Ετήσια Οικονομική Έκθεση 31 Δεκεμβρίου 2020 Η συνημμένη Ετήσια Οικονομική Έκθεση εγκρίθηκε από το Διοικητικό Συμβούλιο της Πειραιώς Financial Holdings Α.Ε. την 24η Μαρτίου 2021 και έχει αναρτηθεί στον ιστότοπο της Πειραιώς Financial Holdings στη διεύθυνση www.piraeusholdings.gr ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Δήλωση του άρθρου 4 παρ. 2 του Ν. 3556/2007 .......................................................................................................................... 6 Έκθεση Διαχείρισης Διοικητικού Συμβουλίου Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου ....................................................................................................................................... 7 Δήλωση Εταιρικής Διακυβέρνησης.............................................................................................................................................. 47 Επεξηγηματική Έκθεση .............................................................................................................................................................. 107 Εναλλακτικοί Δείκτες Μέτρησης Απόδοσης (ΕΔΜΑ) σε επίπεδο Ομίλου ................................................................................. 113 Έκθεση Ανεξάρτητου Ορκωτού Ελεγκτή Λογιστή ...................................................................................................................... 116 Ετήσιες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις Κατάσταση Αποτελεσμάτων ...................................................................................................................................................... 124 Κατάσταση Συνολικών Εσόδων ................................................................................................................................................. 125 Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης ................................................................................................................................... 126 Κατάσταση Μεταβολών Ιδίων Κεφαλαίων ................................................................................................................................ 127 Κατάσταση Ταμειακών Ροών ..................................................................................................................................................... 129 Σημειώσεις επί των Ετήσιων Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων 1 Γενικές πληροφορίες .............................................................................................................................................................. 130 2 Βάση κατάρτισης και σημαντικές λογιστικές αρχές ............................................................................................................... 132 2.1 Βάση κατάρτισης .............................................................................................................................. 132 2.2 Συνεχιζόμενη Δραστηριότητα ......................................................................................................................................... 132 2.3 Υιοθέτηση των Διεθνών Προτύπων Χρηματοοικονομικής Αναφοράς («Δ.Π.Χ.Α.»)........................................................ 136 2.4 Σημαντικές Λογιστικές Αρχές .......................................................................................................................................... 138 3 Εταιρικός Μετασχηματισμός- Διάσπαση με απόσχιση κλάδου ............................................................................................. 162 4 Σημαντικές λογιστικές παραδοχές και βασικές πηγές επιμέτρησης της αβεβαιότητας ........................................................ 167 4.1 Σημαντικές κρίσεις κατά την εφαρμογή των λογιστικών αρχών του Ομίλου ................................................................. 170 4.2 Βασικές πηγές εκτίμησης της αβεβαιότητας .................................................................................................................. 172 5 Διαχείριση Χρηματοοικονομικών Κινδύνων ........................................................................................................................... 175 5.1 Πλαίσιο Διαχείρισης Κινδύνων ........................................................................................................................................ 175 5.2 Πιστωτικός κίνδυνος........................................................................................................................................................ 183 5.3 Διαχείριση πιστωτικού κινδύνου .................................................................................................................................... 201 5.4 Ρυθμίσεις ......................................................................................................................................................................... 264 5.5 Ανταλλαγές χρέους με απόκτηση συμμετοχής ............................................................................................................... 269 5.6 Χρεωστικοί τίτλοι στο αποσβεσμένο κόστος ή αποτιμώμενοι σε εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων........ 269 5.7 Συγκέντρωση κινδύνου χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού με έκθεση σε πιστωτικό κίνδυνο ..................... 271 5.8 Συμψηφισμός χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού και παθητικού ................................................................ 284 5.9 Κίνδυνος αγοράς ............................................................................................................................................................. 286 5.10 Κίνδυνος συναλλάγματος .............................................................................................................................................. 288 5.11 Κίνδυνος επιτοκίου........................................................................................................................................................ 292 5.12 Κίνδυνος ρευστότητας ................................................................................................................................................... 296 5.13 Μεταβιβάσεις χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων.................................................................................... 298 5.14 Χρηματοοικονομικά μέσα που δεν τηρούνται σε εύλογες αξίες .................................................................................. 299 5.15 Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται σε εύλογες αξίες ................................................................................... 300 5.16 Κεφαλαιακή επάρκεια ................................................................................................................................................... 307 5.17 Κίνδυνος που σχετίζεται με την αναγνώριση του κυρίως τμήματος των αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων ως απαιτήσεις (Deferred Tax Credits) έναντι του Ελληνικού Δημοσίου είτε ως εποπτικό κεφάλαιο είτε ως απαίτηση .......................................................................................................................................................................... 309 6 Ανάλυση κατά τομέα ............................................................................................................................................................... 310 7 Καθαρά έσοδα από τόκους..................................................................................................................................................... 315 8 Καθαρά έσοδα προμηθειών ................................................................................................................................................... 316 9 Καθαρά κέρδη/ (ζημίες) από χρηματοοικονομικά μέσα που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσματικών λογαριασμών ............................................................................................................................................................................. 319 10 Καθαρά λοιπά έσοδα/ (έξοδα) ............................................................................................................................................. 320 11 Αμοιβές και έξοδα προσωπικού ........................................................................................................................................... 320 12 Έξοδα διοίκησης ................................................................................................................................................................... 321 13 Διακοπείσες δραστηριότητες ................................................................................................................................................ 321 14 Φόρος εισοδήματος .............................................................................................................................................................. 323 15 Κέρδη/(ζημίες) ανά μετοχή ................................................................................................................................................... 325 16 Φορολογικές επιδράσεις σχετιζόμενες με τα λοιπά συνολικά έσοδα / (έξοδα) περιόδου ................................................. 326 17 Ταμείο και διαθέσιμα στις κεντρικές τράπεζες .................................................................................................................... 326 18 Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυμάτων ............................................................................................................................. 327 19 Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα ................................................................................................................................... 328 20 Χρηματοοικονομικά μέσα ενεργητικού αποτιμώμενα σε εύλογες αξίες μέσω αποτελεσμάτων ........................................ 329 21 Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος ........................................................................................ 330 22 Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων ............................ 333 23 Απαιτήσεις από χρεωστικούς τίτλους στο αποσβεσμένο κόστος ........................................................................................ 334 24 Επενδύσεις σε ενοποιούμενες εταιρείες ............................................................................................................................. 335 25 Άυλα στοιχεία ενεργητικού .................................................................................................................................................. 349 26 Ενσώματα πάγια στοιχεία..................................................................................................................................................... 350 27 Επενδύσεις σε ακίνητα ......................................................................................................................................................... 352 28 Διακρατούμενα προς πώληση στοιχεία ενεργητικού........................................................................................................... 352 29 Λοιπά στοιχεία ενεργητικού ................................................................................................................................................. 355 30 Υποχρεώσεις προς πιστωτικά ιδρύματα ............................................................................................................................... 360 31 Υποχρεώσεις προς πελάτες .................................................................................................................................................. 361 32 Υποχρεώσεις από πιστωτικούς τίτλους ................................................................................................................................ 361 33 Λοιπές δανειακές υποχρεώσεις ............................................................................................................................................ 367 34 Λοιπές υποχρεώσεις ............................................................................................................................................................. 367 35 Προβλέψεις ........................................................................................................................................................................... 368 36 Tρέχουσες φορολογικές απαιτήσεις .................................................................................................................................... 369 37 Αναβαλλόμενοι Φόροι .......................................................................................................................................................... 370 38 Υποχρεώσεις για παροχές μετά τη συνταξιοδότηση και λήξης εργασιακής σχέσης............................................................ 373 39 Μισθώσεις ............................................................................................................................................................................ 383 40 Ενδεχόμενες υποχρεώσεις, εξασφαλίσεις, μεταφορές χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων και δεσμεύσεις .. 384 41 Μετοχικό κεφάλαιο και υπό αίρεση μετατρέψιμες ομολογίες............................................................................................ 394 42 Λοιπά αποθεματικά και αποτελέσματα εις νέον ................................................................................................................. 395 43 Μέρισμα ανά μετοχή ............................................................................................................................................................ 396 44 Ταμείο και ταμειακά ισοδύναμα .......................................................................................................................................... 397 45 Συναλλαγές με συνδεδεμένα μέρη....................................................................................................................................... 398 45.1 Πρόσωπα που κατέχουν καίριες Διοικητικές θέσεις και λοιπά συνδεδεμένα μέρη .................................................... 398 45.2 Θυγατρικές εταιρείες .................................................................................................................................................... 400 45.3 Συγγενείς εταιρείες ....................................................................................................................................................... 402 45.4 Κοινοπραξίες ................................................................................................................................................................. 402 46 Μεταβολές στο χαρτοφυλάκιο των ενοποιούμενων εταιρειών .......................................................................................... 403 47 Αμοιβές Ανεξάρτητου Ορκωτού Ελεγκτή Λογιστή ................................................................................................................ 404 48 Γνωστοποιήσεις του Νόμου 4261/5.5.2014 ......................................................................................................................... 404 49 Γνωστοποιήσεις του Νόμου 4151/2013 ............................................................................................................................... 407 50 Γεγονότα μετά την ημερομηνία της περιόδου αναφοράς ................................................................................................... 407 Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2020 Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2020 Δήλωση Εταιρικής Διακυβέρνησης ΔΗΛΩΣΗ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ Η παρούσα Δήλωση Εταιρικής Διακυβέρνησης της Πειραιώς Financial Holdings A.E αποτελεί μέρος της Έκθεσης Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου και περιέχει πληροφορίες αναφορικά με τα ζητήματα του άρθρου 152 του Ν. 4548/2018 κατά την ημερομηνία αναφοράς της 31ης Δεκεμβρίου 2020 καθώς και των γεγονότων μεταγενέστερης περιόδου και μέχρι την ημερομηνία δημοσίευσης της Ετήσιας Οικονομικής Έκθεσης. Σημειώνεται ότι κατά τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς και μέχρι την 30η Δεκεμβρίου 2020, κατά την οποία ολοκληρώθηκε η Διάσπαση με απόσχιση του κλάδου τραπεζικών δραστηριοτήτων της Εταιρείας και εισφορά του σε νεοσυσταθείσα εταιρείαπιστωτικό ίδρυμα, η Εταιρεία υπόκειτο στις διεξοδικές ρυθμίσεις εταιρικής διακυβέρνησης που εφαρμόζονται στα πιστωτικά ιδρύματα. Μετά την ολοκλήρωση της Διάσπασης, η Εταιρεία έπαυσε να είναι πιστωτικό ίδρυμα πλην όμως εξακολουθεί να εφαρμόζει τη συντριπτική πλειοψηφία των εν λόγω ρυθμίσεων και πρακτικών, προσαρμοσμένων στις παρούσες δραστηριότητές της, καθώς αποτελούν βέλτιστες πρακτικές εταιρικής διακυβέρνησης και σε μεγάλο βαθμό καλύπτουν τις απαιτήσεις του νέου Νόμου 4706/2020 περί εταιρικής διακυβέρνησης που θα είναι εφαρμοστέος στις Ελληνικές εισηγμένες εταιρείες από τον Ιούλιο του 2021. Δεδομένων των ανωτέρω, το περιεχόμενο της παρούσας θα πρέπει να αναγιγνώσκεται υπό το πρίσμα του προ της Διάσπασης status της Εταιρείας ως πιστωτικό ίδρυμα και εισηγμένη εταιρεία. Το πλαίσιο εταιρικής διακυβέρνησης που αναφέρεται στην παρούσα δήλωση (συμπεριλαμβανομένων των αρμοδιοτήτων και των δραστηριοτήτων του Διοικητικού Συμβουλίου και των Επιτροπών κατά τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς) θα πρέπει να θεωρείται ότι αναφέρεται σε εκείνο της πρώην Τράπεζας Πειραιώς και οι αναφορές στην «Εταιρεία» (πρώην Τράπεζα Πειραιώς Ανώνυμος Εταιρεία) θα πρέπει να αναγιγνώσκονται και να νοούνται ως αναφορές στην πρώην «Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε.» (μετονομασθείσα τώρα σε Πειραιώς Financial Holdings Α.Ε.) πριν από την 30η Δεκεμβρίου 2020, ημερομηνία ολοκλήρωσης της Διάσπασης, εκτός εάν ορίζεται διαφορετικά. Σημαντικές διαφοροποιήσεις σε σχέση με τα δεδομένα, ως αυτά έχουν κατά την ημερομηνία δημοσίευσης της παρούσας γνωστοποιούνται με ρητές αναφορές, όπου απαιτείται. Σημειώνεται ότι η Εταιρεία εργάζεται επί του παρόντος για την προσαρμογή των πολιτικών, των εσωτερικών διαδικασιών και των κανονισμών λειτουργίας του Δ.Σ. και των Επιτροπών, προκειμένου να ευθυγραμμιστoύν με τις δραστηριότητες και το νέο της status μετά Διάσπαση ως χρηματοδοτική εταιρεία συμμετοχών καθώς και με το νέο νομοθετικό πλαίσιο για την εταιρική διακυβέρνηση των εισηγμένων εταιρειών που θα τεθεί σε ισχύ από τον Ιούλιο του 2021, όπου ισχύει. Επικαιροποιημένες πληροφορίες σε σχέση με την εκάστοτε οργανωτική δομή, τα διοικητικά όργανα και τις Πολιτικές της Εταιρείας θα είναι σταδιακά διαθέσιμα μέσω της ιστοσελίδας. Ειδικότερα, στο Κεφάλαιο I περιγράφεται το θεσμικό και κανονιστικό πλαίσιο που η Εταιρεία εφαρμόζει σε επίπεδο εταιρικής διακυβέρνησης και λειτουργίας, καθώς και τα στοιχεία του Εσωτερικού της Κανονισμού Εταιρικής Διακυβέρνησης και Λειτουργίας. Το Κεφάλαιο ΙΙ περιλαμβάνει την ανάλυση της σύνθεσης και τον τρόπο λειτουργίας των διοικητικών, διαχειριστικών και εποπτικών οργάνων και των επιτροπών της, συμπεριλαμβανομένων του Συστήματος Εσωτερικού Ελέγχου (ΣΕΕ), της Κανονιστικής Συμμόρφωσης και της Διαχείρισης Κινδύνων που εφαρμόζει η Εταιρεία. ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΘΕΣΜΙΚΩΝ ΚΑΝΟΝΩΝ ΚΑΙ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ I. Η Εταιρεία, ως Ανώνυμη Εταιρεία εισηγμένη στο Χρηματιστήριο Αθηνών, παράλληλα με τις διατάξεις του εταιρικού δικαίου και το Καταστατικό της, εφαρμόζει τις διατάξεις Εταιρικής Διακυβέρνησης εισηγμένων εταιρειών που περιέχονται στο N. 3016/2002. Επιπλέον, ως χρηματοπιστωτικός οργανισμός που εποπτεύεται από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ), η Εταιρεία εφάρμοζε κατά την περίοδο αναφοράς τις αυστηρότερες ειδικές διατάξεις του Ν. 4261/2014 και της Π.Δ./Τ.Ε. 47 Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2020 2577/9.3.2006 για τις αρχές λειτουργίας και τα κριτήρια αξιολόγησης του ΣΕΕ πιστωτικών ιδρυμάτων. Περαιτέρω, η Εταιρεία έχει καταρτίσει και εφαρμόζει Κανονισμό Εταιρικής Διακυβέρνησης και Λειτουργίας (στο εξής «ο Κανονισμός») ο οποίος αποτελεί εσωτερικό έγγραφο της Εταιρείας. Στον Κανονισμό ενσωματώνονται οι κανόνες που απορρέουν από το υποχρεωτικό θεσμικό πλαίσιο (ιδίως Ν. 3016/2002, Ν. 4261/2014, Π.Δ./Τ.Ε. 2577/9.3.2006, απόφαση υπ’ αριθμ. 5/204/14.11.2000 της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, οι διατάξεις του Κανονισμού του Χρηματιστηρίου Αθηνών) και υιοθετούνται οι βέλτιστες διεθνείς πρακτικές Εταιρικής Διακυβέρνησης συμπεριλαμβανομένων των Αρχών Εταιρικής Διακυβέρνησης του ΟΟΣΑ (2004). Το Καταστατικό της Εταιρείας είναι αναρτημένo στην ιστοσελίδα της Τράπεζας. Βασικοί στόχοι του Κανονισμού είναι: i) η διασφάλιση της διαφάνειας, αρτιότητας, λειτουργικότητας και αποτελεσματικότητας του υφιστάμενου συστήματος εταιρικής διακυβέρνησης και εσωτερικού ελέγχου της Εταιρείας, ii) η ενίσχυση της εμπιστοσύνης προς την Εταιρεία των ημεδαπών και αλλοδαπών επενδυτών, των μετόχων, των εργαζομένων και των πελατών της, iii) η διαρκής συμμόρφωση της Εταιρείας με τις νομοθετικές και κανονιστικές διατάξεις, οι οποίες ρυθμίζουν την οργάνωση και λειτουργία της, καθώς και τις δραστηριότητές της, iv) η διαμόρφωση πλαισίου αυτορρύθμισης της λειτουργίας της Εταιρείας με τη θέσπιση δεσμευτικών κανόνων για τη διοίκηση, τα στελέχη και το προσωπικό της, οι οποίοι λειτουργούν συμπληρωματικά προς τις διατάξεις του ισχύοντος ρυθμιστικού πλαισίου και θεσπίζονται με γνώμονα την ενίσχυση της χρηστής και υπεύθυνης διοίκησης και λειτουργίας της Εταιρείας. Η οργανωτική δομή της Εταιρείας συμμορφώνεται με τις εκάστοτε ισχύουσες αρχές του θεσμικού πλαισίου, το οποίο διέπει τη λειτουργία των εισηγμένων εταιρειών, και είναι διαρθρωμένη κατά τέτοιο τρόπο, ώστε να ανταποκρίνεται στις ανάγκες των κύριων επιχειρησιακών τομέων στους οποίους δραστηριοποιείται. Η διασφάλιση αποτελεσματικής οργανωτικής δομής και ο σαφής καθορισμός των αρμοδιοτήτων και ορίων ευθύνης κάθε υπηρεσιακής μονάδας αποτελούν τη βάση, στην οποία στηρίζονται η λειτουργία και οι εργασίες της Εταιρείας. Ιδιαίτερη έμφαση δίδεται στο σχεδιασμό σαφούς οργανωτικής διάρθρωσης με ευκρινείς, διαφανείς και συνεπείς γραμμές ευθύνης, στη θέσπιση αποτελεσματικών και αναλυτικών διαδικασιών διεξαγωγής των εργασιών της Εταιρείας και επαρκών μηχανισμών ελέγχου αυτών, καθώς και στον εντοπισμό, διαχείριση, παρακολούθηση και αναφορά των κινδύνων, τους οποίους αναλαμβάνει ή ενδέχεται να αναλάβει η Εταιρεία στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων της. Βασικό μέλημα της Εταιρείας αποτελεί, επίσης, η ανάπτυξη και η συνεχής αναβάθμιση, τόσο σε ατομικό όσο και σε επίπεδο Ομίλου, του ΣΕΕ, το οποίο αποτελεί σύνολο επαρκώς τεκμηριωμένων και λεπτομερώς καταγεγραμμένων ελεγκτικών μηχανισμών και διαδικασιών, ενσωματώνοντας τις βέλτιστες αρχές της εταιρικής διακυβέρνησης και καλύπτοντας σε συνεχή βάση κάθε δραστηριότητα και συναλλαγή της Εταιρείας, συντελώντας στην αποτελεσματική και ασφαλή λειτουργία της. Στον Κανονισμό γίνεται αναλυτική αναφορά στις αρμοδιότητες και στη λειτουργία των βασικών οργάνων της Εταιρείας, ιδίως αναφορικά με το Διοικητικό Συμβούλιο, την Επιτροπή Ελέγχου, την Επιτροπή Κινδύνων, την Επιτροπή Αποδοχών, την Επιτροπή Ανάδειξης Υποψηφίων Μελών Διοικητικού Συμβουλίου, την Επιτροπή Στρατηγικής, την Επιτροπή Δεοντολογίας και Διακυβέρνησης Δ.Σ., την Εκτελεστική Επιτροπή Ομίλου και τις Μονάδες Εσωτερικού Ελέγχου του Ομίλου, Διαχείρισης Κινδύνων και Κανονιστικής Συμμόρφωσης. 48 Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2020 Επιπλέον, στο πλαίσιο της υπαγωγής της στις διατάξεις του Ν.3864/2010, εφαρμόζονται οι προβλέψεις της από 27 Νοεμβρίου 2015 Σύμβασης Πλαισίου Συνεργασίας (Relationship Framework Agreement-RFA) 5 με το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΤΧΣ). Το RFA ρυθμίζει τη σχέση μεταξύ της Τράπεζας και του ΤΧΣ για θέματα που άπτονται μεταξύ άλλων: (α) της Εταιρικής Διακυβέρνησης της Εταιρείας, (β) των δικαιωμάτων και των υποχρεώσεων του Εκπροσώπου του ΤΧΣ στο Διοικητικό Συμβούλιο (γ) της υποχρέωσης λήψης της έγκρισης του ΤΧΣ για σημαντικά θέματα, καθώς και (δ) της παρακολούθησης του προφίλ κινδύνου σε σχέση με την εγκεκριμένη Στρατηγική Κινδύνων και Κεφαλαίων. II. 1. ΔΙΟΙΚΗΣΗ, ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΑ ΚΑΙ ΕΠΟΠΤΙΚΑ ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΕΠΙΤΡΟΠΕΣ Γενική συνέλευση μετόχων Σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 4548/2018, περί αναμόρφωσης του δικαίου ανωνύμων εταιρειών, για τους μετόχους της Εταιρείας καθώς και για τη διαδικασία σύγκλησης και συνεδρίασης γενικής συνέλευσης αυτών ισχύουν τα ακόλουθα: 1.1. Μέτοχος Οι μέτοχοι ασκούν τα δικαιώματά τους με τη συμμετοχή τους στη γενική συνέλευση. Οι νόμιμες αποφάσεις της γενικής συνέλευσης δεσμεύουν και τους μετόχους που απουσιάζουν ή διαφωνούν. Ως μέτοχος έναντι της Εταιρείας θεωρείται ο εγγεγραμμένος στο ηλεκτρονικό αρχείο των άυλων μετοχών της Εταιρείας του Συστήματος Άυλων Τίτλων (Σ.Α.Τ.). Ο νόμος 4569/2018 εισήγαγε τη δομή των συλλογικών λογαριασμών κινητών αξιών (omnibus accounts) στο μητρώο του ATHEXCSD, δηλ. λογαριασμούς που τηρούνται από διαμεσολαβητές προς όφελος των τελικών επενδυτών. Σε περίπτωση μετοχών που διατηρούνται σε συλλογικούς λογαριασμούς, η ιδιότητα του μετόχου έναντι της εταιρείας αποδεικνύεται μέσω της εγγραφής του μετόχου στα βιβλία του διαμεσολαβητή που κατέχει τον συλλογικό λογαριασμό. Μέχρι την αδειοδότηση του ATHEXCSD βάσει CSDR και την έγκριση του Κανονισμού Λειτουργίας του, οι συλλογικοί λογαριασμοί omnibus δεν είναι ακόμη πλήρως λειτουργικοί. 1.2. Είδη γενικών συνελεύσεων Η γενική συνέλευση συνέρχεται από το διοικητικό συμβούλιο υποχρεωτικά στην έδρα της Εταιρείας ή στην περιφέρεια άλλου δήμου εντός του νομού της έδρας ή άλλου δήμου όμορου της έδρας ή στην περιφέρεια του δήμου, όπου βρίσκεται η έδρα του χρηματιστηρίου Αθηνών, τουλάχιστον μία φορά κάθε εταιρική χρήση, εντός της προθεσμίας που προβλέπεται στις εκάστοτε ισχύουσες διατάξεις. Το Διοικητικό Συμβούλιο μπορεί να συγκαλεί σε έκτακτη συνεδρίαση τη γενική συνέλευση των μετόχων, όταν το κρίνει σκόπιμο ή αναγκαίο. Περαιτέρω η γενική συνέλευση μπορεί να συγκληθεί με αίτημα της μειοψηφίας των μετόχων κατά την παρ. 1 του άρθρου 141 του ν. 4548/2018. Επίσης δικαίωμα να ζητήσει τη σύγκληση γενικής συνέλευσης έχει και ο Ελεγκτής της Εταιρείας με αίτησή του προς τον 5 Σχέδιο της Σύμβασης Πλαισίου Συνεργασίας με το ΤΧΣ (Relationship Framework Agreement) είναι διαθέσιμο στην ιστοσελίδα του ΤΧΣ. 49 Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2020 Πρόεδρο του Διοικητικού Συμβουλίου. 1.3. Αρμοδιότητες γενικής συνέλευσης Η γενική συνέλευση, κατά τις διατάξεις του άρθρου 117 του ν. 4548/2018, όπως ισχύει, είναι η μόνη αρμόδια να αποφασίζει για: α) Τροποποιήσεις του καταστατικού. Ως τροποποιήσεις θεωρούνται και οι αυξήσεις και μειώσεις του κεφαλαίου, β) Εκλογή μελών του Διοικητικού Συμβουλίου και Ελεγκτών, γ) Έγκριση της συνολικής διαχείρισης κατά το άρθρο 108 του ν. 4548/2018 και απαλλαγή των Ελεγκτών, δ) Έγκριση των ετήσιων και των τυχόν ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων, ε) Διάθεση των ετήσιων κερδών, στ) Έγκριση παροχής αμοιβών ή προκαταβολής αμοιβών κατά το άρθρο 109 του ν. 4548/2018, ζ) Έγκριση της πολιτικής αποδοχών και της έκθεσης αποδοχών, κατά τις διατάξεις των άρθρων 110 και 112 του ν. 4548/2018, η) Συγχώνευση, διάσπαση, μετατροπή, αναβίωση, παράταση της διάρκειας ή λύση της Εταιρείας, σύμφωνα με τα οριζόμενα στις διατάξεις των ν. 4548/2018 και ν. 4601/2019, όπως ισχύουν, θ) Διορισμό εκκαθαριστών. Επισημαίνεται ότι στις διατάξεις της προηγούμενης παραγράφου δεν υπάγονται: α) Αυξήσεις κεφαλαίου ή πράξεις αναπροσαρμογής του κεφαλαίου που ρητά ανατίθενται από το νόμο στο Διοικητικό Συμβούλιο, καθώς και αυξήσεις που επιβάλλονται από διατάξεις άλλων νόμων, β) Η τροποποίηση ή η προσαρμογή διατάξεων του καταστατικού από το Διοικητικό Συμβούλιο στις περιπτώσεις που ορίζει τούτο ρητά ο νόμος, γ) Η εκλογή μελών Δ.Σ. σε αντικατάσταση παραιτηθέντων, αποθανόντων ή απωλεσάντων την ιδιότητά τους με οποιονδήποτε άλλο τρόπο, σε συμμόρφωση με το άρθρο 82 του ν. 4548/2018 δ) Η δυνατότητα διανομής προσωρινών μερισμάτων κατά τις παραγράφους 1 και 2 του άρθρου 162 του ν. 4548/201 ε) Η δυνατότητα διανομής κατά την παράγραφο 3 του άρθρου 162 του ν. 4548/2018 κερδών ή προαιρετικών αποθεματικών μέσα στην τρέχουσα εταιρική χρήση με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου, υποκείμενη σε δημοσίευση. 1.4. Πρόσκληση της γενικής συνέλευσης Η πρόσκληση της γενικής συνέλευσης περιλαμβάνει τουλάχιστον τις εξής πληροφορίες: α) το οίκημα με ακριβή διεύθυνση, β) τη χρονολογία και την ώρα της συνεδρίασης γ) τα θέματα της ημερήσιας διάταξης με σαφήνεια δ) τους μετόχους που έχουν δικαίωμα συμμετοχής 50 Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2020 ε) ακριβείς οδηγίες για τον τρόπο με τον οποίο οι μέτοχοι θα μπορέσουν να μετάσχουν στη συνέλευση και να ασκήσουν τα δικαιώματά τους αυτοπροσώπως ή δι’ αντιπροσώπου ή, ενδεχομένως, και από απόσταση στ) τα δικαιώματα των μετόχων των παραγράφων 2, 3, 6, 7 του άρθρου 141 του ν. 4548/2018, όπως ισχύει, με αναφορά της προθεσμίας εντός της οποίας μπορεί να ασκηθεί κάθε δικαίωμα, ή/και εναλλακτικά, την καταληκτική ημερομηνία μέχρι την οποία μπορούν τα δικαιώματα αυτά να ασκηθούν. Επισημαίνεται ότι αναλυτικές πληροφορίες για το σύνολο των δικαιωμάτων μειοψηφίας είναι διαθέσιμες στο κεφάλαιο 2 κατωτέρω, ζ) τη διαδικασία για την άσκηση του δικαιώματος ψήφου μέσω αντιπροσώπου και ιδίως τα έντυπα τα οποία χρησιμοποιεί για το σκοπό αυτόν η Εταιρεία, καθώς και τα τυχόν μέσα και τις μεθόδους που προβλέπονται από το καταστατικό, σύμφωνα με την παράγραφο 5 του άρθρου 128 του νόμου 4548/2018 για να δέχεται η Εταιρεία ηλεκτρονικές κοινοποιήσεις διορισμού και ανάκλησης αντιπροσώπων, η) τη διαδικασία για την άσκηση του δικαιώματος ψήφου με αλληλογραφία ή με ηλεκτρονικά μέσα, εφόσον συντρέχει τέτοια περίπτωση κατά τα προβλεπόμενα στις διατάξεις των άρθρων 125 και 126 του ν. 4548/2018, όπως ισχύει θ) καθορισμό της ημερομηνίας καταγραφής, κατά την παράγραφο 6 του άρθρου 124 του ν. 4548/2018, όπως ισχύει, ι) γνωστοποίηση του τόπου στον οποίο είναι διαθέσιμο το πλήρες κείμενο των εγγράφων και των σχεδίων αποφάσεων, που προβλέπονται στην παράγραφο 4 του άρθρου 123 του ν. 4548/2018, όπως ισχύει, καθώς και τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να λαμβάνονται αυτά, και ια) διεύθυνση του διαδικτυακού τόπου της Εταιρείας, όπου είναι διαθέσιμες οι πληροφορίες των παραγράφων 3 και 4 του άρθρου 123 του Ν.4548/2018. Με εξαίρεση τις επαναληπτικές συνελεύσεις, η πρόσκληση της Γενικής Συνέλευσης δημοσιεύεται είκοσι (20) τουλάχιστον πλήρεις ημέρες πριν από την ημέρα της συνεδρίασης: (α) με την καταχώρισή της στη Μερίδα της Εταιρείας στο Γ.Ε.ΜΗ., καθώς και (β) στο διαδικτυακό τόπο της Εταιρείας, και δημοσιοποιείται μέσα στην ίδια προθεσμία, με τρόπο που διασφαλίζει την ταχεία και χωρίς διακρίσεις πρόσβαση σε αυτήν, με αξιόπιστα μέσα, για την αποτελεσματική διάχυση των πληροφοριών στο επενδυτικό κοινό, όπως ιδίως με έντυπα και ηλεκτρονικά μέσα ενημέρωσης με εθνική και πανευρωπαϊκή εμβέλεια. Ανεξάρτητα από τους παραπάνω τρόπους δημοσίευσης της πρόσκλησης, κάθε μέτοχος έχει το δικαίωμα να ζητήσει από την Εταιρεία να του αποστέλλει με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο ατομική πληροφόρηση για επικείμενες γενικές συνελεύσεις τουλάχιστον δέκα (10) ημέρες πριν από την ημέρα της συνεδρίασης. 1.5. Συμμετοχή στη γενική συνέλευση Στη γενική συνέλευση (και στην επαναληπτική) μπορεί να συμμετάσχει το πρόσωπο που έχει τη μετοχική ιδιότητα κατά την έναρξη της πέμπτης ημέρας πριν από την ημέρα της αρχικής συνεδρίασης της γενικής συνέλευσης (Ημερομηνία Καταγραφής). Η ως άνω ημερομηνία καταγραφής ισχύει και στην περίπτωση εξ αναβολής ή επαναληπτικής συνεδρίασης, με την προϋπόθεση ότι η εξ αναβολής ή η επαναληπτική συνεδρίαση δεν απέχει περισσότερες από τριάντα (30) ημέρες από την ημερομηνία καταγραφής. Αν αυτό δεν συμβαίνει ή αν για την περίπτωση της επαναληπτικής γενικής συνέλευσης δημοσιεύεται νέα πρόσκληση, συμμετέχει στη γενική συνέλευση το πρόσωπο που έχει τη μετοχική ιδιότητα κατά την έναρξη της τρίτης ημέρας πριν από την ημέρα της εξ αναβολής ή της επαναληπτικής γενικής συνέλευσης. 51 Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2020 Η απόδειξη της μετοχικής ιδιότητας μπορεί να γίνεται με κάθε νόμιμο μέσο και πάντως βάσει ενημέρωσης που λαμβάνει η Εταιρεία από το κεντρικό αποθετήριο τίτλων, εφόσον παρέχει υπηρεσίες μητρώου ή μέσω των συμμετεχόντων και εγγεγραμμένων διαμεσολαβητών στο κεντρικό αποθετήριο τίτλων σε κάθε άλλη περίπτωση. Το Διοικητικό Συμβούλιο δύναται να αποφασίσει, εφόσον το καταστατικό το προβλέπει, ότι η γενική συνέλευση δε θα συνέλθει σε κάποιο τόπο, αλλά θα συνεδριάσει εξ ολοκλήρου με συμμετοχή των μετόχων από απόσταση με ηλεκτρονικά μέσα σύμφωνα με τα οριζόμενα και υπό τις προϋποθέσεις της εκάστοτε ισχύουσας νομοθεσίας. Το Διοικητικό Συμβούλιο δύναται να αποφασίσει, εφόσον το καταστατικό το προβλέπει, τη δυνατότητα συμμετοχής του εκάστοτε μετόχου στην ψηφοφορία επί θεμάτων της ημερήσιας διάταξης της γενικής συνέλευσης από απόσταση δια αλληλογραφίας ή με ηλεκτρονικά μέσα, της ψηφοφορίας διεξαγόμενης πριν από την συνεδρίαση σύμφωνα με τα οριζόμενα και υπό τις προϋποθέσεις τις εκάστοτε ισχύουσας νομοθεσίας. Στη γενική συνέλευση δικαιούνται να παρίστανται και τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου και οι ελεγκτές της Εταιρείας. Με ευθύνη του Προέδρου της γενικής συνέλευσης μπορεί να επιτραπεί από τον τελευταίο η παρουσία και άλλων προσώπων μη εχόντων την μετοχική ιδιότητα ή εκπροσώπων μετόχων. Η συμμετοχή των προαναφερόντων προσώπων στη γενική συνέλευση μπορεί να γίνει επίσης και με ηλεκτρονικά μέσα, σύμφωνα με τις ακριβώς ανωτέρω δύο παραγράφους του παρόντος. Σε περίπτωση διεξαγωγής γενικής συνέλευσης, από απόσταση με οπτικοακουστικά ή άλλα ηλεκτρονικά μέσα, σύμφωνα με τα ως άνω, οι μέτοχοι και λοιποί ενδιαφερόμενοι ενημερώνονται ειδικώς για τη διαδικασία μέσω της πρόσκλησης της γενικής συνέλευσης. Ο μέτοχος μπορεί να συμμετέχει στη γενική συνέλευση αυτοπροσώπως ή μέσω αντιπροσώπου. Ο μέτοχος μπορεί να διορίσει αντιπρόσωπο για μία ή περισσότερες γενικές συνελεύσεις και για ορισμένο χρόνο. Ο αντιπρόσωπος ψηφίζει, σύμφωνα με τις οδηγίες του μετόχου, αν υφίστανται. Τυχόν μη συμμόρφωση του αντιπροσώπου με τις οδηγίες που έχει λάβει δεν επηρεάζει το κύρος των αποφάσεων της γενικής συνέλευσης, ακόμη και αν η ψήφος του αντιπροσώπου ήταν αποφασιστική για την επίτευξη της πλειοψηφίας. Κάθε μέτοχος μπορεί να διορίζει μέχρι τρεις (3) αντιπροσώπους. Ωστόσο, αν ο μέτοχος κατέχει μετοχές της Εταιρείας, οι οποίες εμφανίζονται σε περισσότερους του ενός λογαριασμούς αξιών, ο περιορισμός αυτός δεν εμποδίζει τον μέτοχο να ορίζει διαφορετικούς αντιπροσώπους για τις μετοχές που εμφανίζονται στον κάθε λογαριασμό αξιών σε σχέση με ορισμένη γενική συνέλευση. Η παροχή πληρεξουσιότητας είναι ελεύθερα ανακλητή. Ο διορισμός και η ανάκληση ή αντικατάσταση του εκπροσώπου ή αντιπροσώπου γίνονται εγγράφως ή με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο ή άλλα ηλεκτρονικά μέσα και υποβάλλονται στην Εταιρεία σαράντα οκτώ (48) τουλάχιστον ώρες πριν από την ορισθείσα ημερομηνία συνεδρίασης της γενικής συνέλευσης Ο αντιπρόσωπος μετόχου υποχρεούται να γνωστοποιεί στην Εταιρεία πριν από την έναρξη της συνεδρίασης της γενικής συνέλευσης, κάθε συγκεκριμένο γεγονός, το οποίο μπορεί να είναι χρήσιμο στους μετόχους για την αξιολόγηση του κινδύνου να εξυπηρετήσει ο αντιπρόσωπος άλλα συμφέροντα πλην των συμφερόντων του μετόχου. Σύμφωνα με τον νόμο, μπορεί να προκύπτει σύγκρουση συμφερόντων ιδίως όταν ο αντιπρόσωπος: 52 (α) είναι μέτοχος που ασκεί τον έλεγχο της εταιρείας ή άλλο νομικό πρόσωπο ή οντότητα η οποία ελέγχεται από το μέτοχο αυτόν, (β) είναι μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου ή εν γένει της διοίκησης της εταιρείας ή μετόχου που ασκεί τον έλεγχο της Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2020 εταιρείας ή άλλου νομικού προσώπου ή οντότητας που ελέγχεται από μέτοχο ο οποίος ασκεί τον έλεγχο της εταιρείας, (γ) είναι υπάλληλος ή ελεγκτής της εταιρείας ή μετόχου που ασκεί τον έλεγχο της εταιρείας ή άλλου νομικού προσώπου ή οντότητας που ελέγχεται από μέτοχο ο οποίος ασκεί τον έλεγχο της εταιρείας, (δ) είναι σύζυγος ή συγγενής πρώτου βαθμού με ένα από τα φυσικά πρόσωπα των περιπτώσεων (α) έως (γ’) ανωτέρω. 1.6. Απλή απαρτία και πλειοψηφία της γενικής συνέλευσης Η γενική συνέλευση βρίσκεται σε απαρτία και συνεδριάζει έγκυρα επί των θεμάτων της ημερήσιας διάταξης, όταν παρίστανται ή αντιπροσωπεύονται σε αυτήν μέτοχοι εκπροσωπούντες το ένα πέμπτο (1/5) τουλάχιστον του καταβεβλημένου κεφαλαίου. Αν δεν επιτευχθεί η απαρτία αυτή, η γενική συνέλευση συνέρχεται εκ νέου μέσα σε είκοσι (20) ημέρες από τη χρονολογία της ματαιωθείσας συνεδρίασης, ύστερα από πρόσκληση προ δέκα (10) τουλάχιστον πλήρων ημερών. Στην επαναληπτική αυτή συνεδρίαση η γενική συνέλευση βρίσκεται σε απαρτία και συνεδριάζει έγκυρα επί των θεμάτων της αρχικής ημερησίας διάταξης, οσοδήποτε και αν είναι το εκπροσωπούμενο σε αυτήν τμήμα του καταβεβλημένου κεφαλαίου. Νεότερη πρόσκληση δεν απαιτείται, αν στην αρχική πρόσκληση είχε ήδη ορισθεί ο τόπος και ο χρόνος της επαναληπτικής συνεδρίασης, με την προϋπόθεση ότι μεσολαβούν πέντε (5) τουλάχιστον ημέρες ανάμεσα στη ματαιωθείσα συνεδρίαση και την επαναληπτική. Με την επιφύλαξη της παραγράφου 1.7 του παρόντος, οι αποφάσεις της γενικής συνέλευσης λαμβάνονται με απόλυτη πλειοψηφία των εκπροσωπούμενων σε αυτή ψήφων. 1.7. Εξαιρετική απαρτία και πλειοψηφία της γενικής συνέλευσης Κατ’ εξαίρεση, η γενική συνέλευση βρίσκεται σε απαρτία και συνεδριάζει έγκυρα επί των θεμάτων της αρχικής ημερήσιας διάταξης, όταν παρίστανται ή αντιπροσωπεύονται σε αυτήν μέτοχοι εκπροσωπούντες το ήμισυ (1/2) του καταβεβλημένου κεφαλαίου, προκειμένου για αποφάσεις που αφορούν τη μεταβολή της εθνικότητας της Εταιρείας, τη μεταβολή του αντικειμένου της Εταιρείας, την επαύξηση των υποχρεώσεων των μετόχων, την τακτική αύξηση του κεφαλαίου, εκτός αν επιβάλλεται από το νόμο ή γίνεται με κεφαλαιοποίηση αποθεματικών, τη μείωση του κεφαλαίου, εκτός αν γίνεται, σύμφωνα με την παράγραφο 5 του άρθρου 21 του ν. 4548/2018 ή την παράγραφο 6 του άρθρου 49 του ν. 4548/2018, τη μεταβολή του τρόπου διάθεσης των κερδών, τη συγχώνευση, διάσπαση, μετατροπή, αναβίωση, παράταση της διάρκειας ή διάλυση της Εταιρείας, την παροχή ή ανανέωση εξουσίας προς το διοικητικό συμβούλιο για αύξηση του κεφαλαίου, σύμφωνα με την παράγραφο 1 του άρθρου 24 του ν. 4548/2018, καθώς και σε κάθε άλλη περίπτωση που ορίζεται στο νόμο ότι η γενική συνέλευση αποφασίζει με αυξημένη απαρτία και πλειοψηφία. Αν δεν επιτευχθεί η απαρτία της προηγούμενης παραγράφου, η γενική συνέλευση προσκαλείται και συνέρχεται εκ νέου, μέσα σε είκοσι (20) ημέρες από τη χρονολογία της ματαιωθείσας συνεδρίασης, ύστερα από πρόσκληση προ δέκα (10) τουλάχιστον πλήρων ημερών, βρίσκεται δε σε απαρτία και συνεδριάζει έγκυρα επί των θεμάτων της αρχικής ημερήσιας διάταξης, όταν παρίστανται ή αντιπροσωπεύονται σε αυτήν μέτοχοι εκπροσωπούντες το ένα πέμπτο (1/5) τουλάχιστον του καταβεβλημένου κεφαλαίου. Νεότερη πρόσκληση δεν απαιτείται, αν στην αρχική πρόσκληση είχε ήδη ορισθεί ο τόπος και ο χρόνος της επαναληπτικής συνεδρίασης, με την προϋπόθεση ότι μεσολαβούν πέντε (5) τουλάχιστον ημέρες ανάμεσα στη ματαιωθείσα συνεδρίαση και την επαναληπτική. Οι αποφάσεις της παραγράφου 1.7 του παρόντος λαμβάνονται με πλειοψηφία των δύο τρίτων (2/3) των ψήφων που εκπροσωπούνται στη γενική συνέλευση. 53 Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2020 1.8. Θέματα συζήτησης - Πρακτικά γενικής συνέλευσης Οι συζητήσεις και οι αποφάσεις της γενικής συνέλευσης περιορίζονται στα θέματα που αναγράφονται στην ημερήσια διάταξη. Το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας αναγγέλλεται από τον πρόεδρο της γενικής συνέλευσης μόλις διαπιστωθεί. Η Εταιρεία δημοσιεύει το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας στο διαδικτυακό της τόπο, μέσα σε πέντε (5) ημέρες το αργότερο από την ημερομηνία της γενικής συνέλευσης, προσδιορίζοντας για κάθε απόφαση τουλάχιστον τον αριθμό των μετοχών για τις οποίες δόθηκαν έγκυρες ψήφοι, την αναλογία του κεφαλαίου που εκπροσωπούν αυτές οι ψήφοι, το συνολικό αριθμό έγκυρων ψήφων, καθώς και τον αριθμό ψήφων υπέρ και κατά κάθε απόφασης και τον αριθμό των αποχών. Οι συζητήσεις και αποφάσεις που λαμβάνονται κατά τη γενική συνέλευση καταχωρίζονται σε περίληψη σε ειδικό βιβλίο πρακτικών και υπογράφονται από τον πρόεδρο και τον ή τους γραμματείς της. Στο ίδιο βιβλίο καταχωρίζεται και κατάλογος των μετόχων που παραστάθηκαν ή αντιπροσωπεύθηκαν στη γενική συνέλευση. Τα αντίγραφα και τα αποσπάσματα των πρακτικών επικυρώνονται από τον πρόεδρο του διοικητικού συμβουλίου, τον αναπληρωτή του ή άλλο μέλος του οριζόμενο με απόφαση του διοικητικού συμβουλίου και υποβάλλονται στην αρμόδια υπηρεσία Γενικού Εμπορικού Μητρώου (Γ.Ε.ΜΗ.) εντός είκοσι (20) ημερών από τη συνεδρίαση της γενικής συνέλευσης. Με αίτηση μετόχου ο πρόεδρος της γενικής συνέλευσης υποχρεούται να καταχωρίσει στα πρακτικά περίληψη της γνώμης του. Ο πρόεδρος της γενικής συνέλευσης δικαιούται να αρνηθεί την καταχώριση γνώμης, αν αυτή αναφέρεται σε ζητήματα προφανώς εκτός ημερήσιας διάταξης ή το περιεχόμενό της αντίκειται καταφανώς στα χρηστά ήθη ή το νόμο. 1.9. Δικαιώματα μειοψηφίας 1.9.1. Δικαιώματα μετόχων που εκπροσωπούν τουλάχιστον το ένα εικοστό (1/20) του καταβεβλημένου μετοχικού κεφαλαίου της Εταιρείας Σύμφωνα με το ν. 4548/2018, κατόπιν αίτησης μετόχων, οι οποίοι εκπροσωπούν τουλάχιστον το ένα εικοστό (1/20) του κατεβεβλημένου μετοχικού κεφαλαίου της Εταιρείας: 54 α) το διοικητικό συμβούλιο υποχρεούται να συγκαλεί έκτακτη γενική συνέλευση των μετόχων, ορίζοντας ημέρα συνεδρίασης αυτής, η οποία δεν πρέπει να απέχει περισσότερο από σαράντα πέντε (45) ημέρες από την ημερομηνία επίδοσης της αίτησης στον πρόεδρο του διοικητικού συμβουλίου. Η αίτηση περιέχει το αντικείμενο της ημερήσιας διάταξης. β) το διοικητικό συμβούλιο υποχρεούται να εγγράψει στην ημερήσια διάταξη γενικής συνέλευσης, που έχει ήδη συγκληθεί, πρόσθετα θέματα, αν η σχετική αίτηση περιέλθει στο διοικητικό συμβούλιο δεκαπέντε (15) τουλάχιστον ημέρες πριν από τη γενική συνέλευση. Τα πρόσθετα θέματα πρέπει να δημοσιεύονται ή να γνωστοποιούνται, με ευθύνη του διοικητικού συμβουλίου, κατά το άρθρο 122, επτά (7) τουλάχιστον ημέρες πριν από τη γενική συνέλευση. Η αίτηση για την εγγραφή πρόσθετων θεμάτων στην ημερήσια διάταξη συνοδεύεται από αιτιολόγηση ή από σχέδιο απόφασης προς έγκριση στη γενική συνέλευση και η αναθεωρημένη ημερήσια διάταξη δημοσιοποιείται κατά τον ίδιο τρόπο όπως η προηγούμενη ημερήσια διάταξη, δεκατρείς (13) ημέρες πριν από την ημερομηνία της γενική συνέλευση και ταυτόχρονα τίθεται στη διάθεση των μετόχων στο διαδικτυακό τόπο της Εταιρείας, μαζί με την αιτιολόγηση ή το σχέδιο απόφασης που έχει υποβληθεί από τους μετόχους κατά τα προβλεπόμενα στην παράγραφο Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2020 4 του άρθρου 123 του ν. 4548/2018. γ) οι εν λόγω μέτοχοι δικαιούνται να υποβάλλουν σχέδια αποφάσεων για θέματα που περιλαμβάνονται στην αρχική ή την τυχόν αναθεωρημένη ημερήσια διάταξη γενικής συνέλευσης. Η σχετική αίτηση πρέπει να περιέλθει στο διοικητικό συμβούλιο επτά (7) τουλάχιστον ημέρες πριν από την ημερομηνία της γενικής συνέλευσης, τα σχέδια δε αποφάσεων τίθενται στη διάθεση των μετόχων κατά τα οριζόμενα στην παράγραφο 3 του άρθρου 123, έξι (6) τουλάχιστον ημέρες πριν από την ημερομηνία της γενικής συνέλευσης. Στις περιπτώσεις α, β και γ ανωτέρω, το Διοικητικό Συμβούλιο δεν είναι υποχρεωμένο να προβαίνει στην εγγραφή θεμάτων στην ημερήσια διάταξη ούτε στη δημοσίευση ή γνωστοποίηση αυτών μαζί με αιτιολόγηση ή/και των σχεδίων αποφάσεων που υποβάλλονται από τους μετόχους, αν το περιεχόμενο αυτών έρχεται προφανώς σε αντίθεση με το νόμο ή τα χρηστά ήθη. δ) Ο πρόεδρος της γενικής συνέλευσης υποχρεούται να αναβάλει μία μόνο φορά τη λήψη αποφάσεων από τη γενική συνέλευση, για όλα ή ορισμένα θέματα, ορίζοντας ημέρα συνέχισης της συνεδρίασης, αυτήν που ορίζεται στην αίτηση των μετόχων, η οποία όμως δεν μπορεί να απέχει περισσότερο από είκοσι (20) ημέρες από τη χρονολογία της αναβολής. Η ύστερα από αναβολή γενική συνέλευση αποτελεί συνέχιση της προηγούμενης και δεν απαιτείται η επανάληψη των διατυπώσεων δημοσίευσης της πρόσκλησης των μετόχων. Στη συνέλευση αυτή μπορούν να μετέχουν και νέοι μέτοχοι, τηρουμένων των σχετικών διατυπώσεων συμμετοχής, υπό την επιφύλαξη της παραγράφου 6 του άρθρου 124. ε) το Διοικητικό Συμβούλιο υποχρεούται να ανακοινώνει στη γενική συνέλευση, εφόσον είναι τακτική, τα ποσά που, κατά την τελευταία διετία, καταβλήθηκαν σε κάθε μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου ή τους διευθυντές της Εταιρείας, καθώς και κάθε παροχή προς τα πρόσωπα αυτά από οποιαδήποτε αιτία ή σύμβαση της Εταιρείας με αυτούς. Το Διοικητικό Συμβούλιο μπορεί να αρνηθεί την παροχή των πληροφοριών για αποχρώντα ουσιώδη λόγο, ο οποίος αναγράφεται στα πρακτικά. Στις περιπτώσεις της παρούσας παραγράφου το Διοικητικό Συμβούλιο μπορεί να απαντήσει ενιαία σε αιτήσεις μετόχων με το ίδιο περιεχόμενο. στ) Οι εν λόγω μέτοχοι έχουν το δικαίωμα να ζητήσουν ανοικτή ψηφοφορία στη γενική συνέλευση για οποιοδήποτε θέμα ή θέματα της ημερήσιας διάταξης. 55 ζ) οι μέτοχοι δικαιούνται να ζητήσουν έκτακτο έλεγχο της Εταιρείας από το δικαστήριο, που δικάζει κατά τη διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας, αν πιθανολογούνται πράξεις που παραβιάζουν διατάξεις του νόμου ή του καταστατικού της Εταιρείας ή αποφάσεις της γενικής συνέλευσης. Σε κάθε περίπτωση, η αίτηση ελέγχου πρέπει να υποβάλλεται μέσα σε τρία (3) έτη από την έγκριση των χρηματοοικονομικών καταστάσεων της χρήσης, εντός της οποίας τελέστηκαν οι καταγγελλόμενες πράξεις. η) οι μέτοχοι δικαιούνται να υποβάλουν εγγράφως προς το Διοικητικό Συμβούλιο αίτηση με αντικείμενο την άσκηση των αξιώσεων της Εταιρείας κατά το άρθρο 103 του Ν. 4548/2018. Οι αιτούντες πρέπει να αποδείξουν ότι έχουν καταστεί μέτοχοι έξι (6) μήνες πριν από την υποβολή της αίτησης. Στην αίτησή τους οι μέτοχοι θέτουν εύλογη προθεσμία, εντός της οποίας το Διοικητικό Συμβούλιο οφείλει να αξιολογήσει το περιεχόμενο της αίτησης και να αποφασίσει αν η Εταιρεία θα ασκήσει αγωγή για τις αξιώσεις που περιγράφει η αίτηση αυτή. Η ανωτέρω προθεσμία δεν μπορεί να είναι μικρότερη από ένα (1) μήνα από τότε που η αίτηση υποβλήθηκε στο Διοικητικό Συμβούλιο. θ) οι μέτοχοι δικαιούνται, υπό την προϋπόθεση ότι περιλαμβάνονται σε μειοψηφία τουλάχιστον ενός δέκατου (1/10) του μετοχικού κεφαλαίου της Εταιρείας που αντιτάχθηκε στη λήψη σχετικής απόφασης από τη γενική συνέλευση, Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2020 να ζητήσουν από το αρμόδιο δικαστήριο, εντός δύο (2) μηνών από την έγκριση της γενικής συνέλευσης, τη μείωση αμοιβής ή παροχής που καταβλήθηκε ή αποφασίστηκε να καταβληθεί σε συγκεκριμένο μέλος του διοικητικού συμβουλίου, εξαιρουμένων των αμοιβών προς μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου για υπηρεσίες προς την Εταιρεία βάσει ειδικής σχέσης (όπως ενδεικτικώς, από σύμβαση εργασίας, έργου ή εντολής) αν, με τις υφιστάμενες συνθήκες, είναι κατ’ εύλογη κρίση υπέρογκη, λαμβανομένων υπόψη, ιδίως, των αρμοδιοτήτων και των ευθυνών του μέλους Δ.Σ., των προσπαθειών που έχει καταβάλει, του επιπέδου αντίστοιχων αμοιβών των συμβούλων σε άλλες παρόμοιες εταιρείες, και την κατάσταση, την απόδοση και τις προοπτικές της Εταιρείας. 1.9.2. Δικαίωμα μετόχων που εκπροσωπούν τουλάχιστον το ένα δέκατο (1/10) του καταβεβλημένου μετοχικού κεφαλαίου της Εταιρείας Σύμφωνα με το ν. 4548/2018, κατόπιν αίτησης μετόχων, οι οποίοι εκπροσωπούν τουλάχιστον το ένα εικοστό (1/10) του κατεβεβλημένου μετοχικού κεφαλαίου της Εταιρείας μπορούν, με αίτησή τους, η οποία υποβάλλεται στην Εταιρεία πέντε (5) τουλάχιστον πλήρεις ημέρες πριν από τη γενική συνέλευση, να υποχρεώνουν το Διοικητικό Συμβούλιο να παρέχει στη γενική συνέλευση πληροφορίες για την πορεία των εταιρικών υποθέσεων και την περιουσιακή κατάσταση της Εταιρείας. Το Διοικητικό Συμβούλιο μπορεί να αρνηθεί την παροχή των πληροφοριών για αποχρώντα ουσιώδη λόγο, ο οποίος αναγράφεται στα πρακτικά. Τέτοιος λόγος μπορεί να είναι, κατά τις περιστάσεις, η εκπροσώπηση των αιτούντων μετόχων στο Διοικητικό Συμβούλιο, σύμφωνα με τα άρθρα 79 ή 80 του Ν. 4548/2018, εφόσον τα αντίστοιχα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου έχουν λάβει τη σχετική πληροφόρηση κατά τρόπο επαρκή. 1.9.3. Δικαίωμα μετόχων που εκπροσωπούν τουλάχιστον το ένα πέμπτο (1/5) του καταβεβλημένου μετοχικού κεφαλαίου της Εταιρείας Μέτοχοι, οι οποίοι εκπροσωπούν τουλάχιστον το ένα πέμπτο (1/5) του καταβεβλημένου μετοχικού κεφαλαίου, μπορούν, να ζητήσουν από το δικαστήριο τον έλεγχο της Εταιρείας, εφόσον από την όλη πορεία αυτής, αλλά και με βάση συγκεκριμένες ενδείξεις, καθίσταται πιστευτό ότι η διοίκηση των εταιρικών υποθέσεων δεν ασκείται όπως επιβάλλει η χρηστή και συνετή διαχείριση. 1.9.4. Δικαίωμα κάθε μετόχου Ύστερα από αίτηση οποιουδήποτε μετόχου, που υποβάλλεται στην Εταιρεία πέντε (5) τουλάχιστον πλήρεις ημέρες πριν από τη γενική συνέλευση, το Διοικητικό Συμβούλιο υποχρεούται να παρέχει στη γενική συνέλευση τις αιτούμενες συγκεκριμένες πληροφορίες για τις υποθέσεις της Εταιρείας, στο μέτρο που αυτές είναι σχετικές με τα θέματα της ημερήσιας διάταξης. Υποχρέωση παροχής πληροφοριών δεν υφίσταται, όταν οι σχετικές πληροφορίες διατίθενται ήδη στο διαδικτυακό τόπο της Εταιρείας, ιδίως με τη μορφή ερωτήσεων και απαντήσεων. Τα ως άνω δικαιώματα μειοψηφίας μπορούν να ασκηθούν και από ενώσεις μετόχων στο όνομά τους αλλά για λογαριασμό των μελών τους, αν τα μέλη τους έχουν τον εκάστοτε απαιτούμενο για την άσκηση των δικαιωμάτων αριθμό μετοχών. Ως δικαίωμα μειοψηφίας δεν θεωρείται το δικαίωμα που μπορεί να ασκηθεί από κάθε μέτοχο. Η ένωση πρέπει να έχει γνωστοποιήσει την έγκυρη σύσταση και το καταστατικό της στην Εταιρεία της οποίας μέτοχοι είναι τα μέλη της, ένα μήνα πριν από την άσκηση των παραπάνω δικαιωμάτων. Στη δήλωση άσκησης του δικαιώματος πρέπει να αναφέρονται τα ονόματα των μετόχων, για λογαριασμό των οποίων ασκείται το δικαίωμα. 1.10. Επίλυση διαφορών Κάθε διαφορά μεταξύ της Εταιρείας και των μετόχων προερχομένη από τον ν. 4548/2018 ή/και το καταστατικό ή/και άλλη 56 Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2020 νόμιμη αιτία υπάγεται στην αποκλειστική αρμοδιότητα του Μονομελούς Πρωτοδικείου της έδρας της Εταιρείας, εκτός αν διαφορετικά ορίζει ο νόμος. 2. Διοικητικό Συμβούλιο (Δ.Σ.) 2.1 Σύνθεση Η Εταιρεία, σύμφωνα με το άρθρο 8 του Καταστατικού της, όπως αυτό ισχύει σήμερα, διοικείται από το Διοικητικό Συμβούλιο (Δ.Σ.) που αποτελείται από εννέα (9) έως δεκαπέντε (15) Μέλη. Βάσει του νόμου 3016/2002, το Δ.Σ. αποτελείται από εκτελεστικά και μη εκτελεστικά μέλη. Ο αριθμός των μη εκτελεστικών μελών του Δ.Σ. δεν πρέπει να είναι μικρότερος του ενός τρίτου (1/3) του συνολικού αριθμού των μελών. Μεταξύ των μη εκτελεστικών μελών του Δ.Σ., τουλάχιστον δύο (2) πρέπει να είναι ανεξάρτητα, κατά την έννοια του άρθρου 4 του ανωτέρω Νόμου. Σύμφωνα με τον Ν.3864/2010, στο Δ.Σ. της Εταιρείας μετέχει ως μέλος και εκπρόσωπος του ΤΧΣ. Οι αρμοδιότητές του ορίζονται στο Ν.3864/2010 και το RFA. Επιπρόσθετα, το RFA περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, και τις εξής προβλέψεις σχετικά με τη σύνθεση του Δ.