ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ HOUSEMARKET A.E. ΑΡ. ΜΑΕ 46208/04/Β/00/37(04) Αρ. Γ.Ε.ΜΗ: 003804201000 ΕΔΡΑ – ΓΡΑΦΕΙΑ : Κτίριο 501-Εμπ. Πάρκο Αεροδρομίου Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 (Σύμφωνα με το Ν. 3556/2007) Περιεχόμενα Δηλώσεις μελών του Διοικητικού Συμβουλίου ........................................................................................ 3 Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας HOUSEMARKET Α.Ε. επί των Ενοποιημένων και Εταιρικών Οικονομικών Καταστάσεων της χρήσης 2020 (1/1 – 31/12/2020) ....................................... 4 Έκθεση Ανεξάρτητου Ορκωτού Ελεγκτή Λογιστή ................................................................................. 95 Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης (Ενοποιημένη και Εταιρική) της 31ης Δεκεμβρίου 2020 και της 31ης Δεκεμβρίου 2019 ............................................................................................................................ 101 Κατάσταση Αποτελεσμάτων (Ενοποιημένη) για τη χρήση 1/1 - 31/12/2020 και 1/1 – 31/12/2019 .......... 102 Κατάσταση Συνολικού Εισοδήματος (Ενοποιημένη) για τη χρήση 1/1-31/12/2020 και 1/1- 31/12/2019 . 103 Κατάσταση Αποτελεσμάτων (Εταιρική) για τη χρήση 1/1 - 31/12/2020 και 1/1 - 31/12/2019 ................. 104 Κατάσταση Συνολικού Εισοδήματος (Εταιρική) για τη χρήση 1/1-31/12/2020 και 1/1- 31/12/2019 ......... 105 Κατάσταση Μεταβολών Ιδίων Κεφαλαίων (Ενοποιημένη) για τη χρήση 1/1 – 31/12/2020 και τη χρήση 1/1 – 31/12/2019 .................................................................................................................................... 106 Κατάσταση Μεταβολών Ιδίων Κεφαλαίων (Εταιρική) για τη χρήση 1/1 – 31/12/2020 και τη χρήση 1/1 – 31/12/2019 .................................................................................................................................... 107 Κατάσταση Ταμειακών Ροών (Ενοποιημένη) για τη χρήση 1/1 – 31/12/2020 και τη χρήση 1/1 – 31/12/2019 ..................................................................................................................................................... 108 Σημειώσεις επί των Οικονομικών Καταστάσεων (Ενοποιημένες και Εταιρικές) της 31ης Δεκεμβρίου 2020 109 Έκθεση Ευρημάτων από τη Διενέργεια Προσυμφωνημένων Διαδικασιών επί της «Έκθεσης Διάθεσης Αντληθέντων Κεφαλαίων ................................................................................................................. 181 Διαδικτυακός τόπος ανάρτησης της Ετήσιας Οικονομικής Έκθεσης....................................................... 183 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 2 β. Η Ετήσια Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου, απεικονίζει κατά τρόπο αληθή την εξέλιξη, τις επιδόσεις και τη θέση της HOUSEMARKET A.E. καθώς και των επιχειρήσεων που περιλαμβάνονται στην ενοποίηση, εκλαμβανομένων ως σύνολο, συμπεριλαμβανομένης της περιγραφής των κυριοτέρων κινδύνων και αβεβαιοτήτων που αντιμετωπίζουν. Παιανία, 22 Mαρτίου 2021 Η Πρόεδρος του Δ.Σ. Ο Αντιπρόεδρος του Δ.Σ. Ο Διευθύνων Σύμβουλος Δάφνη Αναστ. Φουρλή Βασίλειος Στ. Φουρλής Παναγιώτης Δημ. Κατηφόρης Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 94 Έκθεση Ανεξάρτητου Ορκωτού Ελεγκτή Λογιστή Προς τους Μετόχους της εταιρείας HOUSEMARKET A.E. Έκθεση Ελέγχου επί των Εταιρικών και Ενοποιημένων Οικονομικών Καταστάσεων Γνώμη Έχουμε ελέγξει τις συνημμένες εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις της εταιρείας HOUSEMARKET A.E. (η Εταιρεία), οι οποίες αποτελούνται από την εταιρική και ενοποιημένη κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης της 31 ης Δεκεμβρίου 2020, τις εταιρικές και ενοποιημένες καταστάσεις αποτελεσμάτων και λοιπών συνολικών εισοδημάτων, μεταβολών ιδίων κεφαλαίων και ταμειακών ροών της χρήσεως που έληξε την ημερομηνία αυτή, καθώς και περίληψη σημαντικών λογιστικών αρχών και μεθόδων και λοιπές επεξηγηματικές πληροφορίες. Κατά τη γνώμη μας, οι συνημμένες εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις παρουσιάζουν εύλογα, από κάθε ουσιώδη άποψη, την οικονομική θέση της εταιρείας HOUSEMARKET A.E. και των θυγατρικών αυτής (ο Όμιλος) κατά την 31 η Δεκεμβρίου 2020, τη χρηματοοικονομική τους επίδοση και τις ταμειακές τους ροές για τη χρήση που έληξε την ημερομηνία αυτή σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς, όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Βάση γνώμης Διενεργήσαμε τον έλεγχό μας σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Ελέγχου (ΔΠΕ) όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία. Οι ευθύνες μας, σύμφωνα με τα πρότυπα αυτά περιγράφονται περαιτέρω στην ενότητα της έκθεσής μας “Ευθύνες ελεγκτή για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων”. Είμαστε ανεξάρτητοι από την Εταιρεία και τις ενοποιούμενες θυγατρικές της, καθ’ όλη τη διάρκεια του διορισμού μας, σύμφωνα με τον Κώδικα Δεοντολογίας για Επαγγελματίες Ελεγκτές του Συμβουλίου Διεθνών Προτύπων Δεοντολογίας Ελεγκτών, όπως αυτός έχει ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία και τις απαιτήσεις δεοντολογίας που σχετίζονται με τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων στην Ελλάδα και έχουμε εκπληρώσει τις δεοντολογικές μας υποχρεώσεις σύμφωνα με τις απαιτήσεις της ισχύουσας νομοθεσίας και του προαναφερόμενου Κώδικα Δεοντολογίας. Πιστεύουμε ότι τα ελεγκτικά τεκμήρια που έχουμε αποκτήσει είναι επαρκή και κατάλληλα να παρέχουν βάση για τη γνώμη μας. Σημαντικότερα θέματα ελέγχου Τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου είναι εκείνα τα θέματα που, κατά την επαγγελματική μας κρίση, ήταν εξέχουσας σημασίας στον έλεγχό μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων της ελεγχόμενης χρήσεως. Τα θέματα αυτά και οι σχετιζόμενοι κίνδυνοι ουσιώδους ανακρίβειας αντιμετωπίστηκαν στο πλαίσιο του ελέγχου των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων ως σύνολο, για τη διαμόρφωση της γνώμης μας επί αυτών και δεν εκφέρουμε ξεχωριστή γνώμη για τα θέματα αυτά. Σ’ αυτό το πλαίσιο περιγράφουμε ακολούθως πως ο έλεγχός μας αντιμετώπισε το κάθε θέμα. Έχουμε εκπληρώσει τα καθήκοντα που περιγράφονται στην ενότητα «Ευθύνες ελεγκτή για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων» της έκθεσής μας, περιλαμβανομένων αυτών που σχετίζονται με τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου. Ως εκ τούτου, ο έλεγχός μας περιέλαβε τη διενέργεια διαδικασιών που σχεδιάστηκαν ώστε ν’ ανταποκρίνονται στους κινδύνους ουσιώδους σφάλματος των οικονομικών καταστάσεων. Τα αποτελέσματα των ελεγκτικών μας διαδικασιών, περιλαμβανομένων των διαδικασιών που διενεργήθηκαν επί των κατωτέρω θεμάτων, παρέχουν τη βάση για τη γνώμη μας επί των συνημμένων οικονομικών καταστάσεων. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 95 Σημαντικότερα θέματα ελέγχου Πώς αντιμετωπίστηκαν κατά τον έλεγχό μας τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου Αποτίμηση αποθεμάτων (σε εταιρική και ενοποιημένη βάση) Στην Εταιρική Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης της 31η Δεκεμβρίου 2020 η Εταιρεία εμφανίζει αποθέματα ύψους €24,8εκ., μετά από σωρευμένη πρόβλεψη για ακίνητα, βραδέως κινούμενα και απαξιωμένα αποθέματα ύψους €2εκ.. Στην αντίστοιχη Ενοποιημένη Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης, ο Όμιλος εμφανίζει αποθέματα ύψους €37,6εκ., μετά από σωρευμένη πρόβλεψη για ακίνητα, βραδέως κινούμενα και απαξιωμένα αποθέματα ύψους €2,3εκ.. Πραγματοποιήσαμε, μεταξύ άλλων, τις ακόλουθες διαδικασίες: Όπως περιγράφεται στη σημείωση 3.14 των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων, ο Όμιλος αποτιμά τα αποθέματα στη χαμηλότερη τιμή μεταξύ της αξίας κτήσης και της καθαρής ρευστοποιήσιμης αξίας. Η Διοίκηση του Ομίλου χρησιμοποιεί σημαντικές παραδοχές και εκτιμήσεις για την αποτίμηση και τον υπολογισμό της πρόβλεψης απομείωσης των αποθεμάτων, που περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, εκτίμηση βραδέως κινούμενων αποθεμάτων, εκτίμηση απαξιωμένων αποθεμάτων που θα καταστραφούν εντός της επόμενης περιόδου, εκτιμήσεις για εποχικότητα αποθεμάτων και εκτίμηση μελλοντικής τιμής πώλησης. Δεδομένης της υποκειμενικής φύσης των βασικών παραδοχών και εκτιμήσεων που χρησιμοποιούνται από την Διοίκηση και της σημαντικότητας του κονδυλίου των αποθεμάτων στις εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις θεωρούμε ότι η αποτίμηση αποθεμάτων αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου. Οι γνωστοποιήσεις της Εταιρείας και του Ομίλου σχετικά με τη λογιστική του πολιτική, καθώς και τις παραδοχές και εκτιμήσεις που χρησιμοποιήθηκαν κατά την αξιολόγηση αποτίμησης των αποθεμάτων, περιλαμβάνονται στις σημειώσεις 2.2, 3.14 και 11 των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων. Εξετάσαμε δείγμα παραστατικών στοιχείων αγορών και πωλήσεων για να αξιολογήσουμε το ιστορικό κόστος και το περιθώριο κέρδους αποθεμάτων. Εξετάσαμε για δείγμα εμπορευμάτων τον ορθό υπολογισμό της μεθόδου αποτίμησης του μέσου σταθμικού κόστους. Αξιολογήσαμε δειγματοληπτικά κατά πόσο υπήρξαν αποθέματα που πωλήθηκαν με αρνητικό περιθώριο κέρδους και κατά πόσο αυτό λήφθηκε υπόψη στην αποτίμησή τους στη χαμηλότερη τιμή μεταξύ της αξίας κτήσης και της καθαρής ρευστοποιήσιμης αξίας, λαμβάνοντας υπόψη την επίδραση από την πανδημία COVID-19. Παρευρεθήκαμε σε μέρος της διαδικασίας των φυσικών απογραφών που πραγματοποιήθηκε σε καταστήματα και αποθήκες της Εταιρείας και του Ομίλου για να εξετάσουμε σε δειγματοληπτική βάση την κατάσταση των αποθεμάτων και πιθανή απαξίωση. Αξιολογήσαμε τις εκτιμήσεις της Διοίκησης για τα βραδέως κινούμενα αποθέματα με δειγματοληπτικές αναφορές σε ιστορικά στοιχεία πωλήσεων και εποχικότητα και λαμβάνοντας υπόψη την επίδραση από την πανδημία COVID-19. Εξετάσαμε την ιστορική ακρίβεια της πρόβλεψης απομείωσης των αποθεμάτων, συγκρίνοντας με απολογιστικά στοιχεία για καταστροφές, διαγραφές ή άλλες εγγραφές που αφορούσαν λογαριασμούς αποθεμάτων. Ελέγξαμε για δείγμα κωδικών τη μαθηματική ακρίβεια των υπολογισμών της Διοίκησης για απομείωση αποθεμάτων. Αξιολογήσαμε επιπλέον την επάρκεια των γνωστοποιήσεων στις σχετικές σημειώσεις των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 96 Σημαντικότερα θέματα ελέγχου Πώς αντιμετωπίστηκαν κατά τον έλεγχό μας τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου Έλεγχος απομείωσης ενσώματων περιουσιακών στοιχείων και περιουσιακών στοιχείων με δικαίωμα χρήσης που αφορά στα καταστήματα και περιουσιακών στοιχείων που κατέχονται για πώληση (σε εταιρική και ενοποιημένη βάση) Στα κονδύλια «Ιδιοχρησιμοποιούμενα ενσώματα περιουσιακά στοιχεία» και «Περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης» της Κατάστασης Χρηματοοικονομικής Θέσης της 31ης Δεκεμβρίου 2020, περιλαμβάνονται ποσά αναπόσβεστης αξίας €73,7εκ. για την Εταιρεία και €88,4εκ. για τον Όμιλο, που αφορούν περιουσιακά στοιχεία καταστημάτων. Επίσης, κατά την 31η Δεκεμβρίου 2020 απεικονίσθηκε στο κονδύλι «Περιουσιακά στοιχεία που κατέχονται προς πώληση» ποσό €82,5εκ. για την Εταιρεία και €182,5εκ. για τον Όμιλο, τα οποία περιλαμβάνουν περιουσιακά στοιχεία καταστημάτων και επενδυτικά ακίνητα, στο πλαίσιο της απόφασης της Διοίκησης σχετικά με την πώληση της υπό σύσταση Ανώνυμη Εταιρεία Επενδύσεων σε Ακίνητη Περιουσία του Ομίλου, όπως αναλυτικά αναφέρεται στη σημείωση 8 των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων. Τα ανωτέρω κονδύλια αποτελούν σημαντικά κονδύλια του ενεργητικού της Εταιρείας και του Ομίλου. Πραγματοποιήσαμε, μεταξύ άλλων, τις ακόλουθες διαδικασίες: (α) τις προβλέψεις ταμειακών ροών προηγούμενων ετών με τις αντίστοιχες απολογιστικές, και Ο Όμιλος έχει προσδιορίσει κατά βάση το κάθε κατάστημα ως μία Μονάδα Δημιουργίας Ταμειακών Ροών, ή ανάλογα με την περίπτωση μια ομάδα καταστημάτων ή περιουσιακών στοιχείων μπορεί να προσδιορίζεται ως ενιαία Μονάδα Δημιουργίας Ταμειακών Ροών. Σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ, η Εταιρεία και ο Όμιλος αξιολογούν εάν υπάρχουν ενδείξεις απομείωσης και πραγματοποιούν έλεγχο απομείωσης στις Μονάδες Δημιουργίας Ταμειακών Ροών για τις οποίες υπάρχουν σχετικές ενδείξεις. Η σημαντικότητα των κονδυλίων, η άσκηση κρίσης για τον προσδιορισμό ενδείξεων απομείωσης, καθώς και οι βασικές παραδοχές και εκτιμήσεις που η Διοίκηση του Ομίλου χρησιμοποιεί κατά τον έλεγχο απομείωσης, όταν υπάρχουν σχετικές ενδείξεις, θεωρούμε ότι καθιστούν την αξιολόγηση απομείωσης των ανωτέρω περιουσιακών στοιχείων ως ένα από τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου. Οι γνωστοποιήσεις της Εταιρείας και του Ομίλου σχετικά με τη λογιστική πολιτική και τις εκτιμήσεις που ακολουθούνται κατά την αξιολόγηση απομείωσης των περιουσιακών αυτών στοιχείων, περιλαμβάνονται στις σημειώσεις 2.2, 3.7, 3.10, 3.17, 6, 7, και 8 των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων. Αξιολογήσαμε την πολιτική του Ομίλου και της Εταιρείας για αναγνώριση των Μονάδων Δημιουργίας Ταμειακών Ροών. Αξιολογήσαμε τις πολιτικές και τις διαδικασίες της Εταιρείας και του Ομίλου για αναγνώριση ενδείξεων απομείωσης επί των Μονάδων Δημιουργίας Ταμειακών Ροών. Προβήκαμε σε αξιολόγηση των σημαντικών παραδοχών της Διοίκησης που χρησιμοποιήθηκαν στον έλεγχο απομείωσης για τα περιουσιακά στοιχεία που παρουσίαζαν ενδείξεις. Στην ομάδα ελέγχου συμπεριλάβαμε στελέχη εξειδικευμένα σε θέματα αποτιμήσεων. Αξιολογήσαμε τις εκτιμήσεις της Διοίκησης για τις μελλοντικές ταμειακές ροές συγκρίνοντας: (β) τις μελλοντικές ταμειακές ροές που χρησιμοποιήθηκαν στα μοντέλα προεξόφλησης της Εταιρείας και του Ομίλου με εξωτερικά διαθέσιμα στοιχεία περί τάσεων της αγοράς, λαμβάνοντας υπόψη τις επιδράσεις της πανδημίας COVID-19. Προβήκαμε σε αξιολόγηση του υπολογισμού του προεξοφλητικού επιτοκίου και της υπολειμματικής αξίας, αξιολογώντας τις παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν, και συγκρίνοντάς τις με εξωτερικά διαθέσιμα κλαδικά και άλλα οικονομικά στοιχεία, λαμβάνοντας υπόψη τις επιδράσεις της πανδημίας COVID-19. Αξιολογήσαμε τις διενεργηθείσες αναλύσεις ευαισθησίας επί των σημαντικότερων παραδοχών που χρησιμοποιήθηκαν. Για τα περιουσιακά στοιχεία που κατέχονται προς πώληση, αξιολογήσαμε, κατά την 31η Δεκεμβρίου 2020: (α) την εκτίμηση της Εταιρείας και του Ομίλου για την επιμέτρηση των στοιχείων αυτών στην χαμηλότερη αξία μεταξύ της λογιστικής τους αξίας και της εύλογης αξίας μείον τα κόστη ολοκλήρωσης της πώλησης και (β) την εύλογη αξία των στοιχείων αυτών συμπεριλαμβάνοντας στην ομάδα ελέγχου στελέχη εξειδικευμένα σε θέματα αποτιμήσεων. Επιπλέον αξιολογήσαμε την επάρκεια των γνωστοποιήσεων στις σχετικές σημειώσεις των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 97 Άλλες πληροφορίες Η διοίκηση είναι υπεύθυνη για τις άλλες πληροφορίες. Οι άλλες πληροφορίες περιλαμβάνονται στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου, για την οποία γίνεται σχετική αναφορά στην “Έκθεση επί άλλων Νομικών και Κανονιστικών Απαιτήσεων”, στις Δηλώσεις των Μελών του Διοικητικού Συμβουλίου, αλλά δεν περιλαμβάνουν τις οικονομικές καταστάσεις και την έκθεση ελέγχου επί αυτών. Η γνώμη μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων δεν καλύπτει τις άλλες πληροφορίες και δεν εκφράζουμε με τη γνώμη αυτή οποιασδήποτε μορφής συμπέρασμα διασφάλισης επί αυτών. Σε σχέση με τον έλεγχό μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων, η ευθύνη μας είναι να αναγνώσουμε τις άλλες πληροφορίες και με τον τρόπο αυτό, να εξετάσουμε εάν οι άλλες πληροφορίες είναι ουσιωδώς ασυνεπείς με τις εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις ή τις γνώσεις που αποκτήσαμε κατά τον έλεγχο ή αλλιώς φαίνεται να είναι ουσιωδώς εσφαλμένες. Εάν, με βάση τις εργασίες που έχουμε εκτελέσει, καταλήξουμε στο συμπέρασμα ότι υπάρχει ουσιώδες σφάλμα σε αυτές τις άλλες πληροφορίες, είμαστε υποχρεωμένοι να αναφέρουμε το γεγονός αυτό. Δεν έχουμε τίποτα να αναφέρουμε σχετικά με το θέμα αυτό. Ευθύνες της διοίκησης και των υπευθύνων για τη διακυβέρνηση επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων Η διοίκηση έχει την ευθύνη για την κατάρτιση και εύλογη παρουσίαση των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως και για εκείνες τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου που η διοίκηση καθορίζει ως απαραίτητες, ώστε να καθίσταται δυνατή η κατάρτιση των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων απαλλαγμένων από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος. Κατά την κατάρτιση των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων, η διοίκηση είναι υπεύθυνη για την αξιολόγηση της ικανότητας της Εταιρείας και του Ομίλου να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους, γνωστοποιώντας όπου συντρέχει τέτοια περίπτωση, τα θέματα που σχετίζονται με τη συνεχιζόμενη δραστηριότητα και τη χρήση της λογιστικής αρχής της συνεχιζόμενης δραστηριότητας, εκτός και εάν η διοίκηση είτε προτίθεται να ρευστοποιήσει την Εταιρεία και τον Όμιλο ή να διακόψει τη δραστηριότητά τους ή δεν έχει άλλη ρεαλιστική εναλλακτική επιλογή από το να προβεί σ ’αυτές τις ενέργειες. Η Επιτροπή Ελέγχου (άρθ. 44 Ν. 4449/2017) της Εταιρείας έχει την ευθύνη εποπτείας της διαδικασίας χρηματοοικονομικής αναφοράς της Εταιρείας και του Ομίλου. Ευθύνες ελεγκτή για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων Οι στόχοι μας είναι να αποκτήσουμε εύλογη διασφάλιση για το κατά πόσο οι εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις, στο σύνολο τους, είναι απαλλαγμένες από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος και να εκδώσουμε έκθεση ελεγκτή, η οποία περιλαμβάνει τη γνώμη μας. Η εύλογη διασφάλιση συνιστά διασφάλιση υψηλού επιπέδου, αλλά δεν είναι εγγύηση ότι ο έλεγχος που διενεργείται σύμφωνα με τα ΔΠΕ, όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία, θα εντοπίζει πάντα ένα ουσιώδες σφάλμα, όταν αυτό υπάρχει. Σφάλματα δύναται να προκύψουν από απάτη ή από λάθος και θεωρούνται ουσιώδη όταν, μεμονωμένα ή αθροιστικά, θα μπορούσε εύλογα να αναμένεται ότι θα επηρέαζαν τις οικονομικές αποφάσεις των χρηστών, που λαμβάνονται με βάση αυτές τις εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις. Ως καθήκον του ελέγχου, σύμφωνα με τα ΔΠΕ όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία, ασκούμε επαγγελματική κρίση και διατηρούμε επαγγελματικό σκεπτικισμό καθ’ όλη τη διάρκεια του ελέγχου. Επίσης: Εντοπίζουμε και αξιολογούμε τους κινδύνους ουσιώδους σφάλματος στις εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος, σχεδιάζοντας και διενεργώντας ελεγκτικές διαδικασίες που ανταποκρίνονται στους κινδύνους αυτούς και αποκτούμε ελεγκτικά τεκμήρια που είναι επαρκή και κατάλληλα για να παρέχουν βάση για τη γνώμη μας. Ο κίνδυνος μη εντοπισμού ουσιώδους σφάλματος που οφείλεται σε απάτη είναι υψηλότερος από αυτόν που οφείλεται σε λάθος, καθώς η απάτη μπορεί να εμπεριέχει συμπαιγνία, πλαστογραφία, εσκεμμένες παραλείψεις, ψευδείς διαβεβαιώσεις ή παράκαμψη των δικλίδων εσωτερικού ελέγχου. Κατανοούμε τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου που σχετίζονται με τον έλεγχο, με σκοπό το σχεδιασμό ελεγκτικών διαδικασιών κατάλληλων για τις περιστάσεις, αλλά όχι με σκοπό τη διατύπωση γνώμης επί της αποτελεσματικότητας των δικλίδων εσωτερικού ελέγχου της Εταιρείας και του Ομίλου. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 98 Αξιολογούμε την καταλληλότητα των λογιστικών αρχών και μεθόδων που χρησιμοποιήθηκαν και το εύλογο των λογιστικών εκτιμήσεων και των σχετικών γνωστοποιήσεων που έγιναν από τη διοίκηση. Αποφαινόμαστε για την καταλληλότητα της χρήσης από τη διοίκηση της λογιστικής αρχής της συνεχιζόμενης δραστηριότητας και με βάση τα ελεγκτικά τεκμήρια που αποκτήθηκαν για το εάν υπάρχει ουσιώδης αβεβαιότητα σχετικά με γεγονότα ή συνθήκες που μπορεί να υποδηλώνουν ουσιώδη αβεβαιότητα ως προς την ικανότητα της Εταιρείας και του Ομίλου να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους. Εάν συμπεράνουμε ότι υφίσταται ουσιώδης αβεβαιότητα, είμαστε υποχρεωμένοι στην έκθεση ελεγκτή να επιστήσουμε την προσοχή στις σχετικές γνωστοποιήσεις των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων ή εάν αυτές οι γνωστοποιήσεις είναι ανεπαρκείς να διαφοροποιήσουμε τη γνώμη μας. Τα συμπεράσματά μας βασίζονται σε ελεγκτικά τεκμήρια που αποκτώνται μέχρι την ημερομηνία της έκθεσης ελεγκτή. Ωστόσο, μελλοντικά γεγονότα ή συνθήκες ενδέχεται να έχουν ως αποτέλεσμα η Εταιρεία και ο Όμιλος να παύσουν να λειτουργούν ως συνεχιζόμενη δραστηριότητα. Αξιολογούμε τη συνολική παρουσίαση, τη δομή και το περιεχόμενο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων, συμπεριλαμβανομένων των γνωστοποιήσεων, καθώς και το κατά πόσο οι εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις απεικονίζουν τις υποκείμενες συναλλαγές και τα γεγονότα με τρόπο που επιτυγχάνεται η εύλογη παρουσίαση. Αποκτούμε επαρκή και κατάλληλα ελεγκτικά τεκμήρια αναφορικά με την χρηματοοικονομική πληροφόρηση των οντοτήτων ή των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων εντός του Ομίλου για την έκφραση γνώμης επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων. Είμαστε υπεύθυνοι για την καθοδήγηση, την επίβλεψη και την εκτέλεση του ελέγχου της Εταιρείας και των θυγατρικών της. Παραμένουμε αποκλειστικά υπεύθυνοι για την ελεγκτική μας γνώμη. Μεταξύ άλλων θεμάτων, κοινοποιούμε στους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση, το σχεδιαζόμενο εύρος και το χρονοδιάγραμμα του ελέγχου, καθώς και σημαντικά ευρήματα του ελέγχου, συμπεριλαμβανομένων όποιων σημαντικών ελλείψεων στις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου εντοπίζουμε κατά τη διάρκεια του ελέγχου μας. Επιπλέον, δηλώνουμε προς τους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση ότι έχουμε συμμορφωθεί με τις σχετικές απαιτήσεις δεοντολογίας περί ανεξαρτησίας και γνωστοποιούμε προς αυτούς όλες τις σχέσεις και άλλα θέματα που μπορεί εύλογα να θεωρηθεί ότι επηρεάζουν την ανεξαρτησία μας και τα σχετικά μέτρα προστασίας, όπου συντρέχει περίπτωση. Από τα θέματα που γνωστοποιήθηκαν στους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση, καθορίζουμε τα θέματα εκείνα που ήταν εξέχουσας σημασίας για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων της ελεγχόμενης χρήσεως και ως εκ τούτου αποτελούν τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου. Έκθεση επί άλλων Νομικών και Κανονιστικών Απαιτήσεων 1. Έκθεση Διαχείρισης Διοικητικού Συμβουλίου Λαμβάνοντας υπόψη ότι η διοίκηση έχει την ευθύνη για την κατάρτιση της Έκθεσης Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου και της Δήλωσης Εταιρικής Διακυβέρνησης που περιλαμβάνεται στην έκθεση αυτή, κατ’ εφαρμογή των διατάξεων της παραγράφου 5 του άρθρου 2 του Ν. 4336/2015 (μέρος Β), σημειώνουμε ότι: α) Στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου περιλαμβάνεται δήλωση εταιρικής διακυβέρνησης, η οποία παρέχει τα πληροφοριακά στοιχεία που ορίζονται στο άρθρο 152 του Ν. 4548/2018. β) Κατά τη γνώμη μας η Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου έχει καταρτισθεί σύμφωνα με τις ισχύουσες νομικές απαιτήσεις των άρθρων 150 και 153 και της παραγράφου 1 (περιπτώσεις γ’ και δ’) του άρθρου 152 του Ν. 4548/2018 και το περιεχόμενο αυτής αντιστοιχεί με τις συνημμένες οικονομικές καταστάσεις της χρήσης που έληξε την 31 η Δεκεμβρίου 2020. γ) Με βάση τη γνώση που αποκτήσαμε κατά το έλεγχό μας, για την εταιρεία HOUSEMARKET A.E. και το περιβάλλον της, δεν έχουμε εντοπίσει ουσιώδεις ανακρίβειες στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού της Συμβουλίου. 2. Συμπληρωματική Έκθεση προς την Επιτροπή Ελέγχου Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 99 Η γνώμη μας επί των συνημμένων εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων είναι συνεπής με τη Συμπληρωματική Έκθεσή μας προς την Επιτροπή Ελέγχου της Εταιρείας, που προβλέπεται από το άρθρο 11 του κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) αριθ. 537/2014. 3. Παροχή μη ελεγκτικών υπηρεσιών Δεν παρείχαμε στην Εταιρεία και τις θυγατρικές της μη ελεγκτικές υπηρεσίες που απαγορεύονται σύμφωνα με το άρθρο 5 του κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) αριθ. 537/2014. Οι επιτρεπόμενες μη ελεγκτικές υπηρεσίες που έχουμε παράσχει στην Εταιρεία και στις θυγατρικές της, κατά τη διάρκεια της χρήσεως που έληξε την 31 η Δεκεμβρίου 2020 γνωστοποιούνται στη Σημείωση 5 των συνημμένων εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων. 4. Διορισμός Ελεγκτή Διοριστήκαμε για πρώτη φορά ως Ορκωτοί Ελεγκτές Λογιστές της Εταιρείας με την από την 7η Ιουνίου 2010 απόφαση της ετήσιας τακτικής γενικής συνέλευσης των μετόχων. Έκτοτε ο διορισμός μας έχει αδιαλείπτως ανανεωθεί για μια συνολική περίοδο 11 ετών με βάση τις κατ’ έτος λαμβανόμενες αποφάσεις της τακτικής γενικής συνέλευσης των μετόχων. Αθήνα, 23 Μαρτίου 2021 Η Ορκωτός Ελεγκτής Λογιστής Σοφία Καλομενίδου ΑΜ ΣΟΕΛ: 13301 ΕΡΝΣΤ & ΓΙΑΝΓΚ (ΕΛΛΑΣ) Ορκωτοί Ελεγκτές Λογιστές Α.Ε. Χειμάρρας 8B 15125 Μαρούσι Ελλάδα Α.Μ. ΣΟΕΛ 107 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 100 Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης (Ενοποιημένη και Εταιρική) της 31ης Δεκεμβρίου 2020 και της 31ης Δεκεμβρίου 2019 (Ποσά σε χιλιάδες ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ Μη κυκλοφορούν ενεργητικό Ιδιοχρησιμοποιούμενα ενσώματα περιουσιακά στοιχεία Περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης Άϋλα περιουσιακά στοιχεία Επενδύσεις σε θυγατρικές και συγγενείς Μακροπρόθεσμες απαιτήσεις Αναβαλλόμενοι φόροι Σύνολο μη κυκλοφορούντος ενεργητικού Κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία ενεργητικού Αποθέματα Φόρος εισοδήματος εισπρακτέος Απαιτήσεις απο πελάτες Λοιπά κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία Ταμειακά διαθέσιμα & ισοδύναμα Περιουσιακά στοιχεία που κατέχονται για πώληση Σύνολο κυκλοφορούντος ενεργητικού Σύνολο Ενεργητικού ΙΔΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ Ίδια κεφάλαια αποδιδόμενα στους μετόχους της μητρικής Μετοχικό κεφάλαιο Αποθεματικά υπέρ το άρτιο Αποθεματικά Αδιανέμητα κέρδη Σύνολο ιδίων κεφαλαίων αποδιδόμενα στους μετόχους της μητρικής (α) Μη ελέγχουσα συμμετοχή (β) Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων (γ)=(α)+(β) ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις Μακροπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις Υποχρεώσεις μίσθωσης Παροχές προσωπικού Αναβαλλόμενοι φόροι Άλλες μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις Σύνολο Μακροπρόθεσμων Υποχρεώσεων Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις Βραχυπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις για κεφάλαιο κίνησης Βραχυπρόθεσμο μέρος μακροπρόθεσμων δανειακών υποχρεώσεων Βραχυπρόθεσμο μέρος μακροπρόθεσμων υποχρεώσεων μίσθωσης Φόρος εισοδήματος Προμηθευτές και λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις Υποχρέωση προκύπτουσα από περιουσιακά στοιχεία που κατέχονται για πώληση Σύνολο Βραχυπρόθεσμων υποχρεώσεων Σύνολο υποχρεώσεων (δ) ΣΥΝΟΛΟ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ (γ) + (δ) Σημείωση Ο Όμιλος 31/12/2020 31/12/2019 Η Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 6 34.555 34.111 21.365 22.548 7 9 10 13 25 59.362 6.889 27.465 2.636 3.811 134.717 62.583 7.026 29.803 2.687 2.274 138.483 52.827 5.141 80.497 2.620 3.299 165.748 58.112 5.325 80.217 5.171 1.632 173.005 11 12 14 15 37.594 101 3.458 10.088 79.367 35.854 351 3.343 8.568 23.042 24.751 23 2.650 8.060 58.995 22.339 6 2.449 8.459 7.978 8 182.505 176.949 82.466 77.223 313.113 447.830 248.106 386.589 176.945 342.693 118.455 291.461 47.451 (649) 18.194 91.359 47.451 (649) 17.865 96.015 47.451 (217) 18.285 56.742 47.451 (217) 18.009 68.874 156.355 160.682 122.261 134.117 0 156.355 0 160.682 0 122.261 0 134.117 21 22 19 25 23 71.006 54.915 5.121 167 280 131.489 76.271 59.040 4.234 17 273 139.835 51.089 50.764 4.460 0 59 106.371 53.172 55.347 3.731 0 37 112.286 21 8.290 2.009 4.990 2.000 21 47.470 5.719 42.756 991 22 6.974 4.952 4.354 4.099 177 75 0 71 24 76.420 51.435 61.961 37.897 8 20.655 21.883 0 0 159.986 291.475 86.073 225.907 114.061 220.432 45.057 157.343 447.830 386.589 342.693 291.461 16 17 Οι επισυναπτόμενες σημειώσεις που αναφέρονται στις σελίδες 109 έως 178, αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των Ενοποιημένων Οικονομικών Καταστάσεων. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 101 Κατάσταση Αποτελεσμάτων (Ενοποιημένη) για τη χρήση 1/1 - 31/12/2020 και 1/1 – 31/12/2019 (Ποσά σε χιλιάδες ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) Ο Όμιλος Σημείωση Έσοδα πωλήσεων Κόστος πωληθέντων Μικτό κέρδος Λοιπά έσοδα Έξοδα λειτουργίας διάθεσης Έξοδα διοικητικής λειτουργίας Λοιπά λειτουργικά έξοδα 1/1 - 31/12/2020 1/1 - 31/12/2019 5,11 247.195 (146.045) 306.114 (178.222) 5 5 5 5 101.150 10.175 (76.790) (16.423) (1.044) 127.892 7.491 (95.011) (12.814) (678) 17.069 26.880 (10.455) 135 (2.767) (10.268) 155 1.284 3.982 18.051 Λειτουργικά κέρδη Σύνολο χρηματοοικονομικών εξόδων Σύνολο χρηματοοικονομικών εσόδων Συμμετοχή στα αποτελέσματα συγγενών εταιρειών 5 5 5 Κέρδη προ φόρων Φόρος εισοδήματος 25 (1.162) (4.742) 2.820 13.309 2.820 13.309 2.820 13.309 26 0,0594 0,2805 26 0,0594 0,2805 Καθαρά Κέρδη (Α) Τα καθαρά κέρδη / (ζημιές) κατανέμονται σε: Ιδιοκτήτες μητρικής Καθαρά Κέρδη (Α) Καθαρά Κέρδη μετά απο φόρους ανά μετοχή βασικά (σε €) Καθαρά Κέρδη μετά απο φόρους ανά μετοχή απομειωμένα (σε €) Τα έσοδα πωλήσεων νοούνται έσοδα από συμβάσεις με πελάτες. Οι επισυναπτόμενες σημειώσεις που αναφέρονται στις σελίδες 109 έως 178, αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των Ενοποιημένων Οικονομικών Καταστάσεων. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 102 Κατάσταση Συνολικού Εισοδήματος (Ενοποιημένη) για τη χρήση 1/1-31/12/2020 και 1/1- 31/12/2019 (Ποσά σε χιλιάδες ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) Σημείωση Καθαρά Κέρδη (Α) Λοιπά συνολικά εισοδήματα/(ζημιές) Λοιπά συνολικά εισοδήματα/(ζημιές) που μεταφέρονται στα αποτελέσματα Αποτίμηση στην εύλογη αξία μέσων αντιστάθμισης ταμειακών ροών Σύνολο Λοιπών συνολικών εισοδημάτων/(ζημιών) που μεταφέρονται στα αποτελέσματα Λοιπά συνολικά εισοδήματα/(ζημιές) που δε μεταφέρονται στα αποτελέσματα Αναλογιστικά κέρδη/ζημίες επί προγραμμάτων καθορισμένων παροχών Σύνολο λοιπ. συνολ. εισοδημάτων /(ζημιών ) που δε μεταφέρoνται στα αποτελέσματα Λοιπά συνολικά εισοδήματα/(ζημιές) μετά από φόρους (Β) Συγκεντρωτικά συνολικά εισοδήματα /(ζημιές) μετά από φόρους (A)+(B) Τα συγκεντρωτικά συνολικά εισοδήματα / (ζημιές) κατανέμονται σε: Ιδιοκτήτες μητρικής Συγκεντρωτικά συνολικά εισοδήματα μετά από φόρους (A)+(B) 20,25 19,25 Ο Όμιλος 1/1 1/1 31/12/2020 31/12/2019 2.820 13.309 31 (71) 31 (71) (386) (351) (386) (351) (355) (421) 2.466 12.888 2.466 12.888 2.466 12.888 Οι επισυναπτόμενες σημειώσεις που αναφέρονται στις σελίδες 109 έως 178, αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των Ενοποιημένων Οικονομικών Καταστάσεων. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 103 Κατάσταση Αποτελεσμάτων (Εταιρική) για τη χρήση 1/1 - 31/12/2020 και 1/1 31/12/2019 (Ποσά σε χιλιάδες ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) Η Εταιρεία Σημείωση Έσοδα πωλήσεων Κόστος πωληθέντων Μικτό κέρδος Λοιπά έσοδα Έξοδα λειτουργίας διάθεσης Έξοδα διοικητικής λειτουργίας Λοιπά λειτουργικά έξοδα 5,11 1/1 - 31/12/2020 144.653 (84.196) 1/1 - 31/12/2019 192.786 (110.024) 60.457 7.563 (53.944) (11.657) (249) 82.762 4.964 (68.762) (11.668) (533) 2.170 6.762 (8.110) 133 (7.843) 151 2.000 (5.807) 987 1.070 (2.445) (4.820) (1.375) 5 5 5 5 Κέρδη εκμετάλλευσης Σύνολο χρηματοοικονομικών εξόδων Σύνολο χρηματοοικονομικών εσόδων Έσοδα από μερίσματα 5 5 18 Κέρδη /(Ζημιές) προ φόρων Φόρος εισοδήματος 25 Ζημιές χρήσεως (Α) Τα καθαρά κέρδη κατανέμονται σε : Ιδιοκτήτες μητρικής Ζημιές χρήσεως (Α) Κέρδη /(Ζημιές) μετά από φόρους ανά μετοχή βασικά (σε € ) Κέρδη/(Ζημιές) μετά από φόρους ανά μετοχή απομειωμένα (σε € ) (4.820) (1.375) (4.820) (1.375) 26 (0,1016) (0,0290) 26 (0,1016) (0,0290) Τα έσοδα πωλήσεων νοούνται, έσοδα από συμβάσεις με πελάτες. Οι επισυναπτόμενες σημειώσεις που αναφέρονται στις σελίδες 109 έως 178, αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των Ενοποιημένων Οικονομικών Καταστάσεων Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 104 Κατάσταση Συνολικού Εισοδήματος (Εταιρική) για τη χρήση 1/1-31/12/2020 και 1/1- 31/12/2019 (Ποσά σε χιλιάδες ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) Σημείωση Ζημιές χρήσεως (Α) Λοιπά συνολικά εισοδήματα/(ζημιές) Λοιπά συνολικά εισοδήματα/(ζημιές) που μεταφέρονται στα αποτελέσματα Αποτίμηση διαθεσίμων προς πώληση χρημ/κών μέσων Σύνολο Λοιπών συνολικών εισοδημάτων/(ζημιών) που μεταφέρονται στα αποτελέσματα Λοιπά συνολικά εισοδήματα/(ζημιές) που δε μεταφέρονται στα αποτελέσματα Αναλογιστικά κέρδη/ζημίες επί προγραμμάτων καθορισμένων παροχών Σύνολο λοιπ. συνολ. εισοδημάτων /(ζημιών) που δε μεταφέρονται στα αποτελέσματα Λοιπά συνολικά εισοδήματα/(ζημιές) μετά από φόρους (Β) Συγκεντρωτικά συνολικά εισοδήματα μετά από φόρους (A)+(B) Τα συγκεντρωτικά συνολικά εισοδήματα / (ζημιές) κατανέμονται σε: Ιδιοκτήτες μητρικής Μη ελέγχουσα συμμετοχή Συγκεντρωτικά συνολικά εισοδήματα μετά από φόρους (A)+(B) 19,25 Η Εταιρεία 1/1 1/1 31/12/2020 31/12/2019 (4.820) (1.375) 0 0 0 0 (313) (377) (313) (377) (313) (377) (5.132) (1.752) (5.132) 0 (1.752) 0 (5.132) (1.752) Oι επισυναπτόμενες σημειώσεις που αναφέρονται στις σελίδες 109 έως 178, αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των Ενοποιημένων Οικονομικών Καταστάσεων. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 105 Κατάσταση Μεταβολών Ιδίων Κεφαλαίων (Ενοποιημένη) για τη χρήση 1/1 – 31/12/2020 και τη χρήση 1/1 – 31/12/2019 (Ποσά σε χιλιάδες ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) Μετοχικό κεφάλαιο Αποθε ματικό υπέρ το άρτιο Αποθε ματικά Αποθε ματικό αναπρ οσαρμ ογής παγίω ν Υπόλοιπο την 1.1.2019 Συγκεντρωτικά συνολικά εισοδήματα /(ζημιές) περιόδου Καθαρά κέρδη Αποτίμηση στην εύλογη αξία μέσων αντιστάθμισης ταμειακών ροών Αναλογιστικά κέρδη (ζημιές) επί προγραμμάτων καθορισμένων παροχών Σύνολο λοιπών συγκεντρωτικών εισοδημάτων /(ζημιών) Συγκεντρωτικά συνολικά εισοδήματα /(ζημιές) μετά από φόρους Συναλλαγές με μετόχους καταχωρημένες απ΄ευθείας στην καθαρή θέση Αποθεματικό δικαιωμάτων προαίρεσης αγοράς μετοχών Καθαρό εισόδημα καταχωρημένο απευθείας στην κατ.μεταβολών ιδίων κεφαλαίων Διανεμηθέντα μερίσματα Σύνολο συναλλαγών με μετόχους Υπόλοιπο την 31.12.2019 47.451 (561) 16.956 722 Αποθεμ Συναλλαγ μ. Διαφορών απο μετατροπ ή Ισολογ. Σε Ξ.Ν. 5 0 0 0 0 0 0 (71) 0 0 0 0 0 0 0 Υπόλοιπο την 1.1.2020 Συγκεντρωτικά συνολικά εισοδήματα /(ζημιές) περιόδου Καθαρά κέρδη Αποτίμηση στην εύλογη αξία μέσων αντιστάθμισης ταμειακών ροών Αναλογιστικά κέρδη (ζημιές) επί προγραμμάτων καθορισμένων παροχών Σύνολο λοιπών συγκεντρωτικών εισοδημάτων /(ζημιών) Συγκεντρωτικά συνολικά εισοδήματα /(ζημιές) μετά από φόρους Συναλλαγές με μετόχους καταχωρημένες απ΄ευθείας στην καθαρή θέση Αποθεματικό δικαιωμάτων προαίρεσης αγοράς μετοχών Καθαρό εισόδημα καταχωρημένο απευθείας στην κατ.μεταβολών ιδίων κεφαλαίων Διανεμηθέντα μερίσματα Σύνολο συναλλαγών με μετόχους Υπόλοιπο την 31.12.2020 Σημ. Αδιανέμ ητα κέρδη / (Συσσω ρευμένε ς ζημιές) Σύνολο Μη ελέγχο υσα συμμε τοχή Σύνολο Ιδίων Κεφαλαί ων 89.161 153.735 0 153.735 0 13.309 13.309 0 13.309 0 0 (71) 0 (71) 0 0 (351) (351) 0 (351) (71) 0 0 (351) (421) 0 (421) 0 (71) 0 0 12.958 12.888 0 12.888 0 0 257 0 0 0 257 0 257 0 (88) 0 0 (5) 96 2 0 2 0 0 0 0 0 (6.200) (6.200) 0 (6.200) 0 (88) 257 0 (5) (6.104) (5.940) 0 (5.940) 47.451 (649) 17.143 722 0 96.015 160.682 0 160.682 47.451 (649) 17.143 722 0 96.015 160.682 0 160.682 0 0 0 0 0 2.820 2.820 0 2.820 20,25 0 0 31 0 0 0 31 0 31 19,25 0 0 0 0 0 (386) (386) 0 (386) 0 0 31 0 0 (386) (355) 0 (355) 0 0 31 0 0 2.434 2.466 0 2.466 0 0 298 0 0 0 298 0 298 0 0 0 0 0 (90) (90) 0 (90) 0 0 0 0 0 (7.000) (7.000) 0 (7.000) 19 0 0 298 0 0 (7.090) (6.793) 0 (6.793) 47.451 (649) 17.472 722 0 91.359 156.355 0 156.355 Οι επισυναπτόμενες σημειώσεις που αναφέρονται στις σελίδες 109 έως 178, αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των Ενοποιημένων Οικονομικών Καταστάσεων. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 106 Κατάσταση Μεταβολών Ιδίων Κεφαλαίων (Εταιρική) για τη χρήση 1/1 – 31/12/2020 και τη χρήση 1/1 – 31/12/2019 (Ποσά σε χιλιάδες ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) Μετοχικό κεφάλαιο Αποθεματικό υπέρ το άρτιο Αποθεματικά Αποθεματικό αναπροσαρμ ογής παγίων Υπόλοιπο την 1.1.2019 Συγκεντρωτικά συνολικά εισοδήματα /(ζημιές) περιόδου Καθαρά κέρδη /(ζημιές) Αναλογιστικά κέρδη (ζημιές) επί προγραμμάτων καθορισμένων παροχών Σύνολο λοιπών συγκεντρωτικών εισοδημάτων /(ζημιών) Συγκεντρωτικά συνολικά εισοδήματα /(ζημιές) μετά από φόρους Συναλλαγές με μετόχους καταχωρημένες απ΄ευθείας στην καθαρή θέση Αποθεματικό δικαιωμάτων προαίρεσης αγοράς μετοχών Διανεμηθέντα μερίσματα Σύνολο συναλλαγών με μετόχους Υπόλοιπο την 31.12.2019 47.451 (217) 17.049 722 Αδιανέμητα κέρδη / (Συσσωρευμέ νες ζημιές) 76.827 0 0 0 0 (1.375) (1.375) 0 0 0 0 (377) (377) 0 0 0 0 (377) (377) 0 0 0 0 (1.752) (1.752) 0 0 238 0 0 238 0 0 47.451 0 0 (217) 0 238 17.287 0 0 722 (6.200) (6.200) 68.874 (6.200) (5.962) 134.117 Υπόλοιπο την 1.1.2020 Συγκεντρωτικά συνολικά εισοδήματα /(ζημιές) περιόδου Καθαρά κέρδη /(ζημιές) Αναλογιστικά κέρδη (ζημιές) επί προγραμμάτων καθορισμένων παροχών Σύνολο λοιπών συγκεντρωτικών εισοδημάτων /(ζημιών) Συγκεντρωτικά συνολικά εισοδήματα /(ζημιές) μετά από φόρους Συναλλαγές με μετόχους καταχωρημένες απ΄ευθείας στην καθαρή θέση Αποθεματικό δικαιωμάτων προαίρεσης αγοράς μετοχών Διανεμηθέντα μερίσματα Σύνολο συναλλαγών με μετόχους Υπόλοιπο την 31.12.2020 47.451 (217) 17.287 722 68.874 134.117 0 0 0 0 (4.820) (4.820) 0 0 0 0 (313) (313) 0 0 0 0 (313) (313) 0 0 0 0 (5.132) (5.132) 0 0 276 0 0 276 0 0 47.451 0 0 (217) 0 276 17.563 0 0 722 (7.000) (7.000) 56.742 (7.000) (6.724) 122.261 Σημ. 19,25 19 Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων 141.832 Οι επισυναπτόμενες σημειώσεις που αναφέρονται στις σελίδες 109 έως 178, αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των Ενοποιημένων Οικονομικών Καταστάσεων. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 107 Κατάσταση Ταμειακών Ροών (Ενοποιημένη) για τη χρήση 1/1 – 31/12/2020 και τη χρήση 1/1 – 31/12/2019 (Ποσά σε χιλιάδες ευρώ εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) Ο Όμιλος Σημείωση Λειτουργικές Δραστηριότητες Καθαρή (ζημιά)/ κέρδος προ φόρων Πλέον / μείον προσαρμογές για: Αποσβέσεις / Απομειώσεις Έσοδο από αναλογούσες αποσβέσεις στα πάγια επιχορήγησης Προβλέψεις Συναλλαγματικές διαφορές Αποτελέσματα (έσοδα - έξοδα - κέρδη και ζημίες) επενδυτικής δραστηριότητας Χρεωστικοί τόκοι και συναφή έξοδα Πλέον/μείον προσ. για μεταβ.λογ. κεφαλαίου κίνησης (Αύξηση) / μείωση λογαριασμών αποθεμάτων (Αύξηση) / μείωση λογαριασμών απαιτήσεων Αύξηση / (μείωση) λογαριασμών υποχρεώσεων (πλην τραπεζών) Μείον Χρεωστικοί τόκοι και συναφή έξοδα καταβεβλημένα Καταβεβλημένοι φόροι Σύνολο εισροών / (εκροών) από λειτουργικές δραστηριότητες (α) Επενδυτικές δραστηριότητες Απόκτηση ή αύξηση ΜΚ θυγατρικών, συγγενών, κοινοπρ.και λοιπών επενδύσεων Αγορά ενσώματων και άυλων παγίων περιουσιακών στοιχείων Εισπράξεις από πωλήσεις ενσώματων και άυλων παγίων στοιχείων Προσθήκη περιουσιακών στοιχείων Εισπράξεις από πωλήσεις επενδύσεων Μερίσματα εισπραχθέντα Τόκοι εισπραχθέντες Σύνολο (εκροών) / εισροών από επενδυτικές δραστηριότητες (β) Χρηματοδοτικές Δραστηριότητες Εισπράξεις από εκδοθέντα / αναληφθέντα δάνεια Εξοφλήσεις δανείων Μερίσματα πληρωθέντα Εξοφλήσεις υποχρεώσεων από μισθώσεις Σύνολο εισροών / (εκροών) από χρηματοδοτικές δραστηριότητες (γ) 5,6,7,9 6,9 Η Εταιρεία 1/1 31/12/2020 1/1 31/12/2019 1/1 31/12/2020 1/1 31/12/2019 3.982 18.051 (5.807) 1.070 14.019 14.063 9.106 10.789 0 (150) 0 0 786 31 825 (14) 693 7 711 (19) 2.648 (22) (86) (2.019) 10.415 10.172 8.093 7.755 (1.740) (1.690) 19 765 (2.412) 625 565 1.881 20.871 (22.815) 20.086 (20.186) (7.498) (7.254) (5.509) (5.001) (1.546) (1.583) (239) 0 40.276 12.056 24.558 (4.454) 0 (20) (280) (300) (6.977) (9.741) (2.814) (4.814) 245 64 2 0 (11.859) 3.695 0 89 (498) 0 0 42 (9.341) 3.695 2.000 87 (498) 0 3.000 40 (14.808) (10.154) (6.651) (2.572) 21 98.646 36.506 94.000 23.500 21 (57.545) (3.000) (7.244) (25.484) (5.000) (7.339) (51.615) (3.000) (6.276) (7.047) (5.000) (6.326) 30.857 (1.318) 33.110 5.127 56.325 584 51.017 (1.899) 23.042 22.457 7.978 9.877 79.367 23.042 58.995 7.978 22 Καθαρή αύξηση / (μείωση) στα χρηματικά διαθέσιμα περιόδου (α) + (β) + (γ) Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα έναρξης περιόδου Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα λήξης περιόδου Οι επισυναπτόμενες σημειώσεις που αναφέρονται στις σελίδες 109 έως 178, αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των Ενοποιημένων Οικονομικών Καταστάσεων. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 108 Σημειώσεις επί των Οικονομικών Καταστάσεων (Ενοποιημένες και Εταιρικές) της 31ης Δεκεμβρίου 2020 1. Σύσταση και δραστηριότητες του Ομίλου 1.1. Γενικές Πληροφορίες Η HOUSEMARKET AΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΕΙΔΩΝ ΟΙΚΙΑΚΗΣ ΧΡΗΣΕΩΣ ΕΠΙΠΛΩΝ ΚΑΙ ΕΙΔΩΝ ΕΣΤΙΑΣΗΣ (η Εταιρεία) με το διακριτικό τίτλο HOUSEMARKΕT A.E. έχει καταστατική έδρα στην Ελλάδα και τα γραφεία της βρίσκονται στο Αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος», στο κτίριο 501, του Εμπορικού Πάρκου Αεροδρομίου Αθηνών. Είναι εγγεγραμμένη στο Μητρώο Ανωνύμων Εταιρειών του Υπουργείου Ανάπτυξης με αριθμό μητρώου Α.Ε. 46208/04/Β/00/37(04). Είναι θυγατρική της εταιρείας FOURLIS A.E. ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ η οποία συμμετέχει με ποσοστό 100% στο μετοχικό της κεφάλαιο. Η διάρκεια της Εταιρείας, σύμφωνα με το Καταστατικό της, έχει οριστεί στα 50 έτη και λήγει την 24 η Απριλίου του 2050. Η σημερινή σύνθεση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας είναι η ακόλουθη: 1. Δάφνη Φουρλή του Αναστασίου, Πρόεδρος, εκτελεστικό μέλος 2. Βασίλειος Φουρλής του Στυλιανού, Αντιπρόεδρος, εκτελεστικό μέλος 3. Ευτύχιος Βασιλάκης του Θεοδώρου, Ανεξάρτητος Αντιπρόεδρος, ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος 4. Παναγιώτης Κατηφόρης του Δημητρίου, Διευθύνων Σύμβουλος, εκτελεστικό μέλος 5. Απόστολος Πεταλάς του Δημητρίου, Σύμβουλος, μη εκτελεστικό μέλος 6. Χρήστος Τσαμητρόπουλος του Γεωργίου, Εντεταλμένος Σύμβουλος 7. Ιωάννης Κωστόπουλος του Αθανασίου, Σύμβουλος, ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος, Πρόεδρος Επιτροπής Ελέγχου Ο αριθμός του απασχολούμενου ανθρώπινου δυναμικού της Εταιρείας και των θυγατρικών της (εφεξής ο «Όμιλος») την 31/12/2020 είναι 2.371 άτομα (2.376 την 31/12/2019) και της Εταιρείας την 31/12/2020 είναι 1.441 άτομα (1.483 την 31/12/2019). 1.2. Αντικείμενο Δραστηριότητας Το αντικείμενο εργασιών των εταιρειών του Ομίλου είναι η λιανική πώληση ειδών οικιακής χρήσης, η παροχή υπηρεσιών εστίασης, η παροχή υπηρεσιών εφοδιαστικής αλυσίδας και η κατασκευή και εκμετάλλευση ακινήτων. Οι άμεσες και έμμεσες θυγατρικές εταιρείες του Ομίλου, που περιλαμβάνονται στις Οικονομικές Καταστάσεις είναι οι εξής: Άμεσες θυγατρικές HOUSE MARKET BULGARIA EAD Μητρική HOUSEMARKET A.E. HM HOUSEMARKET (CYPRUS) LTD HOUSEMARKET A.E. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 Έδρα % συμμετοχής Βουλγαρία 100 Κύπρος 100 109 TRADE LOGISTICS A.Ε.Β.E. HOUSEMARKET A.E. Ελλάδα 100 WYLDES LIMITED LTD HOUSEMARKET A.E. Κύπρος 100 H.M. ESTATES CYPRUS LTD HOUSEMARKET A.E. Κύπρος 100 ΡΕΝΤΗΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΑΚΙΝΗΤΩΝ Α.Ε. HM HOUSEMARKET (CYPRUS) LTD Ελλάδα 100 TRADE ESTATES CYPRUS LTD HOUSEMARKET ESTATES CYPRUS LTD Kύπρος 100 TRADE ESTATES BULGARIA EAD HOUSE MARKET BULGARIA EAD Βουλγαρία 100 ΜΑΝΤΕΝΚΟ Α.Ε HOUSEMARKET A.E. Ελλάδα 50 POLIKENCO M.A.E. VYNER LTD HOUSEMARKET A.E. Ελλάδα 50 WYLDES LIMITED LTD Κύπρος 50 SW SOFIA MALL ENTERPRISES LTD WYLDES LIMITED LTD Κύπρος 50 Έμμεσες θυγατρικές Συγγενείς Την περίοδο από 1/1/2020 έως 31/12/2020 δεν πραγματοποιήθηκαν μεταβολές μετοχικού κεφαλαίου στη μητρική εταιρεία. 2. Βάση παρουσίασης των οικονομικών καταστάσεων 2.1 Βάση κατάρτισης των οικονομικών καταστάσεων Οι συνημμένες Ενοποιημένες και Εταιρικές Οικονομικές Καταστάσεις (εφ’ εξής Οικονομικές Καταστάσεις) έχουν συνταχθεί σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (ΔΠΧΑ), όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας ενέκρινε τις Οικονομικές Καταστάσεις της χρήσης 2020, την 22 Mαρτίου 2021. Οι Οικονομικές Καταστάσεις τελούν υπό την αίρεση της έγκρισης της Τακτικής Γενικής Συνέλευσης των Μετόχων της Εταιρείας. Οι Οικονομικές Καταστάσεις έχουν συνταχθεί βάσει της αρχής του ιστορικού κόστους, εκτός από την αποτίμηση συγκεκριμένων στοιχείων του Ενεργητικού και Παθητικού (επενδυτικά ακίνητα, χρηματοοικονομικά μέσα αντιστάθμισης κινδύνου, επενδύσεις/χρηματοοικονομικά στοιχεία διαθέσιμα προς πώληση) που έγινε σε εύλογες αξίες και βάσει της αρχής της συνέχισης της λειτουργίας του Ομίλου. Η Διοίκηση εξέτασε τον αντίκτυπο της πανδημίας του COVID-19 μέχρι την ημερομηνία έγκρισης των Ενοποιημένων και Εταιρικών Οικονομικών Καταστάσεων και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η αρχή της συνεχιζόμενης δραστηριότητας είναι η κατάλληλη βάση για την κατάρτισή τους. Καταλήγοντας σε αυτό το συμπέρασμα, η Διοίκηση επανεκτίμησε το πλάνο της λαμβάνοντας υπόψη την επιδείνωση του οικονομικού περιβάλλοντος, τα οικονομικά αποτελέσματα του 2020 και τα μέτρα περιορισμού των λειτουργικών εξόδων και αύξησης της ρευστότητας που έλαβε (βλέπε Σημείωση 4). Η Διοίκηση κατέληξε στο συμπέρασμα πως ο Όμιλος είναι σε θέση να εκπληρώσει έγκαιρα όλες τις υποχρεώσεις του, τουλάχιστον για διάστημα 12 μηνών από την ημερομηνία του Ισολογισμού και ότι δεν υπάρχουν ουσιώδεις αβεβαιότητες που μπορεί να θέτουν υπό αμφισβήτηση την ικανότητά του να λειτουργεί βάσει της αρχής της συνεχιζόμενης δραστηριότητας. Οι Οικονομικές Καταστάσεις Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 110 παρουσιάζονται σε χιλιάδες ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά και διαφοροποιήσεις σε ποσά οφείλονται σε στρογγυλοποιήσεις. 2.2 Σημαντικές λογιστικές εκτιμήσεις και κρίσεις της Διοίκησης Η σύνταξη των Οικονομικών Καταστάσεων βάσει των ΔΠΧΑ απαιτεί από τη Διοίκηση να προβαίνει σε εκτιμήσεις, παραδοχές και κρίσεις που επηρεάζουν τα υπόλοιπα των λογαριασμών ενεργητικού και παθητικού, τη γνωστοποίηση ενδεχόμενων απαιτήσεων και υποχρεώσεων κατά την ημερομηνία των Οικονομικών Καταστάσεων καθώς και τα έσοδα και έξοδα που παρουσιάζονται στην υπό εξέταση χρήση. Τα πραγματικά αποτελέσματα ενδέχεται να διαφέρουν από τις εκτιμήσεις αυτές. Οι εκτιμήσεις βασίζονται στην εμπειρία της Διοίκησης συμπεριλαμβανομένων των προσδοκιών για μελλοντικά γεγονότα που θεωρούνται αναμενόμενα υπό κανονικές συνθήκες. Οι εν λόγω εκτιμήσεις, παραδοχές και κρίσεις επανεξετάζονται περιοδικά προκειμένου να ανταποκρίνονται στα δεδομένα που υπάρχουν και να περιλαμβάνουν τους εκάστοτε κινδύνους. Κατά την εφαρμογή των λογιστικών αρχών του Ομίλου, η Διοίκηση έχει προβεί στις ακόλουθες κρίσεις, εκτιμήσεις και παραδοχές που έχουν σημαντική επίδραση στα κονδύλια που έχουν αναγνωριστεί στις συνημμένες Οικονομικές Καταστάσεις: Εκτιμήσεις: Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις: αναβαλλόμενοι φόροι ενεργητικού αναγνωρίζονται στο βαθμό που είναι πιθανό ότι θα προκύψουν φορολογικά κέρδη έναντι των οποίων φορολογικές ζημίες δύνανται να συμψηφιστούν και οι πιστωτικοί φόροι να χρησιμοποιηθούν. Η αναγνώριση αναβαλλόμενων φόρων ενεργητικού απαιτεί σημαντικές εκτιμήσεις και κρίση αναφορικά με την μελλοντική δραστηριότητα και τις προοπτικές του Ομίλου καθώς και το ύψος και το χρόνο πραγματοποίησης των φορολογητέων κερδών. Επιπλέον λεπτομέρειες περιλαμβάνονται στις Σημειώσεις 3.21 και 25 των Οικονομικών Καταστάσεων. Εύλογες αξίες επενδυτικών ακινήτων: ο Όμιλος αποτιμά τα επενδυτικά ακίνητα σε εύλογες αξίες όπως αυτές προσδιορίζονται από ανεξάρτητους εκτιμητές. Για τα επενδυτικά ακίνητα ανεξάρτητες εκτιμήσεις διενεργούνται σε ετήσια βάση. Ο προσδιορισμός των εύλογων αξιών των ακινήτων απαιτεί τη διενέργεια εκτιμήσεων αναφορικά με μελλοντικές χρηματοροές από ενοίκια με τη χρήση Προεξόφλησης Ταμειακών Ροών (DCF). Επιπλέον λεπτομέρειες περιλαμβάνονται στη Σημείωση 3.8 των Οικονομικών Καταστάσεων. Έλεγχος απομείωσης επενδύσεων σε θυγατρικές: η μητρική Εταιρεία σε κάθε ημερομηνία ισολογισμού εξετάζει την ύπαρξη ή μη ενδείξεων απομείωσης των επενδύσεων σε θυγατρικές. Ο προσδιορισμός ύπαρξης ενδείξεων απομείωσης απαιτεί από τη Διοίκηση να προβεί σε κρίσεις αναφορικά με εξωτερικούς και εσωτερικούς παράγοντες καθώς και τον βαθμό στον οποίο επηρεάζουν την ανακτησιμότητα των εν λόγω περιουσιακών στοιχείων. Εφόσον αξιολογηθεί ότι υπάρχουν ενδείξεις απομείωσης η Εταιρεία προβαίνει σε υπολογισμό του ανακτήσιμου ποσού. Ο προσδιορισμός του ανακτήσιμου ποσού απαιτεί την διενέργεια εκτιμήσεων αναφορικά με τις Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 111 μελλοντικές ταμειακές ροές που σχετίζονται με την επένδυση, τα επιχειρηματικά σχέδια των εν λόγω επιχειρήσεων και τον προσδιορισμό του προεξοφλητικού επιτοκίου και των ρυθμών ανάπτυξης. Επιπλέον λεπτομέρειες σχετικά με τον έλεγχο απομείωσης των επενδύσεων σε θυγατρικές περιλαμβάνονται στη Σημείωση 10 των Οικονομικών Καταστάσεων. Έλεγχος απομείωσης ενσώματων περιουσιακών στοιχείων, περιουσιακών στοιχείων με δικαίωμα χρήσης και περιουσιακών στοιχείων που κατέχονται προς πώληση: Τα ενσώματα περιουσιακά στοιχεία ελέγχονται τακτικά προκειμένου να προσδιοριστεί εάν υπάρχουν ενδείξεις από τις οποίες να προκύπτει ότι η λογιστική τους αξία δεν είναι ανακτήσιμη. Ο Όμιλος θεωρεί για σκοπούς ελέγχου απομείωσης ότι (α) κάθε κατάστημα αποτελεί κατά βάση μία μονάδα δημιουργίας ταμειακών ροών, ενώ (β) ανά περίπτωση, περιουσιακά στοιχεία ή ομάδα περιουσιακών στοιχείων, που κατατάσσονται ως προοριζόμενα προς πώληση μπορεί να αποτελούν μία μονάδα δημιουργίας ταμιακών ροών (cash generating unit – CGU). Στις περιπτώσεις που τα ενσώματα περιουσιακά στοιχεία αποτελούν μέρος μιας μονάδας δημιουργίας ταμειακών ροών και έχουν προσδιοριστεί ενδείξεις απομείωσης αξίας, το ανακτήσιμο ποσό της μονάδας δημιουργίας ταμειακών ροών προσδιορίζεται ως το υψηλότερο ποσό μεταξύ της αξίας χρήσης (value in use) ή της εύλογης (αγοραίας) αξίας. Η αξία χρήσης υπολογίζεται εφαρμόζοντας μέθοδο προεξόφλησης ταμειακών ροών λαμβάνοντας υπόψη τις εκτιμήσεις της Διοίκησης (επιχειρηματικά πλάνα 5-7 έτη) και τυχόν απομείωση προσδιορίζεται από τη σύγκριση της λογιστικής αξίας με την αξία χρήσης. Η εύλογη αξία υπολογίζεται από εκθέσεις ανεξάρτητων εκτιμητών σύμφωνα με γενικώς αποδεκτές αρχές αποτίμησης. Ένδειξη πιθανής απομείωσης της αξίας θεωρήθηκε το ζημιογόνο λειτουργικό αποτέλεσμα για τα Καταστήματα και όπου διαπιστώθηκε τέτοια ένδειξη διενεργήθηκε έλεγχος απομείωσης. Επιπλέον λεπτομέρειες σχετικά με τον έλεγχο απομείωσης ενσώματων περιουσιακών στοιχείων περιλαμβάνονται στη Σημείωση 6 των Οικονομικών Καταστάσεων. Ωφέλιμες ζωές ενσώματων παγίων και άυλων περιουσιακών στοιχείων: η Διοίκηση προβαίνει σε εκτιμήσεις αναφορικά με τις ωφέλιμες ζωές των αποσβέσιμων παγίων οι οποίες υπόκεινται σε περιοδική επανεξέταση. Οι ωφέλιμες ζωές όπως αυτές έχουν εκτιμηθεί και εφαρμοστεί αναφέρονται στις Σημειώσεις 3.7 και 3.9 των Οικονομικών Καταστάσεων. Παροχές σε εργαζόμενους: η υποχρέωση για τις παροχές σε εργαζομένους μετά την έξοδο από την υπηρεσία υπολογίζεται χρησιμοποιώντας αναλογιστικές μεθόδους. Η αναλογιστική μελέτη απαιτεί την διενέργεια σημαντικών εκτιμήσεων οι οποίες μπορεί να διαφέρουν από τις πραγματικές εξελίξεις στο μέλλον. Αυτές οι εκτιμήσεις περιλαμβάνουν τον καθορισμό του προεξοφλητικού επιτοκίου, μελλοντικές αυξήσεις μισθών, τα ποσοστά ανικανότητας, θνησιμότητας και αποχωρήσεων. Λόγω της πολυπλοκότητας της αποτίμησης και των βασικών υποθέσεων που εμπεριέχονται, η υποχρέωση καθορισμένων παροχών είναι ιδιαίτερα ευαίσθητη σε μεταβολές των υποθέσεων αυτών. Τα αναλογιστικά κέρδη και ζημίες που προκύπτουν από διαφοροποίηση των αναλογιστικών παραδοχών αναγνωρίζονται άμεσα στα λοιπά συνολικά εισοδήματα. Οι αναλογιστικές παραδοχές υπόκεινται σε περιοδική επανεξέταση από την Διοίκηση. Επιπλέον λεπτομέρειες περιλαμβάνονται στη Σημείωση 19 των Οικονομικών Καταστάσεων. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 112 Παροχές που εξαρτώνται από την αξία των μετοχών: Η εκτίμηση της εύλογης αξίας των παροχών που εξαρτώνται από την αξία της μετοχής απαιτεί την χρησιμοποίηση της κατάλληλης μεθόδου αποτίμησης, η οποία εξαρτάται από τους όρους και τις προϋποθέσεις των παροχών. Αυτή η εκτίμηση επίσης απαιτεί τη χρησιμοποίηση των κατάλληλων δεδομένων, συμπεριλαμβανομένης της αναμενόμενης ζωής των μετοχικών δικαιωμάτων προαίρεσης, την αναμενόμενη μεταβλητότητα της μετοχής, την αναμενόμενη μερισματική απόδοση και κάνοντας παραδοχές σχετικά με αυτά. Οι παραδοχές και τα μοντέλα που χρησιμοποιούνται για την εκτίμηση της εύλογης αξίας των παροχών σε συμμετοχικούς τίτλους παρουσιάζεται στη Σημείωση 19 των Οικονομικών Καταστάσεων. Προβλέψεις για αποθέματα: στις εταιρείες του Ομίλου τα αποθέματα εξετάζονται τακτικά ως προς την κυκλοφοριακή τους ταχύτητα και λαμβάνονται προβλέψεις για ακίνητα και βραδέως κινούμενα αποθέματα, απαξιωμένα αποθέματα που θα καταστραφούν εντός της επόμενης περιόδου, εκτιμήσεις για εποχικότητα αποθεμάτων και εκτίμηση μελλοντικής τιμής πώλησης οι οποίες παρουσιάζονται στη Σημείωση 11 των Οικονομικών Καταστάσεων. Έσοδα από συμβάσεις με πελάτες: Ο Όμιλος εκτιμά την εύλογη αξία των μη εξαργυρωμένων πόντων χρησιμοποιώντας ιστορικά δεδομένα και αξιολογώντας την πιθανότητα εξάσκησής τους. Κρίσεις: Περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης: Την ημερομηνία έναρξης της μισθωτικής περιόδου αναγνωρίζεται ένα περιουσιακό στοιχείο με δικαίωμα χρήσης και μία υποχρέωση υπολογίζοντας την παρούσα αξία των μισθωμάτων τα οποία παραμένουν ανεξόφλητα προεξοφλημένα με το επιτόκιο της μίσθωσης (το επιτόκιο το οποίο θα αποδεχόταν ο μισθωτής για να δανειστεί τα αναγκαία κεφάλαια με παρόμοιους όρους). Ο Όμιλος προσδιορίζει τη διάρκεια της μίσθωσης ως τη συμβατική διάρκεια μίσθωσης, συμπεριλαμβανομένης της περιόδου που καλύπτεται από α) δικαίωμα επέκτασης της μίσθωσης εάν είναι σχετικά βέβαιο ότι αυτό θα εξασκηθεί, ή β) δικαίωμα λύσης της σύμβασης εάν είναι σχετικά βέβαιο ότι αυτό δεν θα εξασκηθεί. Ο Όμιλος εφαρμόζει ενιαίο προεξοφλητικό επιτόκιο σε κάθε κατηγορία μισθώσεων με παρόμοια χαρακτηριστικά (όπως μισθώσεις με αντίστοιχη διάρκεια, για παρόμοια πάγια και σε αντίστοιχο οικονομικό περιβάλλον). Μεταγενέστερα επιμετράται το περιουσιακό στοιχείο στο κόστος μειωμένο κατά τις αποσβέσεις και τυχόν ζημίες απομείωσης ενώ, η υποχρέωση επιμετράται αυξάνοντας τη λογιστική αξία με τους τόκους επί της υποχρέωσης και μειώνοντας τη λογιστική αξία με την καταβολή των μισθωμάτων. Επιπλέον λεπτομέρειες περιλαμβάνονται στις Σημείωσεις 7 και 22 των Οικονομικών Καταστάσεων. Κατεχόμενα προς πώληση περιουσιακά στοιχεία: Ο Όμιλος κατατάσσει ένα περιουσιακό στοιχείο, ή ομάδα περουσιακών στοιχείων ως κατεχόμενο/κατεχόμενα προς πώληση όταν πληρούνται οι εξής προϋποθέσεις το περιουσιακό στοιχείο, (ή η ομάδα περουσιακών στοιχείων) είναι διαθέσιμο και σε κατάσταση κατάλληλη για άμεση πώληση και η πώληση είναι πολύ πιθανόν να πραγματοποιηθεί εντός 12 μηνών από την ημερομηνία κατάταξής του ως κατεχόμενο προς Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 113 πώληση. Κατά τη χρονική στιγμή πριν γίνει η κατάταξή τους ως κατεχόμενα προς πώληση περιουσιακά στοιχεία, τα στοιχεία αυτά ελέγχονται για απομείωση με βάση το ΔΛΠ 36. Περιουσιακά στοιχεία που έχουν καταταχθεί ως κατεχόμενα προς πώληση επιμετρώνται στη χαμηλότερη αξία μεταξύ της λογιστικής τους αξίας και της εύλογης αξίας μείον τα κόστη ολοκλήρωσης της πώλησης. Τυχόν ζημία απομείωσης αναγνωρίζεται στην κατάσταση συνολικού εισοδήματος. Ο έλεγχος αποτίμησης των ενσώματων περιουσιακών στοιχείων που κατατάχθηκαν προς πώληση, έγινε συνολικά για τα ενσώματα περιουσιακά στοιχεία που περιγράφονται στη Σημείωση 8, ως μία μονάδα δημιουργίας ταμειακών ροών, λόγω του ότι κρίθηκε ότι η πώλησή τους θα γίνει μόνο στο σύνολό τους και όχι το κάθε ένα περιουσιακό στοιχείο ξεχωριστά και πληρούνται τα κριτήρια της πώλησης βάσει του ΔΠΧΑ 15. Επιπλέον, ενώ η πανδημία COVID-19 δημιούργησε καθυστερήσεις 10 μηνών περίπου στις διαδικασίες των διαπραγματεύσεων, οι προχωρημένες συζητήσεις και η ανταλλαγή προσχεδίων συμβατικών κειμένων και λεπτομερών προϋπολογιστικών μεγεθών με συγκεκριμένου πιθανούς επενδυτές, δημιουργεί την πεποίθηση ότι είναι πολύ πιθανή εντός του 2021 η εξεύρεση στρατηγικού εταίρου ο οποίος θα πραγματοποιήσει σημαντική επένδυση στην ιδρυθησομένη εταιρεία, θα ανέλθει σε ποσοστό τουλάχιστον και πλέον του 50%. Την 31/12/2020 συνεχίζουν να πληρούνται τα κριτήρια κατάταξης των κατεχόμενων προς πώληση περιουσιακών στοιχείων βάσει του ΔΠΧΑ 15 δεδομένου ότι: - η αναπόσβεση αξία τους θα ανακτηθεί κατά κύριο λόγο από την πώληση και όχι από τη συνεχιζόμενη χρήση τους, - τα περιουσιακά στοιχεία είναι διαθέσιμα για άμεση πώληση στην κατάσταση που βρίσκονται, - υπάρχει δέσμευση της Διοίκησης και είναι σε εξέλιξη πρόγραμμα εξεύρεσης αγοραστού ενώ, έχουν γίνει ενεργές προσπάθειες να πωληθούν τα περιουσιακά στοιχεία σε τιμή που να είναι λογική σε σχέση με την εύλογη αξίας τους. Πιο συγκεκριμένα, έχουν προσληφθεί επαγγελματίες σύμβουλοι παροχής υπηρεσιών εξεύρευσης επενδυτών και ενώ, η πανδημία COVID-19 δημιούργησε καθυστερήσεις 10 μηνών περίπου στις διαδικασίες των διαπραγματεύσεων, οι προχωρημένες συζητήσεις και η ανταλλαγή προσχεδίων συμβατικών κειμένων και λεπτομερών προϋπολογιστικών μεγεθών με συγκεκριμένους πιθανούς επενδυτές, δημιουργεί την πεποίθηση ότι είναι πολύ πιθανή εντός του 2021 η εξεύρεση στρατηγικού εταίρου ο οποίος θα πραγματοποιήσει σημαντική επένδυση στην ιδρυθησομένη εταιρεία, θα ανέλθει σε ποσοστό τουλάχιστον και πλέον του 50%. - η πώληση αναμένεται να πραγματοποιηθεί το αργότερο εντός του β’ εξαμήνου της χρήσης 2021. Προβλέψεις για επισφαλείς πελάτες: οι προβλέψεις για επισφαλείς πελάτες βασίζονται στα ιστορικά στοιχεία των εισπράξεων και λαμβάνουν υπόψη τον αναμενόμενο πιστωτικό κίνδυνο. Η ανάλυση των επισφαλειών της Κατάστασης Οικονομικής Θέσης περιλαμβάνεται στη Σημείωση 12 των Οικονομικών Καταστάσεων. 