όταν µε τον τρόπο αυτό εξαλείφεται τυχόν λογιστική ασυµµετρία που προκύπτει από την αποτίµηση αυτών των χρηµατοοικονοµικών µέσων µε διαφορετικό τρόπο, (π.χ. στο αναπόσβεστο κόστος), σε σχέση µε χρηµατοοικονοµικά µέσα που σχετίζονται µε αυτά, (π.χ. παράγωγα, τα οποία αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων). Κατά την ηµεροµηνία σύνταξης των οικονοµικών καταστάσεων, η Τράπεζα δεν είχε επιλέξει να εντάξει χρηµατοοικονοµικά στοιχεία του ενεργητικού σε αυτή την κατηγορία. Αξιολόγηση επιχειρησιακού µοντέλου Το επιχειρησιακό µοντέλο αναφέρεται στον τρόπο µε τον οποίο η Τράπεζα διαχειρίζεται τα χρηµατοοικονοµικά στοιχεία του ενεργητικού για να δηµιουργεί ταµειακές ροές. Αυτό σηµαίνει ότι το επιχειρησιακό µοντέλο καθορίζει αν οι ταµειακές ροές θα απορρέουν από την είσπραξη συµβατικών ταµειακών ροών, την πώληση χρηµατοοικονοµικών περιουσιακών στοιχείων ή και από τα δύο. Το επιχειρησιακό µοντέλο της Τράπεζας καθορίζεται σε επίπεδο που να αντανακλά τον τρόπο µε τον οποίο οι οµάδες χρηµατοοικονοµικών στοιχείων του ενεργητικού βρίσκονται υπό κοινή διαχείριση ώστε να επιτυγχάνεται ένας συγκεκριµένος επιχειρηµατικός στόχος. Συνεπώς, το επιχειρησιακό µοντέλο δεν εξαρτάται από τις προθέσεις της διοίκησης για ένα µεµονωµένο µέσο αλλά καθορίζεται σε ανώτερο επίπεδο συγκέντρωσης. Τα επιχειρησιακά µοντέλα της Τράπεζας καθορίζονται από την Επιτροπή Διαχειρίσεως Ενεργητικού Παθητικού (ALCo) ή την Εκτελεστική Επιτροπή οι οποίες αποφασίζουν για την εφαρµογή ενός επιχειρησιακού µοντέλου τόσο για το χαρτοφυλάκιο χορηγήσεων όσο και για το χαρτοφυλάκιο χρεογράφων. Στο πλαίσιο αυτό: • Τα δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών καθώς και οι απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυµάτων εντάσσονται στο επιχειρησιακό 401 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 µοντέλο που ως στόχο έχει τη διακράτηση των χρηµατοοικονοµικών στοιχείων του ενεργητικού µε σκοπό την είσπραξη των συµβατικών ταµειακών ροών. • Για τα οµόλογα και γενικότερα για τις επενδύσεις σταθερού εισοδήµατος η Τράπεζα έχει αναγνωρίσει τα ακόλουθα επιχειρησιακά µοντέλα: - Επιχειρησιακό µοντέλο το οποίο αποσκοπεί στη διακράτηση χρηµατοοικονοµικών µέσων προκειµένου να εισπραχθούν οι συµβατικές ταµειακές τους ροές - Επιχειρησιακό µοντέλο του οποίου ο στόχος επιτυγχάνεται τόσο µε την είσπραξη συµβατικών ταµειακών ροών όσο και µε την πώληση των χρηµατοοικονοµικών στοιχείων του ενεργητικού - Εµπορικό χαρτοφυλάκιο Ο ορισµός των ανωτέρω επιχειρησιακών µοντέλων έχει βασιστεί: α) στον τρόπο µε τον οποίο εκτιµάται η απόδοση του επιχειρησιακού µοντέλου και των χρηµατοοικονοµικών στοιχείων του ενεργητικού που διακρατούνται στο πλαίσιο του εν λόγω επιχειρησιακού µοντέλου, και στο πώς αυτή αναφέρεται στα βασικά διοικητικά στελέχη της Τράπεζας, β) στους κινδύνους που επηρεάζουν την απόδοση του επιχειρησιακού µοντέλου (και των χρηµατοοικονοµικών στοιχείων του ενεργητικού που διακρατούνται στο πλαίσιο του εν λόγω επιχειρησιακού µοντέλου) και, ειδικότερα, στον τρόπο διαχείρισης των εν λόγω κινδύνων, γ) στον τρόπο µε τον οποίο αξιολογούνται τα διοικητικά στελέχη της Τράπεζας (για παράδειγµα, εάν η αξιολόγηση λαµβάνει υπόψη την εύλογη αξία των υπό διαχείριση περιουσιακών στοιχείων ή τις εισπραχθείσες συµβατικές ταµειακές ροές) και δ) στην αναµενόµενη συχνότητα και αξία των πωλήσεων καθώς και στη συχνότητα και αξία των πωλήσεων που έχουν πραγµατοποιηθεί. Η Τράπεζα, σε κάθε ηµεροµηνία δηµοσίευσης οικονοµικών καταστάσεων, επαναξιολογεί τα επιχειρησιακά µοντέλα προκειµένου να επιβεβαιώνει ότι δεν έχει υπάρξει µεταβολή σε σχέση µε την προηγούµενη περίοδο ή εφαρµογή κάποιου καινούργιου επιχειρησιακού µοντέλου. Στο πλαίσιο της επαναξιολόγησης του επιχειρησιακού µοντέλου που αποσκοπεί στη διακράτηση των χρηµατοοικονοµικών στοιχείων του ενεργητικού µε στόχο την είσπραξη των συµβατικών ταµειακών ροών λαµβάνονται υπόψη οι πωλήσεις που έχουν πραγµατοποιηθεί καθώς και εκείνες που αναµένεται να συµβούν. Κατά την αξιολόγηση αυτή οι ακόλουθες περιπτώσεις πωλήσεων δεν θεωρείται ότι θίγουν την επιλογή του εν λόγω επιχειρησιακού µοντέλου: α) Πωλήσεις µη εξυπηρετούµενων δανείων που λαµβάνουν χώρα λόγω της επιδείνωσης της πιστοληπτικής διαβάθµισης των πιστούχων, µε εξαίρεση εκείνων που δηµιουργήθηκαν από την Τράπεζα και χαρακτηρίστηκαν ως αποµειωµένα κατά την αρχική τους αναγνώριση. β) Πωλήσεις που λαµβάνουν χώρα κοντά στην ηµεροµηνία λήξης των χρηµατοοικονοµικών στοιχείων του ενεργητικού κατά τέτοιο τρόπο ώστε οι εισπράξεις από την πώληση να προσεγγίζουν την είσπραξη των υπολειπόµενων συµβατικών ταµειακών ροών. Αυτό θεωρείται ότι συµβαίνει όταν κατά το χρόνο της πώλησης υπολείπεται λιγότερο από το 5% της συνολικής διάρκειας του µέσου. γ) Πωλήσεις (εκτός των περιπτώσεων α και β) σποραδικές (ακόµα και αν είναι σηµαντικής αξίας) ή µη σηµαντικής αξίας, είτε µεµονωµένα είτε συνολικά, (ακόµα και αν είναι συχνές). Η Τράπεζα έχει ορίσει ως σηµαντικής αξίας τις πωλήσεις που υπερβαίνουν το 5% του υπολοίπου προ προβλέψεων της προηγούµενης περιόδου, ανά χαρτοφυλάκιο. Αντίστοιχα, ως µη σποραδικές έχουν οριστεί οι σηµαντικές πωλήσεις που συµβαίνουν περισσότερο από δύο φορές ετησίως. Επιπρόσθετα, ειδικά για το χαρτοφυλάκιο των ομολόγων, οι ακόλουθες πωλήσεις δεν θεωρείται ότι θίγουν την επιλογή του επιχειρησιακού μοντέλου που ως στόχο έχει την είσπραξη των συμβατικών ταμειακών ροών: - Πωλήσεις ομολόγων που δεν ικανοποιούν πλέον την επενδυτική πολιτική λόγω σημαντικής αύξησης του πιστωτικού κινδύνου του εκδότη. - Σποραδικές πωλήσεις υπό συνθήκες ακραίων συνθηκών έλλειψης ρευστότητας. Αξιολόγηση του αν οι συµβατικές ταµειακές ροές είναι αποκλειστικά ροές κεφαλαίου και τόκου επί του ανεξόφλητου κεφαλαίου (Solely Payments of Principal and Interest- SPPI) Για τους σκοπούς της αξιολόγησης: 402 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 − Κεφάλαιο είναι η εύλογη αξία ενός χρηµατοοικονοµικού στοιχείου του ενεργητικού κατά την αρχική του αναγνώριση (το ποσό αυτό µεταβάλλεται, π.χ. λόγω αποπληρωµής) − Τόκος είναι το τίµηµα που καταβάλλεται για το πέρασµα του χρόνου, για τον πιστωτικό κίνδυνο που συνδέεται µε το ανεξόφλητο υπόλοιπο κεφαλαίου και για λοιπούς βασικούς δανειακούς κινδύνους (π.χ. κίνδυνο ρευστότητας) και έξοδα καθώς και για το περιθώριο κέρδους. Οι συµβατικοί όροι οι οποίοι δηµιουργούν έκθεση σε κινδύνους και µεταβλητότητα στις συµβατικές ταµειακές ροές που δεν σχετίζεται µε µία τυπική δανειακή σύµβαση, όπως η έκθεση στις µεταβολές των τιµών µετοχών ή των τιµών βασικών εµπορευµάτων, δεν οδηγούν σε συµβατικές ταµειακές ροές που αποτελούν αποκλειστικά πληρωµές κεφαλαίου και τόκου επί του ανεξόφλητου κεφαλαίου. Στο πλαίσιο αυτό, κατά την αξιολόγηση του αν οι συµβατικές ταµειακές ροές αποτελούν αποκλειστικά ταµειακές ροές κεφαλαίου και τόκου επί του ανεξόφλητου κεφαλαίου, η Τράπεζα εξετάζει αν το µέσο εµπεριέχει συµβατικούς όρους που µεταβάλλουν το χρόνο ή το ποσό των συµβατικών ταµειακών ροών. Ειδικότερα λαµβάνεται υπόψη αν υφίστανται: − Χαρακτηριστικά µόχλευσης − Πληρωµές που συνδέονται µε τη µεταβλητότητα στη συναλλαγµατική ισοτιµία − Όροι µετατροπής σε µετοχές του εκδότη − Μεταβολές επιτοκίων µε βάση µη επιτοκιακές µεταβλητές − Όροι πρόωρης εξόφλησης ή επιµήκυνσης της διάρκειας του µέσου − Όροι που περιορίζουν την απαίτηση της Τράπεζας στις ροές από συγκεκριµένα περιουσιακά στοιχεία ή βάσει των οποίων δεν προβλέπεται νοµική αξίωση επί των µη καταβληθέντων ποσών − Άτοκες αναβαλλόµενες πληρωµές − Όροι βάσει των οποίων η απόδοση του µέσου επηρεάζεται από τις τιµές των µετοχών ή των αγαθών. Ειδικά για την περίπτωση της χρηµατοδότησης µίας εταιρίας ειδικού σκοπού, προκειµένου το δάνειο να ικανοποιεί το κριτήριο ότι οι ταµειακές του ροές είναι αποκλειστικά ροές κεφαλαίου και τόκου επί του ανεξόφλητου κεφαλαίου θα πρέπει, µεταξύ των άλλων, να ισχύει τουλάχιστον µία από τις ακόλουθες συνθήκες: - Κατά το χρόνο αρχικής αναγνώρισης του δανείου, ο δείκτης LTV (Loan to Value) να διαµορφώνεται έως 80% ή ο δείκτης LLCR (Loan Life Coverage Ratio) να ανέρχεται σε τουλάχιστον 1,25. - Τα ίδια κεφάλαια της εταιρίας ειδικού σκοπού να ανέρχονται σε τουλάχιστον 20% της συνολικής αξίας του ενεργητικού. - Να υφίστανται επαρκή καλύµµατα που να µη συνδέονται µε το περιουσιακό στοιχείο που χρηµατοδοτείται. Επίσης, κατά την αξιολόγηση του αν οι συµβατικές ταµειακές ροές αποτελούν αποκλειστικά ταµειακές ροές κεφαλαίου και τόκου επί του ανεξόφλητου κεφαλαίου εξετάζεται αν έχει µεταβληθεί εκείνο το συστατικό του τόκου που εκφράζει την αξία του χρόνου. Η αξία του χρόνου (time value of money) αποτελεί το συστατικό του τόκου που σχετίζεται µε την αποζηµίωση λόγω του περάσµατος του χρόνου. Η αξία του χρόνου, συνεπώς, δεν παρέχει αποζηµίωση για λοιπούς κινδύνους ή έξοδα. Ωστόσο, κάποιες φορές το στοιχείο της αξίας του χρόνου µεταβάλλεται. Αυτό µπορεί να συµβαίνει όταν για παράδειγµα το επιτόκιο ενός µέσου επαναπροσδιορίζεται περιοδικά αλλά η συχνότητα του επαναπροσδιορισµού δεν ταυτίζεται µε τη διάρκεια του επιτοκίου ή όταν ο περιοδικός επαναπροσδιορισµός του γίνεται µε βάση ένα µέσο όρο βραχυπρόθεσµων και µακροπρόθεσµων επιτοκίων. Στην περίπτωση αυτή η Τράπεζα αξιολογεί τη µεταβολή προκειµένου να προσδιορίσει αν οι συµβατικές ροές είναι αποκλειστικά ροές κεφαλαίου και τόκου επί του ανεξόφλητου κεφαλαίου. Η αξιολόγηση συνίσταται στον προσδιορισµό του πόσο διαφορετικές είναι οι µη προεξοφληµένες συµβατικές ροές σε σχέση µε τις µη προεξοφληµένες συµβατικές ροές αν ο επαναπροσδιορισµός του επιτοκίου δεν είχε µεταβληθεί. Κατά την αξιολόγηση θα πρέπει να λαµβάνεται υπόψη τόσο η επίπτωση ανά περίοδο όσο και σωρευτικά. Αν οι ροές είναι σηµαντικά διαφορετικές τότε οι ροές του µέσου δεν είναι αποκλειστικά ταµειακές ροές κεφαλαίου και τόκου επί του ανεξόφλητου κεφαλαίου. Η Τράπεζα έχει θεωρήσει πως η ανωτέρω αξιολόγηση δεν οδηγεί σε σηµαντικά διαφορετικές ταµειακές ροές όταν η σωρευτική διαφορά κατά τη διάρκεια ζωής του µέσου δεν υπερβαίνει το 10% και ταυτόχρονα οι µεµονωµένες ταµειακές ροές στις οποίες παρατηρείται διαφορά ανώτερη του 10% δεν υπερβαίνουν το 5% των συνολικών περιόδων κατά τη διάρκεια ζωής του µέσου. Αναταξινόµηση χρηµατοοικονοµικών στοιχείων ενεργητικού Αναταξινοµήσεις µεταξύ των κατηγοριών αποτίµησης των χρηµατοοικονοµικών στοιχείων του ενεργητικού πραγµατοποιούνται όταν µεταβάλλεται το επιχειρησιακό µοντέλο της Τράπεζας. Στην περίπτωση αυτή η αναταξινόµηση δεν πραγµατοποιείται 403 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 αναδροµικά. Οι µεταβολές στο επιχειρησιακό µοντέλο της Τράπεζας αναµένεται να είναι σπάνιες. Προκύπτουν από αποφάσεις της Επιτροπής Διαχειρίσεως Ενεργητικού Παθητικού (ALCo) ή της Εκτελεστικής Επιτροπής ως αποτέλεσµα εσωτερικών ή εξωτερικών µεταβολών, θα πρέπει να είναι σηµαντικές για τις δραστηριότητες της Τράπεζας και ορατές/παρατηρήσιµες σε τρίτα µέρη. Κατά την αναταξινόµηση µίας χρηµατοοικονοµικής απαίτησης από την κατηγορία αποτίµησης στο αναπόσβεστο κόστος στην κατηγορία αποτίµησης στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων, η εύλογη αξία της απαίτησης προσδιορίζεται κατά την ηµεροµηνία της αναταξινόµησης ενώ το ποσό της διαφοράς ανάµεσα στην εύλογη αξία και στο αναπόσβεστο κόστος αναγνωρίζεται απευθείας στα αποτελέσµατα. Το ίδιο συµβαίνει και στην περίπτωση αναταξινόµησης από την κατηγορία αποτίµησης στο αναπόσβεστο κόστος στην κατηγορία αποτίµησης στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην καθαρή θέση, µε τη διαφορά ότι το όποιο αποτέλεσµα προκύπτει αναγνωρίζεται απευθείας στην καθαρή θέση. Στην τελευταία αυτή περίπτωση το πραγµατικό επιτόκιο του µέσου καθώς και ο υπολογισµός των αναµενόµενων ζηµιών αποµείωσης δεν επηρεάζονται. Ωστόσο, το ποσό των συσσωρευµένων ζηµιών αποµείωσης το οποίο προσάρµοζε το υπόλοιπο της απαίτησης πριν την αποµείωση µεταφέρεται στην καθαρή θέση ως συσσωρευµένες ζηµιές αποµείωσης. Κατά την αναταξινόµηση µίας χρηµατοοικονοµικής απαίτησης από την κατηγορία αποτίµησης στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων στην κατηγορία αποτίµησης στο αναπόσβεστο κόστος, η εύλογη αξία της απαίτησης κατά την ηµεροµηνία της αναταξινόµησης καθίσταται η νέα λογιστική αξία, προ αποµείωσης. Κατά την ηµεροµηνία αυτή, υπολογίζεται το πραγµατικό επιτόκιο της απαίτησης ενώ επίσης, για σκοπούς υπολογισµού αποµείωσης, η ηµεροµηνία αυτή θεωρείται ως η ηµεροµηνία αρχικής αναγνώρισης της χρηµατοοικονοµικής απαίτησης. Κατά την αναταξινόµηση µίας χρηµατοοικονοµικής απαίτησης από την κατηγορία αποτίµησης στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων στην κατηγορία αποτίµησης στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην καθαρή θέση, το µέσο εξακολουθεί να αποτιµάται στην εύλογη αξία. Όπως και στην ανωτέρω περίπτωση, κατά την ηµεροµηνία της αναταξινόµησης, υπολογίζεται το πραγµατικό επιτόκιο της απαίτησης ενώ επίσης για σκοπούς υπολογισµού αποµείωσης, η ηµεροµηνία αυτή θεωρείται ως η ηµεροµηνία αρχικής αναγνώρισης της χρηµατοοικονοµικής απαίτησης. Σε περίπτωση αναταξινόµησης από την κατηγορία αποτίµησης στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην καθαρή θέση στην κατηγορία αποτίµησης στο αναπόσβεστο κόστος, η απαίτηση αναταξινοµείται στην εύλογη αξία της κατά την ηµεροµηνία της αναταξινόµησης. Ωστόσο, το σωρευτικό κέρδος ή ζηµιά που έχει αναγνωρισθεί στην καθαρή θέση αντιλογίζεται προκειµένου να προσαρµόσει την εύλογη αξία της απαίτησης. Κατά τον τρόπο αυτό η απαίτηση είναι σαν να αποτιµώνταν πάντοτε στο αναπόσβεστο κόστος. Ο αντιλογισµός του ποσού αυτού από την καθαρή θέση δεν επηρεάζει τα αποτελέσµατα και κατά συνέπεια δεν αποτελεί αναταξινόµηση βάσει του ΔΛΠ 1. Το πραγµατικό επιτόκιο της απαίτησης καθώς και ο υπολογισµός των αναµενόµενων ζηµιών αποµείωσης δεν επηρεάζονται. Ωστόσο, οι συσσωρευµένες ζηµιές αποµείωσης που είχαν αναγνωρισθεί στην καθαρή θέση µεταφέρονται προσαρµόζοντας τη λογιστική αξία της απαίτησης προ αποµείωσης. Τέλος, σε περίπτωση αναταξινόµησης από την κατηγορία αποτίµησης στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην καθαρή θέση στην κατηγορία αποτίµησης στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων, η απαίτηση εξακολουθεί να αποτιµάται στην εύλογη αξία. Το σωρευτικό κέρδος ή ζηµιά που είχε αναγνωρισθεί στην καθαρή θέση µεταφέρεται στα αποτελέσµατα ως αναταξινόµηση βάσει του Δ.Λ.Π. 1. Διακοπή αναγνώρισης χρηµατοοικονοµικών στοιχείων ενεργητικού Η Τράπεζα προβαίνει στη διακοπή αναγνώρισης χρηµατοοικονοµικών στοιχείων του ενεργητικού της όταν: • τα συµβατικά δικαιώµατα επί των ταµειακών ροών των χρηµατοοικονοµικών στοιχείων έχουν λήξει, • µεταβιβάζει το συµβατικό δικαίωµα είσπραξης των ταµειακών ροών από τα χρηµατοοικονοµικά στοιχεία και ταυτόχρονα µεταβιβάζει, ουσιωδώς, όλους τους κινδύνους και τα οφέλη που απορρέουν από αυτά, • δάνεια ή επενδύσεις σε αξιόγραφα καθίστανται ανεπίδεκτα εισπράξεως, οπότε και τα διαγράφει • οι συµβατικοί όροι των χρηµατοοικονοµικών στοιχείων µεταβάλλονται ουσιωδώς, Στην περίπτωση συναλλαγών που, παρά τη µεταβίβαση του συµβατικού δικαιώµατος για την είσπραξη των ταµειακών ροών από χρηµατοοικονοµικά στοιχεία του ενεργητικού, οι κίνδυνοι και τα οφέλη που απορρέουν από αυτά παραµένουν στην Τράπεζα, δεν διακόπτεται η αναγνώριση των στοιχείων αυτών. Το ποσό που εισπράττεται από τη µεταβίβαση αναγνωρίζεται ως χρηµατοοικονοµική υποχρέωση. Οι λογιστικές πρακτικές που ακολουθούνται από την Τράπεζα σε ανάλογες συναλλαγές εξειδικεύονται περαιτέρω στις σηµειώσεις 1.2.20 και 1.2.21. Στην περίπτωση συναλλαγών µε τις οποίες η Τράπεζα ούτε διατηρεί αλλά ούτε και µεταβιβάζει τους κινδύνους και τα οφέλη που 404 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 απορρέουν από τα χρηµατοοικονοµικά στοιχεία, αλλά διατηρεί έλεγχο επ’ αυτών, τότε αυτά εξακολουθούν να αναγνωρίζονται στο βαθµό της συνεχιζόµενης ανάµειξης της Τράπεζας. Αν η Τράπεζα δεν διατηρεί τον έλεγχο των στοιχείων τότε διακόπτεται η αναγνώρισή τους και στη θέση τους αναγνωρίζονται διακριτά τα στοιχεία ενεργητικού και υποχρεώσεων που δηµιουργούνται ή διατηρούνται κατά τη µεταβίβαση. Κατά την ηµεροµηνία σύνταξης των οικονοµικών καταστάσεων δεν υπήρχαν ανάλογες συναλλαγές. Στις περιπτώσεις µεταβολής των συµβατικών όρων ενός χρηµατοοικονοµικού στοιχείου του ενεργητικού, η µεταβολή θεωρείται σηµαντική και ως εκ τούτου οδηγεί στη διακοπή αναγνώρισης του υφιστάµενου µέσου και στην αναγνώριση ενός νέου όταν ικανοποιείται ένα από τα ακόλουθα κριτήρια: - Αλλαγή εκδότη/πιστούχου - Αλλαγή νοµίσµατος - Συγχώνευση συµβάσεων διαφορετικού τύπου - Συγχώνευση συµβάσεων που δεν πληρούν στο σύνολό τους το κριτήριο ότι οι ταµειακές ροές είναι αποκλειστικά ροές κεφαλαίου και τόκου επί του ανεξόφλητου κεφαλαίου - Προσθήκη ή διαγραφή όρου µετατρεψιµότητας σε µετοχές - Διάσπαση σύµβασης της οποίας οι ταµειακές ροές δεν είναι αποκλειστικά ροές κεφαλαίου και τόκου επί του ανεξόφλητου κεφαλαίου κατά τέτοιο τρόπο ώστε η αιτία που δεν οδηγεί σε ταµειακές ροές αποκλειστικά τόκου και κεφαλαίου να µην περιλαµβάνεται σε κάποιο από τα νέα µέρη της σύµβασης - Σηµαντικές τροποποιήσεις που επέρχονται λόγω εµπορικής επαναδιαπραγµάτευσης των συµβατικών όρων δανείων ενήµερων πελατών. Στην περίπτωση που προκύψει διακοπή αναγνώρισης λόγω ουσιώδους µεταβολής των συµβατικών ταµειακών ροών, η διαφορά ανάµεσα στη λογιστική αξία του υφιστάµενου µέσου και στην εύλογη αξία του νέου µέσου αναγνωρίζεται άµεσα στην Κατάσταση Αποτελεσµάτων όπως ειδικότερα αναφέρεται στις σηµειώσεις 1.2.25 και 1.2.26. Επίσης, στις περιπτώσεις που το αρχικό µέσο αποτιµώνταν στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην καθαρή θέση, το συσσωρευµένο ποσό που είχε αναγνωριστεί στην καθαρή θέση µεταφέρεται στα αποτελέσµατα. Αντιθέτως, στην περίπτωση που η µεταβολή των συµβατικών ταµειακών ροών δεν είναι ουσιώδης, η λογιστική αξία του µέσου προ αποµείωσης επανυπολογίζεται µέσω της προεξόφλησης των νέων συµβατικών ταµειακών ροών µε το αρχικό πραγµατικό επιτόκιο και η τυχόν διαφορά από την τρέχουσα λογιστική αξία προ αποµείωσης αναγνωρίζεται άµεσα στα αποτελέσµατα και ειδικότερα στο λογαριασµό «Ζηµιές αποµείωσης και προβλέψεις για την κάλυψη του πιστωτικού κινδύνου». Τα έξοδα που σχετίζονται µε την τροποποίηση αναπροσαρµόζουν τη λογιστική αξία του µέσου και αποσβένονται κατά την εναποµένουσα διάρκεια της ζωής του µε τη µέθοδο του πραγµατικού επιτοκίου. Μεταγενέστερη αποτίµηση χρηµατοοικονοµικών υποχρεώσεων Η Τράπεζα για σκοπούς αποτίµησης διακρίνει τις χρηµατοοικονοµικές υποχρεώσεις στις ακόλουθες κατηγορίες: α) Χρηµατοοικονοµικές υποχρεώσεις που αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων i. Στην κατηγορία αυτή εντάσσονται χρηµατοοικονοµικά στοιχεία του εµπορικού χαρτοφυλακίου, ήτοι: • υπάρχει πρόθεση για την πώληση ή την επαναγορά τους σε βραχύ χρονικό διάστηµα, προκειµένου να αξιοποιηθούν βραχυχρόνιες διακυµάνσεις της αγοράς, ή • είναι παράγωγα προϊόντα που δεν αποτελούν µέσα αντιστάθµισης. Τα παράγωγα αυτά, όπως και οι υποχρεώσεις από παράγωγα προϊόντα τα οποία αποτελούν µέσα αντιστάθµισης εµφανίζονται στις υποχρεώσεις ως παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα και οι κανόνες αποτίµησής τους ακολουθούν όσα αναφέρονται στη σηµείωση 1.2.5. ii. Στην κατηγορία αυτή εντάσσονται επίσης χρηµατοοικονοµικές υποχρεώσεις τις οποίες η Τράπεζα επιλέγει, κατά την αρχική αναγνώριση, να αποτιµήσει στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων, όταν: • η µέθοδος αυτή καταλήγει σε περισσότερο σχετική πληροφόρηση διότι είτε: - απαλείφει ή µειώνει µία ανακολουθία στην αποτίµηση ή στην αναγνώριση που θα απέρρεε από την αποτίµηση των στοιχείων του ενεργητικού ή των υποχρεώσεων ή την αναγνώριση των κερδών και ζηµιών απ’ αυτών σε διαφορετικές βάσεις ή 405 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 - η Τράπεζα διαχειρίζεται µία οµάδα χρηµατοοικονοµικών µέσων την οποία αξιολογεί µε βάση την εύλογη αξία της και για το γεγονός αυτό υφίσταται τεκµηριωµένη στρατηγική διαχείρισης κινδύνων ή επενδύσεων και η πληροφόρηση αναφορικά µε την οµάδα αυτή των χρηµατοοικονοµικών µέσων παρέχεται εσωτερικά στα βασικά διοικητικά στελέχη της Τράπεζας ή • το συµβόλαιο εµπεριέχει ένα ή περισσότερα ενσωµατωµένα παράγωγα και η Τράπεζα αποτιµά το σύνθετο χρηµατοοικονοµικό µέσο ως µία χρηµατοοικονοµική υποχρέωση αποτιµώµενη στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων µε την προϋπόθεση ότι δεν ισχύει ένα από τα ακόλουθα: - το ενσωµατωµένο παράγωγο δεν τροποποιεί σηµαντικά τις ταµειακές ροές που σε διαφορετική περίπτωση θα απαιτούνταν από το συµβόλαιο ή - µε µικρή ή καθόλου ανάλυση κατά την αρχική εξέταση ενός παρόµοιου σύνθετου µέσου διαφαίνεται ότι ο διαχωρισµός του ενσωµατωµένου παραγώγου απαγορεύεται. Σηµειώνεται πως στην ανωτέρω περίπτωση, το ποσό της µεταβολής της εύλογης αξίας που αποδίδεται στον πιστωτικό κίνδυνο της Τράπεζας αναγνωρίζεται στα λοιπά αποτελέσµατα που καταχωρούνται απευθείας στην καθαρή θέση, εκτός αν το γεγονός αυτό προκαλεί ή µεγεθύνει µία λογιστική ασυµµετρία στα αποτελέσµατα. Τα ποσά που αναγνωρίζονται στην καθαρή θέση δεν µεταφέρονται ποτέ στα αποτελέσµατα. Κατά την ηµεροµηνία σύνταξης των οικονοµικών καταστάσεων, η Τράπεζα δεν είχε επιλέξει να εντάξει χρηµατοοικονοµικά στοιχεία των υποχρεώσεων σε αυτή την κατηγορία. β) Χρηµατοοικονοµικές υποχρεώσεις που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος Οι υποχρεώσεις αυτές εκτοκίζονται µε τη µέθοδο του πραγµατικού επιτοκίου. Στην κατηγορία αυτή ανήκουν οι υποχρεώσεις προς πιστωτικά ιδρύµατα και πελάτες, οι οµολογίες έκδοσής µας και οι λοιπές δανειακές υποχρεώσεις. Στην περίπτωση που χρηµατοοικονοµικές υποχρεώσεις της εν λόγω κατηγορίας υπεισέρχονται σε σχέση αντιστάθµισης, εφαρµόζονται επιπλέον οι αρχές που αναφέρονται στη σηµείωση 1.2.5 γ) Υποχρεώσεις που απορρέουν από συµβόλαια χρηµατοοικονοµικών εγγυήσεων και από δεσµεύσεις παροχής δανείων µε επιτόκια χαµηλότερα από εκείνα της αγοράς Ως χρηµατοοικονοµική εγγύηση ορίζεται ένα συµβόλαιο το οποίο προβλέπει συγκεκριµένες πληρωµές του εκδότη για την αποζηµίωση του κατόχου του συµβολαίου λόγω της ζηµιάς που υπέστη από την αθέτηση των υποχρεώσεων συγκεκριµένου οφειλέτη. Οι χρηµατοοικονοµικές εγγυήσεις καθώς και οι δεσµεύσεις παροχής δανείων µε επιτόκια χαµηλότερα από εκείνα της αγοράς αναγνωρίζονται αρχικά στην εύλογη αξία τους και στη συνέχεια αποτιµώνται στη µεγαλύτερη αξία ανάµεσα: • στο υπόλοιπο της πρόβλεψης που υπολογίζεται κατά τον έλεγχο αποµείωσης (σηµείωση 1.2.12), • στο ποσό που αναγνωρίστηκε κατά την αρχική αναγνώριση µειωµένο µε το ποσό της συσσωρευµένης απόσβεσής του, η οποία υπολογίζεται µε βάση τη διάρκεια ζωής του µέσου. δ) Χρηµατοοικονοµικές υποχρεώσεις που απορρέουν από µεταβιβάσεις χρηµατοοικονοµικών στοιχείων του ενεργητικού χωρίς, ωστόσο, να πληρούνται τα κριτήρια για διακοπή αναγνώρισης των στοιχείων ή όταν εφαρµόζονται οι αρχές της συνεχιζόµενης ανάµειξης Στην πρώτη περίπτωση η υποχρέωση είναι ίση µε το ποσό που εισπράχθηκε κατά τη µεταβίβαση ενώ στη δεύτερη περίπτωση αποτιµάται κατά τέτοιο τρόπο ώστε η καθαρή αξία του στοιχείου που µεταβιβάστηκε και της σχετικής υποχρέωσης που αναγνωρίστηκε να είναι ίση µε: • το αναπόσβεστο κόστος των δικαιωµάτων και των υποχρεώσεων που διατηρήθηκαν από την Τράπεζα, στην περίπτωση που η αποτίµηση του στοιχείου που µεταβιβάστηκε γίνονταν στο αναπόσβεστο κόστος ή • την εύλογη αξία των δικαιωµάτων και των υποχρεώσεων που διατηρήθηκαν από την Τράπεζα, στην περίπτωση που η αποτίµηση του στοιχείου που µεταβιβάστηκε γίνονταν στην εύλογη αξία. 406 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 ε) Το ενδεχόµενο τίµηµα που αναγνωρίζει ο αποκτών σε µία συνένωση επιχειρήσεων Το ενδεχόµενο τίµηµα αποτιµάται στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων. Διακοπή αναγνώρισης χρηµατοοικονοµικών στοιχείων υποχρεώσεων Η Τράπεζα διακόπτει την αναγνώριση µιας χρηµατοοικονοµικής υποχρέωσης (ή µέρους αυτής) όταν αυτή συµβατικά εκπληρώνεται, ακυρώνεται ή εκπνέει. Στις περιπτώσεις που µία χρηµατοοικονοµική υποχρέωση ανταλλάσσεται µε µία άλλη µε ουσιαστικά διαφορετικούς όρους, η ανταλλαγή αντιµετωπίζεται λογιστικά ως εξόφληση της αρχικής χρηµατοοικονοµικής υποχρέωσης και αναγνώριση νέας. Το ίδιο ισχύει και στην περίπτωση ουσιώδους τροποποίησης των όρων της υφιστάµενης χρηµατοοικονοµικής υποχρέωσης (είτε οφείλεται σε οικονοµική δυσχέρεια του οφειλέτη είτε όχι). Οι όροι θεωρείται ότι διαφέρουν ουσιαστικά αν η προεξοφληµένη παρούσα αξία των ταµειακών ροών, βάσει των νέων όρων (συµπεριλαµβανοµένων των αµοιβών που έχουν εισπραχθεί ή καταβληθεί), προεξοφληµένων µε το αρχικό πραγµατικό επιτόκιο, διαφέρει κατά τουλάχιστον 10% από την παρούσα αξία των ταµειακών ροών που αποµένουν από την αρχική χρηµατοοικονοµική υποχρέωση. Στις περιπτώσεις διακοπής αναγνώρισης, η διαφορά µεταξύ της λογιστικής αξίας µίας χρηµατοοικονοµικής υποχρέωσης (ή ενός τµήµατος µίας χρηµατοοικονοµικής υποχρέωσης) που εξοφλείται ή µεταβιβάζεται σε ένα άλλο µέρος και του τιµήµατος που καταβάλλεται, συµπεριλαµβανοµένων και των µεταβιβαζόµενων εκτός µετρητών περιουσιακών στοιχείων και των αναληφθέντων υποχρεώσεων, αναγνωρίζεται στα αποτελέσµατα. Συµψηφισµός χρηµατοοικονοµικών στοιχείων ενεργητικού και υποχρεώσεων Χρηµατοοικονοµικά στοιχεία ενεργητικού και υποχρεώσεων εµφανίζονται συµψηφιστικά στον Ισολογισµό, µόνο σε περιπτώσεις όπου η Τράπεζα έχει νοµικά το δικαίωµα και παράλληλα έχει την πρόθεση να προβεί σε ταυτόχρονο διακανονισµό του συνολικού ποσού ή σε διακανονισµό του καθαρού ποσού που προκύπτει από τον συµψηφισµό τους. 1.2.5 Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα και λογιστική αντιστάθµισης Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα Παράγωγα είναι τα χρηµατοοικονοµικά µέσα τα οποία στην έναρξή τους έχουν συνήθως µικρή ή µηδενική εύλογη αξία, η οποία στη συνέχεια µεταβάλλεται ανάλογα µε τη µεταβολή που σηµειώνεται σε κάποιο υποκείµενο στοιχείο µε το οποίο συνδέονται ή δείκτη που ορίζεται στη σύµβαση (συνάλλαγµα, επιτόκια, δείκτη ή άλλη µεταβλητή). Όταν το παράγωγο αποκτά θετική αξία, αναγνωρίζεται ως στοιχείο του ενεργητικού, ενώ αντίθετα, όταν αποκτά αρνητική αξία, αναγνωρίζεται ως στοιχείο των υποχρεώσεων. Τα παράγωγα χρησιµοποιούνται είτε για σκοπούς αντιστάθµισης, είτε για σκοπούς εµπορικούς. Όλα τα παράγωγα ανεξάρτητα του σκοπού για τον οποίο προορίζονται αποτιµώνται στην εύλογη αξία τους. Η µεταβολή στην εύλογη αξία των επιτοκιακών παραγώγων και των παραγώγων συναλλάγµατος, µε εξαίρεση των δικαιωµάτων προαιρέσεως, διαχωρίζεται σε τόκους, συναλλαγµατικές διαφορές και σε λοιπά αποτελέσµατα χρηµατοοικονοµικών πράξεων. Στην περίπτωση που το παράγωγο είναι ενσωµατωµένο σε ένα χρηµατοοικονοµικό στοιχείο του ενεργητικού, το ενσωµατωµένο παράγωγο δεν διαχωρίζεται, ο δε λογιστικός χειρισµός του υβριδικού συµβολαίου βασίζεται σε όσα αναφέρθηκαν στη σηµείωση 1.2.4 αναφορικά µε την ταξινόµηση των χρηµατοοικονοµικών στοιχείων του ενεργητικού. Στην περίπτωση που το παράγωγο είναι ενσωµατωµένο σε ένα κύριο συµβόλαιο που δεν αποτελεί χρηµατοοικονοµικό στοιχείο του ενεργητικού, τότε το ενσωµατωµένο παράγωγο διαχωρίζεται και αποτιµάται στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων, όταν ικανοποιούνται οι ακόλουθες συνθήκες: • τα οικονοµικά χαρακτηριστικά και οι κίνδυνοι του ενσωµατωµένου παραγώγου δεν είναι στενά συνδεδεµένα µε τα οικονοµικά χαρακτηριστικά και τους κινδύνους του κυρίως συµβολαίου, • ένα διακριτό µέσο µε τους ίδιους όρους µε το ενσωµατωµένο παράγωγο ικανοποιεί τον ορισµό του παραγώγου και • το υβριδικό συµβόλαιο δεν αποτιµάται στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων. Τα παράγωγα προϊόντα χρησιµοποιούνται στο πλαίσιο διαχειρίσεως Ενεργητικού-Παθητικού και σύµφωνα πάντα µε τις κατευθυντήριες οδηγίες, οι οποίες δίδονται από την Επιτροπή Διαχειρίσεως Ενεργητικού-Παθητικού (ALCO). 407 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Επιπλέον, η Τράπεζα χρησιµοποιεί τα παράγωγα για την αποκόµιση κερδών από βραχυχρόνιες µεταβολές της αγοράς και πάντα µέσα στο πλαίσιο αναλήψεως κινδύνων που τίθενται από την αρµόδια Επιτροπή Διαχειρίσεως Ενεργητικού-Παθητικού (ALCO). Οι διαφορές αποτιµήσεως που προκύπτουν από τα παράγωγα προϊόντα καταχωρούνται στα Αποτελέσµατα χρηµατοοικονοµικών πράξεων εκτός αν τα παράγωγα υπεισέρχονται σε σχέση αντιστάθµισης όπου ισχύουν τα όσα αναφέρονται κατωτέρω για τη λογιστική αντιστάθµισης. Όταν η Τράπεζα χρησιµοποιεί παράγωγα για αντιστάθµιση, προβαίνει κατά την έναρξη σε επαρκή τεκµηρίωση της σχέσεως αντιστάθµισης, καθώς και σε έλεγχο της αποτελεσµατικότητας της αντιστάθµισης. Ο έλεγχος επαναλαµβάνεται σε κάθε ηµεροµηνία σύνταξης των οικονοµικών καταστάσεων. Διευκρινίζονται ιδιαίτερα τα εξής: α. Synthetic Swaps Η Τράπεζα, προκειµένου να αυξήσει την απόδοση των καταθέσεων σε επιλεγµένους πελάτες της, χρησιµοποιεί το µηχανισµό των Synthetic Swaps. Μετατρέπει δηλαδή τις καταθέσεις από Ευρώ σε JPY ή άλλο νόµισµα και παράλληλα, για την κάλυψη του συναλλαγµατικού κινδύνου, προβαίνει σε προθεσµιακή αγορά του σχετικού νοµίσµατος. Το αποτέλεσµα, το οποίο παράγεται από την προθεσµιακή πράξη, διασπάται σε τόκους, οι οποίοι προστίθενται στους χρεωστικούς τόκους των καταθέσεων, συναλλαγµατικές διαφορές και λοιπά αποτελέσµατα χρηµατοοικονοµικών πράξεων. β. Swaps συναλλάγµατος (FX Swaps) Τα Swaps αυτά χρησιµοποιούνται ως επί το πλείστον για την οικονοµική αντιστάθµιση του κινδύνου, ο οποίος προέρχεται από καταθέσεις και δάνεια πελατών. Για όσα από τα ανωτέρω Swaps δεν εφαρµόζεται λογιστική αντιστάθµισης αυτά εντάσσονται στην κατηγορία των εµπορικών Swaps. Το αποτέλεσµα, το οποίο προκύπτει από τα παράγωγα αυτά, διαχωρίζεται σε τόκους και συναλλαγµατικές διαφορές, προκειµένου να υπάρξει συσχέτιση µε τους τόκους και τις συναλλαγµατικές διαφορές που παράγονται από τις καταθέσεις και τις χορηγήσεις, καθώς και σε λοιπά αποτελέσµατα χρηµατοοικονοµικών πράξεων. Λογιστική αντιστάθµισης Λογιστική αντιστάθµισης είναι ο καθορισµός ειδικών κανόνων αποτίµησης µε τους οποίους επιδιώκεται η συσχέτιση των αποτελεσµάτων που προκύπτουν τόσο από το αντισταθµιζόµενο στοιχείο όσο και από το µέσο αντιστάθµισης, συσχέτιση η οποία δεν επιτυγχάνεται µε τους συνήθεις κανόνες αποτίµησης. Σηµειώνεται πως η Τράπεζα έχει επιλέξει να εξακολουθεί να εφαρµόζει τις διατάξεις για τη λογιστική αντιστάθµισης που προβλέπει το Δ.Λ.Π. 39. Η τεκµηρίωση και η αποτελεσµατικότητα των σχέσεων αντιστάθµισης αποτελούν απαραίτητες προϋποθέσεις προκειµένου να εφαρµοστεί λογιστική αντιστάθµισης. Η διαδικασία τεκµηρίωσης λαµβάνει χώρα κατά την έναρξη της σχέσεως αντιστάθµισης, ενώ ο έλεγχος αποτελεσµατικότητας διενεργείται κατά την έναρξη και επαναλαµβάνεται κατά τις ηµεροµηνίες σύνταξης των οικονοµικών καταστάσεων της Τράπεζας. Μία αντιστάθµιση θεωρείται αποτελεσµατική όταν ικανοποιούνται οι ακόλουθες προϋποθέσεις: - τόσο κατά τη δηµιουργία της όσο και σε µεταγενέστερες περιόδους αναµένεται να είναι αποτελεσµατική όσον αφορά στον συµψηφισµό των µεταβολών στην εύλογη αξία ή των ταµειακών ροών που αποδίδονται στον αντισταθµισµένο κίνδυνο, κατά την περίοδο για την οποία έχει προσδιοριστεί η αντιστάθµιση και - τα αποτελέσµατα της αντιστάθµισης κυµαίνονται σε εύρος µεταξύ 80% και 125% του αποτελέσµατος του αντισταθµιζόµενου στοιχείου. α. Αντιστάθµιση εύλογης αξίας Με τη λογιστική αντιστάθµισης της εύλογης αξίας ενός χρηµατοοικονοµικού µέσου επιτυγχάνεται η συσχέτιση της µεταβολής της εύλογης αξίας του αντισταθµιζόµενου στοιχείου λόγω της επίδρασης ενός ή περισσοτέρων κινδύνων που αντισταθµίζονται. 408 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Η µεταβολή της αξίας του µέσου αντιστάθµισης και η µεταβολή της αξίας του αντισταθµιζόµενου στοιχείου που οφείλεται στους κινδύνους που αντισταθµίζονται αναγνωρίζονται στα αποτελέσµατα χρήσης. Στις περιπτώσεις διακοπής της σχέσεως αντιστάθµισης, τα αντισταθµιζόµενα χρηµατοοικονοµικά µέσα συνεχίζουν να αποτιµώνται σύµφωνα µε τους κανόνες που ισχύουν για την κατηγορία αποτίµησης στην οποία έχουν ταξινοµηθεί, όπως αυτοί αναλύονται στη σηµείωση 1.2.4. Ειδικότερα για τα τοκοφόρα χρηµατοοικονοµικά µέσα, το συνολικό ποσό της µεταβολής της αξίας τους, που αντιστοιχεί στο χρονικό διάστηµα ισχύος της σχέσεως αντιστάθµισης, αποσβένεται σταδιακά στα αποτελέσµατα, µέχρι τη λήξη ή την πώλησή τους. Η απόσβεση αυτή ξεκινά από το χρονικό σηµείο διακοπής της σχέσης αντιστάθµισης, βάσει του πραγµατικού επιτοκίου που υπολογίζεται εκ νέου για το συγκεκριµένο χρηµατοοικονοµικό µέσο και καταχωρείται στα έσοδα ή έξοδα εκ τόκων. Η Τράπεζα, µε χρήση επιτοκιακών παραγώγων (IRSs), αντισταθµίζει κινδύνους που αφορούν δανειακές υποχρεώσεις και δάνεια. Επίσης µε χρήση συναλλαγµατικών παραγώγων αντισταθµίζει συναλλαγµατικούς κινδύνους που αφορούν επενδύσεις σε θυγατρικές εταιρίες. β. Αντιστάθµιση χρηµατοροών Με τη λογιστική αντιστάθµισης των χρηµατοροών ενός χρηµατοοικονοµικού µέσου επιτυγχάνεται η µετατροπή των χρηµατοροών από κυµαινόµενες σε σταθερές. Το αποτελεσµατικό µέρος της µεταβολής της εύλογης αξίας του µέσου αντιστάθµισης αναγνωρίζεται απευθείας στα λοιπά αποτελέσµατα που καταχωρούνται απευθείας στην καθαρή θέση, στο αποθεµατικό αντιστάθµισης ταµειακών ροών, ενώ το µη αποτελεσµατικό µέρος αναγνωρίζεται στα αποτελέσµατα χρηµατοοικονοµικών πράξεων. Η λογιστική µεταχείριση του αντισταθµιζόµενου στοιχείου δεν µεταβάλλεται. Στις περιπτώσεις διακοπής της σχέσεως αντιστάθµισης, το ποσό που έχει αναγνωρισθεί στην καθαρή θέση παραµένει εκεί διακριτά έως ότου πραγµατοποιηθούν οι ταµειακές ροές ή η µελλοντική συναλλαγή. Όταν πραγµατοποιηθούν οι ταµειακές ροές ή η µελλοντική συναλλαγή ισχύουν τα εξής: - Αν το αποτέλεσµα είναι η αναγνώριση ενός χρηµατοοικονοµικού στοιχείου του ενεργητικού ή των υποχρεώσεων, το ποσό µεταφέρεται στα αποτελέσµατα της χρήσης στις ίδιες περιόδους που οι αντισταθµιζόµενες ροές επηρεάζουν τα αποτελέσµατα της χρήσης. - Αν το αποτέλεσµα είναι η αναγνώριση ενός µη χρηµατοοικονοµικού στοιχείου του ενεργητικού ή των υποχρεώσεων είτε µία δέσµευση της Τράπεζας για την οποία εφαρµόζεται λογιστική αντιστάθµισης της εύλογης αξίας, το ποσό που έχει αναγνωριστεί στην καθαρή θέση είτε µεταφέρεται στα αποτελέσµατα την ίδια χρονική στιγµή µε την οποία το στοιχείο του ενεργητικού ή των υποχρεώσεων επηρεάζει τα αποτελέσµατα είτε προσαρµόζει τη λογιστική αξία του στοιχείου του ενεργητικού ή των υποχρεώσεων. Στην περίπτωση που η µελλοντική συναλλαγή ή οι προσδοκώµενες ταµειακές ροές δεν θεωρούνται πλέον πιθανές, τα σωρευτικά αποτελέσµατα που έχουν αναγνωριστεί απευθείας στην καθαρή θέση µεταφέρονται στα αποτελέσµατα της χρήσης. Ειδικότερα τα ποσά που έχουν αναγνωριστεί στην καθαρή θέση και τα οποία προέρχονται από σχέσεις αντιστάθµισης ταµειακών ροών προθεσµιακών καταθέσεων, που έχουν πλέον διακοπεί, αποσβένονται γραµµικά στους τόκους έξοδα κατά τη διάρκεια της περιόδου που οι αντισταθµιζόµενες ροές των εν λόγω προθεσµιακών καταθέσεων επηρεάζουν τα αποτελέσµατα. γ. Αντιστάθµιση καθαρής επένδυσης σε οικονοµική µονάδα εξωτερικού Η λογιστική αντιστάθµισης καθαρής επένδυσης σε οικονοµική µονάδα εξωτερικού είναι παρόµοια µε τη λογιστική αντιστάθµισης χρηµατοροών. Στις περιπτώσεις διακοπής της σχέσεως αντιστάθµισης, τα συσσωρευµένα κέρδη/ζηµιές που αναγνωρίστηκαν απευθείας στην καθαρή θέση µεταφέρονται στα αποτελέσµατα, µε την πώληση της µονάδος. 1.2.6 Προσδιορισµός εύλογης αξίας Ως εύλογη αξία ορίζεται η τιµή που θα εισέπραττε η Τράπεζα κατά την πώληση ενός στοιχείου του ενεργητικού ή η τιµή που θα κατέβαλε προκειµένου να µεταβιβάσει µία υποχρέωση, σε µία συνηθισµένη συναλλαγή ανάµεσα σε συµµετέχοντες της αγοράς, κατά την ηµεροµηνία της αποτίµησης, στην κύρια αγορά του στοιχείου του ενεργητικού ή των υποχρεώσεων ή στην πιο συµφέρουσα αγορά για το στοιχείο, στην περίπτωση που δεν υφίσταται κύρια αγορά. Η Τράπεζα προσδιορίζει την εύλογη αξία των στοιχείων του ενεργητικού και των υποχρεώσεων, που διαπραγµατεύονται 409 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 σε ενεργό αγορά, βάσει των διαθέσιµων τιµών της αγοράς. Ως ενεργός ορίζεται η αγορά όταν τιµές οργανωµένης αγοράς είναι διαθέσιµες άµεσα και σε τακτική βάση από χρηµατιστήρια, εξωτερικούς διαπραγµατευτές (dealers – brokers), υπηρεσίες αποτιµήσεων ή εποπτικές αρχές, και οι τιµές αυτές αφορούν σε συνήθεις συναλλαγές µεταξύ συµµετεχόντων στην αγορά που πραγµατοποιούνται σε τακτική βάση. Ειδικά για τις τιµές χρεογράφων, η Τράπεζα έχει υιοθετήσει συγκεκριµένο εύρος τιµών, µεταξύ των τιµών αγοράς και πώλησης που παρέχονται, ώστε να χαρακτηρίζονται ως τιµές ενεργού αγοράς (η διαφορά ανάµεσα στις bid ask τιµές δεν πρέπει να υπερβαίνει το 1,5/100 της ονοµαστικής αξίας). Επίσης, σε περίπτωση που τιµές αγοράς δεν είναι διαθέσιµες κατά την ηµεροµηνία αποτίµησης αλλά είναι διαθέσιµες για τις τρεις τελευταίες εργάσιµες ηµέρες της περιόδου αναφοράς και υπάρχουν τιµές αγοράς για 15 ηµέρες κατά τη διάρκεια του τελευταίου µήνα της περιόδου αναφοράς, και ταυτόχρονα πληρείται το κριτήριο του εύρους τιµών bid ask, τότε θεωρείται ότι η αγορά είναι ενεργός. Σε όλες τις άλλες περιπτώσεις, η Τράπεζα προσδιορίζει την εύλογη αξία χρησιµοποιώντας τεχνικές αποτίµησης οι οποίες είναι κατάλληλες για τις συγκεκριµένες συνθήκες, για τις οποίες υπάρχουν διαθέσιµα και επαρκή δεδοµένα για την αποτίµηση και οι οποίες αφενός µεν µεγιστοποιούν τη χρήση των σχετικών παρατηρήσιµων τιµών αφετέρου ελαχιστοποιούν τη χρήση µη παρατηρήσιµων τιµών. Σε περιπτώσεις που δεν υπάρχουν παρατηρήσιµα στην αγορά δεδοµένα, χρησιµοποιούνται στοιχεία που βασίζονται σε εσωτερικές εκτιµήσεις και παραδοχές π.χ. προσδιορισµός αναµενόµενων ταµειακών ροών, επιτοκίων προεξόφλησης, πιθανότητας προπληρωµών ή αθέτησης αντισυµβαλλοµένου. Σε κάθε περίπτωση, κατά την αποτίµηση στην εύλογη αξία, η Τράπεζα χρησιµοποιεί υποθέσεις που θα χρησιµοποιούνταν από τους συµµετέχοντες της αγοράς, θεωρώντας ότι ενεργούν µε βάση το µέγιστο οικονοµικό τους συµφέρον. Όλα τα στοιχεία του ενεργητικού και των υποχρεώσεων τα οποία είτε αποτιµώνται στην εύλογη αξία είτε για τα οποία γνωστοποιείται η εύλογη αξία τους κατηγοριοποιούνται, ανάλογα µε την ποιότητα των δεδοµένων που χρησιµοποιήθηκαν για την εκτίµηση της εύλογης αξίας τους, ως εξής: • δεδοµένα επιπέδου 1: τιµές (χωρίς προσαρµογές) ενεργού αγοράς, • δεδοµένα επιπέδου 2: άµεσα ή έµµεσα παρατηρήσιµα (observable) δεδοµένα, • δεδοµένα επιπέδου 3: προκύπτουν από εκτιµήσεις της Τράπεζας καθώς δεν υπάρχουν παρατηρήσιµα δεδοµένα στην αγορά. Ειδικότερα ισχύουν τα εξής: Χρηµατοοικονοµικά µέσα Σε ό,τι αφορά στα χρηµατοοικονοµικά µέσα, η καλύτερη εκτίµηση της εύλογης αξίας τους κατά την αρχική αναγνώριση είναι η τιµή της συναλλαγής, εκτός αν η εύλογη αξία αποδεικνύεται από άλλες παρατηρήσιµες συναλλαγές της αγοράς που αφορούν στο ίδιο µέσο ή προκύπτει βάσει µίας τεχνικής αποτίµησης της οποίας οι µεταβλητές περιλαµβάνουν κυρίως δεδοµένα από παρατηρήσιµες αγορές. Στις περιπτώσεις αυτές, η διαφορά ανάµεσα στην τιµή της συναλλαγής και στην εύλογη αξία αναγνωρίζεται άµεσα στα αποτελέσµατα. Σε όλες τις άλλες περιπτώσεις, η εύλογη αξία κατά την αρχική αναγνώριση προσαρµόζεται µε το ποσό της διαφοράς σε σχέση µε την τιµή της συναλλαγής. Το ποσό της προσαρµογής αυτής αναγνωρίζεται µεταγενέστερα στα αποτελέσµατα µόνο κατά το βαθµό που σχετίζεται µε µια µεταβολή στους παράγοντες που οι συµµετέχοντες στην αγορά θα λάµβαναν υπόψη τους κατά την αποτίµηση. Κατά τον προσδιορισµό της εύλογης αξίας των χρηµατοοικονοµικών απαιτήσεων και υποχρεώσεων λαµβάνεται υπόψη ο πιστωτικός κίνδυνος. Στις συµβάσεις παραγώγων, ειδικότερα, λαµβάνεται υπόψη ο πιστωτικός κίνδυνος και των δύο αντισυµβαλλοµένων (bilateral credit valuation adjustment). Η Τράπεζα προσδιορίζει την εύλογη αξία για κάθε χρηµατοοικονοµικό µέσο διακριτά. Ωστόσο, για συµβάσεις παραγώγων τις οποίες η Τράπεζα διαχειρίζεται ως οµάδα ανά αντισυµβαλλόµενο και παρέχει πληροφόρηση για την οµάδα αυτή στα βασικά διοικητικά της στελέχη, ο προσδιορισµός της εύλογης αξίας ως προς τον πιστωτικό κίνδυνο πραγµατοποιείται µε βάση την καθαρή έκθεσή της ανά αντισυµβαλλόµενο. Τυχόν προσαρµογές της εύλογης αξίας που πραγµατοποιούνται λόγω της ανωτέρω διαδικασίας αποτίµησης σε επίπεδο χαρτοφυλακίου κατανέµονται στα στοιχεία ενεργητικού ή υποχρεώσεων ανάλογα µε το εάν η καθαρή έκθεση της Τράπεζας ως προς τον αντισυµβαλλόµενο είναι θετική ή αρνητική αντίστοιχα. Επίσης, η εύλογη αξία των καταθέσεων που ικανοποιούνται σε πρώτη ζήτηση (όπως για παράδειγµα οι καταθέσεις ταµιευτηρίου) δεν υπολείπεται του ποσού που είναι πληρωτέο κατά τη ζήτηση, προεξοφληµένο από την πρώτη µέρα που το ποσό θα ζητηθεί να πληρωθεί. Τα κύρια δεδοµένα που χρησιµοποιούνται στις µεθοδολογίες αποτίµησης που εφαρµόζει η Τράπεζα είναι: 410 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 • Τιµές οµολόγων – τιµές οργανωµένης αγοράς (quoted prices) διαθέσιµες συνήθως για κυβερνητικά και εταιρικά χρεόγραφα. • Πιστωτικά περιθώρια (credit spreads) – υπολογίζονται από τιµές οργανωµένης αγοράς για συναφείς τίτλους χρεογράφων ή από διαπραγµατεύσιµα credit default swaps. Οι τιµές µεταξύ και εκτός των διαθέσιµων δεδοµένων υπολογίζονται µε παρεµβολή (interpolation) και προβολή (extrapolation) αντίστοιχα. • Επιτόκια – επιτόκια αναφοράς όπως είναι LIBOR, OIS και άλλα επιτόκια που παρέχονται σε οργανωµένες αγορές ανταλλαγής επιτοκίων, οµολόγων και συµβολαίων µελλοντικής εκπλήρωσης. Οι τιµές µεταξύ και εκτός των διαθέσιµων δεδοµένων υπολογίζονται µε παρεµβολή (interpolation) και προβολή (extrapolation) αντίστοιχα. • Συναλλαγµατικές ισοτιµίες – παρέχονται σε οργανωµένες αγορές συναλλάγµατος spot, προθεσµιακών συµβολαίων και συµβολαίων µελλοντικής εκπλήρωσης συναλλάγµατος. • Μετοχές και µετοχικοί δείκτες – τιµές οργανωµένης αγοράς για µετοχές που διαπραγµατεύονται σε χρηµατιστήρια µετοχών και για τους σχετικούς µετοχικούς δείκτες. • Συντελεστές Μεταβλητότητας και συσχέτισης – υπολογίζονται από τιµές δικαιωµάτων προαίρεσης ή από υπηρεσίες αποτιµήσεων (pricing service). • Μετοχές µη εισηγµένες σε χρηµατιστήριο – χρηµατοοικονοµική πληροφόρηση που παρέχει η εταιρία που έχει εκδόσει τις µετοχές και σχετικές πληροφορίες του κλάδου όπου δραστηριοποιείται. • Μερίδια αµοιβαίων κεφαλαίων – η καθαρή αξία ενεργητικού του αµοιβαίου όπως δηµοσιοποιείται ηµερήσια στο χρηµατιστήριο όπου είναι εισηγµένο. • Δάνεια και καταθέσεις: δεδοµένα αγοράς και συγκεκριµένες παράµετροι κινδύνου για τράπεζες/πελάτες Μη χρηµατοοικονοµικά µέσα Η κυριότερη κατηγορία µη χρηµατοοικονοµικών µέσων για την οποία προσδιορίζεται εύλογη αξία είναι τα ακίνητα. Η διαδικασία που, κατά κανόνα, ακολουθείται κατά την αποτίµηση στην εύλογη αξία ενός ακινήτου συνοψίζεται στα ακόλουθα στάδια: • Ανάθεση της εντολής στον µηχανικό-εκτιµητή • Μελέτη Υποθέσεως – Καθορισµός Πρόσθετων Στοιχείων • Αυτοψία – Επιθεώρηση • Επεξεργασία Στοιχείων – Υπολογισµοί • Σύνταξη Εκτιµήσεων Ο εκάστοτε εκτιµητής, για τον υπολογισµό της εύλογης αξίας του κάθε ακινήτου, επιλέγει εκ των ακόλουθων τριών βασικών µεθόδων: • Μέθοδος της αγοράς (ή συγκριτική µέθοδος), η οποία προσδιορίζει την εύλογη αξία του ακινήτου µε σύγκρισή του µε άλλα όµοια ακίνητα για τα οποία υπάρχουν στοιχεία συναλλαγών (αγοραπωλησιών). • Μέθοδος του εισοδήµατος, η οποία κεφαλαιοποιεί µελλοντικές χρηματοροές που µπορεί να εξασφαλίσει το ακίνητο µε κατάλληλο επιτόκιο κεφαλαιοποίησης. • Μέθοδος του κόστους η οποία αντικατοπτρίζει το ποσό το οποίο θα απαιτούνταν κατά την τρέχουσα περίοδο για την υποκατάσταση του ακινήτου µε ένα άλλο, ανάλογων προδιαγραφών, αφού ληφθεί υπόψη η κατάλληλη προσαρµογή λόγω απαξιώσεως. Παραδείγµατα δεδοµένων που χρησιµοποιούνται για την αποτίµηση των ακινήτων και τα οποία αναφέρονται αναλυτικά στις επιµέρους εκτιµήσεις είναι τα ακόλουθα: • Εµπορικά Ακίνητα: Τιµή ανά τ.µ., προσαύξηση ενοικίου κατ’ έτος, ποσοστό µακροχρόνια µη µισθωµένων χώρων/µονάδων (προς µίσθωση), προεξοφλητικό επιτόκιο, συντελεστής απόδοσης εξόδου, διάρκεια µισθώσεων σε ισχύ (έτη), ποσοστό µη µισθωµένων χώρων/µονάδων (προς µίσθωση), κ.λπ. • Οικιστικά Ακίνητα: Καθαρή (αρχική) απόδοση ακινήτου, αναµενόµενη απόδοση ακινήτου βάσει εκτιµώµενης µισθωτικής αξίας (reversionary yield), καθαρό ενοίκιο ανά τ.µ. ανά έτος, ποσοστό µακροχρόνια µη µισθωµένων χώρων/µονάδων (προς µίσθωση), διάρκεια µισθώσεων σε ισχύ (έτη), ποσοστό µη µισθωµένων χώρων/µονάδων (προς µίσθωση), εκτιµώµενη αξία µισθωµάτων 411 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 ανά τ.µ., προσαύξηση ενοικίου κατ’ έτος, προεξοφλητικό επιτόκιο, συντελεστής απόδοσης εξόδου, διάρκεια µισθώσεων σε ισχύ (έτη), κ.λπ. • Γενικές Παραδοχές όπως: ηλικία κτηρίου, υπολειπόµενη ωφέλιµη διάρκεια ζωής, τ.µ. ανά κτήριο κ.α. αναφέρονται επίσης στις επιµέρους εκτιµήσεις για κάθε ακίνητο. Επισηµαίνεται πως η αποτίµηση στην εύλογη αξία ενός ακινήτου βασίζεται στην ικανότητα των συµµετεχόντων της αγοράς να δηµιουργήσουν οικονοµικά οφέλη από τη µέγιστη και καλύτερη χρήση του ή από την πώλησή του σε άλλους συµµετέχοντες της αγοράς, οι οποίοι θα κάνουν χρήση του στοιχείου αυτού κατά το µέγιστο και καλύτερο τρόπο. 1.2.7 Επενδύσεις σε εταιρίες θυγατρικές, συγγενείς και κοινοπραξίες Στην κατηγορία αυτή εντάσσονται οι συµµετοχές της Τράπεζας σε εταιρίες θυγατρικές, συγγενείς και κοινοπραξίες. Οι συµµετοχές αυτές αποτιµώνται στο κόστος κτήσεως, στο οποίο συµπεριλαµβάνονται και τα έξοδα αποκτήσεώς τους, µείον τυχόν ζηµιές αποµείωσης. Μερίσµατα που λαµβάνει η Τράπεζα από τις συµµετοχές της αναγνωρίζονται στα έσοδα όταν λαµβάνεται σχετική απόφαση από το αρµόδιο όργανο της εταιρίας στην οποία συµµετέχει η Τράπεζα. Σε περίπτωση απορρόφησης µίας θυγατρικής εταιρίας ή ενός κλάδου που ικανοποιεί τον ορισμό της επιχείρησης (business), η Τράπεζα εφαρµόζει τις διατάξεις του Δ.Π.Χ.Π. 3 περί συνενώσεων επιχειρήσεων, όπως αυτές αναλυτικότερα περιγράφονται στη σηµείωση 1.2.1 των ενοποιηµένων οικονοµικών καταστάσεων της 31.12.2020. 1.2.8 Ενσώµατα πάγια στοιχεία (ιδιοχρησιµοποιούµενα) Στην κατηγορία αυτή περιλαµβάνονται τα οικόπεδα, τα κτήρια των κεντρικών υπηρεσιών της Τράπεζας και των καταστηµάτων, οι δαπάνες προσθηκών και βελτιώσεων σε µισθωµένα ακίνητα, και ο κινητός εξοπλισµός, τα οποία ιδιοχρησιµοποιούνται από την Τράπεζα, είτε για τις λειτουργικές εργασίες της, είτε για διοικητικούς σκοπούς. Επίσης περιλαµβάνονται τα στοιχεία ενεργητικού µε δικαιώµατα χρήσης στην περίπτωση που τα στοιχεία αυτά ιδιοχρησιµοποιούνται από την Τράπεζα (οι λογιστικές αρχές που εφαρµόζονται για τα εν λόγω στοιχεία παρουσιάζονται στη σηµείωση 1.2.11). Τόσο τα ακίνητα όσο και ο κινητός εξοπλισµός αναγνωρίζονται αρχικά στο κόστος κτήσεώς τους, προσαυξηµένο µε τα έξοδα που σχετίζονται µε τη συναλλαγή για την απόκτησή τους. Μετά την αρχική αναγνώριση αποτιµώνται στο κόστος κτήσεως, µείον τις συσσωρευµένες αποσβέσεις και τις τυχόν συσσωρευµένες ζηµιές από την αποµείωση της αξίας τους. Μεταγενέστερες δαπάνες επαυξάνουν την αξία του παγίου ή αναγνωρίζονται ως ξεχωριστό πάγιο, µόνο όταν είναι πολύ πιθανό να προκύψουν µελλοντικά οικονοµικά οφέλη για την Τράπεζα και οι δαπάνες αυτές µπορούν να αποτιµηθούν αξιόπιστα. Δαπάνες επισκευών και συντηρήσεων επιβαρύνουν τα αποτελέσµατα της χρήσης στην οποία πραγµατοποιούνται. Οι αποσβέσεις των κτηρίων και του εξοπλισµού διενεργούνται στο κόστος κτήσεως µείον την υπολειµµατική τους αξία, και υπολογίζονται σύµφωνα µε τη σταθερή µέθοδο λαµβάνοντας υπόψη τη διάρκεια της αναµενόµενης ωφέλιµης ζωής τους. Η ωφέλιµη ζωή ανά κατηγορία παγίων έχει καθορισθεί ως εξής: • Κτήρια ιδιόκτητα: έως 40 χρόνια. • Προσθήκες και βελτιώσεις σε µισθωµένα ακίνητα: η διάρκεια της µίσθωσης. • Εξοπλισµός και µεταφορικά µέσα: από 5 έως 33 χρόνια. Οι εδαφικές εκτάσεις δεν αποσβένονται. Εξετάζονται όµως για τυχόν αποµείωση της αξίας τους. Οι υπολειµµατικές αξίες των παγίων και η ωφέλιµη ζωή τους αναπροσαρµόζονται, αν είναι απαραίτητο, κάθε φορά που συντάσσονται οικονοµικές καταστάσεις. Τα πάγια της Τράπεζας εξετάζονται σε ετήσια βάση για ενδείξεις αποµείωσης και αν έχουν υποστεί αποµείωση προσαρµόζονται στην ανακτήσιµη αξία τους µε ισόποση επιβάρυνση των αποτελεσµάτων. Σε περίπτωση πώλησης ενός ιδιοχρησιµοποιούµενου παγίου καθώς και όταν δεν αναµένονται οικονοµικά οφέλη για την Τράπεζα, διακόπτεται η αναγνώριση του παγίου. Κατά την πώληση του παγίου, η διαφορά ανάµεσα στο τίµηµα της πώλησης και στη λογιστική του αξία αναγνωρίζεται στα αποτελέσµατα χρήσης. 41 2 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 1.2.9 Επενδύσεις σε ακίνητα Στην κατηγορία αυτή η Τράπεζα έχει εντάξει κτήρια ή τµήµατα κτηρίων µε αναλογία τους επί του οικοπέδου, τα οποία εκµισθώνει µε λειτουργική µίσθωση. Επίσης, έχει εντάξει τα στοιχεία ενεργητικού µε δικαιώµατα χρήσης στις περιπτώσεις που η Τράπεζα λειτουργεί ως υπεκµισθωτής µε λειτουργική µίσθωση (οι λογιστικές αρχές που εφαρµόζονται για τα εν λόγω στοιχεία παρουσιάζονται στη σηµείωση 1.2.11). Οι επενδύσεις αυτές αναγνωρίζονται αρχικά στο κόστος κτήσεώς τους, προσαυξηµένο µε τα έξοδα που σχετίζονται µε τη συναλλαγή για την απόκτησή τους. Μετά την αρχική αναγνώριση αποτιµώνται στο κόστος κτήσεως, µείον τις συσσωρευµένες αποσβέσεις και τις τυχόν συσσωρευµένες ζηµιές από την αποµείωση της αξίας τους. Μεταγενέστερες δαπάνες επαυξάνουν την αξία του παγίου ή αναγνωρίζονται ως ξεχωριστό πάγιο, µόνο όταν είναι πολύ πιθανό να προκύψουν µελλοντικά οικονοµικά οφέλη και µπορούν να µετρηθούν αξιόπιστα. Δαπάνες επισκευών και συντηρήσεων επιβαρύνουν τα αποτελέσµατα της χρήσης στην οποία πραγµατοποιούνται. Για τον υπολογισµό των αποσβέσεων, η ωφέλιµη ζωή τους έχει καθορισθεί ίση µε αυτή των ιδιοχρησιµοποιούµενων ακινήτων και χρησιµοποιείται η σταθερή µέθοδος. Μεταφορές προς και από την κατηγορία των επενδυτικών ακινήτων πραγµατοποιούνται σε περίπτωση που το ακίνητο πληροί (ή έπαψε να πληροί) τον ορισµό του επενδυτικού ακινήτου και υπάρχει απόδειξη της αλλαγής στη χρήση του. Ειδικότερα, το ακίνητο αναταξινοµείται στην κατηγορία των ιδιοχρησιµοποιούµενων ακινήτων στην περίπτωση που η Τράπεζα αποφασίζει να το ιδιοχρησιµοποιήσει ενώ αναταξινοµείται στην κατηγορία των κατεχόµενων προς πώληση ακινήτων στην περίπτωση που ληφθεί απόφαση για την πώλησή του και εφόσον ικανοποιούνται τα κριτήρια που αναφέρονται στην παράγραφο 1.2.16. Αντιθέτως, ακίνητα που δεν έχουν ταξινοµηθεί στην κατηγορία των επενδυτικών ακινήτων µεταφέρονται στην κατηγορία αυτή στην περίπτωση που ληφθεί απόφαση για εκµίσθωσή τους. Σε περίπτωση πώλησης ενός επενδυτικού ακινήτου καθώς και όταν δεν αναµένονται οικονοµικά οφέλη για την Τράπεζα, διακόπτεται η αναγνώριση του. Κατά την πώληση του ακινήτου, η διαφορά ανάµεσα στο τίµηµα της πώλησης και στη λογιστική του αξία αναγνωρίζεται στα αποτελέσµατα χρήσης. 1.2.10 Υπεραξία και λοιπά άυλα πάγια στοιχεία Στην κατηγορία αυτή η Τράπεζα έχει εντάξει: α) Άυλα στοιχεία που προκύπτουν από τον επιµερισµό του τιµήµατος κατά την εξαγορά εταιριών, ή που αποκτήθηκαν µε µεµονωµένη αγορά. Στα άυλα αυτά στοιχεία περιλαµβάνεται η αξία που έχει αποδοθεί σε αποκτηθείσες πελατειακές σχέσεις καθώς και στην καταθετική βάση. Τα άυλα στοιχεία που προκύπτουν από τον επιµερισµό του τιµήµατος κατά την εξαγορά εταιριών αναγνωρίζονται αρχικά στην εύλογη αξία τους ενώ εκείνα που αποκτήθηκαν µε µεµονωµένη αγορά αναγνωρίζονται αρχικά στο κόστος κτήσεως. Στη συνέχεια τα άυλα αυτά στοιχεία αποσβένονται µε τη µέθοδο της σταθερής απόσβεσης κατά τη διάρκεια της ωφέλιµης ζωής τους η οποία έχει ορισθεί από 6 έως 9 έτη και εξετάζονται για αποµείωση όταν υφίστανται ενδείξεις για αποµείωση της αξίας τους. β) Τα προγράµµατα λογισµικού, τα οποία αποτιµώνται στο κόστος κτήσεως µείον τις συσσωρευµένες αποσβέσεις και τις συσσωρευµένες αποµειώσεις. Τα έξοδα που αφορούν τη συντήρηση των προγραµµάτων λογισµικού αναγνωρίζονται στο λογαριασµό αποτελεσµάτων της χρήσης στην οποία πραγµατοποιούνται. Προγράµµατα λογισµικού που θεωρούνται αναπόσπαστο µέρος των ηλεκτρονικών υπολογιστών (περιπτώσεις που ο ηλεκτρονικός υπολογιστής δεν δύναται να χρησιµοποιηθεί χωρίς το συγκεκριµένο λογισµικό πρόγραµµα) ταξινοµούνται στα ενσώµατα πάγια στοιχεία. Ειδικότερα τα προγράµµατα λογισµικού που αποκτώνται µε αγορά αναγνωρίζονται αρχικά στο κόστος κτήσεως το οποίο περιλαµβάνει την τιµή αγοράς και κάθε άµεσα επιρριπτέο κόστος προετοιµασίας του λογισµικού για την προοριζόµενη χρήση του, συµπεριλαµβανοµένων των αµοιβών του προσωπικού και των εξειδικευµένων επαγγελµατιών. Τα προγράµµατα λογισµικού που αποκτώνται στο πλαίσιο µίας συνένωσης επιχειρήσεων αναγνωρίζονται αρχικά στην εύλογη αξία τους. Τα προγράµµατα λογισµικού που αποκτώνται µε αγορά όπως και εκείνα που έχουν αποκτηθεί στο πλαίσιο µίας συνένωσης επιχειρήσεων αποσβένονται µε τη µέθοδο της σταθερής απόσβεσης κατά τη διάρκεια της ωφέλιµης ζωής τους η οποία έχει καθοριστεί από 2 έως 15 έτη. Αναφορικά µε τα εσωτερικώς δηµιουργούµενα προγράµµατα λογισµικού, η Τράπεζα αναγνωρίζει άυλο στοιχείο ενεργητικού το οποίο προκύπτει κατά τη φάση της ανάπτυξης όταν µπορεί να αποδείξει: 413 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 - την τεχνική δυνατότητα ολοκλήρωσης του στοιχείου, έτσι ώστε να είναι διαθέσιµο προς χρήση ή πώληση, - την πρόθεσή της να ολοκληρώσει το άυλο στοιχείο του ενεργητικού και να το χρησιµοποιήσει ή να το πωλήσει. - την ικανότητά της να χρησιµοποιήσει ή να πωλήσει το άυλο στοιχείο του ενεργητικού, - τον τρόπο που το άυλο στοιχείο του ενεργητικού θα δηµιουργήσει πιθανά µελλοντικά οικονοµικά οφέλη, - τη διαθεσιµότητα των κατάλληλων τεχνικών, οικονοµικών και άλλων πόρων για να ολοκληρώσει την ανάπτυξη και να χρησιµοποιήσει ή να πωλήσει το άυλο στοιχείο του ενεργητικού, - την ικανότητά της να αποτιµά αξιόπιστα τις δαπάνες που αποδίδονται στο στοιχείο κατά τη διάρκεια της ανάπτυξης του. Οι δαπάνες που πραγµατοποιούνται στη φάση της έρευνας αναγνωρίζονται άµεσα στα αποτελέσµατα. Συνεπώς, το κόστος µε το οποίο θα αναγνωρισθεί ένα εσωτερικώς δηµιουργούµενο άυλο στοιχείο του ενεργητικού είναι το σύνολο των δαπανών που πραγµατοποιήθηκαν από την ηµεροµηνία που για πρώτη φορά ικανοποιήθηκαν τα ανωτέρω κριτήρια, συµπεριλαµβανοµένων των αµοιβών προσωπικού που προκύπτουν άµεσα από την προετοιµασία του λογισµικού για την προοριζόµενη χρήση του. Τα εν λόγω προγράµµατα αποσβένονται κατά τη διάρκεια της ωφέλιµης ζωής τους η οποία έχει καθοριστεί από 2 έως 15 έτη. Όλα τα άυλα πάγια εξετάζονται για τυχόν αποµείωση της αξίας τους (σηµείωση 1.2.14). Για τα άυλα στοιχεία η Τράπεζα δεν υπολογίζει υπολειµµατική αξία. Σε περίπτωση πώλησης ενός άυλου παγίου στοιχείου, καθώς και όταν δεν αναµένονται οικονοµικά οφέλη για την Τράπεζα, διακόπτεται η αναγνώριση του παγίου. Κατά την πώληση του άυλου παγίου στοιχείου, η διαφορά ανάµεσα στο τίµηµα της πώλησης και στη λογιστική του αξία αναγνωρίζεται στα αποτελέσµατα χρήσης. 1.2.11 Μισθώσεις Η Τράπεζα συνάπτει συµβάσεις επί παγίων είτε ως µισθωτής είτε ως εκµισθωτής. Κατά την έναρξη ισχύος της σύµβασης, η Τράπεζα αξιολογεί εάν η σύµβαση αποτελεί ή εµπεριέχει µία µίσθωση. Εάν η σύµβαση παραχωρεί ένα δικαίωµα για τον έλεγχο της χρήσης ενός αναγνωρίσιµου περιουσιακού στοιχείου για ένα χρονικό διάστηµα µε αντάλλαγµα κάποιο τίµηµα, τότε η σύµβαση αποτελεί ή εµπεριέχει µία µίσθωση. Η διάρκεια της µίσθωσης προσδιορίζεται ως η αµετάκλητη χρονική περίοδος της µίσθωσης σε συνδυασµό µε κάθε επιπλέον χρονική περίοδο για την οποία ο µισθωτής έχει το δικαίωµα να παρατείνει τη µίσθωση του περιουσιακού στοιχείου, εφόσον είναι σχεδόν βέβαιο ότι ο µισθωτής θα ασκήσει το δικαίωµα αυτό, και κάθε επιπλέον χρονική περίοδο για την οποία ο µισθωτής έχει το δικαίωµα να υπαναχωρήσει από τη σύµβαση, εφόσον είναι σχεδόν βέβαιο ότι ο µισθωτής δεν θα ασκήσει το δικαίωµα αυτό. Μετά την έναρξη της µισθωτικής περιόδου, µε την επέλευση σηµαντικού γεγονότος ή σηµαντικής µεταβολής των συνθηκών που εµπίπτουν στον έλεγχο του, η Τράπεζα, ως µισθωτής, επανεκτιµά τη διάρκεια µίσθωσης. Η Τράπεζα, είτε ως εκµισθωτής είτε ως µισθωτής, αναθεωρεί τη διάρκεια µίσθωσης εάν επέλθει µεταβολή στην αµετάκλητη χρονική περίοδο της µίσθωσης. α) Όταν η Τράπεζα είναι εκµισθωτής Όταν οι κίνδυνοι και τα οφέλη που συνοδεύουν την κυριότητα των παγίων που εκµισθώνονται µεταφέρονται στον µισθωτή, τότε οι αντίστοιχες συµβάσεις χαρακτηρίζονται ως χρηµατοδοτικές µισθώσεις. Όλες οι υπόλοιπες συµβάσεις µίσθωσης χαρακτηρίζονται ως λειτουργικές µισθώσεις. Ανάλογα µε τα χαρακτηριστικά που διέπουν τις συµβάσεις µίσθωσης, ο λογιστικός χειρισµός τους έχει ως εξής: i. Χρηµατοδοτικές µισθώσεις: Στις περιπτώσεις συµβάσεων χρηµατοδοτικής µίσθωσης, στις οποίες η Τράπεζα λειτουργεί ως εκµισθωτής, το συνολικό ποσό των µισθωµάτων που προβλέπει η σύµβαση µίσθωσης καταχωρείται στην κατηγορία δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών. Η διαφορά µεταξύ της παρούσας αξίας (καθαρή επένδυση) των µισθωµάτων και του συνολικού ποσού των µισθωµάτων αναγνωρίζεται ως µη δεδουλευµένος τόκος και εµφανίζεται αφαιρετικά των απαιτήσεων. Οι εισπράξεις των µισθωµάτων µειώνουν τη συνολική απαίτηση από µισθώµατα, ενώ το χρηµατοοικονοµικό έσοδο αναγνωρίζεται µε τη µέθοδο των δεδουλευµένων. 41 4 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Οι απαιτήσεις από χρηµατοδοτικές µισθώσεις εξετάζονται για αποµείωση της αξίας τους, σύµφωνα µε τη διαδικασία που ισχύει για τα δάνεια και τις απαιτήσεις κατά πελατών, όπως αυτή περιγράφεται στην σηµείωση 1.2.12. ii. Λειτουργικές µισθώσεις: Στις περιπτώσεις λειτουργικών µισθώσεων, η Τράπεζα που λειτουργεί ως εκµισθωτής παρακολουθεί το µισθωµένο πάγιο ως στοιχείο ενεργητικού, διενεργώντας αποσβέσεις µε βάση την ωφέλιµη ζωή του. Τα ποσά των µισθωµάτων, που αντιστοιχούν στη χρήση του µισθωµένου παγίου αναγνωρίζονται ως έσοδα, στην κατηγορία λοιπά έσοδα, µε τη µέθοδο των δεδουλευµένων. β) Όταν η Τράπεζα είναι µισθωτής H Τράπεζα, ως µισθωτής, αναγνωρίζει για όλες τις µισθώσεις κατά την ηµεροµηνία έναρξης της µισθωτικής περιόδου ένα στοιχείο ενεργητικού µε δικαίωµα χρήσης και µία υποχρέωση από τη µίσθωση. Το στοιχείο ενεργητικού µε δικαίωµα χρήσης αρχικά αναγνωρίζεται στο κόστος, που περιλαµβάνει το ποσό της αρχικής αναγνώρισης της υποχρέωσης µίσθωσης, τυχόν αρχικά άµεσα έξοδα και την εκτίµηση της υποχρέωσης για τυχόν έξοδα αποκατάστασης του περιουσιακού στοιχείου, µείον οποιαδήποτε κίνητρα µίσθωσης έχουν εισπραχθεί. Μετά την αρχική αναγνώριση, τα στοιχεία ενεργητικού µε δικαίωµα χρήσης αποτιµώνται στο κόστος µειωµένο µε τις τυχόν συσσωρευµένες αποσβέσεις και ζηµιές αποµείωσης και προσαρµοσµένο κατά την τυχόν επανεκτίµηση της υποχρέωσης από τη µίσθωση. Οι αποσβέσεις διενεργούνται σύµφωνα µε τη σταθερή µέθοδο από την ηµεροµηνία έναρξης της µισθωτικής περιόδου έως το τέλος της ωφέλιµης ζωής του στοιχείου ενεργητικού µε δικαίωµα χρήσης ή έως το τέλος της διάρκειας µίσθωσης, αναλόγως µε το ποια ηµεροµηνία προηγείται. Τα στοιχεία ενεργητικού µε δικαίωµα χρήσης εξετάζονται σε κάθε ηµεροµηνία σύνταξης των οικονοµικών καταστάσεων για ενδείξεις αποµείωσης και αν έχουν υποστεί αποµείωση προσαρµόζονται στην ανακτήσιµη αξία τους µε ισόποση επιβάρυνση των αποτελεσµάτων (σηµείωση 1.2.14). Για τις βραχυπρόθεσµες µισθώσεις (η διάρκεια της µίσθωσης κατά την ηµεροµηνία έναρξης της µισθωτικής περιόδου ισούται µε 12 ή µε λιγότερους µήνες) και τις µισθώσεις στις οποίες το υποκείµενο περιουσιακό στοιχείο έχει χαµηλή αξία (χαµηλότερη των € 5.000 όταν είναι καινούριο) η Τράπεζα δεν αναγνωρίζει στοιχείο ενεργητικού µε δικαίωµα χρήσης και υποχρέωση από τη µίσθωση, ενώ αντίθετα αναγνωρίζει τα µισθώµατα των εν λόγω µισθώσεων ως έξοδα µε την ευθεία µέθοδο για όλη τη διάρκεια της µίσθωσης. Η υποχρέωση από τη µίσθωση αρχικά αποτιµάται ως η παρούσα αξία των µισθωµάτων που είναι ανεξόφλητα κατά την ηµεροµηνία αυτή, µείον τυχόν εισπρακτέα κίνητρα µίσθωσης. Τα µισθώµατα αποτελούνται από τις καταβολές µισθωµάτων για σταθερά µισθώµατα και µεταβλητά µισθώµατα που εξαρτώνται από έναν δείκτη (για παράδειγµα ΔΤΚ) ή ένα επιτόκιο και προεξοφλούνται µε το οριακό επιτόκιο δανεισµού του µισθωτή. Για τον προσδιορισµό του οριακού επιτοκίου δανεισµού (IBR) χρησιµοποιείται ως επιτόκιο αναφοράς το επιτόκιο του εξασφαλισµένου δανεισµού της Τράπεζας (secured funding), καθώς και η διαφορά των αποδόσεων αυτών από τις αποδόσεις των εκδόσεων του Ελληνικού Δηµοσίου, όπου υπάρχουν. Μετά την ηµεροµηνία έναρξης της µισθωτικής περιόδου, η υποχρέωση από τη µίσθωση µειώνεται µε τις καταβολές των µισθωµάτων, αυξάνεται µε το χρηµατοοικονοµικό έξοδο και επανεκτιµάται για τυχόν επανεκτιµήσεις ή τροποποιήσεις της µίσθωσης. Τα στοιχεία ενεργητικού µε δικαίωµα χρήσης περιλαµβάνονται στην κατηγορία Ενσώµατα πάγια στοιχεία (ιδιοχρησιµοποιούµενα) και η Υποχρέωση µίσθωσης στις Λοιπές Υποχρεώσεις. Στις περιπτώσεις που η Τράπεζα λειτουργεί ως υπεκµισθωτής µε λειτουργική µίσθωση τα στοιχεία ενεργητικού µε δικαίωµα χρήσης που αφορούν στην κύρια σύµβαση περιλαµβάνονται στην κατηγορία Επενδύσεις σε ακίνητα, ενώ στις περιπτώσεις που η Τράπεζα λειτουργεί ως υπεκµισθωτής µε χρηµατοδοτική µίσθωση διακόπτεται η αναγνώριση των στοιχείων ενεργητικού µε δικαίωµα χρήσης, ή του µέρος αυτών που υπεκµισθώνεται, και αναγνωρίζεται απαίτηση από χρηµατοδοτική µίσθωση. 1.2.12 Αποµείωση δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών, µη εκταµιευθεισών δανειακών δεσµεύσεων, ενέγγυων πιστώσεων και εγγυητικών επιστολών Η Τράπεζα, σε κάθε ηµεροµηνία σύνταξης των οικονοµικών καταστάσεων, αναγνωρίζει πρόβλεψη για τις αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου για τα δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών που δεν αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων καθώς και για τα εκτός ισολογισµού ανοίγµατα (εγγυητικές επιστολές, ενέγγυες πιστώσεις, µη εκταµιευθείσες δανειακές δεσµεύσεις). Η πρόβλεψη αποµείωσης για τα δάνεια και τα εκτός ισολογισµού ανοίγµατα βασίζεται στις αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου που σχετίζονται µε την πιθανότητα αθέτησης εντός των επόµενων δώδεκα µηνών, εκτός εάν έχει υπάρξει σηµαντική 415 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 αύξηση του πιστωτικού κινδύνου από την αρχική αναγνώριση περίπτωση στην οποία οι αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου αναγνωρίζονται για όλη τη διάρκεια της ζωής του µέσου. Επίσης, εάν το χρηµατοοικονοµικό στοιχείο του ενεργητικού εµπίπτει στον ορισµό των αποµειωµένων κατά την αρχική αναγνώριση χρηµατοοικονοµικών µέσων (Purchased or Originated Credit-Impaired - POCI), αναγνωρίζεται πρόβλεψη αποµείωσης ίση µε τις αναµενόµενες πιστωτικές ζηµιές για τη συνολική διάρκεια της ζωής του. α) Ορισµός Αθέτησης (Default) Η Τράπεζα έχει υιοθετήσει ως ορισµό αθέτησης για σκοπούς χρηµατοοικονοµικής πληροφόρησης τον ορισµό των µη εξυπηρετούµενων ανοιγµάτων (NPE), όπως αυτά ορίζονται στις τεχνικές προδιαγραφές της ΕΒΑ (GL/2016/07), εναρµονίζοντας µε αυτόν τον τρόπο τον υπολογισµό των αναµενόµενων ζηµιών πιστωτικού κινδύνου µε εκείνον που χρησιµοποιείται για εποπτικούς σκοπούς. Σημειώνεται πως από 1.1.2021 ο ορισμός αθέτησης μεταβάλλεται όπως σχετικά αναφέρεται στη σημείωση 40.1. β) Κατάταξη ανοιγµάτων σε στάδια µε βάση τον πιστωτικό κίνδυνο (Staging) Για σκοπούς υπολογισµού της αναµενόµενης ζηµιάς πιστωτικού κινδύνου, τα ανοίγµατα ταξινοµούνται σε στάδια (stages) ως εξής: • Στάδιο 1 (Stage 1): Το στάδιο 1 περιλαµβάνει εξυπηρετούµενα πιστωτικά ανοίγµατα που δεν έχουν σηµαντική αύξηση πιστωτικού κινδύνου σε σχέση µε την ηµεροµηνία αρχικής αναγνώρισης. Το στάδιο 1 επίσης περιλαµβάνει ανοίγµατα για τα οποία ο πιστωτικός κίνδυνος έχει βελτιωθεί και το άνοιγµα έχει αναταξινοµηθεί από τα στάδια 2 ή 3. Στο στάδιο αυτό, οι αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου αναγνωρίζονται µε βάση την πιθανότητα αθέτησης εντός των επόµενων δώδεκα µηνών. • Στάδιο 2 (Stage 2): To στάδιο 2 περιλαµβάνει εξυπηρετούµενα πιστωτικά ανοίγµατα για τα οποία έχει υπάρξει σηµαντική αύξηση του πιστωτικού κινδύνου από την αρχική αναγνώριση. Το στάδιο 2 περιλαµβάνει επίσης ανοίγµατα για τα οποία ο πιστωτικός κίνδυνος έχει βελτιωθεί και το άνοιγµα έχει αναταξινοµηθεί από το στάδιο 3. Στο στάδιο αυτό, οι αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου αναγνωρίζονται για όλη την αναµενόµενη διάρκεια ζωής του µέσου. • Στάδιο 3 (Stage 3): Το στάδιο 3 περιλαµβάνει τα µη εξυπηρετούµενα/αποµειωµένα ανοίγµατα. Στο στάδιο αυτό, οι αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου αναγνωρίζονται για όλη τη διάρκεια ζωής του µέσου. Κατ’ εξαίρεση των ανωτέρω, στα αποµειωµένα κατά την αρχική αναγνώριση ανοίγµατα οι αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου αναγνωρίζονται πάντοτε για όλη τη διάρκεια ζωής του µέσου. Ως αποµειωµένα κατά την αρχική αναγνώριση ανοίγµατα (Purchased or Originated Credit Impaired – POCI) ορίζονται τα ακόλουθα: • Ανοίγµατα που τη στιγµή της εξαγοράς ικανοποιούν τα κριτήρια των µη εξυπηρετούµενων ανοιγµάτων. • Ανοίγµατα για τα οποία υπήρξε τροποποίηση των όρων αποπληρωµής, είτε λόγω οικονοµικής δυσχέρειας είτε όχι, η οποία οδηγεί ταυτόχρονα σε διακοπή αναγνώρισης και αναγνώριση νέου στοιχείου του ενεργητικού µε αποµειωµένη αξία (POCI), εκτός αν η διακοπή αναγνώρισης αφορά σε αλλαγή πιστούχου επιχειρηµατικού δανείου περίπτωση στην οποία πραγµατοποιείται εκ νέου αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας του νέου πιστούχου. Ειδικά για τα ανοίγματα που επηρεάζονται από την κρίση λόγω Covid-19, και για το χρονικό διάστημα ισχύος των προγραμμάτων αναστολής δόσεων, δύναται να προσαρμόζονται τα αποτελέσματα των υποδειγμάτων (Post model adjustments-PMAs) προκειμένου να αντικατοπτρίζουν τους κινδύνους και τις λοιπές αβεβαιότητες που δεν περιλαμβάνονται στα υποκείμενα υποδείγματα μέτρησης της αναμενόμενης πιστωτικής ζημίας (ECL Models), λαμβάνοντας υπόψη τα κάτωθι: • Η πιθανότητα αθέτησης είναι ο κύριος δείκτης προσδιορισμού της χειροτέρευσης ενός ανοίγματος από την αρχική του αναγνώριση. • Τα υποδείγματα υπολογισμού της πιθανότητας αθέτησης (PD models) δεν έχουν σχεδιαστεί για να ενσωματώνουν άμεσα τις τρέχουσες οικονομικές συνθήκες. γ) Σηµαντική Αύξηση Πιστωτικού Κινδύνου Για τον προσδιορισµό της σηµαντικής αύξησης πιστωτικού κινδύνου ενός ανοίγµατος µετά την αρχική αναγνώριση και την επιµέτρηση της αναµενόµενης ζηµιάς για όλη την αναµενόµενη διάρκεια ζωής του αντί της επιµετρήσεως ζηµιάς δωδεκαµήνου, συγκρίνεται ο κίνδυνος αθέτησης κατά την ηµεροµηνία αναφοράς µε τον κίνδυνο αθέτησης κατά την ηµεροµηνία της αρχικής 416 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 αναγνώρισης για όλα τα εξυπηρετούµενα ανοίγµατα, συµπεριλαµβανοµένων των ανοιγµάτων που δεν εµφανίζουν ηµέρες καθυστερήσεως. Η αξιολόγηση ενός ανοίγµατος για το αν εµφανίζει σηµαντική αύξηση στον πιστωτικό κίνδυνο ή όχι βασίζεται στα κατωτέρω: • Ποσοτικοί Δείκτες (Quantitative Indicators): αναφέρεται στην ποσοτική πληροφόρηση που χρησιµοποιείται και πιο συγκεκριµένα στη σύγκριση της πιθανότητας αθέτησης (PD) την ηµεροµηνία αναφοράς σε σχέση µε την αρχική αναγνώριση. • Ποιοτικοί Δείκτες (Qualitative Indicators): αναφέρεται στην ποιοτική πληροφόρηση που χρησιµοποιείται και που δεν αποτυπώνεται κατ’ ανάγκη στην πιθανότητα αθέτησης, όπως ο χαρακτηρισµός ενός ανοίγµατος ως εξυπηρετούµενη ρύθµιση (FPL, σύµφωνα µε τα EBA ITS). Επιπλέον, ποιοτικοί δείκτες, τόσο για τα χαρτοφυλάκια επιχειρήσεων όσο και για τα χαρτοφυλάκια ιδιωτών, περιλαµβάνονται στους µηχανισµούς Έγκαιρης Προειδοποιήσεως Πιστωτικού Κινδύνου (Early Warning), όπου, αναλόγως της αξιολόγησης που πραγµατοποιείται, ένα άνοιγµα δύναται να θεωρηθεί ότι εµφανίζει σηµαντική αύξηση πιστωτικού κινδύνου ή όχι. Ειδικά για το χαρτοφυλάκιο ειδικών πιστοδοτήσεων, µέσω της διαβάθµισης (slotting category) αποτυπώνονται επιπλέον ποιοτικοί δείκτες. • Λοιποί Δείκτες (Backstop Indicators): επιπλέον των ανωτέρω και µε σκοπό να αντιµετωπισθούν περιπτώσεις για τις οποίες δεν υπάρχουν ενδείξεις σηµαντικής επιδεινώσεως του πιστωτικού κινδύνου, βάσει των ποσοτικών και ποιοτικών δεικτών ορίζεται ότι τα ανοίγµατα σε καθυστέρηση άνω των 30 ηµερών θεωρείται ότι εξ’ ορισµού εµφανίζουν σηµαντική αύξηση πιστωτικού κινδύνου. δ) Υπολογισµός αναµενόµενης ζηµιάς πιστωτικού κινδύνου Ο προσδιορισµός της αναµενόµενης ζηµιάς λόγω πιστωτικού κινδύνου γίνεται ως εξής: - Για τα χρηµατοοικονοµικά στοιχεία του ενεργητικού, η ζηµιά λόγω πιστωτικού κινδύνου είναι ίση µε την παρούσα αξία της διαφοράς ανάµεσα: α. στις συµβατικές ροές και β. στις ροές που η Τράπεζα εκτιµά ότι θα λάβει. - Για τις µη εκταµιευθείσες δανειακές δεσµεύσεις, η ζηµιά λόγω πιστωτικού κινδύνου είναι ίση µε την παρούσα αξία της διαφοράς ανάµεσα: α. στις συµβατικές ροές που θα προκύψουν αν εκταµιευθούν οι µη εκταµιευθείσες δανειακές δεσµεύσεις και β. στις ροές που η Τράπεζα εκτιµά ότι θα λάβει σε περίπτωση εκταµίευσης των δεσµεύσεων αυτών. - Για τις εγγυητικές επιστολές και τις ενέγγυες πιστώσεις, η ζηµιά είναι ίση µε τις αναµενόµενες εκροές σε περίπτωση κατάπτωσης της εγγύησης µείον τα ποσά που η Τράπεζα εκτιµά ότι θα εισπράξει από τον κάτοχο της εγγύησης. Για τον υπολογισµό της παρούσας αξίας χρησιµοποιείται ως προεξοφλητικό επιτόκιο το αρχικό πραγµατικό επιτόκιο. Ειδικά για τα αποµειωµένα κατά την αρχική αναγνώριση χρηµατοοικονοµικά µέσα, χρησιµοποιείται το προσαρµοσµένο, λόγω αποµείωσης, πραγµατικό επιτόκιο. Η Τράπεζα υπολογίζει τις αποµειώσεις είτε σε συλλογική βάση (collective assessment) είτε σε µεµονωµένη βάση (individual assessment), λαµβάνοντας υπόψη τη σηµαντικότητα ενός ανοίγµατος ή το όριο του πιστούχου. Επιπρόσθετα, αξιολογούνται µεµονωµένα πιστοδοτήσεις οι οποίες είτε δεν έχουν κοινά χαρακτηριστικά πιστωτικού κινδύνου είτε τα ιστορικά στοιχεία συµπεριφοράς δεν είναι επαρκή. Σε κάθε περίπτωση, για τους σκοπούς του προσδιορισµού της αναµενόµενης ζηµιάς πιστωτικού κινδύνου, η Τράπεζα υπολογίζει τις αναµενόµενες ταµειακές ροές βάσει της σταθµισµένης πιθανότητας τριών σεναρίων. Ειδικότερα, η Διεύθυνση Οικονοµικών Μελετών κάνει προβλέψεις για την πιθανή εξέλιξη των µακροοικονοµικών µεταβλητών που επηρεάζουν το ύψος της αναµενόµενης ζηµιάς πιστωτικού κινδύνου για το δανειακό χαρτοφυλάκιο υπό ένα βασικό και υπό εναλλακτικά µακροοικονοµικά σενάρια ενώ παράγει επίσης τις σωρευτικές πιθανότητες που συνδέονται µε τα σενάρια αυτά. Ο µηχανισµός για τον υπολογισµό της αναµενόµενης ζηµιάς πιστωτικού κινδύνου βασίζεται στις ως κάτωθι παραµέτρους πιστωτικού κινδύνου: • Πιθανότητα Αθέτησης (PD): Είναι µία εκτίµηση της πιθανότητας να αθετήσει ο πιστούχος κατά τη διάρκεια ενός συγκεκριµένου χρονικού ορίζοντα • Άνοιγµα σε Αθέτηση (EAD): Το Άνοιγµα σε Αθέτηση είναι µία εκτίµηση του ύψους του ανοίγµατος τη στιγµή της αθέτησης, λαµβάνοντας υπόψη: (α) τις αναµενόµενες µεταβολές στο άνοιγµα µετά την ηµεροµηνία αναφοράς, συµπεριλαµβανοµένων 417 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 των αποπληρωµών κεφαλαίου και τόκου, (β) την αναµενόµενη χρήση πιστωτικών ορίων και (γ) τους δεδουλευµένους τόκους. Τα εγκεκριµένα πιστωτικά όρια που δεν έχουν πλήρως εκταµιευτεί αντιπροσωπεύουν δυνητικό πιστωτικό άνοιγµα και µετατρέπονται σε ισοδύναµο πιστωτικό άνοιγµα ποσού ίσου µε το εγκεκριµένο µη εκταµιευθέν πιστωτικό όριο επί έναν συντελεστή µετατροπής (Credit Conversion Factor, CCF). Ο συντελεστής µετατροπής σε πιστωτικό άνοιγµα «CCF» υπολογίζεται βάσει στατιστικών υποδειγµάτων. • Εκτιµώµενη Αναµενόµενη Ζηµιά κατά τη στιγµή της αθέτησης (LGD): Η Εκτιµώµενη Αναµενόµενη Ζηµιά είναι µία εκτίµηση της ζηµιάς που θα πραγµατοποιηθεί στην περίπτωση που η αθέτηση συµβεί σε µία δεδοµένη χρονική στιγµή. Βασίζεται στη διαφορά µεταξύ των οφειλόµενων συµβατικών ταµειακών ροών και εκείνων που η Τράπεζα θα ανέµενε να εισπράξει, συµπεριλαµβανοµένης της ρευστοποιήσεως των εξασφαλίσεων καθώς και της πιθανότητας επιστροφής του µέσου σε ενήµερη κατάσταση (cure rate). ε) Υπολογισµός αναµενόµενης ζηµιάς πιστωτικού κινδύνου επί απαιτήσεων κατά πελατών Οι απαιτήσεις κατά πελατών προέρχονται από την εµπορική πλην χορηγήσεων δραστηριότητα της Τράπεζας. Ο υπολογισµός της αναµενόµενης ζηµιάς πιστωτικού κινδύνου για τις απαιτήσεις αυτές πραγµατοποιείται για όλη τη διάρκεια της ζωής τους (χωρίς να γίνεται κατάταξη σε στάδια) βάσει της απλοποιηµένης προσέγγισης που προβλέπει το Δ.Π.Χ.Π. 9. στ) Παρουσίαση αναµενόµενης ζηµιάς πιστωτικού κινδύνου στις οικονοµικές καταστάσεις Στον Ισολογισµό τα ποσά των συσσωρευµένων αναµενόµενων ζηµιών πιστωτικού κινδύνου παρουσιάζονται ως εξής: - Χρηµατοοικονοµικά στοιχεία του ενεργητικού αποτιµώµενα στο αναπόσβεστο κόστος: Tα ποσά των συσσωρευµένων αναµενόµενων ζηµιών πιστωτικού κινδύνου παρουσιάζονται αφαιρετικά της λογιστικής αξίας των µέσων προ αποµείωσης. - Χρηµατοοικονοµικά στοιχεία ενεργητικού αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην καθαρή θέση: Για τα εν λόγω µέσα δεν αναγνωρίζεται λογαριασµός συσσωρευµένων αποµειώσεων στον Ισολογισµό, ωστόσο το ύψος του γνωστοποιείται στις σηµειώσεις των οικονοµικών καταστάσεων. - Ενέγγυες πιστώσεις/εγγυητικές επιστολές: Οι συσσωρευµένες αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου αναγνωρίζονται στο λογαριασµό «προβλέψεις». - Μη εκταµιευθείσες δανειακές δεσµεύσεις: Όταν δεν υφίσταται παράλληλα και δανειακό σκέλος, οι συσσωρευµένες αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου αναγνωρίζονται στο λογαριασµό «προβλέψεις». Στην περίπτωση που ένα χρηµατοοικονοµικό στοιχείο του ενεργητικού περιλαµβάνει ταυτόχρονο τόσο ένα δανειακό σκέλος όσο και µία µη εκταµιευθείσα δανειακή δέσµευση, οι συσσωρευµένες αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου από τη µη εκταµιευθείσα δανειακή δέσµευση αναγνωρίζονται µαζί µε τις συσσωρευµένες αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου του δανειακού σκέλους, αφαιρετικά της λογιστικής του αξίας προ αποµείωσης. Στο βαθµό που οι συνδυασµένες αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου υπερβαίνουν την προ αποµείωσης λογιστική αξία του δανειακού σκέλους, οι αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου αναγνωρίζονται στο λογαριασµό «προβλέψεις». Το ποσό των αναµενόµενων ζηµιών πιστωτικού κινδύνου της χρήσης αναγνωρίζεται στα αποτελέσµατα, στο λογαριασµό «Ζηµιές αποµείωσης και προβλέψεις για την κάλυψη του πισωτικού κινδύνου». Στον ίδιο λογαριασµό αναγνωρίζονται, επίσης, τα εισπραχθέντα ποσά από διαγραφέντα δάνεια που αποτιµώνταν στο αναπόσβεστο κόστος ή στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην καθαρή θέση, τα κέρδη ή οι ζηµιές από την τροποποίηση των συµβατικών ταµειακών ροών των µέσων που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος ή στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην καθαρή θέση καθώς και οι ευνοϊκές µεταβολές στις αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου ενός αποµειωµένου κατά την αρχική αναγνώριση στοιχείου του ενεργητικού (POCI) στην περίπτωση που αυτές είναι µικρότερες από το ποσό των αναµενόµενων ζηµιών πιστωτικού κινδύνου που είχαν συµπεριληφθεί στις εκτιµώµενες ταµειακές ροές κατά την αρχική αναγνώριση του µέσου. ζ) Λογιστικές διαγραφές (αποσβέσεις) Η Τράπεζα προβαίνει σε απόσβεση των δανείων και απαιτήσεων όταν δεν έχει πλέον εύλογες προσδοκίες για την ανάκτησή τους. Η απόσβεση πραγµατοποιείται µέσω της χρήσης του λογαριασµού των συσσωρευµένων προβλέψεων που έχει σχηµατιστεί και αποτελεί γεγονός διακοπής αναγνώρισης. 418 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 1.2.13 Αποµείωση απαιτήσεων κατά πιστωτικών ιδρυµάτων και οµολόγων Η Τράπεζα, σε κάθε ηµεροµηνία σύνταξης των οικονοµικών καταστάσεων, αναγνωρίζει πρόβλεψη για τις αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου για τις απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυµάτων και τα οµόλογα που δεν αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων. Η πρόβλεψη αποµείωσης βασίζεται στις αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου που σχετίζονται µε την πιθανότητα αθέτησης εντός των επόµενων δώδεκα µηνών, εκτός εάν έχει υπάρξει σηµαντική αύξηση του πιστωτικού κινδύνου από την αρχική αναγνώριση περίπτωση στην οποία οι αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου αναγνωρίζονται για όλη τη διάρκεια της ζωής του µέσου. Επίσης, εάν το χρηµατοοικονοµικό στοιχείο του ενεργητικού εµπίπτει στον ορισµό των αποµειωµένων κατά την αρχική αναγνώριση χρηµατοοικονοµικών µέσων (Purchased or Originated Credit-Impaired - POCI), αναγνωρίζεται πρόβλεψη αποµείωσης ίση µε τις αναµενόµενες πιστωτικές ζηµιές για τη συνολική διάρκεια της ζωής του. α) Ορισµός Αθέτησης (Default) Οι απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυµάτων και τα οµόλογα χαρακτηρίζονται ως αποµειωµένα όταν η εξωτερική διαβάθµισή του αντισυµβαλλοµένου/εκδότη αντιστοιχεί σε αθέτηση υποχρεώσεων (D). Αν δεν υπάρχει εξωτερική διαβάθµιση τότε ο χαρακτηρισµός του µέσου ως αποµειωµένου ακολουθεί την εσωτερική διαβάθµιση. Στην περίπτωση που υπάρχει έκθεση στον εταιρικό εκδότη/αντισυµβαλλόµενο και στο δανειακό χαρτοφυλάκιο η οποία έχει χαρακτηρισθεί ως αποµειωµένη, το µέσο χαρακτηρίζεται, οµοίως, ως αποµειωµένο. β) Κατάταξη απαιτήσεων κατά πιστωτικών ιδρυµάτων και οµολόγων σε στάδια µε βάση τον πιστωτικό κίνδυνο (Staging) Για σκοπούς υπολογισµού της αναµενόµενης ζηµιάς πιστωτικού κινδύνου, οι απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυµάτων και τα οµόλογα ταξινοµούνται σε στάδια (stages) ως εξής: • Στάδιο 1 (Stage 1): Το στάδιο 1 περιλαµβάνει τα µη αποµειωµένα µέσα που δεν έχουν σηµαντική αύξηση πιστωτικού κινδύνου σε σχέση µε την ηµεροµηνία αρχικής αναγνώρισης. Το στάδιο 1 επίσης περιλαµβάνει τα µέσα για τα οποία ο πιστωτικός κίνδυνος έχει βελτιωθεί και το µέσο έχει αναταξινοµηθεί από τα στάδια 2 ή 3. Στο στάδιο αυτό, οι αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου αναγνωρίζονται µε βάση την πιθανότητα αθέτησης εντός των επόµενων δώδεκα µηνών. • Στάδιο 2 (Stage 2): To στάδιο 2 περιλαµβάνει τα µη αποµειωµένα µέσα για τα οποία έχει υπάρξει σηµαντική αύξηση του πιστωτικού κινδύνου από την αρχική αναγνώριση. Το στάδιο 2 περιλαµβάνει επίσης τα µέσα για τα οποία ο πιστωτικός κίνδυνος έχει βελτιωθεί και το µέσο έχει αναταξινοµηθεί από το στάδιο 3. Στο στάδιο αυτό, οι αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου αναγνωρίζονται για όλη τη διάρκεια ζωής του µέσου. • Στάδιο 3 (Stage 3): Το στάδιο 3 περιλαµβάνει τα αποµειωµένα µέσα. Στο στάδιο αυτό, οι αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου αναγνωρίζονται για όλη τη διάρκεια ζωής του µέσου. Κατ’ εξαίρεση των ανωτέρω, στα αποµειωµένα κατά την αρχική αναγνώριση µέσα οι αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου αναγνωρίζονται πάντοτε για όλη τη διάρκεια ζωής του µέσου. Ένα µέσο αναγνωρίζεται ως αποµειωµένo κατά την αρχική αναγνώριση (Purchased or Originated Credit Impaired – POCI) στις ακόλουθες περιπτώσεις: • Το µέσο (ή ο εκδότης) έχει εξωτερική διαβάθµιση που αντιστοιχεί σε αθέτηση υποχρεώσεων κατά τη στιγµή της απόκτησης. • Τα εταιρικά χρεόγραφα που προκύπτουν από αναδιάρθρωση χαρακτηρίζονται ως αποµειωµένα κατά την αρχική αναγνώριση, µε βάση τις κατευθυντήριες οδηγίες που ισχύουν για το δανειακό χαρτοφυλάκιο. Στην περίπτωση που ένα χρεόγραφο έχει αγοραστεί µε µεγάλη υπό το άρτιο διαφορά και δεν εµπίπτει σε καµία από τις κατηγορίες που αναφέρονται ανωτέρω, η Τράπεζα εξετάζει αναλυτικά τη συναλλαγή (τιµή συναλλαγής, ποσοστό ανάκτησης, χρηµατοοικονοµική κατάσταση του εκδότη κατά τη στιγµή της αγοράς κ.λπ.) προκειµένου να αποφασίσει την αναγνώριση του ως αποµειωµένo κατά την αρχική αναγνώριση (POCI). Η ταξινόµηση στην κατηγορία αυτή απαιτεί την ύπαρξη τεκµηριώσεως καθώς και την έγκριση από τις αρµόδιες επιτροπές της Τράπεζας. γ) Σηµαντική Αύξηση Πιστωτικού Κινδύνου Η αξιολόγηση της κατατάξεως σε στάδια για σκοπούς υπολογισµού των αναµενόµενων ζηµιών πιστωτικού κινδύνου 419 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 βασίζεται στην κλίµακα πιστοληπτικής διαβάθµισης των οίκων αξιολόγησης ή στην εσωτερική πιστοληπτική διαβάθµιση του εκδότη αν πρόκειται για εταιρικούς τίτλους Ελλήνων εκδοτών στους οποίους υπάρχει έκθεση και στο χαρτοφυλάκιο χορηγήσεων. Οι εκδόσεις επενδυτικού βαθµού θεωρούνται χαµηλού πιστωτικού κινδύνου και ταξινοµούνται στο στάδιο 1. Ο καθορισµός της σηµαντικής αύξησης πιστωτικού κίνδυνου για τα µη-επενδυτικού βαθµού µέσα βασίζεται στις ακόλουθες δύο συνθήκες: - Υποβάθµιση(εις) στην αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας του εκδότη / αντισυµβαλλοµένου στις ηµεροµηνίες αναφοράς σε σύγκριση µε την αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας κατά την ηµεροµηνία της αρχικής αναγνώρισης. - Αύξηση της πιθανότητας αθέτησης εντός δωδεκαµήνου του εκδότη / αντισυµβαλλοµένου την περίοδο αναφοράς σε σχέση µε την αντίστοιχη πιθανότητα κατά την αρχική αναγνώριση. Επιπρόσθετα, η Τράπεζα παρακολουθεί τη µεταβολή στο πιστωτικό περιθώριο σε σχέση µε την ηµεροµηνία αρχικής αναγνώρισης. Μία µεταβολή στο πιστωτικό περιθώριο κατά την ηµεροµηνία αναφοράς πάνω από ένα όριο σε σύγκριση µε το πιστωτικό περιθώριο που ίσχυε κατά την ηµεροµηνία της αρχικής αναγνώρισης αποτελεί έναυσµα για την αναθεώρηση του σταδίου κατάταξης του µέσου. δ) Υπολογισµός αναµενόµενης ζηµιάς πιστωτικού κινδύνου Η αναµενόµενη ζηµιά λόγω πιστωτικού κινδύνου είναι ίση µε την παρούσα αξία της διαφοράς ανάµεσα: α. στις συµβατικές ροές και β. στις ροές που η Τράπεζα εκτιµά ότι θα λάβει. Για τον υπολογισµό της παρούσας αξίας χρησιµοποιείται ως προεξοφλητικό επιτόκιο το αρχικό πραγµατικό επιτόκιο. Ειδικά για τα αποµειωµένα κατά την αρχική αναγνώριση χρηµατοοικονοµικά µέσα, χρησιµοποιείται το προσαρµοσµένο, λόγω αποµείωσης, πραγµατικό επιτόκιο. Για τον υπολογισµό της αναµενόµενης πιστωτικής ζηµιάς, χρησιµοποιούνται οι ακόλουθες µεταβλητές: • Πιθανότητα Αθέτησης(PD): οι πιθανότητες αθέτησης εντός των επόµενων δώδεκα µηνών χρησιµοποιούνται για τον υπολογισµό της αναµενόµενης πιστωτικής ζηµιάς για 12 µήνες, ενώ οι πιθανότητες αθέτησης καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωή του µέσου χρησιµοποιούνται για τον υπολογισµό των αναµενόµενων ζηµιών πιστωτικού κινδύνου για τη συνολική διάρκεια της ζωής του. • Άνοιγµα σε Αθέτηση (EAD): Στην περίπτωση των χρεογράφων, η Τράπεζα εκτιµά το µελλοντικό αναπόσβεστο κόστος για να υπολογίσει το EAD. Συγκεκριµένα, για κάθε χρονική περίοδο, το EAD αντιστοιχεί στη µέγιστη ζηµιά που θα προκύψει από ενδεχόµενη αθέτηση υποχρεώσεων εκ µέρους του εκδότη/αντισυµβαλλοµένου. • Εκτιµώµενη Αναµενόµενη Ζηµιά κατά τη στιγµή της αθέτησης (LGD ) είναι το ποσοστό της συνολικής εκθέσεως το οποίο η Τράπεζα εκτιµά ότι δεν είναι πιθανό να ανακτήσει κατά τη στιγµή της αθέτησης. Η Τράπεζα διακρίνει τους κρατικούς από τους µη κρατικούς εκδότες/αντισυµβαλλοµένους ως προς την εκτίµηση του LGD. Στην περίπτωση που η Τράπεζα έχει επιπρόσθετα δανειακή έκθεση στον εκδότη /αντισυµβαλλόµενο του χρεογράφου, το εκτιµώµενο LGD εναρµονίζεται µε την αντίστοιχη εκτίµηση για το δανειακό χαρτοφυλάκιο (λαµβάνοντας υπόψη οποιεσδήποτε δυνητικές εξασφαλίσεις που είναι πιθανό να έχει το δανειακό χαρτοφυλάκιο έναντι των εν γένει µη εξασφαλισµένων χρεογράφων). ε) Παρουσίαση αναµενόµενης ζηµιάς πιστωτικού κινδύνου στις οικονοµικές καταστάσεις Στον Ισολογισµό τα ποσά των συσσωρευµένων αναµενόµενων ζηµιών πιστωτικού κινδύνου παρουσιάζονται ως εξής: − Χρηµατοοικονοµικά στοιχεία του ενεργητικού αποτιµώµενα στο αναπόσβεστο κόστος: τα ποσά των συσσωρευµένων αναµενόµενων ζηµιών πιστωτικού κινδύνου παρουσιάζονται αφαιρετικά της λογιστικής αξίας των µέσων προ αποµείωσης. − Χρηµατοοικονοµικά στοιχεία ενεργητικού αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην καθαρή θέση: Για τα εν λόγω µέσα δεν αναγνωρίζεται λογαριασµός συσσωρευµένων αποµειώσεων στον Ισολογισµό, ωστόσο το ύψος του γνωστοποιείται στις σηµειώσεις των οικονοµικών καταστάσεων. Το ποσό των αναµενόµενων ζηµιών πιστωτικού κινδύνου της χρήσης αναγνωρίζεται στα αποτελέσµατα, στο λογαριασµό «Ζηµιές αποµείωσης και προβλέψεις για την κάλυψη του πιστωτικού κινδύνου». Στον ίδιο λογαριασµό αναγνωρίζονται, επίσης, οι ευνοϊκές µεταβολές στις αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου ενός αποµειωµένου κατά την αρχική αναγνώριση 4 20 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 στοιχείου του ενεργητικού (POCI) στην περίπτωση που αυτές είναι µικρότερες από το ποσό των αναµενόµενων ζηµιών πιστωτικού κινδύνου που είχαν συµπεριληφθεί στις εκτιµώµενες ταµειακές ροές κατά την αρχική αναγνώριση του µέσου. 1.2.14 Αποµείωση συµµετοχών και µη χρηµατοοικονοµικών στοιχείων του ενεργητικού Η Τράπεζα, σε κάθε ηµεροµηνία σύνταξης των οικονοµικών καταστάσεων, εξετάζει για σκοπούς αποµείωσης τη συµµετοχή της σε θυγατρικές και συγγενείς εταιρίες και σε κοινοπραξίες καθώς και τα µη χρηµατοοικονοµικά στοιχεία του ενεργητικού και ειδικότερα, τα στοιχεία ενεργητικού µε δικαίωµα χρήσης, την υπεραξία και τα λοιπά άυλα πάγια στοιχεία και, κατ’ ελάχιστο ετησίως, τα ιδιοχρησιµοποιούµενα πάγια στοιχεία και τις επενδύσεις σε ακίνητα. Κατά την εκτίµηση για το αν υπάρχουν ενδείξεις αποµείωσης των ανωτέρω στοιχείων λαµβάνονται υπόψη τόσο εσωτερικές όσο και εξωτερικές πηγές πληροφόρησης, εκ των οποίων ενδεικτικά αναφέρονται οι εξής: • Η σηµαντική µείωση της αγοραίας αξίας του στοιχείου, πέραν εκείνης που θα αναµένονταν ως αποτέλεσµα του χρόνου που έχει παρέλθει ή της κανονικής χρήσης του. • Σηµαντικές µεταβολές στο τεχνολογικό, οικονοµικό ή νοµικό περιβάλλον στο οποίο η εταιρία δραστηριοποιείται ή το στοιχείο του ενεργητικού είναι ενταγµένο και οι οποίες έχουν ή αναµένεται να έχουν αρνητική επίδραση κατά την τρέχουσα χρήση ή στο εγγύς µέλλον. • Σηµαντική δυσµενής µεταβολή των συναλλαγµατικών ισοτιµιών. • Σηµαντική αύξηση των επιτοκίων της αγοράς ή των ποσοστών απόδοσης επενδύσεων οι οποίες είναι πιθανό να επηρεάσουν το προεξοφλητικό επιτόκιο που χρησιµοποιείται για τον υπολογισµό της αξίας του στοιχείου λόγω χρήσης. • Η λογιστική αξία των καθαρών περιουσιακών στοιχείων της εταιρίας είναι µεγαλύτερη από την χρηµατιστηριακή κεφαλαιοποίησή της. • Η ύπαρξη εσωτερικής πληροφόρησης για απαξίωση ή φυσική ζηµιά του στοιχείου. Επίσης, η είσπραξη µερίσµατος από επενδύσεις σε θυγατρικές, συγγενείς ή κοινοπραξίες λαµβάνεται υπόψη ως ένδειξη πιθανής αποµείωσης των συµµετοχών κατά τη διενέργεια του ελέγχου αποµείωσής τους που πραγµατοποιείται σε κάθε ηµεροµηνία σύνταξης των οικονοµικών καταστάσεων. Ειδικότερα για τα στοιχεία ενεργητικού µε δικαίωµα χρήσης ενδείξεις για αποµείωση αποτελούν: - Η ύπαρξη µισθωµένων ακινήτων που ούτε ιδιοχρησιµοποιούνται ούτε υπεκµισθώνονται από την Τράπεζα. - Το γεγονός ότι η παρούσα αξία των µισθωµάτων που εισπράττονται σε περίπτωση υπεκµίσθωσης είναι χαµηλότερη από την αξία των µισθωµάτων που καταβάλλονται στο πλαίσιο της µίσθωσης. Ζηµιά αποµείωσης αναγνωρίζεται στα αποτελέσµατα χρήσης όταν η ανακτήσιµη αξία υπολείπεται της λογιστικής. Ως ανακτήσιµη ορίζεται η υψηλότερη αξία ανάµεσα στην εύλογη αξία µείον τα έξοδα πώλησης και στην αξία λόγω χρήσης. Η εύλογη αξία µείον τα έξοδα πώλησης αποτελεί το ποσό που θα εισέπραττε η Τράπεζα κατά την πώληση του στοιχείου (µείον τα έξοδα πώλησης), σε µία συνηθισµένη συναλλαγή ανάµεσα σε συµµετέχοντες της αγοράς. Η αξία λόγω χρήσης είναι η παρούσα αξία των µελλοντικών ταµειακών ροών που αναµένεται να αντληθούν από το στοιχείο ή από τη µονάδα δηµιουργίας ταµειακών ροών, από τη χρήση τους και όχι από τη ρευστοποίησή τους. Ειδικά κατά την αποτίµηση της αξίας των ιδιοχρησιµοποιούµενων παγίων, στον υπολογισμό του ανακτήσιμου ποσού ενσωματώνονται και όλες οι επενεχθείσες βελτιώσεις που το καθιστούν απολύτως κατάλληλο για χρήση του από την Τράπεζα. Κατά τον τρόπο αυτό, λαμβάνεται υπόψη η ικανότητα των συμμετεχόντων της αγοράς να δημιουργήσουν οικονομικά οφέλη από τη μέγιστη και καλύτερη χρήση του παγίου ή από την πώλησή του σε άλλους συμμετέχοντες της αγοράς, οι οποίοι θα κάνουν χρήση του στοιχείου αυτού κατά τον μέγιστο και καλύτερο τρόπο. 1.2.15 Φόρος εισοδήµατος Ο φόρος εισοδήµατος αποτελείται από τον τρέχοντα και τον αναβαλλόµενο φόρο. Ο τρέχων φόρος της χρήσης περιλαµβάνει τον αναµενόµενο να πληρωθεί φόρο επί του φορολογητέου εισοδήµατος της κλειόµενης χρήσης, βάσει των φορολογικών συντελεστών που ισχύουν κατά την ηµεροµηνία σύνταξης των οικονοµικών καταστάσεων. 4 21 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Αναβαλλόµενος φόρος είναι ο φόρος που θα πληρωθεί ή θα ανακτηθεί στο µέλλον και υπολογίζεται επί των προσωρινών διαφορών µεταξύ της φορολογικής βάσης των απαιτήσεων και των υποχρεώσεων και της αντίστοιχης λογιστικής τους αξίας. Οι αναβαλλόµενες φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις υπολογίζονται µε τους φορολογικούς συντελεστές που αναµένεται να ισχύουν στην περίοδο κατά την οποία θα τακτοποιηθεί η απαίτηση ή η υποχρέωση, λαµβάνοντας υπόψη τους φορολογικούς συντελεστές (και νόµους) που έχουν θεσπιστεί µέχρι την ηµεροµηνία του ισολογισµού. Οι αναβαλλόµενες φορολογικές απαιτήσεις αναγνωρίζονται µόνο όταν πιθανολογούνται µελλοντικά φορολογητέα κέρδη, από τα οποία παρέχεται η δυνατότητα να εκπέσουν οι αντίστοιχες προσωρινές διαφορές. Επιπρόσθετα, αναβαλλόµενες φορολογικές απαιτήσεις δεν αναγνωρίζονται κατά την αρχική αναγνώριση στοιχείων του ενεργητικού ή των υποχρεώσεων τα οποία προκύπτουν από µία συναλλαγή η οποία δεν αποτελεί συνένωση επιχειρήσεων και κατά το χρόνο που λαµβάνει χώρα δεν επηρεάζεται ούτε το λογιστικό ούτε το φορολογητέο αποτέλεσµα. Επίσης, όσον αφορά στις προσωρινές διαφορές που ανακύπτουν από επενδύσεις σε θυγατρικές, υποκαταστήµατα, συγγενείς και από συµµετοχές σε κοινοπραξίες, αναβαλλόµενες φορολογικές απαιτήσεις αναγνωρίζονται µόνο όταν αναµένεται ότι οι προσωρινές διαφορές θα αναστραφούν στο ορατό µέλλον και θα υπάρξει φορολογητέο κέρδος έναντι του οποίου η προσωρινή διαφορά µπορεί να χρησιµοποιηθεί. Ο φόρος εισοδήµατος, τρέχων και αναβαλλόµενος, καταχωρείται στην κατάσταση αποτελεσµάτων, εκτός εάν αφορά στοιχεία που έχουν καταχωρηθεί απευθείας στην καθαρή θέση οπότε και ο φόρος που αναλογεί σε αυτά καταχωρείται απευθείας στην καθαρή θέση. 1.2.16 Στοιχεία ενεργητικού προς πώληση Μη κυκλοφορούντα στοιχεία ενεργητικού, ή οµάδα αυτών, των οποίων η αξία αναµένεται να ανακτηθεί µέσω πώλησης, µαζί µε τυχόν συνδεδεµένες µε αυτά υποχρεώσεις κατατάσσονται ως στοιχεία κατεχόµενα προς πώληση. Η ανωτέρω κατάταξη εφαρµόζεται εφόσον το στοιχείο ενεργητικού είναι άµεσα διαθέσιµο προς πώληση στην παρούσα κατάστασή του και η πώλησή του θεωρείται ιδιαίτερα πιθανή. Η πώληση θεωρείται πιθανή όταν έχει ληφθεί η απόφαση πώλησης του στοιχείου από τα αρµόδια διοικητικά όργανα, πραγµατοποιούνται οι ενέργειες για τον εντοπισµό του κατάλληλου αγοραστή, το περιουσιακό στοιχείο διατίθεται ενεργά στην αγορά σε τιµή που είναι λογική σε σχέση µε την τρέχουσα εύλογη αξία του και η πώληση αναµένεται να ολοκληρωθεί εντός ενός έτους. Μη κυκλοφορούντα στοιχεία ενεργητικού που αποκτώνται µε αποκλειστικό σκοπό τη µεταπώληση τους αναγνωρίζονται απευθείας ως στοιχεία κατεχόµενα προς πώληση εφόσον ικανοποιείται το κριτήριο της πώλησης µε χρονικό ορίζοντα ενός έτους και είναι εξαιρετικά πιθανό ότι και τα λοιπά κριτήρια θα ικανοποιηθούν µέσα σε σύντοµο χρονικό διάστηµα (συνήθως εντός τριών µηνών). Πριν από την κατάταξή τους ως στοιχεία κατεχόµενα προς πώληση, τα στοιχεία της κατηγορίας αυτής αποτιµώνται µε βάση τους κανόνες που επιβάλλονται από τα επιµέρους Λογιστικά Πρότυπα που τα αφορούν. Τα κατεχόµενα προς πώληση στοιχεία, τόσο κατά την αρχική τους αναγνώριση, όσο και σε κάθε ηµεροµηνία σύνταξης των οικονοµικών καταστάσεων, αποτιµώνται στη χαµηλότερη τιµή µεταξύ της λογιστικής και της εύλογης αξίας, αφαιρουµένων τυχόν εξόδων που θα προκύψουν από την πώληση. Οποιαδήποτε ζηµιά προκύψει από τη σύγκριση καταχωρείται άµεσα στα αποτελέσµατα και δύναται να αναστραφεί στο µέλλον. Στην περίπτωση αυτή το κέρδος από τη µεταγενέστερη αύξηση της εύλογης αξίας µείον των εξόδων πώλησης δεν δύναται να υπερβεί τις συσσωρευµένες ζηµιές αποµείωσης που έχουν αναγνωριστεί. Εάν η ζηµιά αποµείωσης αφορά οµάδα στοιχείων κατεχόµενων προς πώληση, κατανέµεται στα επιµέρους στοιχεία της οµάδας, εκτός ορισµένων στοιχείων που εξαιρούνται από το πεδίο εφαρµογής του Δ.Π.Χ.Π 5. Κατά τη διαδικασία κατανοµής των ζηµιών αποµείωσης, πρώτα εξαλείφεται τυχόν υπεραξία (Goodwill) που αντιστοιχεί στην οµάδα και τυχόν υπόλοιπο, που αποµένει, κατανέµεται αναλογικά στα υπόλοιπα στοιχεία. Για τα στοιχεία ενεργητικού που εντάσσονται στην κατηγορία αυτή δεν διενεργούνται αποσβέσεις. Κέρδη και ζηµιές από διαθέσεις στοιχείων αυτής της κατηγορίας αναγνωρίζονται στα αποτελέσµατα. Τα µη κυκλοφορούντα στοιχεία ενεργητικού, τα οποία η Τράπεζα αποφασίζει µεταγενέστερα είτε να ιδιοχρησιµοποιήσει είτε να εκµισθώσει, αναταξινοµούνται στις κατηγορίες των ιδιοχρησιµοποιούµενων ή επενδυτικών παγίων αντίστοιχα. Κατά την αναταξινόµησή τους, τα πάγια αυτά αποτιµώνται στη χαµηλότερη αξία ανάµεσα στην ανακτήσιµη αξία και στη λογιστική αξία, πριν την ταξινόµησή τους στα πάγια κατεχόµενα προς πώληση, προσαρµοσµένη µε τη σωρευτική απόσβεση ή αναπροσαρµογή της αξίας που θα είχαν αν δεν είχαν ταξινοµηθεί ως κατεχόµενα προς πώληση. 4 22 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Μη κυκλοφορούντα στοιχεία ενεργητικού που προορίζονται για πώληση αλλά δεν είναι άµεσα διαθέσιµα προς πώληση ή δεν αναµένεται να πωληθούν εντός ενός έτους παρουσιάζονται στη γραµµή Λοιπά Στοιχεία Ενεργητικού και αποτιµώνται στη χαµηλότερη αξία µεταξύ του κόστους κτήσης (ή της λογιστικής τους αξίας) και της καθαρής ρευστοποιήσιµης αξίας τους σύµφωνα µε το Δ.Λ.Π. 2. Ως καθαρή ρευστοποιήσιµη αξία θεωρείται η εκτιµώµενη τιµή πώλησης αφαιρουµένων τυχών εξόδων που θα προκύψουν από την πώληση. 