Ετήσια Οικονομική Έκθεση της Χρήσης ΔΩΔΕΚΑΜΗΝΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 1 Ιανουαρίου - 31 Δεκεµβρίου 2019 2 KPMG Ορκωτοί Ελεγκτές ΑΕ Στρατηγού Τόμπρα 3 153 42 Αγία Παρασκευή Ελλάδα Τηλέφωνο: +30 210 60 62 100 Φαξ: 30 210 60 62 111 Έκθεση Ανεξάρτητου Ορκωτού Ελεγκτή Προς τους Μετόχους της ΚΑΠΝΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΡΕΛΙΑ Α.Ε. Έκθεση Ελέγχου επί των Εταιρικών και Ενοποιημένων Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων Γνώμη Έχουμε ελέγξει τις συνημμένες Εταιρικές και Ενοποιημένες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις της ΚΑΠΝΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΡΕΛΙΑ Α.Ε. (η «Εταιρεία»), οι οποίες αποτελούνται από την Εταιρική και Ενοποιημένη Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης της 31 Δεκεμβρίου 2019, τις Εταιρικές και Ενοποιημένες Καταστάσεις Αποτελεσμάτων Χρήσης και Λοιπών Συνολικών Εσόδων, Μεταβολών Ιδίων Κεφαλαίων και Ταμειακών Ροών της χρήσης που έληξε την ημερομηνία αυτή, καθώς και τις Σημειώσεις που περιλαμβάνουν περίληψη σημαντικών λογιστικών αρχών και μεθόδων και λοιπές επεξηγηματικές πληροφορίες. Κατά τη γνώμη μας, οι συνημμένες Εταιρικές και Ενοποιημένες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις παρουσιάζουν εύλογα, από κάθε ουσιώδη άποψη, τη χρηματοοικονομική θέση της ΚΑΠΝΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΡΕΛΙΑ Α.Ε. και των θυγατρικών αυτής (ο «Όμιλος») κατά την 31 Δεκεμβρίου 2019, τη χρηματοοικονομική τους επίδοση και τις ταμειακές τους ροές για τη χρήση που έληξε την ημερομηνία αυτή σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς, όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Βάση Γνώμης Διενεργήσαμε τον έλεγχό μας σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Ελέγχου (ΔΠΕ), όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία. Οι ευθύνες μας, σύμφωνα με τα πρότυπα αυτά, περιγράφονται περαιτέρω στην ενότητα της έκθεσής μας «Ευθύνες Ελεγκτή για τον Έλεγχο των Εταιρικών και Ενοποιημένων Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων». Είμαστε ανεξάρτητοι από την Εταιρεία και τις ενοποιούμενες θυγατρικές της σύμφωνα με τον Κώδικα Δεοντολογίας για Επαγγελματίες Λογιστές του Συμβουλίου Διεθνών Προτύπων Δεοντολογίας Λογιστών, όπως αυτός έχει ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία, και τις απαιτήσεις δεοντολογίας που σχετίζονται με τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων στην Ελλάδα και έχουμε εκπληρώσει τις δεοντολογικές μας υποχρεώσεις σύμφωνα με τις απαιτήσεις της ισχύουσας νομοθεσίας και του προαναφερόμενου Κώδικα Δεοντολογίας. Πιστεύουμε ότι τα ελεγκτικά τεκμήρια που έχουμε αποκτήσει είναι επαρκή και κατάλληλα να παρέχουν βάση για τη γνώμη μας. Σημαντικότερα Θέματα Ελέγχου Τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου είναι εκείνα τα θέματα που, κατά την επαγγελματική μας κρίση, ήταν εξέχουσας σημασίας στον έλεγχό μας επί των Εταιρικών και Ενοποιημένων Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων της ελεγχόμενης χρήσης. Τα θέματα αυτά και οι σχετιζόμενοι κίνδυνοι ουσιώδους ανακρίβειας αντιμετωπίστηκαν στο πλαίσιο του ελέγχου των Εταιρικών και Ενοποιημένων Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων ως σύνολο, για τη διαμόρφωση της γνώμης μας επί αυτών και δεν εκφέρουμε ξεχωριστή γνώμη για τα θέματα αυτά. 1. Πληρότητα και ακρίβεια Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης Αναφορά στις Σημειώσεις 20 και 21 των Εταιρικών και Ενοποιημένων Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων Σημαντικό Θέμα Ελέγχου Πώς αντιμετωπίστηκε το σημαντικό θέμα ελέγχου στον έλεγχό μας O Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης της Εταιρείας και του Ομίλου ανέρχεται σε ποσό ΕΥΡΩ 526.875 χιλιάδες και ΕΥΡΩ 819.996 χιλιάδες περίπου αντίστοιχα. Η Εταιρεία και ο Όμιλος δραστηριοποιούνται στον κλάδο παραγωγής και διάθεσης καπνικών προϊόντων, τα οποία υπόκεινται σε Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης, ο οποίος περιλαμβάνεται στο κόστος πωληθέντων και στον κύκλο εργασιών. Οι σύνθετοι υπολογισμοί που απαιτούνται για τον καταλογισμό του φόρου καθώς και οι συχνές, αυξητικής πορείας, μεταβολές της νομοθεσίας αναφορικά με τους ισχύοντες συντελεστές, αυξάνουν την πιθανότητα σφάλματος στον υπολογισμό του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης των καπνικών προϊόντων. Επιπρόσθετα, η αυξημένη πίεση στην κερδοφορία της Εταιρείας και του Ομίλου λόγω της αύξησης του Οι ελεγκτικές διαδικασίες μας σχετικά με το θέμα αυτό περιλάμβαναν, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα: Εξετάσαμε το σχεδιασμό των δικλίδων εσωτερικού ελέγχου σχετικά με τη μεταφορά παραγόμενων καπνικών προϊόντων από την παραγωγή στη φορολογημένη αποθήκη και τη διαδικασία φορολόγησης τους πριν τη διάθεσή τους στην εγχώρια αγορά. Διενεργήσαμε αναλυτικές ελεγκτικές διαδικασίες προκειμένου να εκτιμήσουμε τη λογικότητα της μεταβολής του εξόδου που αναγνωρίστηκε. Πραγματοποιήσαμε, ουσιαστικές ελεγκτικές διαδικασίες, όπως δειγματοληπτικός επανυπολογισμός του καταλογισμού του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης, ώστε να εξακριβωθεί η ορθότητα και η ακρίβεια του φόρου. Λάβαμε επιστολή από τις Τελωνειακές Αρχές προκειμένου να επιβεβαιώσουμε λαθρεμπορίου και του δυσμενούς οικονομικού περιβάλλοντος στην Ελλάδα, σε συνδυασμό με τους εξαιρετικά υψηλούς συντελεστές του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης εντείνουν τον κίνδυνο εκούσιου ή ακούσιου σφάλματος κατά τον καταλογισμό του προαναφερθέντος φόρου, εκθέτοντας την Εταιρεία και τον Όμιλο σε ενδεχόμενο πρόσθετο καταλογισμό υψηλών φορολογικών επιβαρύνσεων. Για τους ανωτέρω λόγους, θεωρούμε ότι η πληρότητα και η ακρίβεια του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου. την πληρότητα και ακρίβεια του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης που έχει καταχωρηθεί από την Εταιρεία καθώς και την ορθή, χρονικά, αναγνώρισή του. Λάβαμε, δειγματοληπτικά, επιβεβαιωτικές επιστολές από τους σημαντικότερους πελάτες εξωτερικού της Εταιρείας προκειμένου να επιβεβαιώσουμε την πληρότητα και την ακρίβεια των εξαγωγών, ώστε να επιβεβαιώσουμε ότι ορθά δεν καταλογίστηκε Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης στις συναλλαγές αυτές. Τέλος, αξιολογήσαμε την καταλληλόλητα και την επάρκεια των γνωστοποιήσεων που περιέχονται στις Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις αναφορικά με τα θέμα αυτό. 2. Αποτίμηση αποθεμάτων Αναφορά στις Σημειώσεις 3.12 και 7 των Εταιρικών και Ενοποιημένων Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων Σημαντικό Θέμα Ελέγχου Πώς αντιμετωπίστηκε το σημαντικό θέμα ελέγχου στον έλεγχό μας Τα αποθέματα της Εταιρείας και του Ομίλου ανέρχονται σε ΕΥΡΩ 59.256 χιλιάδες και ΕΥΡΩ 64.674 χιλιάδες περίπου αντίστοιχα όπως έχουν προσδιοριστεί μετά τη σχηματισθείσα πρόβλεψη απομείωσης έναντι αυτών ύψους ΕΥΡΩ 1.625 χιλιάδες περίπου και ΕΥΡΩ 1.658 χιλιάδες περίπου αντίστοιχα. Τα αποθέματα αποτιμώνται στη χαμηλότερη αξία μεταξύ κόστους και καθαρής ρευστοποιήσιμης αξίας. Στο πλαίσιο αυτό, η εκτίμηση της Διοίκησης αναφορικά με την πρόβλεψη απομείωσης των προϊόντων, εμπορευμάτων, πρώτων υλών και ανταλλακτικών στοιχειοθετείται με βάση τα βραδέως κινούμενα αποθέματα και την αξιολόγηση της πιθανότητας για μελλοντική χρήση αυτών. Λόγω του σημαντικού ύψους των αποθεμάτων και του κινδύνου Οι ελεγκτικές διαδικασίες μας σχετικά με το θέμα αυτό περιλάμβαναν, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα: Αξιολογήσαμε το σχεδιασμό και τη λειτουργική αποτελεσματικότητα των δικλείδων εσωτερικού ελέγχου και των δικλείδων των πληροφοριακών συστημάτων της Εταιρείας που αφορούν το κύκλωμα παρακολούθησης της αποθήκης, με τη βοήθεια ειδικών εμπειρογνώμων μας. Πραγματοποιήσαμε ελεγκτικές διαδικασίες αναφορικά με την κίνηση των α̟ποθεμάτων για τον εντοπισμό βραδέως κινούμενων αποθεμάτων, προκειμένου να αξιολογήσουμε την καταλληλότητα των παραδοχών της Διοίκησης για τη διαδικασία αποτίμησης των αποθεμάτων. Προκειμένου, να αξιολογήσουμε την αποτίμηση σε σύγκριση με την καθαρή ρευστοποιήσιμη αξία εξετάσαμε δειγματοληπτικά παραστατικά ουσιώδους σφάλματος, αφενός στον υπολογισμό της σχετικής εκτίμησης, και αφετέρου στις παραδοχές της Διοίκησης στο πλαίσιο σχηματισμού προβλέψεων απομείωσης αποθεμάτων, λόγω υποκειμενικών κρίσεων, η αποτίμηση των αποθεμάτων αποτέλεσε σημαντικό θέμα ελέγχου. πωλήσεων μετά τη λήξη της περιόδου αναφοράς. Εξετάσαμε δειγματοληπτικά τον ορθό υπολογισμό του κόστους κτήσης των αποθεμάτων. Παρευρεθήκαμε στη φυσική απογραφή αποθεμάτων και σε δειγματοληπτική βάση εξετάσαμε την ακρίβεια, πληρότητα και τη φυσική κατάσταση των αποθεμάτων, καθώς και την πιθανή απαξίωση τους. Τέλος, αξιολογήσαμε την καταλληλότητα και την επάρκεια των γνωστοποιήσεων που περιέχονται στις Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις αναφορικά με το θέμα αυτό. Άλλες Πληροφορίες Η Διοίκηση είναι υπεύθυνη για τις άλλες πληροφορίες. Οι άλλες πληροφορίες περιλαμβάνονται στην Έκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου, για την οποία γίνεται σχετική αναφορά στην «Έκθεση επί Άλλων Νομικών και Κανονιστικών Απαιτήσεων» και στις Δηλώσεις των Μελών του Διοικητικού Συμβουλίου αλλά δεν περιλαμβάνουν τις Εταιρικές και Ενοποιημένες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις και την Έκθεση Ελέγχου επί αυτών. Η γνώμη μας επί των Εταιρικών και Ενοποιημένων Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων δεν καλύπτει τις άλλες πληροφορίες και δεν εκφράζουμε με τη γνώμη αυτή οποιασδήποτε μορφής συμπέρασμα διασφάλισης επί αυτών. Σε σχέση με τον έλεγχό μας επί των Εταιρικών και Ενοποιημένων Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων, η ευθύνη μας είναι να αναγνώσουμε τις άλλες πληροφορίες και, με τον τρόπο αυτό, να εξετάσουμε εάν οι άλλες πληροφορίες είναι ουσιωδώς ασυνεπείς με τις Εταιρικές και Ενοποιημένες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις ή τις γνώσεις που αποκτήσαμε κατά τον έλεγχό μας, ή αλλιώς φαίνεται να είναι ουσιωδώς εσφαλμένες. Εάν, με βάση τις εργασίες που έχουμε εκτελέσει, καταλήξουμε στο συμπέρασμα ότι υπάρχει ουσιώδες σφάλμα σε αυτές τις άλλες πληροφορίες, είμαστε υποχρεωμένοι να αναφέρουμε το γεγονός αυτό. Δεν έχουμε τίποτα να αναφέρουμε σχετικά με το θέμα αυτό. Ευθύνες της Διοίκησης και των Υπευθύνων για τη Διακυβέρνηση επί των Εταιρικών και Ενοποιημένων Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων Η Διοίκηση έχει την ευθύνη για την κατάρτιση και εύλογη παρουσίαση των Εταιρικών και Ενοποιημένων Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς, όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως και για εκείνες τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου, που η Διοίκηση καθορίζει ως απαραίτητες ώστε να καθίσταται δυνατή η κατάρτιση εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων, απαλλαγμένων από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος. Κατά την κατάρτιση των Εταιρικών και Ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων, η Διοίκηση είναι υπεύθυνη για την αξιολόγηση της ικανότητας της Εταιρείας και του Ομίλου να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους, γνωστοποιώντας όπου συντρέχει τέτοια περίπτωση, τα θέματα που σχετίζονται με τη συνεχιζόμενη δραστηριότητα και τη χρήση της λογιστικής αρχής της συνεχιζόμενης δραστηριότητας, εκτός και εάν η Διοίκηση είτε προτίθεται να ρευστοποιήσει την Εταιρεία και τον Όμιλο ή να διακόψει τη δραστηριότητά τους ή δεν έχει άλλη ρεαλιστική εναλλακτική επιλογή από το να προχωρήσει σε αυτές τις ενέργειες. Η Επιτροπή Ελέγχου (άρθ. 44 του Ν. 4449/2017) της Εταιρείας έχει την ευθύνη εποπτείας της διαδικασίας χρηματοοικονομικής αναφοράς της Εταιρείας και του Ομίλου. Ευθύνες Ελεγκτή για τον Έλεγχο των Εταιρικών και Ενοποιημένων Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων Οι στόχοι μας είναι να αποκτήσουμε εύλογη διασφάλιση για το κατά πόσο οι Εταιρικές και Ενοποιημένες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις στο σύνολό τους είναι απαλλαγμένες από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε σε απάτη, είτε σε λάθος, και να εκδώσουμε έκθεση ελεγκτή, η οποία περιλαμβάνει τη γνώμη μας. Η εύλογη διασφάλιση συνιστά διασφάλιση υψηλού επιπέδου, αλλά δεν είναι εγγύηση ότι ο έλεγχος που διενεργείται σύμφωνα με τα ΔΠΕ, όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία, θα εντοπίζει πάντα ένα ουσιώδες σφάλμα, όταν αυτό υπάρχει. Σφάλματα δύναται να προκύψουν από απάτη ή από λάθος και θεωρούνται ουσιώδη όταν, μεμονωμένα ή αθροιστικά, θα μπορούσε εύλογα να αναμένεται ότι θα επηρέαζαν τις οικονομικές αποφάσεις των χρηστών που λαμβάνονται με βάση αυτές τις Εταιρικές και Ενοποιημένες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις. Στα πλαίσια του ελέγχου, σύμφωνα με τα ΔΠΕ, όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία, ασκούμε επαγγελματική κρίση και διατηρούμε επαγγελματικό σκεπτικισμό καθ’ όλη τη διάρκεια του ελέγχου. Επίσης: — Εντοπίζουμε και αξιολογούμε τους κινδύνους ουσιώδους σφάλματος στις εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος, σχεδιάζοντας και διενεργώντας ελεγκτικές διαδικασίες που ανταποκρίνονται στους κινδύνους αυτούς και αποκτούμε ελεγκτικά τεκμήρια που είναι επαρκή και κατάλληλα για να παρέχουν βάση για τη γνώμη μας. Ο κίνδυνος μη εντοπισμού ουσιώδους σφάλματος που οφείλεται σε απάτη είναι υψηλότερος από αυτόν που οφείλεται σε λάθος, καθώς η απάτη μπορεί να εμπεριέχει συμπαιγνία, πλαστογραφία, εσκεμμένες παραλείψεις, ψευδείς διαβεβαιώσεις ή παράκαμψη των δικλίδων εσωτερικού ελέγχου. — Κατανοούμε τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου που σχετίζονται με τον έλεγχο, με σκοπό το σχεδιασμό ελεγκτικών διαδικασιών κατάλληλων για τις περιστάσεις, αλλά όχι με σκοπό τη διατύπωση γνώμης επί της αποτελεσματικότητας των δικλίδων εσωτερικού ελέγχου της Εταιρείας και του Ομίλου. — Αξιολογούμε την καταλληλότητα των λογιστικών αρχών και μεθόδων που χρησιμοποιήθηκαν και το εύλογο των λογιστικών εκτιμήσεων και των σχετικών γνωστοποιήσεων που έγιναν από τη Διοίκηση. — Αποφαινόμαστε για την καταλληλότητα της χρήσης από τη Διοίκηση της λογιστικής αρχής της συνεχιζόμενης δραστηριότητας και με βάση τα ελεγκτικά τεκμήρια που αποκτήθηκαν για το αν υπάρχει ουσιώδης αβεβαιότητα σχετικά με γεγονότα ή συνθήκες που μπορεί να υποδηλώνουν ουσιώδη αβεβαιότητα ως προς την ικανότητα της Εταιρείας και του Ομίλου να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους. Αν συμπεράνουμε ότι υφίσταται ουσιώδης αβεβαιότητα, είμαστε υποχρεωμένοι στην έκθεση ελεγκτή να επιστήσουμε την προσοχή στις σχετικές γνωστοποιήσεις επί των Εταιρικών και Ενοποιημένων Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων ή, αν αυτές οι γνωστοποιήσεις είναι ανεπαρκείς, να διαφοροποιήσουμε τη γνώμη μας. Τα συμπεράσματά μας βασίζονται σε ελεγκτικά τεκμήρια που αποκτώνται μέχρι την ημερομηνία της έκθεσης ελεγκτή. Ωστόσο, μελλοντικά γεγονότα ή συνθήκες ενδέχεται να έχουν ως αποτέλεσμα η Εταιρεία και ο Όμιλος να παύσουν να λειτουργούν ως συνεχιζόμενη δραστηριότητα. — Αξιολογούμε τη συνολική παρουσίαση, τη δομή και το περιεχόμενο των Εταιρικών και Ενοποιημένων Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων, συμπεριλαμβανομένων των γνωστοποιήσεων, καθώς και το κατά πόσο οι Εταιρικές και Ενοποιημένες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις απεικονίζουν τις υποκείμενες συναλλαγές και τα γεγονότα με τρόπο που επιτυγχάνεται η εύλογη παρουσίαση. — Αποκτούμε επαρκή και κατάλληλα ελεγκτικά τεκμήρια αναφορικά με τη χρηματοοικονομική πληροφόρηση των οντοτήτων ή των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων εντός του Ομίλου για την έκφραση γνώμης επί των Ενοποιημένων Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων. Είμαστε υπεύθυνοι για την καθοδήγηση, την επίβλεψη και την εκτέλεση του ελέγχου της Εταιρείας και των θυγατρικών της. Παραμένουμε αποκλειστικά υπεύθυνοι για την ελεγκτική μας γνώμη. Μεταξύ άλλων θεμάτων, κοινοποιούμε στους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση, το σχεδιαζόμενο εύρος και το χρονοδιάγραμμα του ελέγχου, καθώς και σημαντικά ευρήματα του ελέγχου, συμπεριλαμβανομένων όποιων σημαντικών ελλείψεων στις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου εντοπίζουμε κατά τη διάρκεια του ελέγχου μας. Επιπλέον, δηλώνουμε προς τους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση ότι έχουμε συμμορφωθεί με τις σχετικές απαιτήσεις δεοντολογίας περί ανεξαρτησίας και γνωστοποιούμε σε αυτούς όλες τις σχέσεις και άλλα θέματα που μπορεί εύλογα να θεωρηθεί ότι επηρεάζουν την ανεξαρτησία μας, και τα σχετικά μέτρα προστασίας, όπου συντρέχει περίπτωση. Από τα θέματα που γνωστοποιήθηκαν στους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση, καθορίζουμε τα θέματα εκείνα που ήταν εξέχουσας σημασίας για τον έλεγχο των Εταιρικών και Ενοποιημένων Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων της ελεγχόμενης χρήσης και ως εκ τούτου αποτελούν τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου. Περιγράφουμε τα θέματα αυτά στην έκθεση ελεγκτή, εκτός εάν νόμος ή κανονισμός αποκλείει τη δημοσιοποίηση ενός θέματος ή όταν, σε εξαιρετικά σπάνιες περιπτώσεις, διαπιστώσουμε ότι ένα θέμα δε θα έπρεπε να γνωστοποιηθεί με την έκθεσή μας, διότι ενεργώντας κατ’ αυτό τον τρόπο θα αναμενόταν εύλογα ότι οι αρνητικές επιπτώσεις θα υπερτερούσαν από τα οφέλη δημοσίου συμφέροντος μιας τέτοιας δημοσιοποίησης. Έκθεση επί άλλων Νομικών και Κανονιστικών Απαιτήσεων 1. Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου Λαμβάνοντας υπόψη ότι η Διοίκηση έχει την ευθύνη για την κατάρτιση της Έκθεσης του Διοικητικού Συμβουλίου και της Δήλωσης Εταιρικής Διακυβέρνησης που περιλαμβάνεται στην έκθεση αυτή, κατ’ εφαρμογή των διατάξεων της παραγράφου 5 του Άρθρου 2 του Ν. 4336/2015 (μέρος Β), σημειώνουμε ότι: (α) Στην Έκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου περιλαμβάνεται Δήλωση Εταιρικής Διακυβέρνησης, η οποία παρέχει τα πληροφοριακά στοιχεία που ορίζονται στο άρθρο 152 του Ν. 4548/2018. (β) Κατά τη γνώμη μας η Έκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου έχει καταρτισθεί σύμφωνα με τις ισχύουσες νομικές απαιτήσεις των Άρθρων 150, 151, και153, και 154 και της παραγράφου 1 (περιπτώσεις γ’ και δ’) του άρθρου 152 του Ν. 4548/2018 και το περιεχόμενο αυτής αντιστοιχεί με τις συνημμένες Εταιρικές και Ενοποιημένες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις της χρήσης που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019. (γ) Με βάση τη γνώση που αποκτήσαμε κατά τον έλεγχό μας, για την ΚΑΠΝΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΡΕΛΙΑ Α.Ε. και το περιβάλλον της, δεν έχουμε εντοπίσει ουσιώδεις ανακρίβειες στην Έκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου. 2. Συμπληρωματική Έκθεση προς την Επιτροπή Ελέγχου Η γνώμη μας επί των Εταιρικών και Ενοποιημένων Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων είναι συνεπής με τη Συμπληρωματική Έκθεσή μας προς την Επιτροπή Ελέγχου της Εταιρείας με ημερομηνία 28 Απριλίου 2020, που προβλέπεται από το άρθρο 11 του Κανονισμού αριθ. 537/2014 της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ). 3. Παροχή μη Ελεγκτικών Υπηρεσιών Δεν παρείχαμε στην Εταιρεία και τις θυγατρικές της μη ελεγκτικές υπηρεσίες οι οποίες απαγορεύονται σύμφωνα με το άρθρο 5 του Κανονισμού αριθ. 537/2014 της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) ή λοιπές επιτρεπόμενες μη ελεγκτικές υπηρεσίες. 4. Διορισμός Ελεγκτή Διοριστήκαμε για πρώτη φορά ως Ορκωτοί Ελεγκτές της Εταιρείας με την από 28 Ιουνίου 2006 απόφαση της Ετήσιας Τακτικής Γενικής Συνέλευσης των Μετόχων. Έκτοτε ο διορισμός μας έχει αδιαλείπτως ανανεωθεί για μια συνολική περίοδο 14 ετών με βάση τις κατ’ έτος λαμβανόμενες αποφάσεις της Τακτικής Γενικής Συνέλευσης των Μετόχων. Αθήνα, 28 Απριλίου 2020 KPMG Ορκωτοί Ελεγκτές Α.Ε. ΑΜ ΣΟΕΛ 114 Φίλιππος Κάσσος, Ορκωτός Ελεγκτής Λογιστής ΑΜ ΣΟΕΛ 26311 Ετήσια Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου 27 ΚΑΠΝΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΡΕΛΙΑ Α.Ε. Κώδικας Εταιρικής Διακυβέρνησης Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης (Εταιρική και Ενοποιημένη) της 31 Δεκεμβρίου 2019 Ο Όμιλος (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ) 2018 2019 2018 687 85.457 35.037 0 35 121.216 219 82.114 0 0 35 82.368 677 85.211 35.037 1.053 32 122.010 209 82.100 0 1.299 32 83.640 7 8 25 9 64.674 25.644 0 105.960 63.108 31.920 4.657 171.486 59.256 19.988 0 105.960 59.397 55.681 4.698 149.790 10 11 0 22.364 14.269 0 0 22.364 14.269 0 12 279.622 498.264 619.480 218.344 503.784 586.152 261.408 468.976 590.986 181.339 465.174 548.814 13 32.651 34 108.654 371.687 32.651 34 105.516 333.573 32.651 34 108.608 358.186 32.651 34 105.464 322.052 513.026 (10) 513.016 471.774 (6) 471.768 499.479 0 499.479 460.201 0 460.201 15 5.444 7.874 5.506 7.936 16 17 3.847 657 9.948 3.313 0 11.187 3.762 515 9.783 3.228 0 11.164 18 19 17 25 92.082 152 311 3.971 96.516 106.464 102.657 540 0 0 103.197 114.384 77.621 152 215 3.736 81.724 91.507 76.909 540 0 0 77.449 88.613 619.480 586.152 590.986 548.814 Σημ. ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ Μακροπρόθεσμο Ενεργητικό Άϋλα περιουσιακά στοιχεία Ενσώματες ακινητοποιήσεις Επενδύσεις επιμετρώμενες στο αποσβέσιμο κόστος Συμμετοχές Λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις Σύνολο Μακροπρόθεσμου Ενεργητικού Κυκλοφορούν Ενεργητικό Αποθέματα Λογαριασμοί εισπρακτέοι Φόροι εισοδήματος εισπρακτέοι Επενδύσεις στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων Επενδύσεις στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων Επενδύσεις επιμετρώμενες στο αποσβέσιμο κόστος Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα αυτών Σύνολο Κυκλοφορούντος Ενεργητικού 5 11 6 Σύνολο Ενεργητικού ΙΔΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ Ίδια Κεφάλαια Μετοχικό κεφάλαιο Αποθεματικό υπέρ το άρτιο Λοιπά αποθεματικά Υπόλοιπο κερδών εις νέον Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων μετόχων μητρικής Εταιρείας Δικαιώματα μειοψηφίας 14 Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων Υποχρεώσεις Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις Αναβαλλόμενοι φόροι Αποζημίωση προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία Υποχρεώσεις χρηματοδοτικών μισθώσεων Σύνολο Μακροπρόθεσμων Υποχρεώσεων Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις Προβλέψεις για λοιπές υποχρεώσεις και έξοδα Υποχρεώσεις χρηματοδοτικών μισθώσεων Φόροι Εισοδήματος πληρωτέοι Σύνολο Βραχυπροθέσμων Υποχρεώσεων Σύνολο Υποχρεώσεων Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων και Υποχρεώσεων Η Εταιρεία 2019 Η Εταιρεία και ο Όμιλος έχουν εφαρμόσει το ΔΠΧΑ 16 την 1 Ιανουαρίου 2019, χρησιμοποιώντας τη μέθοδο σωρευτικής επίδρασης. Σύμφωνα με τη μέθοδο αυτή, η συγκριτική πληροφορία δεν επαναδιατυπώνεται. Οι επισυναπτόμενες Σημειώσεις που παρατίθενται στις σελίδες 35-71 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος αυτών των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων. 28 ΚΑΠΝΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΡΕΛΙΑ Α.