2.3 Αλλαγές σε πρότυπα και διερμηνείες Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 114 Οι λογιστικές πολιτικές που υιοθετήθηκαν συνάδουν με εκείνες που είχαν υιοθετηθεί κατά την προηγούμενη οικονομική χρήση εκτός από τα παρακάτω πρότυπα τα οποία ο Όμιλος και η Εταιρεία έχει υιοθετήσει κατά την 1 Ιανουαρίου 2020. Εννοιολογικό πλαίσιο Διεθνών Προτύπων Χρηματοοικονομικής Αναφοράς Το ΣΔΛΠ εξέδωσε το αναθεωρημένο εννοιολογικό πλαίσιο για τη χρηματοοικονομική πληροφόρηση στις 29 Μαρτίου 2018. Το εννοιολογικό πλαίσιο καθορίζει ένα ολοκληρωμένο σύνολο εννοιών για τη χρηματοοικονομική πληροφόρηση. Οι έννοιες αυτές συμβάλλουν στον καθορισμό προτύπων, την καθοδήγηση των συντακτών για την ανάπτυξη συνεπών λογιστικών πολιτικών και την υποστήριξη στην προσπάθεια τους να κατανοήσουν και να ερμηνεύσουν τα πρότυπα. Το Συμβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων εξέδωσε επίσης ένα συνοδευτικό έγγραφο, Τροποποιήσεις στις παραπομπές του εννοιολογικού πλαισίου, το οποίο καθορίζει τις τροποποιήσεις των προτύπων που επηρεάζονται προκειμένου να επικαιροποιηθούν οι αναφορές στο αναθεωρημένο εννοιολογικό πλαίσιο. Στόχος του εγγράφου είναι η υποστήριξη της μετάβασης στο αναθεωρημένο εννοιολογικό πλαίσιο ΔΠΧΑ για τις εταιρείες που υιοθετούν το εννοιολογικό πλαίσιο για να αναπτύξουν λογιστικές πολιτικές όταν κανένα πρότυπο ΔΠΧΑ δεν κάνει αναφορά. Για τους συντάκτες που αναπτύσσουν λογιστικές πολιτικές βάσει του εννοιολογικού πλαισίου, ισχύει για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1η Ιανουαρίου 2020. ΔΠΧΑ 3: Συνενώσεις Επιχειρήσεων (Τροποποιήσεις) Το ΣΔΛΠ εξέδωσε τροποποιήσεις αναφορικά με τον ορισμό μιας Επιχείρησης (τροποποιήσεις στο ΔΠΧΑ 3) με σκοπό την επίλυση των δυσκολιών που προκύπτουν όταν μια οικονομική οντότητα προσδιορίζει εάν έχει αποκτήσει μια επιχείρηση ή μια ομάδα περιουσιακών στοιχείων. Οι τροποποιήσεις εφαρμόζονται για συνενώσεις επιχειρήσεων για τις οποίες η ημερομηνία απόκτησης προσδιορίζεται στην πρώτη ετήσια λογιστική περίοδο που αρχίζει την ή μετά την 1η Ιανουαρίου 2020 και για απόκτηση περιουσιακών στοιχείων που συμβαίνουν την ή μετά την έναρξη αυτής της περιόδου, ενώ επιτρέπεται νωρίτερη εφαρμογή. Η Διοίκηση του Ομίλου και της Εταιρείας εκτίμησε ότι δεν έχει επίδραση η συγκεκριμένη τροποποίηση στις οικονομικές καταστάσεις. ΔΛΠ 1 Παρουσίαση των Οικονομικών Καταστάσεων και ΔΛΠ 8 Λογιστικές πολιτικές, αλλαγές στις λογιστικές εκτιμήσεις και λάθη: Ορισμός της σημαντικότητας (Τροποποιήσεις) Οι τροποποιήσεις εφαρμόζονται για ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2020 ενώ επιτρέπεται νωρίτερη εφαρμογή. Οι τροποποιήσεις διευκρινίζουν τον ορισμό της σημαντικότητας και τον τρόπο με τον οποίο θα πρέπει να εφαρμοστεί. Ο νέος ορισμός αναφέρει πως «πληροφόρηση θεωρείται σημαντική εφόσον όταν παραλείπεται, αποκρύπτεται ή είναι ανακριβής, εύλογα αναμένεται να επηρεάσει τις αποφάσεις των κύριων χρηστών των οικονομικών καταστάσεων, που λαμβάνουν με βάση αυτές τις οικονομικές καταστάσεις, οι οποίες παρέχουν οικονομική πληροφόρηση για τη συγκεκριμένη οντότητα». Επιπλέον, βελτιώθηκαν οι επεξηγήσεις που συνοδεύουν τον ορισμό της σημαντικότητας. Οι τροποποιήσεις διασφαλίζουν ότι ο ορισμός της σημαντικότητας είναι συνεπής σε όλα τα πρότυπα των ΔΠΧΑ. Η Διοίκηση του Ομίλου και της Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 115 Εταιρείας εκτίμησε ότι δεν έχει επίδραση η συγκεκριμένη τροποποίηση στις οικονομικές καταστάσεις. Αναμόρφωση Επιτοκίου Αναφοράς – ΔΠΧΑ 9, ΔΛΠ 39, ΔΠΧΑ 7 (Τροποποιήσεις) Τον Σεπτέμβριο του 2019, το Συμβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων (ΣΔΛΠ) εξέδωσε τροποποιήσεις στα πρότυπα ΔΠΧΑ 9, ΔΛΠ 39 και ΔΠΧΑ 7, με τις οποίες ολοκληρώνεται η πρώτη φάση των εργασιών του αναφορικά με τις επιπτώσεις της αναμόρφωσης των διατραπεζικών επιτοκίων δανεισμού στη χρηματοοικονομική πληροφόρηση. Οι τροποποιήσεις αναφέρονται σε θέματα που προκύπτουν στη χρηματοοικονομική πληροφόρηση σε περιόδους που προηγούνται της αντικατάστασης ενός υφιστάμενου επιτοκίου αναφοράς με ένα εναλλακτικό επιτόκιο, και αντιμετωπίζουν τις επιπτώσεις σε συγκεκριμένες απαιτήσεις λογιστικής αντιστάθμισης του ΔΠΧΑ 9 «Χρηματοοικονομικά Μέσα» και του ΔΛΠ 39 «Χρηματοοικονομικά μέσα: Αναγνώριση και επιμέτρηση». Οι τροποποιήσεις προβλέπουν προσωρινές διευκολύνσεις εφαρμόσιμες σε υφιστάμενες σχέσεις αντιστάθμισης που επηρεάζονται από την αναμόρφωση των επιτοκίων αναφοράς, επιτρέποντας τη συνέχιση της λογιστικής αντιστάθμισης κατά την περίοδο της αβεβαιότητας πριν από την αντικατάσταση ενός υφιστάμενου επιτοκίου αναφοράς με ένα εναλλακτικό επιτόκιο σχεδόν μηδενικού κινδύνου. Eπίσης, οι τροποποιήσεις εισάγουν στο ΔΠΧΑ 7 «Χρηματοοικονομικά Μέσα: Γνωστοποιήσεις» πρόσθετες γνωστοποιήσεις γύρω από την αβεβαιότητα που προκύπτει από την αναμόρφωση των επιτοκίων αναφοράς. Οι τροποποιήσεις εφαρμόζονται, αναδρομικά, για ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2020. Η δεύτερη φάση (σχέδιο προτύπου) επικεντρώνεται σε θέματα που επηρεάζουν τη χρηματοοικονομική πληροφόρηση όταν ένα υφιστάμενο επιτόκιο αναφοράς αντικατασταθεί από ένα επιτόκιο μηδενικού κινδύνου. Η Διοίκηση του Ομίλου και της Εταιρείας εκτίμησε ότι δεν έχει επίδραση η συγκεκριμένη τροποποίηση στις οικονομικές καταστάσεις. Πρότυπα που έχουν εκδοθεί αλλά δεν έχουν εφαρμογή στην παρούσα λογιστική περίοδο και η Εταιρεία και ο Όμιλος δεν έχει υιοθετήσει νωρίτερα ΔΠΧΑ 10 Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις και ΔΛΠ 28 Επενδύσεις σε Συγγενείς επιχειρήσεις και Κοινοπραξίες - Τροποποίηση: Πώληση ή εισφορά περιουσιακών στοιχείων μεταξύ ενός επενδυτή και της συγγενούς του εταιρείας ή της κοινοπραξίας του Οι τροποποιήσεις αντιμετωπίζουν μια αναγνωρισμένη ασυνέπεια μεταξύ των απαιτήσεων του ΔΠΧΑ 10 και εκείνες του ΔΛΠ 28, για την αντιμετώπιση της πώλησης ή της εισφοράς των περιουσιακών στοιχείων μεταξύ του επενδυτή και της συγγενούς του εταιρείας ή της κοινοπραξίας του. Η κύρια συνέπεια των τροποποιήσεων είναι ότι ένα πλήρες κέρδος ή η ζημία αναγνωρίζεται όταν η συναλλαγή περιλαμβάνει μια επιχείρηση (είτε στεγάζεται σε μια θυγατρική είτε όχι). Ένα μερικό κέρδος ή η ζημία αναγνωρίζεται όταν η συναλλαγή περιλαμβάνει στοιχεία ενεργητικού που δεν συνιστούν επιχείρηση, ακόμη και αν τα στοιχεία αυτά στεγάζονται σε θυγατρική. Το Δεκέμβριο του 2015 το ΣΔΛΠ ανέβαλε επ’ αόριστο την ημερομηνία εφαρμογής της τροποποίησης αυτής, αναμένοντας το αποτέλεσμα του έργου του για τη μέθοδο της καθαρής θέσης. Οι τροποποιήσεις Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 116 δεν έχουν ακόμη υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η Διοίκηση του Ομίλου και της Εταιρείας εκτιμά ότι δεν έχει επίδραση η συγκεκριμένη τροποποίηση στις οικονομικές καταστάσεις. ΔΛΠ 1 Παρουσίαση των Οικονομικών Καταστάσεων: Ταξινόμηση των Υποχρεώσεων ως Βραχυπρόθεσμες ή Μακροπρόθεσμες (Τροποποιήσεις) Οι τροποποιήσεις εφαρμόζονται για ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2022 ενώ επιτρέπεται νωρίτερη εφαρμογή. Ωστόσο, λόγω της πανδημίας Covid-19 το ΣΔΛΠ ανέβαλε την ημερομηνία εφαρμογής κατά ένα έτος, δηλαδή από την 1η Ιανουαρίου 2023, δίνοντας περισσότερο χρόνο στις εταιρείες να προσδιορίσουν τυχόν αλλαγές στην ταξινόμηση των υποχρεώσεων. Οι τροποποιήσεις έχουν στόχο την επίτευξη συνέπειας στην εφαρμογή των απαιτήσεων του προτύπου, βοηθώντας τις εταιρείες να καθορίσουν κατά πόσο ο δανεισμός και οι λοιπές υποχρεώσεις με αβέβαιη ημερομηνία διακανονισμού ταξινομούνται ως βραχυπρόθεσμες ή μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις, στην Κατάσταση Οικονομικής Θέσης. Οι τροποποιήσεις επηρεάζουν την παρουσίαση των υποχρεώσεων στην Κατάσταση Οικονομικής Θέσης, ενώ δεν τροποποιούν τις υφιστάμενες απαιτήσεις αναφορικά με την επιμέτρηση ή το χρόνο αναγνώρισης ενός περιουσιακού στοιχείου, υποχρέωσης, εσόδου ή εξόδου ή τις γνωστοποιήσεις επί των στοιχείων αυτών. Επίσης, οι τροποποιήσεις διευκρινίζουν τις απαιτήσεις ταξινόμησης για το δανεισμό, τον οποίο μπορεί να διακανονίσει μία εταιρεία εκδίδοντας συμμετοχικούς τίτλους. Οι τροποποιήσεις δεν έχουν ακόμη υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η Διοίκηση του Ομίλου και της Εταιρείας εκτιμά ότι δεν έχει επίδραση η συγκεκριμένη τροποποίηση στις οικονομικές καταστάσεις. ΔΠΧΑ 3 Συνενώσεις Επιχειρήσεων, ΔΛΠ 16 Ενσώματες Ακινητοποιήσεις, IAS 37 Προβλέψεις, ενδεχόμενες υποχρεώσεις και ενδεχόμενα περιουσιακά στοιχεία και Ετήσιες Αναβαθμίσεις 2018-2020 ΔΠΧΑ (Τροποποιήσεις) Οι τροποποιήσεις εφαρμόζονται για ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2022, ενώ επιτρέπεται νωρίτερη εφαρμογή. Το ΣΔΛΠ εξέδωσε, περιορισμένου πεδίου, τροποποιήσεις σε πρότυπα, ως κατωτέρω: ΔΠΧΑ 3 Συνενώσεις Επιχειρήσεων: οι τροποποιήσεις επικαιροποιούν μία παραπομπή του ΔΠΧΑ 3 στο Εννοιολογικό Πλαίσιο για Χρηματοοικονομικές Αναφορές χωρίς αλλαγή στις λογιστικές απαιτήσεις του προτύπου για συνενώσεις επιχειρήσεων. ΔΛΠ 16 Ενσώματες Ακινητοποιήσεις: οι τροποποιήσεις απαγορεύουν τη μείωση του κόστος των ενσώματων ακινητοποιήσεων με ποσά που λαμβάνονται από την πώληση στοιχείων που παράγονται ενώ η εταιρεία προετοιμάζει το περιουσιακό στοιχείο για την προοριζόμενη χρήση του. Τα έσοδα από τις πωλήσεις και το σχετικό κόστος αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα. ΔΛΠ 37 Προβλέψεις, ενδεχόμενες υποχρεώσεις και ενδεχόμενα περιουσιακά στοιχεία: οι τροποποιήσεις προσδιορίζουν τις δαπάνες εκπλήρωσης μιας σύμβασης, στο πλαίσιο της αξιολόγησης της σύμβασης εάν είναι επαχθής. Μικρές τροποποιήσεις διενεργήθηκαν στις Ετήσιες Αναβαθμίσεις 2018-2020 στα πρότυπα ΔΠΧΑ 1- Πρώτη Εφαρμογή των Διεθνών Προτύπων Χρηματοοικονομικής Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 117 Αναφοράς, στο ΔΠΧΑ 9-Χρηματοοικονομικά Μέσα, στο ΔΠΛ 41-Γεωργία και στα ενδεικτικά παραδείγματα που συνοδεύουν το ΔΠΧΑ 16-Μισθώσεις Οι τροποποιήσεις έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. ΔΠΧΑ 16 Μισθώσεις-Εκπτώσεις ενοικίου που σχετίζονται με τον Covid-19 (Τροποποιήσεις) Η τροποποίηση εφαρμόζεται, αναδρομικά, για ετήσιες περιόδους αναφοράς που ξεκινούν την ή μετά την 1η Ιουνίου 2020. Επιτρέπεται η νωρίτερη εφαρμογή, συμπεριλαμβανομένων και των οικονομικών καταστάσεων που δεν έχουν ακόμη εγκριθεί για έκδοση κατά την 28 η Μαΐου 2020. Το ΣΔΛΠ τροποποίησε το πρότυπο απαλλάσσοντας τους μισθωτές από την εφαρμογή των απαιτήσεων του ΔΠΧΑ 16 αναφορικά με τη λογιστική τροποποίησης μίσθωσης για εκπτώσεις ενοικίου που προκύπτουν ως άμεση συνέπεια της πανδημίας Covid-19. Η τροποποίηση παρέχει πρακτική διευκόλυνση στον μισθωτή να αντιμετωπίσει λογιστικά οποιαδήποτε αλλαγή ή έκπτωση επί μισθωμάτων ως συνέπεια του Covid-19, με τον ίδιο τρόπο βάσει των απαιτήσεων του ΔΠΧΑ 16, εάν η αλλαγή ή έκπτωση δεν θεωρείτο τροποποίηση της μίσθωσης, εφόσον πληρούνται όλες οι ακόλουθες προϋποθέσεις: Η αλλαγή στις πληρωμές μισθωμάτων οδηγεί σε αναθεωρημένο αντάλλαγμα που είναι ουσιαστικά ίδιο με ή μικρότερο από το αντάλλαγμα για το μίσθωμα αμέσως πριν από την αλλαγή, Οποιαδήποτε μείωση στις πληρωμές μισθωμάτων επηρεάζει πληρωμές που οφείλονται την ή πριν από την 30η Ιουνίου 2021, Δεν υπάρχει ουσιαστική αλλαγή σε άλλους όρους και προϋποθέσεις της μίσθωσης Αναμόρφωση Επιτοκίου Αναφοράς – Φάση 2 ΔΠΧΑ 9, ΔΛΠ 39, ΔΠΧΑ 7, ΔΠΧΑ 4, ΔΠΧΑ 16 (Τροποποιήσεις) Τον Αύγουστο του 2020, το Συμβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων (ΣΔΛΠ) εξέδωσε τροποποιήσεις στα πρότυπα ΔΠΧΑ 9, ΔΛΠ 39, ΔΠΧΑ 7, ΔΠΧΑ 4 και ΔΠΧΑ 16, με τις οποίες ολοκληρώνονται οι εργασίες του αναφορικά με τις επιπτώσεις της αναμόρφωσης των διατραπεζικών επιτοκίων δανεισμού στη χρηματοοικονομική πληροφόρηση. Οι τροποποιήσεις προβλέπουν προσωρινές διευκολύνσεις οι οποίες αντιμετωπίζουν τις επιπτώσεις στη χρηματοοικονομική πληροφόρηση όταν ένα διατραπεζικό επιτόκιο δανεισμού αντικαθίσταται με ένα εναλλακτικό επιτόκιο σχεδόν μηδενικού κινδύνου. Συγκεκριμένα, οι τροποποιήσεις προβλέπουν μια πρακτική διευκόλυνση για τη λογιστική αντιμετώπιση αλλαγών στη βάση προσδιορισμού των συμβατικών ταμειακών ροών χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων, απαιτώντας την προσαρμογή του πραγματικού επιτοκίου, όπως γίνεται στην περίπτωση αλλαγής στο επιτόκιο αγοράς. Επιπλέον, οι τροποποιήσεις εισάγουν διευκολύνσεις για τη μη διακοπή των σχέσεων αντιστάθμισης, συμπεριλαμβανομένης μιας προσωρινής διευκόλυνσης από την απαίτηση διακριτής αναγνωρισιμότητας ενός εναλλακτικού επιτοκίου σχεδόν μηδενικού κινδύνου, που προσδιορίζεται ως αντιστάθμιση ενός στοιχείου κινδύνου. Επίσης, οι τροποποιήσεις στο ΔΠΧΑ 4 επιτρέπουν στις εταιρείες ασφαλίσεων που εξακολουθούν να εφαρμόζουν το ΔΛΠ 39 να λάβουν τις ίδιες διευκολύνσεις με αυτές που προβλέπονται στις τροποποιήσεις του ΔΠΧΑ 9. Ακόμη, οι Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 118 τροποποιήσεις εισάγουν στο ΔΠΧΑ 7 «Χρηματοοικονομικά Μέσα: Γνωστοποιήσεις» πρόσθετες γνωστοποιήσεις που επιτρέπουν στους χρήστες των χρηματοοικονομικών καταστάσεων να κατανοήσουν τις επιπτώσεις της αναμόρφωσης των διατραπεζικών επιτοκίων δανεισμού στα χρηματοοικονομικά μέσα και στη στρατηγική διαχείρισης κινδύνων της οικονομικής οντότητας. Οι τροποποιήσεις εφαρμόζονται για ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2021, ενώ επιτρέπεται νωρίτερη εφαρμογή. Οι τροποποιήσεις δεν απαιτούν από την οντότητα να αναμορφώσει τις προηγούμενες περιόδους αναφοράς. Η Διοίκηση του Ομίλου και της Εταιρείας εκτιμά ότι δεν έχει επίδραση η συγκεκριμένη τροποποίηση στις οικονομικές καταστάσεις. 3. Βασικές λογιστικές αρχές Οι Οικονομικές Καταστάσεις έχουν συνταχθεί βάσει των ακόλουθων βασικών λογιστικών αρχών. 3.1 Βάση ενοποίησης Οι Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις περιλαμβάνουν τις Οικονομικές Καταστάσεις της μητρικής Εταιρείας και των θυγατρικών εταιρειών στις οποίες ασκεί έλεγχο. Έλεγχος θεωρείται ότι υπάρχει όταν η μητρική Εταιρεία έχει τη δυνατότητα να ορίζει τις αποφάσεις που αφορούν τις χρηματοοικονομικές και λειτουργικές αρχές διαχείρισης των θυγατρικών, με σκοπό να έχει οφέλη από αυτές. Οι Οικονομικές Καταστάσεις των θυγατρικών καταρτίζονται στην ίδια ημερομηνία και με τις ίδιες λογιστικές αρχές με τις Οικονομικές Καταστάσεις της μητρικής. Ενδοομιλικές συναλλαγές (συμπεριλαμβανομένων και των συμμετοχών), υπόλοιπα και μη πραγματοποιημένα κέρδη από συναλλαγές μεταξύ των εταιρειών του Ομίλου, απαλείφονται. Οι θυγατρικές εταιρείες ενοποιούνται πλήρως από την ημερομηνία που αποκτάται ο έλεγχος και παύουν να ενοποιούνται από την ημερομηνία που ο έλεγχος μεταβιβάζεται εκτός Ομίλου. Τυχόν ζημίες μερίζονται σε μη ελέγχουσες συμμετοχές ακόμα και αν το υπόλοιπο καταστεί αρνητικό. Συναλλαγές που οδηγούν σε αλλαγές ποσοστών συμμετοχής σε θυγατρική καταχωρούνται στην καθαρή θέση. Τα αποτελέσματα των εξαγοραζόμενων ή πωλούμενων θυγατρικών εντός της χρήσεως, περιλαμβάνονται στην Ενοποιημένη Κατάσταση Συνολικών Εισοδημάτων από ή έως την ημερομηνία εξαγοράς ή πώλησης, αντίστοιχα. 3.2 Συνενώσεις Επιχειρήσεων και Υπεραξία Συνένωση επιχειρήσεων είναι μία συναλλαγή ή άλλο γεγονός κατά το οποίο ένας αποκτών (acquirer) αναλαμβάνει τον έλεγχο μίας ή περισσότερων επιχειρήσεων. Ως επιχείρηση ορίζεται ένα ολοκληρωμένο σύνολο δραστηριοτήτων και περιουσιακών στοιχείων που μπορεί να καθοδηγείται και να διευθύνεται με σκοπό την απόδοση ωφελημάτων απευθείας στους ιδιοκτήτες. Εάν τα αποκτηθέντα στοιχεία του ενεργητικού δεν αποτελούν επιχείρηση, η συναλλαγή ή άλλο γεγονός αντιμετωπίζονται λογιστικά ως μία απόκτηση ενός στοιχείου του ενεργητικού και το κόστος κτήσης κατανέμεται στα στοιχεία του ενεργητικού και τις αναληφθείσες υποχρεώσεις με βάση τις σχετικές εύλογες αξίες τους κατά την ημερομηνία απόκτησης. Οι συνενώσεις επιχειρήσεων λογιστικοποιούνται σύμφωνα με τη μέθοδο της απόκτησης. Το κόστος κτήσης μιας θυγατρικής είναι η εύλογη αξία των περιουσιακών στοιχείων που δόθηκαν, των μετοχών Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 119 που εκδόθηκαν και των υποχρεώσεων που αναλήφθηκαν κατά την ημερομηνία της ανταλλαγής, πλέον του ποσού μη ελέγχουσας συμμετοχής επιμετρημένο, για κάθε συνένωση, είτε στην εύλογη αξία είτε στην αναλογία της μη ελέγχουσας συμμετοχής στην εύλογη αξία των επί μέρους καθαρών περιουσιακών στοιχείων που αποκτήθηκαν. Άμεσα συνδεδεμένα με την απόκτηση κόστη εξοδοποιούνται όταν πραγματοποιούνται. Εάν το συνολικό κόστος της αγοράς είναι μικρότερο από την εύλογη αξία των επί μέρους καθαρών περιουσιακών στοιχείων που αποκτήθηκαν, η διαφορά καταχωρείται άμεσα στα αποτελέσματα. Η υπεραξία που προκύπτει από αποκτήσεις θυγατρικών παρουσιάζεται ως άυλο περιουσιακό στοιχείο. Η υπεραξία δεν αποσβένεται αλλά υπόκειται τουλάχιστον ετησίως σε έλεγχο απομείωσής της. Έτσι, μετά την αρχική καταχώρηση, η υπεραξία αποτιμάται στο κόστος κτήσης, μείον τις τυχόν σωρευμένες ζημίες απομείωσης. Για τους σκοπούς διενέργειας του ελέγχου απομείωσης, η υπεραξία κατανέμεται, κατά την ημερομηνία απόκτησης, σε κάθε μονάδα δημιουργίας ταμιακών ροών που προβλέπεται ότι θα επωφεληθεί από την συνένωση. Ο έλεγχος απομείωσης διενεργείται συγκρίνοντας το ανακτήσιμο ποσό της μονάδας με τη λογιστική αξία της κάθε μονάδας συμπεριλαμβανόμενης και της υπεραξίας που έχει κατανεμηθεί στη μονάδα αυτή. Η ανακτήσιμη αξία, είναι η μεγαλύτερη αξία μεταξύ της εύλογης αξίας μειωμένης με το απαιτούμενο για την πώληση κόστος και της αξίας χρήσεως της μονάδας. Η αξία χρήσης προσδιορίζεται με προεξόφληση των μελλοντικών ροών με το κατάλληλο προεξοφλητικό επιτόκιο. Ζημία απομείωσης που καταχωρείται για υπεραξία δεν αναστρέφεται σε επόμενες χρήσεις. Τα κέρδη και οι ζημίες κατά τη διάθεση θυγατρικών προσδιορίζονται λαμβανομένης υπόψη και της υπεραξίας που αντιστοιχεί στην πωληθείσα οικονομική μονάδα. 3.3 Επενδύσεις σε θυγατρικές επιχειρήσεις Στις εταιρικές οικονομικές καταστάσεις της μητρικής Εταιρείας, οι επενδύσεις σε θυγατρικές αποτιμώνται στο κόστος κτήσης αυτών, μειούμενο με τυχόν σωρευμένες ζημίες απομείωσης. Ο έλεγχος της απομείωσης (impairment test) διενεργείται όποτε υπάρχουν σαφείς ενδείξεις απομείωσης με βάση τις διατάξεις του ΔΛΠ 36 «Απομείωση αξίας περιουσιακών στοιχείων». 3.4 Επενδύσεις σε συγγενείς επιχειρήσεις Συγγενείς είναι οι επιχειρήσεις στις οποίες ο Όμιλος μπορεί να ασκήσει σημαντική επιρροή, αλλά δεν πληρούν τις προϋποθέσεις για να χαρακτηριστούν είτε θυγατρικές, είτε συμμετοχή σε κοινοπραξία. Για τον Όμιλο η κατοχή δικαιωμάτων ψήφου, μίας εταιρείας από 20% έως και 50%, υποδηλώνει σημαντική επιρροή πάνω στην εταιρεία αυτή. Η επιρροή αυτή καθιστά τη συγκεκριμένη εταιρεία συγγενή. Οι επενδύσεις σε συγγενείς ενοποιούνται με την μέθοδο της καθαρής θέσης βάσει της οποίας απεικονίζονται στην Κατάσταση Χρηματοικονομικής Θέσης στο κόστος, προσαρμοζόμενο στις μεταγενέστερες μεταβολές του μεριδίου του Ομίλου στο καθαρό ενεργητικό της συγγενούς και λαμβάνοντας υπόψη τυχόν απομειώσεις. Η υπεραξία που προκύπτει από αποκτήσεις συγγενών επιχειρήσεων περιλαμβάνεται στην αξία της επένδυσης, ενώ αρνητική υπεραξία καταχωρείται στα αποτελέσματα της χρήσης εντός της οποίας έγινε η απόκτηση. Το μερίδιο του Ομίλου στα κέρδη ή τις ζημιές των συγγενών επιχειρήσεων μετά την εξαγορά Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 120 αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα, ενώ το μερίδιο των μεταβολών των αποθεματικών μετά την εξαγορά, αναγνωρίζεται στα αποθεματικά. Στην περίπτωση που οι συγγενείς επιχειρήσεις δεν έχουν υιοθετήσει τα ΔΠΧΑ και προκειμένου να εφαρμοστεί η μέθοδος της καθαρής θέσης, η μητρική Εταιρεία προσαρμόζει τις οικονομικές τους καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ, ώστε να είναι ομοιόμορφες με αυτές του Ομίλου. Μη πραγματοποιημένα κέρδη από συναλλαγές μεταξύ του Ομίλου και των συνδεδεμένων επιχειρήσεων απαλείφονται κατά το ποσοστό συμμετοχής του Ομίλου στις συνδεδεμένες επιχειρήσεις. Αντίστοιχα, μη πραγματοποιημένες ζημιές απαλείφονται, εκτός εάν η συναλλαγή παρέχει ενδείξεις απομείωσης του μεταβιβασθέντος περιουσιακού στοιχείου. Όταν η συμμετοχή του Ομίλου στις ζημίες σε μία συγγενή επιχείρηση ισούται ή υπερβαίνει τη συμμετοχή του στη συγγενή επιχείρηση, συμπεριλαμβανομένων οποιονδήποτε άλλων επισφαλών απαιτήσεων, ο Όμιλος δεν αναγνωρίζει περαιτέρω ζημίες, εκτός και αν έχει καλύψει υποχρεώσεις ή έχει ενεργήσει πληρωμές εκ μέρους της συγγενούς επιχείρησης και εν γένει εκείνων που προκύπτουν από τη μετοχική ιδιότητα. Στις Οικονομικές Καταστάσεις της μητρικής Εταιρείας, οι επενδύσεις σε συγγενείς επιχειρήσεις αποτιμώνται στο κόστος κτήσης αυτών, μειούμενο με τυχόν σωρευμένες ζημίες απομείωσης. 3.5 Λειτουργικοί τομείς Το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας συνιστά τον κύριο λήπτη επιχειρηματικών αποφάσεων και ελέγχει τις εσωτερικές αναφορές χρηματοοικονομικής πληροφόρησης προκειμένου να αξιολογήσει την επίδοση της Εταιρείας και του ομίλου και να λάβει αποφάσεις σχετικά με την κατανομή πόρων. Η Διοίκηση έχει καθορίσει τους τομείς δραστηριότητας βασισμένη σε αυτές τις εσωτερικές αναφορές σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 8. Ως λειτουργικοί τομείς ορίζονται οι τομείς στους οποίους δραστηριοποιείται ο Όμιλος και στους οποίους βασίζεται το εσωτερικό σύστημα πληροφόρησης του Ομίλου. Για την κατηγοριοποίηση ανά λειτουργικό τομέα έχουν ληφθεί υπόψη τα εξής: Η φύση των προϊόντων και υπηρεσιών, Τα ποσοτικά όρια που ορίζει το ΔΠΧΑ 8. Βάσει των ανωτέρω, ο Όμιλος παρουσιάζει τις πληροφορίες σε ένα λειτουργικό τομέα ως ακολούθως: Λιανική πώληση ειδών οικιακού εξοπλισμού και επίπλων (Καταστήματα ΙΚΕΑ). 3.6 Συναλλαγματικές μετατροπές (α) Λειτουργικό νόμισμα και νόμισμα παρουσίασης Τα στοιχεία των οικονομικών καταστάσεων των εταιρειών του Ομίλου, επιμετρώνται με χρήση του νομίσματος του οικονομικού περιβάλλοντος, μέσα στο οποίο κάθε εταιρεία λειτουργεί (λειτουργικό νόμισμα). Οι ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις παρουσιάζονται σε ευρώ, που είναι το λειτουργικό νόμισμα της μητρικής Εταιρείας. (β) Συναλλαγές και υπόλοιπα Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 121 Οι συναλλαγές σε ξένα νομίσματα μετατρέπονται στο λειτουργικό νόμισμα βάσει των ισοτιμιών που υφίστανται κατά την ημερομηνία των συναλλαγών. Κέρδη και ζημιές από συναλλαγματικές διαφορές οι οποίες προκύπτουν από μετατροπή των νομισματικών στοιχείων που εκφράζονται σε ξένο νόμισμα κατά τη διάρκεια της χρήσης και κατά την ημερομηνία της Κατάστασης Οικονομικής Θέσης με τις υπάρχουσες ισοτιμίες, καταχωρούνται στα αποτελέσματα. Οι συναλλαγματικές διαφορές από μη νομισματικά στοιχεία που αποτιμώνται στην εύλογη αξία τους, θεωρούνται ως τμήμα της εύλογης αξίας και συνεπώς καταχωρούνται όπου και οι διαφορές της εύλογης αξίας. (γ) Εταιρείες του Ομίλου εκτός Ελλάδος Κάθε εταιρεία του Ομίλου καθορίζει το λειτουργικό της νόμισμα και τα στοιχεία που περιλαμβάνονται στις οικονομικές καταστάσεις κάθε εταιρείας αποτιμώνται χρησιμοποιώντας το λειτουργικό της νόμισμα. Η μετατροπή των οικονομικών καταστάσεων των εταιρειών του Ομίλου οι οποίες έχουν διαφορετικό λειτουργικό νόμισμα από τη μητρική γίνεται ως εξής: Τα περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις μετατρέπονται με τις ισοτιμίες που υπάρχουν κατά την ημερομηνία της Κατάστασης Οικονομικής Θέσης. Τα ίδια κεφάλαια μετατρέπονται με τις ισοτιμίες που ίσχυαν κατά την ημερομηνία που προέκυψαν. Τα έσοδα και τα έξοδα μετατρέπονται με τις μέσες ισοτιμίες της κάθε χρήσης και σε ετήσια βάση προκύπτει από τη μέση τιμή των δώδεκα (12) μηνών. Οι προκύπτουσες συναλλαγματικές διαφορές καταχωρούνται στα λοιπά συνολικά εισοδήματα και στο Αποθεματικό Συναλλαγματικών διαφορών από μετατροπή Κατάστασης Οικονομικής Θέσης σε Ξ.Ν. Κατά την πώληση θυγατρικών εταιρειών που δραστηριοποιούνται στο εξωτερικό, οι σωρευμένες συναλλαγματικές διαφορές που υπάρχουν στο Αποθεματικό Συναλλαγματικών διαφορών από μετατροπή Κατάστασης Οικονομικής Θέσης σε Ξ.Ν, καταχωρούνται στα αποτελέσματα χρήσεως ως κέρδη ή ζημίες από την πώληση συμμετοχών. Η υπεραξία και οι προσαρμογές των εύλογων αξιών που προκύπτουν κατά την απόκτηση οικονομικών μονάδων εξωτερικού αποτελούν στοιχεία ενεργητικού και παθητικού της μονάδας εξωτερικού και, μετατρέπονται με τις ισοτιμίες που υπάρχουν κατά την ημερομηνία της Κατάστασης Οικονομικής Θέσης και οι συναλλαγματικές διαφορές αναγνωρίζονται στην καθαρή θέση. 3.7 Ενσώματα περιουσιακά στοιχεία Τα ιδιοχρησιμοποιούμενα ενσώματα περιουσιακά στοιχεία του Ομίλου έχουν αποτιμηθεί κατά κατηγορία ως ακολούθως: Όλες οι κατηγορίες παγίων αποτιμώνται στο κόστος κτήσης μείον τις σωρευμένες αποσβέσεις και τις τυχόν ζημιές απομείωσης. Στο κόστος κτήσης περιλαμβάνονται όλες οι άμεσες επιρριπτέες δαπάνες για την απόκτηση των στοιχείων. Στις εν λόγω δαπάνες συμπεριλαμβάνονται και οι τόκοι και τα συναφή έξοδα δανείων που ελήφθησαν για την αγορά ή κατασκευή του παγίου, μέχρι την ημερομηνία λειτουργίας του. Σημαντικές μεταγενέστερες προσθήκες και βελτιώσεις κεφαλαιοποιούνται στο κόστος κτήσης των Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 122 σχετικών περιουσιακών στοιχείων εφόσον προσαυξάνουν την ωφέλιμη ζωή ή/ και την παραγωγική δυναμικότητα της αξίας της επένδυσης. Οι δαπάνες επισκευής και συντήρησης εξοδοποιούνται με την πραγματοποίησή τους. Κατά την πώληση των ενσωμάτων παγίων, οι διαφορές μεταξύ του τιμήματος που λαμβάνεται και της λογιστικής τους αξίας καταχωρούνται ως κέρδη ή ζημίες στα αποτελέσματα. Οι αποσβέσεις των παγίων στοιχείων λογίζονται με τη μέθοδο της σταθερής απόσβεσης βάσει της εκτιμώμενης ωφέλιμης ζωής των παγίων. Η ωφέλιμη ζωή επανεξετάζεται σε ετήσια βάση. Η ωφέλιμη ζωή των παγίων περιουσιακών στοιχείων του Ομίλου/ της Εταιρείας, εκτός των οικοπέδων τα οποία δεν αποσβένονται, έχει καθορισθεί ως εξής: Κατηγορία Παγίου Ωφέλιμη Ζωή Κτίρια – Εγκαταστάσεις Κτιρίων 10 – 40 έτη Εγκαταστάσεις Κτιρίων σε Ακίνητα Τρίτων 10 – 36 έτη Μηχανολογικός Εξοπλισμός 9 – 10 έτη Μεταφορικά Μέσα 6 – 9 έτη Λοιπός Εξοπλισμός 4 – 10 έτη Τα παραγωγικά ακίνητα ή αυτά για τα οποία δεν έχει προσδιοριστεί η χρήση τους και βρίσκονται στο στάδιο της κατασκευής, απεικονίζονται στο κόστος μειωμένα κατά τις τυχόν ζημίες απομείωσης. Το κόστος περιλαμβάνει επαγγελματικές αμοιβές και κόστος δανεισμού. Η απόσβεση αυτών των ακινήτων όπως και των υπολοίπων του Ομίλου αρχίζει όταν τα ακίνητα είναι έτοιμα για χρήση. 