1.2.17 Προγράµµατα καθορισμένων συνεισφορών και καθορισμένων παροχών στο προσωπικό Στην Τράπεζα λειτουργούν προγράµµατα καθορισµένων συνεισφορών καθώς και προγράµµατα καθορισµένων παροχών. Στα προγράµµατα καθορισµένων συνεισφορών η Τράπεζα καταβάλλει ένα καθορισµένο, κατά περίπτωση, ποσό εισφοράς σε έναν ανεξάρτητο φορέα. Η Τράπεζα δεν έχει περαιτέρω υποχρέωση, νοµική ή τεκµαρτή, να καταβάλλει επιπλέον εισφορές, σε περίπτωση που ο φορέας αυτός δεν έχει τα απαραίτητα περιουσιακά στοιχεία για την κάλυψη των παροχών, που σχετίζονται µε την υπηρεσία του προσωπικού στο τρέχον ή σε παρελθόντα έτη. Οι εισφορές αναγνωρίζονται στις δαπάνες προσωπικού εφαρµόζοντας την αρχή των δεδουλευµένων. Τυχόν προπληρωµένες εισφορές αναγνωρίζονται ως απαίτηση εφόσον συνοδεύονται είτε µε επιστροφή µετρητών είτε µε µείωση µελλοντικών εισφορών. Στα προγράµµατα καθορισµένων παροχών η παροχή αποτελεί συνάρτηση των ετών υπηρεσίας και του µισθού και υπάρχει εγγύηση καλύψεώς της από την Τράπεζα. Η υποχρέωση καθορισµένων παροχών προσδιορίζεται, για κάθε πρόγραµµα διακριτά, βάσει αναλογιστικής µελέτης που εκπονείται από ανεξάρτητη αναλογιστική εταιρία, χρησιµοποιώντας τη µέθοδο της προβλεπόµενης µονάδας υποχρέωσης (projected unit credit method). Η καθαρή υποχρέωση που αναγνωρίζεται στις οικονοµικές καταστάσεις είναι η παρούσα αξία της υποχρέωσης καθορισµένων παροχών (δηλαδή των αναµενόµενων µελλοντικών πληρωµών που θα απαιτηθούν για το διακανονισµό της υποχρέωσης που απορρέει από τις υπηρεσίες της τρέχουσας και των προηγούµενων περιόδων) µείον την εύλογη αξία των περιουσιακών στοιχείων του προγράµµατος. Το ποσό που προκύπτει µε την ως άνω σύγκριση µπορεί να είναι αρνητικό, δηλαδή απαίτηση. Το ποσό της απαίτησης που αναγνωρίζεται στις οικονοµικές καταστάσεις δεν δύναται να υπερβαίνει την παρούσα αξία των οικονοµικών ωφελειών οι οποίες είναι διαθέσιµες µε τη µορφή επιστροφής χρηµάτων από το πρόγραµµα ή µε τη µορφή µείωσης των µελλοντικών εισφορών σε αυτό. Για τον υπολογισµό της παρούσας αξίας της υποχρέωσης χρησιµοποιείται η απόδοση εταιρικού οµολόγου υψηλής πιστωτικής διαβάθµισης µε διάρκεια αντίστοιχη της υποχρέωσης ή η απόδοση κρατικού οµολόγου, σε περίπτωση που δεν υπάρχει αγορά εταιρικών οµολόγων µε βάθος. Ο τόκος επί της καθαρής υποχρέωσης (απαίτησης) καθορισµένων παροχών, ο οποίος αναγνωρίζεται στην Κατάσταση Αποτελεσµάτων, προσδιορίζεται από τον πολλαπλασιασµό της εν λόγω καθαρής υποχρέωσης (απαίτησης) µε το επιτόκιο που χρησιµοποιείται για τον υπολογισµό της παρούσας αξίας της υποχρέωσης καθορισµένων παροχών, όπως το επιτόκιο αυτό προσδιορίζεται στην αρχή της περιόδου και αφού ληφθούν υπόψη οι όποιες µεταβολές στην καθαρή υποχρέωση (απαίτηση). Επίσης, στην Κατάσταση Αποτελεσµάτων αναγνωρίζεται το κόστος υπηρεσίας το οποίο αποτελείται από: - το τρέχον κόστος υπηρεσίας, το οποίο είναι η αύξηση στην παρούσα αξία της υποχρέωσης καθορισµένων παροχών που προέρχεται από την απασχόληση εργαζοµένου κατά την τρέχουσα περίοδο, - το κόστος υπηρεσίας παρελθόντων ετών, το οποίο είναι η µεταβολή στην παρούσα αξία της υποχρέωσης καθορισµένων παροχών που προέρχεται από υπηρεσία του εργαζοµένου σε προηγούµενη περίοδο και η οποία µεταβολή είναι αποτέλεσµα της εισαγωγής νέων ή της µεταβολής υφιστάµενων µακροπρόθεσµων παροχών στους εργαζοµένους ή µίας περικοπής δηλαδή µίας σηµαντικής µείωσης του αριθµού των εργαζοµένων που συµµετέχουν στο πρόγραµµα και - τα κέρδη και τις ζηµιές σε περίπτωση διακανονισµού. Του καθορισµού του κόστους υπηρεσίας παρελθόντων ετών καθώς και των κερδών ή των ζηµιών διακανονισµού προηγείται ο επανυπολογισµός της καθαρής υποχρέωσης (απαίτησης) καθορισµένων παροχών χρησιµοποιώντας την τρέχουσα εύλογη αξία των περιουσιακών στοιχείων του προγράµµατος και τις τρέχουσες αναλογιστικές εκτιµήσεις, αντικατοπτρίζοντας τις παροχές του προγράµµατος πριν την τροποποίηση, την περικοπή ή τον διακανονισµό. 4 23 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Το κόστος από την υπηρεσία παρελθόντων ετών, ειδικότερα, αναγνωρίζεται άµεσα στα αποτελέσµατα χρήσης, κατά την προγενέστερη από τις δύο ηµεροµηνίες: - τη χρονική περίοδο που το πρόγραµµα αναθεωρείται ή περικόπτεται και - όταν αναγνωρίζονται οι σχετικές προβλέψεις ενός προγράµµατος αναδιάρθρωσης (βάσει του Δ.Λ.Π. 37) ή όταν αναγνωρίζονται οι παροχές εξόδου από την υπηρεσία. Αντίστοιχα, η αναγνώριση του κέρδους ή της ζηµιάς σε περίπτωση διακανονισµού πραγµατοποιείται κατά την ηµεροµηνία που πραγµατοποιείται ο διακανονισµός. Οι επανεκτιµήσεις της καθαρής υποχρέωσης (απαίτησης), οι οποίες αποτελούνται από: - τα αναλογιστικά κέρδη ή ζηµιές, - την απόδοση των περιουσιακών στοιχείων του προγράµµατος µετά την αφαίρεση των ποσών που συµπεριλαµβάνονται στον καθαρό τόκο της καθαρής υποχρέωσης (απαίτησης) καθορισµένων παροχών και - τις µεταβολές από την επίδραση του περιορισµού στην αναγνώριση της καθαρής απαίτησης, µετά την αφαίρεση των ποσών που συµπεριλαµβάνονται στον καθαρό τόκο από την υποχρέωση (απαίτηση) των καθορισµένων παροχών, καταχωρούνται απευθείας στην καθαρή θέση και δεν αναταξινοµούνται σε µεταγενέστερη περίοδο στην Κατάσταση των Αποτελεσµάτων. Τέλος, στις περιπτώσεις που η Τράπεζα αποφασίζει τον τερµατισµό της απασχόλησης εργαζοµένων πριν την ηµεροµηνία της συνταξιοδότησης ή όταν ο εργαζόµενος αποδέχεται την προσφορά της Τράπεζας να διακόψει την απασχόλησή του πριν τη συνταξιοδότηση, η υποχρέωση και το σχετικό έξοδο των παροχών εξόδου από την υπηρεσία αναγνωρίζονται την προγενέστερη από τις ακόλουθες ηµεροµηνίες: α. όταν η Τράπεζα δεν µπορεί να αποσύρει πλέον την προσφορά αυτών των παροχών και β. όταν η Τράπεζα αναγνωρίζει έξοδα αναδιάρθρωσης τα οποία περιλαµβάνουν την καταβολή παροχών εξόδου από την υπηρεσία. 1.2.18 Χορήγηση δικαιωµάτων προαίρεσης, επί µετοχών της Τράπεζας, στο προσωπικό Η χορήγηση στο προσωπικό δικαιωµάτων προαίρεσης επί µετοχών της Τράπεζας, ο ακριβής αριθµός τους, η τιµή και ο χρόνος ενασκήσεώς τους αποφασίζονται κατά περίπτωση από το Διοικητικό Συµβούλιο εντός των πλαισίων που έχει εγκρίνει η Γενική Συνέλευση και αφού ληφθεί υπόψη το ισχύον νοµοθετικό πλαίσιο. Η εύλογη αξία τους, που προσδιορίζεται κατά την ηµεροµηνία διάθεσης, αναγνωρίζεται ως αµοιβή (έξοδο) προσωπικού µε αντίστοιχη αύξηση αποθεµατικού της καθαρής θέσης, κατά την περίοδο που οι σχετικές υπηρεσίες παρέχονται από το προσωπικό. Στην περίπτωση που δεν υφίστανται προϋποθέσεις κατοχύρωσης, θεωρείται πως η σχετική υπηρεσία έχει παρασχεθεί. Αντιθέτως, στην περίπτωση που υφίστανται προϋποθέσεις κατοχύρωσης που σχετίζονται με την παροχή υπηρεσίας το έξοδο αναγνωρίζεται καθώς οι σχετικές υπηρεσίες παρέχονται. Όταν η Τράπεζα χορηγεί τα δικαιώματα σε προσωπικό των εταιριών του Ομίλου, αντί της χρέωσης των αμοιβών προσωπικού χρεώνεται το κόστος κτήσεως της συμμετοχής της Τράπεζας στη θυγατρική (ή της ενδιάμεσης συμμετοχής στην περίπτωση που οι εργαζόμενοι προσφέρουν τις υπηρεσίες τους σε θυγατρική που αποτελεί έμμεση συμμετοχή της Τράπεζας). Το ποσό που καταβάλλεται από τους κατόχους των δικαιωµάτων κατά την ενάσκησή τους αυξάνει το µετοχικό κεφάλαιο και το σχηµατισθέν αποθεµατικό από τα ενασκηθέντα δικαιώµατα µεταφέρεται στο λογαριασµό «Διαφορά από έκδοση µετοχών υπέρ το άρτιο». Το σχηματισθέν αποθεματικό από τα μη εξασκηθέντα δικαιώματα μεταφέρεται στο λογαριασμό «Αποτελέσματα εις νέον». 1.2.19 Προβλέψεις και ενδεχόµενες υποχρεώσεις Προβλέψεις αναγνωρίζονται όταν υπάρχει παρούσα νοµική ή τεκµαιρόµενη υποχρέωση, που έχει προκληθεί από γεγονότα που έχουν ήδη συµβεί και είναι βέβαιο ότι η τακτοποίησή της θα δηµιουργήσει µία εκροή, το ύψος της οποίας µπορεί να εκτιµηθεί αξιόπιστα. Προβλέψεις, επίσης, αναγνωρίζονται σε περιπτώσεις προγραµµάτων αναδιάρθρωσης µε τα οποία η διοίκηση επιχειρεί είτε να αλλάξει το αντικείµενο µίας επιχειρηµατικής δραστηριότητας είτε τον τρόπο µε τον οποίο διεξάγεται η επιχειρηµατική δραστηριότητα (π.χ. κλείσιµο επιχειρηµατικών εγκαταστάσεων). Η αναγνώριση της πρόβλεψης συνοδεύεται από σχετικό, εγκεκριµένο από τη διοίκηση, πρόγραµµα, καθώς και από κατάλληλες ενέργειες γνωστοποίησής του. Μία πρόβλεψη 4 24 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 αναδιάρθρωσης περιλαµβάνει µόνο τις άµεσες δαπάνες που προκύπτουν από την αναδιάρθρωση, οι οποίες αναγκαστικά προέρχονται από την αναδιάρθρωση και δεν συνδέονται µε τις συνεχιζόµενες δραστηριότητες της Τράπεζας. Το ποσό που αναγνωρίζεται ως πρόβλεψη είναι ίσο µε την καλύτερη δυνατή εκτίµηση της δαπάνης που απαιτείται για να διακανονιστεί η παρούσα δέσµευση κατά την ηµεροµηνία σύνταξης των οικονοµικών καταστάσεων. Στην περίπτωση που η επίδραση της διαχρονικής αξίας του χρήµατος είναι ουσιώδης, το ποσό της πρόβλεψης ισούται µε την παρούσα αξία της δαπάνης που αναµένεται να απαιτηθεί για το διακανονισµό της υποχρέωσης. Οι σχηµατισθείσες ήδη προβλέψεις συµψηφίζονται µε τα ποσά που καταβάλλονται για το διακανονισµό των συγκεκριµένων υποχρεώσεων. Το ποσό της σχηµατισµένης προβλέψεως επανεκτιµάται σε κάθε ηµεροµηνία σύνταξης των οικονοµικών καταστάσεων. Στην περίπτωση που πάψει να θεωρείται πιθανή η εκροή πόρων, η πρόβλεψη αναστρέφεται. Προβλέψεις για µελλοντικές λειτουργικές ζηµιές δεν αναγνωρίζονται. Μελλοντικά γεγονότα, τα οποία µπορεί να επηρεάσουν το ποσό που θα απαιτηθεί για την τακτοποίηση της υποχρέωσης για την οποία έχει σχηµατισθεί πρόβλεψη, λαµβάνονται υπόψη µόνο όταν υπάρχουν επαρκείς αντικειµενικές ενδείξεις ότι θα επισυµβούν. Αποζηµιώσεις που τυχόν λαµβάνονται από τρίτους και αφορούν µέρος ή όλο το ποσό της εκτιµώµενης εκροής αναγνωρίζονται σαν στοιχείο του ενεργητικού, µόνο όταν είναι βέβαια η είσπραξή τους. Το ποσό της αναγνωριζόµενης αποζηµίωσης δεν δύναται να υπερβαίνει το ποσό της προβλέψεως. Στην Κατάσταση Αποτελεσµάτων, το έξοδο που αφορά την πρόβλεψη εµφανίζεται συµψηφισµένο µε το ποσό που αναγνωρίζεται ως αποζηµίωση. Η Τράπεζα δεν αναγνωρίζει στον Ισολογισµό ενδεχόµενες υποχρεώσεις, οι οποίες συνιστούν: • πιθανές δεσµεύσεις που προκύπτουν από γεγονότα του παρελθόντος και των οποίων η ύπαρξη θα επιβεβαιωθεί µόνο από την πραγµατοποίηση ή µη ενός ή περισσότερων αβέβαιων µελλοντικών γεγονότων, που δεν εµπίπτουν ολοκληρωτικά στον έλεγχο της Τράπεζας, ή • παρούσες δεσµεύσεις που ανακύπτουν από γεγονότα του παρελθόντος και που δεν αναγνωρίζονται διότι: - δεν είναι πιθανό ότι µία εκροή πόρων που ενσωµατώνει οικονοµικά οφέλη θα απαιτηθεί για να διακανονισθεί η υποχρέωση, ή - το ποσό της δεσµεύσεως δεν µπορεί να αποτιµηθεί µε επαρκή αξιοπιστία. Η Τράπεζα περιλαµβάνει στις οικονοµικές καταστάσεις γνωστοποιήσεις για τις ενδεχόµενες υποχρεώσεις, λαµβάνοντας υπόψη τη σηµαντικότητά τους. 1.2.20 Συµφωνίες πώλησης και επαναγοράς χρεογράφων και δανεισµός τίτλων Η Τράπεζα προβαίνει σε αγορές χρεογράφων βάσει συµφωνιών επαναπώλησής των σε συγκεκριµένη ηµεροµηνία στο µέλλον και σε συγκεκριµένη τιµή (reverse repos). Τα χρεόγραφα που αγοράζονται µε σκοπό να επαναπωληθούν στο µέλλον δεν αναγνωρίζονται στον ισολογισµό. Τα ποσά που πληρώνονται, συµπεριλαµβανοµένου του δεδουλευµένου τόκου, καταχωρούνται ως δάνεια και απαιτήσεις σε τράπεζες ή πελάτες ανάλογα. Η διαφορά µεταξύ της τιµής αγοράς και της τιµής επαναπώλησης αναγνωρίζεται ως τόκος έσοδο µε τη µέθοδο του πραγµατικού επιτοκίου. Οµοίως για τα χρεόγραφα που πωλούνται βάσει συµφωνιών επαναγοράς (repos) σηµειώνεται πως δεν διακόπτεται η αναγνώρισή τους από τον ισολογισµό αλλά εξακολουθούν να αποτιµώνται σύµφωνα µε τις αρχές αποτίµησης της κατηγορίας στην οποία έχουν ενταχθεί. Οι εισπράξεις από την πώληση των χρεογράφων αυτών εµφανίζονται σαν υποχρεώσεις προς πελάτες ή τράπεζες ανάλογα. Η διαφορά µεταξύ της αξίας πώλησης και της τιµής επαναγοράς αναγνωρίζεται ως τόκος έξοδο µε τη µέθοδο του πραγµατικού επιτοκίου. Χρεόγραφα τα οποία η Τράπεζα δανείζεται δεν αναγνωρίζονται στον ισολογισµό, εκτός και αν αυτά πωληθούν σε τρίτους, οπότε το τίµηµα της πώλησης αναγνωρίζεται ως υποχρέωση παράδοσης των τίτλων η οποία αποτιµάται στην εύλογη αξία. 1.2.21 Τιτλοποιήσεις Η Τράπεζα προβαίνει σε τιτλοποίηση χρηµατοοικονοµικών στοιχείων ενεργητικού, µεταβιβάζοντας τα εν λόγω στοιχεία σε εταιρίες ειδικού σκοπού, οι οποίες µε τη σειρά τους εκδίδουν οµολογίες. 4 25 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Σε κάθε συναλλαγή τιτλοποιήσεως χρηµατοοικονοµικών στοιχείων ενεργητικού, εξετάζεται, µε βάση τους συµβατικούς όρους και την οικονοµική ουσία των συναλλαγών, το αν η Τράπεζα θα προβεί σε διακοπή αναγνώρισης των στοιχείων που τιτλοποιούνται, σύµφωνα µε τα όσα αναφέρονται στη σηµείωση 1.2.4. 1.2.22 Καθαρή Θέση Αρχές διάκρισης χρέους και καθαρής θέσης Τα χρηµατοοικονοµικά µέσα που εκδίδει η Τράπεζα για την άντληση κεφαλαίων κατατάσσονται ως στοιχεία της καθαρής θέσης εφόσον, βάσει της ουσίας της σύµβασης, η Τράπεζα δεν αναλαµβάνει συµβατική υποχρέωση για καταβολή µετρητών ή άλλου χρηµατοοικονοµικού στοιχείου ενεργητικού ή για ανταλλαγή χρηµατοοικονοµικών στοιχείων µε όρους πιθανά δυσµενείς για αυτή. Στην περίπτωση που, έναντι των αντληθέντων κεφαλαίων, η Τράπεζα υποχρεούται να εκδώσει µετοχές, ο αριθµός των µετοχών πρέπει να είναι σταθερός και να προσδιορίζεται µε την αρχική σύµβαση προκειµένου η υποχρέωση έκδοσης µετοχών να καταχωρηθεί ως στοιχείο της καθαρής θέσης. Έξοδα αύξησης µετοχικού κεφαλαίου Άµεσα έξοδα για την έκδοση µετοχών εµφανίζονται, µετά την αφαίρεση του σχετικού φόρου εισοδήµατος, σε µείωση του αποτελέσµατος εις νέον. Διαφορά από έκδοση µετοχών υπέρ το άρτιο Στο λογαριασµό αυτό καταχωρείται η διαφορά µεταξύ της ονοµαστικής αξίας των µετοχών που εκδίδονται και της τιµής διαθέσεώς τους σε περίπτωση αύξησης µετοχικού κεφαλαίου. Επίσης στις περιπτώσεις εξαγοράς επιχειρήσεων µε έκδοση µετοχών οι οποίες δίδονται ως αντάλλαγµα, η διαφορά µεταξύ της ονοµαστικής αξίας των µετοχών που εκδίδονται και της χρηµατιστηριακής τους τιµής καταχωρείται στο λογαριασµό «Διαφορά από έκδοση µετοχών υπέρ το άρτιο». Ίδιες µετοχές Το κόστος κτήσεως ιδίων µετοχών εµφανίζεται αφαιρετικά της καθαρής θέσης. Κάθε κέρδος ή ζηµιά από την πώληση ιδίων µετοχών, καθαρό από άµεσα για τη συναλλαγή έξοδα και φόρους, αναγνωρίζεται απευθείας στο λογαριασµό «Αποτελέσµατα εις νέον». Μερίσµατα Τα πληρωτέα µερίσµατα µειώνουν το λογαριασµό «Αποτελέσµατα εις νέον» και εγγράφονται ως υποχρέωση κατά το χρόνο εγκρίσεως από τη Γενική Συνέλευση των µετόχων. 1.2.23 Τόκοι έσοδα και έξοδα Έσοδα και έξοδα τόκων αναγνωρίζονται στα αποτελέσµατα για όλα τα τοκοφόρα χρηµατοοικονοµικά στοιχεία ενεργητικού και υποχρεώσεων. Η αναγνώρισή τους γίνεται µε βάση την αρχή των δεδουλευµένων και ο προσδιορισµός τους µε τη µέθοδο του πραγµατικού επιτοκίου, εκτός από τα παράγωγα χρηµατοοικονοµικά στοιχεία όπως αναλυτικά αναφέρεται στην σηµείωση 1.2.5. Ειδικά για τα αποµειωµένα κατά την αρχική αναγνώριση χρηµατοοικονοµικά µέσα, ο τόκος υπολογίζεται µε το προσαρµοσµένο λόγω αποµείωσης πραγµατικό επιτόκιο. Πραγµατικό είναι το επιτόκιο που προεξοφλεί µε ακρίβεια τις µελλοντικές ταµειακές καταβολές ή εισπράξεις για την αναµενόµενη διάρκεια ζωής του χρηµατοοικονοµικού στοιχείου του ενεργητικού ή των υποχρεώσεων στην προ αποµείωσης λογιστική αξία ενός χρηµατοοικονοµικού στοιχείου του ενεργητικού ή στο αναπόσβεστο κόστος ενός χρηµατοοικονοµικού στοιχείου των υποχρεώσεων. Κατά τον υπολογισµό του πραγµατικού επιτοκίου, η Τράπεζα εκτιµά τις ταµειακές ροές λαµβάνοντας υπόψη όλους τους συµβατικούς όρους που διέπουν το χρηµατοοικονοµικό µέσο αλλά δεν λαµβάνει υπόψη τις αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου. Στον υπολογισµό περιλαµβάνονται όλα τα έσοδα και τα έξοδα που αποτελούν αναπόσπαστο µέρος του πραγµατικού επιτοκίου. 4 26 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Ειδικότερα σε ότι αφορά στα χρηµατοοικονοµικά στοιχεία του ενεργητικού ισχύουν τα ακόλουθα: - Σε εκείνα τα µέσα που για σκοπούς προσδιορισµού των αναµενόµενων ζηµιών πιστωτικού κινδύνου έχουν ταξινοµηθεί στα Στάδια (Stages) 1 και 2, ο τόκος έσοδο υπολογίζεται εφαρµόζοντας το πραγµατικό επιτόκιο επί της λογιστικής αξίας προ αποµείωσης. - Σε εκείνα τα µέσα που για σκοπούς προσδιορισµού των αναµενόµενων ζηµιών πιστωτικού κινδύνου έχουν ταξινοµηθεί στο Στάδιο (Stage) 3, ο τόκος έσοδο υπολογίζεται εφαρµόζοντας το πραγµατικό επιτόκιο επί της λογιστικής αξίας µετά την αποµείωση. - Σε εκείνα τα µέσα που αγοράστηκαν ή δηµιουργήθηκαν όντας αποµειωµένα (POCI), ο τόκος υπολογίζεται εφαρµόζοντας το προσαρµοσµένο λόγω αποµείωσης πραγµατικό επιτόκιο επί της λογιστικής αξίας µετά την αποµείωση. Στις περιπτώσεις αρνητικών επιτοκίων τα αποτελέσµατα από τόκους εµφανίζονται στα έσοδα από τόκους για τα τοκοφόρα στοιχεία των υποχρεώσεων και στα έξοδα από τόκους για τα τοκοφόρα στοιχεία του ενεργητικού. Τόκοι έξοδα δανεισµού, που σχετίζεται άµεσα µε στοιχεία ενεργητικού για τα οποία απαιτείται σηµαντικός χρόνος µέχρις ότου τεθούν σε παραγωγική λειτουργία ή είναι διαθέσιµα να πωληθούν, κεφαλαιοποιούνται ως µέρος του κόστους κτήσεως των στοιχείων ενεργητικού. Η κεφαλαιοποίηση παύει όταν οι διαδικασίες προετοιµασίας των στοιχείων ενεργητικού για τη χρήση την οποία προορίζονται ουσιαστικά ολοκληρωθούν. 1.2.24 Αµοιβές και έσοδα από προµήθειες Οι αµοιβές και τα έσοδα από προµήθειες από τις συµβάσεις µε πελάτες αναγνωρίζονται µε βάση τα ποσά που περιγράφονται στη σύµβαση όταν η Τράπεζα εκπληρώνει την υποχρέωση απόδοσης παρέχοντας την υπηρεσία στον πελάτη. Με εξαίρεση κάποιες αµοιβές διαχειρίσεως χαρτοφυλακίων που υπολογίζονται βάσει του ύψους και της απόδοσης του χαρτοφυλακίου, οι παρεχόµενες υπηρεσίες έχουν σταθερή αµοιβή. Οι µεταβλητές αµοιβές διαχειρίσεως χαρτοφυλακίων αναγνωρίζονται όταν εξαλειφθούν όλες οι αβεβαιότητες που σχετίζονται µε αυτές. Για τις προµήθειες που αφορούν υπηρεσίες που παρέχονται µε την πάροδο του χρόνου το έσοδο αναγνωρίζεται καθώς παρέχεται η υπηρεσία στον πελάτη όπως προµήθειες για την παροχή υπηρεσιών διαχειρίσεως λογαριασµών, προµήθειες για τη διαχείριση κοινοπρακτικών δανείων, προµήθειες για τη διαχείριση χαρτοφυλακίων και για την παροχή υπηρεσιών επενδυτικών συµβουλών. Για τις προµήθειες που υπολογίζονται επί των συναλλαγών η διενέργεια και ολοκλήρωση της συναλλαγής που εκτελείται σηµατοδοτεί το χρονικό σηµείο κατά το οποίο η υπηρεσία µεταφέρεται στον πελάτη και κατά το οποίο αναγνωρίζεται το έσοδο, όπως: συναλλαγές συναλλάγµατος, αγορές/πωλήσεις τίτλων καθώς και η έκδοση και διάθεση κοινοπρακτικών δανείων και οµολόγων. Έσοδα συναλλαγής κατά τη δηµιουργία ενός χρηµατοοικονοµικού µέσου που δεν αποτιµάται στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων κεφαλαιοποιούνται και αποσβένονται κατά τη διάρκεια ζωής του χρηµατοοικονοµικού µέσου, µε τη µέθοδο του πραγµατικού επιτοκίου και περιλαµβάνονται στους τόκους έσοδα 1.2.25 Αποτελέσµατα χρηµατοοικονοµικών πράξεων Ως αποτελέσµατα χρηµατοοικονοµικών πράξεων και αποµειώσεων αναγνωρίζονται: - οι µεταβολές από την εκτίµηση της εύλογης αξίας των χρηµατοοικονοµικών στοιχείων ενεργητικού και υποχρεώσεων, - τα κέρδη ή οι ζηµιές από την τροποποίηση των συµβατικών όρων των χρηµατοοικονοµικών στοιχείων του ενεργητικού που αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων - τα κέρδη ή ζηµιές από τη διακοπή αναγνώρισης των χρηµατοοικονοµικών στοιχείων ενεργητικού και υποχρεώσεων, λόγω πρόωρης εξόφλησης, συµπεριλαµβανοµένων των περιπτώσεων µετατροπής των δανείων σε µετοχές, διάθεσης ή ουσιαστικής τροποποίησης των συµβατικών όρων, τους µε εξαίρεση τα αποτελέσµατα που προκύπτουν από τη διακοπή αναγνώρισης των χρηµατοοικονοµικών στοιχείων του ενεργητικού που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος, τα οποία αναγνωρίζονται σε διακριτή γραµµή της Κατάστασης των Αποτελεσµάτων τους - τα αποτελέσµατα από την αποµείωση ή τη διάθεση της συµµετοχής της Τράπεζας σε θυγατρικές και συγγενείς εταιρίες και σε κοινοπραξίες και - οι συναλλαγµατικές διαφορές αποτίµησης χρηµατοοικονοµικών στοιχείων σε ξένο νόµισµα. 4 27 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 1.2.26 Αποτελέσµατα από τη διακοπή αναγνώρισης χρηµατοοικονοµικών στοιχείων του ενεργητικού που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος Στα αποτελέσµατα από τη διακοπή αναγνώρισης χρηµατοοικονοµικών στοιχείων του ενεργητικού που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος αναγνωρίζονται: - Τα αποτελέσµατα από τη διακοπή αναγνώρισης χρηµατοοικονοµικών στοιχείων του ενεργητικού που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος - Η διαφορά ανάµεσα στην ονοµαστική και στην εύλογη αξία κατά την αρχική αναγνώριση χρηµατοοικονοµικών στοιχείων του ενεργητικού που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος και έχουν προέλθει από τη διακοπή αναγνώρισης άλλου χρηµατοοικονοµικού στοιχείου του ενεργητικού λόγω σηµαντικής τροποποίησης των συµβατικών του όρων. 1.2.27 Διακοπείσες δραστηριότητες Διακοπείσα δραστηριότητα είναι ένα συστατικό µέρος µιας επιχειρηµατικής οντότητας, το οποίο είτε έχει πωληθεί, είτε έχει χαρακτηρισθεί ως κατεχόµενο προς πώληση και αντιπροσωπεύει: • µία κύρια επιχειρηµατική δραστηριότητα της Τράπεζας ή • σύνολο δραστηριοτήτων σε µία γεωγραφική περιοχή λειτουργίας. Τα στοιχεία ενεργητικού και υποχρεώσεων των διακοπεισών δραστηριοτήτων εµφανίζονται διακριτά (σε µία ξεχωριστή γραµµή) από τα υπόλοιπα στοιχεία του Ισολογισµού, δίχως να συµψηφίζονται µεταξύ τους. Τυχόν αποτελέσµατα που αφορούν τις διακοπείσες δραστηριότητες, τα οποία έχουν καταχωρηθεί απευθείας στην καθαρή θέση, εµφανίζονται επίσης διακριτά (ως ξεχωριστή γραµµή εντός της καθαρής θέσης). Τα κέρδη ή οι ζηµιές µετά από φόρο που προέρχονται από τις διακοπείσες δραστηριότητες, καθώς και οι τυχόν ζηµιές αποµείωσης από τη συνολική αποτίµηση του κλάδου, εµφανίζονται σε ξεχωριστή γραµµή της κατάστασης αποτελεσµάτων, µετά τα καθαρά κέρδη από τις συνεχιζόµενες δραστηριότητες της επιχείρησης. Οι οικονοµικές καταστάσεις των συγκριτικών περιόδων αναµορφώνονται µόνο σε ότι αφορά τις καταστάσεις αποτελεσµάτων και ταµειακών ροών. 1.2.28 Ορισµός συνδεδεµένων µερών Σύµφωνα µε το Δ.Λ.Π. 24, ως συνδεδεµένο ορίζεται το φυσικό ή νοµικό πρόσωπο που είναι συνδεδεµένο µε την οντότητα που συντάσσει οικονοµικές καταστάσεις. Ειδικότερα για την Τράπεζα, συνδεδεµένα µέρη θεωρούνται: α. Τα νοµικά πρόσωπα τα οποία συνιστούν για την Τράπεζα: i. θυγατρικές εταιρίες, ii. κοινοπραξίες και iii. συγγενείς εταιρίες. β. Τα φυσικά ή νοµικά πρόσωπα τα οποία ασκούν έλεγχο, ή από κοινού έλεγχο, ή σηµαντική επιρροή στην Τράπεζα. Στην κατηγορία αυτή εντάσσεται το Ταµείο Χρηµατοπιστωτικής Σταθερότητας καθώς και οι θυγατρικές του εταιρίες διότι στα πλαίσια του Ν. 3864/2010 το Ταµείο Χρηµατοπιστωτικής Σταθερότητας απέκτησε συµµετοχή στο Διοικητικό Συµβούλιο αλλά και σε σηµαντικές Επιτροπές της Τράπεζας και κατά συνέπεια θεωρείται ότι ασκεί σηµαντική επιρροή σε αυτή. γ. Τα φυσικά πρόσωπα τα οποία ανήκουν στα βασικά διοικητικά στελέχη και τα στενά συγγενικά πρόσωπα αυτών. Τα βασικά διοικητικά στελέχη αποτελούνται από όλα τα µέλη του Διοικητικού Συµβουλίου και της Εκτελεστικής Επιτροπής της Τράπεζας ενώ ως στενά συγγενικά τους πρόσωπα θεωρούνται οι σύζυγοι και τα πρόσωπα με τα οποία τα συνδεδεμένα μέρη συμβιώνουν καθώς και οι συγγενείς α΄ βαθµού και τα εξαρτώµενα µέλη αυτών και των συζύγων τους. Επιπλέον, συνδεδεµένα µέρη θεωρούνται οι εταιρίες στις οποίες τα ανωτέρω πρόσωπα ασκούν έλεγχο ή από κοινού έλεγχο και ειδικότερα οι εταιρίες στις οποίες τα ανωτέρω πρόσωπα συµµετέχουν µε ποσοστό ανώτερο του 20%. 4 28 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 1.2.29 Συγκριτικά στοιχεία Όπου κρίνεται απαραίτητο, τα συγκριτικά στοιχεία της προηγουµένης περιόδου αναπροσαρµόζονται για να καλύψουν αλλαγές στην παρουσίαση της τρεχούσης περιόδου. 1.3 Σηµαντικές λογιστικές κρίσεις και κύριες πηγές αβεβαιότητας των εκτιµήσεων Σηµαντικές λογιστικές κρίσεις Η Τράπεζα, στο πλαίσιο εφαρµογής των λογιστικών αρχών προβαίνει σε κρίσεις που ενδέχεται να επηρεάσουν σηµαντικά τα ποσά που αναγνωρίζονται στις οικονοµικές της καταστάσεις. Οι κρίσεις αυτές σχετίζονται µε τα ακόλουθα: Αξιολόγηση του εάν οι ταµειακές ροές ενός χρεωστικού χρηµατοοικονοµικού στοιχείου του ενεργητικού αποτελούν αποκλειστικά ταµειακές ροές κεφαλαίου και τόκου επί του ανεξόφλητου κεφαλαίου (SPPI) (σηµείωση 1.2.4) Η Τράπεζα, κατά την αρχική αναγνώριση ενός χρεωστικού χρηµατοοικονοµικού στοιχείου του ενεργητικού, αξιολογεί εάν οι ταµειακές του ροές είναι αποκλειστικά ταµειακές ροές κεφαλαίου και τόκου επί του ανεξόφλητου κεφαλαίου. Η εν λόγω αξιολόγηση απαιτεί κρίση κυρίως σε ό,τι αφορά: • Στο κατά πόσο συµβατικοί όροι που επηρεάζουν την απόδοση του µέσου σχετίζονται αποκλειστικά µε τον πιστωτικό κίνδυνο, λοιπούς βασικούς δανειακούς κινδύνους και το περιθώριο κέρδους. • Στις χορηγήσεις στις εταιρίες ειδικού σκοπού, στο αν ουσιαστικά υφίσταται δικαίωµα αναγωγής. Η αξιολόγηση αυτή βασίζεται στο ύψος συγκεκριµένων δεικτών καθώς και στην αξιολόγηση της επάρκειας των ιδίων κεφαλαίων και των καλυµµάτων που δεν σχετίζονται µε το χρηµατοδοτούµενο περιουσιακό στοιχείο. • Στο εάν σε περίπτωση προεξόφλησης ή επιµήκυνσης η αποζηµίωση που εισπράττεται είναι εύλογη. Σηµαντικές κρίσεις που σχετίζονται µε την επιλογή µεθοδολογιών και µοντέλων για τον υπολογισµό των αναµενόµενων ζηµιών πιστωτικού κινδύνου (σηµείωση 40.1) Η Τράπεζα, στο πλαίσιο εφαρµογής των λογιστικών της αρχών για τον προσδιορισµό της αναµενόµενης ζηµιάς πιστωτικού κινδύνου, ασκεί κρίση προκειµένου να προσδιορίσει: - τα κριτήρια που υποδηλώνουν σηµαντική αύξηση στον πιστωτικό κίνδυνο, - την επιλογή των κατάλληλων µεθοδολογιών εκτίµησης της αναµενόµενης ζηµιάς πιστωτικού κινδύνου (υπολογισµός αποµείωσης σε συλλογική ή ατοµική βάση), - την επιλογή και ανάπτυξη κατάλληλων µοντέλων που χρησιµοποιούνται για τον υπολογισµό του ανοίγµατος σε αθέτηση (EAD) ανά κατηγορία χρηµατοοικονοµικού µέσου, της πιθανότητας αθέτησης (PD), της εκτιµώµενης αναµενόµενης ζηµιάς κατά τη στιγµή της αθέτησης (LGD), της πιθανότητας να ρυθμιστεί το άνοιγμα (PF) καθώς και την επιλογή των κατάλληλων παραµέτρων και των οικονοµικών προβλέψεων που χρησιµοποιούνται σε αυτά, - την επιλογή των παραµέτρων των µακροοικονοµικών προβλέψεων που χρησιµοποιούνται στα µοντέλα για τον προσδιορισµό της αναµενόµενης διάρκειας και της ηµεροµηνίας αρχικής αναγνώρισης των ανακυκλούµενων ανοιγµάτων, - την οµαδοποίηση των χρηµατοοικονοµικών στοιχείων του ενεργητικού µε βάση παρόµοια χαρακτηριστικά πιστωτικού κινδύνου. Σημαντικές κρίσεις αναφορικά με τα μέτρα διευκόλυνσης στο πλαίσιο της πανδημίας Covid-19 και τις κρατικές εγγυήσεις (σημείωση 40.1) Η Τράπεζα εφήρμοσε τον ακόλουθο λογιστικό χειρισμό αναφορικά με τα μέτρα διευκόλυνσης που πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο της πανδημίας και τις κρατικές εγγυήσεις: - Τα μέτρα διευκόλυνσης αντιμετωπίστηκαν ως τροποποίηση των υφιστάμενων όρων της σύμβασης και δεν οδήγησαν στη διακοπή αναγνώρισης των αρχικών δανείων. - Τα μέτρα διευκόλυνσης δεν θεωρήθηκαν αυτομάτως ως μέτρα ανοχής (forbearances) ή ότι οδηγούν σε αθέτηση (default). - Ενήμερα ανοίγματα λιανικής πίστης που είχαν υπαχθεί σε προγράμματα αναστολής δόσεων και κατατάσσονταν σε υψηλές ζώνες πιστωτικού κινδύνου κατατάχθηκαν στο στάδιο 2 και υπολογίστηκε η αναμενόμενη ζημία πιστωτικού κινδύνου για όλη 4 29 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 την εναπομένουσα διάρκεια του ανοίγματος, ως αποτέλεσμα σχετικής ποιοτικής αξιολόγησης για τυχόν αύξηση του επιπέδου πιστωτικού κινδύνου. - Προσωρινές διευκολύνσεις βραχυπρόθεσμης διάρκειας που αφορούν σε ανοίγματα λιανικής πίστης τα οποία εξήλθαν από την αναστολή δόσεων και, σύμφωνα με την εξατομικευμένη αξιολόγηση που πραγματοποιήθηκε, αφορούσαν σε βιώσιμους πελάτες οι οποίοι αντιμετώπιζαν προσωρινό πρόβλημα ρευστότητας, χωρίς ενδείξεις μόνιμης οικονομικής δυσκολίας, κατατάχθηκαν στο στάδιο 2 και υπολογίστηκε η αναμενόμενη ζημία για όλη την εναπομένουσα διάρκεια του ανοίγματος. - Δεν μεταβλήθηκε η εκτίμηση του ρυθµού αποκατάστασης της τακτικής εξυπηρέτησης των δανείων (cure rate) για πελάτες που έχει δοθεί λύση ρύθµισης στο πλαίσιο των µέτρων διευκόλυνσης, για όση περίοδο είναι σε ισχύ τα µέτρα διευκόλυνσης. - Οι κρατικές εγγυήσεις θεωρήθηκαν αναπόσπαστο μέρος των δανειακών συμβάσεων και λήφθηκαν υπόψη κατά τον υπολογισμό των αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου των δανείων. Φόρος εισοδήµατος (σηµειώσεις 13 και 38) Η αναγνώριση των απαιτήσεων και των υποχρεώσεων τρέχοντος και αναβαλλόµενου φόρου εισοδήµατος και των σχετικών µε αυτά αποτελέσµατα επηρεάζεται από παράγοντες όπως η πρακτική εφαρµογή των σχετικών νοµοθετικών διατάξεων και η επίλυση τυχόν διαφορών µε τις φορολογικές αρχές κ.λπ. Μελλοντικοί φορολογικοί έλεγχοι και µεταβολές της φορολογικής νοµοθεσίας ενδέχεται να οδηγήσουν στην προσαρµογή του ποσού των απαιτήσεων και υποχρεώσεων για τρέχοντα και αναβαλλόµενο φόρο εισοδήµατος και στην καταβολή ποσών φόρου διαφορετικών από εκείνων που έχουν αναγνωριστεί στις οικονοµικές καταστάσεις της Τράπεζας. Ταξινόμηση μη κυκλοφορούντων στοιχείων του ενεργητικού στα στοιχεία του ενεργητικού κατεχόμενα προς πώληση (σηµείωση 44, 48) Η Τράπεζα κατατάσσει μη κυκλοφορούντα στοιχεία ενεργητικού, ή οµάδα αυτών, των οποίων η αξία αναµένεται να ανακτηθεί µέσω πώλησης, µαζί µε τυχόν συνδεδεµένες µε αυτά υποχρεώσεις ως στοιχεία κατεχόµενα προς πώληση εφόσον το στοιχείο ενεργητικού είναι άµεσα διαθέσιµο προς πώληση στην παρούσα κατάστασή του και η πώλησή του θεωρείται ιδιαίτερα πιθανή εντός ενός έτους. Η αξιολόγηση του εάν πληρούνται τα ανωτέρω κριτήρια απαιτεί κρίση κυρίως ως προς το αν είναι πιθανό η πώληση να ολοκληρωθεί εντός ενός έτους από την ημερομηνία δημοσίευσης των οικονομικών καταστάσεων. Στο πλαίσιο της αξιολόγησης αυτής, η Τράπεζα λαμβάνει υπόψη τη λήψη των απαιτούμενων εγκρίσεων (τόσο των κανονιστικών όσο και εκείνων που δίνονται από τη Γενική Συνέλευση και τις Επιτροπές της Τράπεζας), τη λήψη προσφορών (δεσμευτικών ή μη) και την υπογραφή συμβατικών κειμένων με τους επικείμενους αγοραστές καθώς και των τυχόν αιρέσεων που περιλαμβάνονται σε αυτά. Βάσει των ανωτέρω αξιολογήθηκε με ημερομηνία αναφοράς την 31.12.2020 το ενδεχόμενο ταξινόμησης των δανείων που έχουν τιτλοποιηθεί στο πλαίσιο της συναλλαγής Galaxy (σημείωση 48) στα κατεχόμενα προς πώληση. Λαμβάνοντας, ωστόσο, υπόψη πως για την ολοκλήρωση της συναλλαγής πώλησης των ομολόγων που εκδόθηκαν στο πλαίσιο της τιτλοποίησης απαιτείται η ικανοποίηση συγκεκριμένων προϋποθέσεων εκτιμήθηκε πως δεν μπορεί να θεωρηθεί βέβαιη η επίτευξη της ολοκλήρωσης της πώλησης εντός ενός έτους και ως εκ τούτου τα εν λόγω δάνεια δεν ταξινομήθηκαν ως κατεχόμενα προς πώληση. Οι κυριότερες προϋποθέσεις που εκκρεμεί να ικανοποιηθούν για την ολοκλήρωση της συναλλαγής πώλησης των ομολόγων που θα οδηγήσει στη διακοπή αναγνώρισης των δανείων είναι οι ακόλουθες: - Έγκριση της απόσχισης κλάδου τραπεζικών δραστηριοτήτων της Τράπεζας από τη Γενική Συνέλευση των μετόχων της Τράπεζας. - Έγκριση της απόσχισης κλάδου τραπεζικών δραστηριοτήτων Τράπεζας από τον Ενιαίο Εποπτικό Μηχανισμό (SSM) και χορήγηση τραπεζικής άδειας στη νέα Τράπεζα. - Έγκριση από την Τράπεζα της Ελλάδος της απόκτησης της εταιρίας Cepal από νέο επενδυτή. Η απόκτηση της εταιρίας Cepal από νέο επενδυτή αποτελεί μέρος του στρατηγικού σχεδίου της Τράπεζας όπως σχετικά αναφέρεται στη σημείωση 48 καθώς θα αναλάβει τη διαχείριση του τιτλοποιημένου χαρτοφυλακίου. - Έγκριση από την Επιτροπή Ανταγωνισμού της απόκτησης της εταιρίας Cepal από νέο επενδυτή - Έκδοση από το Υπουργείο Ανάπτυξης της εγγύησης της Ελληνικής Δημοκρατίας επί των Senior ομολόγων που εκδόθηκαν στο πλαίσιο της τιτλοποίησης υπό το «Πρόγραμμα Ηρακλής». Για τη λήψη της εγγύησης είναι προαπαιτούμενο τα Senior ομόλογα να λάβουν διαβάθμιση τουλάχιστον BB-. 4 30 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 - Επιβεβαίωση από τον Ενιαίο Εποπτικό Μηχανισμό (SSM) ότι η συναλλαγή οδηγεί στη διακοπή αναγνώρισης των τιτλοποιημένων δανείων για εποπτικούς σκοπούς. Σε κάθε ημερομηνία σύνταξης των οικονομικών καταστάσεων η Τράπεζα θα επαναξιολογεί το βαθμό πλήρωσης των ανωτέρω προϋποθέσεων προκειμένου να αποφασίζει την ταξινόμηση των δανείων που έχουν τιτλοποιηθεί στο πλαίσιο της συναλλαγής Galaxy. Κύριες πηγές αβεβαιότητας των εκτιµήσεων Κατωτέρω παρατίθενται οι κύριες πηγές αβεβαιότητας των εκτιµήσεων που η Τράπεζα έχει χρησιµοποιήσει στο πλαίσιο εφαρµογής των λογιστικών αρχών και οι οποίες έχουν σηµαντική επίπτωση στα ποσά που έχουν αναγνωριστεί στις οικονοµικές καταστάσεις. Εύλογη αξία περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων (σηµειώσεις 22,23, 26, 40.4, 44) Η εύλογη αξία περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων, που διαπραγµατεύονται σε ενεργό αγορά, βασίζεται στις διαθέσιµες τιµές της αγοράς. Σε όλες τις άλλες περιπτώσεις η εύλογη αξία προσδιορίζεται βάσει µεθόδων αποτίµησης που χρησιµοποιούν στο µέγιστο δυνατό βαθµό παρατηρήσιµα στην αγορά δεδοµένα. Σε περιπτώσεις όπου δεν υπάρχουν παρατηρήσιµα στην αγορά δεδοµένα, χρησιµοποιούνται στοιχεία που βασίζονται σε εσωτερικές εκτιµήσεις και παραδοχές π.χ. προσδιορισµός αναµενόµενων ταµειακών ροών, επιτοκίων προεξόφλησης, πιθανότητας προπληρωµών ή αθέτησης αντισυµβαλλοµένου. Εκτιµήσεις που περιλαµβάνονται στον υπολογισµό των αναµενόµενων ζηµιών πιστωτικού κινδύνου χρηµατοοικονοµικών µέσων (σηµείωση 40.1) Ο προσδιορισµός των αναµενόµενων ζηµιών πιστωτικού κινδύνου απαιτεί τη χρήση πολύπλοκων µοντέλων και τη διενέργεια σηµαντικών εκτιµήσεων για τις µελλοντικές οικονοµικές συνθήκες και την πιστωτική συµπεριφορά, λαµβάνοντας υπόψη τα γεγονότα που έχουν συµβεί έως την ηµεροµηνία αναφοράς. Οι σηµαντικότερες εκτιµήσεις αφορούν: - στον προσδιορισµό των εναλλακτικών µακροοικονοµικών σεναρίων και των σωρευτικών πιθανοτήτων που συνδέονται µε τα σενάρια αυτά, - στην πιθανότητα αθέτησης κατά τη διάρκεια συγκεκριµένου χρονικού διαστήµατος η οποία βασίζεται σε ιστορικά δεδοµένα, σε παραδοχές και εκτιµήσεις για το µέλλον, - στην πιθανότητα να τροποποιηθούν οι όροι του δανείου (PF) για τα χαρτοφυλάκια λιανικής, - στον προσδιορισµό των αναµενόµενων ταµειακών ροών και των ροών από τη ρευστοποίηση των καλυµµάτων για τα χρηµατοοικονοµικά µέσα, - στον προσδιορισμό των προσαρμογών στα μοντέλα υπολογισμού των παραμέτρων της αναμενόμενης ζημιάς πιστωτικού κινδύνου και - στην ενσωμάτωση σεναρίων πώλησης χαρτοφυλακίου δανείων λαμβάνοντας υπόψη αφενός τυχόν παράγοντες που ενδεχομένως να παρεμποδίσουν την πραγματοποίηση της πώλησης και αφετέρου το βαθμό ολοκλήρωσης των επιμέρους προϋποθέσεων για την ολοκλήρωση της πώλησης. Στο πλαίσιο αυτό για τον υπολογισμό των αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου των τιτλοποιημένων δανείων της συναλλαγής Galaxy δεν ελήφθησαν υπόψη οι αναμενόμενες ροές από την πώληση καθώς, όπως αναφέρθηκε ανωτέρω, υφίστανται αρκετές προϋποθέσεις που θα πρέπει να ικανοποιηθούν για την ολοκλήρωση της πώλησης των ομολόγων που εκδόθηκαν στο πλαίσιο της τιτλοποίησης, γεγονός που αφενός δημιουργεί σημαντική αβεβαιότητα ως προς την ολοκλήρωση της συναλλαγής και αφετέρου δεν δημιουργεί μία εύλογη βάση για τον υπολογισμό της πιθανότητας ολοκλήρωσης της πώλησης. Σημειώνεται επιπρόσθετα πως λόγω της πανδηµίας Covid-19: - Προκειµένου να εκτιµηθεί η επίπτωση της πανδηµίας στις ταµειακές ροές των δανειοληπτών, πραγµατοποιήθηκαν προσαρµογές στο ύψος των εκτιµώµενων ζηµιών για τα ανοίγµατα που εξετάζονται σε µεµονωµένη βάση ανάλογα µε τον κλάδο δραστηριοποίησης των πιστούχων. - Λόγω των καθυστερήσεων που αναµένονται στη ρευστοποίηση των καλυµµάτων, αυξήθηκε το εκτιµώµενο χρονικό διάστηµα που απαιτείται για την ανάκτηση των εµπράγµατων εξασφαλίσεων κατά ένα έτος συγκριτικά µε την 31.12.2019, τόσο για τα ανοίγµατα που υπόκεινται σε συλλογική αξιολόγηση, όσο και για τα ανοίγµατα που εξετάζονται µεµονωµένα και για τα οποία η 4 31 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 ανάκτηση δεν βασίζεται σε ταµειακές ροές από λειτουργική δραστηριότητα (gone concern). Αποµείωση συµµετοχών σε θυγατρικές, συγγενείς και κοινοπραξίες και µη χρηµατοοικονοµικών στοιχείων ενεργητικού (σηµειώσεις 21, 22 και 23) Η Τράπεζα, σε κάθε ηµεροµηνία σύνταξης οικονοµικών καταστάσεων, εξετάζει για σκοπούς αποµείωσης, τα στοιχεία ενεργητικού µε δικαίωµα χρήσης, την υπεραξία και τα λοιπά άυλα πάγια στοιχεία καθώς και τη συµµετοχή της σε θυγατρικές και συγγενείς εταιρίες και κοινοπραξίες και κατ’ ελάχιστο σε ετήσια βάση τα ιδιοχρησιµοποιούµενα πάγια στοιχεία και τις επενδύσεις σε ακίνητα. Η εν λόγω άσκηση εµπεριέχει σε µεγάλο βαθµό τη χρήση εσωτερικών εκτιµήσεων για τον προσδιορισµό της ανακτήσιµης αξίας των στοιχείων, ήτοι της υψηλότερης ανάµεσα στην εύλογη αξία µείον τα έξοδα πώλησης και στην αξία λόγω χρήσης. Υποχρεώσεις προγραµµάτων καθορισµένων παροχών (σηµείωση 31) Οι υποχρεώσεις καθορισµένων παροχών προσδιορίζονται βάσει αναλογιστικής µελέτης που κατά κύριο λόγο διενεργείται σε ετήσια βάση και η οποία βασίζεται σε παραδοχές σχετικά µε το επιτόκιο προεξόφλησης, τη µελλοντική εξέλιξη των αποδοχών και συντάξεων καθώς και την απόδοση τυχόν περιουσιακών στοιχείων των προγραµµάτων. Οποιαδήποτε µεταβολή των παραδοχών αυτών ενδέχεται να επηρεάσει το ύψος των αναγνωρισθέντων υποχρεώσεων. Προβλέψεις (σηµείωση 33) Τα ποσά που αναγνωρίζει η Τράπεζα στις οικονοµικές της καταστάσεις ως προβλέψεις προέρχονται από την καλύτερη δυνατή εκτίµηση της εκροής που θα απαιτηθεί για να διακανονισθεί η παρούσα δέσµευση. Η εκτίµηση αυτή προσδιορίζεται κατά την κρίση της Διοίκησης, αφού ληφθεί υπόψη η εµπειρία από αντίστοιχες συναλλαγές και σε µερικές περιπτώσεις οι αναφορές εµπειρογνωµόνων. Στην περίπτωση που το ποσό που αναγνωρίζεται ως πρόβλεψη επηρεάζεται από ποικίλα στοιχεία, τότε ο υπολογισµός του βασίζεται στη στάθµιση όλων των δυνατών αποτελεσµάτων. Σε κάθε ηµεροµηνία σύνταξης των οικονοµικών καταστάσεων, οι προβλέψεις αναθεωρούνται ώστε να αντανακλούν την τρέχουσα καλύτερη δυνατή εκτίµηση της υποχρέωσης. Ανακτησιµότητα αναβαλλόµενων φορολογικών απαιτήσεων (σηµείωση 13 και 25) Η Τράπεζα αναγνωρίζει αναβαλλόµενες φορολογικές απαιτήσεις, στο βαθµό που θα έχει στο µέλλον φορολογητέα κέρδη ικανά να συµψηφίσουν τις εκπεστέες φορολογικές διαφορές και τις µεταφερόµενες φορολογικές ζηµιές. Η εκτίµηση των µελλοντικών φορολογητέων κερδών βασίζεται στις προβλέψεις για την εξέλιξη των λογιστικών αποτελεσµάτων όπως αυτές διαµορφώνονται σύµφωνα µε το επιχειρησιακό σχέδιο του Οµίλου. Ειδικότερα σηµειώνεται ότι στο εν λόγω επιχειρησιακό σχέδιο περιλαµβάνονται δράσεις που στοχεύουν στην ενίσχυση της κερδοφορίας µέσω: - της µείωσης του ποσού των µη εξυπηρετούµενων ανοιγµάτων, βάσει του σχεδίου που έχει υποβληθεί στον Ενιαίο Εποπτικό Μηχανισµό (SSM), - της περαιτέρω µείωσης των λειτουργικών εξόδων, - της αύξησης των εσόδων από τόκους µέσω της στοχευµένης χρηµατοδότησης επιχειρηµατικών τοµέων και - της αύξησης των εσόδων προµηθειών από υπηρεσίες και προϊόντα που προσφέρονται σε ιδιώτες και επιχειρήσεις, - της ενεργού διαχείρισης των πηγών και του κόστους χρηµατοδότησης του Οµίλου. Οι σηµαντικότερες κατηγορίες αναβαλλόµενων φορολογικών απαιτήσεων, τις οποίες έχει αναγνωρίσει η Τράπεζα, αφορούν στις ζηµιές από την ανταλλαγή οµολόγων του Ελληνικού Δηµοσίου στο πλαίσιο του PSI και από το πρόγραµµα επαναγοράς οµολόγων που πραγµατοποιήθηκε το Δεκέµβριο του 2012 και στις εκπεστέες προσωρινές διαφορές που προκύπτουν από την αποµείωση δανείων. Οι αναβαλλόµενες φορολογικές απαιτήσεις που σχετίζονται µε τις φορολογικές ζηµιές που προέκυψαν από το PSI και τη συµµετοχή της Τράπεζας στο πρόγραµµα επαναγοράς οµολόγων έκδοσης του Ελληνικού Δηµοσίου το Δεκέµβριο του 2012 αναγνωρίστηκαν ως χρεωστική διαφορά σύµφωνα µε τους Ν. 4046/14.2.2012 και Ν. 4110/23.1.2013 και σχετική νοµική γνωµάτευση. Σύµφωνα µε το Ν. 4110/23.1.2013, η εν λόγω χρεωστική διαφορά εκπίπτει φορολογικά, σταδιακά και ισόποσα, σε 30 έτη, γεγονός που σύµφωνα µε την εκτίµηση της Τράπεζας παρέχει επαρκή χρονικό ορίζοντα για το σταδιακό συµψηφισµό της µε φορολογητέα κέρδη. Για τις προσωρινές διαφορές που προκύπτουν από την αποµείωση των δανείων δεν υφίστανται χρονικοί περιορισµοί ως 4 32 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 προς την ανάκτησή τους, όπως εξάλλου ισχύει και για τις λοιπές κατηγορίες αναβαλλόµενων φορολογικών απαιτήσεων. Η Τράπεζα αξιολόγησε την ανακτησιµότητά τους µε βάση τις προβλέψεις για την πορεία των µελλοντικών φορολογητέων κερδών, όπως αυτά εκτιµάται ότι θα διαµορφωθούν µε βάση το επιχειρησιακό σχέδιο που αναφέρθηκε ανωτέρω. Ειδικότερα, για την αξιολόγηση της ανακτησιµότητας των αναβαλλόµενων φορολογικών απαιτήσεων το επιχειρησιακό σχέδιο του Οµίλου επεκτάθηκε για περιορισµένο αριθµό ετών. Επιπρόσθετα, οι φορολογικές ζημίες από την οριστική διαγραφή χρεών οφειλετών και από την πώληση δανείων, όπως ειδικότερα αναφέρεται στη σηµείωση 13, αναγνωρίζονται ως χρεωστική διαφορά. Στο πλαίσιο αυτό, εντός της χρήσης αναγνωρίστηκε σημαντικό ποσό χρεωστικής διαφοράς από την τιτλοποίηση των δανείων που εντάσσονται στη συναλλαγής Galaxy. Σημειώνεται πως η εν λόγω διαφορά εκπίπτει φορολογικά, σταδιακά και ισόποσα, σε διάστηµα 20 ετών γεγονός που σύμφωνα με την εκτίμηση της Τράπεζας παρέχει επαρκές χρονικό διάστηµα για το συµψηφισµό της µε φορολογητέα κέρδη. Λαµβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω, η Τράπεζα εκτιµά ότι το σύνολο των αναβαλλόµενων φορολογικών απαιτήσεων που έχει αναγνωριστεί και που προέρχεται τόσο από προσωρινές διαφορές όσο και από µεταφερόµενες φορολογικές ζηµιές είναι ανακτήσιµο. Επιπρόσθετα και ανεξάρτητα από τον έλεγχο ανακτησιµότητας που διενεργείται βάσει των ανωτέρω, σύµφωνα µε το Ν. 4303/2014, σε περίπτωση που το λογιστικό, µετά από φόρους, αποτέλεσµα χρήσης της Τράπεζας είναι ζηµιά, οι αναβαλλόµενες φορολογικές απαιτήσεις που προέρχονται από τη χρεωστική διαφορά του PSI και από τις συσσωρευµένες προβλέψεις και τις λοιπές εν γένει ζηµιές λόγω πιστωτικού κινδύνου, δύναται να µετατρέπονται σε οριστικές και εκκαθαρισµένες απαιτήσεις έναντι του Δηµοσίου, όπως ειδικότερα αναλύεται στη σηµείωση 13. Οι κυριότερες αβεβαιότητες που αφορούν στις εκτιµήσεις για την ανακτησιµότητα των αναβαλλόµενων φορολογικών απαιτήσεων σχετίζονται µε την επίτευξη των στόχων του επιχειρησιακού σχεδίου του Οµίλου, η οποία επηρεάζεται από το γενικότερο µακροοικονοµικό περιβάλλον στην Ελλάδα και διεθνώς. Οι στόχοι αυτοί αφορούν κυρίως στη μείωση των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων, στην παραγωγή νέων δανείων καθώς στην εξέλιξη των λειτουργικών αποτελεσμάτων. Σε κάθε ηµεροµηνία σύνταξης οικονοµικών καταστάσεων, η Τράπεζα επαναξιολογεί την εκτίµησή της για την ανακτησιµότητα των αναβαλλόµενων φορολογικών απαιτήσεων σε συνάρτηση µε την εξέλιξη των παραγόντων που την επηρεάζουν. Οι εκτιµήσεις, οι παραδοχές και τα κριτήρια που εφαρµόζονται από την Τράπεζα για τη λήψη αποφάσεων και τα οποία επηρεάζουν τη σύνταξη των οικονοµικών καταστάσεων στηρίζονται σε ιστορικά δεδοµένα και σε υποθέσεις που, υπό τις παρούσες συνθήκες, κρίνονται λογικές. Οι εκτιµήσεις και τα κριτήρια λήψεως αποφάσεων επανεκτιµώνται για να λάβουν υπόψη τις τρέχουσες εξελίξεις και οι επιπτώσεις από τυχόν αλλαγές τους αναγνωρίζονται στις οικονοµικές καταστάσεις κατά το χρόνο που πραγµατοποιούνται. 4 33 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 2. Καθαρό έσοδο από τόκους Από 1 Ιανουαρίου έως 31.12.2020 31.12.2019* Τόκοι και εξοµοιούµενα έσοδα Απαιτήσεων κατά πιστωτικών ιδρυµάτων Δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών που αποτιμώνται στο αναπόσβεστο κόστος Δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων Αξιογράφων εµπορικού χαρτοφυλακίου (σημείωση 17) Αξιογράφων που αποτιμώνται στο αναπόσβεστο κόστος (σημείωση 20γ) Αξιογράφων που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών αποτελεσμάτων που καταχωρούνται απευθείας στην καθαρή θέση (σημείωση 20α) Αξιογράφων που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων (σημείωση 20β) Παραγώγων χρηµατοοικονοµικών µέσων Απαιτήσεις χρηματοδοτικών μισθώσεων (σημείωση 19) Αρνητικών επιτοκίων από τοκοφόρα στοιχεία υποχρεώσεων Λοιποί Σύνολο Τόκοι και εξοµοιούµενα έξοδα Υποχρεώσεων προς πιστωτικά ιδρύµατα Υποχρεώσεων προς πελάτες Οµολογιών έκδοσής µας και λοιπών δανειακών υποχρεώσεων Παραγώγων χρηµατοοικονοµικών µέσων Υποχρεώσεων από μισθώσεις (σημείωση 32) Αρνητικών επιτοκίων απο τοκοφόρα στοιχεία ενεργητικού Λοιποί Σύνολο Καθαρό έσοδο από τόκους 2.172 1.351.024 12.974 177 39.076 3.688 1.436.101 14.024 270 3.972 73.218 126.817 954 202.557 258 123.284 722 1.806.416 819 187.299 282 51.537 442 1.825.251 (20.460) (82.947) (38.017) (198.183) (3.761) (89.895) (67.781) (501.044) 1.305.372 (50.954) (140.350) (25.523) (200.041) (4.300) (35.329) (72.264) (528.761) 1.296.490 Κατά τη διάρκεια της χρήσης του 2020 το καθαρό έσοδο από τόκους σηµείωσε αύξηση σε σχέση µε τη χρήση 2019, που οφείλεται κυρίως στο χαµηλότερο κόστος των υποχρεώσεων προς πελάτες συνεπεία ανατιµολόγησης των καταθέσεων, καθώς και των υποχρεώσεων προς πιστωτικά ιδρύµατα λόγω της υποκατάστασης διατραπεζικών πράξεων προσωρινής εκχώρησης (Repos) από το Ευρωσύστηµα σε αρνητικά επιτόκια, γεγονός που έχει οδηγήσει στην µετατροπή των σχετικών τόκων εξόδων σε έσοδα. Η ανωτέρω αύξηση των τόκων αντισταθμίστηκε μερικώς από την µείωση των τόκων εσόδων από το δανειακό και το χαρτοφυλάκιο οµολόγων, κυρίως λόγω µείωσης των επιτοκίων στο δανειακό χαρτοφυλάκιο και των συναλλαγών που διενεργήθηκαν στη διάρκεια της χρήσης στο χαρτοφυλάκιο ομολόγων. Στον ακόλουθο πίνακα παρουσιάζονται τα κονδύλια των τόκων εσόδων και τόκων εξόδων ανά κατηγορία αποτίµησης των χρηµατοοικονοµικών στοιχείων που υπολογίζονται βάσει του πραγµατικού επιτοκίου (effective interest rate). Χρηματοοικονομικά στοιχεία που αποτιμώνται στο αναπόσβεστο κόστος Χρηματοοικονομικά στοιχεία που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών αποτελεσμάτων που καταχωρούνται απευθείας στην καθαρή θέση Χρηματοοικονομικά στοιχεία που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων Σύνολο Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις που αποτιμώνται στο αναπόσβεστο κόστος Από 1 Ιανουαρίου έως 31.12.2020 31.12.2019* 1.375.005 1.388.369 73.218 126.817 14.105 1.462.328 (154.133) 15.113 1.530.299 (219.437) * Ορισμένα κονδύλια της προηγούμενης χρήσης έχουν αναμορφωθεί όπως αναφέρεται στη σημείωση 47. 4 34 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 3. Καθαρό έσοδο προμηθειών και λοιπά έσοδα Καθαρό έσοδο από αμοιβές και προμήθειες Από 1 Ιανουαρίου έως 31.12.2020 31.12.2019 Δανείων Εγγυητικών επιστολών Εισαγωγών - εξαγωγών Πιστωτικών καρτών Συναλλαγών Αμοιβαίων κεφαλαίων Συμβουλευτικών υπηρεσιών και αγοραπωλησίας χρεογράφων Χρηματιστηριακών εργασιών Αγοραπωλησιών συναλλάγματος Ασφαλιστικής πρακτόρευσης Λοιπά Σύνολο 39.171 42.473 5.457 67.100 29.815 32.253 2.238 154 16.441 18.756 27.016 280.874 43.236 43.665 8.052 66.943 32.159 29.028 2.705 326 17.809 17.448 27.550 288.921 Το καθαρό έσοδο από αμοιβές και προμήθειες παρουσιάζει μείωση τη χρήση 2020 σε σχέση με το 2019 που προκύπτει κυρίως από τις προμήθειες δανείων καθώς και από τις προμήθειες συναλλαγών, εισαγωγών-εξαγωγών και εγγυητικών επιστολών λόγω μείωσης του όγκου συναλλαγών συνεπεία της πανδημίας Covid-19. Η ανωτέρω μείωση στο καθαρό έσοδο από αμοιβές και προμήθειες αντισταθμίστηκε μερικώς από την αύξηση των εσόδων από προμήθειες αμοιβαίων κεφαλαίων λόγω αύξησης των συναλλαγών. Σηµειώνεται ότι από τις προµήθειες δανείων της χρήσης 2020, ποσό € 38.991(31.12.2019: € 43.218) αφορά σε χορηγήσεις που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος. Έσοδο προμηθειών και λοιπά έσοδα Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζονται, ανά λειτουργικό τοµέα, τα έσοδα από συµβάσεις που εµπίπτουν στο πεδίο εφαρµογής του Δ.Π.Χ.Π. 15: Λιανική Τραπεζική Προµήθειες έσοδα Δανείων Εγγυητικών επιστολών Εισαγωγών εξαγωγών Πιστωτικών καρτών Συναλλαγών Αµοιβαίων κεφαλαίων Συµβουλευτικών υπηρεσιών και αγοραπωλησίας χρεογράφων Χρηµατιστηριακών εργασιών Αγοραπωλησιών συναλλάγµατος Ασφαλιστικής πρακτόρευσης Λοιπές Σύνολο Λοιπά έσοδα Πωλήσεις παγίων Λοιπά Σύνολο 4 35 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ 7.355 2.161 1.191 79.840 19.759 Από 1 Ιανουαρίου έως 31.12.2020 Asset Investment Λοιπά / Κέντρο Management/ Banking/ απαλοιφών Insurance Treasury Corporate Banking 24.928 38.768 4.265 29.096 8.780 1 65 32.253 Σύνολο 6.888 1.543 1 208 1.211 39.171 42.473 5.457 109.144 29.815 32.253 550 92 1.596 2.238 11.406 18.756 5.450 145.918 4.023 30 154 982 3.582 113.992 7.676 40.117 12.748 25.331 - 154 16.441 18.756 29.456 325.358 3.110 3.110 137 137 50 50 953 953 2.403 7.752 10.155 2.403 12.002 14.405 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Λιανική Τραπεζική Προµήθειες έσοδα Δανείων Εγγυητικών επιστολών Εισαγωγών εξαγωγών Πιστωτικών καρτών Συναλλαγών Αµοιβαίων κεφαλαίων Συµβουλευτικών υπηρεσιών και αγοραπωλησίας χρεογράφων Χρηµατιστηριακών εργασιών Αγοραπωλησιών συναλλάγµατος Ασφαλιστικής πρακτόρευσης Λοιπές Σύνολο Λοιπά έσοδα Πωλήσεις παγίων Λοιπά Σύνολο 8.029 2.017 1.831 99.382 20.149 Από 1 Ιανουαρίου έως 31.12.2019 Asset Investment Λοιπά / Κέντρο Management/ Banking/ απαλοιφών Insurance Treasury Corporate Banking 27.004 40.744 6.213 46.258 10.917 227 2 5 63 29.028 Σύνολο 7.976 902 8 141 1.030 43.236 43.665 8.052 145.786 32.159 29.028 1.419 257 1.029 2.705 11.864 17.448 12.751 173.471 4.873 31 326 1.041 8.904 146.332 6.851 36.464 1.089 13.542 - 326 17.809 17.448 29.595 369.809 2.784 2.784 162 162 71 71 2.952 2.952 2.175 3.829 6.004 2.175 9.798 11.973 Η γραµµή «Λοιπά έσοδα» της Κατάστασης Αποτελεσµάτων περιλαµβάνει επιπρόσθετα κονδύλια, όπως έσοδα από ενοίκια λειτουργικής µίσθωσης και έσοδα από ασφαλιστικές αποζηµιώσεις, τα οποία δεν παρουσιάζονται στον ανωτέρω πίνακα καθώς δεν εµπίπτουν στο πεδίο εφαρµογής του Δ.Π.Χ.Π. 15 (σηµείωση 7). 4. Έσοδα από µερίσµατα Από 1 Ιανουαρίου έως 31.12.2020 31.12.2019 Μετοχών επενδυτικού χαρτοφυλακίου αποτιµώµενων στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή θέση (σηµείωση 20) Μετοχών εµπορικού χαρτοφυλακίου Μετοχών επενδυτικού χαρτοφυλακίου αποτιµώµενων στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων Συµµετοχών σε θυγατρικές και συγγενείς εταιρίες Σύνολο 1.834 417 8 263 8.621 10.726 9 91 23.243 23.760 Τα έσοδα µερισµάτων της χρήσης 2020 αφορούν κυρίως σε € 3.275 από την Alpha Asset Management Α.Ε.Δ.Α.Κ, € 600 από την Alpha Ασφαλιστικές Πρακτορεύσεις Α.Ε., € 1.906 από την Alpha Διαχειρίσεως Ακινήτων και Επενδύσεων Α.Ε., € 2.840 από την Alpha Group Ltd. Τα έσοδα µερισµάτων της χρήσης 2019 αφορούν κυρίως σε € 3.099 από την Alpha Asset Management Α.Ε.Δ.Α.Κ, € 7.994 από την Alphalife A.A.E.A.Z, € 1.000 από την Alpha Ασφαλιστικές Πρακτορεύσεις Α.Ε., € 1.150 από την Alpha Διαχειρίσεως Ακινήτων και Επενδύσεων Α.Ε., € 10.000 από την ABC Factors A.E. 4 36 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 5. Αποτελέσµατα χρηµατοοικονοµικών πράξεων Συναλλαγµατικές διαφορές Αξιόγραφων εµπορικού χαρτοφυλακίου: - Οµολόγων - Μετοχών Χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων - Δανείων - Μετοχών - Λοιπών χρεογράφων - Ομολόγων Χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών αποτελεσμάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση - Ομολόγων Επενδύσεις σε θυγατρικές, συγγενείς, και κοινοπραξίες Παραγώγων χρηµατοοικονοµικών µέσων Λοιπών χρηµατοοικονοµικών µέσων Σύνολο Από 1 Ιανουαρίου έως 31.12.2020 31.12.2019* 25.102 33.337 1.955 (202) 3.378 177 (18.382) 60.865 (14.712) (11.028) (31.237) 29 10.947 3.860 430.387 (56.351) (5.494) (1.422) 410.718 339.779 (83.870) 42.548 3.608 322.556 Τα αποτελέσµατα χρηµατοοικονοµικών πράξεων της χρήσης 2020 έχουν επηρεαστεί κυρίως από: • Κέρδος ποσού € 430.387 που περιλαμβάνεται στο κονδύλι «Ομολόγων» των χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών αποτελεσμάτων που καταχωρούνται απευθείας στην καθαρή θέση και αφορά σε κέρδη από πωλήσεις ομολόγων και εντόκων γραμματίων έκδοσης Ελληνικού Δημοσίου ύψους € 435.121 και λοιπών εταιρικών ομολόγων ύψους € 1.189 και ζημιές από πωλήσεις ομολόγων λοιπών κρατών ύψους € 5.923. • Ζημία ποσού € 8.781 που περιλαμβάνεται στη γραμμή «Παραγώγων χρηματοοικονομικών μέσων» και αφορά στην προσαρμογή λόγω πιστωτικού κινδύνου (Credit Valuation Adjustment) πράξεων με αντισυμβαλλόμενο το Ελληνικό Δημόσιο. • Ζημιά ποσού € 18.382 που περιλαμβάνεται στο κονδύλι «δανείων» που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων που προέκυψε κυρίως από τη μεταβολή της αποτίμησης αυτών εντός της χρήσης. • Κέρδος ποσού € 60.865 που περιλαµβάνεται στο κονδύλι «μετοχών» που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων και αφορά κυρίως σε κέρδος ποσού € 42.250 που προέκυψε από το Ανοικτό Πρόγραμμα Μετατροπής και πώλησης που ανακοίνωσε η Mastercard τον Σεπτέμβριο του 2020 με το οποίο παρείχε στους μετόχους Class B το δικαίωμα μετατροπής των μετοχών τους και έκδοσης νέων διαπραγματεύσιμων Class A μετοχών. Συγκεκριμένα, στις 20.10.2020 η Τράπεζα εξάσκησε το δικαίωμα μετατροπής για το σύνολο των Class B μετοχών της και στις 10.11.2020 πραγματοποιήθηκε η μετατροπή των Class B σε Class A. Οι νέες μετοχές αναγνωρίστηκαν στην εύλογη αξία κατά την ημερομηνία της συναλλαγής της μετατροπής και ταξινομήθηκαν στην κατηγορία Χρηµατοοικονοµικά στοιχεία αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων. Από την αναγνώριση των μετοχών στην εύλογη αξία αναγνωρίστηκε κέρδος συνολικού ποσού € 43.706. Την 11.11.2020 ολοκληρώθηκε η πώληση των ανωτέρω Class A μετοχών της Τράπεζας στο Χρηματιστήριο Αξιών της Νέας Υόρκης. Την ημερομηνία πώλησης έγινε διακοπή αναγνώρισης των μετοχών και αναγνωρίστηκε ζημιά ποσού € 1.456. Επιπρόσθετα, κέρδος ποσού € 18.360 που περιλαμβάνεται στο κονδύλι «μετοχών» που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων αφορά την αναγνώριση νέων προνομιούχων μετοχών Visa Inc Preferred A κατόπιν αποδέσμευσης μέρους της αξίας των υφιστάμενων Class C μετοχών στο πλαίσιο του Release Process που πραγματοποιήθηκε την 24.9.2020. Οι προνομιούχες Class A μετοχές δύνανται να μετατραπούν σε κοινές και στη συνέχεια να πωληθούν. • Ζημιά ποσού € 14.024 που περιλαµβάνεται στο κονδύλι «Λοιπών χρεογράφων» που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων αφορά τη μεταβολή της εύλογης αξίας των προνομιούχων μετοχικών τίτλων Class C Visa Inc, που προήλθε κυρίως από την αλλαγή του συντελεστή μετατροπής τους σε κοινές μετοχές στο πλαίσιο του Release Process που πραγματοποιήθηκε την 24.9.2020. Οι τίτλοι Class C αναταξινομήθηκαν αναδρομικά από την 1.1.2019 στην κατηγορία «Αξιόγραφα αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων» από την κατηγορία «Αξιόγραφα αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή θέση», όπως αναλυτικά * Ορισμένα κονδύλια της προηγούμενης χρήσης έχουν αναμορφωθεί όπως αναφέρεται στη σημείωση 47. 4 37 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 περιγράφεται στη σημείωση 47. Συνεπεία του ανωτέρω, η Τράπεζα αναγνώρισε στα αποτελέσματα χρηματοοικονομικών πράξεων της χρήσης 2019 κέρδος ποσού € 8.961 που περιλαμβάνεται στο κονδύλι «Λοιπών χρεογράφων» που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων. • Επιπλέον το κονδύλι «Επενδύσεις σε θυγατρικές, συγγενείς και κοινοπραξίες», περιλαμβάνει κυρίως απομειώσεις καθώς και το αποτέλεσμα από την πώληση θυγατρικών εταιριών, συγγενών και θυγατρικών προς πώληση, όπως αναλυτικά περιγράφονται στις σημειώσεις 21 και 44. Τα αποτελέσµατα χρηµατοοικονοµικών πράξεων της χρήσης 2019 έχουν επηρεαστεί κυρίως από: • Κέρδος συνολικού ποσού € 339.779 που περιλαµβάνεται στο κονδύλι «Οµολόγων» των χρηµατοοικονοµικών στοιχείων ενεργητικού που αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην καθαρή θέση και αφορά σε κέρδη από πωλήσεις οµολόγων και εντόκων γραµµατίων έκδοσης Ελληνικού Δηµοσίου ύψους € 323.979 και λοιπών εταιρικών και κρατικών οµολόγων ύψους € 15.800. • Ζηµιές ποσού € 31.237 δανείων που αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων που προέκυψαν κυρίως από τη µεταβολή της αποτίµησης αυτών εντός της χρήσης. • Επιπλέον το κονδύλι «Επενδύσεις σε θυγατρικές, συγγενείς και κοινοπραξίες», περιλαµβάνει κυρίως αποµειώσεις θυγατρικών εταιριών, κοινοπραξιών και θυγατρικών προς πώληση, καθώς και κέρδη από την πώληση της συγγενούς εταιρίας Alpha Επενδυτικής Περιουσίας Ι Α.Ε., όπως αναλυτικά περιγράφονται στις σηµειώσεις 21 και 44. 6. Αποτελέσµατα από διακοπή αναγνώρισης χρηµατοοικονοµικών στοιχείων του ενεργητικού που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος Στους κάτωθι πίνακες παρουσιάζονται τα αποτελέσµατα των χρήσεων 2020 και 2019 από διακοπή αναγνώρισης χρηµατοοικονοµικών στοιχείων του Ενεργητικού που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος καθώς και η λογιστική τους αξία πριν τη διακοπή αναγνώρισης. Από 1 Ιανουαρίου έως 31.12.2020 Λογιστική αξία Πρόωρες εξοφλήσεις - Δάνεια Πωλήσεις - Δάνεια - Αξιόγραφα Σημαντικές τροποποιήσεις - Δάνεια - Αξιόγραφα Σύνολο (Ζημιές) από τη διακοπή αναγνώρισης Κέρδη από τη διακοπή αναγνώρισης Καθαρό αποτέλεσμα από τη διακοπή αναγνώρισης 1.656.658 (1.772) 2.530 758 467.377 596 (635) 6.623 14 5.988 14 231.759 1.941.392 4.297.782 (1.939) 2.858 170.526 182.551 919 170.526 178.205 (4.346) Από 1 Ιανουαρίου έως 31.12.2019 Λογιστική αξία Πρόωρες εξοφλήσεις - Δάνεια Πωλήσεις - Δάνεια Σηµαντικές τροποποιήσεις - Δάνεια Σύνολο 4 38 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ (Ζηµιές) από τη διακοπή αναγνώρισης Κέρδη από τη διακοπή αναγνώρισης Καθαρό αποτέλεσµα από τη διακοπή αναγνώρισης 2.568.585 (3.826) 3.214 (612) 90.799 (17.192) 2.168 (15.024) 241.686 2.901.070 (6.274) (27.292) 5.489 10.871 (785) (16.421) Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Το κονδύλι «Πρόωρες εξοφλήσεις» περιλαµβάνει το κέρδος και τη ζηµιά από τη µεταφορά στο αποτέλεσµα του αναπόσβεστου υπολοίπου κεφαλαιοποιηθέντων προµηθειών και εξόδων των δανείων που εξοφλήθηκαν πρόωρα. Το κονδύλι «Πωλήσεις» περιλαµβάνει τα ακόλουθα : α) δάνεια τα οποία µεταβιβάστηκαν κατά τη διάρκεια των χρήσεων 2020 και 2019, µέρος των οποίων είχαν ταξινοµηθεί στα στοιχεία ενεργητικού προς πώληση κατά την διάρκεια προηγούµενων περιόδων (σηµείωση 44). β) αξιόγραφα τα οποία µεταβιβάστηκαν κατά τη διάρκεια της χρήσης 2020. Το κονδύλι «Σηµαντικές τροποποιήσεις» περιλαµβάνει τα ακόλουθα: α) τη λογιστική αξία των δανείων των οποίων διακόπηκε η αναγνώριση εντός των χρήσεων 2019 και 2020, λόγω ουσιώδους µεταβολής των συµβατικών όρων, καθώς και τα αποτελέσµατα που προέκυψαν από τη διακοπή αναγνώρισης αυτών και την τυχόν διαφορά αποτίµησης στην εύλογη αξία των νέων δανείων που αναγνωρίσθηκαν. β) Αξιόγραφα τα οποία µεταβιβάστηκαν κατά τη διάρκεια της χρήσης 2020 λόγω της ανταλλαγής με το Ελληνικό Δημόσιο. Ειδικότερα, την 3.12.2020 η Τράπεζα συμφώνησε με το Ελληνικό Δημόσιο την ανταλλαγή υφιστάμενων ομολόγων έκδοσης του Ελληνικού Δημοσίου, που είχε κατατάξει στο χαρτοφυλάκιο των αξιογράφων αποτιμώμενων στο αναπόσβεστο κόστος, ονομαστικού ποσού € 1.670.000 και εύλογης αξίας € 2.111.917, με ομόλογο του Ελληνικού Δημοσίου λήξης 20.3.2050, ονομαστικής αξίας € 1.100.000 και εύλογης αξίας € 1.643.536 πλέον μετρητών ποσού € 468.381. Η ανταλλαγή η οποία είχε ως ημερομηνία διακανονισμού την 11.12.2020 πραγματοποιήθηκε σε όρους αγοράς. Το κέρδος ποσού € 170.526 που αναγνωρίσθηκε στα αποτελέσματα χρήσης προέκυψε από τη σύγκριση της εύλογης αξίας του ομολόγου λήξης 20.3.2050 και των μετρητών με τη λογιστική αξία των ομολόγων που ανταλλάχθηκαν. Το ομόλογο που αποκτήθηκε κατετάγη στο χαρτοφυλάκιο των αξιογράφων αποτιμώμενων στο αναπόσβεστο κόστος (σημείωση 20). 7. Λοιπά έσοδα Από 1 Ιανουαρίου έως 31.12.2020 31.12.2019 3.916 4.390 2.403 2.175 497 450 486 2.620 11.517 7.178 18.819 16.813 Eνοίκια κτηρίων Πωλήσεις παγίων Ασφαλιστικές αποζημιώσεις Σύνταξη οικονομοτεχνικών μελετών Λοιπά Σύνολο Στα ενοίκια κτηρίων της χρήσης 2020 περιλαµβάνεται ποσό € 1.003 (31.12.2019: € 806) που αφορά έσοδα από υπεκµισθώσεις ακινήτων. Στο κονδύλι «Λοιπά» περιλαμβάνεται την 31.12.2020 ποσό € 1.682 (31.12.2019: € 462) που αφορά σε είσπραξη από ασφαλιστικά ταμεία επιδοτήσεων ασθενείας προηγούμενων ετών. 8. Αµοιβές και έξοδα προσωπικού και έξοδα προγραμμάτων αποχώρησης προσωπικού α. Αμοιβές και έξοδα προσωπικού Μισθοί και ηµεροµίσθια Εισφορές κοινωνικής ασφάλισης Έξοδα λοιπών προγραµµάτων καθορισµένων παροχών (σηµείωση 31) Πρόβλεψη αποζηµίωσης προσωπικού λόγω συνταξιοδότησης βάσει του Ν. 2112/1920 (σηµείωση 31) Αποζημίωση λόγω αποχώρησης προσωπικού Κόστος μεταφοράς προσωπικού στην θυγατρική εταιρία Cepal Λοιπές επιβαρύνσεις Σύνολο 4 39 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Από 1 Ιανουαρίου έως 31.12.2020 31.12.2019 216.249 235.032 64.567 75.453 (196) 217 3.220 4.832 4.731 18.705 27.041 30.665 334.317 346.199 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Ο αριθμός του απασχολούμενου προσωπικού στην Τράπεζα κατά την 31.12.2020 ήταν 6.323 (31.12.2019: 6.993) άτομα. Εξ’ αυτών, 6.316 (31.12.2019: 6.969) άτομα εργάζονται στο εσωτερικό και 7 άτομα (31.12.2019: 24 άτομα) εργάζονται σε κατάστημα της Τράπεζας στο εξωτερικό. Οι αµοιβές και έξοδα προσωπικού έχουν επηρεασθεί θετικά από την µείωση του προσωπικού της Τράπεζας που κυρίως αφορά τις αποχωρήσεις Υπαλλήλων λόγω συµµετοχής τους στο πρόγραµµα εθελουσίας εξόδου του 2019. Τα κονδύλια «Μισθοί και ηµεροµίσθια» και «Εισφορές κοινωνικής ασφάλισης» έχουν επιβαρυνθεί µε ποσά που αφορούν σε προγράµµατα παροχής κινήτρων προς το προσωπικό μέσω ανταμοιβής τους για την απόδοσή τους που η τράπεζα έχει θεσπίσει από το 2018. Έτσι, από το 2018, η Τράπεζα, µετά από σχετική έγκριση του Διοικητικού Συµβουλίου, λογιστικοποιεί προβλέψεις για την κάλυψη του κόστους του προγράμματος Παροχής Κινήτρου Πωλήσεων (Sales Incentive Programme), το οποίο καλύπτει παροχή αποκλειστικά σε μετρητά και του προγράμματος Παροχής Κινήτρου Απόδοσης (Performance Incentive Programme). Το 2019 εξειδικεύθηκαν οι όροι του προγράμματος Παροχής Κινήτρου Απόδοσης (Performance Incentive Programme σύμφωνα με τους οποίους, η παροχή προς το προσωπικό και τα διοικητικά στελέχη, δύναται να δοθεί με τη μορφή μετρητών και λοιπών χρηματοοικονομικών μέσων ενώ στη χρήση του 2020 προσδιορίσθηκε ότι η παροχή που αφορά τα έτη 2018 και 2019 δύναται να δοθεί με τη μορφή μετρητών και δικαιωμάτων προαίρεσης αγοράς μετοχών. Με βάση την απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου που ελήφθη τον Δεκέμβριο 2020, οι όροι που διέπουν τα υφιστάμενα προγράμματα παροχής κινήτρων είναι οι εξής: Παροχή που παρέχεται σε μετρητά Σύμφωνα με τους όρους των προγραμμάτων, η εν λόγω παροχή καταβάλλεται εφάπαξ από την Τράπεζα ενώ το σχετικό έξοδο αναγνωρίζεται κατά το χρόνο που ο εργαζόμενος αποκτά το δικαίωμα λήψης της εν λόγω αμοιβής ή, εφόσον η αμοιβή βασίζεται στην επίτευξη στόχων, κατά το χρόνο επίτευξης των στόχων αυτών. Για μέρος του προσωπικού, η παροχή καταβάλλεται εφάπαξ για ποσοστό έως 60% ενώ η καταβολή τουλάχιστον του 40% αναβάλλεται για τρία έτη από την αρχική πληρωμή και τελεί υπό την προϋπόθεση παραμονής στην υπηρεσία. Η αναγνώριση του εξόδου που σχετίζεται με το ποσό του οποίου η καταβολή αναβάλλεται για τρία έτη αναγνωρίζεται καθώς οι σχετικές υπηρεσίες παρέχονται. Κατά τη χρήση 2020 τα αποτελέσματα επιβαρύνθηκαν με ποσό € 8.647 (31.12.2019: € 9.678), όσον αφορά τα εν λόγω προγράμματα. Δικαιώματα προαίρεσης αγοράς μετοχών Η Τακτική Γενική Συνέλευση των Μετόχων της 31.7.2020 ενέκρινε τη θέσπιση και την εφαρμογή πενταετούς Προγράμματος Διάθεσης Μετοχών (Stock Options Plan) με τη μορφή χορήγησης δικαιωμάτων προαίρεσης για απόκτηση μετοχών (stock options) με έκδοση νέων μετοχών σε Στελέχη της Διοίκησης και του Προσωπικού της Τράπεζας και των συνδεδεμένων με αυτήν εταιρειών. Το πρόγραμμα αφορά στην περίοδο 2020-2024 και σύμφωνα με αυτό οι δικαιούχοι δύνανται να ασκήσουν το δικαίωμά τους για την αγορά μετοχών με τιμή εξάσκησης την ονομαστική αξία της μετοχής, ήτοι 0,30€. Η Γενική Συνέλευση ενέκρινε επίσης την ανάθεση στο Διοικητικό Συμβούλιο του καθορισμού των δικαιούχων, των όρων χορήγησης των δικαιωμάτων, καθώς και των λοιπών όρων και των προϋποθέσεων του Προγράμματος, σύμφωνα με το ισχύον ρυθμιστικό και νομοθετικό πλαίσιο και τις πολιτικές της Τράπεζας. Κατόπιν της άσκησης των Δικαιωμάτων Προαίρεσης, οι Νέες Μετοχές υπόκεινται σε δωδεκάμηνη περίοδο υποχρεωτικής διακράτησης. Το Διοικητικό Συμβούλιο της Τράπεζας κατά την συνεδρίασή του την 30.12.2020: (α) ενέκρινε τον Κανονισμό του Προγράμματος και (β) προέβη στη χορήγηση Δικαιωμάτων Προαίρεσης, στο πλαίσιο του Προγράμματος Παροχής Κινήτρου Απόδοσης για τις χρήσεις 2018 και 2019 σε συγκεκριμένα Μέλη του Προσωπικού της Τράπεζας και Συνδεδεμένων με αυτήν Εταιρειών. Την 31.12.2020 Τράπεζα ενημέρωσε τους δικαιούχους για το ακριβές ποσό της αμοιβής τους για την απόδοση των ετών 2018 και 2019 καθώς και για τους όρους που τη διέπουν. 4 40 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Στο πλαίσιο αυτό, για τις χρήσεις 2018 και 2019, ο συνολικός αριθμός των Δικαιωμάτων Προαίρεσης που διατέθηκαν και μπορούν να ασκηθούν κατά την περίοδο 2021-2024 είναι 4.146.394 καθένα εκ των οποίων θα αντιστοιχεί σε μία Νέα Μετοχή, δηλαδή, σε περίπτωση που ασκηθούν όλα τα δικαιώματα, θα διατεθούν συνολικά έως 4.146.394 νεοεκδοθείσες κοινές, ονομαστικές, άυλες Μετοχές, ονομαστικής αξίας Ευρώ 0,30 εκάστη. Αντίστοιχα με βάση τις περιόδους αναβολής κάθε Προγράμματος, οι Περίοδοι Άσκησης ορίστηκαν ως εξής: Περίοδος Άσκησης Ιανουάριος 2021 Ιανουάριος 2022 Ιανουάριος 2023 Ιανουάριος 2024 Σύνολο Συνολικός Μέγιστος αριθμός Δικαιωμάτων Προαίρεσης που δύναται να ασκηθούν 2.563.945 552.818 552.890 476.741 4.146.394 Για τα δικαιώματα που η περίοδος εξάσκησης είναι ο Ιανουάριος του 2021 δεν υπήρχαν προϋποθέσεις κατοχύρωσης κατά την ημερομηνία διάθεσης ενώ για τα υπόλοιπα υφίσταται ως προϋπόθεση η παραμονή στην υπηρεσία. Την 31.12.2020, η Τράπεζα αναγνώρισε στα αποτελέσματα της χρήσης 2020, με πίστωση αποθεματικού καθαρής θέσης, ποσό € 1.495 εξόδου το οποίο προέκυψε από την αποτίμηση σε εύλογη αξία, κατά την ημερομηνία διάθεσης, των ανωτέρω δικαιωμάτων προαίρεσης αγοράς μετοχών που κατά την 31.12.2020 δεν είχαν προϋποθέσεις κατοχύρωσης. Επιπλέον, ποσό € 172 που αφορά στην αποτίμηση των δικαιωμάτων προαίρεσης αγοράς μετοχών που παραχώρησε η Τράπεζα στα στελέχη των εταιριών του Ομίλου και που την 31.12.2020 δεν είχαν προϋποθέσεις κατοχύρωσης αναγνωρίστηκε στην καθαρή θέση χρεώνοντας το κόστος κτήσης εκάστοτε συμμετοχής στην εταιρία του Ομίλου. Η εύλογη αξία των ανωτέρω δικαιωμάτων προσδιορίστηκε ως η διαφορά μεταξύ της χρηματιστηριακής τιμής της μετοχής την 31.12.2020, που αποτελεί την ημερομηνία διάθεσης, και της τιμής εξάσκησης. Το κονδύλι «Κόστος μεταφοράς προσωπικού στην Θυγατρική Cepal» αφορά το κόστος αποζημίωσης του προσωπικού της Τράπεζας που μεταφέρθηκε στη θυγατρική της εταιρία Cepal Hellas Χρηματοοικονομικές Υπηρεσίες Μ.Α.Ε.Δ.Α.Δ.Π (‘Cepal’) στο πλαίσιο της μεταβίβασης της Δραστηριότητας Διαχείρισης Μη Εξυπηρετούμενων Ανοιγμάτων της Τράπεζας (carve-out), όπως αναλυτικά περιγράφεται στη σημείωση 32. Η οικειοθελής λύση της σύμβασης εργασίας προέβλεπε την καταβολή από την Τράπεζα χρηματικής παροχής, ποσού αντίστοιχου με δέκα (10) μικτές μηνιαίες αποδοχές, όπως αυτές θα διαμορφωθούν την 1.12.2020 βάσει των προβλεπόμενων στην Κλαδική Συλλογική Σύμβαση ΟΤΟΕ – Τραπεζών 2019 -2021 (βασικό κλιμάκιο) με ελάχιστο όριο στην ανωτέρω παροχή ύψους € 25.000. Στο ανωτέρω ποσό περιλαμβάνεται και κόστος για το πρόγραμμα αποζημίωσης ανωτάτων στελεχών που μεταφέρθηκαν στην εταιρία Cepal Hellas Χρηματοοικονομικές Υπηρεσίες Μ.Α.Ε.Δ.Α.Δ.Π, όπως περιγράφεται κατωτέρω στο αντίστοιχο πρόγραμμα. Προγράµµατα καθορισµένων συνεισφορών Το σύνολο του προσωπικού της Τράπεζας είναι ασφαλισµένο για την κύρια σύνταξη στο Ίδρυµα Κοινωνικών Ασφαλίσεων (ΙΚΑΕΤΑΜ). Το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ εντάσσεται από 1.1.2017 στον Ενιαίο Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης (Ε.Φ.Κ.Α), ο οποίος δηµιουργήθηκε ως Ν.Π.Δ.Δ µε το Νόµο 4387/2016. Επιπλέον, για το προσωπικό της Τράπεζας ισχύουν τα κατωτέρω: α. Το προσωπικό που προέρχεται από την πρώην Alpha Τράπεζα Πίστεως και την πρώην Εµπορική Τράπεζα είναι ασφαλισµένο για την επικουρική ασφάλιση στο Ε.Τ.Ε.Α.Ε.Π. (Ενιαίο Ταµείο Επικουρικής Ασφάλισης και Εφάπαξ Παροχών), όπως µετονοµάσθηκε από 1.1.2017 το E.T.E.A µε το Νόµο 4387/2016. Οι συνταξιούχοι προσυνταξιοδοτικού καθεστώτος είναι ασφαλισµένοι από 1.1.2017 στον Ενιαίο Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης (Ε.Φ.Κ.Α.) σύµφωνα µε τον ίδιο Νόµο. β. Το προσωπικό που προέρχεται από την πρώην Ιονική και Λαϊκή Τράπεζα της Ελλάδος είναι ασφαλισµένο στον πολυεργοδοτικό φορέα Τ.Α.Π.Ι.Λ.Τ.Α.Τ. για την επικουρική σύνταξη. Σύµφωνα µε νοµική γνωµάτευση δεν υφίσταται υποχρέωση κάλυψης τυχόν ελλειµµάτων του Ταµείου από την Τράπεζα. Ως εκ τούτου ο λογιστικός χειρισµός που ακολουθείται είναι αυτός του ταµείου καθορισµένων συνεισφορών. γ. Το προσωπικό που προέρχεται από την πρώην Ιονική και Λαϊκή Τράπεζα της Ελλάδος και την πρώην Εµπορική Τράπεζα είναι ασφαλισµένο για την εφάπαξ παροχή (Τοµέας Πρόνοιας) στο Ταµείο Ασφάλισης Υπαλλήλων Τραπεζών και Επιχειρήσεων Κοινής Ωφελείας (Τ.Α.Υ.Τ.Ε.Κ.Ω.), το οποίο είναι ταµείο καθορισµένων συνεισφορών εκ µέρους αποκλειστικώς των 4 41 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 εργαζοµένων. Με το Άρθρο 74 του Ν. 4387/2016 οι Τοµείς Πρόνοιας του Τ.Α.Υ.Τ.Ε.Κ.Ω εντάσσονται στο Ε.Τ.Ε.Α.Ε.Π. (Ενιαίο Ταµείο Επικουρικής Ασφάλισης και Εφάπαξ Παροχών). δ. Το σύνολο του προσωπικού της Τράπεζας είναι ασφαλισµένο για την υγειονοµική περίθαλψη στον Εθνικό Οργανισµό Παροχής Υπηρεσιών Υγείας (Ε.Ο.Π.Υ.Υ.) και είτε στον Κλάδο Υγείας του πρώην Τ.Α.Υ.Τ.Ε.Κ.Ω. είτε στον Κλάδο Υγείας του πρώην Ε.Τ.Α.Α., οι οποίοι έχουν αµφότεροι ενταχθεί από 1.1.2017 στον Ενιαίο Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης (Ε.Φ.Κ.Α). ε. Συνταξιοδοτικά / Αποταµιευτικά Προγράµµατα Οµαδικής Ασφάλισης i. Στην Τράπεζα λειτουργεί από 1.1.2011 συνταξιοδοτικό / αποταµιευτικό πρόγραµµα οµαδικής ασφάλισης προσωπικού, σε συνεργασία µε ασφαλιστική εταιρία. Το πρόγραµµα αποσκοπεί στην παροχή εφάπαξ χρηµατικού ποσού κατά την αποχώρηση από την ενεργό υπηρεσία. Το αποταµιευτικό κεφάλαιο δηµιουργείται από την επένδυση των καθορισµένων µηνιαίων εισφορών του Υπαλλήλου και της Τράπεζας. Αρχικά, δυνατότητα ένταξης στο πρόγραµµα είχε το προσωπικό της Τράπεζας, που είχε προσληφθεί και για δεν είχε για πρώτη φορά ασφαλισθεί πριν την 1.1.1993. Με την υπογραφή της επιχειρησιακής συλλογικής σύµβασης εργασίας για την τριετία 2016-2019 στο πρόγραµµα έχει τη δυνατότητα να ενταχθεί το σύνολο του τακτικού προσωπικού της Τράπεζας. Εκτός του προσωπικού, το οποίο έχει προσληφθεί στην Τράπεζα και ενταχθεί στον κύριο ασφαλιστικό φορέα από 1.1.1993 µέχρι 31.12.2004, για το οποίο προβλέπεται εγγύηση κατώτατης παροχής (Ν. 2084/1992), για το λοιπό προσωπικό, το πρόγραµµα λειτουργεί ως καθορισµένων συνεισφορών, καθώς η παροχή προκύπτει αποκλειστικά από το αποταµιευτικό κεφάλαιο που έχει συσσωρευτεί ως την ηµεροµηνία αποχώρησης. ii. Η Τράπεζα σε εφαρµογή αποφάσεων της Γενικής Συνέλευσης και του Διοικητικού Συµβουλίου παρέχει σε ανώτατα διοικητικά στελέχη της συνταξιοδοτικό / αποταµιευτικό πρόγραµµα οµαδικής ασφάλισης µε ισχύ από 1.1.2018. Το πρόγραµµα είναι καθορισµένων εισφορών και αποσκοπεί στη χορήγηση εφάπαξ παροχής κατά την αποχώρησή τους από την υπηρεσία. Το αποταµιευτικό κεφάλαιο δηµιουργείται από την επένδυση των καθορισµένων µηνιαίων εισφορών του στελέχους και της Τράπεζας Η «Επιτροπή Διαχείρισης Επενδύσεων Οµαδικών Προγραµµάτων Προσωπικού Alpha Bank» της Τράπεζας είναι αρµόδια για τον καθορισµό της ενδεδειγµένης κάθε φορά διάρθρωσης του χαρτοφυλακίου των ως άνω προγραµµάτων. Προγράµµατα καθορισµένων παροχών Ανάλυση των υποχρεώσεων από προγράµµατα καθορισµένων παροχών γίνεται στη σηµείωση 31. β. Έξοδα προγραµµάτων αποχώρησης προσωπικού Έξοδα προγραμμάτων αποχώρησης προσωπικού Σύνολο Από 1 Ιανουαρίου έως 31.12.2020 31.12.2019 49.615 49.615 Στο πλαίσιο της βελτίωσης της αποδοτικότητας και της µείωσης του λειτουργικού κόστους που προέβλεπε το Επιχειρησιακό Σχέδιο 2017-2019 συνεχίσθηκε το 2019 το πρόγραµµα αποχώρησης προσωπικού που ήταν σε ισχύ την τριετία 2016-2018. Από το υπόλοιπο της σχηµατισµένης πρόβλεψης ποσού € 59.004 της 31.12.2018, κατά τη χρήση 2019 χρησιµοποιήθηκε ποσό € 9.484 ενώ ποσό € 42.916 αντιλογίστηκε. Τον Σεπτέµβριο του 2019 τέθηκε σε εφαρµογή πρόγραµµα εθελούσιας εξόδου, το οποίο προέβλεπε τη χορήγηση του 100% της εκ του νόµου προβλεπόµενης αποζηµίωσης, πλέον κινήτρου συναρτώµενου µε την ηλικία και τα έτη υπηρεσίας και µε προσαύξηση για την απασχόληση σε συγκεκριµένες κεντρικές υπηρεσίες. Το πρόγραµµα παρείχε εναλλακτικά την µακροχρόνια άδεια µετ’ αποδοχών µε επιµέρους δυνατότητες τη λήψη άδειας τριών ή πέντε ετών. Η συνολική πρόβλεψη για την κάλυψη του κόστους του προγράµµατος εθελούσιας εξόδου εντός του 2019 ανήλθε σε ποσό € 89.861(σηµείωση 33). Την 29.6.2018 η Γενική Συνέλευση ενέκρινε το πρόγραµµα αποζηµίωσης ανωτάτων στελεχών, παροχή η οποία εξειδικεύθηκε µέσω Κανονισµού που εκδόθηκε µεταγενέστερα. Σηµειώνεται ότι η καταβολή της παροχής είναι οικειοθελής, δεν στοιχειοθετεί επιχειρησιακή συνήθεια και µπορεί να παύσει στο µέλλον µε απόφαση της Γενικής Συνέλευσης. Η επιβάρυνση του έτους 2019 για 442 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 το εν λόγω πρόγραμμα ανήλθε σε € 2.670, ενώ το αντίστοιχο ποσό για το 2020 (€ 1.165) περιλαμβάνεται στο κονδύλι «Κόστος μεταφοράς προσωπικού στη θυγατρική εταιρία Cepal». 9. Γενικά διοικητικά έξοδα Έξοδα Μισθώσεων Συντηρήσεις μηχανογραφικού εξοπλισμού Δαπάνες μηχανογράφησης Έξοδα προβολής και διαφήμισης Τηλεφωνικά-ταχυδρομικά Αμοιβές τρίτων Παροχή οικονομικών πληροφοριών από τρίτους Εισφορά στο Ταμείο Εγγυήσεως Καταθέσεων/Επενδύσεων και Σκέλος Εξυγίανσης Ασφάλιστρα Υλικά γραφείου Δαπάνες ηλεκτρικής ενέργειας Φόροι - τέλη (ΦΠΑ, ακίνητης περιουσίας, κ.λπ.) Παροχή υπηρεσιών από εταιρίες εισπράξεως καθυστερημένων οφειλών Συντηρήσεις κτηρίων - εξοπλισμού Ασφάλεια κτηρίων - χρηματαποστολών Έξοδα καθαριότητας Προμήθεια για το ποσό της εγγυημένης από το Ελληνικό Δημόσιο αναβαλλόμενης φορολογικής απαίτησης (σημείωση 13) Υπηρεσίες διαχείρισης μη εξυπηρετούμενων δανείων Λοιπά Σύνολο Από 1 Ιανουαρίου έως 31.12.2020 31.12.2019* 335 2.631 16.258 14.370 17.515 19.273 16.408 19.384 12.231 14.030 29.748 36.422 8.370 8.262 55.407 51.258 7.178 7.230 2.339 2.962 5.721 6.696 66.385 69.893 2.569 8.705 4.670 4.984 9.894 9.709 3.560 3.588 5.296 5.469 15.748 89.640 369.272 11.489 81.943 378.298 Το σύνολο των Γενικών Διοικητικών Εξόδων το έτος 2020 παρουσιάζει µείωση σε σχέση µε το προηγούμενο έτος, η οποία οφείλεται κυρίως στην μείωση των εξόδων εισπράξεως καθυστερημένων οφειλών, λόγω της επίδρασης της πανδημίας Covid-19 και των σχετικών μέτρων διευκόλυνσης των δανειοληπτών στη διαχείριση οφειλών, καθώς και σε ενέργειες περιστολής κόστους συγκεκριμένων δαπανών, όπως της διαφημιστικής δαπάνης και των ταχυδρομικών εξόδων. Οι προαναφερθείσες μειώσεις αντισταθμίστηκαν μερικώς από την αύξηση των εισφορών της Τράπεζας προς το Ενιαίο Ταμείο Εξυγίανσης (Single Resolution Board, “SRB”) και το Σκέλος Εξυγίανσης του Ταμείου Εγγύησης Καταθέσεων και Επενδύσεων, καθώς και των εξόδων υπηρεσιών διαχείρισης μη εξυπηρετούμενων δανείων, λόγω της μεταβίβασης της Δραστηριότητας Διαχείρισης Μη Εξυπηρετούμενων Ανοιγμάτων της Τράπεζας (carve-out) στη θυγατρική της εταιρία Cepal Hellas, όπως αναλυτικά περιγράφεται στη σημείωση 32. Το κονδύλι «Έξοδα µισθώσεων» αφορά έξοδα βραχυπρόθεσµων µισθώσεων, έξοδα µισθώσεων στοιχείων χαµηλής αξίας και έξοδα για µεταβλητά µισθώµατα που δεν περιλαµβάνονται στις υποχρεώσεις από µισθώσεις. * Ορισμένα κονδύλια της προηγούμενης χρήσης έχουν αναμορφωθεί όπως αναφέρεται στη σημείωση 47. 443 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 10. Λοιπά έξοδα Από 1 Ιανουαρίου έως 31.12.2020 31.12.2019* 2.031 9.031 8.132 21.046 5.820 2.930 15.983 33.007 Ζηµιές από πωλήσεις /διαγραφές/αποµειώσεις παγίων Προβλέψεις για γεγονότα λειτουργικού κινδύνου Λοιπά Σύνολο Στο κονδύλι «Ζηµιές από πωλήσεις /διαγραφές/αποµειώσεις παγίων» της 31.12.2020 περιλαµβάνεται ζημιά ποσού € 13.471 (31.12.2019: € 1.817) που προέκυψε από την αναγνώριση αποµείωσης της αξίας των Ιδιοχρησιµοποιούµενων παγίων, των κτηθέντων µέσω πλειστηριασµών ακινήτων και των επενδυτικών καθώς και κέρδος ποσού € 12.535 (31.12.2019: ζημιά € 2.892) που αφορά στον αντιλογισμό απομειώσεων στοιχείων ενεργητικού µε δικαίωµα χρήσης (ROU) που προήλθε κυρίως από την επανεκτίμηση της διάρκειας μίσθωσης συμβολαίων. Τα κύρια γεγονότα και περιστάσεις που οδήγησαν στην αναγνώριση των ζημιών απομείωσης των ανωτέρω ακινήτων σχετίζονται με: • Επιδείνωση της φυσικής του κατάστασης και / ή παρωχημένη τεχνολογία. • Αλλαγή χρήσης στον βαθμό ή τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιείται το περιουσιακό στοιχείο. • Μειωμένη ζήτηση για μεσοπρόθεσμη περίοδο σε ορισμένες υποκατηγορίες που οδήγησαν σε αλλαγή αξίας. • Θεσμικές παρεμβάσεις που επηρέασαν αρνητικά ορισμένα περιουσιακά στοιχεία. Επιπρόσθετα, στο κονδύλι περιλαμβάνονται και ζημιές από πώληση/καταστροφή παγίων ποσού € 1.095 (31.12.2019: € 4.322). Οι εν λόγω αποµειώσεις και ζημιές πώλησης παγίων περιλαµβάνονται στο λειτουργικό τοµέα «Λοιπά / κέντρο απαλοιφών» της σηµείωσης 39 «Πληροφόρηση κατά τοµέα». Το κονδύλι «Προβλέψεις για γεγονότα λειτουργικού κινδύνου» της 31.12.2020 αφορά σε επίδικες υποθέσεις κατά της Τράπεζας ενώ στη χρήση 2019 περιλαμβάνει κυρίως το σχηματισμό πρόβλεψης ποσού € 21.686 που αφορούσε σε εκτίμηση της Τράπεζας για µη ευδοκίμηση προσφυγών που έχουν ασκηθεί σε προγενέστερα έτη σχετικά µε καταβολή εισφορών σε ασφαλιστικό ταµείο, καθώς και τον αντιλογισµό προβλέψεων ποσού € 640 που αφορούσαν επίδικες υποθέσεις κατά της Τράπεζας. Τα εν λόγω κονδύλια περιλαµβάνονται στις «Λοιπές προβλέψεις» της σηµείωσης 33 «Προβλέψεις». 11. Ζηµιές αποµείωσης και προβλέψεις για την κάλυψη του πιστωτικού κινδύνου δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών Το κονδύλι «Ζηµιές αποµείωσης και προβλέψεις για την κάλυψη του πιστωτικού κινδύνου» τη χρήσης 2020 ποσού € 1.142.715 (31.12.2019: € 924.799 ) περιλαµβάνει το σύνολο των κονδυλίων τα οποία παρουσιάζονται στον ακόλουθο πίνακα, καθώς και τις ζηµιές αποµείωσης λοιπών χρηµατοοικονοµικών µέσων, οι οποίες παρουσιάζονται στη σηµείωση 12. Ο παρακάτω πίνακας παρουσιάζει τις ζηµιές αποµείωσης και προβλέψεις για την κάλυψη του πιστωτικού κινδύνου δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών, χρηματοοικονομικών εγγυήσεων, λοιπών στοιχείων του ενεργητικού καθώς και εισπράξεις από διαγραφείσες απαιτήσεις. Ζηµιές αποµείωσης δανείων Ζηµιές αποµείωσης απαιτήσεων κατά πελατών Προβλέψεις για την κάλυψη του πιστωτικού κινδύνου των εγγυητικών επιστολών, ενέγγυων πιστώσεων και µη εκταµιευθεισών δανειακών δεσµεύσεων (σηµείωση 33) (Κέρδη)/ζηµιές από τροποποίηση των συµβατικών όρων δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών Εισπράξεις από διαγραφείσες απαιτήσεις Ζημιές αποµείωσης λοιπών στοιχείων του ενεργητικού Σύνολο Από 1 Ιανουαρίου έως 31.12.2020 31.12.2019 1.062.998 745.602 28.173 14.623 1.662 6.464 54.274 (15.104) (8) 1.131.995 181.503 (18.110) 930.082 Για την χρήση 2020, οι ζηµιές αποµείωσης και προβλέψεις για την κάλυψη του πιστωτικού κινδύνου δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών ανέρχονται σε € 1.131.995 (31.12.2019: € 930.082) και περιλαμβάνουν την επίπτωση από την παγκόσµια * Ορισμένα κονδύλια της προηγούμενης χρήσης έχουν αναμορφωθεί όπως αναφέρεται στη σημείωση 47. 444 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 οικονοµική κρίση που προκάλεσε η πανδηµία Covid-19 και την αναγνώριση ζημιών απομείωσης επερχόμενων συναλλαγών πώλησης, όπως αναλύεται στη σημείωση 40.1. Κέρδη/(ζηµιές) από τροποποίηση των συµβατικών όρων δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών Η Τράπεζα στο πλαίσιο αναδιαπραγµάτευσης µε τους πιστούχους ή ρυθµίσεων, προχωρά σε τροποποίηση των συµβατικών ταµειακών ροών των δανείων προκειµένου να διασφαλιστεί η οµαλή αποπληρωµή των δανείων. Ο ακόλουθος πίνακας παρουσιάζει τη λογιστική αξία των δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών για τα οποία προέκυψε κέρδος ή ζηµιά από την τροποποίηση των συµβατικών όρων ενώ είχαν πρόβλεψη για αναµενόµενες πιστωτικές ζηµιές υπολογισµένη καθ’ όλη τη διάρκεια τους, δηλαδή κατατάσσονταν βάσει Δ.Π.Χ.Π. 9 (staging) σε στάδιο 2 ή 3 ή αφορούσαν δάνεια αποµειωµένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI). Από 1 Ιανουαρίου έως Λογιστική αξία µετά από αναμενόμενες ζημιές πιστωτικού κινδύνου και πριν την τροποποίηση των όρων Καθαρό κέρδος / (ζηµιά) λόγω της τροποποίησης 31.12.2020 8.159.643 (41.656) 31.12.2019 19.915.361 (203.094) Ο ακόλουθος πίνακας παρουσιάζει τη λογιστική αξία των δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών για τα οποία υπήρξε τροποποίηση των συμβατικών όρων σε μία περίοδο για τα οποία η ζημία απομείωσης είχε υπολογιστεί με βάση τις αναμενόμενες ζημιές πιστωτικού κινδύνου για όλη τη διάρκεια ζωής του μέσου και για τα οποία η ζημία απομείωσης μεταβλήθηκε εντός της χρήσης ώστε να υπολογίζεται με βάση τις αναμενόμενες ζημιές πιστωτικού κινδύνου εντός 12 μηνών. Λογιστική αξία προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου στο τέλος της χρήσης 31.12.2020 31.12.2019 1.536.057 878.625 12. Ζηµιές αποµείωσης και προβλέψεις για την κάλυψη του πιστωτικού κινδύνου λοιπών χρηµατοοοικονοµικών µέσων Ζηµιές αποµείωσης οµολόγων και λοιπών χρεογράφων στο αναπόσβεστο κόστος Ζηµιές αποµείωσης οµολόγων και λοιπών χρεογράφων που αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση Ζηµιές αποµείωσης απαιτήσεων κατά Πιστωτικών Ιδρυµάτων Σύνολο Από 1 Ιανουαρίου έως 31.12.2020 31.12.2019 8.781 7.412 2.608 (11.047) (669) 10.720 (1.648) (5.283) Οι αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου των οµολόγων κατά τη χρήση 2020 οφείλονται κυρίως στις τοποθετήσεις σε οµόλογα Ελληνικού Δηµοσίου και λοιπών εκδοτών στο χαρτοφυλάκιο των αξιογράφων που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος. Τις ζημιές περιόρισε η αναβάθμιση των χρεογράφων του Ελληνικού Δημοσίου κατά μία βαθμίδα από B1σε Ba3 το Νοέμβριο του 2020. Σηµειώνεται οτι η πανδηµία της νόσου Covid-19 δεν οδήγησε σε σηµαντική αύξηση του πιστωτικού κινδύνου στα λοιπά οµόλογα που έχει τοποθετήσεις η Τράπεζα. Η θετική επίπτωση στις αναμενόμενες ζημιές πιστωτικού κινδύνου των ομολόγων κατά το 2019, προέκυψε από την αναβάθμιση της πιστοληπτικής διαβάθμισης του Ελληνικού Δημοσίου από την Moody’s σε B1 από Β3 την 1.3.2019 και η θετική επίπτωση των αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου των απαιτήσεων κατά Πιστωτικών Ιδρυμάτων, οφείλεται κυρίως στη μείωση των αντίστοιχων υπολοίπων. 13. Φόρος εισοδήµατος Με το άρθρο 22 του Νόµου 4646/12.12.2019 «Φορολογική µεταρρύθµιση µε αναπτυξιακή διάσταση για την Ελλάδα του αύριο», µειώνεται ο φορολογικός συντελεστής των κερδών από επιχειρηµατική δραστηριότητα που αποκτούν τα νοµικά πρόσωπα και οι νοµικές οντότητες στην Ελλάδα, σε 24% για τα εισοδήµατα του φορολογικού έτους 2019 και εφεξής. Με ρητή αναφορά του νόµου, η µείωση αυτή δεν αφορά τα πιστωτικά ιδρύµατα για τα οποία ο φορολογικός συντελεστής εξακολουθεί να είναι 29%. 4 45 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Με το άρθρο 20 του ιδίου νόµου, απαλλάσσεται από το φόρο εισοδήµατος, το εισόδηµα που προκύπτει από την υπεραξία µεταβίβασης τίτλων συµµετοχής σε νοµικό πρόσωπο φορολογικό κάτοικο κράτους-µέλους Ε.Ε. που εισπράττει ένα νοµικό πρόσωπο που είναι φορολογικός κάτοικος Ελλάδας, εάν το νοµικό πρόσωπο του οποίου οι τίτλοι µεταβιβάζονται πληροί τις οριζόµενες από τον νόµο προϋποθέσεις. Τα εισοδήµατα αυτά δε φορολογούνται κατά τη διανοµή ή κεφαλαιοποίηση των κερδών αυτών. Τυχόν ζηµιές αποτίµησης συµµετοχών που έχουν αναγνωρισθεί µέχρι 31.12.2019, εκπίπτουν υπό ορισµένες προϋποθέσεις από τα ακαθάριστα έσοδα κατά το χρόνο µεταβίβασής τους. Η διάταξη έχει εφαρµογή για τα εισοδήµατα που αποκτώνται από 1.7.2020 και µετά. Επίσης, για τα µερίσµατα τα οποία καταβάλλονται από 1.1.2020 και εφεξής, ο συντελεστής παρακράτησης µειώνεται σε 5% από 10%. Σύµφωνα µε το άρθρο 65Α του Ν. 4174/2013, από τη χρήση 2011, οι νόµιµοι ελεγκτές και τα ελεγκτικά γραφεία που διενεργούν υποχρεωτικούς ελέγχους σε ανώνυµες εταιρίες υποχρεούνται στην έκδοση ετήσιου πιστοποιητικού ως προς την εφαρµογή των φορολογικών διατάξεων σε φορολογικά αντικείµενα. Το εν λόγω πιστοποιητικό υποβάλλεται αφενός µεν στην ελεγχόµενη εταιρία µέχρι την υποβολή της δήλωσης φόρου εισοδήµατος και το αργότερο εντός του πρώτου δεκαηµέρου του δέκατου µήνα από τη λήξη της ελεγχόµενης διαχειριστικής περιόδου, αφετέρου δε ηλεκτρονικά στο Υπουργείο Οικονοµικών το αργότερο έως το τέλος του δέκατου µήνα από τη λήξη της ελεγχόµενης διαχειριστικής περιόδου. Με το άρθρο 56 του Ν. 4410/3.8.2016 για τις χρήσεις από 1.1.2016, η έκδοση του φορολογικού πιστοποιητικού καθίσταται προαιρετική. Πρόθεση ωστόσο της Τράπεζας είναι η συνέχιση λήψης του φορολογικού πιστοποιητικού. Για τις χρήσεις 2011 έως και 2019 ο φορολογικός έλεγχος σύµφωνα µε το άρθρο 65Α του Ν. 4174/2013 για την Τράπεζα έχει ολοκληρωθεί και έχει ληφθεί φορολογικό πιστοποιητικό, χωρίς τη διατύπωση επιφύλαξης ως προς τα φορολογικά αντικείµενα που ελέγχθησαν. Ο έλεγχος για τη χρήση 2020 είναι σε εξέλιξη. Ο φόρος εισοδήµατος της κατάστασης αποτελεσµάτων αναλύεται στον πίνακα που ακολουθεί: Από 1 Ιανουαρίου έως 31.12.2020 31.12.2019* 20.103 3.050 55.025 26.801 75.128 29.851 Τρέχων φόρος Αναβαλλόµενος Σύνολο Ο αναβαλλόµενος φόρος στην κατάσταση αποτελεσµάτων προκύπτει από προσωρινές διαφορές, η επίπτωση των οποίων αναλύεται ως εξής: Χρεωστική διαφορά Ν. 4046/2012 Χρεωστική διαφορά Ν. 4465/2017 Διαγραφές, αποσβέσεις και απομειώσεις παγίων περιουσιακών στοιχείων και μισθώσεις Χαρτοφυλάκιο Δανείων Αποτίµηση δανείων λόγω αντιστάσθμισης Αποτίµηση παραγώγων Υποχρεώσεις καθορισμένων παροχών και ασφαλιστικών ταμείων Αποτίµηση υποχρεώσεων προς πιστωτικά ιδρύµατα και δανειακών υποχρεώσεων λόγω αντιστάθµισης της εύλογης αξίας τους Αποτίμηση/απομείωση συμμετοχών Αποτίµηση/αποµείωση οµολόγων και λοιπών χρεογράφων Μεταφερόµενες φορολογικές ζηµιές Λοιπές προσωρινές διαφορές Σύνολο Από 1 Ιανουαρίου έως 31.12.2020 31.12.2019* 44.555 44.555 (1.652.405) (14.082) 16.320 12.871 1.638.005 (221.350) 582 (261) (26.496) 21.232 1.664 2.112 560 345 98.425 20.326 (4.039) 10.912 163.599 10.907 26.801 (86.511) 55.025 Στο κονδύλι «Λοιπές προσωρινές διαφορές» περιλαμβάνεται ποσό € 66.251 που αφορά την αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση που αναγνωρίστηκε από την μεταβίβαση της Δραστηριότητας Διαχείρισης Μη Εξυπηρετούμενων Ανοιγμάτων της Τράπεζας (carve-out) στη θυγατρική της εταιρία Cepal Hellas Χρηματοοικονομικές Υπηρεσίες Μ.Α.Ε.Δ.Α.Δ.Π., καθώς το * Ορισμένα κονδύλια της προηγούμενης χρήσης έχουν αναμορφωθεί όπως αναφέρεται στη σημείωση 47. 4 46 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 κέρδος από την μεταβίβαση φορολογικά έχει αναγνωρισθεί στην τρέχουσα χρήση ενώ λογιστικά δεν πληρεί τις προϋποθέσεις αναγνώρισης, όπως αναλυτικά περιγράφεται στη σημείωση 32. Η Τράπεζα, στο πλαίσιο της αναδιοργάνωσης των θυγατρικών εταιριών του Ομίλου κάτω από τρεις πυλώνες η οποία ολοκληρώθηκε εντός του Δεκεμβρίου 2020 αντιλόγησε την αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση που είχε αναγνωρίσει για το χαρτοφυλάκιο συμμετοχών που είχε ταξινομηθεί στα Στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση, συνολικού ποσού € 117.814, η οποία περιλαμβάνεται στο κονδύλι «Αποτίμηση/απομείωση συμμετοχών» καθώς το μέρος του αποτελέσματος, από την μεταβίβαση των ανωτέρω εταιριών, που αντιστοιχούσε σε ζημιές για τις οποίες είχε αναγνωρισθεί ζημιά απομείωσης της συμμετοχής μέχρι την 31.12.2019 εξέπεσε φορολογικά, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 20 του Ν. 4646/12.12.2019, όπως αναφέρεται ανωτέρω. Το κονδύλι «Χρεωστική διαφορά Ν. 4046/2012» αφορά στην αναβαλλόµενη φορολογική απαίτηση επί των φορολογικών ζηµιών που προέκυψαν από τη συµµετοχή της Τράπεζας στο πρόγραµµα ανταλλαγής των οµολόγων του Ελληνικού Δηµοσίου (PSI) και στο πρόγραµµα επαναγοράς οµολόγων έκδοσης του Ελληνικού Δηµοσίου του Δεκεµβρίου 2012, οι οποίες αναγνωρίστηκαν ως χρεωστική διαφορά σύµφωνα µε τους Ν. 4046/14.2.2012 και Ν. 4110/23.1.2013. Σύµφωνα µε το Ν. 4110/23.1.2013 η εν λόγω χρεωστική διαφορά εκπίπτει φορολογικά, σταδιακά και ισόποσα, σε 30 έτη. Περαιτέρω, µε το άρθρο 5 του Ν. 4303/17.10.2014 «Κύρωση της Πράξης Νοµοθετικού Περιεχοµένου Επείγουσα ρύθµιση για την αναπλήρωση του Γενικού Γραµµατέα Δηµοσίων Εσόδων λόγω πρόωρης λήξης της θητείας του (Α΄ 136) και άλλες διατάξεις», το οποίο αντικατέστησε το άρθρο 27Α του Ν. 4172/2013, οι αναβαλλόµενες φορολογικές απαιτήσεις των εποπτευόµενων από την Τράπεζα της Ελλάδος νοµικών προσώπων των παραγράφων 5, 6 και 7 του άρθρου 26 του Ν. 4172/2013 που έχουν ή θα αναγνωριστούν και οι οποίες προέρχονται από τη χρεωστική διαφορά του PSI και τις συσσωρευµένες προβλέψεις και λοιπές εν γένει ζηµιές λόγω πιστωτικού κινδύνου, αναφορικά µε απαιτήσεις υφιστάµενες µέχρι και την 31.12.2014, µετατρέπονται σε οριστικές και εκκαθαρισµένες απαιτήσεις έναντι του Δηµοσίου, σε περίπτωση που το λογιστικό, µετά από φόρους, αποτέλεσµα χρήσης είναι ζηµιά, σύµφωνα µε τις ελεγµένες και εγκεκριµένες από την Τακτική Γενική Συνέλευση των µετόχων, οικονοµικές καταστάσεις. Η ένταξη στο Νόµο υλοποιείται µε απόφαση της Γενικής Συνέλευσης των Μετόχων, αφορά σε φορολογικές απαιτήσεις που γεννώνται από το έτος 2016 και εφεξής, και ανάγονται στο φορολογικό έτος 2015 και εφεξής, ενώ προβλέπεται η λήξη της εντάξεως σε αυτόν µε την ίδια διαδικασία και κατόπιν λήψεως σχετικής εγκρίσεως από την εκάστοτε Εποπτική Αρχή. Με το άρθρο 4 του Ν. 4340/01.11.2015 «Για το πλαίσιο ανακεφαλαιοποίησης των πιστωτικών ιδρυµάτων και άλλες διατάξεις του Υπουργείου Οικονοµικών», τροποποιήθηκαν τα ανωτέρω ως προς το χρόνο εφαρµογής τους, ο οποίος αναβάλλεται κατά ένα έτος. Επιπλέον και µεταξύ άλλων, το ύψος του ποσού της αναβαλλόµενης φορολογικής απαίτησης που εµπίπτει στις ανωτέρω διατάξεις του άρθρου 5 του Ν. 4303/17.10.2014 και αφορά τις συσσωρευµένες προβλέψεις και λοιπές ζηµιές λόγω πιστωτικού κινδύνου, περιορίζεται στο ποσό των προβλέψεων οι οποίες έχουν λογισθεί έως τις 30.06.2015. Όσον αφορά το κονδύλι «Χρεωστική διαφορά του Ν. 4465/2017», µε το άρθρο 43 του Ν. 4465/04.04.2017 «Ενσωµάτωση στην εθνική νοµοθεσία της Οδηγίας 2014/92/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συµβουλίου της 23ης Ιουλίου 2014 για τη συγκρισιµότητα των τελών που συνδέονται µε λογαριασµούς πληρωµών, την αλλαγή λογαριασµού πληρωµών και την πρόσβαση σε λογαριασµούς πληρωµών µε βασικά χαρακτηριστικά και άλλες διατάξεις» τροποποιήθηκαν τα άρθρα 27 και 27Α του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήµατος (Ν. 4172/2013). Ειδικότερα, με την παρ. 3 του άρθρου 27, όπως αντικαθίσταται από την προτεινόμενη ρύθμιση, δίνεται η δυνατότητα 20ετούς απόσβεσης των ζημιών που εγγράφουν τα ως άνω νομικά πρόσωπα σε περιπτώσεις που αυτές οφείλονται σε διαγραφές οφειλών από τον ισολογισμό τους είτε λόγω διακανονισμού ή αναδιάρθρωσης του δανείου συμβατικά, δικαστικά ή εξωδικαστικά είτε λόγω μεταβίβασης του δανείου σε εταιρείες απόκτησης δανείων ή τιτλοποίησης ή σε πιστωτικά ιδρύματα και χρηματοδοτικά ιδρύματα ή σε άλλες εταιρείες ή νομικές οντότητες εφόσον στις περιπτώσεις αυτές τη διαχείριση πραγματοποιεί εταιρεία διαχείρισης απαιτήσεων. Το φορολογικό όφελος της 20ετούς απόσβεσης δίδεται μόνο στις πραγματοποιηθείσες ζημιές. Σε περίπτωση που πραγματοποιείται λογιστική διαγραφή του δανείου ενώ ακόμη δεν έχουν πραγματοποιηθεί τα γεγονότα της οριστικής διαγραφής χρέους ή της μεταβίβασης του δανείου, το φορολογικό αποτέλεσμα του έτους της λογιστικής διαγραφής δεν επηρεάζεται. Όταν επέλθουν τα γεγονότα αυτά, το ποσό που είχε λογιστικά διαγραφεί θα μετατραπεί σε χρεωστική διαφορά και θα αποσβεστεί στην προβλεπόμενη 20ετή περίοδο. Με τις τροποποιούμενες διατάξεις του άρθρου 27 Α προβλέπεται ρητά ότι πέραν της αναβαλλόμενης φορολογικής απαίτησης που αφορά στο ποσό των συσσωρευμένων προβλέψεων και λοιπών εν γένει ζημιών λόγω πιστωτικού κινδύνου και στο υπολειπόμενο (αναπόσβεστο) υπόλοιπο της χρεωστικής διαφοράς του PSI, μπορεί και η αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση που αφορά λογιστικές διαγραφές και οριστικές ζημίες λόγω οριστικής διαγραφής ή μεταβίβασης δανείων, υπό προϋποθέσεις να μετατρέπεται σε οριστική κι εκκαθαρισμένη απαίτηση έναντι του Δημοσίου και έτσι προσμετράται στα εποπτικά κεφάλαια. 4 47 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Σημειωτέον ότι η δυνατότητα μετατροπής αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων σε οριστικές κι εκκαθαρισμένες έναντι του Δημοσίου, είχε προβλεφθεί ήδη στο νομοθετικό πλαίσιο από το 2014 με σκοπό την αποφυγή απωλειών στα εποπτικά κεφάλαια των πιστωτικών ιδρυμάτων. Με την ψήφιση του ανωτέρω νόµου το συνολικό ποσό της αναβαλλόµενης φορολογικής απαίτησης που θα προκύψει (α) από τη χρεωστική διαφορά του Ν. 4465/2017 (β) από τις προσωρινές διαφορές που θα προκύψουν από τις λογιστικές διαγραφές δανείων και πιστώσεων καθώς επίσης (γ) από τις προσωρινές διαφορές επί των συσσωρευµένων προβλέψεων και λοιπών εν γένει ζηµιών λόγω πιστωτικού κινδύνου, δεν µπορεί να υπερβεί το συνολικό ποσό φόρου επί των συσσωρευµένων προβλέψεων και λοιπών ζηµιών λόγω πιστωτικού κινδύνου που είχε αναγνωρισθεί µέχρι τις 30.6.2015. Με τη ρύθµιση αυτή διασφαλίζεται ότι οι διαγραφές και αναδιαρθρώσεις δανείων µε σκοπό τη µείωση των µη εξυπηρετούµενων δανείων δεν θα οδηγήσουν σε απώλεια εποπτικών κεφαλαίων. Τα ανωτέρω ισχύουν από 1.1.2016. Με ηµεροµηνία 31.12.2020, το ποσό των αναβαλλόµενων φορολογικών απαιτήσεων το οποίο εντάσσεται στο πεδίο εφαρµογής του Ν. 4465/2017 και περιλαµβάνει και το ποσό της χρεωστικής διαφοράς του Ν. 4046/2012 (PSI), ανέρχεται σε € 3.030 εκατ. (31.12.2019: € 3.166,7 εκατ.). Στο κονδύλι «Χρεωστική διαφορά Ν. 4465/2017» της τρέχουσας περιόδου περιλαμβάνεται αναβαλλόμενος φόρος ύψους € 1.486.703 που προέκυψε από την τιτλοποίηση απαιτήσεων (project Galaxy), όπως αναλυτικά αναφέρεται στις σημειώσεις 19 και 48. Σύμφωνα με τους όρους της συναλλαγής, οι σχετικές προβλέψεις απομείωσης θεωρήθηκαν ως οριστικές ζημιές για φορολογικούς σκοπούς που υπόκεινται σε 20 ετή απόσβεση με συνέπεια την αύξηση του κονδυλίου με ισόποση μείωση του αναβαλλόμενου φόρου της κατηγορίας «Χαρτοφυλάκιο Δανείων». Με το άρθρο 82 του Ν. 4472/19.05.2017 «Συνταξιοδοτικές διατάξεις Δημοσίου και τροποποίηση διατάξεων του Ν. 4387/2016, μέτρα εφαρμογής των δημοσιονομικών στόχων και μεταρρυθμίσεων, μέτρα κοινωνικής στήριξης και εργασιακές ρυθμίσεις, Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο Δημοσιονομικής Στρατηγικής 2018-2021 και λοιπές διατάξεις» προβλέπεται η υποχρέωση των πιστωτικών ιδρυμάτων και λοιπών επιχειρήσεων που εμπίπτουν στις διατάξεις του άρθρου 27Α του Ν. 4172/2013 να καταβάλλουν ετήσια προμήθεια 1,5% για το ποσό της εγγυημένης από το Ελληνικό Δημόσιο αναβαλλόμενης φορολογικής απαίτησης που προκύπτει από τη διαφορά του ισχύοντος φορολογικού συντελεστή (σήμερα 29%) και του φορολογικού συντελεστή που ίσχυε την 31.12.2014 (26%). Το εν λόγω ποσό ύψους € 5.296 έχει επιβαρύνει τα «Γενικά Διοικητικά Έξοδα» (σημείωση 9). Παρατίθενται κατωτέρω συµφωνία µεταξύ ονοµαστικού και πραγµατικού φορολογικού συντελεστή: Κέρδη/(Ζηµίες) πριν το φόρο εισοδήµατος Φόρος εισοδήµατος (ονοµαστικός φορολογικός συντελεστής) Αύξηση/(µείωση) προερχόµενη από: Εισόδηµα µη υπαγόµενο στο φόρο Έξοδα µη εκπεστέα Αντιλογισμός πρόβλεψης επίδικων απαιτήσεων Λοιπές φορολογικές προσαρµογές Φόρος Εισοδήµατος (πραγματικός φορολογικός συντελεστής) Από 1 Ιανουαρίου έως 31.12.2020 31.12.2019* % % 213.525 90.782 29 61.922 29 26.327 (15,11) 1,83 (16,99) 36,45 35,18 (32.253) 3.903 (36.274) 77.830 75.128 (11,74) 5,56 (10.660) 5.051 10,06 32,88 9.133 29.851 H Τράπεζα, μετά την επανεκτίμηση της πιθανότητας ανάκτησης επίδικων απαιτήσεων από παρακρατούμενους φόρους, προέβη σε αντιλογισμό σχηματισθείσας πρόβλεψης ύψους € 36.274. Στο κονδύλι «Λοιπές φορολογικές προσαρµογές» περιλαµβάνεται ποσό € 25.877 που αφορά σε αντιλογισµό αναβαλλόµενης φορολογικής απαίτησης που είχε υπολογισθεί επί συµµετοχών που έχουν ταξινοµηθεί στα στοιχεία ενεργητικού προς πώληση, λόγω µεταβολής του φορολογικού καθεστώτος µε το άρθρο 20 του Ν. 4646/2019 όπως αναλύεται ανωτέρω. Eπιπρόσθετα, στο κονδύλι «Λοιπές φορολογικές προσαρμογές» περιλαμβάνεται ποσό € 12.502 που αφορά σε αντιλογισμό αναβαλλόμενου φόρου που εκτιμάται ότι δεν θα ανακτηθεί. * Ορισμένα κονδύλια της προηγούμενης χρήσης έχουν αναμορφωθεί όπως αναφέρεται στη σημείωση 47. 