Ε. Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις Κατάσταση Αποτελεσμάτων και Συνολικών Εσόδων (Εταιρική και Ενοποιημένη) για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019 Ο Όμιλος (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ) Σημ. Κύκλος εργασιών Κόστος πωληθέντων Μικτά Αποτελέσματα Έξοδα διοίκησης Έξοδα διάθεσης Επίδικοι φόροι-τέλη(Επιστροφή) Άλλα έσοδα εκμετάλλευσης Αποτελέσματα εκμετάλλευσης Χρηματοοικονομικά έσοδα - καθαρά 20181 2019 20181 1.035.695 (927.512) 108.183 (8.663) (22.233) 0 3.174 80.461 961.122 (856.193) 104.929 (9.004) (20.617) 15.420 3.623 94.351 736.670 (633.024) 103.646 (7.839) (20.751) 0 3.173 78.229 3.577 1.401 3.676 1.472 3.689 87.727 (20.323) 67.404 7.089 102.841 (23.798) 79.043 3.689 85.594 (19.934) 65.660 7.092 98.990 (22.692) 76.298 232 (93) 0 0 88 (25) (226) 65 88 (25) (226) 65 Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα (298) 67 67.468 65 (32) 78.822 (292) 67 65.498 63 (32) 76.168 Τα Καθαρά Κέρδη χρήσης κατανέμονται σε: Μετόχους της Μητρικής Εταιρείας Δικαιώματα μειοψηφίας 67.408 (4) 79.048 (5) 65.660 0 76.298 0 67.404 79.043 65.660 76.298 67.472 (4) 67.468 78.827 (5) 78.822 65.498 0 65.498 76.168 0 76.168 24,4217 28,6388 23,7899 27,6442 Συναλλαγματικές διαφορές Καθαρά κέρδη προ φόρων Φόρος εισοδήματος 20 21 2019 Η Εταιρεία 21 21 23 24 25 Καθαρά κέρδη χρήσης Λοιπά συνολικά έσοδα (α) Μετακυλιόμενα στα αποτελέσματα Συναλλαγματικές διαφορές από μετατροπή εκμεταλλεύσεων εξωτερικού Καθαρές(ζημίες)/ κέρδη από αποτίμηση στην εύλογη αξία επενδύσεων μέσω λοιπών συνολικών εσόδων Αναβαλλόμενος φόρος (β) Μη μετακυλιόμενα στα αποτελέσματα Αναλογιστικά κέρδη /(ζημίες) Αναβαλλόμενος φόρος Σύνολα Τα Συγκεντρωτικά Συνολικά Έσοδα κατανέμονται σε: Μετόχους της Μητρικής Εταιρείας Δικαιώματα μειοψηφίας Σύνολα Βασικά και απομειωμένα κέρδη, ανά μετοχή, μετά από φόρους (σε απόλυτα νούμερα) 26 694.754 (595.810) 98.944 (8.347) (19.214) 15.420 3.623 90.426 Η Εταιρεία και ο Όμιλος έχουν εφαρμόσει το ΔΠΧΑ 16 την 1 Ιανουαρίου 2019, χρησιμοποιώντας τη μέθοδο σωρευτικής επίδρασης. Σύμφωνα με τη μέθοδο αυτή, η συγκριτική πληροφορία δεν επαναδιατυπώνεται. Οι επισυναπτόμενες Σημειώσεις που παρατίθενται στις σελίδες 35-71 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος αυτών των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων. 29 ΚΑΠΝΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΡΕΛΙΑ Α.Ε. Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις Κατάσταση Μεταβολών Ίδιων Κεφαλαίων (Ενοποιημένη) για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019 (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ) Ο Όμιλος Μετοχικό Κεφάλαιο Αποθεματικό υπέρ το άρτιο Λοιπά Αποθεματικά Υπόλοιπο κερδών εις νέον Δικαιώματα μειοψηφίας Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων 32.651 34 103.346 282.308 (8) 418.331 Υπόλοιπο την 1 Ιανουαρίου 2018 Επίδραση στα αποτελέσματα χρήσης Επενδύσεις στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων 0 0 (226) 0 0 (226) Συναλλαγματικές διαφορές 0 0 0 (93) 0 (93) Αναλογιστικές ζημιές 0 0 65 0 0 65 Αναβαλλόμενος φόρος 0 0 33 0 0 33 Καθαρά κέρδη χρήσης 0 0 0 0 0 (128) 79.048 78.955 (5) (5) 79.043 78.822 0 0 0 0 7 7 Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα Συναλλαγές με μετόχους καταχωρημένες απευθείας στην Καθαρή Θέση Δικαιώματα μειοψηφίας από αύξηση Μ.Κ. θυγατρικής Μεταφορά σε αποθεματικά Μερίσματα χρήσης 2017 Υπόλοιπο την 31 Δεκεμβρίου 2018 Υπόλοιπο την 1 Ιανουαρίου 2019 Επίδραση στα αποτελέσματα χρήσης Επενδύσεις στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων 0 0 2.298 (2.298) 0 0 0 32.651 0 34 0 105.516 (25.392) 333.573 0 (6) (25.392) 471.768 32.651 34 105.516 333.573 (6) 471.768 0 0 88 0 0 88 Συναλλαγματικές διαφορές 0 0 0 232 0 232 Αναλογιστικά κέρδη 0 0 (298) 0 0 (298) Αναβαλλόμενος φόρος 0 0 42 0 0 42 Καθαρά κέρδη χρήσης 0 0 0 0 0 (168) 67.408 67.640 (4) (4) 67.404 67.468 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 3.306 0 (3.306) (26.220) 0 0 0 (26.220) 32.651 34 108.654 371.687 (10) 513.016 Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα Συναλλαγές με μετόχους καταχωρημένες απευθείας στην Καθαρή Θέση Δικαιώματα μειοψηφίας από αύξηση Μ.Κ. θυγατρικής Μεταφορά σε αποθεματικά Μερίσματα χρήσης 2018 Υπόλοιπο την 31 Δεκεμβρίου 2019 Η Εταιρεία και ο Όμιλος έχουν εφαρμόσει το ΔΠΧΑ 16 την 1 Ιανουαρίου 2019, χρησιμοποιώντας τη μέθοδο σωρευτικής επίδρασης. Σύμφωνα με τη μέθοδο αυτή, η συγκριτική πληροφορία δεν επαναδιατυπώνεται. Οι επισυναπτόμενες Σημειώσεις που παρατίθενται στις σελίδες 35–71 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος αυτών των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων 30 ΚΑΠΝΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΡΕΛΙΑ Α.Ε. Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις Κατάσταση Μεταβολών Ίδιων Κεφαλαίων (Εταιρική) για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019 (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ) Η Εταιρεία Υπόλοιπο κερδών εις νέον Αποθεματικό υπέρ το άρτιο Λοιπά Αποθεματικά 32.651 34 103.296 273.444 409.425 Επίδραση στα αποτελέσματα χρήσης Επενδύσεις στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων 0 0 (226) 0 (226) Αναλογιστικές Κέρδη/Ζημιές 0 0 63 0 63 Αναβαλλόμενος φόρος 0 0 33 0 33 Καθαρά κέρδη χρήσης 0 0 0 76.298 76.298 Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα Συναλλαγές με μετόχους καταχωρημένες απευθείας στην Καθαρή Θέση 0 0 (130) 76.298 76.168 Μεταφορά σε αποθεματικά 0 0 2.298 (2.298) 0 Υπόλοιπο την 1 Ιανουαρίου 2018 Μερίσματα χρήσης 2017 Μετοχικό Κεφάλαιο Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων 0 0 0 (25.392) (25.392) Υπόλοιπο την 31 Δεκεμβρίου 2018 32.651 34 105.464 322.052 460.201 Υπόλοιπο την 1 Ιανουαρίου 2019 32.651 34 105.464 322.052 460.201 Επίδραση στα αποτελέσματα χρήσης Επενδύσεις στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων 0 0 88 0 88 Αναλογιστικά Κέρδη/Ζημίες 0 0 (292) 0 (292) Αναβαλλόμενος φόρος 0 0 42 0 42 Καθαρά κέρδη χρήσης 0 0 0 65.660 65.660 Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα Συναλλαγές με μετόχους καταχωρημένες απευθείας στην Καθαρή Θέση 0 0 (162) 65.660 65.498 Μεταφορά σε αποθεματικά 0 0 3.306 (3.306) 0 Μερίσματα χρήσης 2018 Υπόλοιπο την 31 Δεκεμβρίου 2019 0 0 0 (26.220) (26.220) 32.651 34 108.608 358.186 499.479 Η Εταιρεία και ο Όμιλος έχουν εφαρμόσει το ΔΠΧΑ 16 την 1 Ιανουαρίου 2019, χρησιμοποιώντας τη μέθοδο σωρευτικής επίδρασης. Σύμφωνα με τη μέθοδο αυτή, η συγκριτική πληροφορία δεν επαναδιατυπώνεται. Οι επισυναπτόμενες Σημειώσεις που παρατίθενται στις σελίδες 35–71 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος αυτών των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων. 31 ΚΑΠΝΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΡΕΛΙΑ Α.Ε. Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις Κατάσταση Ταμειακών Ροών (Εταιρική και Ενοποιημένη) για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019 (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ) Σημ. Κέρδη Περιόδου Προσαρμογές για: Φόρος εισοδήματος Απομείωση ενσώματων ακινητοποιήσεων Αποσβέσεις ενσώματων ακινητοποιήσεων Απόσβεση δικαιώματος χρήσης IFRS 16 Αποσβέσεις άυλων περιουσιακών στοιχείων Ζημίες/(Κέρδη) από πώληση ενσώματων ακινητοποιήσεων (Έσοδα) τόκων Έξοδα τόκων (Κέρδη) από αποτίμηση χρηματοοικονομικών στοιχείων με μεταβολές στα αποτελέσματα (Κέρδη)/Ζημίες από πωλήσεις χρηματοοικονομικών στοιχείων με μεταβολές στα αποτελέσματα Λοιπές μεταβολές χρημ/κων στοιχείων με μεταβολές στα λοιπά συνολικά έσοδα (Κέρδη) από την λήξη χρημ/κων στοιχείων με μεταβολές στα λοιπά συνολικά έσοδα (Κέρδη)από αποτίμηση χρημ/κών στοιχείων επιμετρήσιμων σε αποσβέσιμο κόστος Υποτίμηση συμμετοχών Προβλέψεις για λοιπές υποχρεώσεις Προβλέψεις απομείωσης αποθεμάτων Μεταβολή στις υποχρεώσεις λόγω συνταξιοδότησης Μεταβολές Κεφαλαίου κίνησης (Αύξηση)/ Μείωση αποθεμάτων Μείωση/(Αύξηση) λογ/σμών εισπρακτέων (Μείωση)/Αύξηση υποχρεώσεων (Μείωση)/Αύξηση υποχρέωσης για αποζημίωση προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία Ο Όμιλος Η Εταιρεία 2019 67.404 2018 79.043 2019 65.660 2018 76.298 20.323 110 6.115 344 120 69 (3.114) 1.293 23.798 (300) 5.000 0 6 (5) (1.927) 1.005 19.934 110 6.108 225 120 69 (3.114) 1.184 22.692 (300) 4.994 0 6 (5) (1.903) 909 9 (1.235) (4.683) (1.235) (4.680) 9 (1.911) 147 (1.939) 147 10 116 401 116 401 10 0 (45) 0 (45) 11 6 (257) 0 0 (950) 290 88.717 0 0 (887) 1.012 310 102.875 (257) 246 0 (862) 287 86.652 0 316 (887) 1.012 305 99.260 (616) 5.888 (9.359) 37.815 9.579 (35.281) 1.003 12.304 1.681 (7.182) (351) 12.313 (54) (4.141) 84.576 (1.293) (15.033) 68.250 (119) 11.994 114.869 (1.005) (21.264) 92.600 (45) 14.943 101.595 (1.184) (14.838) 85.573 (117) 4.663 103.923 (909) (20.731) 82.283 10 (8.689) (588) 0 7.703 (6.075) (206) 5 23.743 (8.679) (587) 0 7.703 (6.074) (206) 5 23.743 9 68.675 7.308 47.009 7.308 11 (50.607) 0 0 3.114 19.608 0 0 0 1.927 26.702 (50.607) 23.000 0 3.114 20.953 0 (13) (209) 1.904 26.458 12 (34.000) 0 (26.206) (374) (60.580) 27.278 218.344 245.622 0 7 (25.367) 0 (25.360) 93.942 124.402 218.344 (34.000) 0 (26.206) (251) (60.457) 46.069 181.339 227.408 0 0 (25.367) 0 (25.367) 83.374 97.965 181.339 25 5 5 21 7 16 16 Καταβληθέντες τόκοι Καταβληθείς φόρος εισοδήματος Καθαρές ταμειακές ροές από λειτουργικές δραστηριότητες Ταμειακές ροές από επενδυτικές δραστηριότητες Αγορές ενσώματων ακινητοποιήσεων Αγορές άυλων περιουσιακών στοιχείων Μείωση ενσώματων ακινητοποιήσεων Πώληση χρημ/κων στοιχείων με μεταβολές στα λοιπά συνολικά έσοδα Πώληση χρηματοοικονομικών στοιχείων με μεταβολές στα αποτελέσματα (Αγορά) χρηματοοικονομικών στοιχείων επιμετρημένων στο αποσβέσιμο κόστος Αποπληρωμή/(Χορήγηση) δανείων σε θυγατρικές εταιρείες Αύξηση Μ.Κ. θυγατρικής εταιρείας Τόκοι που εισπράχθηκαν Καθαρές ταμειακές ροές από επενδυτικές δραστηριότητες Ταμειακές ροές από χρηματοδοτικές δραστηριότητες Ενεχυριασμένες καταθέσεις Συμμετοχή μειοψηφίας σε αύξηση Μ.Κ.θυγατρικής εταιρείας Μερίσματα πληρωθέντα σε μετόχους της Εταιρείας Πληρωμές κεφαλαίου χρηματοδοτικών μισθώσεων Καθαρές ταμειακές εκροές από χρηματοδοτικές δραστηριότητες Καθαρή αύξηση στα ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα αυτών Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα αυτών στην αρχή της περιόδου 12 Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα αυτών στο τέλος της περιόδου 12 25 5 Η Εταιρεία και ο Όμιλος έχουν εφαρμόσει το ΔΠΧΑ 16 την 1 Ιανουαρίου 2019, χρησιμοποιώντας τη μέθοδο σωρευτικής επίδρασης. Σύμφωνα με τη μέθοδο αυτή, η συγκριτική πληροφορία δεν επαναδιατυπώνεται. Οι επισυναπτόμενες Σημειώσεις που παρατίθενται στις σελίδες 35-71 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος αυτών των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων. 32 ΚΑΠΝΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΡΕΛΙΑ Α.Ε. Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Σελ. 1. Σύσταση Ομίλου και δραστηριότητες της Εταιρείας 35 2. 2.1 2.2 2.3 2.4 3. 3.1 3.2 3.2.1 3.2.2 3.3 3.3.1 3.4 3.5 3.6 3.7 3.8 3.9 3.10 3.11 3.12 3.13 3.14 3.15 3.16 3.17 3.18 3.19 3.20 3.21 3.22 3.23 3.24 3.25 3.26 3.27 3.28 3.29 3.30 3.31 3.32 3.33 3.34 Βάση σύνταξης των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων Δήλωση συμμόρφωσης Σύνταξη των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων-Βάση επιμέτρησης Πρώτη εφαρμογή των Δ.Π.Χ.Α. Χρήση εκτιμήσεων Βασικές λογιστικές Αρχές και Μέθοδοι Εκτιμήσεις της Διοίκησης Βάση ενοποίησης Θυγατρικές εταιρείες Συγγενείς εταιρείες Χρηματοοικονομικά Μέσα Εύλογη αξία χρηματοοικονομικών μέσων Συναλλαγές σε ξένο νόμισμα Υπεραξία Ενσώματες ακινητοποιήσεις Αποσβέσεις ενσώματων ακινητοποιήσεων Άυλα περιουσιακά στοιχεία Μετοχικό Κεφάλαιο Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα αυτών Μακροπρόθεσμες απαιτήσεις / υποχρεώσεις Αποθέματα Βραχυπρόθεσμες Παροχές Προγράμματα καθορισμένων εισφορών Προγράμματα καθορισμένων παροχών στο προσωπικό Αποζημίωση προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία Κέρδη ανά μετοχή Μερίσματα Μισθώσεις Συνδεμένα μέρη Έντοκα δάνεια Προβλέψεις Έσοδα Έξοδα διαφήμισης Κόστος δανεισμού Φόρος εισοδήματος Παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα και Μέσα αντιστάθμισης κινδύνου Συμψηφισμός Απαιτήσεων-Υποχρεώσεων Απομείωση αξίας μη χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων Λειτουργικοί Τομείς Ταμειακές Ροές Κρατικές επιχορηγήσεις Νέα Πρότυπα, τροποποιήσεις προτύπων και διερμηνείες Αλλαγές στις λογιστικές αρχές και μεθόδους 35 35 35 36 36 36 36 36 36 36 37 38 38 39 39 39 39 40 40 40 40 40 40 40 41 41 41 41 41 41 41 41 42 42 42 42 42 42 43 43 43 43 47 4. Λοιπές πληροφορίες 48 5. Ενσώματες ακινητοποιήσεις 49 6. Συμμετοχές 51 7. Αποθέματα 51 8. Λογαριασμοί εισπρακτέοι 52 33 ΚΑΠΝΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΡΕΛΙΑ Α.Ε. Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ (συνέχεια) Σελ. 9. Επενδύσεις στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων 53 10. Επενδύσεις στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων 54 11. Επενδύσεις επιμετρώμενες στο αποσβέσιμο κόστος 55 12. Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα αυτών 56 13. Μετοχικό κεφάλαιο 56 14. Λοιπά αποθεματικά 56 15. Αναβαλλόμενοι φόροι 57 16. Αποζημίωση προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία 58 17. Υποχρεώσεις χρηματοδοτικών μισθώσεων 59 18. Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις 59 19. Προβλέψεις για λοιπές υποχρεώσεις και έξοδα 59 20. Κύκλος εργασιών 60 21. Ανάλυση λειτουργιών (Κόστος πωληθέντων, Διοίκηση, Διάθεση) 60 22. Ελεγκτικές και λοιπές αμοιβές 62 23. Άλλα έσοδα εκμετάλλευσης 62 24. Χρηματοοικονομικά έσοδα-έξοδα καθαρά 62 25. Φόρος εισοδήματος 62 26. Κέρδη μετά από φόρους ανά μετοχή 64 27. Μερίσματα 65 28. Δεσμεύσεις και ενδεχόμενες υποχρεώσεις 65 29. Διαχείριση χρηματοοικονομικών κινδύνων 66 30. Μεταγενέστερα της Κατάστασης Χρηματοοικονομικής Θέσης γεγονότα 69 31. Συναλλαγές και υπόλοιπα με συνδεμένα μέρη 69 32. Λειτουργικοί Τομείς 70 34 ΚΑΠΝΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΡΕΛΙΑ Α.Ε. Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις 1. Σύσταση Ομίλου και δραστηριότητες Εταιρείας Η ΚΑΠΝΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΡΕΛΙΑ Α.Ε. (η «Εταιρεία») είναι Ανώνυμη Εταιρεία, εισηγμένη στο Χρηματιστήριο Αθηνών εγκατεστημένη στην Ελλάδα, η οποία ιδρύθηκε το 1962 και δραστηριοποιείται στην παραγωγή και εμπορία καπνοβιομηχανικών προϊόντων. Η έδρα της Εταιρείας είναι στο Ασπρόχωμα Καλαμάτας, επί της Λεωφόρου Αθηνών και η ηλεκτρονική διεύθυνση είναι www.karelia.gr. Οι συνημμένες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις της Εταιρείας, της χρήσης που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019, περιλαμβάνουν τις Εταιρικές και Ενοποιημένες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις της Εταιρείας. Η Εταιρεία διοικείται από πενταμελές Διοικητικό Συμβούλιο, που εξελέγη από την Τακτική Γενική Συνέλευση των μετόχων την 18 Ιουλίου 2018. Η θητεία του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας, λήγει την 17 Ιουλίου 2023 και η σύνθεσή του, έχει ως εξής: ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΑ ΜΕΛΗ Ευστάθιος Γ. Καρέλιας - Αντιπρόεδρος Ανδρέας Γ. Καρέλιας - Διευθύνων Σύμβουλος ΜΗ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΑ ΜΕΛΗ Βικτωρία-Μαργαρίτα Γ. Καρέλια - Πρόεδρος Καθ. Βασίλειος Γ. Αντωνόπουλος - Σύμβουλος Robin Derlwyn Joy – Σύμβουλος Η Τακτική Γενική Συνέλευση των Μετόχων την 18 Ιουλίου 2018 εξέλεξε ως Μέλη της Επιτροπής Ελέγχου τον φορολογικό σύμβουλο-οικονομολόγο, κ. Δημήτριο Δ. Λεβεντάκη, τον κ. Robin Derlwyn Joy, ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου και τον καθηγητή κ. Βασίλειο Γ. Αντωνόπουλο, ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου, με πενταετή θητεία. Όλα τα ποσά που αναφέρονται παρακάτω είναι σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά στις επί μέρους σημειώσεις, καθώς και τυχόν διαφοροποιήσεις σε ποσά οφείλονται σε στρογγυλοποιήσεις. Οι Ενοποιημένες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις περιλαμβάνουν τη Μητρική Εταιρεία και τις θυγατρικές της εταιρείες και της θυγατρικές αυτών (ο «Όμιλος»), που είναι ως ακολούθως: Εταιρεία ΚΑΠΝΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΡΕΛΙΑ Α.Ε. MERIDIAN A.E. ΚΑΡΕΛΙΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΗ Α.Ε. KARELIA TOBACCO COMPANY (UK) LTD KARELIA BULGARIA EOOD G.K. DISTRIBUTORS EOOD KARELIA TÜTÜN VE TICARET A.Ş. KARELIA BELGIUM S.A.R.L. Έδρα ΚΑΛΑΜΑΤΑ ΑΘΗΝΑ ΚΑΛΑΜΑΤΑ ΛΟΝΔΙΝΟ ΣΟΦΙΑ ΣΟΦΙΑ ΚΩΝ/ΛΗ ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ Χώρα Ελλάδα Ελλάδα Ελλάδα Αγγλία Βουλγαρία Βουλγαρία Τουρκία Βέλγιο Ποσοστό Συμμετοχής Μητρική 99,54% 85,00% 100,00% 100,00% 100,00% 97,00% 85,00% Μέθοδος Ενοποίησης Ολική Ολική Ολική Ολική Ολική Ολική Ολική Ολική Όλες οι θυγατρικές εταιρείες ενσωματώθηκαν στις Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις του Ομίλου, με τη μέθοδο της ολικής ενοποίησης. Οι Εταιρικές και Ενοποιημένες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις (οι «Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις») εγκρίθηκαν προς δημοσίευση, από το Διοικητικό Συμβούλιο, την 27 Απριλίου 2020. Ο αριθμός τού απασχολούμενου προσωπικού της Εταιρείας ανήρχετο, την 31 Δεκεμβρίου 2019, σε 547 άτομα και του Ομίλου σε 580 άτομα. (2018: Εταιρεία 508 άτομα, Όμιλος 542 άτομα). 2. Βάση σύνταξης των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων 2.1 Δήλωση συμμόρφωσης: Οι Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις έχουν συνταχθεί με βάση τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (Δ.Π.Χ.Α.), όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις εγκρίθηκαν από το Διοικητικό Συμβούλιο την 27 Απριλίου 2020 και έχουν αναρτηθεί στο διαδίκτυο στην διεύθυνση www.karelia.gr. 2.2 Σύνταξη των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων-βάση επιμέτρησης: Οι Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις εκφράζονται σε χιλιάδες Ευρώ, έχουν συνταχθεί σύμφωνα με την αρχή του ιστορικού κόστους, εκτός των επενδύσεων στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων, και των επενδύσεων στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων. 35 ΚΑΠΝΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΡΕΛΙΑ Α.Ε. Οι Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις έχουν συνταχθεί με δεδομένη την αρχή της συνέχισης των δραστηριοτήτων της Εταιρείας. Δεν υπάρχουν αντικειμενικές ενδείξεις που να θέτουν σε αμφιβολία την υπόθεση της αρχής της συνέχισης της δραστηριότητας στις Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις. 2.3 Πρώτη Εφαρμογή των Δ.Π.Χ.Α.: Οι Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις της Εταιρείας, συντάσσονταν, έως την 31 Δεκεμβρίου 2004, σύμφωνα με τον Κ.Ν. 2190/1920 και τα ισχύοντα έως την ημερομηνία αυτή λογιστικά πρότυπα που προβλέπονταν από την Ελληνική νομοθεσία, τα οποία, σε αρκετές περιπτώσεις, διέφεραν από τις διατάξεις των Δ.Π.Χ.Α.. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Νομοθεσία 1606/2002 και βάσει του Νόμου 3229/2004, όπως τροποποιήθηκε από το Νόμο 3301/2004, οι Ελληνικές εταιρείες που είναι εισηγμένες σε οποιοδήποτε Χρηματιστήριο Αξιών (εσωτερικού ή εξωτερικού) υποχρεούνται να συντάσσουν τις χρηματοοικονομικές τους καταστάσεις, για τις χρήσεις που ξεκινούν από την 1 Ιανουαρίου 2005 και μετά, σύμφωνα με τα Δ.Π.Χ.Α. βάσει του Δ.Π.Χ.Α.1 και τις προαναφερθείσες νομοθεσίες, οι εταιρείες, είναι υποχρεωμένες να παρουσιάζουν συγκριτικές χρηματοοικονομικές καταστάσεις, σύμφωνα με τα Δ.Π.Χ.Α., τουλάχιστον για μία χρήση. Οι πρώτες ετήσιες χρηματοοικονομικές καταστάσεις, προς δημοσίευση, ήταν αυτές της χρήσης που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2005. 2.4 Χρήση εκτιμήσεων: Ο Όμιλος προβαίνει σε εκτιμήσεις, παραδοχές και κρίσεις για να επιλέξει τις καταλληλότερες λογιστικές αρχές και μεθόδους και να αποτιμήσει τη μελλοντική εξέλιξη γεγονότων και συναλλαγών. Οι εν λόγω εκτιμήσεις, παραδοχές και κρίσεις επανεξετάζονται περιοδικά προκειμένου να ανταποκρίνονται στα δεδομένα που υπάρχουν και να περιλαμβάνουν τους εκάστοτε κινδύνους, ενώ τα πραγματικά γεγονότα μπορεί να διαφέρουν από τις εκτιμήσεις αυτές. Οι εκτιμήσεις βασίζονται στην εμπειρία της Διοίκησης συμπεριλαμβανομένων των προσδοκιών για μελλοντικά γεγονότα που θεωρούνται αναμενόμενα υπό κανονικές συνθήκες και έχουν εφαρμογή κυρίως στα ακόλουθα κονδύλια: 3. Προβλέψεις για βραδέως κινούμενα αποθέματα (σημ.3.12), Προβλέψεις για επισφαλείς πελάτες και λοιπές απαιτήσεις (σημ.3.3), Αναβαλλόμενοι φόροι (σημ.3.26), Παροχές σε εργαζομένους (σημ.3.16), Προβλέψεις για λοιπές υποχρεώσεις και έξοδα (σημ.3.22), Αποσβέσεις (σημ.3.7). Ο τρόπος ενσωμάτωσης των εκτιμήσεων και παραδοχών της Διοίκησης αναφέρεται αναλυτικά στις σχετικές σημειώσεις επί των κονδυλίων των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων. Βασικές Λογιστικές Αρχές και Μέθοδοι Οι βασικές λογιστικές αρχές και μέθοδοι που παρατίθενται παρακάτω έχουν εφαρμογή με συνέπεια σε όλες τις χρήσεις. Επίσης έχουν εφαρμογή με συνέπεια από όλες τις εταιρείες του Ομίλου. 3.1 Εκτιμήσεις της Διοίκησης: Η σύνταξη Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων, σύμφωνα με τα Δ.Π.Χ.