Σ. της Εταιρείας: (α) ο αριθμός των μελών του Δ.Σ. δεν μπορεί να είναι μικρότερος των επτά (7) και μεγαλύτερος των δεκαπέντε (15), επιτρεπόμενου μόνο μονού αριθμού μελών, συμπεριλαμβανομένου του εκπροσώπου του ΤΧΣ σύμφωνα με το Ν.3864/2010 (β) ο Πρόεδρος του Δ.Σ. πρέπει να είναι μη εκτελεστικό μέλος και δεν μπορεί να προεδρεύει ταυτόχρονα της Επιτροπής Ελέγχου και της Επιτροπής Κινδύνων, (γ) η πλειοψηφία των μελών του Δ.Σ. πρέπει να είναι μη εκτελεστικά ενώ τουλάχιστον το 50% αυτών (στρογγυλοποιούμενο στον πλησιέστερο ακέραιο) και σε κάθε περίπτωση όχι λιγότερα από τρία (3), μη συμπεριλαμβανομένου του Εκπροσώπου του ΤΧΣ, πρέπει να είναι ανεξάρτητα κατά την έννοια του Ν. 3016/2002 και της Σύστασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής 2005/162/EC και, (δ) το Δ.Σ. πρέπει να περιλαμβάνει τουλάχιστον δύο (2) εκτελεστικά μέλη. Το Διοικητικό Συμβούλιο έχει υιοθετήσει Πολιτική Ανάδειξης Υποψηφίων Μελών Δ.Σ. Η εν λόγω Πολιτική βασίζεται στις ισχύουσες νομοθετικές και κανονιστικές υποχρεώσεις και ενσωματώνει τα ακόλουθα κείμενα: (α) τις διατάξεις του Ν.4261/2014 6, (β) τις κατευθυντήριες γραμμές της ΕΑΤ αναφορικά με την αξιολόγηση της καταλληλότητας των μελών του Δ.Σ.7 και, (γ) τις προβλέψεις του RFA καθώς και βέλτιστες διεθνείς πρακτικές. Στην εν λόγω πολιτική περιγράφονται αναλυτικά οι γενικές αρχές, η διαδικασία, καθώς και τα κριτήρια ανάδειξης υποψηφίων μελών του Δ.Σ. (εξαιρουμένου του εκπροσώπου του ΤΧΣ) στα οποία περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, (i) κριτήρια καταλληλότητας (fit and proper), (ii) κριτήρια αποφυγής σύγκρουσης συμφερόντων, (iii) κριτήρια διαθεσιμότητας και αφιέρωσης επαρκούς χρόνου στις εργασίες του Δ.Σ., (iv) κριτήρια που αφορούν στη χρηματοοικονομική εμπειρία στον τραπεζικό τομέα, τη δέσμευση για την εφαρμογή διεθνώς αναγνωρισμένων βέλτιστων τραπεζικών πρακτικών με έμφαση στη διαχείριση κινδύνων, την κανονιστική συμμόρφωση και το ΣΣΕ, την επαρκή γνώση του κανονιστικού και επιχειρηματικού πλαισίου στο οποίο δραστηριοποιείται η Εταιρεία καθώς και κριτήρια που αφορούν στην ανεξαρτησία, το ήθος και την προσωπικότητα του υποψήφιου μέλους. Πιο συγκεκριμένα, προκειμένου να θεωρηθεί από το Δ.Σ. και την Επιτροπή Ανάδειξης Υποψηφίων Μελών Δ.Σ. (Επιτροπή Ανάδειξης) ένα πρόσωπο ως κατάλληλος υποψήφιος, θα πρέπει: (α) να πληροί τα κριτήρια καταλληλότητας (fit and proper) όπως ορίζονται στην παράγραφο (α) κατωτέρω, (β) να μη συντρέχει περίπτωση σύγκρουσης συμφερόντων με την Εταιρεία, (γ) να είναι σε θέση να αφιερώνει επαρκή χρόνο στο Δ.Σ. της Τράπεζας ανάλογα με τη θέση για την οποία προτείνεται, και 6 Εφαρμοστέου 7 Ως ανωτέρω 57 κατά την περίοδο αναφοράς λόγω της πρώην ιδιότητας της Εταιρείας ως πιστωτικό ίδρυμα Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2020 (δ) να πληροί ένα ή περισσότερα από τα χαρακτηριστικά που αναφέρονται στην παράγραφο (δ) κατωτέρω. (α) Κριτήρια καταλληλότητας (fit and proper) 1. Τιμιότητα, ακεραιότητα και αξιοπιστία: Ο υποψήφιος, με βάση το ιστορικό του, πρέπει να έχει την ικανότητα να εμπνέει στο πρόσωπό του την εμπιστοσύνη που απαιτείται για την ένταξή του στο ανώτατο όργανο διοίκησης της Εταιρείας. H Επιτροπή Ανάδειξης Υποψηφίων Μελών Δ.Σ. διασφαλίζει ότι όλοι οι υποψήφιοι είναι ανεπίληπτα πρόσωπα. 2. Εμπειρία και Προϋπηρεσία: Ο υποψήφιος θα πρέπει να διαθέτει επαρκή εμπειρία και επιτυχή σταδιοδρομία στον αντίστοιχο τομέα του. Θα πρέπει, επίσης, να είναι σε θέση να τεκμηριώσει σχετική προγενέστερη προϋπηρεσία του, η οποία καλύπτει τις απαιτήσεις αυτής της παραγράφου. 3. Ανεξαρτησία πνεύματος: Ο υποψήφιος θα πρέπει να έχει σαφώς την ικανότητα να σχηματίζει και να εκφράζει ανεξάρτητη κρίση επί όλων των θεμάτων που επιλαμβάνεται το Δ.Σ. (β) Απουσία σύγκρουσης συμφερόντων - Ασυμβίβαστο μελών Δ. Σ. Η Επιτροπή Ανάδειξης Υποψηφίων Μελών και το Δ.Σ. διασφαλίζουν ότι δεν υφίστανται στο πρόσωπο υποψήφιου μέλους Δ.Σ. επαγγελματικές ιδιότητες ασυμβίβαστες με την ιδιότητα του μέλους του Δ.Σ. της Εταιρείας, καθώς και ότι τα προσωπικά, επιχειρηματικά ή επαγγελματικά συμφέροντα και σχέσεις των υποψηφίων δε συγκρούονται με τα συμφέροντα της Εταιρείας και του Ομίλου, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στον Κανονισμό της Εταιρείας και το εκάστοτε ισχύον νομικό και κανονιστικό πλαίσιο. Όλοι οι υποψήφιοι πρέπει να υποβάλουν, πριν από την οριστική εκλογή τους, δήλωση ότι δε θα συντρέχει περίπτωση σύγκρουσης συμφερόντων με την Εταιρεία μετά την εκλογή τους ως Μέλη Δ.Σ. (γ) Αφιέρωση χρόνου Όλα τα υπό εξέταση πρόσωπα πρέπει να είναι σε θέση να αφιερώνουν επαρκή χρόνο και ενέργεια για την εκτέλεση των καθηκόντων τους. Στην περίπτωση των μη εκτελεστικών μελών, θα πρέπει να δίδεται ιδιαίτερη προσοχή στον αριθμό των συμμετοχών τους σε άλλα Δ.Σ. και των λοιπών δεσμεύσεών τους εκτός της Εταιρείας. Σύμφωνα με το άρθρο 83 παρ. 3 του Ν. 4261/2014 (άρθρο 91.3 της Οδηγίας 2013/36/ΕΕ), το οποίο ήταν εφαρμοστέο κατά την περίοδο αναφοράς λόγω της πρώην ιδιότητας της Εταιρείας ως πιστωτικό ίδρυμα, και με την επιφύλαξη των παρ.4 και 5 του ως άνω άρθρου, τα μέλη του Δ.Σ. δεν επιτρέπεται να κατέχουν περισσότερες της μιας εκ του ακόλουθου συνδυασμού θέσεων σε Διοικητικά Συμβούλια ταυτόχρονα: (α) μία θέση εκτελεστικού μέλους Δ.Σ. και δύο θέσεις μη εκτελεστικού μέλους Δ.Σ., (β) τέσσερις θέσεις μη εκτελεστικού μέλους Δ.Σ. (δ) Επιθυμητά χαρακτηριστικά μελών Δ.Σ. Οι υποψήφιοι είναι επιθυμητό να διαθέτουν ένα ή περισσότερα από τα χαρακτηριστικά που αναφέρονται στη συνέχεια, και το Δ.Σ. να καλύπτει σε συλλογικό επίπεδο τα παρακάτω χαρακτηριστικά: 58 • Χρηματοοικονομική εμπειρία στον τραπεζικό τομέα (FIE): Επαρκής κατανόηση των τραπεζικών εργασιών (με έμφαση στις χορηγήσεις και στη διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων δανείων), του τομέα χρηματοοικονομικών υπηρεσιών και των ειδικών χαρακτηριστικών των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων. • Χρηματοοικονομική εμπειρία: Επαρκής κατανόηση θεμάτων ελέγχου και λογιστικής, και χρηματοοικονομικής πληροφόρησης. Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2020 • Ισχυρή δέσμευση για την εφαρμογή διεθνώς αναγνωρισμένων βέλτιστων τραπεζικών πρακτικών με έμφαση στην εταιρική διακυβέρνηση, τη διαχείριση κινδύνων, την κανονιστική συμμόρφωση και στο ΣΕΕ. • Κανονιστικό πλαίσιο και διακυβέρνηση: Επαρκής γνώση του κανονιστικού πλαισίου προληπτικής εποπτείας πιστωτικών ιδρυμάτων (π.χ. εθνικού και ευρωπαϊκού χρηματοπιστωτικού τομέα), θεμάτων εταιρικής διακυβέρνησης και νομικών ευθυνών. • Διαχείριση κινδύνων: Ικανότητα εποπτείας του πλαισίου διαχείρισης κινδύνων συμπεριλαμβανομένων της κουλτούρας διαχείρισης κινδύνων και διάθεσης ανάληψης κινδύνων. Ικανότητα αναγνώρισης, αξιολόγησης και διαβάθμισης των κύριων κινδύνων που αντιμετωπίζει η Τράπεζα. Κατανόηση των θεμελιωδών ζητημάτων που αφορούν την διαχείριση των κινδύνων, καθώς και τη διαχείριση των κεφαλαίων. • Στρατηγική: Κατανόηση του περιβάλλοντος στο οποίο δραστηριοποιείται η Τράπεζα, περιλαμβανομένης της ικανότητας αναγνώρισης των συμφερόντων των εμπλεκομένων μερών (π.χ. μέτοχοι, Ευρωπαϊκή Επιτροπή Ανταγωνισμού/ Monitoring Trustee. Εποπτικές Αρχές, εργαζόμενοι), των οικονομικών αλληλεξαρτήσεων καθώς και των άλλων εξωτερικών επιδράσεων στην ικανότητα του οργανισμού να επιτύχει τους στόχους του. • Ηγετικό προφίλ: Εμπειρία σε μεγάλους Ομίλους (εισηγμένους σε χρηματιστήριο ή μη), δραστηριοποιούμενους σε διάφορους τομείς, κατά προτίμηση σε ηγετικές θέσεις (π.χ. Προέδρου Δ.Σ., Διευθύνοντα Συμβούλου ή άλλου ρόλου σε ανώτατο διοικητικό επίπεδο). • Θέληση να επιχειρηματολογεί εποικοδομητικά κατά τη διαμόρφωση των αποφάσεων του Δ.Σ.: Θέληση και ηθικό και πνευματικό ανάστημα να αντιπαρατίθεται, κατά τρόπο εποικοδομητικό, στις αποφάσεις και ενέργειες της εκτελεστικής διοίκησης της Εταιρείας, διατηρώντας παράλληλα το αναγκαίο πνεύμα ομαδικότητας και αποφεύγοντας τη δημιουργία εντάσεων. • Ισορροπία στη συμμετοχή των δύο φύλων: Ικανοποιητική ισορροπία μεταξύ ανδρών και γυναικών ως μελών του Δ.Σ., σύμφωνα με τα εκάστοτε ισχύοντα στο κανονιστικό πλαίσιο. • Ανεξαρτησία: Σε περίπτωση ανεξάρτητης μη εκτελεστικής θέσης, ο υποψήφιος πρέπει να πληροί όλα τα τυπικά κριτήρια ανεξαρτησίας του Ν. 3016/2002 και να είναι συμβατός με τη σύσταση 2005/162/ΕC της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, σύμφωνα και με τη σχετική πρόβλεψη του RFA με το ΤΧΣ. Πρόσθετα κριτήρια για τα εκτελεστικά μέλη του Δ.Σ.: Τα υπό εξέταση πρόσωπα για τη θέση εκτελεστικού μέλους Δ.Σ. θα πρέπει επιπλέον να είναι διατεθειμένα να συνάψουν σύμβαση πλήρους απασχόλησης ή παροχής υπηρεσιών με την Εταιρεία και να έχουν αποδείξει, τόσο στην τρέχουσα, όσο και σε προηγούμενες θέσεις, ότι διαθέτουν την εμπειρία, την ικανότητα και την ακεραιότητα ως εκτελεστικά μέλη για την καθοδήγηση της Εταιρείας (και του Ομίλου της) στην επίτευξη των στρατηγικών της στόχων. Κατά τη διάρκεια υπαγωγής της Εταιρείας στις διατάξεις του Ν. 3864/2010, η σύνθεση του Δ.Σ. και τα μέλη του πρέπει επιπλέον να πληρούν τα κριτήρια που περιγράφονται στις παραγράφους 7, 8 και 10 του άρθρου 10 αυτού. Σημειώνεται, τέλος, ότι σύμφωνα με το εποπτικό πλαίσιο του Ενιαίου Μηχανισμού Εποπτείας (SSM) από την ΕΚΤ, κάθε μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας υπόκειται στη διαδικασία αξιολόγησης της επάρκειας και καταλληλότητάς του από τον SSM. Το Δ.Σ. εκλέγεται από τη Γενική Συνέλευση των μετόχων της Εταιρείας, η οποία ορίζει μεταξύ αυτών και τα ανεξάρτητα μη εκτελεστικά μέλη του Δ.Σ. Η Γενική Συνέλευση κατά την εκλογή των Μελών του Δ.Σ. μπορεί να εκλέξει ως μέλη και μη μετόχους της Εταιρείας. 59 Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2020 Ο εκπρόσωπος του ΤΧΣ στο Δ.Σ. της Εταιρείας ορίζεται με σχετικό γραπτό αίτημα του ΤΧΣ προς τον Πρόεδρο του Δ.Σ. σε συνέχεια του οποίου το Δ.Σ. προβαίνει σε όλες τις απαραίτητες ενέργειες σύμφωνα με τον εταιρικό νόμο και το Καταστατικό της Εταιρείας για την ολοκλήρωση της εκλογής του, συμπεριλαμβανομένης της ανακοίνωσης του διορισμού του στη Γενική Συνέλευση. Η διάρκεια της θητείας των μελών του Δ.Σ. της Εταιρείας είναι τριετής, παρατείνεται δε μέχρι την Τακτική Γενική Συνέλευση (Τ.Γ.Σ) που συνέρχεται μετά τη λήξη της θητείας τους. Το παρόν Δ.Σ. εξελέγη από την Τ.Γ.Σ. της 26 Ιουνίου 2020 και ως εκ τούτου η θητεία του λήγει την 26η Ιουνίου 2023, παρατεινόμενη κατά τα ανωτέρω. Σύμφωνα με το Καταστατικό της Εταιρείας, αν κάποιο μέλος του Δ.Σ. παραιτηθεί, πεθάνει ή εκπέσει από το αξίωμα του με οποιοδήποτε τρόπο, ή κηρυχθεί έκπτωτο με απόφαση του Δ.Σ. λόγω αδικαιολόγητης απουσίας από τις συνεδριάσεις επί τρεις (3) συνεχείς μήνες, το Δ.Σ. δύναται να συνεχίσει τη διαχείριση και εκπροσώπηση της Εταιρείας χωρίς την αντικατάσταση των ελλειπόντων μελών, εφόσον τα εναπομείναντα μέλη είναι τουλάχιστον εννέα (9). Η απόφαση της εκλογής υποβάλλεται στη δημοσιότητα του εταιρικού νόμου, όπως εκάστοτε ισχύει, και ανακοινώνεται από το Δ.Σ. στην αμέσως προσεχή Γενική Συνέλευση. Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2020 καθώς και την ημερομηνία δημοσίευσης της Ετήσιας Οικονομικής Έκθεσης 2020, το Δ.Σ. έχει την παρακάτω σύνθεση: Γεώργιος Χαντζηνικολάου Πρόεδρος Δ.Σ., Μη Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ. Karel De Boeck Αντιπρόεδρος Δ.Σ., Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ. Χρήστος Μεγάλου Διευθύνων Σύμβουλος, Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ. Βασίλειος Κουτεντάκης Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ. Βενετία Κοντογούρη Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ. Arne Berggren Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ. Enrico Cucchiani Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ. David Hexter Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ. Σολομών Μπεράχας Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ. Andrew Panzures Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ. Anne Weatherston Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ. Alexander Blades Μη Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ. Περικλής Δοντάς Μη Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ., Εκπρόσωπος του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας σύμφωνα με το Ν.3864/2010 Κατά τη διάρκεια του 2020, επήλθαν οι εξής αλλαγές στη σύνθεση του Δ.Σ.: • 60 Σε συνέχεια της παραίτησης την 21η Νοεμβρίου 2019 του κ. Γ. Γεωργακόπουλου, Εκτελεστικού Μέλους Δ.Σ., η Επιτροπή Ανάδειξης Υποψηφίων Μελών Δ.Σ. όρισε εξειδικευμένη εταιρεία παροχής συμβουλευτικών υπηρεσιών σε θέματα Δ.Σ., με τη συνδρομή της οποίας πραγματοποιήθηκε αξιολόγηση στελεχών του οργανισμού. Τα αποτελέσματα της εν λόγω άσκησης υποβλήθηκαν στη συνεδρίαση της Επιτροπής την 22α Μαΐου 2020 και κατόπιν Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2020 αξιολόγησης αυτών, τα μέλη της Επιτροπής κατέληξαν να εισηγηθούν στο Δ.Σ. την εκλογή του κ. Βασιλείου Κουτεντάκη, Ανώτερου Γενικού Διευθυντή ως νέου Εκτελεστικού Μέλους Δ.Σ. Κατά την συνεδρίαση του Δ.Σ. την 28η Μαίου 2020, τα Μέλη ενέκριναν ομόφωνα την εισήγηση της Επιτροπής Ανάδειξης Υποψηφίων Μελών Δ.Σ. και εξέλεξαν τον κ. Βασίλειο Κουτεντάκη, ως Μέλος Δ.Σ., σε αντικατάσταση του κ. Γεωργίου Γεωργακόπουλου. Η εν λόγω αλλαγή στη σύνθεση του Δ.Σ. ανακοινώθηκε στην Ετήσια Γενική Συνέλευση την 26η Ιουνίου 2020. • Η Τακτική Γενική Συνέλευση που πραγματοποιήθηκε στις 26 Ιουνίου 2020 εξέλεξε. (λόγω λήξης της θητείας του προηγούμενου Δ.Σ.) τα ανωτέρω μέλη του Δ.Σ. (συμπεριλαμβανομένων των κ.κ. A. Weatherston και A. Panzures που εξελέγησαν για πρώτη φορά) κατόπιν σχετικής εισήγησης του Διοικητικού Συμβουλίου και της Επιτροπής Ανάδειξης Υποψηφίων Μελών ΔΣ. Βάσει του αναθεωρημένου RFA, στις συνεδριάσεις του Δ.Σ. μετέχει, επίσης, χωρίς δικαίωμα ψήφου και Παρατηρητής του ΤΧΣ. Το Δ.Σ. της Εταιρείας απαρτίζεται από μέλη με διεθνή εμπειρία σε υψηλόβαθμες διευθυντικές θέσεις και τεχνογνωσία, ιδιαίτερα στους τομείς των τραπεζικών αναδιαρθρώσεων και της μείωσης των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Παράλληλα, διαθέτουν βαθιά γνώση και εμπειρία στην τραπεζική αγορά, συμβάλλουν ενεργά στη βελτίωση του συστήματος εταιρικής διακυβέρνησης, ηγούνται των σχετικών αλλαγών που απαιτούνται ενώ παράλληλα συμμετέχουν ενεργά στο δημιουργικό διάλογο και στην αναζήτηση λύσεων στις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Εταιρεία και ο Όμιλος. Τα μέλη του Δ.Σ. συναπαρτίζουν ένα σύνολο, το οποίο διαθέτει τις αναγκαίες συλλογικές δεξιότητες και γνώσεις που απαιτεί το υφιστάμενο κανονιστικό πλαίσιο για τα τραπεζικά ιδρύματα. Με τον τρόπο αυτό προωθείται η συστημική ευστάθεια, η καλή σχέση της Εταιρείας με τις κανονιστικές Αρχές και η αποφυγή διοικητικών κενών στη λειτουργία της Εταιρείας. Πληροφορίες για την τρέχουσα σύνθεση του Δ.Σ. αλλά και σύντομα βιογραφικά των μελών του παρέχονται στην ιστοσελίδα της Εταιρείας. 2.2 Σχεδιασμός διαδοχής μελών Δ.Σ. Η Πολιτική Σχεδιασμού Διαδοχής για τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου (στο εξής «η Πολιτική»), η οποία υιοθετήθηκε τον Νοέμβριο του 2019, στοχεύει στη διαμόρφωση ενός πλαισίου που εξασφαλίζει τη σταθερότητα, τη συνέχεια και την ομαλή ένταξη των Mελών του Διοικητικού Συμβουλίου μέσω της εξεύρεσης και της επιλογής δυνητικών υποψηφίων για την περίπτωση των μόνιμων, προγραμματισμένων ή απρόβλεπτων, αποχωρήσεων μελών του, ιδίως μελών που υπηρετούν σε ηγετικές θέσεις (Πρόεδρος του Δ.Σ. και Επιτροπών του). Ο σχεδιασμός διαδοχής των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου είναι μία διαρκής και προσανατολισμένη προς το μέλλον διαδικασία. Στόχος είναι να καθίσταται το Διοικητικό Συμβούλιο ένα στρατηγικό πλεονέκτημα για την Εταιρεία και να εξασφαλίζεται ότι διαθέτει το ταλέντο και την εμπειρία που απαιτείται. Η Επιτροπή Ανάδειξης εξασφαλίζει ότι μία λίστα κατάλληλων και ενδιαφερόμενων υποψηφίων, με διαφορετικά προφίλ, καταρτίζεται σταδιακά και επικαιροποιείται τακτικά. Με στόχο τον περιορισμό μελλοντικών κινδύνων, μία μακροπρόθεσμη επιδίωξη της Εταιρείας είναι να έχει τον ιδανικό συνδυασμό νέων μελών Δ.Σ., μελών με μέση διάρκεια θητείας και μελών με μακροχρόνια θητεία. Η διαδικασία του σχεδιασμού της διαδοχής περιγράφεται σε αδρές γραμμές κατωτέρω. Προσδιορισμός και αξιολόγηση των τρεχουσών και μελλοντικών αναγκών: μια εσωτερική αξιολόγηση των μελλοντικών αναγκών του Διοικητικού Συμβουλίου και των βασικών Επιτροπών του διενεργείται ετησίως από την Επιτροπή Ανάδειξης. 61 Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2020 Τουλάχιστον άπαξ κάθε δύο (2) έτη, κάθε μέλος του Δ.Σ. ερωτάται στο πλαίσιο συνέντευξης από τους Προέδρους του Δ.Σ. και της Επιτροπής Ανάδειξης για την άποψή του σχετικά με σημαντικά θέματα που αφορούν το σχεδιασμό διαδοχής. Επιπρόσθετη πληροφόρηση συγκεντρώνεται από την Επιτροπή Ανάδειξης από άλλους ενδιαφερόμενους (π.χ. τους βασικούς μετόχους και τη διοίκηση). Επιπλέον, μία ανεξάρτητη αξιολόγηση από εξειδικευμένο τρίτο μέρος διενεργείται τουλάχιστον κάθε τρία έτη, αρχής γενομένης από το 2020. Profile matrix: Το αποτέλεσμα της ανωτέρω διαδικασίας συνοψίζεται και παρουσιάζεται στην Επιτροπή Ανάδειξης με τη μορφή ενός αρχείου στο οποίο οι απαιτούμενες δεξιότητες, ικανότητες και ποικιλομορφία αντιπαραβάλλονται με την τρέχουσα σύνθεση του Διοικητικού Συμβουλίου. Αυτό το αρχείο, σε συνδυασμό με τα σχέδια αποχώρησης των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου θα αποτελούν τη βάση για τη μακροπρόθεσμο πλάνο πρόσληψης και αναζήτησης νέων μελών Δ.Σ. Αναζήτηση, επιλογή και διορισμός: Κατά την εντοπισμό πιθανών υποψηφίων, η Επιτροπή Ανάδειξης θα πρέπει να βασίζει την έρευνά της στα κριτήρια που περιγράφονται στην Πολιτική (τα οποία, μεταξύ άλλων, ενσωματώνουν τα κριτήρια καταλληλότητας του ΤΧΣ και της ΕΚΤ). Η Επιτροπή Ανάδειξης μπορεί να χρησιμοποιεί μία ποικιλία εσωτερικών και εξωτερικών πηγών για τον προσδιορισμό πιθανών υποψηφίων. Σε περίπτωση ορισμού νέου μέλους Δ.Σ., η λίστα των πιθανών υποψηφίων επισκοπείται από την Επιτροπή Ανάδειξης προκειμένου να περιοριστεί η αναζήτηση και να καταρτισθεί μία συντομευμένη λίστα. Όταν αυτή η διαδικασία κατάρτισης της συντομευμένης λίστας ολοκληρωθεί, η Επιτροπή Ανάδειξης διεξάγει, πριν την τελική εισήγηση προς το Δ.Σ., συναντήσεις με τους υποψηφίους. Κατόπιν της έγκρισης του Δ.Σ. και πριν τον επίσημο ορισμό του υποψηφίου μέλους Δ.Σ., διοργανώνονται συναντήσεις με τον Διευθύνοντα Σύμβουλο και άλλα μέλη Δ.Σ. Ποικιλομορφία και ένταξη: Η Επιτροπή Ανάδειξης εξετάζει ένα ευρύ φάσμα συμπληρωματικών δεξιοτήτων, προσωπικοτήτων και ικανοτήτων κατά την αναζήτηση μη εκτελεστικών μελών Δ.Σ., λαμβάνοντας υπόψη την ποικιλομορφία κατά την υποβολή σύστασης για νέο διορισμό. Η σύνθεση του Δ.Σ. και ο σχεδιασμός διαδοχής μελών Δ.Σ. αφορούν και την ένταξη με την έννοια των ικανοτήτων, γνώσεων και απόψεων. Οι παραδοσιακές διαστάσεις της ποικιλομορφίας, όπως το γένος, το φύλο και η διάρκεια θητείας είναι σημαντικές αλλά τα μέλη του Δ.Σ. θα πρέπει συνολικά να διαθέτουν μία ευρεία γκάμα δεξιοτήτων, τεχνογνωσία, γνώση του κλάδου, επιχειρηματική και άλλη εμπειρία (ένταξη) απαραίτητων για την αποτελεσματική επίβλεψη της Εταιρείας. Σχεδιασμός διαδοχής Διευθύνοντος Συμβούλου. Η διαδικασία σχεδιασμού της διαδοχής του Διευθύνοντος Συμβούλου διέπεται από ξεχωριστή πολιτική, τη «Διαδικασία Σχεδιασμού Διαδοχής του Διευθύνοντος Συμβούλου». Η εν λόγω διαδικασία βασίζεται, μεταξύ άλλων, στις εξής αρχές: Τα θέματα που αφορούν τη διαδοχή του Διευθύνοντος Συμβούλου πρέπει να αντιμετωπίζονται σε προληπτική βάση και ως εκ τούτου η διαδικασία του σχεδιασμού της διαδοχής είναι μία διαρκής διαδικασία, με μακροπρόθεσμη προοπτική. Με εξαίρεση τις περιπτώσεις μη αναμενόμενης αποχώρησής του, ο Διευθύνων Σύμβουλος μετέχει σε αυτήν υπό την έννοια ότι αποτελεί ευθύνη του η εσωτερική διαδικασία με την οποία εξασφαλίζεται η εσωτερική ανάπτυξη εν δυνάμει υποψηφίων για τους ανώτερους εκτελεστικούς ρόλους. Ο σχεδιασμός διαδοχής περιλαμβάνει μία ετήσια επισκόπηση της Επιτροπής Ανάδειξης σε συνεργασία με Μονάδα Διαχείρισης Ανθρώπινου Δυναμικού των μελλοντικών αναγκών ηγετικών στοιχείων βάσει των οποίων θα εκτιμώνται οι πιθανοί υποψήφιοι καθώς και μία εξωτερική συγκριτική αξιολόγηση. Η διαδικασία διαφοροποιείται ανάλογα με το εάν η αποχώρηση του εν ενεργεία Διευθύνοντος Συμβούλου είναι αναμενόμενη ή αιφνίδια. 62 Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2020 Στην περίπτωση αναμενόμενης διαδοχής η διαδικασία περιλαμβάνει εν συντομία τα εξής στάδια: Προσδιορισμός και αξιολόγηση των μελλοντικών αναγκών: Η διαδικασία εκκινεί από τον προσδιορισμό της μελλοντικής στρατηγικής της Εταιρείας, η οποία αποτελεί τη βάση για τον τύπο των ικανοτήτων και της εμπειρίας που απαιτούνται από τον νέο Διευθύνοντα Σύμβουλο προκειμένου να επιτύχει τους στόχους της Εταιρείας. Κριτήρια αξιολόγησης: Η Επιτροπή Ανάδειξης, σε συνεργασία με τον Διευθύνοντα Σύμβουλο, φιλτράρει τους ανωτέρω παράγοντες μετουσιώνοντάς τους σε ένα σύνολο κριτηρίων, ώστε να ληφθούν υπόψη κατά την αξιολόγηση και επιλογή κατάλληλων υποψηφίων. Αναζήτηση και επιλογή: Η Επιτροπή Ανάδειξης πρέπει να διαθέτει και να επικαιροποιεί τακτικά μία λίστα εν δυνάμει εσωτερικών ή εξωτερικών υποψηφίων. Ανάδειξη Υποψηφίων: Η Επιτροπή Ανάδειξης επισκοπεί την ανωτέρω λίστα προκειμένου να καταρτίσει μία συντομευμένη λίστα υποψηφίων. Στη συνέχεια, η Επιτροπή συναντά τους υποψηφίους και τους αξιολογεί, εξετάζοντας παράλληλα ζητήματα ενδεχόμενης σύγκρουσης συμφερόντων ή ασυμβιβάστων. Τέλος, προβαίνει στη σύσταση προς το Δ.Σ. του καλύτερου υποψηφίου. Σε περίπτωση μη αναμενόμενης διαδοχής, ο αποχωρήσας Διευθύνων Σύμβουλος δεν μπορεί/δεν πρέπει να μετέχει στη διαδικασία διαδοχής του, η οποία διεκπεραιώνεται από την Επιτροπή Ανάδειξης. Η Επιτροπή προετοιμάζει μία σύντομη λίστα υποψηφίων, κατά προτίμηση από τους προερχόμενους από το εσωτερικό της Εταιρείας υποψηφίους, προκειμένου να διοριστεί ένας μεταβατικός Διευθύνων Σύμβουλος (όταν δεν υπάρχει προφανής διάδοχος, ο οποίος να είναι άμεσα διαθέσιμος). Κατά προτίμηση, ο εν λόγω μεταβατικός Διευθύνων Σύμβουλος πρέπει να επιλέγεται από το δυναμικό των εσωτερικών δυνητικών υποψηφίων. Σε περίπτωση που το Δ.Σ. πιστεύει ότι δεν υπάρχουν ικανοί υποψήφιοι από το δυναμικό της Εταιρείας, ακολουθεί εξωτερική αναζήτηση. 2.3 Διαφοροποίηση μελών του Δ.Σ. Το Δ.Σ., κατόπιν εισήγησης της Επιτροπής Ανάδειξης έχει υιοθετήσει Πολιτική Διαφοροποίησης Μελών Δ.Σ., η οποία αποτυπώνει τις βασικές αρχές και τα κριτήρια κατά τη διαδικασία επιλογής των μελών του Δ.Σ. Η εν λόγω Πολιτική εφαρμόζεται παράλληλα με την Πολιτική Ανάδειξης Υποψηφίων Μελών Δ.Σ., για την οποία έγινε λόγος ανωτέρω και λαμβάνεται υπόψη κατά τον σχεδιασμό διαδοχής των μη εκτελεστικών μελών του Δ.Σ. και του Διευθύνοντος Συμβούλου (βάσει των αντίστοιχων πολιτικών βλ. ανωτέρω). Η Εταιρεία αναγνωρίζει τη σημασία και τα οφέλη της διαφοροποίησης για τη διατήρηση και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της καινοτομίας, καθώς και για την επίτευξη της μέγιστης ομαδικής αποτελεσματικότητας και απόδοσης. Στο πλαίσιο αυτό, κατά την ανάδειξη μελών Δ.Σ. ή και ανώτερων διοικητικών στελεχών της Εταιρείας, λαμβάνεται υπόψη ένας συνδυασμός στοιχείων στα οποία περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, οι δεξιότητες, ικανότητες, τα προσόντα, η εμπειρία, το επαγγελματικό και εκπαιδευτικό υπόβαθρο, το γένος, το φύλο, η ηλικία και άλλες ιδιότητες, οι οποίες ποικίλλουν ανάλογα με τις εκάστοτε τυχόν διαπιστωθείσες αδυναμίες και τις επιχειρησιακές και στρατηγικές ανάγκες της Τράπεζας. Η εκλογή του Δ.Σ. από την Τακτική Γενική Συνέλευση, την 26η Ιουνίου 2020, βασίσθηκε (υπό τους περιορισμούς που θέτουν τα αυστηρά κριτήρια του Ν.3864/2010) στις γενικές αρχές και στα κριτήρια που έχουν αποτυπωθεί στην Πολιτική Διαφοροποίησης των Μελών του Δ.Σ., με ιδιαίτερη έμφαση στους τομείς που αφορούν στις ικανότητες και το εκπαιδευτικό και επαγγελματικό ιστορικό. Το Δ.Σ. της Εταιρείας διαθέτει μέλη με διεθνώς αναγνωρισμένη εμπειρία και τεχνογνωσία σε στρατηγικής σημασίας τομείς, όπως η τραπεζική, η ελεγκτική, η διαχείριση κινδύνων, η διαχείριση και αναδιάρθρωση 63 Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2020 προβληματικών δανείων, η διοίκηση οντοτήτων δημοσίου ενδιαφέροντος, η χρηματοοικονομική διοίκηση κλπ. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι στο Δ.Σ. συμμετέχουν πρόσωπα οκτώ (8) διαφορετικών υπηκοοτήτων (Ελλάδα, Βρετανία, Ιταλία, Σουηδία, Νέα Ζηλανδία, ΗΠΑ, Βέλγιο, Καναδάς) με διαφορετικά επαγγελματικά και εκπαιδευτικά υπόβαθρα. Επιπλέον, αν και το ποσοστό της συμμετοχής του γυναικείου φύλου στο Δ.Σ. της Εταιρείας δεν διαφοροποιείται σημαντικά από το μέσο όρο σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο, η Εταιρεία αναγνωρίζει την ανάγκη περαιτέρω ενίσχυσής του και εργάζεται προς αυτήν την κατεύθυνση, παρά το αυστηρό νομοθετικό και κανονιστικό πλαίσιο που διέπει τη σύνθεση του Δ.Σ. της Εταιρείας και περιορίζει σημαντικά το φάσμα των διαθέσιμων υποψηφίων. Κατά την αναθεώρηση και επικαιροποίηση της Πολιτικής Διαφοροποίησης των μελών Δ.Σ. της (Ιούνιος 2019), η Εταιρεία δεσμεύτηκε ότι θα καταβάλλει προσπάθεια να ενισχύσει μέχρι τα τέλη του 2023 το ποσοστό του μη επαρκώς εκπροσωπούμενου φύλου (γυναίκες) στο Δ.Σ. της στο 25% του συνολικού αριθμού των μελών Δ.Σ., ποσοστό που συμπίπτει με το ποσοστό που θέτει ο νέος Νόμος 4706/2020 8 για την εταιρική διακυβέρνηση. Επιπλέον, το Δ.Σ. έχει δεσμευτεί να αυξήσει στο 33% την εκπροσώπηση του γυναικείου φύλου στην ανώτατη διοίκηση (Δ.Σ., εκτελεστική διοίκηση και οι άμεσα αναφερόμενοι σε αυτούς) μέχρι το 2021. Το γεγονός ότι υπάρχει ευρεία γκάμα προοπτικών στην αίθουσα του Διοικητικού Συμβουλίου σημαίνει ότι το status quo τίθεται σε αμφισβήτηση και επαναξιολογείται με κριτική ματιά και ότι η πληροφόρηση αξιολογείται προσεκτικά. Η επιτευχθείσα πολυμορφία των μελών του Δ.Σ. συμβάλλει αποτελεσματικά στην έκφραση διαφορετικών απόψεων, στην αποφυγή της «συναινετικής ομαδικής σκέψης» και στον εποικοδομητικό διάλογο μεταξύ των μελών, ώστε οι τελικές αποφάσεις να λαμβάνονται με την άσκηση κριτικού ελέγχου από τα μη εκτελεστικά μέλη του Δ.Σ. προς τη Διοίκηση. 2.4 Λειτουργία Το Δ.Σ. αμέσως μετά την εκλογή του συνέρχεται και συγκροτείται σε σώμα και εκλέγει τον Πρόεδρο και έναν ή περισσότερους Αντιπροέδρους και Διευθύνοντες ή Εντεταλμένους Συμβούλους μεταξύ των μελών του. Σύμφωνα με το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο, το RFA και τις βέλτιστες διεθνείς πρακτικές, ο Πρόεδρος του Δ.Σ. δεν ασκεί ταυτόχρονα και καθήκοντα Διευθύνοντος Συμβούλου. Ο Πρόεδρος προΐσταται του Δ.Σ., προεδρεύει στις συνεδριάσεις του, και όταν απουσιάζει ή κωλύεται, τον αναπληρώνει ένας από τους Αντιπροέδρους του Δ.Σ. και αυτούς άλλο μέλος που ορίζεται με απόφαση του Δ.Σ. Σύμφωνα με το καταστατικό, χρέη Γραμματέα του Δ.Σ. εκτελεί ένα από τα μέλη του ή οποιοσδήποτε τρίτος ο οποίος ορίζεται από το Δ.Σ. Το Δ.Σ. έχει αναθέσει με σχετική απόφασή του την υποστήριξη των εργασιών του σε ικανό, εξειδικευμένο και έμπειρο Εταιρικό Γραμματέα, ο οποίος παρίσταται στις συνεδριάσεις του. Το Δ.Σ. συγκαλείται από τον Πρόεδρο ή τον αναπληρωτή του και συνεδριάζει στην έδρα της Εταιρείας ή με τηλεδιάσκεψη, σύμφωνα με τις εκάστοτε ισχύουσες διατάξεις του Καταστατικού και του εταιρικού νόμου, όπως εκάστοτε ισχύει, τουλάχιστον μία φορά το μήνα. Το Δ.Σ. δύναται να συνεδριάζει έγκυρα και σε κάθε τόπο στην ημεδαπή ή την αλλοδαπή όπου η Εταιρεία έχει εγκατάσταση επιχειρηματικής δραστηριότητας. Σύμφωνα με τα οριζόμενα στο ισχύον RFA, το Δ.Σ. ενημερώνει τον Εκπρόσωπο και τον Παρατηρητή του ΤΧΣ για τις δραστηριότητες και τις αποφάσεις του Δ.Σ. και προς αυτό το σκοπό γνωστοποιεί στους προαναφερόμενους τις ημερομηνίες των συνεδριάσεων του Δ.Σ.. Η εν λόγω γνωστοποίηση αποστέλλεται γραπτώς τουλάχιστον τρεις (3) εργάσιμες ημέρες πριν τη συνεδρίαση και περιλαμβάνει τουλάχιστον τα ακόλουθα: (α) την ημερήσια διάταξη της συνεδρίασης και, (β) το σχετικό υλικό, πληροφορίες και συνοδευτικά έγγραφα. Σε περίπτωση μη τήρησης της ανωτέρω προθεσμίας, ο Εκπρόσωπος του ΤΧΣ έχει δικαίωμα να αιτηθεί γραπτώς προς τον Πρόεδρο του Δ.Σ. την αναβολή της συνεδρίασης η οποία προσδιορίζεται το νωρίτερο 8 Εφαρμοστέος από τον Ιούλιο 2021 64 Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2020 τρεις (3) εργάσιμες ημέρες μετά και με την προϋπόθεση ότι έχουν παρασχεθεί οι σχετικές πληροφορίες. Το Δ.Σ. βρίσκεται σε απαρτία και συνεδριάζει έγκυρα όταν είναι παρόντα ή αντιπροσωπεύονται σ’ αυτό τουλάχιστον τα μισά συν ένα από τα μέλη του, ποτέ όμως δεν επιτρέπεται ο αριθμός των μελών που είναι παρόντα να είναι μικρότερος από πέντε (5). Για να ευρεθεί ο αριθμός απαρτίας παραλείπεται το τυχόν κλάσμα. Όταν το Δ.Σ. συνεδριάζει με τηλεδιάσκεψη, τα μέλη που συμμετέχουν στην τηλεδιάσκεψη θεωρούνται φυσικά παρόντες. Οι αποφάσεις του Δ.Σ. λαμβάνονται με απόλυτη πλειοψηφία παρόντων και αντιπροσωπευόμενων μελών, εκτός εάν ο νόμος ή το καταστατικό ορίζει διαφορετικά. Η κατάρτιση και υπογραφή πρακτικού από όλα τα μέλη του Δ.Σ. ή τους αντιπροσώπους τους ισοδυναμεί με απόφαση του Δ.Σ., ακόμη και αν δεν έχει προηγηθεί συνεδρίαση. Οι συζητήσεις και αποφάσεις του Δ.Σ. καταχωρούνται περιληπτικά σε ειδικό βιβλίο που μπορεί να τηρείται και ηλεκτρονικά. Ύστερα από αίτηση μέλους του Δ.Σ., ο Πρόεδρος υποχρεούται να καταχωρίσει στα πρακτικά ακριβή περίληψη της γνώμης του. Η γνώμη της μειοψηφίας καταγράφεται επίσης στα Πρακτικά, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο RFA. Στο βιβλίο αυτό καταχωρείται επίσης κατάλογος των παραστάντων ή αντιπροσωπευθέντων κατά τη συνεδρίαση μελών του Δ.Σ.. Τα πρακτικά του Δ.Σ. υπογράφονται από όλα τα παραστάντα μέλη του Δ.Σ. και το Γραμματέα του Δ.Σ. Αντίγραφα ή αποσπάσματα των πρακτικών εκδίδονται επισήμως από τον Πρόεδρο, ή άλλο πρόσωπο που ορίζεται με απόφαση του Δ.Σ., χωρίς να απαιτείται άλλη επικύρωσή τους. Οι υπογραφές των μελών του Δ.Σ. ή των αντιπροσώπων τους μπορούν να αντικατθίστανται με ανταλλαγή μηνυμάτων μέσω ηλεκτρονικής αλληλογραφιας (email) ή τηλεομοιοτυπίας (telefax), σύμφωνα με την εκάστοτε ισχύουσα νομοθεσία. Σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν. 3864/2010, ο Εκπρόσωπος του ΤΧΣ στο Δ.Σ. της Εταιρείας έχει τα εξής ειδικά δικαιώματα: (α) το δικαίωμα να ζητεί τη σύγκληση της Γενικής Συνέλευσης των μετόχων (β) το δικαίωμα αρνησικυρίας στη λήψη οποιασδήποτε απόφασης του Δ.Σ. της Εταιρείας: i. σχετικής με τη διανομή μερισμάτων και την πολιτική παροχών και πρόσθετων απολαβών (bonus) προς τον Πρόεδρο, τον Διευθύνοντα Σύμβουλο και τα λοιπά Μέλη του Δ.Σ., καθώς και για όσους έχουν τη θέση ή εκτελούν καθήκοντα Γενικού Διευθυντή, καθώς και για τους Αναπληρωτές τους, ii. εφόσον η υπό συζήτηση απόφαση δύναται να επηρεάσει σοβαρά τη ρευστότητα ή τη φερεγγυότητα ή την εν γένει συνετή και εύρυθμη λειτουργία της Εταιρείας, συμπεριλαμβανομένης της επιχειρηματικής στρατηγικής και της διαχείρισης στοιχείων ενεργητικού/ υποχρεώσεων, iii. που αφορά σε εταιρικές πράξεις της παραγράφου 3 του άρθρου 7Α του Ν. 3864/2010 και η οποία απόφαση δύναται να επηρεάσει σημαντικά τη συμμετοχή του Ταμείου στο μετοχικό κεφάλαιο της Εταιρείας. (γ) το δικαίωμα να ζητεί την αναβολή επί τρεις (3) εργάσιμες ημέρες της Συνεδρίασης του Δ.Σ. της Εταιρείας, προκειμένου να λάβει οδηγίες από την Εκτελεστική Επιτροπή του Ταμείου. Το δικαίωμα αυτό μπορεί να ασκηθεί έως το πέρας της συνεδρίασης του Δ.Σ. της Εταιρείας. (δ) το δικαίωμα να ζητεί τη σύγκληση του Δ.Σ. (ε) το δικαίωμα να εγκρίνει τον Οικονομικό Διευθυντή (CFO). Κατά την άσκηση των καθηκόντων του ο Εκπρόσωπος του ΤΧΣ λαμβάνει υπόψη του την επιχειρηματική αυτονομία της Εταιρείας. Πέραν των ανωτέρω, δυνάμει του RFA, το ΤΧΣ/ο Εκπρόσωπος του ΤΧΣ έχει, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα δικαιώματα τα οποία σχετίζονται με τη λειτουργία των οργάνων της Εταιρείας: 65 Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2020 • να συμμετέχει ως Μέλος στις Επιτροπές του Δ.Σ: την Επιτροπή Ελέγχου, την Επιτροπή Κινδύνων, την Επιτροπή Αποδοχών, την Επιτροπή Ανάδειξης Υποψηφίων Μελών Δ.Σ., την Επιτροπή Στρατηγικής και την Επιτροπή Δεοντολογίας και Διακυβέρνησης Δ.Σ. Επιπλέον, Παρατηρητής του ΤΧΣ παρίσταται στις συνεδριάσεις του Δ.Σ. και των ανωτέρω Επιτροπών χωρίς δικαίωμα ψήφου, • να ζητά την προσθήκη θεμάτων ημερήσιας διάταξης στις συνεδριάσεις του Δ.Σ. και των Επιτροπών Δ.Σ. της Εταιρείας στις οποίες συμμετέχει ως Μέλος, • να ζητά την προσθήκη θεμάτων ημερήσιας διάταξης σε Γενική Συνέλευση που συγκαλεί το Δ.Σ. της Εταιρείας. Το ΤΧΣ διατυπώνει την προηγούμενη σύμφωνη γνώμη του αναφορικά με έναν αριθμό θεμάτων που χαρακτηρίζονται ως ουσιώδη, μεταξύ των οποίων: σημαντικές σε αξία συναλλαγές και εταιρικοί μετασχηματισμοί. Το ΤΧΣ δύναται να επισκοπεί την ετήσια αξιολόγηση του Δ.Σ. Επιπλέον, βάσει της κατά τις διατάξεις του άρθρου 10 του Ν. 3864/2010 αξιολόγησης που διενεργεί το ίδιο ή της επισκόπησης της ετήσιας αυτό-αξιολόγησης του Δ.Σ., το ΤΧΣ δύναται να προβεί σε συγκεκριμένες προτάσεις για βελτιώσεις και τυχόν αλλαγές στο πλαίσιο Εταιρικής Διακυβέρνησης της Εταιρείας. Κατά το 2020, το Δ.Σ. της Εταιρείας πραγματοποίησε είκοσι πέντε (25) συνεδριάσεις. Στον κατωτέρω Πίνακα, αποτυπώνεται το ποσοστό συμμετοχής των μελών του Δ.Σ. και των Επιτροπών στις συνεδριάσεις τους. 66 Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2020 Διοικητικό Συμβούλιο Μέσος όρος συμμετοχ ής Ονοματεπώνυμο Γεώργιος Χαντζηνικολά ου Karel De Boeck Χρήστος Μεγάλου Βασίλειος Κουτεντάκης* Βενετία Κοντογούρη* Arne Berggren* Enrico Tommaso Cucchiani David Hexter* Σολομών Μπεράχας* Anne Weatherston* Andrew Panzures* Alexander Blades* Περικλής Δοντάς Συνολικός αριθμός Συνεδριάσεων Επιτροπή Κινδύνων Μέσος όρος συμμετοχής Συνολικός αριθμός Συνεδριάσεων Επιτροπή Ανάδειξης Υποψηφίων Μελών Δ.Σ. Μέσος όρος συμμετοχής Συνολικός αριθμός Συνεδριάσεων Επιτροπή Αποδοχών Μέσος όρος συμμετοχής Επιτροπή Ελέγχου Συνολικός αριθμός Συνεδριάσεων Μέσος όρος συμμετοχ ής Συνολικός αριθμός Συνεδριάσεων 9 99% 16 99% 25 92% 12 95% 7 96% Ποσοστό Συμμετοχής Αριθμός Συνεδριάσε ων Ποσοστό Συμμετοχ ής Αριθμός Συνεδριάσε ων Ποσοστό Συμμετοχ ής Αριθμός Συνεδριάσε ων Ποσοστό Συμμετοχ ής 100% 25/25 - - - - - - - 96% 24/25 92% 11/12 - - - - 100% 25/25 - - - - - 100% 17/17* - - - - 100% 25/25 - - 100% 100% 25/25 100% 7/7* 96% 24/25 - 96% 24/25 100% Επιτροπή Δεοντολογίας & Διακυβέρνησης Δ.Σ. Μέσος όρος συμμετοχής Συνολικός αριθμός Συνεδριάσεων Επιτροπή Στρατηγικής Μέσος όρος συμμετοχής Συνολικός αριθμός Συνεδριάσεων 100% 1 95% 10 Ποσοστό Συμμετοχ ής Αριθμός Συνεδριάσε ων Ποσοστό Συμμετοχ ής Αριθμός Συνεδριάσε ων - 100% 1/1 100% 10/10 100% 16/16 100% 1/1 100% 10/10 - - - - - - - - - - - - - - - 2/2* 100% 9/9 - - 100% 1/1 100% 10/10 100% 7/7 100% 9/9 100% 8/8* 100% 1/1 100% 10/10 - 86% 6/7 89% 8/9 - - 100% 1/1 90% 0/10 92% 11/12 100% 5/5* - - 94% 15/16 100% 1/1 90% 9/10 25/25 100% 12/12 100% 5/5* 100% 4/4* 100% 16/16 100% 1/1 - - 100% 14/14* - - - - 100% 4/4* 100% 8/8* - - - - 100% 14/14* 100% 5/5 100% 2/2* - - 100% 8/8* - - - - 100% 25/25 92% 11/12 71% 5/7 80% 4/5* - - 100% 1/1 90% 9/10 100% 25/25 100% 12/12 100% 7/7 100% 9/9 100% 16/16 100% 1/1 100% 10/10 Αριθμός Ποσοστό Αριθμός Συνεδριάσε Συμμετοχή Συνεδριάσε ων ς ων *Ο κ. Β. Κουτεντάκης εκλέχθηκε ως μέλος του Δ.Σ στις 28/5/2020 *Ο κ. D. Hexter έπαψε να είναι μέλος της Επιτροπής Ανάδειξης Υποψήφιων Μελών Δ.Σ. στις 23/7/2020 *Η κα A.Weatherston εκλέχθηκε ως μέλος Δ.Σ στις 26/6/2020. Στις Επιτροπές Αποδοχών και Ελέγχου εκλέχθηκε ως μέλος στις 23/7/2020. *Ο κ. A. Panzures εκλέχθηκε ως μέλος Δ.Σ. στις 26/6/2020. Στις επιτροπές Κινδύνου, Ανάδειξης Υποψήφιων Μελών Δ..Σ. και Ελέγχου εκλέχθηκε ως μέλος στις 23/7/2020. *Η κα Β.Κοντογούρη εκλέχθηκε ως μέλος της Επιτροπής Ανάδειξης Υποψήφιων Μελών Δ.Σ. στις 23/7/2020. *Ο κ. A. Berggren έπαψε να είναι μέλος στην Επιτροπή Κινδύνου και Επιτροπή Ελέγχου στις 23/7/2020. *Ο κ. Σ. Μπεράχας έπαψε να είναι μέλος της Επιτροπής Ανάδειξης Υποψήφιων Μελών Δ.Σ. στις 23/7/2020. *Ο κ. A. Blades έπαψε να είναι μέλος της Επιτροπής Αποδοχών στις 23/7/2020. 2.5 Αρμοδιότητες Σύμφωνα με το άρθρο 15 του Καταστατικού της Εταιρείας, το Δ.Σ. εκπροσωπεί την Τράπεζα και είναι αρμόδιο να αποφασίζει, χωρίς κανένα περιορισμό, για κάθε θέμα που αφορά στη διοίκηση της Εταιρείας, τη διαχείριση της περιουσίας της και την επιδίωξη γενικά των σκοπών της. Το Δ.Σ. δεν δικαιούται να αποφασίζει για θέματα τα οποία σύμφωνα με το νόμο ή το καταστατικό ανήκουν στην αποκλειστική αρμοδιότητα της Γενικής Συνέλευσης. Σύμφωνα με το άρθρο 16 του Καταστατικού της, η Εταιρεία εκπροσωπείται από το Δ.Σ., το οποίο δύναται να αναθέτει με απόφασή του την εκπροσώπηση της Εταιρείας, καθώς και την άσκηση όλων ή ορισμένων από τις εξουσίες του ή αρμοδιότητές του, εκτός από αυτές που απαιτούν συλλογική ενέργεια, σε ένα ή περισσότερα πρόσωπα μέλη ή όχι του Δ.Σ., καθορίζοντας 67 Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2020 ταυτόχρονα και την έκταση των εξουσιών που τους ανατίθενται. Βάσει των παραπάνω διατάξεων του Καταστατικού, το Δ.Σ. καθορίζει το σύστημα εκπροσώπησης της Εταιρείας, καθώς και τα όρια εντός των οποίων μπορούν να ενεργούν οι εξουσιοδοτημένοι εκπρόσωποι. Στον Κανονισμό της Εταιρείας αναφέρεται ότι πρώτιστη υποχρέωση και καθήκον των μελών του Δ.Σ. είναι η διαρκής επιδίωξη της ενίσχυσης της μακροχρόνιας οικονομικής αξίας της Εταιρείας και η προάσπιση του γενικού εταιρικού συμφέροντος. Αναφέρεται, επίσης, ότι το Δ.Σ. είναι αρμόδιο για την κατάρτιση και έγκριση τεκμηριωμένης Επιχειρησιακής Στρατηγικής με χρονικό ορίζοντα τουλάχιστον ενός έτους και σαφείς επιχειρησιακούς στόχους, τόσο για την ίδια την Εταιρεία όσο και για τον Όμιλο. Κύριες δραστηριότητες και σημαντικά θέματα που ελήφθησαν υπόψη κατά τη διάρκεια του 2020 Κατά την άσκηση των καθηκόντων του το 2020, το Διοικητικό Συμβούλιο, μεταξύ άλλων: Σε σχέση με θέματα Εταιρικής Διακυβέρνησης • προετοίμασε και προέβη στη σύγκληση της Ετήσιας Γενικής Συνέλευσης των Μετόχων στις 26 Ιουνίου 2020, • προετοίμασε και προέβη στη σύγκληση των Έκτακτων Γενικών Συνελεύσεων των Μετόχων στις 16 Ιουνίου 2020 και 10 Δεκεμβρίου 2020 αντίστοιχα, • πραγματοποίησε την ετήσια αξιολόγηση του Διοικητικού Συμβουλίου και των Επιτροπών του, • διενήργησε την ετήσια αξιολόγηση για τη χρήση 2019 και την ενδιάμεση αξιολόγηση του Διευθύνοντος Συμβούλου για το 1ο εξάμηνο του 2020, • έθεσε και ενέκρινε τους κύριους στόχους επίδοσης (KPIs) του Διευθύνοντος Συμβούλου για το έτος 2020, σύμφωνα με το Business Plan της Εταιρείας, • εξέλεξε, κατόπιν σχετικής εισήγησης της Επιτροπής Ανάδειξης Υποψηφίων Μελών Δ.Σ., νέο Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ. σε αντικατάσταση παραιτηθέντος μέλους, • πρότεινε την εκλογή δύο (2) νέων Μη Εκτελεστικών Μελών Δ.Σ. από την Ετήσια Γενική Συνέλευση των Μετόχων, κατόπιν σχετικής εισήγησης της Επιτροπής Ανάδειξης Υποψηφίων Μελών Δ.Σ, • ενημερώθηκε για την εξέλιξη του σχεδίου Διαδοχής για τα Μέλη του Δ.Σ. (Board Succession Plan exersice), • ενέκρινε την καταβολή αμοιβών για τα Μη Εκτελεστικά και Ανεξάρτητα Μέλη Δ.Σ για το 2020, κατόπιν σχετικής εισήγηγης της Επιτροπής Αποδοχών, • ενέκρινε την Ετήσια ‘Εκθεση Αποδοχών για το 2019, προς υποβολή για συζήτηση και ψήφιση στην Ετήσια Γενική Συνέλευση των μετόχων, κατόπιν σχετικής εισήγησης της Επιτροπής Αποδοχών, • ενέκρινε τις νέες μισθολογικές κλίμακες ως αποτέλεσμα της εφαρμογής του Job Family Model, • ενέκρινε το νέο Οργανόγραμμα της Πειραιώς Financial Holdings Α.Ε συνεπεία της διάσπασης, • ενημερωνόταν για θέματα των Επιτροπών του Διοικητικού Συμβουλίου σε μηνιαία βάση, • ενημερώθηκε για τις ευθύνες Μελών Δ.Σ. σε ζητήματα νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες (ξέπλυμα χρήματος) και χρηματοδότησης της τρομοκρατίας. 68 Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2020 Σε σχέση με θέματα Ελέγχου και Κανονιστικής Συμμόρφωσης, το Διοικητικό Συμβούλιο ενέκρινε τα ακόλουθα: • τον αναθεωρημένο Κανονισμό Λειτουργίας της Μονάδας Εσωτερικού Ελέγχου, • το πλάνο ενεργειών για το έτος 2020 του Εσωτερικού Ελέγχου και της Κανονιστικής Συμμόρφωσης Ομίλου, • την ετήσια Έκθεση του Αρμόδιου Διευθυντικού Στελέχους (ΑΔΣ) για το Ξέπλυμα Χρήματος και τη Χρηματοδότηση της Τρομοκρατίας για το 2019, • την Ετήσια Έκθεση της Διεύθυνσης Εσωτερικού Ελέγχου του Ομίλου σχετικά με την Αξιολόγηση του ΣΕΕ το 2019 και την αντίστοιχη έκθεση αξιολόγησης, • την Ετήσια Έκθεση της Κανονιστικής Συμμόρφωσης Ομίλου για το 2019, • την ‘Έκθεση Αξιολόγησης της καταλληλότητας των μέτρων που έχει λάβει η Τράπεζα αναφορικά με την προστασία και κατάθεση των χρηματοπιστωτικών μέσων και κεφαλαίων των πελατών, σύμφωνα με το Ν.4514/2018. Επίσης, το Διοικητικό Συμβούλιο ενημερωνόταν σε τακτική βάση για την πρόοδο των ειδικών ελέγχων της Μονάδας Εσωτερικού Ελέγχου. Σε σχέση με θέματα Διαχείρισης Κινδύνων, το Διοικητικό Συμβούλιο ενέκρινε τα ακόλουθα: • τις δηλώσεις για την Επάρκεια Κεφαλαίου και Ρευστότητας (CAS/LAS) για το 2020, • το Πλαίσιο σχετικά με τη διάθεση ανάληψης Κινδύνου (RAF) για το 2020, • τη Στρατηγική Κινδύνων και Κεφαλαίων για το 2020, • την Εσωτερική Διαδικασία Αξιολόγησης της Επάρκειας Κεφαλαίου και Ρευστότητας (ICAAP & ILAAP 2020) • την ετήσια επισκόπηση του Σχεδίου Ανάκαμψης της Εταιρείας. Σε σχέση με εταιρικές πράξεις και την παροχή εξουσιοδοτήσεων, το Διοικητικό Συμβούλιο ενέκρινε τα ακόλουθα: • το Σχέδιο Σύμβασης Διάσπασης με απόσχιση του κλάδου τραπεζικής δραστηριότητας της «Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε» και σύσταση νέας τραπεζικής εταιρείας, προκειμένου να υποβληθεί για έγκριση στην Έκτακτη Γενική Συνέλευση των Μετόχων στις 10 Δεκεμβρίου 2020, • τη συναλλαγή τιτλοποίησης μη εξυπηρετούμενων απαιτήσεων (Project Phoenix) και ένταξή της στο πρόγραμμα κρατικής παροχής εγγύησης τιτλοποιήσεων πιστωτικών ιδρυμάτων «ΗΡΑΚΛΗΣ», • τις συναλλαγές τιτλοποιήσεων μη εξυπηρετούμενων απαιτήσεων (Project Vega), • τη συναλλαγή τιτλοποίησης μη εξυπηρετούμενων απαιτήσεων (Project Iris), • την έκδοση ομολόγου Tier 2, υπό το Πρόγραμμα Έκδοσης Μεσοπρόθεσμων Ομολογιών (EMTN), • το Σχέδιο Σύμβασης Διάσπασης της «ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΠΡΑΚΤΟΡΕΙΑΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» με απορρόφηση από την Τράπεζα και έτερη θυγατρική, για την υποβολή του για λήψη έγκρισης για την ολοκλήρωση της διαδικασίας διάσπασης από την Έκτακτη Γενική Συνέλευση των Μετόχων στις 16 Ιουνίου 2020, • την υπογραφή δεσμευτικής συμφωνίας με την εταιρεία Intrum αναφορικά με το χαρτοφυλάκιο μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων “Phoenix”, και • πιστωτικά αιτήματα, λογιστικές διαγραφές και αναδιαρθρώσεις δανείων διαφόρων εταιρειών, κατόπιν εισηγήσεων των 69 Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2020 αρμόδιων Μονάδων. Σε σχέση με την παρακολούθηση των δραστηριοτήτων, την οικονομική πληροφόρηση, τις πολιτικές της Εταιρείας και συναφείς ενημερώσεις, το Διοικητικό Συμβούλιο ενέκρινε τα ακόλουθα: • τις ετήσιες οικονομικές καταστάσεις του έτους 2019 και τις ενδιάμεσες οικονομικές καταστάσεις του 2020, • τον ετήσιο Προϋπολογισμό του Ομίλου για το έτος 2021, • το ενδιάμεσο σχέδιο μείωσης των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων (NPEs) , • την Πιστωτική Πολιτική της Τράπεζας, • την αναθεώρηση της Πολιτικής Διαγραφών του Ομίλου, • την αναθεώρηση της Πολιτικής και Διαδικασίας εξατομικευμένων προβλέψεων της Τράπεζας, • την Πολιτική Διαχείρισης Παραπόνων Πελατών, και • την υλοποίηση προγράμματος Οικειοθελούς Αποχώρησης Προσωπικού το Νοέμβριο 2020. Το Διοικητικό Συμβούλιο ενημερώθηκε για τα ακόλουθα: • τις δράσεις και προκαταρκτικές εκτιμήσεις για την επίδραση του Covid-19, • το προκαταρκτικό αποτέλεσμα της Διαδικασίας Εποπτικού Ελέγχου και Αξιολόγησης (SREP) 2020, • τις αναθεωρημένες εκτιμήσεις του Ομίλου για την περίοδο 2020-2022, λόγω της επίδρασης της πανδημίας Covid-19, • την πρόοδο των εργασιών του υπό υλοποίηση έργου ψηφιακού μετασχηματισμού, • την ανάθεση εργασιών μη ελεγκτικής φύσεως στους εξωτερικούς ελεγκτές της Τράπεζας. Σε σχέση με θέματα Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης το Διοικητικό Συμβούλιο ενέκρινε τα ακόλουθα: • τη δωρεά υγειονομικού υλικού για την αντιμετώπιση της πανδημίας Covid-19, • την πρωτοβουλία «Pay and Save» για την ενίσχυση του Εθνικού Συστήματος Υγείας, και • δωρεά εξοπλισμού στην Ελληνική Αστυνομία. 2.6 Προγράμματα εισαγωγικής κατάρτισης και Εκπαίδευση Μελών Διοικητικού Συμβουλίου Η Εταιρεία εφαρμόζει μία διαδικασία εισαγωγικής κατάρτισης για τα νεοεκλεγέντα/ νεοδιοριζόμενα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου με στόχο να διευκολύνει την κατανόηση των μελών του σχετικά με τη δομή του Ομίλου και της Εταιρείας, το επιχειρηματικό μοντέλο, το προφίλ κινδύνου, τις ρυθμίσεις διακυβέρνησης και το ρόλο τους σε αυτά. Στο πλαίσιο αυτό, η Εταιρεία εξασφαλίζει ότι τους παρέχεται όλη η πληροφόρηση και η εκπαίδευση που απαιτείται για να συμβάλλουν αποτελεσματικά στις εργασίες του Διοικητικού Συμβουλίου και στην εκπλήρωση της αποστολής του. Αμέσως μετά την εκλογή ενός νέου μέλους από τη Γενική Συνέλευση των Μετόχων ή το διορισμό του από το Διοικητικό Συμβούλιο, ο Εταιρικός Γραμματέας τους αποστέλλει μία επιστολή συγχαρητηρίων, η οποία συνοδεύεται από ένα λεπτομερές εισαγωγικό πακέτο (ένα «ζωντανό» έγγραφο το οποίο τους παρέχει ευρεία πληροφόρηση για την Εταιρεία και το Διοικητικό Συμβούλιο, αποτελούμενο από υλικό όπως το Καταστατικό, τον Εσωτερικό Κανονισμό, πληροφόρηση σχετικά με τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τη συμμετοχή τους στο Διοικητικό Συμβούλιο, το πρόγραμμα των συνεδριάσεων του 70 Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2020 Διοικητικού Συμβουλίου για το έτος κλπ). Πριν από τη πρώτη συμμετοχή τους σε συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου, τα μέλη γίνονται δεκτά από τον Πρόεδρο του Διοικητικού Συμβουλίου και συναντώνται με τον Διευθύνοντα Σύμβουλο και ανώτατα διοικητικά στελέχη της Εταιρείας, με τη δυνατότητα να θέσουν ερωτήσεις σχετικά με την Εταιρεία και τις δραστηριότητές της. Τα νέα μέλη λαμβάνουν επίσης συνοπτική ενημέρωση για θέματα που το Διοικητικό Συμβούλιο αντιμετωπίζει τη δεδομένη χρονική στιγμή ή θα αντιμετωπίσει στο μέλλον. Σε περίπτωση περισσότερων νέων μελών, δύνανται να οργανώνονται εισαγωγικά σεμινάρια τα οποία παρακολουθούνται από τα νέα μέλη. Δεδομένης της αξιολόγησης της καταλληλότητας στην οποία υποβάλλονται τα νέα μέλη, είναι αναμενόμενο και γίνεται δεκτό ότι διαθέτουν τις απαραίτητες γνώσεις, την εμπειρία και την τεχνογνωσία για να εκπληρώσουν το ρόλο τους. Εντούτοις, δεν είναι απαραίτητα όλοι ειδικοί σε όλα τα θέματα, τους επιχειρηματικούς τομείς ή πτυχές διακυβέρνησης. Γι αυτό το λόγο, η εκπαίδευση είναι ένας βασικός παράγοντας για τη συνεχή αποτελεσματικότητα του Διοικητικού Συμβουλίου και μία διαρκής δέσμευση των μελών και της Εταιρείας. Η Εταιρεία παρέχει τους απαραίτητους οικονομικούς και ανθρώπινους πόρους για την υλοποίηση κατάλληλων εισαγωγικών και εκπαιδευτικών προγραμμάτων σε συνεχή και εξατομικευμένη βάση. Η Επιτροπή Ανάδειξης Υποψήφιων Μελών Δ.Σ. χορηγεί και επιβλέπει το ετήσιο πρόγραμμα εκπαίδευσης των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου σε συνεχή βάση. Επιπλέον, γίνονται σε τακτική βάση στα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου παρουσιάσεις από το προσωπικό και στελέχη της Εταιρείας, προκειμένου να ενημερώνονται για αλλαγές που αφορούν στην Εταιρεία, στο νομικό και στο κανονιστικό πλαίσιο, στις απαιτήσεις της αγοράς και της βιομηχανίας.. Εφόσον απαιτείται, σχεδιάζονται και υλοποιούνται και προσωποποιημένα εκπαιδευτικά προγράμματα. Κατά τη διάρκεια του 2020, λόγω των συνθηκών που διαμορφώθηκαν από την πανδημία Covid-19, των εντατικών εργασιών που επέβαλε στον Οργανισμό ο εταιρικός μετασχηματισμός και της λήξης της θητείας των μελών του Δ.Σ., οι πρωτοβουλίες εκπαίδευσης για τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου περιορίστηκαν στη διενέργεια παρουσίασης με θέμα “Assessment of Current Environment (EU Financing programs/Potential/Scope and Impact)” που πραγματοποιήθηκε από τον Chief Group Economist. 2.7 Αξιολόγηση Δ.Σ. Μία ανεξάρτητη εξωτερική αξιολόγηση του Δ.Σ. πραγματοποιήθηκε από την εξειδικευμένη σε θέματα παροχής συμβουλευτικών υπηρεσιών σε Διοικητικά Συμβούλια «Stanton Chase» στα τέλη του 2019. Τα αποτελέσματα της αξιολόγησης παρουσιάστηκαν στο Δ.Σ. στις αρχές Απριλίου του 2020 με μικρή καθυστέρηση λόγω της πανδημίας. Το ηλεκτρονικό ερωτηματολόγιο αποτελεσματικότητας συμπληρώθηκε από όλα τα εν ενεργεία κατά την περίοδο εκείνη μέλη Δ.Σ. (συμπεριλαμβανομένων πρακτικά όλων των σημερινών μελών του Δ.Σ. με εξαίρεση τον κ.Κουτεντάκη, ο οποίος διορίσθηκε αργότερα και τους κ.κ. Weatherstone και Panzures οι οποίοι εξελέγησαν για πρώτη φορά στην ΤΓΣ των μετόχων στις 26 Ιουνίου 2020) και εστίαζε σε ποικίλες παραμέτρους απόδοσης. Τα βασικά στοιχεία της αξιολόγησης του Δ.Σ. περιελάμβαναν πέντε ενότητες, οι οποίες παρουσιάζονται κατωτέρω μαζί με τα κυριότερα ευρήματα (δυνατά σημεία και αδυναμίες). Η συνολική ανατροφοδότηση είναι θετική, υποδεικνύει ένα Δ.Σ., το οποίο, ενώ εκτελεί τα καθήκοντά του σε απαιτητικές περιστάσεις, είναι αποτελεσματικό, με καλές δομές, διαδικασίες, σχέσεις και δυναμική. Ενότητα Ι: Γενική συμμόρφωση: Το Δ.Σ. διαδραματίζει ισχυρό, αποτελεσματικό ρόλο σε θέματα κανονιστικής συμμόρφωσης, παρακολουθώντας συνεχώς την ανάπτυξη και τη βελτίωση του συστήματος εσωτερικού ελέγχου, με καλά τεκμηριωμένους και λεπτομερείς μηχανισμούς και διαδικασίες, συμβάλλοντας στην αποτελεσματική και ασφαλή λειτουργία του. Επιπλέον, το Δ.Σ. δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην αποτελεσματική παρακολούθηση των κινδύνων, σε ατομικό επίπεδο και σε επίπεδο Ομίλου, 71 Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2020 με σκοπό τη διατήρηση της σταθερότητας και της συνέχειας των εργασιών. Ο Εταιρικός Γραμματέας διασφαλίζει ότι όλα τα Πρακτικά καταγράφονται σωστά και συμβάλλει αποτελεσματικά στη σωστή εισαγωγή, συνεχή επιμόρφωση και εκπαίδευση των μελών του Δ.Σ. Ενότητα II: Αντίκτυπος και προστιθέμενη αξία σε κρίσιμα ζητήματα. Η αξιολόγηση κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα ζητήματα πληροφόρησης, βιωσιμότητας και σχέσεων με τα ενδιαφερόμενα μέρη αντιμετωπίζονται αποτελεσματικά. Αναλυτικότερα, το Δ.Σ. ασχολείται αποτελεσματικά με όλα τα ζητήματα των μετόχων, συμπεριλαμβανομένης της ΤΓΣ και διασφαλίζει την ίση μεταχείρισή τους, διαδραματίζει αποτελεσματικό ρόλο στη στήριξη της διοίκησης για τη μελλοντική θωράκιση του οργανισμού, σκεπτόμενο πέρα από τη σημερινή στρατηγική προκειμένου να εξασφαλίσει τη μελλοντική συνέχεια και ανταγωνιστικότητα της Εταιρείας ή / και βοηθώντας την Εταιρεία να προσαρμόσει και να κατευθύνει τις στρατηγικές της προτεραιότητες. Επίσης, θέτει τους στόχους απόδοσης του Διευθύνοντος Συμβούλου. Τέλος, η αξιολόγηση επεσήμανε ότι το Δ.Σ. διασφαλίζει ότι η Εταιρεία αναπτύσσει και εφαρμόζει μια σαφή και επιτακτική δέσμευση Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης/ ESG. Ενότητα III: Οδηγοί της αποτελεσματικότητας του Διοικητικού Συμβουλίου - Πώς λειτουργούν το Δ.Σ. και οι Επιτροπές ώστε να παράγουν αντίκτυπο και αξία. Το κύριο συμπέρασμα είναι ότι το Δ.Σ. λειτουργεί καλά. Τα μέλη του Δ.Σ. επιδεικνύουν υψηλά πρότυπα προσωπικής ακεραιότητας και λαμβάνουν αποφάσεις προς το συμφέρον της Εταιρείας. Το Δ.