FRIGOGLASS A.B.E.E. Ετήσια Οικονομική Έκθεση 2020 FRIGOGLASS A.B.E.E. Βιομηχανία Ψυκτικών Θαλάμων Α. Μεταξά 15, 145 64 Κηφισιά, Αθήνα Γ.Ε.ΜΗ. 1351401000 1 FRIGOGLASS A.B.E.E. Βιομηχανία Ψυκτικών Θαλάμων Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2020 Βεβαιώνεται ότι η παρούσα Ετήσια Οικονομική Έκθεση (σελίδες 3 – 168) συντάσσεται σύμφωνα με το άρθρο 4 του N.3556/2007 και την επ’ αυτού εκδοθείσα απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς με αριθμό 8/754/14.04.2016, του Νόμου 4548/2018 και εγκρίθηκε από το Διοικητικό Συμβούλιο της FRIGOGLASS A.B.E.E. κατά τη συνεδρίαση της 17 Μαρτίου 2021. Η παρούσα Ετήσια Οικονομική Έκθεση είναι αναρτημένη στην ιστοσελίδα της Εταιρείας www.frigoglass.com. Οι χρηματοοικονομικές καταστάσεις και οι εκθέσεις ελέγχου των ορκωτών ελεγκτών λογιστών των εταιρειών που ενοποιούνται και δεν είναι εισηγμένες (σύμφωνα με την Απόφαση 8/754/14.04.2016 του Διοικητικού Συμβουλίου της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς) αναρτώνται στην παρακάτω διεύθυνση: https://www.frigoglass.com/financial‐results/ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α) Δηλώσεις των Μελών του Διοικητικού Συμβουλίου Β) Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου Γ) Έκθεση Ελέγχου Ανεξάρτητου Ορκωτού Ελεγκτή Λογιστή Δ) Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις περιόδου 1 Ιανουαρίου ‐ 31 Δεκεμβρίου 2020 E) Εναλλακτικοί Δείκτες Μέτρησης Απόδοσης (ΕΔΜΑ) Σελίδες 3 4 76 85 166 Βεβαιώνεται ότι υπεύθυνοι κατάρτισης των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων είναι οι κάτωθι: Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΟΥ Δ.Σ Ο ΔΙΕΥΘΥΝΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΔΑΥΙΔ ΑΡ. ΔΙΑΒ. K00431810 ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΜΑΜΟΥΛΗΣ Α.Δ.Τ. Χ700986 Ο ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΟΜΙΛΟΥ Ο ΠΡΟΙΣΤΑΜΕΝΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΓΚΟΡΙΤΣΑΣ Α.Δ.Τ. ΑΕ109453 ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΣΤΕΡΓΙΟΥ Α.Δ.Τ. ΑΚ204895 2 ΕΚΘΕΣΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΥ ΟΡΚΩΤΟΥ ΕΛΕΓΚΤΗ ΛΟΓΙΣΤΗ Προς τους Μετόχους της Εταιρείας Frigoglass Α.Β.Ε.Ε. Έκθεση ελέγχου επί των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων Γνώμη Έχουμε ελέγξει τις εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας Frigoglass Α.Β.Ε.Ε. (Εταιρεία και Όμιλος), οι οποίες αποτελούνται από την εταιρική και ενοποιημένη κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης της 31ης Δεκεμβρίου 2020, τις εταιρικές και ενοποιημένες καταστάσεις αποτελεσμάτων , συνολικού εισοδήματος, μεταβολών ιδίων κεφαλαίων και ταμειακών ροών της χρήσεως που έληξε την ημερομηνία αυτή, καθώς και τις σημειώσεις επί των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων που περιλαμβάνουν και περίληψη των σημαντικών λογιστικών πολιτικών. Κατά τη γνώμη μας, οι συνημμένες εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις παρουσιάζουν εύλογα, από κάθε ουσιώδη άποψη, την εταιρική και ενοποιημένη χρηματοοικονομική θέση της Εταιρείας και του Ομίλου κατά την 31η Δεκεμβρίου 2020, την εταιρική και ενοποιημένη χρηματοοικονομική τους επίδοση και τις εταιρικές και ενοποιημένες ταμειακές τους ροές, για τη χρήση που έληξε την ημερομηνία αυτή, σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (ΔΠΧΑ), όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση και συνάδουν με τις κανονιστικές απαιτήσεις του Ν. 4548/2018. Βάση γνώμης Διενεργήσαμε τον έλεγχό μας σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Ελέγχου (ΔΠΕ), που έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία. Οι ευθύνες μας, σύμφωνα με τα πρότυπα αυτά περιγράφονται περαιτέρω στο τμήμα της έκθεσής μας «Ευθύνες ελεγκτή για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων». Πιστεύουμε ότι τα ελεγκτικά τεκμήρια που έχουμε αποκτήσει είναι επαρκή και κατάλληλα να παρέχουν βάση για τη γνώμη μας. Ανεξαρτησία του Ελεγκτή Καθ’ όλη τη διάρκεια του διορισμού μας έχουμε παραμείνει ανεξάρτητοι από την Εταιρεία και τον Όμιλο, σύμφωνα με τον Κώδικα Δεοντολογίας για Επαγγελματίες Ελεγκτές του Συμβουλίου Διεθνών Προτύπων Δεοντολογίας Ελεγκτών (Κώδικας ΣΔΠΔΕ) που έχει ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία, καθώς και τις απαιτήσεις δεοντολογίας του Ν. 4449/2017 και του Κανονισμού ΕΕ 537/2014, που σχετίζονται με τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων στην Ελλάδα. Έχουμε εκπληρώσει τις δεοντολογικές μας υποχρεώσεις σύμφωνα με το Ν. 4449/2017, τον Κανονισμό ΕΕ 537/2014 και τις απαιτήσεις του Κώδικα ΣΔΠΔΕ. Δηλώνουμε ότι οι μη ελεγκτικές μας υπηρεσίες προς την Εταιρεία και τις θυγατρικές της παρασχέθηκαν σύμφωνα με τους προαναφερόμενους όρους της ισχύουσας νομοθεσίας και ότι δεν έχουμε παράσχει μη ελεγκτικές υπηρεσίες οι οποίες απαγορεύονται από το άρθρο 5 παρ.(1) του Κανονισμού ΕΕ 537/2014. Οι μη ελεγκτικές υπηρεσίες που έχουμε παράσχει στην Εταιρεία και στις θυγατρικές της, κατά τη διάρκεια της χρήσεως που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2020 γνωστοποιούνται στη Σημείωση 30 των συνημμένων εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων. ΠΡΑΙΣΓΟΥΩΤΕΡΧΑΟΥΣΚΟΥΠΕΡΣ Ανώνυμη Ελεγκτική Εταιρεία, Τ: +30 210 6874400, www.pwc.gr Αθήνα: Λεωφ. Κηφισίας 268, 152 32 Χαλάνδρι | Τ: +30 210 6874400 76Πυλαία | Τ: +30 2310 488880 Θεσσαλονίκη: Αγίας Αναστασίας & Λαέρτου 16, 55535 Κύρια θέματα ελέγχου Τα κύρια θέματα ελέγχου είναι εκείνα τα θέματα που, κατά την επαγγελματική μας κρίση, ήταν εξέχουσας σημασίας στον έλεγχό μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων της τρέχουσας χρήσεως. Τα θέματα αυτά αντιμετωπίστηκαν στο πλαίσιο του ελέγχου των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων ως σύνολο, για τη διαμόρφωση της γνώμης μας επί αυτών και δεν εκφέρουμε ξεχωριστή γνώμη για τα θέματα αυτά. Κύρια θέματα ελέγχου Πώς αντιμετωπίστηκαν από τον έλεγχό μας τα κύρια θέματα ελέγχου Αξιολόγηση εκτίμησης απομείωσης ενσώματων ακινητοποιήσεων και δικαιωμάτων χρήσης παγίων (Σημείωση 4 Σημαντικές λογιστικές εκτιμήσεις και κρίσεις της διοίκησης, Σημείωση 6 Ενσώματες ακινητοποιήσεις και Δικαιώματα χρήσης παγίων) (ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις) Την 31η Δεκεμβρίου 2020, οι ενσώματες ακινητοποιήσεις και τα δικαιώματα χρήσης παγίων του Ομίλου ανέρχονται σε €106.7 εκ. και €4.2 εκ. αντίστοιχα και επιμετρώνται στο κόστος κτήσης μείον συσσωρευμένες αποσβέσεις και τυχόν απομείωση. Η διοίκηση ελέγχει τα μη χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που υπόκεινται σε απόσβεση για ενδεχομένη απομείωση , όταν υπάρχουν τέτοιες ενδείξεις.. Η επιδείνωση του μακροοικονομικού περιβάλλοντος από τον αντίκτυπο του COVID19, οδήγησαν τον Όμιλο να προχωρήσει σε αξιολόγηση απομείωσης του ανακτήσιμου ποσού για τις μονάδες δημιουργίας ταμειακών ροών (ΜΔΤΡ) που επηρεάστηκαν σημαντικά και παρουσίασαν ζημίες λόγω της επίδρασης της πανδημίας COVID-19. Eχει πραγματοποιηθεί έλεγχος απομείωσης για τις ΜΔΤΡ που αφορούν τις δραστηριότητες επαγγελματικής ψύξης (ICM) σε Ινδία και Νοτια Αφρική. Επίσης, η διοίκηση εξέτασε κατά πόσο, η μείωση των πωλήσεων και της κερδοφορίας για τις ΜΔΤΡ που κατέχουν σημαντικά κονδύλια ενσώματων ακινητοποιήσεων και δικαιώματων χρήσης παγίων αλλα 77 Αξιολογήσαμε τη συνολική διαδικασία που εφαρμόζει η διοίκηση για τον έλεγχο απομείωσης, συμπεριλαμβανομένης της διαδικασίας εντοπισμού ενδείξεων απομείωσης, της κατάρτισης μοντέλων ελέγχου απομείωσης, καθώς και της επισκόπησης και έγκρισης αυτών. Οι κυριότερες παραδοχές που αξιολογήθηκαν περιλαμβάνουν τους ρυθμούς ανάπτυξης, τις προβλέψεις σχετικά με τα περιθώρια κέρδους και τα προεξοφλητικά επιτόκια, ανά περίπτωση. Συζητήσαμε ενδελεχώς με τη διοίκηση την καταλληλότητα του μοντέλου απομείωσης και το εύλογο των παραδοχών και, με την υποστήριξη των εξειδικευμένων σε θέματα αποτίμησης στελεχών μας ,διενεργήσαμε τις ακόλουθες διαδικασίες: Πραγματοποιήσαμε συγκριτική αξιολόγηση των κύριων παραδοχών των μοντέλων αποτίμησης που καταρτίσθηκαν από τη διοίκηση με τις τάσεις στις κατά τόπου αγορές και τις παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν την προηγούμενη χρήση. Εξετάσαμε τη μαθηματική ακρίβεια των μοντέλων ταμειακών ροών και συμφωνήσαμε τα σχετικά στοιχεία με τα εγκεκριμένα επιχειρηματικά σχέδια. Αξιολογήσαμε την αξιοπιστία των προβλέψεων της διοίκησης επισκοπώντας τις πραγματικές επιδόσεις έναντι των αντίστοιχων προβλέψεων. Εξετάσαμε την ευαισθησία των ελέγχων απομείωσης σε μεταβολές σε σημαντικές παραδοχές. παραμένουν κερδοφόρες, αποτελούν ενδείξεις απομείωσης. Η διοίκηση κατέληξε ότι δεν απαιτείται να πραγματοποιηθεί έλεγχος απομείωσης για αυτές τις ΜΔΤΡ. Αυτό αποτελεί κύριο θέμα του ελέγχου μας, καθώς για τον προσδιορισμό του ανακτήσιμου ποσού κάθε ΜΔΤΡ (ως το μεγαλύτερο ποσό μεταξύ της εύλογης αξίας μειωμένης κατά το κόστος πώλησης, και αξίας χρήσης) απαιτήθηκε η άσκηση κρίσης εκ μέρους της διοίκησης για τον υπολογισμό των μελλοντικών ταμειακών ροών κάθε ΜΔΤΡ (π.χ. προσδοκίες για τη μελλοντική πορεία της αγοράς και επιτόκια προεξόφλησης που χρησιμοποιήθηκαν για την προεξόφληση των προβλεπόμενων ταμειακών ροών). Επιβεβαιώσαμε την καταλληλότητα των σχετικών γνωστοποιήσεων που περιλαμβάνονται στη Σημείωση 6 των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Με βάση τις διαδικασίες μας, δεν εντοπίσαμε εξαιρέσεις όσον αφορά τον έλεγχο απομείωσης και θεωρούμε ότι οι κύριες παραδοχές της διοίκησης βρίσκονται εντός ενός εύλογου εύρους. Στη Σημείωση 6 «Ενσώματες Ακινητοποιήσεις και Δικαιώματα χρήσης παγίων» παρέχονται λεπτομερείς πληροφορίες για τις παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν. Στη χρήση που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2020 αναγνωρίστηκε πρόβλεψη απομείωσης δικαιωμάτων χρήσης παγίων ύψους €1.9 εκ. για τις δραστηριότητες του Ομίλου στην Νοτια Αφρική . Αξιολόγηση εκτίμησης απομείωσης συμμετοχών σε θυγατρικές (Σημείωση 4 Σημαντικές λογιστικές εκτιμήσεις και κρίσεις της διοίκησης, Σημείωση 14 Συμμετοχές σε θυγατρικές των εταιρικών χρηματοοικονομικών καταστάσεων) Στις 31 Δεκεμβρίου 2020, η Εταιρεία έχει μια επένδυση στην Frigoinvest Holdings B.V. ποσού €60 εκ., η οποία με τη σειρά της κατέχει τις συμμετοχές στις θυγατρικές του Ομίλου στους κλάδους επαγγελματικής ψύξης και υαλουργίας. Η εν λόγω επένδυση λογιστικοποιείται στο κόστος , προσαρμοσμένο με τυχόν απομείωση και ελέγχεται για απομείωση όταν υπάρχουν ενδείξεις ότι η λογιστική αξία ενδέχεται να μην είναι ανακτήσιμη. 78 Αξιολογήσαμε τη συνολική διαδικασία που εφαρμόζει η διοίκηση για τον έλεγχο απομείωσης, συμπεριλαμβανομένης της διαδικασίας εντοπισμού ενδείξεων απομείωσης, της κατάρτισης μοντέλων ελέγχου απομείωσης καθώς και της επισκόπησης και έγκρισης αυτών. Οι κύριες παραδοχές που αξιολογήθηκαν περιλαμβάνουν τους ρυθμούς ανάπτυξης, τις προβλέψεις σχετικά με τα περιθώρια κέρδους και τα προεξοφλητικά επιτόκια ανά περίπτωση. Συζητήσαμε ενδελεχώς με τη διοίκηση την καταλληλότητα του μοντέλου απομείωσης και το εύλογο των παραδοχών και με την υποστήριξη των εξειδικευμένων σε θέματα αποτίμησης στελεχών μας διενεργήσαμε τις ακόλουθες διαδικασίες: Η επιδείνωση του μακροοικονομικού περιβάλλοντος από τον αντίκτυπο του COVID19 , οδήγησε την Μητρική Εταιρεία να προχωρήσει σε αξιολόγηση απομείωσης του ανακτήσιμου ποσού για την εν λόγω επένδυση και προέβη στον υπολογισμό της αξίας χρήσεως μέσω προεξοφλημένων ταμειακών ροών από όπου προέκυψε ότι το ανακτήσιμο ποσό ήταν μεγαλύτερο από τη λογιστική αξία. Το ανακτήσιμο ποσό της συμμετοχής στη θυγατρική προσδιορίζεται με βάση την αξία χρήσης για τον υπολογισμό της οποίας απαιτείται η χρήση παραδοχών. Για τον παραπάνω υπολογισμό χρησιμοποιήθηκαν εκτιμήσεις ταμειακών ροών, βάσει του εγκεκριμένου από τη διοίκηση προϋπολογισμού για ένα έτος και βάσει εκτιμήσεων ταμειακών ροών για τα επόμενα τέσσερα έτη. Αυτό αποτελεί κύριο θέμα του ελέγχου μας καθώς για τον προσδιορισμό του ανακτήσιμου ποσού απαιτήθηκε η άσκηση κρίσης εκ μέρους της διοίκησης για τον υπολογισμό των μελλοντικών ταμειακών ροών (π.χ. προσδοκίες για τη μελλοντική πορεία της αγοράς και επιτόκια που χρησιμοποιήθηκαν για την προεξόφληση των προβλεπόμενων ταμειακών ροών). Πραγματοποιήσαμε συγκριτική αξιολόγηση των κύριων παραδοχών του μοντέλου αποτίμησης που καταρτίσθηκε από τη διοίκηση με τις τάσεις στις κατά τόπου αγορές και τις παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν την προηγούμενη χρήση. Εξετάσαμε τη μαθηματική ακρίβεια των μοντέλων ταμειακών ροών και συμφωνήσαμε τα σχετικά στοιχεία με τα εγκεκριμένα επιχειρηματικά σχέδια. Αξιολογήσαμε την αξιοπιστία των προβλέψεων της διοίκησης επισκοπώντας τις πραγματικές επιδόσεις έναντι των αντίστοιχων προβλέψεων. Εξετάσαμε την ευαισθησία των ελέγχων απομείωσης σε μεταβολές σε σημαντικές παραδοχές. Με βάση τις διαδικασίες μας, δεν εντοπίσαμε εξαιρέσεις όσον αφορά τον έλεγχο απομείωσης και θεωρούμε ότι οι κύριες παραδοχές της διοίκησης βρίσκονται εντός ενός εύλογου εύρους. Στη χρήση που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2020 δεν αναγνωρίστηκε πρόβλεψη απομείωσης σε σχέση με την επένδυση της Εταιρείας στην εν λόγω θυγατρική. Λογιστική βάση της συνεχιζόμενης δραστηριότητας (Σημείωση 4 Σημαντικές λογιστικές εκτιμήσεις και κρίσεις της διοίκησης, Σημείωση 11 Διαθέσιμα και ταμειακά ισοδύναμα και Σημείωση 13 Μακροπρόθεσμος & βραχυπρόθεσμος δανεισμός (εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις) Για να κατανοήσουμε τη διαδικασία αξιολόγησης που εφαρμόζει ο Όμιλος όσον αφορά τη λογιστική βάση της συνεχιζόμενης δραστηριότητας πραγματοποιήσαμε τις ακόλουθες διαδικασίες: Λάβαμε την αξιολόγηση του Ομίλου όσον αφορά την ικανότητα αντιμετώπισης τυχόν θεμάτων ρευστότητας. Αξιολογήσαμε και συζητήσαμε με τη διοίκηση τα σχέδια αντιμετώπισης ενδεχόμενων ελλειμμάτων ρευστότητας. Λάβαμε κατάλληλα υποστηρικτικά στοιχεία για αυτά τα σχέδια. Όπως αναλύεται και στην Έκθεση Διαχείρισης Εξετάσαμε τους σχετικούς υπολογισμούς των του Διοικητικού Συμβουλίου, η πανδημία Covidπροβλέψεων ρευστότητας και διαπιστώσαμε ότι 19 και τα μέτρα που έλαβαν οι κυβερνήσεις είναι μαθηματικά ορθοί. παγκοσμίως για την αντιμετώπιση της 79 εξάπλωσης του ιού έχουν δημιουργήσει σημαντική αβεβαιότητα στις αγορές στις οποίες δραστηριοποιείται ο Όμιλος, η οποία είχε αντίκτυπο στις πωλήσεις και στα αποτελέσματα του Ομίλου. Συμφωνήσαμε τις εκτιμώμενες ταμειακές ροές του επιχειρηματικού σχεδίου, εξετάσαμε τις κύριες παραδοχές με τα σχετικά υποστηρικτικά στοιχεία, όπως είναι οι ρυθμοί ανάπτυξης, οι συμβάσεις δανεισμού και στοιχεία από τρίτα μέρη όπου ήταν διαθέσιμα. Διαπιστώσαμε ότι τα στοιχεία που χρησιμοποιήθηκαν βασίστηκαν σε αξιόπιστα δεδομένα και ότι οι παραδοχές είχαν εύλογα διαμορφωθεί ώστε να στηρίζουν τα σχέδια και τις προσδοκίες της διοίκησης. Αξιολογήσαμε το συμπέρασμα της διοίκησης ότι δεν υφίσταται σημαντική αβεβαιότητα όσον αφορά τη λογιστική βάση της συνεχιζόμενης δραστηριότητας. Προς υποστήριξη της υιοθέτησης της λογιστικής βάσης της συνεχιζόμενης δραστηριότητας, ο Όμιλος, μεταξύ άλλων, κατάρτισε πλάνο ρευστότητας με βάση τις προβλέψεις των ταμειακών ροών για το εγγύς μέλλον. Οι εν λόγω προβλέψεις ταμειακών ροών περιλαμβάνουν και παραδοχές για τις ταμειακές ροές που δημιουργούνται από επιχειρησιακές λειτουργίες, προγραμματισμένες επενδύσεις, αποπληρωμές χρέους και διαθέσιμα πιστωτικά όρια. Τέλος, εξετάσαμε την επάρκεια των γνωστοποιήσεων σε σχέση με τη λογιστική βάση της συνεχιζόμενης Εστιάσαμε σε αυτή την περιοχή λόγω της δραστηριότητας στην ενότητα των σημαντικής κρίσης που ασκήθηκε από μέρους χρηματοοικονομικών καταστάσεων «Κυριότεροι της διοίκησης και της πολυπλοκότητας των κίνδυνοι και αβεβαιότητες» της Έκθεσης Διαχείρισης παραδοχών που τεκμηριώνουν την ικανότητα του Διοικητικού Συμβουλίου και στη Σημείωση 4 του Ομίλου να διατηρήσει επαρκή επίπεδα Σημαντικές λογιστικές εκτιμήσεις και κρίσεις της ρευστότητας για να συνεχίσει τη δραστηριότητα διοίκησης, Σημείωση 11 Διαθέσιμα και ταμειακά του στο εγγύς μέλλον. ισοδύναμα και Σημείωση 13 Μακροπρόθεσμος & βραχυπρόθεσμος δανεισμός Μη επιβεβαιωμένες φορολογικές υποχρεώσεις (Σημείωση 4 Σημαντικές λογιστικές εκτιμήσεις και κρίσεις της διοίκησης, Σημείωση 18 Φορολογία (ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις) Ο Όμιλος δραστηριοποιείται σε ένα σύνθετο πολυεθνικό φορολογικό περιβάλλον από το οποίο προκύπτουν μη επιβεβαιωμένες φορολογικές υποχρεώσεις όσον αφορά τον φόρο εισοδήματος, την ενδοομιλική τιμολόγηση και τους έμμεσους φόρους. Ο Όμιλος σχηματίζει προβλέψεις με βάση τις κρίσεις της διοίκησης για τα πιθανά ποσά των υποχρεώσεων. Η εν λόγω περιοχή θεωρήθηκε κύριο θέμα ελέγχου λόγω της έκτασης των κρίσεων της διοίκησης που απαιτήθηκαν για την εκτίμηση των προβλέψεων όσον αφορά τις μη επιβεβαιωμένες φορολογικές υποχρεώσεις καθώς και λόγω της πολυπλοκότητας της 80 Αξιολογήσαμε τη σχετική λογιστική πολιτική που εφαρμόζεται για τον σχηματισμό προβλέψεων για την φορολογική έκθεση και κρίναμε ότι είναι κατάλληλη. Σε συνεργασία με τα κατά τόπους εξειδικευμένα σε φορολογικά θέματα στελέχη μας, αξιολογήσαμε τις κρίσεις της διοίκησης σχετικά με την εκτίμηση του φορολογικού κινδύνου και τις ενδεχόμενες υποχρεώσεις ώστε να αξιολογήσουμε την επάρκεια των φορολογικών προβλέψεων που έχει σχηματίσει ο Όμιλος. Για να κατανοήσουμε και να αξιολογήσουμε τις κρίσεις της διοίκησης, λάβαμε υπόψη την πρόοδο των φορολογικών ελέγχων και ερευνών που είναι σε εξέλιξη, τα αποτελέσματα προηγούμενων φορολογικών ελέγχων, τις κρίσεις που έχουν χρησιμοποιηθεί στην εκτίμηση των φορολογικών αποτελεσμάτων και τις εκτιμήσεις για την τρέχουσα χρήση καθώς και τις πρόσφατες εξελίξεις στα φορολογικά περιβάλλοντα στα οποία δραστηριοποιείται ο Όμιλος. Εξετάσαμε τις κύριες παραδοχές της διοίκησης, ειδικότερα όσον αφορά περιπτώσεις στις οποίες συμμόρφωσης στα φορολογικά πλαίσια που ισχύουν σε μια πληθώρα χωρών. υπήρχαν σημαντικές εξελίξεις με τις φορολογικές αρχές και δεν διαπιστώσαμε καμία σημαντική απόκλιση σε σχέση με τις προσδοκίες μας. Με βάση τα τεκμήρια που αποκτήσαμε για σκοπούς του ελέγχου των χρηματοοικονομικών καταστάσεων, ως σύνολο, κρίναμε ότι οι προβλέψεις σχετικά με τις μη επιβεβαιωμένες φορολογικές υποχρεώσεις κατά την 31η Δεκεμβρίου 2020 είναι κατάλληλες. Οι γνωστοποιήσεις που περιλαμβάνονται στις οικονομικές καταστάσεις είναι επαρκείς και σύμφωνες με τις απαιτήσεις των σχετικών λογιστικών προτύπων. Άλλες Πληροφορίες Τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου είναι υπεύθυνα για τις Άλλες Πληροφορίες. Οι Άλλες Πληροφορίες, που περιέχονται στην προβλεπόμενη από το Ν. 3556/2007 Ετήσια Οικονομική Έκθεση, είναι οι Δηλώσεις των Μελών του Διοικητικού Συμβουλίου και η Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου και οι εναλλακτικοί δείκτες μέτρησης απόδοσης (ΕΔΜΑ) (αλλά δεν περιλαμβάνουν τις χρηματοοικονομικές καταστάσεις και την έκθεση ελέγχου επί αυτών), τις οποίες λάβαμε πριν από την ημερομηνία της παρούσας έκθεσης ελεγκτή. Η γνώμη μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων δεν καλύπτει τις Άλλες Πληροφορίες και, εκτός των όσων ρητά αναφέρουμε στο παρόν τμήμα της Έκθεσής μας δεν εκφράζουμε γνώμη ελέγχου ή άλλης διασφάλισης επί αυτών. Σε σχέση με τον έλεγχό μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων, η ευθύνη μας είναι να αναγνώσουμε τις Άλλες Πληροφορίες και με τον τρόπο αυτό να εξετάσουμε εάν οι Άλλες Πληροφορίες είναι ουσιωδώς ασυνεπείς με τις εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις ή τη γνώση που αποκτήσαμε κατά τον έλεγχο ή αλλιώς φαίνεται να είναι ουσιωδώς εσφαλμένες. Εξετάσαμε εάν η Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου περιλαμβάνει τις γνωστοποιήσεις οι οποίες απαιτούνται από το Ν. 4548/2018, και ότι έχει συνταχθεί η προβλεπόμενη από το άρθρο 152 του Ν. 4548/2018 Δήλωση Εταιρικής Διακυβέρνησης. Με βάση τις εργασίες που εκτελέσαμε κατά τον έλεγχο μας, κατά τη γνώμη μας: Τα πληροφοριακά στοιχεία που περιλαμβάνονται στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου της χρήσης που έληξε την 31/12/2020 αντιστοιχούν στις συνημμένες εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις, Η Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου έχει καταρτισθεί σύμφωνα με τις ισχύουσες νομικές απαιτήσεις των άρθρων 150,151,153 και 154 του Ν. 4548/2018, Η Δήλωση Εταιρικής Διακυβέρνησης παρέχει τα πληροφοριακά στοιχεία που αναφέρονται στις περιπτώσεις γ και δ της παραγράφου 1 του άρθρου 152 του Ν. 4548/2018. 81 Επιπλέον με βάση τη γνώση και κατανόηση που αποκτήσαμε κατά το έλεγχό μας, για την Εταιρεία και τον Όμιλο Frigoglass Α.Β.Ε.Ε και το περιβάλλον τους, είμαστε υποχρεωμένοι να αναφέρουμε εάν έχουμε εντοπίσει ουσιώδεις ανακρίβειες στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού της Συμβουλίου και στις Άλλες Πληροφορίες τις οποίες λάβαμε πριν από την ημερομηνία της παρούσας έκθεσης ελεγκτή. Δεν έχουμε να αναφέρουμε τίποτα σχετικά με το θέμα αυτό. Ευθύνες του Διοικητικού Συμβουλίου και των υπευθύνων για τη διακυβέρνηση επί των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων Το Διοικητικό Συμβούλιο έχει την ευθύνη για την κατάρτιση και εύλογη παρουσίαση των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ, όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση, τις απαιτήσεις του Ν. 4548/2018, όπως και για εκείνες τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου που το Διοικητικό Συμβούλιο καθορίζει ως απαραίτητες, ώστε να καθίσταται δυνατή η κατάρτιση εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων απαλλαγμένων από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος. Κατά την κατάρτιση των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων, το Διοικητικό Συμβούλιο είναι υπεύθυνο για την αξιολόγηση της ικανότητας της Εταιρείας και του Ομίλου να συνεχίσουν τις δραστηριότητες τους, γνωστοποιώντας όπου συντρέχει τέτοια περίπτωση, τα θέματα που σχετίζονται με τη συνεχιζόμενη δραστηριότητα και τη χρήση της λογιστικής βάσης της συνεχιζόμενης δραστηριότητας, εκτός και εάν το Διοικητικό Συμβούλιο είτε προτίθεται να ρευστοποιήσει την Εταιρεία και τον Όμιλο ή να διακόψει τις δραστηριότητες τους ή δεν έχει άλλη ρεαλιστική εναλλακτική επιλογή από το να προχωρήσει σ ’αυτές τις ενέργειες. Οι υπεύθυνοι για τη διακυβέρνηση έχουν την ευθύνη εποπτείας της διαδικασίας χρηματοοικονομικής αναφοράς της Εταιρείας και του Ομίλου. Ευθύνες ελεγκτή για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων Οι στόχοι μας είναι να αποκτήσουμε εύλογη διασφάλιση για το κατά πόσο οι εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις, στο σύνολο τους, είναι απαλλαγμένες από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος και να εκδώσουμε έκθεση ελεγκτή, η οποία περιλαμβάνει τη γνώμη μας. Η εύλογη διασφάλιση συνιστά διασφάλιση υψηλού επιπέδου, αλλά δεν είναι εγγύηση ότι ο έλεγχος που διενεργείται σύμφωνα με τα ΔΠΕ, που έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία, θα εντοπίζει πάντα ένα ουσιώδες σφάλμα, όταν αυτό υπάρχει. Σφάλματα δύναται να προκύψουν από απάτη ή από λάθος και θεωρούνται ουσιώδη όταν, μεμονωμένα ή αθροιστικά, θα μπορούσε εύλογα να αναμένεται ότι θα επηρέαζαν τις οικονομικές αποφάσεις των χρηστών, που λαμβάνονται με βάση αυτές τις εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις. Ως καθήκον του ελέγχου, σύμφωνα με τα ΔΠΕ που έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία, ασκούμε επαγγελματική κρίση και διατηρούμε επαγγελματικό σκεπτικισμό καθ’ όλη τη διάρκεια του ελέγχου. Επίσης: • Εντοπίζουμε και αξιολογούμε τους κινδύνους ουσιώδους σφάλματος στις εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος, σχεδιάζοντας και διενεργώντας ελεγκτικές διαδικασίες που ανταποκρίνονται στους κινδύνους αυτούς και αποκτούμε ελεγκτικά τεκμήρια που είναι επαρκή και κατάλληλα για να παρέχουν βάση για την γνώμη μας. Ο κίνδυνος μη εντοπισμού ουσιώδους σφάλματος που οφείλεται σε απάτη είναι 82 υψηλότερος από αυτόν που οφείλεται σε λάθος, καθώς η απάτη μπορεί να εμπεριέχει συμπαιγνία, πλαστογραφία, εσκεμμένες παραλείψεις, ψευδείς διαβεβαιώσεις ή παράκαμψη των δικλίδων εσωτερικού ελέγχου. • Κατανοούμε τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου που σχετίζονται με τον έλεγχο, με σκοπό το σχεδιασμό ελεγκτικών διαδικασιών κατάλληλων για τις περιστάσεις, αλλά όχι με σκοπό την διατύπωση γνώμης επί της αποτελεσματικότητας των δικλίδων εσωτερικού ελέγχου της Εταιρείας και του Ομίλου. • Αξιολογούμε την καταλληλότητα των λογιστικών πολιτικών και μεθόδων που χρησιμοποιήθηκαν και το εύλογο των λογιστικών εκτιμήσεων και των σχετικών γνωστοποιήσεων που έγιναν από το Διοικητικό Συμβούλιο. • Αποφαινόμαστε για την καταλληλότητα της χρήσης από το Διοικητικό Συμβούλιο της λογιστικής αρχής της συνεχιζόμενης δραστηριότητας και με βάση τα ελεγκτικά τεκμήρια που αποκτήθηκαν για το εάν υπάρχει ουσιώδης αβεβαιότητα σχετικά με γεγονότα ή συνθήκες που μπορεί να υποδηλώνουν ουσιώδη αβεβαιότητα ως προς την ικανότητα της Εταιρείας και του Ομίλου να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους. Εάν συμπεράνουμε ότι υφίσταται ουσιώδης αβεβαιότητα, είμαστε υποχρεωμένοι στην έκθεση ελεγκτή να επιστήσουμε την προσοχή στις σχετικές γνωστοποιήσεις των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών/ οικονομικών καταστάσεων ή εάν αυτές οι γνωστοποιήσεις είναι ανεπαρκείς να διαφοροποιήσουμε τη γνώμη μας. Τα συμπεράσματά μας βασίζονται σε ελεγκτικά τεκμήρια που αποκτώνται μέχρι την ημερομηνία της έκθεσης ελεγκτή. Ωστόσο, μελλοντικά γεγονότα ή συνθήκες ενδέχεται να έχουν ως αποτέλεσμα η Εταιρεία και ο Όμιλος να παύσουν να λειτουργούν ως συνεχιζόμενη δραστηριότητα. • Αξιολογούμε τη συνολική παρουσίαση, τη δομή και το περιεχόμενο των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων, συμπεριλαμβανομένων των γνωστοποιήσεων, καθώς και το κατά πόσο οι εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις απεικονίζουν τις υποκείμενες συναλλαγές και τα γεγονότα με τρόπο που επιτυγχάνεται η εύλογη παρουσίαση. • Συγκεντρώνουμε επαρκή και κατάλληλα ελεγκτικά τεκμήρια αναφορικά με την χρηματοοικονομική πληροφόρηση των οντοτήτων ή των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων εντός του Ομίλου για την έκφραση γνώμης επί των εταιρικών και των ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Είμαστε υπεύθυνοι για την καθοδήγηση, την επίβλεψη και την εκτέλεση του ελέγχου της Εταιρείας και του Ομίλου. Παραμένουμε αποκλειστικά υπεύθυνοι για την ελεγκτική μας γνώμη. Μεταξύ άλλων θεμάτων, κοινοποιούμε στους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση, το σχεδιαζόμενο εύρος και το χρονοδιάγραμμα του ελέγχου, καθώς και σημαντικά ευρήματα του ελέγχου, συμπεριλαμβανομένων όποιων σημαντικών ελλείψεων στις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου εντοπίζουμε κατά τη διάρκεια του ελέγχου μας. Επιπλέον, δηλώνουμε προς τους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση ότι έχουμε συμμορφωθεί με τις σχετικές απαιτήσεις δεοντολογίας περί ανεξαρτησίας και γνωστοποιούμε προς αυτούς όλες τις σχέσεις και άλλα θέματα που μπορεί εύλογα να θεωρηθεί ότι επηρεάζουν την ανεξαρτησία μας και τα σχετικά μέτρα προστασίας, όπου συντρέχει περίπτωση. Από τα θέματα που γνωστοποιήθηκαν στους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση, καθορίζουμε τα θέματα εκείνα που ήταν εξέχουσας σημασίας για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων 83 χρηματοοικονομικών καταστάσεων της τρέχουσας περιόδου και ως εκ τούτου αποτελούν τα κύρια θέματα ελέγχου. Περιγράφουμε τα θέματα αυτά στην έκθεση ελεγκτή. Έκθεση επί άλλων νομικών και κανονιστικών απαιτήσεων 1. Συμπληρωματική Έκθεση προς την Επιτροπή Ελέγχου Η γνώμη μας επί των συνημμένων εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων είναι συνεπής με την προβλεπόμενη από το άρθρο 11 του Κανονισμού ΕΕ 537/2014 Συμπληρωματική Έκθεσή μας προς την Επιτροπή Ελέγχου της Εταιρείας. 