Α., απαιτεί τη διενέργεια εκτιμήσεων και την υιοθέτηση παραδοχών από πλευράς Διοίκησης, οι οποίες δύνανται να επηρεάσουν την εφαρμογή των λογιστικών πολιτικών, καθώς και τα ποσά που περιλαμβάνονται στις Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις. Οι εκτιμήσεις και οι παραδοχές αυτές αναθεωρούνται σε συνεχή βάση. Οι αναθεωρήσεις αυτές αναγνωρίζονται στη χρήση που πραγματοποιούνται, και επηρεάζουν τις σχετικές χρήσεις που αφορούν, εάν η αναθεώρηση επηρεάζει μόνο αυτή τη χρήση, ή στη χρήση αναθεώρησης και τις επόμενες χρήσεις, εάν η αναθεώρηση επηρεάζει και την παρούσα και τις μελλοντικές χρήσεις. Οι εκτιμήσεις και οι παραδοχές αυτές, βασίζονται στην υπάρχουσα εμπειρία και σε διάφορους άλλους παράγοντες που θεωρούνται εύλογοι, κάτω από τις υπάρχουσες συνθήκες. Οι εκτιμήσεις αυτές είναι η βάση για τη λήψη αποφάσεων, σχετικά με της λογιστικές αξίες των στοιχείων του Ενεργητικού και Παθητικού. Τα πραγματικά μελλοντικά αποτελέσματα ενδέχεται να διαφέρουν από τις ανωτέρω εκτιμήσεις, ενώ οι όποιες αποκλίσεις δύναται να έχουν σημαντική επίπτωση επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων. 3.2 Βάση Ενοποίησης 3.2.1 Θυγατρικές εταιρείες: Οι Ενοποιημένες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις περιλαμβάνουν τις Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις της Εταιρείας, καθώς και όλων των θυγατρικών της εταιρειών στις οποίες η Εταιρεία ασκεί έλεγχο, άμεσα ή έμμεσα, μέσω άλλων θυγατρικών εταιρειών. Έλεγχος θεωρείται ότι υπάρχει όταν η Μητρική Εταιρεία έχει τη δυνατότητα να ορίζει τις αποφάσεις που, άμεσα ή έμμεσα, αφορούν στις χρηματοοικονομικές και επιχειρηματικές πολιτικές των θυγατρικών εταιρειών, με σκοπό να έχει οφέλη από αυτές. Οι χρηματοοικονομικές καταστάσεις των θυγατρικών εταιρειών ενοποιούνται, με τη μέθοδο της πλήρους (ολικής) ενοποίησης στην ίδια ημερομηνία και με τις ίδιες λογιστικές πολιτικές με τις Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις της Εταιρείας. Όπου απαιτείται, πραγματοποιούνται οι αναγκαίες καταχωρήσεις αναμόρφωσης, προκειμένου να διασφαλιστεί η συνέπεια των ακολουθούμενων λογιστικών αρχών και μεθόδων. Όλα τα ενδοεταιρικά υπόλοιπα και οι συναλλαγές καθώς και τα ενδοεταιρικά κέρδη ή ζημίες απαλείφονται στις Ενοποιημένες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις. Οι θυγατρικές εταιρείες ενοποιούνται, από την ημερομηνία που αποκτάται ο έλεγχος από την Εταιρεία και παύουν να ενοποιούνται από την ημερομηνία που ο έλεγχος μεταβιβάζεται εκτός Ομίλου. 3.2.2 Συγγενείς εταιρείες: Συγγενείς εταιρείες είναι εκείνες στις οποίες η Εταιρεία ασκεί ουσιώδη επιρροή, αλλά όχι έλεγχο επί της οικονομικής και επιχειρηματικής στρατηγικής των. Ουσιώδης επιρροή, κατά κύριο λόγο, τεκμαίρεται ότι υφίσταται, όταν η Εταιρεία έχει το δικαίωμα συμμετοχής στις αποφάσεις της οικονομικής και επιχειρηματικής πολιτικής, χωρίς όμως να ασκείται έλεγχος επί των αποφάσεων αυτών. Οι συμμετοχές σε συγγενείς εταιρείες ενοποιούνται με τη μέθοδο της καθαρής θέσης. Σύμφωνα με τη μέθοδο αυτή, οι συμμετοχές απεικονίζονται αρχικά στην αξία κτήσης, η οποία συμπίπτει με την εύλογη αξία των, αυξομειούμενη με το ποσοστό συμμετοχής της Εταιρείας στα κέρδη και τις ζημίες της συμμετοχής, μετά την ημερομηνία απόκτησης, μέχρι την ημερομηνία παύσης της, καθώς και σε όλες τις αντίστοιχες αυξομειώσεις της καθαρής θέσης της συμμετοχής. Περαιτέρω, η αξία των συμμετοχών αναπροσαρμόζεται με τη σωρευτική απομείωση της αξίας τους. 36 ΚΑΠΝΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΡΕΛΙΑ Α.Ε. Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις Όταν οι ζημιές που αναλογούν στην Εταιρεία υπερβαίνουν την λογιστική αξία μιας συμμετοχής, η λογιστική αξία, μειώνεται στο μηδέν, χωρίς περαιτέρω αναγνώριση ζημιών, εκτός από την περίπτωση κατά την οποία η Εταιρεία έχει δημιουργήσει υποχρεώσεις ή έχει πραγματοποιήσει πληρωμές, σχετιζόμενες με τη συγγενή εταιρεία. Οι λογιστικές αρχές και μέθοδοι που ακολουθούν οι συγγενείς εταιρείες, αναπροσαρμόζονται, όπου κρίνεται απαραίτητο, για να εξασφαλισθεί η συνέπεια με τις λογιστικές αρχές και μέθοδοι της Εταιρείας. Στις Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις της Εταιρείας, οι συμμετοχές σε θυγατρικές και συγγενείς επιχειρήσεις αποτιμώνται στο κόστος κτήσης, μειούμενο με την τυχόν απομείωση της αξίας των συμμετοχών. 3.3 Χρηματοοικονομικά Μέσα Χρηματοοικονομικό μέσο είναι κάθε σύμβαση που δημιουργεί ταυτόχρονα ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο για τον Όμιλο και μια χρηματοοικονομική υποχρέωση ή ένα συμμετοχικό τίτλο για μία άλλη εταιρεία. (i) Αναγνώριση και αρχική επιμέτρηση Όλα τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία και οι χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις αναγνωρίζονται αρχικά όταν ο Όμιλος καταστεί συμβαλλόμενο μέρος στις συμβατικές διατάξεις του χρηματοοικονομικού μέσου, σύμφωνα με την ημερομηνία διακανονισμού. Ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο ή μία χρηματοοικονομική υποχρέωση αποτιμάται αρχικά στην εύλογη αξία πλέον, για ένα στοιχείο που δεν επιμετράται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων, τα έξοδα συναλλαγής που μπορούν να αντιστοιχούν άμεσα στην απόκτηση ή την έκδοσή του. Οι εμπορικές απαιτήσεις χωρίς σημαντική χρηματοοικονομική συνιστώσα αρχικά επιμετρώνται στην τιμή συναλλαγής. Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία κατατάσσονται, κατά την αρχική αναγνώριση, ως μεταγενέστερα επιμετρούμενα στο αποσβεσμένο κόστος, στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εισοδημάτων ή στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων. Η κατάταξη των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων κατά την αρχική αναγνώριση βασίζεται στις συμβατικές ταμειακές ροές των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων και στο επιχειρηματικό μοντέλο εντός του οποίου διακατέχεται το χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο. (ii) Ταξινόμηση και μετέπειτα επιμέτρηση Μετά την αρχική αναγνώριση, τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία κατατάσσονται σε τρεις κατηγορίες • • στο αποσβέσιμο κόστος εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων απευθείας στην καθαρή θέση (FVOCI), στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων (FVTPL) Η επιμέτρηση των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων του Ομίλου έχει ως εξής: - Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία επιμετρούμενα στο αποσβεσμένο κόστος Κατατάσσονται τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία τα οποία διατηρούνται στο πλαίσιο του επιχειρηματικού μοντέλου με στόχο τη διακράτηση τους και την είσπραξη συμβατικών ταμειακών ροών που πληρούν το «SPPI» κριτήριο. Σε αυτήν την κατηγορία περιλαμβάνονται όλα τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία του Ομίλου, εκτός από τις επενδύσεις σε μετοχές εισηγμένες στο Χ.Α., τα αμοιβαία κεφάλαια τα οποία επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων, καθώς και τα Ομόλογα τα οποία επιμετρώνται στην εύλογη αξία απευθείας στην Καθαρή Θέση (FVTOCI). - Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία επιμετρούμενα στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων. Περιλαμβάνονται οι επενδύσεις σε μετοχές εισηγμένες στο Χ.Α, καθώς και σε αμοιβαία κεφάλαια. - Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία επιμετρούμενα στην εύλογη αξία απευθείας στην Καθαρή Θέση (FVTOCI) Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία δεν επαναταξινομούνται μετά την αρχική τους αναγνώριση, εκτός εάν ο Όμιλος αλλάξει το επιχειρηματικό τους μοντέλο για τη διαχείριση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων, οπότε όλα τα επηρεαζόμενα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία αναταξινομούνται την πρώτη ημέρα της πρώτης περιόδου αναφοράς μετά την αλλαγή του επιχειρηματικού μοντέλου. (iii) Απομείωση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων Ο Όμιλος αναγνωρίζει προβλέψεις απομείωσης για αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές για όλα τα ανωτέρω χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία, εκτός αυτών που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων. Για τον προσδιορισμό των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών σε σχέση με τις απαιτήσεις από πελάτες, ο Όμιλος εφαρμόζει την απλοποιημένη προσέγγιση του προτύπου και χρησιμοποιούν πίνακα προβλέψεων πιστωτικής ζημιάς με βάση την παλαιότητα των υπολοίπων για τουλάχιστον 1 έτος, βασιζόμενο στα ιστορικά στοιχεία του Ομίλου για πιστωτικές ζημίες, προσαρμοσμένο για μελλοντικούς παράγοντες σε σχέση με τους οφειλέτες και το οικονομικό περιβάλλον. Οι ζημιές αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα και αντικατοπτρίζονται σε λογαριασμό πρόβλεψης. Όταν ο Όμιλος θεωρεί ότι δεν υπάρχουν ρεαλιστικές προοπτικές ανάκτησης του περιουσιακού στοιχείου, τα σχετικά ποσά διαγράφονται. Εάν το ποσό της ζημίας απομείωσης μειωθεί μεταγενέστερα και η μείωση σχετίζεται αντικειμενικά με ένα γεγονός που συνέβη μετά την αναγνώριση της απομείωσης, τότε η ζημιά απομείωσης που είχε αναγνωριστεί προηγουμένως αναστράφεται μέσω των αποτελεσμάτων. 37 ΚΑΠΝΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΡΕΛΙΑ Α.Ε. Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις Οι εμπορικές και λοιπές απαιτήσεις τόσο του Ομίλου, εκτός αυτών για τις οποίες έχει σχηματιστεί πρόβλεψη, θεωρούνται όλες εισπράξιμες. Η εκτίμηση της πρόβλεψης για Επισφαλείς Απαιτήσεις, βασίζεται στις ληξιπρόθεσμες και ακίνητες, για τουλάχιστον ένα έτος απαιτήσεις, καθώς και στις προοπτικές είσπραξης αυτών, λαμβάνοντας υπόψη, ένδικα ή άλλα μέσα. Τα ταμειακά διαθέσιμα και ταμειακά ισοδύναμα που περιλαμβάνουν μετρητά, καταθέσεις όψεως και βραχυπρόθεσμης προθεσμίας έως 3 μήνες, υπόκεινται επίσης στις απαιτήσεις απομείωσης. Η ζημία απομείωσης επ αυτών ήταν επουσιώδης. Τα ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα αυτών είναι υψηλής ρευστοποιησιμότητας και χαμηλού ρίσκου. (iv) Αποαναγνώριση Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία Ο Όμιλος αποαναγνωρίζει ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο όταν εκπνεύσουν τα δικαιώματα για την εισροή ταμειακών πόρων από το χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο ή ο Όμιλος έχει μεταβιβάσει τα δικαιώματα εισροής ταμειακών ροών από το συγκεκριμένο περιουσιακό στοιχείο ενώ παράλληλα είτε έχει μεταβιβάσει ουσιαστικά όλους τους κινδύνους και τα οφέλη από την κυριότητα του χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου, είτε δεν έχει μεταβιβάσει ουσιαστικά όλους τους κινδύνους και τα οφέλη της κυριότητας, αλλά έχει μεταβιβάσει τον έλεγχο του χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου. Επίσης, όταν ο Όμιλος διατηρεί το δικαίωμα στην εισροή ταμειακών ροών από το συγκεκριμένο περιουσιακό στοιχείο, άλλα έχει ταυτόχρονα την υποχρέωση να τα καταβάλλει σε τρίτους πλήρως, χωρίς σημαντική καθυστέρηση υπό την μορφή μιας σύμβασης μεταβίβασης. Όταν ο Όμιλος πραγματοποιεί συναλλαγές με τις οποίες μεταβιβάζει περιουσιακά στοιχεία αναγνωρισμένα στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης της, διατηρεί τους κινδύνους και τα οφέλη της κυριότητας των μεταβιβασθέντων περιουσιακών στοιχείων. Στις περιπτώσεις αυτές, τα μεταβιβαζόμενα περιουσιακά στοιχεία δεν αποαναγνωρίζονται. Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις Ο Όμιλος διαγράφει μια χρηματοοικονομική υποχρέωση όταν οι συμβατικές υποχρεώσεις της ακυρώνονται ή εκπνέουν. Επίσης, ο Όμιλος παύει να αναγνωρίζει μια χρηματοοικονομική υποχρέωση όταν η χρηματοοικονομική υποχρέωση αντικαθίσταται από μία άλλη από τον ίδιο δανειστή, αλλά με ουσιαστικά διαφορετικούς όρους ή οι όροι της υφιστάμενης υποχρέωσης τροποποιούνται σημαντικά, οπότε αυτή η ανταλλαγή ή η τροποποίηση αντιμετωπίζεται ως αποαναγνώριση της αρχικής υποχρέωσης και αναγνώριση μιας νέας. Κατά τη διαγραφή μιας χρηματοοικονομικής υποχρέωσης, η διαφορά μεταξύ της λογιστικής αξίας που έχει εξαλειφθεί και του καταβληθέντος ποσού (συμπεριλαμβανομένων τυχόν μη μεταβιβαζόμενων περιουσιακών στοιχείων ή υποχρεώσεων που έχουν αναληφθεί) αναγνωρίζεται στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων. (v) Συμψηφισμός Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία και οι χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις συμψηφίζονται και το καθαρό ποσό απεικονίζεται στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης, όταν και μόνο όταν ο Όμιλος έχει νομικά το δικαίωμα αυτό και προτίθεται να τα συμψηφίσει σε καθαρή βάση μεταξύ τους, ή να απαιτήσει το περιουσιακό στοιχείο και να διακανονίσει την υποχρέωση ταυτόχρονα. 3.3.1 Εύλογη αξία Χρηματοοικονομικών μέσων: Η εύλογη αξία ενός χρηματοοικονομικού μέσου είναι το ποσό που εισπράττεται από την πώληση ενός περιουσιακού στοιχείου ή πληρώνεται για το διακανονισμό μιας υποχρέωσης σε μία συναλλαγή υπό κανονικές συνθήκες μεταξύ δύο εμπορικά συναλλασσόμενων κατά την ημερομηνία αποτίμησης της. Σε περιπτώσεις όπου δεν υπάρχουν διαθέσιμα δεδομένα ή είναι αυτά περιορισμένα από ενεργές χρηματαγορές οι αποτιμήσεις των εύλογων αξιών έχουν προκύψει από την εκτίμηση της Διοίκησης σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες που υπάρχουν. Οι μέθοδοι αποτίμησης της εύλογης αξίας ιεραρχούνται σε τρία επίπεδα: Επίπεδο 1: Χρηματιστηριακές αξίες από ενεργές χρηματαγορές για ακριβώς ίδια εμπορεύσιμα στοιχεία. Επίπεδο 2: Αξίες που δεν είναι επιπέδου 1 αλλά μπορεί να εντοπισθούν ή να προσδιορισθούν άμεσα ή έμμεσα μέσω χρηματιστηριακών τιμών από ενεργές χρηματαγορές. Επίπεδο 3: Αξίες για περιουσιακά στοιχεία ή υποχρεώσεις που δε βασίζονται σε χρηματιστηριακές τιμές από ενεργές χρηματαγορές. 3.4 Συναλλαγές σε ξένο νόμισμα: Η Εταιρεία τηρεί τα λογιστικά της βιβλία σε Ευρώ (λειτουργικό νόμισμα). Συναλλαγές που γίνονται σε ξένα νομίσματα, μετατρέπονται σε Ευρώ με βάση την επίσημη τιμή του ξένου νομίσματος που ισχύει την ημέρα της συναλλαγής. Κατά την ημερομηνία της Χρηματοοικονομικής Θέσης, οι απαιτήσεις και υποχρεώσεις σε ξένα νομίσματα, μετατρέπονται σε Ευρώ με βάση την επίσημη τιμή του ξένου νομίσματος που ισχύει την αντίστοιχη ημερομηνία της Χρηματοοικονομικής Θέσης. Τα κέρδη ή οι ζημίες από συναλλαγματικές διαφορές καταχωρούνται στα αποτελέσματα. Τα μη νομισματικά στοιχεία που εκφράζονται σε ξένο νόμισμα και αποτιμώνται στο κόστος κτήσης μετατρέπονται σε Ευρώ, με βάση τις ισοτιμίες που ίσχυαν την ημερομηνία που αποκτήθηκαν και συνεπώς δεν προκύπτουν συναλλαγματικές διαφορές. Τα μη νομισματικά περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις που εκφράζονται σε ξένο νόμισμα, και αποτιμώνται στην εύλογη αξία τους, μετατρέπονται σε Ευρώ με τις ισοτιμίες της ημερομηνίας προσδιορισμού των εν λόγω αξιών. Στην περίπτωση αυτή, οι προκύπτουσες συναλλαγματικές διαφορές αποτελούν μέρος των κερδών ή ζημιών 38 ΚΑΠΝΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΡΕΛΙΑ Α.Ε. Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις από τη μεταβολή της εύλογης αξίας και καταχωρούνται στα αποτελέσματα ή απευθείας στα Ίδια Κεφάλαια, ανάλογα με το είδος του νομισματικού στοιχείου. Το επίσημο νόμισμα των δραστηριοτήτων των εταιρειών του Ομίλου, εκτός Ελλάδος, είναι το νόμισμα της χώρας που αυτές δραστηριοποιούνται. Τα περιουσιακά στοιχεία και οι υποχρεώσεις των αλλοδαπών δραστηριοτήτων, συμπεριλαμβανομένης της υπεραξίας και των προσαρμογών της εύλογης αξίας που προκύπτουν κατά την ενοποίηση, μετατρέπονται σε Ευρώ, με βάση την επίσημη τιμή του ξένου νομίσματος που ισχύει κατά την ημερομηνία της Χρηματοοικονομικής Θέσης. Τα έσοδα και έξοδα των δραστηριοτήτων στην αλλοδαπή, μετατρέπονται με βάση το μέσο όρο ισοτιμίας του ξένου νομίσματος, κατά τη διάρκεια της περιόδου ο οποίος προσεγγίζει την συναλλαγματική ισοτιμία που ισχύει κατά την ημερομηνία των συναλλαγών. Οι συνολικά προκύπτουσες συναλλαγματικές διαφορές (κέρδη ή ζημίες), αναγνωρίζονται σε ξεχωριστή γραμμή στην Κατάσταση Μεταβολών Ιδίων Κεφαλαίων και συγκεκριμένα στην γραμμή «Συναλλαγματικές Διαφορές» και μεταφέρονται στα αποτελέσματα στην περίπτωση πώλησης της θυγατρικής εταιρείας. 3.5 Υπεραξία: Η υπεραξία αντιπροσωπεύει τη διαφορά μεταξύ της τιμής εξαγοράς και της εύλογης αξίας των καθαρών περιουσιακών στοιχείων των αποκτούμενων εταιρειών, κατά την ημερομηνία εξαγοράς τους. Η υπεραξία υπόκειται περιοδικά (τουλάχιστον ετησίως) σε εκτίμηση τυχόν απομείωσης. Η εκτίμηση αυτή πραγματοποιείται με βάση τις διατάξεις του Δ.Λ.Π. 36 «Απομείωση Αξίας Περιουσιακών Στοιχείων». Έτσι, μετά την αρχική καταχώρηση, η υπεραξία αποτιμάται στο κόστος κτήσης, μείον τις τυχόν σωρευμένες ζημίες απομείωσης της αξίας της. Η ζημία απομείωσης της υπεραξίας δεν επιτρέπεται να αντιλογιστεί μεταγενέστερα. Η υπεραξία που προκύπτει από αποκτήσεις θυγατρικών εταιρειών παρουσιάζεται ως Άυλο Περιουσιακό Στοιχείο. Η υπεραξία που προκύπτει από αποκτήσεις συγγενών επιχειρήσεων, περιλαμβάνεται στην αξία της επένδυσης. 3.6 Ενσώματες ακινητοποιήσεις: Οι ενσώματες ακινητοποιήσεις απεικονίζονται στο ιστορικό κόστος κτήσης, και μειώνονται με τις σωρευμένες αποσβέσεις και τις τυχόν απομειώσεις της αξίας τους. Ορισμένες ενσώματες ακινητοποιήσεις (ακίνητα), αποτιμήθηκαν στην αξία που είχε διαμορφωθεί κατά την 1.1.2004, με βάση τους συντελεστές αναπροσαρμογής του Ν.2065/1992 με δεδομένο ότι οι αξίες αυτές ήταν περίπου ίδιες με τις εύλογες αξίες την ημερομηνία αυτή και έγινε προσαρμογή μόνο των σωρευμένων αποσβέσεων, ώστε να αντανακλούν την ωφέλιμη ζωή των στοιχείων αυτών. Το κόστος κτήσης και οι σωρευμένες αποσβέσεις των ενσώματων ακινητοποιήσεων που πωλούνται ή αποσύρονται, μεταφέρονται από τους αντίστοιχους λογαριασμούς τη στιγμή της πώλησης ή της απόσυρσης και οποιοδήποτε κέρδος ή ζημία προκύπτει, περιλαμβάνεται στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων. Δαπάνες που πραγματοποιούνται για αντικατάσταση τμήματος των ενσωμάτων ακινητοποιήσεων, ενσωματώνονται στην αξία των παγίων, εφόσον μπορεί να υπολογισθεί αξιόπιστα, ότι αυξάνουν τα μελλοντικά οφέλη που θα αποκομίσει ο Όμιλος από το πάγιο. Όλες οι άλλες δαπάνες καταχωρούνται στα αποτελέσματα με την πραγματοποίησή τους. Τα κόστη που σχετίζονται με τις υποχρεώσεις για απόσυρση παγίων στοιχείων αναγνωρίζονται, στην περίοδο που αυτές δημιουργούνται και στο βαθμό που μπορεί να γίνει μια λογική εκτίμηση της εύλογης αξίας τους. Τα σχετικά κόστη της απόσυρσης κεφαλαιοποιούνται, ως μέρος της αξίας των αποκτούμενων ενσώματων ακινητοποιήσεων. 3.7 Αποσβέσεις ενσώματων ακινητοποιήσεων: Οι αποσβέσεις των ενσώματων ακινητοποιήσεων λογίζονται συστηματικά με τη μέθοδο της σταθερής απόσβεσης, στη διάρκεια της εκτιμώμενης ωφέλιμης ζωής των ενσώματων ακινητοποιήσεων, η οποία επανεξετάζεται σε περιοδική βάση. Τα Γήπεδα-Οικόπεδα δεν αποσβένονται. Οι αποσβέσεις των άλλων στοιχείων των Ενσώματων Ακινητοποιήσεων υπολογίζονται με τη σταθερή μέθοδο, στην εκτίμηση της ωφέλιμης ζωή τους, που έχει ως εξής: Έτη Κτίρια και Κτιριακές εγκαταστάσεις Ηλεκτρολογικές– Ηλεκτρονικές-Κλιματιστικές εγκαταστάσεις Μηχανήματα χαρμανοποίησης καπνών - Παραγωγής ατμού Μηχανήματα κυτιοποιίας, σιγαροποίησης, πακεταρίσματος, παραγωγής φίλτρων Μεταφορικά μέσα Μηχανογραφικός εξοπλισμός 60 3 - 15 16 - 24 8 - 35 5-7 3-5 Σημειώνεται ότι το μεγαλύτερο μέρος των μηχανημάτων, αποσβένεται πλήρως σε 25 έτη. Επιπλέον, ο αριθμός των μηχανημάτων με ωφέλιμη ζωή μεγαλύτερη των 25 ετών, είναι πολύ μικρός. Η εκτίμηση της ωφέλιμης ζωής των μηχανημάτων, βασίστηκε στην ιστορικότητα της χρήσης πανομοιότυπων μηχανημάτων, και στην εμπειρία από την υπερεκατονταετή λειτουργία της Εταιρείας, καθώς και σε εκτίμηση των μελλοντικών συνθηκών και τάσεων των αγορών. Δεν υπάρχουν μεταβολές σε σχέση με την προηγούμενη χρήση. Η εναπομένουσα αξία, εάν δεν είναι ασήμαντη, επαναπροσδιορίζεται σε ετήσια βάση. (Βλέπε Σημείωση 5 «Ενσώματες Ακινητοποιήσεις) 3.8 Άυλα περιουσιακά στοιχεία: Τα άυλα περιουσιακά στοιχεία που αποκτώνται ξεχωριστά, αναγνωρίζονται στο κόστος κτήσης, ενώ τα άυλα περιουσιακά στοιχεία που αποκτώνται μέσω εξαγοράς επιχειρήσεων, αναγνωρίζονται στην εύλογη αξία τους, κατά την ημερομηνία της απόκτησής τους. Η ωφέλιμη ζωή των άυλων περιουσιακών στοιχείων μπορεί να είναι περιορισμένη ή απεριόριστη. Το κόστος των άυλων περιουσιακών στοιχείων, με περιορισμένη ωφέλιμη ζωή, αποσβένεται στην περίοδο της εκτιμώμενης ωφέλιμης ζωής τους, με σταθερή μέθοδο απόσβεσης. 39 ΚΑΠΝΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΡΕΛΙΑ Α.Ε. Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις Το κόστος των άυλων περιουσιακών στοιχείων με απεριόριστη ωφέλιμη ζωή δεν αποσβένεται. Υπολειμματικές αξίες δεν αναγνωρίζονται. Η ωφέλιμη ζωή των άυλων περιουσιακών στοιχείων αξιολογείται σε ετήσια βάση. Τα άυλα περιουσιακά στοιχεία με απεριόριστη ωφέλιμη ζωή ελέγχονται για απομείωση, τουλάχιστον ετησίως, σε εξατομικευμένο επίπεδο ή σε επίπεδο μονάδας δημιουργίας χρηματοροών στην οποία ανήκουν. Τα άυλα περιουσιακά στοιχεία με περιορισμένη διάρκεια ζωής, αποσβένονται από την ημερομηνία, κατά την οποία είναι διαθέσιμα προς χρήση. Μεταγενέστερες δαπάνες επί κεφαλαιοποιηθέντων άυλων περιουσιακών στοιχείων, κεφαλαιοποιούνται μόνο όταν αυξάνουν τα μελλοντικά οικονομικά οφέλη, που ενσωματώνονται στο συγκεκριμένο περιουσιακό στοιχείο που αναφέρονται. Όλες οι άλλες δαπάνες, εξοδοποιούνται με την πραγματοποίησή τους. 3.9 Μετοχικό Κεφάλαιο Οι κοινές μετοχές κατατάσσονται στα Ίδια Κεφάλαια. Κάθε μετοχή της Εταιρείας ενσωματώνει όλα τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που καθορίζονται από τον Ν.4548/2018 και το Καταστατικό της Εταιρείας. Η διανομή μερισμάτων στους μετόχους της Εταιρείας καταχωρείται ως υποχρέωση στις Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις όταν η διανομή εγκρίνεται από την Γενική Συνέλευση των μετόχων. Το κόστος κτήσεως των ιδίων μετοχών εμφανίζεται αφαιρετικά των Ιδίων Κεφαλαίων, μέχρις ότου οι ίδιες μετοχές πωληθούν ή ακυρωθούν. Έξοδα αύξησης κεφαλαίου: Τα έξοδα αύξησης κεφαλαίου, αφαιρουμένου του σχετικού φορολογικού οφέλους, συμψηφίζονται με το Αποθεματικό Υπέρ το Άρτιο. 3.10 Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα αυτών: Η κατηγορία αυτή περιλαμβάνει τα υπόλοιπα ταμείου και τις καταθέσεις όψεως. Για σκοπούς κατάρτισης καταστάσεων Ταμειακών Ροών, οι προθεσμιακές καταθέσεις και οι άμεσα ρευστοποιήσιμες και μέχρι τρίμηνης διάρκειας (από την ημερομηνία απόκτησης) επενδύσεις, και χαμηλού ρίσκου, θεωρούνται ταμειακά διαθέσιμα. Επιπλέον στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται δεσμευμένες καταθέσεις για παροχή εγγυήσεων προς θυγατρικές εταιρείες διότι ο Όμιλος έχει την δυνατότητα της άμεσης χρήσης χωρίς ιδιαίτερο κόστος, μετά από αίτηση αντικατάστασής τους με άλλα χρηματοοικονομικά μέσα. Οι καταθέσεις αυτές παρουσιάζονται διακριτά στις σημειώσεις και την Κατάσταση Ταμειακών Ροών. 3.11 Μακροπρόθεσμες απαιτήσεις / υποχρεώσεις: Μακροπρόθεσμες απαιτήσεις ή υποχρεώσεις, οι οποίες είναι άτοκες ή φέρουν επιτόκιο χαμηλότερο από τα εκάστοτε τρέχοντα επιτόκια της αγοράς, εμφανίζονται αρχικά στην καθαρή παρούσα αξία τους. Οι διαφορές προεξόφλησης απεικονίζονται σαν χρηματοοικονομικά έσοδα / έξοδα. 