Σ. διαθέτει επαρκείς γνώσεις, πείρα, αξιοπιστία, ανεξαρτησία και τα απαραίτητα εχέγγυα για να εξασφαλίσει συνετή και επιμελή διαχείριση των υποθέσεων. Αυτό περιλαμβάνει τους κύριους κινδύνους στους οποίους η Εταιρεία εκτίθεται ή ενδέχεται να εκτεθεί, προκειμένου να του επιτρέψει να επιβλέπει το σύνολο των εργασιών της είτε απευθείας είτε μέσω των Επιτροπών του. Από την άλλη πλευρά, η αμοιβή των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου φαίνεται να αποτελεί πηγή προβληματισμού καθώς οι αμοιβές για τα μη εκτελεστικά μέλη δεν καθορίζονται σε λογικό επίπεδο και δεν είναι ανάλογες με τον χρόνο που αφιερώνεται για την εκπλήρωση των καθηκόντων τους. Εντούτοις, δημοσιοποιούνται επαρκώς σε ετήσια βάση. Ενότητα IV: Αποτελεσματικότητα του Προέδρου του Διοικητικού Συμβουλίου. Βάσει των αποτελεσμάτων, η ενότητα αναδείχθηκε ως «Best-in-Class». Ο Πρόεδρος είναι ικανός να διευκολύνει τον εποικοδομητικό διάλογο και να σχεδιάζει διαφορετικές προσεγγίσεις για να αξιοποιήσει πλήρως τις δυνατότητες του Διοικητικού Συμβουλίου. Ορίζει κατάλληλες ημερήσιες διατάξεις εξασφαλίζοντας την εστίαση στις σημαντικές προτεραιότητες. Έχει μια πολύ αποτελεσματική συνεργασία με τον Διευθύνοντα Σύμβουλο, βασισμένη σε υψηλό επίπεδο εμπιστοσύνης, ειλικρίνειας, διαφάνειας και εποικοδομητικής αμφισβήτησης. Τέλος, παρέχει ανατροφοδότηση και υποστήριξη, βοηθώντας τα μέλη να μεγιστοποιήσουν τη συνεισφορά τους. Ενότητα V Αποτελεσματικότητα Επιτροπών. Η αξιολόγηση περιελάμβανε όλες τις Επιτροπές του Δ.Σ. Τα αποτελέσματα έδειξαν βαθμολογία «Best in Class» για την Επιτροπή Ελέγχου και την Επιτροπή Δεοντολογίας και Διακυβέρνησης, μια πολύ αποτελεσματική Επιτροπή Κινδύνων και αποτελεσματικές Επιτροπές Αποδοχών και Ανάδειξης Υποψηφίων Μελών Δ.Σ. με περιθώρια βελτίωσης. Περισσότερες λεπτομέρειες παρέχονται για κάθε επιτροπή στα αντίστοιχα τμήματα της παρούσας δήλωσης. Τέλος, όσον αφορά τους κύριους τομείς βελτίωσης, η αξιολόγηση αποκάλυψε ότι θα ήταν επιθυμητή από τα μέλη του Δ.Σ. μια πιο ξεκάθαρη εικόνα για τους πιθανούς μελλοντικούς διαδόχους του Διευθύνοντος Συμβούλου και της προόδου και ετοιμότητάς τους για το ρόλο και μια βαθύτερη κατανόηση των εξελισσόμενων αναγκών των πελατών της Εταιρείας και πώς αυτές πρέπει να συμβάλλουν στη διαμόρφωση των στρατηγικών της προτεραιοτήτων. 72 Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2020 Αξιολόγηση του Διοικητικού Συμβουλίου για το έτος 2020 Στις αρχές του 2021, πραγματοποιήθηκε εξωτερική ανεξάρτητη αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας για το έτος 2020. Η συνολική ανατροφοδότηση σχετικά με το έργο του Διοικητικού Συμβουλίου, τις επαγγελματικές δεξιότητες, τη διακυβέρνηση, την ηγεσία του Διοικητικού Συμβουλίου, την αλληλεπίδραση με τη διοίκηση καθώς και την κουλτούρα του Διοικητικού Συμβουλίου και του οργανισμού συνοψίζεται στα ακόλουθα: • Το Διοικητικό Συμβούλιο αποτελείται μέλη που διαθέτουν επαγγελματική εμπειρία και ικανότητες. Υπάρχει καλή πολυμορφία και τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου προετοιμάζονται και συνεισφέρουν σημαντικά. • Οι διαδικασίες και η δομή του Διοικητικού Συμβουλίου του επιτρέπουν να εκτελεί πλήρως τα καθήκοντά του σε σχέση με όλες τις πτυχές του διοικητικού του ρόλου, όπως η διαχείριση κινδύνων, η κανονιστική συμμόρφωση και ο έλεγχος. Το Διοικητικό Συμβούλιο εξετάζει με διεξοδικό και κατάλληλο τρόπο τα κρίσιμα ζητήματα. • Ο Πρόεδρος έχει μια αποτελεσματική συνεργασία με τον Διευθύνοντα Σύμβουλο (CEO), η οποία βασίζεται σε ένα υψηλό επίπεδο εμπιστοσύνης, ειλικρίνειας, διαφάνειας και εποικοδομητικής αμφισβήτησης. Είναι ικανός στο να διευκολύνει τον εποικοδομητικό διάλογο και στο να αντλεί διαφορετικές προοπτικές για την πλήρη αξιοποίηση των ικανοτήτων του Διοικητικού Συμβουλίου. Παρέχει ανατροφοδότηση και υποστηρίζει τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου ώστε να μεγιστοποιούν τη συμβολή τους. • Το έργο του Διοικητικού Συμβουλίου είναι σχετικό, επικεντρωμένο και επαγγελματικό. Οι συνεδριάσεις του διοικητικού συμβουλίου διενεργούνται με αποτελεσματικό τρόπο και εστιάζουν στα κρίσιμα θέματα που αντιμετωπίζει η Εταιρεία. Οι συζητήσεις είναι στιβαρές και διεξοδικές και το Διοικητικό Συμβούλιο ενεργεί ως ένα σώμα, μόλις ληφθεί μια απόφαση. • Υφίστανται ισχυρές διαδικασίες με ελέγχους (checks and balances) για την εφαρμογή των αποφάσεων του Διοικητικού Συμβουλίου. • Οι αλληλεπιδράσεις μεταξύ Διοικητικού Συμβουλίου και Διοίκησης είναι υγιείς και κατάλληλες, και υπάρχει επαρκές επίπεδο εμπιστοσύνης και εποπτείας, και ως εκ τούτου η Διοίκηση είναι δεόντως εξουσιοδοτημένη να εκτελεί τη στρατηγική ενώ ταυτόχρονα εποπτεύεται κατάλληλα. • Οι προτάσεις της Διοίκησης αμφισβητούνται επαρκώς από τα μη εκτελεστικά μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου. • Οι επιτροπές κρίνονται αποτελεσματικές με ουσιαστική και κατάλληλη κατανομή του φόρτου εργασίας σε κάθε μη εκτελεστικό μέλος. • Καθώς οι απαιτήσεις διακυβέρνησης και κανονιστικών ρυθμίσεων που σχετίζονται με προϋπάρχουσες καταστάσεις καθίστανται λιγότερο σημαντικές, η εστίαση του Διοικητικού Συμβουλίου στρέφεται όλο και περισσότερο στη μελλοντική στρατηγική της Εταιρείας και την εφαρμογή της. • Σε εναρμόνιση με τη μελλοντική προσέγγιση του Διοικητικού Συμβουλίου, ένας σημαντικός οργανωτικός μετασχηματισμός βρίσκεται σε εξέλιξη με τα σχετικά ζητήματα να λαμβάνουν επαρκή προσοχή. • Υπάρχει συναίνεση ότι η κουλτούρα του Διοικητικού Συμβουλίου είναι υγιής, με καλές σχέσεις συνεργασίας και δέσμευση μεταξύ της Εταιρείας και της Τράπεζας Πειραιώς. • Το Διοικητικό Συμβούλιο και η Διοίκηση επικεντρώνονται στη βιωσιμότητα και θέματα ESG γενικά και αυτές οι προσπάθειες έχουν την πλήρη στήριξη του Διοικητικού Συμβουλίου σε όλες τις πτυχές. 73 Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2020 Η έκθεση αξιολόγησης επισημαίνει, επίσης, τομείς βελτίωσης για το Διοικητικό Συμβούλιο, όπως: • Δεδομένης της αυξημένης παγκόσμιας εστίασης σε θέματα ESG, το Διοικητικά Συμβούλια πρέπει να δώσουν προτεραιότητα και να εντείνουν την προσοχή τους σε θέματα ESG. • Το ταχέως μεταβαλλόμενο περιβάλλον δημιουργεί ανάγκες για περαιτέρω εκπαίδευση του Διοικητικού Συμβουλίου, ιδίως σε κανονιστικά θέματα. • Τα προγράμματα παροχής κινήτρων και οι αμοιβές των στελεχών γενικά δεν είναι τα βέλτιστα. • Περαιτέρω ευθυγράμμιση των αμοιβών των μη εκτελεστικών μελών των Διοικητικών Συμβούλων που θα πρέπει να είναι ανάλογες με την προσπάθεια και το φόρτο εργασίας των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου. Επιτροπές Στο πλαίσιο της συνεχούς βελτίωσης του οργανωτικού σχήματος της Εταιρείας και του Ομίλου, έχουν ανατεθεί εξειδικευμένα καθήκοντα στις παρακάτω αναφερόμενες κύριες Επιτροπές. Η λειτουργία των Επιτροπών διέπεται από τον Κανονισμό Λειτουργίας τους, ο οποίος αποτελεί μέρος (παράρτημα) του Κανονισμού Λειτουργίας της Εταιρείας. Ο Κανονισμός Λειτουργίας Επιτροπών αφορά στο σύνολο των Επιτροπών του Δ.Σ. καθώς και των λοιπών Εκτελεστικών και Διοικητικών Επιτροπών, με την επιφύλαξη, ωστόσο, του επιμέρους Κανονισμού Λειτουργίας κάθε Επιτροπής, ο οποίος υπερισχύει κατά το μέτρο που αποκλίνει από τους γενικούς κανόνες που θεσπίζονται από τον Κανονισμό Λειτουργίας Επιτροπών. Σύνθεση και Αρμοδιότητες Επιτροπών: Με την επιφύλαξη των οριζομένων στο νομικό και κανονιστικό πλαίσιο και τους επιμέρους Κανονισμούς Λειτουργίας τους, η σύνθεση, η αποστολή και οι αρμοδιότητες κάθε Επιτροπής καθορίζονται με αποφάσεις του οργάνου που είναι αρμόδιο για τη συγκρότηση ή τον καθορισμό των αρμοδιοτήτων εκάστης Επιτροπής και περιλαμβάνονται σε Πράξεις Προέδρου (εφ’ όσον αφορούν στις Επιτροπές Διοικητικού Συμβουλίου) και Πράξεις Διοίκησης που εκδίδει ο Διευθύνων Σύμβουλος (εφ’ όσον αφορούν στις λοιπές Εκτελεστικές και Διοικητικές Επιτροπές). Λειτουργία Επιτροπών Πρόσκληση: Οι Επιτροπές συνεδριάζουν μετά από πρόσκληση του Προέδρου τους, όσες φορές κρίνεται απαραίτητο για επιτέλεση της αποστολής τους. Η συχνότητα των συνεδριάσεων ορίζεται ανά Επιτροπή με την πράξη σύστασής της ή, εάν δεν ορίζεται, οι διοικητικές Επιτροπές συνεδριάζουν τουλάχιστον μία φορά το μήνα. Η πρόσκληση καθορίζει την ημερήσια διάταξη, τον τόπο και το χρόνο συνεδρίασης της Επιτροπής. Κάθε μέλος Επιτροπής έχει το δικαίωμα να ζητά γραπτώς τη σύγκλησή της για συζήτηση συγκεκριμένων θεμάτων. Τα μέλη των Επιτροπών, συμπεριλαμβανομένων και των αναπληρωματικών, λαμβάνουν τα θέματα της ημερήσιας διάταξης τουλάχιστον δύο (2) ημέρες πριν την ημερομηνία συνεδρίασης. Τα αναπληρωματικά μέλη αναπληρώνουν τα τακτικά σύμφωνα με τα ειδικότερα προβλεπόμενα στον κανονισμό λειτουργίας εκάστης Επιτροπής και, στο πλαίσιο αυτό, συμμετέχουν στις συνεδριάσεις τους, εφ’ όσον παραστεί ανάγκη, κατόπιν σχετικής ειδοποιήσεως από το Γραμματέα της Επιτροπής. Στον Κανονισμό Λειτουργίας εκάστης Επιτροπής δύναται να προβλέπεται η συμμετοχή στις συνεδριάσεις κάθε Επιτροπής υπαλλήλων, στελεχών ή συμβούλων της Εταιρείας, εφ’ όσον, αναλόγως του τομέα καθηκόντων τους, η συμμετοχή τους κρίνεται απαραίτητη για την αποτελεσματικότερη λειτουργία της Επιτροπής. Ο ρόλος των εν λόγω προσώπων είναι να εισηγούνται ή να παρέχουν διευκρινίσεις στα θέματα της ημερήσιας διάταξης της Επιτροπής και δεν έχουν δικαίωμα ψήφου 74 Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2020 κατά τη λήψη των αποφάσεων. Πέραν των προαναφερόμενων, οι Επιτροπές δικαιούνται να προσκαλούν στις συνεδριάσεις τους όσους υπαλλήλους, στελέχη ή συμβούλους της Εταιρείας κρίνουν σκόπιμο ή χρήσιμο, οι οποίοι, πάντως, παρίστανται χωρίς δικαίωμα ψήφου. Απαρτία- αποφάσεις-αναπληρωματικά μέλη: Προκειμένου να ληφθεί απόφαση απαιτείται απαρτία μεγαλύτερη του 50% των μελών της κάθε Επιτροπής με αυτοπρόσωπη παρουσία, είτε στο χώρο συνεδρίασής της είτε σε άλλο χώρο με χρήση τεχνολογιών διάσκεψης. Με την επιφύλαξη επίτευξης απαρτίας κατά τα ανωτέρω, μέλος Επιτροπής μπορεί σε περίπτωση κωλύματος να εξουσιοδοτήσει εγγράφως άλλο μέλος, προκειμένου να το εκπροσωπήσει σε συγκεκριμένη συνεδρίασή της και να ψηφίσει για λογαριασμό του στα θέματα της ημερήσιας διάταξης. Εφόσον στον Κανονισμό Λειτουργίας εκάστης Επιτροπής προβλέπεται η ύπαρξη αναπληρωματικών μελών, το κωλυόμενο μέλος δύναται να εκπροσωπηθεί μόνο από πρόσωπο που έχει ορισθεί ως αναπληρωματικό μέλος. Κανένα μέλος δεν μπορεί να εκπροσωπεί παραπάνω από ένα άλλο μέλος της Επιτροπής. Οι αποφάσεις των Επιτροπών λαμβάνονται με πλειοψηφία 2/3 των παρόντων μελών, εκτός εάν ορίζεται διαφορετικά στην απόφαση για συγκρότηση ή καθορισμό αρμοδιοτήτων της κάθε Επιτροπής. Αναπλήρωση Προέδρου-αντικατάσταση μέλους: Τον Πρόεδρο, σε περίπτωση απουσίας του, αναπληρώνει, με απόφαση αυτού και όπου δεν έχει ήδη ορισθεί, μέλος της Επιτροπής, ή, εάν δεν έχει ληφθεί τέτοια απόφαση, το αρχαιότερο (από πλευράς χρόνου παρουσίας στον Όμιλο) παριστάμενο μέλος της Επιτροπής. Σε περίπτωση παραίτησης ή αποχώρησης μελών ο Πρόεδρος της Επιτροπής εισηγείται είτε την αντικατάστασή τους, είτε τη λειτουργία της Επιτροπής με τα εναπομείναντα μέλη αυτής. Για τη νέα σύνθεση που θα προκύψει μετά την εισήγηση του Προέδρου της Επιτροπής και τη λήψη απαιτούμενων εγκρίσεων από το αρμόδιο εγκριτικό όργανο της Εταιρείας θα ακολουθεί σχετική Πράξη Προέδρου ή άλλη απόφαση αρμοδίου οργάνου. Τήρηση Πρακτικών- Γραμματεία: Σε όλες τις συνεδριάσεις των Επιτροπών τηρούνται πρακτικά τα οποία επικυρώνονται από τον Πρόεδρο και τον Εκτελεστικό Γραμματέα ή τον Γραμματέα τους. Εάν έχει ορισθεί Εκτελεστικός Γραμματέας, είναι αρμόδιος να συλλέγει υλικό και πληροφορίες που είναι χρήσιμες ή αναγκαίες για το έργο της Επιτροπής, προτείνει στον Πρόεδρο της Επιτροπής θέματα για την ημερήσια διάταξη, διενεργεί την αλληλογραφία της Επιτροπής με τις υπηρεσιακές μονάδες και παρακολουθεί την κοινοποίηση των αποφάσεων της Επιτροπής στις εμπλεκόμενες μονάδες τόσο σε επίπεδο Τράπεζας όσο και Ομίλου. Ο Γραμματέας της κάθε Επιτροπής είναι υπεύθυνος να ενημερώνει εγγράφως τα μέλη, μετά από συνεργασία με τον Πρόεδρο της Επιτροπής, για την ημερήσια διάταξη, το χώρο και τον χρόνο διεξαγωγής της Επιτροπής, να φροντίζει για την έγκαιρη και ορθή ενημέρωση των εμπλεκομένων μονάδων κατά την εκάστοτε συνεδρίαση, να οργανώνει τον τόπο διεξαγωγής της Επιτροπής με την απαραίτητη τεχνολογική υποδομή. Ο Γραμματέας οφείλει, επίσης, να τηρεί το αρχείο των Πρακτικών με επιμέλεια και σε ασφαλές σημείο. Σε κάθε περίπτωση, ο Πρόεδρος της Επιτροπής ορίζει τον Γραμματέα αυτής, εφόσον δεν ορίζεται από τις εκάστοτε Πράξεις Προέδρου ή Διευθύνοντος Συμβούλου. Ειδικές διατάξεις: Εφ’ όσον στις Επιτροπές συμμετέχει ως Μέλος, σύμφωνα με το Ν.3864/2010, ο Εκπρόσωπος του ΤΧΣ τότε επιπλέον ισχύουν, βάσει του RFA, τα ακόλουθα: • Οι ημερομηνίες των συνεδριάσεων, τα προς συζήτηση θέματα κάθε συνεδρίασης, καθώς και τα σχετικά έγγραφα, τίθενται στη διάθεση του Εκπροσώπου και του Παρατηρητή του ΤΧΣ τουλάχιστον πέντε (5) ημερολογιακές ημέρες πριν από τη συνεδρίαση. Τα σχετικά έγγραφα μπορούν να διακινούνται και μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου. • Ο Εκπρόσωπος του ΤΧΣ μπορεί να ζητά την προσθήκη θεμάτων στην ημερήσια διάταξη της συνεδρίασης της Επιτροπής, υποβάλλοντας αυτά γραπτώς στον Πρόεδρο της Επιτροπής τουλάχιστον μία (1) ημέρα πριν τη συνεδρίαση της Επιτροπής. 75 Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2020 Ο Εκπρόσωπος του ΤΧΣ δύναται να αιτείται την έκτακτη σύγκληση της Επιτροπής μέσα σε διάστημα επτά (7) ημερολογιακών ημερών από την υποβολή του αιτήματός του στον Πρόεδρο. Το αίτημά του πρέπει να περιλαμβάνει και τα προτεινόμενα θέματα της ημερήσιας διάταξης. Εφόσον ο Πρόεδρος δεν συγκαλέσει την Επιτροπή εντός της ανωτέρω προθεσμίας ή δεν συμπεριλάβει τα προτεινόμενα θέματα στην ημερήσια διάταξη, ο Εκπρόσωπος του ΤΧΣ έχει το δικαίωμα να συγκαλεί την Επιτροπή εντός πέντε (5) ημερών από την εκπνοή της ανωτέρω επταήμερης προθεσμίας. Η πρόσκληση θα κοινοποιείται σε όλα τα μέλη της Επιτροπής και τον Παρατηρητή του ΤΧΣ. • Ο αριθμός των συνεδριάσεων και η συμμετοχή των μελών στις Επιτροπές αποτυπώνεται συγκεντρωτικά στον ανωτέρω Πίνακα Συμμετοχής Μελών Διοικητικού Συμβουλίου στις συνεδριάσεις Δ.Σ και των σχετικών Επιτροπών. A) Επιτροπές του Διοικητικού Συμβουλίου 1) Επιτροπή Ελέγχου (Audit Committee) Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2020 καθώς και κατά την ημερομηνία δημοσίευσης της Ετήσιας Οικονομικής Έκθεσης 2020, η σύνθεση της Επιτροπής Ελέγχου είναι η ακόλουθη: David Hexter Πρόεδρος, Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ. Karel De Boeck Μέλος, Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ. Anne Weatherston Μέλος, Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ. Andrew Panzures Μέλος, Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ. Σολομών Μπεράχας Μέλος, Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ. Περικλής Δοντάς Μέλος, Μη Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ., Εκπρόσωπος ΤΧΣ Στις συνεδριάσεις της Επιτροπής Ελέγχου παρίσταται, χωρίς δικαίωμα ψήφου, ο Παρατηρητής του ΤΧΣ. Κατά τη διάρκεια του 2020, πραγματοποιήθηκαν οι ακόλουθες αλλαγές στη σύνθεση της Επιτροπής: Στις 23 Ιουλίου 2020, ο κ. Arne Berggren έπαψε να είναι μέλος της Επιτροπής. Την ίδια ημέρα, εξελέγησαν μέλη της Επιτροπής οι κ.κ Anne Weatherston and Mr. Andrew Panzures. Διακυβέρνηση- Λειτουργία Η Επιτροπή Ελέγχου απαρτίζεται από Μη Εκτελεστικά Μέλη του Δ.Σ, στην πλειονότητά τους ανεξάρτητα κατά την έννοια των διατάξεων του Ν.3016/2002. Στην Επιτροπή Ελέγχου προεδρεύει Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος του Δ.Σ. το οποίο πληροί τα κριτήρια του άρθρου 10 παρ. 8 του Ν. 3864/2010. Στην Επιτροπή μετέχει ως Μέλος, με πλήρη δικαιώματα ψήφου, o Εκπρόσωπος του ΤΧΣ. Η Επιτροπή επικουρείται από Εκτελεστικό Γραμματέα και η λειτουργία της διέπεται από την ΠΔ/ΤΕ 2577/2006, το άρθρο 44 του Ν.4449/2017, τις σχετικές επισημάνσεις, διευκρινίσεις και συστάσεις των Εποπτικών Αρχών, καθώς και συμπληρωματικά από τον Κανονισμό Λειτουργίας της. Σημειώνεται ότι ο Πρόεδρος της Επιτροπής Ελέγχου κ. David Hexter, Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ., πληροί τα κριτήρια του RFA, έχει μεταξύ άλλων, εκτεταμένη εμπειρία στο τομέα Εσωτερικού Ελέγχου και θεωρείται εμπειρογνώμων 76 Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2020 κατά την έννοια του άρθρου 10 του Ν. 3864/2010 και του Ν. 4449/2017. Η Επιτροπή στο σύνολό της διαθέτει επαρκή κατάρτιση και εμπειρία για την αποτελεσματική εκτέλεση των καθηκόντων της. Ο Οικονομικός Διευθυντής (Chief Finance Officer - CFO), ο Επικεφαλής Εσωτερικού Ελέγχου (Group Chief Audit Executive CAE), ο Επικεφαλής Κανονιστικής Συμμόρφωσης (Group Compliance Officer), ο Επικεφαλής του Τομέα Διαχείρισης Κινδύνων Ομίλου (Group Chief Risk Officer - CRO), ο Group Controller, o Ανώτερος Σύμβουλος για θέματα Εσωτερικού Ελέγχου και άλλα στελέχη της Διοίκησης προσκαλούνται να συμμετέχουν στις συνεδριάσεις της Επιτροπής Ελέγχου. Οι τακτικοί ορκωτοί ελεγκτές λογιστές του Ομίλου προσκαλούνται να συμμετέχουν σε όλες τις συνεδριάσεις. Βάσει του Κανονισμού Λειτουργίας της, η Επιτροπή Ελέγχου συνεδριάζει τέσσερις (4), τουλάχιστον, φορές το χρόνο (εντός εκάστου ημερολογιακού τριμήνου) και εκτάκτως, εάν το απαιτούν οι περιστάσεις. Εντός του 2020, η Επιτροπή Ελέγχου συνεδρίασε συνολικά δεκαέξι (16) φορές και όλες οι αποφάσεις της ελήφθησαν ομόφωνα. Κατά τη διάρκεια κάθε συνεδρίασης, ολοκληρώθηκε η εξέταση και η διευθέτηση όλων των θεμάτων της ημερήσιας διάταξης, αφού προηγουμένως είχαν διανεμηθεί τα απαιτούμενα πληροφοριακά έγγραφα και είχαν συμμετάσχει, κατά περίπτωση, τα αρμόδια διευθυντικά στελέχη, οι τακτικοί ορκωτοί ελεγκτές και άλλοι εμπειρογνώμονες. Η συμμετοχή των Μελών στις συνεδριάσεις της Επιτροπής Ελέγχου αποτυπώνεται στον ανωτέρω Πίνακα Συμμετοχής Μελών Δ.Σ. στις συνεδριάσεις Δ.Σ και των σχετικών Επιτροπών. Ρόλος και Αρμοδιότητες Οι κυριότερες αρμοδιότητες της Επιτροπής Ελέγχου βάσει του Κανονισμού Λειτουργίας της είναι: • Η επίβλεψη και αξιολόγηση των διαδικασιών κατάρτισης των ετήσιων και ενδιάμεσων χρηματοοικονομικών καταστάσεων του Ομίλου και της Εταιρείας πριν τη δημοσίευσή τους. • Η επίβλεψη του διενεργούμενου από τους τακτικούς ορκωτούς ελεγκτές - λογιστές ελέγχου των ετήσιων και η επισκόπηση των ενδιάμεσων χρηματοοικονομικών καταστάσεων του Ομίλου και της Εταιρείας και η σε τακτική βάση συνεργασία μαζί τους. • Η διασφάλιση της ανεξαρτησίας των τακτικών ορκωτών ελεγκτών-λογιστών, σύμφωνα με την εκάστοτε ισχύουσα νομοθεσία. • Η υποβολή πρότασης προς το Δ.Σ. για την επιλογή των τακτικών ορκωτών ελεγκτών - λογιστών. Η Επιτροπή υποβάλλει επίσης, όποτε το κρίνει σκόπιμο, πρόταση για την αντικατάσταση ή την εναλλαγή τους, και είναι υπεύθυνη για τη διαδικασία επιλογής ορκωτών ελεγκτών - λογιστών σύμφωνα με το άρθρο 16 του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2014 σε συνδυασμό με το άρθρο 44 του Ν.4449/2017 και το άρθρο 13 του Ν. 3864/2010. • Η υποβολή προτάσεων για την αντιμετώπιση των αδυναμιών που έχουν διαπιστωθεί και η παρακολούθηση της εφαρμογής των μέτρων που αποφασίζονται από το Δ.Σ.. • Η υποβολή προτάσεων για τις ειδικές περιοχές όπου επιβάλλεται η διενέργεια πρόσθετων ελέγχων από τους εσωτερικούς ελεγκτές ή τους τακτικούς ορκωτούς ελεγκτές - λογιστές. • Η παρακολούθηση και η ετήσια αξιολόγηση της επάρκειας και αποτελεσματικότητας του ΣΕΕ σε επίπεδο Ομίλου και Εταιρείας , με βάση τα σχετικά στοιχεία και πληροφορίες που παρέχονται από τον Εσωτερικό Έλεγχο Ομίλου (ΕΕΟ) καθώς και από τους τακτικούς ορκωτούς ελεγκτές λογιστές και άλλα εποπτικά όργανα. • Η αξιολόγηση του έργου του ΕΕΟ, με έμφαση σε θέματα που σχετίζονται με το βαθμό ανεξαρτησίας του, την ποιότητα και το εύρος των ελέγχων που διενεργεί, τις προτεραιότητες που προσδιορίζονται από μεταβολές του οικονομικού περιβάλλοντος, των συστημάτων και του επιπέδου των κινδύνων και την εν γένει αποτελεσματικότητα της λειτουργίας 77 Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2020 του. • Ο προσδιορισμός του εύρους κάλυψης και η επιλογή και ανάθεση περιοδικά, τουλάχιστον ανά τριετία, σε ορκωτούς, ελεγκτές-λογιστές της αξιολόγησης της επάρκειας του ΣΕΕ. • Η παρακολούθηση και αξιολόγηση σε ετήσια βάση, του έργου της Διεύθυνσης Κανονιστικής Συμμόρφωσης Ομίλου. • Η παρακολούθηση και αξιολόγηση σε ετήσια βάση, της Έκθεσης του Αρμόδιου Διευθυντικού Στελέχους (ΑΔΣ) για το Ξέπλυμα Χρήματος και τη Χρηματοδότηση της Τρομοκρατίας. • Η ενημέρωση του Δ.Σ. για τα αποτελέσματα των ειδικών και τακτικών ελέγχων και άλλων σημαντικών θεμάτων που ανακύπτουν, και το ρόλο της στην όλη διαδικασία. Τρόπος εκπλήρωσης των καθηκόντων της Επιτροπής Ελέγχου κατά τη διάρκεια του 2020 Αναφορικά με τις Χρηματοοικονομικές Αναφορές η Επιτροπή Ελέγχου: • Επισκόπησε τις ουσιώδεις λογιστικές εκτιμήσεις και παραδοχές του Ομίλου και της Εταιρείας και την εφαρμογή αυτών στις ετήσιες και ενδιάμεσες τριμηνιαίες χρηματοοικονομικές καταστάσεις. • Επισκόπησε τις ενδιάμεσες τριμηνιαίες και ετήσιες χρηματοοικονομικές καταστάσεις πριν τη δημοσίευσή τους, συζητώντας και ζητώντας διευκρινίσεις σχετικά με τα εφαρμοζόμενα λογιστικά πρότυπα και εισηγήθηκε στο Διοικητικό Συμβούλιο την έγκρισή τους. • Συναντήθηκε σε τακτική βάση με τη Διοίκηση και τους τακτικούς ορκωτούς ελεγκτές - λογιστές για να συζητήσει τις όποιες αλλαγές στις λογιστικές πολιτικές, κρίσιμης/αποφασιστικής σημασίας λογιστικές εκτιμήσεις, μεμονωμένα θέματα που επηρεάζουν τις χρηματοοικονομικές καταστάσεις και οποιαδήποτε άλλα σημαντικά θέματα. Ενημερώθηκε επίσης αναφορικά με την αντιμετώπιση της πανδημίας Covid-19 από τη Διοίκηση και τους τακτικούς ορκωτούς ελεγκτές λογιστές. • Ενημερώθηκε σε τακτική βάση και προέβη σε ανασκόπηση νομικών και φορολογικών θεμάτων τα οποία μπορεί να έχουν σημαντικό αντίκτυπο στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις. Αναφορικά με το Σύστημα Εσωτερικού Ελέγχου (ΣΕΕ), η Επιτροπή Ελέγχου: • Προώθησε τη συνεχή ενδυνάμωση του ΣΕΕ, η οποία αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα για το Δ.Σ. και τη Διοίκηση του Ομίλου και της Εταιρείας, καθώς και τη διαδικασία ανάπτυξης και ενσωμάτωσης κατάλληλων ελεγκτικών μηχανισμών, με στόχο την περαιτέρω βελτίωση της διαχείρισης των λειτουργικών κινδύνων που αντιμετωπίζει ο Όμιλος και η Τράπεζα στο σύνολο των λειτουργιών τους. • Αξιολόγησε την αποτελεσματικότητα του ΣΕΕ και τις τυχόν εξελίξεις που το επηρεάζουν. Για την πραγματοποίηση της αξιολόγησης, η Επιτροπή Ελέγχου: 78 − Συζήτησε με τη Διοίκηση τις αδυναμίες του συστήματος εσωτερικού ελέγχου, καθώς και την εφαρμογή των διορθωτικών μέτρων που υιοθετήθηκαν ύστερα από τις συστάσεις των εσωτερικών και εξωτερικών ελεγκτών, καθώς και των εποπτικών αρχών. − Εξέτασε και συζήτησε εκθέσεις και πληροφορίες σχετικά με το ΣΕΕ, μέσα από τις υποβληθείσες τριμηνιαίες Εκθέσεις του Εσωτερικού Ελέγχου Ομίλου. − Επισκόπησε και προενέκρινε την Ετήσια Έκθεση Λειτουργίας του ΣΕΕ για το 2019, η οποία υποβλήθηκε συνοδευόμενη από την αντίστοιχη αξιολόγηση στην Τράπεζα της Ελλάδος - σύμφωνα με τις διατάξεις της ΠΔΤΕ Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2020 2577/2006 – τον Ιούνιο του 2020, η οποία συντάσσεται από τον Εσωτερικό Έλεγχο Ομίλου, Η Έκθεση υποβλήθηκε στο Δ.Σ. για περαιτέρω έγκριση. Η αντίστοιχη έκθεση για το 2020 θα επισκοπηθεί από την Επιτροπή Ελέγχου και θα σταλεί στη ΤτΕ τον Ιούνιο του 2021. • Έλαβε μία γενική εικόνα (από κοινού με την Επιτροπή Κινδύνων) για τους λειτουργικούς κινδύνους και τα θέματα ελέγχου. Ενημερώθηκε αναφορικά με την διαδικασία αξιολόγησης λειτουργικού κινδύνου (Covid-19 και έργο Lyra) και επικεντρώθηκε σε μία κοινή προσέγγιση κινδύνου μεταξύ των λειτουργιών του Εσωτερικού Ελέγχου, Κανονιστικής Συμμόρφωσης και Διαχείρισης Κινδύνου (Risk). • Ενημερώθηκε επί του έργου «Μοντέλο 1ης και 2ης Γραμμής Άμυνας», με σκοπό τις περαιτέρω κοινές διαδικασίες και ορολογίες, με σαφή οριοθέτηση ρόλων και αρμοδιοτήτων και αποτελεσματική συνεργασία και ανταλλαγή πληροφόρησης μεταξύ των εμπλεκόμενων μερών. • Ενημερώθηκε επί του ρόλου και των δραστηριοτήτων της Ανώτερης Συμβουλευτικής Επιτροπής Δεοντολογίας (ΑΣΕΔ) από τον Πρόεδρό της. • Ενημερώθηκε επί των εντοπισμένων αδυναμιών καθώς και επί των συστάσεων και των διορθωτικών ενεργειών από τη Διαδικασία Εποπτικού Ελέγχου και Αξιολόγησης (SREP) από την κοινή εποπτική ομάδα (JST), με σκοπό η Εταιρεία να βελτιώσει τις υπάρχουσες διαδικασίες και πρακτικές. Αναφορικά με τους Τακτικούς Ορκωτούς Ελεγκτές-Λογιστές, η Επιτροπή Ελέγχου: • Επισκόπησε το πρόγραμμα ελέγχου και τη μεθοδολογία του τακτικού ορκωτού ελεγκτή - λογιστή του ετήσιου ελέγχου και της ενδιάμεσης επισκόπησης, της αναλυτικής έκθεσης ελέγχου και των ευρημάτων ελέγχου. Ενημερώθηκε και συζήτησε πιθανές τροποποιήσεις στο πλάνο των τακτικών ορκωτών ελεγκτών. • Επισκόπησε και πρότεινε στο Δ.Σ. την αμοιβή της Deloitte για ελεγκτικές και επιτρεπόμενες μη ελεγκτικές εργασίες για το έτος που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2020. Για το 2020, το συνολικό ποσό της αμοιβής ανήλθε σε € 4.152 χιλ. εκ των οποίων € 571 χιλ. ή 14% αφορούσε επιτρεπόμενες μη ελεγκτικές υπηρεσίες. Όλες οι μη ελεγκτικές υπηρεσίες που παρασχέθηκαν από τον τακτικό ορκωτό ελεγκτή προεγκρίθηκαν από την Επιτροπή Ελέγχου σύμφωνα με την πολιτική ανεξαρτησίας του ελεγκτή που επιβεβαιώνει ότι οι παρεχόμενες υπηρεσίες δεν επηρεάζουν την ανεξαρτησία σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 537/2014, σε συνδυασμό με το Ν.4449/2017. Περαιτέρω ανάλυση των αμοιβών των τακτικών ελεγκτών για κάθε ένα από τα δύο τελευταία οικονομικά έτη βρίσκεται στη Σημείωση 47 των ετήσιων χρηματοοικονομικών καταστάσεων. • Αξιολόγησε τη Deloitte ως ανεξάρτητη. H Deloitte, σύμφωνα με τα επαγγελματικά πρότυπα ηθικής δεοντολογίας, παρείχε στην Επιτροπή Ελέγχου γραπτή δήλωση της ανεξαρτησίας της για το 2020. • Ζήτησε την παρουσία των τακτικών ορκωτών ελεγκτών - λογιστών σε κάθε συνεδρίαση της Επιτροπής Ελέγχου. Οι τακτικοί ορκωτοί ελεγκτές – λογιστές συμμετείχαν σε όλες τις συνεδριάσεις της Επιτροπής Ελέγχου το 2020. Ο Πρόεδρος της Επιτροπής Ελέγχου πραγματοποίησε τακτικές συναντήσεις με τον επικεφαλής/κύριο εταίρο ελέγχου καθόλη τη χρονιά. • Αξιολόγησε την αποτελεσματικότητα της Deloitte ως τακτικού ορκωτού ελεγκτή – λογιστή του Ομίλου και της Εταιρείας μέσω της διαδικασίας αυτοαξιολόγησης της, χρησιμοποιώντας ένα ερωτηματολόγιο το οποίο επικεντρώνεται στην ελεγκτική διαδικασία, στην αποτελεσματικότητά της και στην ποιότητα του αποτελέσματός της. Αναφορικά με τον Εσωτερικό Έλεγχο, η Επιτροπή Ελέγχου: Παρακολούθησε την υλοποίηση του Ετήσιου Προγράμματος Δράσης του Εσωτερικού Ελέγχου για το έτος 2020 και • 79 Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2020 κατέληξε ότι ο ΕΕΟ ήταν αποτελεσματικός. • Ενημερώθηκε επί των αναθεωρήσεων του Ετήσιου Προγράμματος Δράσης (2020) λόγω των επιπτώσεων της πανδημίας Covid-19. • Eνημερώθηκε για τη διαδικασία βελτίωσης του Ετήσιου Προγράμματος Δράσης, εστιάζοντας σε θέματα σχετικά με αξιολόγηση κινδύνων και προτεραιοτήτων ως αποτέλεσμα των αλλαγών στο οικονομικό περιβάλλον (κυρίως λόγω της πανδημίας Covid-19 και της ψηφιοποίησης). • Έλαβε γνώση της ανάλυσης του Ετήσιου Προγράμματος Δράσης του ΕΕΟ για το έτος 2021, των πόρων και του προϋπολογισμού. Προενέκρινε την εφαρμογή του και το υπέβαλε για περαιτέρω έγκριση στο Δ.Σ. της Τράπεζας (Ιανουάριος 2021). • Ενημερώθηκε επί των σημαντικών ελεγκτικών ευρημάτων (από τακτικούς και ειδικούς ελέγχους) και των απαντήσεων της Διοίκησης σε σχέση με το χρονοδιάγραμμα και τις σχετικές ενέργειες υλοποίησης. • Ενημερώθηκε επί των ελέγχων της Τράπεζας της Ελλάδος και σε τακτική βάση επί της προόδου των ειδικών ελέγχων του ΕΕΟ. • Ενημερώθηκε επί της υλοποίησης ευκαιριών βελτίωσης/συστάσεων της λειτουργίας του Εσωτερικού Ελέγχου βασιζόμενες στα αποτελέσματα της Εξωτερικής Ποιοτικής Αξιολόγησης που διενεργήθηκε από την εταιρεία ΕΥ. • Αξιολόγησε την απόδοση και την αποτελεσματικότητα του Επικεφαλής του ΕΕΟ, ο οποίος αναφέρεται λειτουργικά στον Πρόεδρο της Επιτροπής Ελέγχου και διοικητικά στον Διευθύνοντα Σύμβουλο. Η Επιτροπή Ελέγχου πραγματοποίησε πλήθος συναντήσεων με τον Επικεφαλής του Εσωτερικού Ελέγχου χωρίς τη παρουσία άλλων ανώτατων στελεχών της Διοίκησης. • Επισκόπησε και προενέκρινε τον Κανονισμό Λειτουργίας του Εσωτερικού Ελέγχου. • Επιβεβαίωσε ότι ο ΕΕΟ διαθέτει τα απαιτούμενα προσόντα και δυνατότητες να ελέγχει και να αξιολογεί την αποτελεσματικότητα του πλαισίου του Εσωτερικού Ελέγχου με ειδική έμφαση στους τομείς κινδύνου και διαχείρισης κεφαλαίου καθώς και στον χρηματοοικονομικό έλεγχο. Σχετικά με τη Κανονιστική Συμμόρφωση Ομίλου, η Επιτροπή Ελέγχου: • Παρακολούθησε την υλοποίηση του Ετήσιου Προγράμματος Δράσης της Κανονιστικής Συμμόρφωσης Ομίλου για το έτος 2020 και κατέληξε ότι η Μονάδα Κανονιστικής Συμμόρφωσης ήταν αποτελεσματική. • Επισκόπησε και προενέκρινε την Ετήσια Έκθεση του Αρμόδιου Διευθυντικού Στελέχους (ΑΔΣ) για την πρόληψη και καταστολή του Ξεπλύματος Χρήματος και Χρηματοδότησης Τρομοκρατίας για το 2019 βάσει της απόφασης ΕΤΠΘ 281/5/2009 της Τράπεζας της Ελλάδος και την υπέβαλε στο Δ.Σ. για περαιτέρω έγκριση. Η αντίστοιχη έκθεση για το 2020 επισκοπήθηκε και εγκρίθηκε το Φεβρουάριο του 2021. • Έλαβε γνώση της ανάλυσης του Προγράμματος Δράσης της Κανονιστικής Συμμόρφωσης Ομίλου για το έτος 2021, προενέκρινε την εφαρμογή του και το υπέβαλε στο Δ.Σ. για την έγκρισή του. • Επισκόπησε την οργανωτική δομή της Κανονιστικής Συμμόρφωσης Ομίλου και ενημερώθηκε επί των πόρων και του προϋπολογισμού συμπεριλαμβανομένου του κόστους εκπαίδευσης και επαγγελματικής κατάρτισης. • Ενημερώθηκε σχετικά με τις όποιες αλλαγές επί του ισχύοντος νομοθετικού και ρυθμιστικού πλαισίου. • Ενημερώθηκε για την εφαρμογή των προτεινόμενων βελτιώσεων του έργου «AML Health Check» που διενήργησε η εταιρεία Grant Thornton (GT). 80 Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2020 Ενημερώθηκε σε τακτική βάση για το έργο της αναβάθμισης του συστήματος για την πρόληψη και καταστολή του Ξεπλύματος Χρήματος. • Αυτοαξιολογηση Η Επιτροπή Ελέγχου, προέβη στην αυτοαξιολόγησή της για το έτος 2020. Από την επεξεργασία των αποτελεσμάτων προέκυψε ότι η Επιτροπή Ελέγχου επιτέλεσε το έργο της αποτελεσματικά. Ειδικότερα, επισημάνθηκε ότι ως προς τον τρόπο λειτουργίας της, η Επιτροπή εκτέλεσε το έργο της, σύμφωνα με τον έγγραφο Κανονισμό Λειτουργίας της, ο οποίος βρίσκεται σε συμμόρφωση με το ισχύον σχετικό νομοθετικό και κανονιστικό πλαίσιο και έχει εγκριθεί από το Δ.Σ.. Επιπλέον, το επίπεδο γνώσεων, επαγγελματικής εμπειρίας και διαθεσιμότητας, καθώς και συνεργασίας των μελών της Επιτροπής Ελέγχου διασφάλισε την ανεξαρτησία και την αποδοτικότητα του έργου της. Αξιολόγηση: Στην αξιολόγηση του Δ.Σ. που διενεργήθηκε από την Stanton Chase (βλ. Ενότητα 2.7), η Επιτροπή Ελέγχου αξιολογήθηκε με ιδιαίτερα θετικά σχόλια που εξασφάλισαν την κατάταξή της ως «Best-in-Class». Μεταξύ άλλων, επισημάνθηκε ότι η Επιτροπή εκπληρώνει τα καθήκοντα και τις αρμοδιότητές της στο μέγιστο βαθμό και το έργο της ευθυγραμμίζεται με τον σκοπό και την αποστολή της. Ασχολείται αποτελεσματικά με τις οικονομικές καταστάσεις και τις σχετικές ανακοινώσεις, τον εξωτερικό έλεγχο, τον εσωτερικό έλεγχο, το Σύστημα Εσωτερικού Ελέγχου και τη συμμόρφωση με τον Κώδικα Συμπεριφοράς. Ενημερώνει τακτικά το Δ.Σ./ τη Διοίκηση απευθείας για τα γεγονότα που τίθενται υπόψη της και ενδέχεται να επηρεάσουν σημαντικά τις δραστηριότητες του Ομίλου. Ο Πρόεδρος διευκολύνει τον ισχυρό διάλογο και οι συνεδριάσεις διεξάγονται με τρόπο που εξασφαλίζει ανοιχτή επικοινωνία, ουσιαστική συμμετοχή και λήψη αποφάσεων με διεξοδικό τρόπο. Η Επιτροπή διαθέτει την απαιτούμενη σύνθεση και βάθος ικανοτήτων, δεξιοτήτων και εμπειρίας. Πληροφορίες για την τρέχουσα σύνθεση της Επιτροπής, τη λειτουργία και τις αρμοδιότητές της είναι διαθέσιμες στην ιστοσελίδα της Εταιρείας. 2) Επιτροπή Κινδύνων (Risk Committee) Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2020 και την ημερομηνία δημοσίευσης της Ετήσιας Οικονομικής Έκθεσης 2020, η σύνθεση της Επιτροπής Κινδύνων, έχει ως ακολούθως: Karel De Boeck Πρόεδρος, Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ. David Hexter Μέλος, Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ. Σολομών Μπεράχας Μέλος, Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ. Andrew Panzures Μέλος, Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ. Alexander Blades Μέλος, Μη Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ. Περικλής Δοντάς Μέλος, Μη Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ., Εκπρόσωπος του ΤΧΣ Στις συνεδριάσεις της Επιτροπής Κινδύνων παρίσταται επίσης, χωρίς δικαίωμα ψήφου, ο Παρατηρητής του ΤΧΣ. Κατά τη διάρκεια του 2020, πραγματοποιήθηκαν οι ακόλουθες αλλαγές στη σύνθεση της Επιτροπής: ο κ. A.Berggren έπαψε να είναι μέλος της Επιτροπής στις 23 Ιουλίου 2021 και την ίδια ημέρα εξελέξη μέλος της Επιτροπής ο κ. A. Panzures was elected member of the Committee. 81 Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2020 Διακυβέρνηση- Λειτουργία Η Επιτροπή Κινδύνων ορίζεται από το Δ.Σ. της Εταιρείας και αποτελείται από Μη Εκτελεστικά Μέλη του. Ο αριθμός των μελών της Επιτροπής δεν μπορεί να είναι κατώτερος των τριών (3) και συνολικά δεν πρέπει να υπερβαίνει το 40% (με στρογγυλοποίηση στον πλησιέστερο ακέραιο) του συνολικού αριθμού των μελών του Δ.Σ. Τουλάχιστον το ένα τρίτο των μελών (με στρογγυλοποίηση στον πλησιέστερο ακέραιο) πρέπει να πληροί τα κριτήρια ανεξαρτησίας μελών Δ.Σ. σύμφωνα με τον Νόμο 3016/2002 και τη σχετική Σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής 2005/162/EC. Στην Επιτροπή Κινδύνων συμμετέχει ως Μέλος, με πλήρη δικαιώματα ψήφου, ο Εκπρόσωπος του ΤΧΣ στο Δ.Σ. της Εταιρείας. Ο Πρόεδρος της Επιτροπής Κινδύνων ορίζεται από το Δ.Σ., πρέπει να πληροί τα κριτήρια του άρθρου 10 παρ.8α) του Ν.3864/2010 και να διαθέτει σημαντική εμπειρία στην εμπορική τραπεζική και κατά προτίμηση στη διαχείριση κινδύνων και κεφαλαίου, καθώς επίσης και εξοικείωση με το τοπικό και διεθνές κανονιστικό πλαίσιο. Η ιδιότητα του Προέδρου του Δ.Σ. είναι ασυμβίβαστη με την ιδιότητα του Προέδρου της Επιτροπής Κινδύνων, ενώ ο Πρόεδρος της Επιτροπής Κινδύνων δεν μπορεί να είναι ταυτόχρονα και Πρόεδρος της Επιτροπής Ελέγχου της Εταιρείας. Ο Πρόεδρος της Επιτροπής κ.De Boeck έχει, μεταξύ άλλων, εκτεταμένη εμπειρία στη διαχείριση κινδύνων και θεωρείται εμπειρογνώμων κατά την έννοια του άρθρου 10 του Ν.3864/2010. Τα μέλη της Επιτροπής Κινδύνων διαθέτουν στο σύνολό τους επαρκείς γνώσεις και προηγούμενη εμπειρία στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών ή στον κλάδο της εμπορικής τραπεζικής, με τουλάχιστον ένα μέλος εξειδικευμένο στους τομείς διαχείρισης κινδύνων και κεφαλαιακής επάρκειας, καθώς και εξοικείωση με το τοπικό και διεθνές κανονιστικό πλαίσιο. Η Επιτροπή Κινδύνων επικουρείται από Εκτελεστικό Γραμματέα και Γραμματέα. Εκτελεστικός Γραμματέας ορίζεται από το Δ.Σ. ο Επικεφαλής του Τομέα Διαχείρισης Κινδύνων Ομίλου (Chief Risk Officer Ομίλου), ο οποίος ασκεί τα καθήκοντα που εκάστοτε προβλέπονται από το ισχύον κανονιστικό πλαίσιο (ΠΔΤΕ 2577/2006). Κατά την ενάσκηση των καθηκόντων του, αναφέρεται απευθείας στην Επιτροπή Κινδύνων και υπόκειται στον έλεγχο της Μονάδας ΕΕΟ. Η θητεία των μελών της Επιτροπής Κινδύνων δεν μπορεί να υπερβαίνει τη θητεία του Δ.Σ., αλλά το Δ.Σ. δικαιούται να τα παύει ή να τα αντικαθιστά οποτεδήποτε. Δεν επιτρέπεται η παρουσία, συμμετοχή και ψηφοφορία μέλους της Επιτροπής Κινδύνων κατά τη συζήτηση θέματος για το οποίο έχει σύγκρουση συμφερόντων. Δεν εμπίπτουν στην παραπάνω απαγόρευση οι αποφάσεις που αφορούν στον καθορισμό πολιτικής, διαδικασιών, όρων ή κριτηρίων διαχείρισης κινδύνων ή σε άλλα θέματα γενικής εφαρμογής. Σε όλες τις συνεδριάσεις της Επιτροπής τηρούνται πρακτικά, τα οποία επικυρώνονται από τον Πρόεδρο και τον Εκτελεστικό Γραμματέα της Επιτροπής. Η Επιτροπή συνεδριάζει, με πρόσκληση του Προέδρου της, όσες φορές κρίνει απαραίτητο για επιτέλεση της αποστολής της, αλλά πάντως όχι λιγότερο από μία φορά το μήνα. Εντός του 2020, η Επιτροπή Κινδύνων, προκειμένου να φέρει εις πέρας την αποστολή της, συνεδρίασε συνολικά δώδεκα (12) φορές. Η συμμετοχή των μελών στις συνεδριάσεις της Επιτροπής αποτυπώνεται στον ανωτέρω Πίνακα Συμμετοχής Μελών Διοικητικού Συμβουλίου στις συνεδριάσεις Δ.Σ και των σχετικών Επιτροπών. 82 Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2020 Η Επιτροπή Κινδύνων έχει, μεταξύ άλλων, ως αποστολή να διασφαλίζει: • Ότι ο Όμιλος και η Εταιρεία έχουν μια καλά καθορισμένη στρατηγική κινδύνων και κεφαλαίου καθώς και διάθεση ανάληψης κινδύνων. Η διάθεση ανάληψης κινδύνων του Ομίλου και της Εταιρείας θα πρέπει να διαρθρώνεται μέσα από μια σειρά ποσοτικών και ποιοτικών διατυπώσεων, περιλαμβανομένων συγκεκριμένων ορίων, για τις κύριες κατηγορίες αναλαμβανόμενων κινδύνων, • Ότι καλύπτονται αποτελεσματικά όλες οι μορφές κινδύνων (περιλαμβανομένου του λειτουργικού κινδύνου) που συνδέονται με τη δραστηριότητα του Ομίλου και της Εταιρείας, • Ότι η διάθεση ανάληψης κινδύνων της Τράπεζας είναι σαφέστατα γνωστοποιημένη σε όλη την Εταιρεία και αποτελεί τη βάση πάνω στην οποία θεσπίζονται οι επιμέρους πολιτικές διαχείρισης κινδύνων και τα όρια κινδύνων σε επίπεδο Ομίλου και Εταιρείας, • Ότι ο ενοποιημένος έλεγχος και διαχείριση των εφαρμόζονται επαρκώςσε επίπεδο του Ομίλου και της Εταιρείας. Ρόλος και αρμοδιότητες Η Επιτροπή Κινδύνων, έχει την ευθύνη άσκησης των καθηκόντων που καθορίζονται στον νόμο και στον Κανονισμό Λειτουργίας της, ώστε να είναι σε θέση να υποβοηθά το Δ.Σ. στο έργο του σε σχέση ιδίως με την: • Ύπαρξη της κατάλληλης στρατηγικής κινδύνων και κεφαλαίου και τον καθορισμό αποδεκτών ανωτάτων ορίων ανάληψης κινδύνων, καθώς επίσης και την εποπτεία της εφαρμογής τους, • Καθιέρωση αρχών και κανόνων που θα διέπουν τη διαχείριση κινδύνων όσον αφορά στην αναγνώριση, αξιολόγηση, μέτρηση, παρακολούθηση, έλεγχο και αντιμετώπισή τους, • Ανάπτυξη εσωτερικού συστήματος διαχείρισης και ελέγχου κινδύνων και την ενσωμάτωση κατάλληλων πολιτικών διαχείρισης κινδύνων στη λήψη των επιχειρηματικών αποφάσεων, • Συμμόρφωση του Ομίλου και της Εταιρείας μέσω αυστηρών και αξιόπιστων διαδικασιών με όσα προβλέπει το θεσμικό πλαίσιο για τη λειτουργία διαχείρισης και ελέγχου κινδύνων. Επίσης, η Επιτροπή Κινδύνων ελέγχει την ανεξαρτησία, επάρκεια και αποτελεσματικότητα της λειτουργίας της Μονάδας Διαχείρισης Κινδύνων . Τρόπος εκπλήρωσης των καθηκόντων της Επιτροπής Κινδύνων κατά τη διάρκεια του 2020 Αξιολόγησε και διατύπωσε εισηγήσεις προς το Δ.Σ. σχετικά με σημαντικές στρατηγικές δράσεις/πράξεις προτεραιότητας που απαιτούσαν την έγκριση του τελευταίου και σχετίζονταν με τη διαχείριση κινδύνων. όπως ενδεικτικά για: • − τη Στρατηγική Διαχείρισης Κινδύνων και Κεφαλαίου και Πλαίσιο Διάθεσης Ανάληψης Κινδύνων για το 2020 − τους αναθεωρημένους Eπιχειρησιακούς Στόχους Μη Εξυπηρετούμενων Ανοιγμάτων 2020-2022 (NPE Plan) − τις Συναλλαγές Πωλήσεων και Τιτλοποιήσεων Μη Εξυπηρετούμενων Ανοιγμάτων − τα Σχέδια δράσης που αφορούν στα αποτελέσματα των εποπτικών αξιολογήσεων • Αξιολόγησε την επάρκεια και αποτελεσματικότητα του πλαισίου καθώς και των σχετικών πολιτικών διαχείρισης και ελέγχου κινδύνων και ιδίως της συμμόρφωσης προς τα εγκεκριμένα όρια διάθεσης ανάληψης κινδύνων, • Αξιολόγησε και παρείχε σύσταση προς το Δ.Σ. σχετικά με αιτήματα πίστωσης που απαιτούν την έγκριση του Δ.Σ και 83 Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2020 αφορούν σε εξυπηρετούμενα και μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα, • Άσκησε εποπτεία και ενημέρωσε το Δ.Σ. επί των εκθέσεων της Διαχείρισης Κινδύνων σχετικά με την εξέλιξη των κύριων δεικτών κινδύνων και το περίγραμμα (profile) των αναλαμβανόμενων κινδύνων, σύμφωνα με τη διάθεση ανάληψης κινδύνων, την εξέλιξη κεφαλαιακής επάρκειας, τις προσαρμοσμένες αποδόσεις για τον αναλαμβανόμενο κίνδυνο των δανειακών χαρτοφυλακίων καθώς και τις δράσεις ενίσχυσης της κουλτούρας κινδύνων, • Άσκησε εποπτεία και ενημέρωσε το Δ.Σ. σχετικά με τη συνολική διαχείριση του δανειακού χαρτοφυλακίου, όπου συμπεριλαμβάνονται: − εξυπηρετούμενα ανοίγματα − μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα (NPEs and NPLs) και επιχειρησιακοί στόχοι για τη μείωσή τους • Άσκησε εποπτεία (από κοινού με την Επιτροπή Ελέγχου) και ενημέρωσε το Δ.Σ. σχετικά με την πρόοδο υλοποίησης των σχεδίων δράσης που αφορούν στα αποτελέσματα των εποπτικών αξιολογήσεων, • Επισκόπησε (από κοινού με την Επιτροπή Ελέγχου) και ενημέρωσε το Δ.Σ. σχετικά με την πρόοδο εφαρμογής στρατηγικών έργων που αφορούν στη διαχείριση του λειτουργικού κινδύνου και στην ενίσχυση του ΣΕΕ, • Αξιολόγησε και εισηγήθηκε προς το Δ.Σ. των αναφορών της Διαχείρισης Κινδύνων Ομίλου σχετικά με το σχεδιασμό, την τεκμηρίωση, την περιοδική επαναξιολόγηση και την παρακολούθηση: − της εφαρμογής της Διαδικασίας Εσωτερικής Αξιολόγησης Επάρκειας Κεφαλαίου για το 2019, − της εφαρμογής της Διαδικασίας Εσωτερικής Αξιολόγησης Επάρκειας Ρευστότητας για το 2019, και − του Σχεδίου Ανάκαμψης για το 2020 − τη Δημοσιοποίηση Πληροφοριών Εποπτικής Φύσης σχετικά με την κεφαλαιακή επάρκεια και τη Διαχείριση Κινδύνων (Πυλώνας ΙΙΙ) για το 2019 • Αξιολόγησε και εισηγήθηκε προς το Δ.Σ., όπου απαιτείται, σχετικά με πολιτικές που συνδέονται με τη διαχείριση κινδύνων, συμπεριλαμβανομένων ενδεικτικά της Πολιτικής για τη Δημοσιοποίηση Πληροφοριών εποπτικής Φύσης σχετικά με την Κεφαλαιακή Επάρκεια και τη Διαχείριση Κινδύνων (Πυλώνας ΙΙΙ), της Πολιτικής για τον Επιτοκιακό Κίνδυνο στο Τραπεζικό Χαρτοφυλάκιο και της Εκχώρησης εγκριτικών ευχερειών στις Ανώτερες Επιτροπές Εγκρίσεων, της Δ.Π.Χ.Α. 9 - Πολιτικής Προβλέψεων για Απομειώσεις από Δάνεια και Απαιτήσεις κατά Πελατών και της Πολιτικής Διαγραφών Επισφαλών Απαιτήσεων. • Αξιλόγησε και εισηγήθηκε (από κοινού με την Επιτροπή Αποδοχών) τις αποδοχές του Επικεφαλής του Τομέα Διαχείρισης Κινδύνων (Chief Risk Officer) Αξιολόγηση: Τα αποτελέσματα της αξιολόγησης της Stanton Chase (βλ. Ενότητα 2.7) κατέδειξαν μια αποτελεσματική Επιτροπή Κινδύνων. Η Επιτροπή εκπληρώνει τα καθήκοντα και τις αρμοδιότητές της στο μέγιστο βαθμό, μεταξύ άλλων όσον αφορά το Τμήμα Διαχείρισης Κινδύνων, τον Εξωτερικό Έλεγχο και τον συντονισμό όλων των Επιτροπών Κινδύνων των θυγατρικών της Εταιρίας. Ο Πρόεδρος εκπληρώνει τον ρόλο του αποτελεσματικά, διασφαλίζοντας εστίαση στις σημαντικές προτεραιότητες, ανοιχτή επικοινωνία και διευκόλυνση σαφούς ευθυγράμμισης με τις αποφάσεις. Παρέχει, επίσης, περιεκτική ανατροφοδότηση στο Δ.Σ., όπως απαιτείται, με σαφείς συστάσεις και σχετική αιτιολόγηση. Στα μέλη παρέχεται πλήρης και άνευ όρων πρόσβαση σε συστήματα πληροφορικής και εξειδικευμένα εργαλεία που χρησιμοποιούνται από την Εταιρεία και τον Όμιλο και τα οποία είναι απαραίτητα για την εκτέλεση των καθηκόντων της Επιτροπής, τόσο σε επίπεδο πρωτογενών δεδομένων όσο και σε επίπεδο πληροφοριών διαχείρισης. Οι τομείς βελτίωσης σχετίζονται με τη δομή του υλικού που δίνεται στα μέλη (περίληψη έναντι λεπτομερούς παράθεσης) και την 84 Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2020 περιστασιακή εμπλοκή της με λειτουργικά θέματα κατά παρέκκλιση από τον εποπτικό της ρόλο. Πληροφορίες για την τρέχουσα σύνθεση της Επιτροπής, τη λειτουργία και τις αρμοδιότητές της είναι διαθέσιμες στην ιστοσελίδα της Εταιρείας. 3) Επιτροπή Αποδοχών Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2020 και την ημερομηνία δημοσίευσης της Ετήσιας Οικονομικής Έκθεσης 2020, η σύνθεση της Επιτροπής Αποδοχών είχε ως κατωτέρω: Arne Berggren Πρόεδρος, Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ. Enrico Cucchiani Μέλος, Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ. Βενετία Κοντογούρη Μέλος, Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ. Σολωμών Μπεράχας Μέλος, Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ. Anne Weatherston Μέλος, Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ. Περικλής Δοντάς Μέλος, Μη Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ., Εκπρόσωπος του ΤΧΣ Ο Παρατηρητής του ΤΧΣ παρίσταται στις συνεδριάσεις της Επιτροπής, χωρίς δικαίωμα ψήφου. Κατά τη διάρκεια του 2020, έγιναν οι παρακάτω μεταβολές στη σύνθεση της Επιτροπής: ο κ. A.Blades έπαψε να είναι μέλος της Επιτροπής στις 23 Ιουλίου 2020 και την ίδια ημέρα εξελέγη μέλος της Επιτροπής η κα A.Weatherston. Διακυβέρνηση – Λειτουργία Σύμφωνα με τον Κανονισμό Λειτουργίας της, η Επιτροπή Αποδοχών ορίζεται από το Δ.Σ. της Εταιρείας και απαρτίζεται, κατ’ ελάχιστον από τρία (3) μέλη του Δ.Σ. ενώ ο συνολικός αριθμός των μελών της δεν υπερβαίνει το 40% του συνολικού αριθμού των μελών του Δ.Σ. μεταξύ των οποίων και ο Εκπρόσωπος του ΤΧΣ ο οποίος συμμετέχει με πλήρη δικαιώματα ψήφου. Τα μέλη στην πλειοψηφία τους, περιλαμβανομένου του Προέδρου της, πρέπει να είναι ανεξάρτητα, κατά την έννοια του άρθρου 4 του Ν.3016/2002, όπως ισχύει. Ο Πρόεδρος της Επιτροπής πρέπει να είναι Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος το οποίο πληροί τα κριτήρια της παρ.8 του άρ.10 του Ν.3864/2010, όπως ισχύει. Η Επιτροπή, ως σύνολο, διαθέτει γνώση, εξειδίκευση και επαγγελματική εμπειρία σε θέματα αμοιβών, διαχείρισης κινδύνων και δραστηριότητες ελέγχου. Τουλάχιστον ένα (1) μέλος της Επιτροπής πρέπει να είναι και μέλος στην Επιτροπής Κινδύνων προκειμένου να διασφαλίζει την ευθυγράμμιση της Πολιτικής Αποδοχών με τη Στρατηγική Κινδύνων και Κεφαλαίων της Εταιρείας. Τα μέλη της Επιτροπής Αποδοχών δεν επιτρέπεται να κατέχουν παράλληλες θέσεις ή ιδιότητες ή να διενεργούν συναλλαγές που θα μπορούσαν να θεωρηθούν ασυμβίβαστες με την αποστολή της Επιτροπής. Η συμμετοχή στην Επιτροπή Αποδοχών δεν αποκλείει τη δυνατότητα συμμετοχής και σε άλλες επιτροπές του Δ.Σ. Η Επιτροπή Αποδοχών συνεδριάζει με πρόσκληση του Προέδρου της όσες φορές κρίνει απαραίτητο για επιτέλεση της αποστολής της, αλλά πάντως όχι λιγότερο από τέσσερις (4) φορές σε κάθε ημερολογιακό έτος. Προκειμένου να ληφθεί απόφαση από την Επιτροπή απαιτείται απαρτία τουλάχιστον του ημίσεως των μελών της. Οι αποφάσεις της Επιτροπής λαμβάνονται με πλειοψηφία των παρόντων Μελών. 85 Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2020 Για την υποβοήθηση του έργου της, η Επιτροπή Αποδοχών υποστηρίζεται από τις υπηρεσιακές Μονάδες της Εταιρείας και δικαιούται να προσλαμβάνει εξωτερικούς συμβούλους και να καθορίζει τους όρους συνεργασίας μαζί τους. Η αμοιβή αυτών βαρύνει τον προϋπολογισμό της Διοίκησης. Η Επιτροπή Αποδοχών συνεδρίασε εννέα (9) φορές εντός του 2020. Η συμμετοχή των μελών στις συνεδριάσεις της αποτυπώνεται στον ανωτέρω Πίνακα Συμμετοχής Μελών Διοικητικού Συμβουλίου και Στελεχών στις συνεδριάσεις Δ.Σ και των σχετικών Επιτροπών. Η αποστολή της Επιτροπής Αποδοχών είναι ο σχεδιασμός, η επίβλεψη της εφαρμογής και η περιοδική αναθεώρηση της Πολιτικής Αποδοχών του Ομίλου, σύμφωνα με την Πράξη της Εκτελεστικής Επιτροπής της Τράπεζας της Ελλάδος υπ.αρ 158/1/10.5.2019, σε συνδυασμό με τις διατάξεις των Νόμων 3864/2010 και 4261/2014, όπως ισχύουν και η ευθυγράμμισή της με τους στρατηγικούς στόχους της Εταιρείας. Κατά την εκπλήρωση των καθηκόντων της, η Επιτροπή Αποδοχών λαμβάνει υπόψη τα μακροπρόθεσμα συμφέροντα των μετόχων, των επενδυτών και άλλων εμπλεκομένων μερών. Στις αρμοδιότητες της Επιτροπής Αποδοχών περιλαμβάνεται και η παρακολούθηση εφαρμογής ενός πλαισίου που αξιολογεί αντικειμενικά τις επιδόσεις και συνδέεται άμεσα με τον καθορισμό της αμοιβής των εργαζομένων, ατόμων που έχουν επίπτωση στο προφίλ κινδύνου και μη (risk-takers και non risk-takers), την υλοποίηση των πολιτικών διαχείρισης ταλέντων και των πολιτικών σχεδιασμού διαδοχής καθώς και της εφαρμογής στρατηγικών που έχουν ως στόχο τη δημιουργία μιας εταιρικής κουλτούρας που θα υποστηρίζει τους στόχους και το όραμα της Εταιρείας. Οι αρμοδιότητες της Επιτροπής Αποδοχών αφορούν τόσο στην Εταιρεία όσο και στις ενοποιούμενες θυγατρικές της. Ρόλος και Αρμοδιότητες Η Επιτροπή Αποδοχών, μεταξύ άλλων: • Επισκοπεί σε ετήσια βάση την Πολιτική Αποδοχών του Ομίλου καθώς και τις προτάσεις και τα ευρήματα του ΕΕΟ που αφορούν σε ενδεχόμενη αναθεώρηση της Πολιτικής, • Αξιολογεί σε τακτή βάση τις αμοιβές των Εκτελεστικών και Μη Εκτελεστικών Μελών του Διοικητικού Συμβουλίου καθώς και των στελεχών της Ανώτερης Διοίκησης, • Εισηγείται σε ετήσια βάση στο Δ.Σ. τις αμοιβές των εκτελεστικών και μη εκτελεστικών μελών του Δ.Σ. για την προσεχή περίοδο, • Αξιολογεί τη συμμόρφωση των προτεινόμενων προγραμμάτων μεταβλητών αποδοχών με το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο και τη συνέπεια αυτών με το πλαίσιο διάθεσης ανάληψης κινδύνων και τις στρατηγικές της Εταιρείας, • Αξιολογεί αν οι προτεινόμενες αποδοχές των ανώτατων στελεχών των ανεξάρτητων λειτουργιών ελέγχου της Εταιρείας (Διαχείριση Κινδύνων, Εσωτερικός Έλεγχος και Κανονιστική Συμμόρφωση) είναι σύμφωνες με την Πολιτική Αποδοχών Ομίλου, • Αξιολογεί ανά περιόδους την πολιτική της Εταιρείας για τα δάνεια προσωπικού και λοιπές παροχές και ελέγχει την πιστωτική έκθεση του προσωπικού και της Ανώτατης Διοίκησης με ιδιαίτερη έμφαση σε ενδεχόμενα μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα, • Ελέγχει σε τακτά διαστήματα τη μισθολογική ισότητα και την ύπαρξη διακρίσεων με βάση το φύλο, την ηλικία ή την τράπεζα προέλευσης, • Αξιολογεί και προτείνει στο Δ.Σ. τους στόχους που σχετίζονται με την αμοιβή του Διευθύνοντος Συμβούλου καθώς και την επίδοσή του σε σχέση με τους στόχους αυτούς, 86 Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2020 • Επισκοπεί και εισηγείται για έγκριση από το Δ.Σ., πολιτικές που σχετίζονται με τις αποδοχές και σημαντικά ζητήματα διαχείρισης ανθρώπινου δυναμικού για τα οποία η Εταιρεία θα πρέπει να ενημερώσει άλλα, τρίτα πρόσωπα και να τα παρουσιάσει στην ετήσια Γενική Συνέλευση των Μετόχων, όπως η Πολιτική Αποδοχών Μελών Δ.Σ. και η Ετήσια Έκθεση Αποδοχών για τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου, • Επισκοπεί και παρέχει την απαιτούμενη πληροφόρηση που υποβάλλεται στην Ετήσια Γενική Συνέλευση των Μετόχων για τις δραστηριότητες της Επιτροπής. Τρόπος εκπλήρωσης των καθηκόντων της Επιτροπής Αποδοχών κατά το έτος 2020 • Παρείχε δήλωση ότι η Πολιτική Αποδοχών του Ομίλου είναι σύμφωνη με τις διατάξεις των Νόμων 3864/2010, 4261/2014 και την Πράξη της Εκτελεστικής Επιτροπής της Τράπεζας της Ελλάδος υπ’ αρ. 158/1/10.5.2019, • Επισκόπησε και εισηγήθηκε στο Δ.Σ. προτάσεις μεταβλητών αποδοχών για διάφορες κατηγορίες προσωπικού (risk takers, non-risk takers, κλπ) συνδεόμενες με κίνητρα και επιχειρηματικούς στόχους, • Επισκόπησε και εισηγήθηκε προς έγκριση στο Δ.Σ. τη Διαδικασία Προσδιορισμού για τους εργαζομένους που έχουν επίπτωση στο προφίλ κινδύνου (Identification process for Risk Takers) και τη σχετική λίστα, • Επισκόπησε και ενέκρινε τη γνωστοποίηση στοιχείων, αναφορικά με τις ετήσιες αποδοχές του προσωπικού, προς τις εποπτικές αρχές (Πυλώνας ΙΙΙ και Τράπεζα της Ελλάδος), • Αξιολόγησε τη συμμόρφωση των προτεινόμενων σχεδίων κινήτρων με την τρέχουσα νομοθεσία καθώς και τη συμφωνία τους με το Πλαίσιο Διαχείρησης Κινδύνου και τη στρατηγική της Εταιρείας, • Eξέτασε τους υφιστάμενους νομικούς περιορισμούς για τις αμοιβές του Προέδρου του Δ.Σ. και του Διευθύνοντος Συμβούλου, • Επισκόπησε και εισηγήθηκε στο Δ.Σ. προς έγκριση την Έκθεση Αποδοχών για το έτος 2019, η οποία υποβλήθηκε προς συζήτηση και ψήφιση στην Τακτική Γενική Συνέλευση των μετόχων της 26 Ιουνίου 2020, • Συνέταξε την πρόταση του Δ.Σ. προς τη Γενική Συνέλευση των μετόχων σε σχέση με την ετήσια αμοιβή των μελών του Δ.Σ., • Ενημερώθηκε σχετικά με την Πολιτική Πιστωτικής Έκθεσης του Προσωπικού, • Επισκόπησε την Πολιτική Αποδοχών και εισηγήθηκε στο Δ.Σ. την αναθεώρησή της, • Επισκόπησε και εισηγήθηκε στο Δ.Σ. την Πολιτική Αποζημιώσεων Αποχώρησης για την Ανώτερη Διοίκηση, • Επισκόπησε τις νέες μισθολογικές κλίμακες και εισηγήθηκε την έγκρισή τους από το Δ.Σ., • Επισκόπησε το Πρόγραμμα Οικειοθελούς Αποχώρησης και εισηγήθηκε την έγκρισή του από το Δ.Σ., • Επισκόπησε τα κυριότερα έργα της Μονάδας Διαχείρισης Ανθρώπινου Δυναμικού, όπως για παράδειγμα την ολοκλήρωση του Project Galvin, τις πρωτοβουλίες για την επίτευξη των στόχων στον πλαίσιο βελτιστοποίησης κόστους, τις ενέργειες της Εταιρείας για την αντιμετώπιση της πανδημίας Covid-19, τους ενδεχόμενους κινδύνους του εταιρικού μετασχηματισμού, την εφαρμογή του νέου μοντέλου οργάνωσης και εξορθολογισμού ιεραρχικών επιπέδων (Job Family Model), τη σύσταση του νέου Ταμείου Επαγγελματικής Ασφάλισης καθώς και το Πλάνο Διαδοχής για τα στελέχη της Ανώτερης Διοίκησης του οργανισμού. • Eπισκόπησε την Έκθεση Δραστηριότητας της Επιτροπής Αποδοχών για το έτος 2020 καθώς το πλάνο δραστηριοτήτων για το 2021. 