2. Διορισμός Ελεγκτή Διοριστήκαμε για πρώτη φορά ως Ορκωτοί Ελεγκτές Λογιστές της Εταιρείας με την από 30/06/1999 απόφαση της ετήσιας τακτικής γενικής συνέλευσης των μετόχων. Ο διορισμός μας έχει αδιαλείπτως ανανεωθεί, καλύπτοντας μια συνολική περίοδο ελέγχου 22 ετών, με βάση τις κατ’ έτος λαμβανόμενες αποφάσεις της τακτικής γενικής συνέλευσης των μετόχων. Αθήνα, 19 Μαρτίου 2021 O Ορκωτός Ελεγκτής Λογιστής ΠΡΑΙΣΓΟΥΩΤΕΡΧΑΟΥΣΚΟΥΠΕΡΣ Ανώνυμη Ελεγκτική Εταιρεία Λεωφ. Κηφισίας 268 15232 Χαλάνδρι ΑΜ ΣΟΕΛ 113 Κωνσταντίνος Μιχαλάτος ΑM ΣΟΕΛ: 17701 84 FRIGOGLASS A.B.E.E. Βιομηχανία Ψυκτικών Θαλάμων Ετήσιες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις για τη χρήση 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2020 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. 2. 3. 4. 5. 6. Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης Κατάσταση Αποτελεσμάτων Κατάσταση Συνολικού Εισοδήματος Κατάσταση Μεταβολών Ιδίων Κεφαλαίων Κατάσταση Ταμειακών Ροών Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών καταστάσεων (1) Γενικές πληροφορίες (2) Σύνοψη Σημαντικών Λογιστικών Αρχών (3) Διαχείριση Χρηματοοικονομικών κινδύνων (4) Σημαντικές Λογιστικές Εκτιμήσεις και Κρίσεις της Διοίκησης (5) Πληροφόρηση ανά κλάδο (6) Ενσώματες ακινητοποιήσεις & Δικαιώματα χρήσης παγίων (7) Ασώματες ακινητοποιήσεις (8) Αποθέματα (9) Πελάτες (10) Χρεώστες διάφοροι (11) Ταμειακά διαθέσιμα & ισοδύναμα (12) Πιστωτές διάφοροι (13) Μακροπρόθεσμος & βραχυπρόθεσμος δανεισμός (14) Συμμετοχές σε θυγατρικές (15) Μετοχικό κεφάλαιο ‐ Ίδιες μετοχές ‐ Διανομή μερισμάτων & Δικαιώματα προαιρέσεως μετοχών (16) Λοιπά αποθεματικά (17) Χρηματοοικονομικά έξοδα (18) Φορολογία (19) Συναλλαγές με συνδεδεμένα μέρη (20) Κέρδη ανά μετοχή (21) Ενδεχόμενες & Ανειλημμένες υποχρεώσεις (22) Εποχικότητα δραστηριοτήτων (23) Γεγονότα μετά την ημερομηνία του ισολογισμού 85 Σελίδα 87 88 89 90 92 93 94 115 120 123 126 130 132 133 135 136 136 137 141 143 145 146 147 150 151 152 153 153 (24) Μέσος όρος απασχολούμενου προσωπικού & (25) (26) (27) (28) (29) (30) (31) (32) (33) (34) Έξοδα προσωπικού/Παροχές εργαζομένων Λοιπά λειτουργικά έσοδα & Λοιπά κέρδη / <ζημίες> Υπολογισμός EBITDA Καθαρά <έξοδα> αναδιοργάνωσης Χρονική ανάλυση μη προεξοφλημένων ταμειακών εκροών χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων Αναδιάταξη της κατηγοριοποίησης των στοιχείων της Κατάστασης Χρηματοοικονομικής Θέσης Έξοδα ανά κατηγορία Προβλέψεις Υποχρεώσεις παροχών προσωπικού Αναβαλλόμενη φορολογία Επίδραση από την πανδημία COVID‐19 86 153 154 155 156 157 158 159 160 161 163 165 Οι βασικές χρηματοοικονομικές καταστάσεις θα πρέπει να διαβάζονται σε συνδυασμό με τις συνοδευτικές σημειώσεις. 87 Οι βασικές χρηματοοικονομικές καταστάσεις θα πρέπει να διαβάζονται σε συνδυασμό με τις συνοδευτικές σημειώσεις. 88 Οι βασικές χρηματοοικονομικές καταστάσεις θα πρέπει να διαβάζονται σε συνδυασμό με τις συνοδευτικές σημειώσεις. 89 Οι βασικές χρηματοοικονομικές καταστάσεις θα πρέπει να διαβάζονται σε συνδυασμό με τις συνοδευτικές σημειώσεις. 90 Οι βασικές χρηματοοικονομικές καταστάσεις θα πρέπει να διαβάζονται σε συνδυασμό με τις συνοδευτικές σημειώσεις. 91 Οι βασικές χρηματοοικονομικές καταστάσεις θα πρέπει να διαβάζονται σε συνδυασμό με τις συνοδευτικές σημειώσεις. 92 FRIGOGLASS Βιομηχανία Ψυκτικών Θαλάμων Α.Β.Ε.Ε. Αριθμός Γενικού Εμπορικού Μητρώου : 1351401000 Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών καταστάσεων Σημείωση 1 Γενικές πληροφορίες Οι παρούσες χρηματοοικονομικές καταστάσεις περιλαμβάνουν τις εταιρικές χρηματοοικονομικές καταστάσεις της FRIGOGLASS Βιομηχανία Ψυκτικών Θαλάμων Α.Β.Ε.Ε. ‐η «Εταιρεία»‐ και τις ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας και των θυγατρικών της ‐ο «Όμιλος»‐. Τα ονόματα των θυγατρικών εταιρειών παρουσιάζονται στη Σημείωση 14 των Χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Ο Όμιλος δραστηριοποιείται στον τομέα της κατασκευής, εμπορίας και διανομής ψυκτικών μονάδων επαγγελματικής χρήσης καθώς και υλικών συσκευασίας για τη βιομηχανία αναψυκτικών. Ο Όμιλος διαθέτει εγκαταστάσεις παραγωγής και γραφεία πωλήσεων σε Ευρώπη, Ασία και Αφρική. Οι μετοχές της Εταιρείας είναι ονομαστικές και εισηγμένες στο Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών. Η διεύθυνση της έδρας της Εταιρείας είναι η εξής: Ανδρέα Μεταξά 15 145 64 Κηφισιά ‐ Αθήνα Η διεύθυνση της ιστοσελίδας της Εταιρείας είναι www.frigoglass.com Οι χρηματοοικονομικές καταστάσεις έχουν εγκριθεί από το Διοικητικό Συμβούλιο στις 17 Μαρτίου 2021 και υπόκεινται στην έγκριση της Γενικής Συνέλευσης των μετόχων. 93 Σημείωση 2 Σύνοψη Σημαντικών Λογιστικών Αρχών Οι σημαντικές λογιστικές αρχές που εφαρμόσθηκαν κατά τη σύνταξη των Χρηματοοικονομικών καταστάσεων περιγράφονται παρακάτω. Αυτές οι αρχές έχουν εφαρμοσθεί με συνέπεια για όλες τις περιόδους που παρουσιάζονται, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά. 2.1. Πλαίσιο κατάρτισης των Χρηματοοικονομικών καταστάσεων Οι παρούσες ετήσιες εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις έχουν συνταχθεί από τη διοίκηση σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (ΔΠΧΑ) και τις Διερμηνείες της Επιτροπής Διερμηνειών των Διεθνών Προτύπων Χρηματοοικονομικής Πληροφόρησης, όπως έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση και τα ΔΠΧΑ που έχουν εκδοθεί από το Συμβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων (ΣΔΛΠ). Οι χρηματοοικονομικές καταστάσεις έχουν συνταχθεί με βάση το ιστορικό κόστος, εκτός από τα περιουσιακά στοιχεία που κατέχονται προς πώληση και αποτιμώνται στην εύλογη αξία μείον έξοδα πώλησης. Η σύνταξη των ετησίων Χρηματοοικονομικών καταστάσεων, σύμφωνα µε τα ΔΠΧΑ απαιτεί τη χρήση ορισμένων λογιστικών εκτιμήσεων και παραδοχών. Επίσης, απαιτεί την άσκηση κρίσης από τη Διοίκηση κατά τη διαδικασία εφαρμογής των λογιστικών αρχών της Εταιρείας. Οι περιοχές που εμπεριέχουν μεγαλύτερο βαθμό εκτιμήσεων ή πολυπλοκότητας, ή όπου οι εκτιμήσεις και παραδοχές είναι σημαντικές για τη σύνταξη των Χρηματοοικονομικών καταστάσεων, παρουσιάζονται στη Σημείωση 4. Διαφορές που τυχόν παρουσιάζονται μεταξύ των κονδυλίων στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις και των αντίστοιχων κονδυλίων στις σημειώσεις οφείλονται σε στρογγυλοποιήσεις. Όπου ήταν αναγκαίο, τα συγκριτικά στοιχεία έχουν ταξινομηθεί για να συμφωνούν με τυχόν αλλαγές στην παρουσίαση των στοιχείων της παρούσας χρήσης. Ανατρέξτε στη Σημείωση 29. Οι χρηματοοικονομικές καταστάσεις έχουν συνταχθεί σύμφωνα με τη λογιστική αρχή της συνεχιζόμενης δραστηριότητας. 94 2.2. Αρχές Ενοποίησης και Επιχειρηματικοί Συνδυασμοί (α) Θυγατρικές Θυγατρικές είναι όλες οι επιχειρήσεις (συμπεριλαμβανομένων των επιχειρήσεων ειδικού σκοπού) στις οποίες ο Όμιλος ασκεί έλεγχο. Ο Όμιλος ασκεί έλεγχο σε μια επιχείρηση όταν εκτίθεται ή έχει δικαιώματα σε μεταβλητές αποδόσεις από τη συμμετοχή του στην εταιρεία και έχει την ικανότητα να επηρεάζει αυτές τις αποδόσεις μέσω του ελέγχου που ασκεί. Οι θυγατρικές ενοποιούνται με ολική ενοποίηση από την ημερομηνία που αποκτάται ο έλεγχος από τον Όμιλο και παύουν να ενοποιούνται από την ημερομηνία που τέτοιος έλεγχος δεν υφίσταται. Συναλλαγές μεταξύ εταιρειών του Ομίλου, υπόλοιπα και μη πραγματοποιθέντα κέρδη που σχετίζονται με συναλλαγές μεταξύ εταιρειών του ομίλου απαλείφονται. Επίσης μη πραγματοποιηθείσες ζημίες απαλείφονται, εκτός κι αν υπάρχουν αποδείξεις πως τα πάγια έχουν απομειωθεί. Οι λογιστικές αρχές των θυγατρικών εταιρειών τροποποιούνται όπου ήταν αναγκαίο για να συμφωνούν με τις λογιστικές αρχές του Ομίλου. Οι μη ελέγχουσες συμμετοχές στα αποτελέσματα και την καθαρή θέση των θυγατρικών εταιρειών, εμφανίζονται ξεχωριστά στην ενοποιημένη κατάσταση αποτελεσμάτων, στην κατάσταση συνολικού εισοδήματος, στην κατάσταση μεταβολών ιδίων κεφαλαίων και στην κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης. Η Εταιρεία καταχωρεί τις επενδύσεις σε θυγατρικές εταιρείες στις ατομικές της οικονομικές καταστάσεις στο κόστος κτήσης μείον ζημιές απομείωσης. Οι ζημιές απομείωσης αναγνωρίζονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων. (β) Αλλαγές στα ποσοστά ιδιοκτησίας O Όμιλος χειρίζεται τις συναλλαγές με τους κατόχους μη ελεγχουσών συμμετοχών, που δεν έχουν ως αποτέλεσμα την απώλεια ελέγχου, με τον ίδιο τρόπο που χειρίζεται τις συναλλαγές με τους κύριους μετόχους του Ομίλου. Κάθε μεταβολή του ποσοστού συμμετοχής έχει ως αποτέλεσμα την προσαρμογή των λογιστικών αξιών των ελεγχουσών και των μη ελεγχουσών συμμετοχών, ώστε να αντανακλώνται τα συμφέροντα τους στη θυγατρική. Η διαφορά μεταξύ του τιμήματος που καταβλήθηκε και του αποκτηθέντος σχετικού μεριδίου της λογιστικής αξίας των ιδίων κεφαλαίων της θυγατρικής αναγνωρίζεται σε ξεχωριστό αποθεματικό εντός των ιδίων κεφαλαίων. Κέρδη ή ζημίες που προκύπτουν από την πώληση στους μετόχους της μειοψηφίας καταχωρούνται επίσης στα ίδια κεφάλαια. Όταν ο Όμιλος παύσει να έχει έλεγχο, το εναπομένον ποσοστό συμμετοχής επιμετράτε εκ νέου στην εύλογη αξία του, ενώ τυχόν διαφορές που προκύπτουν σε σχέση με την τρέχουσα αξία καταχωρούνται στα αποτελέσματα. Κατόπιν, το περιουσιακό αυτό στοιχείο αναγνωρίζεται ως συγγενής επιχείρηση, κοινοπραξία ή χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο ενεργητικού στην εύλογη αυτή αξία. Επιπροσθέτως, σχετικά ποσά που είχαν προηγουμένως καταχωρηθεί στα λοιπά συνολικά εισοδήματα λογιστικοποιούνται με τον ίδιο τρόπο που θα ακολουθούνταν σε περίπτωση πώλησης των εν λόγω περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων, δηλαδή μπορεί να μεταφερθούν στα αποτελέσματα. 95 γ) Επιχειρηματικοί συνδυασμοί Οι συνενώσεις επιχειρήσεων λογιστικοποιούνται από τον όμιλο βάσει της μεθόδου εξαγοράς. Το κόστος εξαγοράς περιλαμβάνει: • την εύλογη αξία των περιουσιακών στοιχείων που εκχωρούνται • τις υποχρεώσεις που έχουν αναληφθεί ή υφίστανται προς τους πρώην μετόχους, • τα δικαιώματα συμμετοχής που εκδόθηκαν από τον όμιλο, • την εύλογη αξία ενδεχομένων απαιτήσεων ή υποχρεώσεων που προκύπτουν από τη συναλλαγή και • την εύλογη αξία οποιουδήποτε προϋπάρχοντος συμμετοχικού κεφαλαίου στη θυγατρική. Τα περιουσιακά στοιχεία που έχουν αποκτηθεί, οι υποχρεώσεις και οι ενδεχόμενες υποχρεώσεις που έχουν αναληφθεί σε ένα επιχειρησιακό συνδυασμό αρχικά αναγνωρίζονται στην εύλογη αξία τους κατά την ημερομηνία της εξαγοράς. Ανά περίπτωση εξαγοράς, ο Όμιλος αναγνωρίζει τυχόν μη ελέγχουσα συμμετοχή στη θυγατρική είτε στην εύλογη αξία, είτε στην αξία του μεριδίου της μη ελέγχουσας συμμετοχής στην καθαρή θέση της θυγατρικής. Τα έξοδα που σχετίζονται με την εξαγορά καταχωρούνται στα αποτελέσματα. Η διαφορά μεταξύ του τιμήματος εξαγοράς, πλέον του ποσού που είχε αναγνωριστεί για μη ελέγχουσες συμμετοχές και τυχόν συμμετοχές που προϋπήρχαν, και της εύλογης αξίας κατά την ημερομηνία εξαγοράς του μεριδίου της καθαρής θέσης της θυγατρικής που αποκτήθηκε, αναγνωρίζεται σαν υπεραξία. Στις περιπτώσεις στις οποίες το συνολικό τίμημα της εξαγοράς είναι μικρότερο από την εύλογη αξία της καθαρής θέσης της θυγατρικής που αποκτήθηκε, η διαφορά αναγνωρίζεται άμεσα στην κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσης. Στη περίπτωση όπου η αποπληρωμή ολόκληρου ή μέρους του τιμήματος θα γίνει μακροπρόθεσμα και θα πραγματοποιηθεί με μετρητά, το πληρωτέο ποσό θα πρέπει να προεξοφληθεί στη παρούσα αξία της μέρας κατά την οποία έγινε η εξαγορά. Το προεξοφλητικό επιτόκιο που θα χρησιμοποιηθεί είναι το επιτόκιο στο οποίο θα μπορούσε η εταιρεία να δανειστεί από ανεξάρτητη πηγή κάτω από αντίστοιχους όρους και προϋποθέσεις. Τυχόν ενδεχόμενο τίμημα πληρωτέο από τον Όμιλο αναγνωρίζεται αρχικά στην εύλογη αξία του κατά την ημερομηνία εξαγοράς και κατηγοριοποιείται είτε στη καθαρή θέση είτε ως χρηματοοικονομική υποχρέωση. Ποσά που έχουν κατηγοριοποιηθεί ως χρηματοοικονομική υποχρέωση επαναξιολογούνται όσον αφορά την εύλογη αξία τους και τυχόν μεταβολές αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα, βάσει των σχετικών διεθνών λογιστικών προτύπων. Δεν γίνεται μεταγενέστερη επιμέτρηση για ποσά τα οποία έχουν καταχωρηθεί στα ίδια κεφάλαια. Εάν η επιχειρηματική συνένωση επιτυγχάνεται σταδιακά, η εύλογη αξία της συμμετοχής που κατείχε ο Όμιλος στην αποκτηθείσα εταιρεία επαναμετράται στην εύλογη αξία κατά την ημερομηνία της εξαγοράς. Το κέρδος ή η ζημιά που προκύπτει από την επαναμέτρηση αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα. 96 2.3. Πληροφόρηση κατά τομέα Οι τομείς παρουσιάζονται με τρόπο που να είναι σύμφωνος με την εσωτερική πληροφόρηση που παρέχεται στον επικεφαλή της λήψης των επιχειρηματικών αποφάσεων. Ο επικεφαλής της λήψης των επιχειρηματικών αποφάσεων, που είναι υπεύθυνος για την κατανομή των πόρων και την αξιολόγηση της αποδοτικότητας των τομέων, είναι ο Διευθύνων Σύμβουλος και η Εκτελεστική Επιτροπή του, οι οποίοι λαμβάνουν τις στρατηγικές αποφάσεις του Ομίλου. 2.4. Μετατροπή ξένου νομίσματος 2.4.1. Λειτουργικό νόμισμα και νόμισμα παρουσίασης Τα στοιχεία των Χρηματοοικονομικών καταστάσεων των εταιριών του Ομίλου υπολογίζονται χρησιμοποιώντας το νόμισμα του πρωτεύοντος οικονομικού περιβάλλοντος, στο οποίο λειτουργεί κάθε εταιρεία (καλούμενο «λειτουργικό νόμισμα »). Οι ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις παρουσιάζονται σε Ευρώ, που είναι το λειτουργικό νόμισμα της μητρική Εταιρείας και το νόμισμα αναφοράς του Ομίλου. 2.4.2. Συναλλαγές και υπόλοιπα Οι συναλλαγές σε ξένα νομίσματα μετατρέπονται στο λειτουργικό νόμισμα βάσει των ισοτιμιών που ισχύουν κατά την ημερομηνία της κάθε συναλλαγής. Στην κατάσταση αποτελεσμάτων αναγνωρίζονται κέρδη και ζημίες από συναλλαγματικές διαφορές, οι οποίες προκύπτουν από την εκκαθάριση αυτών των συναλλαγών και από τη μετατροπή των νομισματικών περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων σε ξένο νόμισμα με τις συναλλαγματικές ισοτιμίες που ισχύουν κατά την ημερομηνία ισολογισμού, εντός των χρηματοοικονομικών εξόδων. Μη χρηματικά χρηματοοικονομικά στοιχεία τα οποία επιμετρούνται σε εύλογη αξία σε ξένο νόμισμα, μετατρέπονται στο λειτουργικό νόμισμα βάσει της ισοτιμίας που ίσχυε την ημερομηνία που καθορίστηκε η εύλογη αξία. Συναλλαγματικές διαφορές στοιχείων ενεργητικού και παθητικού τα οποία επιμετρούνται σε εύλογη αξία, συμπεριλαμβάνονται στα κέρδη ή ζημιές από μεταβολές στην εύλογη αξία. 2.4.3. Εταιρείες του Ομίλου Η μετατροπή των Χρηματοοικονομικών καταστάσεων όλων των εταιριών του Ομίλου, οι οποίες έχουν διαφορετικό λειτουργικό νόμισμα από το νόμισμα παρουσίασης του Ομίλου, γίνεται ως εξής: Τα περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις κάθε ισολογισμού μετατρέπονται με τις ισοτιμίες που ισχύουν κατά την ημερομηνία του ισολογισμού. Τα έσοδα και τα έξοδα μετατρέπονται με τη μέση ισοτιμία της περιόδου, εκτός εάν η μέση ισοτιμία δεν είναι λογική προσέγγιση της συσσωρευμένης επίδρασης των ισοτιμιών που ίσχυαν κατά τις ημερομηνίες των συναλλαγών, στην οποία περίπτωση τα έσοδα και έξοδα μετατρέπονται με τις ισοτιμίες που ίσχυαν τις ημερομηνίες των συναλλαγών. Οι προκύπτουσες συναλλαγματικές διαφορές αναγνωρίζονται στην κατάσταση συνολικού εισοδήματος ως ξεχωριστό στοιχείο της καθαρής θέσης. 97 Κατά την πώληση αλλοδαπής εταιρείας, οι συσσωρευμένες συναλλαγματικές διαφορές που σχετίζονται με αυτή τη δραστηριότητα και οι οποίες μεταφέρθηκαν ως ξεχωριστό στοιχείο των ιδίων κεφαλαίων, αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα χρήσης ως μέρος του κέρδους ή της ζημίας από την πώληση. Η υπεραξία και οι αναπροσαρμογές των εύλογων αξιών που προκύπτουν από την εξαγορά αλλοδαπής εταιρείας αναγνωρίζονται ως περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις της αλλοδαπής εταιρείας και μετατρέπονται με βάση την τιμή κλεισίματος που ισχύει την ημερομηνία ισολογισμού. 2.5. Ενσώματες ακινητοποιήσεις Οι ενσώματες ακινητοποιήσεις παρουσιάζονται στο κόστος κτήσης μείον συσσωρευμένες αποσβέσεις και τυχόν απομείωση, με εξαίρεση τα γήπεδα τα οποία παρουσιάζονται στο κόστος κτήσης μείον τυχόν απομείωση. Το κόστος κτήσης περιλαμβάνει τις δαπάνες που σχετίζονται άμεσα με την απόκτηση των ενσώματων ακινητοποιήσεων. Μεταγενέστερες δαπάνες είτε περιλαμβάνονται στην λογιστική αξία των ενσώματων παγίων ή εφόσον κριθεί πιο κατάλληλο, αναγνωρίζονται ως ξεχωριστό πάγιο, μόνο όταν θεωρείται πιθανόν ότι θα προκύψουν μελλοντικά οικονομικά οφέλη για τον Όμιλο και υπό την προϋπόθεση ότι το κόστος του παγίου μπορεί να επιμετρηθεί αξιόπιστα. Το κόστος επισκευών και συντηρήσεων καταχωρείται ως έξοδο στην κατάσταση αποτελεσμάτων κατά το χρόνο πραγματοποίησής του. Οι αποσβέσεις υπολογίζονται με την σταθερή μέθοδο με ισόποσες ετήσιες επιβαρύνσεις κατά το χρονικό διάστημα της αναμενόμενης ωφέλιμης ζωής του στοιχείου. Η εκτιμώμενη διάρκεια ζωής των σημαντικότερων κατηγοριών παγίων είναι η εξής: Κτίρια Μεταφορικά μέσα Φούρνοι υαλουργίας Μήτρες υαλουργίας Μηχανήματα Έπιπλα & λοιπός εξοπλισμός έως 40 έτη έως 6 έτη έως 10 έτη έως 2 έτη έως 15 έτη έως 6 έτη Το κόστος μεταγενέστερων δαπανών αποσβένεται στο διάστημα της αναμενόμενης ωφέλιμης ζωής κάθε στοιχείου ή στην περίπτωση που το πρόσθετο κόστος επαναλαμβάνεται, αποσβένεται για το χρονικό διάστημα μέχρι την επόμενη προγραμματισμένη βελτίωση. Όταν ένα μηχάνημα απαρτίζεται από μεγάλα εξαρτήματα με διαφορετική ωφέλιμη ζωή, τότε τα εξαρτήματα λαμβάνονται ως ξεχωριστά στοιχεία. Οι υπολειμματικές αξίες και η ωφέλιμη ζωή των ενσωμάτων παγίων επανεξετάζονται σε κάθε ημερομηνία ισολογισμού και αναπροσαρμόζονται ανάλογα εάν κριθεί απαραίτητο. Όταν η αναπόσβεστη αξία του ενσώματου πάγιου στοιχείου υπερβαίνει την ανακτήσιμη αξία του, η διαφορά καταχωρείται άμεσα ως έξοδο στην κατάσταση αποτελεσμάτων και το πάγιο καταχωρείται στην ανακτήσιμη αξία του . 98 Τα κέρδη και οι ζημίες από την πώληση ενσώματων παγίων προσδιορίζονται από την διαφορά του εσόδου και της αναπόσβεστης αξίας αυτών και συμπεριλαμβάνονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων. Οι ακινητοποιήσεις υπό εκτέλεση περιλαμβάνουν πάγια υπό εκτέλεση και απεικονίζονται στο κόστος τους. Οι ακινητοποιήσεις υπό εκτέλεση δεν αποσβένονται μέχρι να ολοκληρωθεί το πάγιο και να είναι διαθέσιμο για την προοριζόμενη παραγωγική του λειτουργία. 2.6. Ασώματες ακινητοποιήσεις 2.6.1. Έξοδα Ερευνών Το κόστος έρευνας λογίζεται ως έξοδο κατά την πραγματοποίησή του. 2.6.2. Έξοδα αναπτύξεως Το κόστος των έργων ανάπτυξης (που αφορούν κυρίως σχεδιασμό και δοκιμή νέων ή βελτιωμένων προϊόντων) αναγνωρίζεται ως κατηγορία των ασώματων παγίων στοιχείων μόνον όταν πληρούνται τα ακόλουθα κριτήρια: Υπάρχει πρόθεση και τεχνική δυνατότητα εκ μέρους της οντότητας να ολοκληρώσει τα σχετικά στοιχεία του τεχνικού φακέλου, ούτως ώστε να είναι διαθέσιμα προς χρήση ή διάθεση. Εκτιμάται ως σφόδρα πιθανό ότι τα στοιχεία του τεχνικού φακέλου θα αποφέρουν μελλοντικά οικονομικά οφέλη. Υπάρχει αξιόπιστο σύστημα επιμέτρησης των αποδοτέων ποσών κόστους τους τεχνικούς φακέλους. Λοιπές δαπάνες ανάπτυξης καταχωρούνται ως δαπάνες κατά την πραγματοποίησή τους. Κόστη ανάπτυξης στοιχείων με πεπερασμένη ωφέλιμη ζωή, τα οποία έχουν κεφαλαιοποιηθεί, αποσβένονται από την έναρξη της εμπορικής παραγωγής των προϊόντων που αναφέρονται με την σταθερή μέθοδο απόσβεσης σε ισόποσες ετήσιες επιβαρύνσεις στο διάστημα της αναμενόμενης ωφέλιμης ζωής του στοιχείου, η οποία σε κάθε περίπτωση δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 5 έτη. 2.6.3. Λογισμικό ηλεκτρονικών υπολογιστών Οι κεφαλαιοποιημένες άδειες λογισμικού αποτιμώνται στο κόστος κτήσεως μείον συσσωρευμένες αποσβέσεις, μείον οποιαδήποτε συσσωρευμένη απομείωση. Αποσβένονται από την έναρξη της εμπορικής παραγωγής των προϊόντων που αναφέρονται με την σταθερή μέθοδο απόσβεσης σε ισόποσες ετήσιες επιβαρύνσεις στο διάστημα της αναμενόμενης ωφέλιμης ζωής του στοιχείου, η οποία σε κάθε περίπτωση δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 10 έτη. Τα έξοδα ανάπτυξης που αποδίδονται άμεσα στο σχεδιασμό και τη δοκιμή αναγνωρίσιμων και μοναδικών προϊόντων λογισμικού που ελέγχονται από τον όμιλο αναγνωρίζονται ως άυλα περιουσιακά στοιχεία όταν πληρούνται τα κριτήρια που καθορίζονται στο σημείο 2.6.2. Τα άμεσα καταλογιστέα έξοδα που κεφαλαιοποιούνται ως μέρος του λογισμικού περιλαμβάνουν το κόστος των εργαζομένων. 99 Τα κεφαλαιοποιημένα έξοδα ανάπτυξης καταχωρούνται ως άυλα περιουσιακά στοιχεία και αποσβένονται από όταν το περιουσιακό στοιχείο είναι έτοιμο προς χρήση. Οι δαπάνες που απαιτούνται για συντήρηση λογισμικού αναγνωρίζονται ως έξοδα στην κατάσταση αποτελεσμάτων κατά την πραγματοποίησή τους. 2.6.4. Δικαιώματα Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας, Εμπορικά Σήματα Τα δικαιώματα ευρεσιτεχνίας και τα εμπορικά σήματα παρουσιάζονται στο κόστος κτήσεως μείον συσσωρευμένες αποσβέσεις, μείον οποιαδήποτε συσσωρευμένη απομείωση. Τα κόστη αυτά αφορούν εξωτερική δαπάνη. Αυτές οι ασώματες ακινητοποιήσεις έχουν πεπερασμένη ωφέλιμη ζωή και το κόστος τους αποσβένεται με την σταθερή μέθοδο κατά τη διάρκεια της ωφέλιμης ζωής τους η οποία δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 15 έτη. 2.7. Απομείωση αξίας μη χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων Η υπεραξία και άυλα περιουσιακά στοιχεία που έχουν αόριστη διάρκεια ωφέλιμης ζωής δεν υπόκεινται σε αποσβέσεις αλλά υπόκεινται σε έλεγχο απομείωσης κατ’ ελάχιστον ετησίως ή όταν γεγονότα ή μεταβολή συνθηκών υποδεικνύουν ότι η λογιστική αξία τους ενδέχεται να μην είναι ανακτήσιμη. Πάγια περιουσιακά στοιχεία που υπόκεινται σε αποσβέσεις, υπόκεινται σε έλεγχο απομείωσης της αξίας τους, όταν υπάρχουν ενδείξεις ότι η αναπόσβεστη λογιστική τους αξία δε θα ανακτηθεί. Οι ζημίες απομείωσης αναγνωρίζονται αμέσως ως έξοδα στα αποτελέσματα και ισούνται με τη διαφορά μεταξύ της λογιστικής και της ανακτήσιμης αξίας του περιουσιακού στοιχείου. Η ανακτήσιμη αξία είναι το μεγαλύτερο ποσό που προκύπτει από τη σύγκριση μεταξύ της εύλογης αξίας μείον το κόστος πώλησης και της αξίας χρήσεως . Για σκοπούς υπολογισμού της απομείωσης, τα πάγια κατηγοριοποιούνται στο χαμηλότερο δυνατό για το οποίο οι ταμειακές ροές δύναται να προσδιοριστούν ξεχωριστά. Οι απομειώσεις που έχουν αναγνωριστεί σε προηγούμενες περιόδους σε μη χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία (εκτός της υπεραξίας) εξετάζονται σε κάθε ημερομηνία αναφοράς για τυχόν αναστροφή. 2.8. Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού (i) Κατάταξη O Όμιλος κατατάσσει τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά του στοιχεία στις παρακάτω κατηγορίες για σκοπούς επιμέτρησης: χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε εύλογη αξία (είτε μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων (Other Comprehensive Income – OCI) είτε μέσω των αποτελεσμάτων χρήσης) και χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε αναπόσβεστο κόστος. Η ταξινόμηση εξαρτάται από το επιχειρηματικό μοντέλο που χρησιμοποιεί η οικονομική οντότητα για τη διαχείριση των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων και των χαρακτηριστικών των συμβατικών ταμειακών ροών του χρηματοοικονομικού στοιχείου. 100 Τα κέρδη και οι ζημιές των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων που επιμετρώνται σε εύλογη αξία καταχωρούνται είτε στην κατάσταση αποτελεσμάτων είτε στα λοιπά συνολικά εισοδήματα. Οι επενδύσεις σε συμμετοχικούς τίτλους που δεν κατέχονται για εμπορία επιμετρώνται σε εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων εκτός από τις επενδύσεις για τις οποίες ο Όμιλος κατά την αρχική αναγνώριση επιλέγει αμετάκλητα να επιμετρώνται σε εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εισοδημάτων. Ο Όμιλος επαναταξινομεί τις επενδύσεις σε χρεωστικούς τίτλους μόνο εφόσον αλλάξει το επιχειρηματικό μοντέλο για την διαχείριση των συγκεκριμένων επενδύσεων. (ii) Αναγνώριση και παύση αναγνώρισης Οι αγορές και οι πωλήσεις των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων αναγνωρίζονται κατά την ημερομηνία της συναλλαγής που είναι και η ημερομηνία που o Όμιλος δεσμεύεται να αγοράσει ή να πωλήσει το περιουσιακό στοιχείο. Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία διαγράφονται όταν το δικαίωμα στις ταμειακές ροές από τα στοιχεία λήγει ή μεταβιβάζεται και ο Όμιλος έχει μεταβιβάσει ουσιωδώς όλους τους κινδύνους και τα οφέλη που συνεπάγεται η ιδιοκτησία. (iii) Επιμέτρηση Κατά την αρχική αναγνώριση, ο Όμιλος επιμετρά ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο σε εύλογη αξία πλέον, στην περίπτωση χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου που δεν επιμετράτε στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων, το κόστος συναλλαγών που αποδίδεται άμεσα στην απόκτηση ή την έκδοση του χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου. Τα κόστη συναλλαγών των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων που δεν επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων καταχωρούνται απευθείας στα αποτελέσματα. Χρεωστικοί τίτλοι Η μεταγενέστερη επιμέτρηση των επενδύσεων σε χρεωστικούς τίτλους εξαρτάται από το επιχειρηματικό μοντέλο του Ομίλου για τη διαχείριση των στοιχείων αυτών και των χαρακτηριστικών των συμβατικών ταμειακών ροών τους. Οι χρεωστικοί τίτλοι του Όμιλου αποτιμώνται στο αναπόσβεστο κόστος δεδομένου ότι διακρατώνται με σκοπό την είσπραξη των συμβατικών ταμειακών ροών και δημιουργούν σε συγκεκριμένες ημερομηνίες ταμειακές ροές που συνίστανται αποκλειστικά σε αποπληρωμή κεφαλαίου και τόκων επί του ανεξόφλητου υπολοίπου κεφαλαίου, επιμετρώνται στο αναπόσβεστο κόστος. Τα έσοδα από τόκους υπολογίζονται με τη μέθοδο του πραγματικού επιτοκίου και αναγνωρίζονται στα χρηματοοικονομικά έσοδα. Το κέρδος ή η ζημιά που προκύπτει κατά την από‐αναγνώριση του περιουσιακού στοιχείου αναγνωρίζεται απευθείας στα αποτελέσματα στη γραμμή «Λοιπά κέρδη /(ζημιές)» μαζί με τυχόν συναλλαγματικά κέρδη/ζημιές. Οι ζημιές απομείωσης αναγνωρίζονται σε ξεχωριστή γραμμή στην κατάσταση αποτελεσμάτων. (iv) Απομείωση Για τις επενδύσεις σε χρεωστικούς τίτλους που επιμετρώνται στο αναπόσβεστο κόστος ή σε εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εισοδημάτων ο Όμιλος προσδιορίζει την ζημιά απομείωσης έναντι των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών. Η σχετική μεθοδολογία εξαρτάται από το αν υπάρχει σημαντική αύξηση του πιστωτικού κινδύνου. 101 Ο Όμιλος δεν διαθέτει χρεωστικούς τίτλους. Για τη λογιστική πολιτική που αφορά τις εμπορικές απαιτήσεις και τα ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα, ανατρέξτε στις σημειώσεις 2.10 και 2.11 αντίστοιχα. Για μια περιγραφή των πολιτικών απομείωσης του Ομίλου, ανατρέξτε στη Σημείωση 3 – Απομείωση – Εμπορικές Απαιτήσεις. 2.9. Αποθέματα Τα αποθέματα αποτιμώνται στη χαμηλότερη αξία μεταξύ κόστους κτήσης και καθαρής ρευστοποιήσιμης αξίας. Η καθαρή ρευστοποιήσιμη αξία είναι η εκτιμώμενη τιμή πώλησης κατά τη συνήθη πορεία των εργασιών, μειωμένη κατά το ποσό των εξόδων διάθεσης. Το κόστος των ετοίμων προϊόντων και της παραγωγής σε εξέλιξη προσδιορίζεται με τη μέθοδο του μέσου σταθμικού κόστους και αποτελείται από τις πρώτες ύλες, το άμεσο κόστος εργασίας και τα γενικά βιομηχανικά έξοδα τα οποία κατανέμονται με βάση την κανονική παραγωγική δυναμικότητα. Κατάλληλη μέριμνα λαμβάνεται για τα άχρηστα, απαξιωμένα και με πολύ χαμηλή κυκλοφοριακή ταχύτητα αποθέματα εφόσον αυτά υπερβαίνουν τα προβλεπόμενα. Η μείωση της αξίας από τη λογιστική στην καθαρή ρευστοποιήσιμη και οι ζημίες στα αποθέματα, εξοδοποιούνται στην περίοδο στην οποία αντιστοιχεί η υποτίμηση ή ζημία. 2.10. Εμπορικές απαιτήσεις Οι εμπορικές απαιτήσεις είναι ποσά που οφείλονται από πελάτες για αγαθά που πωλήθηκαν ή για υπηρεσίες που παρασχέθηκαν στο πλαίσιο των συνήθων επιχειρηματικών πρακτικών. Οι εμπορικές απαιτήσεις συνήθως διακανονίζονται εντός 60 ‐ 180 ημερών και ως εκ τούτου κατατάσσονται στις βραχυπρόθεσμες απαιτήσεις. Οι εμπορικές απαιτήσεις αναγνωρίζονται αρχικά στο ποσό του τιμήματος, που θεωρείται ανεπιφύλακτο, εκτός κι αν περιέχουν σημαντικό σκέλος χρηματοδότησης στην οποία περίπτωση αναγνωρίζονται στην εύλογη αξία. Ο Όμιλος διακρατεί τις εμπορικές απαιτήσεις με στόχο να εισπράξει τις συμβατικές ταμειακές ροές και επομένως τις επιμετρά μεταγενέστερα στο αναπόσβεστο κόστος με τη χρήση της μεθόδου πραγματικού επιτοκίου. Για την περιγραφή των πολιτικών απομείωσης του Ομίλου, ανατρέξτε στη Σημείωση 3 – Απομείωση – Εμπορικές Απαιτήσεις. 2.11. Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα στοιχεία Στο πλαίσιο της απεικόνισής τους στην κατάσταση ταμειακών ροών, τα χρηματικά διαθέσιμα και ισοδύναμα περιλαμβάνουν μετρητά, καταθέσεις όψεως στις τράπεζες, άλλες βραχυπρόθεσμες και υψηλού βαθμού ρευστότητας επενδύσεις με αρχικές λήξεις τριών μηνών ή συντομότερες, που είναι άμεσα μετατρέψιμες σε γνωστά ποσά μετρητών και υπόκεινται σε επουσιώδη κίνδυνο μεταβολών σε αξία. 2.12. Μετοχικό κεφάλαιο Οι κοινές μετοχές περιλαμβάνονται στα ίδια κεφάλαια. Τα άμεσα έξοδα για την έκδοση νέων μετοχών εμφανίζονται στη καθαρή θέση αφαιρετικά, καθαρά από φόρους. 102 Όταν η Εταιρεία ή οι θυγατρικές της αγοράζουν μέρος μετοχικού κεφαλαίου τους, το ποσό που πληρώθηκε, περιλαμβανομένων οποιονδήποτε επιπλέον εξόδων και καθαρό από φορολογία εισοδήματος, εμφανίζεται αφαιρετικά από τα ίδια κεφάλαια τους υπό μορφή ιδίων μετοχών, έως ότου οι μετοχές αυτές ακυρωθούν ή επανεκδοθούν. Όταν οι εν λόγω μετοχές μετέπειτα πωληθούν ή επανεκδοθούν, η αξία οποιασδήποτε τέτοιας συναλλαγής θα περιληφθεί στα ίδια κεφάλαια. 2.13. Δανεισμός Τα δάνεια καταχωρούνται αρχικά στην εύλογη αξία τους μείον τα τυχόν άμεσα έξοδα για την πραγματοποίηση της συναλλαγής. Μεταγενέστερα, αποτιμώνται στο αναπόσβεστο κόστος. Τυχόν διαφορά μεταξύ του εισπραχθέντος ποσού (καθαρού από σχετικά έξοδα συναλλαγών) και της αξίας εξόφλησης αναγνωρίζεται στην κατάσταση αποτελεσμάτων κατά τη διάρκεια του δανεισμού με τη μέθοδο του πραγματικού επιτοκίου. Τα δάνεια διαγράφονται από τον ισολογισμό όταν η υποχρέωση που ορίζεται στη σύμβαση έχει εκπληρωθεί, ακυρωθεί ή λήξει. Η διαφορά μεταξύ της λογιστικής αξίας μιας χρηματοοικονομικής υποχρέωσης που έχει εξαλειφθεί ή μεταβιβαστεί σε άλλο μέρος και του καταβληθέντος ποσού, συμπεριλαμβανομένων τυχόν μη ταμειακών περιουσιακών στοιχείων ή αναληφθεισών υποχρεώσεων, αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα ως άλλα χρηματοοικονομικά έσοδα ή έξοδα. Όταν οι όροι μιας χρηματοοικονομικής υποχρέωσης επαναδιαπραγματεύονται και η οικονομική οντότητα εκδίδει συμμετοχικούς τίτλους σε έναν πιστωτικό φορέα για να εξουδετερώσει το σύνολο ή μέρος της υποχρέωσης (χρέος για μετοχική ανταλλαγή), κέρδος ή ζημία αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα, το οποίο επιμετράται ως η διαφορά μεταξύ της λογιστικής αξίας της χρηματοοικονομικής υποχρέωσης και της εύλογης αξίας των εκδοθέντων συμμετοχικών τίτλων. Τα δάνεια ταξινομούνται ως βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις, εκτός εάν ο Όμιλος έχει το δικαίωμα να αναβάλλει την εξόφληση της υποχρέωσης για τουλάχιστον 12 μήνες μετά από την ημερομηνία του ισολογισμού. 2.14. Τρέχων και Αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος Ο τρέχων φόρος εισοδήματος υπολογίζεται πάνω στη βάση των φορολογικών νόμων που έχουν θεσπιστεί ή ουσιωδώς θεσπιστεί μέχρι την ημερομηνία του ισολογισμού σε εκείνες τις χώρες που οι εταιρείες του Ομίλου λειτουργούν και παράγουν φορολογητέο εισόδημα. Η διοίκηση περιοδικά αξιολογεί τα σημεία εκείνα στις φορολογικές δηλώσεις που σχετίζονται με καταστάσεις στις οποίες οι ισχύουσες φορολογικές διατάξεις υπόκεινται σε διαφορετική ερμηνεία και σχηματίζει προβλέψεις όπου απαιτείται πάνω στη βάση των ποσών που αναμένεται να πληρωθούν στις φορολογικές αρχές. Ο αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος προσδιορίζεται με την μέθοδο της υποχρέωσης που προκύπτει από τις προσωρινές διαφορές μεταξύ της λογιστικής αξίας και της φορολογικής βάσης των περιουσιακών στοιχείων και των υποχρεώσεων που εμφανίζονται στις οικονομικές καταστάσεις. 103 Αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος δεν αναγνωρίζεται εάν προκύπτει από την αρχική αναγνώριση στοιχείου ενεργητικού ή παθητικού σε συναλλαγή, εκτός επιχειρηματικής συνένωσης, η οποία όταν έγινε δεν επηρέασε ούτε το λογιστικό ούτε το φορολογικό κέρδος ή ζημία. Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις αναγνωρίζονται στο βαθμό που είναι πιθανόν να υπάρξουν μελλοντικά φορολογητέα κέρδη έναντι των οποίων θα χρησιμοποιηθούν οι προσωρινές διαφορές. Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις αναγνωρίζονται για τις προσωρινές διαφορές που προκύπτουν από επενδύσεις σε θυγατρικές επιχειρήσεις με εξαίρεση την περίπτωση στην οποία η αναστροφή των προσωρινών διαφορών ελέγχεται από τον Όμιλο, οπότε είναι πιθανόν ότι οι προσωρινές διαφορές δε θα αναστραφούν στο προσεχές μέλλον. Ο αναβαλλόμενος φόρος προσδιορίζεται με τους φορολογικούς συντελεστές και νόμους που ισχύουν κατά την ημερομηνία του ισολογισμού και αναμένεται να ισχύσουν όταν οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις θα πραγματοποιηθούν ή οι αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις θα αποπληρωθούν. Ο φόρος αναγνωρίζεται στην «Κατάσταση συνολικών εισοδημάτων» εκτός και αν σχετίζεται με ποσά που έχουν αναγνωριστεί απευθείας στα Ίδια Κεφάλαια. Σε αυτήν την περίπτωση ο φόρος αναγνωρίζεται επίσης στα Ίδια Κεφάλαια. Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις συμψηφίζονται μόνο εάν επιτρέπεται νομικά ο συμψηφισμός φορολογικών απαιτήσεων και υποχρεώσεων και εφόσον οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις προκύπτουν από την ίδια φορολογούσα αρχή επί της οντότητας που φορολογείται ή και επί διαφορετικών οντοτήτων και υπάρχει η πρόθεση η τακτοποίηση να γίνει με συμψηφισμό. 2.15 Προμηθευτές Οι προμηθευτές αναγνωρίζονται αρχικά στην εύλογη αξία τους και μεταγενέστερα επιμετρούνται σύμφωνα με το αναπόσβεστο κόστος βάσει της μεθόδου του πραγματικού επιτοκίου. Οι εμπορικές υποχρεώσεις καταχωρούνται ως βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις όταν η πληρωμή τους πρέπει να πραγματοποιηθεί μέσα στον επόμενο χρόνο. Αν η πληρωμή τους μπορεί να γίνει και πέραν του έτους, τότε καταχωρούνται στις μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις. 2.16. Παροχές στο προσωπικό 2.16.1. Παροχές μετά την έξοδο από την υπηρεσία Οι εταιρείες του Ομίλου έχουν διάφορα συνταξιοδοτικά προγράμματα σύμφωνα με τις τοπικές συνθήκες και πρακτικές στις χώρες δραστηριοποίησής τους. Οι παροχές μετά την έξοδο από την υπηρεσία περιλαμβάνουν τόσο προγράμματα καθορισμένων παροχών όσο και προγράμματα καθορισμένων εισφορών. Ως πρόγραμμα καθορισμένων παροχών ορίζεται το συνταξιοδοτικό ή αντίστοιχο πρόγραμμα αποχώρησης, το οποίο ορίζει καταβολή συγκεκριμένου ποσού σύνταξης ή αποζημίωσης, 104 συνήθως σε συνάρτηση με έναν ή περισσότερους παράγοντες όπως είναι η ηλικία, τα έτη προϋπηρεσίας και ο μισθός κάθε εργαζόμενου. Οι υποχρεώσεις που αφορούν προγράμματα συνταξιοδότησης ή οικειοθελούς αποχώρησης καθορισμένων παροχών, περιλαμβανομένων και των μη χρηματοδοτούμενων παροχών τερματισμού της απασχόλησης, λογίζονται στην παρούσα αξία της δέσμευσης για την καθορισμένη παροχή την ημερομηνία του ισολογισμού. Η δέσμευση της καθορισμένης παροχής υπολογίζεται ετησίως από ανεξάρτητους αναλογιστές χρησιμοποιώντας τη μέθοδο της προβεβλημένης πιστωτικής μονάδας (projected unit credit method). Η παρούσα αξία της υποχρέωσης καθορισμένων παροχών υπολογίζεται με προεξόφληση των μελλοντικών χρηματικών εκροών με συντελεστή προεξόφλησης το επιτόκιο των μακροπροθέσμων υψηλής πιστοληπτικής διαβάθμισης εταιρικών ομολόγων που εκφράζονται στο ίδιο νόμισμα με τις πληρωμές των εισφορών και έχουν διάρκεια περίπου ίση με το συνταξιοδοτικό πρόγραμμα. Τα αναλογιστικά κέρδη ή ζημίες που προκύπτουν από εμπειρικές αναπροσαρμογές και αλλαγές σε αναλογιστικές παραδοχές χρεώνονται ή πιστώνονται στα ίδια κεφάλαια, στα λοιπά συνολικά έσοδα κατά την περίοδο την οποία προκύπτουν. Το κόστος προϋπηρεσίας αναγνωρίζεται απευθείας στην κατάσταση αποτελεσμάτων. Για προγράμματα καθορισμένων εισφορών, ο Όμιλος καταβάλλει εισφορές σε προγράμματα ιδιωτικής ασφάλισης συνταξιοδότησης σε εθελοντική βάση. Ο Όμιλος δεν έχει άλλες υποχρεώσεις πληρωμής μετά την καταβολή των εισφορών. Οι εισφορές αναγνωρίζονται ως έξοδα παροχών σε εργαζόμενους κατά το έτος οφειλής τους. Οι προπληρωμένες εισφορές αναγνωρίζονται ως περιουσιακό στοιχείο στο βαθμό που είναι διαθέσιμη η επιστροφή χρημάτων ή μείωση των μελλοντικών πληρωμών. 2.16.2. Παροχές τερματισμού της απασχόλησης Οι παροχές τερματισμού της απασχόλησης είναι πληρωτέες όταν η απασχόληση ενός εργαζόμενου λήξει πριν την προβλεπόμενη ημερομηνία συνταξιοδότησης ή όταν ο εργαζόμενος δέχεται να αποχωρήσει εθελούσια με αντάλλαγμα αυτές τις παροχές. Ο Όμιλος καταχωρεί αυτές τις παροχές το νωρίτερο από τις ακόλουθες ημερομηνίες: α) όταν ο Όμιλος δεν μπορεί πλέον να αποσύρει την προσφορά για αυτές τις παροχές και β) όταν η εταιρεία αναγνωρίζει έξοδα από αναδιοργάνωση που είναι στο πλαίσιο εφαρμογής του ΔΛΠ 37 στα οποία περιλαμβάνεται η πληρωμή παροχών τερματισμού της απασχόλησης. Παροχές απόλυσης ή εθελούσιας αποχώρησης, οι οποίες καθίστανται πληρωτέες σε διάστημα μεγαλύτερο από 12 μήνες μετά από την ημερομηνία του ισολογισμού προεξοφλούνται στην παρούσα αξία. 2.16.3. Προγράμματα διανομής κερδών και επιδομάτων απόδοσης (bonus) Ο Όμιλος αναγνωρίζει μία υποχρέωση και ένα έξοδο για τις πρόσθετες παροχές και τη συμμετοχή στα κέρδη, χρησιμοποιώντας μια μέθοδο υπολογισμού που λαμβάνει υπόψη τα κατανεμημένα κέρδη στους μετόχους, ύστερα από ορισμένες προσαρμογές. Ο Όμιλος αναγνωρίζει μία πρόβλεψη όταν υπάρχει δέσμευση νομική ή τεκμαιρόμενη ως αποτέλεσμα παρελθόντων γεγονότων. 105 2.16.4. Παροχές δικαιωμάτων προαίρεσης Ο Όμιλος εφαρμόζει έναν αριθμό από προγράμματα παροχών δικαιωμάτων προαίρεσης κατά τα οποία η εταιρεία λαμβάνει υπηρεσίες από τους εργαζόμενους ως αντάλλαγμα για συμμετοχικούς τίτλους του ομίλου. Η εύλογη αξία των υπηρεσιών των εργαζομένων που λαμβάνονται σε αντάλλαγμα των συμμετοχικών τίτλων αναγνωρίζεται ως έξοδο, με αντίστοιχη αύξηση στα ίδια κεφάλαια. Το συνολικό ποσό που θα αναγνωριστεί ως έξοδο κατά τη διάρκεια της περιόδου ωρίμανσης καθορίζεται σε σχέση με την εύλογη αξία των χορηγημένων δικαιωμάτων, εάν εξαιρέσουμε την επίδραση οποιονδήποτε συνθηκών κατοχύρωσης που δεν προέρχονται από την αγορά. Σε κάθε ημερομηνία Ισολογισμού ο Όμιλος αναθεωρεί τις εκτιμήσεις για τον αριθμό των δικαιωμάτων που αναμένεται να εξασκηθούν. Αναγνωρίζει την επίδραση της αναθεώρησης των αρχικών εκτιμήσεων, εφόσον υπάρξει, στα αποτελέσματα με ανάλογη προσαρμογή των ιδίων κεφαλαίων. Όταν εξασκούνται τα δικαιώματα προαίρεσης, η εταιρεία εκδίδει νέες μετοχές. Οι εισπράξεις που λαμβάνονται, καθαρές από οποιοδήποτε άμεσο κόστος συναλλαγής πιστώνονται στο μετοχικό κεφάλαιο (στην ονομαστική αξία) και στο αποθεματικό υπέρ το άρτιο όταν τα δικαιώματα προαίρεσης ασκούνται. 2.17. Προβλέψεις Προβλέψεις αναγνωρίζονται όταν: α) μια εταιρεία του Ομίλου έχει μια τρέχουσα νομική ή τεκμαιρόμενη δέσμευση που απορρέει από παρελθόντα γεγονότα β) είναι πιθανόν ότι θα απαιτηθεί εκροή πόρων για την εξόφληση της υποχρέωσης και γ) το απαιτούμενο ποσό μπορεί να εκτιμηθεί αξιόπιστα. Οι προβλέψεις αναδιάρθρωσης αποτελούνται από πρόστιμα που αφορούν στη πρώιμη λήξη μισθωμάτων, αποζημιώσεις του προσωπικού καθώς και προβλέψεις αναφορικά με προγράμματα αναδιοργάνωσης που έχουν αποφασιστεί και ανακοινωθεί από τη Διοίκηση και καταχωρούνται στην περίοδο στην οποία προκύπτουν νομικές ή τεκμαιρόμενες δεσμεύσεις πληρωμών από τον Όμιλο. Οι αποζημιώσεις προσωπικού καταχωρούνται μόνο είτε εφόσον υπάρξει συμφωνία με τους αντιπροσώπους των εργαζομένων η οποία καθορίζει τους όρους της αποχώρησης και τον αριθμό των απολυμένων, είτε εφόσον οι συγκεκριμένοι εργαζόμενοι έχουν ενημερωθεί για τους συγκεκριμένους όρους αποχώρησης. Μελλοντικές ζημίες που συνδέονται με τρέχουσες δραστηριότητες του Ομίλου δεν εγγράφονται ως προβλέψεις. Όπου υπάρχουν διάφορες παρόμοιες υποχρεώσεις, η πιθανότητα ότι θα απαιτηθεί εκροή κατά την εκκαθάριση προσδιορίζεται με την εξέταση της κατηγορίας υποχρεώσεων συνολικά. Πρόβλεψη αναγνωρίζεται ακόμα και εάν η πιθανότητα εκροής σχετικά με οποιοδήποτε στοιχείο που περιλαμβάνεται στην ίδια κατηγορία υποχρεώσεων μπορεί να είναι μικρή. Στις περιπτώσεις εκείνες που η εταιρεία μέλος του Ομίλου αναμένει μια πρόβλεψη να καλυφθεί από τρίτο, όπως για παράδειγμα συμβαίνει με τα ασφαλιστήρια συμβόλαια, η 106 κάλυψη αναγνωρίζεται ως ξεχωριστή απαίτηση αλλά μόνο όταν η κάλυψη είναι απολύτως εξασφαλισμένη. Οι εταιρείες του Ομίλου αναγνωρίζουν μια πρόβλεψη για επαχθείς συμφωνίες όταν τα οφέλη που αναμένεται να παράσχει μια τέτοια συμφωνία είναι μικρότερα από τις αναπόφευκτες δαπάνες της τήρησης των υποχρεώσεων που αναλαμβάνει η εταιρεία στα πλαίσια της εν λόγω συμφωνίας. Οι προβλέψεις υπολογίζονται στην παρούσα αξία των εξόδων τα οποία, βάση της καλύτερης εκτίμηση της διοίκησης, απαιτούνται για να καλυφθεί η παρούσα υποχρέωση κατά την ημερομηνία ισολογισμού. Το προεξοφλητικό επιτόκιο που χρησιμοποιείται για τον προσδιορισμό της παρούσας αξίας αντικατοπτρίζει τις τρέχουσες εύλογες εκτιμήσεις για την χρονική αξία του χρήματος που αφορούν την συγκεκριμένη υποχρέωση. 2.18. Αναγνώριση εσόδων (i) Έσοδα από την πώληση αγαθών και την πώληση υπηρεσιών Ο Όμιλος αναγνωρίζει τα έσοδα, εξαιρουμένων τόκων και εσόδων από μερίσματα και άλλα συναφή έσοδα από χρηματοοικονομικά μέσα που αναγνωρίζονται σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 9, κατά τη μεταβίβαση των υποσχόμενων αγαθών ή υπηρεσιών σε πελάτες σε ποσά που αντικατοπτρίζουν το αντάλλαγμα που αναμένεται να δικαιούται ο Όμιλος έναντι των εν λόγω αγαθών ή υπηρεσιών με βάση την παρακάτω προσέγγιση πέντε βημάτων: Βήμα 1: Προσδιορισμός της σύμβασης για την πώληση αγαθών ή την παροχή υπηρεσιών (Identify the Contract). Βήμα 2: Προσδιορισμός των ξεχωριστών υποχρεώσεων που απορρέουν από τη σύμβαση με τον πελάτη (Identify the separate performance obligations within a contract). Βήμα 3: Προσδιορισμός του τιμήματος συναλλαγής (Determine the transaction price). Βήμα 4: Κατανομή του τιμήματος συναλλαγής στις υποχρεώσεις που απορρέουν από τη σύμβαση (Allocate the transaction price to the performance obligations in the contract). Βήμα 5: Αναγνώριση εσόδου καθώς η οντότητα ικανοποιεί τις υποχρεώσεις της που απορρέουν από τη σύμβαση με τον πελάτη (Recognise revenue when or as a performance obligation is satisfied). (ii) Πωλήσεις αγαθών Ο Όμιλος κατασκευάζει και διαθέτει στην αγορά επαγγελματικά ψυγεία (Κλάδος επαγγελματικής ψύξης) και υλικά συσκευασίας (Κλάδος υαλουργίας) που προορίζονται για τη βιομηχανία των αναψυκτικών. Τα έσοδα από την πώληση αγαθών αναγνωρίζονται όταν μεταβιβαστεί ο έλεγχος των προϊόντων, ήτοι με την παράδοση των προϊόντων στον πελάτη, ο δε πελάτης έχει πλήρη ευχέρεια επί του δικτύου διανομής και της τιμής πώλησης των προϊόντων και δεν υπάρχει καμία ανεκπλήρωτη υποχρέωση που θα μπορούσε να επηρεάσει την αποδοχή των προϊόντων εκ μέρους του χονδρέμπορου. Η παράδοση λαμβάνει χώρα όταν συντρέχουν τα εξής: τα προϊόντα αποστέλλονται στην καθορισμένη τοποθεσία, ο κίνδυνος απομείωσης και ζημίας μεταβιβάζεται στον πελάτη και είτε ο πελάτης αποδέχεται τα 107 προϊόντα σύμφωνα με το συμβόλαιο πώλησης, οι ρήτρες αποδοχής έχουν λήξει είτε ο Όμιλος έχει αντικειμενική ένδειξη ότι πληρούνται όλα τα κριτήρια για την αποδοχή. Τα επαγγελματικά ψυγεία συχνά πωλούνται με αναδρομικές εκπτώσεις λόγω όγκου με βάση συγκεντρωτικές πωλήσεις σε διάστημα 12 μηνών. Τα έσοδα αναγνωρίζονται με βάση την τιμή που προσδιορίζεται στο συμβόλαιο, χωρίς τις εκτιμώμενες εκπτώσεις όγκου (volume discounts). Για να γίνει εκτίμηση και να σχηματιστεί πρόβλεψη για τις εκπτώσεις, αξιοποιείται συσσωρευμένη εμπειρία, με τη μέθοδο εκτιμώμενης αξίας, και τα έσοδα αναγνωρίζονται μόνο στον βαθμό που είναι εξαιρετικά πιθανό να μην συμβεί σημαντική αναστροφή. Η υποχρέωση για επιστροφή χρημάτων περιλαμβάνεται στις εμπορικές και λοιπές υποχρεώσεις και αναγνωρίζεται για τις αναμενόμενες εκπτώσεις όγκου που είναι καταβλητέες στους πελάτες σε σχέση με τις πωλήσεις που έγιναν μέχρι το τέλος της περιόδου αναφοράς. Δεν θεωρείται ότι υφίσταται σκέλος χρηματοδότησης καθώς οι πωλήσεις πραγματοποιούνται με πιστωτικούς όρους των 60 ‐ 180 ημερών, σύμφωνα με τις πρακτικές της αγοράς. Η υποχρέωση του Ομίλου να επισκευάσει ή να αντικαταστήσει τα ελαττωματικά επαγγελματικά ψυγεία με βάση τους συνήθεις και διευρυμένους όρους της εγγύησης αναγνωρίζεται ως πρόβλεψη. ( Σημείωση 31) Η απαίτηση αναγνωρίζεται με την παράδοση των αγαθών καθώς το αντάλλαγμα θεωρείται απαιτητό το χρονικό αυτό σημείο . (iii) Πωλήσεις υπηρεσιών Ο κλάδος της επαγγελματικής ψύξης παρέχει επίσης υπηρεσίες μεταφοράς, υπηρεσίες εγγύησης, πέραν της εγγύησης με τους συνήθεις όρους της σύμβασης πώλησης αγαθών (διευρυμένη εγγύηση) και υπηρεσίες επισκευής στο πλαίσιο συμβάσεων σταθερής τιμής. Τα έσοδα από την παροχή υπηρεσιών αναγνωρίζονται με την πάροδο του χρόνου στη λογιστική περίοδο κατά την οποία παρασχέθηκαν οι υπηρεσίες. Τα έσοδα από τις διευρυμένες εγγυήσεις αναγνωρίζονται με βάση την υπηρεσία που παρασχέθηκε στο τέλος της περιόδου αναφοράς ως αναλογία των συνολικών υπηρεσιών που θα παρασχεθούν γιατί ο πελάτης λαμβάνει και χρησιμοποιεί τα οφέλη ταυτόχρονα. Στην περίπτωση των υπηρεσιών μεταφοράς και των υπηρεσιών επισκευής όπου η σύμβαση περιέχει αμοιβή ανά ψυγείο, τα έσοδα αναγνωρίζονται στο ποσό το οποίο η Frigoglass έχει δικαίωμα να τιμολογήσει. Οι πελάτες τιμολογούνται σε μηνιαία βάση και το τίμημα καθίσταται πληρωτέο με την τιμολόγηση. (iv) Έσοδα από πιστωτικούς τόκους Τα έσοδα από πιστωτικούς τόκους υπολογίζονται εφαρμόζοντας το πραγματικό επιτόκιο στη λογιστική αξία ενός χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου, εκτός από τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που απομειώνονται μεταγενέστερα. Για τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που έχουν απομειωθεί εφαρμόζεται το πραγματικό επιτόκιο στην καθαρή λογιστική αξία του χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου (μετά την αφαίρεση της πρόβλεψης για απομείωσης). 108 Οι πιστωτικοί τόκοι καταγράφονται ως έσοδα από χρηματοδότηση όταν προέρχονται από χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που κατέχονται για διαχείριση μετρητών. Τυχόν άλλοι πιστωτικοί τόκοι περιλαμβάνονται στα λοιπά έσοδα. (v) Έσοδα από μερίσματα Τα έσοδα από μερίσματα αναγνωρίζονται ως λοιπά έσοδα στα αποτελέσματα χρήσης (είτε αφορούν προμερίσματα είτε τα οριστικά μερίσματα) όταν συστήνεται το δικαίωμα είσπραξης πληρωμής. 2.19. Διανομή Μερισμάτων Τα μερίσματα καταχωρούνται στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις την περίοδο που εγκρίνονται από τη Γενική Συνέλευση των Μετόχων. 2.20. Επιχορηγήσεις Οι κρατικές επιχορηγήσεις αναγνωρίζονται στην εύλογη αξία τους όταν αναμένεται με βεβαιότητα ότι η επιχορήγηση θα εισπραχθεί και η επιχείρηση μέλος του Ομίλου θα συμμορφωθεί με όλους τους προβλεπόμενους όρους. Κρατικές επιχορηγήσεις που αφορούν έξοδα, αναβάλλονται και αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα έτσι ώστε να αντιστοιχίζονται με τις δαπάνες που προορίζονται να αποζημιώσουν. Οι κρατικές επιχορηγήσεις που σχετίζονται με την αγορά ενσώματων παγίων περιλαμβάνονται στις μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις ως αναβαλλόμενα έσοδα και μεταφέρονται ως έσοδα (πιστώνονται) στην κατάσταση αποτελεσμάτων με την σταθερή μέθοδο, κατά τη διάρκεια της αναμενόμενης ωφέλιμης ζωής των σχετικών παγίων στοιχείων. 