4 48 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Φόρος εισοδήµατος λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρήθηκαν απευθείας στην Καθαρή Θέση Από 1 Ιανουαρίου έως 31.12.2020 Ποσά που αναταξινοµούνται στην Κατάσταση Αποτελεσµάτων Καθαρή μεταβολή του αποθεματικού των αξιογράφων που αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση Καθαρή µεταβολή του αποθεµατικού αντιστάθμισης ταµειακών ροών Πριν το φόρο εισοδήµατος Φόρος εισοδήµατος Πριν το φόρο εισοδήµατος Φόρος εισοδήµατος Μετά το φόρο εισοδήµατος (363.393) 105.384 (258.009) 475.994 (138.039) 337.955 20.841 (6.044) 14.797 (130.454) 37.833 (92.621) (342.552) 99.340 (243.212) 345.540 (100.206) 245.334 Ποσά που δεν αναταξινοµούνται στην Κατάσταση Αποτελεσµάτων Καθαρή µεταβολή αναλογιστικών κερδών/(ζηµιών) υποχρεώσεων καθορισµένων παροχών Κέρδη/(Ζηµίες) µετοχών που αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση Σύνολο 31.12.2019* Μετά το φόρο εισοδήµατος (3.242) 940 (2.302) (10.931) 3.170 (7.761) 4.064 (1.179) 2.885 (20.121) 5.835 (14.286) 822 (341.730) (239) 99.101 583 (242.629) (31.052) 314.488 9.005 (91.201) (22.047) 223.287 Την 1.1.2019, συνεπεία της εφαρµογής του Δ.Π.Χ.Π. 16, αναγνωρίσθηκε στο λογαριασµό «Αποτελέσµατα εις νέον» πιστωτικός αναβαλλόµενος φόρος ύψους € 11.408. Απαιτήσεις από παρακρατούµενους φόρους Σε συνέχεια των όσων αναλυτικά αναφέρονται στη σηµείωση 13 των Οικονοµικών Καταστάσεων της Τράπεζας της 31.12.2019, σηµειώνεται ότι µε το άρθρο 93 του Ν. 4605/1.4.2019 «Εναρµόνιση της ελληνικής νοµοθεσίας µε την Οδηγία (ΕΕ) 2016/943 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συµβουλίου της 8ης Ιουνίου 2016 σχετικά µε την προστασία της τεχνογνωσίας και των επιχειρηµατικών πληροφοριών που δεν έχουν αποκαλυφθεί (εµπορικό απόρρητο) από την παράνοµη απόκτηση, χρήση και αποκάλυψη (EEL 157 της 15.6.2016). Μέτρα για την επιτάχυνση του έργου του Υπουργείου Οικονοµίας και άλλες διατάξεις», προβλέπεται ότι: • Τα πιστωτικά υπόλοιπα των χρήσεων 2008 και 2010 έως 2012 που προέκυψαν από παρακρατούµενους φόρους επί των κατ’ ειδικό τρόπο φορολογηθέντων εισοδηµάτων, µεταφέρονται και θα συµψηφισθούν κατά το χρόνο που θα προκύψει φόρος εισοδήµατος και κατά το µέρος που αναλογεί στο φόρο αυτό. Στην ίδια διαδικασία συµψηφισµού περιλαµβάνονται και τυχόν ποσά που έχουν επιστραφεί δυνάµει δικαστικών αποφάσεων για τα οποία γεννάται υποχρέωση επιστροφής τους στο Ελληνικό Δηµόσιο κατά το µέρος και το χρόνο που θα προκύψει φόρος εισοδήµατος. Οι απαιτήσεις της Τράπεζας από το Ελληνικό Δηµόσιο, οι οποίες εντάσσονται στη ρύθµιση αυτή ανέρχονται σε ποσό € 85.156. • Τα πιστωτικά υπόλοιπα που προέκυψαν σε εφαρµογή του Ν. 4046/2012 και δεν έχουν συµψηφισθεί µετά το πέρας της πενταετίας από το χρόνο γέννησής τους, θα συµψηφισθούν αρχής γενοµένης από 1.1.2020 σε δέκα ετήσιες ισόποσες δόσεις µε οποιαδήποτε φορολογική υποχρέωση των τραπεζών. Οι απαιτήσεις της Τράπεζας από το Ελληνικό Δηµόσιο, οι οποίες εντάσσονται στη ρύθµιση αυτή ανέρχονται σε ποσό € 63.114. Μετά την ψήφιση του εν λόγω νόµου, οι απαιτήσεις της Τράπεζας κατά του Ελληνικού Δηµοσίου από παρακρατούµενους φόρους θα υπαχθούν στη διαδικασία συµψηφισµού που περιγράφεται στις ως άνω διατάξεις. Εντός της χρήσης 2020, η Τράπεζα συµψήφισε µε τρέχουσες φορολογικές υποχρεώσεις ποσό € 6.311, το οποίο αντιστοιχεί στο 1/10 του συνολικού ως άνω πιστωτικού ποσού € 63.114. * Ορισμένα κονδύλια της προηγούμενης χρήσης έχουν αναμορφωθεί όπως αναφέρεται στη σημείωση 47. 4 49 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 14. Κέρδη/(ζημιές) ανά µετοχή α. Βασικά Τα βασικά κέρδη/(ζηµιές) ανά µετοχή προκύπτουν από τη διαίρεση των καθαρών κερδών/(ζηµιών) της χρήσης, που αναλογούν στους κοινούς μετόχους της Τράπεζας, µε το σταθµισµένο µέσο όρο των υφισταµένων κοινών µετοχών της Τράπεζας κατά τη διάρκεια της περιόδου, αφαιρουµένου του σταθµισµένου µέσου όρου των ιδιοκατεχόµενων από την Τράπεζα κοινών µετοχών, κατά την ίδια περίοδο. Κέρδη/(ζηµιές) που αναλογούν στους Κοινούς Μετόχους της Τράπεζας Σταθµισµένος µέσος όρος υφισταµένων κοινών µετοχών Βασικά κέρδη/(ζηµιές) ανά µετοχή (σε €) Από 1 Ιανουαρίου έως 31.12.2020 31.12.2019* 138.397 60.931 1.543.699.381 1.543.699.381 0,0897 0,0395 β. Προσαρµοσµένα Τα προσαρµοσµένα κέρδη / (ζηµιές) ανά µετοχή προκύπτουν από την προσαρµογή του σταθµισµένου µέσου όρου των υφιστάµενων κοινών µετοχών κατά τη διάρκεια της περιόδου για δυνητικώς εκδοθησόµενες κοινές µετοχές.Η Τράπεζα διαθέτει μετοχές αυτής της κατηγορίας, οι οποίες προκύπτουν από το πρόγραμμα χορήγησης δικαιωμάτων προαίρεσης για αγορά μετοχών σε στελέχη της και σε στελέχη των εταιριών του Ομίλου (σημείωση 8). Για τον υπολογισμό των προσαρμοσμένων κερδών ανά μετοχή, γίνεται η θεώρηση πως τα δικαιώματα προαίρεσης εξασκούνται και πως οι υποθετικές εισπράξεις από αυτά τα μέσα λαμβάνονται από την έκδοση κοινών μετοχών στη μέση χρηματιστηριακή τιμή της αγοράς των κοινών μετοχών κατά τη διάρκεια της χρήσης και για όσο χρονικό διάστημα τα δικαιώματα βρίσκονται σε ισχύ. Η διαφορά μεταξύ του αριθμού των κοινών μετοχών που θα εκδοθούν και του αριθμού των κοινών μετοχών που θα είχαν εκδοθεί στη μέση χρηματιστηριακή τιμή των κοινών μετοχών κατά τη διάρκεια της περιόδου αντιμετωπίζεται ως έκδοση κοινών μετοχών χωρίς αντάλλαγμα. Κέρδη/(ζηµιές) που αναλογούν στους Κοινούς Μετόχους της Τράπεζας Σταθµισµένος µέσος όρος υφισταµένων κοινών µετοχών Προσαρμογή για δικαιώματα προαίρεσης αγοράς μετοχών Σταθμισμένος μέσος όρος υφισταμένων κοινών μετοχών για προσαρμοσμένα κέρδη ανά μετοχή Προσαρµοσµένα κέρδη/(ζηµιές) ανά µετοχή (σε €) Από 1 Ιανουαρίου έως 31.12.2020 31.12.2019* 138.397 60.931 1.543.699.381 1.543.699.381 4.598 1.543.703.979 1.543.699.381 0,0897 0,0395 Σημειώνεται πως τον Ιανουάριο του 2021 εξασκήθηκαν 2.281.716 δικαιώματα προαίρεσης αγοράς μετοχών γεγονός που είχε ως αποτέλεσμα την έκδοση 2.281.716 κοινών, ονομαστικών, μετά δικαιώματος ψήφου μετοχών, ονομαστικής αξίας έκαστης ίσης προς € 0,30. Το Μετοχικό κεφάλαιο της Τράπεζας αυξήθηκε κατά € 685 και το αποθεματικό από τη διαφορά από έκδοση μετοχών υπέρ το άρτιο αυξήθηκε κατά € 1.483. * Ορισμένα κονδύλια της προηγούμενης χρήσης έχουν αναμορφωθεί όπως αναφέρεται στη σημείωση 47. 450 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ 15. Ταµείο και διαθέσιµα σε Κεντρικές Τράπεζες Ταµείο Επιταγές εισπρακτέες Διαθέσιµα σε Κεντρικές Τράπεζες Σύνολο Μείον: δεσµευµένες καταθέσεις σε Κεντρικές Τράπεζες Υπόλοιπο 31.12.2020 31.12.2019 259.960 1.050 6.421.222 6.682.232 324.608 14.542 862.657 1.201.807 6.682.232 1.201.807 Η αύξηση που παρατηρείται στα Διαθέσιµα σε Κεντρικές Τράπεζες οφείλεται κυρίως στην αύξηση της χρηµατοδότησης από το Ευρωσύστηµα, όπως περιγράφεται στην σημείωση 27. Ταµείο και ταµειακά ισοδύναµα (όπως εµφανίζονται στην κατάσταση ταµειακών ροών) Ταµείο και διαθέσιµα σε Κεντρικές Τράπεζες Συμφωνίες επαναπώλησης τίτλων (Reverse Repos) Βραχυπρόθεσµες τοποθετήσεις σε άλλες τράπεζες Σύνολο 31.12.2020 31.12.2019 6.682.232 240.025 144.886 7.067.143 1.201.807 1.164.950 173.440 2.540.198 31.12.2020 31.12.2019 793.807 1.632.348 240.025 36.966 858.902 1.345.744 1.164.950 36.966 (72.956) 2.630.190 (73.624) 3.332.938 16. Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυµάτων Τοποθετήσεις σε άλλες τράπεζες Εγγυήσεις για καλύμματα παραγώγων και πράξεων προσωρινής εκχώρησης (σηµείωση 38) Συµφωνίες επαναπώλησης τίτλων (Reverse Repos) Δάνεια σε πιστωτικά ιδρύµατα Μείον: Συσσωρευµένες αποµειώσεις (σηµείωση 40.1) Σύνολο Η µείωση στις απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυµάτων οφείλεται κυρίως στη λήξη συµφωνιών επαναπώλησης τίτλων (Reverse Repos). 17. Αξιόγραφα εµπορικού χαρτοφυλακίου Ο κάτωθι πίνακας περιλαµβάνει ανάλυση της λογιστικής αξίας του εµπορικού χαρτοφυλακίου ανά είδος αξιογράφου: Οµόλογα: - Ελληνικού Δηµοσίου - Λοιπών εκδοτών Μετοχές: - Εισηγμένες Σύνολο 451 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ 31.12.2020 31.12.2019 29.154 17.490 371 264 29.418 786 18.647 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 18. Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα (απαιτήσεις και υποχρεώσεις) Ονοµαστική αξία συµβολαίων Παράγωγα για εµπορικούς σκοπούς α. Παράγωγα συναλλάγµατος Προθεσµιακές πράξεις (fx forward) Προθεσµιακές πράξεις (fx swaps) Πράξεις ανταλλαγής συναλλάγµατος (cross currency swaps) Δικαιώµατα προαίρεσης (currency options) Δικαιώµατα προαίρεσης (currency options) ενσωµατωµένα σε πελατειακά προϊόντα Σύνολο µη διαπραγµατεύσιµων σε χρηµατιστήριο β. Παράγωγα επιτοκίου Πράξεις ανταλλαγής επιτοκίου (interest rate swaps) Δικαιώµατα προαίρεσης (caps και floors) Σύνολο µη διαπραγµατεύσιµων σε χρηµατιστήριο γ. Παράγωγα επί εµπορευµάτων Πράξεις ανταλλαγής εµπορευµάτων (commodity swaps) Σύνολο µη διαπραγµατεύσιµων σε χρηµατιστήριο δ. Παράγωγα επί δεικτών Πράξεις ανταλλαγής επί δεικτών (index swaps) Δικαιώµατα προαίρεσης (otc options) Δικαιώματα προαίρεσης (index options) ενσωματωμένα σε πελατειακά προϊόντα Σύνολο µη διαπραγµατεύσιµων σε χρηµατιστήριο ε. Πιστωτικά παράγωγα Συµβόλαια ανταλλαγής συνολικής απόδοσης (Total return swap) Σύνολο µη διαπραγµατεύσιµων σε χρηµατιστήριο στ. Λοιπά παράγωγα Τίτλος συνδεδεμένος µε την πορεία του Ελληνικού ΑΕΠ (GDP linked security) Σύνολο διαπραγµατεύσιµων σε χρηµατιστήριο Παράγωγα για σκοπούς αντιστάθμισης α. Παράγωγα συναλλάγµατος Προθεσµιακές πράξεις (fx swaps) Σύνολο µη διαπραγµατεύσιµων σε χρηµατιστήριο β. Παράγωγα επιτοκίου Πράξεις ανταλλαγής επιτοκίου (interest rate swaps) Σύνολο µη διαπραγµατεύσιµων σε χρηµατιστήριο Γενικό Σύνολο 31.12.2020 Εύλογη αξία Απαιτήσεις Υποχρεώσεις 257.295 1.330.373 677.982 461.030 853 2.727.533 5.634 9.384 12.092 1.777 2 28.889 4.846 4.347 17.932 1.805 28.930 25.581.701 883.084 26.464.785 1.218.873 11.860 1.230.733 1.712.289 11.623 1.723.912 307.524 307.524 5.241 5.241 4.238 4.238 40.668 1.696 262 19 262 19 42.364 281 281 151.252 151.252 1.311 1.311 - 636.920 636.920 2.420 2.420 - 54.851 54.851 402 402 - 2.095.000 2.095.000 32.480.229 3.647 3.647 1.272.924 11.861 11.861 1.769.222 Στο πλαίσιο της ημερήσιας διαδικασίας παροχής εξασφαλίσεως και διακανονισμού παραγώγων µε αντισυμβαλλομένους Πιστωτικά Ιδρύματα η Τράπεζα έχει καταθέσει ως εγγύηση την 31.12.2020 καθαρό ποσό ύψους € 1.627.743 (31.12.2019: € 1.324.654) εκ των οποίων ληφθέν καθαρό ποσό € 750 (31.12.2019: € 4.050) αφορά σε συναλλαγές µε θυγατρικές εταιρίες του Ομίλου. Η αντίστοιχη καθαρή εύλογη αξία παραγώγων µε Πιστωτικά Ιδρύματα ανέρχεται την 31.12.2020 σε ποσό € 1.513.194 (31.12.2019: € 1.232.536). 45 2 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Ονοµαστική αξία συµβολαίων Παράγωγα για εµπορικούς σκοπούς α. Παράγωγα συναλλάγµατος Προθεσµιακές πράξεις (fx forward) Προθεσµιακές πράξεις (fx swaps) Πράξεις ανταλλαγής συναλλάγµατος (cross currency swaps) Δικαιώµατα προαίρεσης (currency options) Δικαιώµατα προαίρεσης (currency options) ενσωµατωµένα σε πελατειακά προϊόντα Σύνολο µη διαπραγµατεύσιµων σε χρηµατιστήριο β. Παράγωγα επιτοκίου Πράξεις ανταλλαγής επιτοκίου (interest rate swaps) Δικαιώµατα προαίρεσης (caps και floors) Σύνολο µη διαπραγµατεύσιµων σε χρηµατιστήριο γ. Παράγωγα επί εµπορευµάτων Πράξεις ανταλλαγής εµπορευµάτων (commodity swaps) Προθεσµιακές πράξεις (commodity forward) Δικαιώµατα προαίρεσης (commodity options) Δικαιώµατα προαίρεσης (currency options) ενσωµατωµένα σε πελατειακά προϊόντα Σύνολο µη διαπραγµατεύσιµων σε χρηµατιστήριο δ. Παράγωγα επί δεικτών Δικαιώµατα προαίρεσης (otc options) Δικαιώµατα προαίρεσης (index options) ενσωµατωµένα σε πελατειακά προϊόντα Σύνολο µη διαπραγµατεύσιµων σε χρηµατιστήριο ε. Πιστωτικά παράγωγα Συµβόλαια ανταλλαγής συνολικής απόδοσης (Total return swap) Σύνολο µη διαπραγµατεύσιµων σε χρηµατιστήριο στ. Λοιπά παράγωγα Τίτλος συνδεδεµένος µε την πορεία του Ελληνικού ΑΕΠ (GDP linked security) Σύνολο διαπραγµατεύσιµων σε χρηµατιστήριο Παράγωγα για σκοπούς αντιστάθµισης εύλογης αξίας α. Παράγωγα συναλλάγµατος Προθεσµιακές πράξεις (fx swaps) Σύνολο µη διαπραγµατεύσιµων σε χρηµατιστήριο β. Παράγωγα επιτοκίου Πράξεις ανταλλαγής επιτοκίου (interest rate swaps) Σύνολο µη διαπραγµατεύσιµων σε χρηµατιστήριο Γενικό Σύνολο 453 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ 31.12.2019 Εύλογη αξία Απαιτήσεις Υποχρεώσεις 198.501 1.258.158 1.064.211 55.939 4.129 2.580.938 1.261 9.398 34.929 1.288 17 46.893 1.392 1.420 45.079 1.283 64 49.238 15.906.397 212.592 16.118.989 956.972 2.767 959.739 1.071.977 1.125 1.073.102 54.139 2.178 1.877 54.139 2.178 1.877 73.605 182 73.787 1.950 3 1.953 21 62 83 171.197 171.197 10.499 10.499 - 762.748 762.748 2.288 2.288 - 211.050 211.050 90 90 102 102 871.800 871.800 20.844.648 844 844 1.024.484 323.301 323.301 1.447.703 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Λογιστική αντιστάθµισης α. Αντισταθµίσεις εύλογης αξίας Η Τράπεζα χρησιµοποιεί συµβάσεις ανταλλαγής επιτοκίου ως µέσα αντιστάθμισης των µεταβολών της εύλογης αξίας που οφείλονται στις διακυµάνσεις των επιτοκίων της αγοράς α) χαρτοφυλακίου Ομολόγων Ελληνικού Δημοσίου β) δανείων λιανικής τραπεζικής σταθερού επιτοκίου και γ) ομολογιακών εκδόσεων. Επίσης χρησιµοποιεί προθεσµιακές πράξεις συναλλάγµατος για την αντιστάθµιση των µεταβολών της εύλογης αξίας συµµετοχής της που οφείλονται στις διακυµάνσεις των τιµών συναλλάγµατος. Για το σύνολο των σχέσεων αντιστάθμισης επιτοκιακού κινδύνου η Τράπεζα ορίζει στην έναρξη της σχέσης αντιστάθμισης το επιτόκιο αναφοράς που σχετίζεται µε τον αντισταθµιζόµενο κίνδυνο (επιτόκιο ευρώ) και υπολογίζει τις µεταβολές της εύλογης αξίας του αντισταθµιζόµενου µέσου ως προς τις µεταβολές της καµπύλης του επιτοκίου ευρώ. Για την αντιστάθµιση του συναλλαγµατικού κινδύνου συµµετοχών ο κίνδυνος καθορίζεται από τις µεταβολές της συναλλαγµατικής ισοτιµίας του νοµίσµατος στο οποίο είναι εκφρασµένες οι συµµετοχές έναντι του ευρώ. Ειδικότερα, πραγµατοποιείται αποτίµηση των συµµετοχών µε την τρέχουσα ισοτιµία και οι συναλλαγµατικές διαφορές που προκύπτουν από την έναρξη της σχέσης αντιστάθμισης συγκρίνονται µε τις συναλλαγµατικές διαφορές του παραγώγου. Η τροποποίηση των σχετιζόμενων Δ.Π.Χ.Π. για την αντιμετώπιση θεμάτων που προκύπτουν από τη μεταρρύθμιση των επιτοκίων δεν αναμένεται να έχει κάποια επίπτωση στις υφιστάμενες αντισταθμίσεις εύλογης αξίας καθώς τα μέσα αντιστάθμισης που χρησιμοποιούνται σε αυτές έχουν ως επιτόκιο αναφοράς το Euribor, το οποίο παραμένει σε ισχύ και δεν αντικαθίσταται από κάποιο εναλλακτικό επιτόκιο. Για τη µέτρηση της αποτελεσµατικότητας της αντιστάθμισης ς συγκρίνονται οι µεταβολές στην εύλογη αξία του αντισταθµιζόµενου µέσου µε τις µεταβολές στην εύλογη αξία του µέσου αντιστάθμισης και για το χαρακτηρισµό της αντιστάθμισης ως αποτελεσµατική απαιτείται ο λόγος της µεταβολής της εύλογης αξίας του µέσου αντιστάθμισης προς τη µεταβολή της εύλογης αξίας του αντισταθµιζόµενου στοιχείου να βρίσκεται εντός του εύρους 80%-125% (dollar offset method). Η Τράπεζα αναγνωρίζει τα ακόλουθα ως αιτίες οι οποίες ενδέχεται να οδηγήσουν σε αναποτελεσµατικότητα της αντιστάθμισης: α. Τον πιστωτικό κίνδυνο (κίνδυνος αντισυµβαλλοµένου) των µέσων αντιστάθμισης που χρησιµοποιούνται για την αντιστάθµιση του επιτοκιακού ή του συναλλαγµατικού κινδύνου, ο οποίος ελαχιστοποιείται µε τη χρήση παραγώγων µε αντισυµβαλλοµένους που καλύπτονται από συμβάσεις ανταλλαγής χρηματικού ενεχύρου. β. Την χρονική απόκλιση στις ταµειακές ροές των µέσων αντιστάθμισης και των αντισταθµισµένων στοιχείων. Κατά τη διάρκεια της χρήσης δεν αναγνωρίστηκε άλλη αιτία που να οδηγεί σε αναποτελεσµατικότητα της αντιστάθµισης. Την 10.3.2020 στοιχειοθετήθηκε σχέση αντιστάθμισης ομολόγου Ελληνικού Δημοσίου χαρτοφυλακίου αποτιμώμενου στο αναπόσβεστο κόστος ονομαστικού ποσού € 58.000. Την 6.4.2020 τερματίστηκε σχέση αντιστάθμισης ομολόγων Ελληνικού Δημοσίου χαρτοφυλακίου αποτιµώµενου στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση ονομαστικού ποσού € 720.000 και στοιχειοθετήθηκε νέα σχέση αντιστάθμισης ομολόγων Ελληνικού Δημοσίου χαρτοφυλακίου αποτιμώμενου στο αναπόσβεστο κόστος ονομαστικού ποσού € 667.000 η οποία με τη σειρά της τερματίστηκε την 3.12.2020. Την 3.12.2020 σχηματίστηκε νέα σχέση αντιστάθμισης ομολόγου Ελληνικού Δημοσίου χαρτοφυλακίου αποτιμώμενου στο αναπόσβεστο κόστος ονομαστικού ποσού € 800.000. 454 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζονται συνοπτικά η διάρκεια, το ονοµαστικό ποσό, το επιτόκιο και η ισοτιµία των µέσων αντιστάθµισης της 31.12.2020: Διάρκεια 1 - 5 έτη Κατηγορία κινδύνου Επιτοκιακός κίνδυνος Ομόλογο Tier II έκδοσης Τράπεζας Ονομαστικό ποσό παραγώγου Μέσο σταθερό επιτόκιο Δάνεια Λιανικής Σταθερού Επιτοκίου Ονοµαστικό ποσό παραγώγου Μέσο σταθερό επιτόκιο Συναλλαγµατικός κίνδυνος Συµµετοχή στην Alpha Bank London Ονοµαστικό ποσό παραγώγου Ισοτιµία 500.000 (0,32%) 450.000 (0,39%) 54.851 0,89 Διάρκεια Άνω των 5 ετών Κατηγορία κινδύνου Επιτοκιακός κίνδυνος Ομόλογο Ελληνικού Δημοσίου ονομαστικού ποσού € 800.000 Ονοµαστικό ποσό παραγώγου Μέσο σταθερό επιτόκιο Ομόλογο Ελληνικού Δημοσίου ονομαστικού ποσού € 58.000 Ονοµαστικό ποσό παραγώγου Μέσο σταθερό επιτόκιο 1.095.000 (0,06%) 50.000 (0,17%) Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζονται συνοπτικά η διάρκεια, το ονοµαστικό ποσό, το επιτόκιο και η ισοτιµία των µέσων αντιστάθµισης της 31.12.2019: Διάρκεια 1 - 5 έτη Κατηγορία κινδύνου Επιτοκιακός κίνδυνος Δάνεια Λιανικής Σταθερού Επιτοκίου Ονοµαστικό ποσό παραγώγου Μέσο σταθερό επιτόκιο Επιχειρηµατικό δάνειο Ονοµαστικό ποσό παραγώγου Μέσο σταθερό επιτόκιο Συναλλαγµατικός κίνδυνος Συµµετοχή στην Alpha Bank London Ονοµαστικό ποσό παραγώγου Ισοτιµία Συµµετοχή στην Alpha Bank Romania Ονοµαστικό ποσό παραγώγου Ισοτιµία 450.000 (0,39%) 21.800 0,02% 57.506 0,85 153.544 4,85 Διάρκεια Άνω των 5 ετών Κατηγορία κινδύνου Επιτοκιακός κίνδυνος Χαρτοφυλάκιο Ομολόγων Ελληνικού Δημοσίου ονομαστικού ποσού € 720.000 Ονοµαστικό ποσό παραγώγου Μέσο σταθερό επιτόκιο 455 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ 400.000 0,06% Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Τα ποσά του ισολογισµού και των αποτελεσµάτων χρήσης που σχετίζονται µε τα µέσα αντιστάθμισης εύλογης αξίας και την αποτελεσµατικότητα της αντιστάθμισης αναλύονται ως εξής: 2020 Σχέση αντιστάθμισης Επιτοκιακός κίνδυνος Χαρτοφυλάκιο Ομολόγων Ελληνικού Δημοσίου ονομαστικού ποσού € 720 εκατ. Χαρτοφυλάκιο Ομολόγων Ελληνικού Δημοσίου ονομαστικού ποσού € 667 εκατ. Ομόλογο Ελληνικού Δημοσίου ονομαστικού ποσού € 800 εκατ. Ομόλογο Ελληνικού Δημοσίου ονομαστικού ποσού € 58 εκατ. Ομόλογο Tier II έκδοσης Τράπεζας Επιχειρηματικό δάνειο Δάνεια Λιανικής Σταθερού Επιτοκίου Συναλλαγματικός κίνδυνος Συμμετοχή στην Alpha Bank London σε GBP 456 Είδος παραγώγου Μεταβολή στην Μη Κατηγορία Κατηγορία εύλογη αξία του αποτελεσµάτων Λογιστική αξία του μέσου ισολογισµού η µέσου αντιστάθµισης αποτελεσµατικό µέρος που στην οποία αντιστάθμισης οποία για τη µέτρηση της αναγνωρίζεται περιλαµβάνεται το περιλαµβάνει αποτελεσµατικότητας στα µη αποτελεσµατικό το µέσο της αντιστάθµισης αποτελέσµατα µέρος της εντός της χρήσης Απαιτήσεις Υποχρεώσεις αντιστάθµισης της χρήσης 2020 αντιστάθµισης 2020 (34.043) (5.083) (13.588) 550 (10.683) (1.076) 375 (280) (18) 3.254 4.143 (18) 11.027 Συμβάσεις ανταλλαγής επιτοκίου Αποτελέσματα χρηματοοικονομικών πράξεων Παράγωγα 74 Συμβάσεις ανταλλαγής επιτοκίου 18 Προθεσμιακές συναλλαγές (FX Swaps) 402 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ 834 Παράγωγα (2.052) Παράγωγα 3.090 29 Αποτελέσµατα χρηµατοοικονοµικών πράξεων Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 2019 Σχέση αντιστάθμισης Είδος παραγώγου Μεταβολή στην Μη Κατηγορία Κατηγορία εύλογη αξία του αποτελεσµάτων Λογιστική αξία του μέσου ισολογισµού η µέσου αντιστάθµισης αποτελεσµατικό µέρος που στην οποία αντιστάθμισης οποία για τη µέτρηση της αναγνωρίζεται περιλαµβάνεται το περιλαµβάνει αποτελεσµατικότητας στα µη αποτελεσµατικό το µέσο της αντιστάθµισης αποτελέσµατα µέρος της αντιστάθµισης εντός της χρήσης Απαιτήσεις Υποχρεώσεις της χρήσης 2019 αντιστάθµισης 2019 Επιτοκιακός κίνδυνος Καλυμμένη ομολογία εκδόσεως της Τράπεζας διακοπείσα σχέση Στοχευμένη μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση ΕΚΤ (TLTRO) διακοπείσα σχέση Επιχειρηµατικό δάνειο Χαρτοφυλάκιο Ομολόγων Συµβάσεις Ελληνικού ανταλλαγής Δημοσίου επιτοκίου ονομαστικού ποσού € 720 εκατ. Δάνεια Λιανικής Σταθερού Επιτοκίου Συναλλαγματικός κίνδυνος Συµµετοχή στην Alpha Bank Προθεσμιακές London σε GBP συναλλαγές Συµµετοχή στην (FX Swaps) Alpha Bank Romania σε RON 74 2.727 (15) 363 41 Αποτελέσµατα χρηµατοοικονοµικών πράξεων 11 Παράγωγα 323.227 844 71 39.776 3.795 852 (36) (2.815) Παράγωγα 19 102 3.989 Αποτελέσµατα χρηµατοοικονοµικών πράξεων Τα ποσά που σχετίζονται µε τα στοιχεία ισολογισµού που αντισταθµίζονται αναλύονται ως εξής: Σχέση αντιστάθµισης 2020 Μεταβολή στην εύλογη Σωρευτικό ποσό προσαρμογής της αξίας του Κατηγορία ισολογισμού η αξία του στοιχείου που Λογιστική αξία αντισταθμίζεται για τη αντισταθμιζόμενου στοιχείου οποία περιλαμβάνει το μέτρηση της λόγω αντιστάθμισης αντισταθμιζόμενο αποτελεσματικότητας της στοιχείο αντιστάθμισης εντός της Απαιτήσεις Υποχρεώσεις Απαιτήσεις Υποχρεώσεις χρήσης 2020 Επιτοκιακός κίνδυνος Χαρτοφυλάκιο Ομολόγων Ελληνικού Δημοσίου ονομαστικού ποσού € 800 εκατ. Χαρτοφυλάκιο Ομολόγων Ελληνικού Δημοσίου ονομαστικού ποσού € 58 εκατ. Ομόλογο Tier II έκδοσης Τράπεζας Δάνεια Λιανικής Σταθερού Επιτοκίου Συναλλαγματικός κίνδυνος Συμμετοχή στην Alpha Bank London σε GBP 457 1.201.665 - 9.607 - 59.046 - 262 - - 518.583 - (4.161) 451.193 - 1.193 - 54.503 - 1.180 - E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Αξιόγραφα επενδυτικού χαρτοφυλακίου Αποτιµώµενα στο αναπόσβεστο κόστος Αξιόγραφα επενδυτικού χαρτοφυλακίου Αποτιµώµενα στο αναπόσβεστο κόστος Οµολογίες έκδοσής µας και λοιπές δανειακές υποχρεώσεις Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών Επενδύσεις σε εταιρίες θυγατρικές, συγγενείς και κοινοπραξίες 9.607 262 (4.161) 2.081 (3.090) Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Σχέση αντιστάθµισης 2019 Σωρευτικό ποσό προσαρµογής της αξίας του Κατηγορία ισολογισµού Λογιστική αξία αντισταθµιζόµενου στοιχείου η οποία περιλαµβάνει το λόγω αντιστάθµισης αντισταθµιζόµενο στοιχείο Απαιτήσεις Υποχρεώσεις Απαιτήσεις Υποχρεώσεις Μεταβολή στην εύλογη αξία του στοιχείου που αντισταθµίζεται για τη µέτρηση της αποτελεσµατικότητας της αντιστάθµισης Επιτοκιακός κίνδυνος Χαρτοφυλάκιο Ομολόγων Ελληνικού Δημοσίου ονομαστικού ποσού € 720 εκατ. 917.027 (35.981) Δάνεια Λιανικής Σταθερού Επιτοκίου 449.112 (888) Επιχειρηµατικό δάνειο 21.572 74 Συµµετοχή στην Alpha Bank London σε GBP 57.593 4.270 Συµµετοχή στην Alpha Bank Romania σε RON 155.671 (25.937) Συναλλαγµατικός κίνδυνος Αξιόγραφα επενδυτικού χαρτοφυλακίου Αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών Επενδύσεις σε εταιρίες θυγατρικές, συγγενείς και κοινοπραξίες Στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση (35.981) (888) (11) 2.815 (3.989) Τα ποσά που σχετίζονται µε τα στοιχεία ισολογισµού των οποίων η σχέση αντιστάθµισης έληξε εντός της χρήσης 2020 και 2019 αναλύονται ως εξής: Σχέση αντιστάθµισης 2020 Μεταβολή στην εύλογη Σωρευτικό ποσό Λογιστική αξία στοιχείου για αξία του στοιχείου που προσαρμογής της αξίας του το οποίο έληξε η στοιχείου για το οποίο έληξε Κατηγορία ισολογισμού η αντισταθμίζεται για τη αντιστάθμιση οποία περιλαμβάνει το μέτρηση της η αντιστάθμιση στοιχείο αποτελεσματικότητας της αντιστάθμισης εντός της Απαιτήσεις Υποχρεώσεις Απαιτήσεις Υποχρεώσεις χρήσης 2020 Επιτοκιακός κίνδυνος Χαρτοφυλάκιο Ομολόγων Ελληνικού Δημοσίου ονομαστικού ποσού € 720 εκατ. 259.949 (1.531) Χαρτοφυλάκιο Ομολόγων Ελληνικού Δημοσίου ονομαστικού ποσού € 667 εκατ. 127.168 2.507 Επιχειρηματικό δάνειο 458 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Αξιόγραφα επενδυτικού χαρτοφυλακίου Αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση Αξιόγραφα επενδυτικού χαρτοφυλακίου Αποτιµώµενα στο αναπόσβεστο κόστος Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών 28.960 14.138 (74) Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Σχέση αντιστάθµισης 2019 Μεταβολή στην εύλογη Σωρευτικό ποσό Λογιστική αξία στοιχείου για αξία του στοιχείου που προσαρμογής της αξίας του το οποίο έληξε η στοιχείου για το οποίο έληξε Κατηγορία ισολογισμού η αντισταθμίζεται για τη αντιστάθμιση οποία περιλαμβάνει το μέτρηση της η αντιστάθμιση στοιχείο αποτελεσματικότητας της αντιστάθμισης εντός της Απαιτήσεις Υποχρεώσεις Απαιτήσεις Υποχρεώσεις χρήσης 2019 Επιτοκιακός κίνδυνος Καλυμμένη ομολογία εκδόσεως της Τράπεζας διακοπείσα σχέση Στοχευμένη μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση ΕΚΤ (TLTRO) διακοπείσα σχέση 514.317 8.871 Οµολογίες έκδοσης µας και λοιπές δανειακές υποχρεώσεις (2.742) 996.198 3.210 Υποχρεώσεις προς πιστωτικά ιδρύµατα (322) β. Αντισταθµίσεις χρηµατοροών Σε περίπτωση ύπαρξης σχέσης αντιστάθμισης χρηματοροών, η Τράπεζα ορίζει στην έναρξη της σχέσης αντιστάθμισης το επιτόκιο αναφοράς που σχετίζεται µε τον αντισταθµιζόµενο κίνδυνο (επιτόκιο ευρώ) και µετρά τις µεταβολές της εύλογης αξίας του µέσου αντιστάθμισης και ενός υποθετικού παραγώγου ως προς τις µεταβολές της καµπύλης του επιτοκίου ευρώ. Το κυµαινόµενο σκέλος του υποθετικού παραγώγου προσοµοιώνει τις χρηµατοροές του αντισταθµιζόµενου στοιχείου, ενώ οι χρηµατοροές του σταθερού σκέλους ορίζονται µε τρόπο ώστε να καθιστούν µηδενική την αποτίµηση του υποθετικού παραγώγου στην έναρξη της αντιστάθμισης. Για τη µέτρηση της αποτελεσµατικότητας της αντιστάθμισης συγκρίνονται οι µεταβολές του υποθετικού παραγώγου µε τις µεταβολές του µέσου αντιστάθμισης και για το χαρακτηρισµό της αντιστάθμισης ως αποτελεσµατική απαιτείται ο λόγος της µεταβολής της εύλογης αξίας του υποθετικού παραγώγου προς τη µεταβολή της εύλογης αξίας του αντισταθµιζόµενου µέσου να κινείται στα όρια 80%-125% (dollar offset method). Η Τράπεζα αναγνωρίζει τα ακόλουθα ως αιτίες οι οποίες ενδέχεται να οδηγήσουν σε αναποτελεσµατικότητα της αντιστάθμισης: α. Τον πιστωτικό κίνδυνο (κίνδυνος αντισυµβαλλοµένου) των µέσων αντιστάθμισης που χρησιµοποιούνται για την αντιστάθµιση του επιτοκιακού κινδύνου, ο οποίος ελαχιστοποιείται µε τη χρήση παραγώγων µε αντισυµβαλλοµένους που καλύπτονται από συμβάσεις ανταλλαγής χρηματικού ενεχύρου. β. Την χρονική απόκλιση στις ταµειακές ροές των µέσων αντιστάθμισης και των αντισταθµισµένων στοιχείων. Κατά τη διάρκεια της χρήσης δεν αναγνωρίστηκε άλλη αιτία που να οδηγεί σε αναποτελεσµατικότητα της αντιστάθµισης Την 31.12.2020 δεν υφίστανται σχέσεις αντιστάθμισης χρηματοροών σε ισχύ. 459 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά Είδος παραγώγου Συμβάσεις ανταλλαγής επιτοκίου Είδος παραγώγου Συµβάσεις ανταλλαγής επιτοκίου Σχέση αντιστάθµισης Επιτοκιακός κίνδυνος Προθεσμιακές καταθέσεις και ανανεώσεις Σχέση αντιστάθμισης Επιτοκιακός κίνδυνος Προθεσµιακές καταθέσεις και ανανεώσεις Υποχρεώσεις Λογιστική αξία του μέσου αντιστάθμισης Απαιτήσεις Απαιτήσεις E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Υποχρεώσεις 460 Λογιστική αξία του μέσου αντιστάθμισης (153.806) (139.458) (14.220) Καθαρό έσοδο από τόκους (128) Αποτελέσµατα χρηµατοοικονοµικών πράξεων Μεταβολή στην Μεταβολή στην Κατηγορία Μεταβολή στην εύλογη αξία του Μη αποτελεσματικό εύλογη αξία του αποτελεσμάτων εύλογη αξία του Κατηγορία μέσου μέρος της μέσου χρήσης που μέσου αντιστάθμισης αποτελεσμάτων αντιστάθμισης που αντιστάθμισης που αντιστάθμισης που επηρεάσθηκε από για τη μέτρηση της χρήσης που αναγνωρίσθηκε επηρέασε τα αναγνωρίσθηκε το μη αποτελεσματικότητας επηρεάσθηκε από στο αποθεματικό αποτελέσματα στα αποτελέσματα αποτελεσματικό της αντιστάθµισης την αναταξινόμηση χρήσης εντός του αντιστάθμισης χρήσης εντός του μέρος της εντός της χρήσης χρηματοροών 2019 2019 αντιστάθμισης 2019 εντός του 2019 2019 Μεταβολή στην Μεταβολή στην Κατηγορία Μεταβολή στην εύλογη αξία του Μη αποτελεσματικό εύλογη αξία του αποτελεσμάτων εύλογη αξία του Κατηγορία μέσου μέρος της μέσου χρήσης που μέσου αντιστάθμισης αποτελεσμάτων αντιστάθμισης που αντιστάθμισης που αντιστάθμισης που επηρεάσθηκε από για τη μέτρηση της χρήσης που αναγνωρίσθηκε επηρέασε τα αναγνωρίσθηκε το μη αποτελεσματικότητας επηρεάσθηκε από στο αποθεματικό αποτελέσματα στα αποτελέσματα αποτελεσματικό της αντιστάθµισης την αναταξινόμηση χρήσης εντός του αντιστάθμισης χρήσης εντός του μέρος της εντός της χρήσης χρηματοροών 2020 2020 αντιστάθμισης 2020 εντός του 2020 2020 Καθαρό έσοδο από τόκους (9.004) Καθαρό έσοδο από τόκους Ποσό που αναταξινομήθηκε από το Κατηγορία αποθεματικό αποτελεσμάτων αντιστάθμισης χρήσης που χρηματοροών στα επηρεάσθηκε από αποτελέσματα σχέσεις που έχουν χρήσης εντός του τερματισθεί 2019 από σχέσεις που έχουν τερματισθεί (20.841) Ποσό που αναταξινομήθηκε από το Κατηγορία αποθεματικό αποτελεσμάτων αντιστάθμισης χρήσης που χρηματοροών στα επηρεάσθηκε από αποτελέσματα σχέσεις που έχουν χρήσης εντός του τερματισθεί 2020 από σχέσεις που έχουν τερματισθεί Τα ποσά του ισολογισµού και των αποτελεσµάτων χρήσης που σχετίζονται µε την απόσβεση του αποθεματικού που σχηματίστηκε την ημερομηνία διακοπής αντιστάθμισης χρηµατοροών προθεσμιακών καταθέσεων στην προηγούμενη χρήση, παρατίθενται στον παρακάτω πίνακα: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Τα ποσά που έχουν αναγνωρισθεί στο αποθεµατικό αντιστάθμισης χρηµατοροών την 31.12.2020 και 31.12.2019 αναλύονται ως εξής: Κατηγορία ισολογισμού η οποία περιλαμβάνει το αντισταθμιζόμενο στοιχείο Επιτοκιακός κίνδυνος Προθεσμιακές καταθέσεις σε ευρώ Υποχρεώσεις προς πελάτες Κατηγορία ισολογισμού η οποία περιλαμβάνει το αντισταθμιζόμενο στοιχείο Επιτοκιακός κίνδυνος Προθεσµιακές καταθέσεις σε ευρώ 31.12.2020 Αποθεματικό αντιστάθμισης χρηματοροών (προ φόρου) σχέσεις αντιστάθμισης σε ισχύ 31.12.2019 Αποθεματικό αντιστάθμισης χρηματοροών (προ φόρου) σχέσεις αντιστάθμισης σε ισχύ Υποχρεώσεις προς πελάτες - Αποθεματικό αντιστάθμισης χρηματοροών (προ φόρου) από σχέσεις αντιστάθµισης που έχουν διακοπεί Αποθεματικό αντιστάθµισης χρηματοροών (προ φόρου) (315.029) (315.029) Αποθεματικό αντιστάθμισης χρηματοροών (προ φόρου) από σχέσεις αντιστάθµισης που έχουν διακοπεί Αποθεματικό αντιστάθµισης χρηματοροών (προ φόρου) (335.871) (335.871) 19. Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών Δάνεια στο αναπόσβεστο κόστος Χρηματοδοτικές μισθώσεις (Leasing) Μείον: Συσσωρευμένες απομειώσεις Σύνολο Απαιτήσεις κατά πελατών στο αναπόσβεστο κόστος Απαιτήσεις κατά πελατών στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων Δάνεια στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών 31.12.2020 31.12.2019 42.176.090 6.970 (7.468.522) 34.714.538 262.201 40.000 264.068 35.280.807 41.376.995 9.593 (7.069.690) 34.316.898 221.972 315.932 34.854.802 Στο κονδύλι «Απαιτήσεις κατά πελατών που αποτιμώνται στο αναπόσβεστο κόστος» της 31.12.2020 περιλαμβάνονται συσσωρευμένες απομειώσεις ποσού € 36.995 (31.12.2019: € 32.349). Στις απαιτήσεις κατά πελάτων που αποτιμώνται στο αναπόσβεστο κόστος της 31.12.2020 περιλαμβάνεται και η καθαρή απαίτηση από το αναβαλλόμενο τίμημα συνολικού ποσού € 105.692 της μεταβίβασης του χαρτοφυλακίου μη εξυπηρετούμενων δανείων η πώληση του οποίου ολοκληρώθηκε την 17.7.2020, όπως αναλυτικά περιγράφεται στην σημείωση 44, το οποίο αναμένεται να καταβληθεί με μετρητά εντός 3 ετών από το κλείσιμο της συναλλαγής. Επίσης στις απαιτήσεις κατά πελατών που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων περιλαμβάνεται απαίτηση από μεταβλητό τίμημα, που προέκυψε από την ανωτέρω συναλλαγή η εύλογη αξία του οποίου προσδιορίστηκε την 31.12.2020 σε ποσό € 40.000. 461 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Στους πίνακες που ακολουθούν παρουσιάζεται ανάλυση του χαρτοφυλακίου των δανείων κατ’είδος για κάθε κατηγορία αποτίμησης. Δάνεια που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος Ιδιώτες: Στεγαστικά: - Μη Τιτλοποιηµένα - Τιτλοποιηµένα Καταναλωτικά: - Μη Τιτλοποιηµένα - Τιτλοποιηµένα Πιστωτικές κάρτες: - Μη Τιτλοποιηµένες - Τιτλοποιηµένες Σύνολο δανείων προς ιδιώτες Εταιρίες: Επιχειρηµατικά δάνεια - Μη Τιτλοποιηµένα - Τιτλοποιηµένα Χρηματοδοτικές μισθώσεις (Leasing) - Μη Τιτλοποιηµένες Σύνολο δανείων προς επιχειρήσεις Σύνολο Μείον: Συσσωρευµένες αποµειώσεις Σύνολο δανείων που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος 31.12.2020 31.12.2019 9.667.843 4.154.486 14.236.423 1.520.893 2.121.090 3.037.917 645.947 421.755 717.543 18.603.610 683.825 576.367 19.180.479 17.876.726 5.695.754 19.780.061 2.416.455 6.970 23.579.450 42.183.060 (7.468.522) 34.714.538 9.593 22.206.109 41.386.588 (7.069.690) 34.316.898 Στο πλαίσιο της επαναξιολόγησης του επιχειρησιακού µοντέλου των δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών που αποσκοπεί στη διακράτηση των χρηµατοοικονοµικών στοιχείων του ενεργητικού µε στόχο την είσπραξη των συµβατικών ταµειακών ροών λαµβάνονται υπόψη οι πωλήσεις που έχουν πραγµατοποιηθεί. Δεδοµένου ότι: - η πλειοψηφία των πωλήσεων της Τράπεζας είναι συµβατές µε το επιχειρησιακό µοντέλο, καθώς αφορούν σε πωλήσεις µη εξυπηρετούµενων δάνειων λόγω επιδείνωσης της πιστοληπτικής διαβάθµισης των πιστούχων, και - οι µεµονωµένες πωλήσεις δανείων δεν θεωρούνται σηµαντικές µεµονωµένα ή αθροιστικά, δεν θίγεται το επιχειρησιακό µοντέλο που έχει καθορίσει η Τράπεζα για τα δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών, η Τράπεζα έχει αξιολογήσει ότι δεν θίγεται το επιχειρησιακό µοντέλο που έχει καθορίσει για τα δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών. Την 30.4.2020 η Τράπεζα ολοκλήρωσε, σύμφωνα με το άρθρο 10 του Ν. 3156/2003, τις διαδικασίες για την τιτλοποίηση απαιτήσεών της από δάνεια ή/και πιστώσεις καταναλωτικής, στεγαστικής και επιχειρηματικής πίστης σε εταιρίες ειδικού σκοπού του Ν. 3156/2003, οι οποίες εδρεύουν στη Δημοκρατία της Ιρλανδίας. Η συγκεκριμένη συναλλαγή εντάσσεται στο πλαίσιο του στρατηγικού σχεδίου 2020-2022, όπως αναφέρεται στη σημείωση 48. Ειδικότερα, η Τράπεζα μεταβίβασε χαρτοφυλάκια δανείων σε τέσσερις εταιρίες ειδικού σκοπού που συστήθηκαν για το σκοπό αυτό και οι οποίες με τη σειρά τους εξέδωσαν ομολογίες. Η Τράπεζα κάλυψε το σύνολο των εκδόσεων, γεγονός που έχει ως αποτέλεσμα τη μη διακοπή αναγνώρισης των εν λόγω δανείων καθώς διατήρησε σε όλες τις περιπτώσεις τους κινδύνους και τα οφέλη που απορρέουν από τα τιτλοποιημένα χαρτοφυλάκια. Το υπόλοιπο των τιτλοποιημένων δανείων της ανωτέρω συναλλαγής που αποτιμώνται στο αναπόσβεστο κόστος ανέρχεται την 31.12.2020 σε € 6.043.792. Επιπρόσθετα, σε προηγούμενες χρήσεις, η Τράπεζα έχει προβεί σε τιτλοποίηση λοιπών καταναλωτικών, επιχειρηματικών δανείων και πιστωτικών καρτών μέσω εταιριών ειδικού σκοπού ελεγχόμενων από αυτήν. Από την εξέταση των συμβατικών όρων και 46 2 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 της δομής των ανωτέρω συναλλαγών (π.χ. παροχή εγγυήσεων ή/και πιστωτικής ενίσχυσης ή ιδιοκατοχή ομολογιών έκδοσης των εταιριών ειδικού σκοπού) προκύπτει ότι η Τράπεζα διατήρησε σε όλες τις περιπτώσεις τους κινδύνους και τα οφέλη που απορρέουν από τα τιτλοποιημένα χαρτοφυλάκια. Τα στεγαστικά δάνεια την 31.12.2020 περιλαμβάνουν δάνεια ποσού € 3.138.839 που έχουν χρησιμοποιηθεί ως κάλυμμα στο Πρόγραμμα Καλυμμένων Ομολογιών Ι και στο Πρόγραμμα Καλυμμένων Ομολογιών ΙI. Αντίστοιχα, τα στεγαστικά δάνεια την 31.12.2019 περιλάμβαναν δάνεια ποσού € 4.421.909 που είχαν χρησιμοποιηθεί ως κάλυμμα στα εξής προγράμματα έκδοσης ομολόγων: Πρόγραμμα Καλυμμένων Ομολογιών Ι, Πρόγραμμα Καλυμμένων Ομολογιών ΙΙ και Πρόγραμμα Εξασφαλισμένων Τίτλων της Τράπεζας. Σύµφωνα µε το Επιχειρησιακό Σχέδιο για τη διαχείριση καθυστερηµένων ανοιγµάτων που υπέβαλε η Τράπεζα στις 5 Οκτωβρίου 2020 και καταρτίσθηκε σύµφωνα µε τη µεθοδολογία και τα υποδείγµατα των εποπτικών Αρχών, ο Όµιλος διατηρεί την υποχρέωση παρακολούθησης και αναφοράς της επίτευξης των στόχων, που το Σχέδιο περιλαµβάνει, σε ενοποιηµένη βάση έως το τέλος του 2022 προς τον Ενιαίο Εποπτικό Μηχανισµό µε τις σχετικές εποπτικές αναφορές. Το υπόλοιπο των ΜΕΑ στο σύνολο των χαρτοφυλακίων Δανείων και Απαιτήσεων κατά Πελατών του Οµίλου µε ηµεροµηνία 31.12.2020 ήταν € 20,9 δισ. (31.12.2019: € 21,8 δισ.). Το υπόλοιπο των δανείων με εγγύηση από το Ταμείο Εγγυοδοσίας Επιχειρήσεων Covid-19 και με επιδότηση επιτοκίου από το Ταμείο Επιχειρηματικότητας ΙΙ της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας ανέρχεται την 31.12.2020 σε € 1.399.143 και περιλαμβάνεται στο υπόλοιπο των δανείων που αποτιμώνται στο αναπόσβεστο κόστος. Για τα ανωτέρω δάνεια έχει σχηματιστεί συσσωρευμένη απομείωση την 31.12.2020 ύψους € 4.546. Ακολουθεί η κίνηση των συσσωρευµένων αποµειώσεων των δανείων που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος: Συσσωρευµένες αποµειώσεις Υπόλοιπο 1.1.2019 Μεταβολές χρήσης 1.1. - 31.12.2019 Ζημιές αποµείωσης χρήσης Μεταφορά συσσωρευμένων απομειώσεων στα στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση Διακοπή αναγνώρισης λόγω σημαντικής τροποποίησης των συμβατικών όρων των δανείων Μεταβολή της παρούσας αξίας των ζημιών απομείωσης Συναλλαγματικές διαφορές Πωλήσεις απομειωμένων δανείων Ποσά που χρησιμοποιήθηκαν στη χρήση για αποσβέσεις Λοιπές κινήσεις Υπόλοιπο 31.12.2019 Μεταβολές χρήσης 1.1 - 31.12.2020 Ζημιές αποµείωσης χρήσης Μεταφορά συσσωρευμένων απομειώσεων στα στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση Διακοπή αναγνώρισης λόγω σημαντικής τροποποίησης των συμβατικών όρων των δανείων Μεταβολή της παρούσας αξίας των ζημιών απομείωσης Συναλλαγματικές διαφορές Πωλήσεις απομειωμένων δανείων Ποσά που χρησιμοποιήθηκαν στη χρήση για αποσβέσεις Λοιπές κινήσεις Υπόλοιπο 31.12.2020 8.843.992 816.190 (1.092.194) (41.035) (13.145) 1.799 (90.177) (1.343.752) (11.988) 7.069.690 1.085.080 (6.749) 68.666 (4.835) (573) (685.144) (57.613) 7.468.522 Στο κονδύλι «Ζηµιές αποµείωσης χρήσης» της χρήσης 2020, δεν περιλαµβάνεται ποσό ύψους € 22.209 (31.12.2019: € 77.479), το οποίο αφορά στις ζηµιές αποµείωσης των δάνειων που ταξινοµήθηκαν στα στοιχεία ενεργητικού προς πώληση καθώς και η µεταβολή της προσαρµογής στην εύλογη αξία του συµβατικού υπολοίπου των δανείων που ήταν αποµειωµένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI), η οποία περιλαµβάνεται στο προ προβλέψεων λογιστικό υπόλοιπο των δανείων. Το κονδύλι «Λοιπές κινήσεις» της τρέχουσας περιόδου περιλαµβάνει κυρίως ποσό € 58.691 που αφορά σε αναστροφή αποµείωσης δανείου της θυγατρικής AGI Cypre Ermis Ltd που µεταφέρθηκε στις συσσωρευµένες αποµειώσεις σε θυγατρικές λόγω συµµετοχής της Τράπεζας σε αύξηση µετοχικού κεφαλαίου της θυγατρικής µε αντίστοιχη αποπληρωµή του δανείου στην Τράπεζα (σηµείωση 21). 463 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Οι απαιτήσεις από χρηματοδοτικές μισθώσεις αναλύονται, κατά διάρκεια, ως εξής: Έως ένα (1) έτος Από ένα (1) έτος έως και πέντε (5) έτη Πέραν των πέντε (5) ετών Μη δεδουλευµένα έσοδα από χρηµατοδοτικές µισθώσεις Σύνολο 31.12.2020 1.236 4.604 1.828 7.668 (698) 6.970 31.12.2019 1.242 5.899 3.928 11.069 (1.476) 9.593 31.12.2020 31.12.2019 1.054 4.174 1.742 6.970 1.226 5.379 2.988 9.593 Το καθαρό ποσό των απαιτήσεων από χρηµατοδοτικές µισθώσεις αναλύεται, κατά διάρκεια, ως εξής: Έως ένα (1) έτος Από ένα (1) έτος έως και πέντε (5) έτη Πέραν των πέντε (5) ετών Σύνολο Σημειώνεται ότι ποσό € 1.531 της μείωσης των απαιτήσεων από χρηματοδοτικές μισθώσεις οφείλεται σε τροποποίηση υπεκμίσθωσης (μείωση διάρκειας) που είχε ως αποτέλεσμα να γίνει προεξόφληση των νέων ταμειακών ροών με το αρχικό επιτόκιο IBR και η διαφορά από την λογιστική αξία να αναγνωριστεί ως ζημιά απομείωσης. Δεν υπήρξε ουσιώδη επίπτωση από την εφαρµογή των µέτρων παραχώρησης µισθωµάτων στις απαιτήσεις από χρηµατοδοτική µίσθωση. Δάνεια που αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων Ιδιώτες: Καταναλωτικά: - Μη Τιτλοποιηµένα Σύνολο δανείων προς ιδιώτες Επιχειρήσεις: Επιχειρηµατικά δάνεια - Μη Τιτλοποιηµένα - Τιτλοποιηµένα Σύνολο δανείων προς επιχειρήσεις Σύνολο δανείων που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων 31.12.2020 31.12.2019 - 451 451 159.528 104.540 264.068 264.068 299.520 15.961 315.481 315.932 Με 31.12.2020 τα τιτλοποιημένα δάνεια ποσού € 104.540 εντάσσονται στη συναλλαγή τιτλοποίησης απαιτήσεων από δάνεια ή/ και πιστώσεις καταναλωτικής, στεγαστικής και επιχειρηματικής πίστης, όπως αναλυτικά περιγράφεται στη σημείωση 48. 20. Αξιόγραφα επενδυτικού χαρτοφυλακίου Aξιόγραφα αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση Aξιόγραφα αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων Aξιόγραφα αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος Σύνολο 31.12.2020 31.12.2019* 5.170.579 6.194.015 218.317 3.160.121 8.549.017 217.512 1.070.730 7.482.257 Το επενδυτικό χαρτοφυλάκιο αναλύεται στους κατωτέρω πίνακες ανά κατηγορία ταξινοµήσεως µε διάκριση ανά είδος αξιογράφου. * Ορισμένα κονδύλια της προηγούμενης χρήσης έχουν αναμορφωθεί όπως αναφέρεται στη σημείωση 47. 464 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 α. Aξιόγραφα αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση Ελληνικού Δημοσίου: - Ομόλογα - Έντοκα Γραμμάτια Λοιπών κρατών: - Ομόλογα Λοιποί εκδότες: - Εισηγμένοι - Μη εισηγμένοι Μετοχές: - Εισηγμένες - Μη εισηγμένες Σύνολο 31.12.2020 31.12.2019* 1.554.211 732.778 3.316.413 207.966 1.258.925 1.419.828 1.600.658 3.546 1.211.967 12.866 13.031 7.430 5.170.579 9.529 15.446 6.194.015 Μετοχές επενδυτικού χαρτοφυλακίου αποτιµώµενες στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή θέση Η Τράπεζα έχει επιλέξει να ταξινοµεί ως µετοχές που αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην καθαρή θέση, τις µετοχές που κατέχει µε τα ακόλουθα χαρακτηριστικά: α) Επενδύσεις σε εταιρίες του χρηµατοπιστωτικού κλάδου (µετοχές πιστωτικών ιδρυµάτων και διατραπεζικών εταιριών) β) Επενδύσεις private equity (µετοχές ή µερίδια εταιριών venture capital ή private equity) και γ) Μετοχές στις οποίες έχει επενδύσει µε µακροπρόθεσµο ορίζοντα. Στον ακόλουθο πίνακα παρουσιάζονται µε 31.12.2020 και 31.12.2019 οι µετοχές επενδυτικού χαρτοφυλακίου που αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην καθαρή θέση. Έσοδα από µερίσµατα από 1.1 έως 31.12.2020 Εύλογη αξία 31.12.2020 Επενδύσεις σε Εταιρίες του Χρηµατοπιστωτικού Κλάδου Μακροπρόθεσµες Επενδύσεις Σύνολο Εύλογη αξία 31.12.2019* Έσοδα από µερίσµατα από 1.1. έως 31.12.2019* 417 160 8.712 176 20.044 20.461 1.674 1.834 16.263 24.975 241 417 Η Τράπεζα, από 1.1.2019, προέβη σε αναδρομική αναταξινόμηση των μετοχών της Visa Inc από την κατηγορία αξιόγραφα αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή θέση στην κατηγορία αξιόγραφα αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων, όπως αναλυτικά περιγράφεται στη σημείωση 47. Η Τράπεζα εντός της χρήσης 2020 για λόγους ρευστότητας προχώρησε σε αποεπένδυση µετοχών που κατείχε στην V Telecom Investments SCA και στην V Telecom Investment Gen Partner S.A., συνολικής εύλογης αξίας € 478 κατά την ημερομηνία της πώλησης. Από τις ανωτέρω πωλήσεις, δεν προέκυψε αποτέλεσµα. Επιπρόσθετα, εντός του 2020 η Τράπεζα προχώρησε σε αποεπένδυση των µετοχών που κατείχε στην Mastercard καθώς συμμετείχε στο Ανοικτό Πρόγραμμα Μετατροπής και Πώλησης που ανακοίνωσε η εταιρία, σύμφωνα με το οποίο πραγματοποιήθηκε εξάσκηση του δικαιώματος μετατροπής των Class B μετοχών της Τράπεζας με έκδοση διαπραγματεύσιμων Class A κοινών μετοχών. Οι εκδοθείσες Class A μετοχές, οι οποίες ταξινομήθηκαν στην κατηγορία των μετοχών που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων πωλήθηκαν εντός της χρήσης και το αποτέλεσμα από την αρχική αναγνώριση και την πώληση των μετοχών αναγνωρίστηκε στα αποτελέσματα χρηματοοικονομικών πράξεων (σημείωση 5). Τέλος, η πλήρης εξαγορά της Cepal Holdings από την Τράπεζα την 22.7.2020 οδήγησε στην αναταξινόμηση της συμμετοχής της * Ορισμένα κονδύλια της προηγούμενης χρήσης έχουν αναμορφωθεί όπως αναφέρεται στη σημείωση 47. 465 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 επί προνομιούχων μετοχών ποσού € 14.100 στην κατηγορία των θυγατρικών εταιριών, όπως περιγράφεται στην σημείωση 21. Η Τράπεζα εντός της χρήσης 2019 είτε για λόγους ρευστότητας είτε λόγω υφιστάµενης εκκαθάρισης προχώρησε σε αποεπένδυση µετοχών που κατείχε στην Τράπεζα Πειραιώς και Pillarstone Bidco SCA συνολικής εύλογης αξίας € 63 κατά την ηµεροµηνία της πώλησης. Από τις ανωτέρω πωλήσεις προέκυψε συνολικό σωρευτικό οριακά ζηµιογόνο αποτέλεσµα ύψους € 0,1 σε σχέση µε το αρχικό κόστος κτήσεως αυτών. β. Αξιόγραφα αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων Λοιποί εκδότες - Εισηγμένοι - Μη εισηγμένοι Μετοχές - Μη εισηγμένες Λοιποί Τίτλοι Μεταβλητής Αποδόσεως Σύνολο 31.12.2020 31.12.2019* 167.209 1.674 178.088 1.790 27.337 22.097 218.317 9 37.625 217.512 Τα αξιόγραφα αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων περιλαµβάνουν χρεόγραφα για τα οποία αξιολογήθηκε ότι οι συµβατικές ταµειακές τους ροές δεν πληρούν τον ορισµό του κεφαλαίου και τόκου, όπως αυτός δίδεται από το νέο πρότυπο Δ.Π.Χ.Π. 9 (Solely Payments of Principal and Interest - SPPI) καθώς και μετοχές οι οποίες έχουν ταξινομηθεί στην εν λόγω κατηγορία. γ. Aξιόγραφα αποτιµώµενα στο αναπόσβεστο κόστος Ελληνικού Δημοσίου - Ομόλογα - Έντοκα Γραμμάτια Λοιπών κρατών - Ομόλογα Λοιποί εκδότες - Εισηγμένοι - Μη εισηγμένοι Σύνολο 31.12.2020 31.12.2019 2.779.179 1.070.730 349.973 30.969 3.160.121 1.070.730 Η Τράπεζα κατέταξε στο χαρτοφυλάκιο των αξιογράφων αποτιµώµενων στο αναπόσβεστο κόστος αγορές οµολόγων Ελληνικού Δηµοσίου εντός του 2019 καθώς το επιχειρησιακό µοντέλο προβλέπει τη διακράτηση τους µέχρι τη λήξη δεδοµένου του ικανοποιητικού επιπέδου αποδόσεων. Κατά τη χρήση του 2020 αύξησε μέσω νέων αγορών την αξία του χαρτοφυλακίου κατά € 2.089.391, όπως περιγράφεται στην σημείωση 6. Για τα ανωτέρω αξιόγραφα αποτιµώµενα στο αναπόσβεστο κόστος έχει αναγνωρισθεί συσσωρευµένη αναµενόµενη ζηµιά λόγω πιστωτικού κινδύνου ποσού € 10.172 ( 31.12.2019 :€ 7.413). Η λογιστική αξία προ αποµειώσεων ανέρχεται σε € 3.170.293 (31.12.2019 € 1.078.143). * Ορισμένα κονδύλια της προηγούμενης χρήσης έχουν αναμορφωθεί όπως αναφέρεται στη σημείωση 47. 466 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 21. Επενδύσεις σε εταιρίες θυγατρικές, συγγενείς και κοινοπραξίες ΘΥΓΑΤΡΙΚΕΣ Υπόλοιπο αρχής χρήσης Προσθήκες Μειώσεις Μεταφορά από συγγενείς εταιρείες Μεταφορά από μετοχές αποτιμώμενες στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών αποτελεσμάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή θέση Αποτίµηση συµµετοχών λόγω αντιστάθµισης εύλογης αξίας* Υπόλοιπο τέλους χρήσης ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ Υπόλοιπο αρχής χρήσης Προσθήκες Μειώσεις Μεταφορά σε θυγατρικές εταιρείες Υπόλοιπο τέλους χρήσης ΚΟΙΝΟΠΡΑΞΙΕΣ Υπόλοιπο αρχής χρήσης Προσθήκες Μειώσεις Μεταφορά λόγω αναταξινόμησης από στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση Υπόλοιπο τέλους χρήσης Σύνολο 31.12.2020 31.12.2019 910.944 1.919.633 (366.136) 5.515 854.872 108.151 (54.894) 14.100 (3.089) 2.480.967 2.815 910.944 5.873 5.751 122 (122) (5.515) 236 5.873 2.940 559 3.917 7.416 2.488.619 3.108 137 (305) 2.940 919.757 Ως προσθήκες νοούνται: η σύσταση εταιρείων, οι αγορές µετοχών, η συµµετοχή σε αυξήσεις µετοχικού κεφαλαίου, οι αποκτήσεις µετοχών λόγω συγχώνευσης και λοιπές κεφαλαιακές ενισχύσεις στο πλαίσιο των δικαιωμάτων προαίρεσης αγοράς μετοχών. Ως µειώσεις νοούνται: οι πωλήσεις µετοχών, οι αποπληρωµές κεφαλαίου, οι εκκαθαρίσεις εταιριών, οι αποµειώσεις και οι μειώσεις κόστους συμμετοχής στα πλαίσια του σχεδίου αναδιοργάνωσης των θυγατρικών. Οι προσθήκες των θυγατρικών ποσού € 1.919.633 και οι μεταφορές € 19.615 αφορούν σε: α. Αυξήσεις µετοχικού κεφαλαίου: - Αύξηση µετοχικού κεφαλαίου της θυγατρικής εταιρίας Alpha Group Investments Ltd κατά € 107.899. - Αύξηση µετοχικού κεφαλαίου της θυγατρικής εταιρίας AGI-Cypre Ermis Ltd κατά € 150.000. Η εταιρεία αναταξινοµήθηκε από τα «Στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση» στις «Επενδύσεις σε θυγατρικές, συγγενείς και κοινοπραξίες» καθώς δεν πληρούνται πλέον τα κριτήρια του Δ.Π.Χ.Π. 5 για την κατάταξή της στην εν λόγω κατηγορία, όπως αναφέρεται στην σηµείωση 44. - Αύξηση µετοχικού κεφαλαίου της θυγατρικής εταιρίας Alpha Συμμετοχών ΜΑΕ κατά € 197.304. - Αύξηση µετοχικού κεφαλαίου της θυγατρικής εταιρίας APE Fixed Assets κατά € 585. β. Συστάσεις εταιριών: Στο πλαίσιο τιτλοποίησης µη εξυπηρετούµενων δανείων της Τράπεζας που πραγµατοποιήθηκε το α’ εξάµηνο του 2020 (Project Galaxy), ιδρύθηκαν οι κάτωθι εταιρίες ειδικού σκοπού µε έδρα την Ιρλανδία, στις οποίες η Τράπεζα µεταβίβασε τα µη εξυπηρετούµενα δάνεια: - Orion X Securitisation DAC - Galaxy II Funding DAC - Galaxy III Funding DAC και - Galaxy IV Funding DAC * Η Τράπεζα, κάνοντας χρήση συναλλαγματικών παραγώγων προϊόντων και δανεισμού, αντισταθμίζει κινδύνους από συναλλαγματικές ισοτιμίες που αφορούν τις συμμετοχές της στο εξωτερικό. 467 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Παρά το γεγονός ότι η Τράπεζα δεν συµµετέχει στο µετοχικό κεφάλαιο των ανωτέρω εταιριών ειδικού σκοπού, από την εξέταση των συµβατικών όρων και της δοµής της συναλλαγής τιτλοποίησης, προκύπτει ότι οι εταιρίες ειδικού σκοπού ελέγχονται από την Τράπεζα και ως εκ τούτου αποτελούν θυγατρικές της. Επιπρόσθετα, ιδρύθηκαν οι κάτωθι εταιρίες, σκοπός των οποίων θα είναι η αγορά παγίων στον πλειστηριασµό (καθώς και η διαχείρισή τους) που αποτελούν κάλυµµα των τιτλοποιηµένων δανείων. - Reoco Galaxy II ΜΟΝ. Α.Ε. µε εισφορά µετρητών ποσού € 50. - Reoco Galaxy IV ΜΟΝ. Α.Ε. µε εισφορά µετρητών ποσού € 50. - Reoco Orion X ΜΟΝ. Α.Ε. µε εισφορά µετρητών ποσού € 50. Τέλος, στο πλαίσιο της αναδιοργάνωσης των θυγατρικών της Τράπεζας ιδρύθηκε η Alpha Διεθνών Συμμετοχών Μ.Α.Ε., με ιδρυτικό μετοχικό κεφαλαίο ποσού € 1.280.000, το οποίο καταβλήθηκε με μετρητά, με σκοπό την απόκτηση των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων του Ομίλου στην Ανατολική Ευρώπη και της θυγατρικής εταιρίας εξαγοράς πιστοδοτήσεων, Alpha Credit Acquisition Company Ltd. γ. Aπόκτηση ελέγχου: Η Τράπεζα την 22.7.2020 εξαγόρασε πλήρως τη Cepal Ανώνυμη Εταιρεία Συμμετοχών («Cepal Συμμετοχών»), δυνάμει της από 1.7.2020 εξάσκησης του δικαιώματος προαίρεσης πώλησης (put option) από την Centerbridge, καταβάλλοντας ποσό € 35.963. Η συμμετοχή της Τράπεζας στην εταιρία μέσω κοινών μέτοχων ποσού € 5.515 και προνομιούχων μετοχών ποσού € 14.100 κατατάχθηκαν στην κατηγορία των θυγατρικών εταιριών. Επίσης στο κόστος κτήσης της συμμετοχής της Τράπεζα στην εταιρία μέσω των κοινών μετοχών μεταφέρθηκε και η αξία του δικαιώματος προαίρεσης πώλησης ποσού € 560. Την 27.11.2020 η Τράπεζα προέβη σε αύξηση μετοχικού κεφαλαίου ποσού € 147.000 (σημείωση 32). δ. Xορήγηση δικαιωμάτων προαίρεσης Στο πλαίσιο της υλοποίησης του προγράμματος διάθεσης δικαιωμάτων προαίρεσης απόκτησης μετοχών της Τράπεζας σε μέλη του προσωπικού της Τράπεζας και συνδεδεμένων με αυτήν Εταιρειών, όπως περιγράφεται αναλυτικά στη σημείωση 8, το κόστος συμμετοχής της Τράπεζας στις θυγατρικές εταιρίες Alpha Συμμετοχών Μ.Α.Ε, Alpha Υποστηρικτικών Εργασιών Α.Ε., Alpha Διαχειρίσεως Ακινήτων και Επενδύσεων, Alpha Group Investments LTD και Alphalife ΑΑΕΖ, αυξήθηκε κατά συνολικό ποσό € 172 που αντιστοιχεί στην εύλογη αξία των παραχωρούμενων δικαιωμάτων σε στελέχη των ανωτέρω εταιρειών ή θυγατρικών τους καθώς η αμοιβή που παρέχει η Τράπεζα μέσω των δικαιωμάτων προαίρεσης αγοράς επί των μετοχών της σε στελέχη εταιριών του Ομίλου, λογίζεται ως έξοδο για τη θυγατρική εταιρία ενώ για την Τράπεζα απεικονίζεται λογιστικά ως αύξηση της συμμετοχής καθώς συνιστά έμμεση κεφαλαιακή ενίσχυση. Οι µειώσεις των θυγατρικών ποσού € 366.136 αφορούν σε: α. Aπομειώσεις συνολικού ποσού € 167.079 - Αποµείωση της θυγατρικής εταιρίας Alpha Group Investments Ltd ποσού € 16.732. Η ανακτήσιµη αξία της Alpha Group Investments Ltd ανήλθε σε € 446.906 - Αποµείωση της θυγατρικής εταιρίας Alpha Group Jersey Ltd ποσού € 182. Η ανακτήσιµη αξία της Alpha Group Jersey Ltd ανήλθε σε € 369. - Αποµείωση της θυγατρικής εταιρίας Εμπορική Διαχείρισης και Ρευστοποίησης ποσού € 64. Η ανακτήσιµη αξία της εταιρίας Εμπορική Διαχείρισης και Ρευστοποίησης ανήλθε σε € 3.209. - Αποµείωση της θυγατρικής εταιρίας Alpha International Holding Company S.A. ποσού € 69. Η ανακτήσιµη αξία της εταιρίας Εμπορική Διαχείρισης και Ρευστοποίησης ανήλθε σε € 131. - Αποµείωση της θυγατρικής εταιρίας ΑGI - Cypre Ermis ποσού € 150.000 εκ του οποίου ποσό € 58.691 µεταφέρθηκε από τις συσσωρευµένες αποµειώσεις δανείων στις συσσωρευµένες αποµειώσεις σε θυγατρικές, όπως αναφέρεται στην σηµείωση 19. Η ανακτήσιµη αξία της ΑGI - Cypre Ermis ανήλθε σε € 0. - Αποµειώσεις των θυγατρικών εταιρειών Reoco Galaxy II ΜΟΝ. Α.Ε. ποσού € 10, Reoco Galaxy IV ΜΟΝ. Α.Ε. ποσού € 11, Reoco Galaxy X ΜΟΝ. Α.Ε. ποσού € 11. Η ανακτήσιμη αξία των ανωτέρω εταιριών ανήλθε σε € 40, € 39 και € 39 αντίστοιχα. 468 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Οι αποµειώσεις των ανωτέρω θυγατρικών προέκυψαν βάσει εκτίµησης της εύλογης αξίας. Οι αποτιµήσεις ταξινοµήθηκαν στο Eπίπεδο 3 της ιεραρχίας εύλογης αξίας, καθώς για την εκτίµηση τους χρησιµοποιήθηκαν µη παρατηρήσιµες τιµές. Οι εν λόγω αποµειώσεις περιλαµβάνονται στο λειτουργικό τοµέα «Λοιπά / Kέντρο απαλοιφών» της σηµείωσης 39 «Πληροφόρηση κατά τοµέα». β. Μεταβιβάσεις εταιρειών συνολικού ποσού € 593 Στο πλαίσιο του σχεδίου αναδιοργάνωσης των θυγατρικών την 28.12.2020 ολοκληρώθηκε και η μεταβίβαση του συνόλου των μετοχών της Αlpha Credit Acquisition Company Ltd, λογιστικής αξίας € 593, στην Alpha Διεθνών Συμμετοχών Μ.Α.Ε. με την καταβολή του τιμήματος ποσού € 3.482. Το αποτέλεσμα από την μεταβίβαση ποσού € 2.888 καταχωρήθηκε σε μείωση του κόστους της συμμετοχής στην Alpha Διεθνών Συμμετοχών Μ.Α.Ε, όπως περιγράφεται κατωτέρω. γ. Μειώσεις κόστους συμμετοχής στα πλαίσια του σχεδίου αναδιοργάνωσης των θυγατρικών Η Τράπεζα υλοποίησε το σχέδιο αναδιοργάνωσης των θυγατρικών της προχωρώντας σε μεταβίβαση εταιρειών α) στην θυγατρική της εταιρεία Alpha Συμμετοχών Μ.Α.Ε. β) στην θυγατρική της εταιρεία Alpha Διεθνών Συμμετοχών Μ.Α.Ε και γ) στην Alpha Group Investments Ltd, όπως αναλυτικά περιγράφεται στη σημείωση 44. Το αποτέλεσμα της μεταβίβασης προέκυψε από τη διαφορά ανάμεσα στη λογιστική αξία των θυγατρικών και το τίμημα της μεταβίβασης. Ωστόσο, για τις περιπτώσεις που η Τράπεζα χρηματοδότησε την απόκτηση θυγατρικής από τις ενδιάμεσες εταιρίες συμμετοχών είτε μέσω αύξησης μετοχικού κεφαλαίου (Alpha Συμμετοχών Μ.Α.Ε) είτε μέσω της καταβολής ιδρυτικού κεφαλαίου (Alpha Διεθνών Συμμετοχών Μ.Α.Ε), το αποτέλεσμα από την μεταβίβαση δεν αναγνωρίστηκε στα αποτελέσματα αλλά μείωσε το κόστος συμμετοχής της Τράπεζας στις εν λόγω ενδιάμεσες εταιρείες συμμετοχών κατά το ποσό των € 198.464. δ. Εκκαθάριση εταιριών Την 28.12.2020 ολοκληρώθηκε η εκκαθάριση της θυγατρικής εταιρίας της Τράπεζας ΜΕΤΕΚ Α.Ε., η οποία είχε μηδενική αξία αποτίμησης. Οι µειώσεις στις συγγενείς αφορούν σε αποµείωση της συµµετοχής στην εταιρεία Ολγανός Ανώνυµη Εταιρεία Ακινήτων ποσού € 122 και σε μεταφορά της συμμετοχής της Τράπεζας στην Cepal Συμμετοχών μέσω κοινών μετοχών ποσού € 5.515 στις θυγατρικές μετά την εξ’ ολοκλήρου εξαγορά της από την Τράπεζα. Οι αυξήσεις των κοινοπραξιών αφορούν σε αύξηση µετοχικού κεφαλαίου της εταιρίας Alpha ΤΑΝΕΟ Α.Κ.Ε.Σ. ποσού € 559 και στην αναταξινόµηση της ΑPE Commercial Property Α.Ε. καθώς δεν πληρούνται πλέον τα κριτήρια του Δ.Π.Χ.Π. 5 για την κατάταξή της στα «Στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση», όπως αναφέρεται στην σηµείωση 44.Η ανακτήσιµη αξίας της ανέρχεται σε € 3.917. 469 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Βασικά µεγέθη εταιριών συµµετοχής α) Θυγατρικές Υπόλοιπα 31.12.2020 Επωνυµία εταιρίας Τράπεζες 1. Alpha Bank London Ltd 2. Alpha Bank Cyprus Ltd 3. Alpha Bank Romania S.A. 4. Alpha Bank Albania Sh.A. Χρηµατοδοτικές εταιρίες 1. Alpha Leasing A.E. 2. Alpha Leasing Romania IFN S.A. 3. ABC Factors A.E. 4. Cepal Ανώνυμη Εταιρία Συμμετοχών Α.Ε. Investment Banking 1. Alpha Finance A.E.Π.Ε.Υ. 2. SSIF Alpha Finance Romania S.A. 3. Emporiki Ventures Capital Emerging Μarkets Ltd Asset Management 1. Alpha Asset Management Α.Ε.Δ.Α.Κ. Ασφαλιστικές 1. Alpha Ασφαλιστικές Πρακτορεύσεις Α.Ε. 2. Alphalife A.A.E.Z. Κτηµατικές και ξενοδοχειακές 1. APE Fixed Assets Α.Ε. 2. Alpha Επενδυτικής Περιουσίας Αττικής Α.Ε. 3. Alpha Επενδυτικής Περιουσίας Αττικής ΙΙ Α.Ε. 4. Reoco Orion X Μ.Α.Ε. 5. Reoco Galaxy II Μ.Α.Ε. 6. Reoco Galaxy IV M.Α.Ε. Εταιρίες ειδικού σκοπού και συµµετοχών 1. Alpha Credit Group Plc 2. Alpha Group Jersey Ltd 3. Alpha Group Investments Ltd 4. Alpha Διαχειρίσεως Ακινήτων και Επενδύσεων Α.Ε. 5. Katanalotika Plc 6. Epihiro Plc 7. Pisti 2010-1 Plc 8. Alpha Group Ltd 9. Alpha Shipping Finance Ltd 10. AGI-Cypre Ermis Ltd 11. Alpha Proodos DAC 470 Έδρα Ηνωµένο Βασίλειο Κύπρος Ρουµανία Αλβανία Ενεργητικό Ίδια Κεφάλαια 1.1 - 31.12.2020 Υποχρεώσεις 661.116 60.939 600.177 624.776 74.528 550.248 Κύκλος εργασιών Κέρδη / (ζηµιές) προ Φόρων 17.543 77.568 170.879 23.452 1.667 (69.108) 18.652 1.246 14.279 (15.883) 2.361 118 23.725 11.196 20.828 (2.338) 10.151 1.815 534 109 Κύπρος (401) (429) Ελλάδα 18.399 4.409 Ελλάδα Ρουµανία 45.293 1.410 43.883 Ελλάδα Ελλάδα 310.052 159.200 150.852 Ελλάδα Ρουµανία 266 238 28 Ποσοστό συµµετοχής Τράπεζας % 31.12.2020 100,00 100,00 99,00 100,00 73,32 Ελλάδα 1.976 1.741 235 815 662 100,00 Ελλάδα 650.742 111.080 539.662 23.382 11.824 99,92 Ελλάδα 39.784 39.615 169 (314) 72,20 Ελλάδα (97) Ελλάδα 23.647 21.635 2.012 Ελλάδα Ελλάδα Ελλάδα 49 49 49 34 34 34 15 15 15 Ηνωµένο Βασίλειο Jersey Κύπρος 614 6.617 610.148 588 369 610.086 26 6.248 62 Ελλάδα 351.919 349.780 589.253 1.619.479 613.490 20 194.666 793.289 86 28 51 2 (407) 11.616 Ηνωµένο Βασίλειο Ηνωµένο Βασίλειο Ηνωµένο Βασίλειο Κύπρος Ηνωµένο Βασίλειο Κύπρος Ιρλανδία E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ 1.057 (308) 99,74 (16) (16) (16) 100,00 100,00 100,00 (19) (3) (1.978) (99) (158) (2.128) 100,00 100,00 100,00 2.139 4.104 1.885 100,00 589.167 1.619.451 613.439 18 195.073 781.673 152.551 3.077 12.335 70 6.007 17.103 2.689 149.496 6 5 46 43 (82.226) 100,00 99,00 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Υπόλοιπα 31.12.2020 Επωνυµία εταιρίας 12. Alpha Credit Acquisition Company Ltd 13. Alpha International Holding Company S.A. 14. Alpha Διεθνών Συμμετοχών Μ.Α.Ε. 15. Alpha Συμμετοχών Μ.Α.Ε Διάφορες εταιρίες 1. Καφέ Alpha A.E. 2. Alpha Υποστηρικτικών Εργασιών Α.Ε. 3. Εμπορική Διαχείρισης και Ρευστοποίησης ΕνεργητικούΠαθητικού Α.Ε. Έδρα Ενεργητικό Ίδια Κεφάλαια 1.1 - 31.12.2020 Υποχρεώσεις Κύπρος Λουξεμβούργο Κέρδη / (ζηµιές) προ Φόρων Κύκλος εργασιών 5.077 140 131 9 Ελλάδα 1.278.350 1.278.318 32 Ελλάδα 465.888 465.769 Ελλάδα 555 Ελλάδα Ελλάδα Ποσοστό συµµετοχής Τράπεζας % 31.12.2020 1.730 (69) 100,00 110 (551) 100,00 119 1 (1.511) 51,00 365 190 199 (12) 99,00 75.459 70.082 5.377 9.923 (891) 99,00 3.348 3.217 131 59 (155) 99,65 β) Συγγενείς Υπόλοιπα 31.12.2020 Επωνυµία εταιρίας 1. ΑΕΔΕΠ Θεσσαλίας και Στερεάς Ελλάδος 2. Τραπεζικά Συστήματα Πληροφοριών Α.Ε. 3. Ολγανός Α.Ε. 4. Famar S.A. Έδρα Ενεργητικό Ίδια Κεφάλαια 1.1 - 31.12.2020 Υποχρεώσεις Κέρδη / (ζηµιές) προ Φόρων Κύκλος εργασιών Ποσοστό συµµετοχής Τράπεζας % 31.12.2020 Ελλάδα 479 146 333 660 50,00 Ελλάδα 6.811 683 6.128 12.986 (445) 23,77 Ελλάδα Λουξεμβούργο 8.508 4 (1.533) 4 10.041 1 (362) 30,44 47,04 γ) Κοινοπραξίες (Joint Ventures) Υπόλοιπα 31.12.2020 Επωνυµία εταιρίας Έδρα 1. APE Commercial Property Α.Ε. Ελλάδα 2. ΑΠΕ Επενδυτικής Περιουσίας Ελλάδα Α.Ε. 3. Alpha ΤΑΝΕΟ Α.Κ.Ε.Σ. Ελλάδα 471 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Ενεργητικό Ίδια Κεφάλαια 1.1 - 31.12.2020 Υποχρεώσεις Κύκλος εργασιών Ποσοστό συµµετοχής Τράπεζας % 31.12.2020 (18) 72,20 Κέρδη / (ζηµιές) προ Φόρων 5.657 5.628 29 203.574 133.661 69.913 5.830 (1.003) 71,08 8.128 7.401 727 104 (20) 51,00 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 22. Επενδύσεις σε ακίνητα Οικόπεδα - Κτήρια Υπόλοιπο 1.1.2019 Αξία κτήσης Συσσωρευµένες αποσβέσεις και αποµειώσεις 1.1.2019 - 31.12.2019 Επίπτωση από την εφαρμογή Δ.Π.Χ.Π 16 Αναπόσβεστη αξία 1.1.2019 Προσθήκες (Αποµειώσεις)/Αναστροφές απομειώσεων Μεταφορά από «Iδιοχρησιμοποιούμενα ενσώματα πάγια» Μεταφορά σε «Iδιοχρησιμοποιούμενα ενσώματα πάγια» Μεταφορά σε «Στοιχεία ενεργητικού προς πώληση» Αποσβέσεις χρήσης Αναπόσβεστη αξία την 31.12.2019 Υπόλοιπο 31.12.2019 Αξία κτήσης Συσσωρευµένες αποσβέσεις και αποµειώσεις 1.1.2020 - 31.12.2020 Αναπόσβεστη αξία 1.1.2020 Προσθήκες Διαθέσεις / Διαγραφές / Λήξεις/Επανεκτιμήσεις (Αποµειώσεις)/Αναστροφές απομειώσεων Μεταφορά από «Iδιοχρησιμοποιούμενα ενσώματα πάγια» Μεταφορά απο «Λοιπά στοιχεία ενεργητικού» Μεταφορά σε «Στοιχεία ενεργητικού προς πώληση» Αποσβέσεις χρήσης Αναπόσβεστη αξία την 31.12.2020 Υπόλοιπο 31.12.2020 Αξία κτήσης Συσσωρευµένες αποσβέσεις και αποµειώσεις Οικόπεδα - Κτήρια με δικαίωμα χρήσης 41.938 (17.380) 24.558 Σύνολο 41.938 (17.380) 20.011 20.011 20.011 44.569 1.055 (84) (328) 30.234 (1.350) 9.445 1.055 6.088 (10.271) (84) (1.678) 39.679 47.926 (17.692) 10.765 (1.320) 58.691 (19.012) 30.234 9.445 39.679 (11.370) 8.852 (822) 6.105 (11.370) 7.854 12.116 40 (435) (1.225) 46.659 8.649 (2.544) 74.860 (28.201) 6.088 (10.271) (998) 12.116 40 (435) (403) 40.554 66.211 (25.657) Η εύλογη αξία των επενδύσεων σε οικόπεδα-κτίρια κατά την 31.12.2020 ανέρχεται σε € 41.789 (31.12.2019: € 30.421). Για τη χρήση 2020 αναγνωρίστηκε ζημιά απομείωσης για τα οικόπεδα-κτήρια € 998 (31.12.2019: € 0), καθώς η λογιστική αξία υπερβαίνει την ανακτήσιμη αξία τους κατά την 31.12.2020, όπως αυτή προσδιορίσθηκε από πιστοποιημένους εκτιμητές.Το ανακτήσιμο ποσό των οικοπέδων-κτηρίων που απομειώθηκαν εντός της χρήσης 2020 ανήλθε σε € 9.285. Ο προσδιορισμός της ανακτήσιμης αξίας των επενδυτικών ακινήτων για τα οποία υπολογίστηκε απομείωση βασίστηκε στην εύλογη αξία μείον τα έξοδα πώλησης. Οι εύλογες αξίες των ακινήτων υπολογίζονται σύμφωνα µε τις μεθόδους που αναφέρονται στη σημείωση 1.2.6 και κατατάσσονται από πλευράς ιεραρχίας της εύλογης αξίας στο Επίπεδο 3 αφού κάνουν χρήση στοιχείων έρευνας, υποθέσεων και δεδομένων που αναφέρονται σε ακίνητα ανάλογων χαρακτηριστικών και συνεπώς περιλαμβάνουν ένα ευρύ πεδίο µη παρατηρήσιµων στην αγορά δεδομένων. Ο συντελεστής κεφαλαιοποίησης που χρησιμοποιήθηκε κυμαίνεται μεταξύ 6,5% και 8%. Σημειώνεται ότι σύμφωνα με την επικαιροποιημένη αναφορά από τις αρμόδιες υπηρεσίες της Τράπεζας για την επίπτωση του Covid-19 στις αξίες των ακινήτων στην Ελλάδα και με βάση τις υποθέσεις του βασικού τους σεναρίου σε ό,τι αφορά την εξέλιξη της πανδημίας και τις επιπτώσεις της, στις τιμές των ακινήτων, καθώς και τα δεδομένα από πρόσφατες πωλήσεις ακινήτων του Ομίλου σε τρίτους, εκτιμάται ότι αυτές δεν έχουν επηρεαστεί από την εμφάνιση της πανδημίας έτσι ώστε να απαιτείται επιπλέον απομείωση στις εκτιμώμενες αξίες. Η τράπεζα εντός του 2020 μετέφερε ιδιοχρησιμοποιούμενα πάγια λογιστικής αξίας € 12.116 στις «Επενδύσεις σε ακίνητα», τα οποία αφορούν κυρίως κτήρια που μισθώθηκαν σε τρίτους. 472 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Επιπρόσθετα, η Τράπεζα εντός της χρήσης του 2020 μετέφερε επενδυτικά πάγια λογιστικής αξίας € 435 (31.12.2019: € 84) στα «Στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση», όπως περιγράφεται στη σημείωση 44. Συνέπεια της εφαρμογής από 1.1.2019 του νέου λογιστικού πρότυπού Δ.Π.Χ.Π. 16 αναγνωρίσθηκαν δικαιώματα χρήσης επί Οικοπέδων – Κτηρίων αξίας € 20.011 που αφορούν μισθώσεις ακινήτων οι οποίες αναγνωρίσθηκαν ως επενδυτικά ακίνητα καθώς αφορούν ακίνητα τα οποία η τράπεζα υπομισθώνει με λειτουργική μίσθωση. Σε ότι αφορά τα οικόπεδα-κτήρια με δικαίωμα χρήσης, στη χρήση 2020 αναγνωρίσθηκε ζημιά από απομείωση της αξίας τους ποσού € 623 (31.12.2019: € 449) καθώς και αναστροφή απομείωσης ποσού € 9.475 (31.12.2019: € 1.504) που καταχωρήθηκαν στα «Λοιπά Έξοδα». Η ανακτήσιμη αξία των οικοπέδων-κτηρίων με δικαίωμα χρήσης ισούται με την προεξοφλημένη αξία των εισπρακτέων μισθωμάτων από τις υπεκμισθώσεις. H Τράπεζα ως εκμισθωτής κτηρίων ιδιοκτησίας του σε τρίτους αναγνωρίζει στα αποτελέσματα της περιόδου έσοδα από μισθώματα. Οι μελλοντικές εισπράξεις από λειτουργικές μισθώσεις έχουν ως εξής: 31.12.2020 4.714 9.797 1.634 16.145 εντός του έτους πέραν του έτους και µέχρι πέντε έτη πέραν των πέντε ετών Σύνολο 31.12.2019 3.586 10.612 3.787 17.985 Οι μελλοντικές εισπράξεις από χρηματοδοτικές μισθώσεις γνωστοποιούνται στη σημείωση 19. Τα συνολικά έσοδα από λειτουργικές µισθώσεις για την χρήση 2020 ανήλθαν σε € 3.916 (31.12.2019: € 4.390) και συµπεριλαµβάνονται στα «Λοιπά έσοδα». Η Τράπεζα ως εκμισθωτής δεν είχε ουσιώδη επίπτωση από την εφαρμογή των μέτρων παραχώρησης μισθωμάτων η οποία ανήλθε σε ποσό € 767. 47 3 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 23. Ιδιοχρησιµοποιούµενα ενσώµατα πάγια Οικόπεδα Κτήρια Υπόλοιπο 1.1.2019 Αξία κτήσης Συσσωρευµένες αποσβέσεις και αποµειώσεις 1.1.2019 - 31.12.2019 Επίπτωση από την εφαρμογή Δ.Π.Χ.Π 16 Αναπόσβεστη αξία 1.1.2019 Προσθήκες Απομειώσεις Διαθέσεις / Διαγραφές / Λήξεις / Επανεκτιμήσεις Μεταφορά από «Επενδύσεις σε ακίνητα» Μεταφορά σε «Επενδύσεις σε ακίνητα» Μεταφορά σε «Λοιπά στοιχεία ενεργητικού» Μεταφορά από «Λοιπά στοιχεία ενεργητικού» Μεταφορά σε «Στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση» Αποσβέσεις χρήσης Αναπόσβεστη αξία 31.12.2019 Υπόλοιπο 31.12.2019 Αξία κτήσης Συσσωρευµένες αποσβέσεις και αποµειώσεις 1.1.2020 - 31.12.2020 Αναπόσβεστη αξία 1.1.2020 Προσθήκες (Απομειώσεις)/Αναστροφές απομειώσεων Διαθέσεις /Διαγραφές /Λήξεις/Επανεκτιμήσεις Μεταφορά σε «Επενδύσεις σε ακίνητα» Μεταφορά σε «Λοιπά στοιχεία ενεργητικού» Μεταφορά σε «Στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση» Αποσβέσεις χρήσης Αναπόσβεστη αξία 31.12.2020 Υπόλοιπο 31.12.2020 Αξία κτήσης Συσσωρευµένες αποσβέσεις και αποµειώσεις Κινητός εξοπλισµός 932.696 (370.836) 389.014 (321.980) 561.860 8.898 (1.164) (905) 67.034 26.517 Στοιχεία ενεργητικού με δικαίωμα χρήσης Σύνολα 1.321.710 (692.816) (6.088) (2.901) 143 (9.920) (14.993) 534.930 (15.574) 77.962 (22.395) 84.567 94.911 723.805 50.553 (5.111) (10.331) 10.271 (6.088) (2.901) 143 (9.920) (52.962) 697.459 903.008 (368.078) 413.297 (335.335) 110.755 (26.188) 1.427.060 (729.601) 534.930 7.012 (10.415) (751) (12.116) (837) 77.962 18.804 (103) 84.567 2.946 3.683 (1.598) (14.223) 503.600 (324) (24.997) 71.342 (22.159) 67.439 697.459 28.762 (6.732) (2.452) (12.116) (837) (324) (61.379) 642.381 874.263 (370.663) 428.541 (357.199) 113.465 (46.026) 1.416.269 (773.888) (15) 94.911 94.911 15.138 (3.947) (9.411) 10.271 Η λογιστική αξία των ιδιόκτητων οικοπέδων και κτηρίων που συµπεριλαµβάνονται στα ανωτέρω υπόλοιπα ανέρχεται κατά την 31.12.2020 σε € 489.110 (31.12.2019: € 518.988). Για τη χρήση 2020 αναγνωρίστηκε ζηµιά αποµείωσης για τα οικόπεδα-κτήρια € 10.415 (31.12.2019: € 1.164). Το ανακτήσιµο ποσό των οικοπέδων-κτηρίων που αποµειώθηκαν εντός της χρήσης ανήλθε σε € 239.752 (31.12.2019: € 9.920). Κατά τον έλεγχο της αξίας των οικοπέδων-κτηρίων για τυχόν αποµείωση, το ανακτήσιμο ποσό υπολογίστηκε ως η εύλογη αξία η οποία ενσωματώνει στην αξία του παγίου και όλες τις επενεχθείσες βελτιώσεις που το καθιστούν απολύτως κατάλληλο για χρήση του από την Τράπεζα. Τα χρησιµοποιηθέντα επιτόκια προεξόφλησης κυµαίνονται από 6,5% έως 8% αναλόγως των χαρακτηριστικών (θέση, µέγεθος, χρήση) του κάθε παγίου. Οι εύλογες αξίες των ακινήτων υπολογίζονται σύμφωνα µε τις μεθόδους που αναφέρονται στη σημείωση 1.2.6 και κατατάσσονται από πλευράς ιεραρχίας της εύλογης αξίας στο Επίπεδο 3 αφού κάνουν χρήση στοιχείων έρευνας, υποθέσεων και δεδομένων που αναφέρονται σε ακίνητα ανάλογων χαρακτηριστικών και συνεπώς περιλαμβάνουν ένα ευρύ πεδίο µη παρατηρήσιµων στην αγορά δεδομένων. Σημειώνεται ότι σύμφωνα με την επικαιροποιημένη αναφορά από τις αρμόδιες υπηρεσίες της Τράπεζας για την επίπτωση του Covid-19 στις αξίες των ακινήτων στην Ελλάδα, εκτιμάται ότι αυτές δεν έχουν επηρεαστεί από την εμφάνιση της πανδημίας έτσι ώστε να απαιτείται επιπλέον απομείωση κατά την 31.12.2020. 474 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Επιπλέον, όσον αφορά τα µέτρα παραχώρησης µισθωµάτων λόγω Covid-19, σημειώνεται ότι η Τράπεζα, ως µισθωτής, δεν έχει ευνοηθεί σχετικά. Η τράπεζα εντός του 2020 µετέφερε ιδιοχρησιµοποιούµενα πάγια λογιστικής αξίας € 324 στα «Στοιχεία ενεργητικού προς πώληση», στο πλαίσιο μεταβίβαση της δραστηριότητας διαχείρισης Μη Εξυπηρετούμενων Δανείων στην Cepal Hellas, όπως περιγράφεται στην σηµείωση 32. Αντίστοιχα, την 31.12.2019 μεταφέρθηκαν ιδιοχρησιµοποιούµενα πάγια λογιστικής αξίας € 9.920 στα «Στοιχεία ενεργητικού προς πώληση». Επιπρόσθετα, η Τράπεζα εντός της χρήσης 2020 µετέφερε πάγια λογιστικής αξίας € 12.116 (31.12.2019: € 6.088) στα «Επενδυτικά πάγια», όπως περιγράφεται στη σηµείωση 22. Συνέπεια της εφαρµογής από 1.1.2019 του νέου λογιστικού πρότυπου Δ.Π.Χ.Π. 16 αναγνωρίσθηκαν περιουσιακά στοιχεία µε δικαίωµα χρήσης επί πάγιών αξίας € 94.911 εκ των οποίων € 86.889 αφορά µισθώσεις ακινήτων. Σε ό,τι αφορά τα πάγια µε δικαίωµα χρήσης, εντός της χρήσης 2020 δεν υπήρξαν μεταφορές από τα «Επενδυτικά πάγια» ενώ την 31.12.2019 είχαν μεταφερθεί πάγια ποσού € 10.271 (σηµείωση 22) και αναγνωρίστηκε ζηµιά αποµείωσης ποσού € 58 (31.12.2019: € 3.947) καθώς και αναστροφή απομείωσης ποσού € 3.741 (31.12.2019: € 0) που καταχωρήθηκαν στα «Λοιπά Έξοδα». 24. Υπεραξία και λοιπά άυλα πάγια Προγράμματα λογισµικού Υπόλοιπο 1.1.2019 Αξία κτήσης Συσσωρευµένες αποσβέσεις και αποµειώσεις 1.1.2019 - 31.12.2019 Αναπόσβεστη αξία 1.1.2019 Προσθήκες Αποσβέσεις χρήσης Αναπόσβεστη αξία 31.12.2019 Υπόλοιπο 31.12.2019 Αξία κτήσης Συσσωρευµένες αποσβέσεις και αποµειώσεις 1.1.2020 - 31.12.2020 Αναπόσβεστη αξία 1.1.2020 Προσθήκες Μεταφορά σε «Στοιχεία ενεργητικού προς πώληση» Αποσβέσεις χρήσης Αναπόσβεστη αξία 31.12.2020 Υπόλοιπο 31.12.2020 Αξία κτήσης Συσσωρευµένες αποσβέσεις και αποµειώσεις 664.668 (318.149) Δικαιώµατα τραπεζικής ιδιοκτησίας Υπεραξία 1.785 (1.785) Λοιπά Σύνολα 138.339 (94.413) 804.792 (414.347) 43.926 (14.449) 29.477 390.445 112.499 (54.779) 448.165 346.519 112.262 (40.330) 418.451 - 237 776.930 (358.479) 1.785 (1.785) 237 138.339 (108.862) 917.291 (469.126) 237 29.477 (10.607) 18.870 448.165 108.333 (16.747) (66.293) 473.458 138.339 (119.469) 993.716 (520.258) 237 418.451 108.333 (16.747) (55.686) 454.351 - 237 853.355 (399.004) 1.785 (1.785) 237 Οι προσθήκες της τρέχουσας χρήσης αφορούν κυρίως σε υλοποιήσεις εφαρµογών και αγορές αδειών χρήσης µηχανογραφικών εφαρµογών. Στις προσθήκες των προγραμμάτων λογισμικού της χρήσης 2020, περιλαμβάνεται ποσό € 11.565 που αφορά σε ιδιοπαραγόμενες μηχανογραφικές εφαρμογές. Οι αποσβέσεις χρήσης που αντιστοιχούν στις εν λόγω εφαρμογές ανήλθαν σε € 233. Η Τράπεζα, εντός της χρήσης του 2020 μετέφερε στα «Στοιχεία Ενεργητικού προς Πώληση» συστήματα λογισμικού λογιστικής αξίας € 16.747 στο πλαίσιο μεταβίβαση της δραστηριότητας διαχείρισης Μη Εξυπηρετούμενων Δανείων στην Cepal Hellas, όπως περιγράφεται στη σημείωση 32. Τα «Λοιπά» περιλαµβάνουν κονδύλια που αφορούν σε αναγνώριση άυλων περιουσιακών στοιχείων που αποδίδονται σε πελατειακές σχέσεις από τις αποκτηθείσες εργασίες πιστωτικών καρτών της Diners το 2015,µε ωφέλιµη ζωή 7 έτη καθώς επίσης 475 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 και αποκτηθείσες πελατειακές σχέσεις και την αποκτηθείσα καταθετική βάση της Citibank το 2014, µε ωφέλιµη ζωή 9 και 7 έτη αντίστοιχα. Στις προσθήκες της χρήσης του 2019 περιλαβάνεται ποσό € 237 που αφορά την υπεραξία που προέκυψε από την εξαγορά του κλάδου παροχής λογιστικών υπηρεσιών της Alpha Υποστηρικτικών Εργασιών. Κατά τον έλεγχο αποµείωσης των αύλων παγίων δεν προέκυψαν ενδείξεις αποµείωσης της αξίας τους. 25. Αναβαλλόµενες φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις 31.12.2020 5.277.158 5.277.158 Απαιτήσεις Σύνολο 31.12.2019 5.233.082 5.233.082 Οι αναβαλλόµενες φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις προκύπτουν ως εξής: Υπόλοιπο με 1.1.2020 Χρεωστική διαφορά Ν. 4046/2012 (σημείωση 13) Χρεωστική διαφορά Ν. 4465/2017 (σημείωση 13) Διαγραφές και αποσβέσεις παγίων περιουσιακών στοιχείων και μισθώσεις Χαρτοφυλάκιο δανείων Αποτίµηση δανείων λόγω αντιστάθμισης Αποτίµηση παραγώγων /Αποθεματικού αντιστάθμισης χρηματοροών Υποχρεώσεις καθορισμένων παροχών και ασφαλιστικών ταμείων Αποτίµηση υποχρεώσεων προς πιστωτικά ιδρύµατα και δανειακών υποχρεώσεων λόγω αντιστάθµισης της εύλογης αξίας τους Αποτίμηση/Απομείωση συμμετοχών Αποτίµηση/αποµείωση οµολόγων και λοιπών χρεογράφων Λοιπές προσωρινές διαφορές Σύνολο 476 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ 980.206 751.740 1.1 - 31.12.2020 Αναγνώριση Στην Στην Καθαρή Kατάσταση Θέση Aποτελεσµάτων (44.555) 1.652.405 Υπόλοιπο 31.12.2020 935.651 2.404.145 12.969 (16.320) (3.351) 2.907.984 236 (1.638.005) (582) 1.269.979 (346) 144.231 26.496 (6.044) 164.683 25.373 (1.664) 940 24.649 3.504 (560) 380.750 (84.674) 110.763 5.233.082 (98.425) (20.326) 86.511 (55.025) 2.944 104.205 99.101 282.325 (795) 197.274 5.277.158 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 1.1 - 31.12.2019* Υπόλοιπο 31.12.2018 Χρεωστική διαφορά Ν. 4046/2012 (σημείωση 13) Χρεωστική διαφορά Ν. 4465/2017 (σημείωση 13) Διαγραφές και αποσβέσεις παγίων περιουσιακών στοιχείων και µισθώσεις Χαρτοφυλάκιο δανείων Αποτίµηση δανείων λόγω αντιστάθµισης Αποτίµηση παραγώγων/ Αποθεματικού αντιστάθμισης χρηματοροών Υποχρεώσεις καθορισµένων παροχών και ασφαλιστικών ταµείων Αποτίµηση υποχρεώσεων προς πιστωτικά ιδρύµατα και δανειακών υποχρεώσεων λόγω αντιστάθµισης της εύλογης αξίας τους Αποτίµηση/Αποµείωση συµµετοχών Αποτίµηση/αποµείωση οµολόγων και λοιπών χρεογράφων Μεταφερόµενες φορολογικές ζηµιές Λοιπές προσωρινές διαφορές Σύνολο Επίπτωση λόγω Υπόλοιπο µε εφαρµογής 1.1.2019 IFRS 16 Αναγνώριση Στην Kατάσταση Στην Καθαρή Aποτελεσµάτων Θέση Υπόλοιπο 31.12.2019 1.024.761 1.024.761 (44.555) 980.206 737.658 737.658 14.082 751.740 25.840 (12.871) 12.969 2.686.634 2.686.634 221.350 2.907.984 (25) (25) 261 236 127.631 127.631 (21.232) 37.832 144.231 24.315 24.315 (2.112) 3.170 25.373 3.849 3.849 (345) 3.504 376.711 376.711 4.039 380.750 58.441 58.441 (10.912) (132.203) (84.674) 163.599 121.670 5.339.676 163.599 121.670 5.351.084 (163.599) (10.907) (26.801) (91.201) 110.763 5.233.082 31.12.2020 175.326 635.323 330.350 16.378 5.190 6.756 203.791 1.373.114 31.12.2019 151.962 635.144 238.409 9.690 6.717 6.414 307.942 1.356.278 14.432 11.408 11.408 26. Λοιπά στοιχεία Ενεργητικού Προκαταβεβληµένοι και παρακρατηµένοι φόροι Ταµείο Εγγυήσεως Καταθέσεων και Επενδύσεων Περιουσιακά στοιχεία από πλειστηριασμούς Προπληρωθέντα έξοδα Προκαταβολές προσωπικού Έσοδα εισπρακτέα Λοιπά Σύνολο Το κονδύλι «Ταµείο Εγγυήσεως Καταθέσεων και Επενδύσεων» αφορά την απαίτηση της Τράπεζας από την συµµετοχή της στο ενεργητικό του Σκέλους Κάλυψης Καταθέσεων και του Σκέλους Κάλυψης Επενδύσεων. Το εν λόγω κονδύλι διαµορφώνεται από: 1. το ποσό της εισφοράς στο Σκέλος Κάλυψης Επενδύσεων και 2. το ποσό της διαφοράς της ετήσιας τακτικής εισφοράς των Πιστωτικών Ιδρυµάτων, που προκύπτει από την εφαρµογή του άρθρου 6 του Ν. 3714/2008 «Προστασία δανειοληπτών και άλλες διατάξεις» που αύξησε το ποσό των καταθέσεων που καλύπτονται από το σύστηµα εγγυήσεως καταθέσεων από € 20 σε € 100, ανά καταθέτη. Η εν λόγω διαφορά περιλαµβάνεται σύµφωνα µε το Ν. 4370/7.3.2016 µε θέµα «Συστήµατα Εγγυήσεων καταθέσεων (ενσωµάτωση Οδηγίας 2014/49/ΕΕ), Ταµείο Εγγύησης Καταθέσεων και Επενδύσεων και άλλες διατάξεις» σε ειδική οµάδα περιουσίας, της οποίας τα επιµέρους στοιχεία ανήκουν εξ αδιαιρέτου, κατά το ποσοστό συµµετοχής εκάστου, στα συµµετέχοντα Πιστωτικά Ιδρύµατα. Το κονδύλι «Προκαταβεβληµένοι και παρακρατούµενοι φόροι» παρουσιάζεται µετά από προβλέψεις οι οποίες ανήλθαν την 31.12.2020 σε € 64.763(31.12.2019: € 101.037) * Ορισμένα κονδύλια της προηγούμενης χρήσης έχουν αναμορφωθεί όπως αναφέρεται στη σημείωση 47. 47 7 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Κατά την 31.12.2020 η Τράπεζα αποτίµησε τα «Aκίνητα από πλειστηριασµό και λοιπά ακίνητα που προορίζονται για πώληση» που έχουν ταξινοµηθεί στα λοιπά στοιχεία Ενεργητικού, στη χαµηλότερη αξία µεταξύ της λογιστικής και της εύλογης µείον τα έξοδα πώλησης. Για τις περιπτώσεις που η εύλογη αξία των ακινήτων υπολείπετο της λογιστικής τους αξίας αναγνωρίσθηκε ζηµιά αποµείωσης ποσού € 2.058, η οποία καταχωρήθηκε στα «Λοιπά Έξοδα» της Κατάστασης Αποτελεσµάτων. Το αντίστοιχο ποσό για 31.12.2019 ανήλθε σε € 10. Το ανακτήσιµο ποσό των οικοπέδων-κτηρίων που αποµειώθηκαν εντός της χρήσης ανήλθε σε € 48.522 (31.12.2019: € 12). Οι εύλογες αξίες των ακινήτων υπολογίζονται σύµφωνα µε τις µεθόδους που αναφέρονται στη σηµείωση 1.2.6 και κατατάσσονται από πλευράς ιεραρχίας της εύλογης αξίας στο Επίπεδο 3 αφού κάνουν χρήση στοιχείων έρευνας, υποθέσεων και δεδοµένων που αναφέρονται σε ακίνητα ανάλογων χαρακτηριστικών και συνεπώς περιλαµβάνουν ένα ευρύ πεδίο µη παρατηρήσιµων στην αγορά δεδοµένων. Ο συντελεστής κεφαλαιοποίησης που χρησιµοποιήθηκε κυµαίνεται µεταξύ 6,5% και 8%. Σημειώνεται ότι σύμφωνα με την επικαιροποιημένη αναφορά από τις αρμόδιες υπηρεσίες της Τράπεζας για την επίπτωση του Covid-19 στις αξίες των ακινήτων στην Ελλάδα, εκτιμάται ότι αυτές δεν έχουν επηρεαστεί από την εμφάνιση της πανδημίας έτσι ώστε να απαιτείται επιπλέον απομείωση κατά την 31.12.2020. Η τράπεζα εντός της χρήσης 2019 µετέφερε πάγια περιουσιακά στοιχεία από τα «Στοιχεία ενεργητικού προς πώληση» λογιστικής αξίας € 1.238 στα «Λοιπά στοιχεία Ενεργητικού» ενώ την χρήση 2020 μετέφερε πάγια περιουσιακά στοιχεία από τα «Στοιχεία ενεργητικού προς πώληση» λογιστικής αξίας € 3.125 στα «Λοιπά στοιχεία Ενεργητικού» όπως αναλυτικά περιγράφεται στη σημείωση 44. 478 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ 27. Υποχρεώσεις προς πιστωτικά ιδρύµατα Καταθέσεις: - Όψεως - Προθεσµίας: Κεντρικών Τραπεζών Λοιπών πιστωτικών ιδρυµάτων Καταθέσεις χρηµατικών εγγυήσεων για καλύµµατα παραγώγων και πράξεων προσωρινής εκχώρησης Πράξεις προσωρινής εκχώρησης (Repos) Δανειακές υποχρεώσεις Σύνολο 31.12.2020 31.12.2019 77.737 87.201 11.868.432 332.813 10.488 524.715 519.614 13.333.799 3.064.446 545.347 21.108 6.543.219 493.174 10.754.495 Με στόχο την αντιµετώπιση των επιπτώσεων της πανδηµίας του Covid-19, τη διασφάλιση επαρκούς ρευστότητας, την εξοµάλυνση των συνθηκών στις αγορές και την υποστήριξη της πιστωτικής επέκτασης η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ανακοίνωσε σταδιακά από τον Μάρτιο 2020 σειρά µέτρων όπως τροποποίηση στους όρους στοχευµένης µακροπρόθεσµης αναχρηµατοδότησης (Targeted Longer Term Refinancing Operations III) και νέα δέσµη µη στοχευµένων πράξεων πιο µακροπρόθεσµης αναχρηµατοδότησης λόγω της πανδηµίας (Pandemic Emergency Longer Term Refinancing Operations). H Τράπεζα την 24.6.2020 προχώρησε σε πρόωρη λήξη του δανεισµού ποσού € 3,1 δισ. µέσω του προϋπάρχοντος προγράµµατος στοχευµένης µακροπρόθεσµης αναχρηµατοδότησης ΙΙ (TLTRO II) µε επιτόκιο -0,40% και άντλησε ποσό € 11,9 δισ. µέσω του προγράµµατος στοχευµένης µακροπρόθεσµης αναχρηµατοδότησης ΙΙΙ (TLTRO IIΙ) µε επιτόκιο -0,50%, ενώ παράλληλα έληξε την ίδια ηµεροµηνία ποσό δανεισµού € 7,5 δισ. που αντλήθηκε κατά το εννεάµηνο του 2020 από το πρόγραµµα µακροπρόθεσµης αναχρηµατοδότησης (Longer Term Refinancing Operations). Το επιτόκιο δανεισµού µέσω του TLTRO III δύναται να διαµορφωθεί σε -1% για την περίοδο από τον Ιούνιο 2020 έως τον Ιούνιο 2021 και -0,50% για την υπόλοιπη διάρκεια της χρηµατοδότησης, εφόσον το ύψος των χορηγήσεων, που εµπίπτουν στο πρόγραµµα, παραµείνουν για την περίοδο Μαρτίου 2020 - Μαρτίου 2021 στα επίπεδα του Μαρτίου 2020. Η ΕΚΤ ανακοίνωσε την 10.12.2020 περαιτέρω τροποποίηση των όρων του προγράμματος TLTRO IΙΙ βάσει της οποίας αν, επιπρόσθετα με την επίτευξη του στόχου για την περίοδο Μαρτίου 2020 - Μαρτίου 2021, οι χορηγήσεις για την περίοδο Οκτωβρίου 2020 – Δεκεμβρίου 2021 παραμείνουν στα επίπεδα του Οκτωβρίου 2020 το επιτόκιο δανεισμού δύναται να διαμορφωθεί σε -1% και για την επόμενη περίοδο από τον Ιούνιο 2021 έως τον Ιούνιο 2022. Η Τράπεζα αναγνώρισε τόκους για τη χρήση του 2020 βάσει επιτοκίου -0,50%. Την 31.12.2020 ο δανεισμός από το πρόγραμμα TLTRO III ανέρχεται σε € 11,9 δισ. και οι τόκοι για την χρήση του 2020 ανέρχονται σε έσοδο € 31.568. Ειδικότερα, λαμβάνοντας υπόψη πως οι μεταβολές στο επιτόκιο του δανεισμού ανάλογα με το βαθμό επίτευξης των στόχων είναι προδιαγεγραμμένες συμβατικά και πως κατά την έναρξη της χρηματοδότησης δεν ήταν δυνατόν να υπάρξουν αξιόπιστες εκτιμήσεις ως προς την επίτευξη των στόχων που έχει θέσει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, η Τράπεζα θεώρησε πως το πραγματικό επιτόκιο του δανεισμού ισούται με το συμβατικό. Το πραγματικό αυτό επιτόκιο θα αναπροσαρμόζεται ως ένα συμβατικά προκαθορισμένο μεταβλητό επιτόκιο όταν οι εκτιμήσεις για την επίτευξη των στόχων καθίστανται αξιόπιστες με ταυτόχρονη σωρευτική αναπροσαρμογή του ποσού που έχει αναγνωριστεί στους τόκους έσοδα. Επισημαίνεται, επίσης, πως το επιτόκιο του εν λόγω δανεισμού δεν έχει αντιμετωπιστεί ως επιτόκιο εκτός αγοράς καθώς η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα το έχει προσφέρει σε όλα τα πιστωτικά ιδρύματα που εποπτεύει. Τέλος, σημειώνεται πως έως την ημερομηνία σύνταξης των οικονομικών καταστάσεων δεν είχε υπάρξει μεταβολή στις εκτιμήσεις της Τράπεζας ως προς το βαθμό επίτευξης των στόχων σε σχέση με την ημερομηνία αρχικής αναγνώρισης του δανεισμού. Όσον αφορά τις λοιπές μεταβολές στις υποχρεώσεις προς πιστωτικά ιδρύματα η αύξηση στο δανεισμό από την ΕΚΤ συνδυάστηκε µε µείωση των πράξεων προσωρινής εκχώρησης (repo). Το κονδύλι «Δανειακές υποχρεώσεις» αφορά τις υποχρεώσεις της Τράπεζας προς την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (European Investment Bank). Ο τόκος έσοδο που έχει αναγνωριστεί στην χρήση του 2020 και 2019 από τις ως άνω συναλλαγές εμφανίζεται στο κονδύλι «Τόκοι και εξομοιούμενα έσοδα» της Κατάστασης Αποτελεσμάτων. 479 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 28. Υποχρεώσεις προς πελάτες Καταθέσεις: - Όψεως - Ταµιευτηρίου - Προθεσµίας: Επιταγές και εντολές πληρωτέες Σύνολο 31.12.2020 31.12.2019 15.375.398 12.409.550 11.648.927 39.433.875 101.211 39.535.086 11.163.208 10.565.786 13.710.102 35.439.096 102.370 35.541.466 Το 2020 οι υποχρεώσεις προς πελάτες αυξήθηκαν κατά € 3.993.620 σε σχέση με την συγκριτική περίοδο αφενός λόγω της αύξησης των αποταμιεύσεων των ιδιωτών, συνεπεία της αβεβαιότητας που προκάλεσε η πανδημία και της μειωμένης καταναλωτικής δαπάνης, καθώς οι καταναλωτές δεν μπορούν να δαπανήσουν -σε ένα βαθμό- εξαιτίας των μέτρων περιορισμού της οικονομικής δραστηριότητας και αφετέρου λόγω της αύξησης των αποταμιεύσεων των επιχειρήσεων, ως αποτέλεσμα της συγκράτησης των δαπανών, εξαιτίας της αβεβαιότητας, αλλά και των έκτακτων μέτρων που υιοθετήθηκαν από την Ελληνική Κυβέρνηση με σκοπό τη στήριξη των επιχειρήσεων (π.χ. παροχή ρευστότητας προς τις επιχειρήσεις, η οποία διοχετεύτηκε μέσω του τραπεζικού συστήματος, αναστολή πληρωμών φορολογικών υποχρεώσεων και εισφορών προς τα ασφαλιστικά ταμεία). 29. Οµολογίες έκδοσής µας και λοιπές δανειακές υποχρεώσεις i. Εκδόσεις καλυµµένων οµολογιών* Η μεταβολή των υποχρεώσεων από καλυμμένες ομολογίες συνοψίζεται ως ακολούθως: Υπόλοιπο 1.1.2020 Μεταβολές χρήσης 1.1 - 31.12.2020 Επαναγορές Λήξεις / Αποπληρωµές Χρηµατοοικονοµικά (κέρδη)/ζηµιές Δεδουλευµένοι τόκοι Υπόλοιπο 31.12.2020 514.317 (943) (12.500) (67) 11.642 512.449 Αναλυτικές πληροφορίες για τις εκδόσεις καλυµµένων οµολογιών παρουσιάζονται στον κάτωθι πίνακα: α. Ιδιοκατεχόµενες από την Τράπεζα Εκδότης Alpha Bank A.E. Alpha Bank A.E. Alpha Bank A.E. Alpha Bank A.E. Σύνολο Νόμισμα Επιτόκιο Ημερομηνία λήξης Ευρώ Ευρώ Ευρώ Ευρώ 3m Εuribor+0,50%, ελάχιστο 0% 3m Εuribor+0,50%, ελάχιστο 0% 3m Εuribor+0,35%, ελάχιστο 0% 2,50% 23.1.2023 23.1.2023 23.1.2023 5.2.2023 Ονομαστική αξία 31.12.2020 31.12.2019 1.000.000 1.000.000 1.000.000 1.000.000 200.000 200.000 1.000 2.201.000 2.200.000 β. Κατεχόµενες από τρίτους Εκδότης Alpha Bank A.E. Σύνολο Νόμισμα Επιτόκιο Ευρώ 2,5% Ημερομηνία λήξης 5.2.2023 Ονομαστική αξία 31.12.2020 31.12.2019 499.000 500.000 499.000 500.000 * Στοιχεία που αφορούν την δημοσιοποίηση πληροφοριών σχετικά με την έκδοση καλυμμένων ομολογιών, βάσει της Πράξεως Διοικητού της Τράπεζας της Ελλάδος 2620/28.8.2009, έχουν αναρτηθεί στον ιστοχώρο της Τράπεζας. 480 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 ii. Πρόγραµµα εξασφαλισµένων τίτλων Την 25.10.2020 οι εξασφαλισμένοι τίτλοι ονομαστικής αξίας € 800.000 έληξαν. Αναλυτικές πληροφορίες για την έκδοση που αφορά τους εξασφαλισµένους τίτλους παρουσιάζονται στον κάτωθι πίνακα: Ιδιοκατεχόµενες από την Τράπεζα Εκδότης Alpha Bank A.E. Σύνολο Νόμισμα Επιτόκιο Ευρώ 3m Εuribor+1,8% Ημερομηνία λήξης 25.10.2020 Ονομαστική αξία 31.12.2020 31.12.2019 800.000 800.000 iii. Κοινά οµολογιακά δάνεια Υπόλοιπο 1.1.2020 Μεταβολές χρήσης 1.1 - 31.12.2020 Λήξεις / Αποπληρωµές Δεδουλευµένοι τόκοι Υπόλοιπο 31.12.2020 1.369 (43) 227 1.553 Αναλυτικές πληροφορίες για τις εκδόσεις κοινών οµολογιακών δανείων παρουσιάζονται στον κάτωθι πίνακα: Κατεχόµενες από τρίτους Εκδότης Alpha Bank A.E. Alpha Bank A.E. Σύνολο Νόμισμα Επιτόκιο Ευρώ Ευρώ 2,50% 2,50% Ημερομηνία λήξης 20.6.2022 20.6.2022 Ονομαστική αξία 31.12.2020 31.12.2019 350 350 1.345 1.345 1.695 1.695 iv. Υποχρεώσεις από τιτλοποίηση ναυτιλιακών δανείων Υπόλοιπο 1.1.2020 Μεταβολές χρήσης 1.1 - 31.12.2020 Λήξεις / Αποπληρωµές Δεδουλευµένοι τόκοι Συναλλαγµατικές διαφορές Υπόλοιπο 31.12.2020 131.985 (136.955) 2.593 2.377 - Η Τράπεζα είχε προβεί σε τιτλοποίηση ναυτιλιακών δανείων, µεταβιβάζοντας τα εν λόγω δάνεια στην πλήρως ενοποιούµενη εταιρία ειδικού σκοπού, Alpha Shipping Finance Ltd., η οποία µε τη σειρά της άντλησε χρηµατοδότηση από τρίτους. Την 21.9.2020 η Τράπεζα αγόρασε το σύνολο της υποχρέωσης προς τρίτους και από την ημερομηνία αυτή αποτελεί τον μοναδικό δανειστή της εταιρίας ειδικού σκοπού Alpha Shipping Finance Ltd. v. Υποχρεώσεις από τιτλοποίηση καταναλωτικών δανείων Η Τράπεζα έχει προβεί σε τιτλοποίηση καταναλωτικών δανείων, µεταβιβάζοντας τα εν λόγω δάνεια στην πλήρως ενοποιούµενη εταιρία ειδικού σκοπού, Katanalotika Plc η οποία µε τη σειρά της άντλησε χρηµατοδότηση εκδίδοντας οµόλογα. Την 18.12.2019 το Class A ομόλογο της συναλλαγής Katanalotika Plc ύψους € 220.000, µεταβιβάστηκε σε τρίτους. Υπόλοιπο 1.1.2020 Μεταβολές χρήσης 1.1 - 31.12.2020 Λήξεις / Αποπληρωµές Νέες Τιτλοποιήσεις / Αποτιτλοποιήσεις Δεδουλευµένοι Τόκοι Επαναγορά τίτλου Αποτέλεσμα εξόφλησης υποχρέωσης Υπόλοιπο 31.12.2020 481 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ 218.944 (65.452) 64.191 2.317 (219.856) (144) - Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Tην 18.12.2019 τροποποιήθηκε το περιθώριο επιτοκίου του ομολόγου ως εξής: 1,45% για την ηµεροµηνία πληρωµής Μαρτίου 2020, 1,35% από την Ηµεροµηνία Πληρωµής Ιουνίου 2020 έως και Δεκεµβρίου 2020 και 2,60% για τις εναποµένουσες Ηµεροµηνίες Πληρωµής. Η Τράπεζα προέβη την 21.12.2020 στην επαναγορά του ομολόγου και από την ημερομηνία αυτή αποτελεί τον μοναδικό δανειστή της εταιρίας ειδικού σκοπού Katanalotika Plc μηδενίζοντας την υποχρέωση προς τρίτους. vi. Υποχρεώσεις από τιτλοποίηση λοιπών δανείων Υποχρεώσεις που προέκυψαν από τις τιτλοποιήσεις καταναλωτικών δανείων, επιχειρηµατικών δανείων και πιστωτικών καρτών δεν συµπεριλαµβάνονται στο λογαριασµό «Οµολογίες έκδοσής µας και λοιπές δανειακές υποχρεώσεις», διότι οι αντίστοιχοι τίτλοι, ονοµαστικού ποσού € 1.958.935 (31.12.2019: 3.159.400) που έχουν εκδοθεί από εταιρίες ειδικού σκοπού ιδιοκατέχονται από την Τράπεζα. vii. Υποχρεώσεις από τιτλοποίηση μη εξυπηρετούμενων δανείων Η Τράπεζα προέβη την 30.4.2020 σε συναλλαγή τιτλοποίησης μη εξυπηρετούμενων δανείων λιανικής και επιχειρηματικής πίστης (“Galaxy”). Ειδικότερα, μεταβιβάσθηκαν στις εταιρίες ειδικού σκοπού Orion X Securitisation Designated Activity Company, Galaxy II Funding Designated Activity Company, Galaxy III Funding Designated Activity Company και Galaxy IV Funding Designated Activity Company, που ιδρύθηκαν στην Ιρλανδία, μη εξυπηρετούμενα δάνεια λογιστικής αξίας την 31.12.2020 ποσού € 6.148.332. Οι υποχρεώσεις που προέκυψαν από την εν λόγω τιτλοποίηση, δεν συµπεριλαµβάνονται στο λογαριασµό «Οµολογίες έκδοσής µας και λοιπές δανειακές υποχρεώσεις», διότι οι αντίστοιχοι τίτλοι συνολικού ονοµαστικού ποσού € 11.722.272, που έχουν εκδοθεί από τις εταιρίες ειδικού σκοπού, αγοράσθηκαν από την Τράπεζα με κόστος κτήσης ίσο με τη λογιστική αξία των δανείων που τιτλοποιήθηκαν. viii. Τίτλοι µειωµένης εξασφαλίσεως (Lower Tier II, Upper Tier II) Στο πλαίσιο του Προγράµµατος Εuro Medium Term Note ποσού € 15 δισ. η Τράπεζα εξέδωσε την 13.2.2020 τίτλο µειωµένης εξασφάλισης ονοµαστικής αξίας € 500 εκατ. δεκαετούς διάρκειας, µε δυνατότητα ανάκλησης στα πέντε έτη και µε σταθερό ετήσιο τοκοµερίδιο 4,25%. Υπόλοιπο 1.1.2020 Μεταβολές χρήσης 1.1 - 31.12.2020 Νέες εκδόσεις Λήξεις/Αποπληρωµές Προσαρµογή αντιστάθµισης Δεδουλευµένοι τόκοι Υπόλοιπο 31.12.2020 651 495.363 (8) 4.161 19.067 519.234 Αναλυτικές πληροφορίες για τις ανωτέρω εκδόσεις παρουσιάζονται στον κάτωθι πίνακα: Κατεχόµενες από τρίτους Εκδότης Alpha Bank A.E. Alpha Bank A.E. Σύνολο Νόμισμα Επιτόκιο Ευρώ Ευρώ 3m Euribor+1,5% 4,25% Ημερομηνία λήξης Αορίστου λήξης 13.2.2030 Ονομαστική αξία 31.12.2020 31.12.2019 650 650 500.000 500.650 650 ix. Υβριδικοί τίτλοι Υπόλοιπο 1.1.2020 Μεταβολές χρήσης 1.1 – 31.12.2020 Λήξεις/Αποπληρωµές Τόκοι Υπόλοιπο 31.12.2020 482 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ 15.300 15.300 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Αναλυτικές πληροφορίες για τις ανωτέρω εκδόσεις παρουσιάζονται στον κάτωθι πίνακα: Κατεχόµενες από τρίτους Εκδότης Alpha Bank Νόμισμα Επιτόκιο Ημερομηνία λήξης Ευρώ 4 x (CMS10-CMS2), ελάχιστο 3,25%, μέγιστο 10% Αορίστου λήξης Ονομαστική αξία 31.12.2020 31.12.2019 Σύνολο 15.542 15.542 15.542 15.542 Σύνολο οµολογιών έκδοσής µας και λοιπών δανειακών υποχρεώσεων, που δεν ιδιοκατέχονται, την 31.12.2020 1.048.536 Στον ακόλουθο πίνακα, παρουσιάζονται οι µεταβολές των δανειακών υποχρεώσεων, παραθέτοντας διακριτά τις ταµειακές και τις µη ταµειακές κινήσεις. Χρηματοδοτικές ταμειακές ροές Κοινά ομολογιακά δάνεια Υποχρεώσεις από τιτλοποίηση ναυτιλιακών δανείων Υποχρεώσεις από τιτλοποίηση καταναλωτικών δανείων Τίτλοι μειωμένης εξασφαλίσεως Υβριδικοί τίτλοι Υποχρεώσεις από εκδόσεις με εξασφαλίσεις στεγαστικών δανείων Χρηματοδοτικές ταμειακές ροές Κοινά οµολογιακά δάνεια Υποχρεώσεις από τιτλοποίηση ναυτιλιακών δανείων Υποχρεώσεις από τιτλοποίηση επιχειρηµατικών (SME) δανείων Υποχρεώσεις από τιτλοποίηση λοιπών δανείων Τίτλοι µειωµένης εξασφαλίσεως Υβριδικοί τίτλοι Υποχρεώσεις από εκδόσεις µε εξασφαλίσεις στεγαστικών δανείων 1.1.2020 1.369 Ταμειακές Ροές Μη Ταμειακές Ροές Αποτιτλοποιήσεις Μεταβολή Νέες Εκδόσεις Δεδουλευµένοι Συναλλαγματικές εύλογης Λήξεις τόκοι Διαφορές αξίας Αποπληρωµές (43) 227 Λοιπά 31.12.2020 1.553 131.985 (136.955) 2.593 2.377 - 218.944 (221.117) 2.317 (144) - 651 495.355 19.067 4.161 519.234 15.300 514.317 1.1.2019 6.179 15.300 (13.443) 11.642 (67) Ταμειακές Ροές Μη Ταμειακές Ροές Αποτιτλοποιήσεις Μεταβολή Νέες Εκδόσεις Δεδουλευµένοι Συναλλαγματικές εύλογης Λήξεις τόκοι Διαφορές αξίας Αποπληρωµές (5.087) 277 Λοιπά 512.449 31.12.2019 1.369 245.377 (127.834) 10.755 61.964 (63.528) 1.564 - - 218.849 95 218.944 651 (8) 8 651 7 15.300 15.293 511.843 (12.500) 14.411 3.687 131.985 563 514.317 Οι ανωτέρω ταµειακές ροές περιλαµβάνονται στις καθαρές ταµειακές ροές από χρηµατοδοτικές δραστηριότητες στην κατάσταση ταµειακών ροών της χρήσης. 