87 Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2020 Αξιολόγηση: Τα αποτελέσματα της αξιολόγησης της Stanton Chase (βλ. Ενότητα 2.7) δείχνουν μια αποτελεσματική Επιτροπή Αποδοχών με περιθώρια βελτίωσης. Η Επιτροπή εκτελεί τα καθήκοντα και τις ευθύνες της στο μέγιστο βαθμό, επισκοπώντας, μεταξύ άλλων, και υποβάλλοντας προς έγκριση στο Δ.Σ. πολιτικές που σχετίζονται με τις αμοιβές και με κρίσιμα θέματα Ανθρώπινου Δυναμικού και διασφαλίζοντας τις σχετικές δημοσιεύσεις (π.χ. Πολιτική Αποδοχών Μελών Δ.Σ., Ετήσια Έκθεση Αποδοχών). Οι τομείς βελτίωσης σχετίζονται με τη σύνθεση της επιτροπής, το σκεπτικό των συστάσεων προς το Δ.Σ. και τη λειτουργία της επιτροπής (κατάλληλες ημερήσιες διατάξεις και ρόλος του Προέδρου της Επιτροπής στη διευκόλυνση του διαλόγου και στην άντληση ιδεών και την ευθυγράμμιση με τις αποφάσεις). Πληροφορίες για την τρέχουσα σύνθεση της Επιτροπής, τη λειτουργία και τις αρμοδιότητές της είναι διαθέσιμες στην ιστοσελίδα της Εταιρείας. ΔΗΛΩΣΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΑΠΟΔΟΧΩΝ Βάσει σχετικής υποχρέωσης της Επιτροπής Αποδοχών (RFA, Appendix I 2.3.3), η Επιτροπή παρείχε δήλωση κατά την από 22 Φεβρουαρίου 2021 συνεδρίασή της ότι η Πολιτική Αποδοχών της Εταιρείας είναι σύμφωνη με τις προβλέψεις του ισχύοντος εφαρμοστέου νομοθετικού και κανονιστικού πλαισίου. 4) Επιτροπή Ανάδειξης Υποψηφίων Μελών Δ.Σ. Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2020 καθώς και κατά την ημερομηνία δημοσίευσης της Ετήσιας Οικονομικής Έκθεσης 2020, η σύνθεση της Επιτροπής Ανάδειξης Υποψηφίων έχει ως εξής: Arne Berggren Πρόεδρος, Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ. Enrico Cucchiani Μέλος, Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ. Βενετία Κοντογούρη Μέλος, Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ. Andrew Panzures Μέλος, Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ. Alexander Blades Μέλος, Μη Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ. Περικλής Δοντάς Μέλος, Μη Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ., Εκπρόσωπος του ΤΧΣ Στις συνεδριάσεις της Επιτροπής Ανάδειξης Υποψηφίων παρίσταται, επίσης, χωρίς δικαίωμα ψήφου, ο Παρατηρητής του ΤΧΣ. Κατά τη διάρκεια του 2020, πραγματοποιήθηκαν οι ακόλουθες αλλαγές στη σύνθεση της Επιτροπής: Στις 23 Ιουλίου 2020, ο κ.D.Hexter έπαψε να είναι μέλος της Επιτροπής. Την ίδια ημέρα, εξελέγησαν μέλη της Επιτροπής οι κ.κ.Β. Κοντογούρη και A.Panzures. Διακυβέρνηση- Λειτουργία Η Επιτροπή Ανάδειξης ορίζεται από το Δ.Σ. της Εταιρείας και απαρτίζεται, κατ’ ελάχιστον από τρία (3) μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου ενώ ο συνολικός αριθμός των μελών της δεν υπερβαίνει το 40% του συνολικού αριθμού των μελών του Δ.Σ. (εξαιρουμένου του Εκπροσώπου του ΤΧΣ). Όλα τα μέλη της Επιτροπής είναι Μη Εκτελεστικά Μέλη Δ.Σ. με την πλειοψηφία των μελών, να είναι ανεξάρτητα Μη Εκτελεστικά Μέλη Δ.Σ. Ο Εκπρόσωπος του ΤΧΣ είναι αυτοδικαίως μέλος της Επιτροπής. Η Επιτροπή προεδρεύεται υποχρεωτικά από Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος που πληροί τα κριτήρια του άρθρου 10 παρ.8α) του Ν.3864/2010. Ο εκπρόσωπος του ΤΧΣ είναι μέλος της Επιτροπής με πλήρη δικαιώματα ψήφου, σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν.3864/2010. 88 Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2020 Η Επιτροπή Ανάδειξης εξασφαλίζει ότι το Δ.Σ. διαθέτει, ως σύνολο, επαρκείς γνώσεις και εμπειρία τουλάχιστον για τις σημαντικότερες των δραστηριοτήτων της Εταιρείας, ούτως ώστε να έχει τη δυνατότητα άσκησης εποπτείας επί του συνόλου των λειτουργιών είτε άμεσα είτε μέσω των Επιτροπών που θεσμοθετούνται υποχρεωτικά ή κατά τη διακριτική ευχέρεια της Εταιρείας. Η Επιτροπή συνεδριάζει όταν απαιτείται αλλά τουλάχιστον δύο φορές κάθε ημερολογιακό έτος. Η απαραίτητη απαρτία για την πραγματοποίηση της συνεδρίασης είναι τα 2/3 του συνολικού αριθμού των μελών της Επιτροπής, συμπεριλαμβανομένου του Εκπροσώπου του ΤΧΣ. Οι αποφάσεις λαμβάνονται με πλειοψηφία των παρόντων ή αντιπροσωπευομένων μελών. Εντός του 2020, η Επιτροπή Ανάδειξης συνεδρίασε συνολικά επτά (7) φορές. Η συμμετοχή των μελών στις συνεδριάσεις της αποτυπώνεται στον ανωτέρω Πίνακα Συμμετοχής Μελών Διοικητικού Συμβουλίου στις συνεδριάσεις Δ.Σ. και των σχετικών Επιτροπών. Ρόλοι και Αρμοδιότητες Η Επιτροπή Ανάδειξης Υποψηφίων Μελών Δ.Σ. είναι υπεύθυνη για την εκτέλεση των καθηκόντων που καθορίζονται στο νομικό πλαίσιο και στον Κανονισμό λειτουργίας της. Η Επιτροπή είναι υπεύθυνη να: • Εντοπίζει και να αναδεικνύει τους κατάλληλους υποψήφιους οι οποίοι θα προτείνονται από το Δ.Σ. στη Γενική Συνέλευση για εκλογή ή επανεκλογή μετά τη λήξη της θητείας του εν ενεργεία Δ.Σ. ή ως αντικαταστάτες για θέσεις του Δ.Σ. που χηρεύουν κατά τη διάρκεια της θητείας του Δ.Σ., • Διαπιστώνει την «ανεξαρτησία» ενός υποψηφίου στο πλαίσιο του Ελληνικού εταιρικού δικαίου και των σχετικών κατευθυντήριων οδηγιών της Ευρωπαϊκής Αρχής Τραπεζών και εξετάζει την επιλεξιμότητα κάθε πιθανού υποψηφίου με βάση τις απαιτήσεις του ΤΧΣ, • Επανεξετάζει τουλάχιστον σε ετήσια βάση τη δομή, το μέγεθος και τη σύνθεση (καθώς και το σύνολο των δεξιοτήτων και γνώσεων, την ανεξαρτησία, την εμπειρία και τη διαφοροποίηση) του Δ.Σ. και των Επιτροπών του και υποβάλλει εισηγήσεις στο Δ.Σ. για οποιεσδήποτε τροποποιήσεις κρίνει αναγκαίες, • Σχεδιάζει σε μακροπρόθεσμη βάση τη διαδοχή των μελών του Δ.Σ. και των στελεχών της ανώτατης Διοίκησης, προκειμένου να διασφαλίζει τη συνέχεια του έργου του Δ.Σ. και της Διοίκησης, • Υιοθετεί Πολιτική Κριτηρίων Ανάδειξης Υποψηφίων μελών Δ.Σ., την οποία θα αναθεωρεί τουλάχιστον ανά δύο ημερολογιακά έτη λαμβάνοντας υπόψη τα κριτήρια καταλληλότητας που ορίζονται από την Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών, καθώς και τα ειδικά κριτήρια που περιέχονται στο νόμο περί ιδρύσεως ΤΧΣ (Ν.3864/2010) για μέλη Δ.Σ. Ελληνικών συστημικών πιστωτικών ιδρυμάτων, • Υιοθετεί Πολιτική Διαφοροποίησης για μέλη Δ.Σ. την οποία αναθεωρεί σε διετή βάση, • Αξιολογεί σε ετήσια βάση την αποδοτικότητα του Δ.Σ. και των Επιτροπών του και εξασφαλίζει τη διεξαγωγή ετήσιας αξιολόγησης της αποδοτικότητας του Διευθύνοντος Συμβούλου και άλλων μελών του Δ.Σ., η οποία υποβάλλεται στο Δ.Σ., • Συνεργάζεται με το ΤΧΣ για όλα τα θέματα που αφορούν τις αρμοδιότητες της Επιτροπής, καθώς και τον συντονισμό της διαδικασίας αξιολόγησης του Δ.Σ. που πραγματοποιείται από το ΤΧΣ με βάση τη Συμφωνία Πλαισίου Συνεργασίας (RFA) και οποιεσδήποτε σχετικές εκκρεμότητες, • Αξιολογεί την ανεξαρτησία των εν ενεργεία μη εκτελεστικών μελών Δ.Σ. ανά δύο έτη, 89 Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2020 • Υιοθετεί και να εφαρμόζει Πολιτική Ένταξης και Εκπαίδευσης μελών Δ.Σ. την οποία αναθεωρεί τουλάχιστον ανά δύο έτη και θα πραγματοποιεί τυχόν τροποποιήσεις τις οποίες κρίνει σκόπιμες, • Επιβλέπει τα προγράμματα ένταξης και εκπαίδευσης μελών Δ.Σ. κατά τον αρχικό ορισμό τους αλλά και σε συνεχή βάση. Η Επιτροπή Ανάδειξης κατά την εκτέλεση των καθηκόντων της, λαμβάνει υπόψη, σε διαρκή βάση και στο βαθμό που είναι δυνατό, την ανάγκη να διασφαλισθεί ότι κατά τη λήψη των αποφάσεων του Δ.Σ. δε βαρύνει ουσιωδώς η βούληση ενός ατόμου ή μιας μικρής ομάδας κατά τρόπο που θίγει τα συμφέροντα της Εταιρείας ως συνόλου. Η Επιτροπή Ανάδειξης μπορεί να χρησιμοποιεί οποιουσδήποτε πόρους κρίνει κατάλληλους, περιλαμβανομένων των εξωτερικών συμβούλων, ενώ της παρέχεται η δέουσα χρηματοδότηση για την εκπλήρωση του σκοπού αυτού. Τρόπος εκπλήρωσης των καθηκόντων της Επιτροπής Ανάδειξης Υποψηφίων κατά το έτος 2020 • Ανέθεσε σε εξειδικευμένη εταιρεία συμβούλων τη διεξαγωγή της διαδικασίας αυτό-αξιολόγησης των μελών του Δ.Σ. και των Επιτροπών αυτού για το 2019, και επισκόπησε τα αποτελέσματά της, • Επισκόπησε και διασφάλισε τη μη ύπαρξη σύγκρουσης συμφερόντων μεταξύ μελών Δ.Σ. και Εταιρείας με τη διαδικασία συμπλήρωσης σχετικού ερωτηματολογίου, • Διεξήγαγε και ολοκλήρωσε τη διαδικασία αξιολόγησης του Διευθύνοντος Συμβούλου για το 2019 και για το 1ο Εξάμηνο του 2020, • Ολοκλήρωσε τον σχεδιασμό διαδοχής των Μελών του Δ.Σ.και του Διευθύνοντος Συμβούλου, • Επανεξέτασε τον αριθμό των μελών Δ.Σ. και εισηγήθηκε προς έγκριση από το Δ.Σ. την αύξηση των Μελών του από έντεκα (11) σε δεκατρία (13), • Ανέθεσε σε εξειδικευμένη εταιρεία συμβούλων την αναζήτηση νέων υποψηφίων ανεξάρτητων μη εκτελεστικών μελών στο Δ.Σ με στόχο την ενίσχυση των δεξιοτήτων του Δ.Σ. και τη βελτίωση της διαφοροποίησης του, • Εισηγήθηκε προς έγκριση από το Δ.Σ. την εκλογή του δεύτερου Εκτελεστικού Μέλους του Δ.Σ. της και δύο νέων υποψηφίων ανεξάρτητων μη Εκτελεστικών μελών στο Δ.Σ., • Εισηγήθηκε προς έγκριση από το Δ.Σ. την εκλογή των μελών της παρούσας σύνθεσης του Δ.Σ. από την Τακτική Γενική Συνέλευση των Μετόχων λόγω της λήξης της θητείας του,συμπεριλαμβανομένων των ανωτέρω αναφερομένων δύο νέων υποψήφιων μελών, • Αξιολόγησε τον βαθμό ανεξαρτησίας των μελών του Δ.Σ., συμπεριλαμβανομένων των δύο νέων υποψήφιων μελών και εισηγήθηκε προς έγκριση από το Δ.Σ., την πρόταση προς την Τακτική Γενική Συνέλευση των Μετόχων για την εκλογή οκτώ (8) ανεξάρτητων μη εκτελεστικών μελών Δ.Σ, • Εισηγήθηκε προς το Δ.Σ. πρόταση προς την Τακτική Γενική Συνέλευση αναφορικά με τη σύνθεση της Επιτροπής Ελέγχου, • Επισκόπησε και εισηγήθηκε προς έγκριση από το Δ.Σ. την Πολιτική Ένταξης και Εκπαίδευσης των Μελών του Διοικητικού Συμβουλίου (Director Induction and Training Policy), • Εισηγήθηκε από κοινού με την Επιτροπή Κινδύνων προς έγκριση από το Δ.Σ. τον ορισμό του νέου επικεφαλής του Τομέα Διαχείρισης Κινδύνων Ομίλου (Group Chief Risk Officer), • Ενημερώθηκε για το νέο ν. 4706/2020 Εταιρικής Διακυβερνησης ανωνύμων εταιρειών, καθώς και για τον τρόπο εφαρμογής των νέων διατάξεων στην Εταιρεία, • Επισκόπησε και εισηγήθηκε προς έγκριση από το Δ.Σ την ανάδειξη των μελών του Δ.Σ και των Επιτροπών Δ.Σ της νέας 90 Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2020 θυγατρικής, μη εισηγμένης εταιρείας-πιστωτικού ιδρύματος (Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε.) που συστάθηκε μετά την ολοκλήρωση του εταιρικού μετασχηματισμού, Επισκόπησε το προτεινόμενο πλάνο ενεργειών για το 2021, που εμπίπτουν στις αρμοδιότητες της Επιτροπής και χρήζουν αξιολόγησης ή αναθεώρησης. • Αξιολόγηση: Τα αποτελέσματα της αξιολόγησης της Stanton Chase (βλ. Ενότητα 2.7) κατέδειξαν μια αποτελεσματική Επιτροπή Ανάδειξης Υποψηφίων με περιθώρια βελτίωσης. Ενώ η Επιτροπή εκπληρώνει τα καθήκοντα και τις ευθύνες της στο βαθμό που απαιτείται, ασχολούμενη αποτελεσματικά με τον διορισμό των μελών του Δ.Σ. και εποπτεύοντας αποτελεσματικά την ετήσια αξιολόγηση του Δ.Σ. και τις πρωτοβουλίες εισαγωγής και κατάρτισης των μελών του Δ.Σ., υπάρχει περιθώριο βελτίωσης όσον αφορά τον καθορισμό των κατάλληλων ημερήσιων διατάξεων και την εξασφάλιση ανοικτής επικοινωνίας και λήψης αποφάσεων. Πληροφορίες για την τρέχουσα σύνθεση της Επιτροπής, τη λειτουργία και τις αρμοδιότητές της είναι διαθέσιμες στην ιστοσελίδα της Εταιρείας. 5) Επιτροπή Στρατηγικής 9 Κατά την 30η Δεκεμβρίου 2020, η σύνθεση της Επιτροπής είχε ως εξής: Γεώργιος Χαντζηνικολάου Πρόεδρος, Πρόεδρος Δ.Σ., Μη Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ. Karel De Boeck Αντιπρόεδρος, Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ. Arne Berggren Μέλος, Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ. Enrico Cucchiani Μέλος, Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ. David Hexter Μέλος, Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ. Βενετία Κοντογούρη Μέλος, Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ Alexander Blades Μέλος, Μη Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ Περικλής Δοντάς Μέλος, Μη Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ, Εκπρόσωπος ΤΧΣ Επίσης, στις συνεδριάσεις της Επιτροπής Στρατηγικής παρίσταται, χωρίς δικαίωμα ψήφου, ο Παρατηρητής του ΤΧΣ. Διακυβέρνηση – Λειτουργία Η Επιτροπή Στρατηγικής ορίζεται από το Δ.Σ., αποτελείται από Μη Εκτελεστικά Μέλη του Δ.Σ. και προεδρεύεται από τον Πρόεδρο του Δ.Σ.. Στην Επιτροπή συμμετέχει ως Μέλος με πλήρη δικαιώματα ψήφου ο Εκπρόσωπος του ΤΧΣ. Η Επιτροπή επικουρείται από Εκτελεστικό Γραμματέα που ορίζεται από το Δ.Σ. Οι αρμοδιότητες της Επιτροπής Στρατηγικής αφορούν τόσο στην Εταιρεία όσο και στις θυγατρικές της. Η Επιτροπή Στρατηγικής συνεδριάζει σε μηνιαία βάση, σε τόπο, χρόνο και με ημερήσια διάταξη που ορίζεται από τον Πρόεδρο 9 Σε συνέχεια της Διάσπασης και της αναδιοργάνωσης της Εταιρείας και σχετικής απόφασης του Δ.Σ. για την έγκριση του νέου οργανογράμματος, η Επιτροπή Στρατηγικής έπαυσε τις εργασίες της. Η συνέχιση των εργασιών της αναλαμβάνεται από την αντίστοιχη Επιτροπή της θυγατρικής της εταιρείας «Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε.» 91 Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2020 αυτής. Ο Πρόεδρος με απόφασή του μπορεί να συγκαλεί εκτάκτως την Επιτροπή Στρατηγικής ή να μεταβάλλει την ημέρα ή τη συχνότητα των τακτικών συνεδριάσεων. Κάθε μέλος της Επιτροπής Στρατηγικής έχει δικαίωμα να προτείνει ή να εισάγει θέματα προς περαιτέρω συζήτηση από την Επιτροπή. Τα θέματα τίθενται υπόψη του Προέδρου της Επιτροπής για να εισαχθούν στην ημερήσια διάταξη της επόμενης προγραμματισμένης ή έκτακτης συνεδρίασης της Επιτροπής. Οι συνεδριάσεις της Επιτροπής μπορούν να διεξάγονται και με χρήση τεχνολογιών διάσκεψης που δεν απαιτούν τη φυσική παρουσία όλων των μελών στον ίδιο χώρο. Εκτός από τα μέλη της Επιτροπής Στρατηγικής, τα παρακάτω πρόσωπα καλούνται να παρίστανται στις συνεδριάσεις χωρίς δικαίωμα ψήφου: (α) Ο Διευθύνων Σύμβουλος, (β) Τα μέλη της Εκτελεστικής Επιτροπής Ομίλου, κατόπιν σχετικού αιτήματος του Διευθύνοντος Συμβούλου, (γ) Διευθυντικά ή άλλα στελέχη, υπεύθυνα για θέματα που έχουν εισαχθεί προς συζήτηση στην Επιτροπή, κατόπιν αιτήματος του Διευθύνοντος Συμβούλου, (δ) Ο Σύμβουλος του Προέδρου, που είναι υπεύθυνος για θέματα στρατηγικής. Σε όλες τις συνεδριάσεις της Επιτροπής Στρατηγικής τηρούνται πρακτικά, τα οποία επικυρώνονται από τον Πρόεδρο και τον Εκτελεστικό Γραμματέα της Επιτροπής. Η Επιτροπή Στρατηγικής αποφασίζει με απαρτία τουλάχιστον του ήμισυ των μελών της και πλειοψηφία 2/3 των παρόντων μελών. Εντός του 2020, η Επιτροπή Στρατηγικής συνεδρίασε συνολικά δέκα (10) φορές. Η συμμετοχή των μελών στις συνεδριάσεις της αποτυπώνεται στον ανωτέρω Πίνακα Συμμετοχής Μελών Διοικητικού Συμβουλίου στις συνεδριάσεις Δ.Σ. και των σχετικών Επιτροπών. Ρόλος και Αρμοδιότητες Η Επιτροπή Στρατηγικής έχει τις ακόλουθες αρμοδιότητες, όπως αυτές καθορίζονται στον Κανονισμό Λειτουργίας της με σκοπό την υποβοήθηση του έργου του Δ.Σ. της Εταιρείας: • Καθορίζει τους στόχους του Στρατηγικού Σχεδίου της Εταιρείας και παρέχει τις κατευθυντήριες γραμμές για το Επιχειρησιακό Σχέδιο της Εταιρείας, που θα εκπονηθεί από το Διευθύνοντα Σύμβουλο και την Εκτελεστική Επιτροπή Ομίλου για έγκριση από το Δ.Σ. • Παρακολουθεί και ελέγχει την εκτέλεση του εγκεκριμένου Επιχειρησιακού Σχεδίου, • Παρακολουθεί σε τακτική βάση, αναλύει και εισηγείται στο Δ.Σ. θέματα στρατηγικών επιλογών της Εταιρείας (π.χ. αυξήσεις ή μειώσεις κεφαλαίου, εξαγορές, συγχωνεύσεις, επενδύσεις ή ρευστοποιήσεις συμμετοχών, στρατηγικές συνεργασίες κ.λ.π.), αναθέτει σε στελέχη ειδικές αποστολές για την επίτευξη των στόχων και, όταν απαιτείται, διατυπώνει σχετική εισήγηση στο Δ.Σ. της Εταιρείας, • Παρακολουθεί, εντοπίζει και αναλύει διαφαινόμενους κινδύνους στην εκτέλεση του εγκεκριμένου Επιχειρηματικού 92 Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2020 Σχεδίου και υποβάλλει προτάσεις προς το Δ.Σ. για την αντιμετώπισή τους, • Εισηγείται τα παραπάνω θέματα για να περιληφθούν στην Ημερήσια Διάταξη του Δ.Σ. ή της Γενικής Συνέλευσης της Εταιρείας, • Παρακολουθεί και εισηγείται στο Δ.Σ. όλα τα θέματα στρατηγικής σημασίας για τον Όμιλο, • Λειτουργεί ως επιτροπή διαχείρισης κρίσεων. Τρόπος εκπλήρωσης των αρμοδιοτήτων της Επιτροπής Στρατηγικής κατά το έτος 2020 • Επισκόπησε και προτεραιοποίησε τα εν εξελίξει έργα που αφορούν στη διαμόρφωση στρατηγικής της Εταιρείας, • Ενημερωνόταν για την κατάσταση στην αγορά σε τακτή βάση, • Ενημερώθηκε για τη διαχείριση αναβαλλόμενων φόρων (DT), • Ενημερώθηκε για τις εκτιμήσεις σε σχέση με τις αποδόσεις κεφαλαίων (RoTE), • Ενημερώθηκε για την ασφάλεια του Κυβερνοχώρου, • Επισκόπησε τα κανάλια πώλησης της Εταιρείας, • Επισκόπησε τη στρατηγική διαχείρισης του τομέα Real Estate του Ομίλου, • Επισκόπησε διεξοδικά το σχέδιο μετασχηματισμού της πρώην Τράπεζας Πειραιώς (Διάσπαση) και πραγματοποίησε τακτικές ενημερώσεις αναφορικά με την εξέλιξή του, • Επισκόπησε τη στρατηγική στον τομέα αγροτικής τραπεζικής της Εταιρείας και τη χρήση βιώσιμων πρακτικών, • Επισκόπησε το χαρτοφυλάκιο και τη στρατηγική στον τομέα ναυτιλίας στη διάρκεια της πανδημίας Covid-19, • Επισκόπησε τη στρατηγική στους τομείς Factoring και Leasing της Εταιρείας, • Ενημερώθηκε για τις εναλλακτικές πηγές χρηματοδότησης (Mini-bonds), • Ενημερώθηκε για τη διαχείριση των κινδύνων που απορρέουν από νομιμοποίηση εσόδων από παράνοµες δραστηριότητες και τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας (AML/CFT), • Ενημερώθηκε για τη θέση της Εταιρείας σε σχέση με τον ανταγωνισμό για το 1ο εξάμηνο του 2020, • Επισκόπησε τον κλάδο των ηλεκτρονικών πληρωμών και το acquiring business της Εταιρείας, • Επισκόπησε τη στρατηγική των τραπεζικών συναλλαγών του Ομίλου, • Επισκόπησε τον τομέα βιώσιμης χρηματοδότησης βάσει του πλαίσιου ESG και την ακολουθούμενη στρατηγική, • Ενημερώθηκε για τη διαμόρφωση του IT masterplan της Εταιρείας Αξιολόγηση: Τα αποτελέσματα της αξιολόγησης της Stanton Chase (βλ. Ενότητα 2.7) αναδεικνύουν την Επιτροπή Στρατηγικής ως αποτελεσματική με χαμηλό περιθώριο βελτίωσης. Η Επιτροπή εκτελεί τα καθήκοντα και τις αρμοδιότητές της στο μέγιστο βαθμό, σύμφωνα με τον σκοπό και την αποστολή της. Μεταξύ άλλων, εποπτεύει μια λεπτομερή τεκμηριωμένη εταιρική στρατηγική με χρονικό πλαίσιο τουλάχιστον ενός έτους και με σαφείς επιχειρηματικούς στόχους τόσο για την Εταιρεία όσο και για τον Όμιλο, διαδραματίζει αποτελεσματικό ρόλο στη στήριξη του Δ.Σ. για τη μελλοντική θωράκιση του οργανισμού ή/και την προσαρμογή και κατεύθυνση των στρατηγικών προτεραιοτήτων, όπου απαιτείται. Βοηθά, επίσης, αποτελεσματικά το Δ.Σ. να προβλέπει πιθανές διαταραχές της αγοράς (διαπιστώνεται περιθώριο βελτίωσης). Η εξεύρεση της σωστής 93 Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2020 ισορροπίας μεταξύ στρατηγικών και τακτικών ζητημάτων αποτελεί ευκαιρία. 6) Επιτροπή Δεοντολογίας και Διακυβέρνησης Διοικητικού Συμβουλίου 10 Κατά την 30η Δεκεμβρίου 2020, η σύνθεση της Επιτροπής είχε ως εξής: Γεώργιος Χαντζηνικολάου Πρόεδρος, Πρόεδρος Δ.Σ., Μη Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ. Karel De Boeck Αντιπρόεδρος, Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ. Enrico Cucchiani Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ. David Hexter Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ Βενετία Κοντογούρη Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ Arne Berggren Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ. Σολομών Μπεράχας Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ. Alexander Blades Μη Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ. Περικλής Δοντάς Μη Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ., Εκπρόσωπος του ΤΧΣ Ο Παρατηρητής του ΤΧΣ παρίσταται στις συνεδριάσεις της Επιτροπής, χωρίς δικαίωμα ψήφου. Διακυβέρνηση - Λειτουργία H Επιτροπή απαρτίζεται τα Μη Εκτελεστικά Μέλη Δ.Σ. και Ανεξάρτητα Μη Εκτελεστικά Μέλη Δ.Σ. Στις συνεδρίασεις παρίσταται ο Νομικός Σύμβουλος Διοίκησης Ομίλου. Ο εκπρόσωπος του ΤΧΣ, βάσει του Ν.3864/2010, μετέχει αυτοδίκαια στην Επιτροπή με πλήρη δικαιώματα ψήφου. Ανάλογα με τα θέματα ημερήσιας διάταξης και εφόσον κρίνεται σκόπιμο, δύνανται να παρευρίσκονται και άλλα στελέχη του Ομίλου. Η Επιτροπή συνεδριάζει κατόπιν πρόσκλησης του Προέδρου της, όσες φορές κρίνεται απαραίτητο για την εκπλήρωση της αποστολής της και τουλάχιστον δύο φορές ετησίως. Οι συνεδριάσεις της Επιτροπής μπορούν να διενεργούνται και με χρήση τεχνολογιών τηλεδιάσκεψης. Η Επιτροπή συνεδριάζει με απαρτία τουλάχιστον του ημίσεως των μελών της (τυχόν δεκαδικός αριθμός στρογγυλοποιείται στην επόμενη ακέραια μονάδα) και αποφασίζει με πλειοψηφία 2/3 των παρόντων μελών. Η Επιτροπή συνεδρίασε μία (1) φορά κατά τη διάρκεια του 2020, λόγω της προτεραιότητας του οργανισμού σε άλλα ζητήματα λόγω της πανδημίας Covid 19. Ρόλος και Αρμοδιότητες Βασικός σκοπός της Επιτροπής είναι να υποστηρίζει το Δ.Σ. και τις Επιτροπές του Δ.Σ. θέτοντας προληπτικά, ελέγχοντας, υποστηρίζοντας και επιβλέποντας τις πολιτικές και τις στρατηγικές που εφαρμόζει η Διοίκηση, με στόχο τη δημιουργία των σωστών αξιών και της κατάλληλης κουλτούρας, ώστε να λειτουργεί η Εταιρεία ως ηθικά ακέραιος οργανισμός. 10 Σε συνέχεια της Διάσπασης και της αναδιοργάνωσης της Εταιρείας και σχετικής απόφασης του Δ.Σ. για την έγκριση του νέου οργανογράμματος, η Επιτροπή Δεοντολογίας και Διακυβέρνησης Δ.Σ. έπαυσε τις εργασίες της. Η συνέχιση των εργασιών της αναλαμβάνεται από την αντίστοιχη Επιτροπή της θυγατρικής της εταιρείας «Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε.» 94 Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2020 Η Επιτροπή Δεοντολογίας και Διακυβέρνησης Δ.Σ. έχει τις ακόλουθες αρμοδιότητες, όπως αυτές καθορίζονται στον Κανονισμό Λειτουργίας της, με κύρια ευθύνη την επίβλεψη, τον έλεγχο και την παροχή κατεύθυνσης στη διοίκηση: Αναφορικά με πολιτικές που σχετίζονται με θέματα Δεοντολογίας: • Υποβάλλει εισηγήσεις στο Δ.Σ. σχετικά με τυχόν αναθεωρήσεις του Κώδικα Δεοντολογίας της Εταιρείας, τουλάχιστον κάθε τρία έτη, κατόπιν προτάσεων της Διεύθυνσης Ανθρώπινου Δυναμικού και έγκρισης της Ανώτερης Συμβουλευτικής Επιτροπής Δεοντολογίας (ΑΣΕΔ) και της Εκτελεστικής Επιτροπής Ομίλου, • Ενημερώνεται από τη Μονάδα Κανονιστικής Συμμόρφωσης σχετικά με σημαντικές αναθεωρήσεις της Πολιτικής Σύγκρουσης Συμφερόντων, και παρέχει σχετικές με το θέμα συμβουλές, • Ενημερώνεται από τη Μονάδα Κανονιστικής Συμμόρφωσης σχετικά με θέματα πολιτικών που αφορούν: - τη δίκαιη μεταχείριση των πελατών (σχεδιασμό και καταλληλότητα προϊόντων και υπηρεσιών, διαδικασίες πωλήσεων, διαφάνεια χρεώσεων), - τη συμμόρφωση με νόμους και κανονισμούς, - Πολιτικά Εκτεθειμένα Πρόσωπα, - Συναλλαγές συνδεδεμένων μερών. Αναφορικά με θέματα χρηστής διακυβέρνησης: • Εξετάζει υποθέσεις ανάρμοστης συμπεριφοράς που αφορούν τα μέλη Δ.Σ., • Εξετάζει προτάσεις της ΑΣΕΔ και υποβάλλει εισηγήσεις στο Δ.Σ. για λήψη αποφάσεων, όταν εμπλέκονται μέλη της ΕΕΟ, • Παρέχει συμβουλές και υποβάλλει εισηγήσεις στο Δ.Σ. και τη Διοίκηση για θέματα δεοντολογίας, • Παρέχει συμβουλές στην Επιτροπή Ανάδειξης Υποψηφίων Μελών Δ.Σ. αναφορικά με υποθέσεις σύγκρουσης συμφερόντων στις οποίες εμπλέκονται μέλη Δ.Σ, • Ενημερώνεται από τον ΕΕΟ αναφορικά με θέματα που άπτονται του πλαισίου για το Whistleblowing, συμπεριλαμβανομένων τυχόν τροποποιήσεων των πολιτικών, της ορθής εφαρμογής των καθιερωμένων διαδικασιών, των προσφερόμενων καναλιών και της προόδου των ερευνών, • Ενημερώνεται περιοδικά για τις διαδικασίες Καταγγελιών και Παραπόνων, ώστε να ενθαρρύνει τη δίκαιη μεταχείριση των πελατών και την ορθή άσκηση των επαγγελματικών δραστηριοτήτων, • Ενημερώνεται από τις μονάδες Εσωτερικού Ελέγχου Ομίλου, Νομικών Υπηρεσιών, Κανονιστικής Συμμόρφωσης ή Ανθρώπινου Δυναμικού, σχετικά με την πρόοδο δικανικών ερευνών, δικαστικών υποθέσεων, κανονιστικών διαδικασιών, ή συμβάντων με σοβαρό κίνδυνο δυσφήμισης όσον αφορά θέματα που εμπίπτουν στις αρμοδιότητες της Επιτροπής, • Ενημερώνεται από τον Πρόεδρο της ΑΣΕΔ για υποθέσεις που τελούν υπό διερεύνηση. 95 Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2020 Αναφορικά με θέματα Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης, κοινωνίας και περιβάλλοντος: • Υποβάλλει εισηγήσεις στο Δ.Σ. σχετικά με τη στρατηγική και τις πολιτικές που αφορούν τα παραπάνω θέματα, • Ενημερώνεται για τα σχέδια δράσης και την πρόοδό τους από την αρμόδια Επιτροπή της Διοίκησης, • Επιβλέπει τη διαδικασία σύνταξης της Ετήσιας Έκθεσης Αειφόρου Ανάπτυξης και Δραστηριοτήτων και υποβάλλει εισηγήσεις στο Δ.Σ. αναφορικά με την έγκριση της τελικής έκθεσης, • Έχει την ευθύνη για την επιλογή, τον ορισμό και την αμοιβή των Εξωτερικών Ελεγκτών που παρέχουν διαβεβαίωση για την Ετήσια Έκθεση Αειφόρου Ανάπτυξης και Δραστηριοτήτων, • Προάγει βέλτιστες πρακτικές και την ηθική συμπεριφορά λαμβάνοντας υπόψη τα συμφέροντα των πελατών, του προσωπικού και της κοινωνίας. Τρόπος εκπλήρωσης των αρμοδιοτήτων της Επιτροπή Δεοντολογίας και Διακυβέρνησης Διοικητικού Συμβουλίου κατά το έτος 2020 Ενημερώθηκε για την στρατηγική και ττις μελλοντικές στρατηγικές ενέργειες του Ομίλου σε θέματα Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης καθώς και τις πρωτοβουλίες ESG της Εταιρείας. • Αξιολόγηση: Τα αποτελέσματα της αξιολόγησης του Δ.Σ. που διενεργήθηκε από την Stanton Chase (βλ. Ενότητα 2.7) κατέταξαν την επιτροπή στην κατηγορία «Best-in-Class». Το έργο της Επιτροπής εναρμονίζεται με τον σκοπό και την αποστολή της. Η Επιτροπή εκτελεί τα καθήκοντά της πλήρως σε σχέση με τις πολιτικές που σχετίζονται με τη Δεοντολογία, τη χρηστή διακυβέρνηση και την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη και τις πολιτικές που σχετίζονται με την κοινωνία και το περιβάλλον. Τα αποτελέσματα είναι, επίσης, πολύ ικανοποιητικά όσον αφορά το ρόλο του Προέδρου, τη σύνθεση και την καταλληλότητα των μελών της Επιτροπής καθώς και τις διαδικασίες. Εκτελεστικές και Διοικητικές Επιτροπές Εκτελεστική Επιτροπή Ομίλου Κατά την ημερομηνία δημοσίευσης της Ετήσιας Οικονομικής Έκθεσης 2020, η σύνθεση της Εκτελεστικής Επιτροπής Ομίλου έχει ως εξής: 96 Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2020 Χρήστος Μεγάλου Πρόεδρος, Διευθύνων Σύμβουλος, CEO Αθανάσιος Αρβανίτης Μέλος, Executive General Manager, Group Chief Treasurer – Τράπεζα Πειραιώς Ελένη Βρεττού Μέλος, Executive General Manager, Chief Corporate and Investment Banking – Τράπεζα Πειραιώς Γεώργιος Γεωργόπουλος Μέλος, Executive General Manager, Group Chief Human Resources Officer – Τράπεζα Πειραιώς Θεόδωρος Γναρδέλλης Μέλος, Supervisor of Group Planning, IR and ESG, Group Chief Financial Officer – Τράπεζα Πειραιώς Γεώργιος Κορμάς Μέλος, Executive General Manager, Group Chief Real Estate – Τράπεζα Πειραιώς Βασίλειος Κουτεντάκης Μέλος, Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ., Supervisor of Insurance Business and Consulting Services , Chief Retail Banking – Τράπεζα Πειραιώς Δημήτριος Μαυρογιάννης Μέλος, Executive General Manager, Group Chief Operating Officer – Τράπεζα Πειραιώς Εμμανουήλ Μπαρδής Μέλος, Executive General Manager, Group Chief Credit Officer – Τράπεζα Πειραιώς Κωνσταντίνος Πασχάλης Μέλος, General Manager, Chief Financial Officer – Τράπεζα Πειραιώς Ιωάννης Σταμούλης Μέλος, Executive General Manager, Group Chief Risk Officer – Τράπεζα Πειραιώς Κατά τη διάρκεια του 2020, επήλθαν οι εξής μεταβολές στη σύνθεση της Επιτροπής 11: Στις 13 Μαρτίου 2020, σε συνέχεια της αντικατάστασής της, η κ. Μακαριγάκη (πρώην Ανώτερη Γενική Διευθύντρια, Ανθρώπινο Δυναμικό Ομίλου) έπαψε να είναι μέλος της Επιτροπής. Στις 31 Μαρτίου 2020, ο κ. Γεώργιος Γεωργόπουλος, Executive General Manager, Group Chief Human Resources έγινε μέλος της Επιτροπής. Στις 5 Αυγούστου 2020, ο κ. Ευθύμιος Κυριακόπουλος (πρώην Executive General Manager, Group Chief Risk Officer) έπαψε να είναι μέλος της Επιτροπής και αντικαταστάθηκε την ιδία ημέρα από τον κ. Ιωάννη Σταμούλη, Executive General Manager Group Chief Risk Officer. Επιπλέον, σε συνέχεια της ολοκλήρωσης της Διάσπασης και της μεταβίβασης των εννόμων σχέσεων των μελών του προσωπικού στο νέο τραπεζικό ίδρυμα (Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε.), συμπεριλαμβανομένων των σχέσεων των μελών της Εκτελεστικής Επιτροπής Ομίλου, το Δ.Σ. κατά τη συνεδρίασή του που διεξήχθη στις 30/12/2020 επανακαθόρισε ως ανωτέρω τα μέλη της Εκτελεστικής Επιτροπής Ομίλου. 11 Οι ρόλοι των μελών της Εκτελεστικής Επιτροπής του Ομίλου αναφέρονται στους ρόλους αυτών των προσώπων στην Εταιρεία πριν από τη Διάσπαση, κατά την περίοδο αναφοράς και έως τις 30/12/2020. 97 Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2020 Διακυβέρνηση- Λειτουργία 12 Η Εκτελεστική Επιτροπή Ομίλου απαρτίζεται από ανώτατα διοικητικά στελέχη του Ομίλου και προεδρεύεται από το Διευθύνοντα Σύμβουλο, Εκτελεστικό Μέλος του Δ.Σ. Η Επιτροπή συνεδριάζει κάθε δεύτερη Δευτέρα, με πρόσκληση του Προέδρου της και εκτάκτως όποτε συγκαλείται από τον Πρόεδρο αυτής. Η πρόσκληση καθορίζει την ημερήσια διάταξη, τον τόπο και το χρόνο συνεδρίασης. Προκειμένου να ληφθεί απόφαση από την Εκτελεστική Επιτροπή Ομίλου απαιτείται απαρτία τουλάχιστον του 50% των μελών της με αυτοπρόσωπη παρουσία είτε στο χώρο συνεδρίασης της Επιτροπής είτε σε άλλο χώρο με χρήση τεχνολογιών διάσκεψης. Οι αποφάσεις της Επιτροπής λαμβάνονται με πλειοψηφία 2/3 των παρόντων και εκπροσωπουμένων Μελών. Δεν επιτρέπεται η παρουσία, συμμετοχή και ψηφοφορία Μέλους της Επιτροπής κατά τη συζήτηση του θέματος για το οποίο έχει σύγκρουση συμφερόντων. Δεν εμπίπτουν στην παραπάνω απαγόρευση οι αποφάσεις που αφορούν καθορισμό πολιτικής, διαδικασιών, όρων ή κριτηρίων διαχείρισης κινδύνων ή άλλα θέματα γενικής εφαρμογής. Η Επιτροπή δικαιούται να προσκαλεί στις συνεδριάσεις της και όσους, στελέχη, υπαλλήλους ή συμβούλους κρίνει σκόπιμο ή χρήσιμο. Σε όλες τις συνεδριάσεις της Επιτροπής τηρούνται πρακτικά, τα οποία υπογράφονται από τον Πρόεδρο, τον Εκτελεστικό Γραμματέα και το Γραμματέα της Εκτελεστικής Επιτροπής Ομίλου. Οι αρμοδιότητες της Εκτελεστικής Επιτροπής Ομίλου αφορούν τόσο την Εταιρεία όσο και τις ενοποιούμενες θυγατρικές. Ρόλος και Αρμοδιότητες 13 Με εξουσιοδότηση από το Διοικητικό Συμβούλιο, η Εκτελεστική Επιτροπή Ομίλου έχει τις ακόλουθες αρμοδιότητες, τις οποίες μπορεί να εκχωρεί ή να αναθέτει σε Διοικητικές Επιτροπές, σε Μέλη της Επιτροπής ή σε στελέχη της Εταιρείας. • Παρακολουθεί την εφαρμογή του Επιχειρηματικού Σχεδίου (Business Plan) της Εταιρείας και του Ομίλου και λαμβάνει τις αναγκαίες αποφάσεις για την επίτευξη των στόχων του Σχεδίου, • Χαράσσει τις κατευθύνσεις του Προϋπολογισμού και εισηγείται τον Ετήσιο Προϋπολογισμό στο Δ.Σ., • Συγκροτεί Διοικητικές Επιτροπές και καθορίζει τη σύνθεση και τις αρμοδιότητές τους, • Εγκρίνει, συμπληρώνει ή τροποποιεί λογιστικές αρχές του Ομίλου μετά από εισήγηση της Δ/νσης Οικονομικών Υπηρεσιών, • Αποφασίζει την πολιτική επιτοκίων και το πλαίσιο τιμολόγησης προϊόντων και υπηρεσιών που προσφέρει η Εταιρεία, • Εγκρίνει την εισαγωγή νέων, καθώς και τη σημαντική διαφοροποίηση υφιστάμενων προϊόντων και υπηρεσιών της Εταιρείας, καθώς και των προϊόντων ρυθμίσεων και καθορίζει την πολιτική τιμολόγησής τους πριν την έναρξη διάθεσής τους σε πελάτες, Υπό αναθεώρηση / τροποποίηση σε συνέχεια της Διάσπασης, προκειμένου να προσαρμοστεί στο νέο status, την οργανωτική δομή και τις δραστηριότητες της Εταιρείας. 13 Ως ανωτέρω 12 98 Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2020 • Εγκρίνει τη στρατηγική Marketing και παρακολουθεί την υλοποίηση και την αποτελεσματικότητά του, • Εγκρίνει τη στρατηγική τεχνολογικών υποδομών του Ομίλου, • Εγκρίνει την έναρξη συνεργασιών σε τομείς ή κλάδους της οικονομίας, μετά από σχετική εισήγηση των επικεφαλής των αρμόδιων επιχειρηματικών μονάδων ή μονάδων υποστήριξης, • Εγκρίνει αρχές και κανόνες Πιστωτικής Πολιτικής, καθώς και τους κανονισμούς, εγχειρίδια, πολιτικές και διαδικασίες Πιστωτικής Πολιτικής που τίθενται σε ισχύ σε εφαρμογή των αρχών αυτών καθώς και τις τυχόν τροποποιήσεις τους, μετά από σύμφωνη γνώμη του Chief Risk Officer, πλην των τροποποιήσεων που αφορούν στη διάθεση ανάληψης κινδύνων, οι οποίες εγκρίνονται από την Επιτροπή Κινδύνων, • Παρακολουθεί και εποπτεύει την εφαρμογή των κανόνων και προγραμμάτων Εταιρικής Διακυβέρνησης και αποφασίζει τη λήψη μέτρων κανονιστικής συμμόρφωσης μετά από εισήγηση αρμοδίων Μονάδων ή Επιτροπών, • Εγκρίνει τα προγράμματα ανθρώπινου δυναμικού (εθελούσιας εξόδου, αμοιβών, ασφαλιστικών και λοιπών παροχών), στο πλαίσιο πάντοτε της εγκεκριμένης Πολιτικής Αποδοχών Ομίλου κατ΄ ανάθεση της σχετικής αρμοδιότητας του άρθρου 3 §2 Ν. 3016/2002 από το Διοικητικό Συμβούλιο, • Εγκρίνει προαγωγές στελεχών σε βαθμό ανώτερο του Director, • Καθορίζει, εντός του εύρους των δικών της εγκριτικών ορίων, τα εγκριτικά όρια των Διοικητικών Επιτροπών και Στελεχών της Εταιρείας για θέματα που δεν άπτονται της έγκρισης πιστοδοτήσεων. Ενημερώνει μέσω του Προέδρου της το Δ.Σ., σε τριμηνιαία τουλάχιστον βάση, ότι η λειτουργία της Επιτροπής είναι σύμφωνη με την επιχειρησιακή στρατηγική και τη στρατηγική κινδύνων της Εταιρείας. Σύστημα εσωτερικού ελέγχου Η Εταιρεία έχει θεσπίσει και εφαρμόζει ισχυρό ΣΕΕ το οποίο αποτελεί σύνολο λεπτομερώς καταγεγραμμένων ελεγκτικών μηχανισμών ενσωματωμένων σε πολιτικές και διαδικασίες που καλύπτουν σε συνεχή βάση κάθε δραστηριότητα και συναλλαγή της και συντελούν στην αποτελεσματική και ασφαλή λειτουργία της. Η Διοίκηση της είναι υπεύθυνη για την εφαρμογή και διατήρηση ενός επαρκούς και αποτελεσματικού ΣΕΕ εντός του Ομίλου, καθώς και των σχετικών διαδικασιών και πρακτικών. Η Διοίκηση παρακολουθεί, επίσης, συστηματικά την επάρκεια και την αποτελεσματικότητα του υφιστάμενου Συστήματος Εσωτερικού Ελέγχου, υλοποιεί άμεσα ενέργειες που ενδεχομένως απαιτούνται για τη διαρκή αντιμετώπιση και μείωση εγγενών κινδύνων ενώ παράλληλα μεριμνά για την ανάπτυξη και τη συνεχή αναβάθμιση του ΣΕΕ, τόσο σε επίπεδο Εταιρείας, όσο και σε επίπεδο Ομίλου της. Παράλληλα, ελέγχει με κατάλληλους μηχανισμούς έγκαιρης προειδοποίησης, τη συνεπή εφαρμογή του ΣΕΕ, καθώς και την πλήρη συμμόρφωση όλων των εμπλεκομένων με τις αρχές και τους στόχους του ΣΕΕ. Η Διοίκηση της Εταιρείας έχει υιοθετήσει το πλαίσιο COSO Internal Control Integrated Framework για την εφαρμογή ενός αποτελεσματικού και ισχυρού ΣΕΕ, το οποίο βασίζεται σε πέντε κύρια συστατικά: • Το Περιβάλλον Ελέγχου, • Την Αξιολόγηση Κινδύνων, • Τις Δικλείδες Ασφαλείας, • Την Πληροφόρηση και Επικοινωνία και 99 Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2020 • Την Παρακολούθηση. Άλλα πρότυπα, όπως PCAOB (Public Company Accounting Oversight Board) και COBIT (Control Objectives for Information and Related Technologies), υιοθετούνται επιπλέον, ως οδηγοί για την εφαρμογή συγκεκριμένων ελεγκτικών μηχανισμών. To ΣΕΕ αποσκοπεί ιδίως: • στη συνεπή υλοποίηση της επιχειρησιακής στρατηγικής της Εταιρείας και του Ομίλου της με αποτελεσματική χρήση των εκάστοτε διαθέσιμων πόρων, • στην αναγνώριση και διαχείριση των αναλαμβανόμενων ή δυνητικών κινδύνων, • στη διασφάλιση της πληρότητας και αξιοπιστίας των στοιχείων, τα οποία είναι απαραίτητα για τη σύνταξη αξιόπιστων χρηματοοικονομικών καταστάσεων σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ και εν γένει για τον ακριβή και έγκαιρο προσδιορισμό της χρηματοοικονομικής κατάστασης της Εταιρείας και του Ομίλου της, • στη συμμόρφωση με το νομοθετικό και κανονιστικό πλαίσιο που διέπει τη λειτουργία της Εταιρείας και του Ομίλου της, • στη διεξαγωγή περιοδικών ή/ και έκτακτων ελέγχων από τις αρμόδιες μονάδες του Εσωτερικού Ελέγχου Ομίλου για τη διαπίστωση της συνεπούς εφαρμογής των προβλεπόμενων κανόνων και διαδικασιών από όλες τις υπηρεσιακές μονάδες της Εταιρείας και του Ομίλου της. Το ΣΕΕ υποστηρίζεται, σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο, από ολοκληρωμένο Σύστημα Διοικητικής Πληροφόρησης (MIS – Management Information System) και επικοινωνίας, καθώς και μηχανισμούς, οι οποίοι αλληλοσυμπληρώνονται και αποτελούν ένα ολοκληρωμένο σύστημα ελέγχου τόσο της οργανωτικής δομής όσο και των δραστηριοτήτων της Εταιρείας και του Ομίλου της. Η Επιτροπή Ελέγχου της Εταιρείας παρακολουθεί και αξιολογεί σε ετήσια βάση την επάρκεια και την αποτελεσματικότητα του ΣΕΕ σε ατομικό επίπεδο και σε επίπεδο Ομίλου της, βασιζόμενη σε σχετική πληροφόρηση από τη Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου και την Κανονιστική Συμμόρφωση, σε ευρήματα και παρατηρήσεις των ορκωτών ελεγκτών και των εποπτικών αρχών. Η Επιτροπή Ελέγχου επισκοπεί επίσης την αποτελεσματικότητα των διαδικασιών συμμόρφωσης της Εταιρείας με τους νόμους, κανόνες και κανονισμούς των εποπτικών αρχών. Η αξιολόγηση της επάρκειας του ΣΕΕ ανατίθεται περιοδικά και τουλάχιστον ανά τριετία, ύστερα από εισήγηση της Επιτροπής Ελέγχου, σε τρίτους, πλην των τακτικών ορκωτών ελεγκτών λογιστών. Η σχετική έκθεση αξιολόγησης γνωστοποιείται στις αρμόδιες εποπτικές αρχές εντός του πρώτου εξαμήνου του έτους μετά από τη λήξη της τριετίας. Η Επιτροπή Ελέγχου της Εταιρείας έχει σημαντικό ρόλο όσον αφορά τη χρηματοοικονομική πληροφόρηση. Μεταξύ άλλων: • παρακολουθεί τη διαδικασία χρηματοοικονομικής πληροφόρησης και υποβάλλει συστάσεις ή προτάσεις για την εξασφάλιση της ακεραιότητάς της, • παρακολουθεί την αποτελεσματικότητα των συστημάτων εσωτερικού ελέγχου διασφάλισης της ποιότητας και διαχείρισης κινδύνων και της Μονάδας Εσωτερικού Ελέγχου της, όσον αφορά τη χρηματοοικονομική πληροφόρηση της, χωρίς να παραβιάζει την ανεξαρτησία της Εταιρείας, • παρακολουθεί τον υποχρεωτικό έλεγχο των ετήσιων και των ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων και ιδίως την απόδοσή της, λαμβάνοντας υπόψη οποιαδήποτε πορίσματα και συμπεράσματα των εποπτικών αρχών, 100 Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2020 • ενημερώνει το Δ.Σ. για το αποτέλεσμα του υποχρεωτικού ελέγχου και επεξηγεί πώς συνέβαλε ο υποχρεωτικός έλεγχος στην ακεραιότητα της χρηματοοικονομικής πληροφόρησης και ποιος ήταν ο ρόλος της Επιτροπής Ελέγχου στην εν λόγω διαδικασία. Ο Όμιλος και η Εταιρεία αντιμετωπίζουν σημαντικούς κινδύνους ασφάλειας πληροφορικής (συμπεριλαμβανομένης της ασφάλειας στον κυβερνοχώρο) από την αυξανόμενη εξάρτηση από την πληροφορία και τα ολοκληρωμένα συστήματα πληροφοριών. Οι αυξανόμενες αλληλεπιδράσεις των συστημάτων με τους πελάτες και τρίτα μέρη, οι συνεχείς οργανωτικές και τεχνολογικές αλλαγές που επιβάλλονται από τις επιχειρηματικές ανάγκες, η καθημερινή εμφάνιση νέων τεχνολογικών και άλλων εσωτερικών και εξωτερικών παραγόντων, δημιουργούν ένα κρίσιμο περιβάλλον απειλών. Τα Πληροφοριακά και τηλεπικοινωνιακά Συστήματα αποτελούν κρίσιμα στοιχεία για την επίτευξη των επιχειρηματικών στόχων και στρατηγικών του Ομίλου και της Εταιρείας και συμβάλλουν αποφασιστικά στην υλοποίηση και διαχείριση των επιχειρηματικών του λειτουργιών. Η χρήση δικτύων και συστημάτων δημιουργεί διάφορους κινδύνους, ιδίως όσον αφορά την ασφάλεια των δεδομένων. Προκειμένου να προστατευθεί το απόρρητο και να διασφαλιστεί η διαθεσιμότητα και η ακεραιότητα των δεδομένων και των συστημάτων, η Εταιρεία έχει σχεδιάσει και εφαρμόσει ένα αυστηρό και ολοκληρωμένο Πλαίσιο Ασφάλειας Πληροφοριών με στόχο τη διαχείριση των περιουσιακών στοιχείων της πληροφορικής. Το Πλαίσιο Ασφάλειας Πληροφοριών, το οποίο εφαρμόζεται σε ολόκληρο τον Όμιλο, όπου απαιτείται, διασφαλίζει επίσης ότι εφαρμόζονται οι κατάλληλες απαιτήσεις συμμόρφωσης και κανονιστικές υποχρεώσεις και παρακολουθείται στενά η επάρκεια και η αποτελεσματικότητά τους. Προκειμένου να ελαχιστοποιηθούν οι προαναφερθέντες κίνδυνοι και να προστατευθούν τα περιουσιακά στοιχεία πληροφορικής, η διοίκηση σχεδίασε και εφάρμοσε ισχυρούς ελέγχους ασφάλειας IT προκειμένου να δημιουργήσει περιμετρική προστασία σε πολλαπλά επίπεδα. Αυτοί οι έλεγχοι περιλαμβάνουν αλλά δεν περιορίζονται στους ακόλουθους τομείς: • Σχεδιασμός, ανάπτυξη, εφαρμογή και παρακολούθηση ενός Πλαισίου Ασφάλειας Πληροφοριών, • Στρατηγική και πολιτική ασφάλειας στον τομέα της πληροφορικής, • Τακτικές εκστρατείες ευαισθητοποίησης και κατάρτισης (συμπεριλαμβανομένων προγραμμάτων e-learning) για όλο το προσωπικό σε θέματα ασφάλειας στον κυβερνοχώρο, • Ανάπτυξη και δοκιμή μηχανισμού απόκρισης σε περιστατικά ασφαλείας, • Απόδοση περιοδικής εκτίμησης κινδύνων και ταξινόμησης δεδομένων για στοιχεία ενεργητικού, • Εκτέλεση μεγάλου αριθμού δοκιμών διείσδυσης και αξιολογήσεων ευπάθειας, • Συνεχής επανεξέταση και παρακολούθηση της αποτελεσματικότητας των ελέγχων ασφαλείας, • Αυστηρές πολιτικές και διαδικασίες διαχείρισης πρόσβασης χρήστη για εφαρμογές, λειτουργικά συστήματα και βάσεις δεδομένων, • Εφαρμογή κεντρικού συστήματος παροχής πρόσβασης διαχείρισης χρηστών (IdM), • Εφαρμογή ειδικών μηχανισμών ασφαλείας για τη διαχείριση, καταγραφή και παρακολούθηση, προνομιακών δικαιωμάτων πρόσβασης, • Περιοδικές κριτικές πρόσβασης χρηστών, • Διαδικασίες διαχείρισης αλλαγών που διέπουν αλλαγές σε εφαρμογές και συστήματα, 101 Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2020 • Χρήση ενός εξελιγμένου Κέντρου Επιχειρήσεων Ασφαλείας (SOC) το οποίο παρακολουθεί τα αρχεία καταγραφής συστήματος σε 24ωρη βάση, • Σύστημα προστασίας κατά DDoS, • Εσωτερικά και εξωτερικά τείχη προστασίας (firewalls), • Συστήματα IDS και IPS, • Τμηματοποίηση δικτύου (Network Segmentation), • Τείχη προστασίας εφαρμογών Ιστού (web application firewalls), • Συστήματα AntiVirus και AntiSpam, • Συστήματα ελέγχου φιλτραρίσματος και πρόσβασης στο Διαδίκτυο, • Συντήρηση διεθνών προτύπων ασφαλείας και πιστοποιήσεων (όπως PCI DSS και ISO 27001). Επιπλέον, η Εταιρεία διαθέτει αποτελεσματικά Σχέδια Ανάκαμψης από Καταστροφή που εφαρμόζονται στις περιπτώσεις καταστροφικών συμβάντων, καθώς επίσης και Ενναλακτικό Μηχανογραφικό Κέντρο (ΕΜΚ) το οποίο μπορεί να υποστηρίξει την πλήρη λειτουργία της σε περίπτωση που απαιτηθεί. Το Σχέδιο Ανάκαμψης από Καταστροφή δοκιμάζεται σε τακτική βάση. Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου Ομίλου (ΜΕΕΟ) Η λειτουργία του Εσωτερικού Ελέγχου ασκείται στον Όμιλο αποκλειστικά από την Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου της Εταιρείας (η «ΜΕΕΟ») με τη συνδρομή του Εσωτερικού Ελέγχου Ομίλου της Τράπεζας Πειραιώς (o «ΕΕΟ-ΤΠ»). Τόσο οι Μονάδες / Λειτουργοί Εσωτερικού Ελέγχου (οι «ΜΕΕ») των υπολοίπων Θυγατρικών του Ομίλου στην Ελλάδα και την αλλοδαπή όσο και ο ΕΕΟ-ΤΠ έχουν διακριτούς Κανονισμούς Λειτουργίας, προσαρμοσμένους στις απαιτήσεις του εκάστοτε εφαρμοστέου νομοθετικού και κανονιστικού πλαισίου. Η κύρια αποστολή της ΜΕΕΟ είναι να παρέχει εύλογη, αντικειμενική και ανεξάρτητη τεκμηριωμένη άποψη για την επάρκεια και αποτελεσματικότητα του Συστήματος Εσωτερικού Ελέγχου στον Όμιλο. Επιπρόσθετα, συμβάλλει στην προστασία και την ενίσχυση της οικονομικής αξίας του οργανισμού και στην επίτευξη των αντικειμενικών στόχων του, μέσω της υιοθέτησης μιας συστηματικής και επαγγελματικής προσέγγισης για την αξιολόγηση και ενίσχυση της αποτελεσματικότητας του πλαισίου διακυβέρνησης, των διαδικασιών διαχείρισης κινδύνων και των ελεγκτικών μηχανισμών. Η ΜΕΕΟ διενεργεί πάσης φύσης ελέγχους σε όλες τις μονάδες, δραστηριότητες και παρόχους ουσιωδών δραστηριοτήτων της Εταιρείας, προκειμένου να διαμορφώσει εύλογη, αντικειμενική, ανεξάρτητη και τεκμηριωμένη άποψη για την επάρκεια και την αποτελεσματικότητα του ΣΕΕ. Η ΜΕΕΟ ασκεί υψηλή εποπτεία στη λειτουργία του ΕΕΟ-ΤΠ, ενώ φέρει την πλήρη ευθύνη για το σύνολο της λειτουργίας του Εσωτερικού Ελέγχου (internal audit function) στην Εταιρεία και στις λοιπές θυγατρικές της. Στο πλαίσιο αυτό, η ΜΕΕΟ και ο ΕΕΟ-ΤΠ έχουν την ευθύνη επίβλεψης και συντονισμού της δραστηριότητας των Μονάδων / Λειτουργών Εσωτερικού Ελέγχου των αντίστοιχων Θυγατρικών εταιρειών στους αντίστοιχους ομίλους τους. Η λειτουργία της ΜΕΕΟ βασίζεται στην τήρηση του πλαισίου των Διεθνών Επαγγελματικών Πρακτικών του Ινστιτούτου Εσωτερικών Ελεγκτών (IPPFs) και ειδικότερα των κατωτέρω: 102 Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2020 • Ορισμός Εσωτερικού Ελέγχου, • Θεμελιώδεις Αρχές για την Επαγγελματική Εφαρμογή του Εσωτερικού Ελέγχου, • Διεθνή Πρότυπα για την Επαγγελματική Πρακτική του Εσωτερικού Ελέγχου, • Κώδικας Δεοντολογίας. Ο Επικεφαλής της ΜΕΕΟ (Chief Audit Officer) ενημερώνει περιοδικά τη Διοίκηση και την Επιτροπή Ελέγχου αναφορικά με τη συμμόρφωση της Μονάδας με τον Κώδικα Δεοντολογίας και τα Πρότυπα. Ο Chief Audit Officer (CAO) αναφέρεται λειτουργικά (functionally) στην Επιτροπή Ελέγχου και μέσω αυτής στο Δ.Σ. της Εταιρείας και υπάγεται διοικητικά στον Διευθύνοντα Σύμβουλο. Η ΜΕΕΟ: • Είναι διοικητικά ανεξάρτητη από τις υπόλοιπες μονάδες του Ομίλου και απέχει από πάσης φύσης εκτελεστικές και λειτουργικές αρμοδιότητες, • Διαθέτει προσωπικό πλήρους και αποκλειστικής απασχόλησης, το οποίο δεν υπάγεται ιεραρχικά σε άλλη υπηρεσιακή μονάδα του Ομίλου. Η ΜΕΕΟ αξιολογεί μεταξύ άλλων εάν: • Οι κίνδυνοι που σχετίζονται με την επίτευξη των στρατηγικών στόχων αναγνωρίζονται και διαχειρίζονται με τον κατάλληλο τρόπο, • Οι ενέργειες του προσωπικού είναι σε συμμόρφωση με τις θεσμοθετημένες πολιτικές, διαδικασίες καθώς και τους εφαρμοστέους νόμους, το κανονιστικό καιτο πλαίσιο διακυβέρνησης, • Η εκτέλεση των διαφόρων λειτουργιών γίνεται με αποτελεσματικό και αποδοτικό τρόπο, • Η χρηματοοικονομική ή μη πληροφόρηση και τα μέσα που χρησιμοποιούνται για την αναγνώριση, μέτρηση, ανάλυση, ταξινόμηση και αναφορά αυτής της πληροφόρησης, είναι αξιόπιστα και ακέραια, • Τα περιουσιακά στοιχεία και οι χρησιμοποιούμενοι πόροι διαχειρίζονται αποτελεσματικά, αποδοτικά και με ασφάλεια, Τα αποτελέσματα της διεξαγωγής των ελέγχων και ειδικότερα οι προτάσεις για την ενδυνάμωση του περιβάλλοντος ελέγχου και του πλαισίου διακυβέρνησης, καθώς επίσης και τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των διαδικασιών διαχείρισης κινδύνων και ελέγχου, επικοινωνούνται καταλλήλως στη Διοίκηση. Επίσης o CAO υποβάλλει κάθε τρεις (3) τουλάχιστον μήνες στην Επιτροπή Ελέγχου αναφορές, στις οποίες περιλαμβάνονται τα σημαντικότερα θέματα και οι προτάσεις, σχετικά με τα καθήκοντα της Μονάδας Εσωτερικού Ελέγχου, τις οποίες η Επιτροπή Ελέγχου παρουσιάζει και υποβάλλει μαζί με τις παρατηρήσεις της στο Διοικητικό Συμβούλιο. Η Επιτροπή Ελέγχου της Εταιρείας, το Δ.Σ. της και η Διοίκησή της οφείλουν να διασφαλίζουν: • την ανεξαρτησία του Εσωτερικού Ελέγχου και την επίλυση θεμάτων που σχετίζονται με την ανεξαρτησία του, και • την επαρκή και άμεση πληροφόρηση και ενημέρωση του Εσωτερικού Ελέγχου μέσω σχετικών διαδικασιών και μηχανισμών, ιδιαίτερα στις περιπτώσεις εμφάνισης σημαντικών προβλημάτων και εκτάκτων περιστατικών. 103 Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2020 Οι Εσωτερικοί Ελεγκτές: • έχουν απρόσκοπτη πρόσβαση σε όλες τις δραστηριότητες, μονάδες και χώρους, καθώς και σε πάσης φύσεως και μορφής στοιχεία και πληροφορίες (έγγραφα, αρχεία, εταιρικά/υπηρεσιακά emails, τραπεζικοί λογαριασμοί, χαρτοφυλάκια, συστήματα, εφαρμογές, δεδομένα κλπ.) του Ομίλου, • επικοινωνούν ακώλυτα με οποιαδήποτε στελέχη, συλλογικά όργανα και προσωπικό του Ομίλου χρησιμοποιώντας κάθε διαθέσιμο μέσο (συνάντηση με φυσική παρουσία, ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, τηλεδιάσκεψη), • ζητούν και λαμβάνουν από οποιαδήποτε πηγή (προσωπικό, συστήματα, φυσικά αρχεία κλπ.) όλες τις πληροφορίες, στοιχεία και διευκρινήσεις, που είναι απαραίτητα για να εκπληρώσουν την αποστολή τους στο πλαίσιο διενεργούμενων ελέγχων, χρησιμοποιώντας κάθε διαθέσιμο μέσο. Σε περίπτωση εξαιρετικά απορρήτων ή ευαίσθητων πληροφοριών, γνώση αυτών λαμβάνει μόνον ο CAO. Τα Διοικητικά Συμβούλια, οι Επιτροπές Ελέγχου και οι Διοικήσεις των θυγατρικών εταιρειών του Ομίλου διασφαλίζουν την άμεση παροχή των απαιτούμενων πληροφοριών από τις κατ’ ιδίαν μονάδες στους Ελεγκτές. Κατόπιν πρόσκλησης της Διοίκησης, οι Εσωτερικοί Ελεγκτές μπορούν να συμμετέχουν κατά τη διάρκεια διαφόρων σταδίων της διαδικασίας ανάπτυξης διαδικασιών και δραστηριοτήτων, συστημάτων ΙΤ ή επικοινωνιών, και μπορούν να υποβάλλουν τις προτάσεις τους για τη συνεχή βελτίωση και εφαρμογή ενός επαρκούς ΣΕΕ. Τα αποτελέσματα της συμμετοχής τους σε παρόμοια έργα δεν θεωρείται ελεγκτικό έργο. Ο προγραμματισμός των ελεγκτικών έργων της ΜΕΕΟ βασίζεται σε μία διαδικασία αξιολόγησης κινδύνων και εστιάζει κατά κύριο λόγο σε περιοχές υψηλού κινδύνου. Ο Ελεγκτικός Κύκλος καθορίζεται από τη διαδικασία αξιολόγησης κινδύνων και πρέπει να καλύπτει τουλάχιστον περιοχές υψηλού και μεσαίου κινδύνου. Επίσης, ο Ελεγκτικός Κύκλος εγκρίνεται και μπορεί να τροποποιείται μόνο με απόφαση του Δ.Σ. της Εταιρείας κατόπιν σχετικής εισήγησης της Επιτροπής Ελέγχου. Με βάση τον Ελεγκτικό Κύκλο, η ΜΕΕΟ ετοιμάζει ένα Ετήσιο Πρόγραμμα Δράσης, δίνοντας προτεραιότητα σε περιοχές υψηλού και μεσαίου κινδύνου. Το εν λόγω Πρόγραμμα εγκρίνεται από το Δ.Σ. της Εταιρείας κατόπιν εισήγησης της Επιτροπής Ελέγχου. Το Ετήσιο Πρόγραμμα Δράσης περιλαμβάνει τους στόχους της ΜΕΕΟ, τους προγραμματισμένους ελέγχους σχετικά με τις δραστηριότητες της Εταιρείας και δραστηριότητες προμηθευτών σημαντικών δραστηριοτήτων, τις ανάγκες ανθρώπινου δυναμικού, το κόστος μετακινήσεων, εκπαιδευτικά προγράμματα και σχετικά έξοδα, καθώς και αξιολόγηση της κάλυψης των δραστηριοτήτων του Ομίλου. Το Ετήσιο Πρόγραμμα Δράσης λαμβάνει υπόψη πιθανά, μη προγραμματισμένα, έργα ελέγχου και τις απαιτήσεις της Διοίκησης. Η Εταιρεία προσδοκά από όλα τα στελέχη που συμμετέχουν στον Εσωτερικό Έλεγχο να επιδεικνύουν καλή πίστη, σωστή κρίση και επιμέλεια κατά την άσκηση των καθηκόντων τους. Οι Εσωτερικοί Ελεγκτές οφείλουν να λειτουργούν σε συμμόρφωση με τον Κώδικα Δεοντολογίας της Εταιρείας και τα Διεθνή Πρότυπα για Εσωτερικούς Ελεγκτές. Η πιστή εφαρμογή του πλαισίου λειτουργίας συμβάλλει στην επίτευξη συνέπειας, συνοχής, σταθερότητας και αξιοπιστίας στη λειτουργία του Εσωτερικού Ελέγχου. Οι Εσωτερικοί Ελεγκτές οφείλουν να εφαρμόζουν παγίως και να υπερασπίζουν ιδιαίτερα τις ακόλουθες αρχές: • Ακεραιότητα, • Αντικειμενικότητα, • Εμπιστευτικότητα, 104 Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2020 • Επάρκεια Ικανοτήτων. Διαχείριση Κινδύνων και Κανονιστική Συμμόρφωση στην Εταιρεία Διαχείριση Κινδύνων Η Εταιρεία δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην αποτελεσματική παρακολούθηση και διαχείριση των κινδύνων τόσο σε ατομικό όσο και σε επίπεδο Ομίλου, με γνώμονα τη διατήρηση της σταθερότητας και τη συνέχεια των εργασιών της. Στο πλαίσιο αυτό, τα αρμόδια όργανά του Ομίλου, μεριμνούν για την καταγραφή και την τακτική επαναξιολόγηση της Επιχειρησιακής Στρατηγικής του Ομίλου αναφορικά με την ανάληψη, παρακολούθηση και διαχείριση των κινδύνων και τη διάκριση των συναλλαγών και πελατών κατά επίπεδο κινδύνου. Οι αρμόδιοι φορείς του Ομίλου της Εταιρείας καθορίζουν τα εκάστοτε αποδεκτά ανώτατα όρια ανάληψης κινδύνου συνολικά για κάθε τύπο κινδύνου, εξειδικεύουν περαιτέρω καθένα εκ των άνω ορίων, θεσπίζουν όρια παύσης ζημιογόνων δραστηριοτήτων και προβαίνουν σε λοιπές διορθωτικές ενέργειες. Η Εταιρεία μεριμνά, επίσης, για την εφαρμογή αξιόπιστων, αποτελεσματικών και ολοκληρωμένων πολιτικών και διαδικασιών, για την αξιολόγηση και διατήρηση σε διαρκή βάση του ύψους, της σύνθεσης και της κατανομής των ιδίων κεφαλαίων, τα οποία κρίνονται εκάστοτε από τη Διοίκηση του Ομίλου κατάλληλα για την κάλυψη της φύσης και του επιπέδου των κινδύνων που αναλαμβάνει ή ενδέχεται να αναλάβει. Οι ως άνω πολιτικές και διαδικασίες υπόκεινται σε τακτική εσωτερική επανεξέταση και αξιολόγηση από το Risk Management της Εταιρείας με στόχο να διασφαλίζεται ότι αυτές παραμένουν πλήρεις, επαρκείς και ανάλογες με τη φύση, την έκταση και την πολυπλοκότητα των τρεχουσών δραστηριοτήτων του Ομίλου της. Ο Risk Officer της Εταιρείας είναι ανεξάρτητος με άμεση αναφορά στην Επιτροπή Διαχείρισης Κινδύνων της εταιρίας προς την οποία παρέχει αμερόληπτες αναφορές και ενημερώσεις αναφορικά με θέματα κινδύνων, το βαθμό συμμόρφωσης με τις πολιτικές κινδύνου, τα αποτελέσματα της επισκόπησης της διαδικασίας αναγνώρισης και αξιολόγησης των κινδύνων (risk assessment), της λειτουργίας των διαδικασιών διαχείρισης και απόκρισης της Εταιρείας σε αυτούς (risk response) και των αποτελεσμάτων της παρακολούθησης της εξέλιξης τους (risk monitoring). Κανονιστική Συμμόρφωση Η Κανονιστική Συμμόρφωση της Εταιρείας ακολουθεί τις διεθνείς βέλτιστες πρακτικές προκειμένου να διασφαλίσει ότι ο Όμιλος συμμορφώνεται με το εκάστοτε ισχύον νομοθετικό και κανονιστικό πλαίσιο. O Compliance Officer της Εταιρείας είναι ανεξάρτητος με άμεση αναφορά στο Δ.