3.12 Αποθέματα: Τα αποθέματα του Ομίλου, αποτιμώνται στη χαμηλότερη αξία μεταξύ κόστους και καθαρής ρευστοποιήσιμης αξίας. Το κόστος προσδιορίζεται με τη μέθοδο του μέσου μηνιαίου σταθμικού όρου. Το κόστος των ετοίμων προϊόντων και των ημιτελών αποθεμάτων περιλαμβάνει το κόστος των άμεσων υλικών, το άμεσο εργατικό κόστος και τα γενικά βιομηχανικά έξοδα. Η καθαρή ρευστοποιήσιμη αξία είναι η εκτιμώμενη τιμή πώλησης, στα πλαίσια των συνήθων δραστηριοτήτων του Ομίλου, μειωμένη με τα εκτιμώμενα κόστη για την ολοκλήρωση αυτών και τα εκτιμώμενα για την πραγματοποίηση της πώλησης κόστη. Σε περίπτωση αντιλογισμού σχετικής υποτίμησης, αυτή αναγνωρίζεται στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων, στη χρήση που ο αντιλογισμός πραγματοποιήθηκε. Η απομείωση, αφορά κυρίως υλικά συσκευασίας τα οποία, είτε λόγω ξαφνικών μεταβολών στην νομοθεσία περί ιχνηλασιμότητας, είτε εξαιτίας αιφνίδιων μεταβολών στην νομοθεσία σχετικά με τις προειδοποιήσεις υγείας στις συσκευασίες καπνικών προϊόντων, στις χώρες στις οποίες έχουμε δραστηριότητα, κρίνονται ως μη αξιοποιήσιμα, καθώς και ανταλλακτικά παλαιοτέρων μηχανολογικών εγκαταστάσεων με χαμηλό ρυθμό κυκλοφορίας 3.13 Βραχυπρόθεσμες παροχές Οι βραχυπρόθεσμες παροχές προς το προσωπικό σε χρήμα και σε είδος καταχωρούνται ως έξοδο όταν καθίστανται δεδουλευμένες. 3.14 Προγράμματα καθορισμένων εισφορών: Οι υποχρεώσεις για εισφορές σε προγράμματα καθορισμένων εισφορών καταχωρούνται ως έξοδο στα αποτελέσματα κατά τη χρήση πραγματοποίησής τους. 3.15 Προγράμματα καθορισμένων παροχών στο προσωπικό: Οι υποχρεώσεις που απορρέουν από προγράμματα καθορισμένων παροχών προς το προσωπικό, υπολογίζονται χωριστά ανά πρόγραμμα, με υπολογισμό του ποσού των μελλοντικών παροχών προς το προσωπικό, που έχουν καταστεί δουλευμένες κατά την ημερομηνία της Χρηματοοικονομικής Θέσης. Οι μελλοντικές παροχές προεξοφλούνται στην παρούσα αξία τους, μετά την αφαίρεση της εύλογης αξίας των περιουσιακών στοιχείων του προγράμματος. Ως επιτόκιο προεξόφλησης θεωρείται η απόδοση, κατά την ημερομηνία της Χρηματοοικονομικής Θέσης, των κρατικών ομολόγων, τα οποία έχουν ημερομηνία λήξης που προσεγγίζει τα χρονικά όρια των υποχρεώσεων. Οι υποχρεώσεις αυτές υπολογίζονται με βάση χρηματοοικονομικές και αναλογιστικές παραδοχές, βάσει αναλογιστικών μελετών που εκπονούνται από ανεξάρτητη αναλογιστική εταιρεία. Το καθαρό κόστος της χρήσης, το οποίο υπολογίζεται με την άμεση μέθοδο, περιλαμβάνεται στα αποτελέσματα και αποτελείται από την παρούσα αξία των παροχών που κατέστησαν δουλευμένες, κατά τη διάρκεια της χρήσης, τον εκτοκισμό της μελλοντικής υποχρέωσης, και το κατοχυρωμένο κόστος προϋπηρεσίας. Τα αναλογιστικά κέρδη ή ζημίες, τα οποία προέρχονται από αυξήσεις ή μειώσεις της παρούσας αξίας της υποχρέωσης καθορισμένων παροχών εξαιτίας μεταβολών στις αναλογιστικές υποθέσεις, αναγνωρίζονται απ’ ευθείας στην καθαρή θέση και δεν αναταξινομούνται ποτέ στα αποτελέσματα. Το μη κατοχυρωμένο κόστος προϋπηρεσίας αναγνωρίζεται, σε σταθερή βάση, επί της μέσης υπολειπόμενης περιόδου υπηρεσίας του προσωπικού, μέχρι να κατοχυρωθούν οι παροχές. Κατά την έκταση που οι 40 ΚΑΠΝΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΡΕΛΙΑ Α.Ε. Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις παροχές έχουν ήδη κατοχυρωθεί αμέσως μετά την καθιέρωση ή τις μεταβολές ενός προγράμματος καθορισμένων παροχών, το κόστος προϋπηρεσίας καταχωρείται άμεσα. 3.16 Αποζημίωση προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία: Σύμφωνα με το Ελληνικό εργατικό δίκαιο, οι εργαζόμενοι δικαιούνται αποζημίωσης σε περιπτώσεις απόλυσης ή συνταξιοδότησης, το ύψος της οποίας σχετίζεται με τις αποδοχές των εργαζομένων, τη διάρκεια υπηρεσίας και τον τρόπο αποχώρησης (απόλυση ή συνταξιοδότηση). Οι εργαζόμενοι που παραιτούνται ή απολύονται με αιτία, δε δικαιούνται αποζημίωση. Η οφειλόμενη αποζημίωση, σε περίπτωση συνταξιοδότησης, είναι ίση με το 40% του ποσού που θα καταβαλλόταν σε περίπτωση απόλυσης άνευ αιτίας. Η πρόβλεψη για αποζημίωση του προσωπικού, λόγω εξόδου από την υπηρεσία που απεικονίζεται στις Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις, σύμφωνα με το Δ.Λ.Π. 19, βασίζεται σε ανεξάρτητη αναλογιστική μελέτη, που καταρτίζεται από ανεξάρτητο πιστοποιημένο αναλογιστή, με τη χρήση της μεθόδου της προβλεπόμενης πιστωτικής μονάδας (projected unit credit method). Σύμφωνα με τη μελέτη αυτή, απαιτείται κρίση για τον προσδιορισμό των κύριων αναλογιστικών παραδοχών, όπως το προεξοφλητικό επιτόκιο, μελλοντικές αυξήσεις μισθών, εναπομείνασα μέση εργασιακή ζωή υπαλλήλων(έτη) και πίνακας θνησιμότητας. 3.17 Κέρδη ανά μετοχή: Τα βασικά και τα απομειωμένα κέρδη, ανά μετοχή, υπολογίζονται διαιρώντας τα καθαρά κέρδη, μετά από φόρους, με το μέσο σταθμικό αριθμό μετοχών κάθε χρήσης. 3.18 Μερίσματα: Τα μερίσματα, που διανέμονται στους μετόχους, απεικονίζονται σαν υποχρέωση, τη χρονική στιγμή κατά την οποία εγκρίνονται από την Τακτική Γενική Συνέλευση των Μετόχων. 3.19 Μισθώσεις: H Εταιρεία και ο Όμιλος είναι μισθωτής Κατά την έναρξη ισχύος μίας σύμβασης, ο Όμιλος και η Εταιρεία εκτιμά εάν η σύμβαση αποτελεί, ή εμπεριέχει, μίσθωση. Μια σύμβαση αποτελεί, ή εμπεριέχει, μίσθωση εάν η σύμβαση μεταβιβάζει το δικαίωμα ελέγχου της χρήσης ενός αναγνωριζόμενου περιουσιακού στοιχείου για συγκεκριμένη χρονική περίοδο έναντι ανταλλάγματος. Ο Όμιλος και η Εταιρεία αναγνωρίζει υποχρεώσεις από μισθώσεις για τις πληρωμές μισθώσεων και περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης που αντιπροσωπεύουν το δικαίωμα χρήσης των υποκείμενων περιουσιακών στοιχείων. i. Περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης Ο Όμιλος και η Εταιρεία αναγνωρίζουν τα περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης κατά την ημερομηνία έναρξης της μισθωτικής περιόδου (δηλ. την ημερομηνία που το υποκείμενο περιουσιακό στοιχείο είναι διαθέσιμο προς χρήση). Αναφορικά με τη μεταγενέστερη επιμέτρηση, ο Όμιλος και η Εταιρεία, εφαρμόζει τη μέθοδο κόστους για την επιμέτρηση των δικαιωμάτων χρήσης μισθωμένων περιουσιακών στοιχείων. Συνεπώς, το δικαίωμα χρήσης μισθωμένων περιουσιακών στοιχείων θα επιμετρείται στο κόστος μετά την αφαίρεση των συσσωρευμένων αποσβέσεων και των συσσωρευμένων ζημιών απομείωσης και θα αναπροσαρμόζεται λόγω επαναμέτρησης της υποχρέωσης από μισθώσεις. Τα περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης αποσβένονται με βάση τη σταθερή μέθοδο στη μικρότερη χρονική περίοδο μεταξύ της διάρκειας της μίσθωσης και της ωφέλιμης ζωής τους. ii. Υποχρεώσεις από μισθώσεις. Κατά την ημερομηνία έναρξης της μίσθωσης, ο Όμιλος και η Εταιρεία επιμετρούν την υποχρέωση από μισθώσεις στην παρούσα αξία των μισθωμάτων τα οποία πρόκειται να καταβληθούν κατά τη διάρκεια μίσθωσης. Αφετέρου, θα αναγνωρίζεται τόκος-έξοδο πάνω στις υποχρεώσεις από μισθώσεις, ενώ το λογιστικό τους υπόλοιπο θα μειώνεται προκειμένου να αποτυπώνει τις καταβολές των μισθωμάτων. Σε περίπτωση επαναξιολογήσεων ή τροποποιήσεων, το λογιστικό υπόλοιπο των υποχρεώσεων από μισθώσεις επαναμετρείται ώστε να αποτυπωθούν τα αναθεωρημένα μισθώματα. 3.20 Συνδεμένα μέρη: Οι συναλλαγές και τα υπόλοιπα των απαιτήσεων/υποχρεώσεων με συνδεμένα μέρη, παρουσιάζονται ξεχωριστά στις Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις. Ως συνδεμένα μέρη του Ομίλου, θεωρούνται η ΚΑΠΝΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΡΕΛΙΑ Α.Ε., οι θυγατρικές της εταιρείες, οι θυγατρικές των θυγατρικών, η Διοίκηση και τα Ανώτατα στελέχη τους. 3.21 Έντοκα δάνεια: Τα έντοκα δάνεια, αναγνωρίζονται αρχικά στην εύλογη αξία τους, μειωμένη με τα κόστη που αφορούν άμεσα τις συναλλαγές αυτές. Μεταγενέστερα, αποτιμώνται στο αναπόσβεστο κόστος. Τα κέρδη ή οι ζημίες, από τα στοιχεία αυτά, αναγνωρίζονται ως χρηματοοικονομικό έσοδο ή έξοδο, μέσω της διαδικασίας της απόσβεσης σε όλη τη διάρκεια του δανείου με το πραγματικό επιτόκιο. 3.22 Προβλέψεις: Οι προβλέψεις, αναγνωρίζονται όταν ο Όμιλος έχει μια παρούσα δέσμευση (νομική ή τεκμαιρόμενη) ως αποτέλεσμα γεγονότων του παρελθόντος και είναι πιθανό ότι θα υπάρξει εκροή πόρων που ενσωματώνουν οικονομικά οφέλη για τον διακανονισμό της δέσμευσης και το ποσό αυτής μπορεί να εκτιμηθεί αξιόπιστα. Αν η επίπτωση είναι σημαντική, οι προβλέψεις καταχωρούνται σε προεξοφλημένη βάση των αναμενόμενων μελλοντικών ταμειακών ροών, με τη χρήση ενός προ φόρου επιτοκίου, που αντανακλά τις τρέχουσες εκτιμήσεις της αγοράς για τη διαχρονική αξία του χρήματος, και τους κινδύνους που σχετίζονται με την υποχρέωση. Όταν γίνεται προεξόφληση των προβλέψεων, η αύξηση της πρόβλεψης που οφείλεται στο πέρασμα του χρόνου, καταχωρείται σαν κόστος δανεισμού. Οι προβλέψεις επανεξετάζονται σε κάθε ημερομηνία της Χρηματοοικονομικής Θέσης, και αν δεν είναι πλέον πιθανό ότι θα υπάρξει εκροή πόρων, που ενσωματώνουν οικονομικά οφέλη για τον διακανονισμό της δέσμευσης, οι προβλέψεις αντιλογίζονται. Οι προβλέψεις χρησιμοποιούνται μόνο για τον σκοπό για τον οποίο αρχικά δημιουργήθηκαν. Δεν αναγνωρίζονται προβλέψεις για μελλοντικές ζημίες. Ενδεχόμενες απαιτήσεις και ενδεχόμενες υποχρεώσεις δεν αναγνωρίζονται. Η εκτίμηση των προβλέψεων, βασίζεται στην ιστορικότητα των υποθέσεων, καθώς και στην εκτίμηση των Νομικών Συμβούλων της Εταιρείας και της Διοίκησης. 41 ΚΑΠΝΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΡΕΛΙΑ Α.Ε. Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις 3.23 Έσοδα: Τα έσοδα του Ομίλου, περιλαμβάνουν κυρίως την πώληση αγαθών και την παροχή υπηρεσιών, καθαρά από τις εκπτώσεις και τις επιστροφές. Η αναγνώριση των εσόδων γίνεται ως εξής: 3.24 Πωλήσεις αγαθών: Οι πωλήσεις αγαθών, μειωμένες με τις χορηγούμενες εκπτώσεις, αναγνωρίζονται ως έσοδο όταν οι υποχρεώσεις εκτέλεσης της σύμβασης με τους πελάτες εκπληρώνονται, και ο έλεγχος του αγαθού αποκτάται από αυτούς. και η είσπραξη της σχετικής απαίτησης είναι εύλογα εξασφαλισμένη. Οι πωλήσεις αγαθών περιλαμβάνουν και τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης (πωλήσεις εσωτερικού), διότι αποτελεί στοιχείο κόστους για την Εταιρεία. Παροχή υπηρεσιών: Τα έσοδα από παροχή υπηρεσιών, αναγνωρίζονται στη χρήση που αυτές παρασχέθηκαν. Έσοδα από μερίσματα: Τα έσοδα από μερίσματα, αναγνωρίζονται κατά την ημερομηνία έγκρισης της διανομής τους από τη Τακτική Γενική Συνέλευση των Μετόχων. Έσοδα από τόκους: Έσοδα από τόκους, αναγνωρίζονται όταν ο τόκος καθίσταται δουλευμένος (με βάση τη μέθοδο πραγματικού επιτοκίου). Εισόδημα από δικαιώματα: Το εισόδημα από δικαιώματα αναγνωρίζεται σύμφωνα με την αρχή των δουλευμένων εσόδων ανάλογα με την ουσία των σχετικών συμφωνιών δικαιωμάτων. Έξοδα διαφήμισης: Τα έξοδα διαφήμισης, εξοδοποιούνται με την πραγματοποίησή τους. 3.25 Κόστος δανεισμού: Τα κόστη αναδοχής, τα νομικά και τα λοιπά άμεσα κόστη που πραγματοποιούνται, για την έκδοση κυρίως μακροπρόθεσμων δανείων, αναμορφώνουν το ποσό των δανείων αυτών και καταχωρούνται στα αποτελέσματα, με βάση τη μέθοδο του πραγματικού επιτοκίου κατά τη διάρκεια της σύμβασης του δανείου. Όλα τα υπόλοιπα κόστη δανεισμού, καταχωρούνται στα αποτελέσματα με την πραγματοποίησή τους. 3.26 Φόρος εισοδήματος: Η επιβάρυνση της χρήσης µε φόρους εισοδήματος, αποτελείται από τους τρέχοντες φόρους και τους αναβαλλόμενους φόρους. Η επιβάρυνση για φόρο εισοδήματος καταχωρείται στα αποτελέσματα, εκτός του φόρου εκείνου, που αφορά σε συναλλαγές οι οποίες καταχωρήθηκαν απευθείας στα Ίδια Κεφάλαια, ο οποίος στην περίπτωση αυτή καταχωρείται απευθείας, κατά ανάλογο τρόπο, στα Ίδια Κεφάλαια. Οι τρέχοντες φόροι εισοδήματος, υπολογίζονται επί του φορολογητέου εισοδήματος της χρήσης, βάσει των ισχυόντων συντελεστών φόρου, κατά την ημερομηνία της Χρηματοοικονομικής Θέσης. Οι αναβαλλόμενοι φόροι εισοδήματος, υπολογίζονται με τη μέθοδο υπολογισμού βάσει της Χρηματοοικονομικής Θέσης. Αφορούν σε περιπτώσεις προσωρινών διαφορών, μεταξύ της φορολογικής αναγνώρισης στοιχείων Ενεργητικού και Παθητικού και αναγνώρισής τους για σκοπούς σύνταξης των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων. Υπολογίζονται με τη χρησιμοποίηση των φορολογικών συντελεστών που θα ισχύουν κατά τις χρήσεις που αναμένεται να ανακτηθούν τα στοιχεία του Ενεργητικού και να τακτοποιηθούν οι Υποχρεώσεις. Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις, αναγνωρίζονται για τις εκπεστέες προσωρινές διαφορές και τις αχρησιμοποίητες φορολογικές ζημίες, στην έκταση που είναι πιθανό ότι θα υπάρξει επαρκές μελλοντικό φορολογητέο εισόδημα, προσαρμοσμένο με την αναστροφή των εκπεστέων προσωρινών διαφορών, έναντι του οποίου οι αχρησιμοποίητες φορολογικές ζημίες μπορούν να χρησιμοποιηθούν. Οι ακόλουθες περιπτώσεις προσωρινών διαφορών, δε λαμβάνονται υπόψη: Υπεραξία μη εκπιπτόμενη για φορολογικούς σκοπούς, η αρχική καταχώρηση στοιχείων του Ενεργητικού και Υποχρεώσεων η οποία δεν επηρεάζει ούτε το λογιστικό ούτε το φορολογικό κέρδος, και διαφορές σχετιζόμενες με επενδύσεις σε θυγατρικές, στην έκταση που αυτές δε θα αναστραφούν στο άμεσο μέλλον. Η αξία των αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων, ελέγχεται σε κάθε ημερομηνία της Χρηματοοικονομικής Θέσης, και μειώνεται στην έκταση που δεν αναμένεται να υπάρξει επαρκές φορολογητέο εισόδημα, που θα καλύψει την αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση. Για τον προσδιορισμό του ποσού των αναβαλλόμενων φόρων που θα αναγνωρισθούν, απαιτείται κρίση, η οποία βασίζεται στην εκτίμηση του πιθανού χρόνου και επιπέδου πραγματοποίησης των φορολογητέων κερδών σε συνδυασμό με τo μελλοντικό φορολογικό προγραμματισμό. 3.27 Παράγωγα Χρηματοοικονομικά Προϊόντα και Μέσα Αντιστάθμισης Κινδύνου: Αρχικά, τα παράγωγα καταχωρούνται στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης, στο κόστος τους. Μεταγενέστερα, αποτιμούνται στην εύλογη αξία τους. Τα παράγωγα απεικονίζονται ως στοιχεία Ενεργητικού, όταν η εκτιμώμενη εύλογη αξία τους είναι θετική και ως υποχρεώσεις, όταν η εκτιμώμενη εύλογη αξία τους είναι αρνητική. Η εύλογη αξία των συμβολαίων ανταλλαγής επιτοκίων (interest rate swaps), είναι το ποσό που υπολογίζεται ότι θα εισπράξει ή θα πληρώσει ο Όμιλος, για να τερματίσει τη συμφωνία ανταλλαγής κατά την ημερομηνία της Χρηματοοικονομικής Θέσης, λαμβανομένων υπόψη των τρεχόντων επιτοκίων και της τρέχουσας αξιοπιστίας των αντισυμβαλλομένων μερών. Η εύλογη αξία των προθεσμιακών συμβολαίων ανταλλαγής, είναι η χρηματιστηριακή τιμή κατά την ημερομηνία της Χρηματοοικονομικής Θέσης, η οποία είναι η παρούσα αξία της διαπραγματευόμενης μελλοντικής τιμής (quoted forward price). Όταν ένα παράγωγο χρηματοοικονομικό μέσο, χρησιμοποιείται για να αντισταθμίσει οικονομικά την έκθεση σε συναλλαγματικό κίνδυνο ενός αναγνωρισμένου χρηματικού στοιχείου Ενεργητικού ή Υποχρέωσης, δεν εφαρμόζεται λογιστική αντιστάθμισης, και το όποιο κέρδος η ζημία επί του στοιχείου αντιστάθμισης, καταχωρείται στα αποτελέσματα. 3.28 Συμψηφισμός Απαιτήσεων - Υποχρεώσεων: Ο συμψηφισμός χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων Ενεργητικού με Υποχρεώσεις και η απεικόνιση του καθαρού ποσού στις Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις, πραγματοποιείται μόνον εφόσον υπάρχει νομικό δικαίωμα για συμψηφισμό και υπάρχει πρόθεση για διακανονισμό του καθαρού ποσού το οποίο προκύπτει από τον συμψηφισμό ή για ταυτόχρονο διακανονισμό. 42 ΚΑΠΝΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΡΕΛΙΑ Α.Ε. Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις 3.29 Απομείωση αξίας μη χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων: Το Δ.Λ.Π. 36 απαιτεί όπως, το ανακτήσιμο ποσό ενός περιουσιακού στοιχείου Ενεργητικού πρέπει να εκτιμάται οποτεδήποτε υπάρχει ένδειξη ότι το περιουσιακό αυτό στοιχείο ενδέχεται να έχει απομειωθεί, με εξαίρεση την υπεραξία και τα άυλα περιουσιακά στοιχεία με απεριόριστη διάρκεια ζωής, τα οποία ελέγχονται τουλάχιστον σε ετήσια βάση ανεξάρτητα αν υπάρχει ή όχι ένδειξη. Όταν η λογιστική αξία ενός περιουσιακού στοιχείου υπερβαίνει το ανακτήσιμο ποσό του, η ζημία απομείωσης καταχωρείται στα αποτελέσματα, για περιουσιακά στοιχεία που απεικονίζονται στο κόστος, ενώ θεωρείται ως μείωση της Καθαρής Θέσης, για τα περιουσιακά στοιχεία που απεικονίζονται στην αναπροσαρμοσμένη αξία. Για την εκτίμηση, αν και κατά πόσο υπάρχει οποιαδήποτε ένδειξη ότι ένα περιουσιακό στοιχείο μπορεί να είναι απομειωμένο, λαμβάνονται υπόψη, κατ’ ελάχιστο εξωτερικές και εσωτερικές πηγές πληροφόρησης, όπως σχετικά ορίζεται στο Δ.Λ.Π. 36. Όταν οι λογιστικές αξίες υπερβαίνουν τις εκτιμώμενες ανακτήσιμες αξίες, αναγνωρίζεται ζημία απομείωσης, η οποία καταχωρείται απευθείας στα αποτελέσματα. Η ανακτήσιμη αξία, προσδιορίζεται ως η μεγαλύτερη αξία, μεταξύ της εύλογης αξίας μείον των άμεσων εξόδων διάθεσης των περιουσιακών στοιχείων, και της αξίας χρήσης. Εύλογη αξία, είναι το ποσό που μπορεί να ληφθεί από την πώληση ενός περιουσιακού στοιχείου, στα πλαίσια μιας αμφοτεροβαρούς συναλλαγής, στην οποία τα μέρη έχουν πλήρη γνώση και προχωρούν οικειοθελώς. Για την εκτίμηση της αξίας χρήσης, οι εκτιμώμενες μελλοντικές χρηματοροές προεξοφλούνται στην παρούσα αξία τους, με τη χρήση ενός προ φόρου επιτοκίου, το οποίο αντανακλά τις τρέχουσες εκτιμήσεις της αγοράς, για τη διαχρονική αξία του χρήματος και για τους κινδύνους που σχετίζονται με αυτά τα περιουσιακά στοιχεία. Για ένα περιουσιακό στοιχείο που δεν αποφέρει σημαντικά ανεξάρτητη ταμειακή εισροή, το ανακτώμενο ποσό καθορίζεται για την μονάδα παραγωγής ταμιακών ροών, στην οποία το περιουσιακό στοιχείο ανήκει. Ζημία απομείωσης που αφορά σε υπεραξία, δεν αντιλογίζεται. Όσον αφορά τα λοιπά περιουσιακά στοιχεία, η ζημία αντιλογίζεται εάν υπάρχει αλλαγή στις εκτιμήσεις που χρησιμοποιήθηκαν για τον υπολογισμό της ανακτήσιμης αξίας. 3.30 Λειτουργικοί Τομείς: Το Δ.Π.Χ.Α. 8 «Λειτουργικοί Τομείς», θέτει κριτήρια για τον προσδιορισμό των λειτουργικών τομέων δραστηριότητας των επιχειρήσεων. Οι τομείς ορίζονται με βάση τη διάρθρωση των επιχειρήσεων και το εσωτερικό σύστημα πληροφόρησης του Ομίλου, εφόσον οι υπεύθυνοι για τη λήψη οικονομικών αποφάσεων παρακολουθούν τις χρηματοοικονομικές πληροφορίες ξεχωριστά, όπως παρουσιάζονται από τη Μητρική Εταιρεία και από καθεμία από τις θυγατρικές εταιρείες που περιλαμβάνονται στην ενοποίηση. Οι τομείς που πρέπει να αναφερθούν ξεχωριστά προσδιορίζονται με βάση τα ποσοτικά κριτήρια που θέτει το Πρότυπο. Η παραγωγική δραστηριότητα της Εταιρείας (Μητρική), διενεργείται αποκλειστικά στην Ελλάδα. 3.31 Ταμειακές Ροές: Ο Όμιλος έχει σημαντικά έσοδα από τόκους από προθεσμιακές καταθέσεις και επενδυτικά προϊόντα καθώς και χρηματοοικονομικά έξοδα τα οποία κατατάσσει στις Ταμειακές Ροές από επενδυτικές δραστηριότητες. Ο Όμιλος καταβάλλει μερίσματα στους μετόχους τα οποία κατατάσσει στις Ταμειακές Ροές από χρηματοδοτικές δραστηριότητες. 3.32 Κρατικές Επιχορηγήσεις: Οι Κρατικές Επιχορηγήσεις αναγνωρίζονται στην εύλογη αξία τους, όταν εκτιμάται με βεβαιότητα ότι αυτές θα εισπραχθούν και με την προϋπόθεση ότι συντρέχουν όλοι οι όροι που προβλέπονται από τις σχετικές διατάξεις. Οι Κρατικές Επιχορηγήσεις που αφορούν την απόκτηση παγίων στοιχείων, μεταφέρονται ως έσοδα στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων με την σταθερή μέθοδο, κατά την διάρκεια της αναμενόμενης ωφέλιμης ζωής των αποκτώμενων παγίων. Οι Κρατικές Επιχορηγήσεις που σχετίζονται με την αποζημίωση που λαμβάνει ο Όμιλος, για επιχορηγούμενες δαπάνες, αναγνωρίζονται στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων, με τέτοιο τρόπο ώστε να υπάρχει αντιστοίχιση μεταξύ επιχορηγούμενων δαπανών και αντιστοίχων επιχορηγήσεων. 3.33 Νέα πρότυπα, τροποποιήσεις προτύπων και διερμηνείες Νέα πρότυπα και τροποποιήσεις σε πρότυπα που υιοθετήθηκαν από τον Όμιλο και την Εταιρεία Τα ακόλουθα νέα πρότυπα, οι τροποποιήσεις σε πρότυπα και οι νέες ερμηνείες, όπως εκδόθηκαν από το Συμβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων (Σ.Δ.Λ.Π.) και την Επιτροπή Διερμηνειών των Δ.Π.Χ.Α. (Ε.Δ.Δ.Π.Χ.Α.) και υιοθετήθηκαν από την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ε.Ε.), είναι σε ισχύ από την 1 Ιανουαρίου 2019: Δ.Π.Χ.Α. 9. Τροποποιήσεις- Χαρακτηριστικά προεξόφλησης με αρνητικό αντιστάθμισμα Οι τροποποιήσεις των απαιτήσεων του ΔΠΧΑ 9 επιτρέπουν την επιμέτρηση ενός χρηματοοικονομικού στοιχείου ενεργητικού στο αποσβέσιμο κόστος ή στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών αποτελεσμάτων απευθείας στην καθαρή θέση (FVOCI) ανάλογα με το επιχειρηματικό μοντέλο, ακόμη και στην περίπτωση δικαιωμάτων πρόωρης εξόφλησης τα οποία θα μπορούσαν να έχουν ως αποτέλεσμα το μέρος που προκάλεσε την πρόωρη λήξη, να λάβει αποζημίωση από το άλλο μέρος (αρνητικό αντιστάθμισμα). Κατά συνέπεια, τα εν λόγω χρηματοοικονομικά στοιχεία του ενεργητικού μπορούν τώρα να επιμετρηθούν στο αποσβέσιμο κόστος ή στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών αποτελεσμάτων απευθείας στην καθαρή θέση, ανεξάρτητα από το γεγονός ή την περίσταση που προκάλεσε την πρόωρη λήξη της σύμβασης και ανεξαρτήτως από το ποιο μέρος καταβάλλει ή λαμβάνει την εύλογη αποζημίωση για την πρόωρη λήξη. Η εφαρμογή του ΔΠΧΑ 9 πριν τις συγκεκριμένες τροποποιήσεις πιθανότατα θα είχε ως αποτέλεσμα τα εν λόγω χρηματοοικονομικά στοιχεία του ενεργητικού να μην πληρούν τα κριτήρια αξιολόγησης που αφορούν αποκλειστικά σε πληρωμές κεφαλαίου και τόκων (SPPI), και επομένως να επιμετρηθούν στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων. Επιπλέον, οι τροποποιήσεις επιβεβαιώνουν και το λογιστικό χειρισμό της τροποποίησης χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 9. Συγκεκριμένα, όταν μια χρηματοοικονομική υποχρέωση που επιμετράται στο αποσβέσιμο κόστος τροποποιείται χωρίς αυτό να οδηγεί σε αποαναγνώρισή της, τότε το κέρδος ή η ζημιά που 43 ΚΑΠΝΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΡΕΛΙΑ Α.Ε. Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις υπολογίζεται ως η διαφορά μεταξύ των αρχικών συμβατικών ταμειακών ροών και των τροποποιημένων ταμειακών ροών, προεξοφλημένων με το αρχικό πραγματικό επιτόκιο, θα πρέπει να αναγνωρίζεται στην κατάσταση αποτελεσμάτων. Η υιοθέτηση της τροποποίησης δεν είχε επίδραση στις Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις του Ομίλου και της Εταιρείας. Ε.Δ.Δ.Π.Χ.Α. 23. Αβεβαιότητα σχετικά με Χειρισμούς Φόρου Εισοδήματος Η διερμηνεία παρέχει διευκρινίσεις ως προς την εφαρμογή των απαιτήσεων αναγνώρισης και επιμέτρησης του Δ.Λ.Π 12 «Φόροι Εισοδήματος» όταν υπάρχει αβεβαιότητα σχετικά με χειρισμούς φόρου εισοδήματος. Σε αυτή την περίπτωση, η αναγνώριση και η επιμέτρηση των τρεχουσών ή αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων ή υποχρεώσεων βασίζεται στο φορολογητέο κέρδος (φορολογική ζημιά), στη φορολογική βάση, σε μη χρησιμοποιηθείσες φορολογικές ζημιές, καθώς και φορολογικές απαιτήσεις και φορολογικούς συντελεστές που καθορίζονται εφαρμόζοντας την Ε.Δ.Δ.Π.Χ.