483 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 30. Υποχρεώσεις για τρέχοντα φόρο εισοδήµατος και λοιπούς φόρους 31.12.2020 50.560 13.736 64.296 Για τρέχοντα φόρο εισοδήματος Για λοιπούς φόρους Σύνολο 31.12.2019 3.050 21.837 24.887 31. Υποχρεώσεις καθορισµένων παροχών στους εργαζόµενους Τα συνολικά µεγέθη, που αναγνωρίσθηκαν στις οικονοµικές καταστάσεις, για τις υποχρεώσεις καθορισµένων παροχών, παρουσιάζονται στον κάτωθι πίνακα: Αποζηµίωση προσωπικού της Τράπεζας λόγω συνταξιοδότησης βάσει του Ν. 2112/1920 Εγγύηση αποταµιευτικού προγράµµατος Προγράμματα Diners (συνταξιοδοτικό και ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης) Σύνολο Υποχρεώσεων Αποζηµίωση προσωπικού της Τράπεζας λόγω συνταξιοδότησης βάσει του Ν. 2112/1920 (σηµείωση 8) Εγγύηση αποταµιευτικού προγράµµατος (σηµείωση 8) Προγράμματα Diners (συνταξιοδοτικό και ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης) (σηµείωση 8) Σύνολο Ισολογισµός - Υποχρεώσεις 31.12.2020 31.12.2019 73.190 76.312 2.761 2.703 8.948 8.380 84.899 87.395 Αποτελέσµατα χρήσης Έξοδα/(Έσοδα) Από 1 Ιανουαρίου έως 31.12.2020 31.12.2019 8.238 4.496 (196) 217 76 125 8.118 4.838 Τα ποσά των µεγεθών του Ισολογισµού και της καταστάσεως αποτελεσµάτων χρήσης αναλύονται παρακάτω ανά ταµείο και είδος παροχής ως εξής: α. Αποζηµίωση προσωπικού λόγω συνταξιοδότησης βάσει του Ν. 2112/1920 Oι συµβάσεις του τακτικού προσωπικού της Τράπεζας είναι συµβάσεις εργασίας αορίστου χρόνου και σε περίπτωση λύσεως προβλέπεται καταβολή εφάπαξ αποζηµίωσης η οποία υπολογίζεται εφαρµόζοντας τις διατάξεις των Ν. 2112/1920 και Ν. 3198/1955, όπως αυτές τροποποιήθηκαν µε το Ν. 4093/2012. Τα ποσά που αναγνωρίσθηκαν στον ισολογισµό έχουν ως εξής: 31.12.2020 73.190 73.190 Παρούσα αξία δεδουλευµένων παροχών Υποχρέωση 31.12.2019 76.312 76.312 Τα ποσά που αναγνωρίσθηκαν στα αποτελέσµατα χρήσης έχουν ως εξής: Τρέχον κόστος υπηρεσίας Καθαρό επιτοκιακό αποτέλεσµα επί της καθαρής απαίτησης/υποχρέωσης Κόστος προηγούμενης υπηρεσίας (Kέρδος)/Ζηµία από διακανονισµό/περικοπή/τερµατισµό (Kέρδος)/Ζημία αναδιάρθρωσης Σύνολο (το οποίο περιλαµβάνεται στις αµοιβές προσωπικού) 484 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Από 1 Ιανουαρίου έως 31.12.2020 31.12.2019 2.423 2.104 646 1.240 75 1.363 5.094 (50) (161) 8.238 4.496 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Η µεταβολή στην παρούσα αξία των δεδουλευµένων παροχών προέκυψε ως εξής: Υπόλοιπο έναρξης χρήσης Τρέχον κόστος υπηρεσίας Κόστος επιτοκίου Καταβληθείσες αποζηµιώσεις (Kέρδος)/Ζηµιά από διακανονισµό/περικοπή/τερµατισµό (Kέρδος)/Ζημιά αναδιάρθρωσης Κόστος προηγούµενης υπηρεσίας Μεταφορά σε πρόβλεψη προγράμματος εθελούσιας αποχώρησης προσωπικού Μεταφορά προσωπικού στη Cepal Αναλογιστικά (κέρδη)/ζηµιές χρήσης - οικονοµικές υποθέσεις Αναλογιστικά (κέρδη)/ζηµιές χρήσης - εµπειρικές προσαρµογές Υπόλοιπο τέλους χρήσης 2020 76.312 2.423 646 (8.182) 5.094 75 (5.654) 2.584 (108) 73.190 2019 73.611 2.104 1.240 (11.014) (50) (161) 1.363 (1.098) 31.12.2020 (2.584) 108 (2.476) 31.12.2019 (10.492) 175 (10.317) 31.12.2020 76.312 (8.182) 8.238 2.476 (5.654) 73.190 31.12.2019 73.611 (11.014) 4.496 10.317 (1.098) 10.492 (175) 76.312 Τα ποσά που αναγνωρίσθηκαν απευθείας στην καθαρή θέση κατά την περίοδο αναλύονται ως εξής: Μεταβολή στην υποχρέωση που οφείλεται στις οικονοµικές και δηµογραφικές υποθέσεις – Κέρδος/(Zηµιά) Μεταβολή στην υποχρέωση που οφείλεται σε εµπειρικές προσαρµογές – Κέρδος/(Zηµιά) (Ζηµιά)/Κέρδος που αναγνωρίσθηκε απευθείας στην Καθαρή Θέση εντός της χρήσης Η µεταβολή στην υποχρέωση του ισολογισµού προέκυψε ως εξής: Υπόλοιπο έναρξης χρήσης Καταβληθείσες αποζηµιώσεις Ζηµιά/(Κέρδος) που καταχωρήθηκε στα αποτελέσµατα χρήσης Ζηµιά/(Κέρδος) που καταχωρήθηκε στην καθαρή θέση Μεταφορά σε πρόβλεψη εθελουσίας εξόδου Μεταφορά προσωπικού στη Cepal Υπόλοιπο τέλους χρήσης 76.312 Το ποσό των € 5.654 στη χρήση 2020 αντιστοιχεί στην σχηματισμένη υποχρέωση για το προσωπικό της Τράπεζας που μεταφέρθηκε στο πλαίσιο της μεταβίβασης της δραστηριότητας διαχείρισης Μη Εξυπηρετούμενων Ανοιγμάτων της Τράπεζας στην θυγατρική της εταιρεία διαχείρισης απαιτήσεων από δάνεια και πιστώσεις Cepal. To ποσό των € 1.098 στη χρήση του 2019 αντιστοιχεί στην πρόβλεψη που σχηματίσθηκε για τους εργαζομένους που έκαναν χρήση της μακροχρόνιας άδειας βάσει του προγράμματος εθελουσίας εξόδου. Για τον πληθυσμό αυτό σχηματίσθηκε επιπλέον πρόβλεψη € 9.805 εντός της χρήσης 2019 για την κάλυψη του συνόλου της παροχής του προγράμματος μέχρι την οριστική αποχώρησή τους. β. Εγγύηση αποταµιευτικού προγράµµατος Για το προσωπικό που προσελήφθη στην Τράπεζα και εντάχθηκε στον κύριο ασφαλιστικό φορέα από 1.1.1993 µέχρι 31.12.2004 η Τράπεζα έχει εγγυηθεί ότι η εφάπαξ παροχή κατά τη συνταξιοδότηση, σύµφωνα µε τους όρους του αποταµιευτικού προγράµµατος, θα είναι τουλάχιστον ίση µε την παροχή που ορίζει ο Ν. 2084/1992 και η Υπουργική Απόφαση 2/39350/0022/2.3.99. Τα ποσά που αναγνωρίσθηκαν στον ισολογισµό έχουν ως εξής: Παρούσα αξία δεδουλευµένων παροχών Υποχρέωση 485 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ 31.12.2020 2.761 2.761 31.12.2019 2.703 2.703 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Τα ποσά που αναγνωρίσθηκαν στα αποτελέσµατα χρήσης έχουν ως εξής: Τρέχον κόστος υπηρεσίας Καθαρό επιτοκιακό αποτέλεσµα επί της καθαρής απαίτησης/υποχρέωσης Kέρδος)/Ζηµιά από διακανονισµό/περικοπή/τερµατισµό Σύνολο (το οποίο περιλαµβάνεται στις αµοιβές προσωπικού) Από 1 Ιανουαρίου έως 31.12.2020 31.12.2019 124 160 22 57 (342) (196) 217 Η µεταβολή στην παρούσα αξία της υποχρέωσης προέκυψε ως εξής: Υπόλοιπο έναρξης χρήσης Τρέχον κόστος υπηρεσίας Κόστος επιτοκίου Kέρδος)/Ζηµία από διακανονισµό/περικοπή/τερµατισµό Αναλογιστικά (κέρδη)/ζηµιές χρήσης - οικονοµικές υποθέσεις Αναλογιστικά (κέρδη)/ζηµιές χρήσης - εµπειρικές προσαρµογές Υπόλοιπο τέλους χρήσης 2020 2.703 124 22 (342) (58) 312 2.761 2019 3.325 160 57 1.203 (2.042) 2.703 31.12.2020 58 (312) (254) 31.12.2019 (1.203) 2.042 839 2020 2.703 (196) 254 2.761 2019 3.325 217 (839) 2.703 Τα ποσά που καταχωρήθηκαν απευθείας στην καθαρή θέση κατά την χρήση αναλύονται ως εξής: Μεταβολή στην υποχρέωση που οφείλεται στις οικονομικές και δημογραφικές υποθέσεις – κέρδος/(ζηµιά) Μεταβολή στην υποχρέωση που οφείλεται σε εµπειρικές προσαρµογές – κέρδος/(ζηµιά) (Ζηµιά)/κέρδος που αναγνωρίσθηκε απευθείας στην καθαρή θέση εντός της χρήσης Η µεταβολή στην υποχρέωση του ισολογισµού προέκυψε ως εξής: Υπόλοιπο έναρξης χρήσης Ζηµία/(κέρδος) που καταχωρήθηκε στα αποτελέσµατα χρήσης Ζηµία/(κέρδος) που καταχωρήθηκε στην καθαρή θέση Υπόλοιπο τέλους χρήσης γ. Προγράµµατα επικουρικής σύνταξης και ιατροφαρµακευτικής περιθάλψεως Diners H Τράπεζα εγγυάται από την 30.9.2014, ηµεροµηνία εξαγοράς της Diners Club Ελλάδος Α.Ε., τα προγράµµατα παροχής επικουρικής σύνταξης και ιατροφαρµακευτικής περιθάλψεως της πρώην Diners, τα οποία διαχειρίζεται ανεξάρτητη ασφαλιστική εταιρία. Η συγχώνευση δι’ απορροφήσεως της εταιρίας ολοκληρώθηκε την 2.6.2015. Τα προγράµµατα αυτά καλύπτουν τους συνταξιούχους καθώς και τους αποχωρήσαντες οι οποίοι έχουν θεµελιώσει δικαίωµα απονοµής της επικουρικής σύνταξης στο µέλλον. Τα ποσά που αναγνωρίσθηκαν στον ισολογισµό έχουν ως εξής: 31.12.2020 10.943 (1.995) 8.948 Παρούσα αξία δεδουλευµένων παροχών Εύλογη αξία περιουσιακών στοιχείων του προγράμματος Υποχρέωση 31.12.2019 10.726 (2.346) 8.380 Τα περιουσιακά στοιχεία του προγράµµατος αποτελούνται εξ ολοκλήρου από µετρητά. 486 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Τα ποσά που αναγνωρίστηκαν στα αποτελέσµατα χρήσης έχουν ως εξής: Καθαρό επιτοκιακό αποτέλεσμα επί της καθαρής απαίτησης/υποχρέωσης Έξοδα Σύνολο (το οποίο περιλαµβάνεται στις αµοιβές προσωπικού) Από 1 Ιανουαρίου έως 31.12.2020 31.12.2019 69 117 7 8 76 125 Η µεταβολή στην παρούσα αξία των παροχών προέκυψε ως εξής: Υπόλοιπο έναρξης χρήσης Κόστος επιτοκίου Παροχές που καταβλήθηκαν απευθείας από τη Τράπεζα Καταβληθείσες παροχές από το πρόγραμμα Αναλογιστικά (κέρδη)/ζηµιές χρήσης - οικονομικές υποθέσεις Αναλογιστικά (κέρδη)/ζηµιές χρήσης - εμπειρικές προσαρμογές Υπόλοιπο τέλους χρήσης 2020 10.726 86 (20) (343) 414 80 10.943 2019 9.528 161 (9) (363) 1.391 18 10.726 2020 2.346 17 (343) (7) (18) 1.995 2019 2.717 44 (363) (8) (44) 2.346 2020 (414) (80) (18) (512) 2019 (1.391) (18) (44) (1.453) 2020 8.380 (20) 76 512 8.948 2019 6.811 (9) 125 1.453 8.380 Η µεταβολή στην εύλογη αξία των περιουσιακών στοιχείων του προγράµµατος προέκυψε ως εξής: Υπόλοιπο έναρξης χρήσης Αναµενόµενη απόδοση Καταβληθείσες παροχές Έξοδα Αναλογιστικές ζηµιές Υπόλοιπο τέλους χρήσης Τα ποσά που αναγνωρίσθηκαν απευθείας στην καθαρή θέση κατά την περίοδο αναλύονται ως εξής: Μεταβολή στην υποχρέωση που οφείλεται στις οικονομικές και δημογραφικές υποθέσεις - κέρδος/(ζημιά) Μεταβολή στην υποχρέωση που οφείλεται σε εμπειρικές προσαρμογές - κέρδος/(ζημιά) Απόδοση επενδύσεων εκτός του ποσού που καταχωρήθηκε στο αποτέλεσμα - κέρδος/(ζημιά) Κέρδος/(ζημιά) που αναγνωρίσθηκε απευθείας στην καθαρή θέση εντός της χρήσης Η µεταβολή στην υποχρέωση/(απαίτηση) του ισολογισµού προέκυψε ως εξής: Υπόλοιπο έναρξης χρήσης Παροχές που καταβλήθηκαν απευθείας από τη Τράπεζα Ποσό που καταχωρήθηκε στα αποτελέσματα χρήσης Ποσό που καταχωρήθηκε στην καθαρή θέση Υπόλοιπο τέλους χρήσης Τα αποτελέσµατα των αποτιµήσεων εξαρτώνται από τις υποθέσεις εκπονήσεως των αναλογιστικών µελετών. Οι βασικές αναλογιστικές υποθέσεις που χρησιµοποιήθηκαν για τα ανωτέρω προγράµµατα καθορισµένων παροχών ήταν οι εξής: Επιτόκιο προεξόφλησης Πληθωρισµός Απόδοση περιουσιακών στοιχείων αποταμιευτικού προγράμματος Μελλοντικές αυξήσεις µισθών Μελλοντικές αυξήσεις συντάξεων 487 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ 31.12.2020 0,44%-0,58% 1,30% 1,50% 1,70% 0,00% 31.12.2019 0,82% 1,30% 1,50% 1,80% 0,00% Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Για τον προσδιορισµό του επιτοκίου προεξόφλησης ελήφθη υπόψη ως βάση αναφοράς ο δείκτης iBoxx Euro Corporate AA+ προσαρµοσµένος για τα χαρακτηριστικά των προγραµµάτων. Η µέση διάρκεια ανά πρόγραµµα εµφανίζεται στον ακόλουθο πίνακα: Αποζηµίωση προσωπικού της Τράπεζας λόγω συνταξιοδοτήσεως βάσει του Ν. 2112/1920 Εγγύηση αποταµιευτικού προγράµµατος Προγράμματα Diners (συνταξιοδοτικό και ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης) 31.12.2020 16,6 16,4 15,9 31.12.2019 17,3 17,2 16,1 Στον ακόλουθο πίνακα συνοψίζεται η ευαισθησία ως προς τις οικονοµικές υποθέσεις του συνόλου της υποχρέωσης που προκύπτει από τα ανωτέρω προγράµµατα: Ποσοστιαία µεταβολή υποχρέωσης (%) (7,7) 8,5 8,4 (7,5) Αύξηση επιτοκίου προεξόφλησης κατά 0,5% Μείωση επιτοκίου προεξόφλησης κατά 0,5% Αύξηση αναµενόµενης αύξησης µισθών κατά 0,5% Μείωση αναµενόµενης αύξησης µισθών κατά 0,5% Για όλα τα ανωτέρω προγράµµατα δεν αναµένεται να καταβληθούν εισφορές το 2021. 32. Λοιπές υποχρεώσεις Προµηθευτές Έσοδα εποµένων χρήσεων Δεδουλευµένα έξοδα Κρατήσεις και εισφορές υπέρ τρίτων Υποχρεώσεις προς εμπόρους από χρήση πιστωτικών καρτών Υποχρεώσεις από μισθώσεις Λοιπά Σύνολο 31.12.2020 54.790 235.904 80.856 51.160 288.012 120.754 159.053 990.529 31.12.2019 54.811 7.518 68.893 91.541 348.681 158.347 204.768 934.559 Στο κονδύλι «έσοδα επόμενων χρήσεων» περιλαμβάνεται ποσό € 228.453, που αφορά το αποτέλεσμα από την μεταβίβαση της Δραστηριότητας Διαχείρισης Μη Εξυπηρετούμενων Ανοιγμάτων της Τράπεζας (carve-out) στη θυγατρική της εταιρία Cepal Hellas, όπως αναλυτικά περιγράφεται στη σημείωση 48. Tα στοιχεία του ενεργητικού και των υποχρεώσεων της μεταβιβασθείσας δραστηριότητας, αφορούσαν συστήματα λογισμικού και πάγιο εξοπλισμό συνολικής λογιστικής αξίας € 17.201 καθώς και προβλέψεις αποζημίωσης προσωπικού λογιστικής αξίας € 5.654, αντίστοιχα. Την 1.12.2020 ολοκληρώθηκε η μεταβίβαση της Δραστηριότητας Διαχείρισης μη Εξυπηρετούμενων Ανοιγμάτων της Τράπεζας έναντι συνολικού τιμήματος € 240.000. Η πώληση έχει χρηματοδοτηθεί από την Τράπεζα μέσω αύξησης του μετοχικού κεφαλαίου της θυγατρική εταιρείας Cepal Ανώνυµη Εταιρεία Συµµετοχών, κατά € 147.000 και μέσω χορήγησης δανείου ποσού € 130.000. Σημειώνεται ότι η μεταβίβαση της δραστηριότητας καθώς και η σχεδιαζόμενη πώληση της Cepal Ανώνυµης Εταιρείας Συµµετοχών, αποτελούν μέρος του στρατηγικού σχεδίου της Τράπεζας για τη μείωση της έκθεσης σε μη εξυπηρετούμενα δάνεια. Το στρατηγικό σχέδιο περιλαμβάνει την τιτλοποίηση και πώληση σε επενδυτή χαρτοφυλακίου μη εξυπηρετούμενων δανείων, μαζί με την πώληση του 80% των μετοχών της Cepal (“Project Galaxy”) (σημείωση 48). Η Τράπεζα δεν αναγνώρισε στα αποτελέσματα χρήσης το κέρδος από τη μεταβίβαση λαμβάνοντας υπόψη αφενός την ύπαρξη συγκεκριμένων εμπορικών όρων στην υφιστάμενη σύμβαση ανάθεσης χαρτοφυλακίων προς διαχείριση (SLA) και αφετέρου διότι η εν λόγω συναλλαγή αποτελεί μέρος της συνολικής εμπορικής συμφωνίας με τον επενδυτή στην οποία προβλέπεται και η μεταβίβαση του 80% των μετοχών της εταιρίας. Ως εκ τούτου το τελικό αποτέλεσμα της μεταβίβασης θα αναγνωριστεί με την ολοκλήρωση της ανωτέρω συναλλαγής για την οποία, ωστόσο, στην παρούσα φάση υφίσταται σημαντική αβεβαιότητα ως προς την ολοκλήρωσή της. Επιπλέον, ως αποτέλεσμα της εφαρμογής του Δ.Π.Χ.Π 16, η τράπεζα αναγνώρισε την 1.1.2019 υποχρεώσεις από μισθώσεις ποσού € 179.976. Οι υποχρεώσεις από μισθώσεις της 31.12.2020 ανήλθαν σε € 120.754 (31.12.2019: € 158.347). 488 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Οι µεταβολές των υποχρεώσεων που προκύπτουν από χρηµατοδοτικές δραστηριότητες (υποχρεώσεις από μισθώσεις), αναλύονται ως εξής: Χρηµατοδοτικές ταµειακές ροές 1.1.2020 Ταµειακές Ροές Υποχρεώσεις από µισθώσεις 158.347 (30.340) Χρηµατοδοτικές ταµειακές ροές 1.1.2019 Ταµειακές Ροές Υποχρεώσεις από µισθώσεις 179.976 (31.168) Μη Ταµειακές Ροές 31.12.2020 Νέες µισθώσεις Λοιπές µεταβολές 2.946 (10.199) 120.754 Μη Ταµειακές Ροές 31.12.2019 Νέες µισθώσεις Λοιπές µεταβολές 15.138 (5.599) 158.347 Οι υποχρεώσεις της Τράπεζας από µισθώσεις αφορούν κατά κύριο λόγο τα κτήρια που χρησιµοποιεί για τα υποκαταστήµατα και τις άλλες µονάδες λειτουργίας της, Off Site ATM και αυτοκίνητα για τα διευθυντικά στελέχη. Η διάρκεια των επαγγελματικών συμβάσεων μίσθωσης σε νέους χώρους, ορίζεται τριετής µε δυνατότητα µονοµερούς παράτασης σε κάποιες εξ αυτών εκ µέρους της Τράπεζας για επιπλέον χρονικό διάστημα, το οποίο αποφασίζει αν θα ασκήσει σύμφωνα με τις κρατούσες τότε συνθήκες. Οι παρατάσεις πραγματοποιούνται µε τους ίδιους όρους που προβλέπονται στην αρχική µίσθωση, με την Τράπεζα να διατηρεί το δικαίωµα να καταγγείλει την µίσθωση οποτεδήποτε εντός της διάρκειας της σύμβασης. Πολιτική της Τράπεζας είναι να ανανεώνει τις συµβάσεις αυτές εφόσον επιθυμεί να παραμείνει στα ακίνητα. Στις περιπτώσεις των ανανεώσεων υφισταµένων µισθώσεων, η νέα µίσθωση ορίζεται τριετής µε δυνατότητα µονοµερούς παράτασης σε κάποιες εξ αυτών εκ µέρους της Τράπεζας τους ίδιους που προβλέπονται στην αρχική µίσθωση, διατηρώντας το δικαίωµα να καταγγείλει την µίσθωση οποτεδήποτε εντός της διάρκειας της σύμβασης. Πολιτική της Τράπεζας είναι επίσης να ανανεώνει τις συµβάσεις αυτές εφόσον επιθυμεί να παραμείνει στα ακίνητα αυτά. Ειδικότερα, στις περιπτώσεις των µισθώσεων καταστηµάτων η Τράπεζα αποφάσισε ότι θα πρέπει να παραταθεί η μίσθωση, η διάρκεια της παράτασης της µίσθωσης ορίσθηκε στα ένα ή δύο έτη µε βάση το σχετικό δικαίωµα παράτασης. Τέλος, στις μισθώσεις χώρων για την λειτουργία Off Site ATM, η διάρκειά τους ορίζεται στην πλειοψηφία τους, σε μονοετής ή διετής και εφόσον ανανεωθούν, επειδή προβλέπεται συμβατικά η μετατροπή τους σε αορίστου χρόνου, εκτιμάται ότι η διάρκεια μίσθωσης θα είναι δεκαετής. Κατά τη µετάβαση στο πρότυπο Δ.Π.Χ.Π. 16 η Τράπεζα αναγνώρισε την 1.1.2019 στοιχεία ενεργητικού µε δικαίωµα χρήσης και υποχρεώσεις από µισθώσεις για όλες τις µισθώσεις που εµπίπτουν στο πεδίο εφαρµογής του Δ.Π.Χ.Π. 16. Οι υποχρεώσεις από µισθώσεις προεξοφλήθηκαν µε το οριακό επιτόκιο δανεισµού της 1.1.2019. Το µέσο σταθµικό προεξοφλητικό επιτόκιο ήταν 2,71%. Ειδικότερα, η Τράπεζα αναγνώρισε την 1.1.2019 στοιχεία ενεργητικού µε δικαίωµα χρήσης ποσού € 114.922, εκ των οποίων ποσό € 94.911 έχει ταξινοµηθεί στα Ιδιοχρησιµοποιούµενα ενσώµατα πάγια και ποσό € 20.011 στις Επενδύσεις σε ακίνητα, απαιτήσεις από χρηµατοδοτικές µισθώσεις ποσού € 10.549 και υποχρεώσεις από µισθώσεις ποσού € 179.976 (σηµειώσεις 19, 22,23). Κατά την εφαρµογή του Δ.Π.Χ.Π 16 έχουν πραγµατοποιηθεί εκτιµήσεις: α) για ανανεώσεις συµβάσεων µε βάση τα δικαιώµατα παράτασης και β) για τις περιπτώσεις συµβάσεων αορίστου χρόνου, εκτιµήσεις για τον καθορισµό της χρονικής διάρκειας που η Τράπεζα αναµένει να χρησιµοποιήσει το στοιχείο της µίσθωσης. Σηµειώνεται ότι δεν υπάρχουν µισθώσεις ακινήτων οι οποίες περιλαµβάνουν όρο µεταβλητού µισθώµατος ενώ έχουν καταχωρηθεί στα έξοδα µεταβλητά µισθώµατα που αφορούσαν τα άλλα είδη µισθώσεων. Επιπλέον, δεν υπάρχουν συµβάσεις µίσθωσης που να υπεγράφησαν τις τελευταίες µέρες της χρήσης 2020 και να έχουν τεθεί σε εφαρµογή από 1.1.2021 και δεν υπάρχουν περιπτώσεις που η Τράπεζα να έχει πωλήσει και να έχει επαναµισθώσει ακίνητο ιδιοκτησίας της. Η πολιτική της Τράπεζας σχετικά µε τις µισθώσεις περιγράφεται αναλυτικά στην σημείωση 1.2.11. 489 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 33. Προβλέψεις Υπόλοιπο 1.1.2019 Μεταβολές χρήσης 1.1 - 31.12.2019 Λοιπές προβλέψεις Χρησιµοποιηθείσες λοιπές προβλέψεις Πρόβλεψη αποζηµίωσης προγραµµάτων αποχώρησης προσωπικού Μεταφορά από αποζηµίωση προσωπικού βάσει του Ν. 2112/1920 στην πρόβλεψη του προγράµµατος εθελούσιας εξόδου, που αφορά του αποχωρήσαντες µε χρήση µακροχρόνιας άδειας Χρησιµοποίηση πρόβλεψης αποζηµίωσης προγραµµάτων αποχώρησης προσωπικού Αντιλογισµός πρόβλεψης αποζηµίωσης προγράµµατος αποχώρησης προσωπικού Προβλέψεις για κάλυψη του πιστωτικού κινδύνου των εγγυητικών επιστολών, ενέγγυων πιστώσεων και των µη εκταµιευθεισών δανειακών δεσµεύσεων (σηµείωση 11) Χρησιµοποίηση πρόβλεψης για κάλυψη του πιστωτικού κινδύνου των εγγυητικών επιστολών, ενέγγυων πιστώσεων και των µη εκταµιευθεισών δανειακών δεσµεύσεων (σηµείωση 40.1) Συναλλαγµατικές Διαφορές Υπόλοιπο 31.12.2019 Μεταβολές χρήσης 1.1- 31.12.2020 Λοιπές προβλέψεις Χρησιµοποιηθείσες λοιπές προβλέψεις Μεταφορά σε λοιπές απαιτήσεις δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών Πρόβλεψης αποζηµίωσης προγραμμάτων αποχώρησης προσωπικού Χρησιµοποίηση πρόβλεψης αποζηµίωσης προγραμμάτων αποχώρησης προσωπικού Προβλέψεις για κάλυψη του πιστωτικού κινδύνου των εγγυητικών επιστολών, ενέγγυων πιστώσεων και των µη εκταµιευθεισών δανειακών δεσµεύσεων (σηµείωση 11) Συναλλαγματικές Διαφορές Υπόλοιπο 31.12.2020 218.596 21.046 (7.822) 92.531 1.098 (83.262) (42.916) 6.464 (5.000) 11 200.746 8.132 (8.526) (1.000) 1.165 (12.509) 1.662 (170) 189.499 Τα ποσά των λοιπών προβλέψεων συµπεριλαµβάνονται στο λογαριασµό «Λοιπά Έξοδα» (σημείωση 10), τα ποσά των προβλέψεων για κάλυψη πιστωτικού κινδύνου από εκτός ισολογισµού στοιχεία περιλαµβάνονται στις «Ζηµιές αποµείωσης και προβλέψεις για την κάλυψη του πιστωτικού κινδύνου» (σημείωση 11) και τα ποσά των προβλέψεων για τα προγράµµατα αποχώρησης προσωπικού περιλαµβάνονται στη σημείωση «Αμοιβές και έξοδα προσωπικού και έξοδα προγραμμάτων αποχώρησης προσωπικού» (σημείωση 8). Την 31.12.2020 το υπόλοιπο των αναµενόµενων ζηµιών πιστωτικού κινδύνου των εγγυητικών επιστολών, ενέγγυων πιστώσεων και των µη εκταµιευθεισών δανειακών δεσµεύσεων ανέρχεται σε € 106.672 (31.12.2019: € 106.181), εκ των οποίων ποσό € 1.464 (31.12.2019: € 1.527) αφορά στις µη εκταµιευθείσες δανειακές δεσµεύσεις και ποσό € 105.208 (31.12.2019: € 104.654) αφορά στις Εγγυητικές Επιστολές και Ενέγγυες Πιστώσεις. Την 31.12.2020 το υπόλοιπο των προβλέψεων για προγράμματα αποχώρησης προσωπικού ανέρχεται σε € 15.112 (31.12.2019:€ 26.456), το οποίο αφορά κατά € 12.937 (31.12.2019: € 24.419) την κάλυψη του κόστους για τους εργαζομένους, που αποχώρησαν κάνοντας χρήση της μακροχρόνιας άδειας, στο πλαίσιο των επιμέρους προγραμμάτων αποχώρησης προσωπικού που έλαβαν χώρα από το 2016 και εφεξής και κατά € 2.175 (31.12.2019: € 2.037) το πρόγραμμα αποζημίωσης ανωτάτων στελεχών. Την 31.12.2020 το υπόλοιπο των λοιπών προβλέψεων ανέρχεται σε € 67.714 (31.12. 2019: € 68.109) εκ των οποίων: • ποσό € 31.133 (31.12.2019: € 25.176) αφορά σε επίδικες υποθέσεις, • ποσό € 11.172 (31.12.2019: € 17.522) αφορά σε εκτίµηση της Τράπεζας στην περίοδο που έληξε την 31.12.2020 για µη ευδοκίµηση προσφυγών που έχουν ασκηθεί σε προγενέστερα έτη σχετικά µε καταβολή εισφορών σε ασφαλιστικό ταµείο. • το εναποµένον ποσό λοιπών προβλέψεων αφορά κυρίως σε προβλέψεις έναντι γεγονότων λειτουργικού κινδύνου. Το κονδύλι «μεταφορά σε λοιπές απαιτήσεις δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών» αφορά σε πρόβλεψη για εγγυητική επιστολή που είχε δοθεί ως εξασφάλιση για την κάλυψη πιστωτικού κινδύνου σε θυγατρική εταιρεία η οποία κατέπεσε και μεταφέρθηκε στις λοιπές απαιτήσεις δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών. 490 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 ΚΑΘΑΡΗ ΘΕΣΗ 34. Μετοχικό κεφάλαιο Το µετοχικό κεφάλαιο της Τράπεζας, κατά την 31.12.2020 και 31.12.2019, ανήλθε σε € 463.110, διαιρούµενο σε 1.543.699.381 κοινές ονοµαστικές µετοχές µετά δικαιώµατος ψήφου, ονοµαστικής αξίας € 0,30 έκαστη. Στο πλαίσιο του Προγράμματος Διάθεσης Μετοχών (Stock Options Plan) με τη μορφή χορήγησης δικαιωμάτων προαίρεσης για απόκτηση μετοχών (stock options) με έκδοση νέων μετοχών σε Στελέχη της Διοίκησης και του Προσωπικού της Τράπεζας και των συνδεδεμένων με αυτήν εταιρειών, όπως περιγράφεται αναλυτικά στη σημείωση 8, εξασκήθηκαν εντός του Ιανουαρίου 2021, 2.281.716 δικαιώματα προαίρεσης από τους Δικαιούχους που άσκησαν τα δικαιώματα προαίρεσης επί μετοχών, σύμφωνα με το Πρόγραμμα και στο πλαίσιο του Προγράμματος Παροχής Κινήτρου Απόδοσης για τις χρήσεις 2018 και 2019. Συνεπεία του ανωτέρω εκδόθηκαν 2.281.716 κοινές, ονομαστικές, μετά δικαιώματος ψήφου μετοχές, ονομαστικής αξίας εκάστης ίσης προς Ευρώ 0,30 και το Μετοχικό κεφάλαιο της Τράπεζας αυξήθηκε κατά € 685. 35. Διαφορά από έκδοση µετοχών υπέρ το άρτιο Η διαφορά από έκδοση µετοχών υπέρ το άρτιο, κατά την 31.12.2020 και 31.12.2019, ανήλθε σε € 10.801.029. Από την αύξηση μετοχικού κεφαλαίου που περιγράφεται ανωτέρω από την εξάσκηση των δικαιωμάτων προαίρεσης επί μετοχών το αποθεματικό από τη διαφορά από έκδοση μετοχών υπέρ το άρτιο αυξήθηκε κατά € 1.483 το οποίο προέκυψε από την αποτίμηση σε εύλογη αξία, κατά την ημερομηνία διάθεσης στα στελέχη, των δικαιωμάτων προαίρεσης που ασκήθηκαν από τους Δικαιούχους κατά την Περίοδο Άσκησης. 36. Αποθεµατικά Τα υπόλοιπα των επιµέρους αποθεµατικών έχουν ως εξής: α. Τακτικό αποθεµατικό 31.12.2020 420.425 Τακτικό αποθεµατικό 31.12.2019 420.425 Σύµφωνα µε το άρθρο 158 του Ν. 4548/2018 (αντίστοιχη του οποίου ρύθµιση υπάρχει στο άρθρο 26 του Καταστατικού της Τράπεζας, όπως ισχύει), από τα καθαρά κέρδη κάθε χρήσης αφαιρείται ετησίως το ένα εικοστό (1/20), τουλάχιστον, για τον σχηµατισµό τακτικού αποθεµατικού. Η αφαίρεση για το σχηµατισµό του τακτικού αποθεµατικού παύει να είναι υποχρεωτική, όταν αυτό φθάσει στο ένα τρίτο (1/3) του µετοχικού κεφαλαίου. Η εν λόγω διάταξη προβλέπει ότι το αποθεµατικό αυτό χρησιµοποιείται αποκλειστικά πριν από κάθε διανοµή µερίσµατος προς εξίσωση του τυχόν χρεωστικού υπολοίπου της κατάστασης αποτελεσµάτων. β. Αποθεµατικό αξιογράφων που αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση Υπόλοιπο έναρξης την 1.1 Μεταβολές χρήσης 1.1 - 31.12 Αποτίµηση των αξιογράφων που αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση, µετά το φόρο εισοδήµατος Μεταφορά στα αποτελέσµατα χρήσης αποθεµατικού των αξιογράφων που αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση, µετά το φόρο εισοδήµατος Σύνολο Υπόλοιπο την 31.12 491 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ 2020 386.746 2019 48.791 8.815 545.999 (266.824) (208.044) (258.009) 128.737 337.955 386.746 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Εντός της χρήσης 2020, οι κινήσεις του αποθεµατικού των αξιογράφων που αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση που αφορούν στην αποτίµηση των αξιογράφων και στη µεταφορά στα αποτελέσµατα του εν λόγω αποθεµατικού ανέρχονται πριν από το φόρο, σε πιστωτικό ποσό € 12.415 και χρεωστικό € 375.808 αντίστοιχα (1.1 – 31.12.2019: σε πιστωτικό ποσό € 769.015 και χρεωστικό € 293.020 αντίστοιχα ). γ. Αποθεµατικό αντιστάθµισης ταµειακών ροών που καταχωρείται απευθείας στην Καθαρή Θέση Υπόλοιπο έναρξης την 1.1 Μεταβολές χρήσης 1.1 - 31.12 Αποθεµατικό αντιστάθµισης ταµειακών ροών, µετά το φόρο εισοδήµατος Υπόλοιπο την 31.12 2020 (238.467) 2019 (145.846) 14.797 (223.670) (92.621) (238.467) 2020 (266) 2019 (266) (266) (266) 2020 - 2019 - 1.667 1.667 - δ. Λοιπά αποθεµατικά Υπόλοιπο έναρξης την 1.1 Μεταβολές χρήσης 1.1 - 31.12 Υπόλοιπο την 31.12 ε. Αποθεματικό αποτίμησης δικαιωμάτων προαίρεσης αγοράς μετοχών στο προσωπικό Υπόλοιπο έναρξης την 1.1 Μεταβολές χρήσης 1.1 - 31.12 Αποθεματικό αποτίμησης δικαιωμάτων προαίρεσης αγοράς μετοχών στο προσωπικό Υπόλοιπο την 31.12 Την 31.12.2020 στο πλαίσιο του Προγράμματος Διάθεσης Μετοχών (Stock Options Plan) με τη μορφή χορήγησης δικαιωμάτων προαίρεσης για απόκτηση μετοχών (stock options) με έκδοση νέων μετοχών σε Στελέχη της Διοίκησης και του Προσωπικού της Τράπεζας και των συνδεδεμένων με αυτήν εταιρειών, όπως αναλυτικά περιγράφεται στην σημείωση 8, αναγνωρίστηκε αποθεματικό ύψους € 1.667 απο την αποτίμηση των εν λόγω δικαιωμάτων. Σύνολο αποθεµατικών (α+β+γ+δ+ε) 326.893 568.438 37. Αποτελέσµατα εις νέον i. Δεδομένου ότι στη διαχειριστική χρήση 2019 δεν υφίστανται διανεμητέα κέρδη, σε εφαρμογή του άρθρου 159 του Ν. 4548/2018, η Τακτική Γενική Συνέλευση των Μετόχων της 31.7.2020 αποφάσισε τη μη διανομή μερίσματος στους κοινούς Μετόχους της Τράπεζας. ii. Για τη χρήση του 2020 και κατ’ εφαρμογή του άρθρου 159 του Ν. 4548/2018, επίσης δεν υφίστανται διανεμητέα κέρδη και ως εκ τούτου το Διοικητικό Συμβούλιο της Τράπεζας στην Τακτική Γενική Συνέλευση των Μετόχων θα προτείνει τη μη διανομή μερίσματος στους μετόχους της Τράπεζας. 49 2 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 ΠΡΟΣΘΕΤΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ 38. Ενδεχόµενες υποχρεώσεις και δεσµεύσεις α. Νοµικά θέµατα Υπάρχουν ορισµένες απαιτήσεις από δικαστικές αγωγές κατά της Τράπεζας στα πλαίσια της συνήθους επιχειρηµατικής δραστηριότητας. Στο πλαίσιο της διαχείρισης γεγονότων λειτουργικού κινδύνου και βάσει των λογιστικών αρχών που εφαρµόζονται, η Τράπεζα έχει εσωτερικές δικλείδες ασφαλείας και διαδικασίες ώστε να παρακολουθεί όλες τις υποβληθείσες δικαστικές αγωγές ή παρόµοιες ενέργειες από τρίτους σε βάρος της και εξετάζει την πιθανότητα ευδοκιµήσεως τους καθώς και πιθανής εκροής. Για τις περιπτώσεις που υπάρχει σηµαντική πιθανότητα αρνητικής εκβάσεως και το αποτέλεσµά τους µπορεί να εκτιµηθεί µε επαρκή αξιοπιστία, η Τράπεζα σχηµατίζει πρόβλεψη που περιλαµβάνεται στο λογαριασµό του Ισολογισµού «Προβλέψεις». Το συνολικό ποσό των εν λόγω προβλέψεων ανέρχεται την 31.12.2020 σε € 31.133 (31.12.2019: € 25.176). Για τις περιπτώσεις για τις οποίες, σύµφωνα µε την εξέλιξη της υπόθεσης και την αξιολόγηση της Νοµικής Υπηρεσίας κατά την 31η Δεκεµβρίου 2020, η πιθανότητα αρνητικής εκβάσεως δεν είναι σηµαντική ή δεν είναι δυνατόν να εκτιµηθεί η πιθανή ζηµιά εξαιτίας της πολυπλοκότητας των υποθέσεων και της χρονικής διάρκειας που θα διαρκέσουν, η Τράπεζα δεν έχει προβεί σε αναγνώριση πρόβλεψης. Με ηµεροµηνία 31.12.2020 οι απαιτήσεις από νοµικές υποθέσεις εναντίον της Τράπεζας των ανωτέρω περιπτώσεων ανέρχονται σε € 223.808 (31.12.2019: € 284.451). Σύµφωνα µε τις εκτιµήσεις των Νοµικών Υπηρεσιών η οριστική διευθέτηση των απαιτήσεων και των δικαστικών αγωγών δεν αναµένεται να επιφέρει σηµαντική επίπτωση στην Καθαρή Θέση ή την λειτουργία της Τράπεζας. β. Φορολογικά θέµατα Η Τράπεζα έχει ελεγχθεί φορολογικά µέχρι και τη χρήση 2010. Οι χρήσεις 2011, 2012 και 2013 θεωρούνται παραγεγραµµένες σύµφωνα µε τα προβλεπόµενα στην εγκύκλιο ΠΟΛ. 1208/20.12.2017 της Ανεξάρτητης Αρχής Δηµοσίων Εσόδων. Στις 13.7.2020 επιδόθηκε εντολή τακτικού ελέγχου για τη χρήση 2014, ο οποίος ολοκληρώθηκε τον Δεκέμβριο του 2020. Για τις χρήσεις 2011 έως και 2019 η Τράπεζα έχει λάβει πιστοποιητικά φορολογικής συµµόρφωσης χωρίς διατύπωση επιφύλαξης, σύµφωνα µε το άρθρο 82 του Ν. 2238/1994 και το άρθρο 65Α Ν. 4174/2013. Ο φορολογικός έλεγχος για το φορολογικό πιστοποιητικό χρήσης 2020 βρίσκεται σε εξέλιξη. Η Εµπορική Τράπεζα είχε ελεγχθεί φορολογικά µέχρι και τη χρήση 2008. Οι χρήσεις 2009 έως και 2013 θεωρούνται παραγεγραµµένες σύµφωνα µε την εγκύκλιο ΠΟΛ.1208/20.12.2017 της Ανεξάρτητης Αρχής Δηµοσίων Εσόδων. Για τις χρήσεις 2011 έως και 2013 έχει λάβει το αντίστοιχο πιστοποιητικό φορολογικής συµµόρφωσης χωρίς διατύπωση επιφύλαξης. Τo κατάστηµα της Alpha Bank στο Λονδίνο έχει ελεγχθεί φορολογικά µέχρι και τη χρήση 2016. Το κατάστηµα της Alpha Bank στο Λουξεµβούργο ξεκίνησε τη λειτουργία του τον Ιούνιο του 2020. Την 2.6.2015, ολοκληρώθηκε η συγχώνευση δια απορροφήσεως της Diners Club Ελλάδος Α.Ε.Π.Π. Η εταιρεία έχει ελεγχθεί φορολογικά µέχρι και τη χρήση 2010. Οι χρήσεις 2011, 2012 και 2013 θεωρούνται παραγεγραµµένες σύµφωνα µε τα προβλεπόµενα στην εγκύκλιο ΠΟΛ. 1208/20.12.2017 της Ανεξάρτητης Αρχής Δηµοσίων Εσόδων. Για τις χρήσεις 2011 έως και 2013 έχει λάβει το αντίστοιχο πιστοποιητικό φορολογικής συµµόρφωσης χωρίς διατύπωση επιφύλαξης. Σύµφωνα µε την ΠΟΛ.1006/5.1.2016 δεν εξαιρούνται από την διενέργεια τακτικού φορολογικού ελέγχου από τις αρµόδιες φορολογικές αρχές οι επιχειρήσεις για τις οποίες εκδίδεται φορολογικό πιστοποιητικό χωρίς επιφύλαξη. Συνεπώς οι φορολογικές αρχές είναι δυνατόν να διενεργήσουν τον δικό τους φορολογικό έλεγχο. Ως αποτέλεσµα του φορολογικού ελέγχου από τις φορολογικές αρχές ενδέχεται, να επιβληθούν επιπλέον φόροι, τόκοι εκπρόθεσµης υποβολής και πρόστιµα για τις χρήσεις που δεν έχουν ελεγχθεί από τις φορολογικές αρχές τα ποσά των οποίων δεν είναι δυνατό να προσδιοριστούν µε ακρίβεια. 493 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 γ. Εκτός Ισολογισµού υποχρεώσεις Η Τράπεζα στο πλαίσιο των συνήθων επιχειρηµατικών της δραστηριοτήτων, υπεισέρχεται σε συµβατικές δεσµεύσεις που είναι δυνατόν να επιφέρουν στο µέλλον µεταβολές στην περιουσιακή της διάρθρωση. Οι δεσµεύσεις αυτές παρακολουθούνται σε εκτός Ισολογισµού λογαριασµούς και αφορούν σε ενέγγυες πιστώσεις προς εκτέλεση, εκδοθείσες εγγυητικές επιστολές, υποχρεώσεις από µη εκταµιευθείσες δανειακές δεσµεύσεις καθώς επίσης και παρασχεθείσες εγγυήσεις για εκδοθέντα οµόλογα από θυγατρικές εταιρίες και λοιπές εγγυήσεις προς θυγατρικές. Οι ενέγγυες πιστώσεις προς εκτέλεση αφορούν χρηµατοδότηση των εµπορικών συµφωνιών µεταφοράς αγαθών στο εσωτερικό ή στο εξωτερικό, µε απευθείας πληρωµή των συναλλασσόµενων τρίτων, µε τους οποίους οι πελάτες της Τράπεζας έχουν συνάψει συµφωνίες. Τόσο οι ανοιχθείσες ενέγγυες πιστώσεις όσο και οι εκδοθείσες εγγυητικές επιστολές αφορούν δεσµεύσεις υπό όρους και εκδίδονται από την Τράπεζα προκειµένου να παρασχεθεί εγγύηση για την εκπλήρωση από πελάτες της των όρων των συµφωνιών. Επίσης ενδεχόµενες υποχρεώσεις προκύπτουν για την Τράπεζα από τις µη εκταµιευθείσες δανειακές δεσµεύσεις, που πρόκειται να εκτελεστούν µόνο εφόσον τηρηθούν από τους αντισυµβαλλόµενους οι συµφωνηθείσες για την εκτέλεσή τους προϋποθέσεις. Τα υπόλοιπά τους έχουν ως εξής: 31.12.2020 17.581 3.673.553 4.089.542 15.542 Ενέγγυες πιστώσεις Εγγυητικές επιστολές και λοιπές εγγυήσεις Μη εκταµιευθείσες δανειακές δεσµεύσεις Εγγυήσεις οµολογιακών δανείων έκδοσης θυγατρικών της Τράπεζας 31.12.2019 17.589 3.648.662 3.643.214 15.542 Η Τράπεζα, υπολογίζει αναµενόµενη ζηµιά πιστωτικού κινδύνου για µη εκταµιευθείσες δανειακές δεσµεύσεις και ενέγγυες πιστώσεις/ εγγυητικές επιστολές, οι οποίες αναγνωρίζονται στη γραµµή Ισολογισµού «Προβλέψεις». Το υπόλοιπο των ανωτέρω αναµενόµενων ζηµιών πιστωτικού κινδύνου ανέρχεται την 31.12.2020 σε € 106.672 (31.12.2019: € 106.181) (σηµείωση 33). Η Τράπεζα έχει επίσης αναλάβει την υποχρέωση να συνεισφέρει στο µετοχικό κεφάλαιο της κοινοπραξίας Alpha TANEO ΑΚΕΣ επιπλέον κεφάλαια µέχρι του ποσού των € 23 (31.12.2019: € 23). δ. Δεσµεύσεις στοιχείων Ενεργητικού Τα δεσµευµένα στοιχεία ενεργητικού κατά την 31.12.2020 και 31.12.2019 αναλύονται ως εξής: • Διαθέσιµα σε Κεντρικές Τράπεζες: i. Το ποσό των δεσµευµένων διαθεσίµων που η Τράπεζα οφείλει να διατηρεί στην Τράπεζα της Ελλάδος, κατά µέσο όρο για την περίοδο 19.12.2020 έως 26.01.2021, ανέρχεται σε € 382.442 (31.12.2019: € 354.853). Την 31.12.2020 το ποσό των δεσµευµένων διαθεσίµων ανήλθε σε € 0 (31.12.2019: € 0). • Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυµάτων: i. τοποθετήσεις ύψους € 190.871 (31.12.2019: € 212.006) που αφορούν, κυρίως, σε εγγυήσεις οι οποίες έχουν δοθεί υπέρ του Ελληνικού Δηµοσίου. ii. τοποθετήσεις ύψους € 1.632.348 (31.12.2019: € 1.345.744) αφορούν εγγύηση παράγωγων συναλλαγών και λοιπών πράξεων προσωρινής εκχώρησης (repos). iii. τοποθετήσεις ύψους € 64.125 (31.12.2019: € 6.455) αφορούν Ενέγγυες Πιστώσεις ή Εγγυητικές Επιστολές που εκδίδει η Τράπεζα για τη διευκόλυνση εισαγωγών πελατείας. iv. τοποθετήσεις ύψους € 16.066 (31.12.2019: € 12.568) αφορούν αµετάκλητη δέσµευση πληρωµής µέρους της εισφοράς από το 2016 έως και το 2020 στο Ταµείο Εξυγίανσης. Η δέσµευση αυτή πρέπει να καλύπτεται πλήρως από εξασφαλίσεις αποκλειστικά µε µετρητά, όπως αποφασίστηκε από το Ενιαίο Συµβούλιο Εξυγίανσης. v. τοποθετήσεις ύψους € 267.151 (31.12.2019: € 315.521) αφορούν εξασφάλιση για την κάλυψη πιστωτικού κινδύνου που έχουν δοθεί σε θυγατρικές εξωτερικού. vi. τοποθετήσεις ύψους € 13.060 (31.12.2019: € 19.412) αφορούν ως εξασφάλιση για την έκδοση οµολογιών ονοµαστικής 494 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 αξίας € 2.700.000 (31.12.2019: € 3.500.000), εκ των οποίων ιδιοκατέχεται ποσό € 2.200.000 (31.12.2019: € 3.000.000) από την Τράπεζα, όπως αναλυτικά αναφέρεται στην κάτωθι κατηγορία «Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών». • Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών: i. δάνεια αξίας € 5.256.013 (31.12.2019: € 1.425.026) έχουν ενεχυριασθεί σε Κεντρικές Τράπεζες για σκοπούς άντλησης ρευστότητας. ii. ποσό επιχειρηµατικών δανείων και πιστωτικών καρτών λογιστικής αξίας € 1.350.583 (31.12.2019: € 2.609.063) έχει τιτλοποιηθεί για την έκδοση οµολογιών εταιριών ειδικού σκοπού του Οµίλου ονοµαστικής αξίας € 1.378.935 (31.12.2019 € 2.799.400) που ιδιοκατέχονται από την Τράπεζα εκ των οποίων ποσό ονοµαστικής αξίας € 166.000 (31.12.2019: € 1.774.700) έχει δοθεί ως εξασφάλιση στα πλαίσια λοιπών πράξεων προσωρινής εκχώρησης (repos). iii. ποσό ναυτιλιακών δανείων λογιστικής αξίας € 206.787 (31.12.2019: € 335.594) έχει τιτλοποιηθεί για την παροχή δανείου από τρίτους στην εταιρία ειδικού σκοπού του Οµίλου. Το εν λόγω δάνειο εξαγοράστηκε από την Τράπεζα εντός του Σεπτεμβρίου ενώ η ονομαστική του αξία την 31.12.2020 ανέρχεται σε € 39.771 (31.12.2019: € 154.432) iv. ποσό καταναλωτικών δανείων λογιστικής αξίας € 493.145 (31.12.2019: € 499.242) έχει τιτλοποιηθεί για την έκδοση οµολογιών εταιρίας ειδικού σκοπού του Οµίλου που ανέρχεται την 31.12.2020 σε € 580.000 (31.12.2019: € 580.000) εκ των οποίων ποσό € 580.000 (31.12.2019: € 360.000) ιδιοκατέχεται από την Τράπεζα. v. ποσό επιχειρηµατικών δανείων λογιστικής αξίας € 6.236 (31.12.2019: € 11.174) έχει δοθεί ως εξασφάλιση στα πλαίσια λοιπών πράξεων δανεισµού. vi. ποσό στεγαστικών δανείων λογιστικής αξίας € 3.138.839 έχει χρησιμοποιηθεί ως εξασφάλιση στο Πρόγραμμα Καλυμμένων Ομολογιών Ι και στο Πρόγραμμα Καλυμμένων Ομολογιών ΙI. Η ονομαστική αξία των εν λόγω ομολογιών που έχουν εκδοθεί ανήλθε σε ποσό € 2.700.000 εκ των οποίων ιδιοκατέχεται από την Τράπεζα ποσό € 2.200.000 και έχει ενεχυριασθεί σε Κεντρικές Τράπεζες για σκοπούς άντλησης ρευστότητας. Αντίστοιχα, την 31.12.2019 στεγαστικά δάνεια λογιστικής αξίας € 4.421.909 είχαν χρησιμοποιηθεί ως κάλυμμα στα εξής προγράμματα έκδοσης ομολόγων: Πρόγραμμα Καλυμμένων Ομολογιών Ι, Πρόγραμμα Καλυμμένων Ομολογιών ΙΙ και Πρόγραμμα Εξασφαλισμένων Τίτλων της Τράπεζας. Την 31.12.2019 η ονομαστική αξία των ανωτέρων ομολογιών που είχαν εκδοθεί είχε ανέλθει σε ποσό € 3.500.000, εκ των οποίων ιδιοκατεχόταν από την Τράπεζα ποσό € 3.000.000 και είχε δοθεί ως εξασφάλιση στα πλαίσια πράξεων προσωρινής εκχώρησης (repos) ποσό € 800.000 και ποσό € 2.200.000 είχε ενεχυριασθεί σε Κεντρικές Τράπεζες για σκοπούς άντλησης ρευστότητας. • Αξιόγραφα επενδυτικού χαρτοφυλακίου: i. ποσό λογιστικής αξίας € 4.031.940 (31.12.2019: € 0) αφορά σε οµόλογα εκδόσεως ελληνικού δημοσίου που έχουν δοθεί στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα για σκοπούς άντλησης ρευστότητας. ii. ποσό λογιστικής αξίας € 708.784 (31.12.2019: € 0) αφορά έντοκα γραμμάτια ελληνικού δημοσίου που έχουν δοθεί στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα για σκοπούς άντλησης ρευστότητας. iii. ποσό λογιστικής αξίας € 2.489.904 (31.12.2019: € 1.204.664) αφορά σε οµόλογα λοιπών κρατών και λοιπών εκδοτών που έχουν δοθεί σε Κεντρικές Τράπεζες για σκοπούς άντλησης ρευστότητας. iv. ποσό λογιστικής αξίας € 224.201 (31.12.2019: € 188.129) αφορά σε τίτλους εκδόσεως του Ευρωπαϊκού Ταµείου Χρηµατοπιστωτικής Σταθερότητας (Ε.Τ.Χ.Σ.) που έχουν ενεχυριασθεί σε Κεντρικές Τράπεζες µε σκοπό τη συµµετοχή σε πράξεις κύριας αναχρηµατοδοτήσεως. v. ποσό λογιστικής αξίας € 0 (31.12.2019: € 248.541) αφορά σε οµόλογα που έχουν προέλθει από τιτλοποίηση απαιτήσεων από χρηµατοδοτικές µισθώσεις εταιρίας του Οµίλου, έχει δοθεί ως εξασφάλιση στα πλαίσια πράξεων προσωρινής εκχωρήσεως (repo). vi. ποσό λογιστικής αξίας € 288.730 (31.12.2019: € 3.938.225) αφορά σε ομόλογα εκδόσεως ελληνικού δημοσίου και έχει δοθεί ως εξασφάλιση στα πλαίσια πράξεων προσωρινής εκχωρήσεως (repo). vii. ποσό λογιστικής αξίας € 0 (31.12.2019: € 99.936) αφορά σε έντοκα γραµµάτια ελληνικού δηµοσίου και έχει δοθεί ως εξασφάλιση στα πλαίσια πράξεων προσωρινής εκχωρήσεως (repo). viii.ποσό λογιστικής αξίας € 47.937 (31.12.2019: € 111.468) λοιπών εταιρικών τίτλων έχει δοθεί ως εξασφάλιση στα πλαίσια πράξεων προσωρινής εκχωρήσεως (repo) και ποσό λογιστικής αξίας € 0 (31.12.2019: € 745.204) εκδόσεως λοιπών κρατών, έχει δοθεί ως εξασφάλιση στα πλαίσια πράξεων προσωρινής εκχωρήσεως (repo). 495 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Επιπλέον, i. η Τράπεζα έχει λάβει έντοκα γραµµάτια ελληνικού δηµοσίου ονοµαστικής αξίας € 900.000 (31.12.2019: € 870.000) ως κάλυµµα στα πλαίσια συµβάσεων παραγώγων µε αντισυµβαλλόµενο το Ελληνικό Δηµόσιο εκ των οποίων ποσό ονοµαστικής αξίας € 222.985 (31.12.2019: € 118.000) έχει δοθεί ως εξασφάλιση στα πλαίσια πράξεων προσωρινής εκχωρήσεως (repo). ii. Η Τράπεζα έχει λάβει οµόλογα ονοµαστικής αξίας € 374.582 (31.12.2019 € 1.127.750) και εύλογης αξίας € 443.158 (31.12.2019 € 1.163.277) ως εξασφάλιση στα πλαίσια πράξεων προσωρινής εκχωρήσεως (reverse repo), τα οποία δεν περιλαμβάνονται σε λογαριασμούς ουσίας του ενεργητικού της Τράπεζας. Από τα εν λόγω ομόλογα, ποσό εύλογης αξίας € 301.591 (31.12.2019 € 732.960) έχει ενεχυριασθεί σε Κεντρικές Τράπεζες για άντληση ρευστότητας και ποσό εύλογης αξίας € 78.662 (31.12.2019: € 430.316) έχει δοθεί ως εξασφάλιση στα πλαίσια πράξεων προσωρινής εκχωρήσεως (repo). 39. Πληροφόρηση κατά τοµέα α. Ανάλυση κατά λειτουργικό τοµέα (Ποσά σε εκατ. ευρώ) Λιανική Τραπεζική Καθαρό έσοδο από τόκους Καθαρό έσοδο από αµοιβές και προµήθειες Λοιπά έσοδα Σύνολο εσόδων Σύνολο εξόδων Ζηµιές αποµείωσης και προβλέψεις για την κάλυψη του πιστωτικού κινδύνου Ζηµιές αποµείωσης λοιπών χρηµατοοικονοµικών µέσων Κέρδη/(ζηµιές) πριν το φόρο εισοδήµατος Φόρος εισοδήµατος Κέρδη/(ζηµιές) µετά το φόρο εισοδήµατος Ενεργητικό 31.12.2020 Υποχρεώσεις 31.12.2020 Κεφαλαιακές δαπάνες Αποσβέσεις Corporate Banking 650,7 114,8 56,1 821,6 (560,1) 495,1 101,5 (5,6) 591,0 (142,8) (898,4) (231,1) 1.1 – 31.12.2020 Asset Investment Λοιπά / Management / Banking / Κέντρο Insurance Treasury Απαλοιφών (7,9) 167,3 0,2 40,1 24,5 (9,9) 610,1 (32,2) 22,3 801,9 (32,0) (17,7) (22,4) (105,5) Σύνολο 1.305,4 280,9 618,5 2.204,8 (848,5) (2,5) (1.132,0) (10,7) (10,7) (637,0) 217,1 4,6 766,3 (137,5) 22.553,3 28.919,1 95,8 (82,1) 15.079,5 8.546,9 30,5 (26,2) 204,5 1.420,3 3,6 (3,1) 19.270,1 16.770,5 4,2 (3,6) 7.913,3 1.359,1 (13,9) 213,6 (75,1) 138,4 65.020,7 57.015,9 134,1 (128,9) Οι ζημιές πριν το φόρο εισοδήματος του λειτουργικού τομέα «Λοιπά/ Κέντρο Απαλοιφών» συνολικού ποσού € 137,5 εκατ. περιλαμβάνουν έξοδα από απαλοιφές μεταξύ των λειτουργικών τομέων συνολικού ποσού € 6,7 εκατ. και μη κατανεμημένα κονδύλια συνολικού ποσού € 130,8 εκατ. Τα εν λόγω μη κατανεμημένα κονδύλια αφορούν α) σε μη επαναλαμβανόμενα κονδύλια τα οποία δεν σχετίζονται με συγκεκριμένο λειτουργικό τομέα και ως εκ τούτου δεν μπορούν να κατανεμηθούν και β) σε αποτελέσματα δραστηριοτήτων τα οποία δεν αποτελούν διακριτούς προς παρουσίαση λειτουργικούς τομείς. 496 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 (Ποσά σε εκατ. ευρώ) Λιανική Τραπεζική Καθαρό έσοδο από τόκους Καθαρό έσοδο από αµοιβές και προµήθειες Λοιπά έσοδα Σύνολο εσόδων Σύνολο εξόδων Ζηµιές αποµείωσης και προβλέψεις για την κάλυψη του πιστωτικού κινδύνου Ζηµιές αποµείωσης λοιπών χρηµατοοικονοµικών µέσων Έξοδα προγραµµάτων αποχώρησης προσωπικού Κέρδη/(ζηµιές) πριν το φόρο εισοδήµατος Φόρος εισοδήµατος Κέρδη/(ζηµιές) µετά το φόρο εισοδήµατος Ενεργητικό 31.12.2019 Υποχρεώσεις 31.12.2019 Κεφαλαιακές δαπάνες Αποσβέσεις Corporate Banking 678,9 120,0 16,0 814,9 (595,4) 492,7 119,1 (49,9) 561,9 (158,6) (559,7) (314,3) 1.1 – 31.12.2019* Asset Investment Λοιπά / Management / Banking / Κέντρο Insurance Treasury Απαλοιφών (9,3) 136,0 (1,8) 36,5 13,3 (4,5) 405,8 (20,7) 22,7 555,1 (22,5) (18,1) (20,6) (74,2) Σύνολο 1.296,5 288,9 346,7 1.932,1 (866,9) (56,1) (930,1) 5,3 5,3 (340,2) 89,0 4,6 483,7 21.840,9 26.259,1 107,4 (75,2) 14.206,7 7.703,6 33,0 (23,1) 131,5 1.338,6 3,6 (2,7) 14.690,0 13.649,7 3,9 (2,7) (49,6) (146,3) 7.112,1 922,8 (5,7) (49,6) 90,8 (29,9) 60,9 57.981,2 49.873,8 147,9 (109,4) Οι ζηµιές πριν το φόρο εισοδήµατος του λειτουργικού τοµέα «Λοιπά/ Κέντρο Απαλοιφών» συνολικού ποσού € 146,3 εκατ. περιλαµβάνουν απαλοιφές µεταξύ των λειτουργικών τοµέων συνολικού ποσού € 6,6 εκατ. και µη κατανεµηµένα κονδύλια συνολικού ποσού € 139,6 εκατ. Τα εν λόγω µη κατανεµηµένα κονδύλια αφορούν α) σε µη επαναλαµβανόµενα κονδύλια τα οποία δεν σχετίζονται µε συγκεκριµένο λειτουργικό τοµέα και ως εκ τούτου δεν µπορούν να κατανεµηθούν και β) σε αποτελέσµατα δραστηριοτήτων τα οποία δεν αποτελούν διακριτούς προς παρουσίαση λειτουργικούς τοµείς. i. Λιανική Τραπεζική Εντάσσονται όλοι οι Ιδιώτες (Πελάτες Λιανικής Τραπεζικής) της Τράπεζας, οι ελεύθεροι επαγγελματίες, οι μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις. Διαχειρίζεται, µέσω του εκτεταμένου δικτύου Καταστημάτων, όλα τα Καταθετικά Προϊόντα (Αποταμιευτικά/Ταμιευτηρίου, Προϊόντα Ρευστότητας/Όψεως, Επενδυτικά Προϊόντα/Προθεσμίας, Repos, Swaps), Χρηματοδοτικά Προϊόντα (Στεγαστικής, Καταναλωτικής, Επιχειρηματικής Πίστης, Εγγυητικές Επιστολές) τις χρεωστικές και πιστωτικές κάρτες των ανωτέρω πελατών καθώς και Τραπεζοασφαλιστικών προϊόντων που προσφέρονται μέσω συνεργαζόμενων εταιριών. ii. Corporate Banking Εντάσσονται όλες οι συνεργαζόμενες Μεσαίες και Μεγάλες Επιχειρήσεις, οι Επιχειρήσεις µε πολυεθνική επιχειρηματική δραστηριότητα, οι επιχειρήσεις που συνεργάζονται µε την Διεύθυνση Μεγάλων Πελατών (Corporate) καθώς και οι επιχειρήσεις που ασχολούνται µε την Ναυτιλία. Διαχειρίζεται τα προϊόντα ρευστότητας, επιχειρηματικής πίστης καθώς και τις εγγυητικές επιστολές των ανωτέρω επιχειρήσεων. iii. Asset Management / Insurance Εντάσσεται μεγάλο εύρος προϊόντων διαχείρισης χαρτοφυλακίου πελατών, µέσω των Κέντρων Private Banking της Τράπεζας καθώς και τα έσοδα από πώληση και διαχείριση αμοιβαίων κεφαλαίων. iv. Investment Banking / Treasury Περιλαμβάνει τις χρηματιστηριακές εργασίες, τις συμβουλευτικές και διαμεσολαβητικές υπηρεσίες που σχετίζονται µε την κεφαλαιαγορά, καθώς και την επενδυτική τραπεζική που πραγματοποιούνται από την Τράπεζα. Περιλαμβάνει επίσης τη δραστηριότητα του Dealing Room στη διατραπεζική αγορά (FX Swaps, Ομόλογα, Futures, IRS, Διατραπεζικές τοποθετήσεις – Δανεισμούς κ.λπ.). * Ορισμένα κονδύλια της προηγούμενης χρήσης έχουν αναμορφωθεί όπως αναφέρεται στη σημείωση 47. 497 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 vi. Λοιπά / Κέντρο απαλοιφών Στον Τομέα αυτό εντάσσονται οι δραστηριότητες της Τράπεζας που το αντικείμενό τους τους δεν είναι χρηματοοικονομικού χαρακτήρα, καθώς και τα µη κατανεμημένα/εφάπαξ έσοδα και έξοδα και οι συναλλαγές μεταξύ τομέων. Τα έσοδα και έξοδα ανά τοµέα περιλαµβάνουν και συναλλαγές µεταξύ των λειτουργικών τοµέων. Όλες οι συναλλαγές διεξάγονται µε όρους αγοράς ενώ απαλείφονται οι συναλλαγές εντός των τοµέων. Στο ενεργητικό των Λειτουργικών Τοµέων «Λιανική Τραπεζική» και «Corporate Banking» περιλαµβάνονται τα ακόλουθα µεγέθη χορηγήσεων της Τράπεζας, τα οποία έχουν τεθεί υπό την εποπτεία της Διεύθυνσης Στρατηγικής, Ανάκτησης και Παρακολούθησης NPEs κατόπιν πλήρους εξωτερικής ανάθεσης σε Παρόχους Υπηρεσιών Διαχείρισης Ανοιγμάτων σε Καθυστέρηση (Servicers) από την 1.12.2020. 31.12.2020 Υπόλοιπο προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου Στεγαστικά Καταναλωτική Πίστη Επιχειρηματικά δάνεια Σύνολο 6.840.339 2.844.517 7.887.827 17.572.683 Αναμενόμενες ζημιές πιστωτικού κινδύνου 1.920.069 1.650.657 3.821.920 7.392.646 31.12.2019 Υπόλοιπο µετά από αναμενόμενες ζημιές πιστωτικού κινδύνου 4.920.270 1.193.861 4.065.906 10.180.037 Υπόλοιπο προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου Αναμενόμενες ζημιές πιστωτικού κινδύνου 7.164.613 2.985.867 7.564.525 17.715.005 1.832.831 1.519.479 3.631.725 6.984.035 Υπόλοιπο µετά από αναμενόμενες ζημιές πιστωτικού κινδύνου 5.331.782 1.466.388 3.932.800 10.730.970 β. Ανάλυση κατά γεωγραφικό τοµέα Στην Ελλάδα εντάσσονται οι δραστηριότητες της Τράπεζας εκτός των καταστημάτων Λονδίνου και Λουξεμβούργου το οποίο εντάσσεται στον τοµέα Λοιπές Χώρες. (Ποσά σε εκατ. ευρώ) Καθαρό έσοδο από τόκους Καθαρό έσοδο από αµοιβές και προµήθειες Λοιπά έσοδα Σύνολο εσόδων Σύνολο εξόδων Ζηµιές αποµείωσης και προβλέψεις για την κάλυψη του πιστωτικού κινδύνου Ζηµιές αποµείωσης λοιπών χρηµατοοικονοµικών µέσων Κέρδη/(ζηµιές) πριν το φόρο εισοδήµατος Φόρος εισοδήµατος Κέρδη/(ζηµιές) µετά το φόρο εισοδήµατος Μη κυκλοφορούντα στοιχεία Ενεργητικού- 31.12.2020 498 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Ελλάδα 1.302,6 280,3 617,4 2.200,3 (844,6) (1.132,0) (10,7) 213,0 213,0 1.162,5 1.1 - 31.12.2020 Λοιπές χώρες 2,8 0,6 1,1 4,5 (3,9) 0,6 0,6 Σύνολο 1.305,4 280,9 618,5 2.204,8 (848,5) (1.132,0) (10,7) 213,6 (75,1) 138,4 1.162,5 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 (Ποσά σε εκατ. ευρώ) Καθαρό έσοδο από τόκους Καθαρό έσοδο από αµοιβές και προµήθειες Λοιπά έσοδα Σύνολο εσόδων Σύνολο εξόδων Ζηµιές αποµείωσης και προβλέψεις για την κάλυψη του πιστωτικού κινδύνου Ζηµιές αποµείωσης λοιπών χρηµατοοικονοµικών µέσων Πρόβλεψη αποζηµίωσης προγράµµατος εθελουσίας Κέρδη/(ζηµιές) πριν το φόρο εισοδήµατος Φόρος εισοδήµατος Κέρδη/(ζηµιές) µετά το φόρο εισοδήµατος Μη κυκλοφορούντα στοιχεία Ενεργητικού 31.12.2019 Ελλάδα 1.291,80 287,60 346,70 1.926,10 (861,1) (930,10) 5,30 (49,60) 90,6 90,6 1.185,30 1.1 - 31.12.2019* Λοιπές χώρες 4,70 1,30 6,00 (5,8) 0,2 0,2 Σύνολο 1.296,50 288,90 346,70 1.932,10 (866,9) (930,10) 5,30 (49,60) 90,8 (29,9) 60,9 1.185,30 Για τους σκοπούς της ανωτέρω σηµείωσης στα Μη κυκλοφορούντα στοιχεία του Ενεργητικού περιλαµβάνονται: - Επενδύσεις σε ακίνητα - Ιδιοχρησιµοποιούµενα ενσώµατα πάγια - Υπεραξία και λοιπά Άυλα Πάγια * Ορισμένα κονδύλια της προηγούμενης χρήσης έχουν αναμορφωθεί όπως αναφέρεται στη σημείωση 47. 499 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 40. Διαχείριση Κινδύνων Η Τράπεζα έχει θεµελιώσει ένα πλαίσιο διεξοδικής και συνετής διαχείρισης των πάσης φύσεως κινδύνων που αντιµετωπίζει, λαµβάνοντας υπ’ όψην τις βέλτιστες τραπεζικές πρακτικές και εποπτικές απαιτήσεις και το οποίο, µε βάση την κοινή ευρωπαϊκή νοµοθεσία και το ισχύον σύστηµα κοινών τραπεζικών κανόνων, αρχών και προτύπων, εξελίσσεται διαρκώς µε την πάροδο του χρόνου ώστε να εφαρµόζεται στην καθηµερινή διεξαγωγή των δραστηριοτήτων της Τράπεζας εντός και εκτός συνόρων, καθιστώντας αποτελεσµατική την εταιρική διακυβέρνηση της Τράπεζας. Βασική επιδίωξη της Τράπεζας κατά το 2020 ήταν η διατήρηση των υψηλών προδιαγραφών εσωτερικής διακυβέρνησης και η συµµόρφωση µε τις ρυθµιστικές και εποπτικές διατάξεις διαχείρισης κινδύνων ώστε να διασφαλίζεται η εµπιστοσύνη στη διεξαγωγή των επιχειρηµατικών της δραστηριοτήτων µέσω της παροχής κατάλληλων χρηµατοπιστωτικών υπηρεσιών. ΠΛΑΙΣΙΟ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΙΝΔΥΝΩΝ Διακυβέρνηση Διαχείρισης Κινδύνων Το Διοικητικό Συµβούλιο (ΔΣ) της Τράπεζας ασκεί εποπτεία επί του συνόλου των λειτουργιών του Τοµέα Διαχείρισης Κινδύνων. Το ΔΣ έχει ορίσει Επιτροπή Διαχείρισης Κινδύνων του Διοικητικού Συµβουλίου, η οποία συνεδριάζει σε µηνιαία βάση και αναφέρεται στο Διοικητικό Συµβούλιο. Η Επιτροπή εισηγείται στο Διοικητικό Συµβούλιο τη στρατηγική ανάληψης κινδύνων και διαχείρισης κεφαλαίων, ελέγχει την εφαρµογή της και αξιολογεί την επάρκεια και την αποτελεσµατικότητά της. Το πλαίσιο διαχείρισης κινδύνων και η αποτελεσµατικότητά του επανεξετάζονται σε τακτά χρονικά διαστήµατα ώστε να είναι εναρµονισµένα και µε τις βέλτιστες πρακτικές καθώς επίσης και με τις εποπτικές και ρυθμιστικές απαιτήσεις. Για την πληρέστερη και αποτελεσµατικότερη αναγνώριση και αντιµετώπιση των πάσης φύσης κινδύνων που αναλαµβάνονται έχουν συσταθεί οι Επιτροπές Διοίκησης (Επιτροπή Διαχείρισης Ενεργητικού-Παθητικού, Επιτροπή Πιστωτικού Κινδύνου και Επιτροπή Διαχείρισης Λειτουργικού Κινδύνου). Τοµέας Διαχείρισης Κινδύνων Ο Γενικός Διευθυντής και Group Chief Risk Officer εποπτεύει τον Τοµέα Διαχείρισης Κινδύνων της Τράπεζας και υποβάλει τακτικές και έκτακτες αναφορές προς τις Επιτροπές Διοίκησης, την Επιτροπή Διαχείρισης Κινδύνων και το Διοικητικό Συµβούλιο της Τράπεζας. Οι αναφορές αυτές καλύπτουν θέµατα διαχείρισης όλων των ειδών κινδύνων. Ειδικότερα για τον πιστωτικό κίνδυνο καλύπτουν τα ακόλουθα: • Το προφίλ κινδύνου του χαρτοφυλακίου ανά βαθµίδα κινδύνου • Τη µετάπτωση µεταξύ βαθµίδων κινδύνων (migration matrix). • Την εκτίµηση των σχετικών παραµέτρων κινδύνων ανά βαθµίδα κινδύνου, οµάδας πελατών κ.λπ. • Τις τάσεις των βασικών κριτηρίων διαβάθµισης. • Τις αλλαγές στη διαδικασία διαβάθµισης, στα κριτήρια ή στις επιµέρους παραµέτρους. • Την συγκέντρωση κινδύνων (ανά είδος κινδύνου, κλάδο, χώρα, εξασφάλιση, χαρτοφυλάκιο κ.λπ.). • Την εξέλιξη των δανείων, των καθυστερήσεων +90 ηµερών, των Μη Εξυπηρετούµενων Ανοιγµάτων και την παρακολούθηση των KPIs σε επίπεδο Οµίλου. • Το κόστος αποµειώσεων. • Την µετακίνηση ανοιγµάτων µεταξύ Σταδίων κατά IFRS9 (Staging Transition) ανά στοιχείο ενεργητικού. • Το µέγιστο επιθυµητό επίπεδο ανάληψης κινδύνου (Credit Risk Appetite) ανά χώρα, τοµέα, νόµισµα, Επιχειρησιακή Μονάδα, τυχόν υπερβάσεις επί των εν λόγω ορίων καθώς και σχετικά σχέδια µετριασµού. Οργανωτική Δοµή Στην Τράπεζα λειτουργούν, υπό την εποπτεία του Γενικού Διευθυντού και Group Chief Risk Officer οι κάτωθι Διευθύνσεις Διαχείρισης Κινδύνων, οι οποίες έχουν την ευθύνη για την άµεση υλοποίηση του πλαισίου διαχείρισης κινδύνων, σύµφωνα µε τις κατευθύνσεις της Επιτροπής Διαχείρισης Κινδύνων. 500 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 • Credit Control - Διεύθυνση Πολιτικής και Ελέγχου Πιστωτικού Κινδύνου - Διεύθυνση Μεθοδολογιών Πιστωτικού Κινδύνου - Διεύθυνση Εκτίµησης Κόστους Πιστωτικού Κινδύνου • Δεδοµένων και Ανάλυσης Πιστωτικού Κινδύνου - Διεύθυνση Διαχείρισης Δεδοµένων Πιστωτικού Κινδύνου - Διεύθυνση Ανάλυσης Πιστωτικού Κινδύνου • Κινδύνων Αγοράς και Λειτουργικών Κινδύνων • Επικύρωσης Υποδειγµάτων Κινδύνων • Πιστοδοτήσεων Επιχειρήσεων • Πίστης Καθυστερήσεων • Λιανικής Πίστης Για σκοπούς διαχείρισης Πιστωτικού Κινδύνου οι πιστοδοτήσεις διαχωρίζονται σε Wholesale και Retail, όπως περιγράφονται στη συνέχεια. 40.1 Πιστωτικός Κίνδυνος ΠΙΣΤOΔΟΤΗΣΕΙΣ ΤΟΜΕΑ WHOLESALE BANKING Οι πιστοδοτήσεις Wholesale Banking εµπίπτουν σε µια από τις ακόλουθες κατηγορίες ανάλογα µε τα χαρακτηριστικά της πιστοδότησης και του πιστούχου, όπως φαίνεται στον ακόλουθο πίνακα: Χαρτοφυλάκιο Πιστούχοι αρµοδιότητος Επιχειρηµατικών Διευθύνσεων Τοµέα Wholesale Banking Μεγάλων Επιχειρήσεων (Corporate) Μεσαίων Επιχειρήσεων (SME’s) Χαρακτηριστικά Επιχειρήσεις µε κύκλο εργασιών > € 75 εκατ. Περιλαµβάνονται οι πιστοδοτήσεις σε ναυτιλιακές εταιρείες καθώς και πιστούχοι υπό τη διαχείριση της Διεύθυνσης Επενδυτικής Τραπεζικής Επιχειρήσεις µε Κύκλο Εργασιών από € 2,5 εκατ.έως € 75 εκατ. ή επιχειρήσεις µε όριο> € 1 εκατ. 1. Έγκριση Πιστωτικού Κινδύνου Η Τράπεζα, ακολουθώντας τις βέλτιστες διεθνείς πρακτικές και λαμβάνοντας υπόψη το ισχύον θεσμικό πλαίσιο που καθορίζεται από τη νομοθεσία, τους κανονισμούς, τα υπουργικά διατάγματα / αποφάσεις κ.λπ. έχει θεμελιώσει ένα ισχυρό πλαίσιο διαχείρισης πιστωτικού κινδύνου, στο οποίο οι βασικές αρχές και κατευθυντήριες γραμμές, οι διαδικασίες και ενέργειες που ακολουθούνται και οι αρμοδιότητες όλων των εμπλεκόμενων Μονάδων και Διαχειριστών σχέσεων είναι σαφώς οριζόμενα με βάση την «αρχή των τεσσάρων οφθαλμών» («four eyes principle»). Στο πλαίσιο αυτό, όλες οι εισηγήσεις προετοιμάζονται από τις Επιχειρησιακές Μονάδες, επιβλέπονται από τις Μονάδες Πίστης και προωθούνται στη συνέχεια για αξιολόγηση και τελική απόφαση στο αρμόδιο Συμβούλιο Πιστοδοτήσεων με βάση τον Συνολικό Πιστωτικό Κίνδυνο, τη διαβάθμιση πιστωτικού κινδύνου του Πιστούχου, τις παρεχόμενες εξασφαλίσεις και τον περιβαλλοντικό και κοινωνικής ευθύνης κίνδυνο. Τα όρια των Συµβουλίων Πιστοδοτήσεων Wholesale Banking καθορίζονται µε βάση τον Συνολικό Πιστωτικό Κίνδυνο, o οποίος ορίζεται ως το σύνολο των διαφόρων µορφών πιστοδοτήσεων του πιστούχου (επιχείρηση ή οµάδα συνδεδεµένων επιχειρήσεων) που δύνανται να εγκριθούν από την Τράπεζα και περιλαµβάνει τα εξής: • Αιτούµενο ποσό/όριο πιστοδότησης • Όρια για Κεφάλαιο Κίνησης • Όρια για ανάληψη από µη διαθέσιµα ποσά (unclear) • Όρια για έκδοση Εγγυητικών Επιστολών και άνοιγµα Ενέγγυων Πιστώσεων • Όρια προεξόφλησης επιχειρηµατικών απαιτήσεων (Factoring) 501 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 • Όρια για παράγωγες συναλλαγές • Όρια εταιρικών καρτών • Δάνεια µέσης και µακράς διάρκειας (τα υφιστάµενα υπόλοιπα δανείων που έχουν πλήρως εκταµιευθεί ή το αρχικά εγκριθέν ποσό του δανείου για περιπτώσεις δανείων που δεν έχουν εκταµιευθεί στο σύνολό τους). • Χρηµατοδοτικές µισθώσεις (το υφιστάµενο υπολειπόµενο κεφάλαιο χρηµατοδοτικών µισθώσεων που έχουν πλήρως εκταµιευθεί ή το αρχικά εγκριθέν ποσό των χρηµατοδοτικών µισθώσεων στις περιπτώσεις που αυτό δεν έχει εκταµιευθεί στο σύνολό του). • Ειδικά όρια ή υπόλοιπα δανείων των βασικών φορέων των επιχειρήσεων (στεγαστικά δάνεια, καταναλωτικά δάνεια, δάνεια αγοράς µετοχών, πιστωτικές κάρτες κ.λπ.). Συµβούλια Πιστοδοτήσεων Wholesale Banking Οι αποφάσεις των Συμβουλίων Πιστοδοτήσεων είναι πολυδιάστατες, με τις κύριες αξιολογήσεις που πραγματοποιούνται να είναι οι εξής: • Έγκριση των όρων νέων δανείων, επαναδιαπραγματεύσεων ή αναδιαρθρώσεων υφιστάμενων πιστωτικών διευκολύνσεων. • Έγκριση της τιμολόγησης δανείου, λαμβάνοντας υπόψη τη συνολική κερδοφορία της σχέσης του πελάτη με βάση το Return on Risk Adjusted Capital - RoRAC (απολογιστικό RoRaC - RoRAC με βάση το αποτέλεσμα της προτεινόμενης εισήγησης). • Ημερομηνία λήξης / ανανέωσης των πιστωτικών ορίων (ανάλογα με τις ζώνη πιστωτικού κινδύνου του Πελάτη) και τυχόν αποκλίσεις από τον κανόνα. • Τροποποίηση των εξασφαλίσεων. • Απόφαση για ενέργειες σε περίπτωση ενεργοποίησης εναυσμάτων έγκαιρης προειδοποίησης. • Αξιολόγηση οικονομικής δυσκολίας. • Αξιολόγηση αδυναμίας πληρωμής (Unlikeliness to Pay - UTP). • Διαβάθμιση πιστωτικού κινδύνου. • Εκτίμηση του Περιβαλλοντικού και Κοινωνικής Ευθύνης (E&S) κινδύνου. Διάρθρωση Συµβουλίων: • Συµβούλιο Πιστοδοτήσεων Wholesale Banking I • Συµβούλιο Πιστοδοτήσεων Wholesale Banking II • Συµβούλιο Πιστοδοτήσεων Wholesale Banking III • Συµβούλιο Πιστοδοτήσεων Wholesale Banking IV • Συµβούλια Πιστοδοτήσεων Wholesale Banking V Ισχύς Πιστωτικών Ορίων: Η διάρκεια ισχύος των ορίων καθορίζεται από τα αρµόδια Συµβούλια Πιστοδοτήσεων Wholesale Banking. Βασικός παράγοντας για τον προσδιορισµό της χρονικής ισχύος των ορίων είναι η διαβάθµιση πιστωτικού κινδύνου, η οποία δεν αποτελεί εν γένει κριτήριο έγκρισης ή απόρριψης του αιτήµατος, αλλά τη βάση για τον προσδιορισµό του ύψους και της ποιότητας των εξασφαλίσεων, καθώς και της τιµολόγησης της χρηµατοδότησης. Κατά κανόνα, για πελάτες που έχουν διαβαθµισθεί σε Ζώνες Χαµηλού, Μέσου και Αποδεκτού Πιστωτικού Κινδύνου, η διάρκεια ισχύος των ορίων είναι δωδεκάµηνη, για πελάτες που έχουν διαβαθµισθεί σε Ζώνη Πιστωτικού Κινδύνου Μέτριου - Υπό Παρακολούθηση η διάρκεια ισχύος των ορίων είναι εξάµηνη και για πελάτες που έχουν διαβαθµισθεί σε Ζώνες Υψηλού Πιστωτικού Κινδύνου η διάρκεια ισχύος των ορίων είναι τρίµηνη. Παρεκκλίσεις από τον κανόνα επιτρέπονται µόνο µετά από αιτιολογηµένη πρόταση των αρµοδίων Επιχειρησιακών Μονάδων και µετά από απόφαση των Συµβουλίων Πιστοδοτήσεων. 2. Επιµέτρηση Πιστωτικού Κινδύνου και Εσωτερικές Διαβαθµίσεις Η αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας των πιστούχων και η κατάταξή τους σε κατηγορίες πιστωτικού κινδύνου πραγµατοποιείται µέσω συστηµάτων διαβάθµισης. 502 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Η ταξινόµηση των πιστούχων της Τράπεζας µε τη χρήση συστηµάτων διαβάθµισης πιστωτικού κινδύνου αποτελεί βασικό εργαλείο για: • Τη λήψη απόφασης από τα αρµόδια Συµβούλια για τη χορήγηση/ανανέωση ορίου πιστοδοτήσεων και την εφαρµογή της κατάλληλης τιµολογιακής πολιτικής (περιθώρια επιτοκίων κ.λπ.). • Την πρόβλεψη της µελλοντικής συµπεριφοράς των πελατών που ανήκουν σε µία οµάδα µε κοινά χαρακτηριστικά. • Τον έγκαιρο εντοπισµό των προβληµατικών πιστοδοτήσεων και την άµεση µεθόδευση των απαραίτητων ενεργειών για την ελαχιστοποίηση της ενδεχόµενης ζηµιάς για την Τράπεζα. • Την αξιολόγηση της ποιότητας του δανειακού χαρτοφυλακίου της Τράπεζας και του αναλαµβανόµενου από αυτή πιστωτικού κινδύνου. Σκοπός των συστηµάτων διαβάθµισης πιστωτικού κινδύνου είναι η εκτίµηση της πιθανότητας µη εκπλήρωσης των υποχρεώσεων των πιστούχων έναντι της Τράπεζας και η εκτίµηση της αναµενόµενης ζηµιάς (Expected Credit Loss). Τα συστήµατα διαβάθµισης που χρησιµοποιούνται από την Τράπεζα είναι το Alpha Bank Rating System (ABRS) και το Risk Analyst (RA) στα οποία ενσωµατώνονται διαφορετικά µοντέλα (υποδείγµατα) διαβάθµισης πιστωτικού κινδύνου. Όλοι οι υφιστάµενοι και δυνητικοί πελάτες πιστοδοτήσεων της Τράπεζας αξιολογούνται µε βάση το κατάλληλο µοντέλο διαβάθµισης πιστωτικού κινδύνου και εντός των προβλεπόµενων χρονικών περιθωρίων. Για την εκτίµηση του ενδεχοµένου ασυνέπειας των πιστούχων της Τράπεζας τα µοντέλα διαβάθµισης πιστωτικού κινδύνου αξιολογούν µία σειρά παραµέτρων, οι οποίες µπορούν να οµαδοποιηθούν ως εξής: • Χρηµατοοικονοµική: Οικονοµική δυνατότητα πιστούχου (δείκτες ρευστότητας, δανειακής επιβάρυνσης κ.λπ.). • Συγκριτική θέση πιστούχου στο πλαίσιο του ευρύτερου περιβάλλοντος στο οποίο δραστηριοποιείται και κυρίως έναντι των ανταγωνιστριών εταιρειών του κλάδου στον οποίο ανήκει. • Συναλλακτική συµπεριφορά πιστούχου έναντι της Τράπεζας αλλά και έναντι τρίτων (οφειλές σε καθυστέρηση, δυσµενή στοιχεία κ.λπ.). • Ποιοτικά χαρακτηριστικά πιστούχου (ακεραιότητα και συνέχεια της διοίκησης, καταλληλότητα παγίων εγκαταστάσεων και εξοπλισµού κ.λπ.). Τα υποδείγµατα διαβάθµισης του πιστωτικού κινδύνου που χρησιµοποιούνται σήµερα από την Τράπεζα διαφοροποιούνται αναλόγως: • Του κύκλου εργασιών των πιστοδοτούµενων επιχειρήσεων. • Του ύψους του Συνολικού Πιστωτικού Κινδύνου των επιχειρήσεων. • Των ειδικών χαρακτηριστικών της χρηµατοδότησης. • Των διαθεσίµων στοιχείων για την αξιολόγηση του πιστούχου. Ειδικώς για τα οικονοµικά στοιχεία, οι διαφοροποιήσεις σχετίζονται µε την κατηγορία των τηρούµενων λογιστικών βιβλίων, τον τύπο των λογιστικών σχεδίων (για χρηµατοοικονοµικές υπηρεσίες, ασφαλιστικές υπηρεσίες κ.λπ.), καθώς και µε το αν οι οικονοµικές καταστάσεις συντάσσονται σύµφωνα µε τα Διεθνή Πρότυπα Χρηµατοοικονοµικής Πληροφόρησης (Δ.Π.Χ.Π.). Για κάθε ένα από τα υποδείγµατα διαβάθµισης πιστωτικού κινδύνου είναι δυνατόν να χρησιµοποιούνται διαφορετικές παράµετροι, η κάθε µία από τις οποίες συνεισφέρει µε συγκεκριµένο τρόπο στη σχετική αξιολόγηση. Η στατιστική επιβεβαίωση των υποδειγµάτων διαβάθµισης πιστωτικού κινδύνου επανεξετάζεται συνεχώς ώστε να διασφαλίζεται η µέγιστη προβλεπτική και διαχωριστική τους ικανότητα, σύµφωνα µε το εποπτικό και ρυθµιστικό πλαίσιο διαχείρισης κινδύνου. Κλίµακα διαβάθµισης πιστούχων Οι πιστούχοι διαβαθµίζονται στις ακόλουθες διαβαθµίσεις πιστωτικού κινδύνου: ΑΑ, Α+, Α, Α-, ΒΒ+, ΒΒ, ΒΒ-, Β+, Β, Β-, ΓΓ+, ΓΓ, ΓΓ-, Γ, Δ, Δ0, Δ1, Δ2. Για χρηµατοδοτήσεις ειδικής µορφής (Σύνθετες Χρηµατοδοτήσεις και Χρηµατοδοτήσεις Ναυτιλίας) έχουν αναπτυχθεί ειδικά µοντέλα (slotting) µε την κάτωθι κλίµακα κατηγοριοποίησης: Ισχυρή (Κατηγορία 1), Καλή (Κατηγορία 2), Ικανοποιητική (Κατηγορία 3), Ασθενής (Κατηγορία 4), Σε Αθέτηση (Δ, Δ0, Δ1, Δ2). Για σκοπούς συµπλήρωσης του πίνακα «Ποιοτική Διαβάθµιση των Δανείων ανά Δ.Π.Χ.Π. 9 Στάδιο», στην Υψηλή Διαβάθµιση 503 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 εµπίπτουν οι κλίµακες διαβάθµισης AA, A+, A, A-, BB+ και ΒΒ και Κατηγορία 1 και 2, στην Ικανοποιητική Διαβάθµιση οι κλίµακες διαβάθµισης ΒΒ-, Β+, Β, Β-, ΓΓ+, ΓΓ και Κατηγορία 3, και στην Υπό επιτήρηση (υψηλότερου κινδύνου) ΓΓ-, Γ και Κατηγορία 4. Τέλος, στην κατηγορία σε αθέτηση εµπίπτουν οι κλίµακες διαβάθµισης Δ, Δ0, Δ1, Δ2. ΠΙΣΤΟΔΟΤΗΣΕΙΣ ΤΟΜΕΑ ΛΙΑΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΙΚΗΣ Ως τοµέας Λιανικής Τραπεζικής ορίζονται τα δάνεια που έχουν χορηγηθεί από την Τράπεζα και εµπίπτουν σε µια από τις ακόλουθες κατηγορίες: • Στεγαστικά Δάνεια • Καταναλωτικά Δάνεια και Πιστωτικές Κάρτες • Μικρών Επιχειρήσεων και Επαγγελµατιών (SB): Φυσικά και Νοµικά Πρόσωπα µε Κύκλο Εργασιών έως Ευρώ 2,5 εκατ. και πιστωτικό όριο έως Ευρώ 1 εκατ. 1. Διαδικασία Έγκρισης Δανείων Η Τράπεζα παρακολουθεί το Συνολικό Πιστωτικό Κίνδυνο πιστούχου (για Ιδιώτες και Μικρές Επιχειρήσεις) ο οποίος ορίζεται ως το άθροισµα των ανακυκλούµενων ορίων του πιστούχου, των υπολοίπων των εφάπαξ πιστοδοτήσεων και ειδικά για τις Μικρές Επιχειρήσεις, το ύψος των εγκεκριµένων χρηµατοδοτήσεων προς τους φορείς των επιχειρήσεων. Επιπλέον, συνυπολογίζονται και πιστοδοτήσεις όπου ο πιστούχος είναι εγγυητής ή συνοφειλέτης. Η Τράπεζα έχει αναπτύξει και εφαρµόζει πλαίσιο άσκησης πιστωτικής πολιτικής (λαµβάνοντας υπόψη το νοµοθετικό και εποπτικό/ ρυθµιστικό πλαίσιο), στο οποίο στηρίζονται οι διαδικασίες πιστοδοτήσεων Λιανικής Τραπεζικής της Τράπεζας. Παράλληλα, έχει διαµορφώσει και θέσει σε ισχύ ένα σύστηµα βασικών αρχών, διαδικασιών και κανόνων εσωτερικής λειτουργίας που διέπει τις πιστοδοτήσεις της και διασφαλίζει την οµαλή και ασφαλή διαχείριση του αναλαµβανόµενου κινδύνου. Οι κυριότερες αρχές και κανόνες που διέπουν τη λειτουργία των πιστοδοτήσεων Λιανικής Τραπεζικής είναι οι εξής: • Χρηστή διαχείριση πιστοδοτήσεων. • Ορθή επιλογή πελατών, βάσει συγκεκριµένων πιστωτικών κριτηρίων. • Συσχετισµός κινδύνων και αποδοτικότητας µε αντίστοιχη διαµόρφωση της τιµολογιακής πολιτικής, κάλυψη πιστοδοτήσεων µε εξασφαλίσεις συνεκτιµώντας και το βαθµό πιστωτικού κινδύνου. • Παρακολούθηση και διαχείριση του Συνολικού Πιστωτικού Κινδύνου, δηλαδή του συνόλου των κινδύνων που απορρέουν από τις κάθε µορφής πιστοδοτήσεις της Τράπεζας και των εταιρειών του Οµίλου. Η άσκηση της πιστοδοτικής πολιτικής προϋποθέτει την τήρηση πιστωτικών κριτηρίων, τα οποία συντελούν στην απόκτηση και διατήρηση υγιούς χαρτοφυλακίου πιστοδοτήσεων, καθώς και στη δυναµική και ασφαλή τοποθέτηση των κεφαλαίων της Τράπεζας. Συγκεκριµένα: Ιδιώτες Η εγκριτική διαδικασία των πιστοδοτήσεων προς Ιδιώτες (φυσικά πρόσωπα µε εισοδήµατα που προέρχονται από µισθωτές υπηρεσίες, συντάξεις ή άλλες πηγές που δεν σχετίζονται µε επιχειρηµατική δραστηριότητα) πραγµατοποιείται µε βάση την κατάταξη των πιστούχων σε οµάδες κινδύνου (risk groups), οι οποίες αντιπροσωπεύουν ένα συγκεκριµένο επίπεδο αναλαµβανόµενου κινδύνου. Το επίπεδο του αναλαµβανόµενου από την Τράπεζα κινδύνου προσαρµόζεται, όπως οι συνθήκες το απαιτούν, αναλόγως της πιστωτικής πολιτικής της. Η αξιολόγηση αιτηµάτων πιστοδοτήσεων Ιδιωτών βασίζεται στους κάτωθι πυλώνες: • Στην αξιολόγηση πιθανότητας απάτης σε επίπεδο αίτησης (Application Fraud Detection). • Στην αξιολόγηση επιθυµίας αποπληρωµής (Willingness to pay). • Στην αξιολόγηση ικανότητας αποπληρωµής (Ability to pay). • Στην αξιολόγηση του κινδύνου εξασφαλίσεων (Collateral risk). Μικρές επιχειρήσεις Ως Μικρές Επιχειρήσεις ορίζονται οι κάτωθι: 504 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 • Ατοµικές Επιχειρήσεις µε επιχειρηµατικό όριο έως Ευρώ 1 εκατ. και µε ετήσιο κύκλο εργασιών έως Ευρώ 2,5 εκατ. • Ελεύθεροι Επαγγελµατίες µε επιχειρηµατικό όριο έως Ευρώ 1 εκατ. • Νοµικά Πρόσωπα (Ο.Ε., Ε.Ε., Ε.Π.Ε., ΙΚΕ, Α.Ε.) µε επιχειρηµατικό όριο έως Ευρώ 1 εκατ. και ετήσιο κύκλο εργασιών έως Ευρώ 2,5 εκατ. Η πιστοληπτική ικανότητα των Μικρών Επιχειρήσεων αρµοδιότητας Retail Banking σχετίζεται σε πολύ µεγάλο βαθµό µε την πιστοληπτική ικανότητα των φορέων/αρµοδίων στην επιχείρηση και αντίστροφα. Συνεπώς η αξιολόγηση των αιτηµάτων αυτής της κατηγορίας βασίζεται σε δύο διαστάσεις: • Στην αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας των φορέων ή διαχειριστών της επιχείρησης. • Στην αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας της επιχείρησης. Η αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας των φορέων ή διαχειριστών µίας επιχείρησης βασίζεται στους κάτωθι πυλώνες: • Στην αξιολόγηση της επιθυµίας αποπληρωµής (willingness to pay). • Στην αξιολόγηση της ικανότητας αποπληρωµής (ability to pay). Η αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας της επιχείρησης βασίζεται στους κάτωθι πυλώνες: • Αξιολόγηση πιθανότητας απάτης σε επίπεδο αίτησης (Application fraud detection). • Αξιολόγηση δηµογραφικών στοιχείων (Demographics). • Αξιολόγηση οικονοµικών στοιχείων (Financials). • Αξιολόγηση στοιχείων συµπεριφοράς (Behaviour). • Αξιολόγηση στοιχείων Τειρεσίας Α.Ε. (Credit Bureau). • Αξιολόγηση ποιοτικών στοιχείων. • Αξιολόγηση κινδύνου εξασφαλίσεων (Collateral risk). 2. Υποδείγματα Αξιολόγησης Βασική συνιστώσα στη µέτρηση του πιστωτικού κινδύνου Λιανικής Τραπεζικής αποτελούν τα υποδείγµατα αξιολόγησης, που έχουν αναπτυχθεί και χρησιµοποιούνται σε όλες τις φάσεις του Πιστωτικού Κύκλου στην Τράπεζα. Τα εν λόγω υποδείγµατα τµηµατοποιούν τον πληθυσµό σε οµοειδής οµάδες κινδύνου (pools) και διακρίνονται σε: • Μοντέλα συµπεριφορικά (Behaviour Models) τα οποία αξιολογούν τη συµπεριφορά του πελάτη και προβλέπουν την πιθανότητα αθέτησης στους επόµενους µήνες. • Μοντέλα βάσει στοιχείων αίτησης (Application Credit Scoring Models). Τα εν λόγω µοντέλα αξιολογούν στοιχεία αίτησης, κυρίως δηµογραφικά, και προβλέπουν την πιθανότητα αθέτησης στους επόµενους µήνες. • Μοντέλα εκτίµησης των εποπτικών παραµέτρων. Σηµειώνεται ότι από 1.1.2018 εφαρµόζονται µοντέλα εκτίµησης Πιστωτικού Κινδύνου της Τράπεζας συµβατά µε το Διεθνές Πρότυπο Χρηµατοοικονοµικής Πληροφόρησης 9 (Δ.Π.Χ.Π. 9). Τα εν λόγω υποδείγµατα και οι εκτιµήσεις αθέτησης ζηµιάς που απορρέουν από αυτά, διαδραµατίζουν ουσιαστικό ρόλο στη διαχείριση κινδύνου και στη λήψη αποφάσεων στις λειτουργίες της Τράπεζας. Οι τοµείς στους οποίους γίνεται χρήση των υποδειγµάτων είναι οι εξής: • Στη λήψη αποφάσεων για τη χορήγηση/ανανέωση ορίου πιστοδοτήσεων. • Στις αποµειώσεις της αξίας των απαιτήσεων (impairment assessments). • Στη πρόβλεψη της µελλοντικής συµπεριφοράς των πελατών που ανήκουν σε µία οµάδα µε κοινά χαρακτηριστικά. • Στον έγκαιρο εντοπισµό των προβληµατικών λογαριασµών και την άµεση µεθόδευση των απαραίτητων ενεργειών για την ελαχιστοποίηση της ενδεχόµενης ζηµιάς για την Τράπεζα. • Στην αξιολόγηση της ποιότητας του δανειακού χαρτοφυλακίου της Τράπεζας και του αναλαµβανόµενου από αυτή πιστωτικού κινδύνου. Οι παράγοντες που λαµβάνονται υπόψη ποικίλουν αναλόγως του τύπου του µοντέλου και της κατηγορίας προϊόντος που αυτό αξιολογεί. Ενδεικτικά, αναφέρονται τα εξής: • Προσωπικά / Δηµογραφικά στοιχεία, όπως η ηλικία του Πελάτη, το επάγγελµα, η οικογενειακή του κατάσταση, η κατάσταση κατοικίας. 505 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 • Χαρακτηριστικά του δανείου, όπως το προϊόν που αιτείται, η διάρκεια του προϊόντος, το αιτούµενο ποσό, ο σκοπός χρηµατοδότησης. • Στοιχεία συµπεριφοράς του δανείου το τελευταίο διάστηµα, όπως οι πληρωµές το τελευταίο διάστηµα, η µέγιστη καθυστέρηση, το υπόλοιπο ως προς το όριο, ο τύπος συναλλαγής. • Ποιοτικά στοιχεία, όπως ο κλάδος δραστηριότητας, το πλήθος του εργατικού δυναμικού, το είδος της επιχείρησης. Τα υποδείγµατα επανεξετάζονται και επικαιροποιούνται ετησίως και υπόκεινται σε διαρκή ποιοτικό έλεγχο ώστε να διασφαλίζεται ανά πάσα στιγµή η προβλεπτική τους ικανότητα. Επίσης, διενεργούνται σε συστηµατική βάση, ασκήσεις προσοµοίωσης καταστάσεων κρίσης, όπου διερευνάται η ενδεχόµενη επίπτωση στα χρηµατοοικονοµικά αποτελέσµατα της Τράπεζας λόγω δυσµενών εξελίξεων τόσο στη συναλλακτική συµπεριφορά των πιστούχων, όσο και στο ευρύτερο χρηµατοοικονοµικό περιβάλλον. Για σκοπούς συµπλήρωσης του πίνακα «Ποιοτική Διαβάθµιση των Δανείων ανά Δ.Π.Χ.Π. 9 Στάδιο» για τα δάνεια της Λιανικής τραπεζικής η κατάταξη σε Υψηλή Διαβάθµιση, Ικανοποιητική Διαβάθµιση και στην Υπό επιτήρηση Διαβάθµιση, βασίζεται σε δωδεκάµηνη Πιθανότητα Αθέτησης. Το εύρος των πιθανοτήτων που ορίζει την εν λόγω κατάταξη έχει προκύψει µέσω ανάλυσης µε στόχο τη βελτιστοποίηση της διαχωριστικής ικανότητας µεταξύ των κατηγοριών. Συνεπώς, δύναται να διαφοροποιηθεί ανά χαρτοφυλάκιο ως κατωτέρω: Εύρος Πιθανοτήτων Αθέτησης Κατάταξη Στεγαστικά Καταναλωτικά Πιστωτικές Κάρτες Μικρές Επιχειρήσεις έως και 3% έως και 4.0% έως και 3.8% έως και 4.7% Ικανοποιητική Διαβάθµιση από 3% έως και 16.5% από 4.0% έως και 20% από 3.8% έως και 16% από 4.7% έως και 17% Υπό επιτήρηση Διαβάθµιση άνω του 16.5% άνω του 20% άνω του 16% άνω του 17% Υψηλή Διαβάθµιση ΠΙΣΤΩΤΙΚΌΣ ΈΛΕΓΧΟΣ Σύµφωνα µε το πλαίσιο διαχείρισης κινδύνων και ελέγχων, υφίστανται τρεις «γραµµές άµυνας» µε διακριτούς ρόλους και αρµοδιότητες, µε πρώτη «γραµµή άµυνας» τις Επιχειρησιακές Μονάδες και τις Μονάδες Υποστηρικτικών Λειτουργιών, δεύτερη «γραµµή άµυνας» τις Μονάδες Διαχείρισης Κινδύνων και τρίτη «γραµµή άµυνας» τη Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου. Στο πλαίσιο λειτουργίας της δεύτερης γραµµής άµυνας και εντός του ενιαίου πλαισίου εργασιών που έχει καθοριστεί για τους τοµείς Λιανικής Τραπεζικής, Wholesale Banking και Private and Investment Banking, η Τράπεζα πραγµατοποιεί ελέγχους µε στόχο τη βελτιστοποίηση της διαχείρισης του Πιστωτικού Κινδύνου, τη διαπίστωση της ποιότητας του δανειακού χαρτοφυλακίου και τη διασφάλιση της λειτουργίας της πρώτης «γραµµής άµυνας» εντός του πλαισίου που έχει καθοριστεί για την αποτελεσµατική διαχείριση του Πιστωτικού Κινδύνου. Η λειτουργία της δεύτερης «γραµµής άµυνας» είναι ανεξάρτητη και µεταξύ άλλων στοχεύει στην: • Σχεδίαση και ανάπτυξη διαδικασιών και ελέγχων για τη διαχείριση του πιστωτικού κινδύνου. • Παρακολούθηση της επάρκειας και της αποτελεσµατικότητας των υφιστάµενων διαδικασιών διαχείρισης πιστωτικού κινδύνου. • Ανάδειξη των κρίσιµων ζητηµάτων που προκύπτουν και τυχόν αποκλίσεων από τους Κανονισµούς και τις Πολιτικές της Τράπεζας. • Παροχή κατευθυντήριων γραµµών και οδηγιών που σχετίζονται µε τις διαδικασίες διαχείρισης και ελέγχου πιστωτικού κινδύνου. • Παροχή ενηµέρωσης στις ενδιαφερόµενες Μονάδες σχετικά µε τα ευρήµατα των ελέγχων και τις τυχόν συστάσεις. Με στόχο την περαιτέρω ενίσχυση της δεύτερης «γραµµής άµυνας» έχει δηµιουργηθεί, από το 2018, η Διεύθυνση Επικύρωσης Υποδειγµάτων Κινδύνων, η οποία υπάγεται στον Γενικό Διευθυντή και CRO και είναι ανεξάρτητη από την µονάδα ανάπτυξης των υποδειγµάτων. Ο ρόλος της Διεύθυνσης Επικύρωσης Υποδειγµάτων Κινδύνων, εντός του Πλαισίου Διαχείρισης Κινδύνου Υποδειγµάτων (MRM Framework) περιλαµβάνει τις αρµοδιότητες που σχετίζονται µε την παρακολούθηση της αξιοπιστίας των υποδειγµάτων, που αναπτύσσονται από την πρώτη γραµµή άµυνας. Το πρωταρχικό καθήκον της Διεύθυνσης είναι η ανεξάρτητη επικύρωση της αρτιότητας των υποδειγµάτων της καταλληλότητας τους, καθώς επίσης της συµµόρφωσης µε τις εποπτικές οδηγίες. Στις 506 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 αρµοδιότητες της Διεύθυνσης περιλαµβάνονται η ανάπτυξη διαδικασιών για την αξιολόγηση της αξιοπιστίας των υποδειγµάτων, σε περιοδική βάση. Η συχνότητα και η έκταση της επικύρωσης καθορίζεται από τη σηµαντικότητα των υποδειγµάτων η οποία λαµβάνει υπόψη της, ανάµεσα σε άλλα κριτήρια, το µέγεθος και την πολυπλοκότητα του χαρτοφυλακίου. Το ύψος του εγγενούς κινδύνου υποδειγµάτων καθορίζεται από τη µεθοδολογία διαβάθµισης σηµαντικότητας υποδειγµάτων (Model Tiering), η οποία στη συνέχεια καθορίζει τη συχνότητα, την έκταση και το εύρος της επικύρωσης. ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΣ ΕΚΘΕΣΗΣ ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Εξασφαλίσεις Η λήψη εξασφαλίσεων λειτουργεί ως αντιστάθµισµα έναντι του πιστωτικού κινδύνου που µπορεί να προκύψει από την ενδεχόµενη αδυναµία του πιστούχου να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του,τόσο κατά την χορήγηση των χρηματοδοτήσεων όσο και καθόλη τη διάρκεια ζωής αυτών, είτε συναινετικά είτε κατόπιν αναγκαστικών εκτελέσεων, πλειστηριασμών κ.λπ. Ως εξασφαλίσεις πιστοδοτήσεων νοούνται τα πάσης φύσεως περιουσιακά στοιχεία ή δικαιώµατα, τα οποία τίθενται στη διάθεση της Τράπεζας, είτε από τους πιστούχους είτε από τρίτα πρόσωπα, προκειµένου να χρησιµοποιηθούν ως συµπληρωµατικές πηγές ρευστοποίησης των σχετικών απαιτήσεων. Σε κάθε περίπτωση, πραγματοποιείται ο απαραίτητος νομικός έλεγχος των προσφερόμενων εξασφαλίσεων, ώστε να διασφαλίζεται η εγκυρότητά τους, καθώς και η δυνατότητα να ρευστοποιηθούν ή να περιέλθουν στην κατοχή της Τράπεζας. Οι εξασφαλίσεις κατατάσσονται σε δύο γενικές κατηγορίες: Ενοχικές και Εµπράγµατες εξασφαλίσεις. 1. Ενοχικές εξασφαλίσεις - Εγγυήσεις Οι ενοχικές εξασφαλίσεις αποτελούν το πλαίσιο των υποχρεώσεων και δικαιωµάτων που συνήθως περιλαµβάνονται/ περιγράφονται σε ειδικά συµβατικά έγγραφα, µέσω των οποίων δηµιουργούνται δεσµεύσεις στον οφειλέτη ή σε τρίτα πρόσωπα (φυσικά ή νοµικά) που υποκαθιστούν τον οφειλέτη σε περίπτωση αθέτησης των υποχρεώσεων του τελευταίου για καταβολή της οφειλής και αντίστοιχα δικαιώµατα στον δανειστή για τη διεκδίκησή τους. Βασική µορφή ενοχικής εξασφάλισης που χρησιµοποιείται στις τραπεζικές πιστοδοτήσεις αποτελεί η Εγγύηση. Η εγγύηση συνιστά έννοµη σχέση µεταξύ εγγυητή και δανειστή (Τράπεζα), µέσω της οποίας ο εγγυητής αναλαµβάνει την ευθύνη ότι θα καταβληθεί η οφειλή. Καταρτίζεται εγγράφως και προϋποθέτει την ύπαρξη βασικής εννόµου σχέσης µεταξύ της Τράπεζας και του πιστούχου (κύρια οφειλή), µε την οποία υφίσταται σχέση κυρίου προς παρεπόµενο. Ο εγγυητής µπορεί να είναι Φυσικό ή Νοµικό Πρόσωπο και η εγγύηση είναι δυνατόν να δοθεί και για µελλοντική ή υπό αίρεση οφειλή. Σημειώνεται ότι στις ενοχικές εξασφαλίσεις περιλαμβάνονται και οι εγγυήσεις του Ελληνικού Δημοσίου οι οποίες και λαμβάνονται υπόψη στον υπολογισμό της αναμενόμενης ζημιάς, εν αντιθέσει με τις λοιπές ενοχικές εξασφαλίσεις οι οποίες και δεν προσμετρώνται στον υπολογισμό της αναμενόμενης ζημιάς. 2. Εµπράγµατες εξασφαλίσεις Με την εµπράγµατη εξασφάλιση παρέχεται στην Τράπεζα δικαίωµα επί περιουσιακού στοιχείου (κινητού ή ακινήτου), που ανήκει στην κυριότητα του πιστούχου ή του εγγυητή, µε σκοπό την κατά προτεραιότητα ικανοποίηση των απαιτήσεών της από το προϊόν εκποίησης του περιουσιακού στοιχείου. Οι εµπράγµατες εξασφαλίσεις διακρίνονται σε υποθήκες και προσηµειώσεις υποθηκών που εγγράφονται επί ακινήτων, καθώς και σε ενέχυρα που συστήνονται επί κινητών «πραγµάτων» (π.χ. εµπορεύµατα, επιταγές, συναλλαγµατικές) ή επί απαιτήσεων και δικαιωµάτων. Για την καλύτερη διασφάλιση των πιστοδοτήσεων, λαµβάνεται η ασφαλιστική κάλυψη των ενυπόθηκων και κατά περίπτωση των ενεχυριαζόµενων εξασφαλίσεων και η εκχώρηση της ασφαλιστικής αποζηµίωσης στην Τράπεζα. 2.1. Υποθήκη – Προσηµείωση Υποθήκης Η υποθήκη εγγράφεται επί ακινήτων που µπορούν να εκποιηθούν, όπως ειδικότερα αναφέρεται κατωτέρω: • Κατοικίες 507 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 • Εµπορικά Ακίνητα • Βιοµηχανοστάσια • Οικόπεδα • Μεταλλεία • Πλοία ή αεροσκάφη και κινητήρες, ανεξαρτήτως του εάν είναι κινητά. • Μηχανικές ή άλλες εγκαταστάσεις (µηχανολογικές, µηχανικές, ηλεκτρολογικές, κ.λπ.), εάν είναι µονίµως και σταθερά συνδεδεµένες (εµπεπηγµένες) µε το ενυπόθηκο ακίνητο. Μέθοδοι και Περιοδικότητα αποτίµησης ενυπόθηκων ακινήτων Σύµφωνα µε την Πιστωτική Πολιτική της Τράπεζας η ύπαρξη και η αξία των εξασφαλίσεων παρακολουθείται στενά. Οι εκτιµήσεις των ακινήτων διενεργούνται ανά έτος για όλα τα είδη ακινήτων, πλην περιπτώσεων που συµβατικά προβλέπεται κάτι διαφορετικό, σε περιπτώσεις που γίνουν αντιληπτές µεταβολές στο ακίνητο ή στην πορεία της επιχείρησης, ή υπάρχουν πολεοδοµικές µεταβολές ή άλλοι σημαντικοί παράγοντες. Επιπρόσθετα της επικαιροποίησης των αξιών των εξασφαλίσεων, η Τράπεζα επικυρώνει τις αξίες αυτές σε ετήσια βάση. Οι αρχικές εκτιµήσεις των ακινήτων που προσφέρονται ως εξασφάλιση πραγµατοποιούνται µε επίσκεψη του εκτιµητή και εσωτερική αυτοψία. Οι επανεκτιµήσεις ακινήτων που αποτελούν εξασφαλίσεις σε εξυπηρετούµενα ανοίγµατα πραγµατοποιούνται µέσω: • Του δείκτη τιµών οικιστικών ακινήτων της Τράπεζας της Ελλάδος, για ανοίγματα έως Ευρώ 3 εκατ., για τα οικιστικά Ακίνητα. • Εξουσιοδοτημένων μηχανικών, μετά από επίσκεψή τους στο οικιστικό ακίνητο που χρησιμοποιείται ως εξασφάλιση ή μέσω desktop εκτίμησης, εφόσον το ύψος του ανοίγματος υπερβαίνει τα Ευρώ 3 εκατ. • Του δείκτη τιµών επαγγελµατικών ακινήτων «CRE» που έχει αναπτύξει η Alpha Αστικά Ακίνητα Α.Ε. λαµβάνοντας υπόψη τους δείκτες που εκδίδονται από την Τράπεζα της Ελλάδος, για συγκεκριµένες κατηγορίες επαγγελµατικών ακινήτων που χρησιµοποιούνται ως εξασφαλίσεις επί εξυπηρετούµενων ανοιγµάτων ύψους έως Ευρώ 1 εκατ. • Εξουσιοδοτηµένων µηχανικών, µετά από επίσκεψή τους στο επαγγελµατικό ακίνητο που χρησιµοποιείται ως εξασφάλιση ή µέσω desktop εκτίµησης, εφόσον ο CRE δείκτης, που έχει αναπτυχθεί από την Alpha Αστικά Ακίνητα Α.Ε., δεν καλύπτει είτε το είδος επαγγελµατικού ακινήτου είτε το ύψος του ανοίγµατος υπερβαίνει τα Ευρώ 1 εκατ. Οι επανεκτιµήσεις ακινήτων που χρησιµοποιούνται ως εξασφαλίσεις σε µη εξυπηρετούµενα ανοίγµατα πραγµατοποιούνται µέσω: • Του δείκτη τιµών οικιστικών ακινήτων της Τράπεζας της Ελλάδος, για τα οικιστικά ακίνητα και για µη εξυπηρετούµενα ανοίγµατα ύψους έως Ευρώ 300 χιλ. • Του δείκτη τιµών επαγγελµατικών ακινήτων «CRE» που έχει αναπτύξει η Alpha Αστικά Ακίνητα Α.Ε. λαµβάνοντας υπόψη τους δείκτες που εκδίδονται από την Τράπεζα της Ελλάδος, για συγκεκριµένες κατηγορίες επαγγελµατικών ακινήτων, που χρησιµοποιούνται ως εξασφαλίσεις επί µη εξυπηρετούµενων ανοιγµάτων ύψους έως Ευρώ 300 χιλ. • Των εξουσιοδοτηµένων µηχανικών, µετά από επίσκεψή τους στο ακίνητο που χρησιµοποιείται ως εξασφάλιση ή µέσω desktop εκτίµησης, υπό την προϋπόθεση ότι είτε το ποσό του µη εξυπηρετούµενου ανοίγµατος που καλύπτει το υπό εκτίµηση ακίνητο υπερβαίνει τα Ευρώ 300 χιλ. είτε σε περιπτώσεις που οι δείκτες που υπάρχουν δεν καλύπτουν το είδος του υπό επανεκτίµηση ακινήτου. Η Τράπεζα στο πλαίσιο της διαδικασίας πιστωτικού ελέγχου (credit control) πραγµατοποιεί σε τακτική βάση και µέσω της κατάλληλης δειγµατοληψίας, ελέγχους επί της διαδικασίας εφαρµογής της Πολιτικής Εξασφάλισης Πιστοδοτήσεων Οµίλου, ελέγχους (back-testing) για την επαλήθευση των αποτιµήσεων των ακινήτων. Οι έλεγχοι αφορούν στις εκτιμήσεις που βασίζονται είτε σε δείκτες είτε σε µεµονωµένες αποτιµήσεις, προκειμένου να επιβεβαιώνουν την ορθή απεικόνιση των αξιών των ακινήτων στα συστήµατα της Τράπεζας σύµφωνα µε τις αξίες που αναφέρονται στις σχετικές εγκρίσεις αρµοδίων Συµβουλίων. 2.2. Ενέχυρο Είναι το εµπράγµατο δικαίωµα σε κινητή αξία, που παρέχει στον ενεχυρούχο δανειστή την εξουσία να ικανοποιηθεί κατά προτεραιότητα από την εκποίηση αυτής. 508 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Ενέχυρο µπορεί να συσταθεί επί κινητών πραγµάτων, επί τίτλων και αξιογράφων, επί δικαιωµάτων ή απαιτήσεων που δεν έχουν εξαιρεθεί ή απαγορευθεί από τις συναλλαγές και είναι δεκτικά εκποίησης, όπως ενδεικτικά αναφέρονται κατωτέρω: • Πρώτες ύλες, προϊόντα ή εµπορεύµατα • Μηχανήµατα • Φορτωτικές • Συναλλαγµατικές • Επιταγές • Χρεόγραφα • Καταθέσεις • Κάθε φύσης απαιτήσεις που δύνανται να ενεχυριασθούν. Περιοδικότητα αποτίµησης ενεχύρων Ανάλογα µε το δικαίωµα ή περιουσιακό στοιχείο επί του οποίου δύναται να συσταθεί το ενέχυρο η περιοδικότητα της αποτίµησης µπορεί να κυµαίνεται από µήνα έως έτος. 3. Διασφαλιστική Αξία Κατά την εγκριτική διαδικασία, η Τράπεζα υπολογίζει την αξία των καλυµµάτων, βασιζόµενη στο δυνητικό ανακτήσιµο ποσό που αυτά θα αποφέρουν,με σκοπό τον περιορισμό του δυνητικού κινδύνου. Η εκτίµηση αυτή αποτελεί τη διασφαλιστική αξία των περιουσιακών στοιχείων που παραχωρούνται για εξασφάλιση των πιστοδοτήσεων και για τον προσδιορισµό της λαµβάνονται υπ’ όψιν τόσο η ποιότητα των περιουσιακών στοιχείων όσο και η εµπορική / αγοραία αξία τους. Με αυτόν τον τρόπο διαµορφώνονται οι συντελεστές διασφαλιστικής αξίας για κάθε είδος εξασφάλισης, οι οποίοι εκφράζονται ως ποσοστό επί της αγοραίας, της ονοµαστικής ή της σταθµισµένης αξίας τους, αναλόγως του είδους της εξασφάλισης. ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΣΗΣ ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Στο πλαίσιο της βέλτιστης διαχείρισης των Πιστοδοτήσεων και ειδικότερα του περιορισµού των δανείων, τα οποία από εξυπηρετούµενα δάνεια (Performing Loans) χαρακτηρίζονται ως µη εξυπηρετούµενα (Non-Performing), η Τράπεζα έχει αναπτύξει το Σύστηµα Έγκαιρης Προειδοποίησης Πιστωτικού Κινδύνου. Πρόκειται για το σύνολο των απαιτούµενων ενεργειών, διαδικασιών και αναφορών για τον έγκαιρο εντοπισµό γεγονότων, τόσο σε επίπεδο πιστούχου (επιχειρήσεις και ιδιώτες) όσο σε επίπεδο χαρτοφυλακίου που πιθανώς να οδηγήσουν είτε σε αύξηση των ανοιγµάτων µε οφειλές σε καθυστέρηση λόγω αµέλειας ή οικονοµικής δυσχέρειας του Πιστούχου, προσωρινού ή µονιµότερου χαρακτήρα είτε σε αύξηση των ανοιγµάτων που εµφανίζουν σηµαντική επιδείνωση στον πιστωτικό κίνδυνο, καθώς επίσης και των σχετικών ενεργειών για τη διαχείριση των εν λόγω Πιστούχων. Ένα πλήρες και αποτελεσµατικό Σύστηµα Έγκαιρης Προειδοποίησης Πιστωτικού Κινδύνου αποτελείται από τα κάτωθι στάδια: • Αναγνώριση των εναυσµάτων έγκαιρης προειδοποίησης • Ενέργειες (έγκαιρη ανάληψη κατάλληλων δράσεων) • Παρακολούθηση αποτελεσµατικότητας της διαδικασίας • Ποιοτικός έλεγχος για την εφαρµογή της διαδικασίας Η περίµετρος εφαρµογής του Συστήµατος Έγκαιρης Προειδοποίησης Πιστωτικού Κινδύνου είναι το σύνολο των ενήµερων ανοιγµάτων, καθώς επίσης και των ανοιγµάτων σε καθυστέρηση έως και 10 ημέρες για τη Λιανική Τραπεζική (άνω των 11 ημερών πραγματοποιούνται αναθέσεις διαχείρισης), και έως 30 ημέρες για το χαρτοφυλάκιο Wholesale Banking, τα οποία δεν έχουν ρυθµισθεί (PLs). Πέραν του έγκαιρου εντοπισµού και διαχείρισης πιστούχων ή τµηµάτων του δανειακού χαρτοφυλακίου µε πιθανότητα µη εξυπηρέτησης των οφειλών στον Όµιλο, στο Σύστηµα Έγκαιρης Προειδοποίσης Πιστωτικού Κινδύνου εµπίπτει και η παρακολούθηση του δανειακού χαρτοφυλακίου, ανεξαρτήτως ηµερών καθυστέρησης, ώστε να διασφαλίζεται ότι η εξέλιξη και η αποδοτικότητα αυτού είναι σύµφωνη µε την εγκεκριµένη διάθεση ανάληψης κινδύνου (Credit Risk Appetite) της Τράπεζας και του Οµίλου. 509 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Η Τράπεζα ενίσχυσε τον Μηχανισμό Έγκαιρης Προειδοποίησης ώστε να ενσωματώσει γεγονότα που σχετίζονται με τον Covid-19 και επέκτεινε τις πολιτικές της ώστε να εξασφαλίσει την εφαρμογή του επί της περιμέτρου των αναστολών πληρωμών στο πλαίσιο του Covid-19. Πιο συγκεκριμένα: • Η περίμετρος εφαρμογής του Συστήματος Έγκαιρης Προειδοποίησης περιλαμβάνει και τα χαρτοφυλάκια Λιανικής Τραπεζικής και Wholesale Banking σε αναστολή πληρωμών (Payment Moratoria), λόγω της κρίσης από την πανδημία Covid-19, ανεξαρτήτως του EBA Status των λογαριασμών. • Ενισχύεται η επικοινωνία με τον Πιστούχο μέσω συνεντεύξεων προκειμένου να αναγνωρίζονται εγκαίρως σημάδια οικονομικής δυσκολίας, να παρέχονται επαρκή μέτρα στήριξης σε βιώσιμους πιστούχους και να ταξινομούνται κατάλληλα τα ανοίγματα. Η προσέγγιση των πελατών προτεραιοποιείται στις κατηγορίες υψηλού κινδύνου και στους πελάτες με αναστολές πληρωμών λόγω Covid-19 πριν από τη λήξη αυτών. • Εμπλουτίστηκε η κατάσταση των εναυσμάτων έγκαιρης προειδοποίησης σε επίπεδο πιστούχου, όπως με την προσθήκη της περιμέτρου των αναστολών πληρωμών λόγω Covid-19, τη λήξη των αναστολών πληρωμής. • Εμπλουτίστηκε η κατάσταση των εναυσμάτων έγκαιρης προειδοποίησης σε επίπεδο χαρτοφυλακίου, όπως οι κατανομές των νέων σε σύγκριση εκείνες του αρχικού σχεδιασμού χρηματοδοτήσεων μέσω των Προγραμμάτων ΕΑΤ/ΤΕΠΙΧ ΙΙ. Η αποτελεσµατικότητα και αποδοτικότητα του Συστήµατος Έγκαιρης Προειδοποίησης Πιστωτικού Κινδύνου αξιολογείται σε συνεχή βάση, από τρεις «γραµµές άµυνας» ως κάτωθι: • Η πρώτη «γραµµή άµυνας» συνίσταται από µηχανισµούς ελέγχου εντός των Επιχειρησιακών Μονάδων της Τράπεζας, οι οποίες συµµετέχουν στη διαδικασία. • Η δεύτερη «γραµµή άµυνας», ήτοι ο τοµέας Διαχείρισης Κινδύνων, είναι αρµόδιος να διασφαλίζει σε συνεχή βάση, και τουλάχιστον µία φορά ετησίως, ότι οι µηχανισµοί πρώτης «γραµµής άµυνας» εφαρµόζονται αποτελεσµατικά, µέσω του µηχανισµού Πιστωτικού Ελέγχου. • Η τρίτη «γραµµή άµυνας» είναι η λειτουργία εσωτερικού ελέγχου που πραγµατοποιεί τακτικές αξιολογήσεις και προτείνει πιθανές βελτιώσεις. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ Στο πλαίσιο της εγκριτικής διαδικασίας, βάσει της ακολουθούμενης πιστωτικής πολιτικής, έχει ενταχθεί και η εξέταση της απαρέγκλιτης τήρησης των αρχών της περιβαλλοντικά και κοινωνικά υπεύθυνης χορήγησης πιστοδοτήσεων προς επιχειρήσεις. Ο κύριος στόχος είναι ο εντοπισμός του δυνητικού κινδύνου κατά τη στιγμή της χορήγησης προερχόµενου από τις δραστηριότητες των Πιστούχων της Τράπεζας οι οποίες ενδέχεται να συνδέονται µε ζηµιά προς το περιβάλλον και την κοινωνία, ή τυχόν µε άµεση απειλή τέτοιας ζηµιάς, και κατ΄επέκταση να επιδρούν αρνητικά στις επιχειρησιακές δραστηριότητες και τα οικονοµικά αποτελέσµατα της Τράπεζας. Στο πλαίσιο αυτό χρησιμοποιείται σχετικό υπόδειγμα αξιολόγησης του Περιβαλλοντικού και Κοινωνικής Ευθύνης Κινδύνου όπου βάσει του κλάδου δραστηριότητας της επιχείρησης και σε συνδυασμό με το σκοπό χρηματοδότησης κατατάσσει τους πιστούχους σε ζώνες κινδύνου (Υψηλού, Μεσαίου, Χαμηλού) προκειμένου να πραγματοποιούνται στοχευμένες επιτόπιες επισκέψεις στις εγκαταστάσεις των επιχειρήσεων (due diligence) με στόχο την περαιτέρω αξιολόγηση του αναλαμβανόμενου περιβαλλοντικού και κοινωνικής ευθύνης κινδύνου από το αρμόδιο Συμβούλιο Πιστοδοτήσεων. ΔΙΑΧΕΊΡΙΣΗ ΥΨΗΛΉΣ ΣΥΓΚΈΝΤΡΩΣΗΣ ΚΙΝΔΎΝΟΥ O Κίνδυνος Συγκέντρωσης αποτελεί µια ειδική µορφή πιστωτικού κινδύνου που προκύπτει από το µικρό βαθµό διαφοροποίησης µεταξύ αντισυµβαλλοµένων ή οµίλων αντισυµβαλλοµένων, κλάδων οικονοµικής δραστηριότητας, γεωγραφικών περιοχών, προϊόντων ή εξασφαλίσεων. Η Τράπεζα παρακολουθεί σε τακτή βάση τον κίνδυνο συγκέντρωσης τόσο σε επίπεδο επιχειρήσεων /οµίλων συνδεδεµένων επιχειρήσεων όσο και σε επίπεδο κλάδων επιχειρηµατικής δραστηριότητας των Πιστούχων µέσω ενός πλαισίου αναφορών µε αντίστοιχη ενηµέρωση της Διοίκησης και των Επιτροπών του Διοικητικού Συµβουλίου. Η Τράπεζα κατατάσσει τις χρηµατοδοτούµενες εταιρείες βάσει της κωδικοποίησης NACE rev.2 της Eurostat σε κλάδους επιχειρηµατικής δραστηριότητας, τους οποίους εν συνεχεία διαβαθµίζει σε ζώνες κινδύνου. Η κατηγοριοποίηση των κλάδων 510 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 σε ζώνες επικινδυνότητας πραγµατοποιείται από ανεξάρτητη πιστοποιηµένη εταιρεία και βασίζεται σε έναν προβλεπτικό δείκτη ο οποίος, εστιασµένος σε µελλοντικές εκτιµήσεις και όχι αποκλειστικά σε παρελθοντικά δεδοµένα, αποτυπώνει τους κινδύνους και τις προοπτικές του κάθε κλάδου. Η Τράπεζα καθορίζει ανά κλάδο τη διάθεση ανάληψης κινδύνου (Credit Risk Appetite) και διαχειρίζεται τον σχετικό κίνδυνο συγκέντρωσης µέσω της παρακολούθησης της εξέλιξης του χαρτοφυλακίου του. Επιπλέον η Τράπεζα διαχειρίζεται τον κίνδυνο συγκέντρωσης σε επίπεδο επιχειρήσεων/ οµίλων επιχειρήσεων καθορίζοντας και παρακολουθώντας την τήρηση των ανώτερων ορίων που προσδιορίζονται τόσο µέσω εποπτικών οδηγιών όσο και µέσω εσωτερικών Πολιτικών που έχουν αναπτυχθεί. Εποπτικά όρια καθορίζονται ως κάτωθι: • Εποπτικό όριο 25% επί των Ιδίων Κεφαλαίων (CET 1), επί του οποίου δεν επιτρέπεται καμία υπέρβαση. • Εποπτικό όριο 10% επί των Ιδίων Κεφαλαίων (CET 1), υπερβάσεις επί του οποίου γνωστοποιούνται στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Πέραν των εξωτερικών/ εποπτικών ορίων, η Τράπεζα έχει αναπτύξει εσωτερικές Πολιτικές που καθορίζουν όρια με σκοπό την διαχείριση και την παρακολούθηση του κινδύνου συγκέντρωσης σε επίπεδο εταιρείας/ομίλου εταιρειών λαμβάνοντας υπόψη την υφιστάμενη έκθεση καθώς επίσης και τη διαβάθμιση πιστωτικού κινδύνου των πιστούχων της. Σημειώνεται ότι η συγκεκριμένη Πολιτική εγκρίνεται από το Διοικητικό Συμβούλιο της Τράπεζας μέσω της Επιτροπής Διαχείρισης Κινδύνων. Σύµφωνα µε το εποπτικό πλαίσιο, η Τράπεζα υιοθετεί και εφαρµόζει τις εποπτικές οδηγίες περί των µεγάλων χρηµατοδοτικών ανοιγµάτων, ενώ οι κεφαλαιακές απαιτήσεις του κινδύνου συγκέντρωσης αντισυµβαλλοµένων και κλάδων οικονοµικής δραστηριότητας εκτιµώνται στο πλαίσιο του Πυλώνα 2 της Βασιλείας ΙΙ. ΟΡΙΣΜΟΙ Παρατίθενται οι ακόλουθοι ορισµοί εννοιών που αναφέρονται στις ακόλουθες παραγράφους/πίνακες: Ο Δηµόσιος Τοµέας περιλαµβάνει πιστοδοτήσεις προς: • Την Κεντρική κυβέρνηση • Τις Τοπικές Αρχές • Τις εταιρείες που ελέγχονται και που πλήρως ή εν µέρει ανήκουν στο κράτος (εξαιρουµένων αυτών που ασκούν εµπορική δραστηριότητα) Ανοίγµατα σε Καθυστέρηση (Past Due Exposures) Ένα Άνοιγµα είναι σε καθυστέρηση εάν η οφειλή του αντισυµβαλλοµένου ευρίσκεται σε ουσιαστική καθυστέρηση άνω της µίας ηµέρας (άθροισµα του κεφαλαίου, τόκων και εξόδων/προµηθειών που οφείλονται άνω της µίας ηµέρας σε επίπεδο λογαριασµού). Μη Εξυπηρετούµενα Ανοίγµατα (Non-Performing Exposures) Ένα άνοιγµα θεωρείται µη εξυπηρετούµενο αν ισχύει μία εκ των κάτωθι προϋποθέσεων τη στιγμή της ταξινόμησης: • Είναι σε στάδιο ουσιαστικής καθυστέρησης άνω των 90 ηµερών (NPL): Tο ποσό σε καθυστέρηση υπερβαίνει τα Ευρώ 100, για Ανοίγµατα Λιανικής Τραπεζικής, ή τα Ευρώ 500, για Ανοίγµατα Wholesale Banking και τo ποσό σε καθυστέρηση υπερβαίνει το 1% της συνολικής – εντός ισολογισµού - οφειλής. Ειδικότερα για λογαριασµούς υπερανάληψης (overdraft facilities), ως καθυστερηµένοι ορίζονται οι λογαριασµοί εκείνοι όπου το υπόλοιπο είναι µεγαλύτερο του πιστωτικού ορίου. • Είναι σε στάδιο δικαστικών ενεργειών – Legal (NPL). • Είναι µη εξυπηρετούµενη ρύθµιση (Forborne Non-Performing Exposure), σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στον Εκτελεστικό Κανονισμό (ΕΕ) 2015/227 της Επιτροπής της 9 Ιανουαρίου 2015. • Εµφανίζει ένδειξη αδυναµίας αποπληρωµής (UTP). Στην περίπτωση κατά την οποία ένας Πιστούχος αρµοδιότητας Wholesale Banking έχει Άνοιγµα σε καθυστέρηση µεγαλύτερη των 90 ηµερών και το ποσό αυτό υπερβαίνει το 20% των συνολικών Ανοιγµάτων του, τότε όλα τα Ανοίγµατά του θεωρούνται µη εξυπηρετούµενα (Pulling Effect). 511 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Εξυπηρετούµενες Πιστοδοτήσεις (Performing Exposures) Μία πιστοδότηση θεωρείται εξυπηρετούµενη εάν ικανοποιούνται σωρευτικά οι ακόλουθες συνθήκες: • Είναι σε καθυστέρηση λιγότερο από 90 ηµέρες. • Δεν ευρίσκεται σε δικαστικές ενέργειες. • Δεν εµφανίζει ένδειξη αδυναµίας πληρωµής (unlikeliness to pay) των υποχρεώσεων του. • Δεν θεωρείται αποµειωµένη ή • Χαρακτηρίζεται ως εξυπηρετούµενη ρύθµιση (forborne performing exposure) σύµφωνα µε τα προβλεπόµενα στον Εκτελεστικό Κανονισµό (ΕΕ) 2015/227 της Επιτροπής της 9ης Ιανουαρίου 2015. Ανοίγµατα µε Ενδείξεις Αδυναµίας Πληρωµής (Unlikeliness to Pay) Ως Ανοίγµατα µε Ένδειξη Αδυναµίας Πληρωµής (Unlikeliness to pay - UTP) ορίζονται τα Ανοίγµατα πιστούχων σε καθυστέρηση µικρότερη των 90 ηµερών και για τα οποία η Τράπεζα εκτιµά ότι οι πιστούχοι δεν είναι πιθανό να εκπληρώσουν πλήρως τις υποχρεώσεις τους χωρίς τη ρευστοποίηση των εξασφαλίσεων, ανεξαρτήτως από την ύπαρξη οποιουδήποτε καθυστερούµενου ποσού ή από τον αριθµό των ηµερών καθυστέρησης, µε εξαίρεση τις περιπτώσεις εξασφαλίσεων που αποτελούν µέρος του συναλλακτικού παραγωγικού κυκλώµατος (π.χ. ακίνητα σε εταιρείες Real Estate, εταιρικά µερίδια σε εταιρείες Συµµετοχών). Για τα Ανοίγµατα αρµοδιότητας Wholesale Banking η διαδικασία που τηρείται είναι η εξής: (α) καθορίζονται γεγονότα τα οποία εφόσον επισυµβούν, το Άνοιγµα αναγνωρίζεται ως µη εξυπηρετούµενο (Hard UTP Triggers) χωρίς να απαιτείται αξιολόγηση από κάποιο Συµβούλιο Πιστοδοτήσεων, (β) ορίζονται συγκεκριµένα εναύσµατα για τα οποία πρέπει να πραγµατοποιηθεί αξιολόγηση του πιστούχου από το αρµόδιο Συµβούλιο Πιστοδοτήσεων Wholesale Banking, για το αν τα Ανοίγµατα του πιστούχου θα θεωρηθούν ως µη εξυπηρετούµενα ή όχι (Soft UTP Triggers). Η συγκεκριµένη αξιολόγηση λαµβάνει χώρα κατά την ηµεροµηνία αναθεώρησης των ορίων του Πελάτη, βάσει της διαβάθµισής του, όπως αυτή ορίζεται στον Κανονισµό Πιστοδοτήσεων Wholesale Banking. Εφόσον τελικά το Άνοιγµα ενός πιστούχου θεωρηθεί UTP, τότε η διαβάθµιση του πιστούχου στα συστήµατα της Τράπεζας πρέπει να είναι Δ ή σε Αθέτηση για πιστούχους που διαβαθµίζονται µε Slotting Μοντέλα. Σηµειώνεται ότι εφόσον ένας πιστούχος ανήκει σε όµιλο εταιρειών και θεωρηθεί UTP, τότε πρέπει να αξιολογείται από το αρµόδιο Συµβούλιο Πιστοδοτήσεων συνολικά και ο όµιλος στον οποίο ανήκει ο Πιστούχος ως προς την ύπαρξη UTP ή όχι. Η Τράπεζα εκτιμά τον αντίκτυπο της κρίσης Covid-19 στην ικανότητα πληρωμής κάθε Πιστούχου λαμβάνοντας υπόψη την επιδείνωση των χρηματοοικονομικών στοιχείων / εσόδων, τις πληροφορίες της αγοράς (π.χ. προβλέψεις Κλάδου, δάνεια σε άλλες τράπεζες), την εμφάνιση εναυσμάτων έγκαιρης προειδοποίησης κ.λπ. Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές της ΕΑΤ «σχετικά με τις νομοθετικές και μη νομοθετικές στάσεις πληρωμών δανείων που εφαρμόζονται εξαιτίας της κρίσης του Covid-19» (EBA/GL/2020/15 και EBA/GL/2020/02), ο προσδιορισμός των οφειλών σε καθυστέρηση βασίζεται στο αναθεωρημένο πρόγραμμα αποπληρωμής. Τα ιδρύματα πραγματοποιούν αξιολόγηση αδυναμίας πληρωμής, δίνοντας προτεραιότητα στα ανοίγματα με καθυστερημένες οφειλές επί του αναθεωρημένου προγράμματος πληρωμών. Στο πλαίσιο αυτό, η αξιολόγηση αδυναμίας πληρωμής για την περίμετρο των επηρεαζόμενων από την κρίση Covid-19 πιστούχων βασίζεται στις κάτωθι αρχές: • Αν ένα άνοιγμα είναι ήδη κατηγοριοποιημένο ως Μη Εξυπηρετούμενο κατά την εφαρμοφή των μέτρων (π.χ. αναστολή πληρωμών), η κατηγοριοποίηση παραμένει. • Η εφαρμογή των Hard UTP εναυσμάτων (αυτόματη κατηγοριοποίηση ως Μη Εξυπηρετούμενο άνοιγμα) και των Soft UTP εναυσμάτων (υπό αξιολόγηση αρμοδίου Συμβουλίου Πιστδοτήσεων) πραγματοποιείται βάσει της υφιστάμενης διαδικασίας, με την αξιολόγηση να βασίζεται στο αναθεωρημένο πρόγραμμα πληρωμών. Η αξιολόγηση των Soft UTP κριτηρίων βασίζεται σε εύλογες και υποστηρικτικές πληροφορίες, εστιάζοντας στην περίοδο μετά τη λήξη εφαρμογής των αναστολών πληρωμών, εξετάζοντας όλα τα μέτρα που ελήφθησαν και που ενδέχεται να επηρεάσουν την πιστοληπτική ικανότητα των πιστούχων. • Η περίοδος εξυγίανσης των ρυθμισμένων πριν την πανδημία ανοιγμάτων που εντάσσονται στην περίμετρο των Covid-19 51 2 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 αναστολών πληρωμής αναπροσαρμόζεται με βάση τη διάρκεια των ενεργών μέτρων. Επιπλέον, για την περίμετρο των αναστολών πληρωμής λόγω Covid-19, η περίοδος εξυγίανσης των μη εξυπηρετούμενων πριν την πανδημία ανοιγμάτων δεν υπολογίζεται (ήτοι δεν πραγματοποιούνται μεταβολές από Στάδιο 3 σε Στάδιο 2) για την χρονική διάρκεια που ισχύουν τα μέτρα. Για τα Ανοίγµατα αρµοδιότητας Wholesale Banking υφίστανται τα κάτωθι Hard UTP Triggers: • Καταγγελία δανειακής σύµβασης. • Ρευστοποίηση καλυµµάτων και έναρξη µέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης εκ µέρους της Τράπεζας, όταν ο πιστούχος δεν διαθέτει λειτουργικές ροές για την αποπληρωµή των δανειακών υποχρεώσεών του (εξαιρούνται π.χ. οι επιταγές). • Νοµικές ενέργειες, εκποίηση ή αναγκαστική εκποίηση προκειµένου να εισπραχθεί η οφειλή (π.