Σ. και την Επιτροπή Ελέγχου της Eταιρείας όπου παρέχει αμερόληπτες αναφορές και ενημερώσεις σχετικά με τα θέματα της κανονιστικής συμμόρφωσης, τις πιο πρόσφατες αλλαγές του κανονιστικού πλαισίου, το επίπεδο και τη διαχείριση του κινδύνου κανονιστικής συμμόρφωσης, το επίπεδο υλοποίησης των εσωτερικών πολιτικών, το βαθμό επίτευξης του Ετησίου Προγράμματος Κανονιστικής Συμμόρφωσης και την εφαρμογή της σχετικής Πολιτικής. Επιλέγεται από τη Διοίκηση, διαθέτει επαρκείς γνώσεις και εμπειρία και έχει τη δυνατότητα της απρόσκοπτης πρόσβασης σε όλα τα στοιχεία και τις πληροφορίες που είναι απαραίτητα για την εκτέλεση των καθηκόντων του/της. Η Κανονιστική Συμμόρφωση της Εταιρείας έχει μεταξύ άλλων τις ακόλουθες αρμοδιότητες: • Τη θέσπιση και εφαρμογή των κατάλληλων διαδικασιών και πολιτικών, την εκπόνηση σχετικού Ετήσιου Προγράμματος Κανονιστικής Συμμόρφωσης και την τακτική παρακολούθηση του επιπέδου εφαρμογής του, προκειμένου να επιτευχθεί η έγκαιρη και διαρκής συμμόρφωση της Εταιρείας με τις ισχύουσες διατάξεις του κανονιστικού πλαισίου και τις προβλέψεις της Πολιτικής Κανονιστικής Συμμόρφωσης, • Τη διασφάλιση ότι η Εταιρεία και οι θυγατρικές της συμμορφώνονται με το εκάστοτε ισχύον νομοθετικό και κανονιστικό πλαίσιο, το οποίο ρυθμίζει την πρόληψη της χρησιμοποίησης του χρηματοπιστωτικού συστήματος για τη νομιμοποίηση εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες και τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας. Για το σκοπό αυτό, 105 Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2020 η Εταιρεία επιβεβαιώνει ότι οι θυγατρικές της συμμορφώνονται με τις υποχρεώσεις που απορρέουν από το ως άνω πλαίσιο και με την ισχύουσα Πολιτική Κανονιστικής Συμμόρφωσης την οποία έχει θεσπίσει, και δομεί κατάλληλο περιβάλλον για τον έγκαιρο εντοπισμό, αποτροπή, διερεύνηση και αναφορά παρόμοιων προσπαθειών. Αναφορικά με την επιχειρηματική της δραστηριότητα που αφορά την ασφαλιστική διαμεσολάβηση, η Εταιρεία έχει αναλάβει να εκπληρώσει όλες τις υποχρεώσεις που ορίζει το θεσμικό πλαίσιο για την πρόληψη και καταστολή της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας και να συμμορφωθεί με αυτό. Για το σκοπό αυτό έχει αναθέσει στη θυγατρική της εταιρία Τράπεζα Πειραιώς να αναλάβει τις δράσεις και τις ενέργειες που απαιτούνται προκειμένου να επιτυγχάνεται η συμμόρφωση. Παράλληλα, έχει λάβει γνώση, ελέγχει και ακολουθεί τις σχετικές διαδικασίες της Εταιρείας, οι οποίες καλύπτουν τις απαιτήσεις του εν ισχύ θεσμικού πλαισίου, • Την παροχή πληροφοριών και την ενημέρωση της Επιτροπής Ελέγχου και του Διοικητικού Συμβουλίου δια των ετησίων και λοιπών αναφορών της για θέματα κανονιστικής συμμόρφωσης, και ιδίως για κάθε διαπιστωθείσα σημαντική παραβίαση του ισχύοντος κανονιστικού πλαισίου ή για τυχόν σημαντικές ελλείψεις στην τήρηση των υποχρεώσεων που αυτό επιβάλλει, • Την παροχή επικαιροποιημένων οδηγιών για την αντίστοιχη προσαρμογή των εσωτερικών διαδικασιών και του εσωτερικού κανονιστικού πλαισίου προς τις Μονάδες της Εταιρείας και τις θυγατρικές σε περίπτωση αλλαγών και τροποποιήσεων του εκάστοτε ισχύοντος ρυθμιστικού πλαισίου, • Τη θέσπιση των σχετικών διαδικασιών για τη διασφάλιση της τήρησης των προθεσμιών για την εκπλήρωση των υποχρεώσεων που απορρέουν από το εκάστοτε ισχύον κανονιστικό πλαίσιο και για το σκοπό αυτό την παροχή σχετικής έγγραφης διαβεβαίωσης προς το Δ.Σ. μέσω των ετήσιων αναφορών της, • Τη διασφάλιση ότι το προσωπικό της Εταιρείας ενημερώνεται διαρκώς για τις εξελίξεις στο σχετικό με τις αρμοδιότητές του κανονιστικό πλαίσιο και τις πολιτικές που αφορούν στα καθήκοντά του, θεσπίζοντας κατάλληλες διαδικασίες, ενημερώσεις και εκπαιδευτικά προγράμματα σε συνεργασία με το Ανθρώπινο Δυναμικό Ομίλου, • Την παρακολούθηση, αναγνώριση και αποτελεσματική διαχείριση του κινδύνου κανονιστικής συμμόρφωσης καθώς και την εκτίμηση του κινδύνου μη συμμόρφωσης. Πληροφορικά στοιχεία της Οδηγίας 2004/25/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου Τα πληροφοριακά στοιχεία της Οδηγίας 2004/25/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου που απαιτούνται δυνάμει του στοιχείου δ) της παρ.1 του άρθρου 152 του Ν.4548/2018, περιλαμβάνονται στην Επεξηγηματική Έκθεση προς την Τακτική Γενική Συνέλευση των μετόχων που αποτελεί ειδικό τμήμα της Ετήσιας Έκθεσης Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου. Αθήνα, 24 Μαρτίου 2021 106 Μη Εκτελεστικός Πρόεδρος Δ.Σ. Διευθύνων Σύμβουλος Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ. Γεώργιος Π. Χαντζηνικολάου Χρήστος Ι. Μεγάλου Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2020 Επεξηγηματική Έκθεση ΕΠΕΞΗΓΗΜΑΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Η παρούσα επεξηγηματική έκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου της Πειραιώς Financial Holdings A.E. (στο εξής «η Εταιρεία») προς την Τακτική Γενική Συνέλευση των μετόχων της περιέχει πληροφορίες με ημερομηνία αναφοράς την 31η Δεκεμβρίου 2020 αναφορικά με τα ζητήματα της παραγράφου 7 του άρθρου 4 του Ν. 3556/2007. 1. Διάρθρωση του μετοχικού κεφαλαίου της Εταιρείας Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2020 το μετοχικό κεφάλαιο της Εταιρείας ανερχόταν σε ποσό δύο δισεκατομμυρίων εξακοσίων δέκα εννέα εκατομμυρίων εννιακοσίων πενήντα τεσσάρων χιλιάδων εννιακοσίων ογδόντα τεσσάρων ευρώ (€ 2.619.954.984), διαιρούμενο σε τετρακόσια τριάντα έξι εκατομμύρια εξακόσιες πενήντα εννέα χιλιάδες εκατόν εξήντα τέσσερις (436.659.164) κοινές ονομαστικές με ψήφο μετοχές ονομαστικής αξίας έξι Ευρώ (€ 6,00) καθεμία. Οι κοινές μετοχές της Εταιρείας είναι στο σύνολό τους άυλες και εισηγμένες προς διαπραγμάτευση στο Χρηματιστήριο Αθηνών. Μετά την ολοκλήρωση της αύξησης μετοχικού κεφαλαίου κατά € 2.366,4 εκατ. κατόπιν της αυτόματης μετατροπής την 4η Ιανουαρίου 2021 του συνόλου των Υπό Αίρεση Μετατρέψιμων Ομολογιών (Contingent Convertible Securities, στο εξής «CoCos») από το ομολογιακό δάνειο εκδόσεως της Εταιρείας συνολικής ονομαστικής αξίας € 2.040 εκατ. και ημερομηνίας έκδοσης 2 Δεκεμβρίου 2015, οι οποίες είχαν καλυφθεί πλήρως από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (εφεξής το «ΤΧΣ» ή «Ταμείο») , σύμφωνα με όσα προβλέπονταν από το Νόμο 3864/2010, την Πράξη του Υπουργικού Συμβουλίου αρ. 36/2.11.2015, και τις σχετικές αποφάσεις των αρμοδίων οργάνων της Εταιρείας, το μετοχικό κεφάλαιο της Εταιρείας ανέρχεται πλέον σε € 4.986.354.984 διαιρούμενο σε 831.059.164 κοινές, ονομαστικές, μετά ψήφου μετοχές ονομαστικής αξίας € 6,00 εκάστη. Με την επιφύλαξη των διατάξεων του Ν. 3864/2010, οι οποίες προβλέπουν ειδικά δικαιώματα και περιορισμούς για τις κοινές μετοχές που κατέχει το ΤΧΣ (βλ. κατωτέρω αναλυτικά υπό 4 και 5), κάθε κοινή μετοχή της Εταιρείας ενσωματώνει όλα τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που προβλέπει ο νόμος και το καταστατικό της, και ιδίως: • Δικαίωμα συμμετοχής και ψήφου στη Γενική Συνέλευση των μετόχων, • Δικαίωμα επί του μερίσματος από τα κέρδη της Εταιρείας. Σημειώνεται ότι για όσο διάστημα η Εταιρεία υπάγεται στις διατάξεις του Ν. 3864/2010, η διανομή δεν μπορεί να υπερβεί το κατά τα κατωτέρω ελάχιστο μέρισμα. Επιπρόσθετα, σύμφωνα με τις διατάξεις της ΠΥΣ 36/2.11.2015, δεν μπορούσε να καταβληθεί μέρισμα στις κοινές μετοχές της Εταιρείας, σε περίπτωση μη καταβολής τόκου για τις υπό αίρεση μετατρέψιμες ομολογίες (CoCos). Τέλος, η Εταιρεία υπαγόταν στις διατάξεις των (ήδη καταργηθεισών) Συστάσεων της ΕΚΤ της 27 Μαρτίου 2020 (ΕΚΤ/2020/19) και της 27 Ιουλίου 2020 (ΕΚΤ/2020/35) σχετικά με τις διανομές μερισμάτων στη διάρκεια της πανδημίας της νόσου Covid-19 με τις οποίες η τελευταία συνιστούσε στα πιστωτικά ιδρύματα να απέχουν τουλάχιστον μέχρι την 1η Οκτωβρίου 2020 και 1 Ιανουαρίου 2021 αντίστοιχα από την καταβολή μερισμάτων και την ανάληψη οποιασδήποτε αμετάκλητης δέσμευσης προς τούτο καθώς επίσης και από την επαναγορά μετοχών, που σκοπό έχουν την αποζημίωση των μετόχων. Με τη Σύσταση της ΕΚΤ (ΕΚΤ/2020/62) της 15 Δεκεμβρίου 2020 σχετικά με τις διανομές μερισμάτων στη διάρκεια της πανδημίας Covid-19 και την κατάργηση της σύστασης ΕΚΤ/2020/35, η ΕΚΤ παρέτεινε μέχρι την 30η Σεπτεμβρίου 2021 τη σύσταση για άκρα σύνεση ως προς την καταβολή μερισμάτων ή επαναγορά μετοχών με σκοπό την αποζημίωση των μετόχων. Περισσότερες λεπτομέρειες για τους περιορισμούς διανομής μερίσματος κατά τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς παρέχονται στην αντίστοιχη ενότητα της Ετήσιας Έκθεσης. Μετά την αφαίρεση του απαιτούμενου ποσού για το σχηματισμό του τακτικού αποθεματικού και των λοιπών πιστωτικών κονδυλίων της κατάστασης αποτελεσμάτων που δεν προέρχονται από πραγματοποιημένα κέρδη, ποσοστό 35% των 107 Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2020 καθαρών κερδών διανέμεται στους μετόχους ως ελάχιστο μέρισμα, ενώ για τη διάθεση του υπολοίπου αποφασίζει ελεύθερα η Γενική Συνέλευση. Η ημερομηνία προσδιορισμού δικαιούχων μετόχων ανακοινώνεται στην Τακτική Γενική Συνέλευση. Το μέρισμα καταβάλλεται στο μέτοχο περίπου εντός επτά (7) εργασίμων ημερών από την ημερομηνία προσδιορισμού δικαιούχων όπως ειδικότερα ανακοινώνεται μέσω του Τύπου. Το δικαίωμα είσπραξης του μερίσματος παραγράφεται, και το αντίστοιχο ποσό περιέρχεται στο Δημόσιο, μετά την παρέλευση πέντε (5) ετών από το τέλος του έτους, κατά το οποίο ενέκρινε τη διανομή του η Γενική Συνέλευση, • Δικαίωμα στο προϊόν της εκκαθάρισης ή, αντίστοιχα, της μερικής ή ολικής απόσβεσης κεφαλαίου που αντιστοιχεί σε μέρος ή στο σύνολο της ονομαστικής αξίας της μετοχής, εφόσον αυτό αποφασισθεί από τη Γενική Συνέλευση. Η Γενική Συνέλευση των μετόχων της Εταιρείας διατηρεί όλα τα δικαιώματά της κατά τη διάρκεια της εκκαθάρισης, • Δικαίωμα προτίμησης σε κάθε αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της Εταιρείας που πραγματοποιείται με μετρητά και έκδοση νέων μετοχών, εφόσον δεν αποφασίσει διαφορετικά η Γενική Συνέλευση που αποφασίζει την αύξηση, • Δικαίωμα λήψης πριν από την Τακτική Γενική Συνέλευση αντιγράφου της Ετήσιας Οικονομικής Έκθεσης, η οποία περιλαμβάνει μεταξύ άλλων τις Εκθέσεις των ορκωτών ελεγκτών και του Διοικητικού Συμβουλίου και τις σχετικές ενοποιημένες και ατομικές οικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας. 2. Περιορισμοί στη μεταβίβαση των μετοχών της Εταιρείας Η μεταβίβαση των κοινών μετοχών της Εταιρείας γίνεται, όπως ορίζει ο νόμος. Στο καταστατικό της Εταιρείας δεν υφίσταται οποιοσδήποτε περιορισμός για τη μεταβίβασή τους. H διάθεση των μετοχών που κατέχει το ΤΧΣ υπόκειται στις προβλέψεις του άρθρου 8 του Ν. 3864/2010, όπως ισχύει. 3. Σημαντικές άμεσες ή έμμεσες συμμετοχές κατά την έννοια του Ν. 3556/2007 Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2020 το ΤΧΣ κατείχε άμεσα συνολικά 115.375.400 κοινές μετοχές της Εταιρείας, οι οποίες αντιπροσωπεύουν ποσοστό 26,42% του συνολικού αριθμού των δικαιωμάτων ψήφου της Εταιρείας, εκ των οποίων οι 2.042.067 υπόκεινται ως προς την άσκηση του δικαιώματος ψήφου στους περιορισμούς του άρθρου 7Α παρ. 2 του Ν. 3864/2010. Περαιτέρω, κατά την 31η Δεκεμβρίου 2020: η «Paulson & Co. Inc.» κατείχε (έμμεσα) 39.848.042 δικαιώματα ψήφου που αντιστοιχούν σε ισάριθμες κοινές, ονομαστικές, μετά ψήφου, άυλες μετοχές (ήτοι, ποσοστό 9,12% επί του συνόλου δικαιωμάτων ψήφου της Εταιρείας). Η «Paulson & Co. Inc.» είναι εταιρία συμβούλων επενδύσεων, εγγεγραμμένη στην Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς των Ηνωμένων Πολιτειών σύμφωνα με τον νόμο περί Συμβούλων Επενδύσεων του 1940, παρέχει επενδυτικές συμβουλές και διαχειρίζεται επενδυτικά κεφάλαια. Ο κ. Aristotelis Mistakidis κατείχε άμεσα 22.370.811 δικαιώματα ψήφου που αντιστοιχούν σε ισάριθμες κοινές, ονομαστικές, μετά ψήφου, άυλες μετοχές (ήτοι, ποσοστό 5,1232% επί του συνόλου δικαιωμάτων ψήφου της Εταιρείας) Με βάση τα τηρούμενα από την Εταιρεία στοιχεία, δεν προκύπτει κατά την 31η Δεκεμβρίου 2020 άλλος μέτοχος (φυσικό ή νομικό πρόσωπο), ο οποίος να κατέχει σε ατομική βάση (άμεσα ή έμμεσα) ποσοστό μεγαλύτερο από 5% του συνολικού αριθμού των κοινών μετοχών της Εταιρείας. Σημειωτέον ότι μετά την προαναφερόμενη μετατροπή την 4η Ιανουαρίου 2021 των CoCos σε κοινές μετοχές της Εταιρείας και 108 Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2020 τη συνακόλουθη αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου, το ΤΧΣ κατέχει πλέον, κατά την ημερομηνία κατάρτισης της παρούσας, ποσοστό 61,34% του μετοχικού κεφαλαίου της ενώ κανένας άλλος μέτοχος δεν κατέχει σε ατομική βάση (άμεσα ή έμμεσα) ποσοστό μεγαλύτερο του 5% του συνολικού αριθμού των κοινών μετοχών της Εταιρείας. 4. Μετοχές παρέχουσες ειδικά δικαιώματα ελέγχου Με εξαίρεση τις κοινές μετοχές που κατέχει το ΤΧΣ, το οποίο έχει τα δικαιώματα που απορρέουν από τις διατάξεις του Ν. 3864/2010 και της από 27 Νοεμβρίου 2015 Σύμβασης Πλαισίου Συνεργασίας μεταξύ της Εταιρείας και του ΤΧΣ (Relationship Framework Agreement / RFA), δεν υφίστανται μετοχές της Εταιρείας, οι οποίες παρέχουν ειδικά δικαιώματα ελέγχου στους κατόχους τους. Οι κοινές μετοχές που κατέχει το ΤΧΣ στο μετοχικό κεφάλαιο της Εταιρείας παρέχουν τα ειδικά δικαιώματα του άρθρου 10 του N. 3864/2010, όπως τροποποιήθηκε και ισχύει, στα οποία περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων: • το δικαίωμα του ΤΧΣ να εκπροσωπείται με ένα μέλος στο Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας. Ο Εκπρόσωπος του ΤΧΣ στο Διοικητικό Συμβούλιο έχει το δικαίωμα: α. να ζητεί τη σύγκληση της Γενικής Συνέλευσης των μετόχων, β. αρνησικυρίας στη λήψη οποιασδήποτε απόφασης του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας: i) σχετικής με τη διανομή μερισμάτων και την πολιτική παροχών και πρόσθετων απολαβών (bonus) προς τον Πρόεδρο, τον Διευθύνοντα Σύμβουλο και τα λοιπά μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου, καθώς και για όσους έχουν τη θέση ή εκτελούν καθήκοντα γενικού διευθυντή, καθώς και για τους αναπληρωτές τους, ii) εφόσον η υπό συζήτηση απόφαση δύναται να επηρεάσει σοβαρά τη ρευστότητα ή τη φερεγγυότητα ή την εν γένει συνετή και εύρυθμη λειτουργία της Εταιρείας (όπως επιχειρηματική στρατηγική, διαχείριση στοιχείων ενεργητικού κλπ), iii) που αφορά εταιρικές πράξεις της παραγράφου 3 του άρθρου 7A του Ν. 3864/2010 και η οποία απόφαση δύναται να επηρεάσει σημαντικά τη συμμετοχή του Ταμείου στο μετοχικό κεφάλαιο της Εταιρείας, γ. να ζητεί την αναβολή επί τρεις (3) εργάσιμες ημέρες της συνεδρίασης του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας, προκειμένου να λάβει οδηγίες από την Εκτελεστική Επιτροπή του Ταμείου. Το δικαίωμα αυτό μπορεί να ασκηθεί έως το πέρας της συνεδρίασης του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας, δ. να ζητεί τη σύγκληση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας, ε. να εγκρίνει τον Οικονομικό Διευθυντή. • το δικαίωμα πρόσβασης στα βιβλία και στοιχεία της Εταιρείας με στελέχη ή συμβούλους της επιλογής του, • το δικαίωμα να προβαίνει σε αξιολόγηση του πλαισίου εταιρικής διακυβέρνησης της Εταιρείας, των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου και των Επιτροπών αυτού βάσει συγκεκριμένων κριτηρίων σύμφωνα με τις διεθνείς βέλτιστες πρακτικές, και σε περίπτωση μη πλήρωσης των εν λόγω κριτηρίων να προβαίνει, υπό προϋποθέσεις, στη σύγκληση Γενικής Συνέλευσης των μετόχων ή/και τη δημοσίευση των αποτελεσμάτων της αξιολόγησης. 109 Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2020 Πέραν των ανωτέρω δικαιωμάτων, δυνάμει της από 27 Νοεμβρίου 2015 Σύμβασης Πλαισίου Συνεργασίας μεταξύ της Εταιρείας και του ΤΧΣ (Relationship Framework Agreement / RFA), το ΤΧΣ, για όσο χρόνο κατέχει μετοχές, έχει επιπλέον τα δικαιώματα που αναφέρονται στο RFA, μεταξύ των οποίων και τα ακόλουθα: • ο Εκπρόσωπος του ΤΧΣ στο Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας συμμετέχει στις Επιτροπές του Διοικητικού Συμβουλίου ήτοι στις Επιτροπές Ελέγχου, Κινδύνων, Αποδοχών και Ανάδειξης Υποψηφίων Μελών Δ.Σ. Επιπλέον, ο Παρατηρητής που έχει ορίσει το ΤΧΣ παρίσταται, χωρίς δικαίωμα ψήφου, στις συνεδριάσεις του Διοικητικού Συμβουλίου και των ανωτέρω Επιτροπών Δ.Σ., • ο Εκπρόσωπος του ΤΧΣ δύναται να ζητά την προσθήκη θεμάτων ημερήσιας διάταξης στις συνεδριάσεις του Διοικητικού Συμβουλίου και των Επιτροπών της Εταιρείας, στις οποίες συμμετέχει, • ο Εκπρόσωπος του ΤΧΣ δύναται να ζητά την προσθήκη θεμάτων ημερήσιας διάταξης σε Γενική Συνέλευση που συγκαλεί το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας, • το ΤΧΣ διατυπώνει την προηγούμενη σύμφωνη γνώμη του αναφορικά με έναν αριθμό θεμάτων που χαρακτηρίζονται στο RFA ως ουσιώδη, μεταξύ των οποίων σε σημαντικές σε αξία συναλλαγές και εταιρικούς μετασχηματισμοούς, • το ΤΧΣ επισκοπεί την ετήσια αυτοαξιολόγηση του Διοικητικού Συμβουλίου. Βάσει της επισκόπησης αυτής ή/και της προβλεπόμενης στο άρθρο 10 του Ν. 3864/2010 αξιολόγησης, το ΤΧΣ δύναται να διατυπώνει συγκεκριμένες προτάσεις για βελτιώσεις και τυχόν αλλαγές στο πλαίσιο εταιρικής διακυβέρνησης της Εταιρείας. Σύμφωνα με τις διατάξεις του RFA, το ΤΧΣ διασφαλίζει ότι, κατά την ενάσκηση των δικαιωμάτων τους, το ΤΧΣ, ο Εκπρόσωπος του ΤΧΣ στο Διοικητικό Συμβούλιο και ο Παρατηρητής που έχει ορίσει το ΤΧΣ τηρούν την επιχειρηματική αυτονομία και την ανεξαρτησία της Εταιρείας στη λήψη επιχειρηματικών αποφάσεων και ενεργούν σύμφωνα με το νόμο και τις διατάξεις του RFA. 5. Περιορισμοί στο δικαίωμα ψήφου Δεν προβλέπονται στο καταστατικό της Εταιρείας περιορισμοί του δικαιώματος ψήφου και των προθεσμιών άσκησης του δικαιώματος ψήφου που απορρέει από τις κοινές μετοχές της. Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 7A παρ. 2 περ. α) και παρ. 3 του N. 3864/2010, το ΤΧΣ ασκεί το δικαίωμα ψήφου που αντιστοιχεί στις μετοχές που ανέλαβε κατά την ΑΜΚ του 2013 μόνο για τις αποφάσεις τροποποίησης του καταστατικού, περιλαμβανομένης της αύξησης ή μείωσης κεφαλαίου ή της παροχής σχετικής εξουσιοδότησης στο Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας, συγχώνευσης, διάσπασης, μετατροπής, αναβίωσης, παράτασης της διάρκειας, ή διάλυσης της Εταιρείας, μεταβίβασης στοιχείων του ενεργητικού, περιλαμβανομένης της πώλησης θυγατρικών, ή για όποιο άλλο θέμα απαιτείται αυξημένη πλειοψηφία κατά τα προβλεπόμενα στον N. 4548/2018. Για τους σκοπούς υπολογισμού της απαρτίας και της πλειοψηφίας στη Γενική Συνέλευση, οι ανωτέρω μετοχές του ΤΧΣ δεν λαμβάνονται υπ’ όψιν κατά τη λήψη αποφάσεων για θέματα άλλα από τα προαναφερόμενα. Για τα δικαιώματα του ΤΧΣ που αντιστοιχούν σε μετοχές που αποκτήθηκαν στο πλαίσιο παροχής κεφαλαιακής ενίσχυσης κατά την ανακεφαλαιοποίηση της Εταιρείας τον Δεκέμβριο του 2015 υπό τον τροποποιημένο νόμο Ν. 3864/2010 δεν ισχύουν οι ανωτέρω περιορισμοί. 110 Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2020 6. Συμφωνίες μετόχων της Εταιρείας Δεν έχουν γνωστοποιηθεί στην Εταιρεία συμφωνίες μεταξύ μετόχων της, οι οποίες συνεπάγονται περιορισμούς στη μεταβίβαση των κοινών μετοχών της ή στην άσκηση των δικαιωμάτων ψήφου που απορρέουν από αυτές. 7. Κανόνες διορισμού και αντικατάστασης μελών Διοικητικού Συμβουλίου και τροποποίησης καταστατικού Σύμφωνα με το καταστατικό της Εταιρείας, αν κάποιο μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου παραιτηθεί, αποβιώσει ή εκπέσει από το αξίωμα του με οποιοδήποτε τρόπο, ή κηρυχθεί έκπτωτο με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου λόγω αδικαιολόγητης απουσίας από τις συνεδριάσεις επί τρεις (3) συνεχείς μήνες, το Διοικητικό Συμβούλιο μπορεί να συνεχίσει τη διαχείριση και εκπροσώπηση της Εταιρείας χωρίς την αντικατάσταση των ελλειπόντων μελών, εφόσον τα εναπομείναντα μέλη είναι τουλάχιστον εννέα (9). Η απόφαση της εκλογής υποβάλλεται στη δημοσιότητα του εταιρικού νόμου, όπως εκάστοτε ισχύει, και ανακοινώνεται από το Διοικητικό Συμβούλιο στην αμέσως προσεχή Γενική Συνέλευση, η οποία μπορεί να αντικαταστήσει τους εκλεγέντες ακόμα κι αν δεν έχει αναγραφεί σχετικό θέμα στην ημερήσια διάταξη. Σε κάθε περίπτωση, οι πράξεις του μέλους του Διοικητικού Συμβουλίου που έχει εκλεγεί με τον τρόπο αυτό θεωρούνται έγκυρες ακόμη και αν το μέλος αντικατασταθεί από τη Γενική Συνέλευση. Οι κανόνες που προβλέπει το καταστατικό της Εταιρείας για το διορισμό των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου της και την τροποποίηση των διατάξεών του δεν διαφοροποιούνται από τα προβλεπόμενα στον Ν. 4548/2018. Σύμφωνα με το άρθρο 10 παρ. 2 του Ν. 3864/2010, το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας εκπροσωπείται με ένα μέλος στο Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας με τα ανωτέρω αναφερόμενα δικαιώματα. Κατά την περίοδο αναφοράς κατά την οποία η Εταιρεία είχε την ιδιότητα του πιστωτικού ιδρύματος, η επιλογή ή αντικατάσταση μελών του Διοικητικού Συμβουλίου και η ανανέωση της θητείας τους υπέκειτο στην αξιολόγηση της καταλληλότητάς τους από τον SSM, σύμφωνα με το άρθρο 93 του Κανονισμού (ΕΕ) 468/2014 της ΕΚΤ. Σύμφωνα με τον Ν.4261/2014 (αρ.114), τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας συνεχίζουν να υπόκεινται σε απαιτήσεις καταλληλότητας και σχετικές αξιολογήσεις από την εποπτική αρχή (ΕΚΤ), δεδομένης της ιδιότητας της Εταιρείας ως χρηματοδοτικής εταιρείας συμμετοχών. Επιπλέον, για όσο διάστημα το ΤΧΣ κατέχει κοινές μετοχές της Εταιρείας, τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της πρέπει να πληρούν τα κριτήρια του Ν. 3864/2010 και υπόκεινται στην αξιολόγηση που προβλέπεται στον ως άνω νόμο και το RFA. 8. Αρμοδιότητα του Διοικητικού Συμβουλίου για την έκδοση νέων ή την αγορά ιδίων μετοχών Δεν υφίσταται εν ισχύ εξουσιοδότηση προς το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας να αυξάνει το μετοχικό κεφάλαιο με την έκδοση νέων μετοχών. Σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 16Γ του Ν. 3864/2010, κατά το χρονικό διάστημα συμμετοχής του ΤΧΣ στο κεφάλαιο της Εταιρείας δεν επιτρέπεται η αγορά ιδίων μετοχών χωρίς τη συναίνεση του ΤΧΣ. 9. Σημαντικές συμφωνίες που τίθενται σε ισχύ, τροποποιούνται ή λήγουν σε περίπτωση αλλαγής ελέγχου κατόπιν δημόσιας πρότασης Δεν υφίστανται σημαντικές συμφωνίες της Εταιρείας, οι οποίες τίθενται σε ισχύ, τροποποιούνται ή λήγουν σε περίπτωση αλλαγής στον έλεγχο της Εταιρείας κατόπιν δημόσιας πρότασης. 111 Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2020 10. Συμφωνίες με μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου ή το προσωπικό της Εταιρείας Δεν υπάρχουν συμφωνίες της Εταιρείας με μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της ή με το προσωπικό της, οι οποίες να προβλέπουν αποζημίωσή τους σε περίπτωση αποχώρησής τους εξαιτίας διατύπωσης δημόσιας πρότασης. Αθήνα, 24 Mαρτίου 2021 112 Μη Εκτελεστικός Πρόεδρος Δ.Σ. Διευθύνων Σύμβουλος Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ. Γεώργιος Π. Χαντζηνικολάου Χρήστος Ι. Μεγάλου Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2020 Εναλλακτικοί Δείκ τες Μέτ ρησης Απόδοσης (ΕΔΜΑ) σε επίπεδο Ομίλου ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ (ΕΔΜΑ) ΣΕ ΕΠΙΠΕΔΟ ΟΜΙΛΟΥ Α. ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΔΜΑ No. ΔΕΙΚΤΗΣ ΕΔΜΑ 1 Δείκτης Κεφαλαιακής Επάρκειας CET1 2 Χρηματοοικονομικά Μέσα 3 4 5 Δείκτης Δανείων προς Καταθέσεις - (Εποχικά προσαρμοσμένος) Σύνολο Καθαρών Εσόδων εξαιρουμένων των μη επαναλαμβανόμενων Εκταμιεύσεις Νέων Δανείων 6 ΚΣΔΡ (Καθαρός Σταθερός Δείκτης Ρευστότητας) 7 Μη Εξυπηρετούμενα Ανοίγματα (ΜΕΑ) 8 9 10 11 113 Δείκτης Κάλυψης ΜΕΑ από Αναμενόμενες Πιστωτικές Ζημιές Δείκτης MEA Άλλα Στοιχεία Ενεργητικού Άλλα Έσοδα ΕΔΜΑ Ορισμός - Υπολογισμός Κεφάλαια CET1, όπως ορίζονται από την Οδηγία (EU) No 575/2013, με την εφαρμογή μεταβατικών διατάξεων για την επίπτωση της πρώτης εφαρμογής του Δ.Π.Χ.Α. 9 Το άθροισμα των: Χρηματοοικονομικά μέσα ενεργητικού αποτιμώμενα σε εύλογες αξίες μέσω αποτελεσματικών λογαριασμών, Χρηματοοικονομικά μέσα ενεργητικού που επιμετρώνται υποχρεωτικά στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων, Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών που επιμετρώνται υποχρεωτικά στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσματι-κών λογαριασμών Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων, Απαιτήσεις από χρεωστικούς τίτλους στο αποσβεσμένο κόστος. Δάνεια μετά Προβλέψεις (εποχικά προσαρμοσμένα) προς (/) Καταθέσεις Σύνολο καθαρών εσόδων μείον (-) μη επαναλαμβανόμενα έσοδα Ο ΚΣΔΡ ορίζεται ως το διαθέσιμο ποσό σταθερής ρευστότητας σε σχέση με το απαιτούμενο ποσό σταθερής ρευστότητας. Ο δείκτης θα πρέπει να είναι ίσος ή μεγαλύτερος με 100% σε συνεχή βάση Πιστοδοτικά ανοίγματα εντός ισολογισμού προ προβλέψεων σε δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος, τα οποία: (α) έχουν καθυστέρηση άνω των 90 ημερών (β) έχουν υποστεί απομείωση ή ο οφειλέτης κρίνεται απίθανο να αποπληρώσει τις υποχρεώσεις (UTP) του πλήρως χωρίς τη ρευστοποίηση καλυμμάτων, ανεξάρτητα από την ύπαρξη ποσού σε καθυστέρηση ή του αριθμού των ημερών καθυστέρησης (γ) έχουν υποστεί ρύθμιση και δεν έχει εκπνεύσει η περίοδος παρακολούθησης κατά τις προδιαγραφές της Ευρωπαϊκής Τραπεζικής Αρχής (δ) έχουν επιμόλυνση από τα (α) ποσά, κατά τις προδιαγραφές της Ευρωπαϊκής Τραπεζικής Αρχής ή UTP. Αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες προς (/) ΜΕΑ MEA προς (/) Δάνεια προ προβλέψεων και προσαρμογών Σύνολο ενεργητικού μείον (-) Δάνεια μετά από προβλέψεις μείον (-) Χρηματοοικονομικά μέσα ενεργητικού Σύνολο καθαρών εσόδων μείον (-) Καθαρά έσοδα τόκων μείον (-) Καθαρά έσοδα προμηθειών 2019 2020 14,05% 13,75% 3.613 8.412 79,4% 76,8% 1.823 1.893 4.019 6.295 106,4% 116,2% 24.474 22.448 44,9% 44,1% 48,8% 45,3% 18.456 23.541 421 90 Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2020 No. 12 13 14 ΔΕΙΚΤΗΣ ΕΔΜΑ Άλλα στοιχεία παθητικού Επαναλαμβανόμενα λειτουργικά έξοδα Συνολικός Δείκτης Κεφαλαιακής Επάρκειας ΕΔΜΑ Ορισμός - Υπολογισμός Σύνολο παθητικού μείον (-) Υποχρεώσεις προς τράπεζες μείον (-) Καταθέσεις πελατών Σύνολο λειτουργικών εξόδων μείον (-) Μη επαναλαμβανόμενα έξοδα Συνολικά εποπτικά κεφάλαια, όπως ορίζονται από την Οδηγία (EU) No 575/2013, με την εφαρμογή μεταβατικών διατάξεων για την επίπτωση της πρώτης εφαρμογής του Δ.Π.Χ.Α. 9 2019 2020 2.811 3.411 977 937 15,60% 15,82% Β. Συστατικά Στοιχεία Δεικτών ΕΔΜΑ No. Συστατικό Στοιχείο ΕΔΜΑ ΕΔΜΑ Ορισμός - Υπολογισμός 1 Αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες 2 3 Καταθέσεις Πελατών Δάνεια προ Προβλέψεων 4 5 Άϋλα Στοιχεία Ενεργητικού Προβλέψεις απομείωσης δανείων Καθαρά Έσοδα Προμηθειών Καθαρά Έσοδα Τόκων Αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες απομείωσης αξίας δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος συμπεριλαμβανομένων των προσαρμογών PPA Καταθέσεις Πελατών Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος προ αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών και μετά προσαρμογών PPA Αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες απομείωσης αξίας δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Έσοδα προμηθειών μείον (-) Έξοδα προμηθειών Τόκοι και εξομοιούμενα έσοδα μείον (-) Τόκοι και εξομοιούμενα έξοδα Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος μετά από προβλέψεις Δάνεια μετά από προβλέψεις στο αποσβεσμένο κόστος μείον (-) το δάνειο ΟΠΕΚΕΠΕ ύψους € 1.548 εκατ. Στις 31 Δεκεμβρίου 2019 και € 1.516 εκατ. στις 31 Δεκεμβρίου 2020 Κέρδη / (ζημίες) χρήσης από συνεχιζόμενες δραστηριότητες αναλογούντα στους μετόχους Σύνολο Καθαρών Εσόδων Το 2019 και το 2020 δαπάνες προσωπικού του προγράμματος εθελουσίας εξόδου («VES») ύψους € 36εκατ. και € 147εκατ. αντίστοιχα Το 2020, ζημιές απομείωσης δανείων ύψους € 695 εκατ., σχετιζόμενες με την πανδημία Covid-19 και άλλες απομειώσεις στα πλαίσια του νέου πλάνου μείωσης ΜΕΑ καταχωρήθηκαν ως μη επαναλαμβανόμενες Το 2019, ποσό ύψους € 351 εκ. από την πώληση της πλατφόρμας διαχείρισης ΜΕΑ στην Intrum καταχωρήθηκαν ως μη επαναλαμβανόμενα. Σύνολο Λειτουργικών Εξόδων προ προβλέψεων Κέρδος / ζημία περιόδου προ προβλέψεων, απομειώσεων και φόρων Κέρδος / ζημία περιόδου προ φόρου εισοδήματος 6 7 8 9 10 11 12 13 Δάνεια μετά από Προβλέψεις Δάνεια μετά από Προβλέψεις (εποχικά προσαρμοσμένα) Καθαρό αποτέλεσμα μετά από φόρους Καθαρά Έσοδα Μη επαναλαμβανόμενα (έκτακτα) συνολικά λειτουργικά έξοδα Μη επαναλαμβανόμενες (έκτακτες) απομειώσεις ζημιών 14 Μη επαναλαμβανόμενα (έκτακτα) έσοδα 15 16 Λειτουργικά Έξοδα Αποτέλεσμα προ Προβλέψεων Αποτέλεσμα προ Φόρων 17 114 2019 2020 10.986 9.904 47.351 49.636 50.148 49.528 287 280 710 1.104 318 317 1.435 1.486 39.162 39.624 37.614 38.108 270 (652) 2.174 1.893 36 147 - 695 351 - 1.013 1.084 1.161 809 389 (530) Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2020 Η Έκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου περιέχει χρηματοοικονομικές πληροφορίες και μέτρα όπως προέρχονται από τις Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις του Ομίλου και της Εταιρείας για το έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2020 και 31 Δεκεμβρίου 2019, οι οποίες έχουν συνταχθεί σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς («Δ.Π.Χ.Α») ), όπως εγκρίθηκαν από την ΕΕ. Επιπλέον, περιέχει οικονομικά δεδομένα τα οποία συντάσσονται στο πλαίσιο της τακτικής Διαδικασίας Οριστικοποίησης των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων και της διοικητικής ενημέρωσης. Για παράδειγμα, τα χρηματοοικονομικά στοιχεία κατηγοριοποιούνται ως ξένα ή εγχώρια με βάση τη δικαιοδοσία της μεμονωμένης οντότητας του Ομίλου της οποίας οι ξεχωριστές οικονομικές καταστάσεις καταγράφουν τέτοια στοιχεία. Επιπλέον, περιέχει αναφορές σε ορισμένα μέτρα που δεν ορίζονται στα Δ.Π.Χ.Α. Αυτά τα μέτρα είναι μη-Δ.Π.Χ.Α. χρηματοοικονομικά μέτρα. Ένα μη-Δ.Π.Χ.Α. χρηματοοικονομικό μέτρο είναι ένα μέγεθος που μετρά ιστορικές ή μελλοντικές χρηματοοικονομικές επιδόσεις, χρηματοοικονομική θέση ή ταμειακές ροές, αλλά αποκλείει ή περιλαμβάνει ποσά που δεν θα προσαρμοστούν στην πιο συγκρίσιμη Δ.Π.Χ.Α. μέτρηση. Η Διοίκηση πιστεύει ότι οι μη-Δ.Π.Χ.Α. χρηματοοικονομικές μετρήσεις που δεν προκύπτουν από τα Δ.Π.Χ.Α., παρουσιάζουν μια πιο ουσιαστική ανάλυση της χρηματοοικονομικής κατάστασης του Ομίλου και των αποτελεσμάτων των εργασιών του. Ωστόσο, τα χρηματοοικονομικά μέτρα που δεν παρουσιάζονται σύμφωνα με τα Δ.Π.Χ.Α. δεν υποκαθιστούν τις Δ.Π.Χ.Α. μετρήσεις. 115 Deloitte Ανώνυμη Εταιρία Ορκωτών Ελεγκτών Λογιστών Φραγκοκκλησιάς 3α & Γρανικού 151 25 Μαρούσι Αθήνα, Ελλάδα Τηλ.: +30 210 6781 100 www.deloitte.gr Έκθεση Ανεξάρτητου Ορκωτού Ελεγκτή Λογιστή Προς τους Μετόχους της Πειραιώς Financial Holdings Α.Ε. Έκθεση Ελέγχου επί των Εταιρικών και Ενοποιημένων Οικονομικών Καταστάσεων Γνώμη Έχουμε ελέγξει τις συνημμένες εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις της Πειραιώς Financial Holdings Α.Ε (η Εταιρία και ο Όμιλος), οι οποίες αποτελούνται από την εταιρική και ενοποιημένη κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης της 31ης Δεκεμβρίου 2020, τις εταιρικές και ενοποιημένες καταστάσεις αποτελεσμάτων, συνολικών εσόδων, μεταβολών ιδίων κεφαλαίων και ταμειακών ροών της χρήσεως που έληξε την ημερομηνία αυτή, καθώς και περίληψη των σημαντικών λογιστικών αρχών και μεθόδων και λοιπές επεξηγηματικές πληροφορίες. Κατά τη γνώμη μας, οι συνημμένες εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις παρουσιάζουν εύλογα, από κάθε ουσιώδη άποψη, την οικονομική θέση της Πειραιώς Financial Holdings Α.Ε. και των θυγατρικών αυτής (ο Όμιλος) κατά την 31η Δεκεμβρίου 2020, τη χρηματοοικονομική τους επίδοση και τις ταμειακές τους ροές για τη χρήση που έληξε την ημερομηνία αυτή σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (ΔΠΧΑ), όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Βάση γνώμης Διενεργήσαμε τον έλεγχό μας σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Ελέγχου (ΔΠΕ) όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία. Οι ευθύνες μας, σύμφωνα με τα πρότυπα αυτά περιγράφονται περαιτέρω στην ενότητα της έκθεσής μας “Ευθύνες ελεγκτή για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων”. Είμαστε ανεξάρτητοι από την Εταιρία και τις ενοποιούμενες θυγατρικές της καθ’ όλη τη διάρκεια του διορισμού μας σύμφωνα με τον Κώδικα Δεοντολογίας για Επαγγελματίες Ελεγκτές του Συμβουλίου Διεθνών Προτύπων Δεοντολογίας Ελεγκτών, όπως αυτός έχει ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία και τις απαιτήσεις δεοντολογίας που σχετίζονται με τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων στην Ελλάδα και έχουμε εκπληρώσει τις δεοντολογικές μας υποχρεώσεις σύμφωνα με τις απαιτήσεις της ισχύουσας νομοθεσίας και του προαναφερόμενου Κώδικα Δεοντολογίας. Πιστεύουμε ότι τα ελεγκτικά τεκμήρια που έχουμε αποκτήσει είναι επαρκή και κατάλληλα να παρέχουν βάση για τη γνώμη μας. Σημαντικότερα θέματα ελέγχου Τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου είναι εκείνα τα θέματα που, κατά την επαγγελματική μας κρίση, ήταν εξέχουσας σημασίας στον έλεγχό μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων της ελεγχόμενης χρήσεως. Τα θέματα αυτά και οι σχετιζόμενοι κίνδυνοι ουσιώδους ανακρίβειας αντιμετωπίστηκαν στο πλαίσιο του ελέγχου των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων ως σύνολο, για τη διαμόρφωση της γνώμης μας επί αυτών και δεν εκφέρουμε ξεχωριστή γνώμη για τα θέματα αυτά. Σημαντικότερα θέματα ελέγχου Πως αντιμετωπίστηκαν τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου Εκτίμηση των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών των δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Τα δάνεια και οι απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος του Ομίλου ανήλθαν κατά την 31 Δεκεμβρίου 2020 σε €39.624 εκατ. (€39.162 εκατ. κατά την 31 Δεκεμβρίου 2019) και η απομείωση αξίας δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών (χρέωση χρήσεως) ανήλθε σε €1.104 εκατ. για την χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2020 (€710 εκατ. για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019). Ο Όμιλος αναγνωρίζει αναμενόμενη πιστωτική ζημιά (Expected Credit Losses - ECL) απομείωσης της αξίας των δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος όταν αναμένει ότι δεν θα μπορέσει να εισπράξει όλα τα οφειλόμενα ποσά και η εκτίμηση αυτή γίνεται τόσο σε ατομική όσο και σε συλλογική βάση. Η εκτίμηση των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών των δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος, εμπεριέχει σημαντική κρίση της Διοίκησης και λογιστικές εκτιμήσεις με υψηλό βαθμό υποκειμενικότητας και πολυπλοκότητας. Ο βαθμός αυτός ήταν ιδιαίτερα αυξημένος κατά το τρέχον έτος εξαιτίας της αβεβαιότητας που συνδέεται με την Covid-19 πανδημία και τις συνέπειές της στην οικονομία, συμπεριλαμβανομένων των lockdowns, των προγραμμάτων χρηματοδότησης της κυβέρνησης και των μέτρων στήριξης που έλαβε ο Όμιλος. Κατά συνέπεια η εκτίμηση των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών των δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος θεωρείται ως ένα σημαντικό θέμα ελέγχου. Οι σημαντικότερες κρίσεις της Διοίκησης και λογιστικές εκτιμήσεις σχετίζονται με: • Τα κριτήρια που χρησιμοποιούνται για την έγκαιρη κατηγοριοποίηση σε στάδια των δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών (Significant Increase in Credit Risk - SICR and Unlikely to Pay - UTP), λαμβάνοντας υπόψη την επίδραση της πανδημίας Covid-19 και τα μέτρα στήριξης που έλαβε ο Όμιλος υπό την μορφή αναστολής πληρωμών (moratoria) • Τον προσδιορισμό των παραγόντων πιστωτικού κινδύνου, όπως η ζημία σε περίπτωση αθέτησης (Loss Given Default LGD), η πιθανότητα αθέτησης (Probability of Default- PD), και το άνοιγμα σε αθέτηση (Exposure at Default-EAD), και τα δεδομένα που χρησιμοποιήθηκαν για την ανάπτυξη και λειτουργία των μοντέλων πιστωτικού κινδύνου που υπολογίζουν τις αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές. • Την αναγνώριση και εκτίμηση των προσαρμογών των μοντέλων προκειμένου να συμπεριληφθούν προσαρμογές που προκλήθηκαν από τις επιπτώσεις της πανδημίας Covid-19 και οι οποίες δεν ήταν δυνατόν να προβλεφθούν από τα μοντέλα πιστωτικού κινδύνου. Με βάση την αξιολόγηση των ελεγκτικών κινδύνων και ακολουθώντας μια προσέγγιση βασισμένη στον κίνδυνο, αξιολογήσαμε τις μεθοδολογίες και τις παραδοχές απομείωσης που εφαρμόσθηκαν από τη Διοίκηση σε σχέση με αυτό το σημαντικό θέμα ελέγχου και διενεργήσαμε μεταξύ άλλων τις ακόλουθες ελεγκτικές διαδικασίες: Αξιολογήσαμε το σχεδιασμό και την εφαρμογή των εσωτερικών δικλίδων ελέγχου που είναι σχετικές με την εκτίμηση των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών, συμπεριλαμβανομένων των εσωτερικών δικλίδων που σχετίζονται με την καταλληλόλητα των μοντέλων πιστωτικού κινδύνου, του προσδιορισμού των κριτηρίων κατηγοριοποίησης σε στάδια, των παραγόντων πιστωτικού κινδύνου και των μακροοικονομικών μεταβλητών που χρησιμοποιήθηκαν στα μοντέλα καθώς επίσης και των δικλίδων που σχετίζονται με την ακρίβεια και πληρότητα των δεδομένων που χρησιμοποιήθηκαν στην άσκηση απομείωσης πιστωτικού κινδύνου και με την προετοιμασία των σχετικών γνωστοποιήσεων. Κατά την αξιολόγηση αυτή λάβαμε υπόψη τις διαδικασίες επισκόπησης και έγκρισης των αλλαγών και των προσαρμογών που διενεργήθηκαν στην εκτίμηση των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών λόγω της επίδρασης της Covid-19 πανδημίας. Όπου κρίθηκε απαραίτητο λάβαμε την υποστήριξη ειδικών εμπειρογνωμόνων μας επί του χρηματοοικονομικού κινδύνου και μοντέλων. Αξιολογήσαμε το σχεδιασμό και εξετάσαμε την αποτελεσματικότητα των εσωτερικών δικλίδων ελέγχου που είναι σχετικές με την επιμέτρηση των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών των δανείων που υπόκεινται σε ατομική αξιολόγηση, συμπεριλαμβανομένων των εσωτερικών δικλίδων που σχετίζονται με τον προσδιορισμό της κατάλληλης προσέγγισης αξιολόγησης, την αποτίμηση των εγγυήσεων και την εκτίμηση των αναμενόμενων μελλοντικών ταμειακών ροών. Επιπρόσθετα διενεργήσαμε τις ακόλουθες ελεγκτικές διαδικασίες • Με την υποστήριξη ειδικών εμπειρογνωμόνων μας επί του χρηματοοικονομικού κινδύνου και μοντέλων, εξετάσαμε την καταλληλότητα των κριτηρίων (SICR, UTP) που χρησιμοποιήθηκαν για την κατηγοριοποίηση σε στάδια των δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος. Σε δειγματοληπτική βάση εξετάσαμε ότι τα κριτήρια που χρησιμοποιήθηκαν για την έγκαιρη αναγνώριση των ανοιγμάτων με σημαντική αύξηση του πιστωτικού κινδύνου, και την έγκαιρη αναγνώριση των απομειωμένων ανοιγμάτων έχουν εφαρμοσθεί κατάλληλα. Επιπρόσθετα, επανεκτελέσαμε την κατανομή του συνολικού πληθυσμού των δανείων σε στάδια, σύμφωνα με τα προκαθορισμένα κριτήρια σημαντικής αύξησης του πιστωτικού κινδύνου. Για τους δανειολήπτες που επωφελήθηκαν από τα moratoria διενεργήσαμε έλεγχο ουσίας σε δειγματοληπτική βάση για να αξιολογήσουμε την καταλληλότατά των κριτήριων επιλεξιμότητας που χρησιμοποιήθηκαν και της κατηγοριοποίησης τους σε στάδια. Σημαντικότερα θέματα ελέγχου Πως αντιμετωπίστηκαν τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου Εκτίμηση των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών των δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος – συνέχεια • Την επιμέτρηση των δανείων που υπόκεινται σε ατομική αξιολόγηση, συμπεριλαμβανομένης της προσέγγισης αξιολόγησης, τη αποτίμηση των εξασφαλίσεων και την εκτίμηση των αναμενόμενων μελλοντικών ταμειακών ροών, ειδικότερα στα πλαίσια της αβεβαιότητάς που έχει προκληθεί από την πανδημία Covid-19 στις μελλοντικές ροές των τομέων της οικονομίας που έχουν πληγεί σημαντικά και στο χρόνο ρευστοποίησης των εξασφαλίσεων . • Τις προσδοκίες για τις σημαντικότερες μακροοικονομικές μεταβλητές (ρυθμός ανάπτυξης, ανεργία και τιμές ακινήτων) που έχουν χρησιμοποιηθεί από τη Διοίκηση στα μοντέλα πιστωτικού κινδύνου καθώς επίσης και η βαρύτητα των πολλαπλών οικονομικών σεναρίων, ειδικότερα λόγω των συνθήκων αβεβαιότητας ως προς την έκταση και τη διάρκεια της πανδημίας Covid-19 . • Με την υποστήριξη ειδικών εμπειρογνωμόνων μας επί του χρηματοοικονομικού κινδύνου και μοντέλων, αξιολογήσαμε την καταλληλόλητα των μοντέλων επιμέτρησης πιστωτικού κινδύνου που χρησιμοποιήθηκαν, εξετάζοντας τους σχετικούς κώδικες προγραμματισμού (scripts), επανεκτελώντας τους υπολογισμούς των μοντέλων σε δειγματοληπτική βάση και αξιολογώντας τις σημαντικές παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν από τη Διοίκηση. Στα πλαίσια των ελεγκτικών διαδικασιών ουσίας εξετάσαμε την ακρίβεια και την πληρότητα των σημαντικότερων δεδομένων που χρησιμοποιήθηκαν στον υπολογισμό της αναμενόμενης πιστωτικής ζημιάς. • Με την υποστήριξη ειδικών εμπειρογνωμόνων μας επί του χρηματοοικονομικού κινδύνου και μοντέλων, αξιολογήσαμε τις προσαρμογές στα μοντέλα πιστωτικού κινδύνου που αφορούν στο χρόνο ρευστοποίησης των εξασφαλίσεων, τα επιπρόσθετα κριτήρια για την κατηγοριοποίηση των δανείων σε στάδια, τις περικοπές που εφαρμόστηκαν στις αναμενόμενες μελλοντικές ροές των επιχειρηματικών πλάνων των πιστούχων καθώς και το βοηθητικό μακροοικονομικό μοντέλο. Η Διοίκηση έχει παράσχει περαιτέρω πληροφορίες σχετικά με τις ακολουθούμενες λογιστικές αρχές και πολιτικές για τον προσδιορισμό της πρόβλεψης απομείωσης των δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος, τη διαχείριση του πιστωτικού κινδύνου και την αξιολόγηση της απομείωσης στις σημειώσεις 2.4.17, 4, 5.3.1, 5.3.2, 5.3.4, 5.4 και 21 των οικονομικών καταστάσεων. • Σε δειγματοληπτική βάση, αξιολογήσαμε αν η προσέγγιση αξιολόγησης των δανείων που υπόκεινται σε ατομική αξιολόγηση είναι κατάλληλη και εξετάσαμε την λογικότητα των σημαντικών παραδοχών που χρησιμοποιήθηκαν, συμπεριλαμβανομένης της αποτίμησης των εξασφαλίσεων (όπου και χρησιμοποιήσαμε και τους ειδικούς εμπειρογνώμονες μας επί της αποτίμησης ακινήτων) και του χρόνου της ρευστοποίησης τους καθώς επίσης και της εκτίμησης των αναμενόμενων μελλοντικών ταμειακών ροών. • • Με την υποστήριξη ειδικών εμπειρογνωμόνων μας επί του χρηματοοικονομικού κινδύνου και μοντέλων, αξιολογήσαμε το εύλογο και την καταλληλόλητα των σημαντικότερων μακροοικονομικών μεταβλητών που έχει χρησιμοποιήσει η Διοίκηση στα μοντέλα πιστωτικού κινδύνου συγκρίνοντας με τις μακροοικονομικές μεταβλητές και σχετικές πληροφορίες από εξωτερικές πηγές της αγοράς. Επιπλέον, αξιολογήσαμε τον τρόπο προσδιορισμού του βασικού και των ενναλακτικών οικονομικών σεναρίων και τις πιθανότητες στάθμισής τους. Λαμβάνοντας υπόψη την πολυπλοκότητα και τον υψηλό βαθμό ανάλυσης των σχετικών γνωστοποιήσεων και ειδικότερα των γνωστοποιήσεων που σχετίζονται με την επίδραση της πανδημίας Covid-19 στην εκτίμηση των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών των δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος, αξιολογήσαμε την πληρότητα και την ακρίβεια των γνωστοποιήσεων, με βάση τα σχετικά λογιστικά πρότυπα. Σημαντικότερα θέματα ελέγχου Ανακτησιμότητα Αναβαλλόμενης φορολογικής απαίτησης Ο Όμιλος αναγνώρισε αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση €6.337 εκατ. κατά την 31 Δεκεμβρίου 2020 (€ 6.478 εκατ. κατά την 31 Δεκεμβρίου 2019). Πως αντιμετωπίστηκαν τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου Με βάση την αξιολόγηση των ελεγκτικών κινδύνων, εξετάσαμε τη μέθοδο που χρησιμοποιήθηκε για τον προσδιορισμό του ποσού των αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων και εξετάσαμε τις παραδοχές, βάσει των οποίων η Διοίκηση προετοίμασε τον φορολογικό σχεδιασμό. Η εξέτασή μας συμπεριέλαβε μεταξύ άλλων τις ακόλουθες ελεγκτικές διαδικασίες: Η αναγνώριση και η επιμέτρηση του αναβαλλόμενου φόρου θεωρήθηκε σημαντικό θέμα ελέγχου καθώς εμπεριέχει σημαντικές εκτιμήσεις της Διοίκησης και υψηλό βαθμό κρίσης. Ειδικότερα, στα πλαίσια της • επίτευξης της στρατηγικής του Ομίλου και επιτάχυνσης μείωσης των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων (ΜΕΑ), η Διοίκηση χρησιμοποίησε, για την άσκηση ανακτησιμότητας της αναβαλλόμενης φορολογικής απαίτησης και τον προσδιορισμό των αναμενόμενων μελλοντικών λογιστικών και φορολογικών κερδών, σημαντικές παραδοχές, όπως αυτές αποτυπώνονται στον ετήσιο προϋπολογισμό και το 4ετές επιχειρηματικό πλάνο, καθώς και προσδοκίες για τα • επόμενα έτη. Η Διοίκηση έχει παράσχει περαιτέρω πληροφορίες σχετικά με τις αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις στις σημειώσεις 2.4.31, 4.1, 5.17, 14 και 37 των οικονομικών καταστάσεων. Αξιολογήσαμε τον σχεδιασμό και την εφαρμογή των εσωτερικών δικλίδων ελέγχου, σχετικά με την προετοιμασία του φορολογικού σχεδιασμού, του ετήσιου προϋπολογισμού και του 4ετούς επιχειρηματικού πλάνου, συμπεριλαμβανομένων των δικλίδων που σχετίζονται με τις σημαντικές παραδοχές και τις κρίσεις της Διοίκησης τα δεδομένα, τους υπολογισμούς και τη μεθοδολογία που εφαρμόστηκε για το σκοπό αυτό. Αξιολογήσαμε την ικανότητα της Διοίκησης να εκτιμά εύλογες προσδοκίες συγκρίνοντάς τις προσδοκίες που είχε χρησιμοποιήσει στο παρελθόν με τα πραγματικά αποτελέσματα. • Αξιολογήσαμε το εύλογο και τη συνέπεια των σημαντικότερων παραδοχών και προσδοκιών που χρησιμοποίησε η Διοίκηση στον φορολογικό σχεδιασμό και τον προσδιορισμό των αναμενόμενων μελλοντικών λογιστικών και φορολογικών κερδών, εξετάζοντας τον ετήσιο προϋπολογισμό, το 4ετές επιχειρηματικό πλάνο, τις μακροπρόθεσμες προοπτικές της οικονομίας, τις φορολογικές διατάξεις που βρίσκονται σε ισχύ καθώς και τις τρέχουσες συνθήκες της αγοράς. Εταιρικός Μετασχηματισμός- Διάσπαση με απόσχιση κλάδου και εισφορά σε νεοιδρυθέν χρηματοπιστωτικό ίδρυμα Στο πλαίσιο της μείωσης των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων (ΜΕΑ), ο όμιλος αποφάσισε και προχώρησε στην διάσπαση των κύριων τραπεζικών δραστηριοτήτων μέσω απόσχισης κλάδου και την εισφορά τους σε μια νέα οντότητα (συναλλαγή). Ως αποτέλεσμα, δημιουργήθηκε την 30η Δεκεμβρίου 2020 μια νέα οντότητα, η Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε., 100% θυγατρική της, υφιστάμενης εισηγμένης στο Χρηματιστήριο Αθηνών, Πειραιώς Financial Holdings A.