2.21. Δικαιώματα χρήσης παγίων & Υποχρεώσεις μισθώσεων α) Πληροφορίες για μισθώσεις όπου ο Όμιλος είναι μισθωτής: Ο Όμιλος μισθώνει γραφεία, αποθήκες, εξοπλισμό και οχήματα. Οι συμβάσεις μίσθωσης συνήθως γίνονται για καθορισμένες περιόδους από 2 έως 5 έτη, αλλά μπορούν να έχουν δικαιώματα επέκτασης. Οι όροι μίσθωσης διαπραγματεύονται σε ατομική βάση και περιέχουν ένα ευρύ φάσμα διαφορετικών όρων και προϋποθέσεων. Οι συμβάσεις μίσθωσης δεν επιβάλλουν άλλες ρήτρες εκτός από την εξασφάλιση στα μισθωμένα περιουσιακά στοιχεία που κατέχονται από τον εκμισθωτή. Τα μισθωμένα περιουσιακά στοιχεία δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως εξασφάλιση για σκοπούς δανεισμού. Οι μισθώσεις αναγνωρίζονται ως στοιχείο ενεργητικού καθώς και αντίστοιχη υποχρέωση κατά την ημερομηνία κατά την οποία το μισθωμένο περιουσιακό στοιχείο είναι διαθέσιμο για χρήση από τον Όμιλο. Κάθε καταβολή μισθώματος κατανέμεται μεταξύ της υποχρέωσης 109 και του χρηματοοικονομικού κόστους. Το χρηματοοικονομικό κόστος επιβαρύνει τα αποτελέσματα χρήσεως κατά τη διάρκεια της περιόδου της μίσθωσης, ώστε να προκύψει ένα σταθερό περιοδικό επιτόκιο στο υπόλοιπο της υποχρέωσης για κάθε περίοδο. Το δικαίωμα χρήσης του περιουσιακού στοιχείου αποσβένεται κατά τη διάρκεια της μίσθωσης σε σταθερή βάση ή της ωφέλιμης ζωής του περιουσιακού στοιχείου αν είναι μικρότερη. Τα περιουσιακά στοιχεία και οι υποχρεώσεις που απορρέουν από τη μίσθωση αρχικά αποτιμώνται βάσει της παρούσας αξίας. Οι υποχρεώσεις από μισθώματα περιλαμβάνουν την καθαρή παρούσα αξία των ακόλουθων μισθωμάτων: • τα σταθερά μισθώματα (συμπεριλαμβανομένων των ουσιαστικά σταθερών πληρωμών), μειωμένα κατά τυχόν εισπρακτέα κίνητρα μίσθωσης • τα κυμαινόμενα μισθώματα τα οποία εξαρτώνται από έναν δείκτη ή ένα επιτόκιο, τα οποία αρχικά επιμετρώνται με χρήση του δείκτη ή του επιτοκίου κατά την ημερομηνία έναρξης της μισθωτικής περιόδου • τα ποσά που αναμένεται να καταβληθούν από τον όμιλο βάσει εγγυημένων υπολειμματικών αξιών • η τιμή άσκησης του δικαιώματος αγοράς, εάν είναι μάλλον βέβαιο ότι ο Όμιλος θα ασκήσει αυτό το δικαίωμα, και • την καταβολή ποινής για καταγγελία της μίσθωσης, εάν η διάρκεια της μίσθωσης αποτυπώνει την άσκηση δικαιώματος του Ομίλου για καταγγελία της μίσθωσης. Στην αρχική επιμέτρηση της υποχρέωσης μίσθωσης περιλαμβάνονται και τα μισθώματα που αφορούν δικαιώματα επέκτασης που είναι μάλλον βέβαιο ότι θα εξασκηθούν. Οι πληρωμές μισθωμάτων προεξοφλούνται χρησιμοποιώντας το επιτόκιο που εμπεριέχεται στη μίσθωση. Εάν το επιτόκιο αυτό δεν μπορεί να προσδιοριστεί άμεσα, χρησιμοποιείται το διαφορικό επιτόκιο δανεισμού του μισθωτή, δηλαδή το επιτόκιο με το οποίο θα επιβαρυνόταν ο μισθωτής εάν δανειζόταν τα απαραίτητα κεφάλαια για την αγορά ενός περιουσιακού στοιχείου παρόμοιας αξίας με το περιουσιακό στοιχείο με δικαίωμα χρήσης, για παρόμοια χρονική περίοδο, με παρόμοιες εξασφαλίσεις και σε παρόμοιο οικονομικό περιβάλλον. Το κόστος του περιουσιακού στοιχείου με δικαίωμα χρήσης αποτελείται από: α. το ποσό της αρχικής επιμέτρησης της υποχρέωσης από τη μίσθωση β. τυχόν μισθώματα τα οποία καταβλήθηκαν κατά την ημερομηνία έναρξης της μισθωτικής περιόδου ή προγενέστερα, μείον οποιαδήποτε κίνητρα μίσθωσης έχουν εισπραχθεί γ. τυχόν αρχικές άμεσες δαπάνες με τις οποίες επιβαρύνθηκε ο μισθωτής και δ. εκτίμηση του κόστους με το οποίο θα επιβαρυνθεί ο μισθωτής προκειμένου να αποσυναρμολογήσει και να απομακρύνει το υποκείμενο περιουσιακό στοιχείο, να αποκαταστήσει το χώρο όπου έχει τοποθετηθεί ή να αποκαταστήσει το υποκείμενο περιουσιακό στοιχείο στην κατάσταση στην οποία προβλέπεται από τους όρους και τις προϋποθέσεις της μίσθωσης. 110 Τα περιουσιακά στοιχεία με δικαιώματα χρήσης αποσβένονται με τη σταθερή μέθοδο με διάρκεια το μικρότερο μεταξύ της ωφέλιμης ζωής του περιουσιακού στοιχείου και της διάρκειας μίσθωσης. Οι πληρωμές που σχετίζονται με βραχυπρόθεσμες μισθώσεις εξοπλισμού και οχημάτων και όλες οι μισθώσεις περιουσιακών στοιχείων χαμηλής αξίας αναγνωρίζονται με τη σταθερή μέθοδο ως έξοδο στα αποτελέσματα. Οι βραχυπρόθεσμες μισθώσεις είναι μισθώσεις με μίσθωση δώδεκα μηνών ή λιγότερο. Τα στοιχεία ενεργητικού χαμηλής αξίας περιλαμβάνουν εξοπλισμό πληροφορικής. Τα δικαιώματα επέκτασης και τερματισμού περιλαμβάνονται σε μισθώσεις ακινήτων και εξοπλισμού σε όλο τον Όμιλο. Αυτά χρησιμοποιούνται για τη μεγιστοποίηση της επιχειρησιακής ευελιξίας όσον αφορά τη διαχείριση των περιουσιακών στοιχείων που χρησιμοποιούνται στις εργασίες του ομίλου. Η πλειοψηφία των δικαιωμάτων επέκτασης και τερματισμού που εξασκούνται μπορούν να εξασκηθούν μόνο από τον όμιλο και όχι από τον εκάστοτε εκμισθωτή. β) Πληροφορίες για μισθώσεις όπου ο Όμιλος είναι εκμισθωτής: Οι εκμισθωτές συνεχίζουν να κατατάσσουν τις μισθώσεις ως λειτουργικές ή χρηματοδοτικές μισθώσεις. Τα έσοδα από λειτουργικές μισθώσεις όταν ο όμιλος είναι εκμισθωτής αναγνωρίζονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων με τη σταθερή μέθοδο κατά τη διάρκεια της μίσθωσης. Τα αρχικά άμεσα κόστη που προκύπτουν από την απόκτηση λειτουργικής μίσθωσης προστίθενται στη λογιστική αξία του περιουσιακού στοιχείου και αναγνωρίζονται ως έξοδο κατά τη διάρκεια της μίσθωσης με την ίδια βάση με το έσοδα από μίσθωση. Τα αντίστοιχα μισθωμένα περιουσιακά στοιχεία περιλαμβάνονται στον ισολογισμό με βάση τη φύση τους. Δεν υπήρχαν περιπτώσεις κατά τις οποίες ο Όμιλος ήταν εκμισθωτής. 111 2.22. Νέα πρότυπα, τροποποιήσεις προτύπων και διερμηνείες: Συγκεκριμένα νέα πρότυπα, τροποποιήσεις προτύπων και διερμηνείες έχουν εκδοθεί, τα οποία είναι υποχρεωτικά για λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την 01.01.2020 ή μεταγενέστερα. Διάφορες τροποποιήσεις και ερμηνείες εφαρμόστηκαν για πρώτη φορά κατά το 2020 αλλά δεν είχαν σημαντικές επιπτώσεις στις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις για το έτος που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2020. Πρότυπα και Διερμηνείες υποχρεωτικά για την τρέχουσα οικονομική χρήση ΔΠΧΑ 3 (Τροποποιήσεις) «Ορισμός συνένωσης επιχειρήσεων» Ο νέος ορισμός εστιάζει στην έννοια της απόδοσης μιας επιχείρησης με τη μορφή παροχής αγαθών και υπηρεσιών στους πελάτες σε αντίθεση με τον προηγούμενο ορισμό ο οποίος εστίαζε στις αποδόσεις με τη μορφή μερισμάτων, χαμηλότερου κόστους ή άλλου οικονομικού οφέλους σε επενδυτές και λοιπά μέρη. Επιπλέον αποσαφηνίζει ότι, για να θεωρηθεί επιχείρηση, ένα ολοκληρωμένο σύνολο δραστηριοτήτων και περιουσιακών στοιχείων πρέπει να περιλαμβάνει τουλάχιστον μια εισροή και μια ουσιαστική διαδικασία που από κοινού συνεισφέρουν σημαντικά στην ικανότητά του να δημιουργεί εκροή. Τέλος εισάγει την δυνατότητα προαιρετικής εξέτασης (η εξέτασης συγκέντρωσης) με την οποία απλουστεύεται η εκτίμηση του κατά πόσον ένα αποκτηθέν σύνολο δραστηριοτήτων και περιουσιακών στοιχείων δεν αποτελεί επιχείρηση. ΔΛΠ 1 και ΔΛΠ 8 (Τροποποιήσεις) «Ορισμός του ουσιώδους» Οι τροποποιήσεις αποσαφηνίζουν τον ορισμό του ουσιώδους και πώς πρέπει να χρησιμοποιείται, συμπληρώνοντας τον ορισμό με οδηγίες οι οποίες παρέχονταν έως τώρα σε άλλα σημεία των ΔΠΧΑ. Επιπλέον, έχουν βελτιωθεί οι διευκρινίσεις που συνοδεύουν τον ορισμό. Τέλος, οι τροποποιήσεις διασφαλίζουν ότι ο ορισμός του ουσιώδους εφαρμόζεται με συνέπεια σε όλα τα ΔΠΧΑ. Πρότυπα και Διερμηνείες υποχρεωτικά για μεταγενέστερες περιόδους ΔΠΧΑ 16 (Τροποποίηση) «Παραχωρήσεις σε ενοίκια που σχετίζονται με τον COVID‐19» (εφαρμόζεται στις ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιουνίου 2020) Η τροποποίηση παρέχει στους μισθωτές (αλλά όχι τους εκμισθωτές) τη δυνατότητα προαιρετικής εξαίρεσης από την εκτίμηση του κατά πόσον η παραχώρηση σε ενοίκιο που σχετίζεται με τον COVID‐19 είναι τροποποίηση της μίσθωσης. Οι μισθωτές μπορούν να επιλέξουν να λογιστικοποιούν τις παραχωρήσεις σε ενοίκια με τον ίδιο τρόπο που θα έκαναν για αλλαγές που δεν είναι τροποποιήσεις μισθώσεων. Η τροποποίηση δεν έχει υιοθετηθεί ακόμη από την Ευρωπαϊκή Ένωση. 112 ΔΛΠ 16 (Τροποποίηση) «Ενσώματα πάγια – Έσοδα πριν από την προβλεπόμενη χρήση» (εφαρμόζεται στις ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2022) Η τροποποίηση απαγορεύει στην οντότητα να αφαιρεί από το κόστος ενσώματου παγίου τυχόν έσοδα που λαμβάνονται από την πώληση ειδών που παράγονται ενώ η οντότητα προετοιμάζει το πάγιο για την προοριζόμενη χρήση του. Απαιτεί επίσης από τις οντότητες να γνωστοποιούν χωριστά τα ποσά των εσόδων και των δαπανών που σχετίζονται με τέτοια παραγόμενα είδη που δεν αποτελούν αποτέλεσμα της συνήθης δραστηριότητας της οντότητας. Η τροποποίηση δεν έχει υιοθετηθεί ακόμη από την Ευρωπαϊκή Ένωση. ΔΛΠ 37 (Τροποποίηση) «Επαχθείς συμβάσεις – Κόστος εκπλήρωσης μιας σύμβασης» (εφαρμόζεται στις ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2022) Η τροποποίηση διευκρινίζει ότι «το κόστος εκπλήρωσης μιας σύμβασης» περιλαμβάνει το άμεσα σχετιζόμενο κόστος της εκπλήρωσης αυτής της σύμβασης και την κατανομή άλλων δαπανών που σχετίζονται άμεσα με την εκτέλεσή της. Η τροποποίηση διευκρινίζει επίσης ότι, προτού αναγνωριστεί χωριστή πρόβλεψη για επαχθή σύμβαση, μια οντότητα αναγνωρίζει τυχόν ζημιά απομείωσης στα περιουσιακά στοιχεία που χρησιμοποιήθηκαν για την εκπλήρωση της σύμβασης, και όχι σε περιουσιακά στοιχεία που ήταν αφοσιωμένα μόνο στη συγκεκριμένη σύμβαση. Η τροποποίηση δεν έχει υιοθετηθεί ακόμη από την Ευρωπαϊκή Ένωση. ΔΠΧΑ 3 (Τροποποίηση) «Αναφορά στο Εννοιολογικό Πλαίσιο» (εφαρμόζεται στις ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2022) Η τροποποίηση επικαιροποιεί το πρότυπο ώστε να αναφέρεται στο Εννοιολογικό Πλαίσιο για τη Χρηματοοικονομική Αναφορά που εκδόθηκε το 2018, όταν πρέπει να προσδιοριστεί τι συνιστά περιουσιακό στοιχείο ή υποχρέωση σε μία συνένωση επιχειρήσεων. Επιπλέον, προστέθηκε μια εξαίρεση για ορισμένους τύπους υποχρεώσεων και ενδεχόμενων υποχρεώσεων που αποκτήθηκαν σε μια συνένωση επιχειρήσεων. Τέλος, διευκρινίζεται ότι ο αποκτών δεν πρέπει να αναγνωρίζει ενδεχόμενα περιουσιακά στοιχεία, όπως ορίζονται στο ΔΛΠ 37, κατά την ημερομηνία απόκτησης. Η τροποποίηση δεν έχει υιοθετηθεί ακόμη από την Ευρωπαϊκή Ένωση. ΔΛΠ 1 (Τροποποίηση) «Ταξινόμηση υποχρεώσεων ως βραχυπρόθεσμες ή μακροπρόθεσμες» (εφαρμόζονται στις ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2023) Η τροποποίηση διευκρινίζει ότι οι υποχρεώσεις ταξινομούνται ως βραχυπρόθεσμες ή μακροπρόθεσμες βάσει των δικαιωμάτων που είναι σε ισχύ στη λήξη της περιόδου αναφοράς. Η ταξινόμηση δεν επηρεάζεται από τις προσδοκίες της οντότητας ή από γεγονότα μετά την ημερομηνία αναφοράς. Επιπλέον, η τροποποίηση αποσαφηνίζει τη σημασία του όρου «διακανονισμός» μιας υποχρέωσης του ΔΛΠ 1. Η τροποποίηση δεν έχει υιοθετηθεί ακόμη από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ετήσιες βελτιώσεις σε ΔΠΧΑ 2018–2020 (εφαρμόζονται στις ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2022) 113 Οι τροποποιήσεις που παρατίθενται παρακάτω περιλαμβάνουν αλλαγές σε τέσσερα ΔΠΧΑ. Οι τροποποιήσεις δεν έχουν υιοθετηθεί ακόμη από την Ευρωπαϊκή Ένωση. ΔΠΧΑ 9 «Χρηματοοικονομικά μέσα» Η τροποποίηση εξετάζει ποια έξοδα πρέπει να περιληφθούν στην αξιολόγηση του 10% για την αποαναγνώριση των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων. Τα σχετικά κόστη ή αμοιβές θα μπορούσαν να καταβληθούν είτε σε τρίτους είτε στον δανειστή. Σύμφωνα με την τροποποίηση, το κόστος ή οι αμοιβές που καταβάλλονται σε τρίτους δεν θα συμπεριληφθούν στην αξιολόγηση του 10%. ΔΠΧΑ 16 «Μισθώσεις» Η τροποποίηση αφαίρεσε το παράδειγμα για πληρωμές από τον εκμισθωτή σχετικά με τις βελτιώσεις μισθωμάτων στο επεξηγηματικό παράδειγμα 13 του προτύπου, προκειμένου να εξαλειφθεί οποιαδήποτε πιθανή σύγχυση σχετικά με τoν χειρισμό των κινήτρων μίσθωσης. 114 Σημείωση 3 Διαχείριση Χρηματοοικονομικών Κινδύνων Παράγοντες χρηματοοικονομικού κινδύνου Ο Όμιλος εκτίθεται σε μια σειρά χρηματοοικονομικών κινδύνων: τον κίνδυνο αγοράς (συμπεριλαμβανομένων του συναλλαγματικού κινδύνου, του κινδύνου τιμών πρώτων υλών και του κινδύνου επιτοκίων), τον πιστωτικό κίνδυνο, τον κίνδυνο ρευστότητας και τον κίνδυνο κεφαλαίου. Στόχος του προγράμματος διαχείρισης κινδύνων του Ομίλου είναι η παρακολούθηση της μεταβλητότητας των χρηματοπιστωτικών αγορών και η ελαχιστοποίηση της ενδεχόμενης αρνητικής τους επίδρασης στις ταμειακές ροές του Ομίλου. Τη διαχείριση κινδύνων αναλαμβάνει το Τμήμα Διαχείρισης Κεφαλαίων του Ομίλου με βάση τις πολιτικές που έχει εγκρίνει το Διοικητικό Συμβούλιο. Ρόλος του είναι να προσδιορίζει, να αξιολογεί και να λαμβάνει μέτρα αποφυγής των χρηματοοικονομικών κινδύνων, σε στενή συνεργασία με τις θυγατρικές του Ομίλου. Η εγκεκριμένη από το Διοικητικό Συμβούλιο, Πολιτική Διαχείρισης Κεφαλαίων, καθορίζει το πλαίσιο ελέγχου όλων των συναλλαγών που σχετίζονται με θέματα διαχείρισης κεφαλαίων και διαθεσίμων. Το Τμήμα Διαχείρισης Κεφαλαίων του Ομίλου δεν πραγματοποιεί κερδοσκοπικές συναλλαγές ή συναλλαγές που δεν έχουν σχέση με τις δραστηριότητες του Ομίλου. Κίνδυνος αγοράς I) Συναλλαγματικός κίνδυνος Ο Όμιλος δραστηριοποιείται διεθνώς και ως εκ τούτου εκτίθεται σε συναλλαγματικούς κινδύνους μελλοντικών συναλλαγών και συναλλαγματικούς κινδύνους που απορρέουν από αναγνωρισμένα χρηματικά περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις που εκφράζονται σε νομίσματα διαφορετικά από το λειτουργικό νόμισμα της εκάστοτε τοπικής οντότητας. Για να ελαχιστοποιήσουμε την έκθεση των θυγατρικών μας, οι οποίες χρησιμοποιούν λειτουργικά νομίσματα εκτός του ευρώ, στους συναλλαγματικούς κινδύνους εφαρμόζουμε την τακτική του natural hedging (ισοσκέλιση των απαιτήσεων και υποχρεώσεων σε ξένο νόμισμα). Το natural hedging επιτυγχάνεται μέσω της αντιστοίχισης, στον μέγιστο δυνατό βαθμό, των ταμειακών ροών εσόδων και εξόδων ίδιου νομίσματος, ούτως ώστε να περιοριστεί ο αντίκτυπος των συναλλαγματικών μεταβολών. Όταν δεν είναι δυνατή η εφαρμογή του natural hedging, είναι πιθανό να χρησιμοποιήσουμε παράγωγα, κυρίως με τη μορφή προθεσμιακών συμβολαίων συναλλάγματος. Σε κάποιες περιπτώσεις όπου τα παράγωγα δεν είναι προσβάσιμα ή το κόστος χρήσης τους είναι πολύ μεγάλο, ενδεχομένως να αποφασίσουμε να μην προβούμε σε καμία αντιστάθμιση της συναλλαγματικής έκθεσης. Πρόσφατα, δεν έχουμε χρησιμοποιήσει παράγωγα, παρά μόνο την τακτική του natural hedging για την αντιστάθμιση των συναλλαγματικών κινδύνων, στο μέτρο του εφικτού. Οι ακόλουθοι πίνακες παρουσιάζουν την ευαισθησία του Ομίλου σε εύλογες μεταβολές των συναλλαγματικών ισοτιμιών, με βάσει την ιστορική μεταβλητότητα για περίοδο 12 μηνών. Οι υπολογισμοί βασίζονται στην έκθεση κάθε θυγατρικής του Ομίλου, η οποία έχει χρηματικά περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις σε νομίσματα διαφορετικά από το λειτουργικό νόμισμά της. Η ανάλυση ευαισθησίας καθορίζει τα πιθανά κέρδη και ζημίες στην κατάσταση αποτελεσμάτων που προκύπτουν από τις θέσεις συναλλάγματος του Ομίλου ως 115 αποτέλεσμα της αντίστοιχης ποσοστιαίας αύξησης και μείωσης των ξένων νομισμάτων του Ομίλου σε σχέση με το ευρώ και το δολάριο ΗΠΑ. Ευαισθησία συναλλαγματικού κινδύνου την 31η Δεκεμβρίου 2020 Δολάριο ΗΠΑ/Ευρώ Ραντ Νοτίου Αφρικής/Ευρώ Νάιρα Νιγηρίας/Ευρώ Ρούβλι Ρωσίας/Ευρώ Ρουπία Ινδίας/Ευρώ Λοιπά νομίσματα Σύνολο Ιστορικό ποσοστό μεταβλητότητας νομίσματος σε 12μηνη περίοδο 7.8% 16.1% 17.5% 19.6% 8.4% Ιστορικό ποσοστό μεταβλητότητας νομίσματος σε 12μηνη περίοδο Ραντ Νοτίου Αφρικής/ Δολάριο ΗΠΑ Λοιπά νομίσματα Σύνολο 16.6% Υποτίμηση του Ευρώ έναντι τοπικών νομισμάτων (Κέρδος)/ζημία στην κατάσταση αποτελεσμάτων εκατ. ευρώ 0.4 ‐2.3 9.6 ‐0.3 ‐0.7 0.1 6.8 Ανατίμηση του Ευρώ έναντι τοπικών νομισμάτων (Κέρδος)/ζημία στην κατάσταση αποτελεσμάτων εκατ. ευρώ ‐0.4 2.3 ‐9.3 0.3 0.7 ‐0.1 ‐6.6 Υποτίμηση του δολαρίου ΗΠΑ έναντι τοπικών νομισμάτων (Κέρδος)/ζημία στην κατάσταση αποτελεσμάτων εκατ. ευρώ Ανατίμηση του δολαρίου ΗΠΑ έναντι τοπικών νομισμάτων (Κέρδος)/ζημία στην κατάσταση αποτελεσμάτων εκατ. ευρώ ‐0.8 0.8 0.0 0.6 ‐0.6 0.0 Ευαισθησία συναλλαγματικού κινδύνου την 31η Δεκεμβρίου 2019 Δολάριο ΗΠΑ/Ευρώ Ραντ Νοτίου Αφρικής/Ευρώ Νάιρα Νιγηρίας/Ευρώ Ρούβλι Ρωσίας/Ευρώ Ρουπία Ινδίας/Ευρώ Λοιπά νομίσματα Σύνολο Ιστορικό ποσοστό μεταβλητότητας νομίσματος σε 12μηνη περίοδο 5.0% 11.9% 5.1% 7.3% 6.6% 116 Υποτίμηση του Ευρώ έναντι τοπικών νομισμάτων (Κέρδος)/ζημία στην κατάσταση αποτελεσμάτων εκατ. ευρώ 0.9 ‐1.2 2.0 ‐0.6 ‐0.4 0.0 0.7 Ανατίμηση του Ευρώ έναντι τοπικών νομισμάτων (Κέρδος)/ζημία στην κατάσταση αποτελεσμάτων εκατ. ευρώ ‐0.9 1.2 ‐2.0 0.6 0.4 0.0 ‐0.7 Ιστορικό ποσοστό μεταβλητότητας νομίσματος σε 12μηνη περίοδο Ραντ Νοτίου Αφρικής/ Δολάριο ΗΠΑ Λοιπά νομίσματα Σύνολο 15.3% Υποτίμηση του δολαρίου ΗΠΑ έναντι τοπικών νομισμάτων (Κέρδος)/ζημία στην κατάσταση αποτελεσμάτων εκατ. ευρώ Ανατίμηση του δολαρίου ΗΠΑ έναντι τοπικών νομισμάτων (Κέρδος)/ζημία στην κατάσταση αποτελεσμάτων εκατ. ευρώ 0.6 0.7 1.3 ‐0.6 ‐0.7 ‐1.3 II) Κίνδυνος τιμών πρώτων υλών Το κόστος παραγωγής του Ομίλου παρουσιάζει ευαισθησία στις τιμές ορισμένων πρώτων υλών που χρησιμοποιούνται στη διαδικασία κατασκευής των προϊόντων του. Ο Όμιλος εκτίθεται κυρίως στις διακυμάνσεις τιμών του χαλκού, του χάλυβα, του αλουμινίου, του πλαστικού και του ανθρακικού νατρίου. Για να προστατευτεί, έχει θεσπίσει πολιτικές περιορισμού του κινδύνου που απορρέει από την μεταβλητότητα των τιμών των παραπάνω πρώτων υλών. Πιο συγκεκριμένα, κατά την αγορά των πρώτων υλών, διαπραγματευόμαστε τις εκπτώσεις με βάση τον όγκο που έχει αγοραστεί. Διατηρούμε στρατηγικά αποθέματα στον προμηθευτή, στα εργοστάσιά μας και σε έτοιμα προϊόντα, για να είμαστε σε θέση να εγγυηθούμε τη διαθεσιμότητα των προϊόντων μας. Όταν είναι εφικτό, προβαίνουμε σε ετήσιες, εξάμηνες ή τρίμηνες συμφωνίες με τους προμηθευτές μας για να ανταποκριθούμε στο εκάστοτε πρόγραμμα παραγωγής και παράλληλα επιτρέπουμε τις προσαρμογές των συμφωνιών εάν οι τιμές ξεκινήσουν να υποχωρούν και να γίνουν πιο συμφέρουσες για εμάς. III) Κίνδυνος επιτοκίων Τα έσοδα και οι λειτουργικές ταμειακές ροές του Ομίλου είναι σε μεγάλο βαθμό ανεξάρτητα από τις διακυμάνσεις επιτοκίων της αγοράς, καθώς ο Όμιλος δεν διαθέτει άλλα έντοκα περιουσιακά στοιχεία ενεργητικού εκτός από βραχυπρόθεσμες προθεσμιακές καταθέσεις. Η έκθεση του Ομίλου, σε κίνδυνο σχετιζόμενο με τις διακυμάνσεις των επιτοκίων επί των υποχρεώσεών του, περιορίζεται στον κίνδυνο ταμειακών ροών από τυχόν μεταβολές στα κυμαινόμενα επιτόκια. Ο Όμιλος παρακολουθεί συνεχώς τις τάσεις των επιτοκίων και τη διάρκεια των αναγκών χρηματοδότησης. Η πολιτική του Ομίλου στοχεύει στην ελαχιστοποίηση της έκθεσης σε κινδύνους που συνδέονται με τα επιτόκια των ταμειακών ροών μέσω της μακροπρόθεσμης χρηματοδότησης. Για να δείτε την ανάλυση ευαισθησίας των κινδύνων που συνδέονται με τις διακυμάνσεις των επιτοκίων, ανατρέξτε στη Σημείωση 17. Πιστωτικός κίνδυνος Ο πιστωτικός κίνδυνος προέρχεται από τα ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα του Ομίλου και τα πιστωτικά ανοίγματα έναντι πελατών του, περιλαμβανομένων των εκκρεμών απαιτήσεων. 117 I) Διαχείριση κινδύνου Όσον αφορά τις τράπεζες και τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, γίνονται δεκτά κυρίως ιδρύματα που αξιολογούνται από ανεξάρτητα μέρη και έχουν υψηλή πιστοληπτική ικανότητα. Όσον αφορά τις εκκρεμείς εμπορικές απαιτήσεις, ο Όμιλος έχει θεσπίσει πολιτικές για την αξιολόγηση της πιστοληπτικής διαβάθμισης του πελάτη, λαμβάνοντας υπόψη τη χρηματοοικονομική του θέση, την προηγούμενη εμπειρία καθώς και άλλους παράγοντες. Τίθενται επιμέρους πιστωτικά όρια και η συμμόρφωση παρακολουθείται τακτικά από τη διοίκηση. Η πιστωτική πολιτική του Ομίλου διέπετε από τους όρους πληρωμής που αναφέρονται ανά περίπτωση σε κάθε συμβόλαιο με τον πελάτη. Ο Όμιλος έχει σημαντική συγκέντρωση πιστωτικού κινδύνου με συγκεκριμένους πελάτες που συναποτελούν μεγάλους διεθνείς ομίλους με υψηλή ποιότητα πίστωσης. Ανατρέξτε στη Σημείωση 9 για να δείτε τις πιστοληπτικές διαβαθμίσεις των πελατών. II) Ασφάλιση Για κάποιες εμπορικές απαιτήσεις ο Όμιλος μπορεί να συνάψει ασφαλιστήρια συμβόλαια κάλυψης πιστωτικών κινδύνων. III) Απομείωση Εμπορικές απαιτήσεις Ο Όμιλος διαθέτει έναν μόνο τύπο χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων που ρυθμίζονται από το μοντέλο αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών. Τα στοιχεία αυτά είναι εμπορικές απαιτήσεις για πωλήσεις αποθεμάτων και εμπορικές απαιτήσεις από την παροχή υπηρεσιών. Οι προβλέψεις για επισφαλείς απαιτήσεις βασίζονται σε παραδοχές σχετικά με τον κίνδυνο αθέτησης τους καθώς και των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών. Ο Όμιλος εξασκεί κρίση για να κάνει υποθέσεις και να υπολογίσει τη ζημιά απομείωσης, με βάση την εμπειρία του παρελθόντος, τις υπάρχουσες συνθήκες της αγοράς καθώς και τις μελλοντικές εκτιμήσεις στο τέλος κάθε περιόδου αναφοράς. Η Διοίκηση προχώρησε σε επισκόπηση των παραδοχών αυτών λαμβάνοντας υπόψη τον αντίκτυπο του COVID‐19 και κατέληξε ότι η ανακτησιμότητα των απαιτήσεων δεν έχει επηρεαστεί σημαντικά λόγω της πανδημίας. Η διοίκηση έχει αξιολογήσει τα εισπρακτέα υπόλοιπα των θυγατρικών και έχει καθορίσει ότι αυτές οι απαιτήσεις δεν χρειάζονται πρόβλεψη απομείωσης. Η ανάλυση της πρόβλεψης βρίσκεται στη Σημείωση 9. Ο Όμιλος εφαρμόζει την απλοποιημένη προσέγγιση του ΔΠΧΑ 9 για την επιμέτρηση των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών, χρησιμοποιώντας την αναμενόμενη διάρκεια ζωής όλων των εμπορικών απαιτήσεων. 118 Κίνδυνος ρευστότητας Ο Όμιλος διαχειρίζεται συνετά τον κίνδυνο ρευστότητας για να διασφαλίσει επάρκεια σε ταμειακά διαθέσιμα και χρηματοδοτικούς πόρους, ούτως ώστε να είναι σε θέση να ανταπεξέρχεται στις υποχρεώσεις του έγκαιρα. Αυτό επιτυγχάνεται μέσω των διαθέσιμων τραπεζικών πιστωτικών γραμμών είτε δεσμευμένων είτε όχι. Για πληροφορίες σχετικά με τις άμεσα διαθέσιμες πιστωτικές διευκολύνσεις, ανατρέξτε στη Σημείωση 13. Το Τμήμα Διαχείρισης Κεφαλαίων, διαχειρίζεται τους κινδύνους ρευστότητας μέσω της διατήρησης της προσβασιμότητας στις αγορές τίτλων χρέους και ιδίων κεφαλαίων αλλά και μέσω της συνεχούς παρακολούθησης του κεφαλαίου κίνησης και των πραγματικών όπως και των προβλεπόμενων ταμειακών ροών. Για να δείτε την ανάλυση ωριμότητας των χρηματοοικονομικών στοιχείων παθητικού, ανατρέξτε στη Σημείωση 28. Κίνδυνος κεφαλαίου Οι στόχοι του Ομίλου κατά τη διαχείριση του κεφαλαίου είναι, αφενός, η διαφύλαξη της ικανότητας του Ομίλου να συνεχίσει τις δραστηριότητές του (going concern) ώστε να εξασφαλίζει αποδόσεις για τους μετόχους και παροχές για τα λοιπά ενδιαφερόμενα μέρη και, αφετέρου, η διατήρηση της βέλτιστης διάρθρωσης κεφαλαίου ώστε να μειώσει το κόστος κεφαλαίου. Η πιστοληπτική διαβάθμιση του Ομίλου γίνεται από τους οίκους S&P Global Ratings και Moody’s Investor Service. Οίκοι αξιολόγησης πιστοληπτικής διαβάθμισης S&P Global Ratings Moody’s Investor Service Ημερομηνία δημοσίευσης Πιστοληπτική διαβάθμιση Προοπτικές 18 Δεκεμβρίου 2020 20 Ιανουαρίου 2021 B‐ B3 Σταθερές Σταθερές 119 Σημείωση 4 Σημαντικές Λογιστικές Εκτιμήσεις & Κρίσεις της Διοίκησης Η Διοίκηση προβαίνει σε εκτιμήσεις, παραδοχές και αξιολογικές κρίσεις προκειμένου να επιλέξει τις καταλληλότερες λογιστικές αρχές σε σχέση με τη μελλοντική εξέλιξη γεγονότων και συναλλαγών. Οι εν λόγω εκτιμήσεις, παραδοχές και κρίσεις επανεξετάζονται περιοδικά, προκειμένου να ανταποκρίνονται στα τρέχοντα δεδομένα και να αντανακλούν τους εκάστοτε τρέχοντες κινδύνους και βασίζονται στην προγενέστερη εμπειρία της Διοίκησης σε σχέση με το επίπεδο / όγκο των συναφών συναλλαγών ή γεγονότων. Οι εκτιμήσεις, παραδοχές και κρίσεις που εφαρμόστηκαν για την ετοιμασία των ετήσιων χρηματοοικονομικών καταστάσεων είναι συνεπείς με αυτές που ακολουθήθηκαν στην κατάρτιση των ετήσιων χρηματοοικονομικών καταστάσεων της Εταιρείας για τηv προηγούμενη χρήση αναπροσαρμοσμένες, όπου απαιτείται, από την επίδραση του αντίκτυπου της πανδημίας COVID‐19. 4.1. Σημαντικές λογιστικές εκτιμήσεις και παραδοχές Ο Όμιλος προβαίνει σε εκτιμήσεις και παραδοχές σχετικά με την εξέλιξη των μελλοντικών γεγονότων. Οι εκτιμήσεις και παραδοχές που ενέχουν σημαντικό κίνδυνο να προκαλέσουν ουσιώδεις προσαρμογές στις λογιστικές αξίες των περιουσιακών στοιχείων και των υποχρεώσεων στους επόμενους 12 μήνες αφορούν το φόρο εισοδήματος. 4.1.1. Φόρος Εισοδήματος Ο Όμιλος υπόκειται σε φορολόγηση σε διάφορες χώρες. Απαιτείται η άσκηση κρίσης από τη διοίκηση του Ομίλου για τον προσδιορισμό της πρόβλεψης για φόρο εισοδήματος. Υπάρχουν πολλές συναλλαγές και υπολογισμοί για τους οποίους ο τελικός προσδιορισμός του φόρου είναι αβέβαιος. Εάν ο τελικός φόρος είναι διαφορετικός από τον αρχικώς αναγνωρισθέντα, η διαφορά θα επηρεάσει το φόρο εισοδήματος και την πρόβλεψη για αναβαλλόμενη φορολογία της περιόδου. 4.1.2. Εκτιμώμενη απομείωση συμμετοχών Οι συμμετοχές του Ομίλου σε θυγατρικές εταιρείες υπόκεινται σε έλεγχο απομείωσης της αξίας τους, όταν υπάρχουν ενδείξεις ότι η λογιστική τους αξία δε θα ανακτηθεί. Η ανακτήσιμη αξία των θυγατρικών εταιρειών προσδιορίζεται με βάση την αξία χρήσεως αυτών (value in use) που απαιτεί την χρήση εκτιμήσεων. Στον υπολογισμό της αξίας χρησιμοποιούνται εκτιμήσεις ταμειακών ροών βάσει του εγκεκριμένου από τη διοίκηση προϋπολογισμού για ένα έτος και βάσει εκτιμήσεων ταμειακών ροών για τα επόμενα τέσσερα έτη. Κατά το τέλος της χρήσης, η Εταιρεία διατηρούσε επένδυση στην Frigoinvest Holdings Β.V. ποσού €60 εκατ.. Η Frigoinvest Holdings Β.V διατηρεί τις επενδύσεις στις θυγατρικές του Ομίλου στους κλάδους της επαγγελματικής Ψύξης και του Γυαλιού, που αντιπροσωπεύουν δύο διακριτές μονάδες δημιουργίας ταμειακών ροών. Η επιδείνωση του μακροοικονομικού περιβάλλοντος από τον αντίκτυπο του COVID‐19 , οδήγησε την Μητρική Εταιρεία να προχωρήσει σε αξιολόγηση απομείωσης του ανακτήσιμου ποσού για την εν λόγω επένδυση και προέβη στον υπολογισμό της αξίας χρήσεως μέσω προεξοφλημένων ταμειακών ροών από όπου προέκυψε ότι το ανακτήσιμο ποσό ήταν μεγαλύτερο από τη λογιστική αξία. Οι εκτιμήσεις ταμειακών ροών έχουν αναθεωρηθεί έτσι 120 ώστε να αντικατοπτρίζουν τον αντίκτυπο από τον COVID‐19. Κατά συνέπεια η διοίκηση αναμένει ότι ο Όμιλος θα επιστρέψει στα προ κρίσης επίπεδα το 2023. H Διοίκηση προέβη σε ανάλυση ευαισθησίας των βασικών παραδοχών (ρυθμός αύξησης εσόδων, προεξοφλητικό επιτόκιο) από την οποία δεν προκύπτει απομείωση. 4.1.3. Εκτίμηση της ωφέλιμης ζωής περιουσιακών στοιχειών Ο Όμιλος επανεξετάζει ετησίως την ωφέλιμη ζωή των ενσώματων παγίων καθώς και των άυλων περιουσιακών στοιχειών. Οι εκτιμήσεις αυτές λαμβάνουν υπόψη τα ανάλογα επιχειρησιακά δεδομένα και μελλοντικά σχέδια κατά την ημερομηνία επανεξέτασης καθώς και τις εκάστοτε συνθήκες της αγοράς. 