χ. µέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης έναντι της είσπραξης οφειλής). • Ανάκληση άδειας, η οποία έχει ιδιαίτερη σηµασία στο πλαίσιο εταιρειών που χρειάζονται δηµόσια άδεια για να ασκούν τις δραστηριότητές τους, όπως τράπεζες και ασφαλιστικές εταιρείες. Επίσης, στο πλαίσιο αυτό ενδεικτικά αναφέρονται τεχνικές - κατασκευαστικές εταιρείες, εταιρείες τηλεπικοινωνιών, φαρµακευτικές, εξόρυξης, µεταφορών, τροφίµων, χηµικών, πετρελαιοειδών, ανακύκλωσης, µέσων µαζικής ενηµέρωσης κ.ά. • Αναδιατάξεις/παρατάσεις δανείων των οποίων η διάρκεια ζωής υπερβαίνει την ωφέλιµη διάρκεια της χρηµατοδοτούµενης επένδυσης. • Ισχυρές ενδείξεις ότι ο πιστούχος δεν δύναται να ανταποκριθεί στις δανειακές υποχρεώσεις του (π.χ. παύση εργασιών). • Περιπτώσεις απάτης. • Υπέρβαση του ελάχιστου αποδεκτού Loan to Value (LTV), όπως αυτό αποτυπώνεται συµβατικά, για περιπτώσεις δανείων εξασφαλισµένων µε χρεόγραφα, π.χ. µετοχές, οµόλογα κ.λπ. (Margin Financing). • Μη διαθεσιµότητα ενεργού αγοράς για τα χρηµατοδοτικά µέσα του οφειλέτη (π.χ. Οµολογίες), τα οποία διαθέτει και η Τράπεζα. • Απόσβεση οφειλών (write-off) λόγω αδυναµίας αποπληρωµής. • Περιορισµοί οφειλής των δανειακών υποχρεώσεων (Debt Forgiveness) µε ή χωρίς ρύθµιση (υπό όρους ή µη), τουλάχιστον για το πρώτο δωδεκάµηνο από τη στιγµή του περιορισµού οφειλής. • Το πιστωτικό ίδρυµα ή ο επικεφαλής κοινοπραξίας κινεί διαδικασίες πτώχευσης ή αφερεγγυότητας (αίτηση υπαγωγής στον Πτωχευτικό Κώδικα). • Δηλώνεται πιστωτικό γεγονός στο πλαίσιο της Διεθνούς Ένωσης Συµφωνιών Ανταλλαγής και Παραγώγων (International Swaps and Derivatives Association - ISDA). • Εξωδικαστικός συµβιβασµός/διαπραγµάτευση µεταξύ τραπεζών και πιστούχου, για τακτοποίηση ή αποπληρωµή οφειλών πιστούχων οι οποίοι ευρίσκονται υπό πτωχευτική διαδικασία (αίτηση υπαγωγής στον Πτωχευτικό Κώδικα). • Ο πιστούχος έχει ζητήσει να τεθεί σε καθεστώς πτώχευσης ή αφερεγγυότητας (αίτηση υπαγωγής στον Πτωχευτικό Κώδικα). • Μία τράπεζα έχει κινήσει διαδικασίες πτώχευσης ή αφερεγγυότητας (αίτηση υπαγωγής στον Πτωχευτικό Κώδικα). Επιπλέον, για τα Ανοίγµατα αρµοδιότητας Wholesale Banking υφίστανται τα κάτωθι Soft UTP Triggers: • Ανοίγµατα τα οποία τροποποιήθηκαν προβλέποντας αυξηµένη καταβολή τελευταίας δόσης (balloon payment), ενώ οι αρχικοί όροι της δανειακής σύµβασης δεν προέβλεπαν αυτόν τον τρόπο αποπληρωµής, καθώς και Aνοίγµατα των οποίων οι αρχικοί όροι σύµβασης προέβλεπαν πληρωµή τύπου balloon payment και τροποποιήθηκαν προβλέποντας αύξηση του ποσού της τελευταίας πληρωµής µε ταυτόχρονη µείωση της τρέχουσας δόσης. • Πολλαπλές ρυθµίσεις στο ίδιο Άνοιγµα. • Επιδείνωση του συντελεστή µόχλευσης (Ίδια προς Ξένα Κεφάλαια). • Ένα Άνοιγµα αγοράστηκε ή χορηγήθηκε µε σηµαντική αποµείωση που αντανακλά την υποβαθµισµένη πιστωτική ποιότητα του οφειλέτη. • Ο δείκτης κάλυψης της εξυπηρέτησης χρέους υποδεικνύει ότι το χρέος δεν είναι βιώσιµο. 513 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 • Πενταετή συµβόλαια ανταλλαγής πιστωτικής αθέτησης (credit default swaps-CDS) άνω των 1.000 µονάδων βάσης τους τελευταίους 12 µήνες. • Απώλεια σηµαντικού πελάτη ή ενοικιαστή που αντιπροσωπεύει σηµαντικό ποσοστό του κύκλου εργασιών ή του συνολικού εισοδήµατος από ακίνητα αντιστοίχως. • Μείωση κύκλου εργασιών από την οποία προκύπτει σηµαντική µείωση των ταµειακών ροών. • Συνδεδεµένος Πελάτης, ο οποίος αντιπροσωπεύει σηµαντικό ποσοστό του κύκλου εργασιών, έχει υποβάλει αίτηµα πτώχευσης. • Γνωµοδότηση εξωτερικού ορκωτού ελεγκτή µε περιορισµούς ή επιφυλάξεις, η οποία οδηγεί στη σηµαντική επιδείνωση των βασικών χρηµατοοικονοµικών δεικτών του πιστούχου, καθώς και επί τα χείρω µεταβολή στις εκτιµηθείσες µελλοντικές ταµειακές ροές του πιστούχου. • Αναµένεται ότι ένα άνοιγµα µε αποπληρωµή στη λήξη ή µία ληξιπρόθεσµη δόση δεν µπορεί να αναχρηµατοδοτηθεί µε τις τρέχουσες συνθήκες της αγοράς. • Μη διαθεσιµότητα ενεργού αγοράς για τα χρηµατοδοτικά µέσα του οφειλέτη (π.χ. Οµολογίες), τα οποία ωστόσο δεν διαθέτει η Τράπεζα. • Ο πιστούχος έχει παραβεί τους χρηµατοοικονοµικούς όρους της δανειακής σύµβασης. • Σηµαντική επιδείνωση των προοπτικών του κλάδου δραστηριότητας του πιστούχου. • Ανεπιθύµητες αλλαγές στη µετοχική σύνθεση ή στη διοίκηση της επιχείρησης ή σοβαρά διοικητικά προβλήµατα. • Τρίτος (όχι τράπεζα) έχει κινήσει διαδικασίες πτώχευσης ή αφερεγγυότητας (αίτηση υπαγωγής στον Πτωχευτικό Κώδικα). • Καθυστερηµένες πληρωµές στην Εφορία και στα Ασφαλιστικά Ταµεία. Για τη Λιανική Τραπεζική η διαδικασία είναι η εξής: α. καθορίζονται γεγονότα τα οποία εφόσον επισυµβούν, το Άνοιγµα αναγνωρίζεται ως µη εξυπηρετούµενο (Hard UTP Triggers) χωρίς να απαιτείται αξιολόγηση από κάποιο Συµβούλιο Καθυστερήσεων Λιανικής Τραπεζικής, β. ορίζονται συγκεκριµένα εναύσµατα για τα οποία πρέπει να πραγµατοποιηθεί αξιολόγηση του πιστούχου από το αρµόδιο Συµβούλιο Καθυστερήσεων Λιανικής Τραπεζικής, για το αν τα Ανοίγµατα του πιστούχου θα θεωρηθούν ως µη εξυπηρετούµενα ή όχι (Soft UTP Triggers). Η συγκεκριµένη αξιολόγηση λαµβάνει χώρα κατά την ηµεροµηνία αξιολόγησης ενός αιτήµατος ρύθµισης. Εφόσον τελικά ένα άνοιγµα θεωρηθεί UTP, τότε θα πρέπει να σηµατοδοτείται ως µη εξυπηρετούµενο στα συστήµατα της Τράπεζας. Οι αναστολές λόγω Covid-19, στο πλαίσιο είτε δημόσιων είτε ιδιωτικών αποφάσεων, δεν αντιμετωπίζονται ως UTP έναυσμα. Ωστόσο, εάν ένα άνοιγμα έχει ήδη κατηγοριοποιηθεί σε Αθέτηση κατά τον χρόνο εφαρμογής της στάσης πληρωμών, η εν λόγω κατάταξη διατηρείται. Για τα ανοίγματα της περιμέτρου Covid-19 η αναγνώριση τόσο των Hard UTP όσο και των Soft UTP κριτηρίων πραγματοποιείται σύμφωνα με την ισχύουσα διαδικασία. Για τα Ανοίγµατα αρµοδιότητας Λιανικής Τραπεζικής υφίστανται τα κάτωθι Hard UTP Triggers: • Έχει ορισθεί δικάσιµος για υπαγωγή στον Ν. 3869/2010. • Έχει επιβεβαιωθεί απάτη σε βάρος της Τράπεζας. • Ο πιστούχος απεβίωσε. • Πολλαπλές ρυθµίσεις εντός του τελευταίου 12µήνου. • Ευρίσκεται σε εξέλιξη εξωδικαστικός συµβιβασµός/διαπραγµάτευση µεταξύ τραπεζών και πιστούχου για τακτοποίηση ή αποπληρωµή οφειλών πιστούχων, οι οποίοι ευρίσκονται υπό πτωχευτική διαδικασία (αίτηση υπαγωγής στον Πτωχευτικό Κώδικα). • Έχει πραγµατοποιηθεί καταγγελία σύµβασης. • Έχει ξεκινήσει η διαδικασία ρευστοποίησης καλυµµάτων και µέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης εκ µέρους της Τράπεζας, όταν ο πιστούχος δεν διαθέτει λειτουργικές ροές για την αποπληρωµή των δανειακών υποχρεώσεών του (εξαιρούνται π.χ. οι επιταγές). 51 4 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 • Έχουν ξεκινήσει νοµικές ενέργειες, εκποίηση ή αναγκαστική εκποίηση προκειµένου να εισπραχθεί η οφειλή (π.χ. µέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης έναντι της είσπραξης οφειλής). • Περιορισµοί οφειλής των δανειακών υποχρεώσεων (Debt Forgiveness) µε ή χωρίς ρύθµιση (υπό όρους ή µη), τουλάχιστον για το πρώτο δωδεκάµηνο από τη στιγµή του περιορισµού οφειλής. Επιπλέον, για τα Ανοίγµατα αρµοδιότητας Λιανικής Τραπεζικής υφίστανται τα κάτωθι Soft UTP Triggers: • Πολλαπλές ρυθµίσεις. • Ο πιστούχος εµφανίζει άλλα Ανοίγµατα στην Τράπεζα σε κατάσταση αθέτησης. • Ο πιστούχος είναι άνεργος. • O πιστούχος έχει ζητήσει να τεθεί σε καθεστώς πτώχευσης ή αφερεγγυότητας (αίτηση υπαγωγής στον Πτωχευτικό Κώδικα). • Ο πιστούχος είναι µοναδικός ιδιοκτήτης επιχείρησης που τα Ανοίγµατά της είναι σε καθεστώς αθέτησης και για τα οποία έχει εγγυηθεί προσωπικά. Σημειώνεται ότι από 1.1.2021 η Τράπεζα έχει υιοθετήσει το νέο ορισμό αθέτησης βάσει της εποπτικής οδηγίας της Ευρωπαϊκής Τραπεζικής Αρχής (Άρθρο 178 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013), αναπροσαρμόζοντας τις Πολιτικές της και προσθέτοντας επιπλέον Hard και Soft UTP triggers (βλ. Παρ. «ΝΕΟΣ ΟΡΙΣΜΟΣ ΑΘΕΤΗΣΗΣ»), τόσο για τα χαρτοφυλάκια Wholesale Banking όσο και για τα χαρτοφυλάκια Λιανικής Τραπεζικής. Αποµειωµένα Ανοίγµατα (Credit Impaired Exposures) Ένα Άνοιγµα θεωρείται αποµειωµένο (Credit Impaired) όταν ικανοποιούνται τα κριτήρια που ορίζονται για τον ορισµό των Μη Εξυπηρετούµενων Ανοιγµάτων. Ανοίγµατα σε Αθέτηση (Default Exposures) Ένα Άνοιγµα θεωρείται ότι είναι σε αθέτηση (Default) όταν ικανοποιούνται τα κριτήρια που ορίζονται για τον ορισµό των Μη Εξυπηρετούµενων Ανοιγµάτων Αναμενόμενες ζημιές πιστωτικού κινδύνου Για σκοπούς παρουσίασης των γνωστοποιήσεων πιστωτικού κινδύνου, οι αναμενόμενες ζημιές πιστωτικού κινδύνου των δανείων που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος περιλαµβάνουν το υπόλοιπο των συσσωρευµένων αποµειώσεων και το υπόλοιπο της προσαρµογής στην εύλογη αξία του συµβατικού υπολοίπου των δανείων που ήταν αποµειωµένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI), καθώς για σκοπούς παρακολούθησης του πιστωτικού κινδύνου η Τράπεζα παρακολουθεί την εν λόγω προσαρµογή ως µέρος των προβλέψεων. Τα εν λόγω δάνεια αναγνωρίστηκαν είτε στο πλαίσιο εξαγοράς µεµονωµένων δανείων ή εταιρειών (π.χ. Εµπορική Τράπεζα και Citibank Ελλάδος), είτε ως συνέπεια σηµαντικής τροποποίησης των όρων προηγούµενου δανείου που οδήγησε σε διακοπή αναγνώρισης. Αντίστοιχη προσαρµογή έχει γίνει και στο προ προβλέψεων λογιστικό υπόλοιπο των δανείων. Αξία Εξασφαλίσεων Ως αξία εξασφαλίσεων έχει ληφθεί η πιο πρόσφατη εµπορική/αγοραία αξία της εξασφάλισης. Στην περίπτωση των ακινήτων έχει ληφθεί η µικρότερη τιµή µεταξύ του ποσού της προσηµείωσης και της αξίας του ακινήτου. Στην αξία εγγυήσεων περιλαµβάνεται η αξία των εγγυήσεων που υπερβαίνει την αξία των εµπράγµατων εξασφαλίσεων. Επισηµαίνεται ότι όλες οι αξίες λαµβάνονται µέχρι το 100% της οφειλής (capped). ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΊΑ ΑΞΙΟΛΌΓΗΣΗΣ ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΩΝ ΖΗΜΙΩΝ ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΥ ΚΙΝΔYNOY Η Τράπεζα, σε κάθε ηµεροµηνία σύνταξης των οικονοµικών καταστάσεων, αναγνωρίζει πρόβλεψη για τις αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου για τα δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών που δεν αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων καθώς και για τις εγγυητικές επιστολές, τις ενέγγυες πιστώσεις και τις µη εκταµιευθείσες δανειακές δεσµεύσεις. Η Μεθοδολογία Διενέργειας Αποµειώσεων είναι ενιαία τόσο για τις Πιστοδοτήσεις Wholesale Banking όσο και για τις Πιστοδοτήσεις Λιανικής Τραπεζικής. 515 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Ορισµός Αθέτησης (Default) Η Τράπεζα έχει υιοθετήσει ως ορισµό αθέτησης για λογιστικούς σκοπούς τα µη εξυπηρετούµενα ανοίγµατα (NPE), όπως ορίζονται στον Εκτελεστικό Κανονισµό (ΕΕ) 2014/680 της Επιτροπής της 16ης Απρίλιου 2014. O ορισµός των Μη Εξυπηρετούµενων Ανοιγµάτων χρησιµοποιείται για την ανάπτυξη των υποδειγµάτων εκτίµησης των παραµέτρων πιστωτικού κινδύνου (Πιθανότητα αθέτησης (Probability of Default), Εκτιµώµενη αναµενόµενη ζηµιά σε περίπτωση αθέτησης (Loss Given Default), Άνοιγµα σε αθέτηση (Exposure at Default)). Τέλος, o ορισµός της αθέτησης είναι σύµφωνος µε αυτόν που χρησιµοποιείται για εσωτερικούς σκοπούς διαχείρισης του πιστωτικού κινδύνου. Κατάταξη ανοιγµάτων σε Στάδια µε βάση τον πιστωτικό κίνδυνο (Staging) Σε συνέχεια της αρχικής αναγνώρισης µίας πιστοδότησης, γίνεται η κατάταξή της σε Στάδια (Stages) µε βάση τον πιστωτικό κίνδυνο. Η κατάταξη των δανείων σε στάδια στηρίζεται στις µεταβολές της ποιότητας του δανειακού χαρτοφυλακίου από την αρχική αναγνώριση. Κατά την αρχική αναγνώριση ενός Ανοίγµατος, η Τράπεζα οφείλει να προσδιορίσει εάν θεωρείται αποµειωµένης πιστωτικής αξίας (Credit-Impaired at Initial Recognition). Στην Κατηγορία POCI (Αγορασµένα ή Δηµιουργηµένα χρηµατοοικονοµικά στοιχεία αποµειωµένης πιστωτικής αξίας - Purchased or Originated Credit Impaired, POCI) περιλαµβάνονται τα εξής: • Ανοίγµατα που τη στιγµή της εξαγοράς (Purchased) ικανοποιούν τα κριτήρια των Μη Εξυπηρετούµενων Ανοιγµάτων. • Ανοίγµατα για τα οποία λογιστικά υπάρχει παύση αναγνώρισης (derecognition) του παλαιού Ανοίγµατος και αναγνώριση (recognition) του καινούριου και για τα οποία ισχύουν τα εξής (Originated): εάν το Άνοιγµα πριν την παύση αναγνώρισης ήταν χαρακτηρισµένο ως αποµειωµένο (άρα NPE), θα συνεχίσει να διατηρεί αυτόν τον χαρακτηρισµό και το νέο δάνειο, το οποίο και θα ταξινοµηθεί ως POCI. Για τα υπόλοιπα Ανοίγµατα που δεν χαρακτηρίζονται ως POCI, η κατάταξη σε Στάδια πραγµατοποιείται ως κάτωθι: • Στο Στάδιο (stage) 1 περιλαµβάνονται τα εξυπηρετούµενα πιστωτικά Ανοίγµατα που δεν έχουν σηµαντική αύξηση πιστωτικού κινδύνου από την αρχική αναγνώριση. Στο στάδιο αυτό, οι αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου αναγνωρίζονται µε βάση την πιθανότητα αθέτησης εντός των επόµενων δώδεκα µηνών και η αξιολόγηση διενεργείται σε συλλογική βάση µε εξαίρεση τους πιστούχους που εξετάζονται σε µεµονωµένη βάση. • Στο Στάδιο (stage) 2 περιλαµβάνονται τα πιστωτικά Ανοίγµατα που έχουν σηµαντική αύξηση πιστωτικού κινδύνου από την αρχική αναγνώριση αλλά δεν είναι Μη Εξυπηρετούµενα. Στο στάδιο αυτό, οι αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου αναγνωρίζονται για όλη την αναµενόµενη διάρκεια ζωής του δανείου, η δε αξιολόγηση πραγµατοποιείται σε συλλογική βάση µε εξαίρεση τους πιστούχους που εξετάζονται σε µεµονωµένη βάση. • Στο Στάδιο (stage) 3 περιλαµβάνονται τα Μη Εξυπηρετούµενα/σε Αθέτηση Ανοίγµατα. Στο Στάδιο αυτό ο υπολογισµός πιστωτικού κινδύνου γίνεται καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής του πιστωτικού Ανοίγµατος και η αξιολόγηση γίνεται σε συλλογική ή σε µεµονωµένη βάση. Ο υπολογισµός πιστωτικού κινδύνου για τα POCI ανοίγµατα γίνεται καθ΄όλη τη διάρκεια ζωής του πιστωτικού Ανοίγµατος. Αναλυτικότερα, ακολουθούν όλες οι δυνατές κινήσεις µεταξύ των Σταδίων Πιστωτικού Κινδύνου (Stages): • Ένα Άνοιγµα (Exposure) του οποίου το ένα τρίµηνο αναφοράς έχει κατηγοριοποιηθεί στο Στάδιο 1, µπορεί το επόµενο τρίµηνο αναφοράς να κατηγοριοποιηθεί είτε σε Στάδιο 1, εάν δεν έχει επιδεινωθεί ο πιστωτικός κίνδυνος και εφόσον εξακολουθεί να είναι εξυπηρετούµενο, είτε σε Στάδιο 2, εφόσον εξακολουθεί να είναι εξυπηρετούµενο αλλά έχει επιδεινωθεί ο πιστωτικός κίνδυνος, είτε σε Στάδιο 3, εφόσον είναι Μη Εξυπηρετούµενο/σε Αθέτηση. • Ένα Άνοιγµα (Exposure) του οποίου το ένα τρίµηνο αναφοράς έχει κατηγοριοποιηθεί στο Στάδιο 2, µπορεί το επόµενο τρίµηνο αναφοράς να κατηγοριοποιηθεί είτε σε Στάδιο 1, εφόσον εξακολουθεί να είναι εξυπηρετούµενο, δεν ικανοποιεί κάποιο από τα κριτήρια «Σηµαντικής Αύξησης Πιστωτικού Κινδύνου» και εφόσον πρόκειται για Άνοιγµα σε ρύθµιση (FPL) να ικανοποιούνται τα κριτήρια εξόδου από την κατάσταση ρύθµισης (2-years probation period για τα Forborne Performing Exposures), είτε να παραµείνει σε Στάδιο 2, εφόσον δεν έχει διαφοροποιηθεί ουσιαστικά ο πιστωτικός κίνδυνος, είτε να µετακινηθεί σε Στάδιο 3, εφόσον πλέον είναι Μη Εξυπηρετούµενο/σε Αθέτηση. 516 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 • Ένα Άνοιγµα (Exposure) του οποίου το ένα τρίµηνο αναφοράς έχει κατηγοριοποιηθεί στο Στάδιο 3, µπορεί το επόµενο τρίµηνο αναφοράς να κατηγοριοποιηθεί είτε σε Στάδιο 1, εφόσον είναι πλέον εξυπηρετούµενο και δεν ικανοποιεί κάποιο από τα κριτήρια «Σηµαντικής Αύξησης Πιστωτικού Κινδύνου», είτε να µετακινηθεί σε Στάδιο 2, εφόσον δεν θεωρείται πλέον Μη Εξυπηρετούµενο αλλά ικανοποιεί κάποιο από τα κριτήρια «Σηµαντικής Αύξησης Πιστωτικού Κινδύνου», είτε να παραµείνει σε Στάδιο 3, εφόσον εξακολουθεί να είναι Μη Εξυπηρετούµενο/σε Αθέτηση. Η Τράπεζα δεν κάνει χρήση της εξαίρεσης που παρέχεται από το πρότυπο για τα δάνεια χαµηλού πιστωτικού κινδύνου. Για σκοπούς κατάταξης, στην περίπτωση ανακυκλούµενων ανοιγµάτων Wholesale Banking, ως ηµεροµηνία αρχικής αναγνώρισης χρησιµοποιείται η πιο πρόσφατη ηµεροµηνία αναθεώρησης ορίων / διαβάθµισης πιστωτικού κινδύνου καθώς αντικατοπτρίζει την πρακτική της κατ’ ελάχιστον ετήσιας αναλυτικής πιστοληπτικής αξιολόγησης (thorough credit risk review). Ειδικά για τα ανοίγματα που επηρεάζονται από την κρίση Covid-19, δύναται να προσαρμόζονται τα αποτελέσματα των υποδειγμάτων (Post model adjustments-PMAs) προκειμένου να αντικατοπτρίζουν τους κινδύνους και τις λοιπές αβεβαιότητες που δεν περιλαμβάνονται στα υποκείμενα υποδείγματα μέτρησης της αναμενόμενης πιστωτικής ζημίας (ECL Models), λαμβάνοντας υπόψη τα κάτωθι: • Η πιθανότητα αθέτησης είναι ο κύριος δείκτης προσδιορισμού της χειροτέρευσης ενός ανοίγματος από την αρχική του αναγνώριση. • Τα υποδείγματα υπολογισμού της πιθανότητας αθέτησης (PD models) δεν έχουν σχεδιαστεί για να καλύπτουν τις τρέχουσες οικονομικές συνθήκες. Σηµαντική Αύξηση Πιστωτικού Κινδύνου Για τον έγκαιρο προσδιορισµό της σημαντικής αύξησης πιστωτικού κινδύνου ενός Ανοίγµατος µετά την αρχική αναγνώριση και την επιµέτρηση ζηµιάς καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής του αντί της επιµέτρησης ζηµιάς δωδεκαµήνου, συγκρίνεται ο κίνδυνος αθέτησης κατά την ηµεροµηνία αναφοράς µε τον κίνδυνο αθέτησης κατά την ηµεροµηνία της αρχικής αναγνώρισης για όλα τα εξυπηρετούµενα Ανοίγµατα (Performing Exposures), συµπεριλαµβανοµένων των Ανοιγµάτων που δεν εµφανίζουν ηµέρες καθυστέρησης (Delinquencies). Η αξιολόγηση ενός ανοίγµατος για το αν εµφανίζει σηµαντική αύξηση στον πιστωτικό κίνδυνο ή όχι βασίζεται στα κατωτέρω: • Ποσοτικοί Δείκτες (Quantitative Indicators): αναφέρεται στην ποσοτική πληροφόρηση που χρησιµοποιείται και πιο συγκεκριµένα στη σύγκριση της πιθανότητας αθέτησης (PD) την ηµεροµηνία αναφοράς σε σχέση µε την αρχική αναγνώριση. Για τον προσδιορισµό, της σηµαντικής αύξησης πιστωτικού κινδύνου, λαµβάνονται υπόψη τόσο η απόλυτη αύξηση της πιθανότητας αθέτησης (PD) µεταξύ της ηµεροµηνίας αναφοράς και της αρχικής αναγνώρισης (κυµαίνεται µεταξύ 3 και 5 ποσοστιαίων µονάδων αύξησης του PD, αναλόγως της οµάδας δανείων), όσο και η σχετική αύξηση της πιθανότητας αθέτησης (PD) µεταξύ της ηµεροµηνίας αναφοράς και της αρχικής αναγνώρισης (διπλασιασµός ή τριπλασιασµός του PD, αναλόγως της οµάδας δανείων.). Για τα ανοίγματα Επιχειρηματικής Πίστης επιπλέον λαμβάνεται υπόψη η διαβάθμιση των πελατών. Σηµειώνεται ότι τα κρίσιµα σηµεία - τόσο για την απόλυτη αύξηση, όσο και για τη σχετική αύξηση του PD µεταξύ ηµεροµηνίας αναφοράς και αρχικής αναγνώρισης – επικυρώνονται σε ετήσια βάση, προκειµένου να τεκµηριώνεται η σηµαντικότητα της στατιστικής διαφοροποίησης. • Ποιοτικοί Δείκτες (Qualitative Indicators): αναφέρεται στην ποιοτική πληροφόρηση που χρησιµοποιείται και που δεν αποτυπώνεται κατ’ ανάγκη στην πιθανότητα αθέτησης, όπως ο χαρακτηρισµός ενός ανοίγµατος ως εξυπηρετούµενη ρύθµιση (FPL, για δύο χρόνια τουλάχιστον σύµφωνα µε τα EBA ITS) ή η Ένδειξη Οικονοµικής Δυσχέρειας. Επιπλέον, ποιοτικοί δείκτες, τόσο για τα χαρτοφυλάκια επιχειρήσεων όσο και για τα χαρτοφυλάκια ιδιωτών, περιλαµβάνονται στους µηχανισµούς Έγκαιρης Προειδοποίησης Πιστωτικού Κινδύνου (Early Warning), όπου, αναλόγως της αξιολόγησης που πραγµατοποιείται, ένα άνοιγµα δύναται να θεωρηθεί ότι εµφανίζει σηµαντική αύξηση πιστωτικού κινδύνου ή όχι. Ειδικά για το χαρτοφυλάκιο ειδικών πιστοδοτήσεων µέσω της διαβάθµισης (slotting category) αποτυπώνονται επιπλέον ποιοτικοί δείκτες. • Λοιποί Δείκτες (Backstop Indicators): επιπλέον των ανωτέρω και µε σκοπό να αντιµετωπιστούν περιπτώσεις για τις οποίες δεν υπάρχουν ενδείξεις σηµαντικής επιδείνωσης του πιστωτικού κινδύνου, βάσει των ποσοτικών και ποιοτικών δεικτών ορίζεται ότι τα ανοίγµατα σε καθυστέρηση άνω των 30 ηµερών θεωρείται ότι εξ’ ορισµού εµφανίζουν σηµαντική αύξηση πιστωτικού κινδύνου. 517 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Εκτίµηση αναµενόµενης ζηµιάς πιστωτικού κινδύνου Ανοίγµατα βάσει Μεµονωµένης Αξιολογήσης Ο υπολογισµός των αναµενόµενων πιστωτικών ζηµιών γίνεται είτε σε µεµονωµένη βάση, λαµβάνοντας υπ’ όψιν τη σηµαντικότητα του ανοίγµατος ή για περιπτώσεις ανοιγµάτων που δεν έχουν κοινά χαρακτηριστικά κινδύνου ή για περιπτώσεις ανοιγµάτων που δεν υπάρχουν επαρκή ιστορικά στοιχεία συµπεριφοράς στην Τράπεζα είτε σε συλλογική βάση για τα υπόλοιπα ανοίγµατα. Σε περιπτώσεις εταιρειών όπου υφίσταται εταιρική εγγύηση της µητρικής εταιρίας σε ποσοστό 100% του υπολοίπου του δανείου/ πίστωσης ή άλλων σηµαντικών αλληλεξαρτήσεων, η αξιολόγηση δύναται να πραγµατοποιηθεί σε επίπεδο οµίλου. Για τα Ανοίγµατα προς Επιχειρήσεις εξετάζονται µεµονωµένα: • Πιστούχοι µε έστω ένα Μη Εξυπηρετούµενο Άνοιγµα των οποίων το Γενικό Όριο Πελάτη στην Τράπεζα υπερβαίνει το ποσό των Ευρώ 1,5 εκατ. • Πιστούχοι των Διευθύνσεων Ναυτιλιακών Εργασιών και Σύνθετων Χρηµατοδοτήσεων ανεξαρτήτως Γενικού Ορίου Πελάτη στην Τράπεζα, µε έστω ένα Μη Εξυπηρετούµενο Άνοιγµα. • Δύναται να εξετάζονται εξατοµικευµένα Ανοίγµατα που δεν έχουν κοινά χαρακτηριστικά κινδύνου µε τα υπόλοιπα δάνεια και ταυτοχρόνως δεν υπάρχουν σχετικά και επαρκή ιστορικά στοιχεία που να επιτρέπουν τη συλλογική ανάλυση. Όλα τα υπόλοιπα Ανοίγµατα Επιχειρηµατικής Πίστης εξετάζονται συλλογικά. Για τα Ανοίγµατα προς Ιδιώτες εξετάζονται µεµονωµένα Ανοίγµατα Πιστούχων, ανά χαρτοφυλάκιο, που είναι Μη Εξυπηρετούµενα (NPE), εφόσον πληρούνται τα κάτωθι: • Καταναλωτικά Δάνεια: Ανοίγµατα πιστούχων Καταναλωτικής Πίστης µε συνολικά χρεωστικά υπόλοιπα άνω των Ευρώ 500 χιλ. • Στεγαστικά Δάνεια: Ανοίγµατα πιστούχων Στεγαστικής Πίστης µε συνολικά χρεωστικά υπόλοιπα άνω των Ευρώ 2 εκατ. Όλα τα υπόλοιπα Ανοίγµατα προς Ιδιώτες εξετάζονται συλλογικά. Ανοίγµατα βάσει Συλλογικής Αξιολόγησης Η Συλλογική Αξιολόγηση εφαρµόζεται σε Ανοίγµατα που δεν εξετάζονται µεµονωµένα, ήτοι σε ανοίγµατα που έχουν ταξινοµηθεί στα στάδια 1 και 2, καθώς και σε ανοίγµατα σε αθέτηση που δεν πληρούν τα ανωτέρω κριτήρια για µεµονωµένη αξιολόγηση, αφού πρώτα κατηγοριοποιηθούν βάσει παρόµοιων χαρακτηριστικών πιστωτικού κινδύνου της οµάδας και του χαρτοφυλακίου στην οποία ανήκει ο πιστούχος ή η πιστοδότηση. Για την ταξινόµηση των ανοιγµάτων σε οµάδες µε οµοειδή χαρακτηριστικά πιστωτικού κινδύνου λαµβάνονται υπ’ όψιν, ενδεικτικά, τα εξής: • Στάδιο Κατάταξης µε βάση τον Πιστωτικό Κίνδυνο (Staging) • Τύπος προϊόντος • Ηµέρες καθυστέρησης • Χρονικό διάστηµα σε αθέτηση • Ένδειξη αδυναµίας πληρωµής • Τροποποίηση συµβατικών όρων σε πιστούχους που εµφανίζουν οικονοµική δυσκολία (Forbearance Measures) • Τύπος Ρύθµισης Οφειλής • Ύπαρξη καλύµµατος, λαµβάνοντας υπ’ όψιν τον τύπο και το ποσοστό της κάλυψης (Loan to Value) • Ύπαρξη Εγγύησης Ελληνικού Δηµοσίου • Μερική Διαγραφή Οφειλών • Διαβάθµιση Πιστωτικού Κινδύνου • Κλάδος δραστηριότητας • Διακράτηση προς Πώληση Η οµαδοποίηση επαναξιολογείται σε τακτά χρονικά διαστήµατα ώστε να διασφαλίζεται ότι η κάθε οµάδα αποτελείται από δάνεια µε οµοειδή χαρακτηριστικά πιστωτικού κινδύνου. 518 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Υπολογισµός αναµενόµενης ζηµιάς πιστωτικού κινδύνου Το ποσό των αναµενόµενων ζηµιών πιστωτικού κινδύνου επικαιροποιείται σε κάθε ηµεροµηνία σύνταξης των οικονοµικών καταστάσεων, ώστε να αντικατοπτρίζει τις µεταβολές στον πιστωτικό κίνδυνο από την αρχική αναγνώριση, µε αποτέλεσµα να παρέχεται περισσότερο έγκαιρη πληροφόρηση σχετικά µε τις αναµενόµενες πιστωτικές ζηµιές. Ο προσδιορισµός της αναµενόµενης ζηµιάς λόγω πιστωτικού κινδύνου γίνεται ως εξής: • Για τα χρηµατοοικονοµικά στοιχεία του ενεργητικού, η ζηµιά λόγω πιστωτικού κινδύνου είναι ίση µε την παρούσα αξία της διαφοράς ανάµεσα: α. στις συµβατικές ροές και β. στις ροές που η Τράπεζα εκτιµά ότι θα λάβει. • Για τις µη εκταµιευθείσες δανειακές δεσµεύσεις, η ζηµιά λόγω πιστωτικού κινδύνου είναι ίση µε την παρούσα αξία της διαφοράς ανάµεσα: α. στις συµβατικές ροές που θα προκύψουν αν εκταµιευθούν τα ανεκτέλεστα δανειακά υπόλοιπα και β. στις ροές που η Τράπεζα εκτιµά ότι θα λάβει σε περίπτωση εκταµίευσης των υπολοίπων αυτών. • Για τις εγγυητικές επιστολές και τις ενέγγυες πιστώσεις, η ζηµιά είναι ίση µε τις αναµενόµενες εκροές σε περίπτωση κατάπτωσης της εγγύησης µείον τα ποσά που η Τράπεζα εκτιµά ότι θα εισπράξει από τον κάτοχο της εγγύησης. Ενσωµάτωση της µελλοντικής πληροφόρησης Για σκοπούς του προσδιορισµού της αναµενόµενης ζηµιάς πιστωτικού κινδύνου, η Τράπεζα υπολογίζει τις αναµενόµενες ταµειακές ροές βάσει της σταθµισµένης πιθανότητας τριών εναλλακτικών σεναρίων. Ειδικότερα, η Διεύθυνση Οικονοµικών Μελετών κάνει προβλέψεις για την πιθανή εξέλιξη των µακροοικονοµικών µεταβλητών που επηρεάζουν το ύψος της αναµενόµενης ζηµιάς πιστωτικού κινδύνου για το δανειακό χαρτοφυλάκιο υπό ένα βασικό και υπό δύο εναλλακτικά µακροοικονοµικά σενάρια (ένα ευνοϊκό και ένα δυσµενές), ενώ παράγει επίσης τις σωρευτικές πιθανότητες που συνδέονται µε τα σενάρια αυτά. Οι µακροοικονοµικές µεταβλητές που επηρεάζουν το ύψος της αναµενόµενης πιστωτικής ζηµιάς είναι το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν, το ποσοστό ανεργίας, καθώς και οι µελλοντικές αξίες των στεγαστικών και επαγγελµατικών ακίνητων. Ο µέσος όρος ανά χρονιά για την περίοδο 2021-2024 των µακροοικονοµικών µεταβλητών, που επηρεάζουν τόσο την εκτίµηση της Πιθανότητας Αθέτησης όσο και την εκτίµηση της Αναµενόµενης Ζηµιάς σε περίπτωση Αθέτησης κατά τον υπολογισµό της αναµενόµενης ζηµιάς πιστωτικού κινδύνου της 31.12.2020, είναι οι ακόλουθες: Μεταβολή Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος Ποσοστό ανεργίας Μεταβολή της αξίας των στεγαστικών ακίνητων (RRE) Μεταβολή της αξίας των επαγγελµατικών ακίνητων (CRE) Δυσµενές Σενάριο 1,7% 16,1% 1,0% 2,0% 2021 – 2024 Βασικό Σενάριο 3,6% 14,3% 3,2% 3,8% Ευνοϊκό Σενάριο 5,6% 12,4% 5,4% 5,7% Αντίστοιχα, ο µέσος όρος ανά χρονιά για την περίοδο 2020-2023 των µακροοικονοµικών µεταβλητών που επηρεαζουν την αναµενόµενη ζηµιά πιστωτικού κινδύνου της 31.12.2019, είναι οι ακόλουθες: Μεταβολή Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος Ποσοστό ανεργίας Μεταβολή της αξίας των στεγαστικών ακίνητων (RRE) Μεταβολή της αξίας των επαγγελµατικών ακίνητων (CRE) Δυσµενές Σενάριο (0,2%) 16,1% 0,7% 2,0% 2020 - 2023 Βασικό Σενάριο 1,6% 13,9% 3,4% 3,6% Ευνοϊκό Σενάριο 3,4% 11,8% 6,3% 5,3% Η παραγωγή του βασικού σεναρίου, που υποστηρίζεται από µία συνεπή οικονοµική περιγραφή, λειτουργεί ως το σηµείο εκκίνησης και θα αποτελεί και το πιο πιθανό σενάριο σύµφωνα µε τις τρέχουσες οικονοµικές συνθήκες και τη βασική εκτίµηση της Τράπεζας αναφορικά µε την πορεία της οικονοµίας. 519 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Οι σωρευτικές πιθανότητες που συνοδεύουν τα µακροοικονοµικά σενάρια για την ελληνική οικονοµία υποδεικνύουν ότι η οικονοµία αποδίδει καλύτερα ή χειρότερα σε σχέση µε τις δοθείσες προβλέψεις του βασικού και των εναλλακτικών σεναρίων, δηλαδή του ευνοϊκού και του δυσμενούς.Για κάθε ένα από τα εναλλακτικά σενάρια, υπολογίζεται η αναµενόµενη ζηµιά πιστωτικού κινδύνου και σταθµίζεται µε την πιθανότητα του κάθε σεναρίου ώστε να υπολογιστεί η σταθµισµένη αναµενόµενη ζηµιά πιστωτικού κινδύνου. Η σωρευτική πιθανότητα που συνδέεται µε το βασικό σενάριο παρέμεινε σε 60%, ενώ η σωρευτική πιθανότητα του δυσµενούς και ευνοϊκού σεναρίου παρέμεινε σε 20% για το κάθε σενάριο. Σε περίπτωση που η σωρευτική πιθανότητα του δυσµενούς σεναρίου αυξηθεί από 20% σε 40%, αναµένεται αύξηση των Αναµενόµενων Ζηµιών Πιστωτικού Κίνδυνου κατά € 78,2 εκατ. την 31.12.2020 (31.12.2019: € 84,0 εκατ). Σε περίπτωση που η σωρευτική πιθανότητα του ευνοϊκού σεναρίου αυξηθεί από 20% σε 40%, αναµένεται µείωση των Αναµενόµενων Ζηµιών Πιστωτικού Κίνδυνου κατά € 78,4 εκατ. την 31.12.2020 (31.12.2019: € 83,9 εκατ). (Ποσά σε εκατ. ευρώ) Ανοίγματα Λιανικής Πίστης Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 Ανοίγματα Επιχειρηματικής Πίστης Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 Σύνολο Δυσμενές Σενάριο 31.12.2020 31.12.2019 56 60 2 1 18 14 36 44 22 24 3 7 3 3 16 14 78 84 Ευνοϊκό Σενάριο 31.12.2020 31.12.2019 (56) (60) (2) (1) (18) (14) (36) (44) (22) (24) (3) (7) (3) (3) (16) (14) (78) (84) Παράµετροι Πιστωτικού Κινδύνου Ο µηχανισµός για τον υπολογισµό της αναµενόµενης ζηµιάς πιστωτικού κινδύνου βασίζεται στις ως κάτωθι παραµέτρους πιστωτικού κινδύνου, οι οποίες βασίζονται σε εσωτερικά στατιστικά µοντέλα και ιστορικά στοιχεία: • Πιθανότητα Αθέτησης (PD): Επιχειρηματική Πίστη (Wholesale) Είναι µία εκτίµηση της πιθανότητας να αθετήσει ο πιστούχος κατά τη διάρκεια ενός συγκεκριµένου χρονικού ορίζοντα. Για την εκτίµηση της Πιθανότητας Αθέτησης, τα υποδείγµατα βαθµολόγησης /διαβάθµισης του πιστωτικού κινδύνου αξιολογούν µία σειρά από παραµέτρους, που µπορούν να οµαδοποιηθούν ως εξής: − Χρηµατοοικονοµική Ανάλυση: η οικονοµική δυνατότητα του οφειλέτη (δείκτες ρευστότητας, χρέος προς έσοδα κ.λπ.), − Ανάλυση των ανταγωνιστών: η συγκριτική θέση του οφειλέτη στην αγορά στην οποία δραστηριοποιείται, κυρίως σε σχέση µε τους ανταγωνιστές του (εφαρµόζεται κυρίως σε οφειλέτες του Wholesale Banking), − Τρέχοντα και ιστορικά στοιχεία συµπεριφοράς του οφειλέτη είτε στην Τράπεζα είτε σε τρίτους (οφειλές σε καθυστέρηση, συµπεριφορά αποπληρωµών κ.λπ.), και − Ποιοτικά χαρακτηριστικά του οφειλέτη (ισχυρή και υγιής διαχείριση, διαδοχή διοίκησης, κατάλληλες εγκαταστάσεις και εξοπλισµός κ.λπ.). Αναφορικά με τα χαρτοφυλάκια των Ειδικών Χρηματοδοτήσεων (Specialized Lending), η πιθανότητα αθέτησης εκτιμάται σε επίπεδο λογαριασμού βάσει εξειδικευμένων (expert based) υποδειγμάτων. Λιανική Πίστη (Retail) Είναι µία εκτίµηση της πιθανότητας να αθετήσει ο λογαριασμός ενός πιστούχου κατά τη διάρκεια ενός συγκεκριµένου χρονικού ορίζοντα. Για την εκτίμηση της πιθανότητας αθέτησης, έχουν αναπτυχθεί υποδείγματα πιστωτικού κινδύνου τα οποία, αναλόγως του χαρτοφυλακίου, αξιολογούν μια σειρά παραμέτρων οι οποίες ομαδοποιούνται ως ακολούθως: 5 20 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 • Ποιοτικά στοιχεία, όπως κλάδος δραστηριότητας, πλήθος εργατικού δυναμικού, είδος επιχείρησης • Χαρακτηριστικά του δανείου, όπως το προϊόν που αιτείται, η διάρκεια του προϊόντος, το αιτούµενο ποσό, ο σκοπός χρηµατοδότησης. • Στοιχεία συµπεριφοράς του δανείου το τελευταίο διάστηµα όπως, οι πληρωµές το τελευταίο διάστηµα, οι καθυστερήσεις (π.χ. ποσό σε καθυστέρηση, ημέρες καθυστέρησης), το υπόλοιπο, ο τύπος συναλλαγής, η χρήση του ορίου. Τα υποδείγματα του πιστωτικού κινδύνου αποτελούν το βασικό δεδοµένο για να προσδιοριστεί η Πιθανότητα Αθέτησης. Η Τράπεζα χρησιµοποιεί στατιστικά υποδείγµατα για να αναλύσει τα συλλεχθέντα στοιχεία και να προβεί σε εκτιµήσεις της εναποµείνουσας πιθανότητας αθέτησης καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής των ανοιγµάτων και τον τρόπο µε τον οποίο αυτές θα εξελιχθούν µε το χρόνο, γεγονός που θα βασίζεται µεταξύ άλλων και στις µακροοικονοµικές µεταβλητές. • Άνοιγµα σε Αθέτηση (EAD): Το Άνοιγµα σε Αθέτηση είναι µία εκτίµηση του ύψους του ανοίγµατος τη στιγµή της αθέτησης, λαµβάνοντας υπόψη: (α) τις αναµενόµενες µεταβολές στο άνοιγµα µετά την ηµεροµηνία αναφοράς, συµπεριλαµβανοµένων των αποπληρωµών κεφαλαίου και τόκου, (β) την αναµενόµενη χρήση πιστωτικών ορίων και (γ) τους δεδουλευµένους τόκους. Τα εγκεκριµένα πιστωτικά όρια που δεν έχουν πλήρως εκταµιευτεί αντιπροσωπεύουν δυνητικό πιστωτικό άνοιγµα και µετατρέπονται σε ισοδύναµο πιστωτικό άνοιγµα ποσού ίσου µε το εγκεκριµένο µη εκταµιευθέν πιστωτικό όριο επί έναν συντελεστή µετατροπής (Credit Conversion Factor, CCF). Ο συντελεστής µετατροπής σε πιστωτικό άνοιγµα «CCF» υπολογίζεται βάσει στατιστικών υποδειγµάτων. Η µέγιστη περίοδος για την οποία υπολογίζονται οι πιστωτικές ζηµιές είναι η εναποµείνουσα συµβατική διάρκεια ενός χρηµατοοικονοµικού µέσου εκτός και αν η Τράπεζα έχει το νοµικό δικαίωµα να το ανακαλέσει νωρίτερα. Κατ’ εξαίρεση, αναφορικά µε τις Πιστωτικές Κάρτες και τα ανακυκλούµενα ανοίγµατα προς ιδιώτες η µεγιστή περίοδος ορίζεται σε τρία έτη. Για τα ανακυκλούµενα δάνεια προς Μικρές Επιχειρήσεις, η αντίστοιχη διάρκεια ορίζεται στα τέσσερα έτη. Όσον αφορά στην επιχειρηµατική πίστη Wholesale Banking, για τα ανακυκλούµενα ανοίγµατα, η εν λόγω διάρκεια είναι ένα έτος µε δεδοµένο την κατά ελάχιστον ετήσια αναλυτική επαναξιολόγηση αυτών (credit throrough review). Σε περίπτωση που η εναποµείνουσα διάρκεια ζωής των ανακυκλούµενων πιστωτικών ανοιγµάτων που έχουν καταταγεί σε Στάδιο 2 αυξηθεί κατά ένας έτος, αναµένεται αύξηση των Αναµενόµενων Ζηµιών Πιστωτικού Κίνδυνου κατά € 5,2 εκατ. την 31.12.2020. Η Τράπεζα εφαρµόζει µοντέλα για τα ανοίγµατα σε αθέτηση τα οποία αντικατοπτρίζουν τα χαρακτηριστικά του κάθε χαρτοφυλακίου. • Εκτιµώµενη Αναµενόµενη Ζηµιά κατά τη στιγµή της αθέτησης (LGD): Η Εκτιµώµενη Αναµενόµενη Ζηµιά είναι εκτίµηση της ζηµιάς που θα πραγµατοποιηθεί στην περίπτωση που η αθέτηση συµβεί σε µία δεδοµένη χρονική στιγµή. Βασίζεται στη διαφορά µεταξύ των οφειλόµενων συµβατικών ταµειακών ροών και εκείνων που η Τράπεζα θα ανέµενε να εισπράξει, συµπεριλαµβανοµένης της ρευστοποίησης των εξασφαλίσεων της πιθανότητας επιστροφής του µέσου σε ενήµερη κατάσταση (cure rate) καθώς και της πιθανότητας ρύθμισης (probability to modify), τα οποία βασίζονται σε ιστορικά δεδοµένα. Για τα δάνεια χωρίς εξασφαλίσεις, η Εκτιµώµενη Αναµενόµενη Ζηµιά κατά τη στιγµή της αθέτησης λαµβάνει υπόψη τα αναµενόµενα ποσοστά ανάκτησης τα οποία διαφοροποιούνται µε τον υπολειπόµενο χρόνο ανάκτησης καθώς επίσης και την πιθανότητα επιστροφής σε ενήµερη κατάσταση και της πιθανότητας ρύθμισης. Τα αναµενόµενα ποσοστά ανάκτησης από εµπράγµατες εξασφαλίσεις, λαµβάνουν υπόψη τις ακόλουθες παραµέτρους: την πλέον πρόσφατη (αναθεωρηµένη εντός του έτους) εµπορική αξία, το χρονικό διάστηµα που απαιτείται για τη ρευστοποίηση/πώληση της εµπράγµατης εξασφάλισης (ποικίλει από 1-4 έτη αναλόγως του σταδίου ενεργειών), την εµπορική αξία τη στιγµή της ρευστοποίησης/πώλησης της εµπράγµατης εξασφάλισης, βάσει της εξέλιξης των τιµών ακινήτων την επόµενη 4ετία, την αναµενόµενη τιµή πώλησης µέσω αναγκαστικής ή µη διαδικασίας (όπως προσδιορίζεται από ιστορικά στοιχεία πλειστηριασµών/πωλήσεων). Το ποσό είσπραξης της Τράπεζας τελικώς υπολογίζεται λαµβάνοντας υπόψη και τα προνοµιακά βάρη ή βάρη υπέρ τρίτων. Οι αναµενόµενες ταµειακές ροές προεξοφλούνται µε το αρχικό πραγµατικό επιτόκιο των δανείων. Τέλος, σηµειώνεται ότι το LGD διαφοροποιείται βάσει του εκάστοτε µακροοικονοµικού σεναρίου για τα από εµπράγµατες εξασφαλίσεις καλυµµένα ανοίγµατα. • Προσαρμογές από την Διοίκηση (management overlays): Οι αναπροσαρμογές από την Διοίκηση αφορούν σε προσωρινές προσαρμογές που γίνονται στο υπόλοιπο των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών, στα πλαίσια της σύνταξης 5 21 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 των οικονομικών καταστάσεων προκειμένου να ενσωματωθούν πρόσφατες εξελίξεις και δεδομένα. Η Τράπεζα εφαρμόζει ένα ισχυρό πλαίσιο διακυβέρνησης για την αναθεώρηση και υποστήριξη της διαχείρισης, της εφαρμογής και του υπολογισμού των προσαρμογών αυτών. Το πλαίσιο διακυβέρνησης της Τράπεζας απαιτεί οι προσαρμογές αυτές να είναι τεκμηριωμένες, ελεγχόμενες και κατάλληλα εγκεκριμένες. Για το 2020 οι προσαρμογές από την Διοίκηση αφορούσαν την ενσωμάτωση της εκτιμώμενης επίπτωσης από σενάρια πώλησης χαρτοφυλακίων δανείων. Για τον υπολογισμό της εκτίμησης αυτής η Τράπεζα έλαβε υπ’οψην αφενός τυχόν παράγοντες που ενδεχομένως να παρεμποδίσουν την πραγματοποίηση των πωλήσεων και αφετέρου το βαθμό ολοκλήρωσης των επιμέρους προϋποθέσεων για την ολοκλήρωση τους. Μη εκταµιευθείσες δανειακές δεσµεύσεις Σύµφωνα µε το Δ.Π.Χ.Π. 9, οι συµβάσεις αυτές εµπίπτουν στο πεδίο εφαρµογής των απαιτήσεων για τις αναµενόµενες πιστωτικές ζηµιές. Κατά την εκτίµηση των αναµενόµενων πιστωτικών ζηµιών καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής των µη εκταµιευθεισών δανειακών δεσµεύσεων, η Τράπεζα εκτιµά το αναµενόµενο µέρος της δανειακής δέσµευσης που θα αναληφθεί κατά τη διάρκεια της αναµενόµενης διάρκειας ζωής της. Εγγενής κίνδυνος στα µοντέλα H Τράπεζα αναγνωρίζοντας τον εγγενή κίνδυνο στα υποδείγµατα πιστωτικού κινδύνου λόγω της πολυπλοκότητας αυτών αλλά και της υψηλού βαθµού εξάρτησής τους από παραµέτρους που εκτιµώνται από άλλα υποδείγµατα έχει θεσπίσει Πλαίσιο Διαχείρισης Κινδύνων Υποδειγµάτων στο οποίο συµπεριλαµβάνονται οι αρχές της Πολιτικής Ανάπτυξης Υποδειγµάτων και του Πλαισίου Επικύρωσης Υποδειγµάτων. Ειδικότερα, η ανεξάρτητη µονάδα Επικύρωσης Υποδειγµάτων µε βάση συγκεκριµένες διαδικασίες προβαίνει στην επικύρωση όλων των υποδειγµάτων που χρησιµοποιούνται για σκοπούς υπολογισµού της αναµενόµενης πιστωτικής ζηµιάς. Διακυβέρνηση Η Επιτροπή Πιστωτικού Κινδύνου (Credit Risk Committee) έχει την ευθύνη για την έγκριση των Αναµενόµενων Πιστωτικών Ζηµιών καθώς και της ανάπτυξης των µεθοδολογιών για τον υπολογισµό της αναµενόµενης ζηµιάς (ECL Methodology) για το δανειακό χαρτοφυλάκιο. Η Πολιτική Διενέργειας Αποµειώσεων Πιστοδοτήσεων εγκρίνεται από το Διοικητικό Συµβούλιο της Τράπεζας µέσω της Επιτροπής Διαχείρισης Κινδύνων. ΕΠΙΠΤΩΣΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΝΔΗΜΙΑ COVID-19 Περίµετρος επηρεαζόµενη από τη πανδηµία (Covid-19) Η Τράπεζα, στο πλαίσιο στήριξης των πελατών της που πλήττονται ή αναµένεται να πληγούν από την κρίση λόγω της πανδηµίας του Covid-19 έχει λάβει, και θα συνεχίσει να λαµβάνει, µία σειρά από µέτρα. Τα μέτρα στήριξης παρέχονται σε επηρεαζόμενες επιχειρήσεις και ιδιώτες, που αντιμετωπίζουν παροδικές δυσκολίες πληρωμής και ελλείψεις ρευστότητας, μέσω νομοθετικών και μη νομοθετικών μέτρων στήριξης. Τα µέτρα αφορούν είτε νέες πιστοδοτήσεις, στο πλαίσιο ενίσχυσης της ρευστότητας των µικρών, των µεσαίων και των µεγάλων επιχειρήσεων, καθώς και των αυτοαπασχολούµενων, είτε τροποποιήσεις των προγραµµάτων αποπληρωµής υφιστάµενων πιστοδοτήσεων τόσο των επιχειρήσεων όσο και των ιδιωτών. Επίσης, η Τράπεζα συµµετέχει ενεργά σε κάθε προσπάθεια που σχεδιάζεται και συντονίζεται από την Ελληνική Κυβέρνηση, είτε µέσω των αρµόδιων Υπουργείων είτε µέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας (εφεξής ΕΑΤ) και των Ταμείων που αυτή έχει συστήσει (ΤΕΠΙΧ κ.α.) αλλά και λοιπών ευρωπαϊκών φορέων για τη στήριξη της ελληνικής οικονοµίας (ΤΕΠΙΧ, Ευρωπαϊκό Ταµείο Επενδύσεων - Ε.Τα.Ε., COSME κ.λπ.). Πιο συγκεκριµένα για τις τροποποιήσεις υφισταµένων χρηµατοδοτήσεων, η Τράπεζα ακολούθησε τις αρχές των Κατευθυντήριων Γραµµών που έχει εκδώσει η Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών (εφεξής «EBA») «σχετικά µε τις νοµοθετικές και µη νοµοθετικές στάσεις πληρωµών δανείων που εφαρµόζονται εξαιτίας της κρίσης του Covid-19» (EBA/GL/2020/02, EBA/ 5 22 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 GL/2020/08 και EBA/GL/2020/15), οι οποίες αποσκοπούν να αποσαφηνίσουν στα Ιδρύµατα του ευρωπαϊκού τραπεζικού τοµέα τον χειρισµό, µε τρόπο συνεπή, θεµάτων που σχετίζονται µε (i) την κατηγοριοποίηση ανοιγµάτων σε αθέτηση και (ii) τον εντοπισµό των ρυθµισµένων ανοιγµάτων. Σε αυτό το πλαίσιο, δεδοµένου ότι τα µέτρα δεν εξειδικεύονται για τον εκάστοτε πιστούχο, η διάρκεια της αναβολής πληρωµών είναι συγκεκριµένη για όλους τους πιστούχους ανεξάρτητα από τις ειδικές οικονοµικές συνθήκες κάθε πιστούχου πελάτη και η ζηµιά σε όρους Καθαρής Παρούσας Αξίας του δανείου δεν είναι σηµαντική, οι τροποποιήσεις του χρονοδιαγράµµατος πληρωµών δεν θεωρούνται οτι αποτελούν αυτόµατα µέτρα ανοχής (Ρύθµιση) κατά το Δ.Π.Χ.Π. 9 και τον ορισµό της αθέτησης. Σύµφωνα µε τις λογιστικές πολιτικές της Τράπεζας οι εν λόγω τροποποιήσεις δεν αξιολογούνται ως σηµαντικές και ως εκ τούτου δε διενεργείται διακοπή αναγνώρισης. Το µέτρο της προσωρινής αναστολής πληρωµών προτείνεται σε πελάτες που δραστηριοποιούνται ή απασχολούνται σε κλάδους που πλήττονται από την πανδηµία και αξιολογούνται από την Τράπεζα, κατόπιν υποβολής σχετικού αιτήµατος του πελάτη. Σηµειώνεται ότι το εν λόγω µέτρο, βάσει σχετικών κατευθυντήριων γραµµών από την ΕΒΑ και κατόπιν της από 2.12.2020 τροποποίησης αυτών (EBA/GL/2020/15), ισχύει μέχρι την 31.3.2021, ήτοι εγκρίσεις σε αιτήµατα πελατών για αναστολή των δόσεών τους γίνονται αποδεκτά µέχρι την εν λόγω ηµεροµηνία και για συνολική διάρκεια των αναστολών πληρωμής μέχρι 9 μήνες. Χαρακτηριστικά των ιδιωτικών και κρατικών αναστολών (private and public Moratoria) Για την στήριξη των επιχειρήσεων και ιδιωτών που πλήττονται έχουν αναπτυχθεί πλαίσια προστασίας / δράσεων τόσο από την Πολιτεία όσο και από την Τράπεζα, ήτοι νοµοθετικά και µη νοµοθετικά, σύµφωνα µε τις ανωτέρω οδηγίες της ΕΒΑ. Αναλυτικά τα µέτρα στήριξης που έχει λάβει η Τράπεζα («ρυθµίσεις Covid») ήταν τα εξής: Για τις µεσαίες και µεγάλες επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε κλάδους ή αντικείµενα που πλήττονται από την παρούσα κρίση και εφόσον ήταν ενήµερες (εµφάνιζαν καθυστέρηση µικρότερη των 90 ηµερών) κατά την 28.2.2020: • Μετάθεση µέρους ή του συνόλου των χρεολυσίων, καταβλητέων το διάστηµα από την 1.3.2020 έως και την 31.12.2020, στη λήξη του δανείου ή κατανοµή του στις υπολειπόµενες δόσεις. • Σε περίπτωση δανείων µε τοκοχρεολυτικές δόσεις από την 1.3.2020 έως και την 31.12.2020, αυτές θα κατανέµονται ισόποσα στις υπόλοιπες άληκτες δόσεις του δανείου. • Δυνατότητα επέκτασης υφιστάμενου προγράμματος αναστολής πληρωμών μετά την 31.12.2020 και μέχρι την 31.3.2021 έως συνολικά 9 μήνες συμπεριλαμβανομένης της διάρκειας προηγούμενων παρατάσεων πληρωμών. • Κεφαλαιοποίηση των τόκων που θα καταλογιστούν έως και την 31.12.2020 ή έως οποιαδήποτε άλλη ηµεροµηνία αποφασιστεί. • Παράταση υποχρέωσης ανακύκλησης αλληλόχρεων λογαριασµών έως και την 31.12.2020. • Δυνατότητα αντικατάστασης µεταχρονολογηµένων επιταγών Πελατείας που έχουν ληφθεί ως εξασφάλιση χρηµατοδότησης, µε επιταγές ίδιου εκδότη µεταγενέστερης ηµεροµηνίας, κατόπιν νέου ελέγχου φερεγγυότητας. • Σε επιχειρήσεις που δεν έχουν ενταχθεί ήδη σε πρόγραμμα αναστολής δόσεων δύναται να προσφερθεί νέο πρόγραμμα αναστολής δόσεων έως την 31.3.2021, εφόσον οι οφειλές τους ήταν ενήμερες (εµφάνιζαν καθυστέρηση µικρότερη των 90 ηµερών) κατά την 30.11.2020. Για τις µικρές επιχειρήσεις και αυτοαπασχολούµενους που δραστηριοποιούνται σε κλάδους ή αντικείµενα που πλήττονται από την παρούσα κρίση και εφόσον ήταν ενήµεροι (εµφάνιζαν καθυστέρηση µικρότερη των 90 ηµερών) κατά την 28.2.2020: • Μετάθεση των χρεολυσίων, καταβλητέων το διάστηµα από την 1.3.2020 έως και την 31.12.2020, στη λήξη του δανείου. • Για πιστούχους µε τοκοχρεωλυτικά ανοίγµατα δύναται να κεφαλαιοποιούνται οι δόσεις έως και την 31.12.2020 ή έως οποιαδήποτε άλλη ηµεροµηνία αποφασιστεί.Σε πιστούχους που δεν έχουν κάνει χρήση της ευχέρειας αναστολής καταβολής δόσεων λόγω Covid-19 εντός του έτους 2020 και εφόσον τα δάνειά τους είναι ενήμερα (εµφάνιζαν καθυστέρηση µικρότερη των 90 ηµερών) κατά την 30.11.2020, παρέχεται η δυνατότητα αναστολής δόσεων μέχρι 9 μήνες, για αιτήματα που θα υποβληθούν έως την 31.3.2021. 5 23 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 • Παράταση υποχρέωσης ανακύκλησης αλληλόχρεων λογαριασµών έως και την 31.12.2020. • Δυνατότητα αντικατάστασης µεταχρονολογηµένων επιταγών Πελατείας που έχουν ληφθεί ως εξασφάλιση χρηµατοδότησης, µε επιταγές ίδιου εκδότη µεταγενέστερης ηµεροµηνίας, κατόπιν νέου ελέγχου φερεγγυότητας. Για τους ιδιώτες που παρουσίασαν περιορισµό ή µείωση εισοδήµατος επειδή ανήκουν σε κλάδους που πλήττονται και έχουν οφειλές από τοκοχρεωλυτικά δάνεια (καταναλωτικά και στεγαστικά), πιστωτικές κάρτες και ανοικτά προσωπικά δάνεια που είχαν καθυστέρηση µικρότερη των 90 ηµερών κατά την 28.2.2020: • Αναστολή καταβολής τοκοχρεωλυτικών δόσεων ή των ελάχιστων µηνιαίων καταβολών όσον αφορά πιστωτικές κάρτες και ανοικτά προσωπικά δάνεια έως και την 31.12.2020.Σε ιδιώτες πιστούχους που δεν έχουν κάνει χρήση της ευχέρειας αναστολής καταβολής δόσεων λόγω Covid-19 εντός του έτους 2020 και εφόσον τα δάνειά τους είναι ενήμερα (εµφάνιζαν καθυστέρηση µικρότερη των 90 ηµερών) κατά την 30.11.2020, παρέχεται η δυνατότητα αναστολής δόσεων μέχρι 9 μήνες, για αιτήματα που θα υποβληθούν έως την 31.3.2021 • Κεφαλαιοποίηση των αναλογούντων συµβατικών τόκων, κατά την περίοδο αναστολής, καθώς και τυχόν εξόδων (π.χ. ασφάλιστρα), στο τρέχον υπόλοιπο της οφειλής του δανείου, κατά τον χρόνο του λογισµού τους. Οι εν λόγω τροποποιήσεις σηµατοδοτούνται διακριτά στα συστήµατα της Τράπεζας, προκειµένου η Τράπεζα να µπορεί να τα παρακολουθεί. Ο κάτωθι πίνακας παρουσιάζει τα δάνεια για τα οποία η Τράπεζα προέβει κατά τη χρήση του 2020 στα ανωτέρω μέτρα στήριξης: Δάνεια αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος ΔΑΝΕΙΑ ΠΡΟΣ ΙΔΙΩΤΕΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΔΑΝΕΙΑ ΠΡΟΣ ΜΕΣΑΙΕΣ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΔΑΝΕΙΩΝ Στάδιο (Stage) 1 443.364 1.371.291 1.814.655 Στάδιο (Stage) 2 3.016.297 612.851 3.629.148 Στάδιο (Stage) 3 2.307.798 416.091 2.723.889 Δάνεια αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων (FVPL) 55.209 55.209 Σύνολο 5.767.459 2.455.442 8.222.901 Σημειώνεται ότι την 31.12.2020 δεν υφίστανται ενεργές τροποποιήσεις. Την 31.12.2020, οι ενεργές υλοποιήσεις της Τράπεζας που περιλαµβάνονται στην περίµετρο των δανείων με την εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου, (η οποία ανέρχεται σε 80%) παρουσιάζονται κατωτέρω: ΔΑΝΕΙΑ ΠΡΟΣ ΜΙΚΡΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΔΑΝΕΙΑ ΠΡΟΣ ΜΕΣΑΙΕΣ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΔΑΝΕΙΩΝ Δάνεια αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος Στάδιο Στάδιο Στάδιο (Stage) 1 (Stage) 2 (Stage) 3 76.823 1.699 853.440 58.320 9.440 930.263 60.019 9.440 Σύνολο 78.522 921.200 999.722 Προσαρµογές στην πολιτική αποµείωσης λόγω της πανδημίας Covid-19 Η Τράπεζα προσάρµοσε την Πολιτική Διενέργειας Αποµειώσεων, σύµφωνα µε τις κατευθυντήριες γραµµές της ΕΒΑ σχετικά µε τις νοµοθετικές και µη νοµοθετικές στάσεις πληρωµών δανείων που εφαρµόζονται εξαιτίας της κρίσης του Covid-19 (EBA/GL/2020/08) για την ενσωµάτωση της διακριτής και ειδικής διαχείρισης των ανοιγµάτων που επηρεάζονται από την πανδηµία της νόσου Covid-19. H Τράπεζα για την συγκεκριµένη κατηγορία ανοιγµάτων, ενσωµατώνει στην Πολιτική τα κριτήρια για την κατηγοριοποίηση τους ως ρύθµισης, την αξιολόγηση ύπαρξης ένδειξης αδυναµίας πληρωµής και τον εντοπισµό της αθέτησης και των ανοιγµάτων µε σηµαντική αύξηση του Πιστωτικού Κινδύνου. Σύµφωνα µε τις κατευθυντήριες γραµµές της ΕΒΑ, οι νοµοθετικές και µη νοµοθετικές στάσεις πληρωµών δανείων που εφαρµόζονται εξαιτίας της κρίσης του Covid-19, στο βαθµό που δεν απευθύνονται σε συγκεκριµένους δανειολήπτες, αλλά εφαρµόζονται σε ευρύ φάσµα κατηγοριών προϊόντων ή πελατών, δεν πρέπει να ταξινοµούνται αυτόµατα ως µέτρα ανοχής (Forbearances) ή να οδηγούν σε αθέτηση (Default). Το ανωτέρω είδος ρύθµισης δεν πρέπει αυτοµάτως να θεωρείται ως ρύθµιση, αντιθέτως πρέπει να θεωρείται ως ένα κατάλληλο µέτρο παροχής ελάφρυνσης στους δανειολήπτες, οι οποίοι χάνουν προσωρινά τη δυνατότητα εξυπηρέτησης των δανειακών τους υποχρεώσεων λόγω της κρίσης από τη νόσο Covid-19. 5 24 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Προσαρμογές στον υπολογισµό των Αναµενόµενων Ζημιών Πιστωτικού Κίνδυνου Προκειµένου η Τράπεζα να διαχειριστεί τις περιπτώσεις οφειλετών που αντιµετωπίζουν προβλήµατα ρευστότητας προσωρινού χαρακτήρα από την πανδηµία του Covid-19 εφάρµοσε τις ακόλουθες προσαρµογές στον υπολογισµό των αναµενόµενων ζηµιών πιστωτικού κίνδυνου. Πιο συγκεκριμένα, λόγω των καθυστερήσεων που αναµένονται στη ρευστοποίηση των καλυµµάτων, αυξήθηκε το εκτιµώµενο χρονικό διάστηµα που απαιτείται για την ανάκτηση των εµπράγµατων εξασφαλίσεων κατά ένα έτος συγκριτικά µε την 31.12.2019, τόσο για τα ανοίγµατα που υπόκεινται σε συλλογική αξιολόγηση, όσο και για τα ανοίγµατα που εξετάζονται µεµονωµένα και για τα οποία η ανάκτηση δεν βασίζεται σε ταµειακές ροές από λειτουργική δραστηριότητα (gone concern). Επιπρόσθετα, η Τράπεζα ενίσχυσε τις διαδικασίες αξιολόγησης της πιστοληπτικής ικανότητας των πιστούχων και προσδιορισμού των παραμέτρων επιμέτρησης κινδύνου, για να διασφαλίσει την καταλληλότητά τους στο περιβάλλον της πανδημίας Covid-19. Πιο συγκεκριμένα, πραγματοποίησε εκτεταμένη κλαδική ανάλυση προκειμένου να προσαρμόσει τον μηχανισμό ταξινόμησης σε κατηγορίες πιστωτικού κινδύνου στο νέο περιβάλλον Covid-19. Η ταξινόμηση σε κατηγορίες πιστωτικού κινδύνου χρησιμοποιήθηκε για τον εντοπισμό τμημάτων υψηλού κινδύνου, ώστε να δοθεί προτεραιότητα στην προσέγγιση των εν λόγω πελατών. Οι απαντήσεις των πελατών που προσεγγίστηκαν τροφοδότησαν: • Τις αξιολογήσεις πιστοληπτικής ικανότητας, οι οποίες επέφεραν υποβαθμίσεις πιστοληπτικής διαβάθμισης που οδήγησαν σε ταξινόμηση σε Stage 2 των σχετικών ανοιγμάτων και επηρέασαν τη συχνότητα επανεξέτασης της πιστοληπτικής ικανότητας με βάση τη Ζώνη Πιστωτικού Κινδύνου. • Τις ενέργειες περιορισμού κινδύνου, με τη διαμόρφωση των κατάλληλων στρατηγικών στήριξης των βιώσιμων πελατών, όπου κρίθηκε σκόπιμο και την παροχή Ρυθμίσεων οι οποίες οδήγησαν στην ταξινόμηση των εν λόγω ανοιγμάτων σε Stage 2. Επιπλέον, εφαρμόστηκαν απαραίτητες προσαρμογές στα αποτελέσματα των υποδειγμάτων που χρησιμοποιούνται για τον υπολογισμό της αναμενόμενης ζημιάς. Οι προσαρμογές αντικατοπτρίζουν τους κινδύνους και τις λοιπές αβεβαιότητες που δεν περιλαμβάνονται στα υποκείμενα υποδείγματα μέτρησης της αναμενόμενης πιστωτικής ζημίας. Οι προσαρμογές στα αποτελέσματα των υπαρχόντων υποδειγμάτων είναι εγκεκριμένες από την αρμόδια επιτροπή πιστωτικού κινδύνου. Πιο συγκεκριμένα: • Ενήμερα ανοίγματα λιανικής πίστης που έχουν υπαχθεί σε πρόγραμμα αναστολής δόσεων και κατατάσσονται στη ζώνη υψηλής και ικανοποιητής διαβάθμισης πιστωτικού κινδύνου (μεσοσταθμική πιθανότητα αθέτησης 6.9%), μεταφέρθηκαν από Stage 1 σε Stage 2 και υπολογίζεται η αναμενόμενη ζημία για όλη την εναπομένουσα διάρκεια του ανοίγματος, ως αποτέλεσμα σχετικής ποιοτικής αξιολόγησης για τυχόν αύξηση του επίπεδου πιστωτικού κινδύνου. • Προσωρινές διευκολύνσεις βραχυπρόθεσμης διάρκειας που δόθηκαν σε σε ανοίγματα λιανικής πίστης τα οποία εξέρχονται από την αναστολή δόσεων και σύμφωνα με την εξατομικευμένη αξιολόγηση που πραγματοποιείται, αφορούσαν σε βιώσιμους πελάτες οι οποίοι αντιμετωπίζουν προσωρινό πρόβλημα ρευστότητας, χωρίς ενδείξεις μόνιμης οικονομικής δυσκολίας, κατατάχθηκαν σε Stage 2 και υπολογίζεται η αναμενόμενη ζημία για όλην την εναπομένουσα διάρκεια του ανοίγματος. • Για όσα δάνεια ήταν ρυθµισµένα και στα οποία έχει δοθεί λύση ρύθµισης Covid σύµφωνα µε τα µέτρα στήριξης που έχει εφαρµόσει η Τράπεζα και αναφέρονται ανωτέρω, παρέμεινε αµετάβλητη η εκτίµηση του ρυθµού αποκατάστασης της τακτικής εξυπηρέτησης των δανείων (cure rate) για όση περίοδο ήταν σε ισχύ η ρύθµιση. Προκειµένου να εκτιµηθεί η επίπτωση της πανδηµίας στις ταµειακές ροές των δανειοληπτών, πραγµατοποιήθηκαν προσαρµογές στο ύψος των εκτιµώµενων ζηµιών για τα ανοίγµατα που εξετάζονται σε µεµονωµένη βάση ανάλογα µε τον κλάδο δραστηριοποίησης των πιστούχων. Για σκοπούς του προσδιορισµού της αναµενόµενης ζηµιάς πιστωτικού κινδύνου, η Τράπεζα υπολογίζει τις αναµενόµενες ταµειακές ροές βάσει της σταθµισµένης πιθανότητας τριών εναλλακτικών σεναρίων. Ειδικότερα, η Τράπεζα κάνει προβλέψεις για την πιθανή εξέλιξη των µακροοικονοµικών µεταβλητών που επηρεάζουν το ύψος της αναµενόµενης ζηµιάς πιστωτικού κινδύνου για το δανειακό χαρτοφυλάκιο υπό ένα βασικό και υπό δύο εναλλακτικά µακροοικονοµικά σενάρια (ένα ευνοϊκό και ένα δυσµενές), ενώ παράγει επίσης τις σωρευτικές πιθανότητες που συνδέονται µε τα σενάρια αυτά. Οι µακροοικονοµικές µεταβλητές που επηρεάζουν το ύψος της αναµενόµενης πιστωτικής ζηµιάς είναι το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν («ΑΕΠ»), το ποσοστό ανεργίας, καθώς και οι µελλοντικές αξίες των στεγαστικών και επαγγελµατικών ακίνητων. 5 25 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Η Τράπεζα αναπροσάρμοσε τα υφιστάμεντα κατά την 1.1.2020 σενάρια τα οποία, για την 31.12.2020, προβλέπουν ρυθμούς μεγέθυνσης για το 2020, που κυμαίνονται από -9% (ευνοϊκό σενάριο) σχήματος ημιτελούς V µε σταδιακή επιστροφή στην προ - Covid-19 ανοδική πορεία, έως -11% (δυσμενές σενάριο) σχήματος οιονεί (µη πλήρες) Nike Swoosh µε σημαντικό βαθμό στασιμότητας στην εγχώρια οικονομική δραστηριότητα σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα. Η ανωτέρω προσέγγιση οφείλεται στην τρέχουσα συγκυρία, όπου η αυξημένη αβεβαιότητα περιβάλλει τις εγχώριες οικονομικές προοπτικές. Ο αρνητικός αντίκτυπος της πανδημίας Covid-19 στην εγχώρια ανάπτυξη αναμένεται να καθορισθεί, μεταξύ άλλων, από: α) την ένταση και τη διάρκεια του πανδημικού φαινομένου, β) την κλίμακα και την αποτελεσματικότητα των προσπαθειών συγκράτησης, σε συνδυασμό µε το εύρος και την ταχύτητα των μέτρων δημοσιονομικής και νομισματικής πολιτικής, γ) τις επιπτώσεις στις δαπάνες και την κατανάλωση, εξαιτίας των περιοριστικών μέτρων (lockdown) και της κοινωνικής αποστασιοποίησης δ) την κλιμάκωση της αβεβαιότητας και των διαταραχών της αλυσίδας εφοδιασμού. Τα κύρια χαρακτηριστικά αυτών των σεναρίων μπορούν να περιγραφούν ως εξής: Βασικό Σενάριο Το βασικό σενάριο προβλέπει μια ασθενέστερη ανάκαμψη σε σχέση με το αρχικό σοκ. Η αρνητική επίδραση στην εγχώρια οικονομική δραστηριότητα εκτιμάται ότι προήλθε από: • Ένα σοκ ζήτησης που επηρέασε τόσο τις εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών (μεταφορές, ναυτιλία και τουρισμό), λαμβάνοντας υπόψη πως η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι η σημαντικότερη εξαγωγική αγορά για την Ελλάδα, όσο και την εγχώρια κατανάλωση και τις επενδύσεις. Ωστόσο, η μείωση των εισαγωγών λόγω της εξασθένισης της εγχώριας ζήτησης και της πτώσης της τιμής του πετρελαίου, μετρίασε εν μέρει τις αρνητικές συνέπειες στη μεταβολή του ΑΕΠ το 2020. Η υψηλή αβεβαιότητα επηρεάσε τις επενδύσεις, ωστόσο ο αντίκτυπος ενδεχομένως να είναι σχετικά περιορισμένος δεδομένης της τρέχουσας χαμηλής στάθμισης των επενδύσεων στο ΑΕΠ. • Ένα σοκ προσφοράς, που σχετίζεται µε τα μέτρα αναστολής λειτουργίας (lockdown) πολλών τομέων της οικονομίας. • Δυσμενείς, αν και προσωρινές, επιπτώσεις στην εμπιστοσύνη που επηρεάζουν τη συνολική ζήτηση. Η ευρεία δημοσιονομική ανταπόκριση στηρίζει τη συνολική εγχώρια ζήτηση και αποδυναμώνει τις αρνητικές επιπτώσεις στην οικονομική δραστηριότητα και την εμπιστοσύνη, ενώ θέτει τη βάση για μια γρήγορη, αν και μερική, μεσοπρόθεσμη ανάκαμψη. Η δυναμική του βασικού σεναρίου θα μπορούσε να διαχωριστεί σε δύο τμήματα: • Πρώτον, τα θετικά αποτελέσματα βάσης (base effects) στo Ξενοδοχειακό Κλάδο, τις υπηρεσίες τροφίμων και το λιανικό εμπόριο από το δεύτερο τρίμηνο του έτους και μετά. Κρίσιμη παράμετρος για την τελική επίπτωσή τους είναι η ταχύτητα και η αποτελεσματικότητα των εμβολιαστικών προγραμμάτων - όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά κυρίως στις χώρες προέλευσης των τουριστών η οποία θα απελευθερώσει την ταξιδιωτική κίνηση από την κοινωνική αποστασιοποίηση και τους ταξιδιωτικούς περιορισμούς. • Δεύτερον το μεταρρυθμιστικό πρόγραμμα της κυβέρνησης σε συνδυασμό με τη χρηματοδότηση από το Μηχανισμό Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (Recovery and Resilience Facility, RRF) μπορούν να αποδειχθούν ισχυρή βάση για υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης. Η Ελλάδα αναμένεται να λάβει από την ενεργοποίηση του Σχεδίου Ανάκαμψης της ΕΕ-27 (“Next Generation EU”, NGEU) επιχορηγήσεις ύψους 10,3% του αναμενόμενου ΑΕΠ του 2020 για τα επόμενα χρόνια, με αποτέλεσμα να κατατάσσεται στην τρίτη υψηλότερη θέση μεταξύ των χωρών της ΕΕ-27. Σχετικά µε τις τιμές των ακινήτων, ο ρυθμός αύξησης τους αναθεωρήθηκε επί τα χείρω έναντι των αρχικών προβλέψεων πριν την πανδημία (Δεκέμβριος 2019) τόσο για το 2020, όσο και σωρευτικά για την περίοδο 2020-22, εξαιτίας της επιδείνωσης της οικονομικής δραστηριότητας λόγω της πανδημίας Covid-19. Η επίπτωση της τελευταίας αποτυπώνεται παράλληλα και στις οικονομικές μεταβλητές της ανεργίας και του ΑΕΠ. Άλλωστε ο ρυθμός μεταβολής του ΑΕΠ συγκαταλέγεται μεταξύ των κυριότερων προσδιοριστικών παραγόντων των τιμών των ακινήτων. Η ανωτέρω ήπια επιβράδυνση των εκτιμήσεων της Τράπεζας για τις τιμές των ακινήτων για το 2020 και μετά (π.χ. από 5,3% σε 3.9% σε ετήσια βάση για το τρέχον έτος) συνδέεται σε σημαντικό βαθμό µε τον εμπλουτισμό της ανάλυσής µας µε το ιστορικό στοιχείο του πρώτου τριμήνου (+6,9% σε ετήσια βάση) και του δεύτερου τριμήνου (+4,1% σε ετήσια βάση) του δείκτη της ΤτΕ, 5 26 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 εξέλιξη που επιδεικνύει µία ανελαστικότητα των τιμών των οικιστικών ακινήτων έναντι των μεταβολών του ΑΕΠ στο βασικό σενάριο. Ευνοϊκό Σενάριο Στο ευνοϊκό σενάριο η πορεία της πανδημίας είναι μικρότερη από ό,τι αρχικά αναμενόταν. Θεωρείται πως η οικονομία θα ανακάμψει και θα επιστρέψει σύντομα στην ανοδική πορεία της προς την κανονικότητα, υποστηριζόμενη επίσης από τα κίνητρα και την ανταπόκριση της δημοσιονομικής και νομισματικής πολιτικής. Οι τιμές των ακινήτων διατηρούν την pre-Covid-19 δυναμική τους συνεπικουρούμενες και από άλλους δομικούς παράγοντες πέραν από την άνοδο της οικοδομικής δραστηριότητας. Δυσμενές Σενάριο Το δυσμενές σενάριο παρουσιάζει ένα αρνητικό σοκ σχήματος imperfect Nike Swoosh (δηλαδή μερικής αποκατάστασης απωλειών σε όρους ΑΕΠ σε ορίζοντα τριετίας), προβλέποντας μια απότομη πτώση το 2020 και περιορίζοντας τη δυναμική της ανάκαμψης μεσοπρόθεσμα. Το σενάριο αντικατοπτρίζει την υψηλότερη ένταση και επιμονή της πανδημίας, που συσχετίζεται µε συνδυασμό πιθανών αρνητικών κινδύνων µε ευρύτερες αρνητικές επιπτώσεις στην οικονομία. Σε αυτό το σενάριο, οι τιμές ακινήτων υποτίθεται ότι απώλεσαν σε μεγάλο βαθμό τη δυναμική ανόδου των προηγουμένων ετών χωρίς ωστόσο οι μεταβολές τους να λάβουν αρνητικό πρόσημο. Η πιθανοτική στάθµιση που συνδέεται µε το βασικό σενάριο παρέμεινε σε 60%, ενώ η πιθανοτική στάθµιση του δυσµενούς και ευνοϊκού σεναρίου ανέρχεται σε 20% για το κάθε σενάριο. Καθώς τα υποδειγμάτα της Τράπεζας αξιολογούν την εξέλιξη του ΑΕΠ της επόμενης χρονιάς (forward-looking), προκειμένου να διασφαλιστεί ισχυρή μοντελική εκτίμηση και να αποφευχθούν απότομες επιπτώσεις, για σκοπούς υπολογισμού της αναμενόμενης ζημιάς έχει χρησιμοποιηθεί για το ΑΕΠ η εκτίμηση της περιόδου 2020-2021 ως πιο αντιπροσωπευτική. Συνολικά, οι αναμενόμενες ζημιές πιστωτικού κίνδυνου της τρέχουσας χρήσης λόγω των ανωτέρων προσαρμογών στα μοντέλα της Τράπεζας περιλαμβάνουν την 31.12.2020 ποσό € 246 εκατ. ως επίπτωση από την παγκόσμια οικονομική κρίση που προκάλεσε η πανδημία Covid-19. (Ποσά σε εκατ. ευρώ) Λιανική Πίστη Εξυπηρετούμενα Ανοίγματα Μη Εξυπηρετούμενα Ανοίγματα Σύνολο 41 51 92 Επιχειρηματική Πίστη 77 77 154 Σύνολο 118 128 246 ΝΕΟΣ ΟΡΙΣΜΟΣ ΑΘΕΤΗΣΗΣ Η Τράπεζα υιοθετεί τον νέο ορισμό της Αθέτησης πιστωτικών υποχρεώσεων, ο οποίος εφαρμόζεται από την 1.1.2021. Οι κύριες αλλαγές που επιτάσσει ο νέος ορισμός της Αθέτησης έχουν ως κάτωθι: • Υιοθέτηση πρόσθετων εναυσμάτων αδυναμίας πληρωμής (UTP triggers), όπως Πώληση πιστωτικών υποχρεώσεων, Ρύθμιση οφειλών με NPV loss > 1%, Ύπαρξη ανοιγμάτων πιστούχου σε καθεστώς αθέτησης σε θυγατρικές του Ομίλου. • Τροποποίηση της διαδικασίας μέτρησης Ημερών Καθυστέρησης προκείμενου να αποτυπώνει εφεξής τον αριθμό των διαδοχικών ημερών «σημαντικής» καθυστέρησης. • Εφαρμογή πρόσθετης 3-μηνης περιόδου ανοχής (probation period) από την χρονική στιγμή κατά την οποία ο πιστούχος δεν αναγνωρίζεται πλέον με ανοίγματα σε «σημαντική καθυστέρηση» ή/και ενδείξεις αδυναμίας πληρωμής πιστωτικών υποχρεώσεων. Σημειώνεται ότι η Τράπεζα έχει αποφασίσει από το 2018 την εναρμόνιση της περιμέτρου των ανοιγμάτων που αναγνωρίζονται ως «Ανοίγματα σε Αθέτηση», ως «Μη Εξυπηρετούμενα ανοίγματα» και ως «Δ.Π.Χ.Π. 9 Απομειωμένα ανοίγματα». Επιπλέον, η υιοθέτηση του νέου ορισμού της Αθέτησης κατά την ημερομηνία πρώτης εφαρμογής, ήτοι την 1.1.2021 δεν επέφερε καμία επίπτωση στα μεγέθη της Τράπεζας. 5 27 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Ορισμός Ένα Γεγονός Αθέτησης θεωρείται ότι έχει επισυμβεί, για έναν συγκεκριμένο οφειλέτη, όταν ένα από τα ακόλουθα κριτήρια ικανοποιούνται: 1. Κριτήριο Καθυστέρησης (Past Due Criterion) Ο οφειλέτης παρουσιάζει καθυστέρηση άνω των 90 συνεχόμενων ημερών σε οποιοδήποτε ουσιώδες ποσό των πιστωτικών του υποχρεώσεων. Συγκεκριμένα, για την Alpha Bank Ελλάδος, τα ανοίγματα σε Alpha Leasing και ABC Factors λαμβάνονται υπ’ όψιν κατά τον υπολογισμό του Κριτηρίου Καθυστέρησης. 2. Κριτήριο Αδυναμίας Πληρωμής (Unlikeliness To Pay Criterion) Η Τράπεζα αναγνωρίζει έναν οφειλέτη με Ένδειξη Αδυναμίας Πληρωμής (Unlikeliness to pay - UTP), όταν εκτιμά ότι δεν είναι πιθανή η εκπλήρωση των πιστωτικών του υποχρεώσεων δίχως την προσφυγή σε ενέργειες, όπως η ρευστοποίηση των εξασφαλίσεων. Συμπληρωματικά των ανωτέρω, απαιτείται η εναρμόνιση της ταξινόμησης ανοιγμάτων σε καθεστώς Αθέτησης και της ταξινόμησης ανοιγμάτων κατά EBA και συνεπώς οποιοδήποτε μη εξυπηρετούμενο άνοιγμα υπό ρύθμιση (FNPL) ή μη εξυπηρετούμενο άνοιγμα (NPL) θεωρείται ως άνοιγμα σε Αθέτηση. Για Retail Ανοίγματα, ο ανωτέρω ορισμός της αθέτησης εφαρμόζεται σε επίπεδο εξατομικευμένης πιστοδότησης. Για Non-Retail Ανοίγματα, ο ορισμός της αθέτησης εφαρμόζεται σε επίπεδο πιστούχου, γεγονός που σημαίνει ότι όταν πληρούνται τουλάχιστον ένα εκ των ανωτέρω κριτηρίων, ο πιστούχος θεωρείται σε Αθέτηση. Το κριτήριο καθυστέρησης εφαρμόζεται τόσο σε επίπεδο πιστοδότησης όσο και σε επίπεδο πιστούχου για Non Retail ανοίγματα προκειμένου να αναγνωρίζονται τα ανοίγματα για τα οποία το κριτήριο καθυστέρησης ικανοποιείται σε επίπεδο πιστοδότησης και όχι σε επίπεδο πιστούχου. ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ Η διατήρηση ενός υγιούς δανειακού χαρτοφυλακίου προϋποθέτει τη συνεχή παρακολούθηση και αξιολόγηση των πιστούχων, προκειµένου να είναι εφικτή η έγκαιρη διάγνωση µελλοντικών προβληµάτων ρευστότητας που θα επηρεάσουν την οµαλή αποπληρωµή των υποχρεώσεών τους στην Τράπεζα. Τα πιστωτικά εργαλεία που χρησιµοποιούνται συνήθως από την Τράπεζα για τη διαχείριση προβληµάτων ρευστότητας που αντιµετωπίζουν οι πιστούχοι στην αποπληρωµή των οφειλών τους είναι οι ρυθµίσεις των χρηµατοδοτήσεων µέσω της επαναδιαπραγµάτευσης των αρχικών όρων της δανειακής σύµβασης. Με την Πράξη Εκτελεστικής Επιτροπής της Τράπεζας της Ελλάδος αριθ. 175/2/29.7.2020 προσδιορίσθηκε το πλαίσιο των εποπτικών υποχρεώσεων για τη διαχείριση από τα πιστωτικά ιδρύµατα των πιστοδοτήσεων σε καθυστέρηση και των µη εξυπηρετούµενων πιστοδοτήσεων, παράλληλα µε τις ισχύουσες υποχρεώσεις οι οποίες απορρέουν από το Ν. 4261/2014, τον Κανονισµό (Ε.Ε.) αριθ. 575/2013 και τις κατ’ εξουσιοδότηση αυτών αποφάσεις της Τράπεζας της Ελλάδος. Επίσης µε βάση τον Εκτελεστικό Κανονισµό (ΕΕ) 2015/227 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής της 9ης Ιανουαρίου 2015 τα εκτελεστικά τεχνικά πρότυπα της Ευρωπαϊκής Αρχής Τραπεζών, η Τράπεζα αναλαµβάνει τις προκύπτουσες υποχρεώσεις που απορρέουν από το εποπτικό πλαίσιο σχετικά µε τις ρυθµισµένες πιστοδοτήσεις. Οι Ρυθµίσεις οφειλών προτείνονται σε συνεργάσιµους και βιώσιµους δανειολήπτες υπό την προϋπόθεση ότι αξιολογούνται ως µακροπρόθεσµα αποτελεσµατικές και βιώσιµες, λαµβάνοντας υπόψη τόσο τις αιτίες που οδήγησαν στην εµφάνιση οικονοµικών δυσκολιών (financial difficulty) όσο και τη δυνατότητα αποπληρωµής του δανειολήπτη. Ρύθµιση υφιστάµενης δανειακής σύµβασης µπορεί να πραγµατοποιείται α) κατόπιν αιτήµατος του πελάτη, β) βάσει του πλαισίου που ορίζει η Διαδικασία Επίλυσης Καθυστερήσεων του Κώδικα Δεοντολογίας των τραπεζών που εξέδωσε η Τράπεζα της Ελλάδος (Ν. 4224/2013) όπως ισχύει σήµερα. Εκτός των ρυθµίσεων υφιστάµενων οφειλών που πραγµατοποιούνται µε πρωτοβουλία της Τράπεζας και σύµφωνα µε τις κατευθυντήριες γραµµές των Πράξεων Εκτελεστικής Επιτροπής της Τράπεζας της Ελλάδος (αριθ. 175/2/29.7.2020), και της Διαδικασίας Επίλυσης Καθυστερήσεων (Δ.Ε.Κ.) του Κώδικα Δεοντολογίας των Τραπεζών (Ν. 4224/2013) όπως ισχύει, υπάρχουν και οι διαδικασίες «ρύθµισης» των οφειλών Λιανικής Τραπεζικής που υπαγορεύονται από σχετικούς νόµους του Κράτους. 5 28 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Η ύπαρξη ευνοϊκότερων όρων επαναδιαπραγµάτευσης και τροποποίησης των όρων της συνεργασίας µε τον πιστούχο (concession) σε οικονοµική δυσχέρεια, ορίζονται σε σχέση µε: • τους αντίστοιχους όρους που ισχύουν και εφαρµόζονται σε πιστούχους οι οποίοι δεν αντιµετωπίζουν οικονοµική δυσχέρεια. • τους αντίστοιχους όρους που ισχύουν στην αγορά για πιστούχους µε τα ίδια χαρακτηριστικά κινδύνου. Οικονομική Δυσχέρεια ορίζεται η κατάσταση κατά την οποία οι πιστούχοι δεν δύνανται να ανταποκριθούν ή πρόκειται να αντιμετωπίσουν δυσκολίες στην εξυπηρέτηση των υποχρεώσεών τους, σύμφωνα με το υφιστάμενο πρόγραμμα αποπληρωμής, λόγω επιδείνωσης της χρηματοοικονομικής κατάστασής τους. Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές της ΕΒΑ «σχετικά με τις νομοθετικές και μη νομοθετικές στάσεις πληρωμών δανείων που εφαρμόζονται εξαιτίας της κρίσης του Covid-19» (EBA/GL/2020/15 και EBA/GL/2020/02), ανοίγματα με αναστολές πληρωμών που εφαρμόζονται εξαιτίας της κρίσης του Covid-19 δεν πρέπει να ταξινομούνται αυτόματα ως μέτρα ανοχής, στον βαθμό που δεν απευθύνονται σε συγκεκριμένους δανειολήπτες, αλλά εφαρμόζονται σε ευρύ φάσμα κατηγοριών προϊόντων ή πελατών (σε αντίθεση με την προσαρμοσμένη στις ειδικές περιπτώσεις των μεμονωμένων οφειλετών). Ο ανωτέρω χειρισμός της ρύθμισης, σε συμφωνία με τις εποπτικές κατευθυντήριες γραμμές, ισχύουν υπό τις κάτωθι προϋποθέσεις: • Τα μέτρα δεν εξειδικεύονται για τον εκάστοτε πιστούχο, δεδομένου ότι η διάρκεια της αναβολής πληρωμών είναι συγκεκριμένη για όλους τους πιστούχους. Τα εν λόγω μέτρα δύναται να καθορίζονται σε ευρύτερες κατηγορίες προϊόντων. Αντίστοιχα μέτρα ανακούφισης έχουν δοθεί και από άλλες Ελληνικές τράπεζες. • Τα μέτρα προβλέπουν αποκλειστικά τροποποιήσεις επί του χρονοδιαγράμματος των πληρωμών για προκαθορισμένη περιορισμένη χρονική περίοδο και όχι επί λοιπών όρων και προϋποθέσεων όπως η αλλαγή επιτοκίου. • Δεν προκύπτει ουσιαστική ζημία σε όρους Καθαρής Παρούσας Αξίας του δανείου. • Οι αναστολές πληρωμής δεν εφαρμόζονται σε νέα δάνεια που δόθηκαν μετά την ημερομηνία ανακοίνωσης των μέτρων στήριξης. • Οι αναστολές πληρωμής δόθηκαν σε απάντηση της κρίσης Covid-19 και εφαρμόζονται μέχρι την 31 Μαρτίου 2021, ενώ η συνολική τους διάρκεια δεν υπερβαίνει τους 9 μήνες. • Η πιστοληπτική ικανότητα του πιστούχου μακροπρόθεσμα δεν θα επηρεαστεί σημαντικά από την κρίση του Covid-19. ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΡΥΘΜΙΣΕΩΝ Σε συνέχεια της Πράξης Εκτελεστικής Επιτροπής (ΠΕΕ) 42/30.05.2014, «Πλαίσιο εποπτικών υποχρεώσεων για τη διαχείριση των ανοιγµάτων σε καθυστέρηση και των µη εξυπηρετούµενων ανοιγµάτων» της Τράπεζας της Ελλάδος – όπως στη συνέχεια τροποποιήθηκε από τις Πράξεις 47/9.2.2015, 102/30.8.2016, 134/5.3.2018 και 136/2.4.2018, η Τράπεζα έχει προβεί σε σειρά ενεργειών προκειµένου να εναρµονιστεί µε τις εποπτικές υποχρεώσεις και απαιτήσεις που απορρέουν από την ανωτέρω Πράξη. Οι εν λόγω αλλαγές καλύπτουν τις εξής διακριτές ενότητες: • Προσαρµογή των Πληροφοριακών Συστηµάτων της Τράπεζας. • Τροποποιήσεις υφιστάµενων διαδικασιών, π.χ. παραµετροποίηση των νέων τύπων ρυθµίσεων σύµφωνα µε τα όσα προβλέπονται στις ΠΕΕ 42/47/102/134/136. • Δηµιουργία δοµών δεδοµένων (Data Marts) που στοχεύουν: - στην αυτοµατοποίηση των διαδικασιών παραγωγής εσωτερικών (Risk Management) και εξωτερικών (Εποπτικών) αναφορών, - στη διενέργεια αναλύσεων επί του χαρτοφυλακίου της Τράπεζας και - στην παραγωγή αναφορών Διοικητικής Πληροφόρησης (MIS). ΑΠΟΣΒΕΣΕΙΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΩΝ Ως Απόσβεση Οφειλών (Write-off) ορίζεται η µείωση της λογιστικής αξίας ενός χρηµατοοικονοµικού περιουσιακού 5 29 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 στοιχείου µε χρήση συσσωρευµένων αποµειώσεων, όταν δεν υφίσταται πιθανότητα ουσιαστικών περαιτέρω εισπράξεων. Η απόσβεση αφορά τη λογιστική διαγραφή µίας οφειλής ή µέρους αυτής, ήτοι την αφαίρεση του χρηµατοοικονοµικού στοιχείου ή µέρους αυτού από τον ισολογισµό, η οποία δεν συνεπάγεται κατ’ ανάγκη την παραίτηση της Τράπεζας από τη νοµική απαίτηση έναντι των πιστούχων. Σε περίπτωση που η Τράπεζα αποφασίζει να παραιτηθεί από τη νοµική απαίτηση έναντι των πιστούχων αυτό ονοµάζεται Περιορισµός Οφειλής (Debt Forgiveness) και η εν λόγω παραίτηση µπορεί να αφορά στοιχεία εντός ή/και εκτός ισολογισµού. Ως Απόσβεση Οφειλών µε Περιορισµό Οφειλής (Write-down) ορίζεται η οριστική διαγραφή µίας οφειλής ή µέρους αυτής ως αποτέλεσµα απόφασης ή συµφωνίας (δικαστική απόφαση, συµβατική συµφωνία, κ.λπ.) νοµικά δεσµευτικού χαρακτήρα, η οποία δεν είναι περαιτέρω διεκδικίσιµη. Σηµειώνεται ότι η εν λόγω κατηγορία αποσβέσεων µπορεί να είναι Οριστική, ήτοι χωρίς προϋποθέσεις, ή Υπό Αίρεση (Contingent Write-Down), ήτοι να ισχύει υπό την προϋπόθεση επίτευξης συγκεκριµένης επίδοσης από τον Πελάτη (συνήθως επιτυχής υλοποίηση συγκεκριµένου προγράµµατος αποπληρωµής). Για τις µεν Οριστικές Αποσβέσεις µε Περιορισµό Οφειλής άµεσα και ταυτοχρόνως πραγµατοποιείται τόσο η λογιστική όσο και η νοµική διαγραφή (περιορισµός οφειλής- Debt Forgiveness), ενώ για τις Υπό Αίρεση Αποσβέσεις κατά τη λήψη της σχετικής απόφασης ή ολοκλήρωσης της συµφωνίας πραγµατοποιείται η λογιστική διαγραφή, ενώ η νοµική διαγραφή (περιορισµός οφειλής - Debt Forgiveness) πραγµατοποιείται είτε ταυτοχρόνως µε τη σχετική απόφαση είτε σε δεύτερο χρόνο (µελλοντικά), αναλόγως του είδους της αίρεσης. Οι Υπό Αίρεση Αποσβέσεις Οφειλών µε Περιορισµό Οφειλής διαχωρίζονται µε τη σειρά τους σε: (α) Διαλυτικές, ήτοι η οφειλή διαγράφεται (λογιστικά και νοµικά) κατά τη χρονική στιγµή επίτευξης της συµφωνίας µε τον Πιστούχο και ανατρέπεται µόνον σε περίπτωση που ο τελευταίος δεν πληρώσει το υπολειπόµενο ποσό και σε (β) Αναβλητικές, ήτοι η οφειλή διαγράφεται νοµικά εφόσον ο Πιστούχος αποπληρώνει βάσει της σχετικής συµφωνίας. Ενδεικτικές προϋποθέσεις, και όχι περιοριστικές, για την υποβολή προτάσεων απόσβεσης µέρους ή του συνόλου των οφειλών δύναται να αποτελούν τα κάτωθι: • Καταγγελία των οικείων Συµβάσεων των Πελατών • Έκδοση Διαταγών Πληρωµής καθ’ όλων των ενεχοµένων των εν λόγω Συµβάσεων • Ολοκλήρωση των ενεργειών έρευνας ακίνητης περιουσίας • Ολοκλήρωση της διαδικασίας για την εγγραφή βαρών. • Εκπλειστηριασµός τουλάχιστον ενός ακινήτου, προκειµένου να έχουν οριστικοποιηθεί οι προνοµιακές απαιτήσεις (µέσω του πίνακα κατάταξης) και κατ’ επέκταση η πιθανή ζηµιά της Τράπεζας. • Στις περιπτώσεις όπου η πιθανότητα περαιτέρω ανάκτησης της οφειλής κρίνεται ιδιαιτέρως χαµηλή, λόγω: - ένταξης των οφειλετών σε ειδική εκκαθάριση, - αποδεδειγµένης ύπαρξης σηµαντικού ύψους προνοµιακών απαιτήσεων και λήψη απόφασης για την παύση των νοµικών ενεργειών διαχείρισης προς αποφυγή του µη εισπράξιµου κόστους εκτέλεσης, - ασύµφορου περαιτέρω δικαστικού αγώνα για τη διεκδίκηση της οφειλής (π.χ. εξασφαλίσεις χαµηλής αξίας) Για τη διενέργεια της απόσβεσης, απαιτείται ισόποση πρόβλεψη αποµείωσης τουλάχιστον κατά το προηγούµενο από την πρόταση τρίµηνο. ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΚΑΤΑ ΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΙΔΡΥΜΑΤΩΝ Η έκθεση έναντι πιστωτικών ιδρυµάτων αφορά θέσεις σε χορηγήσεις, διατραπεζικές συναλλαγές (που περιλαµβάνουν θέσεις σε παράγωγα) και εργασίες Διεθνούς Έµπορίου. Ακολουθώντας τους βασικούς κανόνες καθορισµού, παρακολούθησης και αναθεώρησης των επιχειρηµατικών πιστοδοτήσεων, θεσπίζονται όρια από τα αρµόδια Συµβούλια Πιστοδοτήσεων για την παρακολούθηση του πιστωτικού κινδύνου αντισυµβαλλοµένου, για τη συνολική έκθεση ανά αντισυµβαλλόµενο πιστωτικό ίδρυµα, εξαιρουµένων των θέσεων που αφορούν θέσεις διαπραγµάτευσης σε οµόλογα έκδοσής του. Τα εγκεκριµένα όρια παρακολουθούνται σε καθηµερινή βάση. Η διάρκεια ισχύος των ορίων καθορίζεται κατά την έγκριση των ορίων, κατά κανόνα σύµφωνα µε την πιστοληπτική διαβάθµιση των πιστωτικών ιδρυµάτων από διεθνείς οίκους πιστοληπτικής αξιολόγησης. Πέραν των τακτικών αναθεωρήσεων των ορίων αντισυµβαλλοµένων πιστωτικών ιδρυµάτων, ενδέχεται να πραγµατοποιούνται και ενδιάµεσες αναθεωρήσεις, είτε λόγω συνθηκών που συνδέονται µε τη συναλλακτική 530 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 δραστηριότητα της Τράπεζας είτε λόγω περιπτώσεων δυσλειτουργίας των αγορών ή προβληµάτων που συνδέονται µε τα αντισυµβαλλόµενα πιστωτικά ιδρύµατα. Σε τακτική βάση παρακολουθούνται εναύσµατα για την διενέργεια έκτακτης αναθεώρησης ανά αντισυµβαλλόµενο, µε σκοπό την επανεξέταση των σχετικών ορίων όταν συντρέχουν τέτοια εναύσµατα. Σε κάθε ηµεροµηνία σύνταξης των οικονοµικών καταστάσεων αναγνωρίζεται πρόβλεψη για τις αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου για τις απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυµάτων. Η πρόβλεψη αποµείωσης βασίζεται στις αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου που σχετίζονται µε την πιθανότητα αθέτησης εντός των επόµενων δώδεκα µηνών, εκτός εάν έχει υπάρξει σηµαντική αύξηση του πιστωτικού κινδύνου από την αρχική αναγνώριση περίπτωση στην οποία οι αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου αναγνωρίζονται για όλη τη διάρκεια της ζωής του µέσου. Έπίσης, εάν η απαίτηση εµπίπτει στον ορισµό των αποµειωµένων κατά την αρχική αναγνώριση χρηµατοοικονοµικών µέσων (Purchased or Originated Credit - Impaired - POCI), αναγνωρίζεται πρόβλεψη αποµείωσης ίση µε τις αναµενόµενες πιστωτικές ζηµιές για τη συνολική διάρκεια της ζωής του. Ο πιστωτικός κίνδυνος των απαιτήσεων κατά πιστωτικών ιδρυµάτων αξιολογείται µε βάση την κλίµακα πιστοληπτικής διαβάθµισης των οίκων αξιολόγησης ή στην εσωτερική πιστοληπτική διαβάθµιση του αντισυµβαλλοµένου αν υπάρχει έκθεση και στο χαρτοφυλάκιο χορηγήσεων. Η Τράπεζα ορίζει ως χαµηλού πιστωτικού κινδύνου τους αντισυµβαλλόµενους επενδυτικού βαθµού, για τους οποίους η πρόβλεψη αποµείωσης υπολογίζεται µε βάση τις αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου που σχετίζονται µε την πιθανότητα αθέτησης εντός των επόµενων δώδεκα µηνών (Στάδιο 1). Για τους αντισυµβαλλοµένους µη-επενδυτικού βαθµού ο καθορισµός της σηµαντικής αύξησης πιστωτικού κίνδυνου και ως εκ τούτου ο υπολογισµός αναµενόµενων ζηµιών πιστωτικού κινδύνου για όλη τη διάρκεια του µέσου εξαρτάται από τις ακόλουθες δύο συνθήκες (όποια από τις δύο συµβεί πρώτη): - Υποβάθµιση στην αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας του αντισυµβαλλοµένου στις ηµεροµηνίες αναφοράς σε σύγκριση µε την αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας κατά την ηµεροµηνία της αρχικής αναγνώρισης κατά δύο βαθµίδες τουλάχιστον. - Η πιθανότητα αθέτησης εντός των επόµενων δώδεκα µηνών κατά την περίοδο αναφοράς υπερβαίνει την τιµή 5% και έχει αυξηθεί περισσότερο από 50% σε σχέση µε την αντίστοιχη πιθανότητα κατά την ηµεροµηνία αρχικής αναγνώρισης. ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΣΕ ΧΡΕΩΣΤΙΚΟΥΣ ΤΙΤΛΟΥΣ Έπενδύσεις σε χρεωστικούς τίτλους αφορούν χρεόγραφα που ταξινοµούνται στο επενδυτικό χαρτοφυλάκιο. Έάν υφίσταται σχέση πιστοδότησης µε τον αντισυµβαλλόµενο εκδότη κατά τον χαρακτηρισµό της θέσης χρεογράφων ως επενδυτική, ισχύουν οι διαδικασίες του Κανονισµού Πιστοδοτήσεων Έπιχειρήσεων. Οι θέσεις αυτές υπόκεινται στα επενδυτικά όρια της Τράπεζας και στα όρια εκδότη και παρακολουθούνται σε καθηµερινή βάση. Σε κάθε ηµεροµηνία σύνταξης των οικονοµικών καταστάσεων αναγνωρίζεται πρόβλεψη για τις αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου για τα οµόλογα που δεν αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων. Έπίσης, εάν η θέση χρεογράφων εµπίπτει στον ορισµό των αποµειωµένων κατά την αρχική αναγνώριση χρηµατοοικονοµικών µέσων (Purchased or Originated Credit - Impaired POCI), αναγνωρίζεται πρόβλεψη αποµείωσης ίση µε τις αναµενόµενες πιστωτικές ζηµιές για τη συνολική διάρκεια της ζωής του. Η πρόβλεψη αποµείωσης βασίζεται στις αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου που σχετίζονται µε την πιθανότητα αθέτησης εντός των επόµενων δώδεκα µηνών, εκτός εάν έχει υπάρξει σηµαντική αύξηση του πιστωτικού κινδύνου από την αρχική αναγνώριση περίπτωση στην οποία οι αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου αναγνωρίζονται για όλη τη διάρκεια της ζωής του οµολόγου. Ο πιστωτικός κίνδυνος των επενδύσεων σε οµόλογα αξιολογείται µε βάση την κλίµακα πιστοληπτικής διαβάθµισης των οίκων αξιολόγησης ή στην εσωτερική πιστοληπτική διαβάθµιση του εκδότη αν πρόκειται για εταιρικούς τίτλους Έλλήνων εκδοτών στους οποίους υπάρχει έκθεση και στο χαρτοφυλάκιο χορηγήσεων. Η Τράπεζα ορίζει ως χαµηλού πιστωτικού κινδύνου τις εκδόσεις επενδυτικού βαθµού, για τις οποίες η πρόβλεψη αποµείωσης υπολογίζεται µε βάση τις αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου που σχετίζονται µε την πιθανότητα αθέτησης εντός των επόµενων δώδεκα µηνών (Στάδιο 1). Για τις εκδόσεις µη-επενδυτικού βαθµού ο καθορισµός της σηµαντικής αύξησης πιστωτικού κίνδυνου και ως εκ τούτου ο υπολογισµός αναµενόµενων ζηµιών πιστωτικού κινδύνου για όλη τη διάρκεια (Στάδιο 2) εξαρτάται από τις ακόλουθες δύο συνθήκες (όποια από τις δύο συµβεί πρώτη): - Υποβάθµιση στην αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας του εκδότη στις ηµεροµηνίες αναφοράς σε σύγκριση µε την αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας κατά την ηµεροµηνία της αρχικής αναγνώρισης κατά δύο βαθµίδες τουλάχιστον. 531 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 - Η πιθανότητα αθέτησης εντός των επόµενων δώδεκα µηνών κατά την περίοδο αναφοράς υπερβαίνει την τιµή 5% και έχει αυξηθεί περισσότερο από 50% σε σχέση µε την αντίστοιχη πιθανότητα κατά την ηµεροµηνία αρχικής αναγνώρισης. Έπιπρόσθετα, η Τράπεζα παρακολουθεί τη µεταβολή στο πιστωτικό περιθώριο σε σχέση µε την ηµεροµηνία αρχικής αναγνώρισης. Μία µεταβολή στο πιστωτικό περιθώριο κατά την ηµεροµηνία αναφοράς πάνω από 500 µονάδες βάσης σε σύγκριση µε το πιστωτικό περιθώριο που ίσχυε κατά την ηµεροµηνία της αρχικής αναγνώρισης αποτελεί έναυσµα για την αναθεώρηση του σταδίου κατάταξης του µέσου. Αναλόγως του αποτελέσµατος της ανωτέρω αναθεώρησης, ο χρεωστικός τίτλος θα παραµείνει στο Στάδιο 1 ή θα αναταξινοµηθεί στο Στάδιο 2, ανεξαρτήτως εάν έχει δοθεί έναυσµα για αναθεώρηση των κριτηρίων για την κατάταξη στο Στάδιο 2 κατά την αρχική αναγνώριση ή όχι. 532 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΟΥ ΥΠΟΚΕΙΝΤΑΙ ΣΕ ΠΙΣΤΩΤΙΚΟ ΚΙΝΔΥΝΟ Ο µέγιστος πιστωτικός κίνδυνος ανά κατηγορία χρηµατοοικονοµικού στοιχείου ενεργητικού στον οποίο είναι εκτεθειµένη η Τράπεζα απεικονίζεται στη στήλη «Καθαρή αξία ανοιγµάτων σε πιστωτικό κίνδυνο». 31.12.2020 Αξία ανοιγµάτων προ αποµειώσεων A. Πιστωτικός κίνδυνος ανοιγµάτων συσχετιζόµενος µε εντός ισολογισµού στοιχεία Διαθέσιµα σε Κεντρικές Τράπεζες Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυµάτων Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών: Δάνεια αποτιµώµενα στο αναπόσβεστο κόστος Δάνεια αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων Απαιτήσεις κατά πελατών στο αναπόσβεστο κόστος Απαιτήσεις κατά πελατών στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων Σύνολο Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα Αξιόγραφα εµπορικού χαρτοφυλακίου: - Χρεωστικοί τίτλοι (κρατικοί) Σύνολο Αξιόγραφα χαρτοφυλακίου αποτιμώμενου στο αναπόσβεστο κόστος: - Χρεόγραφα χαρτοφυλακίου αποτιμώμενου στο αναπόσβεστο κόστος (κρατικά) - Χρεόγραφα χαρτοφυλακίου αποτιμώμενου στο αναπόσβεστο κόστος λοιπά) Σύνολο Αξιόγραφα χαρτοφυλακίου αποτιµώµενου στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών συνολικών αποτελεσµάτων: - Χρεόγραφα χαρτοφυλακίου αποτιµώµενου στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών συνολικών αποτελεσµάτων (κρατικά) - Χρεόγραφα χαρτοφυλακίου αποτιµώµενου στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών συνολικών αποτελεσµάτων (λοιπά) Σύνολο Αξιόγραφα χαρτοφυλακίου αποτιµώµενου στην εύλογη αξία µέσω αποτελεσµάτων: - Χρεόγραφα χαρτοφυλακίου αποτιµώµενου στην εύλογη αξία µέσω αποτελεσµάτων (λοιπά) Σύνολο Στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση - Δανειακό χαρτοφυλάκιο αποτιµώµενo στο αναπόσβεστο κόστος Στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση - Δανειακό χαρτοφυλάκιο αποτιµώµενo στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων Σύνολο Συνολική αξία εντός ισολογισµού στοιχείων που υπόκεινται σε πιστωτικό κίνδυνο (α) Λοιπά εντός ισολογισµού στοιχεία που δεν υπόκεινται σε πιστωτικό κίνδυνο Σύνολο Ενεργητικού B. Πιστωτικός κίνδυνος ανοιγµάτων συσχετιζόµενος µε εκτός ισολογισµού στοιχεία: Εγγυητικές επιστολές, ενέγγυες πιστώσεις και λοιπές εγγυήσεις Μη εκταµιευθείσες δανειακές δεσµεύσεις Εγγυήσεις οµολογιακών δανείων έκδοσης θυγατρικών της Τράπεζας Συνολική αξία εκτός ισολογισµού στοιχείων που υπόκεινται σε πιστωτικό κίνδυνο (β) Συνολική αξία ανοιγµάτων που υπόκεινται σε πιστωτικό κίνδυνο (α+β) 533 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ 6.421.222 2.703.146 42.661.350 264.068 299.196 40.000 43.264.614 1.272.924 Καθαρή αξία ανοιγµάτων σε πιστωτικό κίνδυνο Προβλέψεις αποµείωσης 72.956 7.946.812 36.995 7.983.807 6.421.222 2.630.190 34.714.538 264.068 262.201 40.000 35.280.807 1.272.924 29.154 29.154 - 29.154 29.154 3.138.344 31.949 3.170.293 9.192 980 10.172 3.129.152 30.969 3.160.121 3.551.341 5.427 3.545.914 1.612.916 8.712 1.604.204 5.164.257 14.139 5.150.118 168.883 168.883 168.883 - 168.883 602.465 459.147 143.318 602.465 459.147 143.318 62.796.958 8.540.221 54.256.737 12.521.237 75.318.195 1.757.224 10.297.445 10.764.013 65.020.750 3.691.134 4.088.802 15.542 105.208 1.464 3.585.926 4.087.338 15.542 7.795.478 106.672 7.688.806 70.592.436 8.646.893 61.945.543 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 31.12.2019 Αξία ανοιγµάτων προ αποµειώσεων A. Πιστωτικός κίνδυνος ανοιγµάτων συσχετιζόµενος µε εντός ισολογισµού στοιχεία Διαθέσιµα σε Κεντρικές Τράπεζες Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυµάτων Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών: Δάνεια αποτιµώµενα στο αναπόσβεστο κόστος Δάνεια αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων Απαιτήσεις κατά πελατών στο αναπόσβεστο κόστος Σύνολο Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα Αξιόγραφα εµπορικού χαρτοφυλακίου: - Χρεωστικοί τίτλοι (κρατικοί) Σύνολο Αξιόγραφα χαρτοφυλακίου αποτιµώµενου στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών συνολικών αποτελεσµάτων: - Χρεόγραφα χαρτοφυλακίου αποτιµώµενου στην εύλογη αξία µέσω των -λοιπών συνολικών αποτελεσµάτων (κρατικά) - Χρεόγραφα χαρτοφυλακίου αποτιµώµενου στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών συνολικών αποτελεσµάτων (λοιπά) - Χρεόγραφα χαρτοφυλακίου αποτιµώµενου στο αναπόσβεστο κόστος Σύνολο Αξιόγραφα χαρτοφυλακίου αποτιµώµενου στην εύλογη αξία µέσω αποτελεσµάτων: - Χρεόγραφα χαρτοφυλακίου αποτιµώµενου στην εύλογη αξία µέσω αποτελεσµάτων (λοιπά) Σύνολο Στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση - Δανειακό χαρτοφυλάκιο αποτιµώµενo στο αναπόσβεστο κόστος Στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση - Δανειακό χαρτοφυλάκιο αποτιµώµενo στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων Σύνολο Συνολική αξία εντός ισολογισµού στοιχείων που υπόκεινται σε πιστωτικό κίνδυνο (α) Λοιπά εντός ισολογισµού στοιχεία που δεν υπόκεινται σε πιστωτικό κίνδυνο Σύνολο Ενεργητικού B. Πιστωτικός κίνδυνος ανοιγµάτων συσχετιζόµενος µε εκτός ισολογισµού στοιχεία: Εγγυητικές επιστολές, ενέγγυες πιστώσεις και λοιπές εγγυήσεις Μη εκταµιευθείσες δανειακές δεσµεύσεις Εγγυήσεις οµολογιακών δανείων έκδοσης θυγατρικών της Τράπεζας Συνολική αξία εκτός ισολογισµού στοιχείων που υπόκεινται σε πιστωτικό κίνδυνο (β) Συνολική αξία ανοιγµάτων που υπόκεινται σε πιστωτικό κίνδυνο (α+β) 534 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ 862.657 3.406.563 41.961.390 315.932 254.321 42.531.643 1.024.484 Καθαρή αξία ανοιγµάτων σε πιστωτικό κίνδυνο Προβλέψεις αποµείωσης 73.624 7.644.492 32.349 7.676.841 862.657 3.332.938 34.316.898 315.932 221.972 34.854.802 1.024.484 17.861 17.861 - 17.861 17.861 4.963.355 19.147 4.944.207 1.230.442 5.609 1.224.833 1.078.143 7.271.939 7.413 32.169 1.070.730 7.239.771 179.879 179.878 179.879 - 179.878 1.744.911 1.313.223 431.688 25.056 25.056 1.769.967 1.313.223 456.744 57.064.992 9.095.858 47.969.134 11.818.686 68.883.678 1.806.628 10.902.486 10.012.058 57.981.192 3.666.251 3.643.214 15.542 104.654 1.527 3.561.597 3.641.687 15.542 7.325.007 106.181 7.218.826 64.389.999 9.202.039 55.187.960 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 ΔΆΝΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΑΙΤΉΣΕΙΣ ΚΑΤΆ ΠΕΛΑΤΏΝ Για σκοπούς παρουσίασης των γνωστοποιήσεων πιστωτικού κινδύνου, οι αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου των δανείων που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος περιλαµβάνουν το υπόλοιπο των συσσωρευµένων αποµειώσεων και το υπόλοιπο της προσαρµογής στην εύλογη αξία του συµβατικού υπολοίπου των δανείων που ήταν αποµειωµένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI), καθώς για σκοπούς παρακολούθησης του πιστωτικού κινδύνου η Τράπεζα παρακολουθεί την εν λόγω προσαρµογή ως µέρος των προβλέψεων. Τα εν λόγω δάνεια αναγνωρίσθηκαν είτε στο πλαίσιο εξαγοράς µεµονωµένων δανείων ή εταιριών (π.χ. Εµπορική Τράπεζα και Citibank Ελλάδας), είτε ως συνέπεια σηµαντικής τροποποίησης των όρων προηγούµενου δανείου που οδήγησε σε διακοπή αναγνώρισης. Αντίστοιχη προσαρµογή έχει γίνει και στο προ προβλέψεων λογιστικό υπόλοιπο των δανείων. Σημειώνεται ότι στους πίνακες πιστωτικού κινδύνου, δεν περιλαμβάνονται τα υπόλοιπα και οι αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου των δανείων που έχουν ταξινομηθεί στα στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση. Δάνεια ανά Δ.Π.Χ.Π. 9 Στάδιο (καθυστερηµένα και µη) Οι ακόλουθοι πίνακες παρουσιάζουν τα δάνεια που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος κατά την 31.12.2020 και 31.12.2019 ανά Δ.Π.Χ.Π. 9 Στάδιο (stages) και καθυστέρηση, καθώς και τα δάνεια που αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων: 31.12.2020 Δάνεια αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων (FVPL) Δάνεια αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος Στάδιο (Stage) 1 Ιδιώτες και μικρές επιχειρήσεις Χωρίς καθυστέρηση Με καθυστέρηση - - Καθαρή αξία - Αξία εξασφαλίσεων - Στεγαστικά Χωρίς καθυστέρηση Λογιστικό υπόλοιπο (προ Με αναμενόμενων καθυστέρηση ζημιών πιστωτικού κινδύνου) Αναμενόμενες ζημιές πιστωτικού κινδύνου Καθαρή αξία 5.522.515 236.895 5.759.410 23.631 5.735.779 3.687.454 197.570 3.885.024 3.564 3.881.460 Καταναλωτικά 468.440 25.594 494.034 5.127 488.907 Πιστωτικές κάρτες 725.223 8.129 733.352 11.240 722.112 Μικρές επιχειρήσεις 641.398 5.602 647.000 3.700 643.300 Μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις 183.588 80.480 264.068 236.328 12.779.301 167.592 12.946.893 36.398 12.910.495 Μεγάλες επιχειρήσεις 183.349 75.654 259.003 236.050 8.635.066 49.394 8.684.460 18.153 8.666.307 Μεσαίες επιχειρήσεις 239 4.826 5.065 278 4.144.235 118.198 4.262.433 18.245 4.244.188 - - - - 42.295 747 43.042 253 42.789 42.295 747 43.042 253 42.789 18.344.111 405.234 18.749.345 60.282 18.689.063 Δημόσιος τομέας Ελλάδα Λοιπές χώρες Σύνολο 535 183.588 80.480 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ 264.068 236.328 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 31.12.2020 Δάνεια αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος Στάδιο (Stage) 2 Στάδιο (Stage) 3 Λογιστικό υπόλοιπο (προ Αναμενόμενες Χωρίς Με αναμενόμενων ζημιές καθυστέρηση καθυστέρηση ζημιών πιστωτικού πιστωτικού κινδύνου κινδύνου) Λογιστικό υπόλοιπο (προ Αναμενόμενες Χωρίς Με αναμενόμενων ζημιές καθυστέρηση καθυστέρηση ζημιών πιστωτικού πιστωτικού κινδύνου κινδύνου) Καθαρή αξία Ιδιώτες και μικρές επιχειρήσεις 3.470.369 545.907 4.016.276 278.123 3.738.153 1.906.911 Στεγαστικά 7.234.790 9.141.701 Καθαρή αξία 3.698.293 5.443.408 2.161.106 428.867 2.589.973 109.272 2.480.701 1.059.305 3.612.402 4.671.707 1.338.130 3.333.577 Καταναλωτικά 384.240 45.297 429.537 78.752 350.785 328.221 1.299.226 1.627.447 1.014.718 612.729 Πιστωτικές κάρτες 106.203 43.648 149.851 32.117 117.734 12.635 208.830 221.465 135.216 86.249 Μικρές επιχειρήσεις 818.820 28.095 846.915 57.982 788.933 506.750 2.114.332 2.621.082 1.210.229 1.410.853 1.076.692 78.227 1.154.919 31.426 1.123.493 1.094.737 2.849.173 3.943.910 Μεγάλες επιχειρήσεις 659.948 41.096 701.044 20.179 680.865 497.443 1.101.354 1.598.797 673.083 925.714 Μεσαίες επιχειρήσεις 416.744 37.131 453.875 11.247 442.628 597.294 1.747.819 2.345.113 1.199.407 1.145.706 - 146 146 - 146 920 884 1.804 746 1.058 146 146 146 920 884 1.804 746 1.058 624.280 5.171.341 309.549 4.861.792 3.002.568 10.084.847 13.087.415 Μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις Δημόσιος τομέας Ελλάδα 1.872.490 2.071.420 Λοιπές χώρες Σύνολο 4.547.061 5.571.529 7.515.886 31.12.2020 Δάνεια αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος Δάνεια απομειωμένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) Χωρίς καθυστέρηση Ιδιώτες και μικρές επιχειρήσεις Με καθυστέρηση Λογιστικό υπόλοιπο (προ Αναμενόμενες αναμενόμενων ζημιές πιστωτικού ζημιών πιστωτικού κινδύνου κινδύνου) Συνολική καθαρή αξία στο αναπόσβεστο κόστος Καθαρή αξία Αξία εξασφαλίσεων 1.562.802 3.268.426 4.831.228 1.555.050 3.276.178 18.193.518 15.173.413 Στεγαστικά 955.058 1.797.302 2.752.360 630.361 2.121.999 11.817.737 11.649.374 Καταναλωτικά 399.836 761.822 1.161.658 498.425 663.233 2.115.654 932.346 2.534 41.119 43.653 31.560 12.093 938.188 12.149 Μικρές επιχειρήσεις 205.374 668.183 873.557 394.704 478.853 3.321.939 2.579.544 Μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις 255.735 566.227 821.962 450.348 371.614 16.477.022 10.370.884 Μεγάλες επιχειρήσεις 146.870 131.233 278.103 99.192 178.911 10.451.797 5.849.925 Μεσαίες επιχειρήσεις 108.865 434.994 543.859 351.156 192.703 6.025.225 4.520.959 - 59 59 54 5 43.998 36.659 59 59 54 5 43.998 36.659 3.834.712 5.653.249 2.005.452 3.647.797 34.714.538 25.580.956 Πιστωτικές κάρτες Δημόσιος τομέας Ελλάδα Λοιπές χώρες Σύνολο 536 1.818.537 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 31.12.2019 Δάνεια αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων (FVPL) Δάνεια αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος Στάδιο (Stage) 1 Χωρίς καθυστέρηση Με καθυστέρηση Ιδιώτες και µικρές επιχειρήσεις Καθαρή αξία Αξία εξασφαλίσεων 451 451 451 451 451 451 Λογιστικό υπόλοιπο (προ Αναμενόμενες Με αναμενόμενων ζημιές καθυστέρηση ζημιών πιστωτικού πιστωτικού κινδύνου κινδύνου) Χωρίς καθυστέρηση Καθαρή αξία 5.591.595 328.047 5.919.645 26.593 5.893.052 3.775.352 282.497 4.057.851 2.977 4.054.874 488.252 21.559 509.812 8.075 501.737 Πιστωτικές κάρτες 883.051 13.588 896.640 12.875 883.765 Μικρές επιχειρήσεις 444.940 10.403 455.342 2.666 452.676 Στεγαστικά Καταναλωτικά Μεσαίες και µεγάλες επιχειρήσεις 166.237 149.244 315.481 265.623 11.970.582 280.774 12.251.356 128.504 12.122.852 Μεγάλες επιχειρήσεις 160.527 140.357 300.884 264.984 8.437.634 131.408 8.569.042 112.361 8.456.681 Μεσαίες επιχειρήσεις 5.710 8.887 14.597 639 3.532.948 149.366 3.682.314 16.143 3.666.171 Δηµόσιος τοµέας 53.657 182 53.839 156 53.683 Ελλάδα 53.657 182 53.839 156 53.683 17.615.834 609.003 18.224.840 155.253 18.069.587 Λοιπές χώρες Σύνολο 166.237 149.695 315.932 266.074 31.12.2019 Δάνεια αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος Στάδιο (Stage) 2 Στάδιο (Stage) 3 Λογιστικό υπόλοιπο (προ Αναμενόμενες Χωρίς Με αναμενόμενων ζημιές καθυστέρηση καθυστέρηση ζημιών πιστωτικού πιστωτικού κινδύνου κινδύνου) Λογιστικό υπόλοιπο (προ Αναμενόμενες αναμενόμενων ζημιές Καθαρή Χωρίς Με ζημιών πιστωτικού αξία καθυστέρηση καθυστέρηση πιστωτικού κινδύνου κινδύνου) Ιδιώτες και µικρές επιχειρήσεις 2.342.989 1.418.115 3.761.104 285.963 3.475.141 1.620.959 7.936.801 Στεγαστικά 1.372.930 1.196.647 2.569.577 94.728 2.474.849 581.667 280.782 103.780 384.563 82.294 302.269 498.320 Πιστωτικές κάρτες 69.158 44.554 113.712 36.173 77.539 Μικρές επιχειρήσεις 620.119 73.134 693.252 72.768 Μεσαίες και µεγάλες επιχειρήσεις 634.090 162.115 796.205 Μεγάλες επιχειρήσεις 374.803 118.394 Μεσαίες επιχειρήσεις 259.287 Καταναλωτικά Καθαρή αξία 9.557.759 3.419.901 6.137.858 4.308.398 4.890.065 1.250.276 3.639.789 1.191.296 1.689.616 922.795 766.821 34.068 195.566 229.633 115.528 114.105 620.484 506.904 2.241.541 2.748.445 1.131.302 1.617.143 29.824 766.381 1.168.761 2.690.417 3.859.177 493.197 18.370 474.827 564.141 1.091.271 1.655.411 715.689 939.722 11.454 291.554 604.620 1.599.146 2.203.766 1.087.946 1.115.820 1.803.635 2.055.542 43.721 303.008 Δηµόσιος τοµέας 14 14 14 923 876 1.799 651 1.148 Ελλάδα 14 14 14 923 876 1.799 651 1.148 1.580.244 4.557.323 315.787 4.241.536 2.790.643 10.628.094 13.418.735 Λοιπές χώρες Σύνολο 537 2.977.079 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ 5.224.187 8.194.548 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 31.12.2019 Δάνεια αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος Δάνεια απομειωμένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) Χωρίς καθυστέρηση Ιδιώτες και µικρές επιχειρήσεις Με καθυστέρηση Λογιστικό υπόλοιπο (προ Αναμενόμενες αναμενόμενων ζημιές πιστωτικού ζημιών πιστωτικού κινδύνου κινδύνου) Συνολική καθαρή αξία στο αναπόσβεστο κόστος Καθαρή αξία Αξία εξασφαλίσεων 1.072.098 3.864.141 4.936.237 1.514.862 3.421.375 18.927.426 15.135.558 Στεγαστικά 514.861 2.307.320 2.822.181 610.600 2.211.581 12.381.093 11.734.397 Καταναλωτικά 385.440 804.131 1.189.570 478.814 710.756 2.281.583 925.063 4.914 41.694 46.607 29.554 17.053 1.092.462 12.673 Μικρές επιχειρήσεις 166.883 710.996 877.879 395.894 481.985 3.172.288 2.463.425 Μεσαίες και µεγάλες επιχειρήσεις 272.580 548.588 821.167 434.352 386.815 15.331.590 9.763.475 Μεγάλες επιχειρήσεις 168.070 120.700 288.769 92.866 195.903 10.067.133 5.668.019 Μεσαίες επιχειρήσεις 104.510 427.888 532.398 341.486 190.912 5.264.457 4.095.456 Δηµόσιος τοµέας 3.032 56 3.088 51 3.037 57.882 47.256 Ελλάδα 3.032 56 3.088 51 3.037 57.882 47.256 1.347.710 4.412.785 5.760.492 1.949.265 3.811.227 34.316.898 24.946.289 Πιστωτικές κάρτες Λοιπές χώρες Σύνολο Τα «Δάνεια αποµειωµένα κατά την αρχική τους αναγνώριση» της 31.12.2020 συµπεριλαµβάνουν δάνεια ύψους € 985.514 (31.12.2019 : € € 864.067 ) τα οποία δεν είναι αποµειωµένα/µη εξυπηρετούµενα. 538 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Ποιοτική διαβάθµιση των δανείων ανά Δ.Π.Χ.Π. 9 Στάδιο Οι ακόλουθοι πίνακες παρουσιάζουν τα δάνεια που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος κατά την 31.12.2020 και την 31.12.2019 ανά Δ.Π.Χ.Π. 9 Στάδιο (stages) και ποιοτική διαβάθµιση καθώς και τα δάνεια που αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων κατά ποιοτική διαβάθµιση. 