Ε. Με βάση την αξιολόγηση των ελεγκτικών κινδύνων, εξετάσαμε το λογιστικό χειρισμό που ακολουθήθηκε από τη Διοίκηση σχετικά με αυτόν τον εταιρικό μετασχηματισμό. Η εξέτασή μας συμπεριέλαβε μεταξύ άλλων τις ακόλουθες ελεγκτικές διαδικασίες: • Αξιολογήσαμε τον σχεδιασμό και την εφαρμογή των εσωτερικών δικλίδων ελέγχου, σχετικά με την επισκόπηση και την έγκριση του εταιρικού μετασχηματισμού, λαμβάνοντας υπόψη και τις πολιτικές του Ομίλου, καθώς επίσης και σχετικά με την επισκόπηση των λογιστικών εγγραφών που διενεργήθηκαν στα πλαίσια της διαδικασίας σύνταξης των οικονομικών καταστάσεων. • Διενεργήσαμε έλεγχο ουσίας για να εξετάσουμε την ορθότητα και την πληρότητα των λογιστικών εγγραφών που διενεργήθηκαν στα πλαίσια της συναλλαγής. Αξιολογήσαμε τον λογιστικό χειρισμό των πιο πολύπλοκων λογιστικών εγγραφών όπως της αρχικής αναγνώρισης και επιμέτρησης των τιτλοποιήσεων των δανείων και των ομόλογων Back-to-Back Tier 2 που εκδόθηκαν ως αποτέλεσμα της συναλλαγής. • Αξιολογήσαμε την ακρίβεια και την πληρότητα των γνωστοποιήσεων των οικονομικών καταστάσεων με βάση τα σχετικά λογιστικά πρότυπα. Η συναλλαγή αυτή θεωρήθηκε σημαντικό θέμα ελέγχου δεδομένης της πολυπλοκότητάς του λογιστικού χειρισμού της. Η Διοίκηση έχει παράσχει περαιτέρω πληροφορίες σχετικά με τον εταιρικό μετασχηματισμό στη σημείωση 3 των οικονομικών καταστάσεων. Σημαντικότερα θέματα ελέγχου Πως αντιμετωπίστηκαν τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου Γενικές εσωτερικές δικλίδες ελέγχου πληροφοριακών συστημάτων σχετικές με τη χρηματοοικονομική πληροφόρηση Οι διαδικασίες χρηματοοικονομικής πληροφόρησης της Τράπεζας και του Ομίλου, εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τα πληροφοριακά συστήματα της Τράπεζας και του Ομίλου που υποστηρίζουν τις αυτοματοποιημένες λογιστικές διαδικασίες, τους σχετικούς υπολογισμούς και διαδικασίες συμφωνίας, δημιουργώντας ένα πολύπλοκο περιβάλλον πληροφορικής που επηρεάζει το σύνολο των λειτουργιών της Τράπεζας και του Ομίλου. Είναι κρίσιμο, οι γενικές δικλίδες ελέγχου πληροφοριακών συστημάτων που σχετίζονται με τη διαχείριση προσβάσεων, την προστασία έναντι εσωτερικών και εξωτερικών απειλών που σχετίζονται με την ασφάλεια του κυβερνοχώρου, τη διαχείριση αλλαγών που διενεργούνται στα πληροφοριακά συστήματα και τη διαχείριση των καθημερινών λειτουργιών της πληροφορικής, να έχουν σχεδιαστεί και να λειτουργούν αποτελεσματικά, προκειμένου να εξασφαλίζεται η πληρότητα και η ακρίβεια των οικονομικών στοιχείων και πληροφοριών που παράγουν την χρηματοοικονομική πληροφόρηση και για το λόγο αυτό αποτελούν σημαντικό θέμα ελέγχου. Η Διοίκηση έχει παράσχει περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τις γενικές εσωτερικές δικλίδες ελέγχου των πληροφοριακών συστημάτων υπό τον τίτλο «Σύστημα Εσωτερικού Ελέγχου» στην ενότητα ΙΙ της «Δήλωσης Εταιρικής Διακυβέρνησης» που περιλαμβάνεται στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου. Με βάση την εκτίμηση των ελεγκτικών κινδύνων, αξιολογήσαμε το σχεδιασμό και την αποτελεσματικότητα των γενικών δικλίδων ελέγχου των πληροφοριακών συστημάτων που σχετίζονται με τη χρηματοοικονομική πληροφόρηση. Η αξιολόγηση αυτή περιλαμβάνει την αξιολόγηση της ασφάλειας των προσβάσεων και της διαχείρισης αλλαγών που διενεργούνται στις εφαρμογές, στα πληροφοριακά συστήματα και στις βάσεις δεδομένων, καθώς επίσης και την αξιολόγηση της διαχείριση των καθημερινών λειτουργιών πληροφορικής Οι ελεγκτικές διαδικασίες που σχετίζονται με τα πληροφοριακά συστήματα περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων, την εξέταση: • • • • • Των διαδικασιών απόδοσης και ανάκλησης δικαιωμάτων πρόσβασης στους χρήστες. Της παροχής προνομιακών δικαιωμάτων πρόσβασης σε εφαρμογές, λειτουργικά συστήματα και βάσεις δεδομένων. Της διαδικασίας περιοδικού ελέγχου των δικαιωμάτων των χρηστών. Της διαδικασίας διαχείρισης αλλαγών σε εφαρμογές, λειτουργικά συστήματα και βάσεις δεδομένων (αίτημα χρήστη, δοκιμές αποδοχής από τους χρήστες και παροχή τελικής έγκρισης προκειμένου να τεθεί σε παραγωγή). Διαχείριση των καθημερινών λειτουργιών πληροφορικής. Άλλες πληροφορίες Η Διοίκηση είναι υπεύθυνη για τις άλλες πληροφορίες. Οι άλλες πληροφορίες, περιλαμβάνονται στην προβλεπόμενη από το Ν. 3556/2007 Ετήσια Οικονομική Έκθεση και εμπεριέχουν την Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου, για την οποία γίνεται σχετική αναφορά στην “Έκθεση επί Άλλων Νομικών και Κανονιστικών Απαιτήσεων”, τη Δήλωση των Μελών του Διοικητικού Συμβουλίου, την Επεξηγηματική Έκθεση και τη Δήλωση Εταιρικής Διακυβέρνησης. Οι άλλες πληροφορίες δεν περιλαμβάνουν τις εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις και την έκθεση ελέγχου μας επί αυτών. Η γνώμη μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων δεν καλύπτει τις άλλες πληροφορίες και δεν εκφράζουμε με τη γνώμη αυτή οποιασδήποτε μορφής συμπέρασμα διασφάλισης επί αυτών. Σε σχέση με τον έλεγχό μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων, η ευθύνη μας είναι να αναγνώσουμε τις άλλες πληροφορίες, όπως παρουσιάζονται ανωτέρω και, με τον τρόπο αυτό, να εξετάσουμε αν οι άλλες πληροφορίες είναι ουσιωδώς ασυνεπείς με τις εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις ή τις γνώσεις που αποκτήσαμε κατά τον έλεγχο ή αλλιώς φαίνεται να είναι ουσιωδώς εσφαλμένες. Αν, με βάση τις εργασίες που έχουμε διενεργήσει, καταλήξουμε στο συμπέρασμα ότι υπάρχει ουσιώδες σφάλμα σε αυτές τις άλλες πληροφορίες, είμαστε υποχρεωμένοι να αναφέρουμε το γεγονός αυτό. Δεν έχουμε τίποτα να αναφέρουμε σχετικά με το θέμα αυτό. Ευθύνες της Διοίκησης και των Υπευθύνων για τη Διακυβέρνηση επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων Η Διοίκηση έχει την ευθύνη για την κατάρτιση και εύλογη παρουσίαση των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ, όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως και για εκείνες τις εσωτερικές δικλίδες ελέγχου που η Διοίκηση καθορίζει ως απαραίτητες, ώστε να καθίσταται δυνατή η κατάρτιση των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων απαλλαγμένων από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος. Κατά την κατάρτιση των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων, η Διοίκηση είναι υπεύθυνη για την αξιολόγηση της ικανότητας της Τράπεζας και του Ομίλου να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους, γνωστοποιώντας, όπου συντρέχει τέτοια περίπτωση, τα θέματα που σχετίζονται με τη συνεχιζόμενη δραστηριότητα και τη χρήση της λογιστικής αρχής της συνεχιζόμενης δραστηριότητας, εκτός και αν η Διοίκηση είτε προτίθεται να ρευστοποιήσει την Εταιρία και τον Όμιλο ή να διακόψει τη δραστηριότητά τους ή δεν έχει άλλη ρεαλιστική εναλλακτική επιλογή από το να προβεί σ ’αυτές τις ενέργειες. Η Επιτροπή Ελέγχου (άρθρο 44 του Ν. 4449/2017) της Εταιρίας και του Ομίλου έχει την ευθύνη εποπτείας της διαδικασίας χρηματοοικονομικής αναφοράς της Εταιρίας και του Ομίλου. Ευθύνες ελεγκτή για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων Οι στόχοι μας είναι να αποκτήσουμε εύλογη διασφάλιση για το κατά πόσο οι εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις, στο σύνολο τους, είναι απαλλαγμένες από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος και να εκδώσουμε έκθεση ελεγκτή, η οποία περιλαμβάνει τη γνώμη μας. Η εύλογη διασφάλιση συνιστά διασφάλιση υψηλού επιπέδου, αλλά δεν είναι εγγύηση ότι ο έλεγχος που διενεργείται σύμφωνα με τα ΔΠΕ, όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία, θα εντοπίζει πάντα ένα ουσιώδες σφάλμα, όταν αυτό υπάρχει. Σφάλματα δύναται να προκύψουν από απάτη ή από λάθος και θεωρούνται ουσιώδη όταν, μεμονωμένα ή αθροιστικά, θα μπορούσε εύλογα να αναμένεται ότι θα επηρέαζαν τις οικονομικές αποφάσεις των χρηστών, που λαμβάνονται με βάση αυτές τις εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις. Ως καθήκον του ελέγχου, σύμφωνα με τα ΔΠΕ όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία, ασκούμε επαγγελματική κρίση και διατηρούμε επαγγελματικό σκεπτικισμό καθ’ όλη τη διάρκεια του ελέγχου. Επίσης: • Εντοπίζουμε και αξιολογούμε τους κινδύνους ουσιώδους σφάλματος στις εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος, σχεδιάζοντας και διενεργώντας ελεγκτικές διαδικασίες που ανταποκρίνονται στους κινδύνους αυτούς και αποκτούμε ελεγκτικά τεκμήρια που είναι επαρκή και κατάλληλα για να παρέχουν βάση για την γνώμη μας. Ο κίνδυνος μη εντοπισμού ουσιώδους σφάλματος που οφείλεται σε απάτη είναι υψηλότερος από αυτόν που οφείλεται σε λάθος, καθώς η απάτη μπορεί να εμπεριέχει συμπαιγνία, πλαστογραφία, εσκεμμένες παραλείψεις, ψευδείς διαβεβαιώσεις ή παράκαμψη των εσωτερικών δικλίδων ελέγχου. • Κατανοούμε τις εσωτερικές δικλίδες ελέγχου που σχετίζονται με τον έλεγχο, με σκοπό το σχεδιασμό ελεγκτικών διαδικασιών κατάλληλων για τις περιστάσεις, αλλά όχι με σκοπό την διατύπωση γνώμης επί της αποτελεσματικότητας των εσωτερικών δικλίδων ελέγχου της Εταιρίας και του Ομίλου. • Αξιολογούμε την καταλληλότητα των λογιστικών αρχών και μεθόδων που χρησιμοποιήθηκαν και το εύλογο των λογιστικών εκτιμήσεων και των σχετικών γνωστοποιήσεων που έγιναν από τη Διοίκηση. • Αποφαινόμαστε για την καταλληλότητα της χρήσης από τη Διοίκηση της λογιστικής αρχής της συνεχιζόμενης δραστηριότητας και με βάση τα ελεγκτικά τεκμήρια που αποκτήθηκαν για το αν υπάρχει ουσιώδης αβεβαιότητα σχετικά με γεγονότα ή συνθήκες που μπορεί να υποδηλώνουν ουσιώδη αβεβαιότητα ως προς την ικανότητα της Εταιρίας και του Ομίλου να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους. Αν συμπεράνουμε ότι υφίσταται ουσιώδης αβεβαιότητα, είμαστε υποχρεωμένοι στην έκθεση ελεγκτή να επιστήσουμε την προσοχή στις σχετικές γνωστοποιήσεις των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων ή αν αυτές οι γνωστοποιήσεις είναι ανεπαρκείς να διαφοροποιήσουμε τη γνώμη μας. Τα συμπεράσματά μας βασίζονται σε ελεγκτικά τεκμήρια που αποκτώνται μέχρι την ημερομηνία της έκθεσης ελεγκτή. Ωστόσο, μελλοντικά γεγονότα ή συνθήκες ενδέχεται να έχουν ως αποτέλεσμα η Εταιρία και ο Όμιλος να παύσουν να λειτουργούν ως συνεχιζόμενη δραστηριότητα. • Αξιολογούμε τη συνολική παρουσίαση, τη δομή και το περιεχόμενο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων, συμπεριλαμβανομένων των γνωστοποιήσεων, καθώς και το κατά πόσο οι εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις απεικονίζουν τις υποκείμενες συναλλαγές και τα γεγονότα με τρόπο που επιτυγχάνεται η εύλογη παρουσίαση. Ευθύνες ελεγκτή για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων –συνέχεια • Αποκτούμε επαρκή και κατάλληλα ελεγκτικά τεκμήρια αναφορικά με την χρηματοοικονομική πληροφόρηση των οντοτήτων ή των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων εντός του Ομίλου για την έκφραση γνώμης επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων. Είμαστε υπεύθυνοι για την καθοδήγηση, την επίβλεψη και την διενέργεια του ελέγχου του Ομίλου. Παραμένουμε αποκλειστικά υπεύθυνοι για την ελεγκτική μας γνώμη. Μεταξύ άλλων θεμάτων, κοινοποιούμε στους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση, το σχεδιαζόμενο εύρος και το χρονοδιάγραμμα του ελέγχου, καθώς και σημαντικά ευρήματα του ελέγχου, συμπεριλαμβανομένων όποιων σημαντικών ελλείψεων στις εσωτερικές δικλίδες ελέγχου εντοπίζουμε κατά τη διάρκεια του ελέγχου μας. Επιπλέον, δηλώνουμε προς τους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση ότι έχουμε συμμορφωθεί με τις σχετικές απαιτήσεις δεοντολογίας περί ανεξαρτησίας και γνωστοποιούμε προς αυτούς όλες τις σχέσεις και άλλα θέματα που μπορεί εύλογα να θεωρηθεί ότι επηρεάζουν την ανεξαρτησία μας και τα σχετικά μέτρα προστασίας, όπου συντρέχει περίπτωση. Από τα θέματα που γνωστοποιήθηκαν στους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση, καθορίζουμε τα θέματα εκείνα που ήταν εξέχουσας σημασίας για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων της ελεγχόμενης χρήσεως και ως εκ τούτου αποτελούν τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου. Έκθεση επί Άλλων Νομικών και Κανονιστικών Απαιτήσεων 1. Έκθεση Διαχείρισης Διοικητικού Συμβουλίου Λαμβάνοντας υπόψη ότι η Διοίκηση έχει την ευθύνη για την κατάρτιση της Έκθεσης Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου και της Δήλωσης Εταιρικής Διακυβέρνησης που περιλαμβάνεται στην έκθεση αυτή, κατ’ εφαρμογή των διατάξεων της παραγράφου 5 του άρθρου 2 του Ν. 4336/2015 (μέρος Β), σημειώνουμε ότι: α) Στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου περιλαμβάνεται Δήλωση Εταιρικής Διακυβέρνησης, η οποία παρέχει τα πληροφοριακά στοιχεία που ορίζονται στο άρθρο 152 του Ν. 4548/2018. β) Κατά τη γνώμη μας η Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου έχει καταρτισθεί σύμφωνα με τις ισχύουσες νομικές απαιτήσεις των άρθρων 150, 151, 153 και 154 και της παραγράφου 1 (περιπτώσεις γ’ και δ’) του άρθρου 152 του Νόμου 4548/2018 και το περιεχόμενο αυτής αντιστοιχεί με τις συνημμένες εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις της χρήσης που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2020. γ) Με βάση τη γνώση που αποκτήσαμε κατά το έλεγχό μας, για την Εταιρία και τον Όμιλο και το περιβάλλον της, δεν έχουμε εντοπίσει ουσιώδεις ανακρίβειες στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού της Συμβουλίου. 2. Συμπληρωματική Έκθεση προς την Επιτροπή Ελέγχου Η γνώμη μας επί των συνημμένων εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων είναι συνεπής με τη Συμπληρωματική Έκθεσή μας προς την Επιτροπή Ελέγχου της Εταιρίας και του Ομίλου, που προβλέπεται από το άρθρο 11 του κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) αριθ. 537/2014. 3. Παροχή Μη Ελεγκτικών Υπηρεσιών Δεν παρείχαμε στην Εταιρία και τις θυγατρικές της μη ελεγκτικές υπηρεσίες που απαγορεύονται σύμφωνα με το άρθρο 5 του κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) αριθ. 537/2014. Οι επιτρεπόμενες μη ελεγκτικές υπηρεσίες που έχουμε παράσχει στην Εταιρία και τις θυγατρικές της, κατά τη διάρκεια της χρήσης που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2020, γνωστοποιούνται στην σημείωση 47 των συνημμένων εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων. 4. Διορισμός Ελεγκτή Διοριστήκαμε για πρώτη φορά ως Ορκωτοί Ελεγκτές Λογιστές της Εταιρίας (πρώην Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε.) με την από 28 Ιουνίου 2017 απόφαση της Ετήσιας Τακτικής Γενικής Συνέλευσης των Μετόχων. Η χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2020 είναι η τέταρτη χρονιά διορισμού μας, ως Ορκωτοί Ελεγκτές Λογιστές, από τη Γενική Συνέλευση των Μετόχων. Αθήνα, 26 Μαρτίου 2021 Ο Ορκωτός Ελεγκτής Λογιστής Δημήτρης Κουτσός - Κουτσόπουλος Α.Μ. ΣΟΕΛ: 26751 Deloitte Ανώνυμη Εταιρεία Ορκωτών Ελεγκτών Λογιστών Φραγκοκκλησιάς 3α & Γρανικού, 151 25 Μαρούσι Α.Μ. ΣΟΕΛ: E120 This document has been prepared by Deloitte Certified Public Accountants Societe Anonyme. Deloitte Certified Public Accountants Societe Anonyme, a Greek company, registered in Greece with registered number 0001223601000 and its registered office at Marousi, Attica, 3a Fragkokklisias & Granikou str., 151 25, is one of the Deloitte Central Mediterranean S.r.l. (“DCM”) countries. DCM, a company limited by guarantee registered in Italy with registered number 09599600963 and its registered office at Via Tortona no. 25, 20144, Milan, Italy is one of the Deloitte NSE LLP geographies. Deloitte NSE LLP is a UK limited liability partnership and member firm of DTTL, a UK private company limited by guarantee. DTTL and each of its member firms are legally separate and independent entities. DTTL, Deloitte NSE LLP and Deloitte Central Mediterranean S.r.l. do not provide services to clients. Please see www.deloitte.com/about to learn more about our global network of member firms. Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Κατάσταση Αποτελεσμάτων € Εκατ. Σημείωση ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Τόκοι και εξομοιούμενα έσοδα Τόκοι και εξομοιούμενα έξοδα ΚΑΘΑΡΑ ΕΣΟΔΑ ΑΠΟ ΤΟΚΟΥΣ Έσοδα προμηθειών Έξοδα προμηθειών ΚΑΘΑΡΑ ΕΣΟΔΑ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ Έσοδα από μερίσματα Καθαρά κέρδη/ (ζημίες) από χρηματοοικονομικά μέσα που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσματικών λογαριασμών Καθαρά κέρδη/ (ζημίες) από χρηματοοικονομικά μέσα που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων Καθαρά κέρδη/ (ζημίες) από αποαναγνώριση χρηματοοικονομικών μέσων στο αποσβεσμένο κόστος Κέρδος/ (ζημία) από πώληση θυγατρικών, συγγενών και επιχειρηματικών δραστηριοτήτων Λοιπά έσοδα/ (έξοδα) ΣΥΝΟΛΟ ΚΑΘΑΡΩΝ ΕΣΟΔΩΝ Αμοιβές και έξοδα προσωπικού Έξοδα διοίκησης Αποσβέσεις Καθαρά κέρδη/ (ζημίες) από πώληση ενσώματων παγίων και άυλων στοιχείων ενεργητικού ΣΥΝΟΛΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΕΞΟΔΩΝ ΠΡΟ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ ΚΕΡΔΗ ΠΡΟ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ, ΑΠΟΜΕΙΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΦΟΡΩΝ Αναμενόμενες ζημίες απομείωσης αξίας δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Αναστροφές/ (ζημίες) απομείωσης λοιπών στοιχείων ενεργητικού Αναμενόμενες (ζημίες απομειώσεων) / αναστροφές χρηματοοικονομικών μέσων στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων Απομείωση αξίας θυγατρικών και συγγενών εταιρειών Απομείωση αξίας ενσώματων παγίων και άυλων στοιχείων ενεργητικού Απομείωση απαιτήσεων από χρεωστικούς τίτλους στο αποσβεσμένο κόστος Λοιπές απομειώσεις (ζημίες απομειώσεων) / αναστροφές Λοιπές προβλέψεις (έξοδα)/ αναστροφές Αποτελέσματα συμμετοχών σε συγγενείς εταιρείες και κοινοπραξίες ΚΕΡΔΗ/ (ΖΗΜΙΕΣ) ΠΡΟ ΦΟΡΩΝ Φόρος εισοδήματος ΚΕΡΔΗ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠΟ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΔΙΑΚΟΠΕΙΣΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Κέρδη/ (ζημίες) μετά από φόρο εισοδήματος από διακοπείσες δραστηριότητες ΚΕΡΔΗ/ (ΖΗΜΙΕΣ) ΧΡΗΣΗΣ Από συνεχιζόμενες δραστηριότητες Κέρδη/ (ζημίες) αναλογούντα στους μετόχους της μητρικής Κέρδη/ (ζημίες) αναλογούντα στα δικαιώματα μειοψηφίας Από διακοπείσες δραστηριότητες Κέρδη/ (ζημίες) αναλογούντα στους μετόχους της μητρικής Κέρδη/ (ζημίες) αναλογούντα στα δικαιώματα μειοψηφίας Κέρδη/ (ζημίες) ανά μετοχή αναλογούντα στους μετόχους της μητρικής (σε €): Από συνεχιζόμενες δραστηριότητες - Βασικά - Προσαρμοσμένα Από διακοπείσες δραστηριότητες - Βασικά - Προσαρμοσμένα Σύνολο - Βασικά - Προσαρμοσμένα` 7 7 Όμιλος Εταιρεία Χρήση που έληξε την Χρήση που έληξε την 31/12/2020 31/12/2019 31/12/2020 31/12/2019 1.825 (339) 1.486 408 (91) 317 3 1.855 (420) 1.435 417 (99) 318 2 1.813 (339) 1.475 358 (80) 278 16 1.867 (418) 1.449 358 (89) 269 6 36 13 38 12 2 5 2 5 9 7 9 7 24 (3) 345 (2) 348 10 43 1.893 (571) (407) (115) 48 2.174 (504) (387) (123) 56 1.871 (544) (381) (110) 9 2.106 (479) (363) (118) 8 8 9 11 12 25, 26 8 1 - 1 (1.084) 809 (1.013) 1.161 (1.035) 836 (959) 1.147 5 (1.104) (710) (1.123) (950) 29 (189) (62) (172) (42) 42 (6) 8 (6) 8 (6) (4) (12) (16) (530) (128) (658) 0 (14) (1) 1 5 389 (123) 266 (44) (4) (37) (549) (177) (726) (25) (12) (1) 4 130 (103) 27 (10) (668) 10 276 (726) 27 (652) (6) 270 (4) - - (10) - 10 - - - 15 15 (1,49) (1,49) 0,62 0,32 - - 15 15 (0,02) (0,02) 0,02 0,01 - - 15 15 (1,51) (1,51) 0,64 0,33 - - 24 25, 26 34 24 14 13 124 Οι σημειώσεις που παρατίθενται στις σελίδες 130 έως 409 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Κατάσταση Συνολικών Εσόδων Όμιλος € Εκατ. Σημείωση Εταιρεία Χρήση που έληξε την Χρήση που έληξε την 31/12/2020 31/12/2019 31/12/2020 31/12/2019 ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ (658) 266 (726) 27 16 74 115 74 115 16 (5) 9 - - Μεταβολή αποθεματικού συμμετοχικών τίτλων που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων 16 (12) 30 (12) 28 Μεταβολή αποθεματικού από αναλογιστικά κέρδη/ (ζημίες) 16 (6) (6) (6) (6) Λοιπά συνολικά έσοδα/ (έξοδα) μετά από φόρους (Β) 16 Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα/ (έξοδα) μετά από φόρους (Α)+(Β) 51 (607) 148 414 56 (670) 137 165 - Aναλογούντα στους μετόχους της μητρικής (601) 418 - - - Aναλογούντα στα δικαιώματα μειοψηφίας (6) (4) - - (10) 10 - - - (4) - - - (4) - - Μεταβολή αποθεματικού συμμετοχικών τίτλων που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων - (1) - - Μεταβολή αποθεματικού από αναλογιστικά κέρδη/ (ζημίες) - - - - Λοιπά συνολικά έσοδα/ (έξοδα) μετά από φόρους (Δ) - (9) - - Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα/ (έξοδα) μετά από φόρους (Γ)+(Δ) (10) - - - - Aναλογούντα στους μετόχους της μητρικής (10) - - - - Aναλογούντα στα δικαιώματα μειοψηφίας - - - - Κέρδη περιόδου (A) Λοιπά συνολικά έσοδα μετά από φόρους: Ποσά που ενδέχεται να αναταξινομηθούν μεταγενέστερα στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων Μεταβολή αποθεματικού χρεωστικών τίτλων που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων Μεταβολή αποθεματικού συναλλαγματικών διαφορών Ποσά που δεν αναταξινομούνται μεταγενέστερα στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων ΔΙΑΚΟΠΕΙΣΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Κέρδη/ (ζημίες) περιόδου (Γ) Λοιπά συνολικά έσοδα μετά από φόρους: Ποσά που ενδέχεται να αναταξινομηθούν μεταγενέστερα στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων Μεταβολή αποθεματικού χρεωστικών τίτλων που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων Μεταβολή αποθεματικού συναλλαγματικών διαφορών Ποσά που δεν αναταξινομούνται μεταγενέστερα στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων 125 Οι σημειώσεις που παρατίθενται στις σελίδες 130 έως 409 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης € Εκατ. Σημείωση Όμιλος Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 31/12/2020 31/12/2019 ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ Ταμείο και διαθέσιμα στις Κεντρικές Τράπεζες 17 8.903 3.349 - 3.314 Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυμάτων Χρηματοοικονομικά μέσα ενεργητικού αποτιμώμενα σε εύλογες αξίες μέσω αποτελεσματικών λογαριασμών Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται υποχρεωτικά στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσματικών λογαριασμών Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα 18 1.258 1.307 462 1.239 20 353 663 - 654 20 146 131 10 131 19 507 479 - 479 21 8 39.624 38 39.162 3.826 38 39.801 50 51 - 51 2.898 4.964 1.647 1.121 696 1.646 1.121 Συμφωνίες επαναπώλησης τίτλων πελατών Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών που επιμετρώνται υποχρεωτικά στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσματικών λογαριασμών Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων Απαιτήσεις από χρεωστικούς τίτλους στο αποσβεσμένο κόστος Διακρατούμενα προς πώληση στοιχεία ενεργητικού Επενδύσεις σε ακίνητα 22 23 28 181 264 - 259 27 1.119 1.112 - 447 - - 4.881 586 Επενδύσεις σε θυγατρικές εταιρείες Επενδύσεις σε συγγενείς εταιρείες και κοινοπραξίες 24 268 264 - 255 Ενσώματα πάγια στοιχεία 26 995 1.044 - 980 Άυλα στοιχεία ενεργητικού 25 280 287 - 248 Τρέχουσες φορολογικές απαιτήσεις 36 176 206 22 202 Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις 37 6.337 6.478 - 6.439 Λοιπά στοιχεία ενεργητικού 29 3.395 3.521 138 3.118 Στοιχεία ενεργητικού από διακοπείσες δραστηριότητες 13 112 108 - - 71.576 61.231 10.036 61.007 ΣΥΝΟΛΟ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ Υποχρεώσεις προς πιστωτικά ιδρύματα 30 11.376 3.296 - 3.277 Υποχρεώσεις προς πελάτες 31 49.636 47.351 - 47.572 Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα 19 460 482 - 482 Υποχρεώσεις από πιστωτικούς τίτλους 32 471 481 2.383 481 Λοιπές δανειακές υποχρεώσεις 33 933 414 931 412 3 9 - - Τρέχουσες φορολογικές υποχρεώσεις Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις 37 31 32 1 - Υποχρεώσεις για παροχές μετά τη συνταξιοδότηση και λήξης εργασιακής σχέσης 38 143 130 - 125 Προβλέψεις για κινδύνους και βάρη 35 202 173 - 165 Λοιπές υποχρεώσεις 34 13 1.136 31 1.071 19 12 - 939 - 64.423 53.458 3.328 53.454 Υποχρεώσεις από διακοπείσες δραστηριότητες ΣΥΝΟΛΟ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ ΙΔΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ Μετοχικό κεφάλαιο (κοινές μετοχές) 41 2.620 2.620 2.620 2.620 Διαφορά από έκδοση μετοχών υπέρ το άρτιο 41 13.075 13.075 13.075 13.075 Υπό αίρεση μετατρέψιμες ομολογίες 41 2.040 2.040 2.040 2.040 Μείον: Ίδιες μετοχές 41 (1) (1) - - Λοιπά αποθεματικά και αποτελέσματα εις νέον Ίδια Κεφάλαια αναλογούντα στους μετόχους της μητρικής Δικαιώματα μειοψηφίας 42 (10.687) 7.047 106 (10.075) 7.659 115 (11.027) 6.708 - (10.181) 7.553 - ΣΥΝΟΛΟ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ΣΥΝΟΛΟ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ 7.153 7.773 6.708 7.553 71.576 61.231 10.036 61.007 126 Οι σημειώσεις που παρατίθενται στις σελίδες 130 έως 409 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Κατάσταση Μεταβολών Ιδίων Κεφαλαίων Όμιλος Αναλογούντα στους μετόχους μητρικής Σημείωση € Εκατ. Υπόλοιπο έναρξης την 1/1/2019 Λοιπά συνολικά έσοδα μετά από φόρους Κέρδη/ (ζημίες) χρήσης Συνολικά έσοδα/ (έξοδα) για την χρήση Καταβολή στους κατόχους των υπό αίρεση μετατρέψιμων ομολογιών Μεταφορά μεταξύ λοιπών αποθεματικών και αποτελεσμάτων εις νέον Ανακύκληση στα αποτελέσματα του σωρευμένου αποθεματικού χρηματοοικονομικών μέσων που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων Πωλήσεις και μεταβολές ποσοστών Αποτελέσματα εις νέον Σύνολο Δικαιώματα Σύνολο μειοψηφίας 2.620 13.075 2.040 (1) (59) 97 144 (10.526) 7.390 116 7.506 - - - - 5 5 139 139 - (6) 279 273 139 279 418 (4) (4) 138 276 414 42 - - - - - - - (165) (165) - (165) 42 - - - - - - 2 (2) - - - 42 - - - - - - - 2 2 - 2 42 16 42 Συνολικά έσοδα/ (έξοδα) για την χρήση Μεταφορά μεταξύ αποθεματικών και αποτελεσμάτων εις νέον 42 Πωλήσεις και μεταβολές ποσοστών 42 Υπόλοιπο την 31/12/2020 Αποθεματικό συναλλαγματικών διαφορών 16 42 Υπόλοιπο την 31/12/2019 Υπόλοιπο έναρξης την 1/1/2020 Λοιπά συνολικά έσοδα μετά από φόρους Κέρδη/ (ζημίες) χρήσης Υπό αίρεση Μετοχικό Υπέρ Ίδιες μετατρέψιμες Κεφάλαιο το άρτιο Μετοχές ομολογίες Αποθεματικό χρημ/κών μέσων που επιμετρώνται Λοιπά στην εύλογη Αποθεμααξία μέσω των τικά λοιπών συνολικών εσόδων - - - - - - (28) 43 14 3 17 2.620 13.075 2.040 (1) (54) 236 118 (10.375) 7.659 115 7.773 2.620 - 13.075 - 2.040 - (1) - (54) (5) - 236 61 - 118 - (10.375) (6) (662) 7.659 50 (662) 115 (6) 7.773 50 (668) - - - - (5) 61 - (668) (612) (6) (618) - - - - - (16) 1 15 - - - - - - - - - (4) 4 - (3) (2) 2.620 13.075 2.040 (1) (59) 281 115 (11.024) 7.047 106 7.153 127 Οι σημειώσεις που παρατίθενται στις σελίδες 130 έως 409 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Εταιρεία Σημείωση € Εκατ. Υπόλοιπο έναρξης την 1/1/2019 Λοιπά συνολικά έσοδα μετά από φόρους Κέρδη/ (ζημίες) χρήσης Συνολικά έσοδα/ (έξοδα) για την χρήση Καταβολή στους κατόχους των υπό αίρεση μετατρέψιμων ομολογιών 16 42 42 Υπόλοιπο την 31/12/2019 Υπόλοιπο έναρξης την 1/1/2020 Λοιπά συνολικά έσοδα μετά από φόρους Κέρδη/ (ζημίες) χρήσης Συνολικά έσοδα/ (έξοδα) για την χρήση Μεταφορά μεταξύ αποθεματικών και αποτελεσμάτων εις νέον Απορρόφηση θυγατρικών εταιρειών Εισφορά στο νέο πιστωτικό ίδρυμα Υπόλοιπο την 31/12/2020 16 42 42 42 Μετοχικό Κεφάλαιο Αποθεματικό χρημ/κών μέσων που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων Υπό αίρεση μετατρέψιμες ομολογίες Υπέρ το άρτιο Λοιπά Αποθεματικά Αποτελέσματα εις νέον Σύνολο 2.620 13.075 2.040 93 96 (10.370) 7.554 - - - 143 143 - - (6) 27 22 (165) 137 27 165 (165) 2.620 13.075 2.040 236 96 (10.514) 7.553 2.620 - 13.075 - 2.040 - 236 61 61 (16) (281) 96 - (10.514) (5) (726) (732) 16 65 41 7.553 56 (726) (670) 65 (240) 2.620 13.075 2.040 - 96 (11.123) 6.708 128 Οι σημειώσεις που παρατίθενται στις σελίδες 130 έως 409 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Κατάσταση Ταμειακών Ροών Όμιλος Χρήση που έληξε την € Εκατ. Εταιρεία Χρήση που έληξε την 31/12/2019 Σημείωση 31/12/2019 31/12/2020 Όπως αναμορφώ θηκαν 31/12/2020 Όπως αναμορφώ θηκαν Κέρδη/ (ζημίες) προ φόρων Προσαρμογή κερδών/ ζημιών προ φόρων: (540) 393 (549) 130 Προστίθενται: προβλέψεις και λοιπά έξοδα απομείωσης Προστίθενται: αποσβέσεις Προστίθενται: παροχές μετά τη συνταξιοδότηση και δαπάνες κόστους αποχώρησης Καθαρά (κέρδη)/ ζημίες από χρηματοοικονομικά μέσα που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσματικών λογαριασμών Καθαρά (κέρδη)/ ζημίες από χρηματοοικονομικά μέσα που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων (Κέρδη)/ ζημίες από επενδυτικές δραστηριότητες Δεδουλευμένοι τόκοι από επενδυτικές και χρηματοδοτικές δραστηριότητες Ταμειακές ροές από λειτουργικές δραστηριότητες πριν τη μεταβολή σε λειτουργικά στοιχεία ενεργητικού και υποχρεώσεων Μεταβολές λειτουργικών στοιχείων ενεργητικού και υποχρεώσεων: Καθαρή (αύξηση)/ μείωση των διαθεσίμων στις Κεντρικές Τράπεζες Καθαρή (αύξηση)/ μείωση των χρηματοοικονομικών μέσων αποτιμώμενων σε εύλογες αξίες μέσω αποτελεσματικών λογαριασμών Καθαρή (αύξηση)/ μείωση των χρηματοοικονομικών μέσων που επιμετρώνται υποχρεωτικά στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσματικών λογαριασμών Καθαρή (αύξηση)/ μείωση των απαιτήσεων από χρεωστικούς τίτλους στο αποσβεσμένο κόστος Καθαρή (αύξηση)/ μείωση των απαιτήσεων κατά πιστωτικών ιδρυμάτων Καθαρή (αύξηση)/ μείωση των δανείων και απαιτήσεων από πελάτες Καθαρή (αύξηση)/ μείωση συμφωνιών επαναπώλησης τίτλων πελατών Καθαρή (αύξηση)/ μείωση των λοιπών στοιχείων ενεργητικού Καθαρή αύξηση/ (μείωση) των υποχρεώσεων προς πιστωτικά ιδρύματα Καθαρή αύξηση/ (μείωση) των υποχρεώσεων αποτιμώμενων στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσματικών λογαριασμών Καθαρή αύξηση/ (μείωση) των υποχρεώσεων προς πελάτες Καθαρή αύξηση/ (μείωση) των λοιπών υποχρεώσεων Καθαρές ταμειακές ροές από λειτουργικές δραστηριότητες πριν την καταβολή φόρου εισοδήματος Φόρος εισοδήματος που καταβλήθηκε Καθαρή ταμειακή εισροή/ (εκροή) από λειτουργικές δραστηριότητες 1.323 118 152 784 130 46 1.386 110 150 1.017 118 45 15 7 16 10 (2) 14 26 (5) (356) (14) (2) (22) 28 (5) (349) (14) 1.107 984 1.115 953 - 1 - - 244 (291) 246 (292) (18) (3.855) 22 (1.361) 31 (78) 8.080 (30) (913) (236) (323) 66 (104) (2.331) (17) (3.855) 18 (1.329) 31 (44) 8.063 (30) (913) (112) (413) 65 (56) (2.584) 2.285 (163) 6.294 (8) 6.286 (62) 2.556 (6) (689) (3) (692) 2.321 (219) 6.329 (5) 6.324 (62) 2.654 (44) (835) (1) (836) (58) 43 (24) (84) 14 (21) (48) 5 (23) (69) 12 (21) 54 245 54 240 (1.960) (1.762) (1.938) (1.724) 848 2.566 840 2.512 - - - (4) Ταμειακές pοές από λειτουργικές δραστηριότητες Ταμειακές ροές από επενδυτικές δραστηριότητες Αγορά ενσώματων παγίων στοιχείων Εισπράξεις από πώληση ενσώματων παγίων και άυλων στοιχείων ενεργητικού Αγορά άυλων στοιχείων ενεργητικού Εισπράξεις από πωλήσεις διακρατούμενων προς πώληση στοιχείων ενεργητικού εξαιρούμενων των θυγατρικών εταιρειών Αγορά χρηματοοικονομικών μέσων που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων Εισπράξεις από πώληση χρηματοοικονομικών μέσων που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων Εξαγορές θυγατρικών εταιρειών, εξαιρουμένων των ταμειακών διαθεσίμων που αποκτήθηκαν και συμμετοχή σε (αυξήσεις)/μειώσεις μετοχικού κεφαλαίου Εισπράξεις από πωλήσεις θυγατρικών και λοιπών επιχειρηματικών δραστηριοτήτων, εξαιρουμένων των ταμειακών διαθεσίμων που πωλήθηκαν Eξαγορές, ιδρύσεις και συμμετοχή σε (αυξήσεις)/μειώσεις μετοχικού κεφαλαίου συγγενών εταιρειών και κοινοπραξιών Εισπράξεις από πωλήσεις συγγενών εταιρειών Είσπραξη μερισμάτων Καθαρή ταμειακή εισροή/ (εκροή) από επενδυτικές δραστηριότητες Ταμειακές ροές από χρηματοδοτικές δραστηριότητες Έκδοση/ (αποπληρωμή) πιστωτικών τίτλων και λοιπών δανειακών κεφαλαίων Ταμειακές πληρωμές κεφαλαίου και τόκων χρηματοδοτικών μισθώσεων Καταβολή στους κατόχους των υπό αίρεση μετατρέψιμων ομολογιών Καθαρή ταμειακή εισροή/ (εκροή) από χρηματοδοτικές δραστηριότητες Συναλλαγματικές διαφορές του ταμείου και των ταμειακών ισοδυνάμων Καθαρή αύξηση/ (μείωση) του ταμείου και ταμειακών ισοδυνάμων (Α) Ταμείο και ταμειακά ισοδύναμα που εισφέρθηκαν στο νέο πιστωτικό ίδρυμα (Β) Ταμείο και ταμειακά ισοδύναμα έναρξης χρήσης (Γ) Ταμείο και ταμειακά ισοδύναμα στο τέλος της χρήσης (Α)+(Β)+(Γ) 11 25 42 44 - (16) - 430 (28) 8 (1.116) (10) 1 1 934 (28) 13 (1.125) (8) 1 5 1.374 437 (35) 402 340 (31) (165) 143 437 (26) 411 337 (28) (165) 144 (11) 5.561 3.742 9.303 6 391 3.351 3.742 (13) 5.598 (8.775) 3.640 462 3 686 2.954 3.640 Κατά την τρέχουσα χρήση, ο Όμιλος τροποποίησε την παρουσίαση της Κατάστασης των Ταμειακών Ροών, έτσι ώστε να παρουσιάζονται συνολικά οι συνεχιζόμενες και οι διακοπτόμενες δραστηριότητες. Τα αντίστοιχα κονδύλια της συγκριτικής χρήσης έχουν αναμορφωθεί προκειμένου να είναι συγκρίσιμα με την τρέχουσα χρήση. 129 Οι σημειώσεις που παρατίθενται στις σελίδες 130 έως 409 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 1 Γενικές πληροφορίες Την 30η Δεκεμβρίου 2020, οι κύριες τραπεζικές δραστηριότητες της πρώην Τράπεζας Πειραιώς, η οποία ήταν εγγεγραμμένη στο Γ.Ε.Μ.Η. με αριθμό 225501000 (η «Διασπώμενη»), διασπάστηκαν μέσω απόσχισης κλάδου και εισφέρθηκαν στο νεοσύστατο πιστωτικό ίδρυμα, που έχει συσταθεί με την ίδια εταιρική επωνυμία, δηλαδή Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε. (η «Διάσπαση»). Ως αποτέλεσμα της Διάσπασης: • Η Τράπεζα Πειραιώς A.E. (η «Επωφελούμενη» ή η «Τράπεζα») αντικατέστησε την Διασπώμενη, μέσω καθολικής διαδοχής, σύμφωνα με τον Ελληνικό Νόμο, σε όλα τα μεταβιβαζόμενα περιουσιακά στοιχεία ενεργητικού και τις υποχρεώσεις των κύριων τραπεζικών δραστηριοτήτων της Διασπώμενης, • Η Διασπώμενη έπαψε να είναι πιστωτικό ίδρυμα, διακράτησε δραστηριότητες, περιουσιακά στοιχεία ενεργητικού και υποχρεώσεις που δεν συνδέονται με τις κύριες τραπεζικές δραστηριότητες και άλλαξε την εταιρική της επωνυμία σε «Πειραιώς Financial Holdings Ανώνυμη Εταιρεία» (η «Εταιρεία»), ενώ οι μετοχές της συνέχισαν να διαπραγματεύονται στο Χρηματιστήριο Αθηνών και • Η Εταιρεία κατέχει το 100% των κοινών μετοχών της Επωφελούμενης και έχει καταστεί η άμεση η έμμεση μητρική εταιρεία για όλες τις εταιρείες, που πριν την Διάσπαση, αποτελούσαν τον Όμιλο. Ανατρέξτε στη Σημείωση 3 για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την Διάσπαση. Η Εταιρεία ιδρύθηκε το 1916 και οι μετοχές της είναι ονομαστικές και εισηγμένες στην Αγορά Αξιών του Χρηματιστηρίου Αθηνών από το 1918. Η Εταιρεία λειτουργεί με τη μορφή ανώνυμης εταιρείας, σύμφωνα με τις διατάξεις του νόμου 4548/2018, όπως ισχύουν επί του παρόντος, καθώς και το εφαρμοστέο θεσμικό πλαίσιο που διέπει τη λειτουργία των εισηγμένων εταιρειών και εποπτεύεται σε ενοποιημένη βάση από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και την Τράπεζα της Ελλάδος. Σύμφωνα με το Καταστατικό της, στους σκοπούς της Εταιρείας περιλαμβάνεται μεταξύ άλλων, η άμεση και έμμεση συμμετοχή σε ημεδαπά ή/και σε αλλοδαπά νομικά πρόσωπα, λοιπές οντότητες και επιχειρήσεις κάθε μορφής και σκοπού που έχουν ήδη εγκαθιδρυθεί ή πρόκειται να εγκαθιδρυθούν, η ανάληψη ή η άσκηση επ’ αμοιβή της δραστηριότητας διαμεσολάβησης και διανομής ασφαλιστικών προϊόντων, κατά την έννοια του Ν. 4583/2018, όπως εκάστοτε ισχύει για λογαριασμό μίας ή περισσότερων ασφαλιστικών επιχειρήσεων (ασφαλιστικός πράκτορας), η παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών ασφαλίσεων και ασφαλιστικών αποζημιώσεων προς τρίτους και στις επιχειρήσεις του Ομίλου της Εταιρείας, καθώς επίσης και η έρευνα, η μελέτη και η ανάλυση θεμάτων που σχετίζονται με το χώρο της ασφάλισης. Παρέχοντας συμβουλές χρηματοοικονομικών υπηρεσιών που περιλαμβάνουν σχεδιασμό, ανάπτυξη, έρευνα, αναδιοργάνωση, αξιολόγηση, επιχειρηματική στρατηγική, εξαγορές, πωλήσεις, συγχωνεύσεις και αναδιάρθρωση εταιρειών. Ο Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings A.E και οι θυγατρικές του (ο «Όμιλος»), έχει συσταθεί και εδρεύει στην Ελλάδα. Η διεύθυνση της έδρας της είναι Αμερικής 4, 105 64 Αθήνα, αριθμός Γ.Ε.ΜΗ 225501000. Η διάρκεια της Εταιρείας έχει ορισθεί μέχρι την 6η Ιουλίου 2099. Ο Όμιλος αναπτύσσει δραστηριότητες στη Νοτιοανατολική και Δυτική Ευρώπη. Την 31η Δεκεμβρίου 2020 ο Όμιλος απασχολεί συνολικά 11.395 άτομα εκ των οποίων 966 άτομα αντιστοιχούν σε μη συνεχιζόμενες δραστηριότητες (ΗMIΘΕΑ Α.Ε.). Η Εταιρεία αντίστοιχα απασχολεί 33 άτομα. 130 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Η μετοχή της Πειραιώς Financial Holdings συμμετέχει, πέραν του Γενικού Δείκτη του Χ.Α., σε μια σειρά από άλλους δείκτες, όπως FTSE/X.A. (Large Cap, Βanks), FTSE (Emerging Markets SC, Med 100), MSCI (Global SC, EMEA, Greece), Stoxx (All Europe TMI, Emerging Markets, Balkan) και S&P (Global, Greece BMI). Το Διοικητικό Συμβούλιο της «Πειραιώς Financial Holdings Α.Ε» κατά την ημερομηνία έγκρισης των Ενοποιημένων Οικονομικών Καταστάσεων του Ομίλου και των ατομικών Οικονομικών Καταστάσεων της Εταιρείας για την περίοδο που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2020 («Ετήσιες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις»), αποτελείται από τα ακόλουθα μέλη: Γεώργιος Π. Χαντζηνικολάου Πρόεδρος Δ.Σ., Μη Εκτελεστικό Μέλος Karel G. De Boeck Αντιπρόεδρος Δ.Σ., Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Χρήστος Ι. Μεγάλου Διευθύνων Σύμβουλος, Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ. Βασίλειος Δ. Κουτεντάκης Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ. Βενετία Γ. Κοντογούρη Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ. Arne S. Berggren Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ. Enrico Tommaso C. Cucchiani Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ. David R. Hexter Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ. Σολομών Α. Μπεράχας Μη εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ. Andrew D. Panzures Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ. Anne J. Weatherston Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ. Alexander Z. Blades Μη εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ. Περικλής Ν. Δοντάς Μη Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ., Εκπρόσωπος του ΤΧΣ βάσει Ν. 3864/2010. Σύμφωνα με το Καταστατικό της Εταιρείας και το ισχύον θεσμικό πλαίσιο, τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας εκλέγονται από τη Γενική Συνέλευση των μετόχων αυτής και είναι επανεκλέξιμα. Η θητεία των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου δεν μπορεί να υπερβεί τα τρία (3) έτη και παρατείνεται μέχρι την Τακτική Γενική Συνέλευση που συνέρχεται μετά τη λήξη της θητείας τους. Επισημαίνεται ότι σύμφωνα με τον Ν.3864/2010, στο Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας μετέχει και εκπρόσωπος του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας («ΤΧΣ»). Επίσης σε περίπτωση αντικατάστασης μέλους του Διοικητικού Συμβουλίου, σύμφωνα με το Νόμο και το Καταστατικό της Εταιρείας, η εκάστοτε αντικατάσταση ισχύει για το υπόλοιπο της θητείας του μέλους που αντικαθίσταται. Η θητεία του παρόντος Διοικητικού Συμβουλίου, σύμφωνα με την απόφαση που έλαβε η Τακτική Γενική Συνέλευση των μετόχων της Εταιρείας κατά την 26η Ιουνίου 2020, λήγει την 26η Ιουνίου 2023. 131 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 2 Βάση κατάρτισης και σημαντικές λογιστικές αρχές 2.1 Βάση κατάρτισης Οι Ετήσιες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις έχουν συνταχθεί σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς («Δ.Π.Χ.Α.»), όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση κατά το χρόνο σύνταξης των εν λόγω χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Τα κονδύλια που παρουσιάζονται στην κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης της Εταιρείας σε ατομική βάση στις 31 Δεκεμβρίου 2020 δεν είναι συγκρίσιμα με τα κονδύλια του προηγούμενου έτους λόγω της Διάσπασης. Τα κονδύλια παρουσιάζονται στρογγυλοποιημένα σε εκατ. ευρώ (εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) προς διευκόλυνση της παρουσίασης τους. Τυχόν διαφορές μεταξύ των ποσών που αναφέρονται στις κύριες χρηματοοικονομικές καταστάσεις και των σχετικών ποσών που παρουσιάζονται στις συνοδευτικές σημειώσεις, οφείλονται σε στρογγυλοποιήσεις. Όπου είναι απαραίτητο, τα συγκριτικά στοιχεία έχουν αναμορφωθεί για να είναι σύμφωνα με τις αλλαγές στην παρουσίαση της τρέχουσας περιόδου. Οι Ετήσιες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις έχουν συνταχθεί σύμφωνα με την αρχή του ιστορικού κόστους, με εξαίρεση τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία ενεργητικού και χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων που επιμετρώνται σε εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων είτε μέσω λοιπών συνολικών εσόδων, καθώς και τα παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα καθώς και τα επενδυτικά ακίνητα τα οποία επιμετρώνται στην εύλογη αξία. Η σύνταξη των χρηματοοικονομικών καταστάσεων σε συμμόρφωση με τα Δ.Π.Χ.Α., απαιτεί τη χρήση σημαντικών λογιστικών εκτιμήσεων και παραδοχών, οι οποίες επηρεάζουν τα κονδύλια του ενεργητικού και των υποχρεώσεων, τη γνωστοποίηση ενδεχόμενων απαιτήσεων και υποχρεώσεων κατά την ημερομηνία των χρηματοοικονομικών καταστάσεων καθώς και τα ποσά εσόδων και εξόδων της περιόδου αναφοράς. Οι τομείς όπου οι σημαντικές λογιστικές κρίσεις και παραδοχές είναι σημαντικές για τις Ετήσιες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις, παρουσιάζονται στη Σημείωση 4. 2.2 Συνεχιζόμενη Δραστηριότητα Συμπέρασμα Η Διοίκηση μετά από σχετική αξιολόγηση συμπέρανε ότι οι Ετήσιες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις έχουν καταρτιστεί κατάλληλα με βάση την αρχή της συνεχιζόμενης δραστηριότητας κατά την 31η Δεκεμβρίου 2020, καθώς έχει επαρκείς πόρους για να συνεχίσει τις δραστηριότητες της για τουλάχιστον 12 μήνες μετά τη λήξη της περιόδου αναφοράς. Η Διοίκηση έλαβε υπόψη τα ακόλουθα: η) τις προοπτικές για ανάκαμψη της οικονομικής δραστηριότητας το 2021 και επιτάχυνσή της τα επόμενα έτη, η οποία θα συντελέσει στην ανάκτηση μέρους του χαμένου ΑΕΠ σε συνέχεια της ύφεσης της Ελληνικής οικονομίας το 2020 λόγω της πανδημίας του Covid-19, θ) τη συνεχή αν και με βραδύτερο ρυθμό, ανάκαμψη στις τιμές των οικιστικών και επαγγελματικών ακινήτων κατά τη διάρκεια του 2020, παρά την πανδημία Covid-19. ι) την ικανοποιητική ρευστότητα του Ομίλου, που επιτεύχθηκε από την αποκατάσταση των καταθέσεων και τη χρήση της χρηματοδότησης από την Κεντρική Τράπεζα, η οποία αποτυπώνεται στην αποκατάσταση των δεικτών κάλυψης ρευστότητας και καθαρής σταθερής χρηματοδότησης σε επίπεδα σημαντικά υψηλότερα των ελάχιστων εποπτικών 132 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 απαιτήσεων, καθώς και στην διαφοροποίηση των πηγών χρηματοδότησης, ια) τις ενέργειες του Ομίλου για τη μείωση των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων, επιτυγχάνοντας ένα σημαντικό βήμα με την ολοκλήρωση της διαδικασίας διάσπασης της Τράπεζας Πειραιώς με απόσχιση του κλάδου τραπεζικής δραστηριότητας και εισφορά του σε σύσταση νέας τραπεζικής εταιρείας, ιβ) την κεφαλαιακή επάρκεια του Ομίλου συνέπεια, μεταξύ άλλων, της έκδοσης σταθερού επιτοκίου ομολόγων μειωμένης εξασφάλισης Tier 2 συνολικής ονομαστικής αξίας € 900 εκατ. εντός του 2019 και 2020, σε συνδυασμό με το Σχέδιο Κεφαλαιακής Ενίσχυσης, που εφαρμόστηκε την περίοδο 2018-2019, το οποίο είχε ως αποτέλεσμα τη μείωση των σταθμισμένων στοιχείων ενεργητικού κατά € 4 δισ., καθώς και την αναμενόμενη πορεία των κεφαλαίων του Ομίλου λαμβάνοντας υπόψιν την προβλεπόμενη μείωση των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων και τις ενέργειες κεφαλαιακής ενίσχυσης. Ανατρέξτε επίσης στη Σημείωση 50 «Γεγονότα μετά την ημερομηνία της περιόδου αναφοράς». ιγ) τα μέτρα που ελήφθησαν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, την Ευρωπαϊκή Τραπεζική Αρχή (EBA), την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) και τον Ενιαίο Εποπτικό Μηχανισμό (SSM) από τον Μάρτιο του 2020 με σκοπό να μετριάσουν τις επιπτώσεις του Covid-19 στις οικονομίες των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στις επιχειρήσεις και στα άτομα που έχουν επηρεαστεί, μέσω των έκτακτων μέτρων κεφαλαιακής και λειτουργικής ελάφρυνσης των Ευρωπαϊκών Τραπεζών, και ιδ) τα μέτρα που έλαβε η Ελληνική Κυβέρνηση και η Ελληνική Ένωση Τραπεζών για να μετριάσουν τις επιπτώσεις του Covid19 στους δανειολήπτες που έχουν επηρεαστεί. Στο πλαίσιο της αξιολόγησης, η Διοίκηση έλαβε υπόψιν τους βασικούς επιχειρηματικούς κινδύνους του Ομίλου, οι οποίοι προέρχονται κυρίως από το μακροοικονομικό περιβάλλον στο οποίο λειτουργεί ο Όμιλος σε συνδυασμό με τη στρατηγική του Ομίλου, τη ρευστότητά του και την κεφαλαιακή του θέση. Μακροοικονομικό περιβάλλον Το 2020 η Ελληνική οικονομία, παρά τη διατήρηση της αναπτυξιακής δυναμικής που διαπιστώθηκε τους δύο πρώτους μήνες του 2020, επηρεάστηκε από τις συνθήκες και το υψηλό επίπεδο αβεβαιότητας που προκάλεσε σε παγκόσμιο επίπεδο η ραγδαία εξάπλωση της πανδημίας Covid-19. Μετά την ολοκλήρωση τον Αύγουστο του 2018 του 3ου προγράμματος οικονομικής προσαρμογής, η Ελλάδα εντάχθηκε στον κύκλο συντονισμού της οικονομικής και δημοσιονομικής πολιτικής του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, ενώ βρίσκεται πλέον υπό την ενισχυμένη εποπτεία του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 472/2013. Στο πλαίσιο αυτό, έχουν ολοκληρωθεί επιτυχώς και εντός χρονοδιαγράμματος οκτώ (8) αξιολογήσεις από τον Νοέμβριο του 2018 έως τον Νοέμβριο 2020. Κατά τη διάρκεια του 2019 και έως τις αρχές του 2020, οι οίκοι πιστοληπτικής αξιολόγησης Moody’s, S&P Global και Fitch σταδιακά αναβάθμισαν την αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας της Ελλάδας στις κλίμακες «Β1» (σταθερές προοπτικές), «ΒB-» (θετικές προοπτικές) και «ΒΒ» (θετικές προοπτικές), αντίστοιχα. Τον Απρίλιο του 2020 οι οίκοι πιστοληπτικής αξιολόγησης S&P Global και Fitch επιβεβαίωσαν το μακροπρόθεσμο αξιόχρεο της Ελλάδας στις κλίμακες «ΒB» και «ΒΒ», αντίστοιχα, αλλά αναθεώρησαν τις προοπτικές σε σταθερές, από θετικές, λόγω των δυσμενών συνεπειών της πανδημίας Covid-19. Το Νοέμβριο 2020, ο οίκος Moody’s αναβάθμισε την πιστοληπτική ικανότητα της Ελλάδας σε “Ba3” (σταθερές προοπτικές) στη βάση τόσο της διατήρησης του μεταρρυθμιστικού προσανατολισμού το 2020 όσο και των αναπτυξιακών προοπτικών της χώρας τα επόμενα χρόνια. 133 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Το 2019, η Ελλάδα επανάκτησε την πρόσβασή της στις διεθνείς αγορές χρεογράφων με τρεις (3) επιτυχημένες νέες εκδόσεις ομολόγων Ελληνικού Δημοσίου, ενώ το 2020 ολοκληρώθηκαν πέντε κοινοπρακτικές συναλλαγές. Συγκεκριμένα, τον Ιανουάριο του 2020 εκδόθηκε το πρώτο 15ετές ομόλογο μετά το 2009, αξίας € 2,5 δισ. με απόδοση στο 1,9%, ενώ τον Απρίλιο του 2020 εκδόθηκε 7ετές ομόλογο αξίας € 2,0 δισ. με απόδοση στο 2,0%. Στη συνέχεια τον Ιούνιο του 2020 εκδόθηκε 10ετές ομόλογο αξίας € 3,0 δισ. με απόδοση στο 1,6%, ενώ ακολούθησε επανέκδοση του ίδιου ομολόγου τον Σεπτέμβριο του 2020 ύψους € 2,5 δισ. με απόδοση 1,2%. Επίσης το Ελληνικό Δημόσιο προχώρησε με επιτυχία τον Οκτώβριο του 2020 στην επανέκδοση του δεκαπενταετούς ομολόγου ύψους € 2,0 δισ. με απόδοση στο 1,2%. Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αποφάσισε τον Μάρτιο του 2020, την επαναφορά της άρσης της ελάχιστης πιστοληπτικής διαβάθμισης για τίτλους που έχει εκδώσει το Ελληνικό Δημόσιο (waiver), ώστε οι τίτλοι αυτοί να καταστούν επιλέξιμοι για αγορά στο πλαίσιο του προγράμματος της EKT αγοράς τίτλων έκτακτης ανάγκης λόγω της πανδημίας (Pandemic Emergency Purchase Programme PEPP). Το 2019 το πραγματικό ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 1,9% σε ετήσια βάση, ενώ η βελτίωση των προσδοκιών επιχειρήσεων και καταναλωτών, ώθησαν τον Δείκτη Οικονομικού Κλίματος στις 105,6 μονάδες (ετήσιος μέσος όρος), το υψηλότερο επίπεδο από το 2007. Το 2020, το πραγματικό ΑΕΠ μειώθηκε κατά 8,2% σε ετήσια βάση, κυρίως λόγω της μείωσης από τις εξαγωγές υπηρεσιών και της ιδιωτικής κατανάλωσης αντανακλώντας τις επιπτώσεις της πανδημίας Covid-19 και. Σύμφωνα με την εισηγητική έκθεση του προϋπολογισμού, το 2021 η οικονομία αναμένεται να ανακάμψει με ρυθμό 4,8%. Για το σύνολο του 2020, τα μέτρα στήριξης υπολογίζονται σε € 23,9 δισ.. συνολικά, στα οποία περιλαμβάνονται πέραν των δημοσιονομικών μέτρων (€ 11,6 δισ.), επιπλέον μέτρα αναστολής πληρωμής υποχρεώσεων (€ 1,6 δισ.) όσο και ενίσχυσης της ρευστότητας (€ 10,7 δισ.) συμπεριλαμβανομένης της εκτιμώμενης μόχλευσης από το τραπεζικό σύστημα. Λόγω των οικονομικών συνθηκών στη χώρα που επηρεάστηκαν από την υγειονομική κρίση, η οποία οδήγησε στην αναστολή λειτουργίας επιχειρήσεων και στην εφαρμογή δημοσιονομικών μέτρων περιορισμού των αρνητικών επιπτώσεων, διευρύνθηκε το 2020, τόσο το έλλειμμα του κρατικού προϋπολογισμού, σε τροποποιημένη ταμειακή βάση, στα € 22,8 δισ. όσο και το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών στα € 11,2 δισ. κυρίως λόγω της επιδείνωσης του πλεονάσματος στο ταξιδιωτικό ισοζύγιο. Οι ταξιδιωτικές εισπράξεις μειώθηκαν σε ετήσια βάση κατά 76,5%. Το 2020 ο δείκτης οικονομικού κλίματος υποχώρησε κατά 9,3 μονάδες στις 96,4 μονάδες έναντι του 2019 αντανακλώντας την επίπτωση της υγειονομικής κρίσης στο σύνολο σχεδόν των κλάδων οικονομικής δραστηριότητας και στις προσδοκίες των καταναλωτών. Το εποχικά διορθωμένο ποσοστό ανεργίας την περίοδο Ιανουάριος - Νοέμβριος του 2020 ανήλθε σε 16,5% έναντι 17,4% την αντίστοιχη περίοδο του 2019. Ωστόσο, η αγορά εργασίας επηρεάστηκε από την εφαρμογή ειδικών κανόνων λειτουργίας στις επιχειρήσεις και την εφαρμογή μέτρων για την προστασία της δημόσιας υγείας. Ο πληθωρισμός διαμορφώθηκε στο -1,2% για το 2020 (2019: 0,3%) αποτυπώνοντας μεταξύ άλλων, τη μειωμένη ζήτηση. Η τρέχουσα υγειονομική κρίση βρίσκει την ελληνική αγορά ακινήτων σε μια κρίσιμη περίοδο, έχοντας ανακάμψει σημαντικά τα τελευταία τρία (3) χρόνια. Οι τιμές των εμπορικών ακινήτων - όπως αποτυπώνονται με τον δείκτη τιμών γραφείων της ΤτΕ - αυξήθηκαν σε ετήσια βάση κατά 2,0% το α΄ εξάμηνο του 2020. Οι τιμές των οικιστικών ακινήτων - δείκτης τιμών διαμερισμάτων της ΤτΕ - αυξήθηκαν κατά 4,2% το 2020 σε ετήσια βάση. Η Σύνοδος Κορυφής της 17ης - 21ης Ιουλίου 2020 ενέκρινε το σχέδιο ανάκαμψης της Ευρώπης «Next Generation EU» ύψους € 750 δισ., εκ των οποίων € 390 δισ. υπό μορφή επιχορηγήσεων και € 360 δισ. υπό μορφή δανείων προς τα κράτη-μέλη. Το σχέδιο δίνει προτεραιότητα σε κομβικούς τομείς για το μέλλον της Ευρώπης, όπως είναι η πράσινη ανάπτυξη και ο ψηφιακός μετασχηματισμός των οικονομιών. Εκ των ως άνω, στην Ελλάδα έχουν κατανεμηθεί € 32 δισ., εκ των οποίων € 19,3 δισ. σε επιχορηγήσεις και € 12,7 δισ. υπό μορφή δανείου. Πρόκειται για πόρους επιπρόσθετους του νέου Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου 2021-2027. Τα επόμενα χρόνια, η ελληνική οικονομία αναμένεται να εμφανίσει ισχυρή ανάπτυξη, η οποία ενισχύεται σε ένα σημαντικό βαθμό από τα ευρωπαϊκά κονδύλια. Η ανάκαμψη του 2021 αναμένεται να εξαρτηθεί 134 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 από την αποκατάσταση της τουριστικής δραστηριότητας και από την αξιοποίηση των κεφαλαίων του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάκαμψης. Πρωταρχικοί παράγοντες κινδύνου για την πορεία της Ελληνικής οικονομίας, τον Ελληνικό τραπεζικό κλάδο εν γένει αλλά και ειδικότερα για τον Όμιλο αποτελούν οι διεθνείς και εγχώριες συνθήκες στο μακροοικονομικό περιβάλλον και στη χρηματαγορά, κυρίως λόγω των επιπτώσεων του Covid-19. Το βάθος και η διάρκεια της ύφεσης, η ταχύτητα της ανάκαμψης αλλά και η αποτελεσματική αξιοποίηση των κεφαλαίων του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάκαμψης, θα αποτελέσουν αποφασιστικούς παράγοντες που θα καθορίσουν τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της πανδημίας του Covid-19 στην Ελληνική οικονομία, στον τραπεζικό τομέα και στον Όμιλο. Κατ’ επέκταση, τυχόν αργή και ασθενής οικονομική ανάκαμψη, σε συνδυασμό με συστηματικά υψηλή ανεργία και πιθανή μείωση των τιμών των ακινήτων, θα είχαν ενδεχομένως αρνητική επίπτωση στην ποιότητα του δανειακού χαρτοφυλακίου του Ομίλου, και κατ’ επέκταση στην κερδοφορία και στην κεφαλαιακή του επάρκεια. Επίσης, οι γεωπολιτικές εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή αποτελούν πρόσθετο παράγοντα κινδύνου. Η Διοίκηση παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και αξιολογεί ανά τακτά χρονικά διαστήματα την ενδεχόμενη επίδρασή τους στις λειτουργίες και στη χρηματοοικονομική απόδοση του Ομίλου. Ρευστότητα Στις 31 Δεκεμβρίου 2020, οι καταθέσεις του Ομίλου αυξήθηκαν σε € 49,6 δισ. δηλαδή κατά 5% σε σχέση με την 31η Δεκεμβρίου 2019, κυρίως λόγω της σημαντικής αύξησης των καταθέσεων του ιδιωτικού τομέα. Στις 12 Μαρτίου, στις 30 Απριλίου και στις 10 Δεκεμβρίου 2020, ως απάντηση στις επιπτώσεις της πανδημίας Covid-19 στην Eυρωπαϊκή οικονομία, η ΕΚΤ ανακοίνωσε χαλάρωση των προϋποθέσεων των Μακροπρόθεσμων Πράξεων Αναχρηματοδότησης (“TLTRO” III), προκειμένου να αξιοποιήσει τη χρήση τους από πιστωτικά ιδρύματα. Ο Όμιλος έλαβε χρηματοδότηση ύψους € 7,0 δισ. τον Ιούνιο 2020 και επιπλέον € 2,0 δισ. τον Σεπτέμβριο του 2020 και € 2,0 δισ. τον Δεκέμβριο του 2020 μέσω των πράξεων ΤLTRO. Αυτό διευκολύνεται με την απόφαση της ΕΚΤ τον Απρίλιο του 2020 να άρει τα κριτήρια επιλεξιμότητας και να δεχτεί τους τίτλους της Ελληνικής Δημοκρατίας ως ενέχυρο στις πιστοδοτικές πράξεις του Ευρωσυστήματος. Επιπρόσθετα, διατηρεί επαρκή ενέχυρα για την άντληση ρευστότητας, μέσω της δυνατότητας αξιοποίησης των πράξεων TLTRO για χρηματοδότησή της, αν αποφασίσει κάτι τέτοιο. Ως αποτέλεσμα, η έκθεση του Ομίλου στο Ευρωσύστημα αυξήθηκε σε € 11,0 δισ. στις 31 Δεκεμβρίου 2020 από € 350 εκατ. στις 31 Δεκεμβρίου 2019. Η απομόχλευση του ισολογισμού του Ομίλου σε συνδυασμό με τη μεσοπρόθεσμη τάση αποκατάστασης των καταθέσεων πελατών, την αποκατάσταση της πρόσβασης στις αγορές και την έκδοση χρεογράφων Tier 2 το 2019 και στις αρχές του 2020 βελτίωσαν το μίγμα χρηματοδότησης του Ομίλου και αύξησαν το απόθεμα των υψηλής ποιότητας ρευστών στοιχείων ενεργητικού (HQLA). Στις 31 Δεκεμβρίου 2020, ο δείκτης Κάλυψης Ρευστότητας (LCR) του Ομίλου ανερχόταν σε 175% (επομένως πολύ υψηλότερα από την κανονιστική απαίτηση του 100%) και ο δείκτης Καθαρών Δανείων προς Καταθέσεις (LDR) εξαιρώντας το εποχικό αγροτικό δάνειο του ΟΠΕΚΕΠΕ, σε 77%. Επιπρόσθετα, το απαιτούμενο κατώτατο όριο του Καθαρού Δείκτη Σταθερής Χρηματοδότησης (Net Stable Funding Ratio/ NSFR) 100%, έχει υπερκαλυφθεί για τον Όμιλο την 31η Δεκεμβρίου 2020, καθώς ανήλθε σε 116%. Στις 12 Μαρτίου 2020, ο εποπτικός μηχανισμός της ΕΚΤ επέτρεψε στις Ευρωπαϊκές Τράπεζες να λειτουργούν προσωρινά κάτω από το απαιτούμενο εποπτικό όριο του δείκτη LCR, μέτρο που στοχεύει στο να διασφαλίσει ότι οι Τράπεζες θα μπορούν να συνεχίσουν να εκπληρώνουν το ρόλο τους στη χρηματοδότηση της πραγματικής οικονομίας καθώς εμφανίζονται οι οικονομικές επιπτώσεις της πανδημίας Covid-19. Στις 28 Ιουλίου 2020, η ΕΚΤ διευκρίνισε ότι επιτρέπεται στις Τράπεζες να λειτουργούν κάτω από το όριο του LCR μέχρι τουλάχιστον το τέλος του 2021, χωρίς αυτόματη έναρξη εποπτικών ενεργειών. Στις 18 Μαρτίου 2020, προκειμένου να αντιμετωπίσει τους σοβαρούς κινδύνους που προκάλεσε η πανδημία Covid-19 στον μηχανισμό μετάδοσης της νομισματικής πολιτικής και στις προοπτικές της ευρωζώνης, η ΕΚΤ ανακοίνωσε ένα νέο πρόγραμμα αγοράς ιδιωτικών και δημοσίων στοιχείων ενεργητικού, το PEPP, συνολικής αξίας € 1,85 τρις μέχρι τον Μάρτιο 2022, σε 135 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 συνέχεια των αποφάσεων της στις 4 Ιουνίου και 10 Δεκεμβρίου 2020 να αυξήσει το μέγεθός του και τον χρονικό του ορίζοντα. Όλες οι κατηγορίες στοιχείων ενεργητικού που είναι επιλέξιμες βάσει του υφιστάμενου προγράμματος Αγοράς Στοιχείων Ενεργητικού (APP) είναι επίσης επιλέξιμες βάσει του νέου προγράμματος. Στο πλαίσιο του PEPP, εγκρίθηκε η άρση των προϋποθέσεων επιλεξιμότητας για τα αξιόγραφα που εκδίδονται από την Ελληνική Δημοκρατία. Σε συνέχεια αυτής της απόφασης, η απόδοση του δεκαετούς ελληνικού ομολόγου έπεσε σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα. Η εξέλιξη αυτή σε συνδυασμό με: α) την άρση του επιβληθέντος το 2015 ανώτατου ορίου διακράτησης ομολόγων του ελληνικού δημοσίου από τις Ελληνικές Τράπεζες, η οποία τέθηκε σε ισχύ στις 6 Μαρτίου 2020, και β) της άρσης των κριτηρίων και αποδοχής των τίτλων της Ελληνικής Δημοκρατίας ως ενεχύρου στις πιστοδοτικές πράξεις του Ευρωσυστήματος στις 7 Απριλίου 2020, δημιουργεί ευνοϊκότερες συνθήκες για τις Ελληνικές Τράπεζες να αντλήσουν χρηματοδότηση από την ΕΚΤ και να ενισχύσουν την ρευστότητά τους με ανταγωνιστικό κόστος. Κεφαλαιακή επάρκεια Ο δείκτης Κεφαλαίου Κοινών Μετοχών της Κατηγορίας 1 (Common Equity Tier 1 ratio – CET1) του Ομίλου, σύμφωνα με το πλαίσιο της Βασιλείας ΙΙΙ, διαμορφώθηκε στις 31 Δεκεμβρίου 2020 σε 13,75%. Ο Συνολικός Δείκτης Κεφαλαιακής επάρκειας (Total Regulatory Capital ratio) ενισχυμένος από τις εκδόσεις τίτλων Tier 2 ύψους € 400 εκατ. τον Ιούνιο του 2019 και € 500 εκατ. τον Φεβρουάριο του 2020 διαμορφώνεται σε 15,82% στις 31 Δεκεμβρίου 2020. Ο συνολικός δείκτης κεφαλαιακών απαιτήσεων («Overall Capital Requirement – OCR») για το 2020, ορίσθηκε από τον SSM μέσω της διαδικασίας του Εποπτικού Ελέγχου και της Διαδικασίας Αξιολόγησης (Supervisory Review and Evaluation Process - SREP), σε 14,25%. Όμως τα μέτρα που ανακοίνωσε ο Εποπτικός Μηχανισμός της ΕΚΤ στις 12 Μαρτίου 2020 επιτρέπουν στις Τράπεζες να λειτουργούν προσωρινά κάτω από το κεφαλαιακό επίπεδο που ορίζεται από τις κατευθυντήριες γραμμές του Πυλώνα 2 (Pillar 2 Guidance - P2G) και το κεφαλαιακό απόθεμα ασφαλείας (capital conservation buffer - CCB), το οποίο αντιστοιχεί σε επίπεδο κεφαλαιακών απαιτήσεων CET1 6,33% για τον Όμιλο. Επιπλέον, επιτρέπεται στις Τράπεζες - προκειμένου να ικανοποιήσουν τις απαιτήσεις του Πυλώνα 2 (P2R) - να χρησιμοποιούν μερικώς τίτλους οι οποίοι δεν πληρούν τις προϋποθέσεις για την κάλυψη των κεφαλαιακών απαιτήσεων ως κεφάλαιο Common Equity Tier 1 (CET1), για παράδειγμα τίτλους Tier 1 ή Tier 2. Τον Μάρτιο του 2020, η EBA συνέστησε στις Ευρωπαϊκές Τράπεζες να κάνουν πλήρη χρήση της ενσωματωμένης στο κανονιστικό πλαίσιο ευελιξίας, όσον αφορά την ταξινόμηση των δανείων ως μη εξυπηρετούμενων και τις προβλέψεις απομείωσης για δάνεια που καλύπτονται από κρατικά προγράμματα εγγυήσεων και προγράμματα αναστολής πληρωμών δόσεων. Χρησιμοποιώντας αυτήν την ευελιξία, οι δείκτες κεφαλαιακής επάρκειας των Ευρωπαϊκών Τραπεζών αναμένεται να επιβαρυνθούν στα επόμενα τρίμηνα σε μικρότερο βαθμό σε σχέση με την επιβάρυνση που θα είχαν χωρίς τη χρήσης αυτής της ευελιξίας, παρέχοντας τη δυνατότητα διατήρησης των κεφαλαιακών αποθεμάτων. Σχετική με την κεφαλαιακή επάρκεια του Ομίλου είναι η Σημείωση 5.16. 