4.1.4. Εκτιμώμενη απομείωση ενσώματων ακινητοποιήσεων και δικαιώματα χρήσης παγίων Οι ενσώματες ακινητοποιήσεις του Ομίλου υπόκεινται σε έλεγχο απομείωσης της αξίας τους, όταν υπάρχουν ενδείξεις ότι η λογιστική τους αξία δε θα ανακτηθεί. Η ανακτήσιμη αξία των ενσώματων ακινητοποιήσεων προσδιορίζεται με βάση το ΔΛΠ 36 ως η υψηλότερη αξία μεταξύ της αξίας χρήσης και της εύλογης αξίας μειωμένης κατά το κόστος της πώλησης. Όταν η ανακτήσιμη αξία προσδιορίζεται με βάση την αξία χρήσης (value in use), απαιτείται η χρήση εκτιμήσεων. Στον υπολογισμό χρησιμοποιήθηκαν εκτιμήσεις ταμειακών ροών βάσει του εγκεκριμένου από τη διοίκηση προϋπολογισμού για ένα έτος και βάσει εκτιμήσεων ταμειακών ροών για τα επόμενα τέσσερα έτη. Οι εκτιμήσεις ταμειακών ροών έχουν αναθεωρηθεί έτσι ώστε να αντικατοπτρίζουν τον αντίκτυπο από τον COVID‐19. Κατά συνέπεια η διοίκηση αναμένει ότι ο Όμιλος θα επιστρέψει στα προ κρίσης επίπεδα το 2023. Υποκειμενικές εκτιμήσεις και κρίσεις της διοίκησης σχετικά με τα μελλοντικά αποτελέσματα των μονάδων δημιουργίας ταμειακών ροών περιλήφθηκαν στον παραπάνω υπολογισμό. Αυτές οι εκτιμήσεις και κρίσεις περιλαμβάνουν παραδοχές σχετικά με τους ρυθμούς αύξησης εσόδων, το άμεσο κόστος και τα προεξοφλητικά επιτόκια. Η επιδείνωση του μακροοικονομικού περιβάλλοντος από τον αντίκτυπο του COVID‐19, οδήγησαν τον Όμιλο να προχωρήσει σε αξιολόγηση απομείωσης του ανακτήσιμου ποσού για τις μονάδες δημιουργίας ταμειακών ροών (ΜΔΤΡ) που επηρεάστηκαν σημαντικά και παρουσίασαν ζημίες λόγω της επίδρασης της πανδημίας COVID‐19. Επίσης, η διοίκηση εξέτασε κατά πόσο, η μείωση των πωλήσεων και της κερδοφορίας για τις ΜΔΤΡ που κατέχουν σημαντικά κονδύλια ενσώματων ακινητοποιήσεων και δικαιωμάτων χρήσης παγίων (Ρουμανία, Ρωσία και Νιγηρία) αλλά παραμένουν κερδοφόρες, αποτελούν ενδείξεις απομείωσης. Η διοίκηση κατέληξε ότι δεν απαιτείται να πραγματοποιηθεί έλεγχος απομείωσης για αυτές τις ΜΔΤΡ. Συγκεκριμένα, το 2020, ο Όμιλος λαμβάνοντας υπόψη τα αποτελέσματα της κάθε θυγατρικής, αναγνώρισε πιθανές ενδείξεις για απομείωση των ενσώματων πάγιων στοιχείων της Frigoglass India και προέβη στον υπολογισμό της αξίας χρήσης μέσω προεξοφλημένων ταμειακών ροών από όπου προέκυψε ότι το ανακτήσιμο ποσό ήταν μεγαλύτερο από τη 121 λογιστική αξία. H Διοίκηση προέβη σε ανάλυση ευαισθησίας των βασικών παραδοχών (ρυθμός αύξησης εσόδων, προεξοφλητικό επιτόκιο) από την οποία δεν προκύπτει απομείωση. Για τη θυγατρική του Ομίλου Frigoglass South Africa η Διοίκηση αναγνώρισε πιθανές ενδείξεις για απομείωση των δικαιωμάτων χρήσης παγίων και προέβη στον υπολογισμό της αξίας χρήσεως μέσω προεξοφλημένων ταμειακών ροών από όπου προέκυψε ζημία απομείωσης ύψους €1,9 εκατ. Για περισσότερες πληροφορίες ανατρέξτε στη Σημείωση 6. 4.1.5. Εισπρακτέες επιχορηγήσεις για εξαγωγές. Η είσπραξη ενός σημαντικού μέρους των εισπρακτέων επιχορηγήσεων για εξαγωγές εκκρεμεί για περισσότερο από 1 έτος. Η Διοίκηση δεν αναμένει τυχόν ζημίες από τη μη ανάκτηση αυτών των επιχορηγήσεων. Για περισσότερες πληροφορίες ανατρέξτε στη Σημείωση 10. 4.1.6 Αρχή της συνεχιζόμενης δραστηριότητας Κατά την υιοθέτηση της λογιστικής βάσης της συνεχιζόμενης δραστηριότητας, ο Όμιλος, μεταξύ άλλων, κατάρτισε πλάνο ρευστότητας με βάση τις προβλέψεις των ταμειακών ροών για το εγγύς μέλλον. Οι εν λόγω προβλέψεις ταμειακών ροών περιλαμβάνουν και παραδοχές για τις ταμειακές ροές που δημιουργούνται από επιχειρησιακές λειτουργίες, προγραμματισμένες επενδύσεις, αποπληρωμές χρέους και διαθέσιμα πιστωτικά όρια. Με την προϋπόθεση ότι δεν θα υπάρξει σημαντική επιδείνωση του εξωτερικού περιβάλλοντος λόγω της πανδημίας COVID‐19, η Διοίκηση θεωρεί ότι η ρευστότητα της τάξης των €70,2 εκατ. σε χρηματικά διαθέσιμα και των €18,8 εκατ. σε διαθέσιμες πιστωτικές γραμμές, σε συνδυασμό με την πρόσφατη επιμήκυνση του δανεισμού για το 2025, θα είναι σε θέση να ανταποκριθούν στις χρηματοοικονομικές και λειτουργικές δεσμεύσεις για τους επόμενους 12 μήνες. Επίσης, το σύνολο του βραχυπρόθεσμου ενεργητικού υπερβαίνει το σύνολο των βραχυπρόθεσμων υποχρεώσεων του Ομίλου κατά €77,9 εκατ. στις 31.12.2020. 4.2. Καθοριστικές κρίσεις της διοίκησης για την εφαρμογή των λογιστικών αρχών Δεν υπάρχουν τομείς στους οποίους η Διοίκηση πρέπει να κάνει σημαντικές εκτιμήσεις κατά την εφαρμογή των λογιστικών πολιτικών εκτός από τις επιλογές επέκτασης που σχετίζονται με την εφαρμογή του ΔΠΧΠ 16. Για περισσότερες λεπτομέρειες, ανατρέξτε στη Σημείωση 6. 122 FRIGOGLASS A.B.E.E. Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων Ποσά σε χιλιάδες € Σημείωση 5 - Πληροφόρηση ανά κλάδο Κλάδος είναι κάθε διακεκριμένη επιχειρηματική δραστηριότητα του Ομίλου με ιδιάζοντα χαρακτηριστικά ως προς τη φύση της δραστηριότητας, τους επιχειρηματικούς κινδύνους που συνεπάγεται καθώς και ως προς το επιχειρηματικό περιβάλλον στο οποίο αναπτύσσεται η δραστηριότητα. Οι πληροφορίες για την επιχειρηματική δραστηριότητα του Ομίλου που παρουσιάζονται παρακάτω βασίζονται σε πληροφορίες που λαμβάνουν ο Διευθύνων Σύμβουλος και η Εκτελεστική Επιτροπή για να αξιολογήσουν την απόδοση των επιχειρηματικών κλάδων του Ομίλου. Επιπλέον, η Οικονομική Διεύθυνση του Ομίλου είναι οργανωμένη ανά κλάδο, προκειμένου να διενεργείται αποτελεσματικά ο οικονομικός έλεγχος και η παρακολούθηση της απόδοσης των κλάδων. Η διοίκηση παρακολουθεί ξεχωριστά τα λειτουργικά αποτελέσματα των επιχειρηματικών μονάδων του Ομίλου, προκειμένου να λαμβάνει αποφάσεις, να κατανέμει τους διαθέσιμους πόρους καθώς και να αξιολογεί την απόδοσή τους. Η απόδοση των λειτουργικών κλάδων κρίνεται με βάση το EBITDA, τα κέρδη προ φόρων, χρηματοδοτικών, επενδυτικών αποτελεσμάτων, αποσβέσεων και απομειώσεων. Συνεκτιμώντας τα παραπάνω η κατάτμηση των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων του Ομίλου σε κλάδους γίνεται ως εξής: - Επαγγελματική Ψύξη - Υαλουργία Η Frigoglass («Ο Όμιλος») είναι κατασκευαστης Επαγγελματικών Ψυγείων, γυάλινων συσκευασιών και συμπληρωματικών προϊόντων συσκευασίας. Η κατανομή των ενοποιημένων στοιχείων του ισολογισμού και των αποτελεσμάτων περιόδου ανά κλάδο επιχειρηματικής δραστηριότητας αναλύεται ως εξής: A) Στοιχεία ανά κλάδο i) Κατάσταση αποτελεσμάτων Χρήση που έληξε 31.12.2020 Επαγγελματική Ψύξη Έσοδα από συμβάσεις με πελάτες Δεδομένη χρονική στιγμή Σε βάθος χρόνου Σύνολο Εσόδων από συμβάσεις με πελάτες Κέρδη προ φόρων, χρηματοδοτικών & επενδυτικών αποτελεσμάτων Χρηματοοικονομικά έξοδα Χρηματοοικονομικά έσοδα Υαλουργία Χρήση που έληξε 31.12.2019 Σύνολο Επαγγελματική Ψύξη Υαλουργία Σύνολο 202.044 48.772 250.816 82.422 82.422 284.466 48.772 333.238 311.071 57.347 368.418 113.919 113.919 424.990 57.347 482.337 7.604 (30.674) 55 13.343 18.041 177 20.947 (12.633) 232 23.792 (23.513) 101 26.306 2.237 3.403 50.098 (21.276) 3.504 Κέρδη / <Ζημιές> από Χρηματοοικονομικά (30.619) 18.218 (12.401) (23.412) 5.640 (17.772) Κέρδη / <Ζημιές> προ φόρων και εξόδων αναδιοργάνωσης Καθαρά <έξοδα> /έσοδα αναδιοργάνωσης Κέρδη / <Ζημιές> προ φόρων Φόροι εισοδήματος Κέρδη / <Ζημιές> μετά από φόρους (23.015) (1.076) (24.091) (4.856) (28.947) 31.561 31.561 (11.372) 20.189 8.546 (1.076) 7.470 (16.228) (8.758) 380 (4.843) (4.463) (3.391) (7.855) 31.946 31.946 (10.491) 21.455 32.326 (4.843) 27.483 (13.883) 13.600 (28.726) 11.669 12.928 7.616 (15.798) 19.285 (7.505) 14.150 13.071 8.718 5.566 22.868 (1.925) - (1.925) (1.088) - 42.157 39.030 Κέρδη / <Ζημιές> που κατανέμονται σε μετόχους Εταιρείας Αποσβέσεις Απομείωση παγίων & δικαιωμάτων χρήσης παγίων ( Σημ 6 ) Κέρδη / <Ζημιές> προ χρηματοοικονομικών εξόδων, εξόδων αναδιοργάνωσης, φόρων & αποσβέσεων EBITDA ( Σημ 26 ) 21.198 20.959 Δεν υπάρχουν πωλήσεις μεταξύ των κλάδων. 35.024 (1.088) 74.054 % Διαφορά 31.12.2020 vs 31.12.2019 Επαγγελματική Ψύξη Υαλουργία Σύνολο Έσοδα από συμβάσεις με πελάτες -31,9% -27,6% -30,9% Κέρδη προ φόρων, χρηματοδοτικών & επενδυτικών αποτελεσμάτων -68,0% -49,3% -58,2% EBITDA -45,7% -40,2% -43,1% Οι πωλήσεις της Εμπορικής Ψύξης (ICM) μειώθηκαν κατά 31,9% στα €250,8 εκατ., λόγω της υιοθέτησης προληπτικών μέτρων COVID-19 από τις κυβερνήσεις στις περισσότερες αγορές μας, που οδήγησαν σε χαμηλότερες επενδύσεις από βασικούς πελάτες. Οι πωλήσεις γυαλιού μειώθηκαν κατά 27,6% στα € 82,4 εκατ., γεγονός που αντικατοπτρίζει τις δύσκολες συνθήκες της αγοράς στη Νιγηρία κυρίως λόγω της πανδημίας COVID-19, καθώς και της υποτίμησης της Naira. Στην Εμπορική Ψύξη (ICM) το EBITDA μειώθηκε κατά 45,7% , αποτέλεσμα του χαμηλότερου όγκου πωλήσεων και των σχετικών εξόδων αδράνειας τα οποία αντισταθμίστηκαν κατά ένα μέρος από τις πρωτοβουλίες μείωσης κόστους παραγωγής, τις χαμηλότερες εκπτώσεις και τον έλεγχο λειτουργικών εξόδων. Στην Υαλουργία το EBITDA μειώθηκε κατά 40,2% κυρίως λόγω της τη μείωσης των πωλήσεων, της χαμηλότερης απορρόφησης του σταθερού κόστους και της υποτίμησης της Naira τα οποία δεν αντισταθμίστηκαν αντίστοιχα από την αύξηση των τιμών πώλησης. 123 FRIGOGLASS A.B.E.E. Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων Ποσά σε χιλιάδες € Σημείωση 5 - Πληροφόρηση ανά κλάδο (συνέχεια) ii) Κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης Χρήση που έληξε 31.12.2020 Γενικό σύνολο ενεργητικού Γενικό σύνολο υποχρεώσεων Επενδύσεις/ κεφαλαιακές δαπάνες M η Επαγγελματική Σ Ψύξη υ ν 228.892 381.756 Υαλουργία Χρήση που έληξε 31.12.2019 Σύνολο Επαγγελματική Ψύξη Υαλουργία Σύνολο 125.418 54.746 354.310 436.502 281.809 407.847 161.580 62.980 443.389 470.827 5.934 8.169 Αναφορά Σημ. 6 & 7 14.103 9.193 21.261 30.454 Οι υποχρεώσεις των τομέων επιμετρούνται με τον ίδιο τρόπο με τον οποίο επιμετρούνται στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις. Αυτές οι υποχρεώσεις κατανέμονται με βάση τις λειτουργίες του κάθε τομέα. B) Πωλήσεις ανά γεωγραφική περιοχή - Χώρες εγκατάστασης πελατών Όμιλος Χρήση που έληξε 31.12.2020 31.12.2019 Κλάδος Επαγγελματικής Ψύξης: Ανατολική Ευρώπη Δυτική Ευρώπη Αφρική / Μέση Ανατολή Ασία Σύνολο Κλάδος Υαλουργίας: Αφρική Σύνολο Σύνολο Πωλήσεων: Ανατολική Ευρώπη Δυτική Ευρώπη Αφρική / Μέση Ανατολή Ασία Γενικό Σύνολο 124 129.122 58.673 36.437 26.584 250.816 187.335 92.859 52.219 36.005 368.418 82.422 82.422 113.919 113.919 129.122 58.673 118.859 26.584 333.238 187.335 92.859 166.138 36.005 482.337 FRIGOGLASS A.B.E.E. Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων Ποσά σε χιλιάδες € Σημείωση 5 - Πληροφόρηση ανά Κλάδο (συνέχεια) Πωλήσεις ανά γεωγραφική περιοχή - Χώρες εγκατάστασης πελατών Μητρική Εταιρεία Χρήση που έληξε 31.12.2020 31.12.2019 Κλάδος Επαγγελματικής Ψύξης: Ανατολική Ευρώπη Δυτική Ευρώπη Αφρική / Μέση Ανατολή Ασία Πωλήσεις σε Τρίτους Ενδοεταιρικές πωλήσεις ( Σημ 19 ) Σύνολο Πωλήσεων 6.247 6.247 6.247 1.642 25.902 6.659 34.203 5.765 39.968 Η σημαντική μείωση των πωλήσεων οφείλεται κυρίως στη διακοπή της παραγωγικής δραστηριότητας του εργοστασίου στην Κάτω Αχαΐα στα μέσα του 2019 και την μεταφορά των δραστηριοτήτων σε άλλα εργοστάσια του Ομίλου. Γ) Επενδύσεις / κεφαλαιακές δαπάνες ανά γεωγραφική περιοχή Η βάση της κατανομής σε γεωγραφικούς τομείς βασίζεται στη φυσική θέση του περιουσιακού στοιχείου. Όμιλος Χρήση που έληξε 31.12.2020 31.12.2019 Κλάδος Επαγγελματικής Ψύξης: Ανατολική Ευρώπη Δυτική Ευρώπη Αφρική Ασία Σύνολο 2.353 2.942 413 226 5.934 3.824 4.459 420 490 9.193 Κλάδος Υαλουργίας: Αφρική Σύνολο 8.169 8.169 21.261 21.261 14.103 30.454 Γενικό Σύνολο 125 FRIGOGLASS A.B.E.E. Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων Ποσά σε χιλιάδες € Σημείωση 6 - Ενσώματες ακινητοποιήσεις & Δικαιώματα χρήσης παγίων Όμιλος Γήπεδα & οικόπεδα Κόστος Υπόλοιπο 01.01.2020 Προσθήκες Ακινητοποιήσεις υπό εκτέλεση Πωλήσεις Αναδιάταξη λογαριασμών Διαγραφές ενσωματ. ακινητοποιήσεων Συναλλαγματικές διαφορές Υπόλοιπο 31.12.2020 Συσσωρευμένες αποσβέσεις Υπόλοιπο 01.01.2020 Αποσβέσεις Πωλήσεις Αναδιάταξη λογαριασμών Διαγραφές ενσωματ. ακινητοποιήσεων Συναλλαγματικές διαφορές Υπόλοιπο 31.12.2020 Αναπόσβεστη αξία 31.12.2020 Κτίρια & τεχνικά έργα 4.884 (476) 4.408 4.408 Μηχανήματα & Έπιπλα & Μεταφορικά μηχανολογικές λοιπός μέσα εγκαταστάσεις εξοπλισμός Σύνολο 60.194 718 5 (78) 356 (2.750) 58.445 236.821 4.249 5.649 (1.124) (196) (6.869) (37.835) 200.695 6.139 24 (286) (247) (1.184) 4.446 10.282 653 (195) (265) (495) (992) 8.988 318.320 5.644 5.654 (1.683) (105) (7.611) (43.237) 276.982 29.426 1.716 (78) (1.084) 29.980 147.413 11.243 (1.084) 94 (6.869) (21.124) 129.673 4.174 653 (284) (247) (806) 3.490 7.868 834 (198) (94) (494) (775) 7.141 188.881 14.446 (1.644) (7.610) (23.789) 170.284 28.465 71.022 956 1.847 106.698 Οι Ακινητοποιήσεις υπό εκτέλεση σχετίζονται κυρίως με την ανακατασκευή ενός φούρνου υαλουργίας στην Beta Glass Νιγηρίας. Τα υφιστάμενα εμπράγματα βάρη αναφέρονται αναλυτικά στη Σημείωση 13 σχετικά με το μακροπρόθεσμο και βραχυπρόθεσμο δανεισμό. Συναλλαγματικές διαφορές: Οι αρνητικές συναλλαγματικές διαφορές προέρχονται από την υποτίμηση των νομισμάτων έναντι του Ευρώ και οι θετικές συναλλαγματικές διαφορές από την ανατίμηση των νομισμάτων έναντι του Ευρώ. Το σημαντικότερο μέρος προέρχεται από την υποτίμηση του Naira έναντι του Ευρώ. Η Συναλλαγματική ισοτιμία € / Νάιρα την 31.12.2019 ήταν 344,26 και την 31.12.2020 ήταν 465,87. Όμιλος Γήπεδα & οικόπεδα Κόστος Υπόλοιπο 01.01.2019 Προσθήκες Ακινητοποιήσεις υπό εκτέλεση Πωλήσεις Αναδιάταξη λογαριασμών (Σημ 7) Διαγραφές ενσωματ. ακινητοποιήσεων Συναλλαγματικές διαφορές Υπόλοιπο 31.12.2019 Συσσωρευμένες αποσβέσεις Υπόλοιπο 01.01.2019 Αποσβέσεις Πωλήσεις Απομείωση αξίας από αναδιοργάνωση δραστηριοτήτων ( Σημ 27 ) Απομείωση αξίας Διαγραφές ενσωματ. ακινητοποιήσεων Συναλλαγματικές διαφορές Υπόλοιπο 31.12.2019 Αναπόσβεστη αξία 31.12.2019 Κτίρια & τεχνικά έργα 4.856 28 4.884 Μηχανήματα & Έπιπλα & Μεταφορικά μηχανολογικές λοιπός μέσα εγκαταστάσεις εξοπλισμός Σύνολο 58.870 1.420 36 117 (319) 70 60.194 231.445 8.932 13.406 (4.846) (225) (13.883) 1.992 236.821 6.177 748 (615) (8) (268) 105 6.139 11.714 1.200 126 (43) (27) (2.479) (209) 10.282 313.062 12.300 13.568 (5.504) (143) (16.949) 1.986 318.320 - 27.769 1.719 - 150.485 13.057 (4.846) 4.122 923 (615) 9.451 863 (43) 191.827 16.562 (5.504) - 223 (319) 34 29.426 430 1.088 (13.883) 1.082 147.413 5 (268) 7 4.174 42 (2.479) 34 7.868 700 1.088 (16.949) 1.157 188.881 30.768 89.408 1.965 2.414 129.439 4.884 126 FRIGOGLASS A.B.E.E. Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων Ποσά σε χιλιάδες € Σημείωση 6 - Ενσώματες ακινητοποιήσεις & Δικαιώματα χρήσης παγίων (συνέχεια) Η Frigoglass A.B.E.E στις 7 Ιουνίου 2019 ανακοίνωσε ότι στο πλαίσιο των συνεχιζόμενων πρωτοβουλιών αναδιάρθρωσης του παραγωγικού ιστού, που αποσκοπεί στη βελτίωση της κοστολογικής της δομής και στην ενίσχυση της μακροπρόθεσμης ανταγωνιστικότητας του Ομίλου, προχωρά στην άμεση διακοπή της παραγωγικής δραστηριότητας του εργοστασίου της Κάτω Αχαΐας, η οποία εφαρμόστηκε από την ημερομηνία της ανακοίνωσης. Στα πλαίσια της αναδιοργάνωσης στην Κάτω Αχαΐα αναγνωρίστηκαν κόστη απομείωσης των ενσωμάτων ακινητοποιήσεων ύψους € 0,7 εκατ. Στο πλαίσιο της αναδιάρθρωσης της Κάτω Αχαίας, πολλά στοιχεία παλαιού εξοπλισμού με αναπόσβεστη αξία ύψους 477 χιλ. έχουν διαγραφεί / απομειωθεί πλήρως. Για τα γήπεδα και τα κτίρια χρησιμοποιήθηκε ανεξάρτητος εκτιμητής και το ποσό της απομείωσης που αναγνωρίστηκε ήταν € 223 χιλ.. Οι παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν από τον εκτιμητή περιλαμβάνουν παραδοχές σχετικά με την κατοχή, πολεοδομία και κατάσταση των κτιρίων και της γης. Η εύλογη αξία προέρχεται κατά κύριο λόγο από συγκρίσιμες πρόσφατες συναλλαγές με όρους αγοράς. Για τη Χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2019 Έγινε άσκηση απομείωσης για τις μονάδες δημιουργίας ταμειακών ροών όπου υπήρχαν ενδείξεις ότι η λογιστική τους αξία ξεπερνά την ανακτήσιμη αξία. Οι ανακτήσιμες αξίες των μονάδων δημιουργίας ταμειακών ροών προσδιορίστηκαν με βάση την αξία χρήσης αυτών (value in use). Στον παραπάνω υπολογισμό χρησιμοποιήθηκαν εκτιμήσεις ταμειακών ροών βάσει του εγκεκριμένου από τη διοίκηση προϋπολογισμού για ένα έτος και βάσει εκτιμήσεων ταμειακών ροών για τα επόμενα τέσσερα έτη. Yποκειμενικές εκτιμήσεις και κρίσεις της διοίκησης σχετικά με τα μελλοντικά αποτελέσματα των μονάδων δημιουργίας ταμειακών ροών περιλήφθηκαν στον παραπάνω υπολογισμό. Αυτές οι εκτιμήσεις και κρίσεις περιλαμβάνουν παραδοχές σχετικά με τους ρυθμούς αύξησης εσόδων, το άμεσο κόστος και τα προεξοφλητικά επιτόκια. Ο παρακάτω πίνακας περιλαμβάνει τις βασικές παραδοχές που λήφθηκαν υπόψη κατά τον υπολογισμό της αξίας χρήσεως (Value in Use): Κλάδος Επαγγελματικής Ψύξης: Frigoglass Indonesia Επιτόκιο ( μετά από φόρους ) αναγωγής σε παρούσα αξία: 9,7% Μικτό περιθώριο προ Αποσβέσεων: 12,1% - 14,6% Ρυθμός ανάπτυξης στο διηνεκές: 3,0% Λόγω των δυσμενών λειτουργικών αποτελεσμάτων πραγματοποιήθηκε άσκηση απομείωσης για την 31.12.2019, χρησιμοποιώντας τις παραπάνω παραδοχές και από την άσκηση προέκυψε απομείωση η οποία και επιβάρυνε τα αποτελέσματα € 1,1 εκ. για την Frigoglass Indonesia PT. Κλάδος Επαγγελματικής Ψύξης: Frigoglass Indonesia PT Οι ενσώματες ακινητοποιήσεις περιλαμβάνουν οικόπεδα και κτίρια ύψους € 2,2 εκ. και μηχανήματα € 1,1 εκ. Η άσκηση απομείωσης με βάση την αξία χρήσης οδήγησε σε απομείωση ύψους € 1,1 εκ., αναφορικά για τα μηχανήματα. Για τη γη και κτίρια πραγματοποιήθηκε ανεξάρτητη αποτίμηση, η οποία είχε ως αποτέλεσμα ποσό για τα συγκεκριμένα περιουσιακά στοιχεία μεγαλύτερο από τη λογιστική αξία τους. Επομένως, δεν θα προέκυπτε περαιτέρω απομείωση ακόμη και αν οι υποθέσεις που χρησιμοποιήθηκαν άλλαζαν. 127 FRIGOGLASS A.B.E.E. Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων Ποσά σε χιλιάδες € Σημείωση 6 - Ενσώματες ακινητοποιήσεις Δικαιώματα χρήσης παγίων (συνέχεια) Μητρική Εταιρεία Γήπεδα & οικόπεδα Κόστος Υπόλοιπο 01.01.2020 Προσθήκες Υπόλοιπο 31.12.2020 Συσσωρευμένες αποσβέσεις Υπόλοιπο 01.01.2020 Αποσβέσεις Υπόλοιπο 31.12.2020 Αναπόσβεστη αξία 31.12.2020 Κτίρια & τεχνικά έργα Μηχανήματα & Έπιπλα & Μεταφορικά μηχανολογικές λοιπός μέσα εγκαταστάσεις εξοπλισμός Σύνολο 303 303 8.753 209 8.962 1.710 1.710 - 326 183 509 11.092 392 11.484 - 6.812 316 7.128 1.710 1.710 - 103 96 199 8.625 412 9.037 303 1.834 - - 310 2.447 Μητρική Εταιρεία Γήπεδα & οικόπεδα Κόστος Υπόλοιπο 01.01.2019 Προσθήκες Πωλήσεις Διαγραφές ενσωματ. ακινητοποιήσεων Αναδιάταξη Λογαριασμών (Σημ 7) Υπόλοιπο 31.12.2019 Συσσωρευμένες αποσβέσεις Υπόλοιπο 01.01.2019 Αποσβέσεις Πωλήσεις Διαγραφές ενσωματ. ακινητοποιήσεων Απομείωση αξίας από αναδιοργάνωση δραστηριοτήτων Υπόλοιπο 31.12.2019 Αναπόσβεστη αξία 31.12.2019 Κτίρια & τεχνικά έργα Μηχανήματα & Έπιπλα & Μεταφορικά μηχανολογικές λοιπός μέσα εγκαταστάσεις εξοπλισμός Σύνολο 303 303 9.046 39 (318) (14) 8.753 13.928 9 (659) (11.568) 1.710 362 (362) - 2.561 156 (2.262) (129) 326 26.200 204 (659) (14.510) (143) 11.092 - 6.633 274 (318) 13.145 124 (619) (11.370) 260 3 (268) 2.254 69 (2.262) 22.292 470 (619) (14.218) - 223 6.812 430 1.710 5 - 42 103 700 8.625 303 1.941 - - 223 2.467 Η Frigoglass A.B.E.E στις 7 Ιουνίου 2019 ανακοίνωσε ότι στο πλαίσιο των συνεχιζόμενων πρωτοβουλιών αναδιάρθρωσης του παραγωγικού ιστού, που αποσκοπεί στη βελτίωση της κοστολογικής της δομής και στην ενίσχυση της μακροπρόθεσμης ανταγωνιστικότητας του Ομίλου, προχωρά στην άμεση διακοπή της παραγωγικής δραστηριότητας του εργοστασίου της Κάτω Αχαΐας, η οποία εφαρμόστηκε από την ημερομηνία της ανακοίνωσης. Στα πλαίσια της αναδιοργάνωσης στην Κάτω Αχαΐα αναγνωρίστηκαν κόστη απομείωσης των ενσωμάτων ακινητοποιήσεων ύψους € 0,7 εκατ. Στο πλαίσιο της αναδιάρθρωσης της Κάτω Αχαίας, πολλά στοιχεία παλαιού εξοπλισμού με αναπόσβεστη αξία ύψους 477 χιλ. έχουν διαγραφεί / απομειωθεί πλήρως. Για τα γήπεδα και τα κτίρια χρησιμοποιήθηκε ανεξάρτητος εκτιμητής και το ποσό της απομείωσης που αναγνωρίστηκε ήταν € 223 χιλ.. Οι παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν από τον εκτιμητή περιλαμβάνουν παραδοχές σχετικά με την κατοχή, πολεοδομία και κατάσταση των κτιρίων και της γης. Η εύλογη αξία προέρχεται κατά κύριο λόγο από συγκρίσιμες πρόσφατες συναλλαγές με όρους αγοράς. Τα υφιστάμενα εμπράγματα βάρη αναφέρονται αναλυτικά στη Σημείωση 13 σχετικά με το μακροπρόθεσμο και βραχυπρόθεσμο δανεισμό. 128 FRIGOGLASS A.B.E.E. Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων Ποσά σε χιλιάδες € Σημείωση 6 - Ενσώματες ακινητοποιήσεις Δικαιώματα χρήσης παγίων (συνέχεια) Δικαιώματα Χρήσης Παγίων i) Ποσά που αναγνωρίστηκαν στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης Δικαιώματα χρήσης παγίων Όμιλος 31.12.2020 31.12.2019 Μητρική Εταιρεία 31.12.2020 31.12.2019 Κτίρια & τεχνικά έργα Έπιπλα & λοιπός εξοπλισμός Μεταφορικά μέσα Σύνολο 3.256 922 4.178 4.089 24 1.199 5.312 857 444 1.301 299 698 997 Υποχρεώσεις μισθώσεων Μακροπρόθεσμες Βραχυπρόθεσμες Σύνολο 4.027 2.095 6.122 3.419 2.059 5.478 1.005 353 1.358 523 498 1.021 Προσθήκες κατά την χρήση 3.755 812 934 211 ii) Ποσά που αναγνωρίστηκαν στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων Αποσβέσεις Κτίρια & τεχνικά έργα Έπιπλα & λοιπός εξοπλισμός Μεταφορικά μέσα Σύνολο Όμιλος 31.12.2020 31.12.2019 Μητρική Εταιρεία 31.12.2020 31.12.2019 2.214 9 511 2.734 1.977 16 407 2.400 365 189 554 300 170 470 333 344 55 61 Στα Χρηματοοικονομικά έξοδα Απομείωση παγίων & δικαιωμάτων χρήσης παγίων Έγινε άσκηση απομείωσης για τις μονάδες δημιουργίας ταμειακών ροών όπου υπήρχαν ενδείξεις ότι η λογιστική τους αξία ξεπερνά την ανακτήσιμη αξία. Οι ανακτήσιμες αξίες των μονάδων δημιουργίας ταμειακών ροών προσδιορίστηκαν με βάση την αξία χρήσης αυτών (value in use). Στον παραπάνω υπολογισμό χρησιμοποιήθηκαν εκτιμήσεις ταμειακών ροών, βάσει του εγκεκριμένου από τη διοίκηση προϋπολογισμού για ένα έτος και βάση εκτιμήσεων ταμειακών ροών για τα επόμενα τέσσερα έτη. Yποκειμενικές εκτιμήσεις και κρίσεις της διοίκησης σχετικά με τα μελλοντικά αποτελέσματα των μονάδων δημιουργίας ταμειακών ροών περιλήφθηκαν στον παραπάνω υπολογισμό. Αυτές οι εκτιμήσεις και κρίσεις περιλαμβάνουν παραδοχές σχετικά με τους ρυθμούς αύξησης εσόδων, το άμεσο κόστος και τα προεξοφλητικά επιτόκια. Ο παρακάτω πίνακας περιλαμβάνει τις βασικές παραδοχές που λήφθηκαν υπόψη κατά τον υπολογισμό της αξίας χρήσεως (Value in Use): Κλάδος Επαγγελματικής Ψύξης: Frigoglass South Africa Ltd. Επιτόκιο ( μετά από φόρους ) αναγωγής σε παρούσα αξία: 11,3% Μικτό περιθώριο προ Αποσβέσεων: 1,0%-6,5% Ρυθμός ανάπτυξης στο διηνεκές: 4,5% Λόγω των δυσμενών λειτουργικών αποτελεσμάτων πραγματοποιήθηκε άσκηση απομείωσης για την 31.12.2020, και από την άσκηση προέκυψε απομείωση, σχετιζόμενα με τα Δικαιώματα χρήσης παγίων, η οποία και επιβάρυνε τα αποτελέσματα € 1,9 εκ. για την Frigoglass South Africa Ltd. Όλο το ποσό που αφορούσε τα δικαιώματα χρήσης παγίων απομειώθηκε. Επομένως, δεν θα προέκυπτε περαιτέρω απομείωση ακόμη και αν οι υποθέσεις που χρησιμοποιήθηκαν άλλαζαν. (iii) Δικαιώματα Επέκτασης & Τερματισμού Τα δικαιώματα επέκτασης περιλαμβάνονται σε μία σειρά μισθώσεων ακινήτων και εξοπλισμού σε ολόκληρο τον Όμιλο και χρησιμοποιούνται για τη μεγιστοποίηση της επιχειρησιακής ευελιξίας όσον αφορά τη διαχείριση των περιουσιακών στοιχείων που χρησιμοποιούνται στις δραστηριότητες του Ομίλου. Η πλειοψηφία των δικαιωμάτων επέκτασης μπορούν να ασκηθούν μόνο από τον Όμιλο και όχι από τον εκάστοτε εκμισθωτή. Επιπλέον, υπάρχουν αρκετές περιπτώσεις όπου οι μισθώσεις καλύπτονται από δικαιώματα αυτόματης ανανέωσης. Κατά τον προσδιορισμό της διάρκειας μίσθωσης, η διοίκηση λαμβάνει υπόψη όλα τα γεγονότα και τις περιστάσεις που δημιουργούν οικονομικό κίνητρο για να ασκηθεί ένα δικαίωμα επέκτασης μετά την αρχική περίοδο της μίσθωσης. Οι σημαντικότερες εκτιμήσεις αφορούν τις μισθώσεις αποθηκών και γραφείων. Ο Όμιλος εξέτασε α) τη σημασία των υποκείμενων περιουσιακών στοιχείων στις δραστηριότητές του και β) σε πολλές περιπτώσεις, το κόστος μετεγκατάστασης. Στις περισσότερες περιπτώσεις περιέλαβε στον υπολογισμό της μίσθωσης την περίοδο που καλύπτουν τα δικαιώματα επέκτασης. Για μισθώσεις αυτόματης ανανέωσης θεωρήθηκε μια επιπλέον περίοδος 2-3 ετών. Την 1η Ιανουαρίου 2019, μελλοντικές ταμειακές εκροές ύψους € 3.358 χιλ. (μη προεξοφλημένες) έχουν συμπεριληφθεί στην υποχρέωση της μίσθωσης επειδή είναι εύλογα βέβαιο ότι οι μισθώσεις θα επεκταθούν (ή δεν θα τερματιστούν). Η εκτίμηση αναθεωρείται μόνο εάν συμβεί ένα σημαντικό γεγονός ή μία σημαντική μεταβολή των συνθηκών, η οποία επηρεάζει την εκτίμηση αυτή και βρίσκεται υπό τον έλεγχο του μισθωτή. Δεν χρειάστηκε επανεκτίμηση κατά τη διάρκεια της περιόδου. 129 FRIGOGLASS A.B.E.E. Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων Ποσά σε χιλιάδες € Σημείωση 7 - Ασώματες ακινητοποιήσεις Έξοδα ανάπτυξης Όμιλος Δικαιώματα Λογισμικά & βιομηχανικής λοιπές ιδιοκτησίας & ασώματες εμπορικά ακινητοποισήματα ήσεις Σύνολο Κόστος Υπόλοιπο 01.01.2020 Προσθήκες Ακινητοποιήσεις υπό εκτέλεση Πωλήσεις Αναδιάταξη λογαριασμών Διαγραφές ασώματων ακινητοποιήσεων Συναλλαγματικές διαφορές Υπόλοιπο 31.12.2020 19.848 101 738 (3.044) (100) 17.543 Συσσωρευμένες αποσβέσεις Υπόλοιπο 01.01.2020 Αποσβέσεις Πωλήσεις Διαγραφές ασώματων ακινητοποιήσεων Συναλλαγματικές διαφορές Υπόλοιπο 31.12.2020 11.322 1.988 (98) 13.212 Αναπόσβεστη αξία 31.12.2020 4.331 2 (2) - 10.304 493 1.473 (10) 3.149 (15) (199) 15.195 30.154 594 2.211 (10) 105 (17) (299) 32.738 2 (2) - 6.857 871 (10) (14) (168) 7.536 18.181 2.859 (10) (16) (266) 20.748 - 7.659 11.990 - - Τα υφιστάμενα εμπράγματα βάρη αναφέρονται αναλυτικά στη Σημείωση 13 σχετικά με το μακροπρόθεσμο και βραχυπρόθεσμο δανεισμό. Έξοδα ανάπτυξης Όμιλος Δικαιώματα Λογισμικά & βιομηχανικής λοιπές ιδιοκτησίας & ασώματες εμπορικά ακινητοποισήματα ήσεις Σύνολο Κόστος Υπόλοιπο 01.01.2019 Προσθήκες Ακινητοποιήσεις υπό εκτέλεση Αναδιάταξη λογαριασμών (Σημ 6) Διαγραφές ασώματων ακινητοποιήσεων Συναλλαγματικές διαφορές Υπόλοιπο 31.12.2019 29.866 64 3.345 1.714 (15.169) 28 19.848 37 (35) 2 25.817 618 559 (1.571) (15.073) (46) 10.304 55.720 682 3.904 143 (30.277) (18) 30.154 Συσσωρευμένες αποσβέσεις Υπόλοιπο 01.01.2019 Αποσβέσεις Αναδιάταξη λογαριασμών (Σημ 6) Διαγραφές ασώματων ακινητοποιήσεων Συναλλαγματικές διαφορές Υπόλοιπο 31.12.2019 23.034 2.535 907 (15.169) 15 11.322 37 (35) 2 21.516 1.304 (907) (15.073) 17 6.857 44.587 3.839 (30.277) 32 18.181 3.447 11.973 Αναπόσβεστη αξία 31.12.2019 8.526 - Οι διαγραφές ασώματων ακινητοποιήσεων αφορούν κυρίως διαγραφές παλαιών και πλήρως αποσβεσμένων ασώματων ακινητοποιήσεων τα οποία δεν χρησιμοποιούνται και διαγράφησαν. Οι Ακινητοποιήσεις υπό εκτέλεση για τον Όμιλο και τη Μητρική εταιρεία σχετίζονται με την υλοποίηση του SAP. 130 FRIGOGLASS A.B.E.E. Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων Ποσά σε χιλιάδες € Σημείωση 7 - Ασώματες ακινητοποιήσεις (συνέχεια) Μητρική Εταιρεία Δικαιώματα βιομηχανικής ιδιοκτησίας & εμπορικά σήματα Έξοδα ανάπτυξης Λογισμικά & λοιπές ασώματες ακινητοποιήσεις Σύνολο Κόστος Υπόλοιπο 01.01.2020 Προσθήκες Πωλήσεις σε θυγατρικές εταιρείες του ομίλου Υπόλοιπο 31.12.2020 - - 2.987 209 (357) 2.839 2.987 209 (357) 2.839 Συσσωρευμένες αποσβέσεις Υπόλοιπο 01.01.2020 Αποσβέσεις Υπόλοιπο 31.12.2020 - - 526 335 861 526 335 861 Αναπόσβεστη αξία 31.12.2020 - - 1.978 1.978 Μητρική Εταιρεία Δικαιώματα βιομηχανικής ιδιοκτησίας & εμπορικά σήματα Έξοδα ανάπτυξης Λογισμικά & λοιπές ασώματες ακινητοποιήσεις Σύνολο Κόστος Υπόλοιπο 01.01.2019 Προσθήκες Ακινητοποιήσεις υπό εκτέλεση Πωλήσεις σε θυγατρικές εταιρείες του ομίλου Διαγραφές ασώματων ακινητοποιήσεων Αναδιάταξη λογαριασμών ( Σημ 6 ) Υπόλοιπο 31.12.2019 22.567 (8.528) (14.039) - 35 (35) - 18.758 316 549 (1.805) (14.974) 143 2.987 41.360 316 549 (10.333) (29.048) 143 2.987 Συσσωρευμένες αποσβέσεις Υπόλοιπο 01.01.2019 Αποσβέσεις Πωλήσεις σε θυγατρικές εταιρείες του ομίλου Διαγραφές ασώματων ακινητοποιήσεων Υπόλοιπο 31.12.2019 18.129 (4.159) (13.970) - 35 (35) - 15.827 634 (961) (14.974) 526 33.991 634 (5.120) (28.979) 526 2.461 2.461 Αναπόσβεστη αξία 31.12.2019 - - Η πώληση αφορά την πνευματική ιδιοκτησία για την ανάπτυξη προϊόντων, στη Frigoglass Romania S.R.L. για το ποσό των Ευρώ 15,4 εκατ. το οποίο συμψηφίστηκε με υποχρεώσεις προς την Frigoglass Romania S.R.L. . Το κέρδος από την συναλλαγή ανήλθε σε Ευρώ 10,1 εκατ. ( Σημ 25 ) Οι Ακινητοποιήσεις υπό εκτέλεση για τον Όμιλο και τη Μητρική εταιρεία σχετίζονται με την υλοποίηση του SAP. 131 FRIGOGLASS A.B.E.E. Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων Ποσά σε χιλιάδες € Σημείωση 8 - Αποθέματα Όμιλος 31.12.2020 31.12.2019 Πρώτες & βοηθητικές ύλες, ανταλλακτικά Μητρική Εταιρεία 31.12.2020 31.12.2019 52.063 62.783 - - 1.700 3.186 - - Έτοιμα προϊόντα 34.442 50.441 - - Μείον: Προβλέψεις (7.041) (9.160) - - Σύνολο 81.164 - - Παραγωγή σε εξέλιξη 107.250 Όμιλος 31.12.2020 31.12.2019 Ανάλυση Προβλέψεων για αποθέματα: Προβλέψεις κατά την έναρξη της χρήσης Προσθήκες Έξοδα αναδιοργάνωσης ( Σημ. 27 ) Αντιλογισμός προβλέψεων Χρησιμοποιηθείσες Αναδιάταξη λογαριασμών Συναλλαγματικές διαφορές Προβλέψεις κατά τη λήξη της χρήσης 9.160 1.015 (27) (2.223) (40) (844) 7.041 9.414 2.978 250 (78) (3.524) 18 102 9.160 Μητρική Εταιρεία 31.12.2020 31.12.2019 - 1.898 250 (309) (1.839) - Το κονδύλι αναδιάταξη λογαριασμών περιλαμβάνει πρόβλεψη πρώτων υλών η οποία είχε περάσει στα αποτελέσματα σε προηγούμενη χρήση και είχε καταχωρηθεί απευθείας στο απόθεμα. 132 FRIGOGLASS A.B.E.E. Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων Ποσά σε χιλιάδες € Σημείωση 9 - Πελάτες Πελάτες Μείον: Προβλέψεις Σύνολο Όμιλος 31.12.2020 31.12.2019 56.198 98.269 (1.083) (746) 55.115 97.523 Μητρική Εταιρεία 31.12.2020 31.12.2019 1.605 5.574 (131) (375) 1.474 5.199 Η μείωση του υπολοίπου των πελατών προέρχεται κυρίως από τη μείωση των πωλήσεων λόγω του COVID 19. Η εύλογη αξία των εμπορικών απαιτήσεων προσεγγίζει τις λογιστικές αξίες. Ο Όμιλος και η Εταιρεία παρουσιάζουν σημαντική συγκέντρωση πιστωτικού κινδύνου σε βασικούς πελάτες, που ανήκουν σε μεγάλους διεθνείς ομίλους, όπως η Coca - Cola HBC, CCEP, άλλοι εμφιαλωτές Coca - Cola, ο όμιλος Diageo - Guinness, ο όμιλος Pepsi και ο όμιλος Heineken. Ο Όμιλος δε ζητά εμπράγματες ή χρηματικές εγγυήσεις από τους πελάτες του και αυτό οφείλεται κυρίως στην ποιότητα του πελατολογίου και στο διεθνές κύρος των πελατών αυτών. Η διοίκηση δεν αναμένει ζημίες από τη μη ανάκτηση των υπολοίπων των πελατών (μείον προβλέψεων) κατά την 31.12.2020. Ανάλυση Προβλέψεων για πελάτες: Όμιλος 31.12.2020 31.12.2019 Προβλέψεις κατά την έναρξη της χρήσης Προσθήκες Αντιλογισμός προβλέψεων Χρησιμοποιηθείσες Συναλλαγματικές διαφορές Προβλέψεις κατά τη λήξη της χρήσης 746 720 (77) (222) (84) 1.083 133 1.005 23 (40) (256) 14 746 Μητρική Εταιρεία 31.12.2020 31.12.2019 375 (244) 131 618 (243) 375 FRIGOGLASS A.B.E.E. Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων Ποσά σε χιλιάδες € Σημείωση 9 - Πελάτες (συνέχεια) Πελάτες: πιστοληπτική ικανότητα ( S&P rating ) Όμιλος 31.12.2020 31.12.2019 CCH Group (BBB+) CCEP Group (BBB+) Λοιποί Εμφιαλωτές Coca Cola (Μη διαθέσιμα) Όμιλος Diageo - Guinness (Α-) Όμιλος Heineken (BBB+) Όμιλος Pepsi (A+) Λοιποί Πελάτες (Μη διαθέσιμα) Σύνολο Η χρονική απεικόνιση της ενηλικίωσης των απαιτήσεων από πελάτες αναλύεται ως εξής: 12.086 697 2.721 3.464 7.703 9.545 19.982 56.198 Όμιλος 31.12.2020 31.12.2019 00 - 30 ημέρες 31 - 60 ημέρες 61 - 90 ημέρες 91 - 120 ημέρες 121 - 180 ημέρες > 180 ημέρες Σύνολο Η χρονική απεικόνιση των ληξιπρόθεσμων απαιτήσεων από πελάτες αναλύεται ως εξής: 14.189 1.190 13.155 142 7.610 27.461 34.522 98.269 45.081 5.385 2.524 936 822 1.450 56.198 68.442 15.092 6.013 2.889 3.626 2.207 98.269 Όμιλος 31.12.2020 31.12.2019 Μητρική Εταιρεία 31.12.2020 31.12.2019 1.102 243 260 1.605 1.048 1.456 746 345 1.979 5.574 Μητρική Εταιρεία 31.12.2020 31.12.2019 597 691 142 31 17 127 1.605 1.776 1.000 311 112 1.142 1.233 5.574 Μητρική Εταιρεία 31.12.2020 31.12.2019 Δεν είναι σε καθυστέρηση Καθυστέρηση 00 - 30 ημέρες Καθυστέρηση 31 - 60 ημέρες Καθυστέρηση 61 - 90 ημέρες Καθυστέρηση 91 - 120 ημέρες Καθυστέρηση 121 - 180 ημέρες Καθυστέρηση > 180 ημέρες Σύνολο 48.686 4.086 1.016 462 155 721 1.072 56.198 84.498 8.556 1.726 771 1.189 1.164 365 98.269 1.529 31 7 2 12 4 20 1.605 3.987 289 182 35 239 824 18 5.574 Μείον: Προβλέψεις για πελάτες Πελάτες (1.083) 55.115 (746) 97.523 (131) 1.474 (375) 5.199 Για τις εμπορικές απαιτήσεις, ο Όμιλος εφαρμόζει την απλοποιημένη προσέγγιση που επιτρέπεται από το Δ.Π.Χ.A. 9. Ο υπολογισμός γίνεται ξεχωριστά για κάθε πελάτη. Ο υπολογισμός της αναμενόμενης ζημιάς βασίζεται στο προφίλ των πληρωμών πωλήσεων και στις αντίστοιχες ιστορικές πιστωτικές ζημίες. Η αποτυχία του πελάτη να πληρώσει μετά από 180 ημέρες από την ημερομηνία λήξης του τιμολογίου θεωρείται αθέτηση υποχρέωσης. 134 FRIGOGLASS A.B.E.E. Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων Ποσά σε χιλιάδες € Σημείωση 10 - Χρεώστες διάφοροι Όμιλος 31.12.2020 31.12.2019 Δημόσιο - επιστρεπτέος Φ.Π.Α. Απαιτήσεις από θυγατρικές επιχειρήσεις Εισπρακτέες επιχορηγήσεις για εξαγωγές Προκαταβολές για ασφάλιστρα Προκαταβολές εξόδων επομένης χρήσης Απαίτηση από πώληση θυγατρικής Λοιποί φόροι εισπρακτέοι Προκαταβολές προσωπικού Λοιποί χρεώστες Σύνολο 5.892 6.752 689 524 3.031 2.229 558 2.139 21.814 8.738 9.117 712 709 1.636 3.517 744 3.618 28.791 Μητρική Εταιρεία 31.12.2020 31.12.2019 372 15.881 38 139 11 35 16.476 135 16.790 16 62 1.133 18.136 Οι εισπρακτέες επιχορηγήσεις για εξαγωγές αποτελούνται κυρίως από επιχορηγήσεις εξαγωγών (EEG) και Πιστωτικά Πιστοποιητικά Διαπραγμάτευσης Δασμών (NDCC) στην Νιγηρία 31.12.20 € 6,14 εκ. (31.12.19 € 8,27 εκ.). Για τη χρήση που έληξε 31.12.20 η μείωση οφείλεται στην είσπραξη από την Frigoglass Industries (Nigeria) Ltd € 0,2 εκατ. και την επίδραση των συναλλαγματικών διαφορών λόγω της υποτίμησης του Nάιρα έναντι του Ευρώ. Οι επιχορηγήσεις εξαγωγών (EEG) χορηγούνται από την κυβέρνηση της Νιγηρίας για εξαγωγές αγαθών που παράγονται στη χώρα, αφού πληρούν ορισμένα κριτήρια επιλεξιμότητας. Αυτά αναγνωρίζονται στην εύλογή τους αξία και η Διοίκηση δεν αναμένει τυχόν ζημίες από τη μη ανάκτηση αυτών των επιχορηγήσεων. Τα Πιστωτικά Πιστοποιητικά διαπραγμάτευσης (NDCC) προέρχονται από επιχορηγήσεις για εξαγωγές που λαμβάνονται από την κυβέρνηση και τα οποία είναι χρήσιμα για τη διευθέτηση των πληρωτέων στην κυβέρνηση εισαγωγικών δασμών χωρίς να έχουν ημερομηνία λήξης, με βάση το προηγούμενο σχήμα. Τον Ιανουάριο του 2020 η κυβέρνηση της Νιγηρίας ξεκίνησε να υλοποιεί ένα πρόγραμμα όπου οι επιχορηγήσεις εξαγωγών καταβάλλονται μέσω Κρατικών Ομολογιών που είναι διαπραγματεύσιμες και μεταβιβάσιμες, με την υποχρέωση του δικαιούχου να παραδίδει τις Ομολογίες στην Κεντρική Τράπεζα της Νιγηρίας. Ο επιστρεπτέος Φ.Π.Α. είναι πλήρως ανακτήσιμος μέσω της λειτουργικής δραστηριότητας του Ομίλου και της Εταιρείας. Οι λοιποί μη εμπορικοί χρεώστες περιλαμβάνουν διάφορες προκαταβολές. Η εύλογη αξία των λοιπών απαιτήσεων προσεγγίζει τις λογιστικές αξίες. 135 FRIGOGLASS A.B.E.E. Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων Ποσά σε χιλιάδες € Σημείωση 11 - Ταμειακά διαθέσιμα & ισοδύναμα Όμιλος 31.12.2020 31.12.2019 Ταμείο Καταθέσεις όψεως και προθεσμίας Σύνολο 831 69.412 70.243 9 54.161 54.170 Μητρική Εταιρεία 31.12.2020 31.12.2019 2.460 2.460 1 1.401 1.402 2.438 20 2 2.460 1.376 23 3 1.402 Τα Ταμειακά διαθέσιμα & ισοδύναμα είναι εκφρασμένα στα παρακάτω νομίσματα: Ευρώ- € Αμερικανικό Δολάριο- $ Πολωνικό Ζλότυ- PLN Νιγηριανό Νάιρα - NAIRA Νορβηγική Κορώνα- NOK Κινεζικό Γιουάν- CNY Ινδική Ρουπία - INR Ρωσικό Ρούβλι- RUB Ρουμανικό Ρον- RON Νοτίου Αφρικής Ζαρ- ZAR Ινδονησιακή Ρουπία- IDR Ουγγρικό Φιορίνι- HUF Κενυατικό Σελίνι- KES Δανική Κορώνα- DKK Σουηδική Κορώνα- SEK Μεγάλης Βρετανίας Λίρα- GBP Ελβετικό Φράγκο- CHF Σύνολο 34.372 14.463 399 17.210 684 91 915 124 523 636 101 280 344 14 75 4 8 70.243 13.861 22.042 612 11.781 895 10 1.129 48 434 2.535 47 526 117 2 117 8 7 54.170 Τα υφιστάμενα εμπράγματα βάρη αναφέρονται αναλυτικά στη Σημείωση 13 σχετικά με το μακροπρόθεσμο και βραχυπρόθεσμο δανεισμό. Σημείωση 12 - Πιστωτές διάφοροι Όμιλος 31.12.2020 31.12.2019 Υποχρεώσεις από φόρους - τέλη Υποχρεώσεις προς θυγατρικές επιχειρήσεις Δημόσιο - Καταβλητέος Φ.Π.Α. Ασφαλιστικοί οργανισμοί Προκαταβολές πελατών Λοιποί φόροι πληρωτέοι Δεδουλευμένες εκπτώσεις πωλήσεων μη τιμολογηθείσες Δεδουλευμένες αμοιβές & έξοδα προμηθευτών Δεδουλευμένες αποδοχές προσωπικού Λοιπά δεδουλευμένα έξοδα Έξοδα για αναδιοργάνωση δραστηριοτήτων Δεδουλευμένα έξοδα για εγγυήσεις καλής λειτουργίας Λοιποί πιστωτές Σύνολο Μητρική Εταιρεία 31.12.2020 31.12.2019 3.235 3.374 1.160 1.585 496 3.914 2.166 1.660 1.275 1.664 553 5.330 295 12 - 507 18.137 381 44 - 7.659 5.997 4.649 2.133 5.500 3.594 39.382 20.157 7.447 8.949 3.992 45 5.210 2.773 59.252 388 159 13 279 7.029 817 1.586 2.477 29 45 236 237 24.496 Στοιχεία της Κατάστασης Χρηματοοικονομικής Θέσης της 31.12.2019 αναδιατάχθηκαν για να καταστούν συγκρίσιμα με την κλειομένη χρήση. ( Σημείωση 29 ) Η εύλογη αξία των λοιπών υποχρεώσεων προσεγγίζει τις λογιστικές αξίες. Δεδουλευμένες εκπτώσεις πωλήσεων μη τιμολογηθείσες: Η μείωση του υπολοίπου προέρχεται κυρίως από την διαφοροποίηση του πελατειακού μείγματος και την μείωση των πωλήσεων. 136 FRIGOGLASS A.B.E.E. Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων Ποσά σε χιλιάδες € Σημείωση 13 - Μακροπρόθεσμος & βραχυπρόθεσμος δανεισμός Όμιλος 31.12.2020 31.12.2019 Μακροπρόθεσμα δάνεια τραπεζών Ομολογιακά δάνεια Ομολογιακά δάνεια από θυγατρικές επιχειρήσεις Αναπόσβεστη αξία εξόδων έκδοσης ομολογιακού δανείου - 53.745 - - 260.000 169.713 - - - - 50.359 29.554 - - - 252.655 223.458 50.359 29.554 1.933 2.083 - - 50.293 53.177 - - 7.476 4.999 - - 59.702 60.259 - - 312.357 283.717 50.359 29.554 (7.345) Σύνολο μακροπρόθεσμων δανείων Τραπεζικές υπεραναλήψεις Βραχυπρόθεσμα δάνεια τραπεζών Δεδουλευμένοι τόκοι δανείων Σύνολο βραχυπρόθεσμων δανείων Σύνολο δανεισμού Όμιλος 31.12.2020 31.12.2019 Μέσο σταθμικό κόστος δανεισμού Ομολογιακά δάνεια Μακροπρόθεσμα τραπεζικά δάνεια Τραπεζικές υπεραναλήψεις Βραχυπρόθεσμα τραπεζικά δάνεια 6,88% 0,00% 8,35% 3,48% 5,82% 3,99% 9,45% 3,03% Όμιλος 31.12.2020 31.12.2019 Καθαρός δανεισμός Σύνολο τραπεζικού δανεισμού Μητρική Εταιρεία 31.12.2020 31.12.2019 Μητρική Εταιρεία 31.12.2020 31.12.2019 8,28% - 5,90% - Μητρική Εταιρεία 31.12.2020 31.12.2019 312.357 283.717 50.359 29.554 6.122 5.478 1.358 1.021 Διαθέσιμα & ταμειακά ισοδύναμα (70.243) (54.170) (2.460) (1.402) Καθαρός δανεισμός 248.236 235.025 49.257 29.173 Σύνολο για υποχρεώσεις μισθώσεων 137 FRIGOGLASS A.B.E.E. Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων Ποσά σε χιλιάδες € Σημείωση 13 - Μακροπρόθεσμος & βραχυπρόθεσμος δανεισμός (συνέχεια) Τα υπόλοιπα του δανεισμού είναι εκφρασμένα στα παρακάτω νομίσματα: Όμιλος 31.12.2020 31.12.2019 - EURO Μητρική Εταιρεία 31.12.2020 31.12.2019 301.927 262.993 50.359 29.554 - USD 8.497 16.146 - - - INR 1.933 - 4.578 - - 312.357 283.717 50.359 29.554 Σύνολο Όμιλος Η κίνηση των υποχρεώσεων για τον δανεισμό και τις μισθώσεις αναλύεται παρακάτω: Δάνεια Υποχρεώσεις μισθώσεων Μητρική Εταιρεία Σύνολο Δάνεια Υποχρεώσεις μισθώσεων Σύνολο Υπόλοιπο 01.01.2020 Ταμειακές ροές Τόκοι καταβληθέντες Νέες υποχρεώσεις μισθώσεων Έξοδα έκδοσης ομολογιακού δανείου Λοιπές μη ταμειακές κινήσεις Υπόλοιπο 31.12.2020 283.717 36.503 (16.740) (8.594) 17.471 312.357 5.478 (2.104) 2.941 (193) 6.122 289.195 34.399 (16.740) 2.941 (8.594) 17.278 318.479 29.554 17.550 (248) 3.503 50.359 1.021 (517) 934 (80) 1.358 30.575 17.033 (248) 934 3.423 51.717 Υπόλοιπο 01.01.2019 Ταμειακές ροές Τόκοι καταβληθέντες Νέες υποχρεώσεις μισθώσεων Λοιπές μη ταμειακές κινήσεις Υπόλοιπο 31.12.2019 275.259 3.430 (13.948) 18.976 283.717 (1.788) 7.266 5.478 275.259 1.642 (13.948) 7.266 18.976 289.195 26.480 3.361 (1.816) 1.529 29.554 (488) 1.521 (12) 1.021 26.480 2.873 (1.816) 1.521 1.517 30.575 Στη γραμμή λοιπές μη ταμειακές κινήσεις συμπεριλαμβάνονται οι τόκοι δανείων που χρεώθηκαν στην περίοδο, καθώς και οι συναλλαγματικές διαφορές. 138 FRIGOGLASS A.B.E.E. Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων Ποσά σε χιλιάδες € Σημείωση 13 ‐ Μακροπρόθεσμος & βραχυπρόθεσμος δανεισμός (συνέχεια) Οι συνολικές εκκρεμείς δανειακές υποχρεώσεις του Ομίλου κατά την 31η Δεκεμβρίου 2020 ανέρχονταν σε €312,4 εκατ. (31η Δεκεμβρίου 2019: €283,7 εκατ.). Μακροπρόθεσμα δάνεια Οι μακροπρόθεσμες εκκρεμείς δανειακές υποχρεώσεις του Ομίλου κατά την 31η Δεκεμβρίου 2020 ανέρχονταν σε €252,7 εκατ. (31η Δεκεμβρίου 2019: €223,5 εκατ.). Τα μακροπρόθεσμα δάνεια αντιπροσωπεύουν ομολογίες, συμπεριλαμβανομένων των αναπόσβεστων εξόδων έκδοσης του ομολογιακού δανείου. Στις 12 Φεβρουαρίου 2020, η Frigoglass A.B.E.E. μέσω της θυγατρικής της Frigoglass Finance B.V (η «Εκδότρια») ολοκλήρωσε την προσφορά και έκδοση των ομολογιών προνομιακής εξασφάλισης συνολικού ύψους €260 εκατ. με επιτόκιο τοκομεριδίου 6,875% και λήξης 2025 (οι «Ομολογίες»). Οι Ομολογίες εκδόθηκαν σύμφωνα με την από 12 Φεβρουαρίου 2020 σύμβαση (η «Σύμβαση»). Οι Ομολογίες είναι εγγυημένες και με προνομιακή εξασφάλιση από τη Frigoglass Α.Β.Ε.Ε. και ορισμένες από τις θυγατρικές της (οι «Εγγυήτριες Θυγατρικές») και είναι εξασφαλισμένες από ορισμένα περιουσιακά στοιχεία της Εκδότριας και των Εγγυητριών. Οι Ομολογίες λήγουν στις 12 Φεβρουαρίου 2025. Η περίοδος εκτοκισμού των Ομολογιών είναι σε εξαμηνιαία βάση, την 1η Φεβρουαρίου και την 1η Αυγούστου κάθε έτους, αρχής γενομένης από 1η Αυγούστου 2020. Οι Ομολογίες έχουν εισαχθεί προς διαπραγμάτευση στην αγορά Euro MTF του Δελτίου Τιμών του Χρηματιστηρίου του Λουξεμβούργου. Τα έσοδα από την έκδοση των ομολογιών χρησιμοποιήθηκαν για την αποπληρωμή εκκρεμών οφειλών από δανειακές συμβάσεις του Ομίλου και την αποπληρωμή του συνολικού ανεξόφλητου ποσού των Ομολογιών με Εξασφάλιση Δεύτερης Τάξης λήξης 2022 και του συνολικού ανεξόφλητου ποσού των Ομολογιών Προνομιακής Εξασφάλισης και Εγγυημένων λήξης 2021. Η Σύμβαση περιορίζει, μεταξύ άλλων, την ικανότητά μας να αντλούμε περαιτέρω δανεισμό, να καταβάλλουμε μερίσματα, να αποπληρώνουμε ή να επαναγοράζουμε το μετοχικό μας κεφάλαιο, να προβαίνουμε σε ορισμένες περιοριστικές πληρωμές και επενδύσεις, να δημιουργούμε ή να επιτρέπουμε την ύπαρξη ορισμένων δεσμευτικών μέσων, να μεταβιβάζουμε ή να πουλάμε περιουσιακά στοιχεία, να συγχωνευτούμε ή να ενοποιηθούμε με άλλες οντότητες και να συνάπτουμε συναλλαγές με συνδεδεμένες οντότητες. Κάθε μία από τις δεσμεύσεις υπόκειται σε ορισμένες σημαντικές εξαιρέσεις και προϋποθέσεις. Εγγυήσεις Οι εταιρείες που έχουν εγγυηθεί την αποπληρωμή των Ομολογιών είναι: Frigoglass Α.Β.Ε.Ε., Frigoinvest Holdings B.V., Beta Glass Plc., Frigoglass Eurasia LLC, Frigoglass Industries (Nigeria) Limited, Frigoglass Cyprus Limited, Frigoglass Global Limited, Frigoglass Romania S.R.L. και 3P Frigoglass S.R.L. 139 Ασφάλιση Η εξασφάλιση που παρέχεται υπέρ των πιστωτών δυνάμει των ομολογιών προνομιακής εξασφάλισης λήξης 2025 περιλαμβάνει τα εξής: (α) Εξασφάλιση επί των μετοχών των ακόλουθων εταιριών του Ομίλου: Frigoinvest Holdings B.V., Frigoglass Finance B.V., 3P Frigoglass S.R.L., Frigoglass Romania S.R.L., Frigoglass Eurasia LLC, Frigoglass Global Limited και Frigoglass Cyprus Limited. Οι Ομολογίες διασφαλίζονται επίσης με δέσμευση επί των μετοχών της Frigoglass Industries (Nigeria) Limited και της Beta Glass (η «Δέσμευση Μετοχών»), με το συνολικό ποσό των εξασφαλισμένων υποχρεώσεων σε σχέση με τη Δέσμευση Μετοχών να περιορίζεται σε €175,0 εκατ. (β) Εξασφάλιση επί περιουσιακών στοιχείων του Ομίλου με τις πιο κάτω αναφερθείσες αξίες: Περιουσιακό Στοιχείο 31.12.2020 Απαιτήσεις από ενδοεταιρικά δάνεια 328.403 Λοιποί χρεώστες 28 Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα 9.861 Σύνολο 338.292 Βραχυπρόθεσμα δάνεια Οι βραχυπρόθεσμες εκκρεμείς δανειακές υποχρεώσεις του Ομίλου κατά την 31η Δεκεμβρίου 2020 ανέρχονταν σε €59,7 εκατ. (31η Δεκεμβρίου 2019: €60,3 εκατ.), συμπεριλαμβανομένων των δεδουλευμένων τόκων των δανείων της περιόδου. Τα βραχυπρόθεσμα δάνεια αντιπροσωπεύουν τραπεζικές διευκολύνσεις υπερανάληψης και βραχυπρόθεσμα δάνεια από διάφορες τράπεζες. Οι δεδουλευμένοι τόκοι των δανείων κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019 αναταξινομήθηκαν στα βραχυπρόθεσμα δάνεια από τις λοιπές υποχρεώσεις, προκειμένου να διευκολύνεται η σύγκριση των στοιχείων μεταξύ των περιόδων αναφοράς. Η Frigoglass India PVT Ltd ανανέωσε τη δανειακή της σύμβαση ύψους Ινδική ρουπία 450 εκατ. (€5.0 εκατ.) με Ινδική τράπεζα τον Ιούνιο του 2020 για περίοδο δώδεκα μηνών. Η δανειακή σύμβαση εξασφαλίζεται μέσω υποθήκης του κτιρίου, έως του ποσού Ινδική ρουπία 200 εκατ. (€2.2 εκατ.). Η Frigoglass Romania SRL υπέγραψε δανειακή σύμβαση με ρουμανική τράπεζα τον Αύγουστο του 2020 ύψους €4.5 εκατ. για περίοδο δώδεκα μηνών. Η δανειακή σύμβαση εξασφαλίζεται μέσω αποθεμάτων και εμπορικών απαιτήσεων. Στις 31 Δεκεμβρίου 2020, η προαναφερθείσα δανειακή σύμβαση δεν χρησιμοποιήθηκε. Τον Οκτώβριο του 2020, η Frigoglass Romania SRL υπέγραψε με ρουμανική τράπεζα εγγυημένη σύμβαση για τραπεζικό δανεισμό, ύψους €5,0 εκατ. για περίοδο δώδεκα μηνών. Ο δανεισμός εξασφαλίζεται μέσω υποθήκης του οικοπέδου, του κτιρίου και εμπορικών απαιτήσεων. Στις 31 Δεκεμβρίου 2020, η προαναφερθείσα δανειακή σύμβαση δεν χρησιμοποιήθηκε. Στις 31 Δεκεμβρίου 2020, ο Όμιλος είχε διαθέσιμες πιστωτικές τραπεζικές γραμμές ύψους €18.8 εκατ. 140 FRIGOGLASS A.B.E.E. Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων Ποσά σε χιλιάδες € Σημείωση 14 - Συμμετοχές σε θυγατρικές Μητρική Εταιρεία 31.12.2020 31.12.2019 Καθαρή Λογιστική Αξία Συμμετοχές σε Frigoinvest Holdings B.V. ( Ολλανδία ) Υπόλοιπο έναρξης Τελικό υπόλοιπο 60.005 60.005 Καθαρή Λογιστική Αξία 60.005 60.005 Οι εταιρείες του Ομίλου, η χώρα σύστασης και ποσοστά συμμετοχής που περιλαμβάνονται στις ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις είναι: Όνομα Εταιρείας & Κλάδος Χώρα σύστασης Μέθοδος Ενοποίησης Ποσοστό Ομίλου Κλάδος Επαγγελματικής Ψύξης Frigoglass Α.Β.Ε.Ε. Frigoglass Romania SRL Frigoglass Indonesia PT Frigoglass South Africa Ltd. Frigoglass Eurasia LLC Frigoglass (Guangzhou) Ice Cold Equipment Ltd. Scandinavian Appliances A.S Frigoglass Spzoo Frigoglass India PVT. Ltd. Frigoglass East Africa Ltd. Frigoglass GmbH Frigoglass Hungary Kft Frigoglass Nordic AS Frigoglass Cyprus Ltd. Norcool Holding A.S Frigoinvest Holdings B.V Frigoglass Finance B.V 3P Frigoglass Romania SRL Frigoglass Ltd. Ελλάδα Ρουμανία Ινδονησία Ν. Αφρική Ρωσία Κίνα Νορβηγία Πολωνία Ινδία Κένυα Γερμανία Ουγγαρία Νορβηγία Κύπρος Νορβηγία Ολλανδία Ολλανδία Ρουμανία Ιρλανδία Μητρική Εταιρεία Πλήρης Πλήρης Πλήρης Πλήρης Πλήρης Πλήρης Πλήρης Πλήρης Πλήρης Πλήρης Πλήρης Πλήρης Πλήρης Πλήρης Πλήρης Πλήρης Πλήρης Πλήρης 100,00% 99,98% 100,00% 100,00% 100,00% 100,00% 100,00% 100,00% 100,00% 100,00% 100,00% 100,00% 100,00% 100,00% 100,00% 100,00% 100,00% 100,00% Κλάδος Υαλουργίας Frigoglass Global Ltd. Beta Glass Plc. Frigoglass Industries (NIG) Ltd. Κύπρος Νιγηρία Νιγηρία Πλήρης Πλήρης Πλήρης 100,00% 55,21% 76,03% Η Μητρική Εταιρεία δεν έχει ποσοστά σε προνομιούχες μετοχές των θυγατρικών της που ενοποιούνται. 141 FRIGOGLASS A.B.E.E. Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων Ποσά σε χιλιάδες € Σημείωση 14 - Συμμετοχές σε θυγατρικές (συνέχεια) Παρακάτω παρουσιάζονται οικονομικά στοιχεία για τις θυγατρικές του Ομίλου στις οποίες ο Όμιλος έχει μη ελέγχουσες συμμετοχές. Στο σύνολο του ενεργητικού και παθητικού συμπεριλαμβάνονται και τα υπόλοιπα μεταξύ των εταιριών του Ομίλου. 2020 Frigoglass Industries ( Nigeria ) Ltd. 2019 Σύνολο ενεργητικού 88.937 116.209 Σύνολο παθητικού 40.220 57.127 Σύνολο καθαρής θέσης 48.717 59.082 Κύκλος εργασιών 26.801 39.818 Κέρδη / <ζημίες> μετά από φόρους 13.108 4.475 Μη ελέγχουσες συμμετοχές - % Κέρδη / <ζημίες> μετά από φόρους που κατανέμονται σε μη ελέγχουσες συμμετοχές 23,97% 23,97% 3.142 1.073 1.537 - Επενδύσεις/ κεφαλαιακές δαπάνες 759 2.210 Beta Glass Plc. 2020 Μερίσματα σε μη ελέγχουσες συμμετοχές Σύνολο ενεργητικού 2019 119.024 150.859 Σύνολο παθητικού 39.216 51.539 Σύνολο καθαρής θέσης 79.808 99.320 Κύκλος εργασιών 62.908 85.631 9.382 16.170 44,79% 44,79% 4.202 7.242 592 570 7.550 19.269 Κέρδη / <ζημίες> μετά από φόρους Μη ελέγχουσες συμμετοχές - % Κέρδη / <ζημίες> μετά από φόρους που κατανέμονται σε μη ελέγχουσες συμμετοχές Μερίσματα σε μη ελέγχουσες συμμετοχές Επενδύσεις/ κεφαλαιακές δαπάνες 142 FRIGOGLASS A.B.E.E. Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων Ποσά σε χιλιάδες € Σημείωση 15 - Μετοχικό κεφάλαιο 2020 Το μετοχικό κεφάλαιο της Εταιρείας την 31.12.2020 αποτελούταν από 355.437.751 κοινές ονομαστικές μετοχές, ονομαστικής αξίας € 0,10 εκάστη και είναι ολοσχερώς καταβεβλημένο. 2019 Το μετοχικό κεφάλαιο της Εταιρείας την 31.12.2019 αποτελούταν από 355.437.751 κοινές ονομαστικές μετοχές, ονομαστικής αξίας € 0,10 εκάστη και είναι ολοσχερώς καταβεβλημένο. Κατά την Α’ Επαναληπτική Γενική Συνέλευση των μετόχων της εταιρείας την 05.07.2019 εγκρίθηκε η μείωση μετοχικού κεφαλαίου της Εταιρείας κατά ποσό €92.413.815,26 στο ποσό των €35.543.775,10, με μείωση της ονομαστικής αξίας του συνόλου των 355.437.751 μετοχών της Εταιρείας από €0,36 σε €0,10 σύμφωνα με το άρθρο 31 του Ν. 4548/2018, με σκοπό τον σχηματισμό ισόποσου ειδικού αποθεματικού προς συμψηφισμό ζημιών με διαγραφή ζημιών από το λογαριασμό «Αποτελέσματα εις νέο» της Εταιρείας και αντίστοιχη τροποποίηση του άρθρου 3 του Καταστατικού της Εταιρείας. Την 09.10.2019 το Υπουργείο Ανάπτυξης και Επενδύσεων ενέκρινε την παραπάνω απόφαση. Αριθμός μετοχών Υπόλοιπο 01.01.2019 355.437.751 Μεταφορά προς αποθεματικά λόγω μείωσης της ονομαστικής αξίας των μετοχών και συμψηφισμό ζημιών με διαγραφή ζημιών από το λογαριασμό «Αποτελέσματα εις νέο» - Μετοχικό κεφάλαιο -000' Ευρώ127.958 (92.414) Διαφορά από έκδοση μετοχών -000' Ευρώ(33.801) - Υπόλοιπο 31.12.2019 355.437.751 35.544 (33.801) Υπόλοιπο 31.12.2020 355.437.751 35.544 (33.801) 143 FRIGOGLASS A.B.E.E. Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων Ποσά σε χιλιάδες € Σημείωση 15 Μετοχικό κεφάλαιο - Ίδιες μετοχές - Διανομή μερισμάτων & Δικαιώματα προαιρέσεως μετοχών (συνέχεια) Δικαιώματα προαιρέσεως μετοχών Η θέσπιση προγράμματος παροχής δικαιωμάτων προαίρεσης αγοράς μετοχών εγκρίθηκε από τους μετόχους στην Τακτική Γενική Συνέλευση της Frigoglass ΑΒΕΕ του 2007 καθώς και στις μεταγενέστερες το 2009, 2010, 2012, 2014 και 2019. Το πρόγραμμα παροχής δικαιωμάτων προαίρεσης αγοράς μετοχών έχει σχεδιαστεί για να παρέχει μακροπρόθεσμα κίνητρα στα ανώτερα διευθυντικά στελέχη και στα μέλη της Διοικητικής Επιτροπής (''Management Committee'') για την παροχή μακροπρόθεσμων αποδόσεων στους μετόχους. Η συμμετοχή στο πρόγραμμα βρίσκεται στη διακριτική ευχέρεια του Διοικητικού Συμβουλίου, χωρίς να υφίσταται συμβατικό δικαίωμα συμμετοχής στο πρόγραμμα ή λήψης οποιασδήποτε εγγυημένης παροχής. Τα δικαιώματα προαίρεσης κάθε προγράμματος ωριμάζουν σε διάστημα τριετίας με 1/3 κάθε χρόνο και έχουν τη δυνατότητα να εξασκηθούν μέχρι και 10 έτη από την ημερομηνία της χορήγησης. Κατά την άσκηση των δικαιωμάτων προαίρεσης, τα έσοδα που εισπράττονται, μετά την αφαίρεση κάθε κόστους συναλλαγής, πιστώνονται στο μετοχικό κεφάλαιο (στην ονομαστική αξία) και στο υπέρ το άρτιο. Η τιμή άσκησης των δικαιωμάτων προαίρεσης καθορίζεται από τη Γενική Συνέλευση. Η περίληψη της κίνησης των δικαιωμάτων προαίρεσης αγοράς μετοχών έχει ως εξής: 2020 Μέση σταθμική τιμή άσκησης (€) Υπόλοιπο 01.01 Δικαιώματα που εκδόθηκαν Δικαιώματα που έληξαν Δικαιώματα που ακυρώθηκαν Υπόλοιπο τέλος περιόδου ΄Ωριμα & προς εξάσκηση τέλος περιόδου 2019 Αριθμός δικαιωμάτων Μέση σταθμική τιμή άσκησης (€) Αριθμός δικαιωμάτων 0,4590 16,620 0,125 0,444 6.741.211 (24.232) (920.000) 5.796.979 9,3400 0,125 16,620 0,4590 282.874 6.480.000 (21.663) 6.741.211 0,594 3.943.633 1,054 2.421.192 Τα ενεργά δικαιώματα προαίρεσης στο τέλος της περιόδου έχουν τις ακόλουθες ημερομηνίες λήξης και τιμές άσκησης: Έναρξη περιόδου άσκησης δικαιώματος 10/12/2012 23/10/2013 27/6/2014 15/5/2015 4/11/2015 26/7/2016 22/3/2019 31/12/2020 Λήξη Περιόδου Άσκησης Δικαιώματος 31/12/2021 31/12/2022 31/12/2023 31/12/2024 31/12/2024 31/12/2025 31/12/2028 Αριθμός Τιμή Άσκησης δικαιωμάτων που (€) εκκρεμούν Μέση σταθμική τιμή άσκησης (€) 16,620 16,770 11,370 5,700 6,630 0,450 0,125 30.897 31.160 42.328 49.657 6.666 76.271 5.560.000 0,089 0,090 0,083 0,049 0,008 0,006 0,120 Σύνολο 5.796.979 0,444 Μέσος σταθμισμένος όρος υπολειπόμενης συμβατικής διάρκειας, σε έτη, των δικαιωμάτων προαίρεσης στο τέλος της περιόδου 7,821 Η εκτιμώμενη τιμή αποτίμησης της εύλογης αξίας των δικαιωμάτων προαίρεσης που παραχωρήθηκαν κατά τη διάρκεια του έτους που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2019 ήταν € 0,08 ανά δικαίωμα προαίρεσης. Η εύλογη αξία κατά την ημερομηνία χορήγησης καθορίζεται ανεξάρτητα, με τη χρήση του μοντέλου: " Binomial options pricing model" λαμβάνοντας υπόψη την τιμή άσκησης, τη διάρκεια του δικαιώματος προαίρεσης, τον αντίκτυπο της απομείωσης κερδών ανά μετοχή (όπου είναι σημαντικό), την ημερομηνία αγοράς της μετοχής και την αναμενόμενη μεταβλητότητα των τιμών της μετοχής, την αναμενόμενη απόδοση των μερισμάτων, το επιτόκιο χωρίς κίνδυνο για τη διάρκεια του δικαιώματος προαίρεσης και τις αντιστοιχίες και τις διακυμάνσεις των εταιρειών του ομίλου. Οι παραδοχές του μοντέλου την ημερομηνία 31 Δεκεμβρίου 2019 περιλαμβάνουν: α) τα δικαιώματα προαίρεσης παρέχονται σε σχέση με τις παρεχόμενες υπηρεσίες και ωριμάζουν σε 3 έτη. Τα ώριμα δικαιώματα μπορούν να ασκηθούν για περίοδο δέκα ετών μετά την κατοχύρωση β) τιμή άσκησης: € 0,125 γ) ημερομηνία παραχώρησης: 22 Μαρτίου 2019 δ) ημερομηνία λήξης: 31 Δεκεμβρίου 2028 ε) τιμή μετοχής κατά την ημερομηνία παραχώρησης: € 0,125 στ) αναμενόμενη μεταβλητότητα της τιμής των μετοχών της εταιρείας: 56,875% ζ) αναμενόμενη απόδοση μερίσματος: 0,00% η) επιτόκιο χωρίς κίνδυνο: 0,333%. Η αναμενόμενη μεταβλητότητα των τιμών βασίζεται στην ιστορική μεταβλητότητα (βάσει της εναπομένουσας διάρκειας ζωής των δικαιωμάτων), προσαρμοσμένη για τυχόν αναμενόμενες μελλοντικές μεταβολές, λόγω διαθέσιμων στο κοινό πληροφοριών. 