31.12.2020 Δάνεια αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος Στάδιο (Stage) 1 ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΆ Υψηλής διαβάθμισης Ικανοποιητικής διαβάθμισης Υπο παρακολούθηση (υψηλότερου κινδύνου) Αθέτηση Λογιστικό υπόλοιπο (προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου) Αναμενόμενες ζημιές πιστωτικού κινδύνου Καθαρή αξία Αξία εξασφαλίσεων ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΆ Υψηλής διαβάθμισης Ικανοποιητικής διαβάθμισης Υπο παρακολούθηση (υψηλότερου κινδύνου) Αθέτηση Λογιστικό υπόλοιπο (προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου) Αναμενόμενες ζημιές πιστωτικού κινδύνου Καθαρή αξία Αξία εξασφαλίσεων ΠΙΣΤΩΤΙΚΈΣ ΚΆΡΤΕΣ Υψηλής διαβάθμισης Ικανοποιητικής διαβάθμισης Υπο παρακολούθηση (υψηλότερου κινδύνου) Αθέτηση Λογιστικό υπόλοιπο (προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου) Αναμενόμενες ζημιές πιστωτικού κινδύνου Καθαρή αξία Αξία εξασφαλίσεων ΜΙΚΡΈΣ ΕΠΙΧΕΙΡΉΣΕΙΣ Υψηλής διαβάθμισης Ικανοποιητικής διαβάθμισης Υπο παρακολούθηση (υψηλότερου κινδύνου) Αθέτηση Λογιστικό υπόλοιπο (προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου) Αναμενόμενες ζημιές πιστωτικού κινδύνου Καθαρή αξία Αξία εξασφαλίσεων ΜΕΓΆΛΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΉΣΕΙΣ Υψηλής διαβάθμισης Ικανοποιητικής διαβάθμισης Υπο παρακολούθηση (υψηλότερου κινδύνου) Αθέτηση Λογιστικό υπόλοιπο (προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου) Αναμενόμενες ζημιές πιστωτικού κινδύνου Καθαρή αξία Αξία εξασφαλίσεων 539 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Στάδιο (Stage) 2 Στάδιο (Stage) 3 3.614.349 267.972 2.703 124.715 1.422.441 1.042.817 3.885.024 2.589.973 (3.564) 3.881.460 3.612.855 (109.272) 2.480.701 2.290.089 367.873 126.148 13 11.465 115.174 302.898 494.034 429.537 (5.127) 488.907 140.384 (78.752) 350.785 84.777 567.818 165.460 74 7.594 25.282 116.975 Δάνεια απομειωμένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) Συνολο 4.671.707 92.469 202.359 288.899 2.168.633 3.831.533 1.892.772 1.334.419 6.840.340 4.671.707 2.752.360 13.899.064 (1.338.130) 3.333.577 3.578.213 (630.361) 2.121.999 2.168.217 (2.081.327) 11.817.737 11.649.374 1.627.447 15.037 43.767 149.783 953.071 394.375 285.089 452.694 2.580.518 1.627.447 1.161.658 3.712.676 (1.014.718) 612.729 244.146 (498.425) 663.233 463.039 (1.597.022) 2.115.654 932.346 221.465 419 472 731 42.031 575.831 191.214 117.780 263.496 733.352 149.851 221.465 43.653 1.148.321 (11.240) 722.112 278 (32.117) 117.734 7 (135.216) 86.249 11.829 (31.560) 12.093 35 (210.133) 938.188 12.149 484.029 152.028 10.943 1.238 234.569 611.108 2.621.082 8.688 29.139 80.737 754.993 493.955 415.736 702.788 3.376.075 Δάνεια αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων (FVPL) - - - 647.000 846.915 2.621.082 873.557 4.988.554 (3.700) 643.300 375.049 (57.982) 788.933 548.367 (1.210.229) 1.410.853 1.278.487 (394.704) 478.853 377.641 (1.666.615) 3.321.939 2.579.544 - 6.544.751 2.139.310 399 25.240 491.757 184.047 1.598.797 46.670 15.340 216.093 6.569.991 2.677.737 199.786 1.814.890 67.617 15.492 41.527 134.367 8.684.460 701.044 1.598.797 278.103 11.262.404 (18.153) 8.666.307 4.089.331 (20.179) 680.865 487.641 (673.083) 925.714 1.099.453 (99.192) 178.911 173.500 (810.607) 10.451.797 5.849.925 259.003 236.050 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 31.12.2020 Δάνεια αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος Στάδιο (Stage) 1 Στάδιο (Stage) 2 Στάδιο (Stage) 3 Δάνεια απομειωμένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) Συνολο Δάνεια αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων (FVPL) ΜΕΣΑΊΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΉΣΕΙΣ Υψηλής διαβάθμισης 1.741.049 37.012 Ικανοποιητικής διαβάθμισης 2.520.416 374.123 10.886 968 42.740 118 43.826 532.855 2.877.968 Υπο παρακολούθηση (υψηλότερου κινδύνου) Αθέτηση Λογιστικό υπόλοιπο (προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου) 1.778.061 2.345.113 2.905.425 5.065 4.262.433 453.875 2.345.113 543.859 7.605.280 (18.245) (11.247) (1.199.407) (351.156) (1.580.055) Καθαρή αξία 4.244.188 442.628 1.145.706 192.703 6.025.225 5.065 Αξία εξασφαλίσεων 2.576.605 370.186 1.357.662 216.506 4.520.959 278 Αναμενόμενες ζημιές πιστωτικού κινδύνου ΔΗΜΌΣΙΟΣ ΤΟΜΈΑΣ Υψηλής διαβάθμισης Ικανοποιητικής διαβάθμισης 5.976 37.066 5.976 146 37.212 Υπο παρακολούθηση (υψηλότερου κινδύνου) Αθέτηση Λογιστικό υπόλοιπο (προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου) Αναμενόμενες ζημιές πιστωτικού κινδύνου 43.042 1.804 59 1.863 146 1.804 59 45.051 (746) (54) (1.053) Καθαρή αξία 42.789 146 1.058 5 43.998 Αξία εξασφαλίσεων 35.743 146 770 540 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ (253) - 36.659 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 31.12.2019 Δάνεια αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος Στάδιο (Stage) 1 Στάδιο (Stage) 2 Στάδιο (Stage) 3 Δάνεια απομειωμένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) Συνολο Δάνεια αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων (FVPL) ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΑ Υψηλής διαβάθµισης Ικανοποιητικής διαβάθµισης Υπό παρακολούθηση (υψηλότερου κινδύνου) 3.823.819 5.101 84.083 3.913.003 230.989 1.623.542 210.202 2.064.733 3.043 940.934 253.348 1.197.325 4.890.065 2.274.548 7.164.613 2.569.577 4.890.065 2.822.181 14.339.674 Αθέτηση Λογιστικό υπόλοιπο (προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου) Αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου 4.057.851 (2.977) (94.728) (1.250.276) (610.600) (1.958.581) Καθαρή αξία 4.054.874 2.474.849 3.639.789 2.211.581 12.381.093 Αξία εξασφαλίσεων 3.730.690 2.201.900 3.651.644 2.150.163 11.734.397 ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΑ Υψηλής διαβάθµισης 346.725 1.737 17.545 366.007 Ικανοποιητικής διαβάθµισης 160.294 111.734 36.661 308.689 2.793 271.092 113.777 387.662 1.689.616 1.021.587 2.711.203 384.563 1.689.616 1.189.570 3.773.561 Υπό παρακολούθηση (υψηλότερου κινδύνου) Αθέτηση Λογιστικό υπόλοιπο (προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου) Αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου 509.812 451 (8.075) (82.294) (922.795) (478.814) (1.491.978) Καθαρή αξία 501.737 302.269 766.821 710.756 2.281.583 451 Αξία εξασφαλίσεων 135.490 76.179 256.464 456.930 925.063 451 Υψηλής διαβάθµισης 667.033 1.801 622 669.456 Ικανοποιητικής διαβάθµισης 229.496 4.073 608 234.177 111 107.838 821 108.770 44.556 274.189 1.286.592 ΠΙΣΤΩΤΙΚΕΣ ΚΑΡΤΕΣ Υπό παρακολούθηση (υψηλότερου κινδύνου) Αθέτηση 229.633 Λογιστικό υπόλοιπο (προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου) 896.640 113.712 229.633 46.607 Αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου (12.875) (36.173) (115.528) (29.554) (194.130) Καθαρή αξία 883.765 77.539 114.105 17.053 1.092.462 539 4 12.095 35 12.673 Αξία εξασφαλίσεων ΜΙΚΡΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ Υψηλής διαβάθµισης 309.345 505 4.044 313.894 Ικανοποιητικής διαβάθµισης 136.291 212.117 23.821 372.229 9.706 480.630 66.910 557.246 2.748.445 783.104 3.531.549 693.252 2.748.445 877.879 4.774.918 Υπό παρακολούθηση (υψηλότερου κινδύνου) Αθέτηση Λογιστικό υπόλοιπο (προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου) Αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου 455.342 (2.666) (72.768) (1.131.302) (395.894) (1.602.630) Καθαρή αξία 452.676 620.484 1.617.143 481.985 3.172.288 Αξία εξασφαλίσεων 328.663 418.840 1.346.369 369.553 2.463.425 ΜΕΓΑΛΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ Υψηλής διαβάθµισης 6.030.608 41.393 6.072.001 52.125 Ικανοποιητικής διαβάθµισης 2.456.273 213.445 24.573 2.694.291 70.370 82.161 238.359 15.569 336.089 39.856 1.655.411 248.627 1.904.038 138.533 493.197 1.655.411 288.769 11.006.419 Υπό παρακολούθηση (υψηλότερου κινδύνου) Αθέτηση Λογιστικό υπόλοιπο (προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου) Αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου 8.569.042 (112.361) (18.370) (715.689) (92.866) (939.286) Καθαρή αξία 8.456.681 474.827 939.722 195.903 10.067.133 300.884 Αξία εξασφαλίσεων 3.953.589 414.006 1.143.551 156.873 5.668.019 264.984 541 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 31.12.2019 Δάνεια αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος Στάδιο (Stage) 1 Στάδιο (Stage) 2 Στάδιο (Stage) 3 Δάνεια απομειωμένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) Συνολο Δάνεια αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων (FVPL) ΜΕΣΑΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ Υψηλής διαβάθµισης 1.478.619 11.156 Ικανοποιητικής διαβάθµισης 2.193.729 162.790 9.966 129.062 Υπό παρακολούθηση (υψηλότερου κινδύνου) Αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου 3.682.314 2.363.648 4.352 143.380 2.203.766 520.917 2.724.683 303.008 2.203.766 532.398 6.721.486 Αθέτηση Λογιστικό υπόλοιπο (προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου) 1.489.775 7.129 14.597 (16.143) (11.454) (1.087.946) (341.486) (1.457.029) Καθαρή αξία 3.666.171 291.554 1.115.820 190.912 5.264.457 14.597 Αξία εξασφαλίσεων 2.366.525 236.801 1.276.008 216.122 4.095.456 639 ΔΗΜΟΣΙΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Υψηλής διαβάθµισης Ικανοποιητικής διαβάθµισης 2.261 51.578 2.261 14 51.592 Υπό παρακολούθηση (υψηλότερου κινδύνου) Αθέτηση Λογιστικό υπόλοιπο (προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου) Αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου 53.839 53.683 Αξία εξασφαλίσεων 46.506 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ 3.088 4.887 14 1.799 3.088 58.740 (651) (51) (858) 14 1.148 3.037 57.882 (156) Καθαρή αξία 54 2 1.799 750 47.256 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Ποιοτική διαβάθµιση των εγγυητικών επιστολών, ενέγγυων πιστώσεων και των µη εκταµιευθεισών δανειακών δεσµεύσεων ανά Δ.Π.Χ.Π. 9 Στάδιο 31.12.2020 Στάδιο (Stage) 1 Στάδιο (Stage) 2 Aπομειωμένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) Στάδιο (Stage) 3 Συνολο Εγγυητικές επιστολές, ενέγγυες πιστώσεις και λοιπές εγγυήσεις Υψηλής διαβάθμισης Ικανοποιητικής διαβάθμισης Υπο παρακολούθηση (υψηλότερου κινδύνου) 2.371.510 252 2.371.762 648.794 196.019 844.813 49.944 114.315 Αθέτηση Λογιστικό υπόλοιπο (προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου) Αναμενόμενες ζημιές πιστωτικού κινδύνου Καθαρή αξία 164.259 325.842 3.070.248 310.586 325.842 (29.802) (4.017) (71.389) 3.040.446 306.569 254.453 Αξία εξασφαλίσεων απομειωμένων εγγυητικών επιστολών, ενέγγυων πιστώσεων και λοιπών εγγυήσεων 325.842 - 3.706.676 - 3.601.468 (105.208) 51.033 51.033 Μη εκταµιευθείσες δανειακές δεσµεύσεις Υψηλής διαβάθμισης Ικανοποιητικής διαβάθμισης Υπο παρακολούθηση (υψηλότερου κινδύνου) 3.160.991 8.871 744 3.170.606 829.647 45.928 3.311 878.886 8.440 30.671 199 39.310 3.999.078 85.470 - 4.254 4.088.802 (1) (1.464) - 4.253 4.087.338 Αθέτηση Λογιστικό υπόλοιπο (προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου) Αναμενόμενες ζημιές πιστωτικού κινδύνου Καθαρή αξία (1.274) (189) 3.997.804 85.281 Αξία εξασφαλίσεων αποµειωµένων µη εκταµιευθεισών δανειακών δεσµεύσεων 31.12.2019 Στάδιο (Stage) 1 Στάδιο (Stage) 2 Aπομειωμένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) Στάδιο (Stage) 3 Συνολο Εγγυητικές επιστολές, ενέγγυες πιστώσεις και λοιπές εγγυήσεις Υψηλής διαβάθµισης 1.281.942 Ικανοποιητικής διαβάθµισης 1.074.440 18.117 962.158 9.959 Υπό παρακολούθηση (υψηλότερου κινδύνου) 1.281.942 Αθέτηση Λογιστικό υπόλοιπο (προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου) Αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου Καθαρή αξία 1.092.557 972.117 335.177 3.318.540 28.076 335.177 (20.830) (369) (83.455) 3.297.710 27.707 251.722 Αξία εξασφαλίσεων αποµειωµένων εγγυητικών επιστολών, ενέγγυων πιστώσεων και λοιπών εγγυήσεων 335.177 - 3.681.793 - 3.577.139 (104.654) 44.532 44.532 Μη εκταµιευθείσες δανειακές δεσµεύσεις Υψηλής διαβάθµισης Ικανοποιητικής διαβάθµισης Υπό παρακολούθηση (υψηλότερου κινδύνου) 2.821.830 430 370 2.822.630 756.246 25.704 241 782.191 10.065 28.281 47 38.393 3.588.141 54.415 - 658 3.643.214 (1) (1.527) - 657 3.641.687 Αθέτηση Λογιστικό υπόλοιπο (προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου) Αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου Καθαρή αξία (1.174) (352) 3.586.967 54.063 Αξία εξασφαλίσεων αποµειωµένων µη εκταµιευθεισών δανειακών δεσµεύσεων Η αξία των εξασφαλίσεων που σχετίζεται µε αποµειωµένα ανοίγµατα ανέρχεται την 31.12.2020 σε € 10.307.913 (31.12.2019: € 10.477.978 ). 54 3 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Ανάλυση ενηλικίωσης δανείων ανά Δ.Π.Χ.Π. 9 Στάδιο και ανά κατηγορία δανείων 31.12.2020 Δάνεια αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων (FVPL) Ιδιώτες και μικρές επιχειρήσεις Δάνεια αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος Μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις Ιδιώτες και μικρές επιχειρήσεις Στεγαστικά Σύνολο Καταναλωτικά Μεγάλες επιχειρήσεις Τρέχουσα Μεσαίες επιχειρήσεις 183.349 1 - 30 ημέρες 239 15.683 31 - 60 ημέρες 4.343 Στάδιο (Stage) 2 183.588 3.684.437 2.067.520 930.342 866.245 7.548.544 15.683 197.023 226.846 142.536 103.539 669.944 93.177 85.596 53.619 232.392 93.158 183.214 99.495 375.867 74.347 23.064 97.411 92.891 34.608 127.499 4.343 61 - 90 ημέρες Στάδιο (Stage) 3 91 - 180 ημέρες 181 - 360 ημέρες 1.807 > 360 ημέρες Σύνολο - Αξία εξασφαλίσεων Απομειωμένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) Στάδιο (Stage) 1 1.807 Σύνολο 58.164 483 58.647 1.824.651 941.429 2.766.080 259.003 5.065 264.068 3.881.460 2.480.701 3.333.577 2.121.999 11.817.737 236.050 278 236.328 3.612.855 2.290.089 3.578.213 2.168.217 11.649.374 31.12.2020 Δάνεια αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος Ιδιώτες και μικρές επιχειρήσεις Καταναλωτικά Στάδιο (Stage) 1 Τρέχουσα Στάδιο (Stage) 2 Στάδιο (Stage) 3 Πιστωτικές κάρτες Απομειωμένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) Σύνολο Στάδιο (Stage) 1 Στάδιο (Stage) 2 Στάδιο (Stage) 3 Απομειωμένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) Σύνολο 463.852 313.542 184.274 319.120 1.280.788 714.308 84.577 6.501 1.772 807.158 25.055 20.654 23.283 13.348 82.340 7.804 23.192 1.142 315 32.453 31 - 60 ημέρες 10.159 15.578 7.610 33.347 6.554 2.956 366 9.876 61 - 90 ημέρες 6.430 7.473 4.199 18.102 3.411 2.397 233 6.041 1 - 30 ημέρες 91 - 180 ημέρες 23.284 8.013 31.297 4.136 159 4.295 181 - 360 ημέρες 35.883 8.892 44.775 20.396 1.949 22.345 322.954 302.051 625.005 48.721 7.299 56.020 Σύνολο > 360 ημέρες 488.907 350.785 612.729 663.233 2.115.654 722.112 117.734 86.249 12.093 938.188 Αξία εξασφαλίσεων 140.384 84.777 244.146 463.039 932.346 278 7 11.829 35 12.149 54 4 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 31.12.2020 Δάνεια αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος Στάδιο (Stage) 1 Τρέχουσα 1 - 30 ημέρες Ιδιώτες και μικρές επιχειρήσεις Μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις Μικρές επιχειρήσεις Μεγάλες επιχειρήσεις Στάδιο (Stage) 2 Απομειωμένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) Στάδιο (Stage) 3 Σύνολο Στάδιο (Stage) 1 Στάδιο (Stage) 2 Απομειωμένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) Στάδιο (Stage) 3 Σύνολο 637.810 762.635 418.386 177.790 1.996.621 8.617.065 640.407 368.996 133.783 9.760.251 5.490 49.242 12.579 220.485 19.024 11.009 3.500 39.023 26.836 131.828 31 - 60 ημέρες 4.811 10.440 3.318 18.569 5.588 1.862 7.450 61 - 90 ημέρες 2.463 6.336 1.818 10.617 8.034 19.434 27.468 14.231 1.604 15.835 13.975 13.975 91 - 180 ημέρες 181 - 360 ημέρες > 360 ημέρες 14.670 1.823 16.493 101.214 935.781 289.000 1.224.781 288.405 32.549 320.954 101.214 Σύνολο 643.300 788.933 1.410.853 478.853 3.321.939 8.666.307 680.865 925.714 178.911 10.451.797 Αξία εξασφαλίσεων 375.049 548.367 1.278.487 377.641 2.579.544 4.089.331 487.641 1.099.453 173.500 5.849.925 31.12.2020 Δάνεια αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος Στάδιο (Stage) 1 Τρέχουσα Μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις Δηµόσιος τοµέας Μεσαίες επιχειρήσεις Ελλάδα Στάδιο (Stage) 2 Στάδιο (Stage) 3 Απομειωμένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) Σύνολο Στάδιο (Stage) 1 4.127.547 406.433 439.215 63.534 5.036.729 42.043 116.641 30.970 194.020 13.349 354.980 746 31 - 60 ημέρες 4.036 23.082 3.139 30.257 61 - 90 ημέρες 1.189 1 - 30 ημέρες 91 - 180 ημέρες 181 - 360 ημέρες > 360 ημέρες 24.624 2.473 28.286 38.298 1.926 40.224 16.098 2.041 18.139 410.369 106.241 516.610 Στάδιο (Stage) 2 Στάδιο (Stage) 3 Απομειωμένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) Σύνολο 725 42.768 746 146 146 333 5 338 Σύνολο 4.244.188 442.628 1.145.706 192.703 6.025.225 42.789 146 1.058 5 43.998 Αξία εξασφαλίσεων 2.576.605 370.186 1.357.662 216.506 4.520.959 35.743 146 770 545 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ 36.659 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 31.12.2019 Δάνεια αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων (FVPL) Ιδιώτες και μικρές επιχειρήσεις Δάνεια αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος Μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις Ιδιώτες και μικρές επιχειρήσεις Στεγαστικά Σύνολο Καταναλωτικά Μεγάλες επιχειρήσεις Τρέχουσα Μεσαίες επιχειρήσεις 160.528 1 - 30 ημέρες 5.710 75.418 Απομειωμένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) Στάδιο (Stage) 1 Στάδιο (Stage) 2 166.238 3.772.976 1.319.081 534.147 481.142 6.107.346 75.418 281.898 715.464 287.075 286.060 1.570.497 213.432 157.656 104.921 476.009 226.872 413.989 268.234 909.095 31 - 60 ημέρες Στάδιο (Stage) 3 Σύνολο 61 - 90 ημέρες 46.079 46.079 91 - 180 ημέρες 8.329 8.329 180.642 65.439 246.081 181 - 360 ημέρες 10.530 8.887 19.417 197.301 55.700 253.001 > 360 ημέρες 451 1.868.979 950.085 2.819.064 Σύνολο 451 300.884 14.597 315.932 451 4.054.874 2.474.849 3.639.789 2.211.581 12.381.093 Αξία εξασφαλίσεων 451 264.984 639 266.074 3.730.690 2.201.900 3.651.644 2.150.163 11.734.397 31.12.2019 Δάνεια αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος Ιδιώτες και μικρές επιχειρήσεις Καταναλωτικά Στάδιο (Stage) 1 Τρέχουσα Στάδιο (Stage) 2 Στάδιο (Stage) 3 Πιστωτικές κάρτες Απομειωμένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) Σύνολο Στάδιο (Stage) 1 Στάδιο (Stage) 2 Στάδιο (Stage) 3 Απομειωμένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) Σύνολο 480.773 225.000 261.836 288.213 1.255.822 870.617 47.978 22.412 3.578 20.964 53.534 51.046 33.604 159.148 13.148 21.419 12.145 1.889 48.601 31 - 60 ημέρες 15.815 34.493 16.956 67.264 5.016 7.144 871 13.031 61 - 90 ημέρες 7.920 3.126 1 - 30 ημέρες 91 - 180 ημέρες 181 - 360 ημέρες > 360 ημέρες 29.926 14.860 52.706 48.424 22.970 71.394 944.585 8.331 968 12.425 11.926 1.361 13.287 32.012 14.735 46.747 11.677 1.291 12.968 309.084 319.418 628.502 40.470 7.095 47.565 Σύνολο 501.737 302.269 766.821 710.756 2.281.583 883.765 77.539 114.105 17.053 1.092.462 Αξία εξασφαλίσεων 135.490 76.179 256.464 456.930 925.063 539 4 12.095 35 12.673 546 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 31.12.2019 Δάνεια αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος Στάδιο (Stage) 1 Τρέχουσα Ιδιώτες και μικρές επιχειρήσεις Μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις Μικρές επιχειρήσεις Μεγάλες επιχειρήσεις Στάδιο (Stage) 2 Στάδιο (Stage) 3 Απομειωμένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) Σύνολο Στάδιο (Stage) 1 Στάδιο (Stage) 2 Απομειωμένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) Στάδιο (Stage) 3 Σύνολο 442.532 554.286 437.315 141.019 1.575.152 8.325.604 358.476 427.160 154.591 9.265.831 10.144 55.746 31.861 10.402 108.153 131.077 22.096 231.087 5.538 389.798 31 - 60 ημέρες 7.239 27.489 3.448 38.176 93.907 7.145 61 - 90 ημέρες 3.213 27.275 4.186 34.674 348 6.868 60.161 9.901 70.062 1 - 30 ημέρες 91 - 180 ημέρες 181 - 360 ημέρες > 360 ημέρες 101.052 7.216 41.171 4.132 45.303 39.081 5.394 44.475 15.485 343 15.828 993.961 307.635 1.301.596 210.806 31.299 242.105 Σύνολο 452.676 620.484 1.617.143 481.985 3.172.288 8.456.681 474.827 939.722 195.903 10.067.133 Αξία εξασφαλίσεων 328.663 418.840 1.346.369 369.553 2.463.425 3.953.589 414.006 1.143.551 156.873 5.668.019 31.12.2019 Δάνεια αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος Στάδιο (Stage) 1 Τρέχουσα Μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις Δηµόσιος τοµέας Μεσαίες επιχειρήσεις Ελλάδα Στάδιο (Stage) 2 Στάδιο (Stage) 3 Απομειωμένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) Σύνολο Στάδιο (Stage) 1 3.517.777 249.638 444.731 62.096 4.274.242 53.501 148.394 18.375 119.850 7.449 294.068 182 31 - 60 ημέρες 16.026 37.749 10.059 63.834 61 - 90 ημέρες 7.515 1 - 30 ημέρες 41.863 2.308 51.686 91 - 180 ημέρες 26.666 2.286 28.952 181 - 360 ημέρες 33.298 8.839 42.137 > 360 ημέρες 411.663 97.875 509.538 3.666.171 291.554 1.115.820 190.912 5.264.457 53.683 Αξία εξασφαλίσεων 2.366.525 236.801 216.122 4.095.456 46.506 547 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Απομειωμένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) Στάδιο (Stage) 3 743 3.033 14 14 Σύνολο 57.277 196 2 Σύνολο 1.276.008 Στάδιο (Stage) 2 2 403 4 407 1.148 3.037 57.882 750 47.256 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά 548 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ (41.224) 506.728 Μεταφορά σε στάδιο 3 από στάδιο 1 ή 2 Νέα χρηματοοικονομικά στοιχεία που δημιουργήθηκαν / αποκτήθηκαν Υπόλοιπο δανείων 31.12.2020 Aναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου Υπόλοιπο 31.12.2020 Μεταφορά δανείων στα στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση 5.735.779 (23.631) 5.759.410 (488.661) (1.250) Ποσά που χρησιμοποιήθηκαν στη χρήση για αποσβέσεις Αποπληρωμές, συναλλαγματικές διαφορές και λοιπές κινήσεις (4.085) Μεταβολές λόγω τροποποιήσεων των συμβατικών όρων που δεν οδηγούν σε διακοπή αναγνώρισης (578) (1.447.134) Διακοπή αναγνώρισης δανείων 1.315.969 Μεταφορά σε στάδιο 2 από στάδιο 1 ή 3 5.919.645 Μεταφορά σε στάδιο 1 από στάδιο 2 ή 3 Μεταβολές χρήσης 1.1 - 31.12.2020 Υπόλοιπο 1.1.2020 Στάδιο (Stage) 1 3.738.153 (278.123) 4.016.276 (74.179) (12.673) (16.486) (2.412) (479.402) 2.138.777 (1.298.453) 3.761.104 Στάδιο (Stage) 2 5.443.408 (3.698.293) 9.141.701 130.551 (335.891) (18.041) (4.144) 520.626 (691.643) (17.516) 9.557.759 Στάδιο (Stage) 3 3.276.178 (1.555.050) 4.831.228 66.862 (166.908) (7.014) 2.051 4.936.237 Απομειωμένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) Δάνεια προς ιδιώτες και μικρές επιχειρήσεις 18.193.518 (5.555.097) 23.748.615 (365.427) (516.722) (45.626) (7.134) 508.779 - - - 24.174.745 Σύνολο 12.953.284 (36.651) 12.989.935 (3.049.587) (4.698) (389.835) 4.750.582 (117.425) (1.294.084) 789.787 12.305.195 Στάδιο (Stage) 1 1.123.639 (31.426) 1.155.065 (17.845) (1.033) (687) (4.252) (263.248) 1.343.269 (697.358) 796.219 Στάδιο (Stage) 2 2.072.478 (1.873.236) 3.945.714 62.013 (178.767) (3.341) (34.226) 380.673 (49.185) (92.429) 3.860.976 Στάδιο (Stage) 3 371.619 (450.402) 822.021 5.148 (14.047) 79 (699) 7.285 824.255 Απομειωμένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) 16.521.020 (2.391.715) 18.912.735 (3.000.271) (193.847) (8.647) (429.012) 4.757.867 - - - 17.786.645 Σύνολο Δάνεια προς μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις και δημόσιο τομέα 31.12.2020 18.689.063 (60.282) 18.749.345 (3.538.248) (1.250) (8.783) (390.413) 5.257.310 (158.649) (2.741.218) 2.105.756 18.224.840 Στάδιο (Stage) 1 4.861.792 (309.549) 5.171.341 (92.024) (13.706) (17.173) (6.664) (742.650) 3.482.046 (1.995.811) 4.557.323 Στάδιο (Stage) 2 7.515.886 (5.571.529) 13.087.415 192.564 (514.658) (21.382) (38.370) 901.299 (740.828) (109.945) 13.418.735 Στάδιο (Stage) 3 Σύνολο 3.647.797 (2.005.452) 5.653.249 72.010 (180.955) (6.935) (699) 9.336 5.760.492 Απομειωμένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) 34.714.538 (7.946.812) 42.661.350 (3.365.698) (710.569) (54.273) (436.146) 5.266.646 - - - 41.961.390 Σύνολο Οι ακόλουθοι πίνακες παρουσιάζουν τη µεταβολή εντός των χρήσεων 2020 και 2019 των δάνειων που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος ανά Δ.Π.Χ.Π. 9 Στάδιο (stages): Συµφωνία δανείων ανά Δ.Π.Χ.Π. 9 Στάδιο ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά 549 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ 5.893.052 (26.593) 3.475.141 (285.963) 3.761.104 (281) (107.174) (27.185) (61.444) (5.776) (965.081) 2.190.149 (1.298.843) 4.036.739 Στάδιο (Stage) 2 6.137.858 (3.419.901) 9.557.759 (56.467) 74.281 (658.528) (86.130) (39.565) 1.010.477 (972.313) (21.006) 10.307.010 Στάδιο (Stage) 3 3.421.375 (1.514.862) 4.936.237 (3.686) 26.353 (299.329) (46.580) (88) 7.571 5.251.996 18.927.426 (5.247.319) 24.174.745 (63.690) (420.040) (986.371) (201.683) (47.696) 241.016 - - - 25.653.209 Σύνολο 31.12.2019 12.176.535 (128.660) 12.305.195 (2.803.632) 29.318 (47.311) 3.664.967 (209.293) (650.271) 720.181 11.601.236 Στάδιο (Stage) 1 766.395 (29.824) 796.219 (37.764) (486) (1.472) (189.273) 706.829 (714.083) 1.032.468 Στάδιο (Stage) 2 2.056.690 (1.804.286) 3.860.976 (1.323.919) (39.369) (320.850) (7.457) (273.240) 398.566 (56.558) (6.098) 5.489.901 Στάδιο (Stage) 3 389.852 (434.403) 824.255 (293.583) 30.138 (97.969) (1.197) (60.342) 72.129 1.175.079 Απομειωμένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) 15.389.472 (2.397.173) 17.786.645 (1.617.502) (2.850.627) (418.819) 20.178 (382.365) 3.737.096 - - - 19.298.684 Σύνολο Δάνεια προς μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις και δημόσιο τομέα 18.069.587 (155.253) 18.224.840 (3.256) (3.217.132) (1.329) 21.789 (49.578) 3.898.412 (254.689) (1.868.107) 2.040.030 17.658.700 Στάδιο (Stage) 1 4.241.536 (315.787) 4.557.323 (281) (144.938) (27.185) (61.930) (7.248) (1.154.354) 2.896.978 (2.012.926) 5.069.207 Στάδιο (Stage) 2 8.194.548 (5.224.187) 13.418.735 (1.380.386) 34.912 (979.378) (93.587) (312.805) 1.409.043 (1.028.871) (27.104) 15.796.911 Στάδιο (Stage) 3 Σύνολο 3.811.227 (1.949.265) 5.760.492 (297.269) 56.491 (397.298) (47.777) (60.430) 79.700 6.427.075 Απομειωμένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) 34.316.898 (7.644.492) 41.961.390 (1.681.192) (3.270.667) (1.405.190) (181.505) (430.061) 3.978.112 - - - 44.951.893 Σύνολο Στο κονδύλι «Αποπληρωμές, συναλλαγματικές διαφορές και λοιπές κινήσεις» της κίνησης της χρήσης 2019 των δανείων που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος περιλαµβάνεται ποσό € 12.735 που αφορά σε δάνεια για τα οποία η Τράπεζα στο πλαίσιο αναδιαπραγµάτευσης των όρων τους, συµµετείχε σε συµφωνίες για την ανταλλαγή χρέους µε απόκτηση µετοχικών τίτλων. Υπόλοιπο δανείων 31.12.2019 Aναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου 5.919.645 (3.256) Μεταφορά δανείων στα στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση Υπόλοιπο 31.12.2019 (413.500) (1.329) Αποπληρωμές, συναλλαγματικές διαφορές και λοιπές κινήσεις Ποσά που χρησιµοποιήθηκαν στη χρήση για αποσβέσεις (7.529) 233.445 Νέα χρηµατοοικονοµικά στοιχεία που δηµιουργήθηκαν/ αποκτήθηκαν Μεταβολές λόγω τροποποιήσεων των συµβατικών όρων που δεν οδηγούν σε διακοπή αναγνώρισης (45.396) (2.267) (1.217.836) Μεταφορά σε στάδιο 3 από στάδιο 1 ή 2 Διακοπή αναγνώρισης δανείων 1.319.849 Μεταφορά σε στάδιο 2 από στάδιο 1 ή 3 6.057.464 Μεταφορά σε στάδιο 1 από στάδιο 2 ή 3 Μεταβολές χρήσης 1.1 - 31.12.2019 Υπόλοιπο 1.1.2019 Στάδιο (Stage) 1 Απομειωμένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) Δάνεια προς ιδιώτες και μικρές επιχειρήσεις ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά 550 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Υπόλοιπο 1.1.2020 1.555.050 (10.315) 737 (31.363) 1.858 5.555.097 3.698.293 (21.048) 1.343 (516.722) (277) 854.282 823.786 7.225 23.271 - - - 5.247.319 Υπόλοιπο 31.12.2020 278.123 (83) (166.908) 216.674 213.914 (399) 3.159 1.514.862 Σύνολο - 23.631 (139) (335.891) (262) 665.397 637.296 28.101 57.023 (84.704) (3.466) 3.419.901 Στάδιο (Stage) 3 Μεταφορά αναµενόµενων ζηµιών πιστωτικού κινδύνου στα στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση Μεταβολή της παρούσας αξίας των ζημιών απομείωσης Συναλλαγματικές διαφορές / Λοιπές κινήσεις (12.673) (1.250) (15) 36.720 Ποσά που χρησιμοποιήθηκαν στη χρήση για αποσβέσεις (64.509) (19.434) 56.154 (56.677) 99.368 (74.480) 285.963 Στάδιο (Stage) 2 Διακοπή αναγνώρισης δανείων (7.990) Ζημιές απομείωσης δανείων (α)+(β)+(γ) (64.143) Επανεκτίμηση αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου (α) Αλλαγή πιστωτικών παραμέτρων (γ) (346) Μεταφορά σε στάδιο 3 από στάδιο 1 ή 2 7.624 (14.664) Μεταφορά σε στάδιο 2 από στάδιο 1 ή 3 Ζημιές απομείωσης νέων δανείων (β) 77.946 26.593 Μεταφορά σε στάδιο 1 από στάδιο 2 ή 3 Μεταβολές χρήσης 1.1 - 31.12.2020 Στάδιο (Stage) 1 Δάνεια αποµειωµένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) Δάνεια προς ιδιώτες και μικρές επιχειρήσεις 36.651 (58.366) (622) (29.045) (40.206) 19.899 (8.738) (2.524) (19.767) 18.315 128.660 Στάδιο (Stage) 1 31.426 (380) (1.033) 24.653 21.296 3.357 (32.199) 23.492 (12.931) 29.824 Στάδιο (Stage) 2 1.873.236 55.919 (3.164) (178.767) (6.101) 175.449 129.331 46.118 34.723 (3.725) (5.384) 1.804.286 Στάδιο (Stage) 3 450.402 11.564 3.385 (14.047) (375) 15.472 16.203 (682) (49) 434.403 Δάνεια αποµειωµένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) 2.391.715 - 67.483 (58.525) (193.847) (7.098) 186.529 126.624 19.217 40.688 - - - 2.397.173 Σύνολο Δάνεια προς μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις και δημόσιο τομέα Aναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου 31.12.2020 60.282 (58.505) (1.250) (622) (93.554) (48.196) 27.523 (72.881) (2.870) (34.431) 96.261 155.253 Στάδιο (Stage) 1 309.549 (463) (13.706) (15) 61.373 1.862 59.511 (88.876) 122.860 (87.411) 315.787 Στάδιο (Stage) 2 5.571.529 34.871 (1.821) (514.658) (6.363) 840.846 766.627 74.219 91.746 (88.429) (8.850) 5.224.187 Στάδιο (Stage) 3 Σύνολο 2.005.452 1.249 4.122 (180.955) (375) 232.146 230.117 (1.081) 3.110 1.949.265 Δάνεια αποµειωµένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) 7.946.812 - 36.120 (56.667) (710.569) (7.375) 1.040.811 950.410 26.442 63.959 - - - 7.644.492 Σύνολο Οι ακόλουθοι πίνακες απεικόνιζουν τη µεταβολή εντός των χρήσεων 2020 και 2019 των αναµενόµενων ζηµιών πιστωτικού κινδύνου των δανείων που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος: Συµφωνία των αναµενόµενων ζηµιών πιστωτικού κινδύνου δανείων ανά Δ.Π.Χ.Π. 9 Στάδιο ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Στον παραπάνω πίνακα που απεικονίζει τη μεταβολή των αναµενόµενων ζηµιών πιστωτικού κινδύνου για τη χρήση 2020, στο κονδύλι «Ζημιές αποµείωσης δανείων» δεν περιλαμβάνεται ποσό ύψους € 22.187 (31.12.2019 :€ 77.427) το οποίο αφορά στις ζημιές αποµείωσης των δάνειων που ταξινομήθηκαν στα στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση σε προηγούμενες περιόδους. Κατά τη χρήση 2020, οι αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κίνδυνου έχουν επηρεαστεί από τις κάτωθι κινήσεις: • Μεταφορά σε Στάδιο (Stage) 1 δανείων συνολικού ύψους € 2.105.756 από Στάδιο (Stage) 2 και Στάδιο (Stage) 3 λόγω βελτίωσης της πιστοληπτικής τους ικανότητας συγκριτικά µε την αρχική τους αναγνώριση • Οι ζηµιές αποµείωσης των δανείων που κατατάσσονται στο Στάδιο (Stage) 3 επηρεάστηκαν από: - την ενσωµάτωση στον υπολογισµό των αναµενόµενων ζηµιών από πιστωτικό κίνδυνο μη εξυπηρετούμενων χαρτοφυλακίων για τα οποία η Τράπεζα εξετάζει στρατηγικές ανάκτησης μέσω πωλήσεων που επηρεάζονται από σειρά μεταβλητών παραγόντων. - την περαιτέρω επιδείνωση του χαρτοφυλακίου λόγω παραµονής στο Στάδιο (Stage) 3. Τέλος, οι συνολικές απαιτήσεις που αποσβέστηκαν εντός του 2020 ανέρχονται σε € 710.569, και οδήγησαν σε ισόποση μείωση των αναμενόμενων ζημιών από πιστωτικό κίνδυνο. Σημειώνεται ότι οι απαιτήσεις που αποσβέστηκαν εντός του 2020 αλλά δύναται να διεκδικηθούν νομικά ανέρχονται σε € 692.459. 551 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά 55 2 Υπόλοιπο 1.1.2019 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ (447) Μεταφορά σε στάδιο 3 από στάδιο 1 ή 2 3.419.901 26.593 Υπόλοιπο 31.12.2019 285.963 (39.732) (197) (2.287) Μεταφορά αναµενόµενων ζηµιών πιστωτικού κινδύνου στα στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση (950) (658.528) (1.844) 186.432 101.286 - 85.146 82.531 (167.456) (6.214) 4.095.973 Στάδιο (Stage) 3 (70.311) (161) (27.185) (96) 74.966 60.534 14.432 (82.084) 177.692 (50.735) 193.763 Στάδιο (Stage) 2 Μεταβολή της παρούσας αξίας των ζηµιών αποµείωσης (9) (1.329) Ποσά που χρησιµοποιήθηκαν στη χρήση για αποσβέσεις Συναλλαγµατικές διαφορές / Λοιπές κινήσεις (7) Διακοπή αναγνώρισης δανείων (37.387) 7.932 Αλλαγή πιστωτικών παραµέτρων (γ) Ζηµιές αποµείωσης δανείων (α)+(β)+(γ) 1.511 Ζηµιές αποµείωσης νέων δανείων (β) (46.830) (10.236) Μεταφορά σε στάδιο 2 από στάδιο 1 ή 3 Επανεκτίµηση αναµενόµενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου (α) 56.949 21.346 Μεταφορά σε στάδιο 1 από στάδιο 2 ή 3 Μεταβολές χρήσης 1.1 - 31.12.2019 Στάδιο (Stage) 1 1.514.862 (2.589) (37.340) 3.626 (299.329) (128) 135.614 140.927 (2.273) (3.040) 1.715.008 Δάνεια αποµειωµένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) Δάνεια προς ιδιώτες και μικρές επιχειρήσεις 5.247.319 (44.805) (107.651) 2.506 (986.371) (2.075) 359.625 310.679 (762) 49.708 - - - 6.026.090 Σύνολο 31.12.2019 128.660 24 (327) 23.189 17.265 18.531 (12.607) (5.664) (7.105) 20.668 97.875 Στάδιο (Stage) 1 29.824 187 (18) (5.829) (7.847) 2.018 (11.570) 14.717 (18.988) 51.325 Στάδιο (Stage) 2 1.804.286 (956.884) 21.415 (6.800) (320.850) (124.985) 274.763 192.959 81.804 17.234 (7.612) (1.680) 2.909.685 Στάδιο (Stage) 3 29.760 (2.892) (418.819) (134.690) 308.550 223.259 15.230 70.061 - - - 3.771.724 Σύνολο 434.403 2.397.173 (199.576) (1.156.460) 8.345 3.697 (97.969) (9.360) 16.427 20.882 (3.301) (1.154) 712.839 Δάνεια αποµειωµένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) Δάνεια προς μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις και δημόσιο τομέα Aναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου 155.253 (2.287) 15 (1.329) (334) (14.198) 25.197 20.042 (59.437) (6.111) (17.341) 77.617 119.221 Στάδιο (Stage) 1 315.787 (197) 26 (27.185) (114) 69.137 52.687 16.450 (93.654) 192.409 (69.723) 245.088 Στάδιο (Stage) 2 5.224.187 (996.616) (48.896) (7.750) (979.378) (126.829) 461.195 294.245 166.950 99.765 (175.068) (7.894) 7.005.658 Στάδιο (Stage) 3 Σύνολο (136.765) 668.175 533.938 14.468 119.769 - - - 9.797.814 Σύνολο (77.891) (386) 1.949.265 7.644.492 (202.165) (1.201.265) (28.995) 7.323 (397.298) (1.405.190) (9.488) 152.041 161.809 (5.574) (4.194) 2.427.847 Δάνεια αποµειωµένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Στο κονδύλι «Συναλλαγµατικές διαφορές/ λοιπές κινήσεις » της κίνησης των αναµενόµενων ζηµιών πιστωτικού κινδύνου της χρήσης 2019 των δανείων που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος περιλαµβάνεται ποσό € 12.166 που αφορά σε αποµειώσεις δανείων για τα οποία η Τράπεζα στο πλαίσιο αναδιαπραγµάτευσης των όρων τους, συµµετείχε σε συµφωνίες για την ανταλλαγή χρέους µε απόκτηση µετοχικών τίτλων. Κατά τη χρήση 2019, οι αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου έχουν επηρεαστεί από τις κάτωθι κινήσεις: • Μεταφορά σε Στάδιο (Stage) 1 δανείων συνολικού ύψους € 2.040.030 από Στάδιο (Stage) 2 και Στάδιο (Stage) 3 λόγω βελτίωσης της πιστοληπτικής τους ικανότητας συγκριτικά µε την αρχική τους αναγνώριση και βελτίωσης των µακροοικονοµικών µεγεθών για τα δάνεια που παρέµειναν σε Στάδιο (Stage) 1. • Οι ζηµιές αποµείωσης των δανείων που κατατάσσονται στο Στάδιο (Stage) 3 επηρεάστηκαν από: - την ενσωµάτωση στον υπολογισµό των αναµενόµενων ζηµιών από πιστωτικό κίνδυνο των συναλλαγών πωλήσεων δανείων βάσει του Επιχειρησιακού Σχεδίου και - την περαιτέρω επιδείνωση του χαρτοφυλακίου λόγω παραµονής στο Στάδιο (Stage) 3. Τέλος, οι συνολικές απαιτήσεις που αποσβέστηκαν εντός του 2019 ανέρχονται σε € 1.405.190, και οδήγησαν σε ισόποση µείωση των αναµενόµενων ζηµιών από πιστωτικό κίνδυνο. Σηµειώνεται ότι οι απαιτήσεις που αποσβέστηκαν εντός του 2019 αλλά δύναται να διεκδικηθούν νοµικά ανέρχονται σε € 1.387.708. Συµφωνία των εγγυητικών επιστολών, ενέγγυων πιστώσεων και µη εκταµιευθεισών δανειακών δεσµεύσεων ανά Δ.Π.Χ.Π. 9 Στάδιο H κίνηση των εγγυητικών επιστολών, ενέγγυων πιστώσεων και µη εκταµιευθεισών δανειακών δεσµεύσεων παρουσιάζεται για τις χρήσεις 2020 και 2019 στους πίνακες που ακολουθούν: 31.12.2020 Στάδιο (Stage) 1 Στάδιο (Stage) 2 Απομειωμένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) 335.177 658 Στάδιο (Stage) 3 Υπόλοιπο 1.1.2020 Μεταβολές χρήσης 1.1 - 31.12.2020 Μεταφορά σε στάδιο 1 (από στάδιο 2 ή 3) 6.906.681 82.491 340.765 (324.378) (16.387) Μεταφορά σε στάδιο 2 (από στάδιο 1 ή 3) (641.280) 649.948 (8.668) (5.853) (1.653) 7.506 1.223.599 (754.586) 7.069.326 (31.076) 7.038.250 (10.352) 396.056 (4.206) 391.850 8.214 325.842 (71.389) 254.453 Μεταφορά σε στάδιο 3 (από στάδιο 1 ή 2) Νέα χρηματοοικονομικά στοιχεία που χορηγήθηκαν Αποπληρωμές, συναλλαγματικές διαφορές και λοιπές κινήσεις Υπόλοιπο 31.12.2020 Αναμενόμενες ζημιές πιστωτικού κινδύνου Υπόλοιπο 31.12.2020 Σύνολο 7.325.007 3.596 4.254 (1) 4.253 1.223.599 (753.128) 7.795.478 (106.672) 7.688.806 31.12.2019 Στάδιο (Stage) 1 Υπόλοιπο 1.1.2019 Μεταβολές χρήσης 1.1 - 31.12.2019 Μεταφορά σε στάδιο 1 από στάδιο 2 ή 3 Μεταφορά σε στάδιο 2 από στάδιο 1 ή 3 Μεταφορά σε στάδιο 3 από στάδιο 1 ή 2 Νέα χρηματοοικονομικά στοιχεία που χορηγήθηκαν Αποπληρωμές, συναλλαγματικές διαφορές και λοιπές κινήσεις Υπόλοιπο 31.12.2019 Αναμενόμενες ζημιές πιστωτικού κινδύνου Υπόλοιπο 31.12.2019 553 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Στάδιο (Stage) 2 Απομειωμένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) 324.843 832 Στάδιο (Stage) 3 6.312.787 245.905 253.972 (111.383) (23.739) 287.570 187.474 6.906.681 (22.004) 6.884.677 (245.963) 120.362 (8.021) (8.009) (8.979) 31.760 (29.792) 82.491 (721) 81.770 (4.438) 335.177 (83.455) 251.722 (174) 658 (1) 657 Σύνολο 6.884.367 287.570 153.070 7.325.007 (106.181) 7.218.826 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Συµφωνία των αναµενόµενων ζηµιών πιστωτικού κινδύνου των εγγυητικών επιστολών, ενέγγυων πιστώσεων και µη εκταµιευθεισών δανειακών δεσµεύσεων ανά Δ.Π.Χ.Π. 9 Στάδιο Η Τράπεζα έχει αναγνωρίσει αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου για τις µη εκταµιευθείσες δανειακές δεσµεύσεις και ενέγγυες πιστώσεις/εγγυητικές επιστολές, η κίνηση των οποίων για τις χρήσεις 2020 και 2019 παρουσιάζεται στους πίνακες που ακολουθούν: 31.12.2020 Στάδιο (Stage) 1 Υπόλοιπο 1.1.2020 Μεταβολές χρήσης 1.1. - 31.12.2020 Στάδιο (Stage) 2 Στάδιο (Stage) 3 Αποµειωµένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) 1 Σύνολο 22.004 721 83.455 Μεταφορά σε στάδιο 1 (από στάδιο 2 ή 3) 4.223 (2.926) (1.297) Μεταφορά σε στάδιο 2 (από στάδιο 1 ή 3) (2.171) 2.248 (77) (112) (219) 331 - (2.919) 5.355 863 3.299 (2.996) Μεταφορά σε στάδιο 3 (από στάδιο 1 ή 2) Επανεκτίµηση αναµενόµενων ζηµιών πιστωτικού κινδύνου (α) Ζημιές απομείωσης νέων στοιχείων (β) 1.359 1.359 Αλλαγή πιστωτικών παραμέτρων (γ) 8.736 (971) (10.761) Ζημιές απομείωσης (α + β + γ) 7.176 4.384 (9.898) (44) 31.076 (2) (1.125) 4.206 71.389 Συναλλαγματικές διαφορές και λοιπές κινήσεις Υπόλοιπο 31.12.2020 106.181 - 1.662 1 (1.171) 106.672 Το κονδύλι «Συναλλαγματικές διαφορές και λοιπές κινήσεις» περιλάμβανει πρόβλεψη για εγγυητική επιστολή που είχε δοθεί ως εξασφάλιση για την κάλυψη πιστωτικού κινδύνου σε θυγατρική εταιρεία η οποία κατέπεσε και μεταφέρθηκε στις λοιπές απαιτήσεις δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών. 31.12.2019 Στάδιο (Stage) 1 Στάδιο (Stage) 2 Στάδιο (Stage) 3 Υπόλοιπο 1.1.2019 Μεταβολές χρήσης 1.1 - 31.12.2019 Μεταφορά σε στάδιο 1 (από στάδιο 2 ή 3) 25.269 2.839 76.597 2.774 (2.292) (482) Μεταφορά σε στάδιο 2 (από στάδιο 1 ή 3) (479) 529 (50) Μεταφορά σε στάδιο 3 (από στάδιο 1 ή 2) Επανεκτίμηση αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου (α) Ζημιές απομείωσης νέων στοιχείων (β) (296) (331) 627 (2.046) 591 9.027 104.706 196 (3.422) (615) 2.733 Ζημιές αποµείωσης (α + β + γ) (5.272) (24) 11.760 Συναλλαγματικές διαφορές και λοιπές κινήσεις Υπόλοιπο 31.12.2019 8 22.004 721 (4.997) 83.455 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Σύνολο 7.572 196 Αλλαγή πιστωτικών παραμέτρων (γ) 554 Αποµειωµένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) 1 (1.304) - 6.464 1 (4.989) 106.181 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Απαιτήσεις κατά πελατών Οι απαιτήσεις κατά πελατών προέρχονται από την εµπορική πλην χορηγήσεων δραστηριότητα της Τράπεζας και περιλαµβάνουν κυρίως απαιτήσεις από προµήθειες εγγυητικών επιστολών, απαιτήσεις από συναλλαγές πιστωτικών καρτών και λοιπές απαιτήσεις από τραπεζικές εργασίες. Ο υπολογισµός της αναµενόµενης ζηµιάς πιστωτικού κινδύνου για τις απαιτήσεις που ενέχουν πιστωτικό κίνδυνο, πραγµατοποιείται για όλη τη διάρκεια της ζωής τους (χωρίς να γίνεται κατάταξη σε στάδια) βάσει της απλοποιηµένης προσέγγισης που προβλέπει το Δ.Π.Χ.Π. 9. Ο συντελεστής αναµενόµενης πιστωτικής ζηµιάς που εφαρµόζεται από την Τράπεζα, προσδιορίστηκε µε βάση την εκτίµηση για την αναµενόµενη ζηµιά που συνεπάγεται ο χρόνος παραµονής σε εκκρεµότητα των εν λόγω κονδυλίων που από τη φύση τους είναι εν γένει βραχυπρόθεσµα. Οι απαιτήσεις κατά πελατών την 31.12.2020 ανήλθαν σε € 299.196 (31.12.2019: € 254.321), ενώ για τις απαιτήσεις που ενέχουν πιστωτικό κίνδυνο έχει σχηµατιστεί την 31.12.2020 πρόβλεψη αποµείωσης ποσού € 36.995 (31.12.2019: € 32.349). Ακολουθεί συµφωνία των απαιτήσεων κατά πελατών για τις χρήσεις 2020 και 2019: Υπόλοιπο 1.1.2020 Aποπληρωμές, συναλλαγματικές διαφορές και λοιπές κινήσεις Υπόλοιπο 31.12.2020 Αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου Υπόλοιπο 31.12.2020 254.321 44.875 299.196 (36.995) 262.201 Υπόλοιπο 1.1.2019 Aποπληρωμές, συναλλαγματικές διαφορές και λοιπές κινήσεις Υπόλοιπο 31.12.2019 Αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου Υπόλοιπο απαιτήσεων κατά πελατών 31.12.2019 180.103 74.218 254.321 (32.349) 221.972 Η συµφωνία των αναµενόµενων ζηµιών πιστωτικού κινδύνου παρουσιάζεται για τις χρήσεις 2020 και 2019 στους κάτωθι πίνακες: Υπόλοιπο 1.1.2020 Ζημιές απομείωσης απαιτήσεων κατά πελάτων Συναλλαγματικές διαφορές, αποσβέσεις και λοιπές κινήσεις Υπόλοιπο 31.12.2020 32.349 3.173 1.473 36.995 Υπόλοιπο 1.1.2019 Ζηµιές αποµείωσης απαιτήσεων κατά πελάτων Συναλλαγµατικές διαφορές, αποσβέσεις και λοιπές κινήσεις Υπόλοιπο 31.12.2019 23.542 7.322 1.485 32.349 555 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 ΛΗΦΘΕΊΣΕΣ ΕΞΑΣΦΑΛΊΣΕΙΣ Η λήψη εξασφαλίσεων λειτουργεί ως αντιστάθµισµα έναντι του πιστωτικού κινδύνου που µπορεί να προκύψει από την ενδεχόµενη αδυναµία του πιστούχου να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του. Ως εξασφαλίσεις πιστοδοτήσεων νοούνται τα πάσης φύσεως περιουσιακά στοιχεία ή δικαιώµατα, τα οποία τίθενται στη διάθεση της Τράπεζας, είτε από τους πιστούχους είτε από τρίτα πρόσωπα, προκειµένου να χρησιµοποιηθούν ως συµπληρωµατικές πηγές ρευστοποίησης των σχετικών απαιτήσεων. Η ανάλυση των εξασφαλίσεων και οι εγγυήσεις που λαµβάνονται για τον περιορισµό της έκθεσης σε πιστωτικό κίνδυνο δανείων κατά πελατών συνοψίζονται ως κάτωθι: Ανάλυση των ληφθεισών εξασφαλίσεων και εγγυήσεων 31.12.2020 Αξία εξασφαλίσεων Δάνεια αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων (FVPL) Δάνεια αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος Εξασφαλίσεις ΧρηματοοικοΕξασφαλίσεις ΧρηματοοικοΣυνολική αξία Αξία Συνολική αξία Αξία Λοιπές Λοιπές επί ακίνητης επί ακίνητης νομικές νομικές εξασφαλίσεις εξασφαλίσεων εγγυήσεων εξασφαλίσεις εξασφαλίσεων εγγυήσεων περιουσίας εξασφαλίσεις περιουσίας εξασφαλίσεις Ιδιώτες και μικρές επιχειρήσεις Μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις 64.100 1.850 170.378 236.328 18.134 14.162.542 211.132 799.739 15.173.413 3.664.142 4.340.375 946.176 5.084.333 10.370.884 3.467.526 485 65 36.109 36.659 445 18.503.402 1.157.373 5.920.181 Δημόσιος τομέας Σύνολο 64.100 1.850 170.378 236.328 18.134 25.580.956 7.132.113 31.12.2019 Αξία εξασφαλίσεων Δάνεια αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων (FVPL) Δάνεια αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος Εξασφαλίσεις ΧρηματοοικοΕξασφαλίσεις ΧρηματοοικοΣυνολική αξία Αξία Συνολική αξία Αξία Λοιπές Λοιπές επί ακίνητης επί ακίνητης νομικές νομικές εξασφαλίσεις εξασφαλίσεων εγγυήσεων εξασφαλίσεις εξασφαλίσεων εγγυήσεων περιουσίας εξασφαλίσεις περιουσίας εξασφαλίσεις Ιδιώτες και μικρές επιχειρήσεις Mεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις 65.173 796 451 451 199.654 265.623 13.769 Δημόσιος τομέας Σύνολο 65.173 796 200.105 266.074 13.769 14.243.016 179.996 712.546 15.135.558 3.845.424 4.216.147 1.171.775 4.375.553 9.763.475 3.235.190 467 81 46.708 47.256 445 18.459.630 1.351.852 5.134.807 24.946.289 7.081.059 Δεν υφίστανται περιπτώσεις µεταβίβασης ή επανεκχώρησης εξασφαλίσεων που έχουν ληφθεί από πιστούχους για τις οποίες έχει αναγνωριστεί υποχρέωση επιστροφής τους. 556 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Δείκτης δανείου προς Αξία Εξασφάλισης (LTV) Ο δείκτης δανείων προς αξία εξασφάλισης των δανείων απεικονίζει τη σχέση του δανείου και της αξίας του ακινήτου που κατέχεται ως εξασφάλιση. Παρακάτω απεικονίζεται ο δείκτης για το χαρτοφυλάκιο στεγαστικών δανείων. < 50% 50% - 70% 71% - 80% 81% - 90% 91% - 100% 101% - 120% 121% - 150% > 150% Συνολική αξία δανείων Απλός μέσος όρος του δείκτη (%) 557 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Δάνεια αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος 31.12.2020 31.12.2019 1.279.326 1.154.749 1.611.327 1.504.738 1.013.711 959.389 1.033.462 966.143 2.909.327 3.016.465 1.801.113 1.742.409 1.432.652 1.725.593 2.818.146 3.270.188 13.899.064 14.339.674 72% 75% Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 ΑΝΆΚΤΗΣΗ ΕΞΑΣΦΑΛΊΣΕΩΝ Πολιτική για διάθεση ανακτηθέντων στοιχείων Εντός του 2018, ο Όµιλος δηµιούργησε ένα νέο πλαίσιο διακυβέρνησης επί µη-ιδιοχρησιµοποιούµενων ακινήτων µε τη σύσταση δύο νέων Επιτροπών και την ανάθεση σε διαφορετική Εταιρία του Οµίλου της διαχείρισης του συνόλου των ανακτηθέντων ακινήτων ιδιοκτησίας της Τράπεζας και Θυγατρικών Εταιριών της. Όταν η Τράπεζα αποκτά την κυριότητα ακινήτων στο πλαίσιο διαχείρισης µη εξυπηρετούµενων ανοιγµάτων (NPEs), η εν λόγω Εταιρία επιλαµβάνεται της παρακολούθησης της διαδικασίας ανάκτησης ακινήτων (asset on-boarding), καθορίζει τη βέλτιστη στρατηγική διαχείρισης για κάθε ανακτηθέν ακίνητο και κατόπιν τούτου τα αναθέτει προς διαχείριση σε κατάλληλα κανάλια διαχείρισης τα οποία δύναται να βρίσκονται εντός ή εκτός του Οµίλου. Ανάλογα µε την καθορισµένη στρατηγική το ακίνητο ταξινοµείται στην κατάλληλη κατηγορία για σκοπούς λογιστικής απεικόνισης. Η διαδικασία ταξινόµησης επαναλαµβάνεται περιοδικά έτσι ώστε η θέση κάθε ακινήτου να επικαιροποιείται µε βάση την τρέχουσα, κάθε φορά, κατάσταση του ακινήτου. Τέλος, υπάρχει συνεχής εποπτεία και συντονισµός των συνεργαζοµένων καναλιών διαχείρισης όσον αφορά την υλοποίηση των καθορισµένων στρατηγικών όπως και την προώθηση/πώληση των ανακτηθέντων ακινήτων σύµφωνα µε την εκάστοτε πολιτική του Οµίλου, καθώς και παρακολούθηση της απόδοσής τους µέσω κατάλληλων δεικτών απόδοσης (ΚPIs). Ανάκτηση εξασφαλίσεων Ακίνητη περιουσία Λοιπές Εξασφαλίσεις 31.12.2020 Υπόλοιπα Ισολογισµού Καθαρή Αξία Συσσωρευµένη Αξία Εκ των οποίων: Ανακτηθέντων πρόβλεψη ανακτηθέντων Εκ των οποίων: εξασφαλίσεων εντός της αποµείωσης εντός της εξασφαλίσεων 31.12.2020 χρήσης 2020 31.12.2020 χρήσης 2020 31.12.2020 392.680 99.502 50.656 3.262 342.024 6.276 6.276 Ακίνητη περιουσία Λοιπές Εξασφαλίσεις 31.12.2019 Υπόλοιπα Ισολογισµού Καθαρή Αξία Συσσωρευµένη Αξία Εκ των οποίων: Ανακτηθέντων πρόβλεψη ανακτηθέντων Εκ των οποίων: εξασφαλίσεων εντός της αποµείωσης εντός της εξασφαλίσεων 31.12.2019 χρήσης 2019 31.12.2019 χρήσης 2019 31.12.2019 297.625 66.893 44.250 242 253.375 4.774 569 4.774 Πωλήσεις χρήσης Καθαρό κέρδος/ (ζηµιά) από την Καθαρή Αξία πώληση Πώλησης 14.574 1.549 90 Πωλήσεις χρήσης Καθαρό κέρδος/ (ζηµιά) από την Καθαρή Αξία πώληση Πώλησης 29.521 1.082 3.245 10 Στην καθαρή αξία ανακτηθέντων εξσφαλίσεων την 31.12.2019, περιλαµβάνεται ποσό ύψους € 3.125 που αφορά σε ακίνητα που είχαν ταξινοµηθεί στα «Στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση» της Τράπεζας. 558 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Δάνεια και αναμενόμενες ζημιές πιστωτικού κινδύνου ανά Δ.Π.Χ.Π. 9 Στάδιο, τομέα δραστηριότητας και γεωγραφική περιοχή 31.12.2020 Ελλάδα Δάνεια αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων (FVPL) Στάδιο (Stage) 1 Καθαρή αξία Ιδιώτες και μικρές επιχειρήσεις Στεγαστικά Καταναλωτικά Πιστωτικές κάρτες Μικρές επιχειρήσεις Μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις Πιστωτικά ιδρύματα και λοιπές χρηματοοικονομικές υπηρεσίες Βιομηχανία και βιοτεχνίες Κατασκευαστικές τεχνικές & εκμετάλλευση ακίνητης περιουσίας Χονδρικό & λιανικό εμπόριο Μεταφορικές Ναυτιλία ΤουριστικέςΞενοδοχειακές Υπηρεσίες και λοιποί κλάδοι Δημόσιος τομέας Σύνολο Δάνεια αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος - Στάδιο (Stage) 2 Λογιστικό Απομειωμένα υπόλοιπο (προ κατά την αρχική αναμενόμενων τους αναγνώριση ζημιών πιστωτικού (POCI) κινδύνου) Στάδιο (Stage) 3 Αναμενόμενες ζημιές πιστωτικού κινδύνου Καθαρή αξία 5.708.375 3.998.268 9.104.835 4.805.760 23.617.238 5.536.374 18.080.864 3.836.892 493.261 731.265 646.957 2.573.469 428.930 149.651 846.218 4.636.821 1.626.373 221.056 2.620.585 2.735.964 1.152.762 43.633 873.401 13.783.146 3.701.326 1.145.605 4.987.161 2.067.664 1.592.436 209.816 1.666.458 11.715.482 2.108.890 935.789 3.320.703 9.770.815 972.641 3.811.484 764.436 15.319.376 2.294.476 13.024.900 507.919 1.826 4.288 4.920 518.953 7.845 511.108 3.385.070 246.444 1.096.217 232.450 4.960.181 699.939 4.260.242 53.934 1.134.963 195.415 542.381 95.612 1.968.371 325.626 1.642.745 4.826 1.831.405 126.599 1.468.296 209.182 3.635.482 881.732 2.753.750 50.485 530.528 28.787 67.655 19.106 62.694 13.561 8.742 24.751 669.619 86.205 40.752 4.032 628.867 82.173 1.390.511 218.950 323.704 35.264 1.968.429 115.049 1.853.380 239 961.632 96.646 300.343 153.515 1.512.136 219.501 1.292.635 109.484 43.042 15.522.232 146 4.971.055 1.804 12.918.123 59 5.570.255 45.051 38.981.665 1.053 7.831.903 43.998 31.149.762 109.484 31.12.2020 Λοιπές Χώρες Δάνεια αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων (FVPL) Στάδιο (Stage) 1 Καθαρή αξία Ιδιώτες και μικρές επιχειρήσεις Στεγαστικά Καταναλωτικά Πιστωτικές κάρτες Μικρές επιχειρήσεις Μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις Πιστωτικά ιδρύματα και λοιπές χρηματοοικονομικές υπηρεσίες Βιομηχανία και βιοτεχνίες Κατασκευαστικές τεχνικές & εκμετάλλευση ακίνητης περιουσίας Χονδρικό & λιανικό εμπόριο Μεταφορικές Ναυτιλία ΤουριστικέςΞενοδοχειακές Υπηρεσίες και λοιποί κλάδοι Δημόσιος τομέας Σύνολο 559 Δάνεια αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος - 154.584 Στάδιο (Stage) 2 Λογιστικό Απομειωμένα υπόλοιπο (προ κατά την αρχική αναμενόμενων τους αναγνώριση ζημιών πιστωτικού (POCI) κινδύνου) Στάδιο (Stage) 3 Αναμενόμενες ζημιές πιστωτικού κινδύνου Καθαρή αξία 51.035 18.008 36.866 25.468 131.377 18.723 112.654 48.132 773 2.087 43 16.504 607 200 697 34.886 1.074 409 497 16.396 8.896 20 156 115.918 11.350 2.716 1.393 13.663 4.586 317 157 102.255 6.764 2.399 1.236 3.176.078 182.278 132.426 57.526 3.548.308 96.186 3.452.122 1.527.044 208 1.526.836 3 41.569 153 41.416 78.540 6.998 71.542 1.517.392 9.652 41.566 19.111 52.835 5.419 10.394 9.892 23.141 5.150 28.291 10.138 18.153 29.250 106.223 58.973 1.485.708 40.359 136.500 19.074 68.641 8.594 118.406 1.699.443 19.200 42.222 99.206 1.657.221 49 23.150 23.201 11.263 11.938 1.475 10.737 31.814 6.004 25.810 169.292 82.994 3.679.685 114.909 3.564.776 2 19.602 154.584 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ 3.227.113 200.286 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 31.12.2019 Ελλάδα Δάνεια αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων (FVPL) Στάδιο (Stage) 1 Καθαρή αξία Ιδιώτες και µικρές επιχειρήσεις Στεγαστικά Καταναλωτικά Πιστωτικές κάρτες Μικρές επιχειρήσεις Μεσαίες και µεγάλες επιχειρήσεις Πιστωτικά ιδρύµατα και λοιπές χρηµατοοικονομικές υπηρεσίες Βιοµηχανία & βιοτεχνίες Κατασκευαστικές τεχνικές & εκµετάλλευση ακίνητης περιουσίας Χονδρικό & λιανικό εµπόριο Μεταφορικές Ναυτιλία Τουριστικές Ξενοδοχειακές Υπηρεσίες και λοιποί κλάδοι Δηµόσιος Τοµέας Σύνολο Δάνεια αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος 451 Στάδιο (Stage) 2 Λογιστικό Απομειωμένα υπόλοιπο (προ κατά την αρχική αναμενόμενων τους αναγνώριση ζημιών πιστωτικού (POCI) κινδύνου) Στάδιο (Stage) 3 Αναμενόμενες ζημιές πιστωτικού κινδύνου Καθαρή αξία 5.867.829 3.736.817 9.522.978 4.910.412 24.038.036 5.229.706 18.808.330 4.009.290 509.118 894.221 455.200 2.548.812 381.228 113.526 693.251 4.858.119 1.688.336 229.281 2.747.242 2.806.468 1.179.630 46.585 877.729 14.222.689 3.758.312 1.283.613 4.773.422 1.947.060 1.486.296 193.850 1.602.500 12.275.629 2.272.016 1.089.763 3.170.922 9.195.484 554.306 3.798.721 759.704 14.308.215 2.259.881 12.048.334 638.700 4.089 4.196 4.796 651.781 7.835 643.946 15.961 3.264.037 78.154 1.118.016 232.790 4.692.997 695.955 3.997.042 52.125 1.379.470 184.910 612.119 91.983 2.268.482 383.099 1.885.383 5.123 1.628.030 46.450 1.427.298 195.600 3.297.378 845.424 2.451.954 48.442 270.615 26.249 4.486 15.713 58.396 11.049 26.026 25.075 359.523 78.086 35.841 3.484 323.682 74.602 1.189.517 114.470 313.957 30.774 1.648.718 107.096 1.541.622 587 798.866 106.034 253.690 152.660 1.311.250 181.147 1.130.103 122.689 53.839 15.117.152 14 4.291.137 1.799 13.323.498 3.088 5.673.204 58.740 38.404.991 858 7.490.445 57.882 30.914.546 451 122.238 31.12.2019 Λοιπές Χώρες Δάνεια αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων (FVPL) Στάδιο (Stage) 1 Καθαρή αξία Ιδιώτες και µικρές επιχειρήσεις Στεγαστικά Καταναλωτικά Πιστωτικές κάρτες Μικρές επιχειρήσεις Μεσαίες και µεγάλες επιχειρήσεις Πιστωτικά ιδρύµατα και λοιπές χρηµατοοικονομικές υπηρεσίες Βιοµηχανία & βιοτεχνίες Κατασκευαστικές τεχνικές & εκµετάλλευση ακίνητης περιουσίας Χονδρικό & λιανικό εµπόριο Μεταφορικές Ναυτιλία Τουριστικές Ξενοδοχειακές Υπηρεσίες και λοιποί κλάδοι Δηµόσιος Τοµέας Σύνολο 560 Δάνεια αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος - 193.243 Στάδιο (Stage) 2 Λογιστικό Απομειωμένα υπόλοιπο (προ κατά την αρχική αναμενόμενων τους αναγνώριση ζημιών πιστωτικού (POCI) κινδύνου) Στάδιο (Stage) 3 24.287 34.781 25.825 136.709 17.613 119.096 48.561 694 2.419 142 20.765 3.335 186 1 31.946 1.280 352 1.203 15.713 9.940 22 150 116.985 15.249 2.979 1.496 11.521 5.682 280 130 105.464 9.567 2.699 1.366 3.055.872 241.899 60.456 61.463 3.419.690 136.434 3.283.256 1.419.356 8.967 1.676 1.429.999 60.186 1.369.813 48.922 27.655 50.099 31.872 124.829 652 3 49.577 129 49.448 6.634 6.690 9.856 73.279 4.314 68.965 2.675 3.229 20.061 2.119 28.084 10.510 17.574 87.261 1.427.011 84.526 138.543 9.046 171.787 1.604.550 3.846 33.916 167.941 1.570.634 24.296 24.297 11.850 12.447 1.427 16.143 38.117 11.683 26.434 95.237 87.288 3.556.399 154.047 3.402.352 29.950 1 20.547 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Καθαρή αξία 51.816 8.887 193.243 Αναμενόμενες ζημιές πιστωτικού κινδύνου 3.107.688 266.186 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Ανάλυση εσόδων από τόκους των δανείων ανά Δ.Π.Χ.Π. 9 Στάδιο Οι ακόλουθοι πίνακες παρουσιάζουν τo έσοδο από τόκους δανείων για τις χρήσεις 2020 και 2019 ανά Δ.Π.Χ.Π. 9 Στάδιο. Για δάνεια που κατατάσσονται στο στάδιο 1 και 2, ο τόκος έσοδο υπολογίζεται εφαρµόζοντας το πραγµατικό επιτόκιο επί της λογιστικής αξίας προ προβλέψεων. Για δάνεια που κατατάσσονται στο στάδιο 3, ο τόκος έσοδο υπολογίζεται εφαρµόζοντας το πραγµατικό επιτόκιο επί της λογιστικής αξίας µετά τις προβλέψεις αποµείωσης, ενώ για τα δάνεια που αγοράστηκαν ή δηµιουργήθηκαν όντας αποµειωµένα (POCI), ο τόκος υπολογίζεται εφαρµόζοντας το προσαρµοσµένο λόγω αποµείωσης πραγµατικό επιτόκιο επί της λογιστικής αξίας µετά των προβλέψεων αποµείωσης. 31.12.2020 Δάνεια αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος Στάδιο (Stage) 1 Ιδιώτες και μικρές επιχειρήσεις Μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις Δημόσιος Τομέας Σύνολο εσόδων από τόκους 222.563 447.813 895 671.271 Στάδιο (Stage) 2 133.670 34.415 168.085 Στάδιο (Stage) 3 272.937 103.021 61 376.019 Απομειωμένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) Σύνολο Εσόδων από τόκους 117.867 17.704 78 135.649 747.037 602.953 1.034 1.351.024 Δάνεια αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων (FVPL) 26 12.948 12.974 31.12.2019 Δάνεια αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος Στάδιο (Stage) 1 Ιδιώτες και μικρές επιχειρήσεις Μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις Δημόσιος Τομέας Σύνολο εσόδων από τόκους 561 239.559 466.549 931 707.039 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Στάδιο (Stage) 2 131.730 41.863 173.593 Στάδιο (Stage) 3 301.308 109.317 67 410.692 Απομειωμένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) Σύνολο Εσόδων από τόκους 128.270 16.483 24 144.777 800.867 634.212 1.022 1.436.101 Δάνεια αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων (FVPL) 65 13.959 14.024 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 ΡΥΘΜΊΣΕΙΣ ΔΑΝΕΊΩΝ Οι ρυθµίσεις δανείων πραγµατοποιούνται µε τροποποίηση των αρχικών συµβατικών όρων και περιλαµβάνουν µεταβολές όπως: • Επέκταση της διάρκειας της πιστοδότησης. • Διαγραφή µέρους των οφειλών του πιστούχου. • Χορήγηση περιόδου χάριτος ως προς το κεφάλαιο ή/και τους τόκους. • Μειώσεις επιτοκίων. Κατά κανόνα οι ρυθµίσεις που πραγµατοποιούνται περιλαµβάνουν συνδυασµό των ανωτέρω µεταβολών των συµβατικών όρων. Επιπρόσθετα, η Τράπεζα, στα πλαίσια αναδιαπραγµάτευσης των όρων δανείων που έχει χορηγήσει, έχει συµµετάσχει σε συµφωνίες για την ανταλλαγή χρέους µε απόκτηση µετοχικών τίτλων των πιστούχων. Κατά την 31.12.2020 η Τράπεζα είχε στο χαρτοφυλάκιο αποτιµώµενο στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην καθαρή θέση µετοχές εύλογης αξίας € 6.233 (31.12.2019: € 4.730) που προήλθαν από αντίστοιχες συναλλαγές. Η µετοχή που είχε ταξινοµηθεί στα κατεχόµενα προς πώληση στοιχεία του ενεργητικού κατά την προηγούµενη χρήση αφορούσε την εταιρεία «Forthnet» ενώ κατά την τρέχουσα χρήση δεν υπήρξε ταξινόμηση στην εν λόγω κατηγορία (σηµείωση 44). Ανάλυση ρυθµισµένων δανείων ανά είδος ρύθµισης 31.12.2020 Δάνεια αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων (FVPL) Πληρωμή τόκου Πρόγραμμα μειωμένων πληρωμών Παροχή περιόδου χάριτος Επέκταση διάρκειας δανείου Κεφαλαιοποίηση καθυστερούμενων δόσεων Διαγραφή μέρους του χρέους Ανταλλαγή χρέους με απόκτηση συμμετοχής Λοιπά Συνολική καθαρή αξία 5.224 483 57.676 48.696 1.789 4.836 118.704 Δάνεια αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος 126.782 2.560.692 343.961 4.198.002 1.556.825 954.423 15.285 620.423 10.376.393 Σύνολο 126.782 2.565.916 344.444 4.255.678 1.605.521 956.212 15.285 625.259 10.495.097 31.12.2019 Δάνεια αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων (FVPL) Πληρωµή τόκου Πρόγραµµα µειωµένων πληρωµών Παροχή περιόδου χάριτος Επέκταση διάρκειας δανείου Κεφαλαιοποίηση καθυστερούµενων δόσεων Διαγραφή µέρους του χρέους Ανταλλαγή χρέους µε απόκτηση συµµετοχής Λοιπά Συνολική καθαρή αξία 56 2 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ 857 66.317 48.442 7.739 123.355 Δάνεια αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος 122.104 3.272.273 398.822 4.719.434 1.532.919 751.770 21.220 516.858 11.335.400 Σύνολο 122.104 3.272.273 399.679 4.785.751 1.532.919 800.212 21.220 524.597 11.458.755 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Ρυθµισµένα δάνεια ανά κατηγορία 31.12.2020 Δάνεια αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων (FVPL) Ιδιώτες και μικρές επιχειρήσεις Στεγαστικά Καταναλωτικά Πιστωτικές κάρτες Μικρές επιχειρήσεις Μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις Μεγάλες επιχειρήσεις Μεσαίες επιχειρήσεις Δημόσιος τομέας Ελλάδα Σύνολο Δάνεια αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος - 118.704 113.639 5.065 118.704 8.453.387 5.577.224 1.260.628 81.349 1.534.186 1.922.277 1.098.813 823.464 729 729 10.376.393 Σύνολο 8.453.387 5.577.224 1.260.628 81.349 1.534.186 2.040.981 1.212.452 828.529 729 729 10.495.097 31.12.2019 Δάνεια αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων (FVPL) Ιδιώτες και µικρές επιχειρήσεις Στεγαστικά Καταναλωτικά Πιστωτικές κάρτες Μικρές Επιχειρήσεις Μεσαίες και µεγάλες επιχειρήσεις Μεγάλες επιχειρήσεις Μεσαίες επιχειρήσεις Δηµόσιος τοµέας Ελλάδα Συνολική καθαρή αξία Δάνεια αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος - 123.355 117.646 5.709 123.355 9.102.653 5.963.824 1.419.065 118.415 1.601.349 2.228.968 1.337.409 891.559 3.779 3.779 11.335.400 Σύνολο 9.102.653 5.963.824 1.419.065 118.415 1.601.349 2.352.323 1.455.055 897.268 3.779 3.779 11.458.755 Ρυθµισµένα δάνεια ανά γεωγραφική περιοχή 31.12.2020 Ελλάδα Λοιπές χώρες Συνολική καθαρή αξία Δάνεια αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων (FVPL) 55.550 63.154 118.704 Ελλάδα Λοιπές χώρες Συνολική καθαρή αξία Δάνεια αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων (FVPL) 54.151 69.204 123.355 Δάνεια αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος 10.172.362 204.031 10.376.393 Σύνολο 10.227.912 267.185 10.495.097 31.12.2019 563 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Δάνεια αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος 11.038.085 297.315 11.335.400 Σύνολο 11.092.236 366.519 11.458.755 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Ανάλυση ρυθμισμένων δανείων, µε βάση την πιστωτική τους ποιότητα Συνολικό ποσό δανείων Δάνεια αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων (FVPL) Με καθυστέρηση Χωρίς καθυστέρηση Συνολική καθαρή αξία Αξία εξασφαλίσεων Δάνεια αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος Στάδιο (Stage) 1 Στάδιο (Stage) 2 Στάδιο (Stage) 3 Αποµειωµένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) Λογιστικό υπόλοιπο (προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου) Στάδιο (Stage) 1 - Αναµενόµενες ζημιές πιστωτικού κινδύνου Στάδιο (Stage) 2 - Αναµενόµενες ζημιές πιστωτικού κινδύνου Στάδιο (Stage) 3 - Αναµενόµενες ζημιές πιστωτικού κινδύνου Αναµενόµενες ζημιές πιστωτικού κινδύνου δανείων αποµειωµένων κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) Συνολική καθαρή αξία Αξία εξασφαλίσεων 564 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Ποσοστό ρυθµισµένων δανείων (%) 80.480 183.588 264.068 236.328 70.994 47.710 118.704 111.137 88 26 45 47 18.749.345 5.171.341 13.087.415 5.653.249 3.112.765 8.101.929 3.539.926 60 62 63 42.661.350 14.754.620 35 60.282 309.549 5.571.529 216.473 3.051.429 70 55 2.005.452 1.110.325 55 34.714.538 25.580.956 10.376.393 9.267.576 30 36 Συνολικό ποσό δανείων Δάνεια αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων (FVPL) Με καθυστέρηση Χωρίς καθυστέρηση Συνολική καθαρή αξία Αξία εξασφαλίσεων Δάνεια αποτιµώµενα στο αναπόσβεστο κόστος Στάδιο (Stage) 1 Στάδιο (Stage) 2 Στάδιο (Stage) 3 Αποµειωµένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) Λογιστικό υπόλοιπο (προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου) Στάδιο (Stage) 1 - Αναµενόµενες ζημιές πιστωτικού κινδύνου Στάδιο (Stage) 2 - Αναµενόµενες ζημιές πιστωτικού κινδύνου Στάδιο (Stage) 3 - Αναµενόµενες ζημιές πιστωτικού κινδύνου Αναµενόµενες ζημιές πιστωτικού κινδύνου δανείων αποµειωµένων κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) Συνολική καθαρή αξία Αξία εξασφαλίσεων 31.12.2020 Συνολικό ποσό ρυθµισµένων δανείων 31.12.2019 Συνολικό ποσό ρυθµισµένων δανείων Ποσοστό ρυθµισµένων δανείων (%) 149.695 166.237 315.932 266.074 107.971 15.384 123.355 116.924 72 9 39 44 18.224.840 4.557.323 13.418.735 5.760.492 3.532.918 8.280.667 3.541.620 78 62 61 41.961.390 15.355.205 37 (155.253) (315.787) (5.224.187) (231.978) (2.780.388) 73 53 (1.949.265) (1.007.439) 52 34.316.898 24.946.289 11.335.400 9.483.991 33 38 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Συµφωνία της καθαρης αξίας των ρυθµισµένων δανείων Υπόλοιπο 1.1.2020 Μεταβολές χρήσης 1.1 - 31.12.2020 Δάνεια που εντάχθηκαν σε καθεστώς ρύθµισης εντός της χρήσης Έσοδα από τόκους Αποπληρωµές δανείων (µερικώς ή ολικώς) Δάνεια που εξήλθαν από το καθεστώς της ρύθµισης εντός της χρήσης Ζηµιά αποµείωσης Πωλήσεις ρυθµισµένων δανείων Επαναπροσδιορισµός της εύλογης αξίας Μεταφορά δανείων στα στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση Λοιπές κινήσεις Σύνολο 31.12.2020 Υπόλοιπο 1.1.2019 Μεταβολές χρήσης 1.1 - 31.12.2019 Δάνεια που εντάχθηκαν σε καθεστώς ρύθµισης εντός της χρήσης Έσοδα από τόκους Αποπληρωµές δανείων (µερικώς ή ολικώς) Δάνεια που εξήλθαν από το καθεστώς της ρύθµισης εντός της χρήσης Ζηµιά αποµείωσης Πωλήσεις ρυθµισµένων δανείων Επαναπροσδιορισµός της εύλογης αξίας Μεταφορά δανείων στα στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση Λοιπές κινήσεις Σύνολο 31.12.2019 565 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Δάνεια αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων 123.355 11.052 5.955 (13.569) 31.12.2020 Δάνεια αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος 11.335.400 625.583 384.060 (425.255) (883.264) (662.801) (9.106) 1.017 118.704 2.670 10.376.393 Δάνεια αποτιμώμενα στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων 76.678 31.12.2019 Δάνεια αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος 11.962.311 73.952 3.819 (7.591) 1.394.024 415.095 (517.088) (1.286.604) (315.778) (24.982) (23.503) 123.355 (187.586) (103.992) 11.335.400 Σύνολο 11.458.755 636.635 390.015 (438.824) (883.264) (662.801) (9.106) 3.687 10.495.097 Σύνολο 12.038.989 1.467.976 418.914 (524.679) (1.286.604) (315.778) (24.982) (23.503) (187.586) (103.992) 11.458.755 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 ΑΝΆΛΥΣΗ ΚΑΤΆ ΔΙΑΒΆΘΜΙΣΗ Λοιπά χρηµατοοικονοµικά µέσα που υπόκεινται σε πιστωτικό κίνδυνο Οι ακόλουθοι πίνακες παρουσιάζουν τα λοιπά χρηµατοοικονοµικά µέσα που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος και στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση κατά την 31.12.2020 και 31.12.2019 ανά Δ.Π.Χ.Π. 9 Στάδιο και διαβάθµιση. Στάδιο (Stage) 1 Διαθέσιµα σε Κεντρικές Τράπεζες AAA AA+ to AAA+ to ABBB+ to BBBΥποδεέστερα από BBBΜη διαβαθµισµένα Αξία ανοιγµάτων προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου Αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου Λογιστική αξία Αξία εξασφαλίσεων Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυµάτων AAA AA+ to AAA+ to ABBB+ to BBBΥποδεέστερα από BBBΜη διαβαθµισµένα Αξία ανοιγµάτων προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου Αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου Λογιστική αξία Αξία εξασφαλίσεων 31.12.2020 Αποµειωµένα κατά την αρχική τους Στάδιο αναγνώριση (Stage) 3 (POCI) Στάδιο (Stage) 2 6.421.222 6.421.222 - - - 6.421.222 - - - 673.408 649.318 900.706 370.618 39.135 2.633.185 (2.995) 2.630.190 - 69.961 69.961 (69.961) - - Σύνολο 6.421.222 6.421.222 6.421.222 673.408 649.318 900.706 370.618 109.096 2.703.146 (72.956) 2.630.190 - Αξιόγραφα που αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση AAA AA+ to AAA+ to ABBB+ to BBBΥποδεέστερα από BBBΜη διαβαθµισµένα Αξία ανοιγµάτων προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου Αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου Λογιστική αξία Αξία εξασφαλίσεων Αξιόγραφα που αποτιµώνται στο Αναπόσβεστο Κόστος AAA AA+ to AAA+ to ABBB+ to BBBΥποδεέστερα από BBBΜη διαβαθµισµένα Αξία ανοιγµάτων προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου Αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου Λογιστική αξία Αξία εξασφαλίσεων 566 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ 43.804 592.715 311.353 1.327.388 2.775.318 86.849 5.137.427 (13.808) 5.123.619 30.700 325.009 2.809.171 4.050 3.168.930 (10.165) 3.158.765 2.104 24.726 26.830 (331) 26.499 1.363 1.363 (7) 1.356 - - - - - - - - 43.804 592.715 311.353 1.327.388 2.777.422 111.575 5.164.257 (14.139) 5.150.118 30.700 325.009 2.809.171 5.413 3.170.293 (10.172) 3.160.121 - Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Στάδιο (Stage) 1 Διαθέσιµα σε Κεντρικές Τράπεζες AAA AA+ to AAA+ to ABBB+ to BBBΥποδεέστερα από BBBΜη διαβαθμισμένα Αξία ανοιγμάτων προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου Αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου Λογιστική αξία Αξία εξασφαλίσεων Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυµάτων AAA AA+ to AAA+ to ABBB+ to BBBΥποδεέστερα από BBBΜη διαβαθμισμένα Αξία ανοιγμάτων προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου Αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου Λογιστική αξία Αξία εξασφαλίσεων 31.12.2019 Αποµειωµένα κατά την αρχική τους Στάδιο αναγνώριση (Stage) 3 (POCI) Στάδιο (Stage) 2 862.657 862.657 862.657 613.209 1.543.419 671.031 461.280 47.663 3.336.602 (3.664) 3.332.938 - - - 69.961 69.961 (69.961) - - - Σύνολο 862.657 862.657 862.657 613.209 1.543.419 671.031 461.280 117.624 3.406.563 (73.625) 3.332.938 - Αξιόγραφα που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών αποτελεσμάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση AAA AA+ to AAA+ to ABBB+ to BBBΥποδεέστερα από BBBΜη διαβαθμισμένα Αξία ανοιγμάτων προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου Αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου Λογιστική αξία Αξία εξασφαλίσεων Αξιόγραφα που αποτιμώνται στο Αναπόσβεστο Κόστος AAA AA+ to AAA+ to ABBB+ to BBBΥποδεέστερα από BBBΜη διαβαθμισμένα Αξία ανοιγμάτων προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου Αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου Λογιστική αξία Αξία εξασφαλίσεων 567 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ 43.533 361.452 86.521 1.672.797 3.930.089 99.163 6.193.555 (24.744) 6.168.811 242 242 (12) 230 - - - - 1.078.143 1.078.143 (7.413) 1.070.730 - - - - - - 43.533 361.452 86.521 1.672.797 3.930.089 99.405 6.193.797 (24.756) 6.169.041 1.078.143 1.078.143 (7.413) 1.070.730 - Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Εµπορικό χαρτοφυλάκιο - Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα ενεργητικού - Αξιόγραφα που αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων Ο ακόλουθος πίνακας παρουσιάζει τα λοιπά χρηµατοοικονοµικά µέσα που αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων ανά πιστωτική διαβάθµιση. 2020 Αξιόγραφα εμπορικού χαρτοφυλακίου AAA AA+ to AAA+ to ABBB+ to BBBΥποδεέστερα από BBBΜη διαβαθμισμένα Λογιστική αξία Αξία εξασφαλίσεων Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα ενεργητικού AAA AA+ to AAA+ to ABBB+ to BBBΥποδεέστερα από BBBΜη διαβαθμισμένα Λογιστική αξία Αξία εξασφαλίσεων Αξιόγραφα που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων AAA AA+ to AAA+ to ABBB+ to BBBΥποδεέστερα από BBBΜη διαβαθμισμένα Λογιστική αξία Αξία εξασφαλίσεων 568 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ 29.154 2019 29.154 17.490 371 17.861 106.467 107.482 16.862 1.039.450 2.663 1.272.924 3.262 239.535 13.004 764.813 3.870 1.024.484 340 168.543 168.883 55 179.823 179.878 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 ΑΝΆΛΥΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΑΝΑ Δ.Π.Χ.Π. 9 ΣΤΑΔΙΟ (STAGE) Απαιτήσεις κατά Πιστωτικών Ιδρυµάτων Ακολουθεί η κατάταξη των απαιτήσεων κατά Πιστωτικών Ιδρυµάτων ανά Δ.Π.Χ.Π. 9 Στάδιο την 31.12.2020 και 31.12.2019: 31.12.2020 Στάδιο (Stage) 1 Υπόλοιπο 31.12.2020 Λογιστική αξία προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου Αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου Λογιστική αξία 31.12.2020 Στάδιο (Stage) 2 2.633.185 (2.995) 2.630.190 Στάδιο (Stage) 3 - Απαιτήσεις αποµειωµένες κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) 69.961 (69.961) - Σύνολο 2.703.146 (72.956) - 2.630.190 31.12.2019 Στάδιο (Stage) 1 Υπόλοιπο 31.12.2019 Λογιστική αξία προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου Αναµενόµενες ζημιές πιστωτικού κινδύνου Λογιστική αξία 31.12.2019 569 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ 3.336.602 (3.664) 3.332.938 Στάδιο (Stage) 2 Στάδιο (Stage) 3 - 69.961 (69.961) - Απαιτήσεις αποµειωµένες κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) Σύνολο 3.406.563 (73.625) - 3.332.938 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Αξιόγραφα επενδυτικού χαρτοφυλακίου i. Αξιόγραφα επενδυτικού χαρτοφυλακίου αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση Ακολουθεί η κατάταξη των αξιογράφων ανά Δ.Π.Χ.Π. 9 Στάδιο και κατηγορία εκδότη την 31.12.2020 και 31.12.2019: 31.12.2020 Στάδιο (Stage) 1 Οµόλογα Ελληνικού Δηµοσίου Αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου Εύλογη αξία Λοιπά Κρατικά Οµόλογα Αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου Εύλογη αξία Λοιπά χρεόγραφα Αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου Εύλογη αξία Σύνολο αξιογράφων αποτιµώµενων στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση Αναµενόµενες ζημιές πιστωτικού κινδύνου Εύλογη αξία Στάδιο (Stage) 2 Αξιόγραφα αποµειωµένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) Στάδιο (Stage) 3 (5.105) 2.286.989 (5.105) 2.286.989 (323) 1.258.925 (8.711) 1.604.204 (323) 1.258.925 (8.380) 1.577.705 Σύνολο (331) 26.499 (13.808) 5.123.619 (331) 26.499 - (14.139) - 5.150.118 31.12.2019 Στάδιο (Stage) 1 Οµόλογα Ελληνικού Δηµοσίου Αναµενόµενες ζημιές πιστωτικού κινδύνου Εύλογη αξία Λοιπά Κρατικά Οµόλογα Αναµενόµενες ζημιές πιστωτικού κινδύνου Εύλογη αξία Λοιπά χρεόγραφα Αναµενόµενες ζημιές πιστωτικού κινδύνου Εύλογη αξία Σύνολο αξιογράφων αποτιµώµενων στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση Αναµενόµενες ζημιές πιστωτικού κινδύνου Εύλογη αξία Στάδιο (Stage) 2 Αξιόγραφα αποµειωµένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) Στάδιο (Stage) 3 (18.817) 3.524.379 (18.817) 3.524.379 (331) 1.419.828 (5.608) 1.224.834 (331) 1.419.828 (5.596) 1.224.604 Σύνολο (12) 230 (24.744) 6.168.811 (12) 230 - (24.756) - 6.169.041 Πέραν των ανωτέρω αξιογράφων, στο χαρτοφυλάκιο αξιογράφων επενδυτικού χαρτοφυλακίου αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών αποτελεσμάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση περιλαμβάνονται και μετοχές εύλογης αξίας € 20.461 (31.12.2019: € 24.975). 570 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 ii. Αξιόγραφα επενδυτικού χαρτοφυλακίου αποτιµώµενα στο αναπόσβεστο κόστος Ακολουθεί η κατάταξη των αξιογράφων ανά Δ.Π.Χ.Π. 9 Στάδιο και κατηγορία εκδότη την 31.12.2020 την 31.12.2019: 31.12.2020 Στάδιο (Stage) 1 Οµόλογα Ελληνικού Δηµοσίου Λογιστική αξία προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου Αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου Καθαρή αξία Λοιπά Κρατικά Οµόλογα Λογιστική αξία προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου Αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου Καθαρή αξία Λοιπά Χρεόγραφα Λογιστική αξία προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου Αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου Καθαρή αξία Σύνολο αξιογράφων αποτιμώμενων στο αναπόσβεστο κόστος Λογιστική αξία προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου Αναµενόµενες ζηµιές πιστωτικού κινδύνου Καθαρή αξία Στάδιο (Stage) 2 Αξιόγραφα αποµειωµένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) Στάδιο (Stage) 3 Σύνολο 2.788.311 (9.132) 2.779.179 2.788.311 (9.132) 2.779.179 350.034 (61) 349.973 350.034 (61) 349.973 30.585 (972) 29.613 1.363 (7) 1.356 3.168.930 (10.165) 3.158.765 1.363 (7) 1.356 31.948 (979) 30.969 3.170.293 (10.172) 3.160.121 31.12.2019 Στάδιο (Stage) 1 Οµόλογα Ελληνικού Δηµοσίου Λογιστική αξία προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου Αναμενόμενες ζημιές πιστωτικού κινδύνου Καθαρή αξία Σύνολο αξιογράφων αποτιμώμενων στο αναπόσβεστο κόστος Λογιστική αξία προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου Αναμενόμενες ζημιές πιστωτικού κινδύνου Καθαρή αξία 571 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Στάδιο (Stage) 2 Αξιόγραφα αποµειωµένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) Στάδιο (Stage) 3 1.078.143 (7.413) 1.070.730 1.078.143 (7.413) 1.070.730 - - Σύνολο 1.078.143 (7.413) 1.070.730 - 1.078.143 (7.413) - 1.070.730 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά 572 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Υπόλοιπο 31.12.2020 2.633.185 (6.377.354) (773.124) - 2.703.146 5.123.619 (6.377.354) - Ποσά που χρησιµοποιήθηκαν στη χρήση για διαγραφές Αποπληρωµές, συναλλαγµατικές διαφορές και λοιπές κινήσεις - Μεταβολές λόγω τροποποιήσεων των συµβατικών όρων που δεν οδηγούν σε διακοπή αναγνώρισης 72.994 - Τόκοι επί της λογιστικής αξίας προ προβλέψεων αποµείωσης 2.893.394 - (3.212.125) 5.673.937 Διακοπή αναγνώρισης χρηµατοοικονοµικών στοιχείων Νέα χρηµατοοικονοµικά στοιχεία που 5.673.937 αποκτήθηκαν - Μεταφορά σε στάδιο 3 από στάδιο 1 ή 2 (26.559) 228 - 3.406.563 6.168.811 - 69.961 69.961 Μεταφορά σε στάδιο 2 από στάδιο 1 ή 3 - - - 3.336.602 Στάδιο (Stage) 1 26.499 456 224 (742) 26.559 (228) 230 - - - - Στάδιο (Stage) 1 4.021.422 (1.349) (44.346) 39.062 5.150.118 3.168.930 (772.668) - - 73.218 (3.212.867) (1.924.002) 2.893.394 - - - - 1.363 14 1.349 Στάδιο (Stage) 2 Στάδιο (Stage) 3 - - - - Αξιόγραφα απομειωμένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) 3.170.293 (44.346) - - 39.076 (1.924.002) 4.021.422 - - - 1.078.143 Σύνολο Αξιόγραφα αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος 6.169.041 1.078.143 Σύνολο Απαιτήσεις αποµειωµένες Στάδιο Στάδιο κατά την (Stage) 2 (Stage) 3 αρχική τους αναγνώριση (POCI) Σύνολο Αξιόγραφα απομειωμένα κατά την Στάδιο Στάδιο (Stage) 2 (Stage) 3 αρχική τους αναγνώριση (POCI) Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυµάτων Μεταφορά σε στάδιο 1 από στάδιο 2 ή 3 Μεταβολές χρήσης 1.1 - 31.12.2020 Υπόλοιπο 1.1.2020 Στάδιο (Stage) 1 Αξιόγραφα επενδυτικού χαρτοφυλακίου αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών αποτελεσμάτων που καταχωρούνται απευθείας στην καθαρή θέση 31.12.2020 Οι κάτωθι πίνακες παρουσιάζουν την κίνηση της λογιστικής αξίας προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου των απαιτήσεων κατά πιστωτικών ιδρυµάτων, την κίνηση της εύλογης αξίας των αξιογράφων επενδυτικού χαρτοφυλακίου που αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην καθαρή θέση και την κίνηση των αξιογράφων που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος, στην οποία περιλαµβάνονται και οι αναµενόµενες ζηµιές λόγω πιστωτικού κινδύνου ανα Δ.Π.Χ.Π. 9 Στάδιο. Συμφωνία των λοιπών χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού (εκτός δανείων) προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου ανά Δ.Π.Χ.Π. 9 Στάδιο ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά 57 3 Υπόλοιπο 1.1.2019 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ 69.961 - 3.673.145 Νέα χρηµατοοικονοµικά στοιχεία που αποκτήθηκαν - Ποσά που χρησιµοποιήθηκαν στη χρήση για διαγραφές Υπόλοιπο 31.12.2019 3.336.602 4.800.043 (480.277) 126.556 3.406.563 6.168.812 (2.967.041) - Μεταβολές λόγω τροποποιήσεων των συµβατικών όρων που δεν οδηγούν σε διακοπή αναγνώρισης Αποπληρωµές, συναλλαγµατικές διαφορές και λοιπές κινήσεις - Τόκοι επί της λογιστικής αξίας προ προβλέψεων απομείωσης (2.967.041) - Μεταφορά σε στάδιο 3 από στάδιο 1 ή 2 (356) - (3.890.679) - Διακοπή αναγνώρισης χρηµατοοικονοµικών στοιχείων Στάδιο (Stage) 1 2.700.459 5.613.525 Μεταφορά σε στάδιο 2 από στάδιο 1 ή 3 - 69.961 - 3.673.145 2.630.498 Σύνολο Μεταφορά σε στάδιο 1 από στάδιο 2 ή 3 Μεταβολές χρήσης 1.1 - 31.12.2019 Απαιτήσεις αποµειωµένες Στάδιο Στάδιο Στάδιο κατά την (Stage) 1 (Stage) 2 (Stage) 3 αρχική τους αναγνώριση (POCI) Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυµάτων 31.12.2019 230 (7.990) 261 (1.313) 356 8.916 - - Αξιόγραφα απομειωμένα κατά την Στάδιο Στάδιο (Stage) 2 (Stage) 3 αρχική τους αναγνώριση (POCI) (87) 3.972 1.074.258 Στάδιο (Stage) 1 Στάδιο (Stage) 2 - Στάδιο (Stage) 3 - - Αξιόγραφα απομειωμένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) - - - 1.078.143 (87) - - 3.972 - 1.074.258 Σύνολο Αξιόγραφα αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος 6.169.041 1.078.143 (488.267) - - 126.817 (3.891.992) 4.800.043 - - - 5.622.441 Σύνολο Αξιόγραφα επενδυτικού χαρτοφυλακίου αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών αποτελεσμάτων που καταχωρούνται απευθείας στην καθαρή θέση ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά 574 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ - 2.995 72.956 (7) - (13.118) - 69.961 2.220 - (669) - - (669) 13.808 (4.506) (1.631) (1.631) 6.735 962 962 - (9) (42) - 11 - 331 (8) 296 (68) 364 42 (11) - - - - 14.139 (7) (13.126) 2.516 (4.574) 6.735 355 - - - 10.165 (6.022) 8.776 (567) 9.343 (2) 7 5 (3) 8 2 - - - - 8 - - - 10.172 - (6.022) 8.781 (570) 9.343 Στα αποτελέσµατα της χρήσης 2020 έχει αναγνωρισθεί επιπλέον αύξηση στις αναµενόµενες ζηµιές λόγω πιστωτικού κινδύνου στο Στάδιο 1 (Stage 1) ποσού € 92, η οποία αντιστοιχεί στη µεταβολή της συσσωρευµένης αποµείωσης µεταξύ της λήξης και της έναρξης της χρήσης για τις αγορές χρεογράφων στο χαρτοφυλάκιο FVOCI που είχαν συµφωνηθεί αλλά δεν είχαν διακανονισθεί στις δύο αυτές ηµεροµηνίες. Η εν λόγω συσσωρευµένη αποµείωση, ανάλογα µε την αποτίµηση των τίτλων, αναγνωρίζεται στα «Λοιπά στοιχεία ενεργητικού» ή στις «Λοιπές υποχρεώσεις». Μεταφορά σε στάδιο 1 από στάδιο 2 ή 3 Μεταφορά σε στάδιο 2 από στάδιο 1 ή 3 Μεταφορά σε στάδιο 3 από στάδιο 1 ή 2 Επανεκτίµηση αναµενόµενων ζηµιών πιστωτικού κινδύνου (α) Ζηµιές αποµείωσης νέων απαιτήσεων/ αξιογράφων (β) Αλλαγή πιστωτικών παραµέτρων (γ) Ζηµιές αποµείωσης απαιτήσεων/ αξιογράφων (α)+(β)+(γ) Διακοπή αναγνώρισης χρηµατοοικονοµικών στοιχείων ενεργητικού Συναλλαγµατικές διαφορές και λοιπές κινήσεις Υπόλοιπο 31.12.2020 Μεταβολές χρήσης 1.1 - 31.12.2020 31.12.2020 Αξιόγραφα επενδυτικού χαρτοφυλακίου αποτιμώμενα Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυµάτων στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών αποτελεσμάτων που Αξιόγραφα αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος καταχωρούνται απευθείας στην καθαρή θέση Αξιόγραφα Αξιόγραφα Απαιτήσεις απομειωμένα απομειωμένα αποµειωµένες κατά την Στάδιο Στάδιο Στάδιο κατά την Στάδιο Στάδιο Στάδιο Στάδιο Στάδιο Στάδιο κατά την Σύνολο Σύνολο Σύνολο (Stage) 1 (Stage) 2 (Stage) 3 αρχική τους (Stage) 1 (Stage) 2 (Stage) 3 αρχική τους (Stage) 1 (Stage) 2 (Stage) 3 αρχική τους αναγνώριση αναγνώριση αναγνώριση (POCI) (POCI) (POCI) Υπόλοιπο 1.1.2020 3.664 69.961 73.625 24.744 12 24.756 7.413 7.413 Οι κάτωθι πίνακες παρουσιάζουν την κίνηση των αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου των απαιτήσεων κατά πιστωτικών ιδρυµάτων, αξιογράφων επενδυτικού χαρτοφυλακίου που αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην καθαρή θέση και αξιογράφων που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος προ αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου ανά Δ.Π.Χ.Π. 9 Στάδιο. Συµφωνία των αναμενόμενων ζημιών πιστωτικού κινδύνου ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά 575 Υπόλοιπο 1.1.2019 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ 24.744 1 (19.440) (10.672) (25.954) 15.282 (2) 54.857 Στάδιο (Stage) 1 12 (28) (203) (227) 24 2 241 - - - - - - 24.756 1 (19.468) (10.875) (26.181) 15.282 24 - - - 55.098 Σύνολο - 7.413 7.413 7.413 Στάδιο (Stage) 1 Στάδιο (Stage) 2 - - - Στάδιο (Stage) 3 - - - - - - Αξιόγραφα απομειωμένα κατά την αρχική τους αναγνώριση (POCI) - - - - - 7.413 - - 7.413 - 7.413 Σύνολο Αξιόγραφα αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος Στα αποτελέσµατα της χρήσης 2019 έχει αναγνωρισθεί επιπλέον µείωση στις αναµενόµενες ζηµιές λόγω πιστωτικού κινδύνου στο Στάδιο 1 (Stage 1) ποσού € 172, η οποία αντιστοιχεί στη µεταβολή της συσσωρευµένης αποµείωσης µεταξύ της λήξεως και της έναρξης της χρήσης για τις αγορές χρεογράφων στο χαρτοφυλάκιο FVOCI που είχαν συµφωνηθεί αλλά δεν είχαν διακανονισθεί στις δύο αυτές ηµεροµηνίες. Η εν λόγω συσσωρευµένη αποµείωση, ανάλογα µε την αποτίµηση των τίτλων, αναγνωρίζεται στα «Λοιπά στοιχεία ενεργητικού» ή στις «Λοιπές υποχρεώσεις». 73.625 - Συναλλαγµατικές διαφορές και λοιπές κινήσεις Υπόλοιπο 31.12.2019 - (1.648) Διακοπή αναγνώρισης χρηµατοοικονοµικών στοιχείων ενεργητικού - (1.648) Ζημιές απομείωσης απαιτήσεων/ αξιογράφων (α)+(β)+(γ) 69.961 (1.858) Αλλαγή πιστωτικών παραµέτρων (γ) - 210 210 Ζηµιές απομείωσης νέων απαιτήσεων/ αξιογράφων (β) 3.664 - Επανεκτίµηση αναµενόµενων ζηµιών πιστωτικού κινδύνου (α) (1.858) - 75.273 Μεταφορά σε στάδιο 3 από στάδιο 1 ή 2 - - - - 69.961 - - - Μεταφορά σε στάδιο 2 από στάδιο 1 ή 3 5.312 Σύνολο Απαιτήσεις αποµειωµένες Στάδιο Στάδιο κατά την (Stage) 2 (Stage) 3 αρχική τους αναγνώριση (POCI) Μεταφορά σε στάδιο 1 από στάδιο 2 ή 3 Μεταβολές χρήσης 1.1 - 31.12.2019 Στάδιο (Stage) 1 Αξιόγραφα απομειωμένα κατά την Στάδιο Στάδιο (Stage) 2 (Stage) 3 αρχική τους αναγνώριση (POCI) Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυµάτων 31.12.2019 Αξιόγραφα επενδυτικού χαρτοφυλακίου αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών αποτελεσμάτων που καταχωρούνται απευθείας στην καθαρή θέση ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Στους παρακάτω πίνακες αναλύονται τα χρηµατοοικονοµικά στοιχεία που υπόκεινται σε πιστωτικό κίνδυνο, ανά κλάδο οικονοµικής δραστηριότητας του αντισυµβαλλόµενου. ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΆ ΣΤΟΙΧΕΊΑ ΠΟΥ ΥΠΌΚΕΙΝΤΑΙ ΣΕ ΠΙΣΤΩΤΙΚΌ ΚΊΝΔΥΝΟ - ΑΝΆΛΥΣΗ ΚΑΤΆ ΚΛΆΔΟ Πιστωτικά ιδρύµατα & λοιπές χρηµ/µικές υπηρεσίες Πιστωτικός κίνδυνος ανοιγµάτων συσχετιζόµενος µε εντός ισολογισµού στοιχεία: Διαθέσιµα σε Κεντρικές Τράπεζες Απαιτήσεις κατα πιστωτικών ιδρυµάτων Δάνεια και απαιτήσεις κατα πελατών Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα Χρεόγραφα εµπορικού χαρτοφυλακίου Χρεόγραφα αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω αποτελεσµάτων Χρεόγραφα αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών συνολικών αποτελεσµάτων Χρεόγραφα χαρτοφυλακίου αποτιµώµενου στο αναπόσβεστο κόστος Στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση - Δανειακό χαρτοφυλάκιο Συνολική αξία εντός ισολογισµού στοιχείων που υπόκεινται σε πιστωτικό κίνδυνο (α) Λοιπά εντός ισολογισµού στοιχεία που δεν υπόκεινται σε πιστωτικό κίνδυνο Σύνολο στοιχείων ενεργητικού Πιστωτικός κίνδυνος ανοιγµάτων συσχετιζόµενος µε εκτός ισολογισµού στοιχεία: Εγγυητικές επιστολές, ενέγγυες πιστώσεις και λοιπές εγγυήσεις Μη εκταµιευθείσες δανειακές δεσµεύσεις Εγγυήσεις οµολογιακών δανείων έκδοσης θυγατρικών της Τράπεζας Συνολική αξία εκτός ισολογισµού στοιχείων που υπόκεινται σε πιστωτικό κίνδυνο (β) Συνολική αξία ανοιγµάτων που υπόκεινται σε πιστωτικό κίνδυνο (α+β) 576 Κατασ/κές τεχνικές& Βιοµηχανία εκµετάλλευση & βιοτεχνίες ακίνητης περιουσίας Χονδρικό & λιανικό εµπόριο 31.12.2020 Δηµόσιος τοµέας/ Kρατικοί Μεταφορικές τίτλοι Παράγωγα Ναυτιλία Τουριστικές Ξενοδοχειακές Υπηρεσίες & λοιποί κλάδοι Ιδιώτες και µικρές επιχ/σεις Σύνολο 6.421.222 6.421.222 2.703.146 2.703.146 2.045.997 5.001.750 2.119.956 3.668.599 45.051 231.611 29.302 86.839 2.125 860.878 817.275 1.942.356 58.028 1.771 1.991.630 1.809.072 1.558 812 23.822.928 43.264.614 1.272.924 29.154 29.154 168.883 168.883 1.128.888 242.721 19.970 67.534 3.551.342 153.803 5.164.257 17.487 8.787 3.138.345 5.675 3.170.293 142 211.783 58.190 12.717.375 5.494.343 2.284.955 4.371.563 1.604 108.729 17.088.938 5.495.947 2.393.684 931.450 565.782 979.833 537.599 191.972 64.140 183.117 885.792 188.662 799.406 51 52.119 267.840 16.310 4.006.098 7.624.770 4.006.098 7.624.770 3.510 9.702 25.438 9.550 602.465 891.613 1.947.637 2.002.890 1.994.800 23.832.478 62.796.958 11.000 8.028.341 2.013.890 10.023.141 23.832.478 75.318.195 11.229 62.389 273.064 73.676 3.691.134 3.755 84.506 127.514 1.763.880 4.088.802 891.613 1.947.637 12.521.237 15.542 15.542 1.130.109 1.451.574 1.168.495 1.337.005 13.847.484 6.945.917 3.453.450 5.343.103 7.816.793 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ 192.023 116.259 14.984 146.895 400.578 1.837.556 7.795.478 1.007.872 1.962.621 2.149.785 2.395.378 25.670.034 70.592.436 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Πιστωτικά ιδρύµατα & λοιπές χρηµ/µικές υπηρεσίες Πιστωτικός κίνδυνος ανοιγµάτων συσχετιζόµενος µε εντός ισολογισµού στοιχεία: Διαθέσιµα σε Κεντρικές Τράπεζες Απαιτήσεις κατα πιστωτικών ιδρυµάτων Δάνεια και απαιτήσεις κατα πελατών Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα Χρεόγραφα εµπορικού χαρτοφυλακίου Χρεόγραφα αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων Χρεόγραφα αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών αποτελεσμάτων Χρεόγραφα χαρτοφυλακίου αποτιμώμενου στο αναπόσβεστο κόστος Στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση - Δανειακό χαρτοφυλάκιο Συνολική αξία εντός ισολογισµού στοιχείων που υπόκεινται σε πιστωτικό κίνδυνο (α) Λοιπά εντός ισολογισµού στοιχεία που δεν υπόκεινται σε πιστωτικό κίνδυνο Σύνολο στοιχείων ενεργητικού Πιστωτικός κίνδυνος ανοιγµάτων συσχετιζόµενος µε εκτός ισολογισµού στοιχεία: Εγγυητικές επιστολές, ενέγγυες πιστώσεις και λοιπές εγγυήσεις Μη εκταμιευθείσες δανειακές δεσμεύσεις Εγγυήσεις οµολογιακών δανείων έκδοσης θυγατρικών της Τράπεζας Συνολική αξία εκτός ισολογισµού στοιχείων που υπόκεινται σε πιστωτικό κίνδυνο (β) Συνολική αξία ανοιγµάτων που υπόκεινται σε πιστωτικό κίνδυνο (α+β) 57 7 31.12.2019 Δηµόσιος τοµέας/ Kρατικοί Μεταφορικές τίτλοι Παράγωγα Κατασ/κές τεχνικές& Χονδρικό Βιοµηχανία εκμετάλλευση & λιανικό & βιοτεχνίες ακίνητης εµπόριο περιουσίας Ναυτιλία Τουριστικές Ξενοδοχειακές Υπηρεσίες & λοιποί κλάδοι Ιδιώτες και µικρές επιχ/σεις Σύνολο 862.657 862.657 3.406.563 3.406.563 2.081.780 4.767.421 2.421.542 3.330.584 58.740 194.616 11.679 154.026 496 658.048 371 563.182 1.855.907 676 944 1.673.016 1.512.720 24.266.751 42.531.643 1.622 2.371 6 1.024.484 17.490 17.861 179.878 895.449 179.878 170.460 10.912 66.229 4.963.355 87.394 6.193.797 1.078.143 283.549 - 692.943 1.078.143 1.814 438.581 7.623.128 5.388.141 3.661.462 1.993 11.284.589 5.390.133 913.743 536.168 1.008.636 525.264 193.193 87.304 134.360 651.887 160.665 665.890 51 32.132 2.870.029 3.397.309 7.468.718 18.296 3.394 80.563 186.447 64.380 1.769.967 582.154 1.860.245 1.755.201 1.788.932 24.331.137 57.064.992 2.200 7.993.076 - 11.818.686 1.757.401 9.782.008 24.331.137 68.883.678 7.242 59.269 270.195 65.237 3.666.251 4.360 72.323 221.079 1.700.467 3.643.214 159.955 3.029.984 3.397.309 7.468.718 582.154 1.860.245 15.542 15.542 1.063.645 1.188.055 1.169.301 1.191.154 8.686.773 6.576.196 4.039.330 4.588.463 7.661.962 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ 193.244 119.436 11.602 131.592 491.274 1.765.704 7.325.007 701.590 1.871.847 1.886.793 2.280.206 26.096.841 64.389.999 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 ΈΚΘΕΣΗ ΣΕ ΠΙΣΤΩΤΙΚΟ ΚΙΝΔΥΝΟ ΧΡΕΟΥΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ Ο παρακάτω πίνακας παρουσιάζει τη συνολική έκθεση της Τράπεζας σε αξιόγραφα Ελληνικού Δημοσίου: Χαρτοφυλάκιο Χρεογράφων που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών αποτελεσμάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση Χρεογράφων που αποτιμώνται στο αναπόσβεστο κόστος Εμπορικό Σύνολο 31.12.2020 Ονομαστική αξία Λογιστική αξία 31.12.2019 Ονομαστική αξία Λογιστική αξία 2.024.315 2.286.989 2.940.147 3.524.379 2.118.842 21.762 4.164.919 2.779.179 29.154 5.095.322 921.600 14.657 3.876.404 1.070.730 17.490 4.612.599 Το σύνολο των αξιογράφων Ελληνικού Δηµοσίου κατατάσσεται στο Επίπεδο 1 αναφορικά µε την ποιότητα των δεδοµένων που χρησιµοποιήθηκαν για την εκτίµηση της εύλογης αξίας τους. H έκθεση της Τράπεζας σε κίνδυνο Ελληνικού Δηµοσίου από λοιπά, πλην αξιογράφων, χρηµατοοικονοµικά µέσα παρουσιάζεται στον παρακάτω πίνακα: Στοιχεία εντός του Ισολογισµού 31.12.2020 31.12.2019 Λογιστική Αξία 860.878 658.048 (11.965) (32.045) Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα – απαιτήσεις Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα – υποχρεώσεις Η έκθεση της Τράπεζας σε δάνεια προς δηµόσιες επιχειρήσεις /φορείς /οργανισµούς Ελληνικού Δημοσίου ανήλθε την 31.12.2020 σε € 45.052 (31.12.2019: € 58.740). Η Τράπεζα έχει σχηµατίσει συσσωρευμένη αποµείωση για τις ανωτέρω απαιτήσεις που ανήλθε την 31.12.2020 σε ποσό € 1.054 (31.12.2019: € 858). Επιπρόσθετα, το υπόλοιπο των δανείων της Τράπεζας µε εγγύηση Ελληνικού Δημοσίου (δάνεια µε εγγύηση Ελληνικού Δημοσίου είτε απευθείας είτε μέσω Κοινών Υπουργικών Αποφάσεων, δάνεια µε εγγύηση ΕΤΕΑΝ και δάνεια εγγυοδοτημένα απο την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα) ανήλθε την 31.12.2020 σε ποσό € 1.479.206 (31.12.2019: € 513.632). Κατά την 31.12.2020, επί των δανείων αυτών είχε σχηματιστεί συσσωρευμένη αποµείωση ύψους € 75.517 (31.12.2019: € 66.889). Σημειώνεται ότι η λογιστική αξία των δανείων με εγγύηση από το Ταμείο Εγγυοδοσίας Επιχειρήσεων Covid-19 της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας ανήλθε την 31.12.2020 σε € 997.261. Στοιχεία εκτός του Ισολογισµού 31.12.2020 Ονομαστική αξία Εύλογη αξία ΕΓΕΔ που έχουν ληφθεί ως εγγύηση για σύναψη παράγωγων συναλλαγών 900.000 900.000 31.12.2020 Ονομαστική αξία Εύλογη αξία Ομόλογα Ελληνικού Δημοσίου που έχουν ληφθεί ως εγγύηση για παροχή χρηματοδότησης 578 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ 335.407 402.695 31.12.2019 Ονομαστική αξία Εύλογη αξία 870.000 869.913 31.12.2019 Ονομαστική αξία Εύλογη αξία - - Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 40.2 Κίνδυνος αγοράς Κίνδυνος αγοράς είναι ο κίνδυνος ζηµίας που προκύπτει από δυσµενείς εξελίξεις στην τιµή ή στη µεταβλητότητα που παρατηρούνται στις αγορές επιτοκίων, συναλλάγµατος, χρηµατιστηριακών δεικτών, µετοχών και αγαθών. Ζημιές είναι δυνατόν να προκύψουν και από το εµπορικό χαρτοφυλάκιο και κατά τη διαχείριση των στοιχείων Ενεργητικού – Υποχρεώσεων. Ειδικότερα: • Επιτοκιακός κίνδυνος είναι ο κίνδυνος που προκύπτει από δυσµενείς µεταβολές των τιµών ή της µεταβλητότητας των επιτοκίων. • Συναλλαγµατικός κίνδυνος είναι ο κίνδυνος που προκύπτει από δυσµενείς µεταβολές των τιµών ή της µεταβλητότητας συναλλαγµατικών ισοτιµιών. • Μετοχικός κίνδυνος είναι ο κίνδυνος που προκύπτει από δυσµενείς µεταβολές των τιµών ή της µεταβλητότητας µετοχών ή µετοχικών δεικτών. Η Τράπεζα δεν έχει σηµαντικό χαρτοφυλάκιο τέτοιων µέσων. i. Εµπορικού χαρτοφυλακίου Η Πολιτική Διαχειρίσεως Κινδύνων Αγοράς της Τράπεζας αφορά την διαχείριση του κινδύνου αγοράς στην Τράπεζα, δηλαδή την ταυτοποίηση, µέτρηση, παρακολούθηση και έλεγχο του κινδύνου αγοράς που ενυπάρχει σε στοιχεία Ενεργητικού και Παθητικού που συναλλάσσονται από τις µονάδες Διαχειρίσεως Διαθεσίµων της Τράπεζας και τοπικών ανά χώρα, καθώς και την διασφάλιση ότι επαρκή κεφάλαια διακρατούνται για αυτό το είδος κινδύνου. Ο τελικός στόχος της Πολιτικής είναι η παροχή πλαισίου και αρχών για την αποτελεσµατική διαχείριση του κινδύνου αγοράς, µε σκοπό: • Την διακράτηση του κινδύνου αγοράς εντός ορίων, σύµφωνα µε την διάθεση ανάληψης κινδύνου της Τράπεζας • Τον περιορισµό του κινδύνου απάτης ή µη συµµόρφωσης µε τις εποπτικές απαιτήσεις µε τον καθορισµό ορθών µεθοδολογιών • Τον καθορισµό επαρκών ελέγχων για την αποτροπή σηµαντικών ζηµιών • Την διευκόλυνση αποτελεσµατικής λήψης αποφάσεων µε την ποσοτικοποίηση, όπου είναι εφικτό, της πιθανότητας αποτυχίας επίτευξης κερδών ή άλλων στόχων. Όλες οι αρµόδιες µονάδες της Τράπεζας και τοπικών ανά χώρα εφαρµόζουν την Πολιτική αναπτύσσοντας και εφαρµόζοντας τις κατάλληλες διαδικασίες. Ο κίνδυνος αγοράς του εµπορικού χαρτοφυλακίου µετράται µε τον υπολογισµό της Αξίας σε Κίνδυνο (Value at Risk - VaR), η οποία είναι το µέγιστο ποσό ζηµίας µε δεδοµένη πιθανότητα (διάστηµα εµπιστοσύνης). Η µεθοδολογία υπολογισµού της Αξίας σε Κίνδυνο που χρησιµοποιείται είναι η µέθοδος της ιστορικής προσοµοιώσεως διενεργώντας πλήρη αποτίµηση µε χρήση µονοκατάληκτου διαστήµατος εµπιστοσύνης 99%. Η ιστορική περίοδος παρατηρήσεων ανέρχεται κατ’ελάχιστο σε ένα έτος. Οι µεταβολές των παραγόντων κινδύνων που εφαρµόζονται είναι κατά περίπτωση απόλυτες ή ποσοστιαίες. Η Τράπεζα υπολογίζει την Αξία σε Κίνδυνο σε ηµερήσια βάση και ανανεώνει τα δεδοµένα σε ηµερήσια βάση. Για εποπτικούς σκοπούς χρησιµοποιείται περίοδο διακρατήσεως µιας και δέκα ηµερών. Πρόσθετες περίοδοι διακράτησης µπορεί να εφαρµοστούν για εσωτερικούς σκοπούς, ανάλογα µε το χρόνο που απαιτείται για τη ρευστοποίηση του χαρτοφυλακίου. Αξία σε κίνδυνο 1 ηµέρας, διάστηµα εµπιστοσύνης 99% (ιστορικά στοιχεία 2 ετών) (Ποσά σε ευρώ) 2020 31 Δεκεµβρίου Μέση ηµερήσια Αξία (ετησίως) Μέγιστη* ηµερήσια Αξία (ετησίως) Ελάχιστη* ηµερήσια Αξία (ετησίως) Συναλλαγµατικός κίνδυνος 2.669.548 2.334.525 2.782.449 1.786.471 Επιτοκιακός κίνδυνος 4.212.418 4.294.868 4.985.643 3.317.572 Επίδραση αλληλοσυσχέτισης 13.943 (2.243.487) 21.693 (1.987.989) (2.130.660) 38.585 (2.011.525) Κίνδυνος τιµής Σύνολο 4.652.422 4.663.097 5.637.432 3.131.103 * Αφορά το σύνολο της Αξίας σε Κίνδυνο εντός του έτους. 