2.3 Υιοθέτηση των Διεθνών Προτύπων Χρηματοοικονομικής Αναφοράς («Δ.Π.Χ.Α.») Οι ακόλουθες τροποποιήσεις στα υπάρχοντα Δ.Π.Χ.Α., έχουν εκδοθεί από το Συμβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων («IASB»), έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ε.Ε.) κατά την ημερομηνία δημοσίευσης των Ετήσιων Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων και έχουν ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2020. Τροποποιήσεις σε Λογιστικά Πρότυπα Εννοιολογικό Πλαίσιο (Τροποποιήση) «Τροποποιήσεις των Παραπομπών στο Εννοιολογικό Πλαίσιο των Δ.Π.Χ.A.». Το νέο εννοιολογικό πλαίσιο δεν αποτελεί ουσιαστική αναθεώρηση του εγγράφου. Το Συμβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων επικεντρώθηκε σε θέματα που δεν καλύπτονταν ακόμη ή που έδειχναν προφανείς ελλείψεις που έπρεπε να αντιμετωπιστούν. 136 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Δ.Λ.Π. 1 και Δ.Λ.Π. 8 (Τροποποιήσεις) «Ορισμός του ουσιώδους». Οι τροποποιήσεις παρέχουν διευκρινίσεις σχετικά με τον ορισμό του «ουσιώδους» και ευθυγραμμίζουν τον ορισμό που χρησιμοποιείται στο εννοιολογικό πλαίσιο και στα πρότυπα καθαυτά. Δ.Π.Χ.Α 9, Δ.Λ.Π. 39 και Δ.Π.Χ.Α. 7 (Τροποποίηση) «Αναμόρφωση του Δείκτη Αναφοράς Επιτοκίων». Η τροποποίηση αποσκοπεί στη παροχή χρήσιμων οικονομικών πληροφοριών κατά τη διάρκεια της περιόδου αβεβαιότητας που προκύπτει από τη σταδιακή κατάργηση του δείκτη αναφοράς επιτοκίων, όπως τα διατραπεζικά προσφερόμενα επιτόκια (IBORs). Δ.Π.Χ.Α. 3 (Τροποποίηση) «Συνενώσεις επιχειρήσεων». Η τροποποίηση αποσκοπεί στην επίλυση των δυσκολιών που προκύπτουν όταν μια οικονομική οντότητα προσδιορίζει εάν έχει αποκτήσει μια επιχείρηση ή μια ομάδα περιουσιακών στοιχείων. Ο Όμιλος και η Εταιρεία έχουν υιοθετήσει τις ανωτέρω τροποποιήσεις, οι οποίες δεν έχουν σημαντική επίδραση στις Ετήσιες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις. Τροποποιήσεις σε πρότυπα που έχουν εκδοθεί από το Συμβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων και έχουν υιοθετηθεί από την Ε.Ε., ωστόσο η εφαρμογή τους δεν είναι υποχρεωτική κατά το 2020 ούτε έχουν υιοθετηθεί πρόωρα από τον Όμιλο: Δ.Π.Χ.Α 9, Δ.Λ.Π. 39, Δ.Π.Χ.Α. 7, Δ.Π.Χ.Α. 4 και Δ.Π.Χ.Α. 16 (Τροποποίηση) «Αναμόρφωση του Δείκτη Αναφοράς Επιτοκίων – Φάση 2». Αποτελεί το δεύτερο μέρος του διαχωρισμένου σε 2 φάσεις έργου σχετικά με την Αναμόρφωση του Δείκτη Αναφοράς Επιτοκίων. Η τροποποίηση αποσκοπεί στο να αντικατοπτρίσει τις επιπτώσεις της μετάβασης από τα επιτόκια αναφοράς, όπως τα διατραπεζικά επιτόκια προσφοράς (IBOR) σε εναλλακτικά επιτόκια αναφοράς χωρίς να δημιουργηθούν λογιστικές επιπτώσεις που δεν θα παρέχουν χρήσιμες πληροφορίες στους χρήστες των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Ο Όμιλος και η Εταιρεία δεν έχουν υιοθετήσει πρόωρα τις ανωτέρω τροποποιήσεις, ωστόσο δεν αναμένεται ουσιώδης επίδραση στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις του Ομίλου και της Εταιρείας. Τροποποιήσεις σε πρότυπα που έχουν εκδοθεί από το Συμβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων αλλά δεν έχουν ακόμη υιοθετηθεί από την Ε.Ε. και ως εκ τούτου δεν εφαρμόζονται από τον Όμιλο: Δ.Λ.Π. 1 (Τροποποίηση) «Ταξινόμηση των υποχρεώσεων ως μέχρι και άνω του 1 έτους». Η τροποποίηση αποσκοπεί στο να προάγει τη συνεπή εφαρμογή των απαιτήσεων του προτύπου, βοηθώντας τις εταιρείες να προσδιορίσουν κατά πόσο στην κατάσταση οικονομικής θέσης το χρέος και οι λοιπές υποχρεώσεις με αβέβαιη ημερομηνία διακανονισμού πρέπει να ταξινομούνται ως μέχρι του 1 έτους (λόγω ή ενδεχομένως λόγω διακανονισμού εντός ενός έτους) ή άνω του 1 έτους. Δ.Π.Χ.Α. 3 (Τροποποίηση) «Συνενώσεις επιχειρήσεων». Η τροποποίηση επικαιροποιεί μια παραπομπή του Δ.Π.Χ.Α. 3 στο Εννοιολογικό Πλαίσιο για Χρηματοοικονομικές Αναφορές χωρίς να αλλάζει τις λογιστικές απαιτήσεις για συνενώσεις επιχειρήσεων. Δ.Λ.Π. 16 (Τροποποίηση) «Ενσώματες Ακινητοποιήσεις». Η τροποποίηση απαγορεύει την αφαίρεση από το κόστος των ενσώματων ακινητοποιήσεων ποσών που λαμβάνονται από την πώληση ειδών που παράγονται ενώ η εταιρεία προετοιμάζει το περιουσιακό στοιχείο για την προοριζόμενη χρήση του. Αντ' αυτού, τα έσοδα από τις πωλήσεις και το σχετικό κόστος θα αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα. Δ.Λ.Π. 37 (Τροποποίηση) «Προβλέψεις, ενδεχόμενες υποχρεώσεις και ενδεχόμενα περιουσιακά στοιχεία». Η τροποποίηση καθορίζει τα κόστη που πρέπει να περιλαμβάνονται κατά την αξιολόγηση μιας εταιρείας εάν μια σύμβαση θα είναι 137 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 ζημιογόνος. Δ.Λ.Π. 1 (Τροποποίηση) «Παρουσίαση των οικονομικών καταστάσεων» και Πρακτικό Υπόδειγμα Δ.Π.Χ.Α 2: Γνωστοποίηση Λογιστικών Πολιτικών. Οι τροποποιήσεις στο Δ.Λ.Π. 1 απαιτούν από τις εταιρείες να γνωστοποιούν τις ουσιώδεις λογιστικές τους πολιτικές και όχι τις σημαντικές λογιστικές τους πολιτικές. Οι τροποποιήσεις στο Πρακτικό Υπόδειγμα 2 των Δ.Π.Χ.Α. παρέχουν καθοδήγηση σχετικά με τον τρόπο εφαρμογής της έννοιας της ουσιαστικότητας στις γνωστοποιήσεις των λογιστικών πολιτικών. Δ.Λ.Π. 8 (Τροποποίηση) «Λογιστικές Πολιτικές, Μεταβολές στις Λογιστικές Εκτιμήσεις και Λάθη: Ορισμός των Λογιστικών Εκτιμήσεων». Η τροποποίηση εισάγει τον ορισμό των λογιστικών εκτιμήσεων και περιλάμβάνει άλλες τροποποιήσεις στο Δ.Λ.Π. 8 για να βοηθήσει τις οντότητες να διακρίνουν τις αλλαγές στις λογιστικές εκτιμήσεις από τις αλλαγές στις λογιστικές πολιτικές. Ετήσιες Βελτιώσεις 2018-2020 Δ.Λ.Π. 1 (Ετήσια Βελτίωση) «Παρουσίαση των οικονομικών καταστάσεων». Η τροποποίηση επιτρέπει σε μια θυγατρική που εφαρμόζει την παράγραφο D16(a) του Δ.Π.Χ.Α. 1 να μετρήσει τις σωρευτικές συναλλαγματικές διαφορές χρησιμοποιώντας τα ποσά που αναφέρει η μητρική της, με βάση την ημερομηνία μετάβασης της μητρικής εταιρείας στα Δ.Π.Χ.Α. Δ.Π.Χ.Α. 9 (Ετήσια Βελτίωση) «Χρηματοοικονομικά Μέσα». Η τροποποίηση διευκρινίζει ποιά έξοδα περιλαμβάνει μια οικονομική οντότητα όταν εφαρμόζει το τεστ «10 τοις εκατό» της παραγράφου B3.3.6 του Δ.Π.Χ.Α. 9 κατά την αξιολόγηση της αποαναγνώρισης μιας χρηματοοικονομικής υποχρέωσης. Δ.Π.Χ.Α. 16 (Ετήσια Βελτίωση) «Μισθώσεις». Η τροποποίηση στο επεξηγηματικό παράδειγμα 13 που συνοδεύει το Δ.Π.Χ.Α. 16 αφαιρεί από το παράδειγμα την απεικόνιση της αποζημίωσης των βελτιώσεων εκμισθωμένων ακινήτων από τον εκμισθωτή. 2.4 Σημαντικές Λογιστικές Αρχές 2.4.1 Ενοποίηση Οι ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις ενσωματώνουν τις χρηματοοικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας Πειραιώς και των θυγατρικών της (συμπεριλαμβανομένων δομημένων εταιρειών), οι οποίες είναι εταιρείες που ελέγχονται από την Εταιρεία. Ο έλεγχος επιτυγχάνεται, εάν και μόνο εάν, η Εταιρεία έχει α) κυρίαρχη επιρροή επί των θυγατρικών, β) έκθεση, ή δικαιώματα σε μεταβλητές αποδόσεις από τη συμμετοχή της σε θυγατρικές και γ) δυνατότητα να χρησιμοποιήσει την εξουσία της επί των θυγατρικών για να επηρεάσει το ύψος των αποδόσεων της Εταιρείας. Τα έσοδα και έξοδα και τα λοιπά συνολικά έσοδα των θυγατρικών που αποκτήθηκαν ή πωλήθηκαν κατά τη διάρκεια του έτους περιλαμβάνονται στην ενοποιημένη κατάσταση αποτελεσμάτων και στην ενοποιημένη κατάσταση συνολικών εσόδων, αντίστοιχα, από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της απόκτησης ελέγχου μέχρι την ημερομηνία της πώλησης, όπως απαιτείται. Τα κέρδη/ (ζημίες) της περιόδου και τα συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα/έξοδα θυγατρικών εταιρειών αποδίδονται στους ιδιοκτήτες της Εταιρείας και των δικαιωμάτων μειοψηφίας, ακόμη και αν αυτό έχει ως αποτέλεσμα οι ιδιοκτήτες των δικαιωμάτων μειοψηφίας να έχουν έλλειμμα. Όταν είναι απαραίτητο, γίνονται προσαρμογές στις οικονομικές καταστάσεις των θυγατρικών για να ευθυγραμμιστούν οι λογιστικές πολιτικές τους με εκείνες του Ομίλου. Όλες οι ενδοομιλικές συναλλαγές, τα υπόλοιπα, τα έσοδα και τα έξοδα 138 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 απααλοίφονται πλήρως κατά την ενοποίηση. 2.4.2 Δικαιώματα μειοψηφίας Τα δικαιώματα μειοψηφίας επιμετρούνται κατά την ημερομηνία απόκτησης ελέγχου είτε με το ποσοστό συμμετοχής τους επί των αναγνωρισμένων ποσών της καθαρής θέσης του εξαγοραζόμενου είτε στην εύλογη αξία τους. Η επιλογή της επιμέτρησης πραγματοποιείται κάθε φορά με βάση τη συναλλαγή. Μεταγενέστερα της απόκτησης ελέγχου, η λογιστική αξία των δικαιωμάτων μειοψηφίας είναι το ποσό των εν λόγω δικαιωμάτων κατά την αρχική αναγνώριση συν η αναλογία των δικαιωμάτων μειοψηφίας επί των μεταγενέστερων μεταβολών των ιδίων κεφαλαίων. Τα συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα/ (έξοδα) αποδίδονται στα δικαιώματα μειοψηφίας, ακόμη και αν αυτό έχει ως αποτέλεσμα τα δικαιώματα μειοψηφίας να έχουν έλλειμμα. 2.4.3 Απώλεια ελέγχου επί θυγατρικής ή επιχειρηματικής δραστηριότητας Όταν ο Όμιλος χάνει τον έλεγχό του επί θυγατρικής εταιρείας ή επιχειρηματικής δραστηριότητας, το κέρδος ή ζημία από την πώληση υπολογίζεται ως η διαφορά μεταξύ (i) της συνολικής εύλογης αξίας του εισπραχθέντος τιμήματος πλέον της εύλογης αξίας του τυχόν εναπομείναντος ποσοστού και (ii) της προηγούμενης λογιστικής αξίας των στοιχείων ενεργητικού (συμπεριλαμβανομένης της υπεραξίας) και των υποχρεώσεων της υπό πώληση θυγατρικής ή επιχειρηματικής δραστηριότητας και των δικαιωμάτων μειοψηφίας, εάν υπάρχουν. Όσον αφορά τα στοιχεία ενεργητικού της θυγατρικής ή της επιχειρηματικής δραστηριότητας που αποτιμώνται στην εύλογη αξία καθώς και το σχετικό σωρευτικό κέρδος ή ζημία που έχει αναγνωριστεί στα λοιπά συνολικά έσοδα, τα ποσά που είχαν αναγνωριστεί προηγουμένως στα λοιπά συνολικά έσοδα λογιστικοποιούνται ως η Εταιρεία να είχε άμεσα διαθέσει τα σχετικά στοιχεία ενεργητικού (π.χ. αναταξινόμηση στην κατάσταση αποτελεσμάτων ή μεταφορά απευθείας στα κέρδη εις νέον όπως ορίζονται στα ισχύοντα Δ.Π.Χ.Α.). Η εύλογη αξία της τυχόν εναπομένουσας επένδυσης στην πρώην θυγατρική κατά την ημερομηνία απώλειας του ελέγχου θεωρείται ως η εύλογη αξία κατά την αρχική αναγνώριση για μεταγενέστερη λογιστική σύμφωνα με το Δ.Π.Χ.Α. 9 Χρηματοοικονομικά Μέσα ή, κατά περίπτωση, το κόστος αρχικής αναγνώρισης μιας επένδυσης σε μία συγγενή εταιρεία ή κοινοπραξία. 2.4.4 Συγγενείς εταιρείες Συγγενείς είναι οι εταιρείες, στις οποίες ο Όμιλος ασκεί ουσιώδη επιρροή, αλλά δεν ασκεί έλεγχο. Γενικά, ουσιώδης επιρροή προκύπτει όταν ο Όμιλος κατέχει, άμεσα ή έμμεσα, περισσότερο από 20% επί των δικαιωμάτων ψήφου, εκτός εάν μπορεί να αποδειχθεί με σαφήνεια ότι αυτή δεν προκύπτει. Η ύπαρξη και η επιρροή δυνητικών δικαιωμάτων ψήφου, που είναι άμεσα εξασκήσιμα ή μετατρέψιμα, λαμβάνεται υπόψη στην αξιολόγηση της άσκησης ουσιώδους επιρροής από τον Όμιλο. Οι συμμετοχές σε συγγενείς εταιρείες λογιστικοποιούνται εφαρμόζοντας τη μέθοδο της καθαρής θέσης. Σύμφωνα με τη μέθοδο της καθαρής θέσης, η συμμετοχή αναγνωρίζεται αρχικά στο κόστος. Η υπεραξία που προκύπτει από την απόκτηση μιας συγγενούς επιχείρησης περιλαμβάνεται στη λογιστική αξία της συμμετοχής (μείον όποια απομείωση αξίας). Η λογιστική αξία της συμμετοχής αυξάνεται ή μειώνεται με την αναλογία στα κέρδη ή τις ζημίες της συγγενούς μετά την εξαγορά (αναγνωρίζονται στην ενοποιημένη κατάσταση αποτελεσμάτων του Ομίλου) και στις κινήσεις των αποθεματικών (αναγνωρίζονται στα αποθεματικά). Τα μερίσματα που εισπράχθηκαν από τη συγγενή εταιρεία κατά τη διάρκεια του έτους μειώνουν τη λογιστική αξία της επένδυσης. Τα μη πραγματοποιηθέντα κέρδη και ζημίες από συναλλαγές μεταξύ των συγγενών εταιρειών και του Ομίλου απαλείφονται κατά το ποσοστό, που κατέχει ο Όμιλος σε αυτές. Όπου είναι απαραίτητο, οι οικονομικές καταστάσεις της συγγενούς εταιρείας που χρησιμοποιούνται για την εφαρμογή της μεθόδου της καθαρής θέσης προσαρμόζονται έτσι ώστε να εξασφαλιστεί η συνέπεια με τις λογιστικές αρχές που έχει υιοθετήσει ο Όμιλος. 139 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 2.4.5 Κοινοπραξίες Μία κοινοπραξία είναι μια από κοινού συμφωνία σύμφωνα με την οποία τα μέρη που έχουν κοινό έλεγχο επί της συμφωνίας έχουν δικαιώματα επί των καθαρών περιουσιακών στοιχείων ενεργητικού της συμφωνίας. Ο Όμιλος αναγνωρίζει τη συμμετοχή του σε μία κοινοπραξία ως επένδυση και λογιστικοποιεί αυτή την επένδυση χρησιμοποιώντας τη μέθοδο της καθαρής θέσης (αναφορά γίνεται στη Σημείωση 2.4.4). 2.4.6 Συμμετοχές σε θυγατρικές, συγγενείς εταιρείες και κοινοπραξίες στις ατομικές χρηματοοικονομικές καταστάσεις Στις ατομικές χρηματοοικονομικές καταστάσεις, οι συμμετοχές σε θυγατρικές, συγγενείς εταιρείες και κοινοπραξίες επιμετρούνται στο κόστος κτήσης μείον όποια απομείωση αξίας. 2.4.7 Απομείωση επενδύσεων σε θυγατρικές, συγγενείς εταιρείες και κοινοπραξίες Ο Όμιλος και η Εταιρεία εξετάζουν εάν υπάρχει ένδειξη απομείωσης της αξίας της επένδυση στη θυγατρική, τη συγγενή εταιρεία ή την κοινοπραξία. Αν υπάρχει τέτοια ένδειξη, ο Όμιλος υπολογίζει το ανακτήσιμο ποσό της επένδυσης. Όταν η λογιστική αξία μιας επένδυσης είναι μεγαλύτερη από το εκτιμώμενο ανακτήσιμο ποσό της, αποτιμάται στο ανακτήσιμο ποσό. Ο Όμιλος και η Εταιρεία, στο πλαίσιο της αξιολόγησης απομείωσης της λογιστικής αξίας των συμμετοχών τους σε θυγατρικές, συγγενείς ή κοινοπραξίες, έχουν καθορίσει τόσο ποσοτικούς όσο και ποιοτικούς παράγοντες. Τα ποιοτικά κριτήρια σχετίζονται με τις χρηματοοικονομικές αλλαγές των εταιρειών, τις μελλοντικές εξελίξεις στις χώρες ή / και στους τομείς της οικονομίας όπου λειτουργούν, αλλαγές στη διαχείριση κ.λπ. Η ζημία απομείωσης που έχει αναγνωριστεί σε προηγούμενες χρήσεις μπορεί να αντιστραφεί μόνο στην περίπτωση όπου υπάρχει μεταβολή στις παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν για τον προσδιορισμό του ανακτήσιμου ποσού της επένδυσης από την τελευταία φορά που είχε αναγνωριστεί ζημία απομείωσης. Στην περίπτωση αυτή, η λογιστική αξία της επένδυσης αυξάνεται μέχρι το ανακτήσιμο ποσό και η εν λόγω αύξηση αποτελεί αντιστροφή της ζημίας απομείωσης. 2.4.8 Μετατροπές Ξένου Νομίσματος Νόμισμα προσμέτρησης και αναφοράς Τα κονδύλια τα οποία συμπεριλαμβάνονται στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις της εκάστοτε εταιρείας του Ομίλου, προσμετρώνται στο νόμισμα που αντανακλά καλύτερα την οικονομική ουσία των υποκείμενων γεγονότων και περιστάσεων που σχετίζονται με την θυγατρική (το νόμισμα προσμέτρησης). Οι Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις καταρτίζονται σε εκατ. ευρώ (€) που είναι το νόμισμα προσμέτρησης της Εταιρείας. Συναλλαγές και υπόλοιπα Οι συναλλαγές σε ξένο νόμισμα μετατρέπονται στο νόμισμα προσμέτρησης με τη συναλλαγματική ισοτιμία κατά την ημερομηνία της συναλλαγής. Οι συναλλαγματικές διαφορές, που προκύπτουν από την εκκαθάριση τέτοιου είδους συναλλαγών και από τη μετατροπή με τις συναλλαγματικές ισοτιμίες στο τέλος της χρήσης των νομισματικών στοιχείων ενεργητικού και υποχρεώσεων, που εκφράζονται σε ξένο νόμισμα, καταχωρούνται στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων. Οι συναλλαγματικές διαφορές από μετατροπή μη νομισματικών χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού αποτελούν συστατικό στοιχείο της μεταβολής της εύλογης αξίας τους και αναγνωρίζονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων για τους μετοχικούς τίτλους που κατέχονται για εμπορικούς σκοπούς ή στα λοιπά συνολικά έσοδα για τους μετοχικούς τίτλους που 140 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 ταξινομούνται ως επιμετρούμενοι στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων. Τα μη νομισματικά στοιχεία που καταχωρούνται στο ιστορικό κόστος σε ξένο νόμισμα μετατρέπονται χρησιμοποιώντας τη συναλλαγματική ισοτιμία κατά την ημερομηνία της συναλλαγής. Θυγατρικές εταιρείες Κατά την κατάρτιση των ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων, τα στοιχεία ενεργητικού και υποχρεώσεων των θυγατρικών εξωτερικού ενσωματώνονται με βάση τη συναλλαγματικές ισοτιμίες κατά την ημερομηνία κατάρτισης των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων, ενώ τα στοιχεία εσόδων και εξόδων μετατρέπονται με τις μέσες ισοτιμίες της περιόδου. Οι διαφορές που προκύπτουν από τη χρήση των τιμών κλεισίματος έναντι των μέσων συναλλαγματικών ισοτιμιών, καθώς και από την επανεκτίμηση του υπολοίπου ανοίγματος της καθαρής θέσης της επένδυσης σε μια θυγατρική εξωτερικού σε ισοτιμία κλεισίματος, αναγνωρίζονται απευθείας στο αποθεματικό συναλλαγματικών διαφορών εντός των λοιπών συνολικών εσόδων. Όταν ένα νομισματικό στοιχείο αποτελεί μέρος της καθαρής επένδυσης σε μία θυγατρική εξωτερικού και προσμετράται σε νόμισμα διαφορετικό από το νόμισμα αναφοράς είτε της οικονομικής οντότητας που συντάσει τις Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις είτε της θυγαατρικής στο εξωτερικό, οι συναλλαγματικές διαφορές που προκύπτουν στις ατομικές χρηματοικονομικές καταστάσεις και των δύο εταιρειών μεταφέρονται στα λοιπά συνολικά έσοδα κατά την ενοποίηση. 2.4.9 Έσοδα και έξοδα τόκων Τα έσοδα και τα έξοδα από τόκους για όλα τα τοκοφόρα χρηματοοικονομικά μέσα αναγνωρίζονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων με τη μέθοδο του πραγματικού επιτοκίου ως «τόκοι και εξομοιούμενα έσοδα» και ως «τόκοι και εξομοιούμενα έξοδα». Το πραγματικό επιτόκιο προεξοφλεί τις αναμενόμενες μελλοντικές εισπράξεις ή πληρωμές κατά τη διάρκεια ζωής ενός χρηματοπιστωτικού μέσου ή μέχρι την επόμενη ημερομηνία αναπροσαρμογής του επιτοκίου του, ώστε η παρούσα αξία να ισούται με τη λογιστική του αξία, συμπεριλαμβανομένων τυχόν εξόδων από τη συναλλαγή. Τα έξοδα και τα άμεσα κόστη που σχετίζονται με τα χρηματοοικονομικά μέσα που αποτιμώνται στο αποσβεσμένο κόστος αναβάλλονται και αποσβένονται στα έσοδα ή έξοδα από τόκους κατά τη διάρκεια ζωής του μέσου χρησιμοποιώντας τη μέθοδο του πραγματικού επιτοκίου. Ειδικότερα, σε ότι αφορά στα χρηματοοικονομικά στοιχεία του ενεργητικού ισχύουν τα ακόλουθα: Για τα χρηματοοικονομικά μέσα που έχουν ταξινομηθεί στα Στάδια (Stages) 1 ή 2, ο τόκος έσοδο υπολογίζεται εφαρμόζοντας το πραγματικό επιτόκιο επί της λογιστικής αξίας προ απομείωσης του χρηματοοικονομικού στοιχείου. Για τα χρηματοοικονομικά μέσα που ταξινομούνται στο Στάδιο (Stage) 3, τα έσοδα από τόκους υπολογίζονται εφαρμόζοντας το πραγματικό επιτόκιο στο αποσβεσμένο κόστος του χρηματοοικονομικού στοιχείου. Εάν η τακτική εξυπηρέτηση του χρηματοοικονομικού μέσου έχει αποκατασταθεί και δεν είναι πλέον απομειωμένο, τότε επαναταξινομείται στο Στάδιο 2. Για τα χρηματοοικονομικά μέσα που αγοράστηκαν ή δημιουργήθηκαν όντας απομειωμένα («POCI»), ο τόκος υπολογίζεται παρόμοια με τα δάνεια του Σταδίου 3 εφαρμόζοντας το προσαρμοσμένο λόγω απομείωσης πραγματικό επιτόκιο (credit adjusted effective interest rate) του χρηματοοικονομικού μέσου. Το προσαρμοσμένο λόγω απομείωσης πραγματικό επιτόκιο είναι το επιτόκιο που, κατά την αρχική αναγνώριση, προεξοφλεί τις εκτιμώμενες μελλοντικές ταμειακές ροές (συμπεριλαμβανομένων πιστωτικών ζημιών) στο αποσβεσμένο κόστος του χρηματοοικονομικού μέσου που έχει αγοραστεί ή δημιουργηθεί όντας απομειωμένο. 141 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 2.4.10 Έσοδα και έξοδα προμηθειών Ο Όμιλος εφαρμόζει το ακόλουθο μοντέλο βάσει πέντε βασικών βημάτων σε όλες τις συμβάσεις με πελάτες εκτός από τις συμφωνίες μίσθωσης και τα χρηματοοικονομικά μέσα: Προσδιορισμός της σύμβασης με τον πελάτη· Προσδιορισμός των υποχρεώσεων που απορρέουν από τις συμβάσεις· Καθορισμός του τιμήματος συναλλαγής· Κατανομή του τιμήματος συναλλαγής στις υποχρεώσεις που απορρέουν από τις συμβάσεις και Αναγνώριση εσόδου καθώς η οντότητα ικανοποιεί τις υποχρεώσεις της. Ως εκ τούτου, ο Όμιλος αναγνωρίζει έσοδα όταν εκπληρώνεται η υποχρέωση απόδοσης (performance obligation), δηλαδή όταν ο έλεγχος των υπηρεσιών ή των αγαθών μεταβιβάζεται στον πελάτη. Τα έσοδα/έξοδα προμηθειών αναγνωρίζονται με την πάροδο του χρόνου, κατά το χρόνο που παρέχονται οι σχετικές υπηρεσίες. Για παράδειγμα, τα έσοδα προμηθειών από αμοιβές υπηρεσιών διαχείρισης στοιχείων ενεργητικού και υπηρεσιών διαχείρισης ακινήτων αναγνωρίζονται κατά τον χρόνο που παρέχεται η υπηρεσία στον πελάτη. Οι προμήθειες από κοινοπρακτικά δάνεια καταχωρούνται ως έσοδα, με την προϋπόθεση ότι έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία της κοινοπραξίας και ο Όμιλος δεν κρατά μέρος του δανείου ή κρατά ένα μέρος με την ίδια πραγματική απόδοση, με τους άλλους συμμετέχοντες. Οι προμήθειες που προκύπτουν από διαπραγματεύσεις ή από συμμετοχή σε διαπραγματεύσεις για λογαριασμό τρίτων, όπως για παράδειγμα ο διακανονισμός για εξαγορά μετοχών ή άλλων χρεογράφων ή η αγορά/πώληση εταιρειών, αναγνωρίζονται σε μία χρονική στιγμή κατά την οποία ολοκληρώνεται η συναλλαγή. Έξοδα προμηθειών κατά την εκτέλεση συναλλαγών (π.χ. προμήθειες πωλήσεων και μεσιτείας) αναγνωρίζονται κατά την ολοκλήρωση της συναλλαγής. 2.4.11 Έσοδα από μερίσματα Το έσοδο από μερίσματα καταχωρείται, όταν κατοχυρώνεται το δικαίωμα για την είσπραξη του μερίσματος. 2.4.12 Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων («FVTPL») ή υποχρεωτικά σε FVTPL και Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών επιμετρούμενα υποχρεωτικά σε FVTPL Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού επιμετρούμενα στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων («FVTPL») Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού που επιμετρούνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων («FVTPL») είναι όλα τα χρηματοοικονομικά στοιχεία τα οποία δεν πληρούν τα κριτήρια να επιμετρηθούν είτε στο αποσβεσμένο κόστος είτε στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων («FVTOCI»). Οι μεταβολές στην εύλογη αξία αυτών των χρηματοοικονομικών στοιχείων αναγνωρίζονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων, στη γραμμή «Καθαρά κέρδη/ (ζημίες) από χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού που επιμετρούνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων («FVTPL»)». 142 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού επιμετρούμενα υποχρεωτικά στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων («FVTPL») Οι συμμετοχικοί τίτλοι επιμετρούνται υποχρεωτικά στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων («FVTPL») εκτός εάν ο Όμιλος αποφασίσει αμετάκλητα να τους επιμετρά στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων («FVTOCI»). Οι χρεωστικοί τίτλοι οι οποίοι επιμετρούνται υποχρεωτικά στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων («FVTPL») αποτελούν ανοίγματα για τα οποία οι συμβατικοί όροι δεν δημιουργούν σε συγκεκριμένες ημερομηνίες χρηματοροές που συνίστανται αποκλειστικά σε πληρωμή κεφαλαίου και τόκων επί του ανεξόφλητου κεφαλαίου (SPPI Fail). Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών επιμετρούμενα υποχρεωτικά στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων («FVTPL») Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών που επιμετρούμενα υποχρεωτικά στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων («FVTPL») αποτελούν πιστωτικά ανοίγματα για τα οποία οι συμβατικοί όροι δεν δημιουργούν σε συγκεκριμένες ημερομηνίες χρηματοροές που συνίστανται αποκλειστικά σε πληρωμή κεφαλαίου και τόκων επί του ανεξόφλητου κεφαλαίου (SPPI Fail). 2.4.13 Συμφωνίες πώλησης και επαναγοράς χρεογράφων και δανεισμός χρεογράφων Τα χρεόγραφα, τα οποία πωλούνται με βάση τις συμβάσεις πώλησης και επαναγοράς χρεογράφων (repos), αναταξινομούνται ως στοιχεία ενεργητικού σε ενέχυρο στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις, όταν ο αποδέκτης έχει το δικαίωμα, βάσει συμβολαίου, να πωλήσει ή να επανεκχωρήσει το ενεχυριασμένο στοιχείο. Η υποχρέωση προς το αντισυμβαλλόμενο μέρος περιλαμβάνεται στις «Υποχρεώσεις προς πιστωτικά ιδρύματα» ή στις «Υποχρεώσεις προς πελάτες». Τα χρεόγραφα, τα οποία αγοράζονται και επαναπωλούνται με βάση τις συμβάσεις αγοράς και επαναπώλησης (reverse repos), καταχωρούνται ως «Συμφωνίες επαναπώλησης τίτλων πελατών». Οι «Συμφωνίες επαναπώλησης τίτλων πελατών» αποτιμώνται στο αποσβεσμένο κόστος κτήσης, χρησιμοποιώντας τη μέθοδο του πραγματικού επιτοκίου. Η διαφορά μεταξύ της τιμής πώλησης και της τιμής αγοράς των εν λόγω χρεογράφων λογίζεται ως τόκος και αναγνωρίζεται κατά τη διάρκεια της σύμβασης με βάση το πραγματικό επιτόκιο. Χρεόγραφα εκχωρημένα από τον Όμιλο σε αντισυμβαλλόμενους εμφανίζονται στην κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης του Ομίλου ως στοιχεία ενεργητικού, στην περίπτωση που ο Όμιλος διατηρεί κατ’ ουσία τους κινδύνους και τα οφέλη, που απορρέουν από την κατοχή των εν λόγω χρεογράφων. Χρεόγραφα εκχωρημένα στον Όμιλο από αντισυμβαλλόμενους δεν εμφανίζονται στην κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης του Ομίλου, παρά μόνο στην περίπτωση πτώχευσης του αντισυμβαλλόμενου. Στην περίπτωση πώλησης των χρεογράφων σε τρίτο, ο Όμιλος αναγνωρίζει το εισπραχθέν τίμημα και την αντίστοιχη υποχρέωση επιστροφής των χρεογράφων στην εύλογη αξία στην κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης. 2.4.14 Επενδυτικό Χαρτοφυλάκιο επιμετρούμενο σε Εύλογη Αξία μέσω λοιπού Συνολικού Εισοδήματος («FVTOCI») Χρεωστικοί τίτλοι Ένα χρηματοοικονομικό στοιχείο ενεργητικού επιμετράται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων («FVTOCI») εάν πληρούνται αμφότερες οι ακόλουθες προϋποθέσεις: 143 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Το χρηματοοικονομικό στοιχείο ενεργητικού διακρατείται στο πλαίσιο ενός επιχειρηματικού μοντέλου του οποίου ο στόχος επιτυγχάνεται τόσο με την είσπραξη συμβατικών χρηματοροών όσο και με την πώληση χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού (Διακράτηση για Είσπραξη και Πώληση) και Οι συμβατικοί όροι που διέπουν το περιουσιακό στοιχείο ενεργητικού δημιουργούν σε συγκεκριμένες ημερομηνίες χρηματοροές που συνίστανται αποκλειστικά σε πληρωμή κεφαλαίου και τόκων επί του ανεξόφλητου κεφαλαίου. Ένα επιχειρηματικό μοντέλο «Διακράτησης για Είσπραξη και Πώληση» (Hold To Collect & Sell) εφαρμόζεται όταν ο Όμιλος έχει αποφασίσει ότι τόσο η είσπραξη συμβατικών χρηματοροών όσο και η πώληση χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού είναι ζωτικής σημασίας για την επίτευξη του στόχου του επιχειρηματικού μοντέλου. Για να καθοριστεί εάν ισχύει, η Διοίκηση εξετάζει: εάν το επιχειρηματικό μοντέλο θα αφορά συνήθως μεγαλύτερη συχνότητα και αξία πωλήσεων από ένα μοντέλο «διακράτησης για είσπραξη», εάν υπάρχουν διάφοροι στόχοι που μπορεί να συνάδουν με αυτόν τον τύπο επιχειρηματικού μοντέλου, όπως: - η διαχείριση καθημερινών αναγκών ρευστότητας, - η διατήρηση συγκεκριμένου προφίλ καμπύλης επιτοκίων, ή - η αντιστοίχιση της διάρκειας ζωής των χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού με τη διάρκεια ζωής των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων τις οποίες χρηματοδοτούν τα εν λόγω στοιχεία. Μετά την αρχική επιμέτρηση, τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων με τα όποια μη πραγματοποιηθέντα κέρδη/ζημιές να καταχωρούνται απευθείας στην κατάσταση λοιπών συνολικών εσόδων, έως ότου αυτά τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία αποαναγνωριστούν. Την ημερομηνία αποαναγνώρισης (κατά την πώληση ή την είσπραξη του περιουσιακού στοιχείου) ή αναταξινόμησης (όταν και μόνο όταν υπάρχει αλλαγή στο επιχειρηματικό μοντέλο) στην κατηγορία εύλογης αξίας μέσω αποτελεσμάτων, τα σωρευτικά κέρδη/ζημίες από αποτιμήσεις των χρεωστικών τίτλων αναταξινομούνται από την καθαρή θέση στην κατάσταση αποτελεσμάτων ως προσαρμογή αναταξινόμησης. Στην κατάσταση αποτελεσμάτων ο Όμιλος αναγνωρίζει τα έσοδα από τόκους που υπολογίστηκαν με τη μέθοδο του πραγματικού επιτοκίου, τη ζημιά απομείωσης, τα συναλλαγματικά κέρδη και ζημίες και τυχόν κέρδη ή ζημίες τροποποίησης. Συμμετοχικοί τίτλοι Κατά την αρχική αναγνώριση, ο Όμιλος και η Εταιρεία δύνανται να επιλέξουν αμετάκλητα να παρουσιάσουν στα λοιπά συνολικά έσοδα μεταγενέστερες μεταβολές στην εύλογη αξία μίας επένδυσης σε συμμετοχικούς τίτλους στο πεδίο εφαρμογής του Δ.Π.Χ.Α. 9, οι οποίοι δεν διακρατούνται για εμπορικούς σκοπούς. Η επιλογή αυτή λαμβάνεται κατά περίπτωση. Επιπλέον, οι συμμετοχικοί τίτλοι που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων («FVTOCI») δεν υπόκεινται σε απομείωση και τα συσσωρευμένα κέρδη και οι ζημίες που αναγνωρίζονται στα λοιπά συνολικά έσοδα δεν αναταξινομούνται στη συνέχεια στην κατάσταση αποτελεσμάτων, αλλά μπορεί να αναταξινομούνται στα αποτελέσματα εις νέο. Αποκλειστικά το έσοδο από μερίσματα από αυτούς τους συμμετοχικούς τίτλους αναγνωρίζεται στην κατάσταση αποτελεσμάτων, εκτός εάν το μέρισμα ξεκάθαρα αντιπροσωπεύει ανάκτηση μέρους του κόστους της επένδυσης. Το έσοδο 144 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 από μερίσματα αναγνωρίζεται στην κατάσταση αποτελεσμάτων μόνο όταν: α) το δικαίωμα του Ομίλου και της Εταιρείας να λαμβάνουν μέρισμα έχει εδραιωθεί, β) είναι πιθανό ότι τα οικονομικά οφέλη που σχετίζονται με το μέρισμα θα εισρεύσουν στον Όμιλο και στην Εταιρεία, και γ) το ποσό του μερίσματος δύναται να επιμετρηθεί αξιόπιστα. Όλα τα λοιπά κέρδη και ζημιές (συμπεριλαμβανομένων εκείνων που σχετίζονται με συνάλλαγμα) αναγνωρίζονται στα λοιπά συνολικά έσοδα. 2.4.15 Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα Τα παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα περιλαμβάνουν κυρίως τις ανταλλαγές νομισμάτων και επιτοκίων, συμφωνίες προθεσμιακών επιτοκίων, συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης και δικαιώματα προαίρεσης (τόσο γραπτά όσο και αγοραζόμενα). Τα παράγωγα αναγνωρίζονται αρχικά στην κατάσταση οικονομικής θέσης στην εύλογη αξία την ημερομηνία κατά την οποία ο Όμιλος δεσμεύεται συμβατικά (δηλ. την ημερομηνία συναλλαγής) και στη συνέχεια επιμετρούνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων. Τα παράγωγα ταξινομούνται ως στοιχεία ενεργητικού όταν η εύλογη αξία τους είναι θετική ή ως υποχρέωση όταν η εύλογη αξία τους είναι αρνητική. Όταν ο Όμιλος συμμετέχει σε παράγωγα που χρησιμοποιούνται για εμπορικούς σκοπούς, τα πραγματοποιηθέντα και μη πραγματοποιηθέντα κέρδη και ζημίες καταχωρούνται στην κατάσταση αποτελεσμάτων. Οι μεταβολές στις εύλογες αξίες των παραγώγων χρηματοοικονομικών μέσων περιλαμβάνονται στο «Καθαρό κέρδος/(ζημίες) από χρηματοοικονομικά μέσα που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων». Ένα παράγωγο μπορεί να ενσωματωθεί σε άλλο χρηματοπιστωτικό μέσο, γνωστό ως «κύρια σύμβαση». Εάν η κύρια σύμβαση είναι οποιαδήποτε σύμβαση εκτός από ένα χρηματοοικονομικό στοιχείο ενεργητικού, το ενσωματωμένο παράγωγο διαχωρίζεται από την κύρια σύμβασή του και αντιμετωπίζεται ως ξεχωριστό παράγωγο, με την προϋπόθεση ότι οι κίνδυνοι και τα οικονομικά του χαρακτηριστικά δεν συνδέονται στενά με εκείνα της κύριας σύμβασης. Το ενσωματωμένο παράγωγο τότε εμπίπτει στο λογιστικό ορισμό ενός παραγώγου και το κυρίως συμβόλαιο δεν αποτιμάται στην εύλογη αξία με τα μη πραγματοποιηθέντα κέρδη και ζημίες να εμφανίζονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων. Εάν η κύρια σύμβαση είναι χρηματοοικονομικό στοιχείο ενεργητικού, το σύνολο του υβριδικού μέσου επιμετράται είτε στο αναπόσβεστο κόστος είτε στην εύλογη αξία. 2.4.16 Λογιστική Αντιστάθμισης Ο Όμιλος επέλεξε να συνεχίσει να εφαρμόζει λογιστική αντιστάθμισης σύμφωνα με το Δ.Λ.Π. 39, όπως επιτρέπεται από το Δ.Π.Χ.Π. 9. Η λογιστική αντιστάθμισης εφαρμόζεται από τον Όμιλο μόνο εφόσον πληρούνται όλα τα ακόλουθα κριτήρια: κατά την έναρξη της αντιστάθμισης υπάρχει επίσημη περιγραφή και τεκμηρίωση του μέσου αντιστάθμισης, του αντισταθμιζόμενου στοιχείου, του στόχου αντιστάθμισης, της στρατηγικής και της σχέσης, η αντιστάθμιση αναμένεται να είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική για την μείωση του κινδύνου στο αντισταθμιζόμενο στοιχείο καθ' όλη την περίοδο αντιστάθμισης. Η αντιστάθμιση θεωρείται ιδιαίτερα αποτελεσματική όταν ο Όμιλος επιτυγχάνει αντισταθμιστικές μεταβολές της εύλογης αξίας μεταξύ 80% και 125% του κινδύνου που αντισταθμίζεται. και Η αντιστάθμιση είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική σε συνεχή βάση. 145 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Αντιστάθμιση εύλογης αξίας Οι μεταβολές στην εύλογη αξία των παραγώγων που προσδιορίζονται και χαρακτηρίζονται ως αντιστάθμιση εύλογης αξίας καταχωρούνται στην κατάσταση αποτελεσμάτων, μαζί με οποιεσδήποτε μεταβολές στην εύλογη αξία του αντισταθμιζόμενου στοιχείου ενεργητικού ή υποχρέωσης που αποδίδονται στον αντισταθμισμένο κίνδυνο. Αν η αντιστάθμιση παύσει να πληροί τα κριτήρια της λογιστικής αντιστάθμισης, το ποσό της αναπροσαρμογής της λογιστικής αξίας ενός αντισταθμισμένου στοιχείου, για το οποίο χρησιμοποιείται η μέθοδος του πραγματικού επιτοκίου, αποσβένεται στην κατάσταση αποτελεσμάτων κατά τη διάρκεια της περιόδου μέχρι τη λήξη του. Η απόσβεση βασίζεται στο επανυπολογισθέν πραγματικό επιτόκιο κατά την ημερομηνία έναρξης της απόσβεσης. Η μη αποσβεσμένη αναπροσαρμογή στη λογιστική αξία ενός μη τοκοφόρου αντισταθμιζόμενου στοιχείου αναγνωρίζεται άμεσα στην κατάσταση αποτελεσμάτων. 2.4.17 Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών επιμετρούμενα στο αποσβεσμένο κόστος Τα δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών περιλαμβάνουν τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού τα οποία επιμετρώνται στο αποσβεσμένο κόστος για τα οποία ισχύουν οι δυο κάτωθι συνθήκες: α) το χρηματοοικονομικό στοιχείο ενεργητικού διακρατείται στο πλαίσιο ενός επιχειρηματικού μοντέλου του οποίου ο στόχος επιτυγχάνεται με την είσπραξη συμβατικών χρηματοροών και β) οι συμβατικοί όροι που διέπουν το χρηματοοικονομικό στοιχείο δημιουργούν σε συγκεκριμένες ημερομηνίες χρηματοροές που συνίσταται αποκλειστικά σε πληρωμή κεφαλαίου και τόκων επί του ανεξόφλητου κεφαλαίου (SPPI pass). Τα δάνεια και οι απαιτήσεις από πελάτες στο αποσβεσμένο κόστος που εκταμιεύονται από τον Όμιλο και την Εταιρεία καταχωρούνται αρχικά στην εύλογη αξία, η οποία εμπεριέχει το κόστος συναλλαγής και μεταγενέστερα επιμετρώνται στην αποσβεσμένη αξία τους, εφαρμόζοντας τη μέθοδο του πραγματικού επιτοκίου. Οι τόκοι των δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών συμπεριλαμβάνονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων ως «Τόκοι και εξομοιούμενα έσοδα». Ο Όμιλος και η Εταιρεία σχηματίζουν αναμενόμενη πιστωτική ζημιά απομείωσης της αξίας των δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος όταν αναμένουν ότι δεν θα μπορέσουν να εισπράξουν όλα τα οφειλόμενα ποσά, που ορίζονται στους συμβατικούς όρους των δανείων. Το ποσό της συσσωρευμένης αναμενόμενης πιστωτικής ζημιάς απομείωσης των δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος είναι η διαφορά μεταξύ όλων των προβλεπόμενων από τη σύμβαση χρηματοροών και όλων των χρηματοροών που αναμένεται να εισπραχθούν προεξοφλημένων με το αρχικό πραγματικό επιτόκιο του δανείου (ή του πιστωτικά αναπροσαρμοσμένου πραγματικού επιτοκίου για τα αποκτημένα ή δημιουργηθέντα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού απομειωμένης πιστωτικής αξίας). Ο Όμιλος και η Εταιρεία αξιολογούν σε κάθε περίοδο αναφοράς εάν υπάρχουν αντικειμενικές ενδείξεις ότι ένα δάνειο ή μια ομάδα δανείων έχει απομειωθεί. Σε κάθε ημερομηνία αναφοράς, θα αναγνωρίζεται ζημία απομείωσης ίση με τις αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες 12μήνου (αναλογούσα στο Στάδιο 1) για όλα τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού, για τα οποία δεν υφίσταται σημαντική αύξηση του πιστωτικού κινδύνου από την αρχική τους αναγνώριση. Για χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού: α) στα οποία υφίσταται σημαντική αύξηση του πιστωτικού κινδύνου από την αρχική τους αναγνώριση (Στάδιο 2), β) τα οποία είναι απομειωμένης πιστωτικής αξίας (Στάδιο 3) και 146 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 γ) τα οποία είναι αποκτημένα ή δημιουργηθέντα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού απομειωμένης πιστωτικής αξίας, θα αναγνωρίζεται ζημία απομείωσης ίση με τις αναμενόμενες ζημιές, όπως αυτές προκύπτουν καθ' όλη τη διάρκεια ζωής του δανείου. Ορισμός Αθέτησης Ο Όμιλος και η Εταιρεία εφαρμόζουν τον ορισμό της Ευρωπαϊκής Τραπεζικής Αρχής (EBA) NPE. Σύμφωνα με την Πολιτική Προβλέψεων του Ομίλου και της Εταιρείας ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο θεωρείται ως απομειωμένο και ταξινομείται στο Στάδιο 3 όταν χαρακτηρίζεται ως μη εξυπηρετούμενο άνοιγμα («ΝΡΕ»). Ο ορισμός της αθέτησης αξιολογείται: Σε επίπεδο σύμβασης για τα retail ανοίγματα, Σε επίπεδο πιστούχου για τα non-retail ανοίγματα. Ο καθορισμός της σημαντικής αύξησης του πιστωτικού κινδύνου (SICR) λαμβάνει υπόψη μια σειρά από παράγοντες οι οποίοι διαφοροποιούνται ανάλογα με το χαρτοφυλάκιο. Τα βασικά κριτήρια, τα οποία λαμβάνονται υπόψιν για τον εν λόγω καθορισμό παρατίθενται κατωτέρω. Πρωτεύοντα κριτήρια - σημαντική αύξηση της πιθανότητας αθέτησης υποχρέωσης (PD) ενός χρηματοοικονομικού μέσου κατά την ημερομηνία αναφοράς, σε σύγκριση με την ημερομηνία αρχικής αναγνώρισης, βάσει ορισμένων απόλυτων (3% 6,5%) ή/και σχετικών (200%) ορίων. Δευτερεύοντα κριτήρια - ύπαρξη ρύθμισης - συμπεριφορά δανείου (παρακολούθηση του μέγιστου σταδίου καθυστέρησης κατά τους τελευταίους 12 μήνες) - ύπαρξη γεγονότος αθέτησης υποχρέωσης κατά τους τελευταίους 12 μήνες. Τελικό Κριτήριο (Backstop) - ο Όμιλος και η Εταιρεία εφαρμόζουν το κριτήριο του Δ.Π.Χ.Α. 9, σύμφωνα με το οποίο σημαντική αύξηση του πιστωτικού κινδύνου έχει πραγματοποιηθεί όταν ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο είναι σε καθυστέρηση άνω των 30 ημερών και το σύνολο των συγκεκριμένων ανοιγμάτων έχουν ταξινομηθεί στο Στάδιο 2. Επιπλέον κριτήρια λόγω της πανδημίας Covid-19 - 147 Ο Όμιλος και η Εταιρεία εισήγαγαν πρόσθετα κριτήρια σημαντικής αύξησης του πιστωτικού κινδύνου (SICR), χωρίς να χαλαρώσουν κανένα από τα υπάρχοντα όρια, προκειμένου να κατανεμηθούν αποτελεσματικά ανοίγματα που έλαβαν Covid-19 moratoria. Τα νέα κριτήρια εξετάζουν πιθανότητες αθέτησης, τον κλάδο οικονομικής δραστηριότητας αλλά και την συμπεριφορά πριν την πανδημία. Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Κύριες έννοιες μοντέλων απομείωσης αξίας Οι Αναμενόμενες Πιστωτικές Ζημιές («ECL») είναι συνάρτηση της Πιθανότητας Αθέτησης υποχρέωσης («PD»), του Ανοίγματος Κατά την Αθέτηση («EAD») και της Ζημίας σε Περίπτωση Αθέτησης («LGD»), και εκτιμώνται ενσωματώνοντας πληροφορίες που αφορούν το μέλλον καθώς και με τη χρήση εμπειρίας και κρίσης, ώστε να αντανακλώνται παράγοντες που δεν έχουν ληφθεί υπόψη από τα μοντέλα. Ο Όμιλος θεωρεί ως σημαντικές τις χορηγήσεις σε εταιρικούς και ιδιώτες πελάτες που πληρούν τα κατωτέρω κριτήρια σωρευτικά: Το συνολικό άνοιγμα σε επίπεδο πιστούχου στη λήξη της περιόδου που συνιστά την ημερομηνία αναφοράς υπερβαίνει το ποσό του € 1 εκατ. ή του ισόποσου αυτού σε ξένο νόμισμα. Τα ανοίγματα είναι ταξινομημένα ως NPE. Το αποτέλεσμα της ατομικής αξιολόγησης προσαρμόζεται περαιτέρω με την ενσωμάτωση της επίδρασης μακροοικονομικών σεναρίων που έχουν προσδιορισθεί με βάση τους υπολογισμούς των μοντέλων συλλογικής πρόβλεψης. Η εκτίμηση της απομείωσης αξίας σε συλλογική βάση διενεργείται σε όλα τα δάνεια που κατατάσσονται στα Στάδια 1 και 2 καθώς και στο Στάδιο 3 υπό την προϋπόθεση ότι δεν έχουν αξιολογηθεί ατομικά. Οι χορηγήσεις και απαιτήσεις από πελάτες στο αποσβεσμένο κόστος ομαδοποιούνται σύμφωνα με παρόμοια χαρακτηριστικά πιστωτικού κινδύνου (π.χ. κατηγορία καθυστέρησης οφειλέτη, κλάδος οικονομικής δραστηριότητας οφειλέτη, επιχειρηματικός τομέας ή τομέας προϊόντος και άλλους σχετικούς παράγοντες). Αυτά τα χαρακτηριστικά είναι ενδεικτικά της δυνατότητας του οφειλέτη να αποπληρώσει όλες τις ληξιπρόθεσμες οφειλές, σύμφωνα με τους συμβατικούς όρους των υπό αξιολόγηση χρηματοοικονομικών στοιχείων. Aν σε μεταγενέστερη περίοδο, το ποσό της σχηματιζόμενης πρόβλεψης μειωθεί και η μείωση σχετίζεται με αντικειμενικά γεγονότα, που συνέβησαν μετά το σχηματισμό της πρόβλεψης, όπως για παράδειγμα βελτίωση της πιστοληπτικής ικανότητας του πιστούχου, τότε η πρόβλεψη μειώνεται και το κέρδος καταχωρείται στην κατάσταση αποτελεσμάτων. Τα ρυθμισμένα δάνεια ορίζονται ως ανοίγματα που προκύπτουν από συμβάσεις δανείων για τις οποίες έχουν ληφθεί μέτρα ρύθμισης. Τα μέτρα αυτά θεωρούνται ως παραχώρηση του Ομίλου και της Εταιρείας προς τους πιστούχους οι οποίοι αντιμετωπίζουν ή πρόκειται να αντιμετωπίσουν οικονομική δυσχέρεια στην εκπλήρωση των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεών τους. Το καθεστώς της ρύθμισης μπορεί να περιλαμβάνει τροποποίηση των συμβατικών όρων και προϋποθέσεων ή/και αναχρηματοδότηση της οφειλής. Τα δάνεια, που είναι σε καθεστώς ρύθμισης, ελέγχονται για απομείωση της αξίας τους, σύμφωνα με την πολιτική απομείωσης του Δ.Π.Χ.Α. 9 για δάνεια και απαιτήσεις από πελάτες στο αποσβεσμένο κόστος , όπως αναφέρεται ανωτέρω. 2.4.18 Τροποποίηση χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού Όταν οι συμβατικές ταμειακές ροές ενός χρηματοοικονομικού στοιχείου ενεργητικού επαναδιαπραγματεύονται ή τροποποιούνται και η επαναδιαπραγμάτευση ή η τροποποίηση δεν οδηγεί σε αποαναγνώριση του χρηματοοικονομικού στοιχείου σύμφωνα με το Δ.Π.Χ.Α. 9, ο Όμιλος και η Εταιρεία υπολογίζουν εκ νέου την λογιστική αξία του χρηματοοικονομικού στοιχείου και αναγνωρίζουν «κέρδος ή ζημιά τροποποίησης» στα αποτελέσματα χρήσης. Η λογιστική αξία του χρηματοοικονομικού στοιχείου ενεργητικού υπολογίζεται εκ νέου ως η παρούσα αξία των επαναδιαπραγματευθέντων ή τροποποιημένων συμβατικών ταμειακών ροών προεξοφλημένων με το αρχικό πραγματικό επιτόκιο (ή του πιστωτικά 148 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 αναπροσαρμοσμένου πραγματικού επιτοκίου για τα αποκτημένα ή δημιουργηθέντα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού απομειωμένης πιστωτικής αξίας) του χρηματοοικονομικού στοιχείου. Τυχόν κόστη ή προμήθειες προσαρμόζουν τη λογιστική αξία του τροποποιημένου χρηματοοικονομικού στοιχείου ενεργητικού και αποσβένονται κατά την υπόλοιπη διάρκεια του τροποποιημένου χρηματοοικονομικού στοιχείου. 2.4.19 Αποαναγνώριση χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού Ένα χρηματοοικονομικό στοιχείο ενεργητικού αποαναγνωρίζεται όταν: τα συμβατικά δικαιώματα επί των χρηματοροών από το χρηματοοικονομικό στοιχείο έχουν εκπνεύσει, ή ο Όμιλος και η Εταιρεία μεταβιβάζουν το χρηματοοικονομικό στοιχείο και η μεταβίβαση πληροί τους όρους για αποαναγνώριση. Ο όρος «χρηματοοικονομικό στοιχείο ενεργητικού» αναφέρεται είτε σε ολόκληρο είτε σε μέρος του χρηματοοικονομικού στοιχείου ενεργητικού (ή σε ολόκληρη ή σε μέρος ομάδας συναφών χρηματοοικονομικών περιουσιακών ενεργητικού). Τα συμβατικά δικαιώματα επί των χρηματοροών από αυτό το χρηματοοικονομικό στοιχείο ενεργητικού έχουν εκπνεύσει όταν για παράδειγμα: αποπληρώνεται μία απαίτηση δανείου, εκπνέει ένα δικαίωμα προαίρεσης χωρίς να έχει ασκηθεί. O Όμιλος και η Εταιρεία «μεταβιβάζουν» ένα χρηματοοικονομικό στοιχείο ενεργητικού όταν, και μόνο όταν: είτε μεταβιβάζουν τα συμβατικά δικαιώματα για να εισπράξουν τις χρηματοροές του χρηματοοικονομικού στοιχείου ενεργητικού, διατηρούν τα συμβατικά δικαιώματα της είσπραξης των χρηματοροών του χρηματοοικονομικού στοιχείου ενεργητικού, αλλά αναλαμβάνουν τη συμβατική υποχρέωση να καταβάλλουν τις χρηματοροές σε έναν ή περισσότερους αποδέκτες. Εάν ουσιαστικά όλοι οι κίνδυνοι και τα οφέλη της κυριότητας του χρηματοοικονομικού στοιχείου ενεργητικού μεταβιβαστούν, τότε το χρηματοοικονομικό στοιχείο πρέπει να αποαναγνωρίζεται και όλα τα οφέλη και οι κίνδυνοι που δημιουργούνται ή διατηρούνται κατά τη μεταβίβαση να αναγνωρίζονται ξεχωριστά ως στοιχείο ενεργητικού ή υποχρεώσεων. Αποτελεί επιχειρηματική πρακτική η αναδιάρθρωση των χρεωστικών τίτλων ειδικότερα, όταν οι οφειλέτες αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες αλλά όχι μόνο σε αυτή την περίπτωση. Όταν η αναδιάρθρωση οδηγεί σε ουσιαστική τροποποίηση των όρων ενός δανείου, το δάνειο αποαναγνωρίζεται. Ο Όμιλος έχει ορίσει κριτήρια αποαναγνώρισης όπως: αλλαγή πιστούχου, αλλαγή νομίσματος, εισαγωγή δικαιώματος μετατροπής σε μετοχές στην τροποποιημένη σύμβαση και συνένωση μη ομοειδών συμβάσεων. Κατά την αποαναγνώριση ενός χρηματοοικονομικού στοιχείου ενεργητικού στην ολότητα του, η διαφορά μεταξύ: της λογιστικής αξίας του περιουσιακού στοιχείου κατά την ημέρα της αποαναγνώρισης, και του ανταλλάγματος που ελήφθη, (δηλ. κάθε νέου δημιουργηθέντος/ληφθέντος στοιχείου ενεργητικού αφαιρουμένης 149 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 κάθε νέας υποχρέωσης που αναλαμβάνεται) αναγνωρίζεται στην κατάσταση αποτελεσμάτων ως «Κέρδος ή ζημιά αποαναγνώρισης». 2.4.20 Αποαναγνώριση χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων Μία χρηματοοικονομική υποχρέωση αποαναγνωρίζεται όταν εκπληρώνεται, ακυρώνεται ή λήγει. Στις περιπτώσεις όπου, μία υφιστάμενη χρηματοοικονομική υποχρέωση αντικαθίσταται από μία άλλη από τον ίδιο δανειστή με σημαντικά διαφορετικούς όρους, ή οι όροι της υφιστάμενης υποχρέωσης τροποποιούνται σημαντικά, αυτή η σημαντική αλλαγή θεωρείται ως αποαναγνώριση της αρχικής υποχρέωσης και αναγνώριση μιας νέας, με τη διαφορά μεταξύ των λογιστικών υπολοίπων να αναγνωρίζεται στην κατάσταση αποτελεσμάτων. 2.4.21 Άυλα στοιχεία ενεργητικού Λογισμικό Η δαπάνη για αγορά λογισμικού, το οποίο θα επιφέρει μελλοντικά οικονομικά οφέλη στον Όμιλο για διάστημα μεγαλύτερο του ενός έτους, καταχωρείται ως άυλο στοιχείο του ενεργητικού. Οι δαπάνες που βελτιώνουν ή επιμηκύνουν την απόδοση των προγραμμάτων λογισμικού πέραν των αρχικών τεχνικών προδιαγραφών ή αντίστοιχα τα έξοδα αναβάθμισης λογισμικού, ενσωματώνονται στο αρχικό κόστος κτήσεως του λογισμικού, με απαραίτητη προϋπόθεση να μπορούν να επιμετρηθούν με αξιοπιστία. Μετά την αρχική αναγνώριση, το λογισμικό επιμετράται στο κόστος μείον τις συσσωρευμένες αποσβέσεις και τις συσσωρευμένες ζημίες απομείωσης. Το λογισμικό αποσβένεται με τη σταθερή μέθοδο απόσβεσης και με βάση την ωφέλιμη ζωή η οποία κυμαίνεται από 2 έως 11 έτη. Στο τέλος κάθε περιόδου αναφοράς, ο Όμιλος εξετάζει τις λογιστικές αξίες των λογισμικών για το εάν υπάρχουν ενδείξεις απομείωσης αξίας, για παράδειγμα, όταν τα γεγονότα ή οι μεταβολές των συνθηκών υποδεικνύουν, ότι η λογιστική του αξία μπορεί να μην είναι ανακτήσιμη. Όπου η ανακτήσιμη αξία είναι μικρότερη της λογιστικής αξίας του, το λογισμικό απομειώνεται στο ανακτήσιμο ποσό. Τα κόστη συντήρησης της απόδοσης των προγραμμάτων λογισμικού αναγνωρίζονται ως έξοδο στην κατάσταση αποτελεσμάτων, όταν πραγματοποιείται η δαπάνη. Το λογισμικό αποαναγνωρίζεται όταν: (α) έχει πωληθεί ή (β) όταν δεν αναμένονται μελλοντικά οικονομικά οφέλη από τη χρήση ή τη διάθεση του λογισμικού. Το κέρδος ή η ζημία από την πώληση του λογισμικού προσδιορίζεται ως η διαφορά μεταξύ του καθαρού προϊόντος της διάθεσης, αν υπάρχει, και της λογιστικής αξίας του λογισμικού. Λοιπά άυλα στοιχεία ενεργητικού Τα Λοιπά άυλα στοιχεία ενεργητικού αρχικά αναγνωρίζονται στο κόστος, όταν αναμένεται να προκύψουν μελλοντικές 150 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 οικονομικές ωφέλειες από τη χρήση τους. Στο κόστος του άυλου στοιχείου ενεργητικού συμπεριλαμβάνεται και κάθε άμεσο κόστος, που απαιτείται για τη δημιουργία, την παραγωγή και την προετοιμασία για τη σωστή λειτουργία του. Παραδείγματα άμεσου κόστους είναι: Το κόστος προσωπικού, το οποίο είναι δυνατόν να εξακριβωθεί και να αποδοθεί άμεσα στην ανάπτυξη του συγκεκριμένου άυλου στοιχείου. Οι αμοιβές εξωτερικών προμηθευτών και συνεργατών, που αφορούν στη δημιουργία του άυλου περιουσιακού στοιχείου. Μετά την αρχική αναγνώριση, τα λοιπά άυλα στοιχεία ενεργητικού επιμετρώνται στο κόστος μείον τις συσσωρευμένες αποσβέσεις και τις συσσωρευμένες ζημίες απομείωσης. Τα στοιχεία αυτά αποσβένονται σε 5-10 χρόνια με την σταθερή μέθοδο απόσβεσης, ανάλογα με την ωφέλιμη ζωή του κάθε στοιχείου. Η ωφέλιμη ζωή των λοιπών αύλων στοιχείων ενεργητικού εξετάζεται σε ετήσια βάση. Στο τέλος κάθε περιόδου αναφοράς, ο Όμιλος εξετάζει τις λογιστικές αξίες των λοιπών αύλων στοιχείων ενεργητικού για το εάν υπάρχουν ενδείξεις απομείωσης αξίας, για παράδειγμα, όταν τα γεγονότα ή οι μεταβολές των συνθηκών υποδεικνύουν, ότι η λογιστική τους αξία μπορεί να μην είναι ανακτήσιμη. Όπου η ανακτήσιμη αξία είναι μικρότερη της λογιστικής αξίας τους, τα λοιπά άυλα περιουσιακά στοιχεία απομειώνονται στο ανακτήσιμο ποσό. Τα λοιπά άυλα στοιχεία ενεργητικού αποαναγνωρίζονται όταν: (α) έχουν πωληθεί ή (β) όταν δεν αναμένονται μελλοντικά οικονομικά οφέλη από τη χρήση ή τη διάθεση τους. Το κέρδος ή η ζημία από την πώληση των λοιπών άυλων στοιχείων ενεργητικού προσδιορίζεται ως η διαφορά μεταξύ του καθαρού προϊόντος της διάθεσης, αν υπάρχει, και της λογιστικής αξίας των λοιπών άυλων στοιχείων ενεργητικού. 2.4.22 Ενσώματα πάγια στοιχεία Ο Όμιλος κατέχει ενσώματα πάγια στοιχεία με σκοπό τη χρήση τους στη λειτουργική δραστηριότητα ή τη χρήση τους για διοικητικούς σκοπούς. Τα ενσώματα πάγια στοιχεία περιλαμβάνουν: οικόπεδα, ιδιοχρησιμοποιούμενα κτίρια, βελτιώσεις μισθωμένων ακινήτων, εξοπλισμό, έπιπλα, δικαιώματα χρήσης στοιχείων ενεργητικού και μεταφορικά μέσα. Τα ακίνητα και ο εξοπλισμός επιμετρούνται αρχικά στο κόστος, το οποίο περιλαμβάνει όλα τα έξοδα που είναι αναγκαία για να τεθεί ένα περιουσιακό στοιχείο σε κατάσταση λειτουργίας. Μεταγενέστερα, τα ενσώματα πάγια στοιχεία αποτιμώνται στο ιστορικό κόστος, μειωμένο κατά τις σωρευμένες αποσβέσεις και τις σωρευμένες απομειώσεις αξίας. Στο ιστορικό κόστος περιλαμβάνονται δαπάνες, που συνδέονται άμεσα με την απόκτηση των ενσώματων στοιχείων. Στο τέλος κάθε περιόδου αναφοράς, ο Όμιλος εξετάζει τις λογιστικές αξίες των ενσώματων παγίων στοιχείων για το εάν υπάρχουν ενδείξεις απομείωσης αξίας, για παράδειγμα, όταν γεγονότα ή αλλαγές στις συνθήκες παρέχουν ενδείξεις, ότι η λογιστική αξία ενδέχεται να μην είναι ανακτήσιμη. Η λογιστική αξία ενός ενσώματου παγίου στοιχείου μειώνεται στην ανακτήσιμη αξία, όταν η λογιστική αξία είναι μεγαλύτερη από την εκτιμώμενη ανακτήσιμη αξία. Η ανακτήσιμη αξία είναι η μεγαλύτερη μεταξύ της εύλογης αξίας του ενσώματου παγίου στοιχείου, μειωμένης κατά τις δαπάνες για την πώλησή του και της αξίας λόγω χρήσης (value in use). 151 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Οι μεταγενέστερες δαπάνες συμπεριλαμβάνονται στην αξία του παγίου, ή αναγνωρίζονται ως ξεχωριστό πάγιο ανάλογα με την περίπτωση, μόνο όταν πιθανολογείται, ότι μελλοντικά οικονομικά οφέλη θα εισρεύσουν στον Όμιλο και οι δαπάνες αυτές μπορούν να αποτιμηθούν αξιόπιστα. Όλες οι υπόλοιπες δαπάνες επισκευών και συντηρήσεων καταχωρούνται στην κατάσταση αποτελεσμάτων, κατά τη χρήση στην οποία πραγματοποιούνται. Οι αποσβέσεις των υπολοίπων ενσώματων παγίων υπολογίζονται χρησιμοποιώντας την σταθερή μέθοδο απόσβεσης, με βάση την εκτιμώμενη ωφέλιμη ζωή και λαμβάνοντας υπόψη την υπολειμματική αξία κάθε παγίου. Ο Όμιλος διενεργεί αξιολόγηση σε ετήσια βάση, τόσο στην ωφέλιμη ζωή των ενσώματων παγίων όσο και στην υπολειμματική αξία τους. Η διενέργεια αποσβέσεων των ενσώματων παγίων αρχίζει με την έναρξη χρήσης του ενσώματου παγίου στοιχείου και διακόπτεται μόνο με την πώληση του εν λόγω στοιχείου. Στην περίπτωση όπου το ενσώματο πάγιο παύει να χρησιμοποιείται, συνεχίζεται η απόσβεσή του μέχρι να αποσβεσθεί πλήρως. Η ωφέλιμη ζωή ανά κατηγορία παγίου ενεργητικού είναι η ακόλουθη: Εξοπλισμός και συστήματα υπολογιστών 3-5 χρόνια Βελτιώσεις επί μισθωμένων ακινήτων χαμηλότερη διάρκεια μεταξύ ωφέλιμης ζωής και διάρκειας μίσθωσης Λοιπός εξοπλισμός και έπιπλα Μεταφορικά μέσα Ιδιοχρησιμοποιούμενα κτίρια Οικόπεδα 5-10 χρόνια 6-9 χρόνια 25-40 χρόνια δεν αποσβένονται Τα δικαιώματα χρήσης στοιχείων ενεργητικού αποσβένονται ανάλογα με την κατηγορία παγίων στην οποία ανήκουν. Ένα ιδιοχρησιμοποιούμενο ακίνητο αποαναγνωρίζεται και η λογιστική του αξία διαγράφεται, σύμφωνα με τις προβλέψεις του Δ.Λ.