Α. 23. Σύμφωνα με τη διερμηνεία, κάθε αβεβαιότητα σχετικά με χειρισμό φόρου εξετάζεται διακριτά ή σε συνδυασμό με άλλες, ανάλογα με ποια προσέγγιση προβλέπει καλύτερα την άρση της αβεβαιότητας . Η οικονομική οντότητα θα πρέπει να θεωρεί ως δεδομένο, ότι η φορολογική αρχή που θα εξετάσει αυτά τα αβέβαια ποσά φόρων, έχει το δικαίωμα να εξετάσει χειρισμούς φόρων, και θα έχει πλήρη γνώση κάθε σχετικής πληροφορίας όταν προβεί σε αυτή την αξιολόγηση. Αν μια οικονομική οντότητα καταλήξει ότι είναι πιθανό η φορολογική αρχή να αποδεχθεί έναν αβέβαιο χειρισμό φόρου, θα πρέπει να προσδιορίσει τη λογιστική αντιμετώπιση των φόρων εισοδήματος σύμφωνα με αυτόν τον χειρισμό φόρου. Αν καταλήξει ότι δεν είναι πιθανό ο χειρισμός να γίνει αποδεκτός, το αποτέλεσμα της αβεβαιότητας στον λογιστικό χειρισμό του φόρου εισοδήματος θα αποτυπωθεί στην περίοδο κατά την οποία έγινε ο προσδιορισμός αυτός, χρησιμοποιώντας τη μέθοδο που προβλέπει καλύτερα την άρση της αβεβαιότητας (δηλαδή το πιο πιθανό ποσό ή τη μέθοδο της αναμενόμενης αξίας). Οι παραδοχές και οι εκτιμήσεις που έγιναν για την αναγνώριση και την επιμέτρηση αβέβαιων χειρισμών φόρων θα πρέπει να επανεξετάζονται όποτε οι συνθήκες μεταβάλλονται ή προκύπτουν νέες πληροφορίες που επηρεάζουν τις παραδοχές αυτές (π.χ. ενέργειες από τη φορολογική αρχή, στοιχεία ότι έχει λάβει μια συγκεκριμένη θέση σε σχέση με κάποιο παρόμοιο θέμα ή η λήξη του δικαιώματος της να εξετάσει έναν συγκεκριμένο χειρισμό φόρου). Η υιοθέτηση της διερμηνείας δεν είχε επίπτωση στις Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις του Ομίλου και της Εταιρείας. Δ.Π.Χ.Α. 16. Μισθώσεις Το Δ.Π.Χ.Α. 16, το οποίο αντικαθιστά το Δ.Λ.Π 17 «Μισθώσεις» και σχετικές διερμηνείες, εισάγει ένα ενιαίο μοντέλο λογιστικής, εντός της Κατάστασής της Χρηματοοικονομικής Θέσης για τους μισθωτές, σύμφωνα με το οποίο η ταξινόμηση των μισθώσεων από την πλευρά του μισθωτή, ως λειτουργικές ή χρηματοδοτικές μισθώσεις, καταργείται και όλες οι μισθώσεις αντιμετωπίζονται παρόμοια με τις χρηματοδοτικές μισθώσεις σύμφωνα με το Δ.Λ.Π 17. Ο ορισμός της μίσθωσης σύμφωνα με το Δ.Π.Χ.Α. 16 αφορά κυρίως την έννοια του ελέγχου. Το νέο πρότυπο διαχωρίζει τις μισθώσεις από τις συμβάσεις παροχής υπηρεσιών με βάση το κατά πόσο η χρήση ενός καθορισμένου περιουσιακού στοιχείου ελέγχεται από τον πελάτη. Έλεγχος θεωρείται ότι υφίσταται όταν ο πελάτης έχει: - Το δικαίωμα να αποκτήσει ουσιαστικά όλα τα οικονομικά οφέλη από τη χρήση του καθορισμένου περιουσιακού στοιχείου, και - Το δικαίωμα να κατευθύνει τη χρήση του καθορισμένου περιουσιακού στοιχείου Το Δ.Π.Χ.Α. 16 προβλέπει την αναγνώριση του «δικαιώματος χρήσης μισθωμένου στοιχείου ενεργητικού» (‘right of use asset’) και της «υποχρέωσης από μισθώσεις» (‘lease liability’), κατά την έναρξη της μίσθωσης, σε περίπτωση που υπάρχει σύμβαση ή μέρος σύμβασης που αποδίδει στον μισθωτή το δικαίωμα χρήσης ενός περιουσιακού στοιχείου για μία χρονική περίοδο έναντι τιμήματος. Το δικαίωμα χρήσης μισθωμένου στοιχείου ενεργητικού, αρχικά επιμετράται στο κόστος, το οποίο αποτελείται από το ποσό της υποχρέωσης από μισθώσεις, πλέον τα μισθώματα που καταβλήθηκαν στον εκμισθωτή κατά ή πριν την ημερομηνία έναρξης της μίσθωσης, μείον τυχόν κίνητρα προς τον μισθωτή που εισπράχθηκαν, την αρχική εκτίμηση για κόστη αποκατάστασης και αρχικά άμεσα κόστη που πραγματοποιήθηκαν από τον μισθωτή, και εν συνεχεία επιμετράται στο κόστος, μείον σωρευμένες αποσβέσεις και απομείωση. Η υποχρέωση από μισθώσεις, αρχικά αναγνωρίζεται στην παρούσα αξία των μισθωμάτων κατά την διάρκεια της περιόδου μίσθωσης που ακόμη δεν έχουν καταβληθεί. Κατά συνέπεια, η σταθερή μέθοδος αναγνώρισης του εξόδου από λειτουργικές μισθώσεις σύμφωνα με το Δ.Λ.Π 17 αντικαθίσταται από την απόσβεση του «δικαιώματος χρήσης μισθωμένου στοιχείου ενεργητικού» και τον τόκο-έξοδο της «υποχρέωσης από μισθώσεις». Η αναγνώριση των στοιχείων ενεργητικού και παθητικού από τους μισθωτές, όπως περιγράφεται ανωτέρω, δεν απαιτείται για ορισμένες βραχυπρόθεσμης διάρκειας μισθώσεις και μισθώσεις στοιχείων ενεργητικού χαμηλής αξίας. O λογιστικός χειρισμός για τους εκμισθωτές δεν επηρεάζεται ουσιωδώς από τις απαιτήσεις του Δ.Π.Χ.Α. 16. Λογιστική μισθωτή Σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 16, κατά την ημερομηνία έναρξης της μίσθωσης, ο Όμιλος και η Εταιρεία ως μισθωτής αναγνώρισε δικαιώματα χρήσης μισθωμένων στοιχείων ενεργητικού και υποχρεώσεις από μισθώσεις στον ισολογισμό, τα οποία επιμετρώνται αρχικά στην παρούσα αξία των μελλοντικών μισθωμάτων. Ο Όμιλος και η Εταιρεία εφάρμοσε αυτή την αρχική επιμέτρηση σε όλες τις μισθώσεις, εξαιρουμένων αυτών με περίοδο μίσθωσης 12 μηνών ή μικρότερη, κάνοντας χρήση των εξαιρέσεων για τις βραχυπρόθεσμες μισθώσεις και τις μισθώσεις στις οποίες το υποκείμενο περιουσιακό στοιχείο έχει χαμηλή αξία. 44 ΚΑΠΝΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΡΕΛΙΑ Α.Ε. Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις Αναφορικά με τη μεταγενέστερη επιμέτρηση, ο Όμιλος και η Εταιρεία, ενεργώντας ως μισθωτής, εφαρμόζει τη μέθοδο κόστους για την επιμέτρηση των δικαιωμάτων χρήσης μισθωμένων στοιχείων ενεργητικού. Συνεπώς, το δικαίωμα χρήσης μισθωμένων στοιχείων ενεργητικού επιμετράται στο κόστος μετά την αφαίρεση των συσσωρευμένων αποσβέσεων και των συσσωρευμένων ζημιών απομείωσης και αναπροσαρμόζεται λόγω επαναμέτρησης της υποχρέωσης από μισθώσεις. Αφετέρου, αναγνωρίζεται τόκος-έξοδο πάνω στις υποχρεώσεις από μισθώσεις, ενώ το λογιστικό τους υπόλοιπο μειώνεται προκειμένου να αποτυπώνει τις καταβολές των μισθωμάτων. Σε περίπτωση επαναξιολογήσεων ή τροποποιήσεων, το λογιστικό υπόλοιπο των υποχρεώσεων από μισθώσεις επαναμετράται ώστε να αποτυπωθούν τα αναθεωρημένα μισθώματα. Το νέο λογιστικό πρότυπο δεν έχει επίπτωση για τον Όμιλο και την Εταιρεία ως εκμισθωτή. Για την αλλαγή στην λογιστική αρχή και μέθοδο, βλέπε 3.34, <Αλλαγές στις λογιστικές αρχές και μεθόδους> Δ.Λ.Π. 28. Τροποποιήσεις – Μακροπρόθεσμες συμμετοχές σε Συγγενείς και Κοινοπραξίες Οι τροποποιήσεις αποσαφηνίζουν ότι το ΔΠΧΑ 9 ‘Χρηματοοικονομικά Μέσα’, συμπεριλαμβανομένων των απαιτήσεων απομείωσης, έχει εφαρμογή στις μακροπρόθεσμες συμμετοχές σε συγγενή επιχείρηση ή κοινοπραξία οι οποίες αποτελούν μέρος της καθαρής επένδυσης της εταιρείας σε συγγενή επιχείρηση ή κοινοπραξία αλλά δεν λογιστικοποιούνται με την μέθοδο της καθαρής θέσης. Σύμφωνα με την τροποποίηση, μια οικονομική οντότητα δεν θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τυχόν προσαρμογές στην λογιστική αξία των μακροπρόθεσμων συμμετοχών στις συγγενείς και κοινοπραξίες (καθαρή επένδυση σε συγγενείς εταιρείες και κοινοπραξίες) ως αποτέλεσμα της εφαρμογής του Δ.Λ.Π. 28 «Επενδύσεις σε Συγγενείς Εταιρείες και Κοινοπραξίες» κατά την εφαρμογή του Δ.Π.Χ.Α. 9. Η υιοθέτηση της τροποποίησης δεν έχει επίπτωση στις Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις του Ομίλου και της Εταιρείας. Δ.Λ.Π. 19. Τροποποίηση – Τροποποίηση Προγράμματος, Περικοπή ή Διακανονισμός Οι τροποποιήσεις αποσαφηνίζουν ότι όταν μία αλλαγή σε πρόγραμμα καθορισμένων παροχών δηλ. τροποποίηση, περικοπή ή διακανονισμός πραγματοποιείται και απαιτείται επαναμέτρηση της καθαρής υποχρέωσης ή απαίτησης καθορισμένων παροχών, θα πρέπει να χρησιμοποιούνται οι αναθεωρημένες αναλογιστικές παραδοχές από την επαναμέτρηση προκειμένου να προσδιοριστεί το κόστος τρέχουσας απασχόλησης και ο καθαρός τόκος για την υπόλοιπη περίοδο μετά το γεγονός. Επιπροσθέτως, οι αλλαγές περιλαμβάνουν διευκρινίσεις αναφορικά με την επίδραση μιας τροποποίησης, περικοπής ή διακανονισμού του προγράμματος, στις απαιτήσεις του προτύπου ως προς το ανώτατο όριο του περιουσιακού στοιχείου. Οι τροποποιήσεις εφαρμόζονται με μελλοντική ισχύ για το πρόγραμμα τροποποιήσεων, περικοπών ή διακανονισμών που πραγματοποιούνται την 1 Ιανουαρίου 2019 ή μετά την ημερομηνία υιοθέτησης. Η υιοθέτηση της τροποποίησης δεν έχει επίπτωση στις Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις του Ομίλου και της Εταιρείας. Ετήσιες βελτιώσεις σε Δ.Π.Χ.Α. 2015 – 2017 Οι βελτιώσεις εισάγουν σημαντικές αλλαγές σε διάφορα πρότυπα ως ακολούθως: Με τις τροποποιήσεις του ΔΠΧΑ 3 «Συνενώσεις επιχειρήσεων» και ΔΠΧΑ 11 «Από κοινού Συμφωνίες», αποσαφηνίστηκε ο τρόπος με τον οποίο μια οικονομική οντότητα αναγνωρίζει την αύξηση της συμμετοχής της σε μια από κοινού δραστηριότητα που πληροί τον ορισμό της επιχείρησης. Πιο συγκεκριμένα, όταν μια οικονομική οντότητα αποκτά τον έλεγχο μιας επιχείρησης η οποία θεωρείται από κοινού δραστηριότητα, τότε η συναλλαγή αποτελεί συνένωση επιχειρήσεων που επιτυγχάνεται σε στάδια και ο αποκτών επαναμετρά το σύνολο της συμμετοχής που κατείχε προηγουμένως επί των στοιχείων ενεργητικού και των υποχρεώσεων της από κοινού δραστηριότητας σε εύλογη αξία. Στην περίπτωση που,, εάν μία οντότητα συμμετέχει σε μια από κοινού δραστηριότητα (κοινή επιχείρηση) χωρίς να διαθέτει από κοινού έλεγχο σε αυτήν, αποκτήσει τον από κοινού έλεγχό της επιχείρησης, τότε η συμμετοχή που κατείχε προηγουμένως δεν επιμετράται εκ νέου. Οι βελτιώσεις στο Δ.Λ.Π 12 «Φόροι Εισοδήματος» διευκρίνισαν ότι όλες οι επιπτώσεις στο φόρο εισοδήματος από μερίσματα, περιλαμβανομένων και των πληρωμών από χρηματοοικονομικά μέσα που καταχωρούνται στα ίδια κεφάλαια, θα πρέπει να αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα, στην κατάσταση συνολικών εσόδων ή στα ίδια κεφάλαια, ανάλογα με το που είχε αναγνωριστεί η αρχική συναλλαγή ή το γεγονός που δημιούργησε τα διανεμόμενα κέρδη που οδήγησαν στο μέρισμα. Με τις τροποποιήσεις του Δ.Λ.Π 23 «Κόστος Δανεισμού» αποσαφηνίστηκε ότι κάθε δανεισμός που λήφθηκε αρχικά για την ανάπτυξη ενός περιουσιακού στοιχείου που πληρούσε τις προϋποθέσεις, θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως μέρος των κεφαλαίων που δανείστηκε η οντότητα γενικά, όταν ουσιαστικά όλες οι αναγκαίες δραστηριότητες προετοιμασίας του περιουσιακού στοιχείου για την προοριζόμενη χρήση ή πώλησή του έχουν περατωθεί. Η υιοθέτηση της τροποποίησης δεν έχει επίπτωση στις Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις του του Ομίλου και της Εταιρείας. Νέα πρότυπα, τροποποιήσεις προτύπων και διερμηνείες που δεν έχουν υιοθετηθεί ακόμη από τον Όμιλο και την Εταιρεία Ένα πλήθος νέων προτύπων, τροποποιήσεις σε υπάρχοντα πρότυπα και διερμηνείες θα τεθούν σε ισχύ μετά το 2019, δεδομένου ότι δεν έχουν ακόμη υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση ή ο Όμιλος και η Εταιρεία δεν τα έχει υιοθετήσει νωρίτερα από την ημερομηνία υποχρεωτικής εφαρμογής τους. Αυτά που ενδέχεται να είναι σχετικά με τον Όμιλο και την Εταιρεία έχουν ως ακολούθως: Μεταρρύθμιση των Επιτοκίων Αναφοράς: Τροποποιήσεις σε Δ.Π.Χ.Α. 9, Δ.Λ.Π. 39 και Δ.Π.Χ.Α. 7 (σε ισχύ από την 1 Ιανουαρίου 2020) 45 ΚΑΠΝΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΡΕΛΙΑ Α.Ε. Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις Τον Σεπτέμβριο 2019, το Συμβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων εξέδωσε τροποποιήσεις στα πρότυπα ΔΠΧΑ 9 «Χρηματοοικονομικά μέσα» , ΔΛΠ 39 «Χρηματοοικονομικά Μέσα: Αναγνώριση και Επιμέτρηση» και ΔΠΧΑ 7 «Χρηματοοικονομικά μέσα : Γνωστοποιήσεις», ώστε να αντιμετωπίσει τις επιπτώσεις σε συγκεκριμένες απαιτήσεις που σχετίζονται με την λογιστική αντιστάθμισης, που προκύπτουν από την αβεβαιότητα που δημιουργείται από την μεταρρύθμιση των επιτοκίων αναφοράς σε όλο το φάσμα της αγοράς (αναφέρεται ως «μεταρρύθμιση των IBOR»). Ως αποτέλεσμα της μεταρύθμισης των IBOR, μπορεί να υπάρξουν αβεβαιότητες σχετικά με : α) το επιτόκιο αναφοράς που καθορίζεται ως αντισταθμισμένος κίνδυνος και/ή β) τον χρόνο ή το ποσό των ταμειακών ροών βάσει επιτοκίων αναφοράς των στοιχείων που αντισταθμίζονται ή του μέσου αντιστάθμισης, κατά την περίοδο μέχρι την αντικατάσταση ενός τύπου επιτοκίου αναφοράς με εναλλακτικό επιτόκιο αναφοράς σχεδόν μηδενικού κινδύνου (“Risk Free Rate – RFR”). Οι τροποποιήσεις παρέχουν προσωρινή απαλλαγή από τις πιθανές επιπτώσεις της αβεβαιότητας κατά την συγκεκριμένη περίοδο, τροποποιώντας συγκεκριμένα κριτήρια της λογιστικής αντιστάθμισης κατά τον ΔΛΠ 39 ή το ΔΠΧΑ 9. Αυτές οι προσωρινές απαλλαγές σχετίζονται κυρίως με την απαίτηση περί μεγάλης πιθανότητας εκπλήρωσης όσον αφορά τις ταμειακές ροές που αντισταθμίζονται, την συμμόρφωση με το κριτήριο της διακριτής φύσης του συστατικού στοιχείου κινδύνου και με την εφαρμογή της μελλοντικής και αναδρομικής αξιολόγησης της αποτελεσματικότητας μιας σχέσης λογιστικής αντιστάθμισης. Το Συμβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων αντιμετωπίζει την μεταρρύθμιση των IBOR και τις πιθανές επιπτώσεις στην χρηματοοικονομική πληροφόρηση σε δύο φάσεις. Οι συγκεκριμένες τροποποιήσεις ολοκληρώνουν την πρώτη φάση που επικεντρώθηκε στα θέματα που επηρεάζουν την χρηματοοικονομική πληροφόρηση στην περίοδο πρίν την μεταρρύθμιση των επιτοκίων αναφοράς. Η δεύτερη φάση επικεντρώνεται στα πιθανά θέματα που ενδέχεται να ανακύψουν όταν τα υπάρχοντα επιτόκια αντικατασταθούν από τα RFR. Η υιοθέτηση των τροποποιήσεων δεν αναμένεται να έχει επίπτωση στις Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις του Ομίλου και της Εταιρείας Τροποποιήσεις του Εννοιολογικού Πλαισίου για τη Χρηματοοικονομική Αναφορά, συμπεριλαμβανομένων των τροποποιήσεων σχετικά με παραπομπές στο Εννοιολογικό Πλαίσιο εντός των Δ.Π.Χ.Α. (σε ισχύ από 1 Ιανουαρίου 2020) Τον Μάρτιο του 2018, το Συμβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων εξέδωσε το αναθεωρημένο Εννοιολογικό Πλαίσιο. Το αναθεωρημένο αυτό πλαίσιο αντικαθιστά την προηγουμένη έκδοση του πλαισίου η οποία εξεδόθη το 2010. Οι αναθεωρήσεις που πραγματοποίησε το Συμβούλιο αφορούν οδηγίες σχετικά με τις έννοιες της επιμέτρησης, της παρουσίασης και γνωστοποίησης και της αποαναγνώρισης. Επιπλέον, η αναθεώρηση περιλαμβάνει νέους ορισμούς σχετικά με τα στοιχεία του ενεργητικού, τις υποχρεώσεις και τα κριτήρια αναγνώρισης τους, καθώς και διασαφηνίσεις για αλλά σημαντικά πεδία. Παράλληλα με το αναθεωρημένο Εννοιολογικό Πλαίσιο, το ΣΔΛΠ δημοσίευσε ένα συνοδευτικό έγγραφο με τίτλο «Τροποποιήσεις των Παραπομπών στο Εννοιολογικό Πλαίσιο εντός των ΔΠΧΑ», το οποίο περιλαμβάνει επακόλουθες αλλαγές στα πρότυπα ούτως ώστε αυτές να αναφέρονται στο νέο Πλαίσιο. Η υιοθέτηση των τροποποιήσεων δεν αναμένεται να έχει επίπτωση στις Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις του Ομίλου και της Εταιρείας Τροποποιήσεις του Δ.Π.Χ.Α. 3 «Συνενώσεις Επιχειρήσεων» (σε ισχύ από την 1 Ιανουαρίου 2020, δεν έχουν υιοθετηθεί από την Ε.Ε.) Το Συμβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων εξέδωσε τροποποιήσεις σχετικά με τον ορισμό της επιχείρησης σε «Συνενώσεις Επιχειρήσεων» του Δ.Π.Χ.Α. 3 με σκοπό να βοηθήσει τις οικονομικές οντότητες να καθορίσουν αν το σύνολο των αποκτώμενων δραστηριοτήτων και των στοιχείων του ενεργητικού συνιστούν επιχείρηση ή όχι. Αποσαφηνίζουν τις ελάχιστες απαιτήσεις για τον ορισμό της επιχείρησης, καταργούν την αξιολόγηση για το εάν οι συμμετέχοντες στην αγορά δύνανται να αντικαταστήσουν τα στοιχεία που λείπουν, προσθέτουν οδηγίες για να βοηθήσουν τις οικονομικές οντότητες να αξιολογήσουν αν οι αποκτώμενες διαδικασίες θεωρούνται σημαντικές, περιορίζουν τους ορισμούς της επιχείρησης και των εκροών της και εισάγουν έναν προαιρετικό έλεγχο σχετικά με τη συγκέντρωση της εύλογης αξίας (fair value concentration test). Η υιοθέτηση των τροποποιήσεων δεν αναμένεται να έχει επίπτωση στις Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις του Ομίλου και της Εταιρείας Τροποποιήσεις του Δ.Λ.Π. 1 και Δ.Λ.Π. 8: Ορισμός της έννοιας του Ουσιώδους Μεγέθους (Material) (σε ισχύ από την 1 Ιανουαρίου 2020) Οι τροποποιήσεις του Δ.Λ.Π 1 «Παρουσίαση των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων» και του Δ.Λ.Π 8 «Λογιστικές Αρχές και μέθοδοι, Μεταβολές Λογιστικών Εκτιμήσεων και Λάθη» αποσκοπούν στο να ευθυγραμμιστούν όλα τα πρότυπα με τον ορισμό του Ουσιώδους Μεγέθους και να αποσαφηνίσουν συγκεκριμένες πτυχές αυτού. Ο νέος ορισμός αναφέρει ότι «μια πληροφορία θεωρείται ουσιώδης αν η παράλειψή της, ανακρίβεια ή συγκάλυψή της αναμένεται να επηρεάσει τις αποφάσεις που λαμβάνουν οι κύριοι χρήστες των οικονομικών καταστάσεων γενικής χρήσης, βάσει των οποίων παράσχουν χρηματοοικονομική πληροφόρηση για μια συγκεκριμένη οικονομική οντότητα». Οι τροποποιήσεις διευκρινίζουν ότι το ουσιώδες μέγεθος (materiality) θα εξαρτάται από τη φύση και το μέγεθος της πληροφορίας ή και τα δύο. Η υιοθέτηση των τροποποιήσεων δεν αναμένεται να έχει επίπτωση στις Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις του Ομίλου και της Εταιρείας Δ.Λ.Π. 1, Τροποποιήσεις, ταξινόμηση υποχρεώσεων σε Κυλοφορούντα ή Μη-Κυλοφορούντα στοιχεία (σε ισχύ από την 1 Ιανουαρίου 2022, δεν έχουν υιοθετηθεί από την ΕΕ) Οι τροποποιήσεις επηρεάζουν μόνο την παρουσίαση των υποχρεώσεων στην κατάσταση του Ισολογισμού και παρέχουν διευκρινίσεις ως προς τον ορισμό του δικαιώματος αναβολής διακανονισμού μίας υποχρέωσης, ενώ ταυτόχρονα αποσαφηνίζουν ότι η ταξινόμηση των υποχρεώσεων σε κυλοφορούντα ή μη-κυλοφορούντα στοιχεία, θα 46 ΚΑΠΝΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΡΕΛΙΑ Α.Ε. Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις πρέπει να βασίζεται σε δικαιώματα που υπάρχουν στο τέλος τη περιόδου αναφοράς. Επιπλέον, διευκρινίζεται ότι η αξιολόγηση που διενεργείται στη λήξη της περιόδου αναφοράς σχετικά με την ταξινόμηση των υποχρεώσεων, δεν επηρεάζεται από τις προσδοκίες που δημιουργούνται ως προς το εάν η οικονομική οντότητα θα εξασκήσει το δικαίωμα της να αναβάλλει τον διακανονισμό μίας υποχρέωσης. Διευκρινίστηκε επίσης από το ΣΔΛΠ ότι η ταξινόμηση των υποχρεώσεων σε κυλοφορούντα ή μη-κυλοφορούντα στοιχεία, από μία οικονομική οντότητα, δεν θα πρέπει να λαμβάνει υπόψιν εκείνα τα δικαιώματα μετατροπής που αναγνωρίζονται στα ίδια κεφάλαια. Η υιοθέτηση των τροποποιήσεων δεν αναμένεται να έχει επίπτωση στις Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις του Ομίλου και της Εταιρείας. Δ.Π.Χ.Α. 17, Ασφαλιστήρια Συμβόλαια (σε ισχύ από την 1 Ιανουαρίου 2021, δεν έχει υιοθετηθεί από την Ε.Ε.) Το Δ.Π.Χ.Α. 17 δεν είναι σχετικό με τις δραστηριότητες του Ομίλου και της Εταιρείας. 3.34 Αλλαγές στις λογιστικές αρχές και μεθόδους Δεν υπάρχουν αλλαγές στις λογιστικές αρχές και μεθόδους που τηρήθηκαν σε σχέση με αυτές που χρησιμοποιήθηκαν για την προετοιμασία των Χρηματοοικονομικών καταστάσεων την 31 Δεκεμβρίου 2019, εκτός από τα νέα πρότυπα και διερμηνείες που υιοθετήθηκαν, η εφαρμογή των οποίων έγινε υποχρεωτική για τις περιόδους μετά την 1η Ιανουαρίου 2019. Το Δ.Π.Χ.Α. 16, το οποίο αντικαθιστά το Δ.Λ.Π 17 «Μισθώσεις» και σχετικές διερμηνείες, εισάγει ένα ενιαίο μοντέλο λογιστικής, εντός της Κατάστασής της Χρηματοοικονομικής Θέσης για τους μισθωτές, σύμφωνα με το οποίο η ταξινόμηση των μισθώσεων από την πλευρά του μισθωτή, ως λειτουργικές ή χρηματοδοτικές μισθώσεις, καταργείται και όλες οι μισθώσεις αντιμετωπίζονται παρόμοια με τις χρηματοδοτικές μισθώσεις σύμφωνα με το Δ.Λ.Π 17. Μετάβαση στο Δ.Π.Χ.Α. 16 Ο Όμιλος εφάρμοσε το πρότυπο από την υποχρεωτική ημερομηνία υιοθέτησής του, την 1η Ιανουαρίου 2019. Επιλέχθηκε η εφαρμογή της σωρευτικής μεθόδου μετάβασης (simplified approach) και δεν επαναδιατυπώνονται τα συγκριτικά ποσά για το έτος πριν από την πρώτη υιοθέτηση του προτύπου. Επίσης, χρησιμοποιήθηκαν οι εξαιρέσεις του προτύπου για τα συμβόλαια μίσθωσης, που έχουν διάρκεια 12 μήνες από την ημερομηνία της αρχικής εφαρμογής τους, για συμβόλαια μίσθωσης, που το μισθωμένο στοιχείο του ενεργητικού είναι χαμηλής αξίας και για συμβόλαια που είναι βραχυπρόθεσμα. Λογιστική μισθωτή Σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 16, κατά την ημερομηνία έναρξης της μίσθωσης, η Εταιρεία και ο Όμιλος ως μισθωτής αναγνώρισε δικαιώματα χρήσης μισθωμένων στοιχείων ενεργητικού και υποχρεώσεις από μισθώσεις στην Ενδιάμεση Κατάσταση Χρηματοοικονομικής θέσης, τα οποία επιμετρώνται αρχικά στην παρούσα αξία των μελλοντικών μισθωμάτων. Η Εταιρεία και ο Όμιλος εφάρμοσε αυτή την αρχική επιμέτρηση σε όλες τις μισθώσεις, εξαιρουμένων αυτών με περίοδο μίσθωσης 12 μηνών ή μικρότερη, κάνοντας χρήση των εξαιρέσεων για τις βραχυπρόθεσμες μισθώσεις και τις μισθώσεις στις οποίες το υποκείμενο περιουσιακό στοιχείο έχει χαμηλή αξία. Η Εταιρεία και ο Όμιλος εφάρμοσε ένα προεξοφλητικό επιτόκιο σε χαρτοφυλάκιο μισθώσεων με παρόμοια χαρακτηριστικά. Οι ακόλουθοι πίνακες συνοψίζουν την επίδραση της υιοθέτησης του Δ.Π.Χ.Α. 16 στις Καταστάσεις Χρηματοοικονομικής Θέσης του Ομίλου και της Εταιρείας κατά την 1 Ιανουαρίου 2019, για καθένα από τα επηρεαζόμενα στοιχεία: Ο Όμιλος (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ) Λογιστική αξία ΔΛΠ 17 Δ.Π.Χ.Α. 16 προσαρμογ ές 31.12.2018 Η Εταιρεία Λογιστική αξία Δ.Π.Χ.Α 16 Λογιστική αξία ΔΛΠ 17 01.01.2019 31.12.2018 Δ.Π.Χ.Α. 16 προσαρμογ ές Λογιστική αξία Δ.Π.Χ.Α 16 01.01.2019 Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία Ενσώματες ακινητοποιήσεις ΣΥΝΟΛΟ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ 82.114 82.114 932 932 83.046 83.046 82.100 82.100 683 683 82.783 82.783 0 609 609 0 470 470 0 0 323 932 323 932 0 0 213 683 213 683 Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις Μακροπρόθεσμο μέρος των υποχρεώσεων από χρηματοδοτικές μισθώσεις Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις Βραχυπρόθεσμο μέρος των υποχρεώσεων από χρηματοδοτικές μισθώσεις ΣΥΝΟΛΟ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ Κατά την 1 Ιανουάριου 2019 και 31 Δεκεμβρίου 2019 τα περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης, καθώς και οι υποχρεώσεις από μισθώσεις για την Εταιρεία και τον Όμιλο, διαμορφώθηκαν ως εξής: 47 ΚΑΠΝΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΡΕΛΙΑ Α.Ε. Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις Περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης Ενσώματες Ακινητοποιήσεις Όμιλος Κτήρια & κτιριακές Μεταφορικά εγκαταστάσεις μέσα Σύνολο Υπόλοιπο 1 Ιανουάριου 2019 116 816 932 Αποσβέσεις Δικ. Χρήσης (58) (286) (344) Προσθήκες Δικ. Χρήσης 166 234 400 Διαγραφές Δικ. Χρήσης (23) (15) (38) Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2019 201 749 950 Εταιρεία Κτήρια & κτιριακές Μεταφορικά εγκαταστάσεις μέσα Υπόλοιπο 1 Ιανουάριου 2019 Σύνολο 17 666 683 Αποσβέσεις Δικ. Χρήσης (13) (211) (224) Προσθήκες Δικ. Χρήσης 64 213 277 Διαγραφές Δικ. Χρήσης 0 (15) (15) 68 653 721 Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2019 Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζεται η συμφωνία μεταξύ των δεσμεύσεων από λειτουργικές μισθώσεις, όπως γνωστοποιήθηκαν σύμφωνα με το Δ.Λ.Π. 17 στις Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2018, και των υποχρεώσεων από μισθώσεις που αναγνωρίσθηκαν σύμφωνα με το ΔΠ.Χ.Α. 16: Αναπροσαρμογές που αναγνωρίστηκαν κατά την υιοθέτηση του Δ.Π.Χ.