579 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 2019 31 Δεκεµβρίου Μέση ηµερήσια Αξία (ετησίως) Μέγιστη* ηµερήσια Αξία (ετησίως) Ελάχιστη* ηµερήσια Αξία (ετησίως) Συναλλαγµατικός κίνδυνος 1.762.634 1.543.660 1.755.297 1.022.390 Επιτοκιακός κίνδυνος 3.153.803 2.249.484 3.190.158 1.962.745 Κίνδυνος τιµής 34.238 24.079 35.521 7.477 Επίδραση αλληλοσυσχέτισης (1.816.901) (1.402.094) (1.754.281) (1.265.027) Σύνολο 3.133.774 2.415.129 3.226.695 1.727.585 Η µεθοδολογία υπολογισµού της Αξίας σε Κίνδυνο βασίζεται σε θεωρητικές παραδοχές, οι οποίες υπό ακραίες συνθήκες ενδέχεται να µην αντικατοπτρίζουν πλήρως τη µέγιστη ζηµία που µπορεί να υποστεί η Τράπεζα. Οι περιορισµοί της µεθοδολογίας συνοψίζονται ως εξής: • Η Αξία σε Κίνδυνο αφορά την δυνητική ζηµία µε διάστηµα εµπιστοσύνης 99%, χωρίς να προσδιορίζει ζημιές που υπερβαίνουν αυτό το διάστηµα. • Οι αποδόσεις των παραγόντων κινδύνων θεωρείται ότι ακολουθούν την εµπειρική κατανοµή που παρατηρήθηκε κατά την διάρκεια της ιστορικής περιόδου παρατηρήσεων. Σε ημερήσια βάση διενεργείται δοκιμαστικός εκ των υστέρων έλεγχος του μοντέλου υπολογισμού της Αξίας σε Κίνδυνο λαμβάνοντας υπόψη υποθετικές και πραγματικές μεταβολές σε κέρδη και ζημιές του εμπορικού χαρτοφυλακίου. Σύμφωνα με τις βέλτιστες πρακτικές, διενεργείται επικύρωση του μοντέλου από ανεξάρτητη μονάδα στην Τράπεζα σε ετήσια βάση. Για τη µέτρηση του κινδύνου αγοράς του εµπορικού χαρτοφυλακίου συµπληρωµατικά µε τον υπολογισµό της Αξίας σε Κίνδυνο, ελέγχεται η συµπεριφορά του σε υποθετικές µεταβολές των παραµέτρων αγοράς (σενάρια), καθώς και σε ακραίες µεταβολές τους που ενδεχομένως παρατηρήθηκαν στο παρελθόν (stress - testing). Στο πλαίσιο ελέγχου του κινδύνου αγοράς, έχουν θεσπιστεί όρια ανοικτής θέσης και µεγίστης ζηµίας (stop loss) στις θέσεις διαπραγµατεύσεως. Συγκεκριµένα έχουν θεσπιστεί όρια που αφορούν τους παρακάτω κινδύνους: • Συναλλαγµατικός κίνδυνος για θέσεις spot & forward και FX options. • Επιτοκιακός κίνδυνος για θέσεις Οµολόγων, Interest Rate Swaps, Interest Futures, Interest Options • Κίνδυνος τιµών για θέσεις µετοχών, Index Futures και Options, Commodity Futures και Swaps. • Πιστωτικός κίνδυνος για διατραπεζικές πράξεις και οµόλογα. Οι θέσεις σε αυτά τα προϊόντα παρακολουθούνται σε συνεχή βάση και ελέγχονται για το ποσοστό καλύψεως και τυχόν υπερβάσεις των εκάστοτε ορίων. ii. Χρηµατοοικονοµικοί Κίνδυνοι Τραπεζικού Χαρτοφυλακίου Κίνδυνος αγοράς είναι δυνατόν να προκύψει, εκτός του εµπορικού χαρτοφυλακίου, και από τη διάρθρωση των στοιχείων ενεργητικού - υποχρεώσεων του χαρτοφυλακίου χορηγήσεων και καταθέσεων της Τράπεζας. Ο κίνδυνος αυτός είναι συναλλαγµατικός και επιτοκιακός. α. Συναλλαγµατικός κίνδυνος Η Τράπεζα αναλαµβάνει κίνδυνο από τη διακύµανση των συναλλαγµατικών ισοτιµιών. Η διαχείριση της ανοικτής συναλλαγµατικής θέσης που προκύπτει από όλες τις εργασίες διενεργείται κεντρικά. Πολιτική της Τράπεζας είναι οι θέσεις να κλείνουν άµεσα µε χρήση συναλλαγών spot ή παραγώγων συναλλάγµατος. Σε περίπτωση που παραµείνουν ανοιχτές θέσεις, υπόκεινται στα όρια συναλλαγµατικού κινδύνου που έχουν θεσπιστεί και παρακολουθούνται στα πλαίσια της πολιτικής διαχειρίσεως χρηµατοοικονοµικών κινδύνων. Η συνολική θέση προκύπτει από την άθροιση της τρέχουσας θέσης από τα στοιχεία του ισολογισµού και της προθεσµιακής θέσης από τα παράγωγα προϊόντα, όπως παρατίθεται στους πίνακες που ακολουθούν. * Αφορά το σύνολο της Αξίας σε Κίνδυνο εντός του έτους. 580 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 31.12.2020 USD GBP CHF JPY RON RSD Λοιπά ΞΝ Ευρώ Σύνολο ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ Ταµείο και διαθέσιµα σε Κεντρικές Τράπεζες Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυµάτων 2.579 3.789 360 44 120.855 19.962 7.866 3.945 1.041 68 676 6.674.784 6.682.232 11.423 2.465.030 2.630.190 29.418 29.418 1.272.924 1.272.924 32.651.707 35.280.807 Αξιόγραφα εµπορικού χαρτοφυλακίου Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών 1.899.937 53.244 668.268 7.651 Αξιόγραφα επενδυτικού χαρτοφυλακίου - Αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών αποτελεσμάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή θέση 3.546 5.167.033 5.170.579 - Αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων 28.325 189.992 218.317 3.160.121 3.160.121 2.426.830 2.488.619 - Αναπόσβεστο κόστος Επενδύσεις σε εταιρίες θυγατρικές, συγγενείς και κοινοπραξίες 56.868 4.921 Επενδύσεις σε ακίνητα 46.659 46.659 Ιδιοχρησιµοποιούµενα ενσώµατα πάγια 642.381 642.381 Υπεραξία και λοιπά άυλα πάγια 473.458 473.458 5.277.158 5.277.158 1.635.670 1.647.887 Αναβαλλόµενες φορολογικές απαιτήσεις Λοιπά στοιχεία Ενεργητικού και στοιχεία Ενεργητικού προς Πώληση Σύνολο Ενεργητικού 8.454 16 35 3.712 2.063.696 133.879 676.529 11.640 5.962 1.937.093 102.085 69.925 983 17.174 68 15.811 62.113.165 65.020.750 ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ Υποχρεώσεις προς πιστωτικά ιδρύµατα και πελάτες 50.552.058 52.868.885 Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα 189.567 1.769.222 1.769.222 Οµολογίες εκδόσεώς µας και λοιπές δανειακές υποχρεώσεις 1.048.536 1.048.536 Υποχρεώσεις για τρέχοντα φόρο εισοδήµατος και λοιπούς φόρους 64.296 64.296 Υποχρεώσεις καθορισμένων παροχών στους εργαζόμενους 84.899 84.899 689 981.872 990.529 112 187.165 189.499 Λοιπές υποχρεώσεις 3.212 3.818 359 Προβλέψεις 1.543 18 3 1.941.848 105.921 70.287 1.562 17.832 - Συναλλαγµατική Θέση Στοιχείων Ισολογισµού 121.848 27.958 606.242 10.078 (11.870) 68 Προθεσµιακή Συναλλαγµατική Θέση Παραγώγων (81.348) (6.411) (279.512) (9.542) (470.965) 40.500 21.547 326.730 536 (482.835) Σύνολο Υποχρεώσεων Συνολική Συναλλαγµατική Θέση 581 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ 579 658 68 190.368 54.688.048 57.015.866 (174.557) 7.425.117 8.004.884 182.475 651.910 (13.393) 7.918 8.077.027 7.991.491 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 31.12.2019* USD GBP CHF JPY RON RSD Λοιπά ΞΝ Ευρώ Σύνολο ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ Ταµείο και διαθέσιµα σε Κεντρικές Τράπεζες Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυµάτων Αξιόγραφα εµπορικού χαρτοφυλακίου 2.968 2.139 440 125 115.901 15.648 13.895 10.684 1.373 72 912 1.195.223 1.201.807 17.307 3.158.058 3.332.938 18.277 18.647 1.024.484 1.024.484 32.200.988 34.854.802 370 Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών 1.928.784 50.564 671.784 (5) 2.687 Αξιόγραφα επενδυτικού χαρτοφυλακίου - Αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή θέση 3.462 6.190.553 6.194.015 - Αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων 13.013 204.499 217.512 1.070.730 1.070.730 854.656 919.757 39.679 39.679 697.459 697.459 - Αποτιµώµενα στο αναπόσβεστο κόστος Επενδύσεις σε εταιρίες θυγατρικές, συγγενείς και κοινοπραξίες 60.092 5.009 Επενδύσεις σε ακίνητα Ιδιοχρησιµοποιούµενα ενσώµατα πάγια Υπεραξία και λοιπά άυλα πάγια Αναβαλλόµενες φορολογικές απαιτήσεις Λοιπά στοιχεία Ενεργητικού και στοιχεία Ενεργητικού προς Πώληση Σύνολο Ενεργητικού 155.671 9.115 16 2 2.073.613 128.459 686.121 13.496 162.053 2.006.784 111.611 85.607 1.900 17.338 3.763 72 448.165 448.165 5.233.082 5.233.082 2.559.548 2.728.115 21.977 54.895.401 57.981.192 ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ Υποχρεώσεις προς πιστωτικά ιδρύµατα και πελάτες 192.115 Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα Οµολογίες έκδοσής µας και λοιπές δανειακές υποχρεώσεις 133.132 43.880.606 46.295.961 1.447.703 1.447.703 749.434 882.566 Υποχρεώσεις για τρέχοντα φόρο εισοδήµατος και λοιπούς φόρους 24.887 24.887 Υποχρεώσεις καθορισµένων παροχών στους εργαζόµενους 87.395 87.395 929 927.249 934.559 28 199.105 200.746 Λοιπές υποχρεώσεις 3.117 2.143 440 Προβλέψεις 1.007 3 2 2.144.040 113.757 86.049 2.581 17.939 - (70.427) 14.702 600.072 10.915 144.114 72 Προθεσµιακή Συναλλαγµατική Θέση Παραγώγων 85.850 (16.885) (373.340) (11.019) (484.033) Συνολική Συναλλαγµατική Θέση 15.423 (2.183) 226.732 (104) (339.919) Σύνολο Υποχρεώσεων Συναλλαγµατική Θέση Στοιχείων Ισολογισµού 681 601 72 193.072 47.316.379 49.873.817 (171.095) 7.579.022 8.107.375 179.362 615.617 (4.448) 8.267 8.194.639 8.102.927 * Ορισμένα κονδύλια της προηγούμενης χρήσης έχουν αναμορφωθεί όπως αναφέρεται στη σημείωση 47. 582 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Η ανοικτή συναλλαγµατική θέση της 31.12.2020 παρουσιάζει την ακόλουθη ευαισθησία: Νόµισµα USD GBP CHF RON ALL Σενάριο µεταβολής ισοτιµιών έναντι Ευρώ (%) Ανατίµηση USD 5% Υποτίµηση USD 5% Ανατίµηση GBP 5% Υποτίµηση GBP 5% Ανατίµηση CHF 5% Υποτίµηση CHF 5% Ανατίµηση RON 5% Υποτίµηση RON 5% Ανατίµηση ALL 5% Υποτίµηση ALL 5% Επίπτωση επί των καθαρών εσόδων προ φόρων 2.132 (1.929) 1.134 (1.026) 17.196 (15.559) (25.412) 22.992 196 (178) β. Επιτοκιακός κίνδυνος Ο επιτοκιακός κίνδυνος του τραπεζικού χαρτοφυλακίου αφορά την µεταβλητότητα στο κεφάλαιο και στα έσοδα τόκων της Τράπεζας που οφείλεται στην αναντιστοιχία του επιτοκιακού ανοίγµατος µεταξύ των µη διαπραγµατεύσιµων στοιχείων Ενεργητικού και παθητικού και του χαρτοφυλακίου αποτιµώµενου στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση.Το πλαίσιο διαχειρίσεως του επιτοκιακού κινδύνου καθορίζεται σύµφωνα µε την Πολιτική Διαχειρίσεως Κινδύνου στοιχείων Ενεργητικού-Παθητικού (Asset Liability Risk Management Policy). Με βάση αυτό το πλαίσιο η ανάλυση κινδύνων του Τραπεζικού χαρτοφυλακίου διενεργείται σύµφωνα µε τον χρόνο επαναπροσδιορισµού των επιτοκίων (Interest Rate Gap Analysis). Ειδικότερα, τα στοιχεία Ενεργητικού και Παθητικού ταξινοµούνται σε χρονικές περιόδους (Gaps) ανάλογα µε το πότε επαναπροσδιορίζεται το επιτόκιό τους, για τα στοιχεία κυµαινόµενου επιτοκίου, ή µε το πότε λήγουν, για τα στοιχεία σταθερού επιτοκίου. Για τα στοιχεία ενεργητικού και παθητικού τα οποία δεν έχουν λήξη, η κατανοµή των ροών γίνεται βάση µοντέλων ανάλυσης της συµπεριφοράς αυτών. Τα εν λόγω µοντέλα έχουν επικυρωθεί από την αρµόδια ανεξάρτητη Διεύθυνση της Τράπεζας. Η διαχείριση του επιτοκιακού κινδύνου πραγµατοποιείται από την ALCO, µετά από εισηγήσεις των µονάδων διαχείρισης Ενεργητικού – Παθητικού, treasury και κινδύνων αγοράς. Σενάρια ακραίων επιτοκιακών µεταβολών πραγµατοποιούνται σε µηνιαία βάση, ενώ υπολογίζεται η επίπτωσή τους στη µεταβολή στο έσοδο τόκων µέσω του EaR (Earning at Risk) και στα κεφάλαια µέσω του EVE (Economic Value of Equity). Αντίστοιχα όρια έχουν καθοριστεί και για τα δύο µεγέθη (EaR & EVE) τα οποία παρακολουθούνται και παρουσιάζονται στην ALCO και στο RMC σε τακτική βάση. 583 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Στον πίνακα που ακολουθεί παρουσιάζεται η Ανάλυση Επαναπροσδιορισµού Επιτοκίων για όλα τα στοιχεία του Ενεργητικού και των Υποχρεώσεων, χρηµατοοικονοµικά και µη χρηµατοοικονοµικά. 31.12.2020 < 1 µηνός 1 έως 3 µήνες 3 έως 6 µήνες ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ Ταµείο και διαθέσιµα σε Κεντρικές Τράπεζες Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυµάτων Αξιόγραφα εµπορικού χαρτοφυλακίου Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών Αξιόγραφα επενδυτικού χαρτοφυλακίου - Αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή θέση - Αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων - Αποτιµώµενα στο αναπόσβεστο κόστος Επενδύσεις σε εταιρίες θυγατρικές, συγγενείς και κοινοπραξίες Επενδύσεις σε ακίνητα Ιδιοχρησιµοποιούµενα ενσώµατα πάγια Υπεραξία και λοιπά άυλα πάγια Αναβαλλόµενες φορολογικές απαιτήσεις Λοιπά στοιχεία Ενεργητικού Στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση Σύνολο Ενεργητικού ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ Υποχρεώσεις προς πιστωτικά ιδρύµατα Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα Υποχρεώσεις προς πελάτες Oµολογίες έκδοσής µας και λοιπές δανειακές υποχρεώσεις Υποχρεώσεις για τρέχοντα φόρο εισοδήµατος και λοιπούς φόρους Υποχρεώσεις καθορισµένων παροχών στους εργαζόµενους Λοιπές υποχρεώσεις Προβλέψεις Σύνολο Υποχρεώσεων ΚΑΘΑΡΗ ΘΕΣΗ Μετοχικό Κεφάλαιο Διαφορά από έκδοση µετοχών υπέρ το άρτιο Αποθεµατικά Αποτελέσµατα εις νέον Σύνολο Καθαρής Θέσης Σύνολο Υποχρεώσεων και Καθαρής Θέσης ΑΝΟΙΓΜΑ ΣΩΡΡΕΥΤΙΚΟ ΑΝΟΙΓΜΑ 584 6 έως 12 µήνες 1 έως 5 έτη Μη > 5 ετών επηρεαζόµενα στοιχεία Σύνολο 261.010 6.682.232 6.421.222 1.927.600 298.222 206.666 270 197.432 2.630.190 2.003 27.415 29.418 1.272.924 1.272.924 11.300.262 7.417.610 2.903.942 1.349.722 8.244.706 4.064.565 35.280.807 419.473 288.703 522.259 323.979 1.910.935 1.705.230 5.170.579 202.741 13.412 2.164 218.317 2.581.517 3.160.121 89.241 489.363 21.544.222 8.017.947 3.632.867 1.762.942 10.647.277 623.762 342.715 384.391 109.751 11.873.180 9.273.744 5.478.015 3.337.877 3.867.884 11.701.657 651 15.300 1.552 8.578.323 2.488.619 2.488.619 46.659 46.659 642.381 642.381 473.458 473.458 5.277.158 5.277.158 1.373.114 1.373.114 274.773 10.837.172 274.773 65.020.750 13.333.799 1.769.222 1.769.222 5.875.909 39.535.086 1.031.033 1.048.536 64.296 11.667.379 5.836.030 3.723.820 3.977.635 24.605.870 5.875.909 64.296 84.899 84.899 990.529 990.529 189.499 1.329.223 189.499 57.015.866 463.110 463.110 10.801.029 10.801.029 326.893 326.893 (3.586.148) 8.004.884 - - - - - - (3.586.148) 8.004.884 11.667.379 5.836.030 3.723.820 3.977.635 24.605.870 5.875.909 9.334.107 65.020.750 9.876.843 9.876.843 2.181.917 12.058.760 (90.953) 11.967.807 (2.214.693) (13.958.593) 9.753.114 (4.205.479) 2.702.414 (1.503.065) 1.503.065 - - E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 31.12.2019* < 1 µηνός 1 έως 3 µήνες 3 έως 6 µήνες 6 έως 12 µήνες 1 έως 5 έτη Μη > 5 ετών επηρεαζόµενα στοιχεία Σύνολο 339.151 1.201.807 ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ Ταµείο και διαθέσιµα σε Κεντρικές Τράπεζες Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυµάτων 862.656 1.626.710 1.511.778 Αξιόγραφα εµπορικού χαρτοφυλακίου 387 288 194.162 3.332.938 7.331 10.929 18.647 Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα 1.024.484 Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών 12.073.535 6.494.242 2.428.771 1.439.553 8.092.866 4.325.835 34.854.802 1.024.484 - Αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή θέση 236.336 77.048 176.380 340.696 2.913.118 2.450.437 6.194.015 - Αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων 205.516 10.134 1.862 217.512 982.626 1.070.730 Αξιόγραφα επενδυτικού χαρτοφυλακίου - Αποτιµώµενα στο αναπόσβεστο κόστος 88.104 Επενδύσεις σε εταιρίες θυγατρικές, συγγενείς και κοινοπραξίες Επενδύσεις σε ακίνητα 919.757 919.757 39.679 39.679 Ιδιοχρησιµοποιούµενα ενσώµατα πάγια 697.459 697.459 Υπεραξία και λοιπά άυλα πάγια 448.165 448.165 5.233.082 5.233.082 Αναβαλλόµενες φορολογικές απαιτήσεις Λοιπά στοιχεία Ενεργητικού Στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση Σύνολο Ενεργητικού 409.118 47.626 16.029.237 8.502.320 2.605.538 1.827.875 11.101.707 4.863.107 772.997 1.011.384 2.511.488 1.595.519 10.081.146 4.056.413 3.716.405 3.515.332 9.289.708 156.236 528.273 198.057 7.965.851 1.356.278 1.356.278 915.093 1.371.837 9.948.664 57.981.192 ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ Υποχρεώσεις προς πιστωτικά ιδρύµατα Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα Υποχρεώσεις προς πελάτες Oµολογίες έκδοσής µας και λοιπές δανειακές υποχρεώσεις 10.754.495 1.447.703 1.447.703 4.882.462 35.541.466 882.566 Υποχρεώσεις για τρέχοντα φόρο εισοδήµατος και λοιπούς φόρους 24.887 24.887 Υποχρεώσεις καθορισµένων παροχών στους εργαζόµενους 87.395 87.395 Λοιπές υποχρεώσεις 934.559 934.559 Προβλέψεις 200.746 200.746 1.247.587 49.873.817 463.110 463.110 10.801.029 10.801.029 Σύνολο Υποχρεώσεων 16.548.192 5.357.683 4.925.846 6.026.820 10.885.227 4.882.462 ΚΑΘΑΡΗ ΘΕΣΗ Μετοχικό Κεφάλαιο Διαφορά από έκδοση µετοχών υπέρ το άρτιο Αποθεµατικά Αποτελέσµατα εις νέον Σύνολο Καθαρής Θέσης Σύνολο Υποχρεώσεων και Καθαρής Θέσης 568.438 568.438 (3.725.202) (3.725.202) - - - - - - 8.107.375 8.107.375 16.548.192 5.357.683 4.925.846 6.026.820 10.885.227 4.882.462 9.354.962 57.981.192 ΑΝΟΙΓΜΑ (518.955) 3.144.637 (2.320.308) (4.198.945) 216.480 3.083.389 593.702 - ΣΩΡΡΕΥΤΙΚΟ ΑΝΟΙΓΜΑ (518.955) 2.625.682 305.374 (3.893.571) (3.677.091) (593.702) - - * Ορισμένα κονδύλια της προηγούμενης χρήσης έχουν αναμορφωθεί όπως αναφέρεται στη σημείωση 47. 585 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Από την ανάλυση Ανοιγµάτων Επιτοκίων και µε την εφαρµογή εναλλακτικών σεναρίων µεταβολών των επιτοκίων της αγοράς ή και των βασικών επιτοκίων της Τράπεζας, υπολογίζεται άµεσα η αντίστοιχη µεταβολή στο καθαρό έσοδο τόκων καθώς και στην καθαρή θέση για τα αξιόγραφα αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών αποτελεσμάτων που καταχωρούνται απευθείας στην καθαρή θέση και τα αντίστοιχα µέσα αντιστάθµισης. Στα σενάρια µείωσης των επιτοκίων µελετάται µεταβολή µέχρι του σηµείου όπου αυτή είναι δυνατή (µηδενισµός επιτοκίου) σύµφωνα µε τις ισχύουσες καµπύλες επιτοκίων ανά νόµισµα. Σενάριο µεταβολής επιτοκίων (παράλληλη µετατόπιση καµπύλης αποδόσεων) -200 +200 Ευαισθησία καθαρού εσόδου τόκων (για χρονική περίοδο ενός έτους) (67.636) (12.357) Ευαισθησία της Καθαρής Θέσης 462.616 (385.965) 40.3 Κίνδυνος ρευστότητας Ο Κίνδυνος ρευστότητας αφορά την δυνατότητα της Τράπεζας να διατηρεί επαρκή ρευστότητα για την εκπλήρωση των συναλλακτικών του υποχρεώσεων είτε προγραµµατισµένων είτε έκτακτων. Ο κίνδυνος ρευστότητας προκύπτει τόσο από την πιθανότητα οι ταµειακές εκροές να µην καλύπτονται επαρκώς από τις ταµειακές εισροές (funding liquidity risk) όσο και από την πιθανότητα µη έγκαιρης προσαρµογής στις µεταβαλλόµενες συνθήκες της αγοράς, µε αποτέλεσµα να µην είναι δυνατή η ρευστοποίηση στοιχείων του ενεργητικού στην καλύτερη τιµή της αγοράς (market liquidity risk). Για τα στοιχεία ενεργητικού και παθητικού τα οποία δεν έχουν λήξη, η κατανομή των ροών γίνεται βάση μοντέλων ανάλυσης της συμπεριφοράς αυτών. Τα εν λόγω μοντέλα έχουν επικυρωθεί από την αρμόδια ανεξάρτητη Διεύθυνση της Τράπεζας. Η Τράπεζα έχει Πολιτική Διαχείρισης Κινδύνου Ρευστότητας σύµφωνα µε την οποία η Επιτροπή Διαχειρίσεως Κινδύνων του Διοικητικού Συµβουλίου έχει αναθέσει τη διαµόρφωση και διαχείριση των στοιχείων Ισολογισµού στην Επιτροπή Διαχειρίσεως Ενεργητικού – Παθητικού (ALCo). Η εν λόγω Επιτροπή είναι αρµόδια να παρακολουθεί τις ποσοτικές και ποιοτικές διαστάσεις του κινδύνου ρευστότητας καθώς και την ύπαρξη πολιτικών και διαδικασιών προκειµένου να προσδιορισθούν έλεγχοι και όρια για τα τρέχοντα επίπεδα ρευστότητας. Επιπλέον, η Επιτροπή Διαχειρίσεως Ενεργητικού – Παθητικού είναι αρµόδια για την έγκριση των αρχών, οδηγιών, τεχνικών µέτρησης και προσδιορισµού ορίων που αφορούν στην επαρκή παρακολούθηση του Κινδύνου Ρευστότητας, όπως αυτά προτείνονται από τη Διεύθυνση Κινδύνων Αγοράς και Λειτουργικών Κινδύνων, τη Διεύθυνση Διαχειρίσεως Διαθεσίµων και τη Διεύθυνση Διαχειρίσεως Ενεργητικού - Παθητικού. Τα εκτελεστικά και ανώτατα στελέχη της διοίκησης ενηµερώνονται καθηµερινά για τα τρέχοντα επίπεδα έκθεσης σε κίνδυνο ρευστότητας, προκειµένου να διασφαλιστεί ότι το προφίλ κινδύνου ρευστότητας της Τράπεζας παραµένει εντός των εγκεκριµένων ορίων. Επιπροσθέτως, λαµβάνουν καθηµερινά αναφορά ρευστότητας στην οποία παρουσιάζονται αναλυτικά οι πηγές χρηµατοδότησης της Τράπεζας και τα διαθέσιµα, µη αναχρηµατοδοτηθέντα περιουσιακά στοιχεία. Μεταξύ άλλων, για την ορθή διαχείριση του κινδύνου ρευστότητας και σύµφωνα µε τις εποπτικές απαιτήσεις, η Τράπεζα παρακολουθεί και διαχειρίζεται σε µηνιαία βάση το ύψος, την ποιότητα, τη συγκέντρωση και τη χρηµατοδοτική ικανότητα των διαθέσιµων ενεχύρων της (concentration of counterbalancing capacity), την ανάλυση των ταµειακών χρηµατοροών που προκύπτουν από τα στοιχεία ενεργητικού και παθητικού (εισροές, εκροές – maturity ladder) σε χρονικές περιόδους, τη διάρθρωση / διασπορά και το κόστος των πηγών χρηµατοδότησης της (concentration and cost of funding), τη δυνατότητα ανανέωσης της χρηµατοδότησής της (roll over of funding). H Τράπεζα υπολογίζει τους δείκτες «Δείκτη Κάλυψης Ρευστότητας (Liquidity Coverage Ratio)* και Δείκτη Καθαρής Σταθερής Χρηματοδότησης (Net Stable Funding Ratio) σε μηνιαία και τριμηνία βάση αντίστοιχα όπως ορίζει ο κανονισμός (ΕΕ) 575/2013. Την 31.12.2020 οι δυο δείκτες (LCR και NSFR) υπερέβαιναν το ελάχιστο αποδεκτό εποπτικό όριο (100%) με τον Δείκτη Κάλυψης Ρευστότητας (LCR) να ανέρχεται σε 135%. Στο γεγονός αυτό συντέλεσε η αύξηση των καταθέσεων πελατών, η βελτιωμένη πρόσβαση στις διατραπεζικές αγορές, η έκδοση χρεογράφων Τier 2 τον Φεβρουάριο του 2020 καθώς επίσης και η αύξηση του μακροπρόθεσμου δανεισμού µέσω του Ευρωσυστήµατος (TLTRO-III). Οι αναφορές που ετοιµάζονται σε περιοδική βάση για την ενηµέρωση των ανώτατων στελεχών της διοίκησης καθώς και για την λήψη αποφάσεων της Επιτροπής Διαχείρισης Ενεργητικού – Παθητικού, αφορά τη Στατική Ανάλυση Ληκτοτήτων Ρευστότητας, την παρακολούθηση των εποπτικών δεικτών Ρευστότητας σε επίπεδο θυγατρικών και Οµίλου, την παρακολούθηση της συγκέντρωσης των πελατειακών καταθέσεων ανά θυγατρική και ανά νόµισµα, τον δείκτη «Δάνεια προς Καταθέσεις» σε επίπεδο Οµίλου, την παρακολούθηση των ορίων των δεικτών ρευστότητας του recovery plan καθώς και των αντίστοιχων των * Ο Δείκτης Κάλυψης Ρευστότητας (Liquidity Coverage Ratio) θα δημοσιευθεί στο πλαίσιο του Πυλώνα ΙΙΙ. 586 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 θυγατρικών Τραπεζών, τις ασκήσεις προσοµοίωσης ακραίων καταστάσεων που αξιολογούν τον κίνδυνο σε συστηµικά και ιδιοσυγκρατικά έκτακτα γεγονότα στη ρευστότητα των θυγατρικών. Ασκήσεις προσοµοίωσης ακραίων καταστάσεων για σκοπούς ρευστότητας πραγματοποιούνται σε μηνιαία βάση ή και συχνότερα προκειµένου να αξιολογηθούν πιθανές εκροές (συµβατικές ή ενδεχόµενες) µε σκοπό τον προσδιορισµό του επιπέδου της άµεσης διαθέσιµης ρευστότητας για την κάλυψη των αναγκών της Τράπεζας. Οι ασκήσεις αυτές διενεργούνται σύµφωνα µε την εγκεκριµένη, Liquidity Buffer and Liquidity Stress Scenario πολιτική του Οµίλου και αξιολογούν τον κίνδυνο σε ιδιοσυγκρατικά έκτακτα γεγονότα (idiosyncratic stress test) στη ρευστότητα της Τράπεζας, σε συστηµικά (systemic stress test) καθώς και σε συνδυαστικά γεγονότα (combined stress test), ενώ να σηµειωθεί ότι τα stress tests χρησιµοποιούνται και για τον καθορισµό του Liquidity buffer για σκοπούς recovery. Σύµφωνα µε την πολιτική και στο πλαίσιο της Διαδικασίας Εσωτερικής Επάρκειας Ρευστότητας (ILAAP), η Τράπεζα εφαρµόζει και reverse stress test προκειµένου να µελετήσει την επίπτωσή του στη ρευστότητά της. Δεδοµένου ότι η διαχείριση του κινδύνου ρευστότητας αποσκοπεί στη διασφάλιση της ορθής εκτίµησης του εν λόγω κινδύνου σε επίπεδο Οµίλου και της διατήρησής του σε αποδεκτά επίπεδα, ακόµη και υπό δυσµενείς συνθήκες, ο Όµιλος πρέπει να έχει πρόσβαση στις αγορές κεφαλαίου για την κάλυψη των αναγκών της πελατειακής του βάσης, των υποχρεώσεων του που καθίστανται πληρωτέες και των λοιπών κεφαλαιακών του αναγκών, διατηρώντας ταυτόχρονα τα απαραίτητα χρηµατοοικονοµικά περιουσιακά στοιχεία προς ενεχυρίαση για άντληση χρηµατοδότησης προς εξυπηρέτηση των ανωτέρω. Αναλυτικότερα, η συνολική ρευστότητα µπορεί να διαχωριστεί σε δύο κύριες κατηγορίες: Α. Καταθέσεις Πελατείας 1. Πελατειακές καταθέσεις πρώτης ζήτησης για κάλυψη ταµειακών αναγκών Οι καταθέσεις για σκοπούς καλύψεως ταµειακών αναγκών της πελατείας είναι οι καταθέσεις Ταµιευτηρίου και Όψεως. Παρόλο που οι καταθέσεις αυτές µπορούν να αποσυρθούν χωρίς προειδοποίηση εάν ζητηθεί, η διασπορά σε πλήθος και είδος καταθετών διασφαλίζει την απουσία σηµαντικών απρόσµενων διακυµάνσεων. Συνεπώς οι συγκεκριµένες καταθέσεις διαµορφώνουν στην πλειοψηφία τους ένα σηµαντικό παράγοντα της σταθερότητας της καταθετικής βάσεως. 2. Πελατειακές καταθέσεις προθεσµίας και οµόλογα για επενδυτικούς σκοπούς Οι πελατειακές καταθέσεις προθεσµίας και τα οµόλογα έκδοσης Εταιριών του Οµίλου που χρησιµοποιούνται για επενδυτικούς σκοπούς δύναται να πάρουν τη µορφή καταθέσεων συµφωνηµένης διάρκειας και πράξεων προσωρινής εκχώρησης, ενώ τα οµόλογα έκδοσης Εταιριών του Οµίλου διατίθενται µέσω οριστικής πωλήσεως. Η πελατεία έχει τη δυνατότητα πρόωρης αναλήψεως των καταθέσεων ή πρόωρης ρευστοποιήσεως των οµολόγων, µε συνέπεια την πιθανότητα ανάγκης ευρέσεως εναλλακτικής ρευστότητας από την Τράπεζα σε περίπτωση εκτεταµένων εκροών. Για το σκοπό αυτό αλλά και για την εν γένει θωράκιση των καταθέσεων πελατείας, η Τράπεζα µεριµνά είτε για την ύπαρξη επαρκών πλεονασµάτων ρευστότητας που υπολογίζονται βάσει σεναρίων προσοµοιώσεως ακραίων συνθηκών απώλειας ρευστότητας είτε για την ύπαρξη επαρκών πιστωτικών γραµµών σε χρηµατοδοτικά εργαλεία χονδρικής φύσεως ως κατωτέρω. Β. Χρηµατοδότηση Wholesale 1. Μεσοπρόθεσµος Δανεισµός από τις διεθνείς κεφαλαιαγορές Πάγια επιδίωξη της Τράπεζας είναι η καλλιέργεια σχέσεων µε διεθνείς επενδυτές που δύνανται να προσφέρουν µεσοπρόθεσµη χρηµατοδότηση µέσω αγοράς χρεογράφων έκδοσης Εταιριών του Οµίλου. Η Τράπεζα διατηρεί για το σκοπό αυτό ειδικά χρηµατοδοτικά προγράµµατα που έχουν απήχηση σε διεθνείς επενδυτές και προβαίνει στην επαρκή κάλυψη των δανειακών της αναγκών µέσω των διεθνών κεφαλαιαγορών διενεργώντας προγραµµατισµό των σχετικών της αναγκών σε επίπεδο Ενεργητικού σε ετήσια βάση. Εντούτοις, η Τράπεζα αναγνωρίζει ότι η ζήτηση των εν λόγω οµολόγων ενδέχεται να µην είναι αρκετή για να καλύψει πλήρως τις ανάγκες της σε συγκεκριµένα χρονικά διαστήµατα, ως αποτέλεσµα παραγόντων που αφορούν τόσο στην πιστοληπτική της αξιολόγηση όσο και στο εγχώριο και διεθνές οικονοµικό περιβάλλον. 2. Χρηµατοδότηση µέσω Κεντρικών Τραπεζών Μία εναλλακτική µορφή δανεισµού της Τράπεζας αποτελεί η άντληση ρευστότητας από τα χρηµατοδοτικά εργαλεία των 587 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Κεντρικών Τραπεζών-Ευρωσύστηµα και ειδικά της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ). Η εν λόγω χρηµατοδότηση λαµβάνει τη µορφή δανεισµού επί ενεχύρω στοιχείων του Ενεργητικού της µε βάση τις οδηγίες και τα επιλέξιµα στοιχεία Ενεργητικού που καθορίζονται από την ΕΚΤ. Τα τελευταία έτη αυτή η πρόσθετη πηγή χρηµατοδοτήσεως αναδείχθηκε σε κύριο χρηµατοδοτικό εργαλείο ως αντιστάθµισµα στην ανεπάρκεια ή απώλεια των ανωτέρω βασικών µορφών δανεισµού της Τράπεζας. Περαιτέρω, για το διάστηµα που η Ελλάδα τελεί υπό συγκεκριµένο πρόγραµµα αναδιαρθρώσεως της οικονοµίας και εξυγιάνσεως των δηµοσιονοµικών της µεγεθών και ταυτοχρόνως εξυπηρετήσεως των αναγκών δανεισµού της από το πλέγµα των θεσµικών οργάνων που έχουν την εποπτεία του προγράµµατος, η Τράπεζα δύναται να αξιοποιεί διαθέσιµα στοιχεία Ενεργητικού προκειµένου να αντλεί ρευστότητα από το Ευρωσύστηµα προκειµένου να καλύπτει οιοδήποτε χρηµατοδοτικό κενό. Η Τράπεζα αναγνωρίζει το βραχυπρόθεσµο χαρακτήρα της εν λόγω πηγής ρευστότητας και επιδιώκει τη σταδιακή αποσύνδεση της από αυτή εφόσον οι συνθήκες το επιτρέψουν. Παρά ταύτα και για όσο χρονικό διάστηµα η χώρα διανύει περίοδο χρηµατοπιστωτικής και οικονοµικής κρίσεως, η Τράπεζα φροντίζει για την απρόσκοπτη χρηµατοδότηση της από τα εν λόγω εργαλεία που λαµβάνουν είτε τη µορφή του συµβατικού οριακού δανεισµού από την ΕΚΤ (MRO), είτε τη µορφή του έκτακτου µηχανισµού πιστωτικής διευκολύνσεως της Τράπεζας της Ελλάδος (ELA). Η Τράπεζα µεριµνά για την επάρκεια των καλυµµάτων που απαιτούνται ώστε να εξυπηρετείται η χρηµατοδότηση από τα ανωτέρω εργαλεία, αναγνωρίζοντας ωστόσο ότι τόσο το είδος όσο και το ύψος της χρηµατοδότησης αυτής τελεί υπό τη διακριτική ευχέρεια του Ευρωσυστήµατος. Ο δανεισµός από το Ευρωσύστηµα αυξήθηκε κατά € 8,8 δισ. από την 31.12.2019 µε αποτέλεσµα να ανέλθει σε € 11,9 δισ. την 31.12.2020 προερχόµενη αποκλειστικά από τον Μακροπρόθεσµο δανεισµό της µέσω του Ευρωσυστήµατος (TLTRO-III). Μέσω της χρηµατοδότησης από το εν λόγω πρόγραµµα, η Τράπεζα κατάφερε να επεκτείνει τον χρονικό ορίζοντα της χρηµατοδότησής της σε µακροπρόθεσµο δανεισµό καθώς και να βελτιώσει τους όρους τιµολόγησης σε σχέση µε τις συµφωνίες επαναγοράς, οι οποίες κατά το 2020 μειώθηκαν κατά 5,84 δισ. Η χρηµατοδότηση από τον Έκτακτο Μηχανισµό Ρευστότητας της Τράπεζας της Ελλάδος (Emergency Liquidity Assistance - ELA) έχει εξαλειφθεί πλήρως από τον Φεβρουάριο του 2019. Σύµφωνα µε την Ανάλυση Ληκτοτήτων Ρευστότητας (Liquidity Gap Analysis), υπολογίζονται οι χρηµατοροές που προκύπτουν από όλα τα στοιχεία Ενεργητικού και Υποχρεώσεων και ταξινοµούνται σε χρονικές περιόδους, σύµφωνα µε τη συµβατική ηµεροµηνία λήξεως ή µε την εκτιµώµενη ηµεροµηνία λήξεως βασιζόµενη σε στατιστική ανάλυση (convention). Εξαίρεση στο ανωτέρω, αποτελούν τα χαρτοφυλάκια αξιογράφων, τα οποία µπορούν να συµβάλλουν άµεσα σε άντληση ρευστότητας, και κατανέµονται στην πρώτη περίοδο µε την προϋπόθεση ότι δεν έχουν χρησιµοποιηθεί για άντληση ρευστότητας είτε από την Κεντρική Τράπεζα είτε στη διατραπεζική µέσω repos. 588 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 < 1 µηνός ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ Ταµείο και διαθέσιµα σε Κεντρικές Τράπεζες Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυµάτων Αξιόγραφα εµπορικού χαρτοφυλακίου Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών Αξιόγραφα επενδυτικού χαρτοφυλακίου - Αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή θέση - Αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων - Αποτιµώµενα στο αναπόσβεστο κόστος Επενδύσεις σε εταιρίες θυγατρικές, συγγενείς και κοινοπραξίες Επενδύσεις σε ακίνητα Ιδιοχρησιµοποιούµενα ενσώµατα πάγια Υπεραξία και λοιπά άυλα πάγια Αναβαλλόµενες φορολογικές απαιτήσεις Λοιπά στοιχεία Ενεργητικού Στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση Σύνολο Ενεργητικού ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ Υποχρεώσεις προς πιστωτικά ιδρύµατα Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα Υποχρεώσεις προς πελάτες Oµολογίες έκδοσής µας και λοιπές δανειακές υποχρεώσεις Υποχρεώσεις για τρέχοντα φόρο εισοδήµατος και λοιπούς φόρους Υποχρεώσεις καθορισµένων παροχών στους εργαζόµενους Λοιπές υποχρεώσεις Προβλέψεις Σύνολο Υποχρεώσεων ΚΑΘΑΡΗ ΘΕΣΗ Μετοχικό Κεφάλαιο Διαφορά από έκδοση µετοχών υπέρ το άρτιο Αποθεµατικά Αποτελέσµατα εις νέον Σύνολο Καθαρής Θέσης Σύνολο Υποχρεώσεων και Καθαρής Θέσης ΑΝΟΙΓΜΑ ΡΕΥΣΤΟΤΗΤΑΣ ΣΩΡΕΥΤΙΚΟ ΑΝΟΙΓΜΑ 589 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ 6.682.232 1.848.931 29.418 1.272.924 856.362 1 έως 3 µήνες 31.12.2020 3 έως 6 6 έως 12 µήνες µήνες > 1 έτους 293 213.208 181.050 386.708 973.580 1.334.957 2.953.687 29.162.221 Σύνολο 6.682.232 2.630.190 29.418 1.272.924 35.280.807 5.170.579 5.170.579 218.317 218.317 73.108 607.466 3.336.445 3.087.013 3.160.121 2.488.619 2.488.619 46.659 642.381 473.458 1.333.247 1.373.114 46.659 642.381 473.458 5.277.158 1.373.114 274.773 65.020.750 66.938 16.145.701 21.782 1.603.121 143.318 1.691.483 42.735 6.587.025 38.993.420 424.238 1.769.222 6.917.176 30.095 378.804 111.090 12.389.572 5.592.779 3.510.024 4.212.178 19.302.929 13.333.799 1.769.222 39.535.086 1.048.536 1.048.536 7.836 50.560 5.900 2.469 4.426 6.452 12.542 9.113.105 5.635.136 3.945.840 4.341.710 9.113.105 7.032.596 7.032.596 5.635.136 (4.032.015) 3.000.581 3.945.840 (2.254.357) 746.224 64.296 84.899 84.899 964.640 189.499 33.980.075 990.529 189.499 57.015.866 463.110 463.110 10.801.029 10.801.029 326.893 326.893 (3.586.148) (3.586.148) 8.004.884 8.004.884 4.341.710 41.984.959 65.020.750 2.245.315 (2.991.539) 2.991.539 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 < 1 µηνός ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ Ταµείο και διαθέσιµα σε Κεντρικές Τράπεζες Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυµάτων Αξιόγραφα εµπορικού χαρτοφυλακίου Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών Αξιόγραφα επενδυτικού χαρτοφυλακίου -Α  ποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή θέση -Α  ποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων - Αποτιµώµενα στο αναπόσβεστο κόστος Επενδύσεις σε εταιρίες θυγατρικές, συγγενείς και κοινοπραξίες Επενδύσεις σε ακίνητα Ιδιοχρησιµοποιούµενα ενσώµατα πάγια Υπεραξία και λοιπά άυλα πάγια Αναβαλλόµενες φορολογικές απαιτήσεις Λοιπά στοιχεία Ενεργητικού Στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση Σύνολο Ενεργητικού ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ Υποχρεώσεις προς πιστωτικά ιδρύµατα Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα Υποχρεώσεις προς πελάτες Oµολογίες έκδοσής µας και λοιπές δανειακές υποχρεώσεις Υποχρεώσεις για τρέχοντα φόρο εισοδήµατος και λοιπούς φόρους Υποχρεώσεις καθορισµένων παροχών στους εργαζόµενους Λοιπές υποχρεώσεις Προβλέψεις Σύνολο Υποχρεώσεων ΚΑΘΑΡΗ ΘΕΣΗ Μετοχικό Κεφάλαιο Διαφορά από έκδοση µετοχών υπέρ το άρτιο Αποθεµατικά Αποτελέσµατα εις νέον Σύνολο Καθαρής Θέσης Σύνολο Υποχρεώσεων και Καθαρής Θέσης ΑΝΟΙΓΜΑ ΡΕΥΣΤΟΤΗΤΑΣ ΣΩΡΕΥΤΙΚΟ ΑΝΟΙΓΜΑ 1.201.807 1.511.225 18.647 1.024.484 1.132.520 1 έως 3 µήνες 31.12.2019* 3 έως 6 6 έως 12 µήνες µήνες > 1 έτους 1.179.475 450 36.729 605.059 1.535.958 1.175.006 2.581.587 28.429.731 Σύνολο 1.201.807 3.332.938 18.647 1.024.484 34.854.802 6.194.015 6.194.015 217.512 217.512 654.538 11.300.210 4.663.714 1.447.703 8.391.664 1.744.915 1.070.730 919.757 919.757 39.679 697.459 448.165 2.833.629 1.356.278 39.679 697.459 448.165 5.233.082 1.356.278 1.371.837 57.981.192 409.118 3.779.089 868.876 2.044.332 93.843 4.457.074 36.400.487 493.278 999.150 2.512.389 2.085.964 4.132.914 3.831.156 3.744.833 15.440.899 10.754.495 1.447.703 35.541.466 882.566 882.566 15.179 3.208 6.500 1.361 4.390 6.570 12.454 14.504.442 4.645.761 4.840.084 6.276.176 14.504.442 (3.204.232) (3.204.232) 1.070.730 4.645.761 (866.672) (4.070.904) 4.840.084 (2.795.752) (6.866.656) 6.276.176 (1.819.102) (8.685.758) 24.887 87.395 87.395 909.784 200.746 19.607.354 934.559 200.746 49.873.817 463.110 10.801.029 568.438 (3.725.202) 8.107.375 27.714.729 8.685.758 463.110 10.801.029 568.438 (3.725.202) 8.107.375 57.981.192 - * Ορισμένα κονδύλια της προηγούμενης χρήσης έχουν αναμορφωθεί όπως αναφέρεται στη σημείωση 47. 590 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Το Εµπορικό και το Επενδυτικό χαρτοφυλάκιο αποτιµώµενο στην εύλογη αξία µέσω αποτελεσµάτων και µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση έχουν καταχωρηθεί µε βάση την δυνατότητα ρευστοποίησης τους και όχι σύµφωνα µε τη λήξη τους. Οι χρηµατοροές των χρηµατοοικονοµικών υποχρεώσεων περιλαµβανοµένων και των παραγώγων κατανέµονται σύµφωνα µε τις εναποµένουσες ηµεροµηνίες λήξης. Σε αυτές προστίθενται και οι εκτιµώµενες πληρωµές τόκων. Οι υποχρεώσεις σε ξένο νόµισµα έχουν µετατραπεί σε ευρώ. Ειδικά για τα παράγωγα γίνεται ανάλυση σε εκροές και εισροές σύµφωνα µε τους συµβατικούς τους όρους. Σύνολο Ισολογισµού Υποχρεώσεις - µη παράγωγα Υποχρεώσεις προς πιστωτικά ιδρύµατα Υποχρεώσεις προς πελάτες Οµολογίες εκδόσεώς µας και λοιπές δανειακές υποχρεώσεις Λοιπές υποχρεώσεις Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα που αντισταθµίζουν στοιχεία ενεργητικού - Εκροές - Εισροές Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα για εµπορικούς σκοπούς - Εκροές - Εισροές Σύνολο Στοιχεία εκτός Ισολογισµού Μη εκταμιευθείσες δανειακές δεσμεύσεις Χρηµατοοικονοµικές εξασφαλίσεις Σύνολο στοιχείων εκτός Ισολογισµού 591 έως 1 µήνα 31.12.2020 Ονοµαστικές εισροές / (εκροές) 1 έως 3 3 έως 6 6 έως 12 µήνες µήνες µήνες πέραν του έτους Σύνολο 13.333.799 (419.215) (20.189) (364.202) (82.193) (12.336.612) (13.222.411) 39.535.086 (6.919.802) (5.597.386) (3.516.507) (4.224.294) (19.351.600) (39.609.589) 1.048.536 (2.834) (5.559) (8.413) (16.870) (1.115.820) (1.149.496) 990.529 (2.697) (4.817) (7.015) (13.587) (971.717) (999.833) (323) (3.097) (3.536) 1.820 (32.360) 36.959 (39.316) 38.779 (279.437) 266.697 (7.357.288) (516.845) 457.516 (5.687.603) (249.923) 190.436 (3.958.721) (131.000) 121.819 (4.347.841) (1.776.742) 1.298.600 (34.249.292) (2.953.947) 2.335.068 (55.600.745) (111.150) (65.694) (132.915) (240.017) (2.060.850) (2.610.626) (111.150) (65.694) (132.915) (240.017) (2.060.850) (2.610.626) 11.861 1.757.361 56.677.172 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ - Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Σύνολο Ισολογισµού Υποχρεώσεις - µη παράγωγα Υποχρεώσεις προς πιστωτικά ιδρύµατα Υποχρεώσεις προς πελάτες Οµολογίες έκδοσής µας και λοιπές δανειακές υποχρεώσεις Λοιπές υποχρεώσεις Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα που αντισταθµίζουν στοιχεία ενεργητικού - Εκροές - Εισροές Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα για εµπορικούς σκοπούς - Εκροές - Εισροές Σύνολο Στοιχεία εκτός Ισολογισµού Μη εκταμιευθείσες δανειακές δεσμεύσεις Χρηµατοοικονοµικές εξασφαλίσεις Σύνολο στοιχείων εκτός Ισολογισµού έως 1 µήνα 31.12.2019* Ονοµαστικές εισροές / (εκροές) 1 έως 3 3 έως 6 6 έως 12 µήνες µήνες µήνες πέραν του έτους Σύνολο 10.754.495 (4.664.249) (493.788) (1.000.322) (2.518.692) (2.110.647) (10.787.698) 35.541.466 (8.399.411) (4.146.819) (3.849.505) (3.777.738) (15.564.467) (35.737.940) 882.566 (1.079) (3.038) (4.546) (9.071) (917.888) (935.622) 934.559 (2.593) (5.154) (7.446) (14.120) (925.633) (954.946) (150) (52.590) 51.710 (80.717) 64.626 10.282 (340.510) 326.232 (473.967) 452.850 (307.797) 289.847 (13.085.432) (294.948) 248.830 (4.695.797) (177.258) 139.052 (4.916.116) (95.018) 88.360 (6.315.997) (1.154.583) 1.060.422 (19.627.074) (2.029.604) 1.826.511 (48.640.416) (13.998) (865) (3.304) (54.954) (2.540.976) (2.614.097) (13.998) (865) (3.304) (54.954) (2.540.976) (2.614.097) 323.403 1.124.300 49.560.789 * Ορισμένα κονδύλια της προηγούμενης χρήσης έχουν αναμορφωθεί όπως αναφέρεται στη σημείωση 47. 59 2 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 40.4 Εύλογες αξίες χρηµατοοικονοµικών στοιχείων ενεργητικού και υποχρεώσεων Διαβάθµιση των μη αποτιμώμενων στην εύλογη αξία χρηµατοοικονοµικών στοιχείων 31.12.2020 Επίπεδο 1 Χρηµατοοικονοµικά στοιχεία ενεργητικού Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών Χρεόγραφα επενδυτικού χαρτοφυλακίου - Αποτιµώµενα στο αναπόσβεστο κόστος Χρηµατοοικονοµικά στοιχεία υποχρεώσεων Υποχρεώσεις προς πελάτες Οµολογίες έκδοσής µας Επίπεδο 2 Επίπεδο 3 34.681.276 1.571.354 1.677.492 531.105 486.925 39.529.151 9.887 Συνολική Εύλογη αξία Συνολική Λογιστική αξία 34.681.276 34.976.739 3.248.846 3.160.121 39.529.151 1.027.917 39.535.086 1.048.536 31.12.2019 Επίπεδο 1 Χρηµατοοικονοµικά στοιχεία ενεργητικού Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών Χρεόγραφα επενδυτικού χαρτοφυλακίου - Αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος Χρηµατοοικονοµικά στοιχεία υποχρεώσεων Υποχρεώσεις προς πελάτες Οµολογίες έκδοσής µας Επίπεδο 2 Επίπεδο 3 34.220.570 1.084.602 541.546 1.662 35.527.768 322.380 Συνολική Εύλογη αξία Συνολική Λογιστική αξία 34.220.570 34.538.870 1.084.602 1.070.730 35.527.768 865.589 35.541.466 882.566 Οι ανωτέρω πίνακες παρουσιάζουν την εύλογη αξία των χρηµατοοικονοµικών στοιχείων μη αποτιμώμενων στην εύλογη αξία, µε ταξινόµηση ανά επίπεδο ιεραρχίας, καθώς και τη λογιστική αξία τους. Η εύλογη αξία δανείων που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος, υπολογίζεται µε τη χρήση µοντέλου προεξόφλησης των συµβατικών µελλοντικών ταµειακών ροών µέχρι την λήξη τους. Οι παράγοντες που συνθέτουν το προεξοφλητικό επιτόκιο είναι η καµπύλη επιτοκίων της διατραπεζικής αγοράς, το κόστος ρευστότητας (liquidity premium) και το εκτιµώµενο ποσοστό απώλειας λόγω πιστωτικού κινδύνου (Expected Loss Rate). Για τα δάνεια που για σκοπούς παρακολουθήσεως πιστωτικού κινδύνου θα χαρακτηρίζονταν ως αποµειωµένα και αξιολογούνται σε ατοµικό επίπεδο, γίνεται χρήση των εκτιµώµενων µελλοντικών ταµειακών ροών µετά την αφαίρεση της εκτιµώµενης ζηµιάς λόγω του πιστωτικού κινδύνου. Για τον υπολογισµό της εύλογης αξίας των αποµειωµένων δανείων που αξιολογούνται σε επίπεδο προϊόντος γίνεται χρήση παραδοχών αποπληρωµής κεφαλαίου µετά την αφαίρεση της εκτιµώµενης ζηµιάς λόγω του πιστωτικού κινδύνου. Το προεξοφλητικό επιτόκιο των αποµειωµένων δανείων είναι η καµπύλη επιτοκίων της διατραπεζικής αγοράς και το κόστος ρευστότητας (liquidity premium). Η εύλογη αξία των καταθέσεων υπολογίζεται µε βάση την καµπύλη επιτοκίων της διατραπεζικής αγοράς και το κόστος ρευστότητας (liquidity premium) µέχρι την λήξη τους. Στο Επίπεδο 1 κατατάσσονται χρεόγραφα και οµολογιακές εκδόσεις που διαπραγµατεύονται σε ενεργό αγορά. Στο Επίπεδο 2 κατατάσσονται οµολογιακές εκδόσεις των οποίων η εύλογη αξία προσδιορίζεται από µη δεσµευτικές τιµές των χρεογράφων που παρέχουν στην αγορά εξωτερικοί διαπραγµατευτές (dealers – brokers) ή χρεόγραφα των οποίων η εύλογη αξία προσδιορίζεται µε µεθοδολογίες εισοδήµατος (income approach) χρησιµοποιώντας ως δεδοµένα επιτόκια και πιστωτικά περιθώρια που είναι παρατηρήσιµα στην αγορά. Στο Επίπεδο 3 του κονδυλίου «Ομολογίες έκδοσής μας» περιλαµβάνονται οι υποχρεώσεις της Τράπεζας προς τις εταιρείες ειδικού σκοπού που σχετίζονται µε τα τιτλοποιηµένα δάνεια και αφορούν σε εκδόσεις ομολογιών που δεν ιδιοκατέχονται από την 593 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Τράπεζα. Η εύλογη αξία των ανωτέρω υποχρεώσεων υπολογίστηκε µε προεξόφληση µελλοντικών χρηµατοροών λαµβάνοντας υπόψη µη παρατηρήσιµα δεδοµένα της αγοράς. Η εύλογη αξία των λοιπών χρηµατοοικονοµικών στοιχείων ενεργητικού και υποχρεώσεων που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος και περιλαμβάνουν κυρίως τις απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυμάτων και κεντρικών τραπεζών καθώς και τις υποχρέωσεις προς πιστωτικά ιδρύματα δεν διαφέρει ουσιωδώς από την αντίστοιχη λογιστική. Διαβάθµιση των χρηματοοικονομικών στοιχείων που αποτιμώνται στην εύλογη αξία 31.12.2020 Επίπεδο 1 Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα ενεργητικού Αξιόγραφα εµπορικού χαρτοφυλακίου - Οµόλογα και έντοκα γραµµάτια - Μετοχές Αξιόγραφα αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή θέση - Οµόλογα και έντοκα γραµµάτια - Μετοχές Aξιόγραφα αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων - Οµόλογα και έντοκα γραµµάτια - Λοιποί τίτλοι µεταβλητής αποδόσεως - Μετοχές Δάνεια αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων Aπαιτήσεις που αποτιμώνται στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα Παθητικού Επίπεδο 2 2.420 Συνολική εύλογη αξία Επίπεδο 3 1.270.504 1.272.924 29.154 264 29.154 264 4.868.589 13.031 280.511 5.757 16.340 18.360 1.018 7.430 5.150.118 20.461 168.883 8.977 168.883 22.097 27.337 264.068 264.068 40.000 40.000 1.769.222 1.769.222 31.12.2019* Επίπεδο 1 Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα ενεργητικού Αξιόγραφα εµπορικού χαρτοφυλακίου - Οµόλογα και έντοκα γραµµάτια - Μετοχές Αξιόγραφα αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών αποτελεσμάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή θέση - Οµόλογα και έντοκα γραµµάτια - Μετοχές Aξιόγραφα αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων - Οµόλογα και έντοκα γραµµάτια - Λοιποί τίτλοι µεταβλητής αποδόσεως - Μετοχές Δάνεια αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα Παθητικού Επίπεδο 2 Συνολική εύλογη αξία Επίπεδο 3 2.288 1.021.216 17.490 786 371 5.899.557 9.529 258.952 7.261 30.364 1.447.703 980 1.024.484 17.861 786 10.532 15.446 6.169.041 24.975 179.878 9 179.878 37.625 9 315.932 315.932 1.447.703 * Ορισμένα κονδύλια της προηγούμενης χρήσης έχουν αναμορφωθεί όπως αναφέρεται στη σημείωση 47. 594 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Οι ανωτέρω πίνακες παρουσιάζουν τη διαβάθµιση των χρηµατοοικονοµικών στοιχείων που αποτιµώνται στην εύλογη αξία σε επίπεδα ιεραρχίας της εύλογης αξίας, σύµφωνα µε τα δεδοµένα που χρησιµοποιήθηκαν για τον προσδιορισµό της. Στο Επίπεδο 1 κατατάσσονται αξιόγραφα που διαπραγματεύονται σε ενεργό αγορά και χρηματιστηριακά παράγωγα. Στο Επίπεδο 2 κατατάσσονται χρεόγραφα των οποίων η εύλογη αξία προσδιορίζεται από μη δεσμευτικές τιμές των χρεογράφων που παρέχουν στην αγορά εξωτερικοί διαπραγματευτές (dealers – brokers) ή χρεόγραφα των οποίων η εύλογη αξία προσδιορίζεται με μεθοδολογίες εισοδήματος (income approach) χρησιμοποιώντας ως δεδομένα επιτόκια και πιστωτικά περιθώρια που είναι παρατηρήσιμα στην αγορά. Στο Επίπεδο 3 ταξινομούνται χρεόγραφα των οποίων η εύλογη αξία εκτιμάται με χρήση σημαντικών μη παρατηρήσιμων δεδομένων. Αναφορικά με την επίπτωση Covid-19 σημειώνεται ό,τι η Τράπεζα, σε συνέχεια των σχετικών μέτρων που λήφθησαν από τις Κεντρικές Τράπεζες και τα κράτη και την συνακόλουθη ομαλοποίηση των χρηματαγορών και κεφαλαιαγορών, δεν έκρινε σκόπιμη κατά την 31.12.2020 κάποια αλλαγή στην μεθοδολογία υπολογισμού των εύλογων αξιών των αξιογράφων και παραγώγων. Η µεθοδολογία για την αποτίµηση των χρεογράφων υπόκειται προς έγκριση από τις Επιτροπές Διαχειρίσεως Διαθεσίµων και Ισολογισµού/ Διαχειρίσεως Ενεργητικού- Παθητικού. Επισηµαίνεται ότι ειδικά για τα χρεόγραφα που αποτιµώνται µε τιµές αγοράς, λαµβάνονται οι τιµές bid και διενεργείται έλεγχος στη µεταβολή της αποτίµησής τους σε ηµερήσια βάση. Για την εκτίµηση της εύλογης αξίας των δανείων κατά πελατών που αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων εφαρµόζεται η µεθοδολογία αποτίµησης που περιγράφηκε ανωτέρω για τη γνωστοποίηση της εύλογης αξίας των δανείων που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος. Μετοχές για τις οποίες η εύλογη αξία προκύπτει υπολογιστικά κατατάσσονται στο Επίπεδο 2 ή στο Επίπεδο 3, ανάλογα με το εύρος της συνεισφοράς των μη παρατηρήσιμων δεδομένων στον υπολογισμό της τελικής εύλογης αξίας. Η εύλογη αξία μη εισηγμένων μετοχών, καθώς και μετοχών που δεν διαπραγματεύονται σε ενεργό αγορά προσδιορίζεται είτε με βάση το ποσοστό της Τράπεζας στην καθαρή θέση του εκδότη είτε με τη μέθοδο των πολλαπλασίων είτε με βάση τις προβλέψεις της Τράπεζας όσον αφορά στη μελλοντική κερδοφορία του εκδότη, αφού ληφθεί υπόψη ο αναμενόμενος βαθμός ανάπτυξης των δραστηριοτήτων του (growth rate) και ο μεσοσταθμικός συντελεστής κεφαλαιακής απόδοσης που χρησιμοποιείται ως επιτόκιο προεξόφλησης. Για την αποτίμηση των εξωχρηματιστηριακών παραγώγων χρησιμοποιούνται μεθοδολογίες εισοδήματος: μοντέλα προεξόφλησης ταμειακών ροών, μοντέλα υπολογισμού δικαιωμάτων προαίρεσης, ή άλλα ευρέως αποδεκτά οικονομικά μοντέλα αποτίμησης. Η μεθοδολογία για την αποτίμηση των παραγώγων υπόκειται προς έγκριση από τις Επιτροπές Διαχείρισης Διαθεσίμων και Ισολογισμού / Διαχείρισης Ενεργητικού- Παθητικού. Για την αποτίμησή τους χρησιμοποιούνται δεδομένα mid, καθώς είναι δυνατό να αφορούν θέσεις long και short. Επισημαίνεται ότι οι παραγόμενες αποτιμήσεις ελέγχονται σε καθημερινή βάση με τις αντίστοιχες τιμές αντισυμβαλλομένων τραπεζών ή κεντρικών εκκαθαριστών στα πλαίσια της ημερήσιας διαδικασίας παροχής εξασφαλίσεων και διακανονισμού παραγώγων. Εάν τα μη παρατηρήσιμα δεδομένα που χρησιμοποιούνται για τον προσδιορισμό της εύλογης αξίας είναι σημαντικά, τότε τα ανωτέρω χρηματοοικονομικά μέσα κατατάσσονται στο Επίπεδο 3, διαφορετικά στο Επίπεδο 2. Σημειώνουμε ότι στις 27.7.2020 το επιτόκιο αναφοράς στην καμπύλη προεξόφλησης των παραγώγων επιτοκίου σε ευρώ (interest rate swaps) που εκκαθαρίζονται κεντρικά, άλλαξε από Euro overnight index average (EONIA) σε Euro shortterm rate (€ STR).Λόγω της αλλαγής στη μεθοδολογία αποτίμησης μεταβλήθηκε η εύλογη αξία των παραγώγων και παράλληλα εισπράχθηκε αποζημίωση ποσού € 745, που αναγνωρίστηκε στα αποτελέσματα χρηματοοικονομικών πράξεων, προκειμένου να μην υπάρχει μεταφορά αξίας μεταξύ των δύο μερών. Η αλλαγή της καμπύλης προεξόφλησης δεν έχει επίδραση στα αποτελέσματα της Τράπεζας. Επιπρόσθετα η Τράπεζα προβαίνει στον υπολογισμό της προσαρμογής λόγω πιστωτικού κινδύνου (Credit Valuation Adjustment) προκειμένου να λάβει υπόψη τον πιστωτικό κίνδυνο του αντισυμβαλλομένου για τα παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα που διαπραγματεύονται εξωχρηματιστηριακά (OTC). Ειδικότερα, λαμβάνοντας υπόψη και τον ίδιο πιστωτικό κίνδυνο, η Τράπεζα υπολογίζει την διμερή προσαρμογή λόγω πιστωτικού κινδύνου (Bilateral CVA/BCVA) για τα εξωχρηματιστηριακά παράγωγα ανά αντισυμβαλλόμενο σύμφωνα με τις ισχύουσες συμβάσεις συμψηφισμού και παροχής εξασφαλίσεων. Το BCVA υπολογίζεται για τους αντισυμβαλλόμενους με σημαντική συνολική εύλογη αξία παραγώγων λαμβάνοντας υπόψη την πιθανότητα αθέτησης των υποχρεώσεων τόσο του αντισυμβαλλομένου όσο και της Τράπεζας, την επίδραση της πρώτης αθέτησης, την αναμενόμενη έκθεση σε εξωχρηματιστηριακά παράγωγα, την ζημία σε περίπτωση αθέτησης τόσο του αντισυμβαλλομένου όσο και της Τράπεζας καθώς και τα χαρακτηριστικά των εν ισχύ συμβάσεων συμψηφισμού και παροχής εξασφαλίσεων. Οι εξασφαλίσεις καθώς και η έκθεση σε παράγωγα ανά αντισυμβαλλόμενο προσομοιώνονται καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής των σχετικών χρηματοπιστωτικών 595 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 μέσων. Οι υπολογισμοί που πραγματοποιούνται εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από παρατηρήσιμα δεδομένα της αγοράς. Η πιθανότητα αθέτησης των υποχρεώσεων εξάγεται από τις τιμές των Συμβολαίων Ανταλλαγής Πιστωτικής Αθέτησης (CDS) του αντισυμβαλλομένου και της Τράπεζας, το ποσοστό ανάκτησης που εφαρμόζεται αφορά την τυπική πρακτική της αγοράς για αντισυμβαλλομένους αναπτυγμένων χωρών, οι συσχετισμοί μεταξύ των δεδομένων της αγοράς λαμβάνονται υπόψη και στη συνέχεια πραγματοποιείται μια σειρά προσομοιώσεων προκειμένου να αποτυπωθεί η έκθεση σε παράγωγα ανά αντισυμβαλλόμενο καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής των σχετικών χρηματοπιστωτικών μέσων. Σε περίπτωση απουσίας παρατηρήσιμων δεδομένων στην αγορά, η πιθανότητα αθέτησης των υποχρεώσεων καθώς και το ποσοστό ανάκτησης του εκάστοτε αντισυμβαλλομένου προσδιορίζονται με τη χρήση εσωτερικών μοντέλων της Τράπεζας για την αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας και των εξασφαλίσεων. Σύμφωνα με τις βέλτιστες πρακτικές διενεργείται επικύρωση του μοντέλου BCVA από ανεξάρτητη μονάδα στην Τράπεζα. Οι παρακάτω πίνακες παρουσιάζουν την ανάλυση του BCVA ανά κατηγορία αντισυµβαλλοµένου (τοµέα δραστηριοποιήσεως) και ποιοτικής διαβάθµισης (όπως ορίζεται για σκοπούς συµπληρώσεως του πίνακα «Ποιοτική Διαβάθμιση των Δανείων ανά Δ.Π.Χ.Π. 9 Στάδιο»): Κατηγορία Αντισυµβαλλοµένου Επιχειρήσεις Κυβερνήσεις Ποιοτική Διαβάθµιση Αντισυµβαλλοµένου Υψηλής Διαβάθµισης Iκανοποιητικής Διαβάθµισης Σε αθέτηση 31.12.2020 31.12.2019 (3.809) (20.745) (1.319) (11.963) 31.12.2020 31.12.2019 (2.849) (21.705) (104) (12.300) (878) Ειδικά για τις µεθοδολογίες προσδιορισµού της εύλογης αξίας του Επιπέδου 3 παρατίθεται ο ακόλουθος πίνακας: 31.12.2020 Συνολική Εύλογη Αξία Εύλογη αξία Οµόλογα αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση Μετοχές αποτιµώµενες στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση Σηµαντικά µη παρατηρήσιµα δεδοµένα 1.018 1.018 Με βάση την τιµή εκδότη / Προεξόφληση ταµειακών ροών µε εκτίµηση της απόδοσης του οµολόγου Τιµή εκδότη 7.430 7.430 Προεξόφληση ταµειακών ροών / Μέθοδος των πολλαπλασίων (multiples) Μελλοντική κερδοφορία του εκδότη, αναµενόµενη ανάπτυξη / Αποτιµησιακοί δείκτες/ Μέσο σταθµικό κόστος κεφαλαίου Με βάση την τιµή εκδότη / Προεξόφληση ταµειακών ροών µε εκτίµηση του πιστωτικού κινδύνου Οµόλογα αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων 168.883 168.883 Μετοχές αποτιµώµενες στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων 8.977 8.977 Δάνεια αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων 264.068 264.068 Λοιπές απαιτήσεις που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων 40.000 40.000 596 Μέθοδος αποτίµησης E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Προεξόφληση ταµειακών ροών / Μέθοδος των πολλαπλασίων (multiples) / Τιµή επικείµενης συναλλαγής Προεξόφληση ταµειακών ροών µε υποκείµενο επιτόκια λαµβάνοντας υπόψη τον πιστωτικό κίνδυνο του αντισυµβαλλοµένου. Προεξόφληση ταμειακών ροών του υποκειμένου χαρτοφυλακίου απαιτήσεων Τιμή εκδότη - Περιθώριο πιστωτικού κινδύνου - Εκτίµηση της επάρκειας αποθεµατικών για πληρωµή µερισµάτων υβριδικών τίτλων Μελλοντική κερδοφορία του εκδότη, αναµενόµενη ανάπτυξη / Αποτιµησιακοί δείκτες Η εκτιµώµενη ζηµιά και ταµειακές ροές από πιστωτικό κίνδυνο αντισυµβαλλοµένου Ταμειακές ροές από τη διαχείριση του υποκείμενου Χαρτοφυλακίου Απαιτήσεων Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 31.12.2019 Συνολική Εύλογη Αξία Εύλογη αξία Μέθοδος αποτίµησης Σηµαντικά µη παρατηρήσιµα δεδοµένα Η πιθανότητα αθέτησης και η ζηµιά σε περίπτωση αθέτησης του αντισυµβαλλοµένου που χρησιµοποιούνται στον υπολογισµό της προσαρµογής λόγω πιστωτικού κινδύνου (BCVA adjustment) υπολογίζονται µε εσωτερικό µοντέλο Εκτίµηση της επάρκειας αποθεµατικών για πληρωµή µερισµάτων υβριδικών τίτλων 980 Προεξόφληση ταµειακών ροών µε υποκείµενο επιτόκια λαµβάνοντας υπόψη τον πιστωτικό κίνδυνο του αντισυµβαλλοµένου - Προεξόφληση ταµειακών ροών µε υποκείµενο επιτόκια 10.532 10.532 Με βάση την τιµή εκδότη / Προεξόφληση ταµειακών ροών µε εκτίµηση της απόδοσης του οµολόγου Τιµή εκδότη / Απόδοση οµολόγου 15.446 15.446 Προεξόφληση ταµειακών ροών / Μέθοδος των πολλαπλασίων (multiples) Μελλοντική κερδοφορία του εκδότη, αναµενόµενη ανάπτυξη / Αποτιµησιακοί δείκτες/ Μέσο σταθµικό κόστος κεφαλαίου Οµόλογα αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων 179.878 179.878 Με βάση την τιµή εκδότη / Προεξόφληση ταµειακών ροών µε εκτίµηση του πιστωτικού κινδύνου Μετοχές αποτιµώµενες στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων 9 9 315.932 315.932 Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα ενεργητικού (Interest rate caps, Interest rate swaps) Οµόλογα αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση Μετοχές αποτιµώµενες στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση Δάνεια αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων 980 Προεξόφληση ταµειακών ροών / Μέθοδος των πολλαπλασίων (multiples) / Τιµή επικείµενης συναλλαγής Προεξόφληση ταµειακών ροών µε υποκείµενο επιτόκια λαµβάνοντας υπόψη τον πιστωτικό κίνδυνο του αντισυµβαλλοµένου Τιµή εκδότη - Περιθώριο πιστωτικού κινδύνου - Εκτίµηση της επάρκειας αποθεµατικών για πληρωµή µερισµάτων υβριδικών τίτλων Μελλοντική κερδοφορία του εκδότη, αναµενόµενη ανάπτυξη / Αποτιµησιακοί δείκτες Η εκτιµώµενη ζηµιά και ταµειακές ροές από πιστωτικό κίνδυνο αντισυµβαλλοµένου Η Τράπεζα πραγματοποιεί τη μεταφορά μεταξύ Επιπέδων της ιεραρχίας εύλογης αξίας στο τέλος κάθε περιόδου. Εντός της χρήσης πραγματοποιήθηκε μεταφορά Ελληνικού εταιρικού ομολόγου από το Επίπεδο 1 στο Επίπεδο 2 συνολικού ποσού € 29.730 λόγω διαμόρφωσης του περιθωρίου ρευστότητας (bid-ask spread) εκτός του ορίου που έχει τεθεί για το χαρακτηρισμό της αγοράς ως ενεργού. Εντός της προηγούμενης χρήσης πραγματοποιήθηκε μεταφορά εταιρικών ομολόγων Ελλήνων εκδοτών από το Επίπεδο 2 στο Επίπεδο 1 συνολικού ποσού € 969 λόγω διαμόρφωσης του περιθωρίου ρευστότητας (bid-ask spread) εντός του ορίου που έχει τεθεί για το χαρακτηρισμό της αγοράς ως ενεργού. 597 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Κατωτέρω παρατίθεται συµφωνία µεταβολών των χρηµατοοικονοµικών στοιχείων που αποτιµώνται στην εύλογη αξία και έχουν κατηγοριοποιηθεί στο Επίπεδο 3. 31.12.2020 Ενεργητικό Υπόλοιπο έναρξης 1.1.2020 Συνολικό κέρδος/(ζηµιά) που καταχωρήθηκε στην κατάσταση αποτελεσµάτων - Καθαρό έσοδο από τόκους - Αποτελέσµατα χρηµατοοικονοµικών πράξεων - Ζηµιές αποµείωσης Συνολικό κέρδος/(ζηµιά) που καταχωρήθηκε απευθείας στην Καθαρή Θέση - Αποθεµατικά Συνολικό κέρδος/(ζηµιά) που καταχωρήθηκε απευθείας στην Καθαρή Θέση - Αποτελέσµατα εις νέον Αγορές/Εκταµιεύσεις Πωλήσεις Εξοφλήσεις Διακανονισµοί Μεταφορές εκτός επιπέδου 3 λόγω απόκτησης ελέγχου Μεταφορά στα «Στοιχεία Διαθέσιμα προς Πώληση» Υπόλοιπο 31.12.2020 Ποσά που καταχωρήθηκαν στην κατάσταση αποτελεσµάτων και αφορούν τα χρηµατοοικονοµικά µέσα που περιλαµβάνονται στον ισολογισµό στο τέλος της χρήσης 1.1 - 31.12.2020. - Καθαρό έσοδο από τόκους - Αποτελέσµατα χρηµατοοικονοµικών πράξεων - Ζηµιές αποµείωσης Aξιόγραφα αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση 25.978 Aξιόγραφα αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων Δάνεια αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω αποτελεσµάτων Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα ενεργητικού 179.887 315.932 980 909 (10.651) (20.047) 27 270 571 11.539 55 (11.222) (31.586) 6.000 9.000 (10.532) (376) 21.299 (25.339) (27.777) Λοιπές απαιτήσεις που αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω αποτελεσµάτων - 27 584 109 562 40.000 (1.007) (14.100) (478) 8.448 177.860 264.068 3 (10.818) (19.181) 573 10.786 (11.391) (29.967) 2 - 40.000 1 Οι λοιπές απαιτήσεις που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων αφορούν σε απαίτηση από μεταβλητό τίμημα ποσού € 40.000 που αναγνωρίστηκε το 2020, όπως αναλύεται στη σημείωση 19. 598 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 31.12.2019 Ενεργητικό Υπόλοιπο έναρξης 1.1.2019 Συνολικό κέρδος/(ζημιά) που καταχωρήθηκε στην κατάσταση αποτελεσµάτων - Καθαρό έσοδο από τόκους - Αποτελέσματα χρηματοοικονομικών πράξεων - Ζημιές απομείωσης Συνολικό κέρδος/(ζημιά) που καταχωρήθηκε απευθείας στην Καθαρή Θέση - Αποθεματικά Συνολικό κέρδος/(ζημιά) που καταχωρήθηκε απευθείας στην Καθαρή Θέση - Αποτελέσματα εις νέον Αγορές/Εκταµιεύσεις Πωλήσεις Εξοφλήσεις Διακανονισµοί Μεταφορές εντός Επιπέδου 3 από Επιπεδο 1 Μεταφορές εντός Επιπέδου 3 από Επιπεδο 2 Μεταφορές εκτός Επιπέδου 3 στo Επιπεδο 1 Μεταφορά στα Στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση Υπόλοιπο 31.12.2019 Ποσά που καταχωρήθηκαν στην κατάσταση αποτελεσμάτων και αφορούν τα χρηµατοοικονοµικά µέσα που περιλαμβάνονται στον ισολογισμό στο τέλος της χρήσης 1.1 - 31.12.2019. - Καθαρό έσοδο από τόκους - Αποτελέσματα χρηματοοικονομικών πράξεων - Ζημιές απομείωσης Aξιόγραφα αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών αποτελεσμάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση 49.377 Aξιόγραφα αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων Δάνεια αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα ενεργητικού 175.625 337.557 16.663 627 4.725 (12.477) (14.514) 558 819 13.398 33 3.906 (25.875) (14.514) 36 (9) (21.305) 201 74.339 (806) (513) (83.487) (462) (707) 1.127 53 (3.234) (3) 25.978 179.887 315.932 980 627 4.596 (18.789) 51 558 551 11.179 33 4.045 (29.968) 51 36 Εντός της προηγουμένης χρήσης πραγματοποιήθηκε μεταφορά εταιρικών ομολόγων από το Επίπεδο 2 στο Επίπεδο 3 συνολικού ποσού € 1.180, καθώς για την αποτίμηση τους χρησιμοποιήθηκε εσωτερικό μοντέλο. 599 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Η ανάλυση ευαισθησίας για τα χρηµατοοικονοµικά µέσα που κατατάσσονται στο Επίπεδο 3 των οποίων η αποτίµηση βασίσθηκε σε σηµαντικά µη παρατηρήσιµα δεδοµένα κατά την 31.12.2020 και 31.12.2019, παρατίθεται στους κάτωθι πίνακες: 31.12.2020 Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα Ενεργητικού Οµόλογα αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην καθαρή θέση Μετοχές αποτιµώµενες στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση Επίπτωση στην Καθαρή Θέση Ευνοϊκή Δυσµενής µεταβολή µεταβολή Μεταβολή των µη παρατηρήσιµων δεδοµένων Εκτίµηση της επάρκειας αποθεµατικών για πληρωµή µερισµάτων υβριδικών τίτλων Από το 2022 και μέχρι τη λήξη, πιθανότητα 100% Αύξηση της πιθανότητας πληρωμής μερισμάτων στο 100% Τιµή εκδότη Tιμή εκδότη ίση με 97,11% Μεταβολή +/-10% στην τιμή εκδότη, Μεταβολή -/+10% στην εκτιμώμενη απόδοση 102 (102) Αποτιμησιακός δείκτης P/BV 0,28x, Μεταβολή +/-10% στους δείκτες P/ BV και EV/Sales της μεθόδου των πολλαπλασίων. Wacc +/-1% 242 (241) 344 (343) Μελλοντική κερδοφορία του εκδότη, αναµενόµενη ανάπτυξη / Αποτιµησιακοί δείκτες / Μέσο σταθµικό κόστος κεφαλαίου Μεταβολή +/10% στην τιμή εκδότη, -/+10% στην προσαρμογή λόγω εκτιμώμενου πιστωτικού κινδύνου, -/+ 1 έτος στην ημερομηνία έναρξης πληρωμής μερισμάτων Ποσοστό υλοποίησης Προσαρμογή του επιχειρησιακού προεξόφλησης των σχεδίου: Μετοχές ταμειακών ροών εφαρμόζοντας αποτιµώµενες στην σύμφωνα με το Αποτιμησιακοί δείκτες σενάρια μεταβολής εύλογη αξία µέσω επιχειρησιακό πλάνο της υλοποίησης των των αποτελεσµάτων του Αγοραστή (Μέσο προβλεπόμενων εκτιμώμενο ποσοστό ταμειακών ροών του υλοποίησης 90%) BP κατά +/-35% Μέσο περιθώριο Μείωση των Η εκτιμώμενη Δάνεια πιστωτικού κινδύνου, αναμενόμενων ζημιά και ταμειακές αποτιµώµενα στην liquidity premium ταμειακών ροών ροές από εύλογη αξία µέσω & λειτουργικού κατά 10% στα πιστωτικό κίνδυνο των αποτελεσµάτων κινδύνου ίσο με δάνεια με ατομική ανισυμβαλλομένου. 36,66% αξιολόγηση. Μεταβολή +/-4% στην αποτίμηση Αξία των Λοιπές απαιτήσεις Ταμειακές ροές της αξίας των εξασφαλίσεων με που αποτιμώνται από τη διαχείριση εξασφαλίσεων με ακίνητα € 607,6 εκατ. στην εύλογη του υποκείμενου ακίνητα. και προνομιακές αξία µέσω των Χαρτοφυλακίου Μεταβολή +/- 33% απαιτήσεις τρίτων αποτελεσµάτων Απαιτήσεων στις προνομιακές € 42,4 εκατ. απαιτήσεις τρίτων Τιμή εκδότη Tιμή εκδότη ίση με - Περιθώριο 88,61%, Οµόλογα πιστωτικού Μέσο περιθώριο αποτιµώµενα στην κινδύνου - Εκτίµηση πιστωτικού κινδύνου εύλογη αξία µέσω της επάρκειας ίσο με 1.411 bps,Από των αποτελεσµάτων αποθεµατικών για το 2023 και μέχρι πληρωµή µερισµάτων τη λήξη, πιθανότητα υβριδικών τίτλων 100% Σύνολο 600 Επίπτωση στα αποτελέσµατα χρήσης Ευνοϊκή Δυσµενής µεταβολή µεταβολή Σηµαντικά µη παρατηρήσιµα δεδοµένα Ποσοτική πληροφόρηση μη παρατηρήσιμων δεδομένων E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ (497) 6.127 (5.951) 1.900 (2.500) (12.986) 9.000 (7.000) 17.027 (28.934) Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 31.12.2019 Σηµαντικά µη παρατηρήσιµα δεδοµένα Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα ενεργητικού Ομόλογα αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών αποτελεσμάτων που καταχωρούνται απευθείας στην καθαρή θέση Μετοχές αποτιµώµενες στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση Η πιθανότητα αθέτησης και η ζημιά σε περίπτωση αθέτησης του αντισυμβαλλομένου που χρησιμοποιούνται στον υπολογισμό της προσαρμογής λόγω πιστωτικού κινδύνου (BCVA adjustment) υπολογίζονται με εσωτερικό μοντέλο. Εκτίµηση της επάρκειας αποθεµατικών για πληρωµή µερισµάτων υβριδικών τίτλων Τιμή εκδότη / Απόδοση ομολόγου Μελλοντική κερδοφορία του εκδότη, αναμενόμενη ανάπτυξη / Αποτιμησιακοί δείκτες / Μέσο σταθμικό κόστος κεφαλαίου Ποσοτική πληροφόρηση μη παρατηρήσιμων δεδομένων Μεταβολή των µη παρατηρήσιµων δεδοµένων Μέση πιθανότητα αθέτησης ίση με 100% και μέση ζημιά σε περίπτωση αθέτησης του αντισυμβαλλομένου ίση με 56% Αύξηση της πιθανότητας αθέτησης μέσω της μειώσεως της πιστοληπτικής διαβάθμισης κατά 2 βαθμίδες / Αύξηση της ζημιάς σε περίπτωση αθέτησης κατά 10% Από το 2022 και μέχρι τη λήξη, πιθανότητα 100% Αύξηση της πιθανότητας πληρωμής μερισμάτων στο 100% Tιμή εκδότη ίση με 94,01% / Απόδοση ομολόγου ίση με 9,32% Αποτιμησιακός δείκτης P/BV 0,41x WACC +-1% Τιμή εκδότη / Tιμή εκδότη Περιθώριο ίση με 85,47% Οµόλογα πιστωτικού Μέσο περιθώριο αποτιµώµενα στην κινδύνου - Εκτίµηση πιστωτικού κινδύνου εύλογη αξία µέσω της επάρκειας ίσο με 1922 bps Από των αποτελεσµάτων αποθεµατικών για το 2022 και μέχρι πληρωµή µερισµάτων τη λήξη, πιθανότητα υβριδικών τίτλων 100% Δάνεια αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων Η εκτιµώµενη ζημιά και ταµειακές ροές από πιστωτικό κίνδυνο ανισυµβαλλοµένου. Σύνολο Μέσο περιθώριο πιστωτικού κινδύνου, liquidity premium & λειτουργικού κινδύνου ίσο με 32,07% Επίπτωση στα αποτελέσµατα χρήσης Ευνοϊκή Δυσµενής µεταβολή µεταβολή Επίπτωση στην Καθαρή Θέση Ευνοϊκή Δυσµενής µεταβολή µεταβολή (156) (1) Μεταβολή +/10% στην τιμή εκδότη, -/+10% στην προσαρμογή λόγω εκτιμώμενου πιστωτικού κινδύνου 273 (269) Μεταβολή +/-10% στους δείκτες P/B και EV/Sales της μεθόδου των πολλαπλασίων. Wacc +/-1% 262 (260) 535 (529) Μεταβολή +/10% στην τιμή εκδότη, -/+10% στην προσαρμογή λόγω εκτιμώμενου πιστωτικού κινδύνου, -/+ 1 έτος στην ημερομηνία έναρξης πληρωμής μερισμάτων Μείωση των αναµενόµενων ταµειακών ροών κατά 10% στα δάνεια µε ατοµική αξιολόγηση. 5.142 (5.002) (8.480) 5.142 (13.639) Δεν υπάρχουν αλληλεπιδράσεις µεταξύ των µη παρατηρήσιµων δεδοµένων οι οποίες να επηρεάζουν σηµαντικά την εύλογη αξία. 601 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 40.5 Μεταβιβάσεις χρηµατοοικονοµικών στοιχείων του ενεργητικού Η Τράπεζα, στο πλαίσιο της συνήθους δραστηριότητάς της, προβαίνει σε µεταβιβάσεις χρηµατοοικονοµικών στοιχείων του ενεργητικού. Στις περιπτώσεις εκείνες που παρά τη µεταβίβαση του συµβατικού δικαιώµατος για την είσπραξη των ταµειακών ροών των εν λόγω στοιχείων, οι κίνδυνοι και τα οφέλη από αυτά παραµένουν στην Τράπεζα, δεν διακόπτεται η αναγνώρισή τους από τον ισολογισµό. Κατά την 31.12.2020, οι χρηµατοοικονοµικές απαιτήσεις των οποίων η αναγνώριση δεν είχε διακοπεί, παρά τη συµβατική µεταβίβαση των ταµειακών τους ροών, προέρχονται από τις ακόλουθες δύο κατηγορίες συναλλαγών: α. Τιτλοποιήσεις χρηµατοοικονοµικών στοιχείων του ενεργητικού Η Τράπεζα έχει τιτλοποιήσει επιχειρηµατικά και καταναλωτικά δάνεια καθώς και πιστωτικές κάρτες, µε σκοπό την άντληση ρευστότητας από το Ευρωσύστηµα. Στο πλαίσιο των συναλλαγών αυτών, τα εν λόγω στοιχεία έχουν µεταβιβαστεί σε εταιρίες ειδικού σκοπού οι οποίες έχουν προβεί σε έκδοση οµολογιών. Τα δάνεια αυτά και οι πιστωτικές κάρτες εξακολουθούν να αναγνωρίζονται στην κατηγορία των δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών καθώς η Τράπεζα εξακολουθεί σε όλες τις περιπτώσεις να διατηρεί τα οφέλη και τους κινδύνους από αυτά. Το γεγονός αυτό τεκµηριώνεται από διάφορους παράγοντες µεταξύ των οποίων περιλαµβάνεται η ιδιοκατοχή των οµολόγων από την Τράπεζα καθώς και το δικαίωµα είσπραξης του αναβαλλόµενου τιµήµατος (deferred consideration) από τη µεταβίβαση. Δεδοµένης της ιδιοκατοχής των οµολόγων από την Τράπεζα, δεν υφίσταται ουσιαστικά υποχρέωση της Τράπεζας η οποία να απορρέει από τις πράξεις µεταβίβασης. Η λογιστική αξία των εν λόγω τιτλοποιηµένων απαιτήσεων κατά την 31.12.2020 ανέρχεται σε € 1.350.583 (31.12.2019: € 2.352.836.). Επιπλέον, η Τράπεζα έχει προβεί σε τιτλοποίηση καταναλωτικών δανείων µέσω της πλήρως ενοποιούµενης εταιρίας ειδικού σκοπού Katanalotika Plc. Και στην περίπτωση αυτή, τα καταναλωτικά δάνεια εξακολουθούν να αναγνωρίζονται στον ισολογισμό της Τράπεζας καθώς η Τράπεζα διατηρεί τους κινδύνους και τα οφέλη από αυτά µέσω της ιδιοκατοχής οµολόγων καθώς και του δικαιώµατος είσπραξης του αναβαλλόµενου τιµήµατος. Εντός του τετάρτου τριμήνου της χρήσης 2019 μέρος των ομολόγων εκδόσεως της εταιρίας ειδικού σκοπού μεταβιβάστηκε σε τρίτους, ενώ εντός του τετάρτου τριμήνου της χρήσης 2020 η Τράπεζα επαναγόρασε τα εν λόγω ομόλογα με αποτέλεσμα κατά την 31.12.2020 να μην υπάρχει ουσιαστικά υποχρέωση της Τράπεζας από την εν λόγω πράξη μεταβίβασης. Την 31.12.2020 η λογιστική αξία των εν λόγω τιτλοποιημένων δανείων ανέρχεται σε € 493.145. (31.12.2019: € 499.242). Την 31.12.2019 η λογιστική αξία της υποχρέωσης της Τράπεζας προς την εταιρία ειδικού σκοπού ανερχόταν σε € 218.944 και η εύλογη αξία των δανείων και της υποχρέωσης προς την εταιρία ειδικού σκοπού ανερχόταν σε € 476.919 και € 185.921 αντίστοιχα. Επίσης, η Τράπεζα έχει προβεί σε τιτλοποίηση ναυτιλιακών δανείων µέσω της πλήρως ενοποιούµενης εταιρίας ειδικού σκοπού Alpha Shipping Finance Ltd. Τα εν λόγω δάνεια αναγνωρίζονται στην κατηγορία των δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών καθώς η Τράπεζα διατηρεί τους κινδύνους και τα οφέλη από το χαρτοφυλάκιο µέσω του δικαιώµατος είσπραξης του αναβαλλόµενου τιµήµατος. Την 21.9.2020 η Τράπεζα αγόρασε το σύνολο των υποχρεώσεων της εταιρίας ειδικού σκοπού που κατέχονταν από τρίτους, με αποτέλεσμα να αποτελεί πλέον τον μοναδικό δανειστή της εταιρίας ειδικού σκοπού Alpha Shipping Finance Ltd. Ως εκ τούτου κατά την 31.12.2020 δεν υφίσταται υποχρέωση της Τράπεζας από τη μεταβίβαση των ναυτιλιακών δανείων. Την 31.12.2020 η λογιστική αξία των εν λόγω τιτλοποιημένων ναυτιλιακών δανείων ανέρχεται σε € 206.787 (31.12.2019: € 335.594). Την 31.12.2019 η λογιστική αξία της υποχρέωσης της Τράπεζας προς την εταιρία ειδικού σκοπού ανερχόταν σε € 131.985 και η εύλογη αξία των δανείων και της υποχρέωσης προς την εταιρία ειδικού σκοπού ανερχόταν σε € 334.613 και € 131.248 αντίστοιχα. Επιπρόσθετα, η Τράπεζα είχε προβεί σε τιτλοποίηση επιχειρηµατικών δανείων προς µικρές και µεσαίες επιχειρήσεις µέσω της πλήρως ενοποιούµενης εταιρίας ειδικού σκοπού Alpha Proodos DAC. Τα εν λόγω δάνεια αναγωρίζονταν στην κατηγορία των δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών καθώς η Τράπεζα διατηρούσε τους κινδύνους και τα οφέλη από αυτά µέσω της ιδιοκατοχής οµολόγων µειωµένης εξασφάλισης καθώς και του δικαιώµατος είσπραξης του αναβαλλόµενου τιµήµατος. Η εν λόγω συναλλαγή ανακλήθηκε εντός του τετάρτου τριμήνου της χρήσης 2020 με εξόφληση του συνόλου των ομολογιών της Alpha Proodos DAC που ιδιοκατέχονταν από την Τράπεζα. Την 31.12.2019 η λογιστική αξία των τιτλοποιηµένων δανείων ανέρχονταν σε € 256.227, ενώ δεν υπήρχε ουσιαστικά υποχρέωση από την εν λόγω πράξη μεταβίβασης καθώς το σύνολο των ομολόγων της συναλλαγής ιδιοκατέχονταν από την Τράπεζα. 602 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Τέλος, στο πλαίσιο υλοποίησης του στρατηγικού της σχέδιου 2020 -2022 (σημείωση 48) η Τράπεζα προέβη την 30.4.2020 σε συναλλαγή τιτλοποίησης µη εξυπηρετούµενων δανείων λιανικής και επιχειρηµατικής πίστης. Τα δάνεια µεταβιβάσθηκαν στις πλήρως ενοποιούμενες εταιρίες ειδικού σκοπού Orion X Securitisation Designated Activity Company, Galaxy II Funding Designated Activity Company, Galaxy III Funding Designated Activity Company και Galaxy IV Funding Designated Activity Company, που ιδρύθηκαν στην Ιρλανδία. Και στην περίπτωση αυτή, τα δάνεια εξακολουθούν κατά την ημερομηνία σύνταξης των οικονομικών καταστάσεων να αναγνωρίζονται στον ισολογισμό της Τράπεζας καθώς η Τράπεζα εξακολουθεί να διατηρεί τους κινδύνους και τα οφέλη από αυτά µέσω της ιδιοκατοχής των οµολόγων εκδόσεως των ανωτέρω εταιριών ειδικού σκοπού. Η λογιστική αξία των εν λόγω τιτλοποιηµένων απαιτήσεων κατά την 31.12.2020 ανέρχεται σε € 6.148.332. β. Πράξεις προσωρινής εκχώρησης χρεωστικών τίτλων Η Τράπεζα, κατά την 31.12.2020, έχει προβεί σε µεταβίβαση Οµολόγων και Εντόκων Γραµµατίων Ελληνικού Δηµοσίου, οµολόγων λοιπών εκδοτών και οµολόγων λοιπών κρατών µε συµφωνία επαναγοράς τους. Τα εν λόγω χρεόγραφα εξακολουθούν να αναγνωρίζονται στο επενδυτικό χαρτοφυλάκιο της Τράπεζας καθώς εξακολουθεί να διατηρεί τα οφέλη και τους κινδύνους από αυτά, και τα σχετικά µεγέθη παρουσιάζονται στον κατωτέρω πίνακα. 31.12.2020 Aξιόγραφα αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών αποτελεσμάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση Λογιστική αξία των αξιογράφων που έχουν μεταβιβασθεί Λογιστική αξία σχετιζόμενης υποχρέωσης Εύλογη αξία των αξιογράφων που έχουν μεταβιβασθεί Εύλογη αξία σχετιζόμενης υποχρέωσης Καθαρή Θέση Ομόλογα και Έντοκα Οµόλογα λοιπών Οµόλογα λοιπών Γραμμάτια Ελληνικού κρατών εκδοτών Δημοσίου 81.756 47.937 201.836 (81.074) (36.233) (199.982) 81.756 47.937 214.249 (81.074) (36.233) (199.982) 682 11.704 14.267 Aξιόγραφα αποτιμώμενα στο Αποσβεσμένο Κόστος Κτήσης Ομόλογα και Έντοκα Γραμμάτια Ελληνικού Δημοσίου 5.138 (4.523) 5.138 (4.523) 615 31.12.2019 Aξιόγραφα αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών αποτελεσμάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση Λογιστική αξία των αξιογράφων που έχουν μεταβιβασθεί Λογιστική αξία σχετιζόμενης υποχρέωσης Εύλογη αξία των αξιογράφων που έχουν μεταβιβασθεί Εύλογη αξία σχετιζόμενης υποχρέωσης Καθαρή Θέση 603 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Ομόλογα και Έντοκα Οµόλογα λοιπών Οµόλογα λοιπών Γραμμάτια Ελληνικού κρατών εκδοτών Δημοσίου 3.297.872 745.204 360.009 (2.742.413) (719.815) (275.673) 3.297.872 745.204 360.009 (2.742.413) (719.815) (275.673) 555.459 25.389 84.336 Aξιόγραφα αποτιμώμενα στο Αποσβεσμένο Κόστος Κτήσης Ομόλογα και Έντοκα Γραμμάτια Ελληνικού Δημοσίου 740.581 (638.324) 748.433 (638.324) 110.109 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 40.6 Χρηµατοοικονοµικές απαιτήσεις - υποχρεώσεις που υπόκεινται σε συµψηφισµό Στους πίνακες που ακολουθούν παρουσιάζονται οι παράγωγες συναλλαγές οι οποίες διέπονται από συµβάσεις της Διεθνούς Ενώσεως Ανταλλαγής και Παραγώγων (ISDA), οι οποίες έχουν υπογραφεί µε αντισυµβαλλοµένους-πιστωτικά ιδρύµατα, καθώς και συμφωνίες προσωρινής εκχωρήσεως για τις οποίες υπάρχει εν ισχύ παγκόσμια συμφωνία κύριας επαναγοράς (global master repurchase agreement). Σύμφωνα µε τις συμβάσεις αυτές η Τράπεζα δύναται να συμψηφίσει τις απαιτήσεις µε τις υποχρεώσεις της έναντι του αντισυμβαλλομένου στην περίπτωση που έχει συμβεί πιστωτικό γεγονός. Χρηµατοοικονοµικές απαιτήσεις που υπόκεινται σε συµψηφισµό Παράγωγα Reverse repos 31.12.2020 Ακαθάριστο ποσό Ποσά που δεν συµψηφίζονται Ακαθάριστο ποσό Καθαρό ποσό αναγνωρισµένων αναγνωρισµένων χρηµατοοικονοµικών Κάλυµµα σε χρηµατοοικονοµικών Χρηµατοοικονοµικά χρηµατοοικονοµικών απαιτήσεων στον µετρητά που έχει υποχρεώσεων που Μέσα απαιτήσεων ισολογισµό αποκτηθεί συµψηφίζονται 1.090.893 1.090.893 (237.207) (1.673) 442.968 (202.943) 240.025 (240.025) Παράγωγα Reverse repos 31.12.2019 Ακαθάριστο ποσό Ποσά που δεν συµψηφίζονται Ακαθάριστο ποσό Καθαρό ποσό αναγνωρισµένων αναγνωρισµένων χρηµατοοικονοµικών Κάλυµµα σε χρηµατοοικονοµικών Χρηµατοοικονοµικά χρηµατοοικονοµικών απαιτήσεων στον µετρητά που έχει υποχρεώσεων που Μέσα απαιτήσεων ισολογισµό αποκτηθεί συµψηφίζονται 840.234 840.234 (202.595) (10.356) 1.164.950 1.164.950 (1.164.950) Καθαρό ποσό 852.013 Καθαρό ποσό 627.283 Χρηµατοοικονοµικές υποχρεώσεις που υπόκεινται σε συµψηφισµό Παράγωγα Repos 31.12.2020 Ακαθάριστο ποσό Ποσά που δεν συµψηφίζονται Ακαθάριστο ποσό Καθαρό ποσό αναγνωρισµένων αναγνωρισµένων χρηµατοοικονοµικών Μετρητά που χρηµατοοικονοµικών χρηµατοοικονοµικών υποχρεώσεων στον Χρηµατοοικονοµικά έχουν δοθεί ως απαιτήσεων που Μέσα υποχρεώσεων ισολογισµό κάλυµµα συµψηφίζονται 1.755.174 1.755.174 (237.207) (1.509.308) 442.939 (202.966) 239.973 (239.973) 629 Παράγωγα Repos 31.12.2019 Ακαθάριστο ποσό Ποσά που δεν συµψηφίζονται Ακαθάριστο ποσό Καθαρό ποσό αναγνωρισµένων αναγνωρισµένων χρηµατοοικονοµικών Μετρητά που χρηµατοοικονοµικών χρηµατοοικονοµικών υποχρεώσεων στον Χρηµατοοικονοµικά έχουν δοθεί ως απαιτήσεων που Μέσα υποχρεώσεων ισολογισµό κάλυµµα συµψηφίζονται 1.446.767 1.446.767 (202.595) (1.243.517) 1.551.811 1.551.811 (1.164.950) (1.841) 604 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Καθαρό ποσό 8.658 629 Καθαρό ποσό 656 385.020 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Συµφωνία των καθαρών ποσών των χρηµατοοικονοµικών απαιτήσεων και υποχρεώσεων που εµφανίζονται στον ισολογισµό Σηµείωση Τύπος χρηµατοοικονοµικής απαίτησης Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα Reverse repos 18 16 Σηµείωση Τύπος χρηµατοοικονοµικής υποχρέωσης Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα Repos 18 27 Σηµείωση Τύπος χρηµατοοικονοµικής απαίτησης Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα Reverse repos 18 16 Σηµείωση Τύπος χρηµατοοικονοµικής υποχρέωσης Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα Repos 18 27 31.12.2020 Λογιστική αξία Καθαρό ποσό στον χρηµατοοικονοµικών ισολογισµό απαιτήσεων στον ισολογισµό 1.090.893 240.025 Χρηµατοοικονοµικές απαιτήσεις εκτός σκοπού παρουσίασης συµψηφισµού 1.272.924 240.025 182.030 - 31.12.2020 Λογιστική αξία Καθαρό ποσό στον χρηµατοοικονοµικών ισολογισµό υποχρεώσεων στον ισολογισµό Χρηµατοοικονοµικές υποχρεώσεις εκτός σκοπού παρουσίασης συµψηφισµού 1.755.174 239.973 1.769.222 524.715 14.047 284.719 31.12.2019 Λογιστική αξία Καθαρό ποσό στον χρηµατοοικονοµικών ισολογισµό απαιτήσεων στον ισολογισµό Χρηµατοοικονοµικές απαιτήσεις εκτός σκοπού παρουσίασης συµψηφισµού 840.234 1.164.950 1.024.484 1.164.950 31.12.2019 Λογιστική αξία Καθαρό ποσό στον χρηµατοοικονοµικών ισολογισµό υποχρεώσεων στον ισολογισµό 1.446.767 1.551.811 1.447.703 6.543.219 184.249 Χρηµατοοικονοµικές υποχρεώσεις εκτός σκοπού παρουσίασης συµψηφισµού 935 4.991.408 Επιπρόσθετα γνωστοποιείται ότι στα πλαίσια των ανωτέρω συµβάσεων εκτός από το κάλυµµα σε µετρητά που έχει αποκτηθεί, έχουν ληφθεί ως κάλυµµα αξιόγραφα ονοµαστικής αξίας € 900.000 (31.12.2019:€ 870.000). 605 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 41. Κεφαλαιακή επάρκεια Πολιτική της Τράπεζας είναι η διατήρηση ισχυρής κεφαλαιακής επάρκειας και κεφαλαιακών πλεονασμάτων πάνω από τις κανονιστικές απαιτήσεις προκειµένου να εξασφαλίζεται η επίτευξη του επιχειρηματικού της σχεδίου και να διασφαλίζεται η εµπιστοσύνη των καταθετών, των µετόχων, των αγορών και των συναλλασσόµενων µερών. Αυξήσεις µετοχικού κεφαλαίου διενεργούνται µε απόφαση της Γενικής Συνέλευσης ή του Διοικητικού Συµβουλίου, σύµφωνα µε το καταστατικό ή τις εκάστοτε ισχύουσες διατάξεις. Για το χρονικό διάστηµα συµµετοχής του Ταµείου Χρηµατοπιστωτικής Σταθερότητας (ΤΧΣ) στο µετοχικό κεφάλαιο της Τράπεζας, δεν επιτρέπεται η αγορά ιδίων µετοχών της χωρίς την έγκρισή του, σύµφωνα µε το Πλαίσιο Συνεργασίας (Relationship Framework Agreement) που έχει υπογραφεί µεταξύ της Τράπεζας και του ΤΧΣ. Ο δείκτης κεφαλαιακής επάρκειας συγκρίνει τα εποπτικά ίδια κεφάλαια της Τράπεζας µε τους κινδύνους (σταθµισµένο Ενεργητικό) που αναλαµβάνει η Τράπεζα. Τα εποπτικά κεφάλαια περιλαµβάνουν τα κεφάλαια κοινών µετοχών κατηγορίας Ι (µετοχικό κεφάλαιο, αποθεµατικά, δικαιώµατα µειοψηφίας), τα πρόσθετα κεφάλαια κατηγορίας Ι (υβριδικοί τίτλοι) και τα κεφάλαια κατηγορίας ΙΙ (τίτλοι µειωµένης εξασφάλισης). Το σταθµισµένο ενεργητικό περιλαµβάνει τον πιστωτικό κίνδυνο του επενδυτικού χαρτοφυλακίου, τον κίνδυνο αγοράς του εµπορικού χαρτοφυλακίου και τον λειτουργικό κίνδυνο. Η Alpha Bank, ως συστηµική τράπεζα, εποπτεύεται από τον Νοέµβριο του 2014 από τον Ενιαίο Εποπτικό Μηχανισµό (ΕΕΜ) της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) προς τον οποίο υποβάλλονται στοιχεία σε τριµηνιαία βάση. Η εποπτεία διενεργείται σύµφωνα µε τον Ευρωπαϊκό Κανονισµό 575/2013 (CRR) και την Ευρωπαϊκή Οδηγία 2013/36 (CRD IV), όπως ενσωµατώθηκε στον ελληνικό Νόµο 4261/2014. Το πλαίσιο είναι ευρέως γνωστό ως Βασιλεία ΙΙΙ. Για τον υπολογισµό του δείκτη κεφαλαιακής επάρκειας ακολουθούνται οι διατάξεις του ανωτέρω θεσμικού πλαισίου, όπως ισχύουν. Επιπροσθέτως: • Πέραν του ορίου 8% για τον Δείκτη Κεφαλαιακής Επάρκειας, ισχύουν όρια 4,5% για τον δείκτη κεφαλαίου κοινών µετοχών και 6% για τον δείκτη Κεφαλαίου της κατηγορίας Ι (Tier I). • Προβλέπεται η διατήρηση, αποθεµάτων ασφαλείας κεφαλαίου, επιπλέον των κεφαλαίων κοινών µετοχών. Ειδικότερα: • απόθεµα ασφαλείας διατηρήσεως κεφαλαίων το οποίο ανέρχεται στο 2,5% • η Τράπεζα της Ελλάδος µε Πράξεις Εκτελεστικής Επιτροπής καθόρισε τα κάτωθι αποθέµατα ασφαλείας: - αντικυκλικό κεφαλαιακό απόθεµα ασφαλείας «µηδέν τοις εκατό» (0%) για το 2020. - απόθεµα ασφαλείας συστηµικά σηµαντικών ιδρυµάτων (Ο−SII) από 1.1.2019 και σταδιακά µέχρι την 1.1.2023 «ένα τοις εκατό» (1%). Για το 2020 το ποσοστό ανέρχεται σε 0,5%. Τα εν λόγω όρια θα πρέπει να ικανοποιούνται σε ατοµική και σε ενοποιηµένη βάση. Ο κατωτέρω πίνακας παρουσιάζει τους δείκτες κεφαλαιακής επάρκειας της Τράπεζας: 31.12.2020 Δείκτης Κεφαλαίων Κοινών Μετοχών Κατηγορίας Ι (Common Equity Tier I) Δείκτης Κεφαλαίων Κατηγορίας Ι (Tier I) Συνολικός Δείκτης Κεφαλαιακής Επάρκειας** 17,2% 17,2% 18,4% 31.12.2020 (pro forma)* 17,5% 17,5% 18,7% 31.12.2019 18,2% 18,2% 18,3% Στις 28 Δεκεµβρίου 2020, η ΕΚΤ ενηµέρωσε την Alpha Bank ότι από την 31η Ιανουαρίου 2021 το ελάχιστο όριο του Συνολικού Δείκτη Ιδίων Κεφαλαίων (Overall Capital Requirements - OCR) παραμένει 14%. Ο ΟCR αποτελείται από το ελάχιστο όριο του Συνολικού Δείκτη Ιδίων Κεφαλαίων (8%), σύµφωνα µε το άρθρο 92(1) της CRR, τις πρόσθετες εποπτικές απαιτήσεις για τον Πυλώνα ΙΙ (P2R) σύµφωνα µε το άρθρο 16(2)(α) του Kανονισµού 1024/2013/ΕΕ, οι οποίες ανέρχονται σε 3,0%, καθώς επίσης και τις συνδυασµένες απαιτήσεις αποθέµατος ασφαλείας (CBR), σύµφωνα µε το άρθρο 128 (6) της Oδηγίας 2013/36/ΕΕ, οι οποίες ανέρχονται σε 3%. Ο ελάχιστος δείκτης θα πρέπει να τηρείται σε συνεχή βάση, λαµβάνοντας υπόψη τις µεταβατικές διατάξεις της CRR / CRD IV. Στις 13 Φεβρουαρίου 2020, η Alpha Bank ολοκλήρωσε την έκδοση οµολόγου Tier 2, ύψους Ευρώ 500 εκατ. Το οµόλογο έχει δεκαετή διάρκεια, µε δυνατότητα ανάκλησης στα πέντε έτη, επιτόκιο 4,25% και είναι εισηγµένο προς διαπραγµάτευση στο * Στους ανωτέρω δείκτες έχουν συμπεριληφθεί τα κέρδη του έτους ** Στοιχεία που αφορούν στην δηµοσιοποίηση εποπτικής φύσεως πληροφοριών σχετικά µε την κεφαλαιακή επάρκεια διαχείρισης κινδύνων (Πυλώνας ΙΙΙ - Κανονισµός 575/2013) θα δηµοσιοποιηθούν στην ιστοσελίδα της Τράπεζας. 606 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Χρηµατιστήριο του Λουξεµβούργου. Στις 4 Μαρτίου 2021, η Τράπεζα ολοκλήρωσε την έκδοση οµολόγου Tier 2, ύψους Ευρώ 500 εκατ. με στόχο την διατήρηση υψηλής κεφαλαιακής επάρκειας και την ενίσχυση των κεφαλαιακών πλεονασμάτων πάνω από τις κανονιστικές απαιτήσεις. Το ομόλογο μειωμένης εξασφάλισης έχει διάρκεια 10,25 έτη και δυνατότητα ανάκλησης μεταξύ 5 και 5,25 ετών, με απόδοση 5,5%. Το ομόλογο είναι εισηγμένο προς διαπραγμάτευση στο Χρηματιστήριο του Λουξεμβούργου. Μέτρα που ελήφθησαν για την εχίσχυση των εποπτικών ιδίων κεφαλαίων των τραπεζών για την αντιμετώπιση της πανδημίας Covid-19 Κατόπιν της ανακοίνωσης της Ευρωπαϊκής Αρχής Τραπεζών (ΕΑΤ) και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), λόγω της εξάπλωσης του Covid-19, αποφασίστηκε η προσωρινή απόκλιση από τα ελάχιστα όρια των εποπτικών ιδίων κεφαλαίων για τις Ευρωπαϊκές Τράπεζες. H Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) και η Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών (ΕΑΤ) έλαβαν μια σειρά από μέτρα, σε αντιμετώπιση της εξάπλωσης του Covid-19, ώστε να διασφαλιστεί ότι οι εποπτευόμενες τράπεζες θα συνεχίσουν να εκπληρώνουν τον ρόλο τους και να χρηματοδοτούν την πραγματική οικονομία. Συγκεκριµένα, την 12η Μαρτίου, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) και η Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών (ΕΑΤ) ανακοίνωσαν τα ακόλουθα µέτρα χαλάρωσης των ελάχιστων απαιτήσεων κεφαλαίων για τις Τράπεζες της Ευρωζώνης: • Οι τράπεζες έχουν προσωρινά την δυνατότητα να λειτουργούν κάτω από το απόθεµα ιδίων κεφαλαίων που ορίζεται από το απόθεµα ασφαλείας διατήρησης κεφαλαίων (Capital Conservation Buffer-CCB) και το αντικυκλικό κεφαλαιακό απόθεµα ασφαλείας (Counter Cyclical Buffer-CCyB). Επιπρόσθετα, την 28η Ιουλίου 2020, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) ανακοίνωσε µέσω δελτίοu τύπου ότι επιτρέπεται στα Τραπεζικά Ιδρύµατα να λειτουργούν κάτω από τα προαναφερθέντα όρια τουλάχιστον µέχρι το τέλος του 2022. • Αποφασίσθηκε η πρόωρη εφαρµογή της αλλαγής που θα επιφέρει η υιοθέτηση της CRD V σχετικά µε τις εποπτικές απαιτήσεις για τον Πυλώνα ΙΙ (P2R), επιτρέποντας να καλύπτεται από πρόσθετα κεφάλαια της κατηγορίας 1 (ΑΤ1) κατά 18,75% και από κεφάλαια της κατηγορίας 2 (Tier 2) κατά 25% και όχι µόνο από κεφάλαια κοινών µετοχών της κατηγορίας 1 (CET 1). Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε την επανεξέταση του υπάρχοντος εποπτικού πλαισίου φέρνοντας σε ισχύ, νωρίτερα, κανονισμούς οι οποίοι θα συμπεριλαμβάνονταν στο πλαίσιο της CRR2/CRDV, καθώς επίσης και να προσφέρει μεγαλύτερη ευελιξία όσον αφορά στην εποπτική αντιμετώπιση της επίδρασης του προτύπου Δ.Π.Χ.Π. 9 στα εποπτικά κεφάλαια της Τράπεζας. Το αναθεωρημένο εποπτικό πλαίσιο δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Ιστοσελίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Official Journal of the European Union) στις 22 Ιουνίου 2020. Στις 22 Δεκεμβρίου 2020 δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ο κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός 2020/2176 της Επιτροπής της 12ης Νοεμβρίου 2020 που τροποποιεί τον κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 241/2014 όσον αφορά την αφαίρεση στοιχείων ενεργητικού στην κατηγορία του λογισμικού από τα στοιχεία κεφαλαίου κοινών μετοχών της κατηγορίας 1. Tην 26η Ιουνίου 2020, η Τράπεζα της Ελλάδος µε Πράξη Εκτελεστικής Επιτροπής (ΠΕΕ) καθόρισε το απόθεµα ασφαλείας των συστηµικά σηµαντικών ιδρυµάτων (O-SII) σε ποσοστό 0,50%, διατηρώντας το σταθερό για το 2021 και παρατείνοντας κατά συνέπεια την υφιστάμενη περίοδο σταδιακής προσαρμογής. Η τρίτη και η τέταρτη φάση μεταφέρονται κατά 12 μήνες αντιστοίχως, με εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου 2022 και την 1η Ιανουαρίου 2023. Η απόφαση αυτή εντάσσεται στο πλαίσιο λήψης μέτρων για την αντιμετώπιση της πανδημίας Covid-19. Άσκηση Προσομοίωσης Ακραίων Καταστάσεων H άσκηση προσοµοίωσης ακραίων καταστάσεων (stress test) της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εστιάζει κυρίως στην αξιολόγηση της επίπτωσης των κινδύνων ως προς τη φερεγγυότητα των Ευρωπαϊκών Τραπεζών. Οι τράπεζες καλούνται να αξιολογήσουν ένα κοινό σύνολο κινδύνων (πιστωτικός κίνδυνος – συµπεριλαµβανοµένων των τιτλοποιήσεων – κίνδυνος αγοράς και κίνδυνος αντισυµβαλλόµενου, λειτουργικός κίνδυνος – συµπεριλαµβανοµένου του κινδύνου αντιδεοντολογικής συµπεριφοράς και αθέµιτων πρακτικών {conduct risk}). H άσκηση προσοµοίωσης ακραίων καταστάσεων (stress test) µεταξύ των τραπεζών της Ευρωπαϊκής Ένωσης πραγµατοποιείται κάθε δύο χρόνια. Ωστόσο, εξαιτίας της έξαρσης του Covid-19 (Coronavirus), η 607 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών (EBA) αποφάσισε να αναβάλλει την εν λόγω άσκηση για το 2021, προκειµένου να διευκολύνει τις Τράπεζες να επικεντρωθούν στις λειτουργίες τους µε σκοπό την απρόσκοπτη συνέχιση των δραστηριοτήτων τους. Για το 2020, η Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών (EBA) πραγματοποίησε επιπλέον άσκηση διαφάνειας προκειμένου να προσφέρει επικαιροποιημένη πληροφόρηση στην αγορά, σχετικά με τους κινδύνους των τραπεζών και την ποιότητα των περιουσιακών τους στοιχείων. Στις 21.12.2020, ο Ενιαίος Εποπτικός Μηχανισμός (SSM) ανακοίνωσε ότι η άσκηση προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων (stress test) εκκινεί στις 29 Ιανουαρίου 2021 ενώ τα αποτελέσματά της θα δημοσιευτούν στα τέλη Ιουλίου 2021. 42. Συναλλαγές συνδεδεµένων µερών Η Τράπεζα, στα πλαίσια των συνήθων επιχειρηµατικών δραστηριοτήτων της, διενεργεί συναλλαγές και µε συνδεδεµένα µε αυτή µέρη. Οι συναλλαγές αυτές διενεργούνται µε συνθήκες και όρους της αγοράς και εγκρίνονται από τα αρµόδια όργανα της Τράπεζας. α. Τα υπόλοιπα των συναλλαγών της Τράπεζας µε τα βασικά Διοικητικά στελέχη, τα οποία αποτελούνται από τα µέλη του Διοικητικού Συµβουλίου και της Εκτελεστικής Επιτροπής της Τράπεζας καθώς και µε τα πλησιέστερα συγγενικά τους πρόσωπα, τις συνδεδεµένες µε αυτά εταιρίες, και τα σχετικά µε τις συναλλαγές αυτές αποτελέσµατα, έχουν ως εξής: Ενεργητικό Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών Υποχρεώσεις Υποχρεώσεις προς πελάτες Υποχρεώσεις καθορισµένων παροχών στους εργαζόµενους Προβλέψεις Σύνολο Εγγυητικές επιστολές και εγκεκριµένα όρια 31.12.2020 31.12.2019 1.791 1.758 2.257 219 650 3.126 2.159 1.017 277 1.253 2.547 2.059 Από 1 Ιανουαρίου έως Έσοδα Τόκοι και εξοµοιούµενα έσοδα Έσοδα από αµοιβές και προµήθειες Σύνολο Έξοδα Τόκοι και εξοµοιούµενα έξοδα Αµοιβές βασικών Διοικητικών Στελεχών και πλησιεστέρων συγγενικών τους προσώπων Σύνολο 31.12.2020 31.12.2019 36 1 37 41 1 42 4 5.667 5.671 15 5.690 5.705 Επιπλέον, σύµφωνα µε απόφαση της Γενικής Συνέλευσης της 29.6.2018 λειτουργεί πρόγραµµα παροχής αποζηµίωσης στα Ανώτατα Διοικητικά Στελέχη της Τράπεζας, οι όροι του οποίου εξειδικεύθηκαν σε Κανονισµό που εκδόθηκε µεταγενέστερα. Η καταβολή της παροχής είναι οικειοθελής, δεν στοιχειοθετεί επιχειρησιακή συνήθεια και δύναται να παύσει στο µέλλον µε απόφαση της Γενικής Συνέλευσης. Παρέχει δε, κίνητρα συµµόρφωσης των δικαιούχων µε τους όρους αποχώρησης που προτείνει η Τράπεζα, διασφαλίζοντας την οµαλή (και µόνον κατά την χρονική περίοδο και υπό του όρους και προϋποθέσεις που εγκρίνει η Τράπεζα) αποχώρηση και διαδοχή των δικαιούχων, που είναι Ανώτατα Διοικητικά Στελέχη. 608 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 β. Τα υπόλοιπα των συναλλαγών της Τράπεζας µε θυγατρικές, κοινοπραξίες και συγγενείς της εταιρίες και τα σχετικά µε τις συναλλαγές αυτές αποτελέσµατα έχουν ως εξής: i. Θυγατρικές εταιρίες Ενεργητικό Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυµάτων Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών Αξιόγραφα επενδυτικού χαρτοφυλακίου αποτιμώμενα στην εύλογη αξία των λοιπων αποτελεσμάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή Θέση Αξιόγραφα επενδυτικού χαρτοφυλακίου αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων Δικαιώματα Χρήσης Λοιπά στοιχεία Ενεργητικού Λοιπά στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση Σύνολο Υποχρεώσεις Υποχρεώσεις προς πιστωτικά ιδρύµατα Υποχρεώσεις προς πελάτες Παράγωγα χρηµατοοικονοµικά µέσα Οµολογίες έκδοσής µας και λοιπές δανειακές υποχρεώσεις Υποχρεώσεις από Μισθώσεις Λοιπές υποχρεώσεις Σύνολο Εγγυητικές επιστολές και λοιπές εγγυήσεις 31.12.2020 31.12.2019 365.795 5.841 2.019.923 458.950 15.290 2.021.018 233.231 248.536 157.261 18.219 7.106 2.625 168.412 2.810.001 7.106 4.949 25.056 2.949.317 31.12.2020 31.12.2019 313.498 1.498.440 903 15.918 7.160 248.157 2.084.076 392.021 586.054 1.089.323 787 148.432 7.160 10.730 1.842.486 435.439 Η Τράπεζα έχει σχηµατίσει πρόβλεψη για τις ανωτέρω εγγυητικές επιστολές που ανήλθε την 31.12.2020 σε € 28.324 (31.12.2019: € 22.815). Επιπλέον της χρηµατοδοτήσεως των θυγατρικών εταιριών της Τράπεζας που έχουν εκδώσει οµολογιακά δάνεια από την Τράπεζα, έχουν δοθεί και εγγυήσεις για την έκδοση των εν λόγω οµολογιακών δανείων θυγατρικών της Τράπεζας που ανέρχονται την 31.12.2020 σε ποσό € 15.542 (31.12.2019: € 15.542). Από 1 Ιανουαρίου έως 31.12.2020 31.12.2019 Έσοδα Τόκοι και εξοµοιούµενα έσοδα Έσοδα από αµοιβές και προµήθειες Έσοδα από μερίσματα Αποτελέσματα χρηματοοικονομικών πράξεων Αποτέλεσμα από διακοπή αναγνώρισης χρηματοοικονομικών στοιχείων του ενεργητικού που αποτιμώνται στο αναπόσβεστο κόστος Λοιπά έσοδα Σύνολο Έξοδα Τόκοι και εξοµοιούµενα έξοδα Αποσβέσεις δικαιωμάτων χρήσης Προµήθειες έξοδα Αποτελέσματα χρηματοοικονομικών πράξεων Γενικά διοικητικά έξοδα Ζημίες απομείωσης και προβλέψεις για την κάλυψη πιστωτικού κινδύνου Σύνολο 609 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ 41.542 17.656 3.440 32.805 50.278 19.123 12.092 226 3.117 1.431 6.744 105.304 4.687 87.837 11.053 2.576 789 34.235 24.952 1.040 74.645 23.518 2.664 269 19.319 17.743 55.947 119.460 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 ii. Κοινοπραξίες Ενεργητικό Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών Λοιπά στοιχεία Ενεργητικού Σύνολο Υποχρεώσεις Υποχρεώσεις προς πελάτες Σύνολο 31.12.2020 31.12.2019 9.624 97 9.721 8.451 8.451 13.721 13.721 14.722 14.722 Από 1 Ιανουαρίου έως 31.12.2020 31.12.2019 Έσοδα Τόκοι και εξοµοιούµενα έσοδα Αποτελέσματα χρηματοοικονομικών πράξεων Λοιπά έσοδα Σύνολο Έξοδα Τόκοι και εξοµοιούµενα έξοδα Σύνολο 410 1.173 48 1.631 835 786 1.621 2 2 17 17 31.12.2020 31.12.2019 54.835 44 54.879 52.753 905 53.658 841 3.864 2.265 6.129 iii. Συγγενείς εταιρίες Ενεργητικό Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών Λοιπά στοιχεία ενεργητικού Σύνολο Υποχρεώσεις Υποχρεώσεις προς πελάτες Λοιπές υποχρεώσεις Σύνολο 841 Από 1 Ιανουαρίου έως 31.12.2020 31.12.2019 Έσοδα Τόκοι και εξοµοιούµενα έσοδα Έσοδα από αμοιβές και προμήθειες Αποτελέσματα χρηματοοικονομικών πράξεων Λοιπά έσοδα Σύνολο Έξοδα Γενικά διοικητικά έξοδα Αποτελέσματα χρηματοοικονομικών πράξεων Σύνολο 912 2 1.809 35 2.758 5.844 5.844 889 36 4.228 5.153 16.067 757 16.824 Για τις απομειώσεις των συμμετοχών σε θυγατρικές, κοινοπραξίες και συγγενείς εταιρίες γίνεται αναφορά στις αντίστοιχες σημειώσεις. γ. Το Ταµείο Χρηµατοπιστωτικής Σταθερότητας (ΤΧΣ) ασκεί σηµαντική επιρροή στην Τράπεζα. Ειδικότερα, στα πλαίσια του Ν. 3864/2010 και του από 23.11.2015 Συµφώνου Συνεργασίας (Relationship Framework Agreement, «RFA»), το οποίο αντικατέστησε το προηγούµενο που υπεγράφη το 2013, έχει συµµετοχή στο Διοικητικό Συµβούλιο αλλά και σε σηµαντικές Επιτροπές της Τράπεζας. Κατά συνέπεια, σύµφωνα µε το ΔΛΠ 24 το ΤΧΣ και οι ελεγχόµενες από αυτό εταιρίες θεωρούνται συνδεδεµένα µέρη της Τράπεζας. * Στο ποσό της αμοιβής για τον υποχρεωτικό έλεγχο των ετήσιων λογαριασμών περιλαμβάνονται λοιπά έξοδα που ανέρχονται σε ποσοστό εώς 2% επί της εγκεκριμένης αμοιβής. 