3.8 Επενδύσεις σε ακίνητα Οι επενδύσεις σε ακίνητα αναγνωρίζονται αρχικά στο κόστος κτήσης τους συμπεριλαμβανομένου και των εξόδων απόκτησης. Μεταγενέστερα της αρχικής αναγνώρισης τα επενδυτικά ακίνητα αποτιμώνται στην εύλογη αξία τους η οποία εξετάζεται κάθε χρόνο. Σε περίπτωση ιδιοχρησιμοποίησης, το επενδυτικό ακίνητο αποαναγνωρίζεται και μεταφέρεται στα ενσώματα περιουσιακά στοιχεία στην εύλογη αξία την ημερομηνία μεταφοράς. Η λογιστική αξία που αναγνωρίζεται στις Οικονομικές Καταστάσεις του Ομίλου αντικατοπτρίζει τις συνθήκες της αγοράς κατά την ημερομηνία της Κατάστασης Οικονομικής Θέσης. Κάθε κέρδος ή ζημιά που προκύπτει από μεταβολή στην εύλογη αξία της επένδυσης, συνιστά αποτέλεσμα και αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα χρήσεως της χρήσης στην οποία προκύπτει. 3.9 Άυλα περιουσιακά στοιχεία Τα άυλα περιουσιακά στοιχεία του Ομίλου αποσβένονται σύμφωνα με την ωφέλιμη ζωή. Η ωφέλιμη ζωή επανεξετάζεται σε ετήσια βάση. Σήματα και άδειες Τα σήματα και οι άδειες αποτιμώνται στο κόστος κτήσης όπως προκύπτει από τα σχετικά τιμολόγια Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 123 μείον τις αποσβέσεις. Οι αποσβέσεις διενεργούνται με τη σταθερή μέθοδο κατά τη διάρκεια της ωφέλιμης ζωής των στοιχείων αυτών, η οποία έχει προσδιοριστεί από 5 έως 20 έτη. Λογισμικό – λοιπά άυλα περιουσιακά στοιχεία Οι άδειες λογισμικού αποτιμώνται στο κόστος κτήσης μείον τις αποσβέσεις. Οι αποσβέσεις διενεργούνται με τη σταθερή μέθοδο κατά τη διάρκεια της ωφέλιμης ζωής των στοιχείων αυτών και ο συντελεστής απόσβεσης είναι 15%. Οι δαπάνες που απαιτούνται για τη διατήρηση του λογισμικού καταχωρούνται ως έξοδα όταν πραγματοποιούνται. Οι δαπάνες που πραγματοποιούνται για την ανάπτυξη συγκεκριμένων λογισμικών που ελέγχονται από τον Όμιλο (in – house developments), καταχωρούνται ως άυλα περιουσιακά στοιχεία όταν ισχύουν οι εξής προϋποθέσεις: α) δημιουργείται ένα συγκεκριμένο περιουσιακό στοιχείο, β) πιθανολογείται ότι το δημιουργούμενο περιουσιακό στοιχείο θα αποφέρει μελλοντικά οικονομικά οφέλη και γ) το κόστος ανάπτυξης μπορεί να προσδιοριστεί αξιόπιστα. Τέτοιες δαπάνες περιλαμβάνουν αμοιβές προσωπικού και αναλογία γενικών εξόδων. Σε περίπτωση αντικατάστασης λογισμικού από νέο πρόγραμμα, εφόσον το παλαιό δε χρησιμοποιείται, διαγράφεται από το Μητρώο Παγίων και η αναπόσβεστη αξία του επιβαρύνει τα αποτελέσματα χρήσης. Σε περίπτωση αναβάθμισης λογισμικού, το εν λόγω κόστος προστίθεται στην αξία κτήσης και υπολογίζονται αποσβέσεις στη νέα αξία κτήσης. 3.10 Απομείωση αξίας μη χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων εκτός της υπεραξίας Τα ενσώματα περιουσιακά στοιχεία ελέγχονται τακτικά προκειμένου να προσδιοριστεί εάν υπάρχουν ενδείξεις από τις οποίες να προκύπτει ότι η λογιστική τους αξία υπερβαίνει την ανακτήσιμη αξία τους. Ο Όμιλος θεωρεί για σκοπούς ελέγχου απομείωσης ότι κάθε κατάστημα είναι μία μονάδα δημιουργίας ταμειακών ροών (cash generating unit – CGU). Στις περιπτώσεις όπου ενσώματα περιουσιακά στοιχεία αποτελούν μέρος μιας μονάδας δημιουργίας ταμειακών ροών, όπως ένα κατάστημα και έχουν προσδιοριστεί ενδείξεις απομείωσης που θα μπορούσαν να οδηγήσουν στο συμπέρασμα ότι η λογιστική αξία τους υπερβαίνει την ανακτήσιμη αξία τους, το ανακτήσιμο ποσό της μονάδας δημιουργίας ταμειακών ροών προσδιορίζεται με τον υπολογισμό της αξίας χρήσης (value in use). Η αξία χρήσης υπολογίζεται εφαρμόζοντας τη μέθοδο προεξόφλησης ταμειακών ροών λαμβάνοντας υπόψη τις εκτιμήσεις της Διοίκησης όπως αποτυπώνονται σε επιχειρηματικά σχέδια χρονικού ορίζοντα 5-7 ετών. Tυχόν ζημία απομείωσης προσδιορίζεται ως το υπερβάλλον ποσό της λογιστικής αξίας σε σχέση με την αξία λόγω χρήσης και καταχωρείται στα αποτελέσματα χρήσης. Ένδειξη πιθανής απομείωσης της αξίας θεωρήθηκε το ζημιογόνο λειτουργικό αποτέλεσμα για τα Καταστήματα και όπου διαπιστώθηκε τέτοια ένδειξη διενεργήθηκε έλεγχος απομείωσης. Όλα τα στοιχεία ενεργητικού ελέγχονται για απομείωση της αξίας τους, όταν υπάρχουν ενδείξεις ότι η λογιστική αξία τους δε θα ανακτηθεί δηλαδή ότι η λογιστική τους αξία υπερβαίνει το ποσό που ανακτάται από τη χρήση ή την πώλησή τους. Η ανακτήσιμη αξία, είναι η μεγαλύτερη αξία μεταξύ της εύλογης αξίας, μειωμένης με το απαιτούμενο Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 124 για την πώληση κόστος και της αξίας χρήσεως του περιουσιακού στοιχείου. Η αξία χρήσης προσδιορίζεται με προεξόφληση των μελλοντικών ροών με το κατάλληλο προεξοφλητικό επιτόκιο. Εάν η ανακτήσιμη αξία είναι μικρότερη της αναπόσβεστης, τότε η αναπόσβεστη αξία μειώνεται έως το ύψος της ανακτήσιμης. Οι ζημιές απομείωσης καταχωρούνται ως έξοδα στα αποτελέσματα της χρήσης κατά την οποία προκύπτουν, εκτός εάν το περιουσιακό στοιχείο έχει αναπροσαρμοστεί, οπότε η ζημία απομείωσης, κατά το ποσό που καλύπτεται από προηγούμενες υπεραξίες, μειώνει το αντίστοιχο αποθεματικό αναπροσαρμογής. Σε κάθε ημερομηνία ισολογισμού εξετάζεται το κατά πόσο ζημίες απομείωσης που είχαν αναγνωριστεί στο παρελθόν υφίστανται ή έχουν μειωθεί. Εάν υπάρχουν τέτοιες ενδείξεις, πραγματοποιείται επαναπροσδιορισμός του ανακτήσιμου ποσού του περιουσιακού στοιχείου. Όταν σε μεταγενέστερη χρήση η ζημία απομείωσης πρέπει να αναστραφεί, η αναπόσβεστη αξία του περιουσιακού στοιχείου αυξάνεται έως το ύψος της αναθεωρημένης εκτίμησης της ανακτήσιμης αξίας. Η νέα αναπόσβεστη αξία δεν υπερβαίνει την αναπόσβεστη αξία που θα είχε προσδιοριστεί εάν δεν είχε καταχωρηθεί η ζημία απομείωσης σε προηγούμενες χρήσεις. 3.11 Κυκλοφορούντα / Μη κυκλοφορούντα στοιχεία ενεργητικού και παθητικού: Ταξινόμηση Ο Όμιλος παρουσιάζει τα στοιχεία ενεργητικού και παθητικού στην κατάσταση οικονομικής θέσης με βάση την ταξινόμηση σε κυκλοφορούντα / μη κυκλοφορούντα. Ένα περιουσιακό στοιχείο ταξινομείται στην κατηγορία κυκλοφορούν όταν: Αναμένεται να υλοποιηθεί ή έχει προβλεφθεί να πωληθεί ή να καταναλωθεί εντός της επόμενης χρήσης λειτουργίας Διατηρείται κυρίως για σκοπούς εμπορικούς • Αναμένεται να υλοποιηθεί μέσα σε δώδεκα μήνες μετά την περίοδο αναφοράς Ή είναι Ταμειακά διαθέσιμα ή ισοδύναμα μετρητών, εκτός εάν έχουν αποκλεισθεί από την ανταλλαγή ή τη χρήση τους για να διακανονίσουν μια υποχρέωση για τουλάχιστον δώδεκα μήνες μετά την περίοδο αναφοράς. Όλα τα άλλα περιουσιακά στοιχεία ταξινομούνται ως μη κυκλοφορούντα. Μια υποχρέωση είναι τρέχουσα όταν: Αναμένεται να τακτοποιηθεί εντός της επόμενης χρήσης λειτουργίας Διατηρείται κυρίως για σκοπούς εμπορικούς Διευκρινίζεται ότι θα διακανονιστεί μέσα σε δώδεκα μήνες μετά την περίοδο αναφοράς Δεν υπάρχει κανένα άνευ όρων δικαίωμα να αναβάλει την επίλυση της υποχρέωσης για τουλάχιστον δώδεκα μήνες μετά την περίοδο αναφοράς Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 125 Οι όροι της υποχρέωσης που θα μπορούσαν, κατά την επιλογή του αντισυμβαλλομένου, να οδηγήσουν σε διακανονισμό της με την έκδοση χρηματοοικονομικών προϊόντων δεν επηρεάζουν την ταξινόμησή της. Ο Όμιλος ταξινομεί όλες τις λοιπές υποχρεώσεις ως μη κυκλοφορούντες. Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις ταξινομούνται ως μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις. 3.12 Χρηματοοικονομικά μέσα – αρχική αναγνώριση και επιμέτρηση ΔΠΧΑ 9 Χρηματοοικονομικά μέσα Ταξινόμηση και επιμέτρηση των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων: Σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 9, τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία επιμετρώνται στην εύλογη αξία τους πλέον, στην περίπτωση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων που δεν επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων (Fair Value through Profit and Loss – FVPL), του κόστους συναλλαγής. Οι χρεωστικοί τίτλοι επιμετρώνται μεταγενέστερα στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων, στο αναπόσβεστο κόστος ή στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων (Fair Value through Other Comprehensive Income – FVOCI). Τα κριτήρια ταξινόμησης των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων είναι δύο: α) το επιχειρηματικό μοντέλο διαχείρισης των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων που εφαρμόζει ο Όμιλος και β) το κατά πόσον οι συμβατικές ταμειακές ροές αντιπροσωπεύουν «αποκλειστικές πληρωμές κεφαλαίου και τόκων» επί του ονομαστικού ποσού του κεφαλαίου που δεν έχει εξοφληθεί (το «κριτήριο SPPI – Solely Payments for Principal and Interest»). Τα λοιπά χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία ταξινομούνται και μεταγενέστερα επιμετρώνται ως εξής: Οι επενδύσεις του Ομίλου σε συμμετοχικούς τίτλους ταξινομούνται στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων, χωρίς εκ νέου αναγνώρισης των κερδών ή των ζημιών στα αποτελέσματα με την αποαναγνώριση. Ο Όμιλος σκοπεύει να διακρατήσει αυτούς τους συμμετοχικούς τίτλους για το ορατό μέλλον και αποφάσισε αμετάκλητα να τους ταξινομήσει στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων μετά την αρχική αναγνώριση ή μετάβαση. Σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 9, οι συμμετοχικοί τίτλοι που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων δεν υπόκεινται σε έλεγχο απομείωσης. 3.13 Απομείωση χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού Σε κάθε ημερομηνία της Κατάστασης Οικονομικής Θέσης ο Όμιλος εκτιμά αν υπάρχουν αντικειμενικές ενδείξεις που να οδηγούν στο συμπέρασμα ότι τα χρηματοοικονομικά στοιχεία του ενεργητικού έχουν υποστεί απομείωση. Περιουσιακά στοιχεία που αποτιμώνται στο αναπόσβεστο κόστος Εφόσον υφίστανται αντικειμενικές ενδείξεις απομείωσης απαιτήσεων και δανείων που αποτιμώνται στο αναπόσβεστο κόστος, το ποσό της ζημίας απομείωσης υπολογίζεται ως η διαφορά μεταξύ του υπολοίπου του στοιχείου ενεργητικού και της παρούσας αξίας των εκτιμώμενων μελλοντικών ταμειακών ροών (μη συμπεριλαμβανομένου πιστωτικών ζημιών που δεν έχουν πραγματοποιηθεί). Οι Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 126 ταμειακές ροές προεξοφλούνται χρησιμοποιώντας το αρχικό πραγματικό επιτόκιο του χρηματοοικονομικού στοιχείου (το πραγματικό επιτόκιο που υπολογίστηκε κατά την αρχική αναγνώριση του στοιχείου). Το υπόλοιπο του στοιχείου αυτού μπορεί να απομειωθεί είτε μέσω διαγραφής είτε μέσω αναγνώρισης πρόβλεψης. Η τρέχουσα αξία του χρηματοοικονομικού στοιχείου μειώνεται μέσω χρησιμοποίησης πρόβλεψης και η ζημία απομείωσης αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα χρήσης. Ο Όμιλος αρχικά εξετάζει εάν υφίστανται αντικειμενικές ενδείξεις απομείωσης σε επίπεδο εξατομικευμένων στοιχείων τα οποία θεωρούνται σημαντικά, ενώ τα στοιχεία τα οποία δε θεωρούνται σημαντικά ομαδοποιούνται και εξετάζονται στο σύνολό τους. Σε περίπτωση που συμπεραίνεται ότι δεν υπάρχουν αντικειμενικές ενδείξεις ύπαρξης απομείωσης για κάποιο συγκεκριμένο στοιχείο, ανεξάρτητα από την σημαντικότητα του, το στοιχείο αυτό συμπεριλαμβάνεται στην αξιολόγηση απομείωσης ομάδων περιουσιακών στοιχείων με παρόμοιους πιστωτικούς κινδύνους. Εξατομικευμένα χρηματοοικονομικά στοιχεία τα οποία εξετάζονται για απομείωση και για τα οποία ζημίες απομείωσης συνεχίζουν να αναγνωρίζονται, δε συμπεριλαμβάνονται σε ομαδοποιημένη εξέταση στοιχείων. Εάν σε μεταγενέστερη περίοδο, το ποσό της απομείωσης μειωθεί και η μείωση αυτή μπορεί να συσχετισθεί με κάποιο γεγονός το οποίο έλαβε χώρα μεταγενέστερα της αναγνώρισης της ζημίας απομείωσης, το ποσό της ζημίας που αναγνωρίστηκε στο παρελθόν αντιλογίζεται. Μεταγενέστεροι αντιλογισμοί ζημιών απομείωσης αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα χρήσης κατά τον βαθμό όπου το υπόλοιπο του στοιχείου δεν υπερβαίνει το αναπόσβεστο κόστος του κατά την ημερομηνία του αντιλογισμού. Απαιτήσεις από πελάτες (Σημείωση 12) Για τις εμπορικές απαιτήσεις ο Όμιλος εφαρμόζει την απλοποιημένη προσέγγιση για τον υπολογισμό των πιστωτικών ζημιών ECL. Ως εκ τούτου ο Όμιλος δεν παρακολουθεί τις μεταβολές στον πιστωτικό κίνδυνο, αλλά αναγνωρίζει ένα ποσοστό ζημιών που βασίζεται στην ECL σε όλη τη διάρκεια της ζωής, σε κάθε περίοδο αναφοράς. Ο Όμιλος έχει καταρτίσει πίνακα προβλέψεων που βασίζεται στην ιστορική εμπειρία των πιστωτικών ζημιών, προσαρμοσμένη με μελλοντικούς παράγοντες κατάλληλους για τους οφειλέτες και το οικονομικό περιβάλλον. 3.14 Αποθέματα Τα αποθέματα αποτιμώνται στο χαμηλότερο μεταξύ του κόστους και της καθαρής ρευστοποιήσιμης αξίας τους. Το κόστος προσδιορίζεται με τη μέθοδο του μέσου σταθμικού. Η καθαρή ρευστοποιήσιμη αξία είναι η εκτιμημένη τιμή πώλησης στη συνηθισμένη πορεία των εργασιών της επιχείρησης μείον οποιαδήποτε σχετικά έξοδα πώλησης λαμβάνοντας υπόψη εποχικότητα και άλλες παραμέτρους. Το κόστος των αποθεμάτων δεν περιλαμβάνει χρηματοοικονομικά έξοδα. 3.15 Εμπορικές απαιτήσεις Οι εμπορικές απαιτήσεις αναγνωρίζονται αρχικά στην εύλογη αξία και ύστερα αποτιμώνται στο αναπόσβεστο κόστος μείον τις προβλέψεις για απομείωση, χρησιμοποιώντας τη μέθοδο του Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 127 πραγματικού επιτοκίου και λαμβάνοντας υπόψη τις αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες. Όταν υπάρχει ένδειξη για απομείωση των απαιτήσεων, η λογιστική αξία αυτών μειώνεται στο ανακτήσιμο ποσό τους το οποίο είναι η παρούσα αξία των αναμενόμενων μελλοντικών ταμειακών ροών προεξοφλουμένων με το αρχικό πραγματικό επιτόκιο. Στη συνέχεια, λογίζονται τόκοι με το ίδιο επιτόκιο επί της απομειωμένης (νέας λογιστικής) αξίας. 3.16 Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα Τα διαθέσιμα και ισοδύναμα διαθεσίμων περιλαμβάνουν τα μετρητά, τις καταθέσεις όψεως και τις βραχυπρόθεσμες μέχρι 3 μήνες επενδύσεις, υψηλής ρευστοποίησης και χαμηλού ρίσκου. 3.17 Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία κατεχόμενα προς πώληση και διακοπείσες δραστηριότητες Τα περιουσιακά στοιχεία που κατέχονται προς πώληση αποτιμώνται στη χαμηλότερη αξία μεταξύ της αναπόσβεστης και της εύλογης αξίας μείον τα κόστη που απαιτούνται για την πώληση. Όποια πιθανή αύξηση της εύλογης αξίας σε μεταγενέστερη αποτίμηση καταχωρείται στα αποτελέσματα χρήσεως αλλά όχι για ποσό μεγαλύτερο της αρχικά καταχωρηθείσας ζημίας απομείωσης. Από την ημερομηνία κατά την οποία ένα περιουσιακό στοιχείο ταξινομείται σαν κατεχόμενο προς πώληση, δε λογίζονται αποσβέσεις επί του εν λόγω περιουσιακού στοιχείου. Πριν την κατάταξή τους γίνεται έλεγχος απομείωσης των συγκεκριμένων περιουσιακών στοιχείων και ελέγχεται εάν αποτελούν μία ενιαία μονάδα δημιουργίας ταμειακών ροών (cash generating unit- CGU) τα περιουσιακά στοιχεία της Σημείωσης 9, αποτελούν ένα CGU κυρίως γιατί μόνο όλα μαζί μπορούν να εισφερθούν στην TRADE ESTATES Ανώνυμη Εταιρεία Επενδύσεων σε Ακίνητη Περιουσία. Τα περιουσιακά στοιχεία που κατέχονται προς πώληση κατατάσσονται ως κατεχόμενα για πώληση, εφόσον η αναπόσβεστη αξία τους θα ανακτηθεί κατά κύριο λόγο από την πώληση και όχι από τη συνεχιζόμενη χρήση τους. Αυτή η προϋπόθεση θεωρείται ότι ισχύει μόνο όταν η πώληση είναι πολύ πιθανή και το περιουσιακό στοιχείο είναι διαθέσιμο για άμεση πώληση στην κατάσταση που βρίσκεται. Προκειμένου η πώληση να είναι πολύ πιθανή, το κατάλληλο επίπεδο της Διοίκησης πρέπει να έχει ένα πρόγραμμα για την πώληση του περιουσιακού στοιχείου (ή της ομάδας διάθεσης) και να έχει δεσμευθεί σε αυτό, ενώ πρέπει να έχει ξεκινήσει ενεργό πρόγραμμα εξεύρεσης αγοραστού και ολοκλήρωσης του προγράμματος. Επιπροσθέτως, πρέπει να έχουν γίνει ενεργές προσπάθειες να πωληθεί το περιουσιακό στοιχείο (ή η ομάδα διάθεσης) σε τιμή που είναι λογική σε σχέση με την τρέχουσα εύλογη αξία του. Επίσης, η Διοίκηση πρέπει να έχει προχωρήσει σε τέτοιο βαθμό της ενέργειες για την πώληση ώστε αυτή να αναμένεται να πραγματοποιηθεί είτε βάσει του οριζόμενου από συμβατική δέσμευση χρόνου, είτε εντός ενός έτους από την καταχώρηση. Μία διακοπείσα δραστηριότητα αποτελεί συστατικό μέρος μιας οικονομικής οντότητας που έχει είτε διατεθεί είτε καταταχθεί ως κατεχόμενη προς πώληση και: α) αντιπροσωπεύει ένα ξεχωριστό μεγάλο τμήμα επιχειρηματικών δραστηριοτήτων ή μία γεωγραφική περιοχή εκμεταλλεύσεων, Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 128 β) αποτελεί μέρος ενός ενιαίου, συντονισμένου προγράμματος εκποίησης ενός μεγάλου τμήματος δραστηριοτήτων ή μιας γεωγραφικής περιοχής εκμεταλλεύσεων ή γ) είναι θυγατρική που αποκτήθηκε αποκλειστικά με προοπτική να επαναπωληθεί. 3.18 Μετοχικό κεφάλαιο Άμεσα κόστη για την έκδοση μετοχών, εμφανίζονται μετά την αφαίρεση του σχετικού φόρου εισοδήματος, σε μείωση του αποθεματικού υπέρ το άρτιο. Το κόστος κτήσεως των ιδίων μετοχών μειωμένο με το φόρο εισοδήματος (εάν συντρέχει περίπτωση), εμφανίζεται αφαιρετικά των ιδίων κεφαλαίων του Ομίλου, μέχρις ότου οι ίδιες μετοχές πωληθούν ή ακυρωθούν. Κάθε κέρδος ή ζημιά από πώληση ιδίων μετοχών καθαρό από άμεσα για την συναλλαγή λοιπά κόστη και φόρο εισοδήματος, αν συντρέχει περίπτωση, εμφανίζεται ως αποθεματικό στα ίδια κεφάλαια. 3.19 Δανεισμός Τα δάνεια καταχωρούνται αρχικά στην εύλογη αξία τους μειωμένα με τα τυχόντα άμεσα κόστη για την πραγματοποίηση της συναλλαγής. Μεταγενέστερα αποτιμώνται στο αναπόσβεστο κόστος βάσει της μεθόδου του πραγματικού επιτοκίου. Οι τόκοι και τα συναφή έξοδα δανείων που ελήφθησαν για την αγορά ή κατασκευή παγίου κεφαλαιοποιούνται. Από την έναρξη της παραγωγικής λειτουργίας των παγίων και μετά, οι τόκοι του δανείου βαρύνουν τα αποτελέσματα της εταιρείας. Σε περίπτωση λήψης δανείου για κατασκευή παγίου σύμφωνα και με τη Δανειακή Σύμβαση θα συνδέεται η Σύμβαση του δανείου με το εν λόγω πάγιο. Σε διαφορετική περίπτωση, για τον προσδιορισμό του μέρους του δανείου που αφορά το συγκεκριμένο πάγιο θα πρέπει να εφαρμοστεί μέθοδος προσδιορισμού της αναλογίας των τόκων που κεφαλαιοποιούνται και αυτών που θα επιβαρύνουν τα αποτελέσματα της εταιρείας. Σε περίπτωση εσόδων που έχουν προκύψει από επένδυση μέρους του δανείου που έχει ληφθεί για την κατασκευή ενός παγίου, τα εν λόγω έσοδα μειώνουν τους προς κεφαλαιοποίηση τόκους. Έξοδα δανείων που καταβάλλονται κατά την υπογραφή των νέων πιστώσεων αναγνωρίζονται ως έξοδα του δανείου εφόσον γίνει ανάληψη μέρους ή και του συνόλου της νέας πιστωτικής γραμμής. Σε αυτή την περίπτωση καταχωρούνται ως μελλοντικά έξοδα δανείων μέχρι να γίνει η ανάληψη. Εφόσον δεν χρησιμοποιηθούν τα νέα δάνεια, μερικώς ή στο σύνολό τους, τότε αυτά τα έξοδα περιλαμβάνονται στα προπληρωθέντα έξοδα και αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα κατά τη διάρκεια ζωής της σχετικής πιστωτικής γραμμή. 3.20 Παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα και μέσα αντιστάθμισης κινδύνων Ο Όμιλος χρησιμοποιεί παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα για την κάλυψη των κινδύνων που απορρέουν από τις διακυμάνσεις των επιτοκίων(Σημείωση 21). Τα παράγωγα αυτά προϊόντα αναγνωρίζονται στην εύλογη αξία τους κατά την ημερομηνία σύναψης του σχετικού συμβολαίου και μεταγενέστερα αποτιμώνται στις εύλογες αξίες τους. Για παράγωγα προϊόντα που δεν ικανοποιούν τις ιδιότητες αντισταθμιστικής λογιστικής, τα κέρδη ή ζημίες που προκύπτουν από τις μεταβολές στην εύλογη αξία μεταφέρονται απευθείας στα αποτελέσματα του ίδιου έτους. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 129 Μεταβολές στην εύλογη αξία των προϊόντων αντιστάθμισης ταμειακών ροών που έχουν ιδιότητες για αντισταθμιστική λογιστική και τα οποία είναι αποτελεσματικά, αναγνωρίζονται και καταχωρούνται απ’ ευθείας στα ίδια κεφάλαια εάν πρόκειται για αντιστάθμιση ταμειακών ροών (cash flow hedges), ενώ, το μη αποτελεσματικό τμήμα αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα του Ομίλου. Εάν πρόκειται για αποτελεσματική αντιστάθμιση εύλογης αξίας (fair value hedges) οι προκύπτουσες ζημίες ή κέρδη από την επανεκτίμηση του για αντιστάθμιση παράγωγου στην εύλογη αξία, αναγνωρίζονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσεως και το κέρδος ή η ζημία του υπό αντιστάθμιση αντικειμένου, το οποίο υπόκειται στον προς αντιστάθμιση κίνδυνο, αναμορφώνει την τρέχουσα αξία του υπό αντιστάθμιση αντικειμένου και επίσης αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα. Σύμφωνα με τη λογιστική αντιστάθμισης ταμειακών ροών, όταν οι προβλεπόμενες αντισταθμιζόμενες συναλλαγές οδηγούν στην αναγνώριση μιας μη χρηματοοικονομικής απαίτησης ή μιας μη χρηματοοικονομικής υποχρέωσης, τότε κατά το χρόνο της αναγνώρισης του οφέλους ή της ζημίας, τα κέρδη και οι ζημίες που είχαν προηγουμένως καταχωρηθεί στα ίδια κεφάλαια ενσωματώνονται στην αρχική αποτίμηση του κόστους των απαιτήσεων ή των υποχρεώσεων αυτών. Για όλες τις άλλες περιπτώσεις αντιστάθμισης ταμειακών ροών, τα κέρδη ή οι ζημίες που καταχωρούνται στα ίδια κεφάλαια μεταφέρονται στα αποτελέσματα χρήσεως της χρήσης κατά την οποία οι προβλεπόμενες αντισταθμισμένες συναλλαγές επηρεάζουν την Κατάσταση Συνολικών Εισοδημάτων. Οι νέες απαιτήσεις σχετικά με τη λογιστική αντιστάθμισης κινδύνου έχουν εναρμονίσει καλύτερα τη λογιστική των μέσων αντιστάθμισης με τα μέτρα διαχείρισης κινδύνου που εφαρμόζει ο Όμιλος και, συνεπώς, αναμένεται να αυξηθεί ο αριθμός των σχέσεων αντιστάθμισης που πληρούν τα κριτήρια για την εφαρμογή της λογιστικής αντιστάθμισης κινδύνου. Την ημερομηνία της αρχικής εφαρμογής, όλες οι υφιστάμενες σχέσεις αντιστάθμισης του Ομίλου θα αναγνωρίζονταν ως συνεχιζόμενες σχέσεις αντιστάθμισης. Από την εφαρμογή του ΔΠΧΑ 9 ο Όμιλος αναγνωρίζει τις μεταβολές στη χρονική αξία των δικαιωμάτων προαίρεσης ως αναβαλλόμενο ποσό σε ένα νέο αποθεματικό με τίτλο «έξοδα αντιστάθμισης» εντός των ιδίων κεφαλαίων του Ομίλου. Τα αναβαλλόμενα ποσά αναγνωρίζονται έναντι της σχετικής συναλλαγής αντιστάθμισης όταν αυτή προκύπτει. Ωστόσο, επειδή τα ποσά ήταν επουσιώδη, δεν επήλθε αλλαγή στη συγκριτική βάση. 3.21 Φορολογία εισοδήματος & αναβαλλόμενος φόρος Η επιβάρυνση της χρήσης με φόρους περιλαμβάνει τους τρέχοντες φόρους και τους αναβαλλόμενους φόρους. Ο τρέχων φόρος εισοδήματος αναγνωρίζεται στο λογαριασμό των αποτελεσμάτων της χρήσης, εκτός του φόρου εκείνου που αφορά συναλλαγές που καταχωρήθηκαν απευθείας στα ίδια κεφάλαια. Οι τρέχοντες φόροι εισοδήματος περιλαμβάνουν τις βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις ή/ και απαιτήσεις προς ή από τις φορολογικές αρχές που σχετίζονται με τους πληρωτέους φόρους επί του φορολογητέου εισοδήματος της χρήσης. Οι τρέχοντες φόροι προσαυξάνονται με τυχόν φόρους εισοδήματος που αφορούν προβλέψεις φορολογικών διαφορών ή πρόσθετους φόρους που έχουν καταλογιστεί από τις φορολογικές αρχές κατόπιν ελέγχου των ανέλεγκτων φορολογικά χρήσεων. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 130 Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις αποτιμώνται με βάση τους φορολογικούς συντελεστές που αναμένεται να εφαρμοστούν στη χρήση κατά την οποία θα διακανονιστεί η απαίτηση ή η υποχρέωση, λαμβάνοντας υπόψη τους φορολογικούς συντελεστές (και φορολογικούς νόμους) που έχουν τεθεί σε ισχύ ή ουσιαστικά ισχύουν μέχρι την ημερομηνία της Κατάστασης Οικονομικής Θέσης. Οι αναβαλλόμενοι φόροι εισοδήματος, αφορούν περιπτώσεις προσωρινών διαφορών μεταξύ φορολογικής αναγνώρισης στοιχείων ενεργητικού και υποχρεώσεων και των αντίστοιχων ποσών που εμφανίζονται στις οικονομικές καταστάσεις. Η αναβαλλόμενη φορολογία υπολογίζεται χρησιμοποιώντας τη μέθοδο υποχρεώσεως (liability method) σε όλες τις προσωρινές διαφορές μεταξύ της φορολογικής βάσης και της λογιστικής αξίας των περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων στις οικονομικές καταστάσεις. Οι αναμενόμενες φορολογικές επιπτώσεις από τις προσωρινές φορολογικές διαφορές, προσδιορίζονται και εμφανίζονται, είτε ως μελλοντικές (αναβαλλόμενες) φορολογικές υποχρεώσεις, είτε ως αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις. Σε περίπτωση αδυναμίας σαφούς προσδιορισμού των προσωρινών φορολογικών διαφορών, η αρχική καταχώρηση γίνεται σύμφωνα με εκτίμηση ως προς το χρόνο αναστροφής και επανεξετάζεται σε κάθε περίοδο. Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις αναγνωρίζονται για όλες τις εκπεστέες προσωρινές διαφορές και τις αχρησιμοποίητες φορολογικές ζημίες, κατά την έκταση που είναι πιθανό ότι θα υπάρξει επαρκές μελλοντικό φορολογητέο εισόδημα έναντι του οποίου μπορεί να χρησιμοποιηθούν οι αχρησιμοποίητες φορολογικές ζημίες και οι πιστωτικοί φόροι ή επαρκείς φορολογήσιμες προσωρινές διαφορές που υπάρχουν στην ίδια εταιρεία και οι οποίες θα αντιστραφούν πριν οι ζημίες λήξουν. Η αξία των αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων ελέγχεται σε κάθε ημερομηνία της Κατάστασης Οικονομικής Θέσης και μειώνεται κατά την έκταση που δεν αναμένεται να υπάρξει επαρκές φορολογητέο εισόδημα που θα καλύψει την αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση. Ο Όμιλος συμψηφίζει τις αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις και τις αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις αν και μόνο αν: έχει ένα νόμιμα εκτελεστό δικαίωμα να συμψηφίσει τρέχουσες φορολογικές απαιτήσεις έναντι τρεχουσών φορολογικών υποχρεώσεων και οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις και οι αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις αφορούν σε φόρο εισοδήματος που επιβάλλονται από την ίδια φορολογική αρχή. Αποτέλεσμα του χειρισμού αυτού είναι στις μεν ατομικές οικονομικές καταστάσεις οι αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις και οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις να απεικονίζονται σε συμψηφισμένο ποσό, στις δε ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις να απεικονίζονται ξεχωριστά. Εάν ο αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος προκύπτει από την αρχική καταχώρηση ενός στοιχείου ενεργητικού ή υποχρεώσεων σε συναλλαγή άλλη εκτός από εκείνη της συνένωσης επιχειρήσεων, τότε κατά τη στιγμή της συναλλαγής δεν επηρεάζει ούτε τα λογιστικά ούτε τα φορολογητέα κέρδη και ζημίες και επομένως δε λαμβάνεται υπόψη. Οι φορολογικοί συντελεστές που χρησιμοποιούνται στις χώρες που δραστηριοποιείται ο Όμιλος Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 131 παρουσιάζονται ακολούθως: Χώρα Ελλάδα Κύπρος Βουλγαρία Συντελεστές Φόρου Εισοδήματος/ Αναβαλλόμενων Φόρων 24,0% 12,5% 10,0% 3.22 Παροχές στο προσωπικό Οι παροχές στο προσωπικό είναι: α) Βραχυπρόθεσμες παροχές Οι βραχυπρόθεσμες παροχές προς το προσωπικό σε χρήμα και σε είδος καταχωρούνται ως έξοδο όταν καθίστανται δεδουλευμένες. β) Παροχές μετά την έξοδο από την υπηρεσία Οι εταιρείες του Ομίλου καταβάλλουν αποζημιώσεις στους συνταξιοδοτούμενους, το δε ύψος των σχετικών αποζημιώσεων εξαρτάται από τα έτη προϋπηρεσίας και το ύψος των αποδοχών. Το πρόγραμμα θεωρείται πρόγραμμα καθορισμένων παροχών. Οι υποχρεώσεις για αποζημίωση υπολογίζονται στη προεξοφλημένη αξία των μελλοντικών παροχών που έχουν σωρευθεί κατά τη λήξη του έτους, με βάση την αναγνώριση δικαιώματος παροχών των εργαζομένων κατά τη διάρκεια της αναμενόμενης εργασιακής ζωής. Οι ανωτέρω υποχρεώσεις υπολογίζονται με βάση τις οικονομικές και αναλογιστικές παραδοχές και καθορίζονται χρησιμοποιώντας την αναλογιστική μέθοδο αποτίμησης των εκτιμώμενων μονάδων υποχρέωσης (Projected Unit Method). Τα καθαρά κόστη συνταξιοδότησης της χρήσης συμπεριλαμβάνονται στην Κατάσταση Συνολικών Εισοδημάτων και αποτελούνται από την παρούσα αξία των παροχών που έγιναν δεδουλευμένες κατά τη διάρκεια του έτους, τους τόκους επί της υποχρέωσης παροχών και τα αναλογιστικά κέρδη ή ζημίες τα οποία καταχωρούνται άμεσα απευθείας στα λοιπά συνολικά εισοδήματα και δε μεταφέρονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων σε μεταγενέστερη περίοδο. Για την προεξόφληση χρησιμοποιείται η μέθοδος Full Yield Curve (καμπύλης επιτοκίου). γ) Κρατικά Ασφαλιστικά Προγράμματα Το ανθρώπινο δυναμικό των ελληνικών εταιρειών του Ομίλου καλύπτεται κυρίως από τον κύριο Κρατικό Ασφαλιστικό Φορέα που αφορά στον ιδιωτικό τομέα (ΕΦΚΑ) που χορηγεί συνταξιοδοτικές και ιατροφαρμακευτικές παροχές. Κάθε εργαζόμενος είναι υποχρεωμένος να συνεισφέρει μέρος του μηνιαίου μισθού του στο ταμείο, ενώ τμήμα της συνολικής εισφοράς καλύπτεται από τον εργοδότη. Κατά την συνταξιοδότηση το συνταξιοδοτικό ταμείο είναι υπεύθυνο για την καταβολή των συνταξιοδοτικών παροχών στους εργαζομένους. Κατά συνέπεια ο Όμιλος δεν έχει καμία νομική ή τεκμαιρόμενη υποχρέωση για την πληρωμή μελλοντικών παροχών με βάση αυτό το πρόγραμμα. Το δεδουλευμένο κόστος των εισφορών καταχωρείται ως έξοδο στην περίοδο που αφορά. Το πρόγραμμα αυτό θεωρείται και λογιστικοποιείται ως καθορισμένων εισφορών. δ) Ιδιωτικά Ασφαλιστικά Προγράμματα Κάθε εργαζόμενος του Ομίλου, που κατέχει διευθυντική θέση με βάση τον εσωτερικό κανονισμό της Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 132 εταιρείας και είναι πλήρους απασχόλησης, καλύπτεται από ασφαλιστικό πρόγραμμα συνταξιοδότησης και άλλων παροχών. Ο Όμιλος καλύπτει συνολικά, τη συμβατικά οριζόμενη εισφορά ενώ η οικονομική διαχείριση του προγράμματος ανατίθεται σε Ασφαλιστική Εταιρεία. Το δεδουλευμένο κόστος των εισφορών καταχωρείται ως έξοδο στην περίοδο που αφορά καθώς το πρόγραμμα αυτό θεωρείται και λογιστικοποιείται ως καθορισμένων εισφορών. ε) Παροχές που εξαρτώνται από την αξία των μετοχών (ΔΠΧΑ 2) Η Εταιρεία αποσκοπεί να προσελκύσει, διατηρήσει και παροτρύνει τα στελέχη, της Εταιρείας και των συνδεδεμένων με αυτή εταιρειών, αφού μέσω Προγραμμάτων Διάθεσης Μετοχών (Stock Options), οι συμμετέχοντες αποκτούν άμεσο μετοχικό ενδιαφέρον για την Εταιρεία και θα συνδέσουν την απόδοσή τους με την απόδοση της Εταιρείας στο μέλλον, έτσι όπως αυτή αντικατοπτρίζεται στην αύξηση της μετοχικής της αξίας. Τα Προγράμματα αποτελούν παροχές σε συμμετοχικούς τίτλους (equity share transactions). Η Εταιρεία λαμβάνει αποφάσεις για την εφαρμογή Προγραμμάτων Διάθεσης Μετοχών (Stock Options) - σε στελέχη της Εταιρείας και συνδεδεμένων με αυτήν εταιρειών κατά την έννοια της παραγράφου 5 του άρθρου 42ε του Ν.2190/20. Βασική προϋπόθεση για τη συμμετοχή στα Προγράμματα Παροχής Δικαιωμάτων Προαίρεσης Αγοράς Μετοχών, είναι η έμμισθη σχέση εργασίας των στελεχών με την Εταιρεία ή τις Συνδεδεμένες με αυτήν εταιρείες. Το κόστος των παροχών προσδιορίζεται με βάση την εύλογη αξία των σχετικών δικαιωμάτων κατά την ημερομηνία που αυτά χορηγούνται και αναγνωρίζεται ως δαπάνη στην περίοδο από την ημερομηνία χορήγησης μέχρι την ημερομηνία ωρίμανσης των σχετικών δικαιωμάτων με ταυτόχρονη αύξηση των ιδίων κεφαλαίων. Τα Προγράμματα λαμβάνουν υπ όψιν τις κάτωθι μεταβλητές: Τιμή Άσκησης, Τιμή Μετοχής κατά την ημερομηνία παραχώρησης των δικαιωμάτων, Ημερομηνία Παραχώρησης, Ημερομηνία(ες) Ωρίμανσης των Δικαιωμάτων, Αναμενόμενη Μεταβλητότητα Μετοχής (Volatility), Μερισματική Απόδοση (Dividend Yield), Επιτόκιο Μηδενικού Κινδύνου (Risk Free Rate). 