Α. 16 Οι υποχρεώσεις μισθώσεων την 1η Ιανουαρίου 2019 μπορούν να συμφωνηθούν με τις λειτουργικές μισθώσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2018 όπως φαίνεται παρακάτω: Υποχρεώσεις μισθώσεων (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ) Υποχρεώσεις Λειτουργικής μίσθωσης που γνωστοποιήθηκαν την 31.12.2018 (Μείον):Βραχυπρόθεσμες μισθώσεις την 1.1.2019 Υποχρεώσεις μισθώσεων μη προεξοφλημένες 1.1.2019 Προεξοφλητικό επιτόκιο την 1.1.2019 Υποχρεώσεις μισθώσεων που αναγνωρίστηκαν την 1.1.2019 Ο Όμιλος Η Εταιρεία 1.119 874 -44 1.075 3,50% 932 -44 830 3,50% 683 Ο χρηματοοικονομικός δείκτης EBITDA για τον Όμιλο εμφανίζεται αυξημένος περίπου Ευρώ 361 χιλιάδες (Εταιρεία: Ευρώ 242 χιλιάδες). Αυτό συμβαίνει διότι οι πληρωμές από τις λειτουργικές μισθώσεις με το προηγούμενο καθεστώς (ΔΛΠ17) συμπεριλαμβάνονταν στο EBITDA, ενώ με την εφαρμογή του ΔΠΧΑ 16 εξαιρούνται. Οι αποσβέσεις των δικαιωμάτων χρήσης των περιουσιακών στοιχείων και οι τόκοι των υποχρεώσεων από μισθώσεις επίσης δεν συμπεριλαμβάνονται στην επιμέτρησή του. Οι ανωτέρω αποσβέσεις ανήλθαν για τον Όμιλο σε Ευρώ 344 χιλιάδες (Εταιρεία: Ευρώ 224 χιλιάδες), ενώ οι προαναφερθέντες τόκοι υποχρεώσεων σε Ευρώ 34 χιλιάδες. (Εταιρεία: Ευρώ 27 χιλιάδες). Συνέπεια της εφαρμογής του ΔΠΧΑ 16, τα κέρδη πρό φόρων της περιόδου, εμφανίζονται μειωμένα για τον όμιλο 17 χιλ. Ευρώ (Εταιρεία 9 χιλ. ευρώ), λόγω των επιπλέον αποσβέσεων και χρηματοοικονομικού κόστος, που προκύπτουν από τα μισθωμένα περιουσιακά στοιχεία. 4. Λοιπές πληροφορίες Δεν υπάρχουν σημαντικά έκτακτα γεγονότα που να συνέβησαν στην περίοδο 1 Ιανουαρίου – 31 Δεκεμβρίου 2019 που να επηρεάζουν τις Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις. Τέλος, σημειώνουμε ότι δεν υπάρχει εποχικότητα στον παραγωγικό και συναλλακτικό κύκλο της Εταιρείας. 48 ΚΑΠΝΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΡΕΛΙΑ Α.Ε. Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις 5. Ενσώματες ακινητοποιήσεις Ο Όμιλος (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ) ΓήπεδαΟικόπεδα Κτίρια & κτιριακές εγκ/σεις Μηχανήματα & μηχ/κος εξοπλισμός Μεταφορικά μέσα Έπιπλα & λοιπός εξοπλισμός Σύνολο 2018 Κόστος 6.130 19.204 131.523 0 24 11.450 0 6.130 0 19.228 0 142.973 Σωρευμένες αποσβέσεις Υπόλοιπο 01.01.2018 0 11.487 71.046 Αποσβέσεις χρήσης Πωλήσεις-Διαγραφές Απομειώσεις 0 0 0 348 0 0 Υπόλοιπο 31.12.2018 0 6.130 Υπόλοιπο 01.01.2018 5.870 164.594 10 251 11.735 (53) 1.824 (66) 6.055 (119) 176.210 1.745 5.237 89.515 4.459 0 (300) 24 (53) 0 169 (66) 0 5.000 (119) (300) 11.835 7.393 75.205 67.768 1.716 108 5.340 715 94.096 82.114 6.130 19.228 142.973 1.824 6.055 176.210 Προσθήκες Πωλήσεις-Διαγραφές-Μεταφορές Υπόλοιπο 31.12.2018 Αναπόσβεστη αξία στις 31.12.2018 1.867 2019 Κόστος Υπόλοιπο 01.01.2019 Δικαίωμα χρήσης-Επίδραση IFRS 16 01.01.2019 0 116 0 816 0 932 Προσθήκες 0 166 8.456 240 227 9.089 Πωλήσεις-Διαγραφές 0 0 (71) 0 0 (71) Δικαίωμα χρήσης - IFRS 16 μειώσεις 0 0 (23) 0 0 (1.372) (15) 0 0 0 (38) (1.372) 6.130 19.487 149.986 2.865 6.282 184.750 Υπόλοιπο 01.01.2019 0 11.835 75.205 1.716 5.340 94.096 Αποσβέσεις χρήσης Απόσβεση δικαιώματος χρήσης - IFRS 16 0 349 5.561 24 181 6.115 0 0 58 0 0 (1.262) 286 0 0 0 344 (1.262) 0 6.130 12.242 7.245 79.504 70.482 2.026 839 5.521 761 99.293 85.457 Απομειώσεις Υπόλοιπο 31.12.2019 Σωρευμένες αποσβέσεις Απομειώσεις Υπόλοιπο 31.12.2019 Αναπόσβεστη αξία στις 31.12.2019 49 ΚΑΠΝΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΡΕΛΙΑ Α.Ε. Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις Η Εταιρεία (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ) ΓήπεδαΟικόπεδα Κτίρια & κτιριακές εγκ/σεις Μηχανήματα & μηχ/κος εξοπλισμός Μεταφορικά μέσα Έπιπλα & λοιπός εξοπλισμός Σύνολο 2018 Κόστος Υπόλοιπο 01.01.2018 Προσθήκες Πωλήσεις-Διαγραφές Υπόλοιπο 31.12.2018 Σωρευμένες αποσβέσεις Υπόλοιπο 01.01.2018 Αποσβέσεις χρήσης Πωλήσεις-Διαγραφές Αντιλογισμός εγγραφής απομείωσης Υπόλοιπο 31.12.2018 Αναπόσβεστη αξία στις 31.12.2018 2019 Κόστος Υπόλοιπο 01.01.2019 Δικαίωμα χρήσης-Επίδραση IFRS 16 01.01.2019 Προσθήκες Πωλήσεις-Διαγραφές Δικαίωμα χρήσης - IFRS 16 μειώσεις Απομειώσεις Υπόλοιπο 31.12.2019 Σωρευμένες αποσβέσεις Υπόλοιπο 01.01.2019 Αποσβέσεις χρήσης Πωλήσεις-Διαγραφές Απόσβεση δικαιώματος χρήσης IFRS 16 Απομειώσεις Υπόλοιπο 31.12.2019 Αναπόσβεστη αξία στις 31.12.2019 6.130 0 0 6.130 19.197 24 0 19.221 131.523 11.450 0 142.973 1.747 10 (53) 1.704 5.584 249 (61) 5.772 164.181 11.733 (114) 175.800 0 0 0 11.481 348 0 71.046 4.459 0 1.635 22 (53) 4.958 165 (61) 89.120 4.994 (114) 0 0 6.130 0 11.829 7.392 (300) 75.205 67.768 0 1.604 100 0 5.062 710 (300) 93.700 82.100 6.130 19.221 142.973 1.704 5.772 175.800 0 17 0 666 0 683 0 0 0 0 6.130 64 0 0 0 19.302 8.456 (71) 0 (1.372) 149.986 219 0 (15) 0 2.574 217 0 0 0 5.989 8.956 (71) (15) (1.372) 183.981 0 11.829 75.205 1.604 5.062 93.700 0 0 349 0 5.561 0 23 0 175 0 6.108 0 0 0 0 6.130 13 0 12.191 7.111 0 (1.262) 79.504 70.482 211 0 1.838 736 0 0 5.237 752 224 (1.262) 98.770 85.211 Λόγω του γεγονότος ότι οι Ενσώματες Ακινητοποιήσεις αποτιμούνται στο κόστος κτήσης τους, και την υψηλή κερδοφορία της Εταιρείας, που συνεπάγεται υψηλή αξία χρήσης (value in use), δεν υπάρχουν ενδείξεις απομείωσης, κατά την τρέχουσα χρήση. Επί των ακινήτων και μηχανημάτων της Εταιρείας υφίστανται προσημειώσεις συνολικού ύψους Ευρώ 71.733 χιλιάδων, για εξασφάλιση του Δημοσίου έναντι του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης. 50 ΚΑΠΝΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΡΕΛΙΑ Α.Ε. Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις 6. Συμμετοχές Η κίνηση των Συμμετοχών της Εταιρείας αναλύεται ως εξής: (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ) 2019 2018 Υπόλοιπο έναρξης Αύξηση Μετοχικού Κεφαλαίου στη θυγατρική KARELIA TÜTÜN VE TICARET A.Ş. Πρόβλεψη απομείωσης 1.299 1.406 0 (246) 1.053 209 (316) 1.299 Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου Οι Συμμετοχές την 31 Δεκεμβρίου 2019 αναλύονται ως εξής: (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ) Επωνυμία MERIDIAN A.E. ΚΑΡΕΛΙΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΗ Α.Ε. KARELIA TOBACCO COMPANY (UK) LTD KARELIA BULGARIA EOOD G.K. DISTRIBUTORS EOOD KARELIA TÜTÜN VE TICARET A.Ş. KARELIA BELGIUM LTD Χώρα Εγκ/σης Ελλάδα Κόστος κτήσης Υποχρεώσεις Κέρδη Ποσοστό (Ζημίες) Συμμετοχής προ φόρων Έσοδα 0 430 466 872 -208 210 0 1 22 0 -2 0 0 4.820 530 6.646 1.421 1.030 1.030 28.531 18.300 326.887 811 0 0 606 0 43.887 -52 1.080 23 29 6 5 -80 18 0 10 5 0 0 5.403 1.053 34.427 19.329 378.297 1.890 Αγγλία Τουρκία Βέλγιο Περιουσιακά Στοιχεία 3.065 Ελλάδα Βουλγαρία Βουλγαρία Αξία Συμμετοχών 99,54% 85% 100% 100% 100% 97% 85% Σημειώνεται ότι η Εταιρεία G.K DISTRIBUTORS EOOD είναι θυγατρική της KARELIA BULGARIA EOOD. Η απομείωση στην τρέχουσα χρήση αφορά τη MERIDIAN A.E.- ΚΑΡΕΛΙΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΗ Α.Ε και την KARELIA TUTUN VE TIGARET A.Ş.. 7. Αποθέματα (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ) Ο Όμιλος Η Εταιρεία 2019 2018 2019 2018 Πρώτες ύλες 27.525 24.556 27.525 24.556 Εμπορεύματα 6.922 4.190 1.341 479 20.137 24.432 20.300 24.432 Προϊόντα Ανταλλακτικά και αναλώσιμα 10.090 9.930 10.090 9.930 64.674 63.108 59.256 59.397 Η κίνηση των Προβλέψεων Απομείωσης Αποθεμάτων έχει ως εξής: (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ) Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου Μείον καταστροφές στην χρήση Προβλέψεις χρήσης Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου Ο Όμιλος Η Εταιρεία 2019 2018 2019 2018 1.475 2.608 1.596 2.487 (1.465) (403) (1.377) (403) 515 1.415 515 1.415 1.658 2.608 1.625 2.487 Στην αξία των αποθεμάτων των προϊόντων της Εταιρείας που προορίζονται για την Ελληνική αγορά , περιλαμβάνονται φόροι (Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης και ΦΠΑ), το σύνολο των οποίων ανέρχεται κατά μέσο όρο σε ποσοστό 88% περίπου της αξίας τους. Αντίστοιχα στην αξία των αποθεμάτων εμπορευμάτων των θυγατρικών περιλαμβάνεται Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης ο οποίος ανέρχεται κατά μέσο όρο σε ποσοστό 87,50% περίπου της αξίας τους. 51 ΚΑΠΝΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΡΕΛΙΑ Α.Ε. Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις 8. Λογαριασμοί εισπρακτέοι (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ) Απαιτήσεις από πελάτες Λοιπές απαιτήσεις Προκαταβολές-Προπληρωμένα έξοδα Δάνεια σε συνδεμένα μέρη (Σημ.30) Ο Όμιλος Η Εταιρεία 2019 2018 2019 2018 14.190 11.239 215 0 25.644 12.809 18.742 369 0 31.920 17.013 2.744 210 21 19.988 13.873 18.438 349 23.021 55.681 Η Εταιρεία χορήγησε στις χρήσεις 2017 και 2018, για λόγους διευκόλυνσης των δραστηριοτήτων του Ομίλου, άτοκο δάνειο στην θυγατρική της εταιρεία KARELIA ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΗ Α.Ε.. Το υπόλοιπο αυτού του δανείου ανέρχεται (κατά την 31 Δεκεμβρίου 2019) στο ποσό Ευρώ 21 χιλιάδες. Η δανειακή απαίτηση από την KARELIA TOBACCO COMPANY (UK) LTD που στις 31.12.2018 ανερχόταν σε Ευρώ 23 εκατομμύρια επιστράφηκε στο σύνολο της σε πίστωση τραπεζικού λογαριασμού της Εταιρείας στο εξωτερικό. Οι Απαιτήσεις από Πελάτες αναλύονται ως εξής: (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ) Απαιτήσεις από ανοικτά υπόλοιπα Απαιτήσεις από συνδεμένες εταιρείες Επιταγές μεταχρ/νες – Γραμ.Εισπρακτέα-Έσοδα εισπρακτέα Προβλέψεις για επισφαλείς απαιτήσεις Ο Όμιλος Η Εταιρεία 2019 2018 2019 2018 17.707 0 16.352 0 15.922 4.337 14.440 2.736 125 98 125 68 (3.642) (3.641) 14.190 12.809 (3.371) 17.013 (3.371) 13.873 Από την 1η Ιανουαρίου 2019, ο Όμιλος εφαρμόζει την απλοποιημένη προσέγγιση του ΔΠΧΑ 9, και υπολογίζει τις αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες, καθ΄ όλη τη διάρκεια ζωής των απαιτήσεών του. Οι Λοιπές Απαιτήσεις αναλύονται ως εξής: (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ) Απαιτήσεις από το Δημόσιο Λοιπές απαιτήσεις Προβλέψεις για επισφαλείς απαιτήσεις έναντι Δημοσίου Ο Όμιλος Η Εταιρεία 2019 2018 2019 2018 11.660 2.301 17.998 3.078 3.305 2.161 17.514 3.258 (2,722) 11.239 (2.334) 18.742 (2.722) 2.744 (2.334) 18.438 Η κίνηση των Προβλέψεων για Επισφαλείς Απαιτήσεις έχει ως εξής: (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ) Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου Προβλέψεις χρήσης για επισφαλείς απαιτήσεις Προβλέψεις χρήσης για επισφαλείς απαιτήσεις έναντι Δημοσίου Ανακατάταξη από κονδύλι προβλέψεις για λοιπές υποχρεώσεις και έξοδα Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου Ο Όμιλος Η Εταιρεία 2019 2018 2019 2018 5.976 21.024 5.706 20.754 0 0 0 0 0 (15.048) 0 (15.048) 388 6.364 0 5.976 388 6.094 0 5.706 Οι εύλογες αξίες των απαιτήσεων, είναι άτοκες και βραχυπρόθεσμες, και συμπίπτουν, περίπου, με τις λογιστικές αξίες. 52 ΚΑΠΝΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΡΕΛΙΑ Α.Ε. Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις Οι Προκαταβολές-Προπληρωμένα Έξοδα αναλύονται ως εξής: (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ) Ο Όμιλος Παραγγελίες αποθεμάτων Προκαταβολές σε προμηθευτές Προπληρωμένα έξοδα 9. Η Εταιρεία 2019 2018 2019 2018 2 74 139 215 4 119 246 369 2 69 139 210 3 100 246 349 Επενδύσεις στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ) Μετοχές εισηγμένες Αμοιβαία Κεφάλαια Εξωτερικού και Money Market Certificates Ο Όμιλος Η Εταιρεία 2019 2018 2019 2018 10 6 10 6 105.950 105.960 171.480 171.486 105.950 105.960 149.784 149.790 Οι Μετοχές εισηγμένες έχουν αποτιμηθεί στην εύλογη αξία τους και η ζημιά που προέκυψε από την αποτίμηση έχει μεταφερθεί στα αποτελέσματα χρήσης. Τα Αμοιβαία Κεφάλαια Εξωτερικού καθώς και τα Money Market Certificates Ευρώ 105.950 χιλιάδες (Εταιρεία: Ευρώ 105.950 χιλιάδες), είναι εκδόσεως ή/και διαχειρίσεως των Χρηματοπιστωτικών Οίκων, Danske Bank Group, Deutsche Bank και UBS Switzerland AG. Η αξία αποτίμησης των Αμοιβαίων Κεφαλαίων Εξωτερικού και των Money Market Certificates έχουν δοθεί από τους διαχειριστές ενώ η ιεράρχηση μεθόδου αποτίμησης είναι επιπέδου 2, διότι περιλαμβάνει εισηγμένα χρεόγραφα χαμηλού ρίσκου, και βραχυχρόνιας διάρκειας ως ένα έτος. Σημειώνεται ότι κέρδος ή ζημία από αποτίμηση, αποτελούν μη πραγματοποιθέν αποτέλεσμα (non realized) για την Εταιρεία. Το πραγματικό αποτέλεσμα (κέρδος η ζημία), θα προκύψει κατά την ρευστοποίηση, των παραπάνω χρηματοοικονομικών στοιχείων. (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ) Αξία απόκτησης και αποτίμησης προηγούμενης ,περιόδου Πλέον κέρδος από ανατίμηση σε σύγκριση με τιμή κτήσης Πλέον κέρδος από ρευστοποίηση Πλέον κέρδος από αποτίμηση νομίσματος κτήσης Σύνολο Πλέον αποκτήσεις χρήσης 2019 Μείον ρευστοποιήσεις χρήσης 2019 Υπόλοιπο 31.12.2019 Ο Όμιλος Η Εταιρεία 2019 2019 171.480 149.784 932 932 1.911 1.939 303 303 174.626 152.958 30.213 30.213 (98.889) 105.950 (77.221) 105.950 53 ΚΑΠΝΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΡΕΛΙΑ Α.Ε. Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις 10. Επενδύσεις στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ) Ο Όμιλος Η Εταιρεία 2019 2018 2019 2018 Τραπεζικά ομόλογα 0 0 11.497 Εταιρικά ομόλογα 0 11.497 2.772 0 (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ) Αξία απόκτησης και αποτίμησης 01/01/2019 Μείον είσπραξη κουπονιών Μείον λήξεις ομολόγων στη χρήση 2019 Μείον ζημία από ρευστοποίηση Πλέον δεδουλευμένα έσοδα κουπονιών Πλέον κέρδος από αποτίμηση αγοράς Υπόλοιπο 01/10/2019 Ανακατάταξη σε επενδύσεις στο αποσβέσιμο κόστος 01/10/2019 Αντιλογισμός αποθεματικού εύλογης αξίας 01/10/2019 Υπόλοιπο 31.12.2019 14.269 Ο Όμιλος 0 2.772 0 14.269 Η Εταιρεία 2019 2019 14.269 14.269 (79) (79) (7.703) (7.703) (14) (14) 1 1 71 71 6.545 6.545 (6.540) (6.540) (5) (5) 0 0 Η ανακατάταξη επιλέχθηκε, ώστε να καταστεί ομοιόμορφη η απεικόνιση του επιχειρηματικού μοντέλου, που ακολουθεί η Εταιρεία στη διαχείριση των ομολόγων. Το μοντέλο αυτό συμπλέει με την προηγούμενη πρακτική της Εταιρείας, η οποία αποτελεί και κανόνα που ακολουθείται γενικώς, και εκφράζει την πρόθεση διακράτησης των επενδύσεων έως την ημερομηνία λήξης τους. Σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 9, η ανωτέρω επένδυση αφορά χρεωστικό τίτλο και ενσωματώνει τις προϋποθέσεις του SPPI Test. Η ανακατάταξη στις επενδύσεις σε Αποσβέσιμο Κόστος, συμβάλλει στην βελτιστοποιημένη και αντικειμενικότερη παρακολούθηση 54 ΚΑΠΝΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΡΕΛΙΑ Α.Ε. Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις 11. Επενδύσεις επιμετρώμενες στο αποσβέσιμο κόστος (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ) Ο Όμιλος Εταιρικά ομόλογα Τραπεζικά ομόλογα Κρατικά ομόλογα Η Εταιρεία 2019 20.457 17.283 19.661 2018 0 0 2019 20.457 17.283 19.661 2018 0 0 57.401 0 57.401 0 Τα Εταιρικά καθώς και τα Τραπεζικά ομόλογα που αποτιμώνται σε αποσβεσμένο κόστος Ευρώ 37.740 χιλιάδες (Εταιρεία: Ευρώ 37.740 χιλιάδες), είναι εκδόσεως διεθνών οίκων υψηλής πιστοληπτικής διαβάθμισης, ενώ η ιεράρχηση μεθόδου αποτίμησης είναι επίπεδο 1, διότι είναι διαπραγματεύσιμα σε χρηματαγορές. Τα κρατικά ομόλογα που αποτιμώνται σε αποσβεσμένο κόστος Ευρώ 19.661 χιλιάδες (Εταιρεία: Ευρώ 19.661 χιλιάδες) είναι εκδόσεως του Υπουργείου Οικονομικών των ΗΠΑ, ενώ η ιεράρχηση μεθόδου αποτίμησης είναι επίπεδο 1, διότι είναι διαπραγματεύσιμα σε χρηματαγορές. Η αποτίμηση/απόσβεση των ομολόγων αυτής της κατηγορίας, γίνεται με την μέθοδο του πραγματικού επιτοκίου. Σημειώνεται ότι κέρδος ή ζημία από αποτίμηση, αποτελούν μη πραγματοποιηθέν αποτέλεσμα (non realized) για την Εταιρεία. Το πραγματικό αποτέλεσμα (κέρδος η ζημία), θα προκύψει στην λήξη, των παραπάνω χρηματοοικονομικών στοιχείων. (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ) Αξία απόκτησης στην χρήση Ανακατάταξη από επενδύσεις στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων 01.10. 2019 Μείον αποσβεσμένο κόστος Πλέον κέρδος συναλλαγματικών διαφορών από αποτίμηση Υπόλοιπο προπληρωμένων κουπονιών Δεδουλευμένα έσοδα κουπονιών Υπόλοιπο 31.12.2019 Ο Όμιλος Η Εταιρεία 2019 2019 50.607 50.607 6.540 6.540 (222) (222) 39 39 7 7 430 430 57.401 57.401 55 ΚΑΠΝΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΡΕΛΙΑ Α.Ε. Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις 12. Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα αυτών (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ) Ο Όμιλος Διαθέσιμα στο Ταμείο Καταθέσεις όψεως και προθεσμίας Η Εταιρεία 2019 2018 2019 2018 19 21 17 17 279.603 279.622 218.323 218.344 261.391 261.408 181.322 181.339 Το μέσο επιτόκιο των Καταθέσεων Όψεως και Προθεσμίας του Ομίλου, ανήλθε σε 0,90% (2019) και 0,83% (2018). Η ανάλυση των Καταθέσεων Όψεως, των Ταμειακών Διαθεσίμων και Προθεσμιακών Καταθέσεων, ανά γεωγραφική περιοχή, την 31 Δεκεμβρίου 2019, έχει ως εξής: Ο Όμιλος (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ) Σημ 2019 29.958 249.664 2018 26.151 192.193 279.622 27(γ) (34.000) 245.622 Εγχώριες Χώρες Εξωτερικού Ταμειακά διαθέσιμα στην Κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης. Ενεχυριασμένες καταθέσεις Ταμειακά διαθέσιμα στην Κατάσταση Ταμειακών ροών. Η Εταιρεία 2019 29.695 231.713 2018 25.644 155.695 218.344 261.408 181.339 0 (34.000) 0 218.344 227.408 181.339 Οι ενεχυριασμένες ταμειακές καταθέσεις Ευρώ 34.000 αφορούν μέρος ταμειακών καταθέσεων που έχει δεσμευτεί για την παροχή εγγυήσεων σε τράπεζα (Σημ. 28γ). Η Εταιρεία έχει την δυνατότητα να χρησιμοποιήσει τα διαθέσιμα αυτά , μετά από αίτηση, αντικαθιστώντας τις χρηματικές καταθέσεις αυτές, για τους σκοπούς της παροχής εγγύησης, με άλλα χρηματοοικονομικά μέσα. Αντίστοιχα, η Εταιρεία την 31.12.2018 για την παροχή εγγυήσεων σε Τράπεζα, είχε παραχωρήσει, (ως ενέχυρο) (pledge), επενδύσεις της σε αμοιβαία κεφάλαια, money market certificates, τραπεζικά και εταιρικά ομόλογα και διαθέσιμα, ποσό Ευρώ 32.600 χιλιάδων. 13. Μετοχικό κεφάλαιο Το ολοσχερώς καταβλημένο Μετοχικό Κεφάλαιο της Εταιρείας ανέρχεται την 31 Δεκεμβρίου 2019, σε Ευρώ 32.650.800 (Ευρώ τριάντα δύο εκατομμύρια εξακόσιες πενήντα χιλιάδες οκτακόσια), διαιρούμενο σε 2.760.000 (δύο εκατομμύρια επτακόσιες εξήντα χιλιάδες) κοινές μετά ψήφου μετοχές, ονομαστικής αξίας Ευρώ 11,83 (Ευρώ έντεκα και ογδόντα τρία λεπτά) η κάθε μία. Δεν υπάρχει μεταβολή σε σχέση με την προηγούμενη χρήση. 14. Λοιπά Αποθεματικά (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ) Τακτικό Αποθεματικό Αφορολόγητο Αποθεματικό Αποθεματικά από απαλλασσόμενα της φορολογίας έσοδα Αποθεματικά από έσοδα φορολογηθέντα κατ’ ειδικό τρόπο Επενδύσεις στη εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων Αποθεματικά από αναλογιστικές (ζημίες)/κέρδη Ο Όμιλος Η Εταιρεία 2019 2018 2019 2018 34.850 72.512 31.544 72.512 34.810 72.512 31.504 72.512 206 206 176 176 1.620 1.620 1.620 1.620 0 (63) 0 (63) (534) 108.654 (303) 105.516 (510) 108.608 (285) 105.464 Τα υπόλοιπα αποθεματικά (αφορολόγητα αποθεματικά), αφορούν σωρευμένα κέρδη για τα οποία παρέχεται απαλλαγή από την φορολογία ή φορολόγηση με μικρότερο συντελεστή φόρου, εφόσον δε διανέμονται. Σε περίπτωση διανομής τους οφείλεται φόρος εισοδήματος, με τον ισχύοντα κατά το χρόνο της διανομής φορολογικό συντελεστή. Σε περίπτωση κεφαλαιοποίησης τους, μέχρι την χρήση 2020, οφείλεται φόρος εισοδήματος με μειωμένο φορολογικό συντελεστή. Η διανομή ή η κεφαλαιοποίηση των αποθεματικών αποφασίζεται από τη Γενική Συνέλευση των Μετόχων. 56 ΚΑΠΝΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΡΕΛΙΑ Α.Ε. Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις 15. Αναβαλλόμενοι φόροι Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις συμψηφίζονται με τις αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις όταν υπάρχει ένα νόμιμα ασκητό δικαίωμα για συμψηφισμό και υπόκεινται και τα δύο στην ίδια φορολογική αρχή. Τα συμψηφισμένα ποσά του Ομίλου και της Εταιρείας έχουν ως εξής: Σύμφωνα με το ισχύον φορολογικό καθεστώς στην Ελλάδα (Ν.4646/2019), οι ανώνυμες εταιρείες φορολογούνται στα συνολικά τους κέρδη με συντελεστή 24% (2018: 29%). (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ) Ο Όμιλος Υπόλοιπο 31/12/2018 Απαιτήσεις από αναβαλλόμενη φορολογία Απομείωση Συμμετοχών και Χρεογράφων Πρόβλεψη αποζημίωσης προσωπικού Πρόβλεψη επισφαλών απαιτήσεων Διαθέσιμα προς πώληση χρηματοοικονομικά στοιχεία Συναλλαγματικές διαφορές και διαφορές αποτίμησης Ο Όμιλος Η Εταιρεία Ο Όμιλος Η Εταιρεία Υπόλοιπο 31/12/2018 Επίδραση στην Κατάσταση Αποτελεσμάτ ων και Συνολικών Εσόδων χρήσης 2019 Επίδραση στην Κατάσταση Αποτελεσμάτ ων και Συνολικών Εσόδων χρήσης 2019 Υπόλοιπο 31/12/2019 Υπόλοιπο 31/12/2019 1.010 1.010 13 13 1.023 1.023 807 807 96 96 903 903 392 392 (16) (16) 376 376 168 168 (119) (119) 49 49 0 0 0 0 0 0 722 3.099 660 3.037 3 (23) 3 (23) 725 3.076 663 3.014 (9.040) (9.040) 786 786 (8.254) (8.254) (1.933) 0 (10.973) (1.933) 0 (10.973) 1.667 0 2.453 1.667 0 2.453 (266) 0 (8.520) (266) 0 (8.520) 2.430 2.430 (5.444) (5.506) Λοιπά Υποχρεώσεις από αναβαλλόμενη φορολογία Προσαρμογή αποσβέσεων και αντιλογισμός αναπροσαρμογής Ν.2065/1992 Συναλλαγματικές διαφορές και διαφορές αποτίμησης Λοιπά Η Εταιρεία Συμψηφισμένο ποσό στη Κατάσταση Συνολικών Εσόδων Συμψηφισμένη απαίτηση /(υποχρέωση) από αναβαλλόμενη φορολογία (7.874) (7.936) Η επίδραση λόγω της αλλαγής των φορολογικών συντελεστών στα αποτελέσματα, ανέρχεται, για τον Όμιλο, στο ποσό των Ευρώ 583 χιλιάδες. Η συνολική μεταβολή, στον αναβαλλόμενο φόρο εισοδήματος, έχει ως εξής: (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ) Ο Όμιλος Η Εταιρεία 2019 2018 2019 2018 Υπόλοιπο έναρξης Ποσό που αναγνωρίστηκε στα αποτελέσματα Ποσό που αναγνωρίστηκε στα Ίδια Κεφάλαια (7.874) (3.313) (7.936) (4.250) 2.388 (4.594) 2.388 (3.719) 42 33 42 33 Υπόλοιπο τέλους (5.444) (7.874) (5.506) (7.936) 57 ΚΑΠΝΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΡΕΛΙΑ Α.Ε. Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις 16. Αποζημίωση προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία Σύμφωνα με το Ελληνικό εργατικό δίκαιο (Ν.2112/1920), όπως ισχύει οι εργαζόμενοι δικαιούνται αποζημίωσης σε περιπτώσεις απόλυσης ή συνταξιοδότησης, το ύψος της οποίας σχετίζεται με τις αποδοχές των εργαζομένων, τη διάρκεια υπηρεσίας και τον τρόπο αποχώρησης (απόλυση ή συνταξιοδότηση). Οι εργαζόμενοι που παραιτούνται ή απολύονται με αιτία, δε δικαιούνται αποζημίωση. Η οφειλόμενη αποζημίωση, σε περίπτωση συνταξιοδότησης, είναι ίση με το 40% του ποσού που θα καταβαλλόταν σε περίπτωση απόλυσης άνευ αιτίας. Η πρόβλεψη για αποζημίωση του προσωπικού, λόγω εξόδου από την υπηρεσία απεικονίζεται στις Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις, σύμφωνα με το Δ.Λ.