610 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Τα υπόλοιπα των συναλλαγών και τα σχετικά µε αυτές αποτελέσµατα έχουν ως εξής: Από 1 Ιανουαρίου έως 31.12.2020 31.12.2019 Έσοδα Έσοδα από αµοιβές και προµήθειες 4 8 43. Αµοιβές Ελεγκτικών Εταιριών Οι συνολικές αµοιβές του νόµιµου ελεγκτή της Τράπεζας «Deloitte Ανώνυµη Εταιρεία Ορκωτών Ελεγκτών Λογιστών» αναλύονται ως εξής, σύµφωνα µε τα οριζόµενα στις παραγράφους 2 και 32 του άρθρου 29 του Ν. 4308/2014. Για τον υποχρεωτικό έλεγχο των ετήσιων λογαριασμών* Σχετικές με λοιπές ελεγκτικές υπηρεσίες Σχετικές με έκδοση φορολογικού πιστοποιητικού Λοιπές αμοιβές σχετικές με μη ελεγκτικές υπηρεσίες Σύνολο Από 1 Ιανουαρίου έως 31.12.2020 31.12.2019 1.550 1.447 13 201 198 137 288 1.888 1.947 44. Στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση Επενδύσεις σε εταιρίες θυγατρικές, συγγενείς και κοινοπραξίες Πάγια περιουσιακά στοιχεία Δάνεια Σύνολο Ενεργητικού προς πώληση 31.12.2020 131.020 435 143.318 274.773 31.12.2019 900.974 14.119 456.744 1.371.837 Η Τράπεζα είχε εκκινήσει τη διαδικασία πώλησης µέρους των επενδύσεων σε εταιρίες θυγατρικές, συγγενείς και κοινοπραξίες καθώς επίσης και χαρτοφυλακίου δανείων λιανικής τραπεζικής και επιχειρηµατικής πίστης, τα υπόλοιπα των οποίων απεικονίζονται στον ανωτέρω πίνακα και αναλυτικά περιγράφονται κατωτέρω. Στο ίδιο πλαίσιο, είχαν ταξινοµηθεί ως κατεχόµενα προς πώληση ακίνητα της Tράπεζας. Σύµφωνα µε το Δ.Π.Χ.Π. 5 τα κατεχόµενα προς πώληση περιουσιακά στοιχεία ή οµάδες διάθεσης αποτιµώνται στη χαµηλότερη τιµή µεταξύ της λογιστικής τους αξίας και της εύλογης αξίας µείον τα έξοδα πώλησης και παρουσιάζονται στον ισολογισµό διακριτά από τα λοιπά στοιχεία ενεργητικού και υποχρεώσεων. Όπως αναφέρεται κατωτέρω κατά τη διάρκεια της χρήσης αναταξινοµήθηκαν στις «Επενδύσεις σε θυγατρικές, συγγενείς και κοινοπραξίες» οι συµµετοχές της Τράπεζας στην ΑGI-Cypre Ermis και στην APE Commercial Property Α.Ε. καθώς δεν πληρούνται πλέον τα κριτήρια του Δ.Π.Χ.Π. 5 για την ταξινόμησή τους στα «Στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση». Η Τράπεζα δεν προχώρησε σε αναµόρφωση της συγκριτικής περιόδου όπως αναλυτικά αναφέρεται στην σηµείωση 47. Επενδύσεις σε κοινοπραξίες Η Τράπεζα βρίσκεται σε προχωρηµένο στάδιο της διαδικασίας πώλησης της συµµετοχής της στην κοινοπραξία ΑΠΕ Επενδυτικής Περιουσίας Α.Ε. λογιστικής αξίας € 42.300 την 31.12.2020 (31.12.2019: € 42.300).Την 2.2.2021 υπογράφηκε η δεσμευτική συμφωνία μεταβίβασης των μετοχών της Τράπεζας στην ΑΠΕ Επενδυτικής Περιουσίας Α.Ε. Η Τράπεζα προέβη σε προσδιορισµό της εύλογης αξίας της συµµετοχής της και από την αποτίµηση για το 2020 και το 2019 δεν προέκυψε αποτέλεσµα. Η ανωτέρω συµµετοχή της Τράπεζας περιλαµβάνεται στο λειτουργικό τοµέα «Λοιπά / Kέντρο απαλοιφών» της σηµείωσης 39 «Πληροφόρηση κατά τοµέα». Όσον αφορά την APE Commercial Property Α.Ε. η οποία είχε σε προηγούµενες περιόδους καταταχθεί στα στοιχεία ενεργητικού προς πώληση, οι προϋποθέσεις για την κατάταξή της δεν πληρούνται και οδήγησαν στην αναταξινόµηση της στις «Επενδύσεις 611 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 σε εταιρείες θυγατρικές, συγγενείς και κοινοπραξίες» µε λογιστική αξία ποσού σε € 3.917, καθώς η Τράπεζα σχεδιάζει την εκκαθάριση της κοινοπραξίας στο προσεχές διάστηµα, η επίπτωση της αναταξινόµησης της περιγράφεται στην σηµείωση 47. Επενδύσεις σε θυγατρικές εταιρίες Η Τράπεζα, με σκοπό την βελτιστοποίηση της εταιρικής δομής του Ομίλου, ξεκίνησε το 2018 την αναδιοργάνωση των κύριων εταιριών του Ομίλου κάτω από τρεις πυλώνες, μέσω της ομαδοποίησης τους με βάση την κοινή τους δραστηριότητα, την οποία και ολοκλήρωσε εντός του Δεκεμβρίου 2020. Ειδικότερα, ο πρώτος πυλώνας περιλάμβανε τις εταιρίες που δραστηριοποιούνται στον χρηματοοικονομικό τομέα στην Ελλάδα, ο δεύτερος τις εταιρίες στον χρηματοοικονομικό τομέα στην Ευρώπη και ο τρίτος πυλώνας περιλάμβανε τις εταιρίες ακινήτων. Οι εταιρίες του Ομίλου που περιλαμβάνονταν στον πρώτο πυλώνα είναι η ABC Factors Α.Ε., η Alpha Asset Management ΑΕΔΑΚ, η Alpha Finance ΑΕΠΕΥ και η Alpha Leasing Α.Ε. Η τράπεζα μεταβίβασε στην θυγατρικής της εταιρία Alpha Συμμετοχών Μονοπρόσωπη Α.Ε τις συμμετοχές της στις ανωτέρω εταιρείες εντός του Δεκεμβρίου 2020. Πιο συγκεκριμένα, - Την 15.12.2020 ολοκληρώθηκε η μεταβίβαση του συνόλου των μετοχών της Alpha Leasing Α.Ε, που κατείχε εξ ολοκλήρου η Τράπεζα με την καταβολή του τιμήματος, ποσού € 141.156. Το αποτέλεσμα από την μεταβίβαση ποσού € 7.050 μείωσε το κόστος συμμετοχής της Τράπεζας στην ενδιάμεση μητρική Alpha Συμμετοχών Μ.Α.Ε. (σημείωση 21). - Tην 21.12.2020 ολοκληρώθηκε η μεταβίβαση του συνόλου των μετοχών της ABC Factors A.E., που κατείχε εξ’ ολοκλήρου η Τράπεζα με την καταβολή του τιμήματος ποσού € 155.157. Το αποτέλεσμα από την μεταβίβαση ανήλθε σε κέρδος ποσού € 100.961 και αναγνωρίσθηκε στη γραµµή «Αποτελέσματα χρηματοοικονομικών πράξεων» της Κατάστασης Αποτελεσμάτων. - Την 23.12.2020 ολοκληρώθηκε η μεταβίβαση του συνόλου των μετοχών της Alpha Finance ΑΕΠΕΥ, με την καταβολή του τιμήματος € 30.268. Το αποτέλεσμα από την μεταβίβαση ανήλθε σε κέρδος ποσού € 3.142 και αναγνωρίσθηκε στη γραµµή «Αποτελέσματα χρηματοοικονομικών πράξεων» της Κατάστασης Αποτελεσμάτων. - Την 24.12.2020 ολοκληρώθηκε η μεταβίβασή του συνόλου των μετοχών της Alpha Asset Management AEΔAK με την καταβολή του τιμήματος ποσού € 39.316. Το αποτέλεσμα από την μεταβίβαση ανήλθε σε κέρδος ποσού € 24.831 και αναγνωρίσθηκε στη γραµµή «Αποτελέσματα χρηματοοικονομικών πράξεων» της Κατάστασης Αποτελεσμάτων. Στον δεύτερο πυλώνα περιλαµβανόταν η Alpha Bank Romania S.A., Alpha Bank Cyprus Ltd και η Alpha Bank Albania SH.A., οι οποίες μεταβιβάστηκαν στην θυγατρικής της Τράπεζας Alpha Διεθνών Συμμετοχών Μονοπρόσωπη Α.Ε.Ειδικότερα, - Την 30.12.2020 ολοκληρώθηκε η μεταβίβασή του συνόλου των μετοχών της Alpha Bank Cyprus Ltd, με την καταβολή τιμήματος ποσού € 204.272. Επιπλέον την 30.12.2020 ολοκληρώθηκε η μεταβίβασή του συνόλου των 75.294.118 μετατρέψιμων αξιογράφων κεφαλαίου, ονομαστικής αξίας € 0,85 το καθένα έκδοσης της Alpha Bank Cyprus Ltd και ιδιοκτησίας της Τράπεζας, στην Alpha Διεθνών Συμμετοχών Μ.Α.Ε., με την καταβολή του τιμήματος ποσού € 64.000. Από την μεταβίβαση της Alpha Bank Cyprus Ltd δεν προέκυψε αποτέλεσμα. - Την 30.12.2020 ολοκληρώθηκε η μεταβίβαση των μετοχών της Alpha Bank Romania,με την καταβολή του τιμήματος ποσού € 362.542.Το αποτέλεσμα από την μεταβίβαση ποσού € 188.526 μείωσε το κόστος συμμετοχής της Τράπεζας στην ενδιάμεση μητρική Alpha Διεθνών Συμμετοχών Μ.Α.Ε.(σημείωση 21). - Την 30.12.2020 υπογράφηκε τροποποίηση του Αρχικού Συμφωνητικού Μεταβίβασης, για τον προσδιορισμό του τελικού τιμήματος, ποσού € 66.938 και την 25.1.2021 ολοκληρώθηκε η μεταβίβαση της Alpha Bank Albania στην Alpha Διεθνών Συμμετοχών Μ.Α.Ε. Η λογιστική αξία της την 31.12.2020 ανέρχεται σε € 66.938 ( 31.12.2019: € 75.449). Την 31.12.2019 ο δεύτερος πυλώνας περιλάµβανε και την ΑGI-Cypre Ermis, όµως καθώς άλλαξε ο σχεδιασµός της Διοίκησης της Τράπεζας και δεν αναμένεται να πωληθεί, οι προϋποθέσεις κατάταξής της στην κατηγορία «Στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση» δεν πληρούνται και οδήγησαν στην αναταξινοµησή της στις «Επενδύσεις σε εταιρείες θυγατρικές, συγγενείς και κοινοπραξίες» µε µηδενική λογιστική αξία, η επίπτωση της αναταξινόμησης της περιγράφεται στην σηµείωση 47. Στον τρίτο πυλώνα περιλαµβάνονταν η Emporiki Ventures Capital Emerging Markets Ltd και η ΑΕΠ Αττικής Α.Ε, οι οποίες μεταβιβάστηκαν στην θυγατρικής της Τράπεζας Alpha Group Investments Ltd εντός του Δεκεμβρίου 2020 ως κάτωθι: - Την 21.12.2020 ολοκληρώθηκε η μεταβίβαση του συνόλου των μετόχων της Emporiki Ventures Capital Emerging Markets Ltd, που κατείχε η Τράπεζα,με την καταβολή του τιμήματος ποσού € 14.378. Το αποτέλεσμα από την μεταβίβαση ανήλθε 61 2 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 σε ζημιά ποσού € 122 και αναγνωρίσθηκε στη γραµµή «Αποτελέσματα χρηματοοικονομικών πράξεων» της Κατάστασης Αποτελεσμάτων. - Την 21.12.2020 ολοκληρώθηκε η μεταβίβαση των μετόχων της ΑΕΠ Αττικής Α.Ε., ιδιοκτησίας Τράπεζας, στον έτερο μέτοχο της εταιρίας, με την καταβολή του τιμήματος ποσού € 5.771. Το αποτέλεσμα από την μεταβίβαση ανήλθε σε κέρδος ποσού € 1.759 και αναγνωρίσθηκε στη γραµµή «Αποτελέσματα χρηματοοικονομικών πράξεων» της Κατάστασης Αποτελεσμάτων. Από την αποτίµηση των ανωτέρω θυγατρικών για το 2020 προέκυψε ζηµιά € 72.363 η οποία αναγνωρίσθηκε στη γραµµή «Αποτελέσµατα χρηµατοοικονοµικών πράξεων» της Κατάστασης Αποτελεσµάτων ενώ για την χρήση του 2019 είχε προκύψει ζηµιά € 31.177. Επιπρόσθετα, η Τράπεζα έχει ολοκληρώσει την διαδικασία λήψης δεσµευτικών προσφορών για την πώληση του συνόλου των µετοχών της θυγατρικής ΑΕΠ Αττικής ΙΙ Α.Ε. Η λογιστική της αξία ανέρχεται την 31.12.2020 σε € 21.782 (31.12.2019:€ 21.782). Η πώληση της εταιρίας ολοκληρώθηκε την 12.2.2021 χωρίς κόστος για την Τράπεζα. Οι ανωτέρω συµµετοχές της Τράπεζας περιλαµβάνονται στο λειτουργικό τοµέα «Λοιπά / Kέντρο απαλοιφών» της σηµείωσης 39 «Πληροφόρηση κατά τοµέα». Επένδυση σε συγγενείς εταιρίες Εντός της χρήσης 2018 η Τράπεζα ξεκίνησε τη διαδικασία για τη λήψη δεσµευτικών προσφορών για τη συµµετοχή της στη συγγενή εταιρία Alpha Επενδυτικής Περιουσίας I Α.Ε. και καθώς πληρούνται οι προϋποθέσεις του Δ.Π.Χ.Π. 5, η συµµετοχή της Τράπεζας στην Alpha Επενδυτικής Περιουσίας I Α.Ε. κατατάχτηκε ως κατεχόµενη προς πώληση κατά τη σύνταξη των Οικονοµικών Καταστάσεων της 31.12.2018.Εντός του πρώτου εξαµήνου του 2019 η Alpha Επενδυτικής Περιουσίας I Α.Ε. προχώρησε σε επιστροφή κεφαλαίου συνολικού ποσού € 3.681 ενώ την 11.6.2019 ολοκληρώθηκε η συναλλαγή πώλησης των µετοχών της εταιρίας. Το τίµηµα της συναλλαγής, όπως διαµορφώθηκε µετά τα έξοδα της συναλλαγής, ανήλθε σε € 22.271, ενώ αναγνωρίστηκε κέρδος ποσού € 3.716 στη γραµµή «Αποτελέσµατα χρηµατοοικονοµικών πράξεων» της Κατάστασης Αποτελεσµάτων. Δανειακό Χαρτοφυλάκιο Δανειακό Χαρτοφυλάκιο Α: Μη εξυπηρετούµενα δάνεια µε εξασφαλίσεις Εντός της χρήσης 2019, η Τράπεζα ξεκίνησε διαδικασία για την πώληση Μη Εξυπηρετούµενων Δανείων µε εξασφαλίσεις σε ακίνητη περιουσία καθώς και λοιπών απαιτήσεων λογιστικής αξίας την 31.12.2019 ποσού € 409.118, τα οποία περιλαµβάνουν απαιτήσεις από καταναλωτικά, επιχειρηµατικά, ναυτιλιακά και στεγαστικά δάνεια. Αναφορικά µε το εν λόγω χαρτοφυλάκιο η Τράπεζα την 1.7.2020 προέβη στη σύναψη δεσµευτικής συµφωνίας για την πώληση µέρους του χαρτοφυλακίου λογιστικής αξίας € 261.254 ενώ η Τράπεζα είχε αναγνωρίσει πρόβλεψη ποσού € 25.000 που αφορά τις διεκδικούμενες απαιτήσεις που συνδέονται με το πωληθέν χαρτοφυλάκιο. Η συναλλαγή ολοκληρώθηκε την 17.7.2020. Το τίµηµα της συναλλαγής για το µεταβιβασθέν χαρτοφυλάκιο, όπως διαµορφώθηκε µετά από έξοδα της συναλλαγής, ανήλθε σε € 261.274. Στο τίµηµα της συναλλαγής περιλαµβάνεται µεταβλητό τίµηµα, η εύλογη αξία του οποίου προσδιορίστηκε την 31.12.2020 σε € 40.000. Το αποτέλεσμα από την πώληση του χαρτοφυλακίου ανήλθε σε κέρδος € 20 και εμφανίζεται στην γραμμή «Αποτελέσµατα από διακοπή αναγνώρισης χρηµατοοικονοµικών στοιχείων του ενεργητικού που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος». Το υπολειπόμενο χαρτοφυλάκιο παραµένει στην κατηγορία «Στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση» καθώς με 31.12.2020 ικανοποιούσε τις προϋποθέσεις χαρακτηρισµού τους ως «Κατεχόµενα προς πώληση» σύµφωνα µε το Δ.Π.Χ.Π. 5 και η Τράπεζα αναµένεται να ολοκληρώσει την πώλησή του εντός του πρώτου εξαμήνου του 2021. Από το σύνολο του χαρτοφυλακίου ποσό € 131.095 (31.12.2019: € 392.259) περιλαµβάνεται στο λειτουργικό τοµέα «Corporate Banking» και ποσό € 2.223 (31.12.2019: € 16.859) περιλαµβάνεται στο λειτουργικό τοµέα «Λιανικής» της σηµείωσης 39 «Πληροφόρηση κατά τοµέα». Δανειακό Χαρτοφυλάκιο Β: Μη εξυπηρετούµενα επιχειρηµατικά δάνεια µε εξασφαλίσεις Εντός της χρήσης 2019, η Τράπεζα ξεκίνησε διαδικασία για την πώληση Μη Εξυπηρετούµενων Δανείων λογιστικής αξίας την 31.12.2019 ποσού € 9.618 τα οποία περιλάμβαναν απαιτήσεις από επιχειρηµατικά δάνεια. 613 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Το εν λόγω δανειακό χαρτοφυλάκιο πωλήθηκε κατά το τρίτο τρίμηνο του 2020. Το τίµηµα της συναλλαγής, όπως διαµορφώθηκε µετά από έξοδα της συναλλαγής ανήλθε σε € 9.358 ενώ το αποτέλεσμα από την πώληση του χαρτοφυλακίου ανήλθε σε ζημιά € 635 και εμφανίζεται στην γραμμή «Αποτελέσµατα από διακοπή αναγνώρισης χρηµατοοικονοµικών στοιχείων του ενεργητικού που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος». Τα εν λόγω δάνεια περιλαµβάνονταν στο λειτουργικό τοµέα «Corporate Banking» της σηµείωσης 39 «Πληροφόρηση κατά τοµέα». Δανειακό Χαρτοφυλάκιο Γ: Μη εξυπηρετούµενα επιχειρηµατικά δάνεια µε εξασφαλίσεις Εντός της χρήσης 2018, η Τράπεζα ξεκίνησε διαδικασία για την πώληση µη εξυπηρετούµενων επιχειρηµατικών δανείων Ελλάδος. Την 27.12.2018 ολοκληρώθηκε η µεταβίβαση µέρους του ανωτέρω χαρτοφυλακίου. Το τίµηµα της συναλλαγής για το µεταβιβασθέν χαρτοφυλάκιο, όπως διαµορφώθηκε µετά από έξοδα της συναλλαγής και λοιπές υποχρεώσεις, ανήλθε σε € 258.833, ενώ αναγνωρίστηκε ζηµιά ποσού € 17.659 στα «Αποτελέσµατα από διακοπή αναγνώρισης χρηµατοοικονοµικών στοιχείων του Ενεργητικού που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος». Η λογιστική αξία του υπολειπόμενου χαρτοφυλακίου ανήλθε την 31.12.2019 σε € 38.008. Την 24.12.2020 ολοκληρώθηκε η μεταβίβαση μέρους του υπολειπόμενου χαρτοφυλακίου. Το τίµηµα της συναλλαγής για το µεταβιβασθέν χαρτοφυλάκιο, όπως διαµορφώθηκε µετά από έξοδα της συναλλαγής και λοιπές υποχρεώσεις, ανήλθε σε € 8.071, ενώ αναγνωρίστηκε ζηµιά ποσού € 358 στα «Αποτελέσματα χρηματοοικονομικών πράξεων». Το υπολειπόμενο χαρτοφυλάκιο παραμένει στην κατηγορία «Στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση» με λογιστική αξία € 10.000 καθώς με 31.12.2020 ικανοποιούσε τις προϋποθέσεις χαρακτηρισµού τους ως «Κατεχόµενα προς πώληση» σύµφωνα µε το Δ.Π.Χ.Π. 5. και η Τράπεζα αναµένεται να ολοκληρώσει την πώλησή του εντός του πρώτου εξαμήνου του 2021. Το εν λόγω χαρτοφυλάκιο ποσού € 10.000 (31.12.2019 € 12.952) περιλαμβάνεται στο λειτουργικό τοµέα «Corporate Banking» ενώ την 31.12.2019 ποσό € 25.056 περιλαμβανόταν στο λειτουργικό τοµέα «Λοιπά / Κέντρο Απαλοιφών» της σηµείωσης 39 «Πληροφόρηση κατά τοµέα». Πάγια Περιουσιακά στοιχεία Η Τράπεζα ξεκίνησε διαδικασία για την πώληση χαρτοφυλακίου επενδυτικών, ιδιοχρησιµοποιούµενων και ακινήτων από πλειστηριασµούς κυριότητάς της. Εντός του πρώτου εξαµήνου ολοκληρώθηκε η πώληση δύο εκ των εναποµείναντα ακινήτων συνολικού τιµήµατος € 1.128 και € 10.000 αντίστοιχα ενώ αναγνωρίστηκε κέρδος ποσού € 138 στη γραµµή «Λοιπά Έσοδα» της Κατάστασης Αποτελεσµάτων και ζηµία € 11 στη γραµµή «Λοιπά Έξοδα» της Κατάστασης Αποτελεσµάτων αντίστοιχα. Τα υπολοιπόµενα ακίνητα λογιστικής αξίας € 3.125 δεν ικανοποιούσαν τις προϋποθέσεις χαρακτηρισµού τους ως «Κατεχόµενα προς πώληση» σύµφωνα µε το Δ.Π.Χ.Π. 5 και μεταφέρθηκαν στα «Λοιπά Στοιχεία Ενεργητικού» καθώς δεν κατέστη δυνατή η πωλησή τους. Tην 31.12.2020 μεταφέρθηκε από τα «Επενδυτικά ακίνητα» στα «Στα στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση» ακίνητο λογιστικής αξίας € 435 καθώς έχει υπογραφεί σχετικό προσύμφωνο πώλησης. Λοιπά στοιχεία κατεχόµενα προς πώληση Στα στοιχεία ενεργητικού προς πώληση περιλαµβάνεται η συµµετοχή της Τράπεζας στην εταιρία «Forthnet A.E.» µε λογιστική αξία ενός ευρώ. Την 13.11.2020 ολοκληρώθηκε η πώληση μέρους της, έναντι ποσού € 95, αναγνωρίζοντας κέρδος € 90 μετά τα έξοδα της συναλλαγής στη γραµµή «Αποτελέσματα χρηματοοικονομικών πράξεων». Επιπλέον, την 8.9.2020 και την 13.11.2020 πωλήθηκαν τμηματικά οι μετατρέψιμες ομολογιές της «Forthnet A.E», έναντι ποσού € 374, αναγνωρίζοντας κέρδος € 364 μετά τα έξοδα της συναλλαγής στη γραµµή «Αποτελέσματα χρηματοοικονομικών πράξεων» ενώ την 31.12.2019 είχαν αποτιμηθεί σε μηδενική αξία. Μετά τη συναλλαγή, η Τράπεζα κατέχει ποσοστό 0,27% επί του μετοχικού κεφαλαίου της Forthnet A.E. Η πώληση του υπολειπόμενου ποσοστού ολοκληρώθηκε στις 5.3.2021. Στην εν λόγω κατηγορία αναταξινοµήθηκαν τον Ιούνιο του 2020 από τα αξιόγραφα αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή θέση οι συµµετοχές στην V Τelecom Investment S.C.A και V Telecom Investment General Partner S.A. συνολικής λογιστικής αξίας € 478 καθώς η Τράπεζα υπέγραψε την 10.6.2020 προσύµφωνο για την 61 4 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 πώληση τους, με τίμημα ίσο με την λογιστική αξία τους, η οποία ολοκληρώθηκε την 6.10.2020 ενώ για τις εν λόγω µετοχές το αποθεµατικό ζηµιών αποτίµησης που έχει καταχωρηθεί απευθείας στην Καθαρή Θέση ανερχόταν σε € 3.495. Τα ανωτέρω περιλαµβάνονται στο λειτουργικό τοµέα «Λοιπά / Κέντρο Απαλοιφών» της σηµείωσης 39 «Πληροφόρηση κατά τοµέα». H Τράπεζα, σε κάθε ηµεροµηνία σύνταξης των οικονοµικών καταστάσεων, αξιολογεί τις ενέργειες που πραγµατοποιούνται προκειµένου, στις περιπτώσεις που πληρούνται τα κριτήρια του Δ.Π.Χ.Π. 5 (τα οποία παρατίθενται στη σηµείωση 1.2.16 των οικονοµικών καταστάσεων), τα στοιχεία του ενεργητικού και οι άµεσα συνδεδεµένες µε αυτά υποχρεώσεις να κατατάσσονται ως κατεχόµενα προς πώληση. Οι εύλογες αξίες των περιουσιακών στοιχείων που κατατάσσονται σε Στοιχεία ενεργητικού προς πώληση σε κάθε ηµεροµηνία σύνταξης των οικονοµικών καταστάσεων υπολογίζονται σύµφωνα µε τις µεθόδους που αναφέρονται στη σηµείωση 1.2.6 και κατατάσσονται από πλευράς ιεραρχίας της εύλογης αξίας στο Επίπεδο 3 αφού κάνουν χρήση στοιχείων έρευνας, υποθέσεων και δεδοµένων που αναφέρονται σε περιουσιακά στοιχεία ανάλογων χαρακτηριστικών και συνεπώς περιλαµβάνουν ένα ευρύ πεδίο µη παρατηρήσιµων στην αγορά δεδοµένων. 45. Γνωστοποιήσεις Ν. 4151/2013 Σκοπός των διατάξεων του κεφ. Β’ του Ν. 4151/2013 είναι η χρήση των κεφαλαίων από αδρανείς καταθετικούς λογαριασµούς για την κάλυψη αναγκών του Δηµοσίου, µετά την παραγραφή των δικαιωµάτων του καταθέτη ή των νοµίµων κληρονόµων του. Σύµφωνα µε τις ως άνω διατάξεις του Ν. 4151/2013: i. ως αδρανής καταθετικός λογαριασµός σε πιστωτικό ίδρυµα, κατά την έννοια του Ν. 4261/2014, χαρακτηρίζεται εκείνος στον οποίο δεν έχει πραγµατοποιηθεί αποδεδειγµένα καµία πραγµατική συναλλαγή από τους δικαιούχους καταθέτες για χρονικό διάστηµα είκοσι (20) ετών, αρχής γενοµένης από την εποµένη της τελευταίας συναλλαγής (η πίστωση των καταθέσεων µε τόκους, καθώς και η κεφαλαιοποίησή τους, δεν συνιστούν συναλλαγή, υπό την ανωτέρω έννοια και δεν διακόπτουν την παραγραφή), ii. κάθε πιστωτικό ίδρυµα που δραστηριοποιείται στην Ελλάδα, οφείλει, αµέσως µετά την παρέλευση του χρονικού ορίου της εικοσαετίας, να αποδίδει στο Δηµόσιο συγκεντρωτικά µέχρι το τέλος Απριλίου κάθε έτους τα υπόλοιπα των αδρανών καταθέσεων, πλέον αναλογούντων τόκων, καταθέτοντας στην Τράπεζα της Ελλάδος τα σχετικά ποσά σε ειδικό λογαριασµό, να ενηµερώνει ταυτόχρονα τις αρµόδιες Διευθύνσεις του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους και της Γενικής Διεύθυνσης Δηµόσιας Περιουσίας για την εκπλήρωση των υποχρεώσεων που απορρέουν από τον ως άνω νόµο και να ενηµερώνει τους δικαιούχους/κληρονόµους για το πού έχουν µεταφερθεί τα σχετικά ποσά, µετά την παρέλευση της εικοσαετίας, εφόσον ερωτηθεί (τα ως άνω ποσά στο σύνολό τους καταγράφονται ως έσοδο στον ετήσιο Κρατικό Προϋπολογισµό), iii. οι ορκωτοί ελεγκτές βεβαιώνουν, στις σηµειώσεις των ετήσιων δηµοσιευµένων οικονοµικών καταστάσεων των πιστωτικών ιδρυµάτων, εάν τηρήθηκαν ή όχι οι διατάξεις του ως άνω νόµου για τις αδρανείς καταθέσεις, αναφέροντας και το ποσό που αποδόθηκε στο Δηµόσιο. Για το οικονοµικό έτος 2019, η Τράπεζα, στα τέλη Απριλίου του έτους 2020, προέβη σε απόδοση στο Δηµόσιο υπολοίπων αδρανών λογαριασµών (κεφαλαίων και αναλογούντων τόκων καταθέσεων), συνολικού ποσού € 4.156 επί των οποίων τα δικαιώµατα καταθετών/κληρονόµων παραγράφηκαν υπέρ του Δηµοσίου έως 31.12.2019, σύµφωνα µε τον Ν. 4151/2013 και λόγω αναστολής της προθεσµίας συµπλήρωσης της εικοσαετούς αυτού παραγραφής, κατ’ εφαρµογή της από 18.07.2015 ΠΝΠ (ΦΕΚ Β΄ 84/18.07.2015), ως ίσχυε µεθ΄ όλων των τροποποιήσεών της, σε συνδυασµό µε το αρ. 257 ΑΚ. Για το οικονοµικό έτος 2020, το ποσό των εν λόγω υπολοίπων αδρανών καταθετικών λογαριασµών που θα αποδοθούν από την Τράπεζα στο Δηµόσιο, εντός του έτους 2021, λόγω παραγραφής των επί αυτών δικαιωµάτων, κατά τον Ν. 4151/2013, έως 31.12.2020, εκτιµάται σε συνολικό ύψος € 3.787. 615 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 46. Εταιρικά γεγονότα ‣ Την 11.2.2020 πραγµατοποιήθηκε η σύσταση του Καταστήµατος της Τράπεζας στο Λουξεµβούργο και την 19.6.2020 ολοκληρώθηκε η µεταφορά των δραστηριοτήτων του Καταστήµατος Λονδίνου σε αυτό. ‣ Την 3.3.2020, η θυγατρική εταιρία της Τράπεζας, Εµπορική Ανάπτυξης & Διαχείρισης Ακινήτων Ανώνυµη Συµµετοχική & Κτηµατική Εταιρία, µετονοµάστηκε σε Alpha Συµµετοχών Μ.Α.Ε. ‣ Την 11.3.2020, η Τράπεζα προέβη στην ίδρυση και την 19.3.2020 στην καταβολή του µετοχικού κεφαλαίου των εταιριών Reoco Orion X Μ.Α.Ε., Reoco Galaxy II Μ.Α.Ε. και Reoco Galaxy IV Μ.Α.Ε., ύψους € 50 εκάστη. ‣ Την 23.3.2020, η Τράπεζα προέβη σε αύξηση µετοχικού κεφαλαίου µε µετρητά στην θυγατρική της, AGI-Cypre Ermis Ltd έναντι ποσού € 65.000. ‣ Τον Ιούνιο του 2016 το Ηνωµένο Βασίλειο ψήφισε θετικά στο ερώτηµα αποχώρησής του από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η επίσηµη διαδικασία αποχώρησης και οι διαπραγµατεύσεις µεταξύ της ΕΕ και της βρετανικής κυβέρνησης ξεκίνησαν εντός του 2017. Στις 29.1.2020 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο επικύρωσε τη Συνθήκη Αποχώρησης του Ηνωµένου Βασιλείου από την ΕΕ. Στις 31 Δεκεµβρίου του 2020 ολοκληρώθηκε η αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου από την ΕΕ. ‣ Την 7.5.2020 η Τράπεζα προέβη σε αύξηση µετοχικού κεφαλαίου µε µετρητά στην θυγατρική της εταιρίας, Alpha Group Investments Ltd, καταβάλλοντας ποσό € 10.000. ‣ Την 2.6.2020 η Τράπεζα συµµετείχε κατά το ποσοστό της συµµετοχής της στην έκδοση μεριδίων της κοινοπραξίας Alpha ΤΑΝΕΟ Α.Κ.Ε.Σ., καταβάλλοντας ποσό € 102. ‣ Την 5.6.2020 και την 29.6.2020 η Τράπεζα προέβη σε αύξηση µετοχικού κεφαλαίου µε µετρητά της θυγατρικής της εταιρίας, Alpha Group Investments Ltd, καταβάλλοντας ποσό € 3.500 και € 3.500, αντίστοιχα. ‣ Την 19.6.2020 η Τράπεζα προέβη στην ίδρυση της θυγατρικής της εταιρίας, Alpha Διεθνών Συµµετοχών Μ.Α.Ε. καταβάλλοντας τις 15.7.2020 και 20.11.2020 συνολικού ποσού € 1.280.000, δυνάμει της από 23.10.2020 υπ’ αριθ. ECB-SSM-2020GRALP-16 απόφασης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. ‣ Την 30.6.2020 η Τράπεζα προέβη σε αύξηση µετοχικού κεφαλαίου µε µετρητά στην θυγατρική της, AGI-Cypre Ermis Ltd έναντι ποσού € 85.000. ‣ Την 22.7.2020 η Τράπεζα απέκτησε τον πλήρη µετοχικό έλεγχο της εταιρίας Cepal Ανώνυµη Εταιρία Συµµετοχών, κατόπιν της από 1.7.2020 εξάσκησης του δικαιώµατος προαίρεσης πώλησης (put option) προς την Τράπεζα σύµφωνα µε τους όρους µεταβολής της συµφωνίας µετόχων της εταιρίας. ‣ Την 27.7.2020 η Τράπεζα προέβη σε καταβολή ποσού € 485 σε κάλυψη της αναλογίας της, προς ολοκλήρωση της αύξησης µετοχικού της θυγατρικής της εταιρίας APE Fixed Assets A.E. σε συνέχεια της από 30.10.2019 προκαταβολής ποσού € 100. ‣ Την 2.9.2020 η Τράπεζα προέβη σε αύξηση µετοχικού κεφαλαίου µε µετρητά στην θυγατρική της εταιρίας, Alpha Group Investments Ltd, καταβάλλοντας ποσό € 15.399. ‣ Την 10.9.2020 η Τράπεζα συµµετείχε κατά το ποσοστό της συµµετοχής της στην έκδοση μεριδίων της κοινοπραξίας Alpha ΤΑΝΕΟ Α.Κ.Ε.Σ., καταβάλλοντας ποσό € 408. ‣ Την 24.9.2020 η εταιρία συμμετοχής της Τράπεζας, Visa Inc., μέσω Class C προνομιούχων μετοχών, πραγματοποίησε αποδέσμευση αξίας ύψους $4.216.411 στους Class C μετόχους της με την έκδοση Class A προνομιούχων μετοχών και προσαρμογή του λόγου μετατροπής των υφιστάμενων προνομιούχων Class C σε κοινές Class A μετοχές, που διαπραγματεύονται στο NYSE. Ως εκ τούτου, η Τράπεζα απέκτησε επιπλέον συμμετοχή στην εταιρία μέσω Class A προνομιούχων μετοχών, αξίας € 17.294 (24.9.2020). Παράλληλα η αξία των υφιστάμενων Class C προνομιούχων μετοχών που κατέχει η Τράπεζα προσαρμόστηκε από € 34.052 (31.8.2020) σε € 16.101 (24.9.2020). ‣ Την 6.10.2020 ολοκληρώθηκε η πώληση της συμμετοχής της Τράπεζας στις εταιρίες V Telecom Investment S.C.A. και V Telecom Investment General Partner S.A. με έδρα το Λουξεμβούργο. ‣ Την 11.11.2020 ολοκληρώθηκε η πώληση του συνόλου των μετοχών που κατείχε η Τράπεζα στην εταιρία Mastercard Incorporated. ‣ Την 13.11.2020 ολοκληρώθηκε η πώληση μέρους της συμμετοχής της Τράπεζας στην εταιρία Forthnet A.E., που αντιστοιχεί σε ποσοστό 5,30% επί του μετοχικού της κεφαλαίου. Μετά τη συναλλαγή, η Τράπεζα κατέχει ποσοστό 0,27% επί του μετοχικού κεφαλαίου της Forthnet A.E. 616 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 ‣ Την 27.11.2020 η Τράπεζα προέβη σε αύξηση µετοχικού κεφαλαίου µε µετρητά στην θυγατρική της, Cepal Ανώνυµη Εταιρία Συµµετοχών, καταβάλλοντας ποσό € 147.000. ‣ Την 2.12.2020 η Τράπεζα προέβη σε αύξηση µετοχικού κεφαλαίου µε µετρητά στην θυγατρική της εταιρίας, Alpha Group Investments Ltd, καταβάλλοντας ποσό € 75.500. ‣ Την 14.12.2020 στο πλαίσιο του σχεδίου αναδιοργάνωσης των θυγατρικών εταιριών της Τράπεζας και δυνάμει της από 23.10.2020 υπ’ αριθ. ECB-SSM-2020-GRALP-16 απόφασης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας,, η Τράπεζα προέβη σε αύξηση µετοχικού κεφαλαίου µε µετρητά στην θυγατρική της εταιρία, Alpha Συμμετοχών Μονοπρόσωπη Α.Ε., καταβάλλοντας ποσό € 197.304. ‣ Την 15.12.2020 στο πλαίσιο του σχεδίου αναδιοργάνωσης των θυγατρικών εταιριών της Τράπεζας και δυνάμει της υπ’ αριθ. 375/3/27.11.2020 εγκριτικής απόφασης της Τράπεζας της Ελλάδος, ολοκληρώθηκε η μεταβίβαση του συνόλου των μετοχών της Alpha Leasing, που κατείχε εξ ολοκλήρου η Τράπεζα, στην Alpha Συμμετοχών Μ.Α.Ε. ‣ Την 21.12.2020 στο πλαίσιο του σχεδίου αναδιοργάνωσης των θυγατρικών εταιριών της Τράπεζας, η Alpha Διαχειρίσεως Ακινήτων και Επενδύσεων (AREM-I) προέβη σε αύξηση µετοχικού κεφαλαίου µε µετρητά στην εταιρία, Alpha Συμμετοχών Μονοπρόσωπη Α.Ε., καταβάλλοντας ποσό € 230.000. Ως αποτέλεσμα στο μετοχικό κεφάλαιο της Alpha Συμμετοχών Μ.Α.Ε. συμμετέχουν η Τράπεζα με ποσοστό 51% και η AREM-I με ποσοστό 49%. ‣ Την 21.12.2020 στο πλαίσιο του σχεδίου αναδιοργάνωσης των θυγατρικών εταιριών της Τράπεζας και δυνάμει της υπ’ αριθ. 375/4/27.11.2020 εγκριτικής απόφασης της Τράπεζας της Ελλάδος, ολοκληρώθηκε η μεταβίβαση του συνόλου των μετοχών της ABC Factors, που κατείχε εξ ολοκλήρου η Τράπεζα, στην Alpha Συμμετοχών Μ.Α.Ε. ‣ Την 21.12.2020 στο πλαίσιο του σχεδίου αναδιοργάνωσης των θυγατρικών εταιριών της Τράπεζας, ολοκληρώθηκε η μεταβίβαση του συνόλου των μετόχων της Emporiki Venture Capital Emerging Markets Ltd, που κατείχε εξ ολοκλήρου η Τράπεζα, στην Alpha Group Investments Ltd. ‣ Την 21.12.2020 στο πλαίσιο του σχεδίου αναδιοργάνωσης των θυγατρικών εταιριών της Τράπεζας, ολοκληρώθηκε η μεταβίβαση των μετόχων της ΑΕΠ Αττικής Α.Ε., ιδιοκτησίας της Τράπεζας, στον έτερο μέτοχο της εταιρίας, Alpha Group Investments Ltd. ‣ Την 23.12.2020 στο πλαίσιο του σχεδίου αναδιοργάνωσης των θυγατρικών εταιριών της Τράπεζας και δυνάμει της υπ’ αριθ. 1/1708/22.12.2020 εγκριτικής απόφασης της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, ολοκληρώθηκε η μεταβίβαση του συνόλου των μετοχών της Alpha Finance ΑΕΠΕΥ, που κατείχαν η Τράπεζα και η Alpha Διαχειρίσεως Ακινήτων και Επενδύσεων (AREM-I), στην Alpha Συμμετοχών Μ.Α.Ε. ‣ Την 23.12.2020 η Τράπεζα συµµετείχε κατά το ποσοστό της συµµετοχής της στην έκδοση μεριδίων της κοινοπραξίας Alpha ΤΑΝΕΟ Α.Κ.Ε.Σ., καταβάλλοντας ποσό € 49. ‣ Την 24.12.2020 στο πλαίσιο του σχεδίου αναδιοργάνωσης των θυγατρικών εταιριών της Τράπεζας και δυνάμει των υπ’ αριθ. 6/1684/15.9.2020 και 2/1708/22.12.2020 εγκριτικών αποφάσεων της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, ολοκληρώθηκε η μεταβίβαση του συνόλου των μετοχών της Alpha Asset Management ΑΕΔΑΚ, που κατείχαν η Τράπεζα και η Alpha Διαχειρίσεως Ακινήτων και Επενδύσεων (AREM-I), στην Alpha Συμμετοχών Μ.Α.Ε. ‣ Την 28.12.2020 στο πλαίσιο του σχεδίου αναδιοργάνωσης των θυγατρικών εταιριών της Τράπεζας και δυνάμει της από 24.12.2020 εγκριτικής απόφασης της Κεντρικής Τράπεζας Κύπρου, ολοκληρώθηκε η μεταβίβαση του συνόλου των μετοχών της εταιρίας Alpha Credit Acquisition Company ltd, στην Alpha Διεθνών Συμμετοχών Μ.Α.Ε. ‣ Την 28.12.2020, ολοκληρώθηκε η εκκαθάριση της θυγατρικής εταιρίας της Τράπεζας, ΜΕΤΕΚ Α.Ε. ‣ Την 30.12.2020, στο πλαίσιο του σχεδίου αναδιοργάνωσης των θυγατρικών εταιριών της Τράπεζας και δυνάμει της υπ’ αριθ. ECB-SSM-2020-GRALP-15-QLF-2020-091 κοινής απόφασης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και της Κεντρικής Τράπεζας Κύπρου, ολοκληρώθηκε η μεταβίβαση του συνόλου των μετοχών της εταιρίας Alpha Bank Cyprus Ltd, στην Alpha Διεθνών Συμμετοχών Μ.Α.Ε. Την ίδια ημερομηνία μεταβιβάστηκε και το σύνολο των μετατρέψιμων αξιογράφων κεφαλαίου, εκδόσεως της Alpha Bank Cyprus Ltd και ιδιοκτησίας της Τράπεζας, στην Alpha Διεθνών Συμμετοχών Μ.Α.Ε. ‣ Την 30.12.2020 στο πλαίσιο του σχεδίου αναδιοργάνωσης των θυγατρικών εταιριών της Τράπεζας και δυνάμει της υπ’ αριθ. Nr. FG/613/02.11.2020 απόφασης της Κεντρικής Τράπεζας Ρουμανίας, ολοκληρώθηκε η μεταβίβαση των μετοχών της Alpha Bank Romania S.A., ιδιοκτησίας της Τράπεζας, στην Alpha Διεθνών Συμμετοχών. ‣ Την 30.12.2020, η Τράπεζα συμμετείχε σε αύξηση μετοχικού κεφαλαίου της εταιρίας Ιονική Ξενοδοχειακαί Επιχειρήσεις 617 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 καταβάλλοντας ποσό € 5.200, με αποτέλεσμα την απόκτηση συμμετοχής με την έκδοση προνομιούχων μετοχών, σε ποσοστό 7% επί του μετοχικού κεφαλαίου της εταιρίας. ‣ Tην 25.1.2021, στο πλαίσιο του σχεδίου αναδιοργάνωσης των θυγατρικών εταιριών της Τράπεζας και δυνάμει της υπ’ αριθ. No. 3/ 13.1.2021 εγκριτικής απόφασης της Κεντρικής Τράπεζας Αλβανίας και της από 30.7.2020 απόφασης της Επιτροπής Ανταγωνισμού της Αλβανίας, ολοκληρώθηκε η μεταβίβαση των μετοχών της Alpha Bank Albania SH.A, εξ ολοκλήρου ιδιοκτησίας της Τράπεζας, στην Alpha Διεθνών Συμμετοχών. ‣ Την 12.2.2021 ολοκληρώθηκε η πώληση του συνόλου των µετοχών της θυγατρικής εταιρίας της Τράπεζας, ΑΕΠ Αττικής ΙΙ Α.Ε. ‣ Την 5.3.2021 ολοκληρώθηκε η πώληση των υπολειπόμενων μετοχών της Τράπεζας στην εταιρία Forthnet, σε συνέχεια της από 13.11.2020 μερικής πώλησης, με την αποδοχή Δημόσιας Πρότασης προς τους μετόχους της εταιρίας. ‣ Την 12.3.2021 η Τράπεζα προέβη σε αύξηση µετοχικού κεφαλαίου µε µετρητά στην θυγατρική της εταιρίας, Alpha Group Investments Ltd, καταβάλλοντας ποσό € 265.000. 47. Αναµόρφωση οικονοµικών καταστάσεων Εντός του α’ εξαµήνου 2020 η Τράπεζα τροποποίησε τον τρόπο παρουσίασης των ζηµιών πώλησης παγίων. Ειδικότερα, τα εν λόγω κονδύλια έως τώρα συµπεριλαµβάνονταν στην κατηγορία «Γενικά διοικητικά έξοδα» της Κατάστασης Αποτελεσµάτων, ενώ πλέον παρουσιάζονται στην κατηγορία «Λοιπά Έξοδα». Η συγκεκριµένη µεταβολή αποσκοπεί στην ορθότερη απεικόνιση της φύσης των αποτελεσµάτων της, λαµβάνοντας υπόψη οτι η πώληση παγίων αποτελεί παρεπόµενη και όχι λειτουργική δραστηριότητα, ενώ ταυτόχρονα συνάδει και µε την παρουσίαση των ζηµιών αποµείωσης παγίων, τα οποία επίσης περιλαµβάνονται στα «Λοιπά Έξοδα». Επιπροσθέτως εντός του α’ εξαµήνου η Τράπεζα τροποποίησε τον τρόπο παρουσίασης των αποτελεσµατικών λογαριασµών γεγονότων λειτουργικού κινδύνου.Ειδικότερα, τα εν λόγω κονδύλια έως τώρα συµπεριλαµβάνονταν στην κατηγορία «Γενικά διοικητικά έξοδα» της Κατάστασης Αποτελεσµάτων, ενώ πλέον παρουσιάζονται στην κατηγορία «Λοιπά Έξοδα». Η συγκεκριµένη µεταβολή αποσκοπεί στην ορθότερη απεικόνιση της φύσης των αποτελεσµάτων της, λαµβάνοντας υπόψη ότι οι αντίστοιχες προβλέψεις γεγονότων λειτουργικού κινδύνου καταχωρούνται στα «Λοιπά Έξοδα». Επιπλέον εντός του β’ εξαµήνου η Τράπεζα αναμόρφωσε, για την ορθότερη απεικόνιση των αποτελεσμάτων, τον τρόπο παρουσίασης των τόκων από αρνητικά επιτόκια των στοιχείων του ενεργητικού από το κονδύλι «Τόκοι και εξομοιούμενα έσοδα» στο κονδύλι «Τόκοι και εξομοιούμενα έξοδα» της Κατάστασης Αποτελεσμάτων. Αντίστοιχα τροποποιήθηκε και η παρουσίαση των τόκων από αρνητικά επιτόκια των στοιχείων των υποχρεώσεων από το κονδύλι «Τόκοι και εξομοιούμενα έξοδα» στο κονδύλι «Τόκοι και εξομοιούμενα έσοδα» της Κατάστασης Αποτελεσμάτων. Τέλος, η Τράπεζα προχώρησε με αναδρομική ισχύ σε αναταξινόμηση των προνομιούχων Class C μετοχών που κατέχει στην Visa International από την κατηγορία αξιόγραφα που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών αποτελεσμάτων που καταχωρούνται απευθείας στην καθαρή θέση στην κατηγορία αξιόγραφα που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων. Ειδικότερα, η κατάταξη των εν λόγω μετοχών αναθεωρήθηκε καθώς δεν πληρείται ο ορισμός του «συμμετοχικού τίτλου» βάσει του ΔΛΠ 32 και ως εκ τούτου δεν υπάρχει η δυνατότητα επιλογής κατάταξης στο χαρτοφυλάκιο αξιογράφων που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών αποτελεσμάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή θέση. Κατά συνέπεια οι εν λόγω μετοχές αναταξινομήθηκαν αναδρομικά από την ημερομηνία πρώτης εφαρμογής του Δ.Π.Χ.Π. 9 στην κατηγορία στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων του επενδυτικού χαρτοφυλακίου ως «Λοιποί τίτλοι μεταβλητής απόδοσης». Ως αποτέλεσµα των ανωτέρω µεταβολών, ορισµένα κονδύλια της Κατάστασης Αποτελεσµάτων, Κατάστασης Συνολικού Αποτελέσματος και του Ισολογισμού της προηγούµενης χρήσης αναµορφώθηκαν, όπως προκύπτει από τους πίνακες που ακολουθούν: 618 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Η αναµορφωµένη Κατάσταση Αποτελεσµάτων για τη χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31.12.2019, παρατίθεται κατωτέρω: Από 1 Ιανουαρίου έως 31.12.2019 Τόκοι και εξοµοιούµενα έσοδα Τόκοι και εξοµοιούµενα έξοδα Καθαρό έσοδο από τόκους Έσοδα από αµοιβές και προµήθειες Προµήθειες έξοδα Καθαρό έσοδο από αµοιβές και προµήθειες Έσοδα από µερίσµατα Αποτελέσµατα από διακοπή αναγνώρισης χρηµατοοικονοµικών στοιχείων του ενεργητικού που αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος Αποτελέσµατα χρηµατοοικονοµικών πράξεων Λοιπά έσοδα Σύνολο λοιπών εσόδων Σύνολο εσόδων Αµοιβές και έξοδα προσωπικού Έξοδα προγραµµάτων αποχώρησης προσωπικού Γενικά διοικητικά έξοδα Αποσβέσεις Λοιπά έξοδα Σύνολο εξόδων προ ζηµιών αποµείωσης και προβλέψεων για την κάλυψη του πιστωτικού κινδύνου Ζηµιές αποµείωσης και προβλέψεις για την κάλυψη του πιστωτικού κινδύνου Κέρδη/(ζηµιές) πριν το φόρο εισοδήµατος Φόρος εισοδήµατος Κέρδη/(ζηµιές) χρήσης Κέρδη/(ζηµιές) ανά µετοχή: Βασικά και προσαρµοσµένα (€ ανά µετοχή) Δηµοσιευθέντα ποσά 1.734.294 (437.804) 1.296.490 369.809 (80.888) 288.921 23.760 Αναμόρφωση 90.957 (90.957) - - (16.421) Αναµορφωθέντα ποσά 1.825.251 (528.761) 1.296.490 369.809 (80.888) 288.921 23.760 (16.421) 313.595 16.813 337.747 1.923.158 (346.199) (49.615) (384.215) (109.419) (27.090) 8.961 (5.917) 322.556 16.813 346.708 1.932.119 (346.199) (49.615) (378.298) (109.419) (33.007) (916.538) - (916.538) (924.799) 81.821 (27.252) 54.569 8.961 (2.599) 6.362 (924.799) 90.782 (29.851) 60.931 8.961 8.961 5.917 0,04 0,04 Η αναµορφωµένη Κατάσταση Συνολικού Αποτελέσματος για τη χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31.12.2019, παρατίθεται κατωτέρω: Από 1 Ιανουαρίου έως 31.12.2019 Δηµοσιευθέντα Αναµορφωθέντα Αναμόρφωση ποσά ποσά Κέρδη/(ζηµιές) χρήσης, που αναγνωρίσθηκαν στην Κατάσταση Αποτελεσµάτων Λοιπά αποτελέσµατα που καταχωρήθηκαν απευθείας στην Καθαρή Θέση: Ποσά που αναταξινοµούνται στην Κατάσταση Αποτελεσµάτων Καθαρή µεταβολή του αποθεµατικού των αξιογράφων που αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην καθαρή θέση Καθαρή µεταβολή του αποθεµατικού αντιστάθµισης ταµειακών ροών Φόρος εισοδήµατος Ποσά που αναταξινοµούνται στην Κατάσταση Αποτελεσµάτων Ποσά που δεν αναταξινοµούνται στην Κατάσταση Αποτελεσµάτων Καθαρή µεταβολή αναλογιστικών κερδών/(ζηµιών) υποχρεώσεων καθορισµένων παροχών Κέρδη/(ζηµιές) µετοχών που αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην καθαρή θέση Φόρος εισοδήµατος Ποσά που δεν αναταξινοµούνται στην Κατάσταση Αποτελεσµάτων Σύνολο αποτελεσµάτων, µετά το φόρο εισοδήµατος, που καταχωρήθηκαν απευθείας στην Καθαρή Θέση Συνολικό αποτέλεσµα χρήσης 619 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ 54.569 6.362 60.931 475.994 475.994 (130.454) (100.206) 245.334 (130.454) (100.206) 245.334 - (10.931) (10.931) (11.160) (8.961) (20.121) 6.406 (15.685) 2.599 (6.362) 9.005 (22.047) 229.649 (6.362) 223.287 284.218 - 284.218 Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Ο αναμορφωμένος Ισολογισµός της 1.1.2019 και 31.12.2019 παρατίθεται κατωτέρω: 1.1.2019 Δηµοσιευθέντα ποσά Αξιόγραφα επενδυτικού χαρτοφυλακίου - Αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή θέση - Αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων Συνολική Επίπτωση στο Σύνολο του Ενεργητικού Αναµορφωθέντα ποσά Αναμόρφωση 5.691.866 (21.403) 5.670.463 180.175 5.872.041 21.403 - 201.578 5.872.041 31.12.2019 Δηµοσιευθέντα ποσά Αξιόγραφα επενδυτικού χαρτοφυλακίου - Αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών αποτελεσµάτων που καταχωρούνται απευθείας στην Καθαρή θέση - Αποτιµώµενα στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων Συνολική Επίπτωση στο Σύνολο του Ενεργητικού Αναµορφωθέντα ποσά Αναμόρφωση 6.224.379 (30.364) 6.194.015 187.148 6.411.527 30.364 - 217.512 6.411.527 Επιπλέον, αναφορικά µε την αναταξινόµηση της συµµετοχής της Τράπεζας στην κοινοπραξία APE Commercial Property και της θυγατρικής της AGI-Cypre Ermis, όπως αναλυτικά αναφέρεται στη σηµείωση 44 «Στοιχεία ενεργητικού προς πώληση», η Τράπεζα αξιολόγησε την επίπτωσή τους στα κονδύλια της και κρίθηκε ως µη σηµαντική ως προς το σύνολο του ενεργητικού του Ισολογισµού, ενώ δεν προέκυψε επίπτωση στα αποτελέσµατα και Ίδια Κεφάλαια έναρξης της συγκριτικής περιόδου, δεδοµένου ότι οι συµµετοχές είχαν αποτιµηθεί στη χαµηλότερη µεταξύ της ανακτήσιµης και της λογιστικής της αξίας. Ως εκ τούτου, δεν έγινε αναδροµική αναµόρφωση των συγκριτικών περιόδων. Σε περίπτωση αναδροµικής αναµόρφωσης της APE Commercial Property, ο Ισολογισµός της 1.1.2019 και 31.12.2019 θα είχε την ακόλουθη επίπτωση: Επενδύσεις σε εταιρίες θυγατρικές, συγγενείς και κοινοπραξίες Στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση Συνολική Επίπτωση στο Σύνολο του Ενεργητικού 31.12.2019 1.1.2019 3.917 (3.917) - 3.917 (3.917) - Αντίστοιχα, σε περίπτωση αναδροµικής αναµόρφωσης της AGI-Cypre Ermis, ο Ισολογισµός της 1.1.2019 και 31.12.2019 θα είχε την ακόλουθη επίπτωση: Επενδύσεις σε εταιρίες θυγατρικές, συγγενείς και κοινοπραξίες Στοιχεία Ενεργητικού προς πώληση Συνολική Επίπτωση στο Σύνολο του Ενεργητικού 6 20 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ 31.12.2019 1.1.2019 - (22.657) 22.657 - Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 48. Στρατηγικό Σχέδιο 2020 - 2022 Τον Νοέμβριο του 2019 η Τράπεζα ανακοίνωσε το πλαίσιο του στρατηγικού σχεδίου 2020-2022, το οποίο έχει ως βασική προτεραιότητα την επιτάχυνση της εξυγίανσης του ισολογισμού της. Πλήρης ανάπτυξη του στρατηγικού σχεδίου της Τράπεζας γίνεται στην Ετήσια Εκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου της 31.12.2020. Παρακάτω αναπτύσσεται το μέρος του σχεδίου που αφορά τις μελλοντικές συναλλαγές. Συγκεκριμένα, το στρατηγικό πλαίσιο περιλαμβάνει: (α) την πραγματοποίηση συναλλαγής τιτλοποίησης απαιτήσεων από μη εξυπηρετούμενα δάνεια, ύψους έως € 11 δισ. (συναλλαγή «Galaxy»), (β) την υπαγωγή της Συναλλαγής Τιτλοποίησης στο Πρόγραμμα «Ηρακλής» του Ν. 4649/2019 για τον περιορισμό της επίπτωσης της Συναλλαγής Τιτλοποίησης στην κεφαλαιακή επάρκεια της Τράπεζας και τη μετέπειτα πώληση του χαρτοφυλακίου, (γ) την μεταβίβαση της διαχείρισης των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων στην εταιρεία «Cepal», αδειοδοτημένη εταιρεία διαχείρισης απαιτήσεων από δάνεια του Ν. 4354/2015 και την εν συνεχεία πώληση των μετοχών της «Cepal» σε τρίτο επενδυτή και (δ) την απόσχιση του κλάδου τραπεζικών δραστηριοτήτων της Τράπεζας. • Η Τράπεζα ολοκλήρωσε την συναλλαγή τιτλοποίησης απαιτήσεων από μη εξυπηρετούμενα δάνεια, όπως αναλυτικά αναφέρεται στην σημείωση19, και την 6.8.2020 ανακοίνωσε την υποβολή αίτησης υπαγωγής βάσει του Ν. 4649/2019 των τιτλοποιήσεων Orion και Galaxy ΙΙ της συναλλαγής Galaxy, στο Πρόγραμμα Παροχής Εγγυήσεων «Ηρακλής». Η αίτηση αφορά την παροχή εγγύησης από το Ελληνικό Δημόσιο για τις ομολογίες υψηλής εξοφλητικής προτεραιότητας συνολικής αξίας έως € 3,04 δισ. Στο ίδιο πλαίσιο την 22.10.2020 υπέβαλλε αίτηση υπαγωγής και της τρίτης τιτλοποίησης Galaxy IV. Η αίτηση αφορά την παροχή εγγύησης από το Ελληνικό Δημόσιο για τις ομολογίες υψηλής εξοφλητικής προτεραιότητας της τιτλοποίησης Galaxy IV συνολικής αξίας έως € 650 εκατ. • Η Τράπεζα, μετά την από 26.11.2020 έγκριση του Διοικητικού Συμβουλίου υπέγραψε ιδιωτικό συμφωνητικό μεταβίβασης επιχειρηματικής δραστηριότητας (“Business Transfer Agreement”) με την Cepal Hellas Χρηματοοικονομικές Υπηρεσίες Μ.Α.Ε.Δ.Α.Δ.Π. για την απόσχιση των Διευθύνσεων Διαχείρισης Mη Εξυπηρετούμενων Δανείων Λιανικής Τραπεζικής και Wholesale Banking της Τράπεζας (carve-out).Η εύλογη αξία του μεταβιβαζόμενου κλάδου ανήλθε στα € 240 εκατ. Η μεταβίβαση της Δραστηριότητας Διαχείρισης μη Εξυπηρετούμενων Ανοιγμάτων ολοκληρώθηκε την 1.12.2020, με την καταβολή του εν λόγω τιμήματος, και από την ημερομηνία αυτή η Cepal Hellas Χρηματοοικονομικές Υπηρεσίες Μ.Α.Ε.Δ.Α.Δ.Π. ανέλαβε τη διαχείριση των καθυστερούμενων ή μη εξυπηρετούμενων οφειλών προς την Τράπεζα, τόσο των υφιστάμενων όσο και των μελλοντικών, όπως αναλυτικά αναφέρεται στη σημείωση 32. Στο πλαίσιο αυτό, στις 22 Φεβρουαρίου 2021 πραγματοποιήθηκε η σύναψη δεσμευτικής συμφωνίας με Επενδυτή που περιλαμβάνει: • Την πώληση του 80% της θυγατρικής εταιρείας διαχείρισης απαιτήσεων από δάνεια και πιστώσεις, Cepal Ανώνυμη Εταιρία Συμμετοχών. Πιο συγκεκριμένα, η Τράπεζα θα πουλήσει το 80% του μετοχικού κεφαλαίου της Cepal, ενώ θα κρατήσει το υπόλοιπο 20% και θα διατηρήσει συνήθη δικαιώματα διοίκησης σύμφωνα με το ύψος της μειοψηφικής συμμετοχής της. • Την πώληση του 51% των ομολογιών τιτλοποίησης μεσαίας και χαμηλής εξοφλητικής προτεραιότητας του χαρτοφυλακίου Μη εξυπηρετούμενων Ανοιγμάτων ύψους € 10,8 δισ. Διευκρινίζεται ότι, η Τράπεζα θα διατηρήσει το 5% των ομολογιών τιτλοποίησης μεσαίας και χαμηλής εξοφλητικής προτεραιότητας, σύμφωνα με το κανονιστικό πλαίσιο διατήρησης κινδύνου και σκοπεύει να διανείμει το 44% των υπολειπόμενων ομολόγων στους μετόχους. • Τέλος το Διοικητικό Συμβούλιο της 1.6.2020 αποφάσισε να εκκινήσει η διαδικασία διάσπασης διά απόσχισης του κλάδου της τραπεζικής δραστηριότητας με σύσταση νέας εταιρείας, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 16 του Ν. 2515/1997, καθώς και του άρθρου 57 παρ. 3 και των άρθρων 59 έως 74 του Ν. 4601/2019. Στο πλαίσιο της απόσχισης, ο κλάδος τραπεζικής δραστηριότητας της Alpha Bank (Διασπώμενη) θα μεταβιβαστεί στην νέα εταιρία, η οποία θα κατέχει τραπεζική άδεια και θα είναι 100% θυγατρική της Διασπώμενης. Η Διασπώμενη θα διατηρήσει δραστηριότητες και στοιχεία ενεργητικού και παθητικού, που δεν αφορούν στην τραπεζική δραστηριότητα, και, με την ολοκλήρωση της διάσπασης, θα παύσει να είναι πιστωτικό ίδρυμα, ενώ οι μετοχές της θα παραμείνουν εισηγμένες στην Κύρια Αγορά του Χρηματιστηρίου Αθηνών. Επίσης, σύμφωνα με την ίδια απόφαση, η 30η Ιουνίου 2020 ορίστηκε ως ημερομηνία του Ισολογισμού Μετασχηματισμού της Απόσχισης. Όλες οι πράξεις, που διενεργούνται από τη Διασπώμενη μετά την ημερομηνία του Ισολογισμού Μετασχηματισμού και αφορούν στον εισφερόμενο κλάδο τραπεζικής δραστηριότητας, θεωρούνται ότι διενεργούνται για λογαριασμό της νέας εταιρίας. Ωστόσο, διευκρινίζεται ότι η απόσχιση θα απεικονισθεί λογιστικά με την ολοκλήρωση της Διάσπασης. 6 21 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Ε Σ Κ ΑΤΑ Σ ΤΑ Σ ΕΙ Σ Τ ΡΑ Π Ε Ζ Α Σ Τ Η Σ 31.12. 2020 Το σύνολο των δικαιωμάτων του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας θα διατηρηθεί και κατόπιν της ολοκλήρωσης της Απόσχισης. Η ολοκλήρωση της Διάσπασης τελεί υπό την αίρεση των κατά Νόμο απαιτούμενων εγκρίσεων από τη Γενική Συνέλευση των μετόχων της Alpha Bank, καθώς και της λήψης όλων των αναγκαίων εγκρίσεων από τις αρμόδιες Αρχές. Το σχέδιο πράξης διάσπασης με απόσχιση του κλάδου τραπεζικής δραστηριότητας και σύσταση νέας εταιρείας εγκρίθηκε κατά τη συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου της 15.9.2020. 49. Γεγονότα µεταγενέστερα της ηµεροµηνίας σύνταξης των οικονοµικών καταστάσεων • Από την 10.1.2021, η Τράπεζα εντάσσεται πλήρως στη νέα υποδομή 24/7/365 του διατραπεζικού πανευρωπαϊκού συστήματος πληρωμών Sepa, έχοντας ολοκληρώσει επιτυχώς τις απαραίτητες τεχνικές δοκιμές, σε συνεργασία με τον Εθνικό Φορέα εκκαθάρισης διατραπεζικών πληρωμών, Δίας Α.Ε. Η Alpha Bank είναι η πρώτη που εφαρμόζει σε όλα τα κανάλια τραπεζικής εξυπηρέτησης και με απόλυτη ασφάλεια, την καινοτόμο υπηρεσία των άμεσων πληρωμών για συναλλαγές εντός της Ελληνικής Επικράτειας. • Tην 4.3.2021, η Τράπεζα ολοκλήρωσε την έκδοση ομολόγου Tier 2, ύψους Ευρώ 500 εκατ., το ομόλογο μειωμένης εξασφάλισης έχει διάρκεια 10,25 έτη και δυνατότητα ανάκλησης μεταξύ 5 και 5,25 ετών, με απόδοση 5,5%. Το ομόλογο είναι εισηγμένο προς διαπραγμάτευση στο Χρηματιστήριο του Λουξεμβούργου – EuroMTF Market. • Την 12.3.2021, το Διοικητικό συμβούλιο της Τράπεζας αποφάσισε τη σύγκλιση της Έκτακτης Γενικής Συνέλευσης στις 2.4.2021, με θέμα μεταξύ άλλων την έγκριση της διάσπασης της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία «Άλφα Τράπεζα Ανώνυμη Εταιρία» δι’ απόσχισης του κλάδου τραπεζικής δραστηριότητας με σύσταση νέας εταιρείας και του από 15.9.2020 Σχεδίου Πράξης Διάσπασης, περιλαμβανομένου του από 30.6.2020 Ισολογισμού Μετασχηματισμού. Αθήνα, 23 Μαρτίου 2021 Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ Ο ΔΙΕΥΘΥΝΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ O ΓΕΝΙΚΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΚΑΙ CHIEF FINANCIAL OFFICER Η ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ Θ. ΡΑΠΑΝΟΣ Α.Δ.Τ. ΑΙ 666242 ΒΑΣΙΛEΙΟΣ Ε. ΨΑΛΤΗΣ Α.Δ.Τ. ΑΙ 666591 ΛΑΖΑΡΟΣ Α. ΠΑΠΑΓΑΡΥΦΑΛΛΟΥ Α.Δ.Τ. ΑΚ 093634 ΜΑΡΙΑΝΑ Δ. ΑΝΤΩΝΙΟΥ Α.Δ.Τ. Χ 694507 6 22 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά Παράρτημα Σύµφωνα µε τις κατευθυντήριες γραµµές της Ευρωπαϊκής Αρχής Κινητών Αξιών και Αγορών (ΕΑΚΑΑ) (European Securities and Market Authority (ESMA) σε σχέση µε τους μη οριζόμενους από τα Δ.Π.Χ.Π. εναλλακτικούς δείκτες µέτρησης απόδοσης (ΕΔΜΑ) που εκδόθηκαν τον Οκτώβριο 2015 και τέθηκαν σε ισχύ στις 3 Ιουλίου 2016, στους κατωτέρω πίνακες παρατίθενται αναλυτικά στοιχεία ορισµού και υπολογισµού των σχετικών ΕΔΜΑ που περιλαµβάνονται στην Ετήσια Έκθεση του Διοικητικού Συµβουλίου της 31.12.2020, καθώς και στη σηµείωση της γνωστοποίησης Ν.4261/5.5.2014 της Ετήσιας Οικονοµικής Έκθεσης. Όπως περιγράφεται στις λογιστικές πολιτικές, οι οικονοµικές καταστάσεις που αφορούν στη χρήση 1.1 - 31.12.2020 έχουν συνταχθεί σύµφωνα µε τα Διεθνή Πρότυπα Χρηµατοοικονοµικής Πληροφόρησης (Δ.Π.Χ.Π.), όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση, βάσει του Κανονισµού αριθ. 1606/2002 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συµβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης της 19ης Ιουλίου 2002. Οι εναλλακτικοί δείκτες μέτρησης απόδοσης, περιλαμβάνουν ή εξαιρούν ποσά μη οριζόμενα από τα Δ.Π.Χ.Π., με στόχο τη συνεπή βάση σύγκρισης μεταξύ οικονομικών περιόδων ή χρήσεων και την παροχή πληροφόρησης για γεγονότα μη επαναλαμβανόμενης φύσης. Ωστόσο, οι μη οριζόμενοι από τα Δ.Π.Χ.Π. δείκτες μέτρησης απόδοσης δεν αποτελούν υποκατάστατο των Δ.Π.Χ.Π. (Ποσά σε εκάτ. ευρώ) Τύπος Υπολογισµού Ορισμός Δείκτης δανείων προς καταθέσεις Αριθµητής Ο δείκτης παρουσιάζει τη σχέση δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών, προς τις Παρανοµαστής υποχρεώσεις προς πελάτες Δείκτης 31.12.2020 31.12.2019 Δάνεια και απαιτήσεις κατά + πελατών 39.380 39.266 + Υποχρεώσεις προς πελάτες 43.831 40.364 90% 97% = (Ποσά σε εκάτ. ευρώ) Ορισμός Λειτουργικά αποτελέσματα Το κονδύλι απεικονίζει το Σύνολο εσόδων, πλέον την Αναλογία κερδών / (ζημιών) από συγγενείς εταιρίες και κοινοπραξίες, µείον το Σύνολο εξόδων προ ζηµιών αποµειώσεως και προβλέψεων για την κάλυψη του πιστωτικού κινδύνου Τύπος Υπολογισµού + Σύνολο εσόδων Αναλογία κερδών/(ζηµιών) από συγγενείς + εταιρίες και κοινοπραξίες Σύνολο εξόδων προ ζηµιών αποµειώσεως - και προβλέψεων για την κάλυψη του πιστωτικού κινδύνου = 31.12.2020 31.12.2019 2.592,4 2.333,9 (1,0) (12,6) 1.157,8 1.174,7 1.433,6 1.146,6 2020 2019 63.458 61.007 70.057 63.458 2 2 66.757 62.232 (Ποσά σε εκάτ. ευρώ) Τύπος Υπολογισµού Ορισμός Αριθµητής Μέσο υπόλοιπο συνόλου ενεργητικού Ο δείκτης απεικονίζει τον υπολογισμό του µέσου υπολοίπου του συνόλου ενεργητικού Αριθµητής Παρανοµαστής Δείκτης 623 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Σύνολο ενεργητικού έναρξης + χρήσης Σύνολο ενεργητικού λήξης + χρήσης = Π Α ΡΆ Ρ Τ Η Μ Α (Ποσά σε εκάτ. ευρώ) Τύπος Υπολογισµού Ορισμός Δείκτης συνολικής αποδόσεως των στοιχείων ενεργητικού Καθαρά κέρδη / (ζηµίες) µετά + το φόρο εισοδήµατος Μέσο υπόλοιπο συνόλου + ενεργητικού Αριθµητής Ο δείκτης παρουσιάζει τη σχέση του αποτελέσµατος µετά το φόρο εισοδήµατος προς το µέσο υπόλοιπο του Παρανοµαστής συνόλου ενεργητικού Δείκτης = 31.12.2020 31.12.2019 103,9 105,4 66.757 62.233 0,16% 0,17% Τέλος, σημειώνεται πως στο πλαίσιο της Ετήσιας Οικονομικής Έκθεσης 2020, τροποποιήθηκε ο υπολογισμός του δείκτη δανείων προς καταθέσεις, τόσο για την τρέχουσα χρήση όσο και για τη συγκριτική περίοδο. Ειδικότερα, σε αντίθεση με την έως τώρα πρακτική, ο δείκτης θα υπολογίζεται εφεξής χρησιμοποιώντας το υπόλοιπο των δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών, αντί του υπολοίπου δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών προ συσσωρευμένων απομειώσεων, αποσκοπώντας στη συγκρισιμότητα του εν λόγω δείκτη με την αγορά. 624 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Γνωστοποιήσεις Ν.4374/2016 Με το άρθρο 6 του Ν.4374/1.4.2016 «Διαφάνεια στις σχέσεις των πιστωτικών ιδρυµάτων µε επιχειρήσεις µέσων ενηµέρωσης και επιχορηγούµενα πρόσωπα», εισήχθη για όλα τα πιστωτικά ιδρύµατα που έχουν έδρα στην Ελλάδα η υποχρέωση δηµοσίευσης ετησίως και σε ενοποιηµένη βάση πληροφοριών για: α) όλες τις πληρωµές που διενεργούνται εντός της οικείας οικονοµικής χρήσης, µε άµεσο ή έµµεσο αποδέκτη επιχείρηση µέσων ενηµέρωσης και συνδεδεµένων κατά την έννοια του Διεθνούς Λογιστικού Προτύπου 24 µερών µε αυτές, ή επιχείρηση διαφήµισης και επικοινωνίας, και β) όλες τις πληρωµές που διενεργούνται εντός της οικείας οικονοµικής χρήσης, λόγω δωρεάς, χορηγίας, επιχορήγησης ή από άλλη χαριστική αιτία, προς φυσικά ή/και νοµικά πρόσωπα. Οι απαιτούµενες πληροφορίες, οι οποίες περιλαµβάνουν τα ποσά σε ευρώ, παρατίθενται κατωτέρω. ΠΛΗΡΩΜΕΣ ΣΕ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΜΕΣΩΝ ΜΑΖΙΚΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ('Αρθρο 6 Παρ. 1 του Ν.4374/2016) Eπωνυμία εταιρίας 1984 PRODUCTIONS AE 24 MEDIA ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΑΕ ABP ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΙΚΕ ADWEB LTD ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ AIRLINK-ΕΛΛ/ΚΕΣ ΕΠΙΧ/ΣΕΙΣ ΕΚΔ.& ΟΠΤΙΚ/ΚΩΝ ΜΕΣΩΝ ΑΕ ALPHA EDITIONS AE ALPHA ΔΟΡΥΦΟΡΙΚΗ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ Α.Ε ALPHA ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΚΗ Α.Ε. ANTENNA TV AE ART SAVY ΜΟΝ. Ι.Κ.Ε. ASM PUBLICATIONS PC BANKINGNEWS AE BETTERMEDIA IKE CLOCKWORK ORANGE MINDTRAP LIMITED CPAN CONNECT - ED PUPLIC AFFAIRS NETWORK LTD BANKWARSGR D.G NEWSAGENCY ΑΝΩΝ.ΕΤΑΙΡ.ΗΛΕΚΤΡ.ΕΚΔΟΣΕΩΝ DIMERA ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ DPG DIGITAL MEDIA ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Α.Ε. ETHOS MEDIA ΑE EUROMEDIA ACTION AE EXIT BEE GREECE ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΗΜΑ ΑΛΛΟΔΑΠΗΣ FAROSNET Α.Ε FAST RIVER ΔΗΜ.KEIMENO CONCEPTI ΕΚΔ.ΕΠΕ FINANCIAL PRESS IKE FINAΝCIAL MARKETS VOICE AE ΕΦΗΜΕΡ FM VOICE FORTHNET MEDIA ΑΕ FREE SUNDAY ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ & ΣΙΑ ΕΕ FREED ΑΕ FRONTSTAGE ΨΥΧΑΓΩΓΙΚΗ ΑΕ GATEWORK A.E. GLOBVY A.E. GLOMAN AE GM COMMUNICATION ΙΚΕ GRAFIMA ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΙΚΗ Α.Ε. HELLAS JOURNAL INC 625 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Ποσά προ φόρων 19.097,60 57.649,00 9.326,00 28.193,30 20.707,08 3.720,00 184.761,07 27.563,99 295.959,75 7.500,00 8.000,00 81.250,00 6.000,00 13.780,00 13.800,00 22.630,40 62.548,25 45.975,00 1.000,00 2.000,00 8.600,00 21.022,44 4.840,00 600,00 6.000,00 45.466,60 7.500,00 14.786,00 27.249,37 1.050,00 14.129,00 9.639,66 1.824,00 4.000,00 9.425,00 Τα ποσά που παρατίθενται στους ανωτέρω πίνακες είναι εκφρασμένα σε Ευρώ. Γ Ν Ω Σ ΤΟΠΟΙΉ Σ ΕΙ Σ Ν.4374/2016 HTTPOOL HELLAS M.IKE ICAP AE ICAP GROUP A.E. INFINITAS Ι.Κ.Ε. INSIDER PUBLICATIONS ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΟΝ/ΠΗ ΕΠΕ INTERNATIONAL RADIO NETWORKS ΑΕ DEE JAY J.O INFOCENT ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΕΠΕ KISS AE ΜΕΣΑ ΜΑΖΙΚΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ KONTRA IKE KONTRA MEDIA ΜΕΣΑ ΜΑΖΙΚΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ Α.Ε. KOOLWORKS Μ. A.E. LIQUID MEDIA AE LOVE RADIO BROADCASTING AE M.V. PRESS ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΙΚΕ ΕΚΔΟΣΕΙΣ MEDIA DIVERSITY Ι.Κ.Ε. MEDIA2DAY ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ MINDSUPPORT ΙΚΕ MINDTHEGAP MEDIA COMMUNICATIONS ΜΟΝ ΙΚΕ MONOCLE MEDIA LAB MONONEWS ΜΙΚΕ NAG MEDIA Α.Ε. NEW MC ΚΑΙ ΣΙΑ Ε.Ε. NEW MEDIA NETWORK SYNAPSIS S.A. NEWPOST PRIVATE COMPANY NEWSIT ΕΠΕ NEWSROOM Ι.Κ.Ε. NK MEDIA GROUP Ε.Π.Ε. OLIVE MEDIA AE OPINION POST ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΕ PARALOT MEDIA & MARKETING LIMITED PERFECT MEDIA ADVERTISING ΜΙΚΕ PHAISTOS NETWORKS AE PLAN A ΜΟΝ ΙΚΕ PREMIUM A.E. PRIME APPLICATIONS AE PROJECT AGORA LTD R MEDIA ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΕΕ RADIO PLAN BEE ΙΔΙΩΤΙΚΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥΧΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ REAL MEDIA A.E. RED LEMON P.C SABD ΕΚΔΟΤΙΚΗ Α.Ε. SAMOS BUSINESS DEVELOPMENT ΙΚΕ SFERA RADIO ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΡΑΔ/ΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ SKIPPER ONDECK IKE SOL DE GRECIA ΜΟΝΙΚΕ SOLAR ΡΑΔΙΟΤ/ΚΕΣ & ΨΥΧ/ΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Α.Ε. SPORT TV ΡΑΔΙΟΤΗΛΕΟΠΤΙΚΗ ΠΡΟΒΟΛΗ ΑΕ SPORTNEWS ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΔΙΑΔΙΚΤΙΟΥ Α.Ε TELIA COMMUNICATIONS AE THE TOC DIGITAL MEDIA ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΕΝΗΜΕΡ.Α.Ε U MEDIA ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΕΣ ΔΙΑΦ. ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Ι.Κ.Ε. USAY Σ.ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ ΜΟΝ.ΕΠΕ W.S.F. WALL STREET FINANCE Ι.Κ.Ε. ΑΔΕΣΜΕΥΤΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ Ι.Κ.Ε. ΑΘΕΝΣ ΒΟΙΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΛΗΘΙΝΟ ΡΑΔΙΟΦΩΝΟ ΑΕ REAL FM ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ ΜΕΣΩΝ ΜΑΖΙΚΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΑΕ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΚΑΡΑΜΗΤΣΟΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΕΕ OLIVE MAGAZINE GR 626 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ 64.560,36 7.750,00 750,00 900,00 5.000,00 35.335,78 2.400,00 13.963,69 3.000,00 15.044,40 3.000,00 44.206,00 10.764,99 1.197,59 350,00 104.897,96 3.636,00 2.500,00 73.319,45 24.000,00 1.000,00 81.170,03 20.551,00 85.929,05 1.000,00 30.150,00 16.955,90 3.550,00 900,00 66.250,00 9.938,00 4.500,00 29.895,00 48.535,58 13.207,48 1.500,00 1.700,20 82.376,10 49.430,59 84.279,46 9.050,00 14.060,02 1.250,00 2.500,00 22.966,00 28.943,60 10.965,00 8.280,00 21.949,60 36.207,94 4.124,98 6.000,00 2.001,68 46.238,28 128.224,51 631.202,99 8.880,00 Τα ποσά που παρατίθενται στους ανωτέρω πίνακες είναι εκφρασμένα σε Ευρώ. Γ Ν Ω Σ ΤΟΠΟΙΉ Σ ΕΙ Σ Ν.4374/2016 ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΑ ΜΕΣΑ ΜΑΖΙΚΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΑΕ ΑΠΕ-ΜΠΕ ΑΕ ΑΡΙΣΤΕΙΔΟΥ ΙΩΑΝ. ΛΥΔΙΑ - ΕΛΕΥΘΕΡΟ ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΕΣ ΑΤΤΙΚΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ Α.Ε. Β. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ & ΣΙΑ Ο.Ε. ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΣ Χ - ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΟΣ Δ. ΟΕ (NEMA PROBLEMA) ΒΛΑΧΑΚΗΣ ΝΕΚ.ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΒΟΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΑΕ ΓΕΝΙΚΕΣ ΡΑΔΙΟΤΗΛΕΟΠΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧ. ΑΕ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΑΠΑΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΥ & ΣΙΑ ΕΕ ΓΝΩΜΗ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΕΠΕ Δ. ΜΠΟΥΡΑΣ & ΣΙΑ ΕΕ ΔΑΦΝΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΑΕ ΔΕΛΤΙΟΝ ΕΡΓΑΤΙΚΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ ΔΕΣΜΗ ΑΕ ΕΜΠ.ΔΙΑΦ.ΡΑΔ.ΕΤΑΙΡΕΙΑ & ΕΦ.ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ. ΔΗΜ.ΡΟΥΧΩΤΑΣ & ΣΙΑ ΟΕ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΑΛ ΑΡΑΜΠΑΤΖΗΣ ΣΕΡΡΑΪΚΟΝ ΘΑΡΡΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΚΙΜ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ - ΠΡΩΤΗ ΤΗΣ ΑΙΓΙΑΛΕΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΒΑΡΟΥΞΗ Ι.Κ.Ε. ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΠΙΧ/ΣΗ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ Δ.ΑΣΠΡ/ΡΓΟΥ ATTICA TV ΔΙΟΓΕΝΗΣ ΜΚΟ ΑΣΤΙΚΗ ΜΗ ΚΕΡΔΟΣΚΟΠΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΙΟΝΑΤΟΣ Ι. & ΣΙΑ Ε.Ε. ΔΟΥΣΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ & ΣΙΑ ΕΕ - DOUSIES COM EE ΔΥΑΔΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΕΕ ΔΥΟ ΔΕΚΑ ΑΝΩΝ.ΕΚΔΟ.ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΘΝΙΚΟΣ ΚΗΡΥΞ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΥΟΡΚΗΣ ΕΛΛΑΣ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΕΠΕ ΕΙΔ.ΛΟΓ/ΣΜΟΣ ΚΟΝΔ.ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΟΥ ΕΘΝ.ΑΣΤΕΡ. ΑΘΗΝΩΝ ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΝΤΟΤ ΚΟΜ ΑΝΩΝ. ΤΗΛΕΟΠ/ΚΗ & ΕΜΠ.ΕΤ. ΠΑΡ.ΠΛ ΕΚΔΟΣΕΙΣ 1908 ΙΚΕ ΕΚΔΟΣΕΙΣ MOTORI Ε.Π.Ε. ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΕΝΤΥΠΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΚΑΡΑΜΑΝΟΓΛΟΥ Ε.Π.Ε. ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΕΠΙΚΑΙΡΑ ΑΕ ΕΚΔΟΣΕΙΣ Ν.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΑΕ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΝΑΣΤΑ ΙΚΕ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΝΕΟ ΧΡΗΜΑ ΑΕ NEWMONEY GR ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΕΔΙΟ ΑΕ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΑΕ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΟΦΙΑ ΜΟΣΧΑΝΔΡΕΟΥ & ΣΙΑ ΕΕ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ ΑΕ ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΒΟΡΕΙΩΝ ΠΡΟΑΣΤΙΩΝ Μ. Ι.Κ.Ε. ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΤΡΙΠΟΛΕΩΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΗΛ. ΚΑΡΥΔΗΣ & ΣΙΑ ΟΕ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΚΔΟΤΙΚΗ Α.Ε. ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗΣ ΠΕΛΑΤΩΝ ΕΝΙΚΟΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΤΥΠΟΕΚΔΟΤΙΚΗ Α.Ε.Β.Ε.Τ. ΕΞΕΡΕΥΝΗΤΗΣ-ΕΞΠΛΟΡΕΡ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Α.Ε.Ε.Ε. ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ - ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΓΑΛ. ΜΕΝΤΕΛΟΠΟΥΛΟΣ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ - ΧΡΟΝΗΣ Π. ΤΣΙΜΠΟΥΚΗΣ ΕΡΙΝΥΑ ΕΙΔΗΣΕΙΣ Μ ΙΚΕ ΕΡΩΤΙΚΟΣ ΡΑΔΙΟ ΑΕ ΕΣΤΙΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΗ ΜΜΕ ΑΕ ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΕΣΤΙΑ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΖΟΥΓΚΛΑ ΤΖΙ ΑΡ ΑΕ ΖΩΗ ΛΕΥΚΟΦΡΥΔΟΥ ΙΚΕ 627 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ 53.846,40 20.000,00 290,00 126,41 4.000,00 285,80 9.551,00 800,00 2.100,00 5.059,60 5.400,00 160,00 26.000,00 4.000,00 212,26 12.216,76 283,02 5.000,00 690,00 3.500,00 7.125,00 1.500,00 17.899,60 25.907,00 5.322,50 46.795,00 14.644,35 1.050,00 286.129,67 12.171,52 4.500,00 150,00 1.000,00 1.500,00 4.748,74 1.200,00 36.000,00 1.700,00 497.651,94 4.706,09 4.000,00 1.500,00 108,00 80.500,00 400,00 43.311,00 5.800,00 33.800,00 504,73 235,85 11.000,00 1.529,64 35.000,00 50.832,19 90.000,00 290,32 Τα ποσά που παρατίθενται στους ανωτέρω πίνακες είναι εκφρασμένα σε Ευρώ. Γ Ν Ω Σ ΤΟΠΟΙΉ Σ ΕΙ Σ Ν.4374/2016 Η ΑΥΓΗ ΑΕ Η ΘΕΣΣΑΛΙΑ Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ Α.Ε. Η ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ - Π. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ & ΣΙΑ ΑΕ ΗΛΙΑΣ ΚΑΝΕΛΛΗΣ & ΣΙΑ ΕΕ ΗΤ PRESS ONLINE ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΙΚΕ ΗΧΟΣ ΚΑΙ ΡΥΘΜΟΣ AE ΘΕΜΑ ΡΑΔΙΟ Α.Ε. ΘΕΟΔΩΡΑ ΣΙΜΙΤΣΗ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΙΚΕ ΘΕΟΧΑΡΗΣ ΣΠΥΡ.ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι & Ε ΚΟΥΤΣΟΛΙΟΝΤΟΥ ΟΕ Ι.ΤΟΜΕΛΙΤΟΥ - ΚΑΣΤΟΡΙΝH ΙΚΑΡΟΣ ΡΑΔΙΟΤΗΛΕΟΠΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧ/ΣΕΙΣ Α.Ε. ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΡΕΥΝΩΝ & ΜΕΛ. ΤΗΣ ΚΕΝΤ.ΕΝ.ΕΠΙΜ.ΕΛΛ/ΔΟΣ ΙΟΝΙΑΝ ΡΑΔΙΟΤΗΛΕΟΠΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΑΕ ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ Α.ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΕ ΚΑΛΟΠΟΥΛΟΥ ΓΕΩ.ΜΑΡΙΑ (WOMANIDOL) ΚΑΠΙΤΑΛ.GR A.E. ΚΙΜΩΝ ΦΡΑΓΚΑΚΗΣ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Ι.Κ.Ε. SOPHISTICATED ΚΟΣΜΟΡΑΔΙΟ ΕΕ ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΚΟΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΙΚΕ ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ ΠΑΝΟΣ GRAMMA BOOKS ΚΩΣΤΑΡΕΛΛΑΣ Ν. ΙΩΑΝΝΗΣ ΛΑΜΨΗ ΕΚΔΟΤΙΚΕΣ & ΡΑΔ/ΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ Α.Ε. ΛΥΚΑΒΗΤΟΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Ι.Κ.Ε. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΑΕ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΤV AE ΜΑΝΕΣΙΩΤΗΣ ΝΙΚ - ΨΩΜΙΑΔΗΣ ΚΩΝ ΟΕ FMVOICEGR ΜΑΡΙΑ ΒΑΣΙΛΑΚΗ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΕΠΕ ΜΑΡΙΝΑ Γ.ΤΟΥΛΑ & ΣΙΑ ΟΕ ΜΕΤΡΟΝΤΗΛ ΜΟΝ. ΙΚΕ ΜΙΧΑΛΗΣ ΦΑΝ.ΠΑΠΑΡΟΥΝΗΣ ΜΠΟΥΣΙΑΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΕΠΕ ΝΕΑ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ Α.Ε. ΝΕΑ ΤΗΣ ΒΟΙΩΤΙΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Η. ΚΑΝΤΑΣ ΝΕΟ ΡΑΔΙΟΦΩΝΟ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΩΝ ΕΠΕ ΝΕΟΤΥΠΟΓΡΑΦΙΚΗ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΕΠΕ Ο ΛΟΓΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΣΤΑΣΙΝΟΣ & ΣΙΑ Ο.Ε. ΝΟΗΣΙΣ ΙΚΕ ΞΑΝΘΗΣ ΧΡΥΣΑΝΘΟΣ ΞΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ - ΟΜΗΡΟΥ - ΕΥΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ Ο.Ε (KITCHEN ΟΚΤΑΣ MEDIA ΙΚΕ ΟΜΙΛΟΣ ΤΟΤΣΗ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΜΕΣΩΝ ΜΑΖΙΚΗΣ ΕΠΙΚ/ΝΙΑΣ Α.Ε. ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΚΙΒΩΤΟΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΕ ΟΡΙΖΟΝΤΕΣ ΕΠΕ ΟΤΕ Α.Ε Π. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ & ΣΙΑ Ε.Ε. Π.Δ. ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΕΠΕ ΠΑΛΟ ΕΠΕ ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ Α. ΙΣΜΑΗΛΟΣ ΟΚΤΑΠΟΥΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΑΠΑΛΙΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ & ΣΙΑ ΕΕ DIRECTION BNETW ΠΑΠΟΥΛΙΔΗΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ Μ.ΙΚΕ ΠΑΡΑΕΝΑ Μ. ΕΠΕ ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΕ 628 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ 2.112,93 249,81 3.861,60 40.801,42 1.800,00 11.000,00 17.181,00 1.566,29 3.000,00 6.499,23 3.000,00 1.556,60 22.472,00 4.000,00 3.960,00 254,70 397.129,32 1.800,00 98.450,50 600,00 800,00 4.000,00 3.800,00 328,00 17.355,04 6.000,00 7.000,00 9.913,44 29.000,00 8.000,00 1.200,00 285,60 250,00 4.034,40 282.511,79 495,00 50.781,62 12.590,02 1.200,00 6.912,00 400,00 800,00 27.000,00 169,82 2.750,00 2.500,00 900,00 47.868,05 2.000,00 18.750,00 9.889,00 1.500,00 2.175,86 6.480,66 114.006,13 56.800,15 Τα ποσά που παρατίθενται στους ανωτέρω πίνακες είναι εκφρασμένα σε Ευρώ. Γ Ν Ω Σ ΤΟΠΟΙΉ Σ ΕΙ Σ Ν.4374/2016 ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ ΠΑΤΡΩΝ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΕ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ BEAUTE ΙΚΕ ΠΡΟΤΑΓΚΟΝ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΡΩΙΝΟΣ ΤΥΠΟΣ - ΣΤΕΛΛΑ Ι. ΣΤΑΥΡΙΔΟΥ Ρ.Η.Ε.Μ.Ε.Α.Ε Ρ/Τ ΗΛΕΚΡΟΝ. ΕΚΔΟΤΙΚΑ ΜΕΣΑ ΕΛΛ. Α.Ε ΡΑΔΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ AE ΡΑΔΙΟΤΗΛΕΟΠΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΑΕ ΡΑΔΙΟΤΗΛΕΟΠΤΙΚΗ Α.Ε. ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ RADIO NORTH 98FM ΜΟΝ. ΕΠΕ ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΓΩΓΕΣ Α.Ε. ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΑΕ ΔΙΕΣΗ FM ΣΑΡΙΣΑ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΕΠΕ ΣΕΛΑΝΑ Α.Ε ΣΕΡΡΑΙΚΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Ε.Π.Ε. ΣΙΜΟΥΣΙ ΕΕ ΣΤΑΜΑΤΗ ΧΑΡΙΚΛΕΙΑ - ΒΟΙΩΤΙΚΑ ΝΕΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΠΟΧΗ - ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΑΕΒΕ ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ ΤΟ ΚΟΥΤΙ ΤΗΣ ΠΑΝΔΩΡΑΣ MEDIA ΕΕ ΤΟΠΙΚΕΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΕΣ Ι.Κ.Ε. ΤΣΙΤΑΣ Χ. ΠΡΟΔΡΟΜΟΣ ΤΥΠΟΚΥΚΛΑΔΙΚΗ ΑΕ ΤΥΠΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ TYPOS MEDIA ΕΠΕ ΤΥΠΟΣ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ ΘΩΜΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΦΕΛΝΙΚΟΣ ΗΛΕΚΤΡ. ΜΕΣΩΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ Μ.ΕΠΕ ΦΙΛΑΘΛΟΣ ΙΚΕ ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΕΚΔΟΤΙΚΗ Α.Ε. ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ ΜΟΝ .Α.Ε. ΦΟΞ ΝΕΤΓΟΥΟΡΚΣ ΓΚΡΟΥΠ ΕΛΛΑΣ ΑΕ ΦΩΤΑΓΩΓΟΣ ΕΠΕ ΦΩΤΙΟΣ ΡΑΙΣΗΣ ΚΑΙ ΣΙΑ ΕΕ Ο ΗΜΕΡΗΣΙΟΣ ΔΗΜΟΤΗΣ Χ ΘΕΟΦΡΑΣΤΟΥ ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΕΣ ΠΑΡΑΓΩΓΕΣ ΙΚΕ ΧΡΥΣΗ ΕΥΚΑΙΡΙΑ Α.Ε. 12.080,00 2.000,00 20.326,00 217,32 2.500,00 8.097,05 6.588,90 98.872,80 10.855,86 12.184,00 4.208,24 1.500,00 6.000,00 315,00 2.987,50 390,00 193,56 1.000,00 150,00 900,00 149,27 4.496,25 202,50 9.848,00 9.000,00 18.880,00 52.284,79 2.996,00 3.800,00 260,00 24.000,00 1.100,00 6.283.992,13 ΠΛΗΡΩΜΕΣ ΣΕ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΜΕΣΩΝ ΜΑΖΙΚΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΠΟΣΩΝ ΜΙΚΡΟΤΕΡΩΝ ΤΩΝ ΕΥΡΩ 100 ΑΝΑ ΜΕΣΟ Eπωνυμία εταιρίας LOCAL NEWS ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Κ. ΤΟΛΗΣ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΙΚΕ ΑΣΗΜΕΝΙΑ Ν. ΖΗΣΙΜΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΑΕ ΕΛΝΑΒΙ ΙΚΕ ΜΠΟΥΘΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΤΟΥ ΠΕΤΡΟΥ ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΒΕΡΟΙΑΣ ΝΑΥΤΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ GRATIA ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΙΚΕ Ο ανωτέρω πίνακας αφορά πληρωμές σε επιχειρήσεις Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης ποσών μικροτέρων των Ευρώ 100, συνολικής αξίας € 367,7. ΣΥΝΟΛΟ ΜΕΣΩΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΠΛΗΡΩΜΕΣ ΦΟΡΟΥ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ ΠΛΗΡΩΜΕΣ ΕΙΔΙΚΟΥ ΤΕΛΟΥΣ 0,02% ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΠΛΗΡΩΜΕΣ ΦΟΡΟΥ 2% ΠΛΗΡΩΜΕΣ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΤΕΛΩΝ 2% 629 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ 6.284.359,83 Ποσά 43.279,28 22.922,94 1.560,20 6.374,14 Τα ποσά που παρατίθενται στους ανωτέρω πίνακες είναι εκφρασμένα σε Ευρώ. Γ Ν Ω Σ ΤΟΠΟΙΉ Σ ΕΙ Σ Ν.4374/2016 ΠΛΗΡΩΜΕΣ ΛΟΓΩ ΔΩΡΕΩΝ, ΧΟΡΗΓΙΩΝ, ΕΠΙΧΟΡΗΓΗΣΕΩΝ 'Η ΑΛΛΩΝ ΧΑΡΙΣΤΙΚΩΝ ΑΙΤΙΩΝ ('Αρθρο 6 Παρ. 2 του Ν.4374/2016) Α) ΣΕ ΝΟΜΙΚΑ ΠΡΟΣΩΠΑ Eπωνυμία 2ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΑΜΟΥ 6η ΥΠΕ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΗΠΕΙΡΟΥ ΚΑΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ 6ΘΕΣΙΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΚΑΙΩΝ ΔΗΜΟΥ ΟΡΕΣΤΙΑΔΑΣ Ν.ΕΒΡΟΥ 7ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΟΡΥΔΑΛΛΟΥ AGNA LEADERSHIP ACADEMY - ON TIME CONCEPT ASOCIATIA PARINTILOR SI TUTORILOR GRECI DIN BUCURESTI ASOCIATIA PENTRU CERCETAREA, DEZVOLTAREA SI IMPLEMENTAREA TEHNOLOGIILOR ÎN CONSTRUCTII BIMTECH ASOCIATIA PENTRU PROMOVAREA PERFORMANTEI IN EDUCATIE ASOCIATIA ROMANA A BANCILOR ASOCIATIA SOCIETATEA PENTRU MUZICA CLASICA ASOCIATIA TRIADA CAMERA DE COMERT SI INDUSTRIE ELENO-ROMANA CAPITAL LINK INC COLENTINA CLINICAL HOSPITAL CYCLOPOLIS IKE CYPRUS FIDUCIARY ASSOCIATION DIBER HOSPITAL DOWN SYNDROME ALBANIA EBEN GR ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ EIMN LLC ELIAS UNIVERSITY EMERGENCY HOSPITAL EMBASSY OF GREEECE IN ALBANIA ETHOS MEDIA ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑΚΗ EUROPA DONNA ΚΥΠΡΟΥ EXPONENTIAL IMPACT ΑΜΚΕ EΘΝΙΚΗ ΠΙΝΑΚΟΘΗΚΗ- ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΣΟΥΤΣΟΥ GALLERY 70 GEOROUTES ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΔΙΑΔΡΟΜΩΝ GLOBAL SUSTAIN A.E. GREEK BLESSING DONATION IMH ΣΥΝΕΔΡΙΟ - 10TH NICOSIA ECONOMIC CONGRESS JONATHAN CENTRE KONTRIBUTE VULLNETARE EMERGJENCA ALPHA BANK ALBANIA P & J VERITAS IKE PALLADIAN COMUNICATION SPECIALISTS POGRADEC MUNICIPALITY RED CROSS ALBANIA S.S.A. SOLDOUT LTD SAFE WATER SPORTS NΠΙΔ ΜΗ ΚΕΡΔΟΣΚΟΠΙΚΟ ΣΩΜΑΤΕΙΟ SAFER INTERNET HELLAS ΑΜΚΕ SOLIDARITY NOW MH ΚΕΡΔΟΣΚΟΠΙΚΟ ΣΩΜΑΤΕΙΟ ST. DEMETRIOS & ST. NIKITAS CHURCH TAF (THE ART FOUNDATION) THE AMERICAN COLLEGE OF GREECE THE TIPPING POINT THE TWELVE APOSTLES CHURCH WORLD VISION ALBANIA ΑΓΟΡΑ ΜΑΣΚΩΝ ΚΑΤΑ ΤΟΥ COVID-19 ΓΙΑΤΡΟΙ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ / ΜΗΤΡΟΠΟΛΗ ΠΕΙΡΑΙΑ ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΗ ΑΕ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΟ ΑΜΑΛΙΑ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΗ ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΥΠΕΞ ΣΤΟ ΛΙΒΑΝΟ ΑΝΝΑ ΚΟΡΑΚΑΚΗ ΙΚΕ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΑΘΛΗΤΩΝ ΑΝΤΙΚΑΡΚΙΝΙΚΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΚΥΠΡΟΥ 630 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Ποσά προ φόρων 1.192,00 18.600,00 2.016,13 1.250,00 2.401,94 4.928,74 492,83 7.997,23 8.026,53 1.000,00 4.107,28 1.500,00 10.000,00 35.778,61 15.000,00 7.000,00 727,57 2.005,01 1.000,00 18.000,00 64.746,80 5.645,65 11.000,00 2.500,00 80.000,00 42.000,00 1.000,40 2.000,00 1.500,00 109,60 8.000,00 2.220,70 15.000,00 6.000,00 1.000,00 1.692,87 4.021,23 540,00 37.000,00 1.000,00 5.000,00 111,23 600,00 4.000,00 10.000,00 219,19 6.106,16 4.000,00 3.500,00 5.390,00 30.000,00 300,00 Τα ποσά που παρατίθενται στους ανωτέρω πίνακες είναι εκφρασμένα σε Ευρώ. Γ Ν Ω Σ ΤΟΠΟΙΉ Σ ΕΙ Σ Ν.4374/2016 ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΚΑΛΩΝ ΤΕΧΝΩΝ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΑΤΤΙΚΟΣ ΟΜΙΛΟΣ ΑΝΤΙΣΦΑΙΡΙΣΗΣ ΒΑΓΟΝΙ ΑΓΑΠΗΣ ΒΕΡΤΙΚΑΛ ΣΟΛΟΥΣΙΟΝΣ ΑΕ Γ.Ν.Ν.Θ.Α. Η ΣΩΤΗΡΙΑ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΓΙΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ / Γ. ΓΕΝΝΗΜΑΤΑΣ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Γ.ΓΕΝΝΗΜΑΤΑΣ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΘΩΡΑΚΟΣ ΑΘΗΝΩΝ Η ΣΩΤΗΡΙΑ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΙΔΩΝ ΠΑΤΡΩΝ ΚΑΡΑΜΑΝΔΑΝΕΙΟ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΙΔΩΝ ΠΕΝΤΕΛΗΣ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΓΙΑΤΡΟΙ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΔΗΜΟΣ ΔΙΣΤΟΜΟΥ - ΑΡΑΧΩΒΑΣ - ΑΝΤΙΚΥΡΑΣ ΔΗΜΟΣ ΝΑΥΠΛΙΕΩΝ ΔΗΜΟΣ ΣΑΛΑΜΙΝΟΣ Α.ΚΟΙ.ΠΟΠ. ΔΙΕΘΝΕΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΒΕΡΝΟΑΣΦΑΛΕΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΔΙΕΘΝΗΣ ΑΜΝΗΣΤΙΑ ΔΙΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΒΑΜΒΑΚΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ ΕΘΝΙΚΗ ΛΥΡΙΚΗ ΣΚΗΝΗ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΝΗΠΙΟΤΡΟΦΕΙΟ ΚΑΛΛΙΘΕΑΣ ΕΙΔΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ 'ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΣ' ΕΙΔΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΩΦΩΝ ΚΑΙ ΒΑΡΥΚΟΩΝ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ ΕΛΕΠΑΠ ΕΛΚΕ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΕΛΚΕ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑ - ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ ΑΤΗΕΧ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ κ' ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ ΑΡΧΗΓΕΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΤΡΑΠΕΖΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΣΚΥΛΩΝ ΟΔΗΓΩΝ ΛΑΡΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΕΣΗΕ ΕΛΛΗΝΟΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΗΝΟΓΑΛΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΟΥΡΣΟΥΛΙΝΩΝ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΜΠΟΡΙΚΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΑΤΡΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΚΑΜΠΟΥ ΔΗΜΟΥ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ ΕΝΩΣΗ ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΦΘΙΩΤΙΔΑΣ ΕΝΩΣΗ ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΦΩΚΙΔΟΣ ΕΝΩΣΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΟΥΧΩΝ ΞΕΝΑΓΩΝ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΚΑΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΩΝ "Ε.ΚΥ.ΣΥ" ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΝΠΙΔ ΜΗ ΚΕΡΔΟΣΚΟΠΙΚΟ ΕΣΤΙΑ ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΕΤΑΙΡΙΑ ΑΡΧΙΠΕΛΑΓΟΣ ΑΣΤΙΚΗ ΜΗ ΚΕΡΔΟΣΚΟΠΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΣΠΑΣΤΙΚΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ Η ΕΝ ΑΘΗΝΑΙΣ ΦΙΛΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΡΣΑΚΕΙΑ ΤΟΣΙΤΣΕΙΑ ΣΧΟΛΕΙΑ Η ΚΙΒΩΤΟΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΙΔΡΥΜΑ ΕΥΣΤΑΘΙΑΣ Ι. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΥ ΙΔΡΥΜΑ Ι.Φ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΥ ΙΔΡΥΜΑ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟΥ ΑΓΩΝΑ ΙΔΡΥΜΑ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ ΑΝΩΤΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΛΑΡΝΑΚΑΣ 631 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ 2.387,31 300,00 2.480,00 1.000,00 10.000,00 83.000,00 4.000,00 2.603,17 50.000,00 224.380,13 10.394,00 4.876,00 500,00 4.273,92 900,00 1.338,18 200,00 12.000,00 4.830,06 2.000,00 175,00 150.000,00 13.904,41 470,75 3.000,00 167,50 3.000,00 40.000,00 4.000,00 34.300,00 26.011,88 12.191,00 30.000,00 7.500,00 12.000,00 6.000,00 600,00 27.000,00 800,00 3.500,00 977,48 2.000,00 300,00 100,00 3.000,00 3.000,00 20.000,00 4.000,00 3.800,00 10.000,00 6.000,00 1.400,00 200.000,00 150,00 7.000,00 300,00 Τα ποσά που παρατίθενται στους ανωτέρω πίνακες είναι εκφρασμένα σε Ευρώ. Γ Ν Ω Σ ΤΟΠΟΙΉ Σ ΕΙ Σ Ν.4374/2016 ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΖΩΟΔΟΧΟΥ ΠΗΓΗΣ ΜΠΑΤΣΙ ΑΝΔΡΟΥ ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΓΛΑΝΤΖΙΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ PROLEPSIS ΠΡΟΛΗΨΙΣ ΑΣΤΙΚΗ ΜΗ ΚΕΡΔΟΣΚΟΠΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΑΝΕ ΜΙΑ ΕΥΧΗ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΜΚΕ ΚΑΠΙΤΑΛ ΛΙΝΚ ΕΛΛΑΣ ΜΟΝ ΕΠΕ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΡΗΤΗΣ ΚΕΝΤΡΟ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΕΞΑΡΤΗΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ "ΚΕΝΘΕΑ" ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΚΕΠ ΦΙΛΟΘΕΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΜΕΡΙΜΝΑ ΑΓΙΩΝ ΟΜΟΛΟΓΗΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΠΑΝΤΟΠΩΛΕΙΟ ΔΗΜΟΥ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ ΚΟΙΝΩΦΕΛΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΔΗΜΟΥ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΦΑΡΙΣ ΚΟΙΝΩΦΕΛΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΔΗΜΟΥ ΥΔΡΑΣ ΚΥΠΡΙΑΚΟΣ ΕΡΥΘΡΟΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΛΑΪΚΟ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΛΥΚΕΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΕΩΣ ΛΥΚΕΙΟ ΕΘΝΟΜΑΡΤΥΡΑ ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ ΜΑΖΙ ΓΙΑ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ-ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΜΕΛΑΘΡΟΝ ΑΓΩΝΙΣΤΩΝ ΤΗΣ ΕΟΚΑ ΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΝΩΣΗΣ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΩΝ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ -ΘΡΑΚΗΣ ΜΟΥΣΕΙΟ ΓΟΥΛΑΝΔΡΗ ΦΥΣΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΟΥΣΕΙΟ ΜΠΕΝΑΚΗ ΜΟΥΣΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΟΙ ΦΙΛΟΙ ΤΗΣ ΧΟΡΩΔΙΑΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΝΟΜΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΑΕΕΤΕ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΔΕΛΦΩΝ ΑΜΚΕ ΟΜΙΛΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ UNESCO ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΚΑΙ ΝΗΣΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΜΕΓΑΡΟΥ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΟΦΘΑΛΜΙΑΤΡΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Π.Γ.Ν.Θ. ΑΧΕΠΑ ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΑΠΟΚΑΣΤΑΣΗΣ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΛΕΜΕΣΟΥ ΠΑΓΚΥΠΡΙΟ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΥ (ΠΣΣΕ) ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΓΙΑ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΣΤΙΓΑΣ ΤΗΣ ΠΕΙΝΑΣ ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ 'ΈΝΑ ΟΝΕΙΡΟ ΜΙΑ ΕΥΧΗ' ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΠΑΘΩΝ ΚΑΙ ΦΙΛΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΦΙΛΩΝ ΝΕΦΡΟΠΑΘΩΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΞΟΧΗ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΛΑΡΙΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΛΑΡΙΣΗΣ - ΚΟΥΤΛΙΜΠΑΝΕΙΟ ΚΑΙ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΑΠΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ ΒΟΥΛΑΣ ΠΑΑΠΑΒ ΠΡΩΗΝ ΠΙΚΠΑ ΒΟΥΛΑΣ ΠΕΙΡΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΓΟΝΕΩΝ ΚΗΔΕΜΟΝΩΝ ΚΑΙ ΦΙΛΩΝ ΑΜΕΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΙΟΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΑΖΙ ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΤΗΝ ΠΑΙΔΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΑΖΙ ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΟΙ ΦΘΟΡΕΣ ΠΟΥ ΠΛΗΓΩΝΟΥΝ ΣΚΑΚΙΣΤΙΚΟΣ ΟΜΙΛΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΦΙΛΩΝ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΦΙΛΩΝ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΧΡΟΝΙΕΣ ΡΕΥΜΑΤΟΠΑΘΕΙΕΣ ΣΥΜΠΛΕΥΣΗ ΑΣΤΙΚΗ ΜΗ ΚΕΡΔΟΣΚΟΠΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΩΝ ΣΕΒ ΣΩΜΑ ΟΜΟΤΙΜΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ Τ.Ε. ΜΕΣ Α.Ε. COSTA NAVARINO 632 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ 395,16 500,00 3.000,00 5.600,00 5.000,00 491,82 200,00 3.000,00 1.102,48 1.500,00 1.250,18 10.000,00 800,00 300,00 59.200,00 200,00 200,00 400,00 400,00 400,00 1.500,00 10.000,00 48.360,00 10.000,00 3.000,00 7.200,00 810,56 25.000,00 977,11 99.990,00 200,00 1.500,00 500,00 1.500,00 400,00 4.500,00 200,00 27.621,24 168,00 172.762,61 16.065,16 1.000,00 1.504,50 310,00 15.000,00 30.860,00 75.000,00 213.758,15 20.000,00 1.000,00 52.000,00 1.500,00 3.000,00 21.600,00 140,00 15.000,00 Τα ποσά που παρατίθενται στους ανωτέρω πίνακες είναι εκφρασμένα σε Ευρώ. Γ Ν Ω Σ ΤΟΠΟΙΉ Σ ΕΙ Σ Ν.4374/2016 ΤΟ ΠΕΤΑΓΜΑ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΓΟΝΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΟΜΕΝΗ ΔΙΑΒΙΩΣΗ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΝΟΗΤΙΚΗ ΣΤΕΡΗΣΗ ΤΟ ΧΑΜΟΓΕΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΟΠΙΚΗ ΔΙΟΙΚΟΥΣΑ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΟΣ ΕΛΕΠΑΠ ΑΓΡΙΝΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΕΛ.ΑΣ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΝΠΙΔ ΦΙΛΑΝΘΡΩΠΙΚΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ - ΙΘΑΚΗ ΦΙΛΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΗ ΑΓΚΑΛΙΑ ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΕΙΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΑΔΕΛΦΟΤΗΣ ΝΕΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 3.000,00 2.650,00 250,00 79.987,10 50.000,00 500,00 5.000,00 402,05 1.000,00 2.677.994,62 ΠΛΗΡΩΜΕΣ ΛΟΓΩ ΔΩΡΕΩΝ, ΧΟΡΗΓΙΩΝ, ΕΠΙΧΟΡΗΓΗΣΕΩΝ 'Η ΑΛΛΩΝ ΧΑΡΙΣΤΙΚΩΝ ΑΙΤΙΩΝ ΣΕ ΝΟΜΙΚΑ ΠΡΟΣΩΠΑ ΠΟΣΩΝ ΜΙΚΡΟΤΕΡΩΝ ΤΩΝ ΕΥΡΩ 100 ΑΝΑ ΝΟΜΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΟ ΕΠΩΝΥΜΙΑ MΠANTA ΔHMOY APTAIΩΝ ΦIΛAPMONΙKH ΔHMOY ΣΚΟΥΦΑ Ο ανωτέρω πίνακας αφορά πληρωμές λόγω Δωρεών, Χορηγιών, Επιχορηγήσεων ή άλλων χαριστικών αιτιών σε Νομικά Πρόσωπα, ποσών μικροτέρων των Ευρώ 100, συνολικής αξίας € 110. ΣΥΝΟΛΟ ΔΩΡΕΩΝ, ΧΟΡΗΓΙΩΝ, ΕΠΙΧΟΡΗΓΗΣΕΩΝ 'Η ΑΛΛΩΝ ΧΑΡΙΣΤΙΚΩΝ ΑΙΤΙΩΝ Α) ΣΕ ΝΟΜΙΚΑ ΠΡΟΣΩΠΑ Β) ΣΕ ΦΥΣΙΚΑ ΠΡΟΣΩΠΑ - ΟΚΤΩ (8) ΔΙΚΑΙΟΥΧΟΙ 2.678.104,62 15.968,21 ΔΩΡΕΕΣ ΠΑΓΙΟΥ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ ΤΡΑΠΕΖΗΣ Eπωνυμία 123ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ 12ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΖΩΓΡΑΦΟΥ 13ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΒΟΛΟΥ 17ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΝΙΚΑΙΑΣ 180 ΜΟΙΡΑ ΚΑΤΕΥΘ/ΝΩΝ ΒΛΗΜΑΤΩΝ 1o ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓ. ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ 1o ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΧΑΛΑΣΤΡΑΣ 1o ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΧΑΝΙΩΝ 1o ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΛΑΜΙΑΣ 1o ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΥΜΗΤΤΟΥ 1ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΛΛΙΠΟΛΗΣ 1ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΣΠΑΤΩΝ 1ο ΔΗΜ.ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΥΛΩΝΑ 1ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΙΓΙΟΥ 1ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΤΡΙΚΑΛΩΝ 1ο ΕΙΔΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ 1ο ΕΠΑΛ ΚΟΡΙΝΘΟΥ 2 ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ 2/Θ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΒΑΡΥΠΕΤΡΟΥ ΧΑΝΙΑ 28ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 2o ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΒΡΟΝΤΑΔΟΥ 2o ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΝΕΑΣ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ 2o ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ 2o ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΑΜΑΛΙΑΔΑΣ 2η ΜΟΙΡΑ ΑΛΕΞΙΠΤΩΤΙΣΤΩΝ 2ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΘΕΡΜΗΣ 2ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΙΓΙΝΑΣ 633 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά που παρατίθενται στους ανωτέρω πίνακες είναι εκφρασμένα σε Ευρώ. Γ Ν Ω Σ ΤΟΠΟΙΉ Σ ΕΙ Σ Ν.4374/2016 2ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΛΙΒΕΡΙΟΥ 2ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΥΜΗΤΤΟΥ 2ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΑΓ. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ 30o ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΒΟΛΟΥ 3o ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΕΥΤΕΡΗΣ ΕΥΚΑΙΡΙΑΣ 3ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΗΦΙΣΙΑΣ 3ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΧΗΜΑΤΑΡΙΟΥ 3ο ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ Γ' ΑΘΗΝΑΣ 4o ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΝΕΑΣ ΙΩΝΙΑΣ 4o ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΔΙΔΥΜΟΤΕΙΧΟΥ 4o ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΛΙΒΑΔΕΙΑΣ 4ο ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΕΝΤΕΛΗΣ 4ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ 54ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ 5o ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΑΛΛΙΘΕΑΣ 5ο ΓΕΛ ΙΛΙΟΥ 5ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΕΩΣ 5ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΑΧΑΡΝΩΝ 71 ΑΕΡΟΜΕΤΑΦΕΡΟΜΕΝΗ ΤΑΞΙΑΡΧΙΑ 7o ΝΗΠΕΙΑΓΩΓΕΙΟ ΒΟΛΟΥ 7ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ 88 ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ "ΛΗΜΝΟΣ" 98ο ΤΑΓΜΑ ΕΘΝΟΦΥΛΑΚΗΣ 9o ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΟΥ 9ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΒΟΛΟΥ 9ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΧΑΡΝΩΝ Α.Τ. ΑΕΡΟΠΟΛΗΣ Α.Τ. ΚΑΛΛΙΘΕΑΣ ΑΘΛΗΤΙΚΟΣ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΙΛΙΟΥ ΑΘΛΗΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΚΑΛΛΙΘΕΑΣ ΑΘΛΗΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΚΙΟΝΓΚ ΧΙ ΑΣΤΥΝ.ΤΜΗΜΑ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΥ ΑΣΤΥΝΟΜΙΑ ΤΜ ΚΤΙΡΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΥΠΟΔΟΜΗΣ ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΑΙΓΑΛΕΩ ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΑΚΡΟΠΟΛΕΩΣ ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΑΡΓΟΥΣ - ΜΥΚΗΝΩΝ ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΒΑΡΗΣ - ΒΟΥΛΑΣ ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΣΚΙΑΘΟΥ Β' ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΟΥ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΑΜΑΛΙΑΔΑΣ Γ.Α.Δ.Α. / ΔΑΕΕΒ / ΤΜΗΜΑ 5 Γ.Ν.Α. ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ ΓΕΝΙΚΑ ΑΡΧΕΙΑ ΚΡΑΤΟΥΣ ΓΕΝΙΚΗ ΠΕΡΙΦ. ΑΣΤΥΝ. Δ/ΝΣΗ ΗΠΕΙΡΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΓΕΝΙΚΟ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟ ΣΤΡΑΤΟΥ - Γ2 Δ/ΝΣΗ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΥΛΟΥ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΖΑΚΥΝΘΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΙΑΝΤΕΙΟΥ ΣΑΛΑΜΙΝΟΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΛΗΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΡΙΕΖΩΝ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΝΕΑΠΟΛΕΩΣ ΛΑΚΩΝΙΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΣΙΑΤΙΣΤΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΣΚΙΑΘΟΥ 634 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά που παρατίθενται στους ανωτέρω πίνακες είναι εκφρασμένα σε Ευρώ. Γ Ν Ω Σ ΤΟΠΟΙΉ Σ ΕΙ Σ Ν.4374/2016 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΣΚΟΥΤΑΡΕΩΣ ΣΕΡΡΩΝ Δ.Δ.Ε. ΠΕΙΡΑΙΑ Δ/ΝΣΗ ΑΜΕΣΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ Δ/ΝΣΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΣ ΑΓΙΑΣ ΒΑΡΒΑΡΑΣ ΔΗΜΟΣ ΑΓΙΩΝ ΑΝΑΡΓΥΡΩΝ-ΚΑΜΑΤΕΡΟΥ ΔΗΜΟΣ ΑΘΗΝΩΝ ΔΗΜΟΣ ΑΝΔΡΟΥ ΔΗΜΟΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙΟΥ ΔΗΜΟΣ ΔΙΟΝΥΣΟΥ ΔΗΜΟΣ ΔΙΟΝΥΣΟΥ - ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΔΗΜΟΣ ΕΛΑΦΟΝΗΣΟΥ ΔΗΜΟΣ ΙΘΑΚΗΣ ΔΗΜΟΣ ΚΡΩΠΙΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΔΗΜΟΣ ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟΥ ΔΗΜΟΣ ΝΑΞΟΥ ΚΑΙ ΜΙΚΡΩΝ ΚΥΚΛΑΔΩΝ ΔΗΜΟΣ ΞΥΛΟΚΑΣΤΡΟΥ ΕΥΡΩΣΤΙΝΗΣ ΔΗΜΟΣ ΠΑΠΑΓΟΥ - ΧΟΛΑΡΓΟΥ ΔΗΜΟΣ ΠΥΛΟΥ - ΝΕΣΤΟΡΟΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΛΙΜΟΥ "ΚΥΒΕΛΗ" ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΕΞΑΠΛΑΤΑΝΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΡΟΧΑΙΑΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΣΩΣΗΣ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΥ ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΜΕΣΗΣ ΒΟΗΘΕΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΣΤΥΝΟΜΙΑ 2ο ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΠΕΤΟΣΦΑΙΡΙΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΑΙΔΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΕΝΟΤΗΤΑ ΕΡΓΑΤ/ΛΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΑΘΗΝΑΣ ΕΝΩΣΗ ΑΘΛΗΤΙΚΩΝ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΣΕΓΑΣ ΕΝΩΣΗ ΓΟΝΕΩΝ ΠΡΩΤ/ΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΦΟΡΙΑ Ε' ΔΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ Η ΦΛΟΓΑ Ι. Ν. ΚΟΙΜΗΣΕΩΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ ΣΕΛΛΙΩΝ ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ Κ.Ε.ΔΗ.ΖΑ.Μ. ΚΑΛΑΘΟΣΦΑΙΡΙΚΟΣ ΟΜΙΛΟΣ ΧΟΛΑΡΓΟΥ ΚΑΠΗ ΜΟΛΑΩΝ ΚΑΤΑΣΤΗΜΑ ΚΡΑΤΗΣΗΣ ΚΟΡΥΔΑΛΛΟΥ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟ ΥΓΕΙΑΣ ΠΥΛΟΥ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΛΕΥΚΑΚΙΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΠΑΛΑΙΟΜΑΝΙΝΑΣ ΛΙΜΕΝΑΡΧΕΙΟ ΚΑΛΥΜΝΟΥ ΜΑΘΗΤΙΚΗ ΜΑΝΤΟΛΙΝΑΤΑ-ΧΟΡΩΔΙΑ ΖΑΚ ΜΟΙΡΑ ΑΕΡΟΣΚΑΦΩΝ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΜΟΥΣΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΙΛΙΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΑΝΩ ΜΗΤΡΟΥΣΙΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΜΑΥΡΟΒΟΥΝΙΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΦΙΛΟΖΩΪΚΗ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΤΥΦΛΩΝ ΠΟΛΕΜΙΚΟ ΝΑΥΤΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΡΙΖΑΣ 635 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ Τα ποσά που παρατίθενται στους ανωτέρω πίνακες είναι εκφρασμένα σε Ευρώ. Γ Ν Ω Σ ΤΟΠΟΙΉ Σ ΕΙ Σ Ν.4374/2016 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΔΕΝΔΡΩΝ ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΚΑΡΠΕΝΗΣΙΟΥ ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΠΡΕΒΕΖΗΣ ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΑΜΟΥ ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΙΚΟ ΚΛΙΜΑΚΙΟ ΠΥΛΟΥ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟ ΚΑΡΑΙΣΚΑΚΗ Β-ΚΕΒΟΠ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΚΗΔΕΜΟΝΩΝ 13ου ΚΑΙ 21ου ΔΗΜΟΤ. ΣΧΟΛ. ΑΓ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΚΗΔΕΜΟΝΩΝ 22ου ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΚΗΔΕΜΟΝΩΝ 3ου ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛ. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΚΗΔΕΜΟΝΩΝ 58ο Δ.ΣΧ.ΑΘΗΝΩΝ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΚΗΔΕΜΟΝΩΝ 8ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΟΡΥΔΑΛΛΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΚΗΔΕΜΟΝΩΝ 9ου ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛ. ΚΟΡΥΔΑΛΛΛΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΚΗΔΕΜΟΝΩΝ ΝΕΑΣ ΚΙΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΚΗΔΕΜΟΝΩΝ ΠΕΥΚΗΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΓΥΝΑΙΚΑ ΚΑΙ ΜΟΝΟΓΟΝΕΙΚΗ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΩΤΟΒ. ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΩΝ ALPHA ΒΑΝΚ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΧΡΥΣΟΧΩΡΙΤΩΝ ΤΡΙΦΥΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΑΤΤΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ ΤΜΗΜΑ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΟΛΩΝΟΥ ΤΜΗΜΑ ΑΦΑΛΕΙΑΣ ΠΑΙΑΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΥΠ.ΕΣΩΤ.ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΣΩΜ.ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ Β.Ε. ΤΜΗΜΣΑ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΝΕΑΣ ΙΩΝΙΑΣ ΤΟ ΧΑΜΟΓΕΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΠΑΝΤΑΝΑΣΣΑ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΠΑΥΛΟΥ ΒΟΙΩΤΙΑΣ ΥΠ.ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΥΠΗΡ.ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΠΟΛΕΜΟΥ ΜΑΚ-ΘΡΑΚ ΥΠΟΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΝΟΤ/ΚΗΣ ΥΠΟΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΑΤΡΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΠΟΛΙΤΗ ΩΚΕΑΝΟΣ Α.Τ.Ο.Ε.Ε. Ο ανωτέρω πίνακας αφορά Δωρέες πλήρως αποσβεσμένου παγίου εξοπλισμού της Τράπεζας με υπολειμματική αξία € 28,23. ΣΥΝΟΛΟ ΜΕΣΩΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ 6.284.359,83 ΣΥΝΟΛΟ ΔΩΡΕΩΝ, ΧΟΡΗΓΙΩΝ, ΕΠΙΧΟΡΗΓΗΣΕΩΝ 'Η ΑΛΛΩΝ ΧΑΡΙΣΤΙΚΩΝ ΑΙΤΙΩΝ ΣΕ ΝΟΜΙΚΑ ΠΡΟΣΩΠΑ 2.678.104,62 ΣΥΝΟΛΟ ΔΩΡΕΩΝ, ΧΟΡΗΓΙΩΝ, ΕΠΙΧΟΡΗΓΗΣΕΩΝ 'Η ΑΛΛΩΝ ΧΑΡΙΣΤΙΚΩΝ ΑΙΤΙΩΝ ΣΕ ΦΥΣΙΚΑ ΠΡΟΣΩΠΑ 636 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ 15.968,21 Τα ποσά που παρατίθενται στους ανωτέρω πίνακες είναι εκφρασμένα σε Ευρώ. Διαθεσιμότητα Ετήσιας Οικονομικής Έκθεσης H Ετήσια Οικονοµική Έκθεση της 31.12.2020, στην οποία περιλαµβάνονται: • Οι Δηλώσεις Μελών του Διοικητικού Συµβουλίου • Η Ετήσια Έκθεση του Διοικητικού Συµβουλίου • Η Επεξηγηµατική Έκθεση του Διοικητικού Συµβουλίου • Η Δήλωση Εταιρικής Διακυβέρνησης • Η Έκθεση Ελέγχου των Ανεξάρτητων Ορκωτών Ελεγκτών Τράπεζας και Οµίλου • Οι Ετήσιες Οικονοµικές Καταστάσεις Τράπεζας και Οµίλου είναι αναρτηµένη στο διαδίκτυο στη διεύθυνση: https://www.alpha.gr/el/omilos/enimerosi-ependuton/oikonomika-stoixeia/ oikonomikes-katastaseis-trapezis-kai-omilou. Οι Ετήσιες Οικονοµικές Καταστάσεις, οι Εκθέσεις ελέγχου των Ανεξάρτητων Ορκωτών Ελεγκτών και οι Εκθέσεις του Διοικητικού Συµβουλίου των εταιριών που ενσωµατώνονται στις Ενοποιηµένες Οικονοµικές Καταστάσεις, αναρτώνται στο διαδίκτυο, στη διεύθυνση: https://www.alpha.gr/el/omilos/enimerosi-ependuton/oikonomika-stoixeia/oikonomikes-katastaseis-etairionomilou. Σε συνέχεια της από 6.11.2020 τροποποίησης του υπ’ αριθ. 815/2019 Κανονισμού της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με την εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Ενιαίου Ηλεκτρονικού Μορφοτύπου (ESEF - European Single Electronic Format) για την δημοσίευση των ετήσιων οικονομικών εκθέσεων, και της από 22.1.2021 σχετικής ανακοίνωσης της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, η Τράπεζα θα κάνει χρήση της παράτασης της προθεσμίας για την υποχρεωτική εφαρμογή από την 1.1.2020 στην 1.1.2021. 637 E ΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕ ΣΗ

Περίληψη: Εξ όσων γνωρίζουµε, δηλώνουµε ότι οι ετήσιες οικονοµικές καταστάσεις, οι οποίες καταρτίσθηκαν σύµφωνα µε τα ισχύοντα λογιστικά πρότυπα, απεικονίζουν κατά τρόπο αληθή τα στοιχεία του Ενεργητικού και Υποχρεώσεων, την Καθαρή Θέση και τα Αποτελέσµατα Χρήσεως της Alpha Bank Α.Ε., καθώς και των επιχειρήσεων που περιλαµβάνονται στην ενοποίηση εκλαµβανοµένων ως σύνολο, σύµφωνα µε τα οριζόµενα στο άρθρο 4 παρ. 3 και 4 του N.3556/2007, καθώς και ότι η Ετήσια Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συµβουλίου, απεικονίζει κατά τρόπο αληθή την εξέλιξη, τις επιδόσεις και τη θέση της Τράπεζας καθώς και των επιχειρήσεων που περιλαµβάνονται στην ενοποίηση εκλαµβανοµένων ως σύνολο, συµπεριλαµβανοµένης της περιγραφής των κυριότερων κινδύνων και αβεβαιοτήτων που αντιµετωπίζουν. Αθήνα, 23 Μαρτίου 2021 5 Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ Ο ΔΙΕΥΘΥΝΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΜΗ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΟ ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ Θ. ΡΑΠΑΝΟΣ Α.Δ.Τ. ΑΙ 666242 ΒΑΣΙΛEΙΟΣ Ε. ΨΑΛΤΗΣ Α.Δ.Τ. ΑΙ 666591 ΑΡΤΕΜΙΟΣ Χ. ΘΕΟΔΩΡΙΔΗΣ Α.Δ.Τ. ΑΒ 281969