3.23 Κρατικές επιχορηγήσεις για αγορά παγίου εξοπλισμού Οι κρατικές επιχορηγήσεις αναγνωρίζονται όταν υπάρχει εύλογη βεβαιότητα ότι η επιχορήγηση θα εισπραχθεί και ότι πληρούνται όλοι οι σχετικοί όροι για την είσπραξη. Κρατικές επιχορηγήσεις παγίων απεικονίζονται στον ισολογισμό ως λοιπές μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις. Η απόσβεση της επιχορήγησης λογίζεται βάσει της ωφέλιμης ζωής των αντίστοιχων παγίων και καταχωρείται ως λοιπά έσοδα στην Κατάσταση Συνολικών Εισοδημάτων. 3.24 Ενδεχόμενες υποχρεώσεις και προβλέψεις Προβλέψεις αναγνωρίζονται όταν ο Όμιλος έχει παρούσες νομικές ή τεκμαιρόμενες υποχρεώσεις ως αποτέλεσμα παρελθόντων γεγονότων, είναι πιθανή η εκκαθάρισή τους μέσω εκροών πόρων και η εκτίμηση του ακριβούς ποσού της υποχρέωσης μπορεί να πραγματοποιηθεί με αξιοπιστία. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 133 Οι προβλέψεις επισκοπούνται κατά την ημερομηνία της Κατάστασης Οικονομικής Θέσης και προσαρμόζονται προκειμένου να αντανακλούν την παρούσα αξία της δαπάνης που αναμένεται να απαιτηθεί για τη διευθέτηση της υποχρέωσης. Οι ενδεχόμενες υποχρεώσεις δεν αναγνωρίζονται στις οικονομικές καταστάσεις αλλά γνωστοποιούνται, εκτός αν η πιθανότητα εκροής πόρων οι οποίοι ενσωματώνουν οικονομικά οφέλη είναι πιθανή. Οι ενδεχόμενες απαιτήσεις δεν αναγνωρίζονται στις Οικονομικές Καταστάσεις αλλά γνωστοποιούνται εφόσον η εισροή οικονομικών οφελών είναι πιθανή. 3.25 Αναγνώριση εσόδων και εξόδων Τα έσοδα αποτιμώνται στην εύλογη αξία των πωλήσεων αγαθών και παροχής υπηρεσιών, καθαρά από Φόρο Προστιθέμενης Αξίας, εκπτώσεις και επιστροφές. Τα ενδοομιλικά έσοδα απαλείφονται. Η αναγνώριση των εσόδων γίνεται ως εξής: Πωλήσεις αγαθών και έσοδα από συμβάσεις με πελάτες: Οι πωλήσεις αγαθών αναγνωρίζονται όταν ο Όμιλος τιμολογεί και παραδίδει τα αγαθά στους πελάτες και τα αγαθά γίνονται αποδεκτά από αυτούς. Οι λιανικές πωλήσεις γίνονται συνήθως μετρητοίς ή μέσω πιστωτικών καρτών. Το αναγνωριζόμενο έσοδο σ’ αυτές τις περιπτώσεις είναι το ποσό που εισπράττεται από τον πελάτη. Το ΔΠΧΑ 15 καθιερώνει ένα μοντέλο πέντε βημάτων που εφαρμόζεται για έσοδα που προκύπτουν από μια σύμβαση με έναν πελάτη (με περιορισμένες εξαιρέσεις), ανεξάρτητα από το είδος της συναλλαγής εσόδων ή τον κλάδο. Το πρότυπο εφαρμόζεται επιπλέον για την αναγνώριση και επιμέτρηση κερδών και ζημιών από την πώληση μη χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων τα οποία δε συγκαταλέγονται στις συνήθεις δραστηριότητες του Ομίλου (πχ πωλήσεις ενσώματων παγίων ή άϋλων περιουσιακών στοιχείων). Απαιτεί οι οντότητες να επιμερίζουν την τιμή συναλλαγής από συμβάσεις σε επιμέρους διακριτές υποσχέσεις, δηλαδή σε υποχρεώσεις εκτέλεσης, βάσει αυτοτελών τιμών πώλησης, σύμφωνα με το μοντέλο των πέντε βημάτων. Εν συνεχεία, το έσοδο αναγνωρίζεται όταν η οντότητα ικανοποιεί τις υποχρεώσεις εκτέλεσης, δηλαδή όταν μεταβιβάζει τα αγαθά ή υπηρεσίες που προσδιορίζονται στην σύμβαση στον πελάτη. Το πρότυπο βασίζεται στην αρχή ότι το έσοδο αναγνωρίζεται όταν ο έλεγχος ενός αγαθού ή μίας υπηρεσίας μεταφερθεί στον πελάτη. Ο Όμιλος δραστηριοποιείται στη λιανική πώληση ειδών οικιακού εξοπλισμού & επίπλων και αθλητικών ειδών. Σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 15, Έσοδα από συμβάσεις με πελάτες, ο Όμιλος αναγνωρίζει τα έσοδα με τη μεταβίβαση του ελέγχου των εμπορευμάτων, δηλαδή όταν τα εμπορεύματα παραδίδονται στον πελάτη. Συνεπώς, η υιοθέτηση του ΔΠΧΑ 15 δεν είχε κανέναν αντίκτυπο στη χρονική στιγμή αναγνώρισης των εσόδων. Τα καθαρά έσοδα από πωλήσεις επιμετρώνται στην εύλογη αξία του εισπραχθέντος τιμήματος. Τα καθαρά έσοδα από πωλήσεις εξαιρούν τα ποσά που εισπράττονται από τρίτους όπως τους φόρους προστιθέμενης αξίας, καθώς οι τελευταίοι δεν συνυπολογίζονται στην τιμή της συναλλαγής. Ωστόσο, οι μελλοντικές εκπτώσεις που σχετίζονται με τα προγράμματα ανταμοιβής των εταιρειών του Ομίλου δημιουργούν δικαίωμα το οποίο πρέπει να αναγνωρίζεται όταν εξασκείται ή λήγει εφόσον θεωρείται ότι είναι ουσιώδες και ο πελάτης δεν θα το αποκτούσε εάν δεν είχε Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 134 πραγματοποιήσει την αρχική συναλλαγή. Ο Όμιλος παρέχει στους πελάτες εκπτώσεις βάσει των πόντων που έχουν συγκεντρωθεί από συναλλαγές που έχουν πραγματοποιηθεί με τη χρήση της κάρτας του προγράμματος ανταμοιβής. Όλες αυτές οι εκπτώσεις διευθετούνται σε 18 ή 24 μήνες, ανάλογα με το πρόγραμμα. Σύμφωνα με τις απαιτήσεις του προτύπου, ο Όμιλος εκτιμά ότι οι εκπτώσεις αυτές αντιπροσωπεύουν ουσιώδες δικαίωμα για τους πελάτες, δημιουργούν υποχρέωση εκτέλεσης και συνεπώς, μέρος του εσόδου της εκάστοτε συναλλαγής, που αναλογεί στο δικαιώματα αυτό, θα αναγνωριστεί όταν εξασκηθεί (εκπλήρωση υποχρέωσης) ή λήξει. Το ΔΠΧΑ 15 δεν αποκλείει ούτε ορίζει συγκεκριμένη μεθοδολογία εκτίμησης της τιμής πώλησης του πόντου εφόσον η εκτίμηση αποτελεί αξιόπιστη αποτύπωση της τιμής στην οποία ο Όμιλος θα παρείχε μεμονωμένα το προϊόν αυτό στον πελάτη Παροχή υπηρεσιών: Τα έσοδα από παροχή υπηρεσιών λογίζονται την περίοδο που παρέχονται οι υπηρεσίες, με βάση το στάδιο ολοκλήρωσης της παρεχόμενης υπηρεσίας σε σχέση με το σύνολο των παρεχόμενων υπηρεσιών. Έσοδα από τόκους: Τα έσοδα από τόκους αναγνωρίζονται βάσει χρονικής αναλογίας και με τη χρήση του πραγματικού επιτοκίου. Μερίσματα: Τα μερίσματα, λογίζονται ως έσοδα, όταν θεμελιώνεται το δικαίωμα είσπραξής τους. Το συγκεκριμένο δικαίωμα θεμελιώνεται κατόπιν απόφασης Γενικής Συνέλευσης (τακτικής ή έκτακτης). Τα έξοδα αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα σε δεδουλευμένη βάση. Κόστος διαφήμισης: Το κόστος διαφήμισης επιβαρύνει τα αποτελέσματα χρήσης με την πραγματοποίηση των σχετικών δαπανών και περιλαμβάνεται στα έξοδα λειτουργίας και διάθεσης. Κόστος δανεισμού: Τα κόστη αναδοχής, τα νομικά και τα λοιπά άμεσα κόστη που πραγματοποιούνται, σχετικά με την έκδοση μακροπρόθεσμων δανείων, αναμορφώνουν το ποσό των δανείων αυτών και καταχωρούνται στα αποτελέσματα, με βάση τη μέθοδο του πραγματικού επιτοκίου κατά τη διάρκεια της σύμβασης του δανείου. Το κόστος δανεισμού αναγνωρίζεται ως έξοδο την περίοδο που πραγματοποιείται εκτός από την περίπτωση που ο Όμιλος κεφαλαιοποιεί κόστος δανεισμού σύμφωνα με το ΔΛΠ 23. 3.26 Μισθώσεις Μισθώσεις στις οποίες ουσιαστικά όλοι οι κίνδυνοι και οι ωφέλειες της ιδιοκτησίας διατηρούνται από τους εκμισθωτές ταξινομούνται ως χρηματοδοτικές μισθώσεις. Οι λοιπές μισθώσεις κατατάσσονται ως λειτουργικές μισθώσεις. Ο Όμιλος ως Εκμισθωτής: Εισπράξεις που προκύπτουν από λειτουργικές μισθώσεις καταχωρούνται ως έσοδα με βάση τη σταθερή μέθοδο κατά τη διάρκεια της μίσθωσης. Ο Όμιλος ως Μισθωτής: Ο Όμιλος ως Εκμισθωτής έχει μόνο λειτουργικές μισθώσεις. Αναλυτικότερα, για τα περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης ισχύουν τα εξής: Την ημερομηνία έναρξης της μισθωτικής περιόδου αναγνωρίζεται ένα περιουσιακό στοιχείο με δικαίωμα χρήσης και μία υποχρέωση υπολογίζοντας την παρούσα αξία των μισθωμάτων τα Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 οποία παραμένουν ανεξόφλητα 135 προεξοφλημένα με το επιτόκιο της μίσθωσης (το επιτόκιο το οποίο θα αποδεχόταν ο μισθωτής για να δανειστεί τα αναγκαία κεφάλαια με παρόμοιους όρους). Ο Όμιλος προσδιορίζει τη διάρκεια της μίσθωσης ως τη συμβατική διάρκεια μίσθωσης, συμπεριλαμβανομένης της περιόδου που καλύπτεται από α) δικαίωμα επέκτασης της μίσθωσης εάν είναι σχετικά βέβαιο ότι αυτό θα εξασκηθεί, ή β) δικαίωμα λύσης της σύμβασης εάν είναι σχετικά βέβαιο ότι αυτό δεν θα εξασκηθεί. Ο Όμιλος εφαρμόζει ενιαίο προεξοφλητικό επιτόκιο σε κάθε κατηγορία μισθώσεων με παρόμοια χαρακτηριστικά (όπως μισθώσεις με αντίστοιχη διάρκεια, για παρόμοια πάγια και σε αντίστοιχο οικονομικό περιβάλλον). Μεταγενέστερα επιμετράται το περιουσιακό στοιχείο στο κόστος μειωμένο κατά τις αποσβέσεις και τυχόν ζημίες απομείωσης ενώ, η υποχρέωση επιμετράται αυξάνοντας τη λογιστική αξία με τους τόκους επί της υποχρέωσης και μειώνοντας τη λογιστική αξία με την καταβολή των μισθωμάτων. 3.27 Συμψηφισμός απαιτήσεων - υποχρεώσεων Ο συμψηφισμός χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων με υποχρεώσεις και η απεικόνιση του καθαρού ποσού στις οικονομικές καταστάσεις πραγματοποιείται μόνο εφόσον υπάρχει νόμιμο δικαίωμα για συμψηφισμό και υπάρχει πρόθεση για διακανονισμό του καθαρού ποσού που προκύπτει από τον συμψηφισμό ή για ταυτόχρονο διακανονισμό. 3.28 Από - αναγνώριση χρηματοοικονομικών απαιτήσεων και υποχρεώσεων Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού Τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού (ή κατά περίπτωση το μέρος ενός χρηματοοικονομικού στοιχείου ενεργητικού ή το μέρος μίας ομάδας χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού) από αναγνωρίζονται όταν: τα δικαιώματα για την εισροή ταμειακών πόρων έχουν εκπνεύσει, ο Όμιλος ή η Εταιρεία έχει μεταβιβάσει το δικαίωμα στην εισροή ταμειακών πόρων από το συγκεκριμένο στοιχείο ενεργητικού ή έχει αναλάβει ταυτόχρονα μία υποχρέωση προς τρίτους να τα εξοφλήσει πλήρως χωρίς σημαντική καθυστέρηση υπό την μορφή σύμβασης μεταβίβασης ενώ παράλληλα είτε (α) έχει μεταβιβάσει ουσιαστικά όλους τους κινδύνους και τα οφέλη ή (β) δεν έχει μεταβιβάσει ουσιαστικά όλους τους κινδύνους και τα οφέλη, αλλά έχει μεταβιβάσει τον έλεγχο του συγκεκριμένου στοιχείου. Όπου ο Όμιλος ή η Εταιρεία έχει μεταβιβάσει τα δικαιώματα εισροής ταμειακών πόρων από το συγκεκριμένο στοιχείο ενεργητικού αλλά παράλληλα δεν έχει μεταβιβάσει ουσιαστικά όλους τους κινδύνους και τα οφέλη ή τον έλεγχο του συγκεκριμένου στοιχείου, τότε το στοιχείο του ενεργητικού αναγνωρίζεται στο βαθμό της συνεχιζόμενης συμμετοχής του Ομίλου ή της Εταιρείας στο περιουσιακό στοιχείο αυτό. Η συνεχιζόμενη συμμετοχή η οποία έχει τη μορφή εγγύησης επί του μεταβιβαζόμενου στοιχείου αποτιμάται στη χαμηλότερη αξία μεταξύ του αρχικού υπολοίπου του στοιχείου ενεργητικού και του μέγιστου ποσού που μπορεί ο Όμιλος ή η Εταιρεία να κληθεί να καταβάλλει. Χρηματοοικονομικά στοιχεία παθητικού Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 136 Τα χρηματοοικονομικά στοιχεία παθητικού από - αναγνωρίζονται όταν η υποχρέωση διακόπτεται, ακυρώνεται ή εκπνέει. Στην περίπτωση όπου μία υφιστάμενη υποχρέωση αντικαθίσταται από μία άλλη από τον ίδιο δανειστή αλλά με ουσιαστικά διαφορετικούς όρους, ή στην περίπτωση όπου υπάρχουν ουσιαστικές αλλαγές στους όρους μίας υφιστάμενης υποχρέωσης, τότε από - αναγνωρίζεται η αρχική υποχρέωση και αναγνωρίζεται μία νέα υποχρέωση και η διαφορά που προκύπτει στα υπόλοιπα αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα χρήσης. 3.29 Κέρδη / Ζημίες ανά μετοχή Τα βασικά και τα απομειωμένα κέρδη ανά μετοχή, υπολογίζονται διαιρώντας τα καθαρά κέρδη μετά από φόρους, με το μέσο σταθμικό αριθμό μετοχών κάθε περιόδου/ χρήσης. Ο μέσος σταθμικός αριθμός μετοχών προκύπτει αθροίζοντας τις υφιστάμενες μετοχές στις οποίες διαιρείται το μετοχικό κεφάλαιο με τα δικαιώματα που δυνητικά μπορούν να ασκηθούν και τα οποία διαθέτει η Εταιρεία και αφαιρώντας τον αριθμό των ιδίων μετοχών. 4. Διαχείριση χρηματοοικονομικού κινδύνου α) Διαχείριση χρηματοοικονομικού κινδύνου Ο Όμιλος εκτίθεται σε χρηματοοικονομικούς κινδύνους όπως συναλλαγματικό κίνδυνο, πιστωτικό κίνδυνο, κίνδυνο επιτοκίων και κίνδυνο ρευστότητας. Η διαχείριση του κινδύνου διεκπεραιώνεται από την υπηρεσία διαχείρισης χαρτοφυλακίου, η οποία λειτουργεί με συγκεκριμένους κανόνες που έχουν τεθεί από το Διοικητικό Συμβούλιο. Η υπηρεσία διαχείρισης χαρτοφυλακίου προσδιορίζει, εκτιμά και αντισταθμίζει τους χρηματοοικονομικούς κινδύνους σε συνεργασία με τις θυγατρικές του Ομίλου. Το Διοικητικό Συμβούλιο παρέχει γραπτές οδηγίες και κατευθύνσεις για τη γενική διαχείριση του κινδύνου καθώς και ειδικές οδηγίες για τη διαχείριση συγκεκριμένων κινδύνων όπως ο πιστωτικός κίνδυνος, ο συναλλαγματικός κίνδυνος, και ο κίνδυνος επιτοκίου. Συναλλαγματικοί κίνδυνοι Ο Όμιλος εκτίθεται σε συναλλαγματικούς κινδύνους προερχόμενους από εμπορικές συναλλαγές σε ξένο νόμισμα (Swedish Krone - SEK) με προμηθευτές που τιμολογούν τον Όμιλο σε νόμισμα διαφορετικό του τοπικού νομίσματος. Ο Όμιλος προκειμένου να ελαχιστοποιήσει τους συναλλαγματικούς κινδύνους σύμφωνα με τις εκάστοτε ανάγκες, σε ορισμένες περιπτώσεις διενεργεί προαγορά συναλλάγματος. Πιστωτικοί κίνδυνοι Ο Όμιλος έχει περιορίσει σημαντικά την έκθεσή του σε πιστωτικούς κινδύνους λόγω επικέντρωσης σε κλάδο λιανικής όπου η πληρωμή των εμπορευμάτων γίνεται κυρίως μετρητοίς ή με πιστωτικές κάρτες που προεξοφλούνται. Κίνδυνοι επιτοκίων και ρευστότητας Ο Όμιλος εκτίθεται σε κινδύνους ταμειακών ροών που λόγω μιας ενδεχόμενης μελλοντικής μεταβολής των κυμαινόμενων επιτοκίων μπορεί να διαφοροποιήσουν θετικά ή αρνητικά τις ταμειακές εισροές ή και εκροές, που συνδέονται με περιουσιακά στοιχεία ή και υποχρεώσεις του Ομίλου. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 137 Ο κίνδυνος ρευστότητας διατηρείται σε χαμηλά επίπεδα, μέσω διατήρησης επαρκών τραπεζικών πιστωτικών ορίων αλλά και σημαντικών διαθεσίμων. Για την αντιμετώπιση των εν λόγω κινδύνων ο Όμιλος χρησιμοποιεί και παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα (Interest Rate Swaps). Κίνδυνος από την εξάπλωση του κορωνοϊού: Ο Όμιλος παρακολουθεί προσεχτικά τις εξελίξεις σχετικά με την εξάπλωση του κορωνοϊού, προκειμένου να προσαρμοστεί στις ειδικές συνθήκες που προκύπτουν αποκλειστικά για την αντιμετώπιση και τον περιορισμό της διάδοσης του COVID-19. Συμμορφώνεται με τις επίσημες οδηγίες των αρμοδίων αρχών για τη λειτουργία των φυσικών του καταστημάτων και των κεντρικών γραφείων στις χώρες που δραστηριοποιείται. Εναρμονίζεται με την ισχύουσα νομοθεσία και συνεχίζει τις εμπορικές του συναλλαγές στα φυσικά καταστήματα σύμφωνα με τις οδηγίες. Οι ποσοτικές και ποιοτικές επιπτώσεις του φαινομένου στη λειτουργία του Ομίλου και της Εταιρείας λαμβάνοντας υπόψη και τις συστάσεις της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς (επιστολή προς τις εισηγμένες εταιρείες με ημερομηνία 31/3/2020), συνοψίζονται στα εξής: 1. Μείωση των πωλήσεων του Ομίλου την χρήση του 2020 κατά ποσό ευρώ 58,9 εκ. σε σχέση με την ίδια περίοδο πέρυσι και μείωση κατά 0,9 % του μικτού περιθωρίου κέρδους την χρήση του 2020 σε σχέση με την ίδια περίοδο πέρυσι. Να σημειωθεί ότι οι πωλήσεις του Ομίλου κατά την χρήση 2020 μέσω των ηλεκτρονικών του Καταστημάτων (e-commerce) αυξήθηκαν κατά ποσό ευρώ 18,4 εκ. σε σχέση με την ίδια περίοδο πέρυσι ενώ, συνεχίστηκαν οι επενδύσεις στην καινοτομία και την τεχνολογία και την αναβάθμιση των υπηρεσιών, ακολουθώντας τις ταχύτατες αλλαγές στις συνήθειες των καταναλωτών αλλά και τη φυσιογνωμία του λιανικού εμπορίου. 2. Αύξηση των ταμειακών διαθεσίμων του Ομίλου την 31/12/2020 κατά ποσό ευρώ 56,3 εκ. σε σχέση με την 31/12/2019 λόγω αξιοποίησης των ανοικτών γραμμών πίστωσης και των χρηματοδοτικών μέτρων στήριξης για την αντιμετώπιση της πανδημίας. 3. Μείωση των λειτουργικών εξόδων του Ομίλου το 2020 κατά ποσό ευρώ 14,3 εκ. σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο 2019 και συγκεκριμένα μείωση του μισθολογικού κόστους κατά ποσό ευρώ 7,2 εκ., των υπηρεσιών τρίτων (δικαιώματα, μισθώσεις, ενέργεια κλπ) κατά ποσό ευρώ 3,1 εκ., των λοιπών εξόδων (διαφήμιση, αποθήκευτρα, μεταφορικά κλπ) κατά ποσό ευρώ 3,4 εκ. και των φόρων κατά ποσό ευρώ 0,5 εκ. 4. Ο Όμιλος αξιοποίησε σε όλες τις χώρες που δραστηριοποιείται τα κρατικά μέτρα στήριξης για την αντιμετώπιση των συνεπειών της πανδημίας είτε αυτά αφορούσαν μισθολογικό κόστος, είτε κόστος μισθωμάτων, είτε φοροελαφρύνσεις, είτε χρηματοδότηση, είτε διευκόλυνση πληρωμών. 5. Ο Όμιλος εξασφάλισε συμφωνίες «παγώματος» των πληρωμών προς τους βασικούς του προμηθευτές κατά την περίοδο της αναστολής της λειτουργίας των Καταστημάτων καθώς και τροποποίηση των όρων πληρωμής για την περίοδο μετά τη λήξη της αναστολής και έως το τέλος του έτους. 6. Η διαθεσιμότητα εμπορευμάτων κατά τη χρήση του 2020 δεν επηρεάστηκε σε σχέση με την ίδια περίοδο πέρυσι. 7. Η Διοίκηση του Ομίλου έχει εφαρμόσει τηλεργασία σε όλες τις χώρες που δραστηριοποιείται. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 138 8. Η υπηρεσία διαχείρισης χαρτοφυλακίου συνεχίζει να προσδιορίζει, εκτιμά και αντισταθμίζει τους χρηματοοικονομικούς κινδύνους και να παρέχει οδηγίες για τη διαχείριση του συγκεκριμένου έκτακτου κινδύνου, ώστε να παρέχεται προστασία στους επενδυτές. 9. Ο Όμιλος έχει ενισχύσει τις υποδομές του τόσο σε ό,τι αφορά τα πληροφοριακά συστήματα όσο και τη λειτουργία των logistics centers, προκειμένου η επιχειρησιακή και εμπορική του λειτουργία όχι μόνο να συνεχίζεται απρόσκοπτα αλλά και να ενισχύεται περαιτέρω. Στο πλαίσιο αυτό, πραγματοποιούνται νέες επενδύσεις από τη θυγατρική TRADE LOGISTICS AEBE για την επέκταση των κτιρίων αποθήκευσης και διαχείρισης παραγγελιών ηλεκτρονικού εμπορίου και την αυτοματοποίηση της παροχής των σχετικών υπηρεσιών. Επίσης, για την ενίσχυση της κάλυψης των αυξανόμενων προσδοκιών των καταναλωτών του και τη δημιουργία μιας ολοκληρωμένης θετικής εμπειρίας για τον πελάτη ο Όμιλος επιδιώκει τον αρμονικό συνδυασμό του e-commerce με το «παραδοσιακό» μοντέλο ανάπτυξης, αξιοποιώντας στο έπακρο τα ψηφιακά μέσα και τις νέες τεχνολογίες, ώστε να προσφέρει μια omnichannel εμπειρία τόσο σε offline όσο και σε online επίπεδο. 10. Ο Όμιλος συνεχίζει τις αυστηρά επιλεγμένες επενδύσεις στον κλάδο λιανικής οικιακού εξοπλισμού και επίπλων που δραστηριοποιείται. Tον Σεπτέμβριο του 2020 του 2020 προστέθηκε στο δίκτυο των Καταστημάτων του κλάδου το πρώτο μεσαίου μεγέθους Κατάστημα ΙΚΕΑ στην πόλη Βάρνα στη Βουλγαρία, επιφάνειας 8.000 τμ και τον Δεκέμβριο 2020 το πρώτο μικρού μεγέθους Κατάστημα ΙΚΕΑ στον Πειραιά, επιφάνειας 1.850 τμ. 11. Ο Όμιλος στο πλαίσιο της έγκρισης που έχει λάβει από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς για άδεια λειτουργίας στην υπό σύσταση εταιρεία με την επωνυμία «TRADE ESTATES Ανώνυμη Εταιρεία Επενδύσεων σε Ακίνητη Περιουσία», για τη λειτουργία της ως: α) Ανώνυμη Εταιρεία Επενδύσεων σε Ακίνητη Περιουσία σύμφωνα με τις διατάξεις του ν.2778/1999 και β) Οργανισμός Εναλλακτικών Επενδύσεων με εσωτερική διαχείριση, σύμφωνα με τις διατάξεις του ν.4209/2013, συνεχίζει την υλοποίηση του στρατηγικού του πλάνου. Επίσης, εντός του πρώτου εξαμήνου του 2020 απόκτησε έμμεση συμμετοχή στην εταιρεία διαχείρισης ακινήτων ΜΑΝΤΕΝΚΟ ΑΕ ενώ, στο δεύτερο εξάμηνο του 2020 και συγκεκριμένα τον Ιούλιο, προχώρησε και στην απόκτηση νέας αντίστοιχης έμμεσης συμμετοχής ποσοστού 50% στην εταιρεία διαχείρισης ακινήτων POLIKENCO ΜAE. β) Σημαντικές Επίδικες Υποθέσεις Δεν υπάρχουν επίδικες υποθέσεις που η έκβασή τους μπορεί να έχει σημαντικές επιπτώσεις στις Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις του Ομίλου ή της Εταιρείας της χρήσης από 1/1 - 31/12/2020. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 139 5. Ανάλυση δαπανών και λοιπών εσόδων (α) Οι δαπάνες εμφανίζονται στην Ενοποιημένη Κατάσταση Αποτελεσμάτων χρήσης ως εξής: Ο Όμιλος Έξοδα λειτουργίας διάθεσης Έξοδα διοικητικής λειτουργίας Αποσβέσεις/Απομειώσεις (Διαθεση) Αποσβεσεις/Απομειώσεις (Διοικηση) Έξοδα ενσωματωμένα στο κόστος πωλήσεων Αποσβέσεις/Απομειώσεις στο κόστος πωλήσεων Λοιπά λειτουργικά έξοδα Σύνολο Η Εταιρεία 1/1 31/12/2020 66.327 13.053 10.463 3.370 4.282 1/1 31/12/2019 81.610 12.633 13.400 181 3.494 1/1 31/12/2020 45.729 10.766 8.215 891 0 1/1 31/12/2019 59.104 10.537 9.658 1.131 0 186 481 0 0 1.044 98.724 678 112.478 249 65.850 533 80.963 Οι βασικότερες κατηγορίες δαπανών αναλύονται ως εξής: Ο Όμιλος Αμοιβές και έξοδα προσωπικού Ενοίκια/Ηλεκτρ. - Κοινόχρ. κλπ Φόροι-τέλη Αποσβέσεις/Απομειώσεις Λοιπά έξοδα (Διαφήμιση, Αποθηκ.,Μεταφορικά κλπ) Σύνολο Η Εταιρεία 1/1 31/12/2020 37.538 28.231 1.415 14.019 1/1 31/12/2019 44.341 31.563 1.940 14.063 1/1 31/12/2020 24.155 20.339 921 9.106 1/1 31/12/2019 30.451 23.836 1.269 10.789 17.522 20.571 11.330 14.618 98.724 112.478 65.850 80.963 Οι βασικότερες κατηγορίες λειτουργικών δαπανών αναλύονται ως εξής: Ο Όμιλος Η Εταιρεία 1/1 31/12/2020 34.538 1/1 31/12/2019 41.698 Υπηρεσίες Τρίτων 15.493 Παροχές Τρίτων 11.477 Αμοιβές και έξοδα προσωπικού Φόροι-τέλη Λοιπά έξοδα & Αποσβέσεις Σύνολο 1/1 31/12/2020 24.155 1/1 31/12/2019 30.451 18.631 9.758 12.533 12.100 10.581 11.303 1.415 1.940 921 1.269 31.334 34.134 20.436 25.407 94.256 108.503 65.850 80.963 Λόγω της πανδημίας Covid-19 και των επακόλουθων περιορισμών που επιβλήθηκαν στις χώρες που δραστηριοποιείται ο Όμιλος (αναστολή λειτουργίας φυσικών καταστημάτων) κατά τη χρήση του 2020, επηρεάστηκαν σημαντικά γραμμές εξόδων όπως αμοιβές και έξοδα προσωπικού, υπηρεσίες τρίτων και λοιπά έξοδα. Για το έτος που έληξε την 31/12/2020, στα λοιπά έξοδα περιλαμβάνονται αμοιβές των τακτικών ελεγκτών ποσού ευρώ 20 χιλ. που αφορούν σε υπηρεσίες πέραν του ελέγχου των οικονομικών καταστάσεων (εξαιρουμένων δηλαδή υπηρεσιών τακτικού ελέγχου και έκδοσης φορολογικού 140 πιστοποιητικού, οι οποίες ανέρχονται σε ποσό ευρώ 92 χιλ.). Συνεπώς, το ποσοστό των μη ελεγκτικών υπηρεσιών ως προς τις ελεγτικές υπηρεσίες που παρείχε ο νόμιμος ελεγκτής διαμορφώνεται σε 21,4%. Οι αμοιβές και τα έξοδα προσωπικού αναλύονται ως εξής: Ο Όμιλος Μισθοί και ημερομισθία Εργοδοτικές εισφορές Λοιπές παροχές Παροχή σε εργαζομένους λόγω συνταξιοδότησης Σύνολο Η Εταιρεία 1/1 31/12/2020 28.596 6.212 2.338 1/1 31/12/2019 34.099 7.542 2.365 1/1 31/12/2020 18.022 4.268 1.547 1/1 31/12/2019 23.052 5.570 1.591 392 335 318 238 37.538 44.341 24.155 30.451 (β) Η ανάλυση των λοιπών εσόδων εκμετάλλευσης είναι: Ο Όμιλος Επιδότηση Ν. 3299/04 Έσοδα από προηγούμενη χρήση και από μη χρησιμοποίηση προβλέψεων Κέρδη από πώληση παγίων Λοιπά έσοδα Σύνολο Η Εταιρεία 1/1 31/12/2020 0 1/1 31/12/2019 150 1/1 31/12/2020 0 1/1 31/12/2019 0 281 679 229 437 2 9.892 10.175 5 6.658 7.491 2 7.333 7.563 0 4.527 4.964 Στα λοιπά έσοδα της χρήσης 2020 του Ομίλου περιλαμβάνεται ποσό ευρώ 2.771 χιλ. (2019: 2.640 χιλ.) που αφορούν κυρίως έσοδα αποστολής παραγγελιών και εισπρατόμενα ενοίκια και κοινόχρηστα, υπηρεσίες σε πελάτες ποσό ευρώ 2.449 χιλ. (2019: 1.973 χιλ.) και έσοδα από φωτοβολταϊκό ποσό ευρώ 344 χιλ. (2019: 345 χιλ.). Επίσης, περιλαμβάνονται έσοδα συνδιαφήμισης ποσού ευρώ 1,5 εκ. (2019: 0 εκ.) και έσοδα από εκπτώσεις μισθώσεων και επιστορφής ΦΠΑ λόγω COVID ποσού ευρώ 1.297 χιλ.. Στα λοιπά έσοδα της Εταιρείας για τη χρήση 2020 περιλαμβάνονται έσοδα αποστολής παραγγελιών και εισπρατόμενα ενοίκια και κοινόχρηστα ποσό ευρώ 1.585 χιλ. (2019: 1.856 χιλ.), έσοδα συνδιαφήμισης ποσού ευρώ 1,5 εκ. (2019: 0 εκ.), υπηρεσίες σε πελάτες ποσό ευρώ 2.192 χιλ. (2019: 1.788 χιλ.) και έσοδα από εκπτώσεις μισθώσεων και επιστορφής ΦΠΑ λόγω COVID ποσού ευρώ 1.222 χιλ.. (γ) Η ανάλυση των χρηματοοικονομικών αποτελεσμάτων είναι: Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 141 Ο Όμιλος Η Εταιρεία Χρεωστικοί τόκοι Έξοδα πιστωτικών καρτών Συναλλαγματικές διαφορές (έξοδα) Λοιπά έξοδα τραπεζών Λοιπά χρηματοοικονομικά έξοδα Τόκοι υποχρεώσεων μίσθωσης Σύνολο χρηματοοικονομικών εξόδων 1/1 31/12/2020 (4.951) (2.504) (32) (478) (8) (2.481) (10.455) 1/1 31/12/2019 (4.164) (2.830) (95) (453) (1) (2.725) (10.268) 1/1 31/12/2020 (3.517) (1.927) (8) (345) (8) (2.305) (8.110) 1/1 31/12/2019 (2.620) (2.235) (88) (344) (1) (2.556) (7.843) Πιστωτικοί τόκοι και συναφή έσοδα Συναλλαγματικές διαφορές (έσοδα) Κέρδη από πώληση χρεογράφων Σύνολο χρηματοοικονομικών εσόδων Χρηματοοικονομικα έξοδα - έσοδα 89 1 45 135 (10.320) 42 109 4 155 (10.113) 87 1 45 133 (7.977) 40 107 4 151 (7.692) (δ) Οι ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις περιλαμβάνουν με τη μέθοδο της καθαρής θέσης τις συγγενείς εταιρείες VYNER LTD, SW SOFIA MALL ENTERPRISES LTD, ΜΑΝΤΕΝΚΟ ΑΕ, POLIKENCO ΜAE. 6. Ιδιοχρησιμοποιούμενα Ενσώματα Περιουσιακά Στοιχεία Οι μεταβολές των ιδιοχρησιμοποιούμενων ενσώματων περιουσιακών στοιχείων της χρήσης 1/1 – 31/12/2020 και της χρήσης 1/1 – 31/12/2019 είναι οι ακόλουθες: Ο Όμιλος Αναπόσβεστη αξία 31.12.2019 Κτίρια και εγκαταστάσε ις κτιρίων ΜηχανήματαΕγκαταστάσεις -Λοιπός Μηχανολογικό ς Εξοπλισμός 22.308 1.714 948 5.859 3.282 34.111 2.545 275 113 2.630 315 5.879 (19.387) (38) (5) (842) (3) (20.274) (2.400) (354) (192) (1.968) 0 (4.914) 18.872 37 5 839 0 19.753 47.106 6.231 5.498 38.436 3.594 100.865 (25.167) (4.596) (4.630) (31.918) 0 (66.310) 21.939 1.635 869 6.519 3.594 34.555 Έπιπλα και λοιπός εξοπλισμός Μεταφορικά Μέσα Ακινητοποιή σεις υπό εκτέλεση Σύνολο Ενσώματων Περιουσιακών Στοιχείων 1.1 - 31.12.2020 Προσθήκες Λοιπές μεταβολές αξίας κτήσης Αποσβέσεις/ απομειώσεις χρήσης Λοιπές μεταβολές αποσβεσμένων Αξία κτήσης 31.12.2020 Σωρευμένες αποσβέσεις 31.12.2020 Αναπόσβεστη αξία 31.12.2020 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 142 Ο Όμιλος Κτίρια και εγκαταστάσει ς κτιρίων ΜηχανήματαΕγκαταστάσεις -Λοιπός Μηχανολογικό ς Εξοπλισμός 52.266 119.141 1.775 325 3.612 0 Έπιπλα και λοιπός εξοπλισμό ς Ακινητοποιήσ εις υπό εκτέλεση 966 5.936 2.688 182.772 403 188 1.877 1.756 8.162 53 (69) (24) (510) (138) (688) (52.591) (121.016) 0 0 0 (1.024) (174.631) 0 (5.917) (451) (206) (1.936) 0 (8.510) 0 32 56 24 492 0 603 0 26.403 0 0 0 0 26.403 0 63.948 5.993 5.390 36.648 3.282 115.260 0 (41.640) (4.279) (4.442) (30.789) 0 (81.150) 0 22.308 1.714 948 5.859 3.282 34.111 ΓήπεδαΟικόπεδα Αναπόσβεστη αξία 31.12.2018 Μεταφορικά Μέσα Σύνολο Ενσώματων Περιουσιακών Στοιχείων 1.1 - 31.12.2019 Προσθήκες Λοιπές μεταβολές αξίας κτήσης Μεταφορά αξίας κτήσης περιουσιακών στοιχείων σε κατεχόμενα πρός πώληση Αποσβέσεις/ απομειώσεις χρήσης Λοιπές μεταβολές αποσβεσμένων Μεταφορά αποσβεσμένων περιουσιακών στοιχείων σε κατεχόμενα πρός πώληση Αξία κτήσης 31.12.2019 Σωρευμένες αποσβέσεις 31.12.2019 Αναπόσβεστη αξία 31.12.2019 Η Εταιρεία Κτίρια και εγκαταστά σεις κτιρίων Αναπόσβεστη αξία 31.12.2019 ΜηχανήματαΕγκαταστάσεις -Λοιπός Μηχανολογικό ς Εξοπλισμός Έπιπλα και λοιπός εξοπλισμός Μεταφορικά Μέσα Ακινητοποιή σεις υπό εκτέλεση Σύνολο Ενσώματων Περιουσιακών Στοιχείων 17.925 1.210 309 3.046 58 22.548 894 234 22 864 9 2.024 (18.458) (32) (5) (783) (2) (19.280) (1.879) (220) (53) (1.051) 0 (3.203) 18.458 32 5 781 0 19.275 40.769 4.392 1.639 22.089 66 68.955 (23.829) (3.169) (1.361) (19.232) 0 (47.590) 16.941 1.223 279 2.857 66 21.365 1.1 - 31.12.2020 Προσθήκες Λοιπές μεταβολές αξίας κτήσης Αποσβέσεις/ απομειώσεις χρήσης Λοιπές μεταβολές αποσβεσμένων Αξία κτήσης 31.12.2020 Σωρευμένες αποσβέσεις 31.12.2020 Αναπόσβεστη αξία 31.12.2020 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 143 Η Εταιρεία Κτίρια και εγκαταστάσεις κτιρίων ΜηχανήματαΕγκαταστάσειςΛοιπός Μηχανολογικός Εξοπλισμός Αναπόσβεστη αξία 31.12.2018 31.316 53.200 1.310 37 1.392 0 Σύνολο Ενσώματων Περιουσιακών Στοιχείων Έπιπλα και λοιπός εξοπλισμός Ακινητοποιήσε ις υπό εκτέλεση 298 3.141 0 89.265 202 77 1.005 999 3.711 (36) (30) (5) (444) 0 (515) (31.354) (34.847) 0 0 0 (941) (67.141) 0 (3.097) (300) (65) (1.084) 0 (4.546) 0 31 29 5 428 0 493 0 1.281 0 0 0 0 1.281 0 58.334 4.190 1.621 22.007 58 86.211 0 (40.409) (2.980) (1.312) (18.962) 0 (63.663) 0 17.925 1.210 309 3.046 58 22.548 ΓήπεδαΟικόπεδα Μεταφορικά Μέσα 1.1 - 31.12.2019 Προσθήκες Λοιπές μεταβολές αξίας κτήσης Μεταφορά αξίας κτήσης περιουσιακών στοιχείων σε κατεχόμενα πρός πώληση Αποσβέσεις/ απομειώσεις χρήσης Λοιπές μεταβολές αποσβεσμένων Μεταφορά αποσβεσμένων περιουσιακών στοιχείων σε κατεχόμενα πρός πώληση Αξία κτήσης 31.12.2019 Σωρευμένες αποσβέσεις 31.12.2019 Αναπόσβεστη αξία 31.12.2019 Οι προσθήκες στα ενσώματα περιουσιακά στοιχεία της χρήσης αφορούν έξοδα διαμόρφωσης και αγοράς εξοπλισμού καταστημάτων λιανικής οικιακού εξοπλισμού και επίπλων (νέων και υφισταμένων). Την 10/9/2020 ξεκίνησε τη λειτουργία του ένα νέο Κατάστημα ΙΚΕΑ στην Βάρνα της Βουλγαρίας (IKEA Small Store), στο εμπορικό κέντρο Delta Planet Mall. Πρόκειται για ένα κατάστημα 8.000 τμ που αποτελεί το πρώτο από το δίκτυο καταστημάτων της νέας φιλοσοφίας μεσαίου και μικρού μεγέθους, που σκοπεύει να αναπτύξει ο Όμιλος το επόμενο διάστημα. Tην 9/9/2020 σταμάτησε τη λειτουργία του το Κέντρο Παραγγελιών και Παραλαβών (Pick Up & Order Point) στη Βάρνα της Βουλγαρίας. Την 28/12/2020 ξεκίνησε τη λειτουργία του ένα νέο Κατάστημα ΙΚΕΑ στον Πειραιά, 2.000 τμ που επίσης αποτελεί κατάστημα νέας γενιάς για τον κλάδο οικιακού εξοπλισμού και επίπλων (IKEA Small Store). Οι σημαντικότερες προσθήκες στη χρήση 2020 στα ενσώματα περιουσιακά στοιχεία αφορούν: α) κτίρια και τεχνικά έργα ποσού ευρώ 2,5 εκ. των Καταστημάτων IΚΕΑ. β) μηχανήματα – εγκαταστάσεις, έπιπλα και λοιπός εξοπλισμός ποσού ευρώ 2,5 εκ. των Καταστημάτων IΚΕΑ. Στις λοιπές μεταβολές αξίας κτήσης του Ομίλου περιλαμβάνονται καταστροφές ποσού 1.540 χιλ., ποσό ευρώ 18.457 χιλ. που αφορά αναταξινόμηση των ποσών που έχουν μεταφερθεί στα περιουσιακά στοιχεία που κατέχονται για πώληση την 31.12.2019 και πωλήσεις παγίων 275 χιλ. Επίσης, στις λοιπές μεταβολές αποσβεσμένων του Ομίλου περιλαμβάνονται καταστροφές ποσού 1.264 χιλ., ποσό ευρώ 18.457 χιλ. που αφορά αναταξινόμηση των ποσών που έχουν μεταφερθεί στα Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 144 περιουσιακά στοιχεία που κατέχονται για πώληση την 31.12.2019 και πωλήσεις παγίων ποσού ευρώ 32 χιλ. Στις λοιπές μεταβολές αξίας κτήσης της Εταιρείας περιλαμβάνονται καταστροφές ποσού 793 χιλ., ποσό ευρώ 18.457 χιλ. που αφορά αναταξινόμηση των ποσών που έχουν μεταφερθεί στα περιουσιακά στοιχεία που κατέχονται για πώληση την 31.12.2019 και πωλήσεις παγίων 28 χιλ. Επίσης, στις λοιπές μεταβολές αποσβεσμένων της Εταιρείας περιλαμβάνονται καταστροφές ποσού 791 χιλ., ποσό ευρώ 18.457 χιλ. που αφορά αναταξινόμηση των ποσών που έχουν μεταφερθεί στα περιουσιακά στοιχεία που κατέχονται για πώληση την 31.12.2019 και πωλήσεις παγίων ποσού ευρώ 27 χιλ. Οι συνολικές αποσβέσεις ενσώματων και άυλων παγίων ευρώ 6.149 χιλ. καταχωρήθηκαν κατά ποσό ευρώ 186 χιλ. στο κόστος πωλήσεων, ποσό ευρώ 5.111 χιλ. στα έξοδα διάθεσης και ποσό ευρώ 851 χιλ. στα έξοδα διοίκησης και αντίστοιχα της Εταιρείας οι αποσβέσεις συνολικής αξίας ποσό ευρώ 4.177 χιλ. (Σημείωση 5) καταχωρήθηκαν κατά ποσό ευρώ 3.409 χιλ. στα έξοδα διάθεσης και κατά ποσό ευρώ 768 χιλ. στα έξοδα διοίκησης. Την 31/12/2020 ο Όμιλος εξέτασε την αξία των ενσώματων περιουσιακών στοιχείων των Καταστημάτων του (Cash Generating Units) και διενήργησε έλεγχο απομείωσης όπου διαπιστώθηκε η ύπαρξη ένδειξης για απομείωση της αξίας διενήργησε έλεγχο απομείωσης. Την 31/12/2019 δεν προέκυψε απομείωση της αξίας των ενσώματων περιουσιακών στοιχείων του Όμιλου. Η αναπόσβεστη αξία των ενσώματων περιουσιακών στοιχείων που αφορούν τα Καταστήματα IΚΕΑ ανέρχεται για τον Όμιλο σε ποσό ευρώ 31.273 χιλ. (ευρώ 31.377 χιλ. το 2019) και για την Εταιρεία σε ποσό ευρώ 21.206 χιλ. (ευρώ 22.384 χιλ. το 2019). 7. Περιουσιακά Στοιχεία με Δικαίωμα Χρήσης Τα Περιουσιακά Στοιχεία με Δικαίωμα Χρήσης του Ομίλου και της Εταιρείας για τις χρήσεις 2020 και 2019 αναλύονται ως εξής: 60.017 Ο Όμιλος Μισθωμένα μηχανήματα εγκαταστάσεις λοιπός μηχανολογικός εξοπλισμός 2.010 6.371 29 248 6.648 (3.988) 0 (31) (4.019) Μισθωμένα κτίρια Αναπόσβεστη αξία 31.12.2019 Μισθωμένα μεταφορικά μέσα Σύνολο Περιουσιακών Στοιχείων με Δικαίωμα Χρήσης 556 62.583 Λοιπές μεταβολές Προσθήκες Λοιπές μεταβολές αξίας κτήσης Αποσβέσεις/ απομειώσεις χρήσης (5.272) (394) (185) (5.851) Αξία κτήσης 31.12.2020 67.812 2.437 987 71.236 (10.684) (791) (399) (11.874) 57.128 1.646 588 59.362 Σωρευμένες αποσβέσεις 31.12.2020 Αναπόσβεστη αξία 31.12.2020 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 145 Ο Όμιλος Μισθωμένα μηχανήματα εγκαταστάσεις λοιπός μηχανολογικός εξοπλισμός 2.379 Μισθωμένα κτίρια Αρχική Αναγνώριση 1.1.2019 65.125 Μισθωμένα μεταφορικά μέσα Σύνολο Περιουσιακών Στοιχείων με Δικαίωμα Χρήσης 636 68.140 Λοιπές μεταβολές Προσθήκες 304 29 134 467 Αποσβέσεις/ απομειώσεις χρήσης (5.412) (398) (214) (6.023) Αξία κτήσης 31.12.2019 65.429 2.408 769 68.606 Σωρευμένες αποσβέσεις 31.12.2019 (5.412) (398) (214) (6.023) Αναπόσβεστη αξία 31.12.2019 60.017 2.010 556 62.583 Η Εταιρεία Μισθωμένα κτίρια Αναπόσβεστη αξία 31.12.2019 Μισθωμένα μεταφορικά μέσα 57.771 Σύνολο Περιουσιακών Στοιχείων με Δικαίωμα Χρήσης 340 58.112 Λοιπές μεταβολές Προσθήκες 2.569 160 2.730 (3.086) (31) (3.117) Αποσβέσεις/ απομειώσεις χρήσης (4.797) (101) (4.898) Αξία κτήσης 31.12.2020 62.220 609 62.829 Σωρευμένες αποσβέσεις 31.12.2020 (9.762) (240) (10.002) Αναπόσβεστη αξία 31.12.2020 52.457 369 52.827 Λοιπές μεταβολές αξίας κτήσης Η Εταιρεία Μισθωμένα κτίρια Αρχική Αναγνώριση 1.1.2019 62.432 Μισθωμένα μεταφορικά μέσα Σύνολο Περιουσιακών Στοιχείων με Δικαίωμα Χρήσης 417 62.849 Λοιπές μεταβολές Προσθήκες 304 63 367 Αποσβέσεις/ απομειώσεις χρήσης (4.965) (139) (5.104) Αξία κτήσης 31.12.2019 62.737 479 63.216 Σωρευμένες αποσβέσεις 31.12.2019 (4.965) (139) (5.104) Αναπόσβεστη αξία 31.12.2019 57.771 340 58.112 Οι προσθήκες στα περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης της περιόδου αφορούν νέες συμβάσεις μίσθωσης καταστημάτων. Ειδικότερα, την 10/9/2020 ξεκίνησε το Κατάστημα ΙΚΕΑ στην Βάρνα της Βουλγαρίας (IKEA Small Store) και την 28/12/2020 ξεκίνησε τη λειτουργία του το Κατάστημα ΙΚΕΑ στον Πειραιά (IKEA Small Store). Την 31/12/2020, ο Όμιλος εξέτασε την αξία των ιδιοχρησιμοποιούμενων ενσώματων περιουσιακών στοιχείων των Καταστημάτων του (Cash Generating Units) και διενήργησε έλεγχο απομείωσης όπου διαπιστώθηκε η ύπαρξη ένδειξης απομείωσης της αξίας τους. Την 31/12/2020 δεν προέκυψε απομείωση της αξίας των περιουσιακών στοιχείων με δικαίωμα χρήσης του Όμιλου. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 146 8. Περιουσιακά στοιχεία που κατέχονται για πώληση Ο Όμιλος συνεχίζει την αξιοποίηση νέων επενδυτικών ευκαιρίων που σχετίζονται με την έγκριση που έλαβε από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς την 28/2/2019 για άδεια λειτουργίας στην υπό σύσταση εταιρεία με την επωνυμία «TRADE ESTATES Ανώνυμη Εταιρεία Επενδύσεων σε Ακίνητη Περιουσία», για τη λειτουργία της ως α) Ανώνυμη Εταιρεία Επενδύσεων σε Ακίνητη Περιουσία σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 2778/1999 και β) Οργανισμός Εναλλακτικών Επενδύσεων με εσωτερική διαχείριση, σύμφωνα με τις διατάξεις του ν.4209/2013. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται και οι ενέργειες του Ομίλου για τη σύσταση εταιρειών με αντικείμενο τη διαχείριση ακινήτων στην Κύπρο και τη Βουλγαρία (TRADE ESTATES CYPRUS LTD, H.M. ESTATES CYPRUS LTD, TRADE ESTATES BULGARIA EAD) και για το στρατηγικό σχεδιασμό της TRADE ESTATES Ανώνυμη Εταιρεία Επενδύσεων σε Ακίνητη Περιουσία, που περιλαμβάνει και την εξεύρεση στρατηγικού εταίρου ο οποίος θα πραγματοποιήσει σημαντική επένδυση στην ιδρυθησομένη εταιρεία, με ποσοστό που θα ανέλθει τουλάχιστον και πλέον του 50%. Ως εκ τούτου, την 31/12/2019 ο Όμιλος κατέταξε περιουσιακά στοιχεία του που σχετίζονται με την TRADE ESTATES Ανώνυμη Εταιρεία Επενδύσεων σε Ακίνητη Περιουσία, αξίας ποσού ευρώ 176,9 εκ στην κατηγορία κατεχόμενα προς πώληση γιατί την ημερομηνία αυτή πληρούνται τα κριτήρια κατάταξής τους βάσει του ΔΠΧΑ 15 όπως αυτά αναφέρονται στη Σημείωση 3.17. Πριν τον χρόνο κατάταξής τους όπως ορίζεται από τις διατάξεις του ΔΛΠ 36, τα συγκεκριμένα περιουσιακά στοιχεία ελέγχθηκαν για απομείωση αμέσως πριν την κατάταξή τους ως περιουσιακά στοιχεία που κατέχονται για πώληση και δεν προέκυψε ζημία απομείωσης. Τα περιουσιακά στοιχεία που έχουν καταταχθεί προς πώληση αποτελούν μία ενιαία μονάδα δημιουργίας ταμειακών ροών (cash generating unit- CGU) δεδομένου ότι μόνο όλα μαζί μπορούν να εισφερθούν στην TRADE ESTATES Ανώνυμη Εταιρεία Επενδύσεων σε Ακίνητη Περιουσία προκειμένου να υλοποιηθεί η έγκριση που έλαβε από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς για άδεια λειτουργίας. Τα συγκεκριμένα περιουσιακά στοιχεία επιμετρήθηκαν στη χαμηλότερη αξία μεταξύ της λογιστικής τους αξίας και της εύλογης μείον κόστη ολοκλήρωσης της πώλησης. Η εκτίμηση της εύλογης αξίας διενεργήθηκε από πιστοποιημένους εκτιμητές τον Φεβρουάριο του 2021 και ήταν ποσού ευρώ 184,7 εκ. Βάσει των εκτιμήσεων προέκυψε απομείωση ποσού ευρώ 1,9 εκ. στα περιουσιακά στοιχεία που κατέχονται προς πώληση δύο θυγατρικών (ΡΕΝΤΗΣ ΑΕ και TRADE ESTATES BULGARIA EAD). Κατά τη χρήση 2020 η Διοίκηση επιβεβαίωσε τις παραδοχές που είχαν χρησιμοποιηθεί για να διασφαλίσει ότι τα περιουσιακά στοιχεία που κατέχονται προς πώληση επιμετρούνται στη χαμηλότερη μεταξύ της λογιστικής τους αξίας και της εύλογης. Τη 31/12/2020 συνεχίζουν να πληρούνται τα κριτήρια κατάταξης των κατεχόμενων προς πώληση περιουσιακών στοιχείων βάσει του ΔΠΧΑ 15 δεδομένου ότι: η αναπόσβεση αξία τους θα ανακτηθεί κατά κύριο λόγο από την πώληση και όχι από τη συνεχιζόμενη χρήση τους, τα περιουσιακά στοιχεία είναι διαθέσιμα για άμεση πώληση στην κατάσταση που βρίσκονται, υπάρχει δέσμευση της Διοίκησης και είναι σε εξέλιξη πρόγραμμα εξεύρεσης αγοραστού ενώ, έχουν γίνει ενεργές προσπάθειες να πωληθούν τα περιουσιακά στοιχεία σε τιμή που να είναι λογική σε Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 147 σχέση με την εύλογη αξίας τους. Πιο συγκεκριμένα, έχουν προσληφθεί επαγγελματίες σύμβουλοι παροχής υπηρεσιών εξεύρευσης επενδυτών και ενώ, η πανδημία COVID-19 δημιούργησε καθυστερήσεις 10 μηνών περίπου στις διαδικασίες των διαπραγματεύσεων, οι προχωρημένες συζητήσεις και η ανταλλαγή προσχεδίων συμβατικών κειμένων και λεπτομερών προϋπολογιστικών μεγεθών με συγκεκριμένου πιθανούς επενδυτές, δημιουργεί την πεποίθηση ότι είναι πολύ πιθανή εντός του 2021 η εξεύρεση στρατηγικού εταίρου ο οποίος θα πραγματοποιήσει σημαντική επένδυση στην ιδρυθησομένη εταιρεία, θα ανέλθει σε ποσοστό τουλάχιστον και πλέον του 50%. η πώληση αναμένεται να πραγματοποιηθεί το αργότερο εντός του β’ εξαμήνου της χρήσης 2021. Τα περιουσιακά στοιχεία και οι υποχρεώσεις που περιλαμβάνονται στην κατηγορία κατεχόμενα προς πώληση την 31/12/2020 είναι τα εξής: Ο Όμιλος Ακίνητα Επενδύσεις σε θυγατρικές και συγγενείς Αναβαλλόμενοι φόροι Σύνολο μη κυκλοφορούντος ενεργητικού Λοιπά κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία Σύνολο κυκλοφορούντος ενεργητικού Μακροπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις Άλλες μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις Σύνολο Μακροπρόθεσμων Υποχρεώσεων Βραχυπρόθεσμο μέρος μακροπρόθεσμων δανειακών υποχρεώσεων Σύνολο Βραχυπρόθεσμων υποχρεώσεων Καθαρά περουσιακά στοιχεία Η Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 31/12/2020 31/12/2019 180.564 5.363 (3.422) 182.505 178.502 0 (2.766) 175.737 79.753 5.363 (2.650) 82.466 79.434 0 (2.210) 77.223 0 0 1.212 1.212 0 0 0 0 (13.800) (15.100) 0 0 (4.355) (18.155) (4.383) (19.483) 0 0 0 0 (2.500) (2.400) 0 0 (2.500) (2.400) 0 0 161.850 155.066 82.466 77.223 Οι μεταβολές της αξίας των περιουσιακών στοιχείων που κατέχονται για πώληση την περίοδο 1/131/12/2020 περιλαμβάνουν: α) την έμμεση συμμετοχή στην εταιρεία ΜΑΝΤΕΝΚΟ ΑΕ ποσού ευρώ 3,3 εκ η οποία ταξινομήθηκε ως περιουσιακό στοιχείο που κατέχεται για πώληση εντός της χρήσης 2020, β) την έμμεση συμμετοχή στην εταιρεία POLIKENCΟ ΜΑΕ ποσού ευρώ 2,1 εκ η οποία ταξινομήθηκε ως περιουσιακό στοιχείο που κατέχεται για πώληση εντός της χρήσης 2020 και γ) τις προσθήκες ποσού ευρώ 3,2 εκ σε περιουσιακά στοιχεία που είχαν αναγνωριστεί ως κατεχόμενα για πώληση την 31/12/2019. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 148 9. Άυλα Περιουσιακά Στοιχεία Τα άυλα περιουσιακά στοιχεία αναλύονται ως εξής: 3.796 Ο Όμιλος Λογισμικά προγράμματα 3.220 0 Δικαιώματα Αναπόσβεστη αξία 31.12.2019 Λοιπά Σύνολο 9 7.026 1.098 0 1.098 1.1 - 31.12.2020 Προσθήκες Αποσβέσεις/ απομειώσεις χρήσης Αξία κτήσης 31.12.2020 Σωρευμένες αποσβέσεις/απομειώσεις 31.12.2020 Αναπόσβεστη αξία 31.12.2020 (278) (955) (2) (1.235) 8.872 10.766 12 19.650 (5.353) (7.403) (5) (12.761) 3.519 3.363 7 6.889 4.074 Ο Όμιλος Λογισμικά προγράμματα 2.317 Δικαιώματα Αναπόσβεστη αξία 31.12.2018 Λοιπά Σύνολο 11 6.402 1.580 1.1 - 31.12.2019 Προσθήκες Αποσβέσεις/ απομειώσεις χρήσης Αξία κτήσης 31.12.2019 Σωρευμένες αποσβέσεις/απομειώσεις 31.12.2019 Αναπόσβεστη αξία 31.12.2019 0 1.580 0 (278) (677) (2) (956) 8.872 9.668 12 18.552 (5.075) (6.448) (3) (11.526) 3.796 3.220 9 7.026 Δικαιώματα Αναπόσβεστη αξία 31.12.2019 2.917 Η Εταιρεία Λογισμικά προγράμματα 2.400 Λοιπά Σύνολο 9 5.325 1.1 - 31.12.2020 Προσθήκες Αποσβέσεις/ απομειώσεις χρήσης Αξία κτήσης 31.12.2020 Σωρευμένες αποσβέσεις/απομειώσεις 31.12.2020 Αναπόσβεστη αξία 31.12.2020 0 790 0 790 (250) (723) (2) (975) 7.210 8.227 12 15.449 (4.543) (5.760) (5) (10.308) 2.667 2.467 7 5.141 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 149 3.167 Η Εταιρεία Λογισμικά προγράμματα 1.810 Δικαιώματα Αναπόσβεστη αξία 31.12.2018 Λοιπά Σύνολο 11 4.988 1.1 - 31.12.2019 Προσθήκες Αποσβέσεις/ απομειώσεις χρήσης Αξία κτήσης 31.12.2019 Σωρευμένες αποσβέσεις/απομειώσεις 31.12.2019 Αναπόσβεστη αξία 31.12.2019 0 1.103 0 1.103 (250) (513) (2) (765) 7.210 7.437 12 14.659 (4.293) (5.037) (3) (9.334) 2.917 2.400 9 5.325 Τα δικαιώματα περιλαμβάνουν δικαίωμα χρήσης εμπορικών σημάτων (ΙΚΕΑ). Οι προσθήκες στα άυλα περιουσιακά στοιχεία αφορούν άδειες χρήσεις λογισμικού. Οι αποσβέσεις των άυλων περιουσιακών στοιχείων του Ομίλου της χρήσης 2020 ανήλθαν στο ποσό των ευρώ 1.235 χιλ. Την 31/12/2020, ο Όμιλος εξέτασε την αξία των ιδιοχρησιμοποιούμενων ενσώματων περιουσιακών στοιχείων των Καταστημάτων του (Cash Generating Units) και διενήργησε έλεγχο απομείωσης όπου διαπιστώθηκε η ύπαρξη ένδειξης απομείωσης της αξίας τους. Την 31/12/2020 δεν προέκυψε απομείωση της αξίας των άυλων περιουσιακών στοιχείων του Όμιλου. 10. Επενδύσεις σε θυγατρικές και συγγενείς Οι επενδύσεις σε θυγατρικές της Εταιρείας αναλύονται ως εξής: ΧΩΡΑ ΠΟΣΟΣΤΟ ΣΥΜ/ΧΗΣ 2020 HOUSEMARKET (CYPRUS) LIMITED Κύπρος 100% HOUSEMARKET BULGARIA EAD Βουλγαρία TRADE LOGISTICS Ελλάδα WYLDES LTD Κύπρος Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΟΣΟΣΤΟ 31/12/2020 ΣΥΜ/ΧΗΣ 2019 31/12/2019 ΘΥΓΑΤΡΙΚΕΣ 11.041 100% 11.041 100% 9.999 100% 9.999 100% 18.520 100% 18.520 100% ΣΥΝΟΛΟ 40.937 80.497 100% 40.657 80.217 Η δραστηριότητα της κάθε μίας εκ των εταιρειών ανωτέρω περιγράφεται στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου. Την 31/12/2020 δεν υπήρχαν ενδείξεις για τη διενέργεια ελέγχου απομείωσης των θυγατρικών δεδομένου ότι οι θυγατρικές είχαν λειτουργικά κέρδη. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 150 Οι ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις περιλαμβάνουν με τη μέθοδο της καθαρής θέσης τις συγγενείς εταιρείες VYNER LTD και SW SOFIA MALL ENTERPRISES LTD η αξία των οποίων στη γραμμή επενδύσεις σε θυγατρικές και συγγενείς του Ομίλου την 31/12/2020 ήταν ποσό ευρώ 27.465 χιλ (2019: ποσό ευρώ 29.803 χιλ). Κατά την ενοποίηση με τη μέθοδο της καθαρής θέσης καταχωρήθηκε στα αποτελέσματα ως ζημία στο λογαριασμό συμμετοχή στα αποτελέσματα συγγενών εταιρειών ποσό ευρώ 2.767 χιλ. (2019: κέρδος ποσό ευρώ 1.284 χιλ.) με αντίστοιχη μείωση της αξίας της Επένδυσης σε Θυγατρικές και Συγγενείς. Η περαιτέρω διαφοροποίηση της αξίας της επένδυσης οφείλεται σε αύξηση μετοχικού κεφαλαίου στη συγγενή SW SOFIA MALL ENTERPRISES LTD κατά ποσό ευρώ 250 χιλ. και στη διαγραφή απαιτήσεων ποσού ευρώ 94 χιλ. από τη συγγενή SW SOFIA MALL ENTERPRISES LTD και ποσού ευρώ 85 χιλ. από τη συγγενή VYNER LTD. Τα ενοποιημένα οικονομικά στοιχεία της VYNER LTD έχουν ως εξής: Έτος Χώρα εγκατάστασης Σύνολο Ενεργητικού Υποχρεώσεις 2020 Κύπρος 149.249 89.837 2019 Κύπρος 146.395 86.772 Κέρδη Ποσοστό συμμετοχής 7.952 (186) 50,00% 11.230 1.242 50,00% Έσοδα Τα ενοποιημένα οικονομικά στοιχεία της SW SOFIA MALL ENTERPISES LTD έχουν ως εξής: Έτος Χώρα εγκατάστασης Σύνολο Ενεργητικού Υποχρεώσεις Έσοδα Κέρδη/ (Ζημίες) Ποσοστό συμμετοχής 2020 Κύπρος 2.789 206 198 193 50,00% 2019 Κύπρος 2.266 200 183 (169) 50,00% Σχετικά με τη συγγενή SW SOFIA MALL ENTERPISES LTD σημειώνουμε ότι σύμφωνα με το ΔΛΠ 28, αν το μερίδιο του επενδυτή στις ζημιές μιας συγγενούς είναι ίσο με ή υπερβαίνει τη λογιστική αξία της επένδυσης, ο επενδυτής παύει να αναγνωρίζει το μερίδιό του από τις περαιτέρω ζημιές. Η αναλογία στην καθαρή θέση της εταιρείας, στο τέλος της τρέχουσας χρήσης ανέρχεται σε ποσό ευρώ 1.292 χιλ και της προηγούμενης ποσό ευρώ 1.033 χιλ. Επίσης, οι ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις περιλαμβάνουν με τη μέθοδο της καθαρής θέσης τις συγγενείς εταιρείες MANTENKO AE και POLIKENCO ΜAE οι οποίες έχουν αναγνωριστεί στη γραμμή περιουσιακά στοιχεία που κατέχονται για πώληση του Ομίλου με αξία την 31/12/2020 ποσού ευρώ 5.363 χιλ (2019: ποσό ευρώ 0 χιλ). Τα οικονομικά στοιχεία της MANTENKO AE έχουν ως εξής: Xρήση Χώρα εγκατάστασης Σύνολο Ενεργητικού Υποχρεώσεις Έσοδα Κέρδη/ (Ζημίες) Ποσοστό συμμετοχής 2020 Ελλάδα 6.587 9 - - 50,00% Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 151 Τα οικονομικά στοιχεία της POLIKENCO ΜAE έχουν ως εξής: Xρήση Χώρα εγκατάστασης Σύνολο Ενεργητικού Υποχρεώσεις Έσοδα Κέρδη/ (Ζημίες) Ποσοστό συμμετοχής 2020 Ελλάδα 6.304 2.210 - - 50,00% 11. Αποθέματα Τα αποθέματα αναλύονται ως εξής: Ο Όμιλος Εμπορεύματα Προκαταβολές για αγορές εμπορευμάτων Σύνολο Η Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 31/12/2020 31/12/2019 37.765 (171) 37.594 35.821 33 35.854 24.751 0 24.751 22.296 43 22.339 Το κόστος των αποθεμάτων του Ομίλου που καταχωρήθηκε ως έξοδο στο κόστος πωληθέντων, ανέρχεται σε ποσό ευρώ 141.577 χιλ. στην τρέχουσα περίοδο και αντίστοιχα το 2019 ανερχόταν σε ποσό ευρώ 174.246 χιλ. και της Εταιρείας σε ποσό ευρώ 84.196 χιλ. στην τρέχουσα περίοδο και αντίστοιχα το 2019 ανερχόταν σε ποσό ευρώ 110.024 χιλ. Η αξία των αποθεμάτων που διαγράφηκαν εντός της χρήσης ανέρχεται για τον Όμιλο σε ποσό ευρώ 679 χιλ. (ευρώ 936 χιλ. το 2019) και για την Εταιρεία σε ποσό ευρώ 517 χιλ. (ευρώ 730 χιλ το 2019). Το σύνολο της πρόβλεψης αποθεμάτων την 31/12/2020 ανέρχεται για τον Όμιλο σε ποσό ευρώ 2.291 χιλ. (ευρώ 459 χιλ. το 2019) και για την Εταιρεία σε ποσό ευρώ 2.019 χιλ. (ευρώ 357 χιλ. το 2019). 12. Απαιτήσεις από Πελάτες Ο λογαριασμός πελάτες αναλύεται ως εξής: Ο Όμιλος Πελάτες Επιταγές πελατών Προβλέψεις επισφαλών πελατών Σύνολο Η Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 31/12/2020 31/12/2019 10.953 18 (7.512) 3.458 10.731 24 (7.412) 3.343 10.144 18 (7.512) 2.650 9.838 24 (7.412) 2.449 Την 31/12/2020 και την 31/12/2019, η κατανομή των απαιτήσεων από πελάτες σε μη ληξιπρόθεσμες και μη απομειωμένες και σε ληξιπρόθεσμες και απομειωμένες είναι η εξής: Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 152 O Όμιλος 31/12/2020 3.458 2.058 Ληξιπρόθεσμες και απαξιωμένες εμπορικές απαιτήσεις 1.401 31/12/2019 3.343 1.864 1.478 Σύνολο Μη ληξιπρόθεσμες και μη απαξιωμένες απαιτήσεις Στις μη ληξιπρόθεμες και μη απομειωμένες απαιτήσεις του Ομίλου περιλαμβάνονται ποσά που προέρχονται από τιμολόγηση μισθωμάτων και κοινοχρήστων ποσού ευρώ 545 χιλ. (2019: 194 χιλ.) από τιμολόγηση ηλεκτρικού ρεύματος στον ΛΑΓΗΕ ποσού ευρώ 73 χιλ. (2019: 79 χιλ.) από αποθήκευτρα θυγατρικής ποσό ευρώ 401 χιλ. και λοιπά ποσό ευρώ 1.039 χιλ. Η Εταιρεία 31/12/2020 2.650 1.249 Ληξιπρόθεσμες και απαξιωμένες εμπορικές απαιτήσεις 1.401 31/12/2019 2.449 971 1.478 Σύνολο Μη ληξιπρόθεσμες και μη απαξιωμένες απαιτήσεις Στις μη ληξιπρόθεσμες και μη απομειωμένες απαιτήσεις της Εταιρείας περιλαμβάνονται κυρίως από ποσά που προέρχονται από τιμολόγηση μισθωμάτων ποσού ευρώ 67 χιλ. (2019: 166 χιλ.). 13. Μακροπρόθεσμες Απαιτήσεις Ο Όμιλος Απαιτήσεις: Δοσμένες εγγυήσεις για μισθώσεις ακινήτων Δοσμένες λοιπές εγγυήσεις σε τρίτους Λοιπές Μακροπρόθεσμες απαιτήσεις Σύνολο Η Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 31/12/2020 31/12/2019 2.624 11 0 2.636 2.655 31 0 2.687 2.620 0 0 2.620 2.651 20 2.500 5.171 Οι εγγυήσεις για μισθώσεις ακινήτων σχετίζονται άμεσα με τη λειτουργία των εταιρειών του Ομίλου αφού αφορούν εμπορικά ακίνητα. Επίσης, εγγυήσεις έχουν δοθεί και για δημόσιες υπηρεσίες και οργανισμούς. 14. Λοιπά κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία Τα λοιπά κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία αναλύονται ως εξής: Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 153 Ο Όμιλος Η Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 31/12/2020 31/12/2019 2.448 1.897 1.694 4.049 10.088 562 2.120 2.489 3.398 8.568 89 676 1.172 6.123 8.060 286 1.667 1.598 4.908 8.459 Προκαταβολές Προμηθευτών Απαιτήσεις από πιστωτικές κάρτες Έξοδα Επόμενων χρήσεων Λοιποί χρεώστες Σύνολο Για την Εταιρεία τη χρήση 2020 περιλαμβάνεται στους λοιπούς χρεώστες, ποσό ευρώ 245 χιλ. που αφορά πρόγραμμα προεξόφλησης πιστωτικών καρτών (2019: ποσό ευρώ 273 χιλ.) και ποσό ευρώ 1.209 χιλ. που αφορά απαίτηση δημοτικών τελών (2019: ποσό ευρώ 1.209 χιλ.) και ποσό ευρώ 22 χιλ. που αφορά λογαριασμούς δεσμευμένων καταθέσεων (2019: ποσό ευρώ 52 χιλ.). Για τον Όμιλο στους λοιπούς χρεώστες την 31/12/2020 περιλαμβάνονται ποσό ευρώ 245 χιλ. που αφορά πρόγραμμα προεξόφλησης πιστωτικών καρτών θυγατρικής μέσω factoring (2019: ποσό ευρώ 273 χιλ.), ποσό ευρώ 1.209 χιλ. που αφορά απαίτηση δημοτικών τελών (2019: ποσό ευρώ 1.209 χιλ.) και ποσό ευρώ 22 χιλ. που αφορά λογαριασμούς δεσμευμένων καταθέσεων. 15. Ταμειακά Διαθέσιμα και ισοδύναμα Τα διαθέσιμα αντιπροσωπεύουν μετρητά στα ταμεία του Ομίλου και τραπεζικές καταθέσεις διαθέσιμες σε πρώτη ζήτηση και αναλύονται ως εξής: Ο Όμιλος Ταμείο Καταθέσεις όψεως και προθεσμίας Σύνολο Η Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 31/12/2020 31/12/2019 1.628 77.739 79.367 1.357 21.685 23.042 1.319 57.676 58.995 961 7.016 7.978 Η αύξηση των ταμειακών διαθεσίμων οφείλεται στην αξιοποίηση ανοικτών γραμμών πίστωσης και κρατικών χρηματοδοτικών μέτρων στήριξης των επιχειρήσεων. Τα προσωρινά αδιάθετα κεφάλαια των εταιρειών του Ομίλου επενδύονται σε πολύ βραχυπρόθεσμες προθεσμιακές καταθέσεις σε ευρώ. Το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο καταθέσεων για τη χρήση 2020 ανήλθε στο 0,25%. (2019: 0,57%). 16. Μετοχικό Κεφάλαιο Την 31 Δεκεμβρίου 2020 το μετοχικό κεφάλαιο ανερχόταν σε ποσό ευρώ 47.450.647 (2019: ποσό ευρώ 47.450.647) διαιρούμενο σε 47.450.647 (2019: 47.450.647) μετοχές ονομαστικής αξίας 1 (ενός) ευρώ η κάθε μία. 17. Αποθεματικά Τα αποθεματικά αναλύονται ως εξής: Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 154 Ο Όμιλος Τακτικό αποθεματικό Αποθεματικό αναπροσαρμογής παγίων Αφορολόγητα αποθεματικά Αποθεματικό δικαιωμάτων προαίρεσης αγοράς μετοχών Αποθεματικό αντιστάθμισης ταμειακών ροών Σύνολο Η Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 31/12/2020 31/12/2019 8.268 722 7.725 8.268 722 7.725 8.268 722 7.725 8.268 722 7.725 1.735 1.437 1.570 1.295 (256) 18.194 (287) 17.865 0 18.285 0 18.009 Τακτικό αποθεματικό: Σύμφωνα µε τις διατάξεις της Ελληνικής νομοθεσίας, η δημιουργία τακτικού αποθεματικού - µε την κατ’ έτος μεταφορά ποσού ίσου µε το 5% των ετήσιων, μετά από φόρους, κερδών - είναι υποχρεωτική, μέχρι να φθάσει το ύψος του αποθεματικού στο 1/3 του μετοχικού κεφαλαίου. Το τακτικό αποθεματικό διανέμεται µόνο κατά τη διάλυση των εταιρειών, μπορεί όμως να συμψηφισθεί µε συσσωρευμένες ζημίες. Αφορολόγητα αποθεματικά: O Όμιλος διατηρεί αφορολόγητα αποθεματικά ύψους ευρώ 7.725 χιλ. (2019: ευρώ 7.725 χιλ.), τα οποία προήλθαν κυρίως από μερίσματα και έσοδο από πρόβλεψη επισφάλειας του Ν. 3296/04. Σε περίπτωση διαθέσεως ή κεφαλαιοποιήσεως θα φορολογηθούν με τον φορολογικό συντελεστή που προβλέπεται από το άρθρο 71Β Ν.4172/2013. Συναλλαγματικές διαφορές από μετατροπή οικονομικών καταστάσεων εταιρειών εξωτερικού: Το αποθεματικό συναλλαγματικών διαφορών από μετατροπή οικονομικών καταστάσεων εταιρειών εξωτερικού αποτελείται από τις συναλλαγματικές διαφορές που προκύπτουν από τη μετατροπή των οικονομικών καταστάσεων των εταιρειών του Ομίλου οι οποίες έχουν διαφορετικό λειτουργικό νόμισμα από τη μητρική. Αποθεματικό αντιστάθμισης ταμειακών ροών: Το αποθεματικό αυτό αφορά αποτίμηση στην εύλογη αξία προσδιορισμένου αποτελεσματικού μέσου αντιστάθμισης ταμειακών ροών (IRS) – βλέπε Σημείωση 20. Αποθεματικό δικαιωμάτων προαίρεσης αγοράς μετοχών: Το αποθεματικό δημιουργείται με την έγκριση από τη Γενική Συνέλευση Προγράμματος Παροχής Δικαιωμάτων Προαίρεσης. Μετά την άσκηση των δικαιωμάτων ή την παραίτηση των δικαιούχων το υπόλοιπο του αποθεματικού μεταφέρεται στο Λογαριασμό Αδιανέμητων Κερδών. Αποθεματικά αναπροσαρμογής παγίων: Το αποθεματικό αναπροσαρμογής παγίων περιλαμβάνει διαφορές αποτίμησης αξίας οικοπέδων και κτιρίων. Τα αποθεματικά αναπροσαρμογής παγίων δε δύναται να διανεμηθούν στους μετόχους. 18. Μερίσματα Στην Τακτική Γενική Συνέλευση των μετόχων της 12/6/2020 δεν τέθηκε θέμα διανομής μερίσματος χρήσης 2019, λαμβάνοντας υπόψη τα αποτελέσματα της ως άνω αναφερόμενης χρήσης. Η Έκτακτη Γενική Συνέλευση των μετόχων της Εταιρείας της 31/12/2020 ενέκρινε τη διανομή μερίσματος από κέρδη προηγούμενων χρήσεων ποσού ευρώ 7 εκ. (2019: ποσό ευρώ 6,2 εκ.). Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 155 19. Παροχές σε εργαζόμενους 19.1 Υποχρεώσεις λόγω εξόδου από την υπηρεσία Η υποχρέωση για αποζημίωση λόγω εξόδου από την υπηρεσία (Νόμος 2112/20, 4093/12 για τις Ελληνικές Εταιρείες, Βουλγάρικη Εργατική Νομοθεσία για τις Βουλγάρικες Εταιρείες) απεικονίζεται στις Οικονομικές Καταστάσεις, σύμφωνα με το ΔΛΠ 19 και βασίζεται σε αναλογιστική μελέτη η οποία εκπονήθηκε από την εταιρεία AON Hewitt με ημερομηνία 31 Δεκεμβρίου 2020. Οι βασικές εκτιμήσεις της αναλογιστικής μελέτης για την Ελλάδα είναι οι εξής: Ελληνικές Εταιρείες 2020 2019 Μέση ετήσια αύξηση μισθοδοσίας προσωπικού 1,00% 1,00% Επιτόκιο προεξόφλησης 0,53% 1,01% Πληθωρισμός 1,00% 1,00% 23 16-15 Διάρκεια Προγράμματος (έτη) Σε περίπτωση αύξησης της μέσης ετήσιας αύξησης μισθοδοσίας εργαζομένων κατά 0,50% (δηλαδή 1,50%), τότε το σύνολο των παροχών εργαζομένων των ελληνικών εταιρειών θα αυξανόταν από 7,35% έως 7,89%. Σε περίπτωση αύξησης του επιτοκίου προεξόφλησης κατά 0,50%, τότε το σύνολο των παροχών εργαζομένων των ελληνικών εταιρειών θα μειωνόταν από 6,71% έως 7,22%. Βουλγάρικη Εταιρεία 2020 2019 Μέση ετήσια αύξηση μισθοδοσίας προσωπικού 2,50% 1,80% Επιτόκιο προεξόφλησης 0,29% 0,40% 1% 0,30% 14,54 21 Πληθωρισμός Διάρκεια Προγράμματος (έτη) Σε περίπτωση αύξησης της μέσης ετήσιας αύξησης μισθοδοσίας εργαζομένων κατά 0,50% (δηλαδή 3%), τότε το σύνολο των παροχών εργαζομένων της βουλγάρικης εταιρείας θα αυξανόταν κατά 11,21%. Σε περίπτωση αύξησης του επιτοκίου προεξόφλησης αυξανόταν κατά 0,50% (δηλαδή 0,79%), τότε το σύνολο των παροχών εργαζομένων της Βουλγάρικης εταιρείας θα μειωνόταν κατά 10,12%. Η δαπάνη για πρόβλεψη αποζημίωσης προσωπικού, λόγω συνταξιοδότησης, που αναγνωρίστηκε στα αποτελέσματα είναι: Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 156 Ο Όμιλος Τρέχον κόστος υπηρεσίας Χρηματοοικονομικό κόστος Κόστος περικοπών/διακανονισμών/τερματισμού υπηρεσίας Σύνολο χρέωσης στα αποτελέσματα Υπόλοιπο υποχρεώσεως στην έναρξη Έξοδα συνταξιοδότησης Πληρωθείσες παροχές Αναλογιστικές ζημίες/(κέρδη) Υπόλοιπο λήξεως Η Εταιρεία 1/1 31/12/2020 286 42 1/1 31/12/2019 295 62 1/1 31/12/2020 216 39 1/1 31/12/2019 205 56 129 37 121 32 458 4.234 458 (70) 499 5.121 394 3.428 394 (61) 473 4.234 376 3.731 376 (58) 411 4.460 292 2.996 292 (53) 496 3.731 Τα ποσά που εμφανίζονται στην γραμμή Αναλογιστικές ζημίες/(κέρδη) εμφανίζονται στην Κατάσταση Συνολικού Εισοδήματος και αφορούν προγράμματα καθορισμένων παροχών. 19.2 Παροχές που εξαρτώνται από την αξία των μετοχών Μέλη της Διοίκησης της Εταιρείας και των θυγατρικών της συμμετέχουν σε Πρόγραμμα Παροχής Δικαιωμάτων Προαίρεσης Αγοράς Μετοχών της μητρικής εταιρείας FOURLIS AE ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ. H Τακτική Γενική Συνέλευση της Εταιρείας FOURLIS AE ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ της 16ης Ιουνίου 2017, στο πλαίσιο του Προγράμματος Παροχής Δικαιωμάτων Προαίρεσης Αγοράς Μετοχών, ενέκρινε τη διάθεση 2.566.520 δικαιωμάτων προαίρεσης αγοράς μετοχών και την παροχή εξουσιοδοτήσεως στο Διοικητικό Συμβούλιο για τη ρύθμιση των διαδικαστικών θεμάτων και λεπτομερειών. Το πρόγραμμα θα υλοποιηθεί σε τέσσερις σειρές, με περίοδο ωρίμανσης πέντε ετών ανά σειρά. Τα δικαιώματα πρέπει να ασκηθούν εντός πέντε ετών από την ημερομηνία ωρίμανσής τους. Σε περίπτωση που μετά την παραπάνω κατανομή των δικαιωμάτων στους δικαιούχους της κάθε σειράς, παραμένουν αδιάθετα δικαιώματα, αυτά δε θα παραχωρούνται αλλά θα ακυρώνονται. Η τιμή διάθεσης των μετοχών της κάθε σειράς, είναι η χρηματιστηριακή τιμή κλεισίματος της μετοχής την ημέρα απόφασης της Γενικής Συνέλευσης για την έγκριση του προγράμματος. Την 20/11/2017 το Δ.Σ προέβη στην παραχώρηση 641.630 Δικαιωμάτων Προαίρεσης, τα οποία αποτελούν την πρώτη από τις τέσσερις υπό παραχώρηση σειρές. H τιμή διάθεσης των μετοχών στις οποίες αντιστοιχούν τα απονεμόμενα δικαιώματα προαίρεσης προσδιορίζεται στο ποσό των ευρώ 5,768 ανά μετοχή που αποτελεί τη χρηματιστηριακή τιμή κλεισίματος της μετοχής προσαρμοσμένη με τη μείωση του μετοχικού κεφαλαίου που πραγματοποιήθηκε μετά την ημέρα της Γενικής Συνέλευσης. Τα δικαιώματα της ανωτέρω σειράς κατοχυρώνονται σε πέντε έτη ως ακολούθως: Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 157 Ημερομηνία Κατοχύρωσης 31/12/2017 31/12/2018 31/12/2019 31/12/2020 31/12/2021 Αριθμός Δικαιωμάτων 128.326 128.326 128.326 128.326 128.326 Η εύλογη αξία των Δικαιωμάτων υπολογίστηκε βασισμένη στην προσομοίωση της τιμής της μετοχής της Εταιρείας υποθέτοντας ότι η τιμή θα εξελιχθεί στο μοντέλο της “Binomial Pricing’’. Η εύλογη αξία ανά Δικαίωμα και ημερομηνία κατοχύρωσης προσδιορίστηκε με βάση το μοντέλο 5 Bermudan option ως εξής: Ημερομηνία Κατοχύρωσης 31/12/2017 31/12/2018 31/12/2019 31/12/2020 31/12/2021 Τιμή ανά Δικαίωμα € 0,962 1,064 1,152 1,225 1,290 Οι μεταβλητές βάσει των οποίων υπολογίστηκαν τα παραπάνω είναι: Μεταβλητή Τιμή Τιμή Άσκησης € 5,77 Ημερομηνία Παραχώρησης (Grant date) 20/11/2017 Μεταβλητότητα (Stock Volatility) 28,1% Μερισματική Απόδοση (Dividend Yield) 1,72% Ποσοστό παραίτησης (Attrition Rate) 0% Επιτόκιο Μηδενικού Κινδύνου (Risk Free Rate) 0,3953% Την 19/11/2018 το Δ.Σ προέβη στην παραχώρηση 641.630 Δικαιωμάτων Προαίρεσης, τα οποία αποτελούν την δεύτερη από τις τέσσερις υπό παραχώρηση σειρές. H τιμή διάθεσης των μετοχών στις οποίες αντιστοιχούν τα απονεμόμενα δικαιώματα προαίρεσης προσδιορίζεται στο ποσό των ευρώ 5,667 ανά μετοχή που αποτελεί τη χρηματιστηριακή τιμή κλεισίματος της μετοχής (προσαρμοσμένη με τη μείωση του μετοχικού κεφαλαίου που πραγματοποιήθηκε μετά την ημέρα της Γενικής Συνέλευσης). Τα δικαιώματα της ανωτέρω σειράς κατοχυρώνονται σε πέντε έτη ως ακολούθως: Ημερομηνία Κατοχύρωσης Αριθμός Δικαιωμάτων 31/12/2018 128.326 31/12/2019 128.326 31/12/2020 128.326 31/12/2021 128.326 31/12/2022 128.326 Η εύλογη αξία των Δικαιωμάτων υπολογίστηκε βασισμένη στην προσομοίωση της τιμής της μετοχής της Εταιρείας υποθέτοντας ότι η τιμή θα εξελιχθεί στο μοντέλο της “Binomial Pricing’’. Η εύλογη αξία ανά Δικαίωμα και ημερομηνία κατοχύρωσης προσδιορίστηκε με βάση το μοντέλο 5 Bermudan option Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 158 ως εξής: Ημερομηνία Κατοχύρωσης Τιμή ανά Δικαίωμα € 31/12/2018 0,541 31/12/2019 0,623 31/12/2020 0,694 31/12/2021 0,756 31/12/2022 0,809 Οι μεταβλητές βάσει των οποίων υπολογίστηκαν τα παραπάνω είναι: Μεταβλητή Τιμή Τιμή Άσκησης € 5,67 Ημερομηνία Παραχώρησης (Grant date) 19/11/2018 Μεταβλητότητα (Stock Volatility) 26,6% Μερισματική Απόδοση (Dividend Yield) 2,012% Ποσοστό παραίτησης (Attrition Rate) 0% Επιτόκιο Μηδενικού Κινδύνου (Risk Free Rate) 0,575% Την 19/11/2019 το Δ.Σ προέβη στην παραχώρηση 641.630 Δικαιωμάτων Προαίρεσης, τα οποία αποτελούν την τρίτη από τις τέσσερις υπό παραχώρηση σειρές. H τιμή διάθεσης των μετοχών στις οποίες αντιστοιχούν τα απονεμόμενα δικαιώματα προαίρεσης προσδιορίζεται στο ποσό των ευρώ 5,5637 ανά μετοχή που αποτελεί τη χρηματιστηριακή τιμή κλεισίματος της μετοχής (προσαρμοσμένη με τη μείωση του μετοχικού κεφαλαίου που πραγματοποιήθηκε μετά την ημέρα της Γενικής Συνέλευσης). Τα δικαιώματα της ανωτέρω σειράς κατοχυρώνονται σε πέντε έτη ως ακολούθως: Ημερομηνία Κατοχύρωσης Αριθμός Δικαιωμάτων 31/12/2019 128.326 31/12/2020 128.326 31/12/2021 128.326 31/12/2022 128.326 31/12/2023 128.326 Η εύλογη αξία των Δικαιωμάτων υπολογίστηκε βασισμένη στην προσομοίωση της τιμής της μετοχής της Εταιρείας υποθέτοντας ότι η τιμή θα εξελιχθεί στο μοντέλο της “Binomial Pricing’’. Η εύλογη αξία ανά Δικαίωμα και ημερομηνία κατοχύρωσης προσδιορίστηκε με βάση το μοντέλο 5 Bermudan option ως εξής: Ημερομηνία Κατοχύρωσης Τιμή ανά Δικαίωμα € 31/12/2019 1,006 31/12/2020 1,098 31/12/2021 1,176 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 159 31/12/2022 1,240 31/12/2023 1,294 Οι μεταβλητές βάσει των οποίων υπολογίστηκαν τα παραπάνω είναι: Μεταβλητή Τιμή Τιμή Άσκησης € 5,56 Ημερομηνία Παραχώρησης (Grant date) 19/11/2019 Μεταβλητότητα (Stock Volatility) 27,7% Μερισματική Απόδοση (Dividend Yield) 1,852% Ποσοστό παραίτησης (Attrition Rate) 0% Επιτόκιο Μηδενικού Κινδύνου (Risk Free Rate) 0,575% Την 24/11/2020 το Δ.Σ προέβη στην παραχώρηση 641.630 Δικαιωμάτων Προαίρεσης, τα οποία αποτελούν την τέταρτη από τις τέσσερις υπό παραχώρηση σειρές. H τιμή διάθεσης των μετοχών στις οποίες αντιστοιχούν τα απονεμόμενα δικαιώματα προαίρεσης προσδιορίζεται στο ποσό των ευρώ 5,5637 ανά μετοχή που αποτελεί τη χρηματιστηριακή τιμή κλεισίματος της μετοχής (προσαρμοσμένη με τη μείωση του μετοχικού κεφαλαίου που πραγματοποιήθηκε μετά την ημέρα της Γενικής Συνέλευσης). Τα δικαιώματα της ανωτέρω σειράς κατοχυρώνονται σε πέντε έτη ως ακολούθως: Ημερομηνία Κατοχύρωσης Αριθμός Δικαιωμάτων 31/12/2020 128.326 31/12/2021 128.326 31/12/2022 128.326 31/12/2023 128.326 31/12/2024 128.326 Η εύλογη αξία των Δικαιωμάτων υπολογίστηκε βασισμένη στην προσομοίωση της τιμής της μετοχής της Εταιρείας υποθέτοντας ότι η τιμή θα εξελιχθεί στο μοντέλο της “Binomial Pricing’’. Η εύλογη αξία ανά Δικαίωμα και ημερομηνία κατοχύρωσης προσδιορίστηκε με βάση το μοντέλο 5 Bermudan option ως εξής: Ημερομηνία Κατοχύρωσης Τιμή ανά Δικαίωμα € 31/12/2020 0,507 31/12/2021 0,601 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 160 31/12/2022 0,683 31/12/2023 0,755 31/12/2024 0,818 Οι μεταβλητές βάσει των οποίων υπολογίστηκαν τα παραπάνω είναι: Μεταβλητή Τιμή Τιμή Άσκησης € 5,56 Ημερομηνία Παραχώρησης (Grant date) Μεταβλητότητα (Stock Volatility) Μερισματική Απόδοση (Dividend Yield) Ποσοστό παραίτησης (Attrition Rate) Επιτόκιο Μηδενικού Κινδύνου (Risk Free Rate) 24/11/2020 38,8% 2,111% 0% 0,575% Στο πλαίσιο της εφαρμογής του Προγράμματος Διάθεσης Μετοχών που εγκρίθηκε και θεσπίσθηκε με την απόφαση της Έκτακτης Γενικής Συνέλευσης των μετόχων της μητρικής εταιρείας FOURLIS AE ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ της 27/9/2013 (Stock Option Plan - στο εξής «το Πρόγραμμα»), εντός της χρήσης 2020 ασκήθηκαν 87.040 δικαιώματα προαίρεσης αγοράς μετοχών (στο εξής «τα Δικαιώματα»). Δυνάμει της από 28/12/2020 αποφάσεως του Διοικητικού Συμβουλίου (σχετ. το με αριθμό 417/28.12.2020 πρακτικό Δ.Σ.), πιστοποιήθηκε η άσκηση των ως άνω Δικαιωμάτων από τους αντίστοιχους δικαιούχους του Προγράμματος με καταβολή της αξίας άσκησης των νέων μετοχών. Σημειώνεται ότι η τιμή διάθεσης των μετοχών στις οποίες αντιστοιχούν τα απονεμόμενα δικαιώματα προαίρεσης είχε προσδιορισθεί καταρχήν στο ποσό των τριών ευρώ και σαράντα λεπτών (3,40€) ανά μετοχή, που αποτελούσε τη χρηματιστηριακή τιμή κλεισίματος της μετοχής την ημέρα της απόφασης της Γενικής Συνέλευσης για το Πρόγραμμα (27/9/2013). Ήδη, δυνάμει των από 20/11/2017, 19/11/2018 και 18/11/2019 αποφάσεων του Διοικητικού Συμβουλίου (σχετ. τα με αριθμούς 389/20.11.2017, 399/19.11.2018 και 407/18.11.2019 πρακτικά Δ.Σ.) έχει επέλθει αναπροσαρμογή της ιστορικής τιμής της μετοχής της Εταιρείας, με συνέπεια εφαρμοζομένη τιμή άσκησης των δικαιωμάτων προαίρεσης αγοράς μετοχών του Προγράμματος να λογίζεται το ποσό των τριών ευρώ και 0,2226 € (3,2226 €) ανά μετοχή. Κατόπιν της πιστοποίησης της καταβολής της τιμής άσκησης των Δικαιωμάτων από τους δικαιούχους, ήτοι του συνολικού ποσού των 280.495,10 ευρώ, εκδόθηκαν και παραδόθηκαν προς τους αντίστοιχους δικαιούχους του Προγράμματος 87.040 νέες κοινές ονομαστικές μετοχές ονομαστικής αξίας 1,00 ευρώ εκάστης, ενώ το μετοχικό κεφάλαιο της Εταιρείας αυξήθηκε κατά το ποσό των 87.040,00 ευρώ, που αντιστοιχεί στην ονομαστική αξία των νέων μετοχών. Επίσης, συνεπεία της ασκήσεως των ως άνω Δικαιωμάτων με καταβολή της αξίας άσκησης εξ ευρώ 3,2226 ανά μετοχή σύμφωνα με τα ανωτέρω, η διαφορά υπέρ το άρτιο, συνολικού ποσού 193.455,10 ευρώ, μεταφέρθηκε στο λογαριασμό «διαφορά από την έκδοση μετοχών υπέρ το άρτιο». Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 161 Την περίοδο 1/1-31/12/2020 παραιτήθηκαν δικαιούχοι από την άσκηση 0 δικαιωμάτων (2019: 2.378) προαίρεσης τα οποία είχαν παραχωρηθεί από το ΔΣ της μητρικής εταιρείας FOURLIS AE ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ προαίρεσης τα οποία είχαν παραχωρηθεί από το ΔΣ της 25/11/2013, δικαιούχοι 0 δικαιωμάτων (2019: 4.677) τα οποία είχαν παραχωρηθεί από το ΔΣ της 24/11/2014 καθώς και δικαιούχοι 0 δικαιωμάτων προαίρεσης (2019: 6.840) τα οποία είχαν παραχωρηθεί από το ΔΣ της 25/11/2015. Tην περίοδο 1/1 - 31/12/2020 καταχωρήθηκε ως έξοδο στα ενοποιημένα αποτελέσματα, ποσό ευρώ 298 χιλ. (2019: 257 χιλ.). Την περίοδο 1/1 - 31/12/2020 καταχωρήθηκε ως έξοδο στα αποτελέσματα της Εταιρείας, ποσό ευρώ 276 χιλ. (2019: 237 χιλ.). 19.3 Εισφορές για παροχές σε εργαζόμενους λόγω συνταξιοδότησης Τη χρήση 2020, καταχωρήθηκε στα έξοδα εισφορά για παροχές σε εργαζόμενους λόγω συνταξιοδότησης, από τη μητρική Εταιρεία ποσό ευρώ 292 χιλ. (2019: ευρώ 275 χιλ.) και από τον Όμιλο ποσό ευρώ 340 χιλ. (2019: ευρώ 312 χιλ.) σύμφωνα με το ισχύον ιδιωτικό συνταξιοδοτικό πρόγραμμα καθορισμένων εισφορών. 20. Χρηματοοικονομικά μέσα και πολιτικές διαχείρισης χρηματοοικονομικών κινδύνων 20.1 Πιστωτικός κίνδυνος Έκθεση στον πιστωτικό κίνδυνο Ο Όμιλος έχει περιορισμένη έκθεση σε πιστωτικούς κινδύνους λόγω επικέντρωσης του σε κλάδο λιανικής όπου η πληρωμή των εμπορευμάτων γίνεται κυρίως μετρητοίς ή με πιστωτικές κάρτες που προεξοφλούνται. Η μέγιστη έκθεση στον πιστωτικό κίνδυνο κατά την ημερομηνία της Κατάστασης Οικονομικής Θέσης μη λαμβανομένης οποιασδήποτε μεθόδου αντιστάθμισης ή ασφάλισης ήταν: Σε χιλιάδες ευρώ Απαιτήσεις απο πελάτες Λοιποί Χρεώστες Απαιτήσεις από πιστωτικές κάρτες Ταμειακά διαθέσιμα & ισοδύναμα Λογιστική Αξία 31/12/2020 31/12/2019 3.458 3.343 8.191 6.449 1.897 2.120 79.367 23.042 Σύνολο 92.913 34.952 Η μέγιστη έκθεση στον πιστωτικό κίνδυνο για τις εμπορικές απαιτήσεις του Ομίλου μη λαμβάνοντας υπόψη καμία μέθοδο αντιστάθμισης ή ασφάλισης κατά την ημερομηνία της Κατάστασης Οικονομικής Θέσης, ανά γεωγραφική περιοχή, ήταν: Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 162 Λογιστική αξία Ελλάδα 31/12/2020 31/12/2019 3.115 7.331 676 60.475 71.597 3.066 5.135 1.667 9.270 19.138 Σε χιλιάδες ευρώ Απαιτήσεις απο πελάτες Λοιποί Χρεώστες Απαιτήσεις από πιστωτικές κάρτες Ταμειακά διαθέσιμα & ισοδύναμα Σύνολο Χώρες Νοτιοανατολικής Ευρώπης 31/12/2020 31/12/2019 343 861 1.220 18.891 21.316 277 1.313 452 13.772 15.814 Η μέγιστη έκθεση στον πιστωτικό κίνδυνο για τις εμπορικές απαιτήσεις κατά την ημερομηνία της Κατάστασης Οικονομικής Θέσης ανά τύπο πελάτη ήταν: Λογιστική Αξία 31/12/2020 31/12/2019 Σε χιλιάδες ευρώ Πελάτες χονδρικής Πελάτες λιανικής 2.752 707 2.759 583 20.2 Κίνδυνος ρευστότητας Ο κίνδυνος ρευστότητας διατηρείται σε χαμηλά επίπεδα, μέσω διατήρησης επαρκών τραπεζικών πιστωτικών ορίων αλλά και σημαντικών διαθεσίμων τα οποία την 31/12/2020 για τον Όμιλο ήταν ευρώ 79 εκ. έναντι ευρώ 23 εκ. που είχε την 31/12/2019 ενώ, παράλληλα, ο Όμιλος πέτυχε το 2020 να διατηρήσει την αυξημένη περίοδο πίστωσης από βασικούς προμηθευτές του. Οι συμβατικές λήξεις των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων, συμπεριλαμβανομένων των πληρωμών τόκων και εξαιρώντας τις συμφωνίες συμψηφισμού, παρατίθενται στον παρακάτω πίνακα όσον αφορά τα δάνεια ενώ, οι υποχρεώσεις προς προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις είναι συμβατικής λήξης μικρότερης των 12 μηνών. 31/12/2020 Αλληλόχρεοι λογαριασμοί Μακροπρόθεσμα δάνεια Σύνολο Άμεσης λήξης 3.300 0 Ο Όμιλος 3 έως 12 3 μήνες μήνες 0 4.990 1.367 48.603 0 84.806 Μεγαλύτερο από 5 έτη 0 0 1 έως 5 έτη Σύνολο 8.290 134.777 3.300 1.367 53.593 84.806 0 143.067 31/12/2019 Αλληλόχρεοι λογαριασμοί Μακροπρόθεσμα δάνεια 0 0 2.000 1.187 9 6.931 0 90.837 0 534 2.009 99.490 Σύνολο 0 3.187 6.941 90.837 534 101.499 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 163 31/12/2020 Άμεσης λήξης Η Εταιρεία 3 έως 12 3 μήνες μήνες 0 4.990 496 42.260 0 51.089 Μεγαλύτερο από 5 έτη 0 0 47.250 51.089 0 98.834 2.000 495 0 495 0 53.172 0 0 2.000 54.162 2.495 495 53.172 0 56.162 Αλληλόχρεοι λογαριασμοί Μακροπρόθεσμα δάνεια 0 0 Σύνολο 0 496 31/12/2019 Αλληλόχρεοι λογαριασμοί Μακροπρόθεσμα δάνεια 0 0 Σύνολο 0 1 έως 5 έτη Σύνολο 4.990 93.844 Στον παραπάνω πίνακα περιλαμβάνεται και το κοινοπρακτικό δάνειο της εταιρείας TRADE ESTATES BULGARIA ΕAD ποσού ευρώ 16.300 χιλ. με ημερομηνία έκδοσης 5/12/2019 και διάρκεια 5 έτη από την ημερομηνία έκδοσης (ευρώ 2.500 χιλ πληρωτέο την επόμενη χρήση) που έχει αναταξινομηθεί (βλέπε σημείωση 8). 20.3 Συναλλαγματικός κίνδυνος Έκθεση στον συναλλαγματικό κίνδυνο Ο Όμιλος εκτίθεται σε συναλλαγματικούς κινδύνους προερχόμενους από εμπορικές συναλλαγές σε διαφορετικά νομίσματα σε σχέση με το εκάστοτε τοπικό νόμισμα (SEK). Ο Όμιλος προκειμένου να ελαχιστοποιήσει τους συναλλαγματικούς κινδύνους σύμφωνα με τις εκάστοτε ανάγκες, σε ορισμένες περιπτώσεις διενεργεί προαγορά συναλλάγματος. Ο συναλλαγματικός κίνδυνος αυτού του είδους (translation risk), υφίσταται λόγω της δραστηριότητας της Βουλγαρίας BGN (Leva Βουλγαρίας). Στη Βουλγαρία το τοπικό νόμισμα BGN έχει σταθερή συναλλαγματική ισοτιμία με το ευρώ (EUR/BGN = 1.95583) χωρίς αυτό να σημαίνει ότι τα οικονομικά προβλήματα και οι επιπτώσεις της παγκόσμιας κρίσης στη Βουλγαρία, δεν αυξάνουν τον κίνδυνο αποσταθεροποίησης της ισοτιμίας. Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις Ξ.Ν.σε χιλ ευρώ Δολ ΗΠΑ Σουηδική κορώνα Βουλγάρικο λέβα Ευρώ 31/12/2020 1 (316) 0 262 31/12/2019 1 (711) 0 407 Ανάλυση ευαισθησίας Μία ενίσχυση κατά 10% του ευρώ έναντι των παρακάτω νομισμάτων στις 31 Δεκεμβρίου θα αύξανε (μείωνε) την καθαρή θέση και τα αποτελέσματα κατά τα ποσά που αναφέρονται παρακάτω. Η ανάλυση αυτή υποθέτει ότι όλες οι άλλες μεταβλητές, και συγκεκριμένα τα επιτόκια, θα παρέμεναν σταθερές. Η ανάλυση αυτή πραγματοποιήθηκε κατά τον ίδιο τρόπο για το 2019. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 164 Επίδραση σε χιλιάδες ευρώ Καθαρή θέση Αποτελέσματα 1 1 Σουηδική κορώνα (31,6) (31,6) Βουλγάρικο Λέβα 0 0 31 Δεκεμβρίου 2020 Δολάριο ΗΠΑ 31 Δεκεμβρίου 2019 Δολάριο ΗΠΑ 1 Σουηδική κορώνα (71,1) Βουλγάρικο Λέβα 0 1 (71,1) 0 Μία μείωση κατά 10% του ευρώ έναντι των παραπάνω νομισμάτων την 31 Δεκεμβρίου θα είχε την ισόποση αλλά αντίθετη επίδραση στο παραπάνω νόμισμα με τα ποσά που αναγράφονται πιο πάνω, στη βάση ότι όλες οι άλλες μεταβλητές θα παρέμεναν σταθερές. Η ισοτιμία των ξένων νομισμάτων που χρησιμοποιήθηκαν για τη σύνταξη των οικονομικών καταστάσεων της χρήσης 2020, είναι BGN: 1,95583 και για τη χρήση 2019 ήταν BGN: 1,95583. 20.4 Κίνδυνος διακύμανσης επιτοκίων Προφίλ Ο Όμιλος εκτίθεται σε κινδύνους ταμειακών ροών, που λόγω μιας ενδεχόμενης μελλοντικής μεταβολής των κυμαινόμενων επιτοκίων μπορεί να διαφοροποιήσουν θετικά ή αρνητικά τις ταμειακές εισροές ή/ και εκροές που συνδέονται με περιουσιακά στοιχεία ή/ και υποχρεώσεις του Ομίλου. Παρότι σε ένα περιβάλλον παρατεταμένης παγκόσμιας επιβράδυνσης, ο κίνδυνος αύξησης των επιτοκίων παραμένει χαμηλός, ο Όμιλος προκειμένου να ελέγξει τις αρνητικές επιπτώσεις μιας πιθανής ανοδικής κίνησης των επιτοκίων, έχει συνάψει συμβόλαια ανταλλαγής επιτοκίων (IRS), μετατρέποντας μέρος του δανεισμού από κυμαινόμενο σε σταθερό επιτόκιο τριών έως πέντε ετών. Κατά την ημερομηνία της Κατάστασης Οικονομικής Θέσης, το προφίλ των χρηματοοικονομικών μέσων του Ομίλου αναλύεται στην ενότητα Δάνεια. Ανάλυση ευαισθησίας εύλογης αξίας για χρηματοοικονομικά μέσα μεταβλητού επιτοκίου Μία μεταβολή κατά 1% του επιτοκίου δανεισμού του Ομίλου στις 31 Δεκεμβρίου, θα αύξανε (μείωνε) ισόποσα την καθαρή θέση και τα αποτελέσματα κατά ευρώ 1.430,67 χιλ. τη χρήση 2020 και ευρώ 1.014,99 χιλ. τη χρήση 2019. Ανάλυση ευαισθησίας εύλογης αξίας για χρηματοοικονομικά μέσα σταθερού επιτοκίου Η Εταιρεία δεν έχει χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού και υποχρεώσεις σταθερού επιτοκίου που να αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων. 20.5 Εύλογη αξία χρηματοοικονομικών στοιχείων Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 165 Δεν υφίσταται διαφορά μεταξύ των εύλογων αξιών και των αντίστοιχων λογιστικών των χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού και παθητικού (δηλαδή των εμπορικών και λοιπών απαιτήσεων, των ταμειακών διαθεσίμων, των προμηθευτών και λοιπών υποχρεώσεων, των παράγωγων χρηματοοικονομικών μέσων, των δανείων και των χρηματοδοτικών μισθώσεων). Η εύλογη αξία ενός χρηματοοικονομικού στοιχείου είναι το ποσό που εισπράττεται για την πώληση ενός περιουσιακού στοιχείου ή πληρώνεται για το διακανονισμό μιας υποχρέωσης σε μία συναλλαγή υπό κανονικές συνθήκες μεταξύ δύο εμπορικά συναλλασσόμενων κατά την ημερομηνία αποτίμησης της. Η εύλογη αξία των χρηματοοικονομικών στοιχείων των Οικονομικών Καταστάσεων της 31 Δεκεμβρίου 2020 προσδιορίστηκε με την καλύτερη δυνατή εκτίμηση από την Διοίκηση. Σε περιπτώσεις όπου δεν υπάρχουν διαθέσιμα δεδομένα ή είναι αυτά περιορισμένα από ενεργές χρηματαγορές οι αποτιμήσεις των εύλογων αξιών έχουν προκύψει από την εκτίμηση της Διοίκησης σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες που υπάρχουν. Οι μέθοδοι αποτίμησης της εύλογης αξίας ιεραρχούνται σε τρία επίπεδα: Επίπεδο 1: Χρηματιστηριακές αξίες από ενεργές χρηματαγορές για ακριβώς ίδια εμπορεύσιμα στοιχεία, Επίπεδο 2: Αξίες που δεν είναι επιπέδου 1 αλλά μπορεί να εντοπισθούν ή να προσδιορισθούν άμεσα ή έμμεσα μέσω χρηματιστηριακών τιμών από ενεργές χρηματαγορές, Επίπεδο 3: Αξίες για περιουσιακά στοιχεία ή υποχρεώσεις που δεν βασίζονται σε χρηματιστηριακές τιμές από ενεργές χρηματαγορές. Οι παρακάτω μέθοδοι και παραδοχές χρησιμοποιήθηκαν για την εκτίμηση της εύλογης αξίας για κάθε κατηγορία χρηματοοικονομικού στοιχείου: Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα, εμπορικές και λοιπές απαιτήσεις, προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις: H λογιστική αξία είναι σχεδόν ίδια με την εύλογη επειδή είτε η λήξη αυτών των χρηματοοικονομικών στοιχείων είναι βραχυπρόθεσμη είτε δεν υπάρχει συναλλαγματικός κίνδυνος που να επηρεάζει την εύλογη αξία. Δάνεια: H λογιστική αξία είναι σχεδόν ίδια με την εύλογη επειδή τα δάνεια αυτά είναι σε τοπικό νόμισμα και έντοκα με κυμαινόμενο επιτόκιο. Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα: H μέθοδος αποτίμησης προσδιορίστηκε λαμβάνοντας υπόψη όλους τους παράγοντες προκειμένου να προσδιοριστεί με ακρίβεια η εύλογη αξία, όπως η τρέχουσα και μελλοντική πορεία των επιτοκίων καθώς και η διάρκεια και είναι επιπέδου 2. Κατά τη διάρκεια της χρήσεως δεν υπήρξαν μεταφορές μεταξύ των επιπέδων 1 και 2 ούτε μεταφορές εντός και εκτός του επιπέδου 3 κατά την επιμέτρηση της εύλογης αξίας. Επίσης, κατά τη διάρκεια της ίδιας χρήσης δεν υπήρξε μεταβολή στο σκοπό κάποιου χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου που θα οδηγούσε σε διαφορετική ταξινόμηση αυτού του στοιχείου. 20.6 Διαχείριση κεφαλαίου Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 166 Πρωταρχικός στόχος του Ομίλου σχετικά με τη διαχείριση του κεφαλαίου είναι η διασφάλιση και διατήρηση ισχυρής πιστοληπτικής ικανότητας και υγιών κεφαλαιακών δεικτών με σκοπό την υποστήριξη των επενδυτικών σχεδίων και τη μεγιστοποίηση της απόδοσης των επενδυμένων κεφαλαίων προς όφελος των μετόχων. Ο Όμιλος παρακολουθεί τη διαχείριση κεφαλαίου μέσω της χρήσης του δείκτη μόχλευσης - καθαρός δανεισμός προς ίδια κεφάλαια συν καθαρό δανεισμό. Στον καθαρό δανεισμό συμπεριλαμβάνονται τα τοκοφόρα δάνεια μείον τα ταμειακά διαθέσιμα. Στρατηγικός στόχος του Ομίλου είναι ο παραπάνω δείκτης να κυμαίνεται μεταξύ 30% και 45%. Την 31/12/2020 ο δείκτης ανήλθε σε ποσοστό 23% (2019: 27%). 21. Δάνεια Τα δάνεια του Ομίλου και της Εταιρείας την 31/12/2020 και την 31/12/2019 αναλύονται ως εξής: Ο Όμιλος Μακροπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις Βραχυπρόθεσμο μέρος μακροπρόθεσμων δανειακών υποχρεώσεων Μακροπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις Βραχυπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις για κεφάλαιο κίνησης Σύνολο δανειακών υποχρεώσεων Η Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 31/12/2020 31/12/2019 118.477 81.990 93.844 54.162 47.470 5.719 42.756 991 71.006 76.271 51.089 53.172 8.290 2.009 4.990 2.000 126.767 83.999 98.834 56.162 Η περίοδος αποπληρωμής των μακροπρόθεσμων δανείων κυμαίνεται από 1 – 5 έτη και το μέσο πραγματικό επιτόκιο του Ομίλου διαμορφώθηκε την περίοδο από 1/1/2020 έως 31/12/2020 σε 3,01% (την αντίστοιχη περίοδο του 2019 διαμορφώθηκε σε 3,58%). Οι αποπληρωμές και οι εισπράξεις δανείων την τρέχουσα περίοδο ανήλθαν για τον Όμιλο σε ποσό ευρώ 57.545 χιλ. (2019: 25.484 χιλ.) και 98.646 χιλ. (2019: 36.506 χιλ.) και για την Εταιρεία ποσό ευρώ 51.615 χιλ. (2019: 7.047) και ποσό ευρώ 94.000 χιλ. (2019: 23.500) αντίστοιχα. Τα μακροπρόθεσμα δάνεια, συμπεριλαμβανομένου και του μέρους τους που είναι πληρωτέο εντός 12 μηνών, καλύπτουν κυρίως τις ανάγκες ανάπτυξης του Ομίλου και αναλύονται σε ομολογιακά, κοινοπρακτικά και λοιπά μακροπρόθεσμα δάνεια ως ακολούθως για 31/12/2020 και 30/12/2019 αντίστοιχα: 31/12/2020 Ποσό σε χιλ. Ημερομηνία ευρώ Έκδοσης Διάρκεια Η.Μ. HOUSEMARKET 5,5 (CYPRUS) LTD Διμερές 9.385 23/4/2019 έτη από την ημερομηνία έκδοσης (ευρώ 2.168 χιλ πληρωτέο την επόμενη χρήση) Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 167 31/12/2020 Ποσό σε χιλ. Ημερομηνία ευρώ Έκδοσης Διάρκεια 9.385 HOUSE MARKET BULGARIA ΕAD 9 έτη από την ημερομηνία έκδοσης Κοινοπρακτικό 10.084 11/7/2016 (ευρώ 1.947 χιλ πληρωτέο την επόμενη χρήση) 10.084 Ομολογιακό 39.765 4/10/2016 5 έτη από την ημερομηνία έκδοσης 5 έτη από την ημερομηνία έκδοσης Ομολογιακό 9.923 26/2/2019 (ευρώ 991 χιλ πληρωτέο την επόμενη χρήση) HOUSEMARKET Α.Ε. ΟμολογιακόΕΑΤ ΟμολογιακόΕΑΤ 4 έτη από την ημερομηνία έκδοσης 19.828 17/7/2020 (ευρώ 2.000 χιλ πληρωτέο την επόμενη χρήση) 4 έτη από την ημερομηνία έκδοσης 19.432 31/7/2020 (ευρώ 0 χιλ πληρωτέο την επόμενη χρήση) ΟμολογιακόΕΑΤ 4.896 24/9/2020 3 έτη από την ημερομηνία έκδοσης 93.844 5 έτη από την ημερομηνία έκδοσης Ομολογιακό TRADE 5.050 8/3/2017 (ευρώ 600 χιλ πληρωτέο την επόμενη χρήση) LOGISTICS A.E.B.E Επιστρεπτέα προκαταβολή 113 16/6/2020 5 έτη από την ημερομηνία έκδοσης 5.163 Σύνολο 118.476 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 168 Ποσό 31/12/2019 σε ευρώ χιλ. Ημερομηνία Έκδοσης Διάρκεια 5,5 Η.Μ. HOUSEMARKET (CYPRUS) LTD Διμερές 11.374 23/4/2019 έτη από την ημερομηνία έκδοσης (ευρώ 2.168 χιλ πληρωτέο την επόμενη χρήση) 11.374 9 έτη από την ημερομηνία HOUSE MARKET BULGARIA ΕAD Κοινοπρακτικό 11.103 11/7/2016 έκδοσης (ευρώ πληρωτέο την 1.960 χιλ επόμενη χρήση) 11.103 Ομολογιακό 39.702 4/10/2016 HOUSEMARKET Α.Ε. 5 έτη από την ημερομηνία έκδοσης 5 έτη από την ημερομηνία Ομολογιακό 14.461 26/2/2019 έκδοσης πληρωτέο (ευρώ την 991 χιλ επόμενη χρήση) 54.163 5 έτη από την ημερομηνία TRADE A.E.B.E LOGISTICS Ομολογιακό 5.350 8/3/2017 έκδοσης πληρωτέο (ευρώ την 600 επόμενη χρήση) 5.350 Σύνολο 81.990 Στο μακροπρόθεσμο δανεισμό συμπεριλαμβάνονται δάνεια με εγγύηση το 80% της αξίας τους από την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα με τη χρηματοδότηση του Ελληνικού Δημοσίου και της Ευρωπαϊκής Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 χιλ 169 Ένωσης: Ομολογιακό δάνειο ποσού ευρώ 20 εκ. λήξης 30/6/2024 που εκδόθηκε από την ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ την 16/7/2020 της Εταιρείας. Ομολογιακό δάνειο ποσού ευρώ 20 εκ. λήξης 31/7/2024 που εκδόθηκε από την EUROBANK την 30/7/2020 της Εταιρείας. Ομολογιακό δάνειο ποσού ευρώ 5 εκ. λήξης 24/9/2023 που εκδόθηκε από την ΠΕΙΡΑΙΩΣ την 24/9/2020 της Εταιρείας. Στο βραχυπρόθεσμο μέρος μακροπρόθεσμου δανεισμού συμπεριλαμβάνεται: Το Κοινό Ομολογιακό Δάνειο εκδόσεως της Εταιρείας πενταετούς διάρκειας που διατέθηκε μέσω δημόσιας προσφοράς μεταξύ 28 και 30 Σεπτεμβρίου 2016 στην Ελλάδα με καταβολή μετρητών και οι διαθέσιμες σαράντα εκατομμύρια κοινές ανώνυμες ομολογίες εισήχθησαν στις 6 Οκτωβρίου 2016 προς διαπραγμάτευση στην Κατηγορία Σταθερού Εισοδήματος της Οργανωμένης Αγοράς του Χρηματιστηρίου Αθηνών. Το δάνειο υπάγεται στο ελληνικό δίκαιο, έχει πενταετή διάρκεια με σταθερό επιτόκιο 5% ανά έτος και τριμηνιαία καταβολή τόκων. H Εταιρεία προέβη στην αγορά 107.184 ιδίων ομολογιών, οι οποίες και ακυρώθηκαν σύμφωνα με την από 10/8/2020 ανακοίνωσή της. Τα άμεσα κόστη έκδοσης του κοινού ομολογιακού δανείου ανήλθαν σε ποσό ευρώ 853 χιλ. εκ των οποίων ποσό ευρώ 556 χιλ. έχει κατανεμηθεί στις χρήσεις 2016-2019, ποσό ευρώ 171 χιλ. έχει κατανεμηθεί στη χρήση 2020 και ποσό ευρώ 126 χιλ. θα κατανεμηθεί στους επόμενους μήνες της χρήσης 2021 έως τη λήξη του δανείου που είναι η 4/10/2021. Μέρος ομολογιακού δανείου που αντιστοιχεί σε ποσό 2 εκ. εκδόσεως της Εταιρείας τετραετούς διάρκειας που λήγει 30/6/2024 συνολικού ποσού 20 εκ. Οι βραχυπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις του Ομίλου περιλαμβάνουν τα βραχυπρόθεσμα δάνεια και τους αλληλόχρεους λογαριασμούς που χρησιμοποιούνται ως κεφάλαιο κίνησης για τις δραστηριότητες του Ομίλου προκειμένου να καλύψουν κυρίως υποχρεώσεις προς προμηθευτές. Το μέσο σταθμικό επιτόκιο του δανεισμού κατά τη διάρκεια της χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 ανήλθε σε 2,84% (την αντίστοιχη περίοδο του 2019 διαμορφώθηκε σε 3,8%). Την παρούσα περίοδο συνεχίζουν να υφίστανται προϊόντα αντιστάθμισης κινδύνου ανταλλαγής επιτοκίων, με σκοπό την κάλυψη θυγατρικών από τον κίνδυνο αύξησης των επιτοκίων στη διατραπεζική αγορά. Οι όροι της αντιστάθμισης έχουν ως ακολούθως: Επταετές χρηματοοικονομικό προϊόν αντιστάθμισης επιτοκιακού κινδύνου (IRS) μέσω ανταλλαγής σταθερού/ κυμαινόμενου επιτοκίου για ποσό ευρώ 8,6 εκ. αρνητικής εύλογης αξίας για την HOUSE MARKET BULGARIA ΕAD την 31/12/2020 ποσό ευρώ 111 χιλ. (31/12/2019: 126 χιλ.). Το αποτέλεσμα της αποτίμησης έχει καταχωρηθεί στην κατάσταση συνολικών εισοδημάτων. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 170 Επταετές χρηματοοικονομικό προϊόν αντιστάθμισης επιτοκιακού κινδύνου (IRS) μέσω ανταλλαγής σταθερού/ κυμαινόμενου επιτοκίου για ποσό ευρώ 12,6 εκ. αρνητικής εύλογης αξίας για την TRADE ESTATES BULGARIA EAD την 31/12/2020 ποσό ευρώ 174 χιλ. (31/12/2019: 194 χιλ.). Το αποτέλεσμα της αποτίμησης έχει καταχωρηθεί στην κατάσταση συνολικών εισοδημάτων. Ορισμένα από τα δάνεια του Ομίλου περιέχουν περιοριστικούς όρους. Ο Όμιλος κατά την 31/12/2020 είτε ήταν σε συμμόρφωση με τους όρους των δανείων του είτε είχε λάβει απαλλαγή επιμέτρησής τους. Ο Όμιλος, έχοντας κεντρικοποιήσει τη διαχείριση κεφαλαίου έχει τη δυνατότητα άμεσης αναγνώρισης, ποσοτικοποίησης, αντιμετώπισης και αντιστάθμισης, αν κρίνεται απαραίτητο, των χρηματοοικονομικών κινδύνων που δημιουργούνται από τις κύριες λειτουργικές δραστηριότητες του ώστε να εναρμονίζεται με τις αλλαγές στο οικονομικό περιβάλλον. Ο Όμιλος προϋπολογίζει και παρακολουθεί συνεχώς τις χρηματοροές του και ενεργεί κατάλληλα ώστε να διασφαλίζεται η ύπαρξη ανοικτών γραμμών πίστωσης για την κάλυψη πρόσκαιρων κεφαλαιακών αναγκών. Ο Όμιλος διαθέτει επαρκείς ανοικτές γραμμές πίστωσης με χρηματοπιστωτικά ιδρύματα της ημεδαπής και αλλοδαπής για την κάλυψη των αναγκών των κατά τόπους εταιρειών σε κεφάλαιο κίνησης. Την 31/12/2020 το υπόλοιπο των ανοικτών γραμμών πίστωσης ήταν ποσό ευρώ 85 εκ. 22. Υποχρεώσεις από μισθώσεις Την 31/12/2020 η υποχρέωση από μισθώσεις για τον Όμιλο και την Εταιρεία αναλύεται ως εξής: Υποχρεώσεις μίσθωσης Ο 'Ομιλος Υπόλοιπο αρχής χρήσης Προσθήκες Λοιπές μεταβολές Έξοδα τόκων για υποχρεώσεις μίσθωσης Εξοφλήσεις υποχρεώσεων από μισθώσεις Σύνολο Η Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 31/12/2020 31/12/2019 (63.992) (6.648) 3.988 (2.481) 7.244 (61.889) (68.140) (467) 0 (2.725) 7.339 (63.992) (59.446) (2.730) 3.086 (2.305) 6.276 (55.118) (62.849) (367) 0 (2.556) 6.326 (59.446) Οι λήξεις από υποχρεώσεις από μισθώσεις παρατίθενται στον παρακάτω πίνακα: Ο 'Ομιλος Μέχρι 1 έτος Από 1-5 έτη Μετά από 5 έτη Σύνολο Η Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 31/12/2020 31/12/2019 6.974 22.387 32.528 61.889 4.952 21.193 37.848 63.992 4.354 18.732 32.031 55.118 4.099 18.004 37.343 59.446 Κατά τη χρήση 2020 οι θυγατρικές του Ομίλου έχουν λάβει μείωση μισθώσεων (είτε από τον νόμο, είτε ως αποτέλεσμα διαπραγματεύσεων με τους εκμισθωτές). Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 171 23. Λοιπές Μακροπρόθεσμες Υποχρεώσεις Οι λοιπές μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις αναλύονται ως εξής: Ο Όμιλος 31/12/2020 31/12/2019 31/12/2020 31/12/2019 169 147 59 37 111 126 0 0 280 273 59 37 Υποχρεώσεις: Ληφθείσες εγγυήσεις Υποχρέωση προϊόντος αντιστάθμισης επιτοκιακού κινδύνου (IRS) Σύνολο 24. Η Εταιρεία Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις Οι προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις του Ομίλου αναλύονται ως εξής: Ο Όμιλος Η Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 31/12/2020 31/12/2019 40.025 5.999 24.314 5.938 32.790 4.107 17.456 4.581 3.501 3.441 2.474 2.395 12.248 2.636 1.812 10.200 76.420 7.657 2.046 1.840 6.200 51.435 9.315 1.703 1.372 10.200 61.961 4.646 1.189 1.430 6.200 37.897 Προμηθευτές Δεδουλευμένα έξοδα Λοιποί λογαριασμοί βραχυπρόθεσμων υποχρεώσεων Υποχρεώσεις από φόρους Προκαταβολές πελατών Ασφαλιστικοί οργανισμοί Μερίσματα πληρωτέα Σύνολο Η αύξηση στους προμηθευτές και τις λοιπές υποχρεώσεις για τον Όμιλο κατά τη χρήση 2020, οφείλεται κατά κύριο λόγο στην αξιοποίηση φορολογικών μέτρων στήριξης για την αντιμετώπιση της πανδημίας Covid-19 και την εξασφάλιση βελτιωμένων όρων πίστωσης από τους βασικούς προμηθευτές του Ομίλου. 25. Φόρος Εισοδήματος Οι φορολογικοί συντελεστές στις χώρες που δραστηριοποιείται ο Όμιλος, κυμαίνονται από 10% ως 24% για τη χρήση 2020. Πιο συγκεκριμένα: Συντελεστής Φορολογίας Συντελεστής Φορολογίας Εισοδήματος (31/12/2020) Εισοδήματος (31/12/2019) Ελλάδα 24,0% 24,0% Βουλγαρία 10,0% 10,0% Κύπρος 12,5% 12,5% Χώρα Η μητρική Εταιρεία και οι θυγατρικές της δεν έχουν ελεγχθεί από τις φορολογικές αρχές για τις Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 172 ακόλουθες χρήσεις: ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΧΡΗΣΕΙΣ HOUSEMARKET Α.Ε. 2015 – 2020 (*) TRADE LOGISTICS A.Ε.Β.Ε. 2015 – 2020 (*) HM HOUSEMARKET (CYPRUS) LTD 2014 – 2020 HOUSE MARKET BULGARIA ΕAD 2013 – 2020 ΡΕΝΤΗΣ Α.Ε. 2015 – 2020 (*) WYLDES LTD 2019 – 2020 Οι συγγενείς εταιρείες δεν έχουν ελεγχθεί από τις φορολογικές αρχές για τις ακόλουθες χρήσεις: ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΧΡΗΣΕΙΣ VYNER LTD 2019-2020 SW SOFIA MALL ENTERPRISES LTD 2019-2020 MANTENKO AE 2019-2020 POLIKENCO ΜAE 2020 (*)Όλες οι εταιρείες του Ομίλου FOURLIS με έδρα στην Ελλάδα, για τις χρήσεις 2011, 2012, 2013 έχουν υπαχθεί στον φορολογικό έλεγχο των τακτικών Ορκωτών Ελεγκτών Λογιστών με βάση τις διατάξεις του άρθρου 82 παρ. 5 Ν. 2238/ 1994 και για τις χρήσεις 2014, 2015, 2016 και 2017 με βάση τις διατάξεις του άρθρου 65 α Ν.4174/2013. Έλαβαν Πιστοποιητικό Φορολογικής Συμμόρφωσης για τις χρήσεις 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018 και 2019 ενώ, ο έλεγχος για τη χρήση 2020 είναι σε εξέλιξη. Κατά την ολοκλήρωση του ελέγχου, η Διοίκηση της Εταιρείας και του Ομίλου δεν αναμένει να προκύψουν σημαντικές υποχρεώσεις, πέρα από αυτές που έχουν καταχωρηθεί και απεικονίζονται στις Οικονομικές Καταστάσεις. Οι χρήσεις έως και το 2014 είναι περαιωμένες. Ο φόρος εισοδήματος της χρήσης 2020 σε σύγκριση με τη χρήση 2019 είναι: Ο Όμιλος Τρέχων φόρος εισοδήματος Αναβαλλόμενοι Φόροι: Διαφορές ενσώματων περιουσιακών στοιχείων Προβλέψεις για παροχές στο προσωπικό (ΔΛΠ 19) Επίδραση αλλαγής φορολογικών συντελεστών Διαφορές από την εφαρμογή του ΔΠΧΑ 16 Προβλέψεις Αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος επί μεταφερόμενων φορολογικών ζημιών Σύνολο αναβαλλόμενων Φόρων Φόρος εισοδήματος Η Εταιρεία 1/1 31/12/2020 (1.874) 1/1 31/12/2019 (1.363) 1/1 31/12/2020 (141) 1/1 31/12/2019 (71) (777) (186) (358) (9) 83 63 76 57 0 329 605 (458) 362 (428) 0 230 441 (322) 320 (363) 473 (2.731) 740 (2.058) 713 (1.162) (3.379) (4.742) 1.128 987 (2.375) (2.445) Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 173 Η συμφωνία μεταξύ ονομαστικού και πραγματικού φορολογικού συντελεστή της χρήσης 2020 σε σύγκριση με τη χρήση 2019, απεικονίζεται στον ακόλουθο πίνακα: Ο Όμιλος Κέρδη προ Φόρων Φόρος εισοδήματος βάσει εφαρμογής φορολογικού συντελεστή Φόρος διαφοράς φορολογικών συντελεστών θυγατρικών εξωτερικού Φόρος που αναλογεί σε αφορολόγητα έσοδα Φόρος που αναλογεί σε μη εκπιπτόμενα έξοδα Διαφορές φόρου εισοδήματος από προηγούμενες χρήσεις Αναλογούν φόρος φορολογικής ζημιάς Διαφορές φορολογικού ελέγχου Αναλογία φόρου σε μη αναγνωρίσιμο κέρδος Λοιπές προσωρινές διαφορές Φόρος εισοδήματος σε Κατάσταση Συνολικών Εσόδων Η Εταιρεία 1/1 31/12/2020 3.982 1/1 31/12/2019 18.051 1/1 31/12/2020 (5.807) 1/1 31/12/2019 1.070 (956) (4.332) 1.394 (257) 1.177 1.578 0 0 0 (662) 0 (381) 0 (199) 480 (317) (136) 0 (141) 0 (757) 0 0 173 2.413 0 (3.743) (277) 0 0 0 (66) 2.127 0 (3.743) (737) (1.162) (4.742) 987 (2.445) Στις λοιπές προσωρινές διαφορές περιλαμβάνεται ποσό ευρώ 0 χιλ. (31/12/2019: 458 χιλ.) για τον Όμιλο και ποσό 0 χιλ. (31/12/2019: 322 χιλ.) για την Εταιρεία, που αφορά την επίδραση του φόρου λόγω αλλαγής φορολογικών συντελεστών. Οι αναβαλλόμενοι φόροι την 31/12/2020 που εμφανίζονται στην Κατάσταση Συνολικού Εισοδήματος και αφορούν έσοδο λόγω αποτίμησης στην εύλογη αξία μέσων αντιστάθμισης ταμειακών ροών είναι ποσό ευρώ 3 χιλ. (31/12/2019: 8 χιλ.) και ποσό ευρώ 113 χιλ. λόγω προγραμμάτων καθορισμένων παροχών (31/12/2019: 122 χιλ.) για τον Όμιλο. Οι αναβαλλόμενοι φόροι την 31/12/2020 που εμφανίζονται στην Κατάσταση Συνολικού Εισοδήματος και αφορούν έσοδο λόγω προγραμμάτων καθορισμένων παροχών για την Εταιρεία είναι ποσό ευρώ 99 χιλ. (31/12/2019: 119 χιλ.). Οι αναβαλλόμενοι φόροι την 31 Δεκεμβρίου 2020 και 31 Δεκεμβρίου 2019 που εμφανίζονται στις συνημμένες Οικονομικές Καταστάσεις αναλύονται ως εξής: Ο Όμιλος Απαιτήσεις: Διαφορά από λογισμό αποσβέσεων Πρόβλεψη αποζημίωσης προσωπικού (ΔΛΠ 19) Απομείωση αξίας αποθεμάτων Πρόβλεψη εξόδων Πρόβλεψη επισφαλών απαιτήσεων Αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος επί μεταφερόμενων φορολογικών ζημιών Απομείωση αξίας παγίου Αναγνώριση πρόβλεψης εσόδου Διαφορές από την εφαρμογή του ΔΠΧΑ 16 Σύνολο Η Εταιρεία 1/1 31/12/2020 1/1 31/12/2019 1/1 31/12/2020 1/1 31/12/2019 (894) 1.154 485 95 899 (940) 963 86 392 899 (826) 1.070 485 30 899 (907) 895 86 362 899 947 474 740 0 0 435 690 3.811 0 38 362 2.274 0 351 550 3.299 0 (23) 320 1.632 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 174 Ο Όμιλος Η Εταιρεία 1/1 31/12/2020 1/1 31/12/2019 1/1 31/12/2020 1/1 31/12/2019 184 (17) 167 0 17 17 0 0 0 0 0 0 Υποχρεώσεις Διαφορά απο λογισμό αποσβέσεων Πρόβλεψη εξόδων Σύνολο Οι αναβαλλόμενοι φόροι εισοδήματος προέρχονται από τις προσωρινές διαφορές μεταξύ φορολογικής αναγνώρισης περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων και αναγνώρισής τους κατά τη σύνταξη των οικονομικών καταστάσεων. Κατά την 31/12/2020 ο Όμιλος είχε σωρευμένες μεταφερόμενες φορολογικές ζημίες στις θυγατρικές του επί μέρους των οποίων έχει σχηματιστεί συνολική πρόβλεψη για αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση ποσό ευρώ 947 χιλ. (ευρώ 474 χιλ. την 31/12/2019) και η Εταιρεία σχημάτισε συνολική πρόβλεψη για αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση ποσό ευρώ 740 χιλ. (ευρώ 0 χιλ. την 31/12/2019) από φορολογικές ζημίες της χρήσης, καθώς η Διοίκηση έκρινε ότι πληρούνταν τα κριτήρια αναγνώρισης. Για το μέρος των φορολογικών ζημιών επί των οποίων έχει αναγνωριστεί αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση, η Διοίκηση εκτιμά ότι αυτές θα καλυφθούν με φορολογητέα κέρδη πριν παρέλθει η ημερομηνία λήξης τους. 26. Κέρδη ανά μετοχή Τα κέρδη ανά μετοχή υπολογίζονται µε τη διαίρεση του αναλογούντος στους μετόχους της Εταιρείας κέρδους µε τον σταθμισμένο µέσο όρο των σε κυκλοφορία μετοχών κατά τη διάρκεια της χρήσης. Ο σταθμισμένος μέσος όρος μετοχών για βασικά κέρδη ανά μετοχή την 31 Δεκεμβρίου 2020 είναι 47.450.647 μετοχές. Ο Όμιλος Κέρδη / (Ζημιές)μετά φόρων αποδιδόμενα στους ιδιοκτήτες της μητρικής Αριθμός εκδοθείσων μετοχών Σταθμισμένος Μ.Ο. μετοχών (απομειωμένος) Κέρδη / (Ζημιές) μετά από φόρους ανά μετοχή - βασικά (σε €) Κέρδη / (Ζημιές) μετά από φόρους ανά μετοχή - απομειωμένα (σε €) 27. Η Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 31/12/2020 31/12/2019 2.820 13.309 (4.820) (1.375) 47.450.647 47.450.647 47.450.647 47.450.647 47.450.647 47.450.647 47.450.647 47.450.647 0,0594 0,2805 (0,1016) (0,0290) 0,0594 0,2805 (0,1016) (0,0290) Δεσμεύσεις και Ενδεχόμενες Υποχρεώσεις 27.1 Δεσμεύσεις Οι δεσμεύσεις του Ομίλου κατά την 31/12/2020 είναι: Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 175 Εγγυητικές επιστολές από την Εταιρεία, ποσού ευρώ 2.220 χιλ. για την καλή εκτέλεση σύμβασης μεταξύ της Εταιρείας και του Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών, ποσού ευρώ 8.000 χιλ. για την καλή εκτέλεση σύμβασης μεταξύ της Εταιρείας και της ΝΟVAL PROPERTIES ΑΕΕΑΠ και μεταξύ της Εταιρείας με την ΒΗΤΑ ΤΕΤΑΡΤΗ ποσό ευρώ 1.024 χιλ. για την έγκαιρη και ακριβή καταβολή των ανταλλαγμάτων και κοινόχρηστων δαπανών, ενώ ακόμη έχουν δοθεί και λοιπές εγγυητικές επιστολές ποσού ευρώ 24 χιλ. Λοιπές εγγυήσεις από την Εταιρεία για τις θυγατρικές εταιρίες Η.Μ HOUSEMARKET (CYPRUS) LIMITED ποσού ευρώ 9.385 χιλ, και TRADE LOGISTICS A.E ποσού 8.350 χιλ. Εγγυητική επιστολή υπέρ της HOUSE MARKET BULGARIA EAD, ποσού ευρώ 1.670 χιλ. για την καλή εκτέλεση της μισθωτικής σύμβασης με την εταιρεία TRADE ESTATES BULGARIA EAD. Εγγυητική επιστολή υπέρ της H.M. HOUSEMARKET (CYPRUS) LTD, ποσού ευρώ 1.545 χιλ. για την καλή εκτέλεση της μισθωτικής σύμβασης με την εταιρεία TRADE ESTATES CYPRUS LIMITED. Θυγατρική του Ομίλου προσημείωσε το ακίνητό της για την εξασφάλιση ομολογιακού δανείου ποσού ευρώ 45.372 χιλ. Θυγατρική εταιρεία έχει παράσχει κυμαινόμενη εξασφάλιση επί των στοιχείων ενεργητικού μέχρι ποσού ευρώ 13.000 χιλ. για την εξασφάλιση διμερούς δανείου. 27.2 Λειτουργικές Μισθώσεις O Όμιλος ως Εκμισθωτής Τα μελλοντικά μισθώματα του Ομίλου ως εκμισθωτής ακινήτων έχουν ως εξής: Ο Όμιλος Μέχρι 1 έτος Από 1-5 έτη Μετά από 5 έτη Σύνολο Η Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 31/12/2020 31/12/2019 990 3.872 2.888 7.750 1.210 3.340 2.749 7.299 85 22 1 108 403 22 7 432 27.3 Δικαστικές υποθέσεις Δεν υπάρχουν επίδικες ή υπό διαιτησία διαφορές καθώς και αποφάσεις δικαστικών οργάνων που ενδέχεται να έχουν σημαντικές επιπτώσεις στην περιουσιακή κατάσταση του Ομίλου. 28. Συναλλαγές με Συνδεδεμένα Μέρη Ως συνδεδεμένα μέρη του Ομίλου θεωρούνται η Fourlis Ανώνυμη Εταιρεία Συμμετοχών, οι θυγατρικές της, οι συγγενείς επιχειρήσεις, η Διοίκηση και τα ανώτατα στελέχη της. Στον παρακάτω πίνακα αναλύονται οι απαιτήσεις και υποχρεώσεις κατά την 31 Δεκεμβρίου 2020 και την 31 Δεκεμβρίου 2019. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 176 Απαιτήσεις από: Υποχρεώσεις προς: Ο Όμιλος 1/1 1/1 31/12/2020 31/12/2019 1 1 FOURLIS HOLDINGS SA H.M. HOUSE MARKET (CYPRUS) LTD INTERSPORT SA INTERSPORT (CYPRUS) LTD GENCO BULGARIA HOUSE MARKET BULGARIA EAD VYNER SW SOFIA MALL ENTERPRISES LTD Σύνολο 0 0 6 2.006 454 10 13 619 5 13 44 0 0 74 0 0 0 0 14 5 0 140 0 0 0 94 0 0 477 871 64 2.086 Ο Όμιλος 1/1 1/1 31/12/2020 31/12/2019 FOURLIS HOLDINGS SA HOUSE MARKET BULGARIA EAD TRADE LOGISTICS SA Σύνολο Η Εταιρεία 1/1 1/1 31/12/2020 31/12/2019 0 0 Η Εταιρεία 1/1 1/1 31/12/2020 31/12/2019 10.548 6.576 10.464 6.488 0 0 9 5 0 10.549 0 6.577 606 11.080 420 6.913 Οι συναλλαγές με τις συνδεδεμένες εταιρείες κατά την 31 Δεκεμβρίου 2020 και την 31 Δεκεμβρίου 2019 αναλύονται ως εξής: Ο Όμιλος Η Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 31/12/2020 31/12/2019 3.685 384 0 4.070 3.928 429 0 4.358 42 328 0 370 22 418 2.000 2.440 1/1 31/12/2019 786 3.129 0 3.914 1/1 31/12/2020 5.073 2.335 0 7.408 Έσοδα πωλήσεων Λοιπά έσοδα Έσοδα απο μερίσματα Σύνολο Ο Όμιλος Έξοδα λειτουργίας διάθεσης Έξοδα διοικητικής λειτουργίας Λοιπά λειτουργικά έξοδα Σύνολο 1/1 31/12/2020 836 2.969 0 3.805 Η Εταιρεία 1/1 31/12/2019 4.749 2.442 0 7.191 Στις χρήσεις 2020 και 2019 οι συναλλαγές και αμοιβές των διευθυντικών στελεχών και μελών της διοίκησης του Ομίλου και της Εταιρείας ήταν: Ο Όμιλος Συναλλαγές και αμοιβές διευθυντικών στελεχών και μελών της διοίκησης Η Εταιρεία 1/1 31/12/2020 1/1 31/12/2019 1/1 31/12/2020 1/1 31/12/2019 1.489 1.681 1.318 1.492 Δεν υφίστανται άλλες συναλλαγές απαιτήσεις-υποχρεώσεις μεταξύ του Ομίλου με τα διευθυντικά Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 177 στελέχη και τα μέλη διοίκησης. Οι συναλλαγές με τα συνδεδεμένα μέρη γίνονται με τους εμπορικούς όρους και περιλαμβάνουν κυρίως πωλήσεις και αγορές αγαθών και υπηρεσιών στο πλαίσιο της συνήθους λειτουργίας του Ομίλου. 29. Συναλλαγές με Θυγατρικές Στις χρήσεις 2020 και 2019 έγιναν οι ακόλουθες συναλλαγές μεταξύ μητρικής και Θυγατρικών του Ομίλου: Ο Όμιλος Η Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 31/12/2020 31/12/2019 11.217 36 341 23 11.455 43 0 6.085 16 166 70 6.165 0 2.000 37 31 129 12 4.790 0 0 16 16 142 14 4.504 0 2.000 Πωλήσεις Κόστος πωληθέντων Λοιπά έσοδα Έξοδα διοικητικής λειτουργίας Έξοδα λειτουργίας διάθεσης Λοιπά λειτουργικά έξοδα Έσοδα/(Έξοδα) μερισμάτων Ο Όμιλος 31/12/2020 31/12/2019 31/12/2020 31/12/2019 657 657 2.603 2.603 20 616 2.011 425 Εμπορικές απαιτήσεις Πιστωτές 30. Η Εταιρεία Σημαντικές Μεταβολές στα Ενοποιημένα Στοιχεία Οι σημαντικότερες μεταβολές που εμφανίζονται στα στοιχεία του Ομίλου και της Εταιρείας της Κατάστασης Οικονομικής Θέσης την 31/12/2020 σε σχέση με τα αντίστοιχα ποσά της 31/12/2019 είναι οι εξής: H αύξηση του λογαριασμού των ταμειακών διαθεσίμων λογαριασμού και του λογαριασμού λοιπά κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία οφείλεται στις ενέργειες αντιμετώπισης της πανδημίας που έλαβε ο Όμιλος, τα καταστήματα λιανικής του οποίου σε όλες τις χώρες δραστηριοποίησής του ανέστειλαν τη λειτουργίας τους κατ’ εντολή των κυβερνήσεων για 2 με 4 μήνες, ανάλογα με τη χώρα. Η αύξηση του λογαριασμού προμηθευτές και λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις οφείλεται σε αλλαγή των όρων πίστωσης που συμφωνήθηκαν στο πλαίσιο των ενεργειών αντιμετώπισης της πανδημίας. 31. Μεταγενέστερα του Ισολογισμού Γεγονότα Δεν υπάρχουν άλλα γεγονότα μεταγενέστερα της 31/12/2020 που να επηρεάζουν σημαντικά την οικονομική κατάσταση και τα αποτελέσματα του Ομίλου πέραν του κάτωθι: Την 05/03/2021 εκδόθηκε ομολογιακό δάνειο ποσού ευρώ 13 εκ. λήξης 30/12/2028 της θυγατρικής εταιρείας TRADE LOGISTICS ΑΕΒΕ. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 178 Έκθεση Διάθεσης Αντληθέντων Ομολογιακού Δανείου Κεφαλαίων από την έκδοση Κοινού με καταβολή μετρητών για την περίοδο από 4/10/2016 μέχρι την 31/12/2020 Σύμφωνα με τις διατάξεις της παραγράφου 4.1.2 του Κανονισμού του Χρηματιστηρίου Αθηνών (εφεξής το «Χ.Α.»), την απόφαση υπ’ αριθ. 25/17.07.2008 του Δ.Σ. του Χ.A. και την υπ’ αριθ. απόφαση 8/754/14.04.2016 του Δ.Σ. της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς (εφεξής η «Ε.Κ.»), γνωστοποιείται ότι, από την έκδοση Κοινού Ομολογιακού Δανείου ποσού ευρώ σαράντα εκατομμυρίων (€40.000.000) με την έκδοση σαράντα εκατομμυρίων κοινών ανώνυμων ομολογιών με τιμή διάθεσης €1 έκαστη, που πραγματοποιήθηκε σύμφωνα με την από 21.06.2016 απόφαση της Έκτακτης Γενικής Συνέλευσης των μετόχων της HOUSEMARKET ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΕΙΔΩΝ ΟΙΚΙΑΚΗΣ ΧΡΗΣΕΩΣ, ΕΠΙΠΛΩΝ ΚΑΙ ΕΙΔΩΝ ΕΣΤΙΑΣΗΣ (εφεξής η «Εταιρεία») και την από 12.09.2016 απόφαση έγκρισης του περιεχομένου του Ενημερωτικού Δελτίου από την Ε.Κ., αντλήθηκε συνολικά καθαρό ποσό ευρώ σαράντα εκατομμυρίων (€40.000.000). Τα έξοδα της έκδοσης, ανερχόμενα σε €852.568,27 καλύφθηκαν εξ’ ολοκλήρου από λοιπά διαθέσιμα της Εταιρείας. Η έκδοση του Κοινού Ομολογιακού Δανείου καλύφθηκε πλήρως και η πιστοποίηση της καταβολής των αντληθέντων κεφαλαίων έγινε από το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας στις 4/10/2016. Περαιτέρω, οι εκδοθείσες σαράντα εκατομμύρια κοινές ανώνυμες ομολογίες εισήχθησαν προς διαπραγμάτευση στην οργανωμένη αγορά τίτλων σταθερού εισοδήματος του Χρηματιστηρίου Αθηνών στις 6/10/2016. Στον πίνακα που ακολουθεί παρουσιάζονται τα συγκεκριμένα ανά κατηγορία χρήσης/επένδυσης προοριζόμενα ποσά, το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης των σκοπούμενων επενδύσεων καθώς και η έως την 31/12/2020 διάθεση των αντληθέντων κεφαλαίων: Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 179 Πίνακας Διάθεσης Αντληθέντων Κεφαλαίων από την έκδοση του Κοινού Ομολογιακού Δανείου €40.000.000 Ποσά σε χιλιάδες ευρώ Χρονοδιάγραμμα και Κατανομή Αντληθέντων Κεφαλαίων Ποσό Αντληθέντων Κεφαλαίων που καταβλήθηκαν Υπόλοιπο προς Χρήση Σκοπός Διάθεσης Αντληθέντων Κεφαλαίων Β΄Εξάμηνο 2017 2016 Συμμετοχή στην Αύξηση Μετοχικού Κεφαλαίου της εταιρείας TRADE LOGISTICS A.E.B.E.* με σκοπό την μερική αποπληρωμή των δανείων της 2018 2019 2020 Β' Εξάμηνο 2016 Α' Εξάμηνο 2017 Β' Εξάμηνο 2017 Α' Εξάμηνο 2018 Β' Εξάμηνο 2018 Α΄ Εξάμηνο 2019 B΄ Εξάμηνο 2019 Α΄ Εξάμηνο 2020 Β΄ Εξάμηνο 2020 - 10.500 - - - 10.500 0 0 0 0 0 0 0 0 0 900 - - - - 900 0 0 0 0 0 0 0 0 0 - - 0 375,11 375,69 558,22 790,98 0 0 0 0 0 5.000 75,40 256,37 848,79 564,90 362,40 410,23 681,44 347,67 1.452,80 0,00 Χρηματοδότηση Αναγκών σε Κεφάλαιο Κίνησης 21.500 21.500 0 0 0 0 0 0 0 0 0 Σύνολο 40.000 32.975,40 631,48 1.224,48 1.123,12 1.153,38 410,23 681,44 347,67 1.452,80 0,00 Εγκατάσταση Μηχανογραφικών Συστημάτων σχετικών με τη Επενδύσεις παγίων διαχείριση λιανικών πωλήσεων στοιχείων και ηλεκτρομηχανολογικού Αναβάθμιση εξοπλισμού ηλεκτρομηχανολογικού εξοπλισμού καταστημάτων Ανακαίνιση καταστημάτων ΙΚΕΑ - 2.100 * Η TRADE LOGISTICS A.E.B.E. είναι θυγατρική εταιρεία της HOUSEMARKET A.E., συμμετέχοντας στο μετοχικό της κεφάλαιο με ποσοστό 100% (πλην μίας μετοχής). Σημειώνεται ότι στις 31/12/2020, η Εταιρεία ολοκλήρωσε την χρήση των αντληθέντων κεφαλαίων της έκδοσης του Κοινού Ομολογιακού Δανείου. Παιανία, 22 Μαρτίου 2021 Η Πρόεδρος του Δ.Σ. Ο Αντιπρόεδρος του Δ.Σ. Ο Διευθύνων Σύμβουλος Δάφνη Αναστ. Φουρλή Βασίλειος Στ. Φουρλής Παναγιώτης Δημ. Κατηφόρης Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 180 Έκθεση Ευρημάτων από τη Διενέργεια Προσυμφωνημένων Διαδικασιών επί της «Έκθεσης Διάθεσης Αντληθέντων Κεφαλαίων Προς το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας Housemarket A.E. Σύμφωνα με εντολή που λάβαμε από το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας Housemarket A.E. (εφεξής η «Εταιρεία») με την από 28 Αυγούστου 2020 επιστολή ανάθεσης έργου, διενεργήσαμε τις κατωτέρω διαδικασίες στο πλαίσιο όσων προβλέπονται από τις διατάξεις του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 596/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 16ης Απριλίου 2014 για την κατάχρηση αγοράς (κανονισμός για την κατάχρηση της αγοράς) (εφεξής «Αποφάσεις») σχετικά με τον «Πίνακα Διάθεσης Αντληθέντων Κεφαλαίων από την έκδοση του Κοινού Ομολογιακού Δανείου €40.000.000» (ο «Πίνακας») που διενεργήθηκε το 2016. Η διοίκηση της Εταιρείας, έχει την ευθύνη για τη σύνταξη του Πίνακα αυτού σύμφωνα με τα όσα προβλέπονται από τις διατάξεις του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 596/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 16ης Απριλίου 2014 για την κατάχρηση αγοράς (κανονισμός για την κατάχρηση της αγοράς) και την κατάργηση της οδηγίας 2003/6/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και των οδηγιών της Επιτροπής 2003/124/ΕΚ, 2003/125/ΕΚ και 2004/72/ΕΚ και τα προβλεπόμενα του Ενημερωτικού Δελτίου της 12ης Σεπτεμβρίου 2016 στο πεδίο Περιληπτικό Σημείωμα Στοιχείου Ε2β. Διενεργήσαμε την εργασία αυτή σύμφωνα με το Διεθνές Πρότυπο Συναφών Υπηρεσιών 4400, το οποίο ισχύει σε Χρηματοοικονομική «Αναθέσεις Εκτέλεσης Πληροφόρηση». Προσυμφωνημένων Ευθύνη μας είναι να Διαδικασιών εκτελέσουμε Συναφών τις με κατωτέρω προσυμφωνημένες διαδικασίες και να σας γνωστοποιήσουμε τα προκύπτοντα ευρήματά μας. Διαδικασίες που διενεργήθηκαν Συγκεκριμένα οι διαδικασίες που διενεργήσαμε συνοψίζονται ως εξής: Εξετάσαμε τη συνέπεια του περιεχομένου του Πίνακα με τα αναφερόμενα στο Ενημερωτικό Δελτίο, που εκδόθηκε από την Εταιρεία την 12η Σεπτεμβρίου 2016. Συγκρίναμε τα ποσά που αναφέρονται ως διατεθέντα κεφάλαια στον Πίνακα με τα αντίστοιχα ποσά που έχουν αναγνωρισθεί στα βιβλία και στοιχεία της Εταιρείας, από την ημερομηνία άντλησης των κεφαλαίων έως και την 31η Δεκεμβρίου 2020. Εξετάσαμε εάν τα αντληθέντα ποσά από το κοινό ομολογιακό δάνειο έχουν διατεθεί από την ημερομηνία άντλησης των κεφαλαίων έως και την 31η Δεκεμβρίου 2020 σύμφωνα με τις προβλεπόμενες χρήσεις τους, με βάση τα οριζόμενα του πεδίου Περιληπτικό Σημείωμα Στοιχείου Ε2β του Ενημερωτικού Δελτίου, εξετάζοντας δειγματοληπτικά τα δικαιολογητικά που υποστηρίζουν τις σχετικές λογιστικές εγγραφές. Ευρήματα Από τη διενέργεια των προαναφερόμενων διαδικασιών διαπιστώσαμε τα εξής: Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 181 1) Διαπιστώσαμε ότι το περιεχόμενο της Έκθεσης είναι σύμφωνο με τις ανωτέρω Αποφάσεις. 2) Τα ανά κατηγορία χρήσης ποσά που εμφανίζονται ως διατεθέντα κεφάλαια στον επισυναπτόμενο «Πίνακα Διάθεσης Αντληθέντων Κεφαλαίων από την έκδοση του Κοινού Ομολογιακού Δανείου €40.000.000» προκύπτουν από τα βιβλία και τα στοιχεία της Εταιρείας, την 31η Δεκεμβρίου 2020. Εξετάζοντας σε δειγματοληπτική βάση τα σχετικά δικαιολογητικά εξακριβώσαμε ότι τα αντληθέντα ποσά από την έκδοση του κοινού ομολογιακού δανείου έχουν διατεθεί σύμφωνα με τις προβλεπόμενες χρήσεις τους, με βάση τα οριζόμενα του πεδίου Περιληπτικό Σημείωμα Στοιχείου Ε2β του Ενημερωτικού Δελτίου της 12ης Σεπτεμβρίου 2016. Δεδομένου ότι η διενέργεια των προαναφερόμενων διαδικασιών δεν αποτελεί έλεγχο ή επισκόπηση σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Ελέγχου ή τα Διεθνή Πρότυπα Ανάθεσης Εργασιών Επισκόπησης δεν εκφράζουμε οποιαδήποτε άλλη διαβεβαίωση πέραν των όσων αναφέρουμε ανωτέρω. Αν είχαμε διενεργήσει επιπρόσθετες διαδικασίες ή αν είχαμε διενεργήσει έλεγχο ή επισκόπηση σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Ελέγχου ή τα Διεθνή Πρότυπα Ανάθεσης Εργασιών Επισκόπησης, ενδεχομένως να είχαν υποπέσει στην αντίληψή μας άλλα θέματα, τα οποία θα σας γνωστοποιούσαμε. Περιορισμός Χρήσης Η παρούσα Έκθεση απευθύνεται αποκλειστικά προς το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας, στο πλαίσιο της τήρησης των υποχρεώσεών της προς το ισχύον Κανονιστικό Πλαίσιο του Χρηματιστηρίου Αθηνών. Ως εκ τούτου, η Έκθεση αυτή δεν επιτρέπεται να χρησιμοποιηθεί για οποιονδήποτε άλλο σκοπό, αφού περιορίζεται μόνο στα στοιχεία που αναφέρονται παραπάνω και δεν επεκτείνεται στις οικονομικές καταστάσεις που συνέταξε η Εταιρεία για τη χρήση που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2020 για τις οποίες εκδώσαμε ξεχωριστή έκθεση Ελέγχου με ημερομηνία 23 Μαρτίου 2021. Αθήνα, 23 Μαρτίου 2021 Ο Ορκωτός Ελεγκτής Λογιστής ΣΟΦΙΑ ΚΑΛΟΜΕΝΙΔΟΥ Α.Μ. Σ.Ο.Ε.Λ. 13301 ΕΡΝΣΤ & ΓΙΑΝΓΚ (ΕΛΛΑΣ) ΟΡΚΩΤΟΙ ΕΛΕΓΚΤΕΣ ΛΟΓΙΣΤΕΣ Α.Ε. ΧΕΙΜΑΡΡΑΣ 8Β ΜΑΡΟΥΣΙ 151 25, ΑΘΗΝΑ Α.Μ. Σ.Ο.Ε.Λ. ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 107 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 182 Διαδικτυακός τόπος ανάρτησης της Ετήσιας Οικονομικής Έκθεσης Οι Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις (Ενοποιημένες και Εταιρικές), η Έκθεση Eλέγχου του Ανεξάρτητου Ορκωτού Ελεγκτή και η Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου για τη χρήση 1/1 – 31/12/2020 έχουν αναρτηθεί στην ηλεκτρονική διεύθυνση της Εταιρείας: www.ikea.gr και www.housemarket.gr. Στην ίδια ηλεκτρονική διεύθυνση αναρτώνται οι Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις, οι Εκθέσεις Ελέγχου του Νόμιμου Ελεγκτή και οι Εκθέσεις του Διοικητικού Συμβουλίου των εταιρειών οι οποίες ενοποιούνται και δεν είναι εισηγμένες και οι οποίες αντιπροσωπεύουν αθροιστικά ποσοστό μεγαλύτερο του 5% του ενοποιημένου κύκλου εργασιών ή ενεργητικού ή αποτελεσμάτων μετά την αφαίρεση της αναλογίας των μετοχών της μειοψηφίας. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1/1/2020 έως 31/12/2020 183

Περίληψη: Οι κάτωθι υπογεγραμμένοι 1. Δάφνη Αναστ. Φουρλή, Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου 2. Βασίλειος Στυλιανού Φουρλής, Αντιπρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου και 3. Παναγιώτης Δημητρίου Κατηφόρης, Διευθύνων Σύμβουλος ΔΗΛΩΝΟΥΜΕ ΟΤΙ εξ όσων γνωρίζουμε: α. Οι Οικονομικές Καταστάσεις χρήσης από 1/1 - 31/12/2020 της Εταιρείας HOUSEMARKET A.E. και του Ομίλου, που καταρτίστηκαν σύμφωνα με τα ισχύοντα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς όπως έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση, απεικονίζουν κατά τρόπο αληθή τα στοιχεία του ενεργητικού και του παθητικού, την καθαρή θέση και τα αποτελέσματα χρήσης του Ομίλου καθώς και των επιχειρήσεων που περιλαμβάνονται στην ενοποίηση, εκλαμβανομένων ως σύνολο.