Π. 19 και βασίζεται σε ανεξάρτητη αναλογιστική μελέτη. Οι κύριες αναλογιστικές παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν έχουν ως εξής: Προεξοφλητικό επιτόκιο (%) Μελλοντικές αυξήσεις μισθών Εναπομείνασα μέση εργασιακή ζωή των υπαλλήλων (έτη) Πίνακας θνησιμότητας 2019 2018 0,8% 1,6% 2% 2% 13,4 EVK 2000 με βελτίωση ηλικιακής απόκλισης 13,1 EVK 2000 με βελτίωση ηλικιακής απόκλισης Σύμφωνα με ανάλυση ευαισθησίας της αναλογιστικής μελέτης της Εταιρείας ως προς το επιτόκιο και την μεταβολή των μισθών, όπως αυτή παρουσιάζεται παρακάτω, διαπιστώνεται ότι το ποσό της Αποζημίωσης προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία, Ευρώ 3.762 χιλιάδες, δεν παρουσιάζει αξιόλογη μεταβολή. Σενάρια Μεταβολή +/ (-)% προεξοφλητικού επιτοκίου Σενάριο 1 Σενάριο 2 Σενάριο 3 Σενάριο 4 0,5% (0,5%) 0 0 Μεταβολή +/ (-)% μελλοντικών αυξήσεων μισθών Η Εταιρεία 0 0 0,5% (0,5%) 3.647 4.178 4.173 3.650 Η κίνηση του λογαριασμού έχει ως εξής: (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ) Υπόλοιπο υποχρέωσης την 31.12.2017 Κόστος τρέχουσας απασχόλησης Ο Όμιλος Η Εταιρεία 3.187 3.103 212 210 Όφελος από οικειοθελή αποχώρηση προσωπικού 52 52 Χρηματοοικονομικό κόστος 1.1.2018-31.12.2018 44 43 308 305 Συνολικό έξοδο καταχωρημένο στα Αποτελέσματα Αναλογιστικές (κέρδη)/ ζημίες περιόδου καταχωρημένες στα Ίδια Κεφάλαια (65) (63) Παροχές που πληρώθηκαν από τον εργοδότη (117) (117) Υπόλοιπο υποχρέωσης την 31.12.2018 3.313 3.228 Υπόλοιπο υποχρέωσης την 31.12.2018 3.313 3.228 169 167 Όφελος από οικειοθελή αποχώρηση προσωπικού Κόστος προϋπηρεσίας λόγω τροποποιήσεων 2 66 2 66 Χρηματοοικονομικό κόστος 1.1.2019-31.12.2019 53 52 Συνολικό έξοδο καταχωρημένο στα Αποτελέσματα Αναλογιστικά (κέρδη)/ ζημίες περιόδου καταχωρημένα στα Ίδια Κεφάλαια 290 287 298 292 Παροχές που πληρώθηκαν από τον εργοδότη (54) (45) 3.847 3.762 Κόστος τρέχουσας απασχόλησης Υπόλοιπο υποχρέωσης την 31.12.2019 Την επόμενη χρήση, δε θα αποχωρήσει κάποιος εργαζόμενος λόγω συνταξιοδότησης. Το κόστος τρέχουσας απασχόλησης και το χρηματοοικονομικό κόστος, περιλαμβάνεται στις «Αμοιβές και Λοιπές παροχές εργαζομένων» (σημ. 21). 58 ΚΑΠΝΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΡΕΛΙΑ Α.Ε. Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις 17. Υποχρεώσεις χρηματοδοτικών μισθώσεων Οι Μακροπρόθεσμες και Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις από μισθώσεις αναλύονται ως ακολούθως Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις από μισθώσεις (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ) Ο Όμιλος Η Εταιρεία 2019 2018 2019 2018 79 0 58 0 Μισθώσεις μεταφορικών μέσων 578 0 457 0 Σύνολο 657 0 515 0 Μισθώσεις κτιρίων Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις από μισθώσεις (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ) Μισθώσεις κτιρίων Ο Όμιλος Η Εταιρεία 2019 2018 2019 2018 91 0 16 0 Μισθώσεις μεταφορικών μέσων 220 0 199 0 Σύνολο 311 0 215 0 18. Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις Οι Προμηθευτές και Λοιπές Υποχρεώσεις αναλύονται ως εξής: (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ) Ο Όμιλος Η Εταιρεία 2019 2018 2019 2018 84.409 95.394 70.224 69.924 Ασφαλιστικοί οργανισμοί 1.928 1.781 1.915 1.767 Φόροι (εκτός φόρου εισοδήματος) 1.507 1.533 1.405 1.463 Εμπορικές Υποχρεώσεις-Ε.Φ.Κ Λοιπές υποχρεώσεις 4.238 3.949 4.077 3.755 92.082 102.657 77.621 76.909 Οι Προμηθευτές και Λοιπές Υποχρεώσεις, αφορούν άτοκες και βραχυχρόνιες υποχρεώσεις. 19. Προβλέψεις για λοιπές υποχρεώσεις και έξοδα (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ) Πρόβλεψη για εκκρεμοδικίες Ο Όμιλος Η Εταιρεία 2019 2018 2019 2018 152 540 152 540 152 540 152 540 Η κίνηση των προβλέψεων έχει ως εξής: (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ) Ο Όμιλος 2019 Υπόλοιπο έναρξης Η Εταιρεία 2018 2019 2018 540 1.427 540 1.427 Επιστροφή προστίμων 0 (1.039) 0 (1.039) Λοιπά 0 152 0 152 (388) 0 (388) 0 152 540 152 540 Ανακατάταξη σε κονδύλι προβλέψεων για Επισφαλείς Απαιτήσεις Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου Οι Προβλέψεις για Εκκρεμοδικίες αφορούν αποζημίωση υπαλλήλου, ποσού Ευρώ 152 χιλιάδες. Δεν υπάρχουν προβλέψεις για ανέλεγκτες φορολογικά χρήσεις, καθώς και για επίδικες ή υπό διαιτησία διαφορές στις θυγατρικές εταιρείες, καθόσον δε συντρέχει τέτοιος λόγος. 59 ΚΑΠΝΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΡΕΛΙΑ Α.Ε. Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις 20. Κύκλος εργασιών Ο Κύκλος Εργασιών αναλύεται ως εξής: Ο Όμιλος (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ) Πωλήσεις εξωτερικού(*) Πωλήσεις εσωτερικού (καθαρές)(*) Ε.Φ.Κ. και Φ.Π.Α. Η Εταιρεία 2019 2018 2019 2018 162.459 161.703 156.710 152.013 53.240 45.976 53.085 45.635 819.996 1.035.695 753.443 961.122 526.875 736.670 497.106 694.754 (*)Ο Όμιλος πληρώνει σε πελάτες του, αμοιβές για την τοποθέτηση των προϊόντων του σε προθήκες καταστημάτων τους, ή τοποθέτηση/προβολή αυτών σε διακεκριμένη περιοχή (αμοιβές τοποθέτησης/προώθησης). Σύμφωνα με τα οριζόμενα στο Δ.Π.Χ.Α 15, αυτές οι αμοιβές τοποθέτησης/προώθησης των προϊόντων, οι οποίες απορρέουν από συμβάσεις, δεν αντιμετωπίζονται ως πληρωμή ξεχωριστής υπηρεσίας, αλλά αφαιρούνται από τα καθαρά έσοδα πωλήσεων. Οι αμοιβές αυτές, καθώς και τα κίνητρα προώθησης των προϊόντων, που παρέχονται προς τους πελάτες, και αναγνωρίζονται ως μειωτικά των εσόδων, ανέρχονται για το έτος 2019, για τον Όμιλο σε Ευρώ 2.345 χιλιάδες και σε Ευρώ 1.689 χιλιάδες, για την Εταιρεία. Η ανάλυση Πωλήσεων Εξωτερικού έχει ως εξής: Ο Όμιλος (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ) ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΠΕΡΙΟΧΗ Ευρωπαϊκή Ένωση Λοιπές χώρες Ευρώπης Αφρική Ασία Η Εταιρεία 2019 2018 2019 2018 59.543 30.442 56.065 16.409 162.459 55.283 30.470 61.268 14.682 161.703 53.794 30.442 56.065 16.409 156.710 45.593 30.470 61.268 14.682 152.013 21. Ανάλυση Λειτουργιών Ο Όμιλος (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ) Αμοιβές και λοιπές παροχές εργαζομένων Αναλώσεις αποθεμάτων Ε.Φ.Κ. και Φ.Π.Α. Αποσβέσεις παγίων Αμοιβές και έξοδα τρίτων Προβλέψεις Άλλα λειτουργικά έξοδα(*) Απομείωση παγίων στοιχείων Λοιπά Κόστος Πωληθέντων Έξοδα Διοίκησης 2019 Έξοδα Διάθεσης Κόστος Πωληθέντων Έξοδα Διοίκησης 2018 Έξοδα Διάθεσης 13.403 4.587 7.683 84.097 0 0 12.540 4.468 7.272 0 396 5.942 0 7.615 0 597 83.130 753.443 4.786 2.126 0 308 (300) 160 0 0 108 1.937 0 2.043 0 448 819.996 6.003 2.688 0 853 110 362 0 180 1.777 0 1.519 0 600 0 0 113 3.887 0 8.409 0 936 927.512 8.663 22.233 856.193 9.004 20.617 60 ΚΑΠΝΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΡΕΛΙΑ Α.Ε. Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις Η Εταιρεία (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ) Αμοιβές και λοιπές παροχές εργαζομένων Αναλώσεις αποθεμάτων Ε.Φ.Κ. και Φ.Π.Α. Αποσβέσεις παγίων Αμοιβές και έξοδα τρίτων(*) Προβλέψεις Άλλα λειτουργικά έξοδα(*) Απομείωση παγίων στοιχείων Λοιπά Κόστος Πωληθέντων Έξοδα Διοίκησης 2019 Έξοδα Διάθεσης Κόστος Πωληθέντων Έξοδα Διοίκησης 2018 Έξοδα Διάθεσης 13.403 82.731 526.875 6.003 2.688 0 852 110 362 4.010 0 0 110 1.569 246 1.473 0 431 7.273 0 0 340 5.263 0 7.482 0 393 12.540 79.083 497.106 4.786 2.126 0 308 (300) 161 3.902 0 0 104 1.623 316 1.994 0 408 6.886 0 0 111 3.253 0 8.328 0 636 633.024 7.839 20.751 595.810 8.347 19.214 Στις Αμοιβές και Έξοδα Τρίτων περιλαμβάνονται τα έξοδα επισκευών και συντηρήσεων, τα έξοδα τηλεπικοινωνιών τα έξοδα ηλεκτρικής ενέργειας, τα ασφάλιστρα, τα ενοίκια, τα έξοδα των ελεύθερων επαγγελματιών, οι προμήθειες, κλπ. Στα Άλλα Λειτουργικά Έξοδα και στα Λοιπά Έξοδα περιλαμβάνονται τα έξοδα κίνησης, τα έξοδα προβολής και διαφήμισης, τα έξοδα μεταφορών, τα υλικά άμεσης ανάλωσης, τα έξοδα από φόρους και τέλη, τα γενικά έξοδα κλπ. (*)Ο Όμιλος πληρώνει σε πελάτες του, αμοιβές για την τοποθέτηση των προϊόντων του σε προθήκες καταστημάτων τους, ή τοποθέτηση/προβολή αυτών σε διακεκριμένη περιοχή (αμοιβές τοποθέτησης/προώθησης).Σύμφωνα με τα οριζόμενα στο Δ.Π.Χ.Α 15, αυτές οι αμοιβές τοποθέτησης/προώθησης των προϊόντων, οι οποίες απορρέουν από συμβάσεις, δεν αντιμετωπίζονται ως πληρωμή ξεχωριστής υπηρεσίας, αλλά αφαιρούνται από τα καθαρά έσοδα πωλήσεων. Οι αμοιβές αυτές, καθώς και τα κίνητρα προώθησης των προϊόντων, που παρέχονται προς τους πελάτες, και αναγνωρίζονται ως μειωτικά των εσόδων, ανέρχονται για το έτος 2019, για τον Όμιλο σε Ευρώ 2.345 χιλιάδες και σε Ευρώ 1.689 χιλιάδες, για την Εταιρεία. Αμοιβές και λοιπές παροχές εργαζομένων (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ) Μισθοί και ημερομίσθια Εργοδοτικές εισφορές Πρόβλεψη για αποζημίωση προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία (σημ.16) Λοιπές παροχές Μέσος όρος εργαζομένων Ο Όμιλος Η Εταιρεία 2019 2018 2019 2018 19.802 18.640 18.874 17.752 4.852 4.436 4.795 4.375 290 308 287 305 729 896 729 896 25.673 24.280 24.685 23.328 558 537 525 502 Αποσβέσεις (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ) Κτίρια Μηχανήματα Μεταφορικά μέσα Έπιπλα Αποσβέσεις Άυλων περιουσιακών στοιχείων Απόσβεση δικαιώματος χρήσης - IFRS 16 Ο Όμιλος Η Εταιρεία 2019 2018 2019 2018 349 5.561 24 181 120 344 348 4.459 24 169 7 0 349 5.561 23 175 120 224 348 4.459 22 165 6 0 6.579 5.007 6.452 5.000 61 ΚΑΠΝΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΡΕΛΙΑ Α.Ε. Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις 22. Ελεγκτικές και λοιπές αμοιβές Οι Ελεγκτικές και Λοιπές Αμοιβές, προς το δίκτυο της KPMG, αναλύονται ως εξής: (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ) Ο Όμιλος Η Εταιρεία 2019 2018 2019 2018 Αμοιβές για ελεγκτικές υπηρεσίες 90 90 64 64 Αμοιβές για Ετήσιο Φορολογικό Πιστοποιητικό 66 66 60 60 1 157 24 180 1 125 24 148 Λοιπές αμοιβές Συγκεκριμένα, οι ελεγκτικές και λοιπές αμοιβές προς το δίκτυο της KPMG στην Ελλάδα (εξαιρουμένων των υπολοίπων χωρών), αναλύονται ως εξής: Η Εταιρεία και οι Ελληνικές θυγατρικές (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ) 2019 2018 Αμοιβές για ελεγκτικές υπηρεσίες 72 72 Αμοιβές για Ετήσιο Φορολογικό Πιστοποιητικό 66 66 1 139 24 162 Λοιπές αμοιβές 23. Άλλα έσοδα εκμετάλλευσης Τα Άλλα Έσοδα Εκμετάλλευσης, αναλύονται ως εξής: (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ) Ο Όμιλος Η Εταιρεία 2019 2018 2019 2018 Εισπραττόμενα έξοδα αποστολής αγαθών 2.620 2.644 2.620 2.644 Λοιπά έσοδα 554 3.174 979 3.623 553 3.173 979 3.623 24. Χρηματοοικονομικά έσοδα/(έξοδα) καθαρά (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ) Διάφορα χρηματοοικονομικά έξοδα Χρηματοοικονομικά έξοδα Πιστωτικοί τόκοι Έσοδα χρεογράφων Χρηματοοικονομικά έσοδα Ο Όμιλος Η Εταιρεία 2019 2018 2019 2018 (1.293) (1.293) 3.114 1.756 4.870 (1.081) (1.081) 1.934 548 2.482 (1.184) (1.184) 3.114 1.746 4.860 (985) (985) 1.909 548 2.457 3.577 1.401 3.676 1.472 25. Φόρος εισοδήματος Σύμφωνα με το ισχύον φορολογικό καθεστώς στην Ελλάδα (N.4646/2019), οι ανώνυμες εταιρείες φορολογούνται στα συνολικά τους κέρδη με συντελεστή 24% (2018: 29%). Η Ελληνική φορολογική νομοθεσία και οι σχετικές διατάξεις, υπόκεινται σε ερμηνείες από τις φορολογικές αρχές. Οι δηλώσεις φόρου εισοδήματος κατατίθενται στις φορολογικές αρχές σε ετήσια βάση, αλλά τα κέρδη ή οι ζημιές που δηλώνονται, για φορολογικούς σκοπούς, παραμένουν προσωρινά εκκρεμή, έως ότου οι φορολογικές αρχές ελέγξουν τις φορολογικές δηλώσεις και τα βιβλία του φορολογούμενου και, με βάση τους ελέγχους αυτούς, να οριστικοποιηθούν και οι σχετικές φορολογικές υποχρεώσεις. Οι φορολογικές ζημιές, στο βαθμό που αυτές αναγνωρίζονται από τις φορολογικές αρχές, μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τον συμψηφισμό κερδών των πέντε επόμενων χρήσεων, που ακολουθούν τη χρήση που αφορούν. 62 ΚΑΠΝΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΡΕΛΙΑ Α.Ε. Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις Η Εταιρεία έχει ελεγχθεί φορολογικά από τις φορολογικές αρχές μέχρι και τη χρήση 2009. Οι φορολογικές υποχρεώσεις της Εταιρείας δεν έχουν εξεταστεί από τις φορολογικές αρχές για τη χρήση 2010, αλλά πλέον θεωρείται ότι έχει παραγραφεί. Η Εταιρεία έχει λάβει πιστοποιητικά φορολογικής συμμόρφωσης με σύμφωνη γνώμη από τον ορκωτό ελεγκτή της για κάθε χρήση από το 2011 έως και το 2018 σύμφωνα με την Ελληνική φορολογική νομοθεσία. Η Εταιρεία δεν αναμένει να προκύψουν πρόσθετοι φόροι και προσαυξήσεις στο πλαίσιο ελέγχου των Ελληνικών φορολογικών αρχών για τις χρήσεις 2014 έως 2018, ενώ οι χρήσεις 2011, 2012 και 2013 έχουν παραγραφεί. Επιπρόσθετα, βάσει κριτηρίων ανάλυσης κινδύνου, οι Ελληνικές φορολογικές αρχές μπορεί να επιλέξουν την Εταιρεία για φορολογικό έλεγχο στο πλαίσιο των ελέγχων που διενεργούν σε εταιρείες που έλαβαν πιστοποιητικά φορολογικής συμμόρφωσης με σύμφωνη γνώμη του ορκωτού ελεγκτή. Στην περίπτωση αυτή, οι Ελληνικές φορολογικές αρχές έχουν το δικαίωμα να διενεργήσουν φορολογικό έλεγχο των χρήσεων που θα επιλέξουν, λαμβάνοντας υπόψη την εργασία για την έκδοση του πιστοποιητικού φορολογικής συμμόρφωσης. Η Εταιρεία δεν έχει λάβει καμία εντολή ελέγχου από τις φορολογικές αρχές για τις χρήσεις 2014 έως 2018. Επίσης, για τις φορολογικές υποχρεώσεις της Εταιρείας για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019, βρίσκεται σε εξέλιξη η εργασία διασφάλισης φορολογικής συμμόρφωσης από τον τακτικό ελεγκτή βάση των διατάξεων του άρθρου 65A του Ν.4174/2013 και δεν αναμένονται σημαντικές διαφορές. Αν μέχρι την ολοκλήρωση του φορολογικού ελέγχου προκύψουν πρόσθετες φορολογικές υποχρεώσεις εκτιμούμε ότι αυτές δε θα έχουν ουσιώδη επίδραση στις Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις της 31 Δεκεμβρίου 2019. Η θυγατρική εταιρεία MERIDIAN A.E., είχε ελεγχθεί μέχρι και τη χρήση 2010. Η Εταιρεία έχει λάβει πιστοποιητικά φορολογικής συμμόρφωσης με σύμφωνη γνώμη από τον ορκωτό ελεγκτή της για κάθε χρήση από το 2011 έως και το 2018 σύμφωνα με την Ελληνική φορολογική νομοθεσία. Η Εταιρεία δεν αναμένει να προκύψουν πρόσθετοι φόροι και προσαυξήσεις στο πλαίσιο ελέγχου των Ελληνικών φορολογικών αρχών για τις χρήσεις 2014 έως 2018, ενώ οι χρήσεις 2011, 2012 και 2013 έχουν παραγραφεί. Επιπρόσθετα, βάσει κριτηρίων ανάλυσης κινδύνου, οι Ελληνικές φορολογικές αρχές μπορεί να επιλέξουν την Εταιρεία για φορολογικό έλεγχο στο πλαίσιο των ελέγχων που διενεργούν σε εταιρείες που έλαβαν πιστοποιητικά φορολογικής συμμόρφωσης με σύμφωνη γνώμη του ορκωτού ελεγκτή. Στην περίπτωση αυτή, οι Ελληνικές φορολογικές αρχές έχουν το δικαίωμα να διενεργήσουν φορολογικό έλεγχο των χρήσεων που θα επιλέξουν, λαμβάνοντας υπόψη την εργασία για την έκδοση του πιστοποιητικού φορολογικής συμμόρφωσης. Η Εταιρεία δεν έχει λάβει καμία εντολή ελέγχου από τις φορολογικές αρχές για τις χρήσεις 2014 έως 2018. Επίσης, για τις φορολογικές υποχρεώσεις της θυγατρικής εταιρείας MERIDIAN A.E. για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019, βρίσκεται σε εξέλιξη η εργασία διασφάλισης φορολογικής συμμόρφωσης από τον τακτικό ελεγκτή βάση των διατάξεων του άρθρου 65A του Ν.4174/2013 και δεν αναμένονται σημαντικές διαφορές. Αν μέχρι την ολοκλήρωση του φορολογικού ελέγχου προκύψουν πρόσθετες φορολογικές υποχρεώσεις εκτιμούμε ότι αυτές δε θα έχουν ουσιώδη επίδραση στις Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις της 31 Δεκεμβρίου 2019. Η ΚΑΡΕΛΙΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΗ Α.Ε. έχει ελεγχθεί φορολογικά από τις φορολογικές αρχές μέχρι και τη χρήση 2010. Η Εταιρεία έχει λάβει πιστοποιητικά φορολογικής συμμόρφωσης με σύμφωνη γνώμη από τον ορκωτό ελεγκτή της για κάθε χρήση από το 2011 έως και το 2018 σύμφωνα με την Ελληνική φορολογική νομοθεσία. Η Εταιρεία δεν αναμένει να προκύψουν πρόσθετοι φόροι και προσαυξήσεις στο πλαίσιο ελέγχου των Ελληνικών φορολογικών αρχών για τις χρήσεις 2014 έως 2018 ενώ οι χρήσεις 2011, 2012 και 2013 έχουν παραγραφεί. Επιπρόσθετα, βάσει κριτηρίων ανάλυσης κινδύνου, οι Ελληνικές φορολογικές αρχές μπορεί να επιλέξουν την Εταιρεία για φορολογικό έλεγχο στο πλαίσιο των ελέγχων που διενεργούν σε εταιρείες που έλαβαν πιστοποιητικά φορολογικής συμμόρφωσης με σύμφωνη γνώμη του ορκωτού ελεγκτή. Στην περίπτωση αυτή, οι Ελληνικές φορολογικές αρχές έχουν το δικαίωμα να διενεργήσουν φορολογικό έλεγχο των χρήσεων που θα επιλέξουν, λαμβάνοντας υπόψη την εργασία για την έκδοση του πιστοποιητικού φορολογικής συμμόρφωσης. Η Εταιρεία δεν έχει λάβει καμία εντολή ελέγχου από τις φορολογικές αρχές για τις χρήσεις 2014 έως 2018. Επίσης, για τις φορολογικές υποχρεώσεις της θυγατρικής εταιρείας ΚΑΡΕΛΙΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΗ Α.Ε. για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019, βρίσκεται σε εξέλιξη η εργασία διασφάλισης φορολογικής συμμόρφωσης από τον τακτικό ελεγκτή βάση των διατάξεων του άρθρου 65A του Ν.4174/2013 και δεν αναμένονται σημαντικές διαφορές. Αν μέχρι την ολοκλήρωση του φορολογικού ελέγχου προκύψουν πρόσθετες φορολογικές υποχρεώσεις εκτιμούμε ότι αυτές δε θα έχουν ουσιώδη επίδραση στις Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις της 31 Δεκεμβρίου 2019. Η Θυγατρική KARELIA BULGARIA EOOD, ελέγχθηκε από τις φορολογικές αρχές της Βουλγαρίας, κατά την διάρκεια του έτους 2016, μέχρι και την χρήση 2012. Οι λοιπές θυγατρικές της στο εξωτερικό KARELIA TOBACCO COMPANY (UK) LTD (2002), KARELIA BELGIUM S.A.R.L. και KARELIA TÜTÜN VE TICARET A.Ş (2008), δεν έχουν ελεγχθεί. Κατά συνέπεια οι φορολογικές υποχρεώσεις των εταιρειών του Ομίλου για τις ανέλεγκτες φορολογικά χρήσεις, δεν έχουν καταστεί οριστικές. Εκτιμούμε ότι σε περίπτωση φορολογικού ελέγχου, τυχόν πρόσθετες φορολογικές υποχρεώσεις που θα προκύψουν, δεν θα έχουν ουσιώδη επίδραση στις Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις. O Φόρος Εισοδήματος που επιβάρυνε τα αποτελέσματα, αναλύεται ως εξής: (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ) Ο Όμιλος Η Εταιρεία 2019 2018 2019 2018 Τρέχων φόρος 22.712 19.204 22.323 18.974 Αναβαλλόμενος φόρος (2.389) 4.594 (2.389) 3.718 20.323 23.798 19.934 22.692 Ο Φόρος, επί των κερδών, προ φόρων, του Ομίλου και της Εταιρείας, διαφέρει από το θεωρητικό φόρο που θα προέκυπτε χρησιμοποιώντας τον ισχύοντα συντελεστή φορολογίας εισοδήματος. Η διαφορά έχει ως εξής: 63 ΚΑΠΝΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΡΕΛΙΑ Α.Ε. Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ) Κέρδη προ φόρων Ισχύων φορολογικός συντελεστής Μητρικής Φόρος υπολογιζόμενος με βάση τους ισχύοντες φορολογικούς συντελεστές Επίδραση αλλαγής στον φορολογικό συντελεστή Επίδραση από διαφορετικούς συντελεστές φορολογίας εταιρειών εξωτερικού Λοιποί φόροι Αναστροφή πρόβλεψης φόρου εισοδήματος βάσει δικαστικής απόφασης Αναστροφή πρόβλεψης φόρου εισοδήματος από επιστροφή τελών Ο Όμιλος 2019 2018 2019 2018 87.727 102.841 85.594 98.990 24% 29% 24% 29% 21.054 29.824 20.542 28.707 (583) (943) (583) (943) (123) (90) (125) 67 0 (25) 0 18 0 (618) 0 (618) (4.472) 0 (4.472) 0 65 65 0 0 20.323 23.798 19.934 22.692 Ζημίες θυγατρικών που δεν αναγνωρίστηκαν Φόρος εισοδήματος Η Εταιρεία Ο σταθμισμένος μέσος φορολογικός συντελεστής για τις χρήσεις 2019 και 2018 ήταν για τον Όμιλο 23,17% και 23,14% αντίστοιχα, και για την Εταιρεία 23,29% και 22,92%, αντίστοιχα. Οι συνολικά σωρευμένες φορολογητέες ζημίες των θυγατρικών του Ομίλου που δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για συμψηφισμό κερδών, και για τις οποίες δεν αναγνωρίστηκε αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση, είναι Ευρώ 1.332 χιλιάδες. Η ανάλυση του Πληρωτέου Φόρου Εισοδήματος έχει ως εξής: (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ) Υπόλοιπο έναρξης Τρέχων φόρος εισοδήματος Καταβληθέντες φόροι Ο Όμιλος Η Εταιρεία 2019 2018 2019 2018 (4.657) (3.247) (4.698) (3.591) 22.712 19.204 22.323 18.974 (15.033) (21.264) (14.838) (20.731) Μεταβολή προκαταβολών 949 650 949 650 3.971 (4.657) 3.736 (4.698) 26. Κέρδη μετά από φόρους ανά μετοχή Τα κέρδη, μετά από φόρους, ανά μετοχή υπολογίζονται με διαίρεση του κέρδους, μετά από φόρους, με τον σταθμισμένο μέσο αριθμό των σε κυκλοφορία μετοχών στην διάρκεια της χρήσης, και αναλύονται ως εξής: (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ) Κέρδη μετά από φόρους Ο Όμιλος Η Εταιρεία 2019 2018 2019 2018 67.404 79.043 65.660 76.298 67.408 79.048 65.660 76.298 (4) (5) 0 0 2.760.000 2.760.000 2.760.000 2.760.000 24,4217 28,6388 23,7899 27,6442 24,4217 28,6388 23,7899 27,6442 Κατανέμονται σε: Μετόχους Εταιρείας Δικαιώματα Μειοψηφίας Σταθμισμένος μέσος αριθμός μετοχών Βασικά κέρδη, ανά μετοχή (Εκφρασμένα σε Ευρώ ανά μετοχή) Απομειωμένα κέρδη ανά μετοχή (Εκφρασμένα σε Ευρώ ανά μετοχή) 64 ΚΑΠΝΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΡΕΛΙΑ Α.Ε. Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις 27. Μερίσματα Με βάση την Ελληνική Εταιρική νομοθεσία, οι εταιρείες υποχρεούνται, κάθε χρήση, να διανέμουν στους μετόχους τους, τουλάχιστον το 35% των κερδών, μετά από φόρους, και μετά από την κράτηση για τακτικό αποθεματικό. Η Εταιρεία δύναται να μη διανέμει μέρισμα με την σύμφωνη γνώμη του 70% των μετόχων της. 28. Δεσμεύσεις και ενδεχόμενες υποχρεώσεις Ο Όμιλος έχει ενδεχόμενες υποχρεώσεις, σε σχέση με το Ελληνικό Δημόσιο, το Βουλγαρικό Δημόσιο και το Βρετανικό δημόσιο με τράπεζες για λοιπές εγγυήσεις καθώς και άλλα θέματα, όπως επίδικες νομικές υποθέσεις, που προκύπτουν στα πλαίσια της συνήθους δραστηριότητας. Οι υποθέσεις αυτές δεν αναμένεται να έχουν σημαντική επίπτωση στις Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις. Πιο συγκεκριμένα οι υποθέσεις αυτές αφορούν κυρίως: (α) Η Εταιρεία χορήγησε εγγυητικές επιστολές στο Ελληνικό Δημόσιο, για εξασφάλιση του ποσού του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης, που αναλογεί επί των διακινούμενων εμπορευμάτων, τα οποία και ευρίσκονται υπό καθεστώς αναστολής. Την 31 Δεκεμβρίου 2019 οι εν λόγω εγγυητικές επιστολές ανήρχοντο σε Ευρώ 191.370 χιλιάδες, και την 31 Δεκεμβρίου 2018 σε Ευρώ 195.687 χιλιάδες. Επί των ακινήτων και μηχανημάτων της Εταιρείας υφίστανται προσημειώσεις συνολικού ύψους Ευρώ 71.733 χιλιάδων, για εξασφάλιση του Δημοσίου έναντι του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης. (β) Η θυγατρική εταιρεία KARELIA BULGARIA EOOD χορηγεί εγγυητικές επιστολές στο Βουλγαρικό Δημόσιο για εξασφάλιση των απαιτήσεών του για Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης. Οι σχετικές εγγυητικές επιστολές ανήρχοντο την 31 Δεκεμβρίου 2019 σε Ευρώ 32.600 χιλιάδες, και την 31 Δεκεμβρίου 2018 σε Ευρώ 32.600 χιλιάδες. (γ) Προκειμένου η Βουλγαρική τράπεζα SOCIETE GENERALE EXPRESS να εκδώσει, τις απαιτούμενες από το Βουλγαρικό Τελωνείο, εγγυητικές επιστολές υπέρ της θυγατρικής KARELIA BULGARIA EOOD, και οι οποίες περιγράφονται στην παράγραφο (β), είχε λάβει ως εγγύηση την 31.12.2019 ισόποσες εγγυητικές επιστολές από την τράπεζα CREDIT SUISSE AG, στην οποίαν η Εταιρεία, είχε παραχωρήσει, (ως ενέχυρο) (pledge), διαθέσιμα, ποσού Ευρώ 34.000 χιλιάδων. (δ) Η θυγατρική εταιρεία KARELIA TOBACCO COMPANY (UK) LTD χορηγεί εγγυητικές επιστολές στο Βρετανικό δημόσιο για εξασφάλιση των απαιτήσεών του για Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης. Οι σχετικές εγγυητικές επιστολές ανήρχοντο την 31 Δεκεμβρίου 2019 σε Λίρες Αγγλίας 300 χιλιάδες, και την 31 Δεκεμβρίου 2018 σε Λίρες Αγγλίας 300 χιλιάδες (ε) Ο Διευθυντής του Τελωνείου Καλαμάτας με την με αριθμό 157/2012/17.01.2013 πράξη του, βεβαίωσε σε βάρος της Εταιρείας, συμπληρωματικά φορολογικές επιβαρύνσεις ποσού Ευρώ 343 χιλιάδων, ως διαφορά μεταξύ των φορολογικών επιβαρύνσεων καπνικών προϊόντων, που δηλώθηκαν και καταβλήθηκαν, και των αντιστοιχουσών συνεπεία της τροποποίησης των διατάξεων του άρθρου 97 του Ν. 2960/2001 «Εθνικός Τελωνειακός Κώδικας» με το άρθρο 1 του Ν.2960/2001. Κατά της ως άνω πράξης, η Εταιρεία σχημάτισε σχετική πρόβλεψη και άσκησε προσφυγή ενώπιον του Διοικητικού Εφετείου Τρίπολης το έτος 2013. Τέλος, η Εταιρεία άσκησε αίτηση αναίρεσης στο Συμβούλιο της Επικρατείας, για ποσόν Ευρώ 4.681 χιλιάδων, το οποίο κατέβαλε τον Ιανουάριο του 2011 στο Ελληνικό Δημόσιο, από καταλογιστικές πράξεις Ειδικού Φόρου Καταναλώσεως. Το ποσό αυτό έχει καταχωρηθεί ως δαπάνη σε προηγούμενη χρήση. (στ) Στο πρώτο εξάμηνο του 2015 καταβλήθηκε στην ΔΟΥ Καλαμάτας ποσό Ευρώ 3.059 χιλιάδων που αφορά φόρους αφορολογήτων αποθεματικών τα οποία σχηματίσθηκαν από τα κέρδη της χρήσεως 2003 βάσει των διατάξεων του Ν.3220/2004. Το ποσό αυτό καταχωρήθηκε στις Απαιτήσεις σε προηγούμενη χρήση και σχηματίστηκε ισόποση πρόβλεψη επισφάλειας. Το ποσό των εν λόγω αποθεματικών κρίθηκε ότι συνιστά κρατική ενίσχυση (κατά την έννοια του άρθρου 107 παρ. 1 της Συνθήκης για την λειτουργία της Ε.