144 FRIGOGLASS A.B.E.E. Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων Ποσά σε χιλιάδες € Σημείωση 16 - Λοιπά αποθεματικά Όμιλος Αποθεματικό Προγραμμάτων Χορήγησης Δικαιωμάτων Προαίρεσης Τακτικό Αποθεματικό Υπόλοιπο 01.01.2019 Προσθήκες περιόδου Συναλλαγματικές διαφορές Υπόλοιπο 31.12.2019 4.177 4.177 670 295 965 Υπόλοιπο 01.01.2020 Προσθήκες περιόδου Συναλλαγματικές διαφορές Υπόλοιπο 31.12.2020 4.177 4.177 965 116 1.081 Συναλλαγματική διαφορά μετατροπής ισολογισμών θυγατρικών εξωτερικού Αφορολόγητα αποθεματικά ειδικών διατάξεων νόμων Έκτακτα αποθεματικά Σύνολο 14.729 40 14.769 8.760 8.760 (40.284) 1.294 (38.990) (11.948) 295 1.334 (10.319) 14.769 (568) 14.201 8.760 8.760 (38.990) (26.694) (65.684) (10.319) 116 (27.262) (37.465) Μητρική Εταιρεία Αποθεματικό Προγραμμάτων Χορήγησης Δικαιωμάτων Προαίρεσης Τακτικό Αποθεματικό Αφορολόγητα αποθεματικά ειδικών διατάξεων νόμων Έκτακτα αποθεματικά Σύνολο 4.020 670 12.013 8.760 25.463 Προσθήκες περιόδου - 295 - - 295 Υπόλοιπο 31.12.2019 4.020 965 12.013 8.760 25.758 Υπόλοιπο 01.01.2020 4.020 965 12.013 8.760 25.758 - 116 - - 116 4.020 1.081 12.013 8.760 25.874 Υπόλοιπο 01.01.2019 Προσθήκες περιόδου Υπόλοιπο 31.12.2020 Σύμφωνα με τις διατάξεις του Νόμου 4548/2018 "Περί Ανωνύμων Εταιρειών", ετησίως αφαιρείται το 5% τουλάχιστον των καθαρών κερδών προς σχηματισμό τακτικού αποθεματικού μέχρι να φθάσει τουλάχιστον το ένα τρίτο του καταβεβλημένου μετοχικού κεφαλαίου. Το τακτικό αποθεματικό δεν μπορεί να διανεμηθεί στους μετόχους της Εταιρείας εξαιρουμένης της περίπτωσης ρευστοποίησης. Το Αποθεματικό Προγραμμάτων Χορήγησης Δικαιωμάτων Προαίρεσης αφορά, πρόγραμμα διάθεσης παροχής δικαιωμάτων προαίρεσης αγοράς μετοχών στα ανώτερα διευθυντικά στελέχη και στα μέλη της Διοικητικής Επιτροπής ("Management Committee"). ( Σημ 15) Η Εταιρεία έχει δημιουργήσει αφορολόγητα αποθεματικά, σύμφωνα με διάφορους Ελληνικούς φορολογικούς νόμους με την πάροδο των χρόνων με σκοπό να επιτύχει φορολογικές ελαφρύνσεις, είτε: α) αναβάλλοντας την τακτοποίηση των φορολογικών της υποχρεώσεων μέχρις ότου αυτά τα αποθεματικά διανεμηθούν στους μετόχους της Εταιρείας, είτε β) απαλείφοντας αποτελεσματικά κάθε μελλοντική πληρωμή φόρου εισοδήματος χρησιμοποιώντας αυτά τα αποθεματικά για να εκδώσει δωρεάν μετοχές στους μετόχους της εταιρείας. Στην περίπτωση που αυτά τα αποθεματικά θα διανέμονταν στους μετόχους της Εταιρείας ως μερίσματα, τα διανεμηθέντα κέρδη θα φορολογούνταν με τους συντελεστές που ισχύουν τη στιγμή της διανομής. Δεν έχει αναγνωριστεί καμία πρόβλεψη για ενδεχόμενες υποχρεώσεις φόρου εισοδήματος στο ενδεχόμενο μιας μελλοντικής διανομής τέτοιου είδους αποθεματικών στους μετόχους της Εταιρείας, αφού τέτοιου είδους υποχρεώσεις αναγνωρίζονται ταυτόχρονα με την υποχρέωση μερίσματος που σχετίζεται με τέτοιες διανομές. Το 2017 η Εταιρεία προχώρησε στην ονομαστική μείωση του μετοχικού κεφαλαίου της Εταιρείας, κατά ποσό € 9.107 εκατ. δια μείωσης της ονομαστικής αξίας εκάστης κοινής μετά ψήφου ονομαστικής μετοχής της Εταιρείας από € 0,90 (όπως αυτή διαμορφώθηκε μετά το reverse share split) σε € 0,36, σύμφωνα με το άρθρο 4 παρ. 4α του Κ.Ν. 2190/1920, και σχηματίστηκε ισόποσο ειδικό αποθεματικό τη χρήση του οποίου η Εταιρεία θα αποφασίσει στο μέλλον. Το ποσό έχει διαμοιραστεί στα έκτακτα και αφορολόγητα αποθεματικά. 145 FRIGOGLASS A.B.E.E. Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων Ποσά σε χιλιάδες € Σημείωση 17 - Χρηματοοικονομικά έξοδα Όμιλος 31.12.2020 31.12.2019 Χρηματοοικονομικά έσοδα Έσοδα από πιστωτικούς τόκους (232) (3.504) Μητρική Εταιρεία 31.12.2020 31.12.2019 - (4) Έξοδα από χρεωστικούς τόκους 20.370 17.012 3.514 1.536 Συναλλαγματικές διαφορές Ζημίες/ <Κέρδη> & Λοιπά χρηματοοικονομικά κόστη Χρηματοοικονομικά έξοδα από υποχρεώσεις μισθώσεων Χρηματοοικονομικά έξοδα (8.070) 333 12.633 3.920 344 21.276 286 55 3.855 (36) 61 1.561 Κέρδη / <Ζημιές> από Χρηματοοικονομικά 12.401 17.772 3.855 1.557 Ανάλυση ευαισθησίας του κινδύνου από διακυμάνσεις επιτοκίων Οι κύριες πηγές δανεισμού του Ομίλου αποτελούνται από ομολογιακά δάνεια, τοπικές τραπεζικές υπεραναλήψεις , βραχυπρόθεσμο τραπεζικό δανεισμό και αναπληρούμενες δανειακές συμβάσεις. Η αναλογία των σταθερών προς κυμαινόμενων επιτοκίων του δανεισμού του Ομίλου στις 31.12.2020 ανέρχονταν σε 83% (Ευρώ 260 εκατ. ) / 17% (Ευρώ 52,2 εκατ. ). Οι επιπτώσεις των διακυμάνσεων των επιτοκίων στα αποτελέσματα και στις ταμειακές ροές από χρηματοδοτικές δραστηριότητες του Ομίλου με τη σχετική ανάλυση ευαισθησίας παρατίθεται παρακάτω. Ποσά σε χιλιάδες € 01.01.2020 - 31.12.2020 Μεταβλητότητα Επιτοκίων ( +/-) - EURO 1,00% - USD 1,00% - INR 1,00% Σύνολο 146 Επίδραση στα Κέρδη / <Ζημιές> προ φόρων 418,0 85,0 19,3 522,3 FRIGOGLASS A.B.E.E. Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων Ποσά σε χιλιάδες € Σημείωση 18 - Φορολογία Όμιλος 31.12.2020 31.12.2019 Φόρος εισοδήματος Αναβαλλόμενη φορολογία Σύνολο 12.794 3.434 16.228 15.283 (1.400) 13.883 Όμιλος 31.12.2020 31.12.2019 Κέρδη / <Ζημίες> προ φόρων Φόρος εισοδήματος βάσει ονομαστικού φορολογικού συντελεστή Επίδραση φόρου από: Αφορολόγητα ή κατ' ειδικό τρόπο φορολογούμενα έσοδα Μη εκπιπτόμενες δαπάνες Χρήση προηγούμενων μη αναγνωρισμένων ζημιών από φόρους Ζημιές για τις οποίες δεν αναγνωρίστηκε αναβαλλόμενη φορολογία Λοιποί φόροι Φόροι εισοδήματος που εμφανίζονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων Μητρική Εταιρεία 31.12.2020 31.12.2019 68 68 192 192 Μητρική Εταιρεία 31.12.2020 31.12.2019 7.470 27.483 (7.911) 3.961 4.425 7.931 (1.899) 951 (1.856) 4.510 (438) 2.877 2.402 888 (234) (2.356) (503) 7.218 2.165 4.512 1.357 68 192 16.228 13.883 68 192 (1.839) Ο Όμιλος δεν αναγνώρισε αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις για συσσωρευμένες φορολογικές μεταφερόμενες ζημίες ύψους € 42 εκ., από τις χώρες Ελλάδα, Ινδονησία, Ινδία, Ν. Αφρική, Κένυα, Κύπρο, Γερμανία, Νορβηγία και Ολλανδία επειδή δεν είναι πιθανόν να υπάρξουν αρκετά μελλοντικά φορολογητέα κέρδη τα επόμενα χρόνια έναντι των οποίων θα χρησιμοποιηθούν οι τωρινές συσσωρευμένες φορολογικές ζημίες. 147 FRIGOGLASS A.B.E.E. Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων Ποσά σε χιλιάδες € Σημείωση 18 - Φορολογία ( συνέχεια ) Ο φορολογικός συντελεστής στην Ελλάδα για το 2020 είναι 24%. Ο Όμιλος και η Εταιρεία υπολογίζουν το φόρο εισοδήματος της περιόδου χρησιμοποιώντας το φορολογικό συντελεστή που θα ήταν εφαρμόσιμος στα αναμενόμενα ετήσια κέρδη. Οι φορολογικοί συντελεστές στις χώρες όπου ο Όμιλος δραστηριοποιείται κυμαίνονται μεταξύ 9% και 33%. Η μη φορολογική έκπτωση συγκεκριμένων εξόδων, οι ζημιές για τις οποίες δεν αναγνωρίστηκε αναβαλλόμενη φορολογία, οι διαφορετικοί φορολογικοί συντελεστές στις χώρες που ο Όμιλος δραστηριοποιείται, μη φορολογητέα εισοδήματα και η επιβολή άλλων εφ' άπαξ φόρων διαμορφώνουν τον πραγματικό τελικό φορολογικό συντελεστή για τον Όμιλο. Έκθεση Φορολογικής Συμμόρφωσης Για τις χρήσεις 2011 έως και 2020, οι Ελληνικές Ανώνυμες Εταιρείες και οι Εταιρείες Περιορισμένης Ευθύνης που οι ετήσιες οικονομικές τους καταστάσεις ελέγχονται υποχρεωτικά, λαμβάνουν «Ετήσιο Πιστοποιητικό». Για τις χρήσεις 2014 - 2020 το Ετήσιο Πιστοποιητικό προβλέπεται σύμφωνα με το άρθρο 65Α του Ν.4174/2013. Το Ετήσιο Πιστοποιητικό εκδίδεται μετά από ειδικό φορολογικό έλεγχο, που διενεργείται από τον ίδιο Ορκωτό Ελεγκτή ή ελεγκτικό γραφείο που ελέγχει τις ετήσιες οικονομικές καταστάσεις. Κατόπιν ολοκλήρωσης του φορολογικού ελέγχου, ο Νόμιμος Ελεγκτής ή ελεγκτικό γραφείο εκδίδει «Έκθεση Φορολογικής Συμμόρφωσης», που υποβάλλεται ηλεκτρονικά στο Υπουργείο Οικονομικών. Για τις χρήσεις 2011 έως και 2019 έχει εκδοθεί αντίστοιχα "Φορολογικό Πιστοποιητικό" χωρίς οποιαδήποτε επιφύλαξη ή θέμα έμφασης σε ότι αφορά τη φορολογική συμμόρφωση της εταιρείας από τους Τακτικούς Ορκωτούς Ελεγκτές Λογιστές. Ανέλεγκτες φορολογικές χρήσεις Οι φορολογικές δηλώσεις των θυγατρικών δεν έχουν εξετασθεί από τις αρμόδιες φορολογικές αρχές για διάφορες φορολογικές χρήσεις (βλ. πίνακα παρακάτω). Μέχρι την οριστικοποίηση του φορολογικού ελέγχου στις εταιρείες του κατωτέρω πίνακα η φορολογική επιβάρυνση για τον Όμιλο δεν μπορεί να καθοριστεί με ακρίβεια για τις χρήσεις αυτές. Ο Όμιλος σχηματίζει προβλέψεις για τυχόν επιπροσθέτους φόρους που θα προκύψουν από μελλοντικούς φορολογικούς ελέγχους στο βαθμό που η υποχρέωση αυτή είναι πιθανή και μπορεί να εκτιμηθεί αξιόπιστα. Σε μία από τις θυγατρικές επιχειρήσεις του εξωτερικού του Ομίλου, με βάση τις πρόσφατες εξελίξεις στο φορολογικό περιβάλλον στη χώρα όπου δραστηριοποιείται αυτή η ξένη θυγατρική, μπορεί να αμφισβητηθεί από τις αλλοδαπές φορολογικές αρχές η δυνατότητα έκπτωσης ορισμένων ενδοεταιρικών χρεώσεων και θέματα σε σχέση με την διανομή μερισμάτων. Ο Όμιλος και οι φορολογικοί του σύμβουλοι αξιολόγησαν την πιθανή πρόκληση και κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η ξένη θυγατρική έχει διαθέσιμα όλα τα απαραίτητα δικαιολογητικά για τις ενδοομιλικές συναλλαγές και άλλα σχετικά δικαιολογητικά για να αντιμετωπίσει κάθε πρόκληση. Επιπλέον, ο πρόσφατος φορολογικός έλεγχος που ολοκληρώθηκε για αυτήν τη θυγατρική για προηγούμενα έτη δεν έχει εγείρει σημαντικές ανησυχίες. Συνεπώς, ο Όμιλος δεν προέβη σε αναγνώριση πρόβλεψης σε σχέση με το θέμα αυτό, καθώς η ταμειακή εκροή δεν είναι πιθανή μετά την 31 Δεκεμβρίου 2020. Κατά τη διάρκεια του τρέχοντος οικονομικού έτους, οι έλεγχοι από τις τοπικές φορολογικές αρχές ολοκληρώθηκαν σε 2 χώρες για προηγούμενα φορολογικά έτη. Δεν έχουν καταγραφεί πρόσθετοι φόροι και ποινές πέραν των ήδη σχηματιζόμενων προβλέψεων στις οικονομικές καταστάσεις. 148 FRIGOGLASS A.B.E.E. Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων Ποσά σε χιλιάδες € Σημείωση 18 - Φορολογία ( συνέχεια ) Σημείωση: Για ορισμένες χώρες, ο φορολογικός έλεγχος δεν είναι υποχρεωτικός και γίνεται μόνο υπό κάποιες προϋποθέσεις. Εταιρεία Χώρα Ανέλεγκτες Χρήσεις Frigoglass Α.Β.Ε.Ε. Ελλάδα 2020 Frigoglass Romania SRL Frigoglass Indonesia PT Frigoglass South Africa Ltd. Frigoglass Eurasia LLC Frigoglass (Guangzhou) Ice Cold Equipment Co. ,Ltd. Scandinavian Appliances A.S Frigoglass Spzoo Frigoglass India PVT.Ltd. Frigoglass East Africa Ltd. Frigoglass GmbΗ Frigoglass Hungary Kft Frigoglass Nordic AS Frigoglass Cyprus Limited Norcool Holding A.S Frigoinvest Holdings B.V Frigoglass Finance B.V. 3P Frigoglass Romania SRL Frigoglass Global Ltd. Beta Glass Plc. Frigoglass Industries (NIG.) Ltd. Ρουμανία Ινδονησία Ν. Αφρική Ρωσία 2017 - 2020 2016 - 2020 2017 - 2020 2018 - 2020 Κίνα 2017 - 2020 Γραφείο Πωλήσεων Νορβηγία Πολωνία Ινδία Κένυα Γερμανία Ουγγαρία Νορβηγία Κύπρος Νορβηγία Ολλανδία Ολλανδία Ρουμανία Κύπρος Νιγηρία Νιγηρία 2016 - 2020 2015 - 2020 2017 - 2020 2018 - 2020 2017 - 2020 2017 - 2020 2016 - 2020 2015 - 2020 2016 - 2020 2016 - 2020 2016 - 2020 2017 - 2020 2015 - 2020 2014 - 2020 2016 - 2020 Κλάδος Δραστηριότητας Μητρική Εταιρεία & Κέντρο εξυπ. πελατών ψυκτ. θαλάμων Παραγωγή Ψυκτικών Θαλάμων Παραγωγή Ψυκτικών Θαλάμων Παραγωγή Ψυκτικών Θαλάμων Παραγωγή Ψυκτικών Θαλάμων Γραφείο Πωλήσεων Κέντρο εξυπ. πελατών ψυκτ. θαλάμων Παραγωγή Ψυκτικών Θαλάμων Γραφείο Πωλήσεων Γραφείο Πωλήσεων Κέντρο εξυπ. πελατών ψυκτ. θαλάμων Γραφείο Πωλήσεων Εταιρεία Συμμετοχών Εταιρεία Συμμετοχών Εταιρεία Συμμετοχών Χρηματοοικονομικές υπηρεσίες Παραγωγή Πλαστικών Εταιρεία Συμμετοχών Παραγωγή Γυαλιού Παραγωγή: πωμάτων, πλαστ. κιβωτίων Η Διοίκηση του Ομίλου δεν αναμένει να προκύψουν σημαντικές φορολογικές υποχρεώσεις από τον ειδικό φορολογικό έλεγχο των ανέλεγκτων χρήσεων, τόσο της Εταιρείας, όσο και των λοιπών εταιρειών του Ομίλου, πέραν αυτών που ήδη απεικονίζονται στις ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις και εκτιμά ότι τα αποτελέσματα του φορολογικού ελέγχου των ανέλεγκτων χρήσεων δεν αναμένεται να επηρεάσουν σημαντικά την χρηματοοικονομική κατάσταση, την περιουσιακή διάρθρωση, την κερδοφορία και τις ταμειακές ροές της Εταιρείας και του Ομίλου της. 149 FRIGOGLASS A.B.E.E. Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων Ποσά σε χιλιάδες € Σημείωση 19 - Συναλλαγές με συνδεδεμένα μέρη Βασικός μέτοχος της Frigoglass Α.Β.Ε.Ε αποτελεί η εταιρεία Truad Verwaltungs A.G με ποσοστό 48,55%. H Truad Verwaltungs A.G. συμμετέχει επίσης και στο μετοχικό κεφάλαιο της Coca-Cola HBC AG κατά ποσοστό 23%. Η Frigoglass είναι και η πλειοψηφούσα μέτοχος της εταιρείας Frigoglass Industries Nigeria Ltd. με 76,0% και στην οποία η CocaCola HBC AG έχει απώτερη συμμετοχή 23,9%. Σύμβαση με Coca-Cola HBC AG: Βάσει σύμβασης, που ανανεώθηκε έως την 31.12.2025, ο Όμιλος της Coca-Cola HBC AG προμηθεύεται από την Frigoglass, σε τιμές διαπραγματεύσιμες ετησίως, επαγγελματικά ψυγεία. Σύμβαση εκμίσθωσης με A.G. Leventis plc. : H Truad Verwaltungs A.G. συμμετέχει επίσης και στο μετοχικό κεφάλαιο της A.G. Leventis Plc. κατά ποσοστό περίπου 50,75%. H εταιρεία Frigoglass Industries (NIG ) Ltd. έχει υπογράψει σύμβαση εκμίσθωσης γραφείων με την A.G. Leventis (Nigeria) Plc. για τα γραφεία της στο Λάγος της Νιγηρίας και μεταφοράς εμπορευμάτων στην Νιγηρία. Οι Συμμετοχές στις θυγατρικές εμφανίζονται στη Σημείωση 14. A) Τα ποσά των συναλλαγών και υπολοίπων με Συνδεδεμένες εταιρίες σωρευτικά ανέρχονταν σε: Όμιλος 31.12.2020 31.12.2019 Πωλήσεις αγαθών & υπηρεσιών Αγορές αγαθών & υπηρεσιών Απαιτήσεις 121.084 1.905 12.086 164.512 1.183 14.189 Μητρική Εταιρεία 31.12.2020 31.12.2019 5.288 1.102 19.592 44 1.048 Β) Τα ποσά των συναλλαγών και υπολοίπων της Μητρικής Εταιρείας με τις θυγατρικές εταιρείες του ομίλου της Frigoglass ανέρχονταν: Πωλήσεις αγαθών 5.765 Πώληση της πνευματικής ιδιοκτησίας 15.366 για την ανάπτυξη προϊόντων στην Frigoglass Romania S.R.L Έσοδα από θυγατρικές εταιρίες: αμοιβές διοικητικής υποστήριξης 14.538 18.891 Έσοδα από θυγατρικές εταιρίες: από επαναχρέωση εξόδων αναπτύξεως 1.369 2.031 Έξοδα από θυγατρικές εταιρίες: αμοιβές υποστήριξης 175 2.135 Έσοδα/<Έξοδα> από θυγατρικές εταιρίες: προμήθειες πωλήσεων 138 Αγορές αγαθών & Έξοδα από θυγατρικές εταιρίες 23.812 Έξοδα από χρεωστικούς τόκους 3.514 1.536 Απαιτήσεις 15.881 16.790 Υποχρεώσεις 5.330 18.137 Υποχρεώσεις από δάνεια (σημ. 13) 50.359 29.554 Όμιλος 31.12.2020 31.12.2019 Γ) Αμοιβές του Διευθυντικού προσωπικού: Αμοιβές μελών Δ.Σ Μισθοί και λοιπές βραχυπρόθεσμες παροχές Λοιπές μακροπρόθεσμες παροχές Παροχές για μετά την εξόδο από την υπηρεσία Σύνολο αμοιβών Μητρική Εταιρεία 31.12.2020 31.12.2019 270 385 270 385 2.345 543 495 3.383 3.559 912 362 4.833 1.886 458 454 2.798 3.037 797 322 4.156 Η εταιρεία εξέτασε και τροποποίησε αναλόγως τις θέσεις που περιλαμβάνονται στις αμοιβές του Διευθυντικού προσωπικού. 150 FRIGOGLASS A.B.E.E. Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων Ποσά σε χιλιάδες € Σημείωση 20 - Κέρδη ανά μετοχή Βασικά και απομειωμένα κέρδη ανά μετοχή Τα βασικά και απομειωμένα κέρδη ανά μετοχή υπολογίζονται με διαίρεση του κέρδους που αναλογεί στους μετόχους της μητρικής Εταιρείας, με το σταθμισμένο μέσο αριθμό των κοινών μετοχών στη διάρκεια της περιόδου, εξαιρουμένων των ιδίων κοινών μετοχών που αγοράστηκαν από την Εταιρεία. Τα απομειωμένα κέρδη ανά μετοχή (diluted earnings per share) υπολογίζονται αναπροσαρµόζοντας τον σταθµισµένο µέσο αριθμό των σε κυκλοφορία κοινών μετοχών, µε τις επιδράσεις όλων των δυνητικών τίτλων των µετατρέψιµων σε κοινές µετοχές. Τα δικαιώματα προαιρέσεως αγοράς μετοχών αποτελούν τη μοναδική κατηγορία δυνητικών τίτλων µετατρέψιµων σε κοινές μετοχές, που έχει η Εταιρεία. Όσον αφορά στα προαναφερθέντα δικαιώματα, γίνεται υπολογισμός του αριθμού των μετοχών οι οποίες θα μπορούσαν να είχαν αποκτηθεί στην εύλογη αξία (οριζόμενη ως η µέση ετήσια χρηματιστηριακή τιμή των μετοχών της Εταιρείας) µε βάση την αξία των δικαιωμάτων συµµετοχής, που σχετίζονται µε τα υφιστάμενα προγράµµατα δικαιωμάτων απόκτησης μετοχών. Ο αριθμός των μετοχών που προκύπτει από τον παραπάνω υπολογισμό συγκρίνεται µε τον αριθμό των μετοχών που θα μπορούσαν να είχαν εκδοθεί σε περίπτωση άσκησης των δικαιωμάτων. Η διαφορά που προκύπτει, προστίθεται στον παρανομαστή ως έκδοση κοινών μετοχών χωρίς αντάλλαγμα. Τέλος, καμία αναπροσαρμογή δεν γίνεται στα κέρδη (αριθμητής). Απομειωμένα Κέρδη ανά μετοχή: Δεδομένου ότι η μέση τιμή της μετοχής για το έτος δεν υπερβαίνει την τιμή άσκησης των δικαιωμάτων προαίρεσης επί μετοχών, δεν επηρεάζονται τα απομειωμένα κέρδη/(ζημιές) ανά μετοχή. Όμιλος Μητρική Εταιρεία Χρήση που έληξε Χρήση που έληξε ποσά σε χιλ. € 31.12.2020 31.12.2019 31.12.2020 31.12.2019 (εκτός από τα κέρδη ανά μετοχή & τον αριθμό μετοχών) Κέρδη / <ζημίες> μετά από φόρους που αναλογούν στους μετόχους της εταιρείας (15.798) 355.437.751 355.437.751 5.566 355.437.751 355.437.751 (7.979) 355.437.751 355.437.751 3.769 355.437.751 355.437.751 Βασικά Κέρδη / <Ζημίες> ανά μετοχή (0,0444) 0,0157 (0,0224) 0,0106 Απομειωμένα Κέρδη/<Ζημίες> ανά μετοχή (0,0444) 0,0157 (0,0224) 0,0106 Βασικός μέσος σταθμικός αριθμός κοινών μετοχών Απομειωμένος μέσος σταθμικός αριθμός κοινών μετοχών 151 FRIGOGLASS A.B.E.E. Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων Ποσά σε χιλιάδες € Σημείωση 21 - Ενδεχόμενες & Ανειλημμένες υποχρεώσεις α) Εγγυητικές Επιστολές προς Τράπεζες και Εγγυήσεις για Τραπεζικά & Ομολογιακά δάνεια Όμιλος 31.12.2020 31.12.2019 Εγγυητικές Επιστολές προς Τράπεζες Εγγυήσεις για Τραπεζικά & Ομολογιακά δάνεια Σύνολο Μητρική Εταιρεία 31.12.2020 31.12.2019 1.374 2.210 - - 262.318 252.709 260.000 260.000 252.709 252.709 Tέλος, ο Όμιλος έχει σημαντικές επίδικες υποθέσεις σχετικά με αποζημιώσεις για τη γη όπου είναι β) Λοιπές ενδεχόμενες & ανειλημμένες υποχρεώσεις : Δεν υπάρχουν σημαντικές επίδικες ή υπό διαιτησία διαφορές δικαστικών ή διοικητικών οργάνων που να έχουν σημαντική επίπτωση στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις ή τη λειτουργία της Εταιρείας ή του Ομίλου. γ) Κεφαλαιακές υποχρεώσεις: Για τον Όμιλο οι υποχρεώσεις για κεφαλαιακές δαπάνες που έχουν αναληφθεί αλλά δεν έχουν εκτελεσθεί κατά την 31.12.2020 είναι € 126 χιλ. (31.12.2019: € € 2,5 εκατ.) και αφορoύν κυρίως αγορά μηχανημάτων. Για την Μητρική Εταιρεία δεν υπάρχουν υποχρεώσεις για κεφαλαιακές δαπάνες. 152 FRIGOGLASS A.B.E.E. Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων Ποσά σε χιλιάδες € Σημείωση 22 - Εποχικότητα δραστηριοτήτων Έσοδα από συμβάσεις με πελάτες Όμιλος Περίοδος Α' Τρίμηνο Β' Τρίμηνο Γ' Τρίμηνο Δ' Τρίμηνο Σύνολο Έτους 2020 135.897 72.775 61.055 63.511 333.238 2019 41% 22% 18% 19% 100% 125.565 162.697 96.569 97.506 482.337 0 26% 34% 20% 20% 100% Σημείωση 23 - Γεγονότα μετά την ημερομηνία του ισολογισμού Δεν υπάρχουν γεγονότα μετά την ημερομηνία του ισολογισμού που απαιτούν γνωστοποίηση ή ενδέχεται να επηρεάσουν τις οικονομικές καταστάσεις ή τις λειτουργίες του Ομίλου και της Μητρικής εταιρείας. Σημείωση 24 - Μέσος όρος απασχολούμενου προσωπικού & Έξοδα προσωπικού / Παροχές εργαζομένων Ο μέσος όρος απασχολούμενου προσωπικού ανά κλάδο δραστηριοποίησης για τον Όμιλο καθώς και για την Μητρική Εταιρεία αναλύεται ως εξής: Όμιλος Μητρική Εταιρεία Περιγραφή Κλάδου 31.12.2020 31.12.2019 31.12.2020 31.12.2019 Κλάδος Επαγγελματικής Ψύξης Κλάδος Υαλουργίας Σύνολο 3.417 1.376 4.793 3.998 1.410 5.408 Όμιλος 31.12.2020 31.12.2019 Έξοδα προσωπικού & Παροχές εργαζομένων Σύνολο Μισθοδοσίας ( Σημ. 30 ) Συνταξιοδοτικά προγράμματα καθορισμένων εισφορών Συνταξιοδοτικό πρόγραμμα για παροχές μετά από την έξοδο από την υπηρεσία καθορισμένων παροχών ( Σημ. 32 ) Προβλέψεις για παροχές δικαιωμάτων προαίρεσης μετοχών Λοιπά έξοδα προσωπικού, παροχές εργαζομένων ( Σημ. 30 ) Σύνολο 123 171 171 Μητρική Εταιρεία 31.12.2020 31.12.2019 50.870 1.468 66.487 1.678 9.809 521 13.775 590 1.015 116 6.864 60.333 3.375 295 9.022 80.857 715 116 1.181 12.342 3.151 295 1.446 19.257 Λοιπά έξοδα προσωπικού, παροχές εργαζομένων αφορούν κυρίως: Έξοδα Μεταφοράς, Έξοδα Κυλικείων, Έξοδα Εκπαίδευσης, Έξοδα Ιατρικής κάλυψης. 153 123 FRIGOGLASS A.B.E.E. Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων Ποσά σε χιλιάδες € Σημείωση 25 - Λοιπά λειτουργικά έσοδα - Λοιπά κέρδη /<ζημίες> Όμιλος 31.12.2020 31.12.2019 Μητρική Εταιρεία 31.12.2020 31.12.2019 Λοιπά λειτουργικά έσοδα Έσοδα από θυγατρικές εταιρίες: αμοιβές διοικητικής υποστήριξης & δικαιώματα πωλήσεων - - 14.538 Έσοδα από θυγατρικές εταιρίες: προμήθειες πωλήσεων - - - 138 Έσοδα από ασφαλιστικές αποζημιώσεις 121 - 121 - Έσοδα από πώληση αχρησιμοποίητων μετάλλων ( scrap ) 485 962 - - 1.272 1.878 2.419 3.381 153 14.812 358 19.387 Κέρδη / <Ζημίες> από πωλήσεις ακινητοποιήσεων 328 374 - 10.121 Έξοδα έκδοσης ομολογιακού δανείου - - (3.720) - (5) 369 (3.720) 10.121 Λοιπές χρεώσεις σε πελάτες & λοιπά έσοδα Σύνολο: Λοιπά λειτουργικά έσοδα 18.891 Λοιπά κέρδη /<ζημίες> Λοιπά (189) 139 Σύνολο: Λοιπά κέρδη /<ζημίες> Κατά την έκδοση των Ομολογιών Προνομιακής Εξασφάλισης € 260 εκατ. ( Senior Secured Notes ) και λήξης 2025, η μητρική εταιρεία υπέστη κόστος € 3,7 εκατ.. Σε επίπεδο Ομίλου το κόστος που αναφέρεται παραπάνω περιλαμβάνεται στον υπολογισμό του πραγματικού επιτοκίου. Το κέρδος των € 10,1 εκατ. για τη Μητρική Εταιρεία, στο πρώτο τρίμηνο του 2019, προέρχεται από την πώληση της πνευματικής ιδιοκτησίας για την ανάπτυξη προϊόντων στην Frigoglass Romania S.R.L. 154 FRIGOGLASS A.B.E.E. Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων Ποσά σε χιλιάδες € Σημείωση 26- Υπολογισμός EBITDA Όμιλος Χρήση που έληξε 31.12.2020 31.12.2019 Κέρδη / <Ζημιές> προ φόρων πλέον: Αποσβέσεις πλέον: Απομείωση παγίων & δικαιωμάτων χρήσης παγίων πλέον: Έξοδα αναδιοργάνωσης πλέον: Χρηματοοικονομικά έξοδα /<έσοδα>* EBITDA Έσοδα από συμβάσεις με πελάτες Περιθώριο EBITDA, % 7.470 19.285 1.925 1.076 12.401 42.157 27.483 22.868 1.088 4.843 17.772 74.054 333.238 12,7% 482.337 15,4% Επαγγελματική Ψύξη Χρήση που έληξε 31.12.2020 31.12.2019 Κέρδη / <Ζημιές> προ φόρων πλέον: Αποσβέσεις πλέον: Απομείωση παγίων & δικαιωμάτων χρήσης παγίων πλέον: Έξοδα αναδιοργάνωσης πλέον: Χρηματοοικονομικά έξοδα /<έσοδα>* EBITDA (24.091) 11.669 1.925 1.076 30.619 21.198 (4.463) 14.150 1.088 4.843 23.412 39.029 Έσοδα από συμβάσεις με πελάτες Περιθώριο EBITDA, % 250.816 8,5% 368.418 10,6% Υαλουργία Χρήση που έληξε 31.12.2020 31.12.2019 Κέρδη / <Ζημιές> προ φόρων πλέον: Αποσβέσεις πλέον: Απομείωση παγίων & δικαιωμάτων χρήσης παγίων πλέον: Έξοδα αναδιοργάνωσης πλέον: Χρηματοοικονομικά έξοδα /<έσοδα>* EBITDA 31.561 7.616 (18.218) 20.959 31.946 8.718 (5.640) 35.024 Έσοδα από συμβάσεις με πελάτες Περιθώριο EBITDA, % 82.422 25,4% 113.919 30,7% * Χρηματοοικονομικά έξοδα / <έσοδα> = Έξοδα από Χρεωστικούς Τόκους - Έσοδα από Χρεωστικούς Τόκους +/- Κέρδη/-Ζημιές από Συναλλαγματικές Διαφορές - Λοιπά Χρηματοοικονομικά Κόστη ( Σημ 17 ) 155 FRIGOGLASS A.B.E.E. Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων Ποσά σε χιλιάδες € Σημείωση 27- Καθαρά <έξοδα> αναδιοργάνωσης 01.01.2020 - 31.12.2020 Μετά τις σημαντικές επιχειρησιακές προκλήσεις που προκλήθηκαν από την πανδημία COVID-19, ο Όμιλος εφάρμοσε αρκετές πρωτοβουλίες μείωσης κόστους προκειμένου να προσαρμόσει τα σταθερά του κόστη. Ο Όμιλος κατέγραψε κόστος αναδιάρθρωσης € 1,1 εκατ. προ φόρων, τα οποία σχετίζονται με το κόστος αποζημίωσης εργαζομένων στον κλάδο Επαγγελματικής Ψύξης στην Ελλάδα, τη Ρουμανία και τη Ρωσία. Όλα τα κόστη πληρώθηκαν εντός του 2020. Όμιλος Aποζημιώσεις προσωπικού Καθαρά <έξοδα> αναδιοργάνωσης Μητρική Εταιρεία 31.12.2020 (1.076) (1.076) (445) (445) 01.01.2019 - 31.12.2019 Η Frigoglass A.B.E.E στις 7 Ιουνίου 2019 ανακοίνωσε ότι στο πλαίσιο των συνεχιζόμενων πρωτοβουλιών αναδιάρθρωσης του παραγωγικού ιστού, που αποσκοπεί στη βελτίωση της κοστολογικής της δομής και στην ενίσχυση της μακροπρόθεσμης ανταγωνιστικότητας του Ομίλου, προχωρά στην άμεση διακοπή της παραγωγικής δραστηριότητας του εργοστασίου της Κάτω Αχαΐας, η οποία εφαρμόστηκε από την ημερομηνία της ανακοίνωσης. Όμιλος Μητρική Εταιρεία 31.12.2019 Προβλέψεις για αποζημιώσεις προσωπικού (2.529) (2.529) Αμοιβές συμβούλων (369) (31) Προβλέψεις για αποθέματα (250) (250) Απομείωση αξίας ενσώματων ακινητοποιήσεων (700) (700) Λοιπά έξοδα εργοστασίου μη παραγωγικά (995) (995) (4.843) (4.505) Καθαρά <έξοδα> αναδιοργάνωσης Κατά την εκτίμηση της διοίκησης, η διακοπή της παραγωγής στο εργοστάσιο της Κάτω Αχαΐας δεν παρουσιάζεται ως διακοπείσα δραστηριότητα κατ’ εφαρμογή του ΔΠΧΑ 5 καθώς δεν αποτελεί ξεχωριστό μεγάλο τμήμα επιχειρηματικών δραστηριοτήτων για την Μητρική Εταιρεία και η παραγωγή που υλοποιούνταν στο εν λόγω εργοστάσιο μεταφέρθηκε σε άλλη εταιρία του Ομίλου, που εξακολουθεί να εξυπηρετεί την υφιστάμενη γεωγραφική περιοχή πωλήσεων. Η παραγωγική δραστηριότητα της Κάτω Αχαΐας αφορά στον κλάδο της Επαγγελματικής Ψύξης. Ως αποτέλεσμα της παύσης της παραγωγής στο εργοστάσιο της Κάτω Αχαίας μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2019 αποχώρησαν 91 υπάλληλοι, για τους οποίους καταβλήθηκε συνολική αποζημίωση ύψους € 5,4 εκατ. , για τους οποίους υπήρχε σχηματισμένη πρόβλεψη € 2,9 εκατ.. 156 FRIGOGLASS A.B.E.E. Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων Ποσά σε χιλιάδες € Σημείωση 28 Χρονική ανάλυση μη προεξοφλημένων ταμειακών εκροών χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων Λιγότερο Μεταξύ Μεταξύ από 1 Χρόνο 1 & 2 χρόνια 2 & 5 χρόνια Πάνω από 5 χρόνια Σύνολο Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης Όμιλος 31.12.2020 Προμηθευτές Υποχρεώσεις μισθώσεων Πιστωτές διάφοροι ( Εξαιρουμένων υποχρεώσεων από φόρους - τέλη & ασφαλιστικούς οργανισμούς και προκαταβολές πελατών) Δάνεια 144.758 42.180 2.245 20.633 2.758 306.934 1.700 339 339 472.664 42.180 7.042 390.191 42.180 6.122 29.532 70.801 17.875 305.234 - 29.532 393.910 29.532 312.357 Όμιλος 31.12.2019 Προμηθευτές Υποχρεώσεις μισθώσεων Πιστωτές διάφοροι ( Εξαιρουμένων υποχρεώσεων από φόρους - τέλη & ασφαλιστικούς οργανισμούς ) Δάνεια 201.463 81.450 2.194 115.529 1.989 137.034 1.511 341 341 454.367 81.450 6.035 419.218 81.450 5.478 48.573 69.246 113.540 135.523 - 48.573 318.309 48.573 283.717 Μητρική Εταιρία 31.12.2020 Προμηθευτές Υποχρεώσεις μισθώσεων Πιστωτές διάφοροι ( Εξαιρουμένων υποχρεώσεων από φόρους - τέλη & ασφαλιστικούς οργανισμούς και προκαταβολές πελατών) Δάνεια 9.377 3.944 424 54.951 422 678 678 - 65.006 3.944 1.524 56.500 3.944 1.358 839 4.170 54.529 - - 839 58.699 839 50.359 Μητρική Εταιρία 31.12.2019 Προμηθευτές Υποχρεώσεις μισθώσεων Πιστωτές διάφοροι ( Εξαιρουμένων υποχρεώσεων από φόρους - τέλη & ασφαλιστικούς οργανισμούς και προκαταβολές πελατών) Δάνεια 11.837 4.130 538 1.970 227 31.661 364 - 45.468 4.130 1.129 40.131 4.130 1.021 5.426 1.743 1.743 31.297 - 5.426 34.783 5.426 29.554 157 0 0 FRIGOGLASS A.B.E.E. Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων Ποσά σε χιλιάδες € Σημείωση 29 - Αναδιάταξη της κατηγοριοποίησης των στοιχείων της Κατάστασης Χρηματοοικονομικής Θέσης Στοιχεία της Κατάστασης Χρηματοοικονομικής Θέσης της 31.12.2019 αναδιατάχθηκαν για να καταστούν συγκρίσιμα με την κλειομένη χρήση. Η αναδιάταξη δεν είχε καμία επίδραση στα Κέρδη που κατανέμονται στους μετόχους ή στις μη ελέγχουσες συμμετοχές, στα Κέρδη προ φόρων χρηματοδοτικών & επενδυτικών αποτελεσμάτων & αποσβέσεων και στο σύνολο του ενεργητικού ή παθητικού της καθώς και στην καθαρή θέση των μη ελεγχουσών συμμετοχών και των μετόχων της Εταιρίας και του Ομίλου. Η αναδιάταξη έγινε για να απεικονιστούν με ακρίβεια τα κονδύλια των μακροπροθέσμων και βραχυπρόθεσμων υποχρεώσεων. Για τον Όμιλο το ποσό των € 4.999 έχει επαναταξινομηθεί από τους Πιστωτές διάφοροι, Δεδουλευμένοι Τόκοι Δανείων, προς Βραχυπρόθεσμα Δάνεια. 158 FRIGOGLASS A.B.E.E. Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων Ποσά σε χιλιάδες € Σημείωση 30 - Έξοδα ανά κατηγορία Τα έξοδα του Ομίλου και της Μητρικής Εταιρίας μπορούν να αναλυθούν στις παρακάτω κατηγορίες: Όμιλος 31.12.2020 31.12.2019 Πρώτες ύλες & αναλώσιμα, ενέργεια και λοιπά έξοδα, συντήρηση Αμοιβές εργαζομένων ( Σημ 24 ) Μεταφορικά έξοδα Λοιπά έξοδα προσωπικού, παροχές εργαζομένων ( Σημ 24 ) Έξοδα ταξιδιών και αυτοκινήτων Σχηματισμένες προβλέψεις & καταβεβλημένο κόστος για αποζημίωση προσωπικού ( Σημ 32 ) Έξοδα συμβούλων & λοιπά έξοδα σε τρίτους Ενοίκια, ασφάλειες, πληρωμές μισθώσεων & έξοδα φύλαξης Σχηματισμένες προβλέψεις και καταβεβλημένο κόστος για: επισφαλείς πελάτες, απαξιωμένα αποθέματα, εγγυήσεις και δωρεάν διάθεση προϊόντων Έξοδα προώθησης και έξοδα after sales Τηλεπικοινωνίες, συνδρομές, αναλώσιμα γραφείου Λοιπά έξοδα Έσοδα από θυγατρικές εταιρίες: από επαναχρέωση εξόδων αναπτύξεως Αντιλογισμός προβλέψεων εξόδων προηγούμενου έτους Σχηματισμένες προβλέψεις και καταβεβλημένο κόστος προγράμματος δικαιωμάτων προαίρεσης αγοράς μετοχών ( Σημ 15 & 16 ) Αποσβέσεις χρήσης Έσοδα από επιχορηγήσεις για εξαγωγές Σύνολο Μητρική Εταιρεία 31.12.2020 31.12.2019 177.033 50.870 12.046 6.864 2.315 259.408 66.487 15.091 9.022 3.953 698 9.809 1.181 383 25.642 13.775 1.933 1.446 981 1.015 16.641 6.919 3.375 19.421 7.351 715 4.398 849 3.151 5.221 810 6.325 14.352 1.015 1.574 10.955 15.641 1.086 3.756 2.796 175 902 (404) 3.366 168 3.599 - - (1.369) (2.031) (371) (2.362) (899) (1.004) 116 19.285 (1.625) 312.383 295 22.868 (2.909) 434.901 116 1.301 20.950 295 1.872 59.453 273.405 16.914 19.211 2.853 312.383 382.434 25.869 22.843 3.755 434.901 4.992 12.676 3.282 20.950 36.614 18.617 4.222 59.453 Ταξινομημένα ως: Κόστος πωληθέντων Έξοδα διοικητικής λειτουργίας Έξοδα λειτουργίας - διάθεσης Έξοδα λειτουργίας ερευνών & αναπτύξεως Σύνολο Όμιλος 31.12.2020 31.12.2019 Αποσβέσεις ενσωματωμένες στο: Κόστος παραγωγής Έξοδα διοικητικής λειτουργίας Έξοδα λειτουργίας - διάθεσης Έξοδα λειτουργίας ερευνών & αναπτύξεως Σύνολο 14.261 2.706 501 1.817 19.285 17.094 2.970 508 2.296 22.868 Μητρική Εταιρεία 31.12.2020 31.12.2019 1.301 1.301 398 1.395 34 45 1.872 Αμοιβές για ελεγκτικές υπηρεσίες και άλλες υπηρεσίες ελεγκτή: Οι αμοιβές ελέγχου και τα λοιπά έξοδα που καταχωρήθηκαν στην κατάσταση λογαριασμού αποτελεσμάτων για το ελεγκτικό γραφείο PricewaterhouseCoopers και το δίκτυο της στην Ελλάδα, είχαν ως εξής σε χιλιάδες € : 2020 2019 Αμοιβές ελέγχου 176 250 Αμοιβές για φορολογικό πιστοποιητικό 72 72 263 68 Λοιπές αμοιβές Σύνολο αμοιβών 511 390 159 FRIGOGLASS A.B.E.E. Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων Ποσά σε χιλιάδες € Σημείωση 31 - Προβλέψεις Όμιλος 31.12.2020 31.12.2019 Προβλέψεις για εγγυήσεις καλής λειτουργίας Λοιπές προβλέψεις Σύνολο 3.975 3.975 3.696 630 4.326 Όμιλος 31.12.2020 31.12.2019 Προβλέψεις για εγγυήσεις καλής λειτουργίας Προβλέψεις κατά την έναρξη της χρήσης Προσθήκες Αντιλογισμός προβλέψεων Χρησιμοποιηθείσες Συναλλαγματικές διαφορές Προβλέψεις κατά τη λήξη της χρήσης 3.696 690 (290) (13) (108) 3.975 2.687 1.076 (83) 16 3.696 Μητρική Εταιρεία 31.12.2020 31.12.2019 - - Μητρική Εταιρεία 31.12.2020 31.12.2019 - - Στις 31 Δεκεμβρίου 2020, η συνολική πρόβλεψη για εγγυήσεις του Ομίλου αντικατοπτρίζει την πολιτική του Ομίλου αναφορικά με εγγυήσεις και υποθέτει ότι έκτακτα θέματα ποιοτικού ελέγχου δε θα προκύψουν με βάση το ότι δεν υπάρχουν τέτοιες ενδείξεις κατά την ημερομηνία έγκρισης των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Όμιλος 31.12.2020 31.12.2019 Λοιπές προβλέψεις Προβλέψεις κατά την έναρξη της χρήσης Αντιλογισμός προβλέψεων Αναδιάταξη λογαριασμών Συναλλαγματικές διαφορές Προβλέψεις κατά τη λήξη της χρήσης 630 (520) (77) (33) - 781 (148) (3) 630 Μητρική Εταιρεία 31.12.2020 31.12.2019 - Κατά το 2019 οι λοιπές προβλέψεις αφορούσαν δαπάνες που ενδεχόταν να προκύψουν στο μέλλον για τακτοποίηση δικαστικών διεκδικήσεων του Δημοσίου στην Ινδία. Κατά το 2020 οι δικαστικές αποφάσεις οριστικοποιήθηκαν και οι σχετικές προβλέψεις αντιλογίσθηκαν. 160 - FRIGOGLASS A.B.E.E. Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων Ποσά σε χιλιάδες € Σημείωση 32 - Υποχρεώσεις παροχών προσωπικού Όμιλος 31.12.2020 31.12.2019 Παροχές προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία Σύνολο υποχρεώσεων παροχών προσωπικού 5.145 5.145 Τα ποσά που έχουν καταχωρηθεί στην κατάσταση αποτελεσμάτων έχουν ως εξής: 4.462 4.462 Όμιλος 31.12.2020 31.12.2019 Κόστος τρέχουσας απασχόλησης Χρηματοοικονομικό κόστος Κόστος προϋπηρεσίας Άλλο έξοδο (έσοδο) Σύνολο 436 119 460 1.015 Μεταβολές στην καθαρή υποχρέωση αναγνωρισμένη στον ισολογισμό: 354 150 117 2.754 3.375 Όμιλος 31.12.2020 31.12.2019 Μητρική Εταιρεία 31.12.2020 31.12.2019 3.595 3.595 3.068 3.068 Μητρική Εταιρεία 31.12.2020 31.12.2019 224 31 460 715 240 65 92 2.754 3.151 Μητρική Εταιρεία 31.12.2020 31.12.2019 Καθαρή υποχρέωση κατά την έναρξη του έτους Παροχές που πληρώθηκαν Σύνολο χρεώσεων στα αποτελέσματα χρήσης 4.462 (1.099) 1.015 6.582 (5.641) 3.375 3.068 (1.099) 715 5.480 (5.613) 3.151 Συνολικό ποσό αναγνωριζόμενο στα λοιπά συνολικά έσοδα/<έξοδα> Συναλλαγματικές διαφορές Καθαρή υποχρέωση κατά τη λήξη του έτους 911 (144) 5.145 50 96 4.462 911 3.595 50 3.068 Οι Παροχές που πληρώθηκαν σχετίζονται κυρίως με τις αποζημιώσεις που καταβλήθηκαν στους εργαζόμενους στο πλαίσιο της αναδιάρθρωσης (Σημείωση 27 ). 161 FRIGOGLASS A.B.E.E. Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων Ποσά σε χιλιάδες € Σημείωση 32 - Υποχρεώσεις παροχών προσωπικού (συνέχεια) Κύριες αναλογιστικές παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν: Προεξοφλητικό επιτόκιο Μελλοντικές αυξήσεις μισθών Αναμενόμενη εναπομένουσα εργασιακή ζωή σε έτη Όμιλος 31.12.2020 31.12.2019 1,44% 2,02% 15,88 2,12% 2,25% 14,70 Μητρική Εταιρεία 31.12.2020 31.12.2019 0,48% 1,55% 16,07 1,00% 1,45% 16,84 Τα στοιχεία των αναγνωριζόμενων αναλογιστικών (κερδών)/ζημιών στις λοιπές συνολικές (ζημίες)/κέρδη παρουσιάζονται παρακάτω: Όμιλος 31.12.2020 31.12.2019 Μητρική Εταιρεία 31.12.2020 31.12.2019 Αλλαγή στις χρηματοοικονομικές & άλλες παραδοχές 911 50 911 50 Αναγνωριζόμενα αναλογιστικά <κέρδη> / ζημίες απ' ευθείας στις λοιπές συνολικές <ζημίες>/ κέρδη 911 50 911 50 Τα προγράμματα καθορισμένων παροχών τα οποία εφαρμόζει ο Όμιλος είναι εκείνα της Ελλάδας, της Ινδονησίας, της Ινδίας και της Ουγγαρίας τα οποία σχετίζονται με την εκάστοτε τοπική νομοθεσία. Οι εργαζόμενοι δικαιούνται αποζημίωση για αποχώρηση λόγω συνταξιοδότησης με βάση τα χρόνια υπηρεσίας στην εταιρεία, την κατηγορία του εργαζόμενου και τις αποδοχές. Είναι μη χρηματοδοτούμενα προγράμματα τα οποία η εταιρεία πρέπει να πληρώσει στο μέλλον κατά την ημερομηνία της ωρίμανσής τους. Οι υποχρεώσεις που προέρχονται από τέτοιου είδους δεσμεύσεις αποτιμώνται με αναλογιστικές μελέτες, που εκπονούνται από ανεξάρτητες αναλογιστικές εταιρείες. Η τελευταία αναλογιστική μελέτη πραγματοποιήθηκε το Δεκέμβριο του 2020. Ανάλυση ευαισθησίας για σημαντικές παραδοχές Ο παρακάτω πίνακας δείχνει την ποσοτική ανάλυση ευαισθησίας για σημαντικές παραδοχές: Όμιλος 31.12.2020 31.12.2019 Επιτόκιο προεξόφλησης 0,5% υψηλότερο (395) Επιτόκιο προεξόφλησης 0,5% χαμηλότερο 438 Στους επόμενους 12 μήνες δεν αναμένονται σημαντικές ταμειακές εκροές. 162 (305) 328 Μητρική Εταιρεία 31.12.2020 31.12.2019 (273) 301 (240) 263 FRIGOGLASS A.B.E.E. Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων Ποσά σε χιλιάδες € Σημείωση 33 - Αναβαλλόμενη φορολογία Όμιλος Αναβαλλόμενες φορολογικές Απαιτήσεις Υπόλοιπο 01.01.2020 Χρέωση κατάστασης αποτελεσμάτων Συναλλαγματικές διαφορές Υπόλοιπο 31.12.2020 Μεταφορά Φορολογικών Ζημιών Υποχρεώσεις και προβλέψεις - Προγράμματα συνταξιοδοτικά και παροχών στους εργαζόμενους 2.510 (263) (279) 1.968 - Φόροι επιπλέον των λογιστικών αποσβέσεων Αναβαλλόμενες φορολογικές Yποχρεώσεις Μη πραγματοποιηθείσες συναλλαγματικές διαφορές Υπόλοιπο 01.01.2020 Χρέωση κατάστασης αποτελεσμάτων Συναλλαγματικές διαφορές Υπόλοιπο 31.12.2020 3.042 (813) (658) 1.571 Μη πραγματοποιηθείσες συναλλαγματικές διαφορές 12.980 (969) (2.218) 9.793 7.972 3.432 (2.508) 8.896 Σύνολο Λοιπά 246 104 350 Σύνολο Λοιπά 11 (1) 10 Καθαρές απαιτήσεις / (υποχρεώσεις) από αναβαλλόμενους φόρους Υπόλοιπα κατά την ημερομηνία Ισολογισμού : Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις Καθαρές απαιτήσεις / (υποχρεώσεις) από αναβαλλόμενη φορολογία 5.798 (972) (937) 3.889 20.963 2.462 (4.726) 18.699 (14.810) Όμιλος 31.12.2020 31.12.2019 240 15.050 (14.810) 2.984 18.149 (15.165) Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις συμψηφίζονται όταν υπάρχει εφαρμόσιμο νομικό δικαίωμα να συμψηφιστούν οι τρέχουσες φορολογικές απαιτήσεις έναντι των τρεχουσών φορολογικών υποχρεώσεων και όταν οι αναβαλλόμενοι φόροι εισοδήματος αφορούν την ίδια φορολογική αρχή. Το σύνολο σχεδόν των αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων / υποχρεώσεων είναι ανακτήσιμο σε περίοδο μεγαλύτερη των 12 μηνών. Ο Όμιλος αναγνωρίζει αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση αναφορικά με λειτουργικές φορολογικές ζημιές στο βαθμό που κρίνει ότι θα χρησιμοποιηθούν στο προσεχές μέλλον. 163 FRIGOGLASS A.B.E.E. Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων Ποσά σε χιλιάδες € Σημείωση 33 - Αναβαλλόμενη φορολογία (συνέχεια) Όμιλος Αναβαλλόμενες φορολογικές Απαιτήσεις Υπόλοιπο 01.01.2019 Χρέωση κατάστασης αποτελεσμάτων Χρέωση (πίστωση) στην καθαρή θέση Συναλλαγματικές διαφορές Υπόλοιπο 31.12.2019 Μεταφορά Φορολογικών Ζημιών Υποχρεώσεις και προβλέψεις - 1.923 576 11 2.510 Αναβαλλόμενες φορολογικές Yποχρεώσεις Υπόλοιπο 01.01.2019 Χρέωση κατάστασης αποτελεσμάτων Συναλλαγματικές διαφορές Υπόλοιπο 31.12.2019 0 Προγράμματα συνταξιοδοτικά και παροχών στους εργαζόμενους Μη πραγματοποιηθείσες συναλλαγματικές διαφορές - 1.930 1.091 21 3.042 Φόροι επιπλέον των λογιστικών αποσβέσεων Μη πραγματοποιηθείσες συναλλαγματικές διαφορές 13.267 (468) 181 12.980 0 134 115 (3) 246 7.007 852 113 7.972 #REF! 3.987 1.782 29 5.798 Σύνολο Λοιπά Καθαρές απαιτήσεις / (υποχρεώσεις) από αναβαλλόμενους φόρους 164 Σύνολο Λοιπά 11 11 0 20.285 384 294 20.963 (15.165) FRIGOGLASS A.B.E.E. Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων Ποσά σε χιλιάδες € Σημείωση 34 - Επίδραση από την πανδημία COVID-19 Η πανδημία COVID-19 έθεσε σημαντικές επιχειρησιακές προκλήσεις και στους δύο κλάδους δραστηριοποίησής μας το 2020. Μετά από ένα ισχυρό πρώτο τρίμηνο, τα ετήσια αποτελέσματά μας επηρεάστηκαν σημαντικά από τις συνέπειες της πανδημίας. Η πτώση της κατανάλωσης ποτών και αναψυκτικών στα κανάλια διανομής άμεσης κατανάλωσης λόγω των μέτρων περιορισμού της πανδημίας σε αρκετές από τις αγορές μας έχει επιφέρει σημαντική μείωση στις παραγγελίες ψυγείων και γυάλινων φιαλών από τους στρατηγικούς μας εταίρους, κυρίως το δεύτερο τρίμηνο του έτους. Παρά τη διαδοχική βελτίωση των τάσεων στο τρίτο και τέταρτο τρίμηνο, σε σχέση με το ιδιαιτέρως επιβαρυμένο δεύτερο τρίμηνο, η αβεβαιότητα της αγοράς ενισχύθηκε εκ νέου μετά την ανανέωση των μέτρων περιορισμού στα τέλη του τέταρτου τριμήνου και στις αρχές του 2021, λόγω αναζωπύρωσης της πανδημίας σε διάφορα μέρη του κόσμου. Η λειτουργική κερδοφορία του Ομίλου μετριάστηκε/επηρεάστηκε από το υψηλό κόστος αδράνειας, τη μικρότερη απορρόφηση του σταθερού κόστους παραγωγής λόγω των μειωμένων πωλήσεων και το δυσμενή αντίκτυπο από τις συναλλαγματικές διακυμάνσεις ως συνέπεια του δύσκολου οικονομικού περιβάλλοντος. Υπό αυτές τις συνθήκες, η διοίκηση εφάρμοσε διάφορα μέτρα μείωσης κόστους στην αρχή της κρίσης ώστε να περιορίσει τον αντίκτυπο της πανδημίας, συμπεριλαμβάνοντας πρωτοβουλίες αναδιάρθρωσης του κόστους παραγωγής μέσω της μείωσης των μόνιμων βαρδιών και άλλων γενικών εξόδων παραγωγής. Η αυστηρή προσήλωση στον περιορισμό των δαπανών είχε ως αποτέλεσμα τη μείωση των λειτουργικών εξόδων και συγκεκριμένα του κόστους μισθοδοσίας, επαγγελματικών ταξιδιών, αμοιβών τρίτων και μάρκετινγκ. Η προσπάθεια διατήρησης της ρευστότητας ενισχύθηκε περαιτέρω μέσω του προσεκτικού ελέγχου των κεφαλαιακών δαπανών. Σε αυτό το εξαιρετικά ευμετάβλητο περιβάλλον, παραμένουμε συγκρατημένα αισιόδοξοι αναφορικά με τις κεφαλαιακές δαπάνες των πελατών μας για επαγγελματικά ψυγεία κατά το τρέχον έτος. Πιστεύουμε ότι ο κλάδος Υαλουργίας απέδωσε σχετικά καλά το τέταρτο τρίμηνο του 2020, καθώς δεν εφαρμόστηκε σχεδόν κανένας περιορισμός σε σχέση με τον COVID19 στη Νιγηρία, ενώ αναμένουμε ότι η δυναμική της αύξησης του όγκου πωλήσεων θα ενισχυθεί κατά τη διάρκεια του 2021. Τα ετησιοποιημένα οφέλη από τις πρωτοβουλίες μείωσης του κόστους που εφαρμόστηκαν το προηγούμενο έτος, σε συνδυασμό με τις πρωτοβουλίες που έχουν αποφασιστεί για το τρέχον έτος, θα ενισχύσουν τα περιθώρια λειτουργικής κερδοφορίας. Καθώς η ορατότητα παραμένει περιορισμένη, αναμένουμε ότι οι κεφαλαιακές δαπάνες για το 2021 θα είναι περίπου €15 εκατ., στα ίδια με πέρυσι επίπεδα. Η Frigoglass συνεχίζει να παρακολουθεί στενά όλους τους παράγοντες που βρίσκονται υπό τον έλεγχό της ώστε να διατηρήσει επαρκή επίπεδα ρευστότητας λόγω της παρατεταμένης αβεβαιότητας, ενώ υποστηρίζει πρωτοβουλίες που διασφαλίζουν τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη των δραστηριοτήτων της. Στο τέλος του έτους, η συνολική ρευστότητα ήταν περίπου €89 εκατ., αποτελούμενη από €70 εκατ. ταμειακά διαθέσιμα και €19 εκατ. διαθέσιμες πιστωτικές γραμμές, και μας παρέχει τη βεβαιότητα ότι εφόσον δεν υπάρξει σημαντική επιδείνωση των συνθηκών αγοράς, θα μπορέσουμε να καλύψουμε το κόστος χρηματοδότησης και τις απαιτήσεις κεφαλαίου κίνησης. Ως εκ τούτου, η διοίκηση καταλήγει στο συμπέρασμα ότι δεν υφίσταται σημαντική αβεβαιότητα όσον αφορά τη λογιστική βάση της συνεχιζόμενης δραστηριότητας. Για τον αντίκτυπο στις εμπορικές απαιτήσεις, ανατρέξτε στη Σημείωση 3, σχετικά με τον πιστωτικό κίνδυνο. Για τον αντίκτυπο σε ακίνητα, εγκαταστάσεις και εξοπλισμό και στο δικαίωμα χρήσης περιουσιακών στοιχείων, ανατρέξτε στη Σημείωση 4.1.4. Για τον αντίκτυπο στις επενδύσεις σε θυγατρικές της Μητρικής εταιρείας, ανατρέξτε στη Σημείωση 4.1.2. Για τον αντίκτυπο σε σχέση με την αρχή της συνεχιζόμενης δραστηριότητας, ανατρέξτε στη Σημείωση 4.1.6. Για τον αντίκτυπο στα έσοδα από συμβάσεις με πελάτες, ανατρέξτε στη Σημείωση 5. 165 Εναλλακτικοί Δείκτες Μέτρησης Απόδοσης (ΕΔΜΑ) Ο Όμιλος χρησιμοποιεί Εναλλακτικούς Δείκτες Μέτρησης Απόδοσης («ΕΔΜΑ») στα πλαίσια λήψης αποφάσεων σχετικά με το χρηματοοικονομικό, λειτουργικό και στρατηγικό σχεδιασμό του καθώς και για την αξιολόγηση και τη δημοσίευση των επιδόσεών του. Οι ΕΔΜΑ εξυπηρετούν στην καλύτερη κατανόηση των χρηματοοικονομικών και λειτουργικών αποτελεσμάτων του Ομίλου, της χρηματοοικονομικής του θέσης καθώς και της κατάστασης ταμειακών ροών. Οι ΕΔΜΑ πρέπει να εξετάζονται σε σχέση με και όχι κατ’ αποκλεισμό των αντίστοιχων στοιχείων που παρουσιάζονται σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς. Ορισμοί και συμφωνία των Εναλλακτικών Δεικτών Μέτρησης Απόδοσης (“ΕΔΜΑ”) Κατά την ανάλυση των αποδόσεων του Ομίλου, χρησιμοποιούνται συγκεκριμένα μεγέθη τα οποία υπολογίζονται αφαιρώντας από τα στοιχεία που παρουσιάζονται με βάση τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς τις δαπάνες αναδιοργάνωσης του Ομίλου. Έξοδα αναδιοργάνωσης Τα έξοδα αναδιοργάνωσης αποτελούνται από έξοδα που προκύπτουν από σημαντικές αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο ο Όμιλος ασκεί την επιχειρηματική του δραστηριότητα, όπως η διακοπή παραγωγικών μονάδων. Τα εν λόγω έξοδα συμπεριλαμβάνονται στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων του Ομίλου και της Μητρικής Εταιρείας καθώς και στην Κατάσταση Ταμειακών Ροών. Ωστόσο, εξαιρούνται από τα Κέρδη προ Φόρων, Τόκων και Αποσβέσεων και τις Προσαρμοσμένες Ελεύθερες Ταμειακές Ροές για να κατανοήσει καλύτερα ο χρήστης τα λειτουργικά και οικονομικά αποτελέσματα του Ομίλου από τη συνεχιζόμενη δραστηριότητα. EBITDA (Κέρδη προ Φόρων, Τόκων και Αποσβέσεων) Ο δείκτης EBITDA υπολογίζεται προσθέτοντας στα Κέρδη Προ Φόρων, τις αποσβέσεις, έξοδα αναδιοργάνωσης, απομειώσεις ενσώματων παγίων στοιχείων, άυλων περιουσιακών στοιχείων και δικαιωμάτων χρήσης παγίων και τα καθαρά Χρηματοοικονομικά έξοδα. Το περιθώριο EBITDA (%) υπολογίζεται διαιρώντας το EBITDA με το σύνολο των πωλήσεων από συμβόλαια με πελάτες. Ο δείκτης EBITDA εξυπηρετεί στην καλύτερη ανάλυση των λειτουργικών αποτελεσμάτων του Ομίλου. (ποσά σε χιλ. €) Κέρδη προ φόρων Αποσβέσεις Έξοδα αναδιοργάνωσης Απομείωση δικαιωμάτων χρήσης παγίων Καθαρά χρηματοοικονομικά έξοδα EBITDA Έσοδα από συμβάσεις με πελάτες Περιθώριο EBITDA, % 166 2020 7.470 19.285 1.076 1.925 12.401 42.157 2019 27.483 22.868 4.843 1.088 17.772 74.054 333.238 12,7% 482.337 15,4% Το Καθαρό Κεφάλαιο Κίνησης (ΚΚΚ) Το Καθαρό Κεφάλαιο Κίνησης υπολογίζεται αφαιρώντας τις εμπορικές υποχρεώσεις από το άθροισμα των αποθεμάτων και των εμπορικών απαιτήσεων. Ο Όμιλος παρουσιάζει το Καθαρό Κεφάλαιο Κίνησης επειδή πιστεύει ότι το μέτρο αυτό βοηθά τους χρήστες των οικονομικών καταστάσεων να κατανοήσουν καλύτερα τη βραχυπρόθεσμη ρευστότητα και την αποδοτικότητά του. 31 Δεκεμβρίου 2020 55.115 81.164 42.180 94.099 (ποσά σε χιλ. €) Πελάτες Αποθέματα Προμηθευτές Καθαρό Κεφάλαιο Κίνησης 31 Δεκεμβρίου 2019 97.523 107.250 81.450 123.323 Ελεύθερες Ταμειακές Ροές Οι Ελεύθερες Ταμειακές Ροές είναι ένα εναλλακτικό μέγεθος μέτρησης των επιδόσεων που χρησιμοποιεί ο Όμιλος και ορίζεται ως οι ταμειακές ροές από τις λειτουργικές δραστηριότητες, μείον τις ταμειακές ροές από επενδυτικές δραστηριότητες. Οι Ελεύθερες Ταμειακές Ροές μετρούν τις ταμειακές ροές που δημιουργούνται από τις δραστηριότητες του Ομίλου, με βάση τις λειτουργικές δραστηριότητες, συμπεριλαμβανομένης της αποτελεσματικής χρήσης του κεφαλαίου κίνησης και λαμβάνοντας υπόψη τις αγορές ενσώματων και άυλων παγίων στοιχείων. Ο Όμιλος παρουσιάζει τις Ελεύθερες Ταμειακές Ροές επειδή πιστεύει ότι το μέγεθος αυτό επιτρέπει στους αναγνώστες των οικονομικών καταστάσεων να κατανοήσουν την απόδοση των ταμειακών ροών του, καθώς και τη δυνατότητα δημιουργίας των ταμειακών ροών για εξυπηρέτηση δανεισμού, για διανομή μερίσματος καθώς και για διακράτηση. (ποσά σε χιλ. €) Καθαρές εισροές/(εκροές) από λειτουργικές δραστηριότητες Καθαρές εισροές/(εκροές) από επενδυτικές δραστηριότητες Ελεύθερες Ταμειακές Ροές 2020 31.021 (13.736) 17.285 2019 45.109 (27.688) 17.421 Προσαρμοσμένες Ελεύθερες Ταμειακές Ροές Ο δείκτης αυτός διευκολύνει τη σύγκριση των ταμειακών ροών μεταξύ των εταιρειών, καθώς και βελτιώνει τη συγκρισιμότητα των πληροφοριών μεταξύ των περιόδων αναφοράς. Ο δείκτης Προσαρμοσμένες Ελεύθερες Ταμειακές Ροές υπολογίζεται εξαιρώντας από τις Ελεύθερες Ταμειακές Ροές (βλ. ορισμό παραπάνω) τα έξοδα αναδιοργάνωσης και τις εισπράξεις από πωλήσεις ενσώματων παγίων στοιχείων και θυγατρικών εταιρειών. (ποσά σε χιλ. €) Ελεύθερες Ταμειακές Ροές Έξοδα αναδιοργάνωσης Εισπράξεις από πώληση θυγατρικής Εισπράξεις από πωλήσεις ενσώματων ακινητοποιήσεων Προσαρμοσμένες Ελεύθερες Ταμειακές Ροές 167 2020 17.285 1.076 ‐ (367) 17.994 2019 17.421 6.639 (2.391) (375) 21.294 Καθαρός Δανεισμός Ο Καθαρός Δανεισμός χρησιμοποιείται από τη Διοίκηση για να αξιολογήσει την κεφαλαιακή διάρθρωση του Ομίλου και τη δυνατότητα μόχλευσης. Ο Καθαρός Δανεισμός ορίζεται ως τα βραχυπρόθεσμα δάνεια πλέον τα μακροπρόθεσμα δάνεια (συμπεριλαμβανομένων των δεδουλευμένων τόκων) μείον τα χρηματικά διαθέσιμα και ισοδύναμα, όπως φαίνεται παρακάτω. Μετά την υιοθέτηση του ΔΠΧΑ 16, οι χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις που σχετίζονται με μισθώματα συμπεριλαμβάνονται στον υπολογισμό του Καθαρού Δανεισμού από το 2019 και μετά. (ποσά σε χιλ. €) Μακροπρόθεσμα δάνεια Βραχυπρόθεσμα δάνεια Υποχρεώσεις μισθώσεων (Μακροπρόθεμο ποσό) Υποχρεώσεις μισθώσεων (Βραχυπρόθεσμο ποσό) Χρηματικά διαθέσιμα και ισοδύναμα Καθαρός Δανεισμός 31 Δεκεμβρίου 2020 252.655 59.702 4.027 31 Δεκεμβρίου 2019 223.458 60.259 3.419 2.095 70.243 248.236 2.059 54.170 235.025 Προσαρμοσμένος Καθαρός Δανεισμός Ο Προσαρμοσμένος Καθαρός Δανεισμός περιλαμβάνει τα μη‐αποσβεσμένα έξοδα σχετικά με την έκδοση των ομολογιών προνομιακής εξασφάλισης συνολικού ύψους €260 εκατ. την 12η Φεβρουαρίου 2020. 31 Δεκεμβρίου 2020 248.236 7.345 255.581 (ποσά σε χιλ. €) Καθαρός Δανεισμός Μη‐αποσβεσμένα έξοδα έκδοσης Προσαρμοσμένος Καθαρός Δανεισμός 31 Δεκεμβρίου 2019 235.025 ‐ 235.025 Κεφαλαιακές Δαπάνες Οι Κεφαλαιακές Δαπάνες ορίζονται ως οι αγορές ενσώματων και άυλων παγίων στοιχείων. Ο Όμιλος χρησιμοποιεί τις Κεφαλαιακές Δαπάνες ως ΕΔΜΑ προκειμένου να διασφαλίσει ότι οι Κεφαλαιακές Δαπάνες είναι σε συνέπεια με τη συνολική στρατηγική για τη χρήση των μετρητών. (ποσά σε χιλ. €) Αγορά ενσώματων παγίων περιουσιακών στοιχείων Αγορά άυλων παγίων περιουσιακών στοιχείων Κεφαλαιακές Δαπάνες 168 2020 (11.298) (2.805) (14.103) 2019 (25.868) (4.586) (30.454)

Περίληψη: 1. οι Ετήσιες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις της εταιρικής χρήσης 01.01.2020 – 31.12.2020, ενοποιημένες και μητρικής εταιρείας, οι οποίες καταρτίστηκαν σύμφωνα με τα ισχύοντα λογιστικά πρότυπα, απεικονίζουν κατά τρόπο αληθή τα στοιχεία του ενεργητικού και του παθητικού, την καθαρή θέση και τα αποτελέσματα χρήσεως της FRIGOGLASS Α.Β.Ε.Ε., καθώς και των επιχειρήσεων που περιλαμβάνονται στην ενοποίηση εκλαμβανομένων ως σύνολο. 2. η συνημμένη Έκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου απεικονίζει κατά τρόπο αληθή την εξέλιξη, τις επιδόσεις και τη θέση της FRIGOGLASS A.B.E.E. καθώς και των επιχειρήσεων που περιλαμβάνονται στην ενοποίηση εκλαμβανομένων ως σύνολο, συμπεριλαμβανομένης της περιγραφής των κυριότερων κινδύνων και αβεβαιοτήτων που αντιμετωπίζουν. Κηφισιά, 17 Μαρτίου 2021 Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ TΟΥ ΔΣ Ο ΔΙΕΥΘΥΝΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΔΑΥΙΔ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΜΑΜΟΥΛΗΣ 3 ΤΟ ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ ΔΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΑΥΛΟΣ ΛΕΒΕΝΤΗΣ