Ε.) και πρέπει να ανακτηθεί βάσει των διατάξεων του Ν.4099/2012 και της ΠΟΛ.1231/2013 εγκυκλίου του Υπ. Χρηματοοικονομικών. Σημειώνεται ότι η Εταιρεία άσκησε νομίμως και εμπροθέσμως ενώπιον του Διοικητικού Εφετείου Τρίπολης την από 23 Ιουνίου 2015 προσφυγή της, η οποία εκδικάστηκε την 14 Μαρτίου 2017, έγινε δεκτή και δυνάμει της με αριθμό 433/2017 απόφασης του δικαστηρίου το εν λόγω ποσό επιστράφηκε στην Εταιρεία την 31 Ιουλίου 2018. Η πρόβλεψη επισφάλειας αντιλογίστηκε στην χρήση 2017. Το Ελληνικό Δημόσιο άσκησε αναίρεση ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας, κατά της απόφασης. (ζ) Κατά τη διάρκεια του Νοεμβρίου του 2016 καταβλήθηκε στην ΔΟΥ Καλαμάτας ποσό Ευρώ 667 χιλιάδων που αφορά φόρους αφορολογήτων αποθεματικών τα οποία σχηματίσθηκαν από τα κέρδη της χρήσεως 2004 βάσει των διατάξεων του Ν.3220/2004. Το ποσό των εν λόγω αποθεματικών κρίθηκε ότι συνιστά κρατική ενίσχυση (κατά την έννοια του άρθρου 107 παρ. 1 της Συνθήκης για την λειτουργία της Ε.Ε.) και πρέπει να ανακτηθεί βάσει των διατάξεων του Ν.4099/2012 και της ΠΟΛ.1231/2013 εγκυκλίου του Υπ. Οικονομικών. Σημειώνεται ότι η Εταιρεία άσκησε νομίμως και εμπροθέσμως ενώπιον του Διοικητικού Εφετείου Τρίπολης την από 20 Απριλίου 2017 προσφυγή της, και επ’ αυτής εκδόθηκε η υπ’ αριθμό 500/2018 απόφαση του Διοικητικού Εφετείου Τρίπολης, με την οποία η προσφυγή της Εταιρείας έγινε δεκτή, και η πρόβλεψη αυτή αντιλογίστηκε στην χρήση 2018, μειωτικά του φόρου εισοδήματος. Το Ελληνικό Δημόσιο άσκησε αναίρεση ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας, κατά της απόφασης. (η) Το Μάρτιο 2016, η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς με έγγραφο της, το οποίο φέρει τον τίτλο «Ειδοποίηση-Λογαριασμός Τελών προς την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς» καταλόγισε στην Εταιρεία το ποσό των Ευρώ 748 χιλιάδων που αφορά εισφορές για τη χρήση του 2016. Κατά της ανωτέρω πράξης ασκήθηκε αίτηση ακυρώσεως ενώπιον του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών. Ωστόσο, το Νοέμβριο του 2016, η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς βεβαίωσε στην Εφορία συνολικό ποσό οφειλής Ευρώ 1.991 χιλιάδες, σχετικά με τις εισφορές των οικονομικών χρήσεων 2014, 2015 και 2016. Κατά των παραπάνω πράξεων, ασκήθηκαν αιτήσεις ακυρώσεως ενώπιον του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών για τα ποσά των εισφορών των οικονομικών χρήσεων 2014, 2015 και 2016. 65 ΚΑΠΝΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΡΕΛΙΑ Α.Ε. Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις Η Εταιρεία κατέβαλε το συνολικό ποσό των Ευρώ 1.991 χιλιάδων το Δεκέμβριο του 2016 και αναγνώρισε ισόποση απαίτηση από το Ελληνικό Δημόσιο. Για την απαίτηση αυτή η Εταιρεία σχημάτισε το 2016 ισόποση πρόβλεψη επισφάλειας καθώς είναι αβέβαιη η έκβαση της υπόθεσης. Το κονδύλι «Επίδικοι Φόροι-Τέλη» στη χρήση 2016 αφορά την πρόβλεψη αυτή. Τον Μάρτιο 2017, η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, με έγγραφό της το οποίο φέρει τον τίτλο «Ειδοποίηση-Λογαριασμός Τελών προς την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς» καταλόγισε στην Εταιρεία το ποσό των Ευρώ 388 χιλιάδων, που αφορά εισφορές για την χρήση 2017. Κατά της ανωτέρω πράξης ασκήθηκε αίτηση ακυρώσεως ενώπιον του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών. Η Εταιρεία πραγματοποίησε σχετική πρόβλεψη με επιβάρυνση των αποτελεσμάτων της χρήσεως 2017. Το Εφετείο απέρριψε τυπικά τις προσφυγές της Εταιρείας, κρίνοντας ότι ο καταλογισμός και το ύψος των ένδικων εισφορών μπορούν να κριθούν κατά την εκδίκαση των ανακοπών που έχουν ήδη κατατεθεί στο Μονομελές Διοικητικό Πρωτοδικείο Καλαμάτας. (θ) Υπάρχουν την 31 Δεκεμβρίου 2019 λοιπές μη σημαντικές επίδικες υποθέσεις για τις οποίες το Διοικητικό Συμβούλιο θεωρεί ότι δεν πρόκειται να επηρεάσουν σημαντικά τα αποτελέσματα της Εταιρείας. (ι) Οι ανέλεγκτες φορολογικά χρήσεις της Εταιρείας και του Ομίλου, αναφέρονται αναλυτικά στην σημείωση 25 Φόρος Εισοδήματος. Η Διοίκηση της Εταιρείας, δεν αναμένει να προκύψουν σημαντικές φορολογικές υποχρεώσεις, σε περίπτωση ελέγχου των ανέλεγκτων φορολογικά χρήσεων. 29. Διαχείριση Χρηματοοικονομικών Κινδύνων Παράγοντες χρηματοοικονομικού κινδύνου Οι δραστηριότητες του Ομίλου δημιουργούν διάφορους χρηματοοικονομικούς κινδύνους, συμπεριλαμβανομένων των κινδύνων συναλλαγματικών ισοτιμιών. Το πρόγραμμα διαχείρισης του κινδύνου του Ομίλου εστιάζεται στις διακυμάνσεις των χρηματοοικονομικών αγορών και έχει στόχο να ελαχιστοποιήσει τις δυνητικές επιπτώσεις αυτών των διακυμάνσεων στην χρηματοοικονομική απόδοση του Ομίλου. Τα Χρηματοοικονομικά μέσα που κατέχει ο Όμιλος είναι τα εξής: (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ) Ο Όμιλος Χρηματοοικονομικά Μέσα Ενεργητικού Η Εταιρεία 2019 2018 2019 2018 105.960 171.486 105.950 149.790 0 14.269 0 14.269 25.644 279.622 31.920 218.344 19.988 261.408 55.681 181.339 Επενδύσεις επιμετρώμενες στο αποσβέσιμο κόστος 57.401 0 57.401 0 Χρηματοοικονομικά Μέσα Παθητικού Σε αναπόσβεστο κόστος Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις 92.082 102.657 77.621 76.909 Σε εύλογη αξία Επενδύσεις στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων Επενδύσεις στην εύλογη αξία, μέσω λοιπών συνολικών εσόδων Σε αναπόσβεστο κόστος Λογαριασμοί εισπρακτέοι (Απαιτήσεις και Δάνεια) Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα αυτών Συναλλαγματικός κίνδυνος Η έκθεση του Ομίλου σε συναλλαγματικούς κινδύνους προέρχεται από καταθέσεις και επενδύσεις σε τράπεζες και συναλλαγές σε ξένο νόμισμα (εισαγωγές/εξαγωγές), κυρίως σε Αμερικανικό Δολάριο (USD). Ο κίνδυνος αυτός αντιμετωπίζεται στα πλαίσια εγκεκριμένων κατευθύνσεων, και δεν υπάρχουν παράγωγα. Ο παρακάτω πίνακας δείχνει τις μεταβολές, στα κέρδη μετά από φόρους του Ομίλου και στα Ίδια Κεφάλαια, σε πιθανές αλλαγές ισοτιμιών στο Αμερικάνικο Δολάριο (USD), κρατώντας όλες τις άλλες μεταβλητές σταθερές. Ανάλυση ευαισθησίας σε μεταβολές Συναλλάγματος (σε USD) (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ) Λογαριασμός Απαιτήσεις Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα αυτώνΕπενδυτικά προϊόντα Υποχρεώσεις Επίδραση μεταβολών στον Φόρο εισοδήματος κέρδος/(ζημία) Καθαρή επίδραση 2018 Υπόλοιπο Συναλλαγματικός κίνδυνος + 5% - 5% 839 (40) 44 154.262 (6.913) (7.346) 329 8.119 (364) (2.046) (9.103) 2.262 10.061 66 ΚΑΠΝΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΡΕΛΙΑ Α.Ε. Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ) Λογαριασμός 2019 Υπόλοιπο Απαιτήσεις Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα αυτώνΕπενδυτικά προϊόντα Υποχρεώσεις Επίδραση μεταβολών στον Φόρο εισοδήματος κέρδος/(ζημία) Καθαρή επίδραση Συναλλαγματικός κίνδυνος + 5% - 5% 1.780 (85) 94 178.864 (8.331) (8.517) 397 9.414 (438) (1.969) (10.174) 2.176 11.246 Πιστωτικός κίνδυνος Ο Όμιλος δεν αντιμετωπίζει σημαντικούς πιστωτικούς κινδύνους. Οι απαιτήσεις από πελάτες προέρχονται κυρίως από μια μεγάλη, ευρεία πελατειακή βάση. Η χρηματοοικονομική κατάσταση των πελατών παρακολουθείται διαρκώς από τις εταιρείες του Ομίλου. Όπου κρίνεται αναγκαίο, ζητείται επιπλέον κάλυψη ως εγγύηση της πίστωσης. Πιστωτικά όρια ορίζονται για κάθε πελάτη, τα οποία επανεξετάζονται ανάλογα με τις τρέχουσες συνθήκες και αναπροσαρμόζονται, αν απαιτηθεί, οι όροι πωλήσεων και εισπράξεων. Δεν υπάρχει πιστοποιημένη πιστοληπτική ικανότητα, όσον αφορά τις απαιτήσεις. Στο τέλος της χρήσης, η Διοίκηση με τις πληροφορίες που είχε στη διάθεση της κατά τη σύνταξη της παρούσης, θεώρησε ότι δεν υπάρχει κανένας ουσιαστικός πιστωτικός κίνδυνος που να μην καλύπτεται ήδη από κάποια κάλυψη ως εγγύηση πίστωσης ή από πρόβλεψη επισφαλούς απαίτησης. Οι απαιτήσεις οι οποίες κατά την 31 Δεκεμβρίου 2019 έχουν θεωρηθεί επισφαλείς, ανέρχονται σε ποσό Ευρώ 6.364 χιλιάδες (για τον Όμιλο) και σε ποσό Ευρώ 6.094 χιλιάδες (για την Εταιρεία), ήταν ληξιπρόθεσμες πέραν του ενός έτους και έχει σχηματισθεί η σχετική πρόβλεψη. Από το σύνολο των επισφαλών απαιτήσεων, ποσόν Ευρώ 2.722 χιλιάδων αφορά επίδικες απαιτήσεις κατά του Ελληνικού Δημοσίου. Δυνητικός πιστωτικός κίνδυνος υπάρχει στα διαθέσιμα και ταμειακά ισοδύναμα, καθώς και στις επενδύσεις. Στις περιπτώσεις αυτές, ο κίνδυνος μπορεί να προκύψει από αδυναμία του αντισυμβαλλόμενου να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του με τον Όμιλο. Ο Όμιλος φροντίζει να διατηρεί κατάλληλη διασπορά, και να επενδύει σε οργανισμούς με αυξημένη πιστοληπτική διαβάθμιση για την μείωση του κινδύνου. Ο πιστωτικός κίνδυνος, που μπορεί να προκύψει από αδυναμία των χρηματοοικονομικών ιδρυμάτων να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους προς τον Όμιλο όσον αφορά τις τοποθετήσεις σε επενδύσεις και χρηματικά διαθέσιμα έχει περιοριστεί σημαντικά καθώς το σημαντικότερο μέρος αυτών είναι τοποθετημένο σε διεθνείς τράπεζες εκτός Ελλάδος, υψηλής πιστοληπτικής ικανότητας. Η πιστοποιημένη πιστοληπτική ικανότητα με βάση την αξιολόγηση του Οίκου Fitch για τα Ταμειακά Διαθέσιμα και ισοδύναμα αυτών, όπως και των εκδοτών των εταιρικών ομολόγων καθώς και των αμοιβαίων κεφαλαίων εξωτερικού και money market certificates, έχει ως εξής: Ταμειακά Διαθέσιμα και Ισοδύναμα αυτών (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ) Πιστοληπτική Ικανότητα Τράπεζας (long-term) Η Εταιρεία 2019 2018 A+ 52.240 0 A 3.006 19.210 AAABBB+ BBBB- 125.810 64.933 0 33.709 50.605 37.733 51 0 0 25.737 CCC+ 27.429 0 CCC 2.280 0 261.391 181.322 67 ΚΑΠΝΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΡΕΛΙΑ Α.Ε. Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις Επενδύσεις στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων Η Εταιρεία (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ) Πιστοληπτική Ικανότητα Εκδοτών 2019 2018 A+ 19.151 0 A 22.773 22.695 AABBB+ 0 18.347 64.026 108.742 105.950 149.784 Επενδύσεις στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων Η Εταιρεία (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ) Πιστοληπτική Ικανότητα Εκδοτών 2019 2018 AA- 0 6.449 BBB+ 0 5.047 BB+ 0 1.555 BBB- 0 1.218 0 14.269 Επενδύσεις επιμετρώμενες στο αποσβέσιμο κόστος Η Εταιρεία (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ) Πιστοληπτική Ικανότητα Εκδοτών 2019 2018 19.661 0 Α+ 6.538 0 Α 8.933 0 180 0 ΑΑΑ ΑΑΑ- 12.340 0 BBB+ 6.965 0 ΒΒΒ 2.784 0 57.401 0 Η μέγιστη έκθεση στον πιστωτικό κίνδυνο για τις εμπορικές απαιτήσεις του Ομίλου, κατά την ημερομηνία της Χρηματοοικονομικής Θέσης ανά γεωγραφική περιοχή ήταν: (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ) Εγχώριες Χώρες Εξωτερικού 2019 2018 8.470 22.232 19.491 9.688 68 ΚΑΠΝΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΡΕΛΙΑ Α.Ε. Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις Κίνδυνος επιτοκίων και κίνδυνος ρευστότητας Η συνετή διαχείριση της ρευστότητας επιτυγχάνεται με την ύπαρξη κατάλληλου συνδυασμού ρευστών διαθεσίμων και επενδύσεων σε αξιολογημένα χρεόγραφα ή και χρηματοοικονομικά προϊόντα τραπεζών εξωτερικού. Ο κίνδυνος των επιτοκίων αφορά τη μεταβολή στην αξία της απόδοσης των επενδύσεων με επιτοκιακή μορφή απόδοσης καθώς και τη μεταβολή του κόστους δανεισμού εξαιτίας της μεταβολής των επιτοκίων. Η πλειοψηφία των στοιχείων του Ενεργητικού και των Υποχρεώσεων του Ομίλου δεν υπόκειται σε επιτοκιακής μορφής απόδοση / υποχρέωση (εκτός των Διαθεσίμων και των Διακρατούμενων μέχρι τη λήξη επενδύσεων) και κατά συνέπεια ο Όμιλος δεν είναι εκτεθειμένος σε υψηλό κίνδυνο από τις διακυμάνσεις των επιτοκίων. Ο Όμιλος διατηρεί σημαντικά ταμειακά διαθέσιμα και βραχυχρόνιες επενδύσεις σε χρεόγραφα (Ευρώ 443 εκατ. περίπου στις 31.12.2019) εκ των οποίων το μεγαλύτερο μέρος διατηρείται σε διεθνείς τράπεζες εκτός Ελλάδος. Επιπλέον ο Όμιλος δεν έχει τραπεζικό δανεισμό. Σημειώνεται ότι Ο Όμιλος εκτιμά ότι η διατήρηση του υφιστάμενου καθεστώτος των κεφαλαιακών ελέγχων στην Ελλάδα δεν θέτει σε κίνδυνο την προμήθεια των απαραίτητων για την παραγωγή πρώτων και λοιπών υλών από το εξωτερικό καθώς υπάρχουν επαρκή χρηματικά διαθέσιμα σε διεθνείς τράπεζες εκτός Ελλάδος. Ο παρακάτω πίνακας συνοψίζει τις ημερομηνίες λήξεως των βραχυπρόθεσμων υποχρεώσεων στο τέλος του έτους με βάσει τις πληρωμές που απορρέουν από τις σχετικές αρχές και μέθοδοι. (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ) Ο Όμιλος Η Εταιρεία 2019 2018 2019 2018 Λιγότερο από 4 μήνες Λιγότερο από 4 μήνες Λιγότερο από 4 μήνες Λιγότερο από 4 μήνες 92.082 102.657 77.621 76.909 Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις Εύλογη αξία χρηματοοικονομικών μέσων Δεν υφίσταται ουσιαστική διαφορά μεταξύ των εύλογων αξιών και των αντίστοιχων λογιστικών των χρηματοοικονομικών μέσων Ενεργητικού και Παθητικού και αποτιμώνται στο αναπόσβεστο κόστος (δηλαδή των εμπορικών και λοιπών απαιτήσεων, των ταμειακών διαθεσίμων, των προμηθευτών και λοιπών υποχρεώσεων). Οι παρακάτω μέθοδοι και παραδοχές χρησιμοποιήθηκαν για την εκτίμηση της εύλογης αξίας για κάθε κατηγορία χρηματοοικονομικού στοιχείου: Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα αυτών, εμπορικές και λοιπές απαιτήσεις, προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις: H λογιστική αξία είναι σχεδόν ίδια με την εύλογη επειδή είτε η λήξη αυτών των χρηματοοικονομικών στοιχείων είναι βραχυπρόθεσμη είτε υπάρχει περιορισμένος συναλλαγματικός κίνδυνος που να επηρεάζει την εύλογη αξία. Ο Όμιλος δεν έκανε χρήση παραγώγων επί χρηματοοικονομικών μέσων. 30. Μεταγενέστερα της Χρηματοοικονομικής Θέσης γεγονότα Δεν έχουν συμβεί σημαντικά γεγονότα, μετά την ημερομηνία της 31 Δεκεμβρίου 2019, που να χρήζουν γνωστοποίησης ή αλλαγής των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων, εκτός των εκτιμήσεων των ενδεχόμενων επιπτώσεων των συνεπειών της πανδημίας του COVID 19 οι οποίες αναφέρονται στο κεφάλαιο «ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΟΜΙΛΟΥ». 31. Συναλλαγές και υπόλοιπα με συνδεμένα μέρη Ως συνδεμένα μέρη του Ομίλου, θεωρούνται η ΚΑΠΝΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΡΕΛΙΑ Α.Ε., οι θυγατρικές της εταιρείες, οι θυγατρικές των θυγατρικών, η Διοίκηση και τα Ανώτατα στελέχη τους. Η Εταιρεία πουλάει αγαθά προς τα συνδεμένα μέρη, ενώ επιπλέον, χορηγεί άτοκα δάνεια και ταμειακές διευκολύνσεις σε αυτά. Οι πωλήσεις αγαθών της Εταιρείας προς τα συνδεμένα μέρη, αφορούν πωλήσεις προϊόντων και εμπορευμάτων. Οι τιμές πώλησης παρέχονται στη βάση κόστους, πλέον κέρδους. Οι συναλλαγές της Εταιρείας, με τα συνδεμένα με αυτή μέρη, στη διάρκεια της χρήσης 2019, έχουν πραγματοποιηθεί υπό τους συνήθεις όρους της αγοράς, εκτός από την παροχή άτοκων ταμειακών διευκολύνσεων και δανείων. Οι παρακάτω συναλλαγές, αφορούν συναλλαγές της Εταιρείας με συνδεμένα μέρη: 69 ΚΑΠΝΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΡΕΛΙΑ Α.Ε. Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις i) Πωλήσεις αγαθών και υπηρεσιών (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ) MERIDIAN Α.Ε. KARELIA BULGARIA EOOD G.K. DISTRIBUTORS EOOD(*) KARELIA TOBACCO COMPANY (UK) LTD KARELIA TÜTÜN VE TICARET A.Ş Σύνολο 2019 2018 259 31.783 4.707 3.419 4 40.172 415 23.123 485 3.234 3 27.260 (*)Η συναλλαγή αυτή αφορά πωλήσεις (καθαρές χωρίς Ε.Φ.Κ.), της θυγατρικής KARELIA BULGARIA EOOD, προς τη θυγατρική της G.K DISTRIBUTORS EOOD. Οι πωλήσεις σε θυγατρικές εταιρείες, γίνονται με τους ίδιους όρους που ισχύουν και για τα μη συνδεμένα μέρη. ii) Υπόλοιπα που έχουν προκύψει από πωλήσεις αγαθών και υπηρεσιών (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ) 2019 2018 Απαιτήσεις από συνδεμένα μέρη MERIDIAN Α.Ε. KARELIA BULGARIA EOOD KARELIA TOBACCO COMPANY (UK) LTD KARELIA TÜTÜN VE TICARET A.Ş Σύνολο 248 3.918 167 4 4.337 212 2.063 461 0 2.736 iii) Υπόλοιπα που έχουν προκύψει από δάνεια και χρηματικές διευκολύνσεις (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ) Απαιτήσεις από συνδεμένα μέρη ΚΑΡΕΛΙΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΗ Α.Ε. KARELIA TOBACCO COMPANY (UK) LTD Σύνολο 2019 2018 21 0 21 21 23.000 23.021 Το Δάνειο που χορήγησε η Εταιρεία είναι βραχυπρόθεσμο και άτοκο. iv) Αμοιβές μελών Διοικητικού Συμβουλίου και Διευθυντικού προσωπικού (Ανώτατα και Ανώτερα στελέχη) (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ) Αμοιβές μελών Διοικητικού Συμβουλίου Μισθοί και λοιπές βραχυπρόθεσμες παροχές Διευθυντικού προσωπικού Ο Όμιλος Η Εταιρεία 2019 2018 2019 2018 484 478 484 478 3.044 3.528 2.694 3.172 2.818 3.302 2.472 2.950 32. Λειτουργικοί τομείς Η ακόλουθη πληροφόρηση αναφέρεται στους Λειτουργικούς Τομείς των Εταιρειών του Ομίλου, που πρέπει να αναφέρονται ξεχωριστά στις Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις. Οι Λειτουργικοί Τομείς έχουν ορισθεί με βάση τη διάρθρωση του Ομίλου και αναφέρονται κυρίως στο διαχωρισμό της δραστηριότητας του Ομίλου σε Ελλάδα και εξωτερικό, και βάσει του ότι οι υπεύθυνοι για τη λήψη των οικονομικών αποφάσεων παρακολουθούν τις χρηματοοικονομικές πληροφορίες, ξεχωριστά, όπως παρουσιάζονται από την Εταιρεία και καθεμιά από τις θυγατρικές της Εταιρείας που περιλαμβάνονται στην ενοποίηση. Τα υπεύθυνα όργανα για την λήψη και την παρακολούθηση των σχετικών αποφάσεων, είναι ο Διευθύνων Σύμβουλος και ο Γενικός Διευθυντής. 70 ΚΑΠΝΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΡΕΛΙΑ Α.Ε. Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις Η Διοίκηση αξιολογεί την επίδραση των Λειτουργικών Τομέων, βασιζόμενη στα λειτουργικά κέρδη και τα καθαρά κέρδη. Οι πληροφορίες, αναφορικά με τους Λειτουργικούς Τομείς παρακολουθούνται για τις Ελληνικές Εταιρείες του Ομίλου σύμφωνα με τα λογιστικά πρότυπα που προβλέπονται από την Ελληνική Νομοθεσία, και έχουν ως εξής: 2019 (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ) Ελλάδα (Δραστηριότητες Μητρικής και Ελληνικών Θυγατρικών) Έσοδα από πελάτες 2018 Εξωτερικό (Δραστηριότητες Θυγατρικών στο εξωτερικό) Ελλάδα (Δραστηριότητες Μητρικής και Ελληνικών Θυγατρικών) Εξωτερικό (Δραστηριότητες Θυγατρικών στο εξωτερικό) 213.445 45.886 202.700 Χρηματοοικονομικά έσοδα 4.697 7 3.618 21 Χρηματοοικονομικά έξοδα 1.157 101 895 95 Σύνολο αποσβέσεων παγίων στοιχείων Κέρδη προ φόρων 36.720 4.349 60 3.455 3 86.236 2.194 100.857 1.197 Η συμφωνία των υπολοίπων των κονδυλίων Έσοδα από πελάτες και Κέρδη προ φόρων με τις Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις έχει ως εξής: (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ) Ο Όμιλος Έσοδα από πελάτες Έσοδα από πελάτες (Ελλάδα και Εξωτερικό) Εισπραττόμενα έξοδα αποστολής αγαθών (σημ. 22) Απαλοιφές ενδοεταιρικών πωλήσεων (σημ. 31) Λοιπά Εφαρμογή ΔΠΧΑ 15 Ε.Φ.Κ. και Φ.Π.Α. (σημ. 19) Έσοδα σύμφωνα με Κατάσταση Αποτελεσμάτων και Συνολικών Εσόδων (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ) 2019 2018 259.331 239.420 (2.620) (2.644) (40.172) (27.260) 1.511 315 (2.351) (2.152) 819.996 753.443 1.035.695 961.122 Ο Όμιλος Κέρδη/(ζημίες) προ φόρων Κέρδη προ φόρων (Ελλάδα και Εξωτερικό) Μετάβαση από Ε.Λ.Π. σε Δ.Λ.Π. Απαλοιφές ενδοεταιρικών κερδών Κέρδη προ φόρων Καλαμάτα, 2019 2018 88.429 102.053 (944) (2.064) 242 87.727 2.852 102.841 27 Απριλίου 2020 Ο Αντιπρόεδρος Ο Δ/νων Σύμβουλος Ο Οικονομικός Δ/ντης Ο Δ/ντης Λογιστηρίου Ευστάθιος Γ. Καρέλιας Ανδρέας Γ. Καρέλιας Γεώργιος Δ. Αλεβιζόπουλος Ιωάννης Α. Αργύρης 71 ΚΑΠΝΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΡΕΛΙΑ Α.Ε. Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις

Περίληψη: Τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της ΚΑΠΝΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΡΕΛΙΑ Α.Ε.: 1. Βικτωρία-Μαργαρίτα Γ. Καρέλια, Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου 2. Ευστάθιος Γ. Καρέλιας, Αντιπρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου 3. Ανδρέας Γ. Καρέλιας, Διευθύνων Σύμβουλος ΔΗΛΩΝΟΥΜΕ ΟΤΙ εξ όσων γνωρίζουμε: α. Οι συνημμένες Εταιρικές και Ενοποιημένες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις της χρήσης 2019 της ΚΑΠΝΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΡΕΛΙΑ Α.Ε., εφεξής η «Εταιρεία» που καταρτίσθηκαν σύμφωνα με τα ισχύοντα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς, όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση, απεικονίζουν κατά τρόπο αληθή τα στοιχεία του Ενεργητικού, και των Υποχρεώσεων τα Ίδια Κεφάλαια καθώς και την Κατάσταση Αποτελεσμάτων της χρήσης που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019 της Εταιρείας, καθώς και των επιχειρήσεων που περιλαμβάνονται στην ενοποίηση, εκλαμβανομένων ως σύνολο, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 4 του Ν. 3556/2007. και β. Η Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου, επ’ αυτών των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων, απεικονίζει κατά τρόπο αληθή την εξέλιξη, τις επιδόσεις και τη θέση της Εταιρείας, καθώς και των επιχειρήσεων που περιλαμβάνονται στις ενοποιημένες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις, εκλαμβανομένων ως σύνολο, συμπεριλαμβανομένης της περιγραφής των κυριότερων κινδύνων και αβεβαιοτήτων που αντιμετωπίζουν. Καλαμάτα, 27 Απριλίου 2020 Η Πρόεδρος Ο Αντιπρόεδρος Ο Διευθύνων Σύμβουλος Βικτωρία-Μαργαρίτα Γ. Καρέλια Ευστάθιος Γ. Καρέλιας Ανδρέας Γ. Καρέλιας