Π. 16, κατά την πώληση ή όταν δεν αναμένονται μελλοντικά οικονομικά οφέλη στον Όμιλο. Το ακίνητο μπορεί να διατεθεί μέσω συμφωνίας πώλησης ή μίσθωσης (ως εκμισθωτής) ή δωρεάς. Τα κέρδη ή η ζημιά από την διάθεση ιδιοχρησιμοποιούμενων ακινήτων ορίζεται ως η διαφορά μεταξύ της τιμής πώλησης (μείον τα έξοδα της πώλησης) και της λογιστικής αξίας του ακινήτου κατά την ημερομηνία της πώλησης. Το κέρδος ή η ζημιά αναγνωρίζεται στην κατάσταση αποτελεσμάτων. 2.4.23 Επενδύσεις σε ακίνητα Τα ακίνητα που κατέχονται με σκοπό τη μακροπρόθεσμη εκμίσθωση ή την απόκτηση υπεραξίας αναγνωρίζονται ως επενδύσεις σε ακίνητα στην κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης του Ομίλου. Οι επενδύσεις σε ακίνητα περιλαμβάνουν οικόπεδα, κτίρια ή τμήματα κτιρίων και μισθωμένα οικόπεδα και κτίρια. Τα ακίνητα, που κατέχονται από τον Όμιλο ως μισθωτή κατηγοριοποιούνται και λογιστικοποιούνται στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις του μισθωτή ως επενδύσεις σε ακίνητα, όταν πληρείται ο ορισμός σύμφωνα με το Δ.Π.Χ.Α. 16 «Μισθώσεις». Οι επενδύσεις σε ακίνητα αρχικά αναγνωρίζονται στο κόστος, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών εξόδων συναλλαγής. Μετά την αρχική καταχώρηση, οι επενδύσεις σε ακίνητα καταχωρούνται στην εύλογη αξία, όπως αυτή αξιολογείται από ανεξάρτητους εκτιμητές. Η εύλογη αξία προσδιορίζεται από τις αγοραίες τιμές ή αναπροσαρμόζεται, αν κρίνεται απαραίτητο, αναλόγως της φύσης, της τοποθεσίας και της κατάστασης του συγκεκριμένου παγίου. Επιπρόσθετα, η επιμέτρηση της εύλογης αξίας λαμβάνει υπόψη την ικανότητα του Ομίλου στην δημιουργία οφελών από τη μέγιστη και βέλτιστη χρήση του 152 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 περιουσιακού στοιχείου ή από την πώλησή του σε τρίτον, που θα χρησιμοποιήσει το εν λόγω περιουσιακό στοιχείο κατά τη μέγιστη και βέλτιστη χρήση του. Οι μέθοδοι επιμέτρησης που χρησιμοποιούνται είναι οι ακόλουθες: α) Μέθοδος Αγοράς ή Συγκριτική Μέθοδος (Comparative Method). Σύμφωνα με την μέθοδο αυτή, ο προσδιορισμός της αξίας γίνεται με βάση τα συμπεράσματα που προκύπτουν από έρευνα και συλλογή συγκριτικών στοιχείων ακινήτων που παρουσιάζουν τη μεγαλύτερη ομοιότητα χαρακτηριστικών με τα εκτιμώμενα ακίνητα. β) Μέθοδος Εισοδήματος (Income Approach). Η εν λόγω μέθοδος προσδιορίζει την εύλογη αξία κάθε ακινήτου με βάση την κεφαλαιοποιημένη αξία του παρόντος μισθώματος. γ) Μέθοδος Κόστους (Cost Approach). Η μέθοδος αυτή προσδιορίζει την εύλογη αξία του κάθε ακινήτου με βάση το κόστος αντικατάστασης του ή την αξιοποίησή του. δ) Μαζικές επανεκτιμήσεις (Mass Appraisal). Ο σκοπός της μεθόδου αυτής είναι να υπολογίσει με οικονομετρικές και χωρικά οικονομετρικές τεχνικές την τρέχουσα εμπορική αξία των ακινήτων. ε) Τεχνική της Αξιοποίησης του Ακινήτου (Residual Method). Η λογική της μεθόδου αυτής έχει ως βάση το ανώτατο τίμημα που θα ήταν διατεθειμένος να πληρώσει ένας επενδυτής για ένα οικόπεδο προκειμένου να το αξιοποιήσει και στη συνέχεια να το εκμεταλλευτεί. Οι ανωτέρω αναφερόμενες μέθοδοι εκτιμήσεων χρησιμοποιούνται από ανεξάρτητους εκτιμητές στο πλαίσιο των εκτιμήσεων σε εύλογη αξία των επενδύσεων σε ακίνητα. Για τις επενδύσεις σε ακίνητα που δεν εκτιμώνται από εκτιμητές, η εύλογη αξία προσδιορίζεται με μεθοδολογία που βασίζεται σε τιμές από πραγματοποιηθείσες εκτιμήσεις. Οι επενδύσεις σε ακίνητα που υπόκεινται σε βελτιώσεις για συνέχιση της χρήσης τους ως επενδύσεις σε ακίνητα ή για τις οποίες η αγορά είναι λιγότερο ενεργή, εξακολουθούν να αποτιμώνται σε εύλογες αξίες. Οι εύλογες αξίες των επενδύσεων σε ακίνητα αντανακλούν εισοδήματα από τρέχουσες μισθώσεις, καθώς και παραδοχές για μελλοντικές μισθώσεις, λαμβάνοντας υπόψη τις τρέχουσες συνθήκες της αγοράς. Σύμφωνα με τις πρόνοιες του Δ.Λ.Π. 40 «Επενδύσεις σε Ακίνητα», μεταγενέστερες δαπάνες καταχωρούνται στη λογιστική αξία του ακινήτου, μόνο όταν είναι πιθανόν, ότι μελλοντικά οικονομικά οφέλη, τα οποία σχετίζονται με το ακίνητο, θα εισρεύσουν στον Όμιλο και το κόστος τους μπορεί να αποτιμηθεί αξιόπιστα. Οι δαπάνες βελτίωσης και συντήρησης καταχωρούνται στην κατάσταση αποτελεσμάτων κατά τη διάρκεια της χρήσης, στην οποία πραγματοποιούνται. Μεταβολές στην εύλογη αξία καταχωρούνται στην Kατάσταση Aποτελεσμάτων στην περίοδο που προκύπτουν. Εάν μία επένδυση σε ακίνητο μετατραπεί σε ιδιοχρησιμοποιούμενη, κατηγοριοποιείται στα ενσώματα πάγια και η εύλογη αξία της κατά την ημερομηνία της αλλαγής θεωρείται ως το νέο κόστος. Τα ακίνητα που κατασκευάζονται ή αναπτύσσονται για μελλοντική χρήση ως επενδύσεις σε ακίνητα κατατάσσονται στα ενσώματα πάγια και καταχωρούνται στο κόστος μέχρι να ολοκληρωθεί η κατασκευή ή η ανάπτυξή τους, οπότε και αλλάζουν κατηγορία και λογιστικοποιούνται ως επενδύσεις σε ακίνητα. Μία επένδυση σε ακίνητα αποαναγνωρίζεται από την κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης κατά τη διάθεσή της. Η αποαναγνώριση μιας επένδυσης σε ακίνητα μπορεί να γίνεται με πώληση ή όταν μισθώνεται μέσω σύμβασης χρηματοδοτικής μίσθωσης. Το κέρδος/ ζημία που προκύπτει από τη διάθεση επενδυτικών ακινήτων προσδιορίζεται ως η 153 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 διαφορά μεταξύ του καθαρού προϊόντος της διάθεσης και της λογιστικής αξίας του επενδυτικού ακινήτου κατά την ημερομηνία διάθεσης. Η εν λόγω διαφορά αναγνωρίζεται στην κατάσταση αποτελεσμάτων. 2.4.24 Μη κυκλοφορούντα στοιχεία ενεργητικού Διακρατούμενα προς Πώληση («ΔΠΠ») και Διακοπείσες δραστηριότητες Ο Όμιλος ταξινομεί ένα μη κυκλοφορούν στοιχείο ενεργητικού ως διακρατούμενο προς πώληση εάν το κόστος του θα ανακτηθεί κυρίως από την πώληση και όχι από τη χρήση του. Για να γίνει αυτό, θα πρέπει να πληρούνται οι ακόλουθες προϋποθέσεις: α) το μη κυκλοφορούν στοιχείο ενεργητικού πρέπει να είναι διαθέσιμο για άμεση πώληση στην παρούσα κατάστασή του, β) η πώλησή του είναι πολύ πιθανή, γ) η Διοίκηση έχει δεσμευθεί για την πώληση, δ) έχει ξεκινήσει ένα ενεργό πρόγραμμα εξεύρεσης αγοραστή και ολοκλήρωσης του προγράμματος, ε) το μη κυκλοφορούν στοιχείο ενεργητικού πρέπει να είναι διαθέσιμο προς πώληση σε τιμή λογική σε σχέση με τη τρέχουσα εύλογη αξία του, στ)η πώληση ενός μη κυκλοφορούντος στοιχείου ενεργητικού πρέπει να θεωρηθεί ως ολοκληρωμένη πώληση εντός 12 μηνών από την ημερομηνία καταχώρισης στην κατηγορία «ΔΠΠ». Τα διακρατούμενα προς πώληση στοιχεία ενεργητικού επιμετρούνται στη χαμηλότερη τιμή μεταξύ λογιστικής και εύλογης αξίας (αφαιρουμένων των εξόδων για την πώλησή τους). Τα στοιχεία της κατηγορίας αυτής δεν αποσβένονται. Κέρδη/ζημίες από την πώληση των διακρατούμενων προς πώληση στοιχείων αναγνωρίζονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων. Μια διακοπείσα δραστηριότητα του Ομίλου, αφορά σε διακριτή επιχειρηματική δραστηριότητα του Ομίλου η οποία έχει πωληθεί ή έχει κατηγοριοποιηθεί ως διακρατούμενη προς πώληση και: αντιπροσωπεύει μια ξεχωριστή κύρια επιχειρηματική δραστηριότητα ή τις δραστηριότητες μιας γεωγραφικής περιοχής, είναι μέρος ενός συντονισμένου προγράμματος πώλησης μιας ξεχωριστής κύριας επιχειρηματικής δραστηριότητας ή των δραστηριοτήτων μιας γεωγραφικής περιοχής, ή αποτελεί θυγατρική, που αποκτήθηκε με αποκλειστικό σκοπό την μεταπώλησή της. Τα στοιχεία ενεργητικού και υποχρεώσεων των διακοπεισών δραστηριοτήτων παρουσιάζονται διακριτά από τα υπόλοιπα στοιχεία του ενεργητικού και υποχρεώσεων, σε ξεχωριστή γραμμή και δεν συμψηφίζονται μεταξύ τους. Ομοίως, τα κέρδη/ζημίες μετά από φόρους από διακοπτόμενες δραστηριότητες παρουσιάζονται σε ξεχωριστή γραμμή της κατάστασης αποτελεσμάτων. 154 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 2.4.25 Ακίνητα ως στοιχεία κυκλοφορούντος ενεργητικού Τα ακίνητα ως στοιχεία κυκλοφορούντος ενεργητικού περιλαμβάνουν ακίνητα του Ομίλου, που έχουν αποκτηθεί από πλειστηριασμούς προς πλήρη ή μερική ικανοποίηση των απαιτήσεων του Ομίλου. Τα ακίνητα αυτά συμπεριλαμβάνονται στα «Λοιπά Στοιχεία Ενεργητικού» στην κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης. Τα ακίνητα ως στοιχεία κυκλοφορούντος ενεργητικού περιλαμβάνουν ακίνητα που δεν πληρούν τις προϋποθέσεις του Δ.Λ.Π. 40, καθώς και ακίνητα των θυγατρικών του Ομίλου , τα οποία πωλούνται στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων τους. Τα ακίνητα ως στοιχεία κυκλοφορούντος ενεργητικού λογιστικοποιούνται σύμφωνα με τις διατάξεις του Δ.Λ.Π. 2 «Αποθέματα» και αποτιμώνται στη χαμηλότερη τιμή μεταξύ του κόστους κτήσης και της καθαρής ρευστοποιήσιμης αξίας. Το κόστος κτήσης των αποθεμάτων ακινήτων καθορίζεται σύμφωνα με τη μέθοδο του μέσου σταθμικού κόστους. Η καθαρή ρευστοποιήσιμη αξία είναι η εκτιμώμενη τιμή πώλησης, μείον τα έξοδα πώλησης. Τα αποθέματα ακινήτων ως στοιχεία κυκλοφορούντος ενεργητικού αποαναγνωρίζονται από την κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης κατά τη διάθεσή τους. Το κέρδος/ζημία που προκύπτει από τη διάθεσή των εν λόγω ακινήτων προσδιορίζεται ως η διαφορά μεταξύ καθαρής ρευστοποιήσιμης αξίας μείον τα έξοδα πώλησης και της λογιστικής αξίας του ακινήτου. Η εν λόγω διαφορά αναγνωρίζεται στην κατάσταση αποτελεσμάτων. 2.4.26 Μισθώσεις Α. Ο Όμιλος ως Μισθωτής Ο Όμιλος και η Εταιρεία, σύμφωνα με τις διατάξεις του Δ.Π.Χ.Α. 16 κατά τη σύναψη μιας σύμβασης, αξιολογούν αν η σύμβαση είναι ή περιέχει μίσθωση με βάση το εάν έχει το δικαίωμα να ελέγχει τη χρήση ενός προσδιορισμένου περιουσιακού στοιχείου για ένα χρονικό διάστημα, έναντι αντίστοιχου τιμήματος και να αποκτά ουσιωδώς όλα τα οικονομικά οφέλη από τη χρήση του στοιχείου. Κατά την ημερομηνία έναρξης της μίσθωσης, ο Όμιλος και η Εταιρεία αναγνωρίζουν ένα περιουσιακό στοιχείο δικαιώματος χρήσης (Right of Use asset – RoU), που αντιπροσωπεύει το δικαίωμα του να χρησιμοποιεί το υποκείμενο περιουσιακό στοιχείο, καθώς και μια υποχρέωση από τη μίσθωση που αντιπροσωπεύει την υποχρέωση του να καταβάλλει τις πληρωμές που απορρέουν από τη σύμβαση μίσθωσης. Σύμφωνα με το Δ.Π.Χ.Α. 16, ο Όμιλος και η Εταιρεία αναγνωρίζουν νέα περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις από μισθώσεις για όλα τα συμβόλαια μίσθωσης που πληρούν τον ορισμό της μίσθωσης. Ο Όμιλος και η Εταιρεία εφαρμόζοντας τις πρόνοιες του Δ.Π.Χ.Α. 16 για όλες τις μισθώσεις: α) αναγνωρίζουν υποχρεώσεις από τη μίσθωση στην κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης, β) αναγνωρίζουν περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης στην κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης, γ) αναγνωρίζουν αποσβέσεις των περιουσιακών στοιχείων με δικαίωμα χρήσης και απομείωση αξίας βάσει των όσων ορίζονται στο Δ.Λ.Π. 36 «Απομείωση αξίας περιουσιακών στοιχείων» στην κατάσταση αποτελεσμάτων Χρήσης, δ) αναγνωρίζουν χρηματοδοτικά κόστη στις υποχρεώσεις από τη μίσθωση, και ε) διαχωρίζουν το συνολικό ποσό των πληρωμών σε μέρος κεφαλαίου (το οποίο παρουσιάζεται στις χρηματοδοτικές 155 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 δραστηριότητες) και κόστος χρηματοδότησης (το οποίο παρουσιάζεται στις λειτουργικές δραστηριότητες) στην κατάσταση ταμειακών ροών. Η αρχική επιμέτρηση του RoU γίνεται στο κόστος κτήσης, το οποίο περιλαμβάνει τα εξής: α) το ποσό της αρχικής επιμέτρησης της υποχρέωσης από τη μίσθωση, β) τυχόν καταβληθέντα μισθώματα, αφαιρουμένων οποιονδήποτε κινήτρων στα συμβόλαια μίσθωσης που ελήφθησαν, γ) τυχόν αρχικές άμεσες δαπάνες του μισθωτή, και δ) την εκτίμηση του κόστους με το οποίο θα επιβαρυνθεί ο μισθωτής προκειμένου να αποσυναρμολογήσει και να απομακρύνει το υποκείμενο περιουσιακό στοιχείο, να αποκαταστήσει τον χώρο όπου έχει αρχικά τοποθετηθεί ή να επαναφέρει το υποκείμενο περιουσιακό στοιχείο στην κατάσταση στην οποία προβλέπεται από τους όρους και τις προϋποθέσεις της μίσθωσης. Όσον αφορά τη μεταγενέστερη επιμέτρηση και την αποαναγνώριση, ο Όμιλος ακολουθει τους κανόνες και τη λογιστική πολιτική που ισχύουν και εφαρμόζονται στην κατηγορία παγίων που θα ενσωματωθεί το RoU. Οι υποχρεώσεις από μισθώσεις αρχικά επιμετρώνται στην παρούσα αξία των μελλοντικών μισθωμάτων προεξοφλημένα με το διαφορικό επιτόκιο δανεισμού. Μεταγενέστερα, η υποχρέωση από τη μίσθωση προσαρμόζεται, μεταξύ άλλων, με τους τόκους και τις καταβολές μισθωμάτων, καθώς και με την επίπτωση από τυχόν τροποποιήσεις (που δεν συνιστούν διαφορετική σύμβαση μίσθωσης) της σύμβασης μίσθωσης. Η υποχρέωση της μίσθωσης θα αποαναγνωριστεί όταν εκπληρωθεί, ακυρωθεί, λήξει ή τροποποιηθεί σημαντικά. Για τις βραχυπρόθεσμες μισθώσεις (διάρκειας 12 μηνών ή μικρότερης) και μισθώσεις περιουσιακών στοιχείων χαμηλής αξίας (κάτω των € 5 χιλ.), ο Όμιλος και η Εταιρεία αναγνωρίζουν ένα έξοδο μίσθωσης με την σταθερή μέθοδο στη συνολική διάρκεια της μίσθωσης, όπως επιτρέπεται από το Δ.Π.Χ.Α. 16. Β. Ο Όμιλος ως Εκμισθωτής Λειτουργικές μισθώσεις Στην περίπτωση που ο Όμιλος εκμισθώνει πάγια σε τρίτους με συμβάσεις λειτουργικής μίσθωσης, τα πάγια αυτά εμφανίζονται και αποτιμώνται στη κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης, όπως και τα λοιπά πάγια της ίδιας κατηγορίας. Τα έσοδα μισθωμάτων του Ομίλου αναγνωρίζονται κατά τη διάρκεια της μίσθωσης με την σταθερή μέθοδο ή όποια άλλη συστηματική μέθοδο λογιστικοποίησης κρίνεται αποτελεσματικότερη. Χρηματοδοτικές μισθώσεις Στις περιπτώσεις που ο Όμιλος εκμισθώνει ενσώματα πάγια σε τρίτους, για τα οποία συνάπτει συμβάσεις χρηματοδοτικής μίσθωσης, η παρούσα αξία των καταβληθέντων μισθωμάτων καταχωρείται ως απαίτηση στην κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης. Η διαφορά μεταξύ της συνολικής απαίτησης και της παρούσας αξίας της απαίτησης καταχωρείται ως μη δεδουλευμένο χρηματοοικονομικό έσοδο. Οι εισπράξεις μισθωμάτων διαχωρίζονται και μειώνουν τη συνολική απαίτηση από μισθώματα. 156 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 2.4.27 Ταμείο και χρηματικά διαθέσιμα Για τους σκοπούς της κατάστασης ταμειακών ροών, το ταμείο και τα χρηματικά διαθέσιμα ορίζονται ως βραχυπρόθεσμες επενδύσεις υψηλής ρευστότητας που είναι άμεσα μετατρέψιμα σε γνωστά ποσά μετρητών και τα οποία υπόκεινται σε μη σημαντικό κίνδυνο αλλαγών της αξία τους. Το ταμείο και τα χρηματικά διαθέσιμα εμπεριέχουν υπόλοιπα με ληκτότητα μικρότερη των τριών μηνών από την ημέρα απόκτησής τους, όπως μετρητά, μη δεσμευμένα χρηματικά διαθέσιμα στην Κεντρική Τράπεζα, χρεόγραφα εμπορικού χαρτοφυλακίου και απαιτήσεις από Τράπεζες. Οι υποχρεωτικές καταθέσεις στην Κεντρική Τράπεζα δεν είναι διαθέσιμες για χρήση καθημερινών δραστηριοτήτων από τον Όμιλο και συνεπώς δεν συμπεριλαμβάνονται στα υπόλοιπα με ληκτότητα μικρότερη των τριών μηνών. 2.4.28 Προβλέψεις Πρόβλεψη αναγνωρίζεται όταν: α) ο Όμιλος έχει µία παρούσα υποχρέωση (νομική ή τεκµαιρόµενη), ως αποτέλεσμα γεγονότων του παρελθόντος, β) είναι πιθανό ότι μία εκροή πόρων θα απαιτηθεί για το διακανονισμό της υποχρέωσης και γ) το ποσό της υποχρέωσης μπορεί να εκτιμηθεί αξιόπιστα. Εάν δεν πληρείται κάποια από τις προαναφερθείσες προϋποθέσεις, τότε δεν αναγνωρίζεται πρόβλεψη. Οι προβλέψεις προσμετρώνται στην παρούσα αξία των δαπανών, που αναμένεται να απαιτηθούν για τον διακανονισμό της υποχρέωσης, χρησιμοποιώντας ένα επιτόκιο, που αντανακλά τις τρέχουσες εκτιμήσεις της αγοράς για τη χρονική αξία του χρήματος και τους συναφείς µε την υποχρέωση κινδύνους. Η αύξηση της πρόβλεψης λόγω της παρόδου του χρόνου καταχωρείται ως έξοδο στην κατάσταση αποτελεσμάτων. Το ύψος της πρόβλεψης αποτελεί την καλύτερη εκτίμηση της δαπάνης, που απαιτείται για τον διακανονισμό της υποχρέωσης κατά την ημερομηνία κλεισίματος του ισολογισμού. Το ποσό της σχηματισμένης πρόβλεψης επανεξετάζεται σε κάθε ημερομηνία σύνταξης των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. 2.4.29 Συμβόλαια χρηματοοικονομικών εγγυήσεων Τα συμβόλαια χρηματοοικονομικών εγγυήσεων είναι συμβόλαια, τα οποία απαιτούν από τον εκδότη να κάνει συγκεκριμένες πληρωμές προς αποζημίωση του κομιστή για ζημία, που έχει υποστεί, επειδή ένας συγκεκριμένος χρεώστης αδυνατεί να προβεί σε πληρωμές όταν πρέπει, σύμφωνα με τους όρους ενός πιστωτικού μέσου. Τέτοια συμβόλαια χρηματοοικονομικών εγγυήσεων εκδίδονται από τράπεζες, χρηματοοικονομικά ιδρύματα και άλλους φορείς για λογαριασμό πελατών, ώστε να διασφαλίζονται δάνεια, υπεραναλήψεις και άλλες τραπεζικές εργασίες. Τα συμβόλαια χρηματοοικονομικών εγγυήσεων καταχωρούνται αρχικά στην εύλογη αξία την ημέρα που δόθηκε η εγγύηση. Μετά την αρχική καταχώρηση, οι υποχρεώσεις του Ομίλου στο πλαίσιο τέτοιων συμβολαίων καταχωρούνται στη μεγαλύτερη αξία μεταξύ: α) της αρχικής, μείον τις υπολογισμένες αποσβέσεις, ώστε να αναγνωριστεί με τη σταθερή μέθοδο στην κατάσταση αποτελεσμάτων το έσοδο από προμήθειες, που έχει καταστεί δεδουλευμένο στη διάρκεια του συμβολαίου και β) του ποσού της πρόβλεψης που προσδιορίζεται μέσω του υπολογισμού της αναμενόμενης πιστωτικής ζημιάς. 157 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Οποιαδήποτε μεταβολή σε υποχρέωση, που σχετίζεται με εγγυήσεις, αναγνωρίζεται στην κατάσταση αποτελεσμάτων την περίοδο που προκύπτει. 2.4.30 Παροχές σε εργαζομένους Α. Χρηματοδοτούμενα προγράμματα μετά την έξοδο από την υπηρεσία Τα χρηματοδοτούμενα προγράμματα συνταξιοδότησης, που υιοθετούνται από τον Όμιλο και την Εταιρεία, χρηματοδοτούνται μέσω πληρωμών σε ασφαλιστικές εταιρίες ή σε κοινωνικά ασφαλιστικά ιδρύματα. Οι υποχρεώσεις του Ομίλου και της Εταιρείας για συνταξιοδότηση σχετίζονται, τόσο με προγράμματα καθορισμένων εισφορών, όσο και με προγράμματα καθορισμένων παροχών. Τα προγράμματα καθορισμένων εισφορών περιλαμβάνουν την καταβολή καθορισμένων εισφορών σε Κρατικά Ταμεία (π.χ. Ίδρυμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων), σε ασφαλιστικές εταιρείες, με αποτέλεσμα να μην ανακύπτει νομική ή τεκμαιρόμενη υποχρέωση του Ομίλου και της Εταιρείας σε περίπτωση που το Κρατικό Ταμείο ή η ασφαλιστική εταιρεία περιέλθει σε αδυναμία καταβολής των προβλεπόμενων παροχών στον ασφαλιζόμενο. Επομένως, τα προγράμματα αυτά καταχωρούνται ως προγράμματα καθορισμένων εισφορών. Οι εργοδοτικές εισφορές που αναλογούν σε κάθε έτος, αναγνωρίζονται και επιβαρύνουν την κατάσταση αποτελεσμάτων στη γραμμή «Έξοδα Προσωπικού». Τα προγράμματα καθορισμένων παροχών είναι προγράμματα συνταξιοδότησης με βάση τα οποία καταβάλλεται στον εργαζόμενο παροχή ανάλογα με τα χρόνια προϋπηρεσίας, την ηλικία και το μισθό. Η υποχρέωση που καταχωρείται στην κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης, σχετικά με προγράμματα καθορισμένων παροχών, είναι η παρούσα αξία της υποχρέωσης κατά την ημερομηνία του Ισολογισμού, μείον την εύλογη αξία των περιουσιακών στοιχείων του προγράμματος. Η υποχρέωση των καθορισμένων παροχών υπολογίζεται ετησίως από ανεξάρτητους αναλογιστές με τη μέθοδο «προβεβλημένης πιστωτικής μονάδας υποχρέωσης» (projected unit credit method). Αναλογιστικά κέρδη και ζημίες Τα αναλογιστικά κέρδη/ζημίες αναγνωρίζονται απευθείας στα ίδια κεφάλαια του Ομίλου και της Εταιρείας κατά τη χρονική περίοδο που αυτά πραγματοποιούνται. Η ανακύκλιση των εν λόγω αναλογιστικών κερδών/ζημιών στην κατάσταση αποτελεσμάτων δεν είναι δυνατή. Κόστος προϋπηρεσίας Το κόστος προϋπηρεσίας είναι η μεταβολή στην παρούσα αξία της υποχρέωσης καθορισμένων παροχών, που προκύπτει από τροποποίηση ή περικοπή προγραμμάτων. Το εν λόγω κόστος αναγνωρίζεται απευθείας στην κατάσταση αποτελεσμάτων κατά την περίοδο, που τροποποιείται το πρόγραμμα. Β. Μη χρηματοδοτούμενα προγράμματα μετά την έξοδο από την υπηρεσία Ο Όμιλος και η Εταιρεία παρέχουν μη χρηματοδοτούμενα προγράμματα στους συνταξιοδοτούμενους υπαλλήλους. Η θεμελίωση δικαιώματος συμμετοχής σε αυτά τα προγράμματα βασίζεται συνήθως στα χρόνια προϋπηρεσίας του υπαλλήλου μέχρι την συνταξιοδότησή του και στη συμπλήρωση ενός κατώτερου αριθμού ετών προϋπηρεσίας. 158 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Τα αναμενόμενα κόστη αυτών των προγραμμάτων λογιστικοποιούνται, εφαρμόζοντας μεθοδολογία παρόμοια με αυτή που χρησιμοποιείται στα χρηματοδοτούμενα προγράμματα καθορισμένων παροχών. Αυτές οι υποχρεώσεις αποτιμώνται σε ετήσια βάση από ανεξάρτητους αναλογιστές. 2.4.31 Φόρος εισοδήματος Φόρος εισοδήματος Ο φόρος εισοδήματος αντιπροσωπεύει το άθροισμα του τρέχοντος φόρου και του αναβαλλόμενου φόρου. Τρέχων φόρος Ο φόρος που αναμένεται να καταβληθεί άμεσα, βασίζεται στο φορολογητέο κέρδος της χρήσης. Το φορολογητέο κέρδος διαφέρει από το (τη) «κέρδος/ ζημία προ φόρων», όπως αναφέρεται στην κατάσταση αποτελεσμάτων λόγω εσόδων ή εξόδων που φορολογούνται ή εκπίπτουν σε άλλα έτη και εσόδων ή εξόδων που δεν θα φορολογηθούν ή εκπεστούν ποτέ. Ο τρέχων φόρος της Εταιρείας υπολογίζεται με βάση τους φορολογικούς συντελεστές που έχουν θεσπιστεί ή εφαρμοσθεί ουσιαστικά μέχρι το τέλος της περιόδου αναφοράς. Αναβαλλόμενη φορολογία Ο αναβαλλόμενος φόρος αναγνωρίζεται σε προσωρινές διαφορές μεταξύ των λογιστικών αξιών των απαιτήσεων και υποχρεώσεων στην κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης και στις αντίστοιχες φορολογικές βάσεις που χρησιμοποιήθηκαν για τον υπολογισμό του φορολογητέου κέρδους, στο βαθμό που θεωρείται πιθανό να υπάρχουν στο άμεσο μέλλον διαθέσιμα φορολογητέα κέρδη έναντι των οποίων οι ανωτέρω προσωρινές διαφορές θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν. Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις δεν αναγνωρίζονται, εάν η προσωρινή διαφορά προκύπτει κατά την αρχική αναγνώριση των απαιτήσεων και των υποχρεώσεων (εκτός από συνενώσεις επιχειρήσεων) σε συναλλαγή που δεν επηρεάζει ούτε το φορολογητέο ούτε και το λογιστικό κέρδος. Επιπλέον, δεν αναγνωρίζονται αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις, αν η προσωρινή διαφορά προκύπτει κατά την αρχική αναγνώριση υπεραξίας. Οι αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις αναγνωρίζονται για φορολογητέες προσωρινές διαφορές που σχετίζονται με επενδύσεις σε θυγατρικές και συγγενείς επιχειρήσεις και συμμετοχές σε κοινοπραξίες, εκτός εάν ο Όμιλος είναι σε θέση να ελέγξει την αναστροφή της προσωρινής διαφοράς της οποίας όμως η αναστροφή δεν είναι πιθανή στο άμεσο μέλλον. Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις που προκύπτουν από εκπεστέες προσωρινές διαφορές που σχετίζονται με τις ανωτέρω επενδύσεις και συμμετοχές, αναγνωρίζονται μόνο στο βαθμό που είναι πιθανό ότι θα υπάρξουν επαρκή φορολογητέα κέρδη έναντι των οποίων θα χρησιμοποιηθούν τα οφέλη από τις προσωρινές διαφορές και αναμένεται να αναστραφούν στο ορατό μέλλον. Η λογιστική αξία των αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων επανεξετάζεται στο τέλος κάθε περιόδου αναφοράς και μειώνεται στο βαθμό που δεν είναι πλέον πιθανό ότι τα φορολογητέα κέρδη θα είναι επαρκή για την ανάκτηση του συνόλου ή μέρους της απαίτησης. Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις επιμετρώνται με τους ισχύοντες φορολογικούς συντελεστές στην περίοδο κατά την οποία η υποχρέωση τακτοποιείται ή η απαίτηση λαμβάνει χώρα με βάση τους φορολογικούς συντελεστές (και τους φορολογικούς νόμους) που έχουν θεσπιστεί ή εφαρμοσθεί μέχρι το τέλος της περιόδου αναφοράς. 159 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Η επιμέτρηση των αναβαλλόμενων φορολογικών υποχρεώσεων και απαιτήσεων αντανακλά τις φορολογικές συνέπειες που θα προέκυπταν από τον τρόπο με τον οποίο ο Όμιλος αναμένει στο τέλος της περιόδου αναφοράς να ανακτήσει ή να τακτοποιήσει τη λογιστική αξία των απαιτήσεων και των υποχρεώσεων του. Τρέχων και Αναβαλλόμενος Φόρος χρήσης Ο τρέχων και ο αναβαλλόμενος φόρος αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα, εκτός αν σχετίζονται με στοιχεία που αναγνωρίζονται στα λοιπά συνολικά έσοδα ή απευθείας στα ίδια κεφάλαια, όπου στην περίπτωση αυτή, ο τρέχων και ο αναβαλλόμενος φόρος αναγνωρίζονται, επίσης, στα λοιπά συνολικά έσοδα ή στα ίδια κεφάλαια, αντίστοιχα. 2.4.32 Υποχρεώσεις από πιστωτικούς τίτλους, υβριδικά κεφάλαια και λοιπές δανειακές υποχρεώσεις Αρχική αναγνώριση Οι υποχρεώσεις από έκδοση πιστωτικών τίτλων, υβριδικών κεφαλαίων και λοιπών δανειακών κεφαλαίων λογιστικοποιούνται αρχικά στην εύλογη αξία τους, μείον τα πραγματοποιηθέντα έξοδα έκδοσής τους. Μεταγενέστερη Επιμέτρηση Μετά την αρχική αναγνώριση, οι πιστωτικοί τίτλοι και τα υβριδικά κεφάλαια λογιστικοποιούνται στο αποσβεσμένο κόστος. Όποια διαφορά, μεταξύ του εσόδου από την έκδοση (μείον το κόστος έκδοσης) και της αξίας αποπληρωμής, αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα για όλη τη διάρκεια των τίτλων με τη μέθοδο του πραγματικού επιτοκίου. Εάν ο Όμιλος και η Εταιρεία εξαγοράσουν τους δανειακούς τίτλους που έχουν εκδώσει, τότε οι τίτλοι ή τα κεφάλαια αποαναγνωρίζονται από την κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης και η διαφορά μεταξύ της λογιστικής αξίας της υποχρέωσης και της αναμενόμενης εκταμίευσης καταχωρείται στην κατάσταση αποτελεσμάτων. 2.4.33 Λοιπές χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις, που αποτιμώνται στο αναπόσβεστο κόστος Οι λοιπές χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις όπως οι καταθέσεις τραπεζών και πελατών καταχωρούνται αρχικά στην εύλογη αξία και μεταγενέστερα επιμετρώνται στην αποσβεσμένη αξία τους. 2.4.34 Τιτλοποιήσεις Ο Όμιλος τιτλοποιει περιουσιακά στοιχεία ενεργητικού. Τα στοιχεία αυτά αγοράζονται από εταιρείες ειδικού σκοπού, οι οποίες εν συνεχεία εκδίδουν ομόλογα σε επενδυτές. Ο Όμιλος ενοποιεί τις εταιρείες ειδικού σκοπού, εάν ασκεί έλεγχο ή έχει διακρατήσει σημαντικό μέρος των κινδύνων τους. Στην περίπτωση αυτή, τα ομόλογα που εκδίδονται για το σκοπό της τιτλοποίησης περιουσιακών στοιχείων ενεργητικού εμφανίζονται στην κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης στο αποσβεσμένο κόστος τους, εκτός εάν οι εκδοθέντες τίτλοι ιδιοκατέχονται. 2.4.35 Μετοχικό κεφάλαιο και ίδιες μετοχές Τα έξοδα αυξήσεως μετοχικού κεφαλαίου καταχωρούνται αφαιρετικά των Ιδίων Κεφαλαίων. Τα μερίσματα, που αναλογούν στις κοινές μετοχές, αναγνωρίζονται ως υποχρέωση κατά την περίοδο, στην οποία εγκρίνονται από την Ετήσια Τακτική Γενική Συνέλευση των Μετόχων της Εταιρείας. Τυχόν προμερίσματα αναγνωρίζονται αφαιρετικά στα ίδια κεφάλαια της Εταιρείας, όταν εγκριθούν από το Διοικητικό Συμβούλιο. 160 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Tο κόστος απόκτησης ιδίων μετοχών, συμπεριλαμβανομένων των εξόδων απόκτησής τους, εμφανίζεται αφαιρετικά των ιδίων κεφαλαίων, μέχρι την ακύρωση ή την πώλησή τους. Τα κέρδη/ζημίες από την πώληση των ιδίων μετοχών συμπεριλαμβάνονται απευθείας στα ίδια κεφάλαια. Ο αριθμός των ιδίων μετοχών, που κατέχονται από τον Όμιλο, δεν μειώνει τον αριθμό των μετοχών, που βρίσκονται σε κυκλοφορία. Οι ίδιες μετοχές, που κατέχονται από την Εταιρεία δεν ενσωματώνουν δικαίωμα είσπραξης μερίσματος. Οι ειδικές διατάξεις βάσει των οποίων δεν επιτρέπεται η αγορά ιδίων μετοχών αναφέρονται στη Σημείωση 41. 2.4.36 Συναλλαγές συνδεδεμένων μερών Ως συνδεδεμένα μέρη στον Όμιλο και στην Εταιρεία νοούνται: α) τα μέλη Δ.Σ. και της Εκτελεστικής Επιτροπής Ομίλου, ο Επικεφαλής του Εσωτερικού Ελέγχου του Ομίλου, η Επικεφαλής της Κανονιστικής Συμμόρφωσης του Ομίλου, καθώς και οι Διευθύνοντες Σύμβουλοι των σημαντικών θυγατρικών του Ομίλου, συλλογικά αναφερόμενοι ως «Κατέχοντες Καίριες Διοικητικές Θέσεις», β) τα μέλη της οικογένειας των προσώπων που κατέχουν καίριες Διοικητικές Θέσεις, γ) οι εταιρείες οι οποίες συναλλάσσονται με την Εταιρεία, εφόσον η συνολική συμμετοχή σε αυτές (των προσώπων που κατέχουν καίριες Διοικητικές Θέσεις καθώς και των μελών των οικογενειών τους) υπερβαίνει αθροιστικά το 20%, δ) οι θυγατρικές εταιρείες της Εταιρείας, ε) οι συγγενείς εταιρείες της Εταιρείας και στ)οι κοινοπραξίες της Εταιρείας και ζ) το ΤΧΣ, που οι κοινές μετοχές που κατέχει στο μετοχικό κεφάλαιο της Εταιρείας παρέχουν τα ειδικά δικαιώματα του άρθρου 10 του N. 3864/2010, όπως τροποποιήθηκε και ισχύει Όλες οι συναλλαγές με συνδεδεμένα μέρη διέπονται από τους συνήθεις όρους και συνθήκες αγοράς. 2.4.37 Υπηρεσίες θεματοφυλακής Ο Όμιλος παρέχει υπηρεσίες θεματοφυλακής προς τρίτους για πλήθος χρηματοοικονομικών προϊόντων. Οι υπηρεσίες αυτές περιλαμβάνουν διαδικασίες όπως φύλαξη αξιών, εκκαθάριση και διακανονισμό χρηματιστηριακών συναλλαγών επί αξιών στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, διενέργεια εταιρικών πράξεων, είσπραξη εισοδήματος κτλ, για λογαριασμό ιδιωτών, εταιρειών και θεσμικών επενδυτών. Ο Όμιλος λαμβάνει έσοδα προμηθειών για την παροχή αυτών των υπηρεσιών. Τα προϊόντα θεματοφυλακής δεν αποτελούν στοιχεία ενεργητικού του Ομίλου και δεν αναγνωρίζονται στις χρηματοικονομικές καταστάσεις. Οι συγκεκριμένες υπηρεσίες ενέχουν μόνο λειτουργικούς κινδύνους, καθώς ο Όμιλος δεν παρέχει καμία εγγύηση για τις συγκεκριμένες επενδύσεις και συνεπώς δεν εκτίθενται σε πιστωτικό κίνδυνο. 2.4.38 Σύνταξη οικονομικών αναφορών ανά τομέα δραστηριότητας Ο Διευθύνων Σύμβουλος, υποστηριζόμενος από τα μέλη της Εκτελεστικής Επιτροπής του Ομίλου, θεωρείται ως ο Επικεφαλής Λήψης Επιχειρηματικών Αποφάσεων του Ομίλου για σκοπούς καθορισμού των επιχειρηματικών τομέων δραστηριότητας που παρακολουθούνται. Όλες οι διεταιρικές συναλλαγές μεταξύ των επιχειρηματικών τομέων διεξάγονται σε όρους αγοράς και οι συναλλαγές και τα υπόλοιπα μεταξύ των τομέων απαλείφονται εντός του εκάστοτε τομέα. 161 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 2.4.39 Συμψηφισμός χρηματοοικονομικών μέσων Τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού και οι χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις συμψηφίζονται και το καθαρό ποσό παρουσιάζεται στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης, όταν και μόνο όταν, ο Όμιλος έχει ένα νομικά ισχυρό δικαίωμα συμψηφισμού των αναγνωρισμένων ποσών και προτίθεται να διακανονίσει το καθαρό ποσό ή να αναγνωρίσει την απαίτηση και να διακανονίσει την υποχρέωση ταυτόχρονα. 3 Εταιρικός Μετασχηματισμός- Διάσπαση με απόσχιση κλάδου Την 23η Ιουλίου 2020, κατόπιν συνεδρίασης του Διοικητικού Συμβουλίου της Διασπώμενης, εγκρίθηκε η έναρξη διαδικασίας Διάσπασης, δηλαδή η διάσπαση των κύριων τραπεζικών δραστηριοτήτων μέσω απόσχισης κλάδου και η εισφορά τους στην Επωφελούμενη, σύμφωνα με τις διατάξεις του Άρθρου 16 του Νόμου 2515/1997, Άρθρο 57, Παράγραφος 3 και Άρθρα 59-74 του Νόμου 4601/2019, καθώς και του Άρθρου 145 του Νόμου 4261/2014. Στις 27 Αυγούστου του 2020, το Διοικητικό Συμβούλιο ενέκρινε το Σχέδιο Σύμβασης Διάσπασης σχετικά με την Διάσπαση, το οποίο καταχωρήθηκε στο Γ.Ε.Μ.Η. στις 4 Σεπτεμβρίου 2020. Το Σχέδιο Σύμβασης Διάσπασης παρέχει λεπτομερή ανάλυση όλων των περιουσιακών στοιχείων ενεργητικού και των υποχρεώσεων που απαρτίζουν τον κλάδο τραπεζικής δραστηριότητας που εισφέρθηκε στην Επωφελούμενη και είναι διαθέσιμο στην ηλεκτρονική σελίδα της Εταιρείας (www.piraeusholdings.gr). Την 30η Δεκεμβρίου 2020, μετά την έγκριση της Έκτακτης Γενικής Συνέλευσης των μετόχων της Διασπώμενης που έλαβε χώρα στις 10 Δεκεμβρίου 2020, η Διάσπαση εγκρίθηκε και από το Υπουργείο Ανάπτυξης και Επενδύσεων. Μετά την ολοκλήρωση της Διάσπασης: α) Η Επωφελούμενη ιδρύθηκε στις 30 Δεκεμβρίου του 2020, με την εταιρική επωνυμία «Τράπεζα Πειραιώς Ανώνυμη Εταιρεία», καταχωρήθηκε στο ΓΕΜΗ με αριθμό 157660660000 και αντικατέστησε την Διασπώμενη, μέσω καθολικής διαδοχής σύμφωνα με τις διατάξεις του Νόμου, με όλα τα μεταβιβαζόμενα περιουσιακά στοιχεία ενεργητικού και τις υποχρεώσεις, όπως ορίζονται στον ισολογισμό μετασχηματισμού του αποσχιζόμενου κλάδου με ημερομηνία 31 Ιουλίου 2020 («Ισολογισμός Μετασχηματισμού») και σχηματίζονται μέχρι την ολοκλήρωση της Διάσπασης. Όλες οι πράξεις και συναλλαγές σχετιζόμενες με τον τραπεζικό κλάδο σε απόσχιση, οι οποίες διενεργήθηκαν από την Διασπώμενη μετά την ημερομηνία του Ισολογισμού Μετασχηματισμού, θεωρήθηκε ότι διενεργήθηκαν για λογαριασμό της Επωφελούμενης. β) Το μετοχικό κεφάλαιο της Επωφελούμενης στις 30 Δεκεμβρίου 2020 ανερχόταν σε € 5,4 δισ., διαιρούμενο σε 5.400 εκατ. κοινές μετοχές ονομαστικής αξίας € 1,00 η κάθε μία. Η Εταιρεία διακρατά το σύνολο των μετοχών που εκδόθηκαν από την Επωφελούμενη, πλην μίας μετοχής, η οποία εξαγοράστηκε από την Πειραιώς Agency Solutions Μονοπρόσωπη Α.Ε. γ) 162 Η Διασπώμενη έπαψε να είναι πιστωτικό ίδρυμα, διατήρησε δραστηριότητες και περιουσιακά στοιχεία του ενεργητικού και υποχρεώσεις που δεν συνδέονται με τον κύριο κλάδο τραπεζικής δραστηριότητας και άλλαξε την επιχειρηματική της επωνυμία σε «Πειραιώς Financial Holdings Ανώνυμη Εταιρεία», ενώ οι μετοχές της παρέμειναν εισηγμένες στο Χρηματιστήριο Αθηνών. Τα περιουσιακά στοιχεία ενεργητικού και οι υποχρεώσεις του τραπεζικού κλάδου σε απόσχιση μεταφέρθηκαν ως στοιχεία ισολογισμού της Επωφελούμενης, σύμφωνα με τις διατάξεις του Άρθρου 16, παράγραφος 5 του Ν. 2515/1997. Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 δ) Το πεδίο επιχειρηματικών δραστηριοτήτων της Διασπώμενης περιλαμβάνει μεταξύ άλλων: i) την άμεση ή έμμεση συμμετοχή σε ημεδαπές ή/και αλλοδαπές νομικές και λοιπές οντότητες και επιχειρήσεις που έχουν συσταθεί ή θα συσταθούν, οποιασδήποτε μορφής και σκοπού; ii) την ανάληψη ή την άσκηση επ’ αμοιβής δραστηριότητας διαμεσολάβησης και διανομής ασφαλιστικών προϊόντων, σύμφωνα με τις επιταγές του Ν. 4583/2018, όπως εκάστοτε ισχύει, στο όνομα και για λογαριασμό μίας ή περισσότερων ασφαλιστικών επιχειρήσεων (ασφαλιστικός πράκτορας), την παροχή ασφαλιστικών συμβουλευτικών υπηρεσιών σε τρίτους και σε εταιρείες του ομίλου της Διασπώμενης, καθώς και την έρευνα, μελέτη και ανάλυση ασφαλιστικών θεμάτων; iii) την παροχή χρηματοοικονομικών συμβουλευτικών υπηρεσιών σχετικά με τον προγραμματισμό, την ανάπτυξη, την έρευνα, την εξυγίανση, την αξιολόγηση, την επιχειρηματική στρατηγική, τις εξαγορές, τις πωλήσεις, τις συγχωνεύσεις και τις αναδιαρθρώσεις εταιρειών; iv) την παροχή εξειδικευμένων υπηρεσιών μετοχολογίου σε ημεδαπά ή/και σε αλλοδαπά νομικά πρόσωπα και λοιπές οντότητες και επιχειρήσεις οποιασδήποτε μορφής και σκοπού, τα οποία έχουν συσταθεί ή θα συσταθούν μελλοντικά με κινητές αξίες εισηγμένες σε τόπο διαπραγμάτευσης ή μη; και v) άλλες δραστηριότητες και υπηρεσίες παρεμφερείς ή συμπληρωματικές των ανωτέρω. Η Διασπώμενη διατήρησε τα ακόλουθα συμβατικά δικαιώματα και υποχρεώσεις: α) τα ομόλογα μειωμένης εξασφάλισης Tier 2, ονομαστικής αξίας € 400 εκατ. και € 500 εκατ., που εκδόθηκαν τον Ιούνιο του 2019 και τον Φεβρουάριο του 2020 , αντίστοιχα (ανατρέξτε στη Σημείωση 33 για περισσότερες λεπτομέρειες); β) Υπό Αίρεση Μετατρέψιμα Ομόλογα (Contigent Convertible Bonds – “CoCos”) συνολικής αξίας € 2.040 εκατ., τα οποία διατέθηκαν αποκλειστικά στο Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας στις 2 Δεκεμβρίου 2015, στο πλαίσιο της παροχής κεφαλαιακής υποστήριξης, σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν. 3864/2010 και την Πράξη Υπουργικού Συμβουλίου αριθ. 36/2015 (ανατρέξτε στη Σημείωση 41 για περισσότερες λεπτομέρειες); γ) το 95% των ομολόγων ενδιαμεσης προτεραιότητας (Mezzanine Notes) και χαμηλής προτεραιότητας (Junior Notes), τα οποία εκδόθηκαν μέσω των oχημάτων ειδικού σκοπού με την επωνυμία “Phoenix NPL Finance DAC”, “Vega I NPL Finance DAC”, “Vega II NPL Finance DAC” και “Vega III NPL Finance DAC” (ανέτρεξε στη Σημείωση 21 για περισσότερες λεπτομέρειες); δ) τις συμμετοχές στην «Πειραιώς Agency Solutions Μονοπρόσωπη Ανώνυμη Εταιρεία», στο Ουκρανικό τραπεζικό ίδρυμα «JSC PIRAEUS BANK ICB» και «Piraeus Group Capital Ltd», η οποία είναι εγγεγραμμένη στο Ηνωμένο Βασίλειο και ασχολείται με την έκδοση πιστωτικών μέσων, ε) ταμειακά διαθέσιμα ύψους € 1,3 δισ. κυρίως για: (i) χρηματοδότηση των ετήσιων τοκομεριδίων των CoCos για τα έτη 2020 και 2021 ύψους € 165 εκατ.ετησίως και (ii) απόκτηση Tier 2 χρεογράφων που εκδόθηκαν από την Επωφελούμενη (παρέχονται περαιτέρω πληροφορίες παρακάτω). Την 31η Δεκεμβρίου 2020, η Επωφελούμενη εξέδωσε δύο κεφαλαιακά μέσα Tier 2, συνολικής ονομαστικής αξίας € 900 εκατ., τα οποία έχουν τους ίδιους ουσιώδεις όρους με τίτλους Tier 2, εκτός από την ημερομηνία εξαγοράς τους, και τα οποία διατέθηκαν εξ’ ολοκλήρου στην Εταιρεία (οι «Back-to-Back Tier 2 τίτλοι»). Οι Back-to-Back Tier 2 τίτλοι είναι εξαγοράσιμοι από τον εκδότη στις 31 Δεκεμβρίου 2025. Η Εταιρεία αναγνώρισε τους Back-to-Back Tier 2 τίτλους στο κονδύλι «Απαιτήσεις από χρεωστικούς τίτλους στο αποσβεσμένο κόστος», εφόσον διακρατώνται στο πλαίσιο του επιχειρηματικού μοντέλου διακράτησης για είσπραξη και επιτυγχάνουν στην αξιολόγηση του SPPI. Η Εταιρεία αρχικά αναγνώρισε τους Back-to-Back Tier 2 τίτλους στην εύλογη αξία τους, δηλαδή € 721 εκατ.. Η διαφορά των € 179 εκατ. μεταξύ του καταβληθέντος αντιτίμου (δηλαδή την ονομαστική αξία των € 900 εκατ.) και της εύλογης αξίας των Back-to-Back Tier 2 τίτλων αύξησε το κόστος της επένδυσης της Εταιρείας στην Επωφελούμενη. Οι αναμενόμενες ζημίες απομείωσης που αναγνωρίστηκαν από την Εταιρεία την 31η Δεκεμβρίου 2020 ανήλθαν σς € 25 εκατ.. Η εν λόγω διεταιρική συναλλαγή δεν έχει επηρεάσει λογιστικά τις ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις του Ομίλου. Σύμφωνα με τις διατάξεις των παραγράφων (ι) και (ια) του άρθρου 2 και της παραγράφου 12 του άρθρου 10 του Ν.3864/2010, όπως έχει τροποποιηθεί και είναι σε ισχύ, μετά την Διάσπαση, το ΤΧΣ μπορεί να εξασκεί απευθείας τα δικαιώματά του που απορρέουν από τον Νόμο 3864 και την υφιστάμενη Σύμβαση Πλαισίου Συνεργασίας (Relationship Framework Agreement, RFA), τόσο έναντι της Εταιρείας όσο και της Επωφελούμενης. Τα ειδικά δικαιώματα του ΤΧΣ θα διατηρηθούν και έναντι της 163 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Επωφελούμενης, σύμφωνα με τα ειδικώς οριζόμενα στον Ν. 3864/2010, όπως ισχύει. Λογιστικός χειρισμός της Διάσπασης Η Διάσπαση, η οποία είναι στην ουσία μια αναδιοργάνωση εντός Ομίλου, σύμφωνα με την οποία τα περιουσιακά στοιχεία ενεργητικού και οι υποχρεώσεις του τραπεζικού κλάδου μεταβιβάζονται από τη Διασπώμενη στην Επωφελούμενη, είναι μια συνένωση επιχειρήσεων που περιλαμβάνει οντότητες υπό κοινό έλεγχο. Η προαναφερθείσα αναδιοργάνωση εξαιρείται από το πεδίο εφαρμογής του Δ.Π.Χ.Α. 3 ενώ τα Δ.Π.Χ.Α. δεν παρέχουν καθοδήγηση σχετικά με τον λογιστικό χειρισμό για αυτούς τους τύπους συναλλαγών. Δεδομένου ότι η Διάσπαση δεν έχει εμπορική ουσία από την σκοπιά του Ομίλου, η αναδιοργάνωση έχει λογιστικοποιηθεί στις λογιστικές αξίες. Η αναδιοργάνωση δεν έχει καμία επίδραση στις ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις του Ομίλου. Αντιστοίχως, στις ατομικές χρηματοοικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας, τα περιουσιακά στοιχεία ενεργητικού, οι υποχρεώσεις και τα αποθεματικά του υπό απόσχιση τραπεζικού κλάδου αποαναγνωρίστηκαν και αντιστοίχως αναγνωρίστηκε στο κόστος η συμμετοχή της Εταιρείας στην Επωφελούμενη. Το μετοχικό κεφάλαιο της Επωφελούμενης προσδιορίστηκε βάσει της λογιστικής αξίας της καθαρής θέσης και των αποθεματικών που μεταφέρθηκαν την ημερομηνία του Ισολογισμού Μετασχηματισμού, δηλαδή την 31η Ιουλίου 2020, και ανέρχεται στο ποσό των € 5.400 εκατ.. Η Επωφελούμενη, κατά αντιστοιχία, αναγνώρισε στον ισολογισμό της τα στοιχεία ενεργητικού, τις υποχρεώσεις και τα αποθεματικά που μεταφέρθηκαν στις λογιστικές αξίες που παρουσιάζονταν στις 31 Δεκεμβρίου 2020, καθώς η επίδραση της μίας μέρας στην κατάσταση αποτελεσμάτων τόσο της Διασπώμενης όσο και της Επωφελούμενης είναι επουσιώδης. Τυχόν διαφορές μεταξύ της λογιστικής αξίας της καθαρής θέσης και των αποθεματικών μεταξύ της 31ης Ιουλίου 2020 και της 31ης Δεκεμβρίου 2020, έχουν αναγνωριστεί απευθείας στα αποτελέσματα εις νέον. Ο παρακάτω πίνακας παρουσιάζει την συμφωνία του ισολογισμού της Διασπώμενης την 31η Δεκεμβρίου 2020, πριν και μετά την Διάσπαση, λαμβάνοντας υπόψη την έκδοση των Back-to-Back Tier 2 τίτλων από την Επωφελούμενη και την διάθεσή τους στην Διασπώμενη την 31η Δεκεμβρίου 2020. 164 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 € Εκατ. ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ Ταμείο και διαθέσιμα στις Κεντρικές Τράπεζες Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυμάτων Χρηματοοικονομικά μέσα ενεργητικού αποτιμώμενα σε εύλογες αξίες μέσω αποτελεσματικών λογαριασμών Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται υποχρεωτικά στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσματικών λογαριασμών Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα Συμφωνίες επαναπώλησης τίτλων πελατών Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών που επιμετρώνται υποχρεωτικά στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσματικών λογαριασμών Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων Απαιτήσεις από χρεωστικούς τίτλους στο αποσβεσμένο κόστος Διακρατούμενα προς πώληση στοιχεία ενεργητικού Επενδύσεις σε ακίνητα Επενδύσεις σε θυγατρικές εταιρείες -εκ των οποίων επενδύσεις στην Επωφελόυμενη Επενδύσεις σε συγγενείς εταιρείες και κοινοπραξίες Ενσώματα πάγια στοιχεία Άυλα στοιχεία ενεργητικού Τρέχουσες φορολογικές απαιτήσεις Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις Λοιπά στοιχεία ενεργητικού ΣΥΝΟΛΟ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ 165 Διασπώμενη – Συμφωνία Ισολογισμού Ενεργητικό, Υποχρεώσεις Προηγούμενα και μη Διασπώμενη αποθεματικά αναγνωρισμέ Αναταξινομή Εταιρεία πριν που να σεις τη Διάσπαση μεταφέρθηκαν χρηματοοικο στην νομικά μέσα Επωφελούμενη Ενδοομιλικά TIER2 κεφαλαιακά μέσα που εισφέρθηκαν από τη Διάσπαση 3 Διασπώμενη στις 31/12/2020 8.885 (7.560) - (425) 1 (900) - 1.214 (1.177) - 425 1 - 462 341 (341) - - - - 145 (135) - - - 10 507 (507) - - - - 8 (8) - - - - 40.293 (36.467) - - - 3.826 50 (50) - - - - 2.882 (2.882) - - - - 4.964 (4.964) - - 696 696 178 440 (178) (440) - - - - 626 1.693 2.383 2 - 179 4.881 - 2.283 2.383 2 - 179 4.845 252 931 240 (252) (931) (240) - - - - 175 (153) - - - 22 6.302 3.019 (6.302) (2.881) - - - 138 71.453 (63.775) 2.383 - (25) 10.036 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 € Εκατ. ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ Υποχρεώσεις προς πιστωτικά ιδρύματα Υποχρεώσεις προς πελάτες Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα Υποχρεώσεις από πιστωτικούς τίτλους Λοιπές δανειακές υποχρεώσεις Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις Υποχρεώσεις για παροχές μετά τη συνταξιοδότηση και λήξης εργασιακής σχέσης Προβλέψεις για κινδύνους και βάρη Λοιπές υποχρεώσεις Διασπώμενη – Συμφωνία Ισολογισμού Ενεργητικό, Υποχρεώσεις Προηγούμενα και μη Διασπώμενη αποθεματικά αναγνωρισμέ Αναταξινομή Εταιρεία πριν που να σεις τη Διάσπαση μεταφέρθηκαν χρηματοοικο στην νομικά μέσα Επωφελούμενη Ενδοομιλικά TIER2 κεφαλαιακά μέσα που εισφέρθηκαν από τη Διάσπαση 3 Διασπώμενη στις 31/12/2020 11.340 49.926 (11.340) (49.926) - - - - 460 (460) - - - - 471 931 (471) - 2.383 - - - 2.383 931 1 - - - - 1 137 (137) - - - - 194 962 (194) (950) - - - 12 64.422 (63.478) 2.383 - - 3.328 ΣΥΝΟΛΟ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ 7.031 (297) - - (25) 6.708 ΣΥΝΟΛΟ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ 71.453 (63.775) 2.383 - (25) 10.036 ΣΥΝΟΛΟ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ Σημειώσεις: (1) Αναφέρεται στις καταθέσεις όψεως της Εταιρείας με την Επωφελούμενη (2) Αναφέρεται στην αρχική αναγνώριση των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων από την Εταιρεία για το 100% των ομόλογων υψηλής εξοφλητικής προτεραιότητας και 5% των ομολόγων ενδιάμεσης και χαμηλής εξοφλητικής προτεραιότητας των τιτλοποιήσεων Phoenix και Vega, τα οποία διατηρήθηκαν από την Εταιρεία πριν τη Διάσπαση και στο πλαίσιο της Διάσπασης έχουν εισφερθεί στην Επωφελούμενη. Ανατρέξτε στη Σημείωση 21 για περισσότερες πληροφορίες (3) Αναφέρεται στα ομόλογα Back-to-Back Tier 2 με συνολική ονομαστική αξία € 900 εκατ., τα οποία εκδόθηκαν από την Επωφελούμενη και διατέθηκαν στο σύνολό τους στη Διασπώμενη την 31η Δεκεμβρίου 2020 166 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 4 Σημαντικές λογιστικές παραδοχές και βασικές πηγές επιμέτρησης της αβεβαιότητας Κατά την εφαρμογή των λογιστικών αρχών του Ομίλου, οι οποίες περιγράφονται στη Σημείωση 2, απαιτείται από τη Διοίκηση να κάνει κρίσεις, εκτιμήσεις και παραδοχές σχετικά με τη λογιστική αξία των περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων που δεν είναι άμεσα εμφανή από άλλες πηγές. Οι εκτιμήσεις και οι σχετικές παραδοχές βασίζονται στην ιστορική εμπειρία και σε άλλους παράγοντες που θεωρούνται σχετικοί και επανεξετάζονται σε συνεχή βάση. Τα πραγματικά αποτελέσματα ενδέχεται να διαφέρουν από αυτές τις εκτιμήσεις. Επιπτώσεις πανδημίας Covid-19 Η εξάπλωση της πανδημίας του Covid-19 είχε, και συνεχίζει να έχει, σημαντικό αντίκτυπο στις επιχειρήσεις και στο οικονομικό περιβάλλον στο οποίο λειτουργεί ο Όμιλος και η Εταιρεία. Οι επιχειρηματικοί τομείς που πλήττονται κυρίως είναι του εμπορίου, της βιοτεχνίας και μεταποίησης, των μεταφορών και της εφοδιαστικής αλυσίδας, των ξενοδοχείων και της εστίασης. Οι πελάτες μας που λειτουργούν στους εν λόγω κλάδους ενδέχεται να επηρεαστούν σημαντικά και κατά συνέπεια να χρειασθούν, είτε στοχευμένες λύσεις παροχής ρευστότητας είτε αναστολή αποπληρωμών κεφαλαίου. Η Ελληνική Ένωση Τραπεζών (ΕΕΤ) τον Μάρτιο του 2020 ανακοίνωσε μέτρα για τη στήριξη επιχειρήσεων και φυσικών προσώπων (εργαζομένων, αυτοαπασχολουμένων και ατομικές επιχειρήσεις) που πλήττονται από την κρίση. Για την κατηγορία των φυσικών προσώπων, οι Τράπεζες προσέφεραν στους δικαιούχους που επλήγησαν από την πανδημία Covid-19 βάσει κυβερνητικών οδηγιών, αναστολή πληρωμής των δόσεων των εξυπηρετούμενων δανείων τους. Οι αναστολές πληρωμής δόσεων προσφέρθηκαν έως την 31 Δεκεμβρίου 2020. Η περίμετρος της αναστολής περιελάμβανε πρόσωπα που ήταν επιλέξιμα για την αποζημίωση των € 800 λόγω του Covid-19, ή απασχολούνταν σε επηρεαζόμενους επιχειρηματικούς τομείς ή ήταν ιδιοκτήτες μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων ή είχαν μέλος της οικογένειάς τους που επηρεάζεται από τον Covid-19. Οι Τράπεζες προσέφεραν στις επιλέξιμες επιχειρήσεις που επηρεάστηκαν από τον Covid-19, βάσει των κατευθηντήριων γραμμών της Κυβέρνησης, αναστολή των αποπληρωμών κεφαλαίου εξυπηρετούμενων δανείων ως τις 31 Δεκεμβρίου 2020. Στις 3 Δεκεμβρίου 2020, λόγω των συνεχών αρνητικών επιπτώσεων από την πανδημία και με βάση τις εισηγήσεις της EBA, η Ελληνική Ένωση Τραπεζών ανακοίνωσε την απόφαση των μελών της να παραταθεί η περίοδος των αιτήσεων για εισαγωγή σε προγράμματα αναστολής πληρωμών των δόσεων κεφαλαίων δανείων ή να παραταθούν τα υφιστάμενα προγράμματα αναστολής πληρωμών έως τις 31 Μαρτίου 2021, υπό συγκεκριμένα επιλέξιμα κριτήρια. Προκειμένου να αντιμετωπίσει τις οικονομικές συνέπειες της πανδημίας Covid-19, η Τράπεζα εφάρμοσε μια σειρά μέτρων στήριξης, τα οποία έλαβαν τη μορφή αναστολής πληρωμών των πιστωτικών υποχρεώσεων. Η εφαρμογή των αναστολών πληρωμών: • • • ήταν πλήρως εναρμονισμένη με τις κατευθυντήριες γραμμές της Ευρωπαϊκής Αρχής Τραπεζών (EBA Guidelines on legislative and non- legislative moratoria) και τους συγκεκριμένους όρους που έπρεπε να πληρούνται (να εφαρμόζονται ευρέως, να προσφέρουν τους ίδιους όρους, να αλλάζουν μόνο το πρόγραμμα αποπληρωμής κ.λπ.), χρησιμοποιήθηκε ως αποτελεσματικό εργαλείο για την αντιμετώπιση βραχυπρόθεσμων δυσκολιών ρευστότητας που προκλήθηκαν από τον περιορισμό η την αναστολή λειτουργίας/εργασίας πολλών επιχειρήσεων και ατόμων. επωφελήθηκε από τον ειδικό χειρισμό στην κατηγοριοποίηση των ρυθμίσεων, καθώς οι αναστολές πληρωμών που συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις της Ευρωπαϊκής Αρχής Τραπεζών, δεν χαρακτηρίζονται αυτόματα ως ρυθμισμένα ανοίγματα. Η Τράπεζα εφάρμοσε στρατηγικές σε διάφορους κλάδους και επιχειρηματικούς τομείς με τη συμμετοχή ανώτερων στελεχών μέσω μιας ειδικής Διοικητικής Επιτροπής και όλων των μονάδων χορηγήσεων της Τράπεζας, προετοιμάζοντας πιθανές λύσεις και γρήγορες διαδικασίες έγκρισης, από την αρχή της πανδημίας, για τους πιστούχους που πληρούσαν συγκεκριμένα κριτήρια επιλεξιμότητας, όπως: 167 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 • • οι πιστούχοι πρέπει να λειτουργούν σε κλάδους που έχουν πληγεί ή είναι δικαιούχοι μέτρων στήριξης, σύμφωνα με τις αντίστοιχες κυβερνητικές ανακοινώσεις, το επίπεδο καθυστερήσεων που εμφάνιζαν οι πιστούχοι στην περίοδο πριν την έναρξη της πανδημίας. Στο πλαίσιο της στρατηγικής αυτής, η Τράπεζα εντόπισε τους δανειολήπτες που τηρούσαν το πρόγραμμα αποπληρωμής τους πριν από την κρίση Covid-19, προκειμένου να τους στηρίξει κατά τη διάρκεια της πανδημίας, ώστε να συνεχίσουν την ομαλή αποπληρωμή μετά την κρίση. Ειδικά για τον ξενοδοχειακό κλάδο, λόγω των έκτακτων συνθηκών, σχεδιάστηκε ένα ξεχωριστό πρόγραμμα αναστολής πληρωμών δόσεων, με μεγαλύτερης διάρκειας αναστολή κεφαλαίου, προκειμένου να αντιμετωπιστεί η εποχικότητα των πληρωμών που εμφανίζει ο κλάδος αυτός. Λαμβάνοντας υπόψιν τις εξελίξεις της πανδημίας Covid‐19 και κατόπιν της επανενεργοποίησης των κατευθυντήριων γραμμών της Ευρωπαϊκής Αρχής Τραπεζών σχετικά με τις αναστολές πληρωμών δόσεων, με νέα ημερομηνία εφαρμογής έως την 31η Μαρτίου 2021, η Τράπεζα εναρμονίστηκε με τους νέους όρους και τον πρόσθετο περιορισμό του μέγιστου των 9 μηνών στη συνολική διάρκεια εφαρμογής των εν λόγω αναστολών. Από τον Μάρτιο του 2020 και μέχρι το τέλος του 2020, η Τράπεζα Πειραιώς εφάρμοσε συνολικά € 5.940 εκατ. αναστολές πληρωμών δόσεων Covid-19. Με ημερομηνία αναφοράς την 31η Δεκεμβρίου 2020, αναστολές πληρωμών ύψους € 1.062 εκατ. εξακολουθούν να είναι ενεργές (σχεδόν τα μισά εξ αυτών έχουν λήξει στο πρώτο μισό του 2021), ενώ αναστολές πληρωμών ύψους € 4.878 εκατ. έχουν λήξει. Η κατανομή ανά Στάδιο απομείωσης και ανά κατηγορία δανείου παρουσιάζεται ως ακολούθως: Καταναλωτικά, Προσωπικά και Λοιπά Δάνεια Ενεργά Μορατόρια Μη Ενεργά Μορατόρια Συνολικά Μορατόρια (Μη ενεργά και Ενεργά) Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 Σύνολο Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 Σύνολο Μη ενεργά και Ενεργά Μορατόρια (€) Απαιτήσεις Επιχειρηματικά Στεγαστικά Χρηματοδοτικών Δάνεια Μισθώσεων Σύνολο 1 2 1 4 73 157 67 297 13 13 7 33 568 1.083 386 2.037 437 375 93 905 926 850 613 2.389 45 31 44 120 61 47 47 155 496 421 145 1.062 1.628 2.137 1.113 4.878 301 2.070 3.294 276 5.940 Σημειώνεται ότι αναστολές πληρωμών δόσεων δοθήκαν σε πιστούχους όλων των Σταδίων απομείωσης εφόσον ήταν επιλέξιμοι. Από τα ανοίγματα που παρουσιάζονται στον παραπάνω πίνακα σε Στάδιο 3, περίπου € 200 εκατ. (που αντιστοιχούν στο 3,5% των συνολικών αναστολών πληρωμών δόσεων) αφορούν σε μεταγενέστερες της εφαρμογής των μέτρων στήριξης επισφάλειες. Η εναπομένουσα διάρκεια των μη ενεργών αναστολών πληρωμών δόσεων Covid-19 ακολουθεί την κατανομή που παρουσιάζεται στον παρακάτω πίνακα. Τα ανοίγματα που παρατηρούνται με λήξεις μεγαλύτερες των 9 μηνών, αφορούν ανοίγματα στον ξενοδοχειακό κλάδο. 168 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Ενεργά Μορατόρια (€) Υπολειπόμενη διάρκεια 31/12/2020 <=3 μήνες >3 μήνες και <=6 μήνες >6 μήνες και <=9 μήνες >9 μήνες Σύνολο 252 175 179 456 1.062 Πέραν αυτών των μέτρων στήριξης, ο Όμιλος συμμετέχει ενεργά στην υλοποίηση προγραμμάτων χρηματοδότησης του Ελληνικού Δημοσίου μέσω της παροχής εγγυήσεων και επιδοτήσεων επιτοκίου. Στο πλαίσιο του υποπρογράμματος της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας «Ταμείο Εγγυοδοσίας για το Covid-19» με σκοπό τη διευκόλυνση των μικρομεσαίων («MME») και μεγαλύτερων επιχειρήσεων με κεφάλαιο κίνησης, στην Τράπεζα Πειραιώς διατέθηκε ποσό € 1,6 δισ. Παράλληλα, στο πρόγραμμα που χρηματοδοτήθηκε από το Υπουργείο Ανάπτυξης με 2ετή επιδότηση επιτοκίου σε νέες χρηματοδοτήσεις προς μεσαίες και μικρές επιχειρήσεις που επλήγησαν από την πανδημία, η Τράπεζα συμμετείχε με ποσό € 0,6 δισ.. Επίσης, το πρόγραμμα «Γέφυρα», με χρηματοδότηση από το Υπουργείο Οικονομικών για τη στήριξη δανειοληπτών στεγαστικών δανείων, έχει λάβει συνολικά περίπου 160 χιλ. αιτήσεις και έχει εισέλθει στη φάση υλοποίησης. Μέχρι την 31 Δεκεμβρίου του 2020 η Τράπεζα Πειραιώς έλαβε περίπου 29 χιλιάδες αιτήσεις, οι οποίες πληρούν όλα τα κριτήρια επιλεξιμότητας, εκ των οποίων το 90% περίπου έχει ήδη υλοποιηθεί και που αντιστοιχούν σε ποσό € 1,2 δισ., εκ των οποίων ποσό περίπου € 0,5 δισ. περιλαμβάνεται και στις αναστολές πληρωμών δόσεων. Ο αριθμός των δανείων και τα υπόλοιπα ανά Στάδιο απομειωσης για κάθε είδος (επιδότηση επιτοκίου, επιδότηση «ΓΕΦΥΡΑ», ΤΕΠΙΧ, Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα («ΕΑΤ»)) λοιπών μέτρων στήριξης που είχαν υλοποιηθεί την 31η Δεκεμβρίου 2020, παρατίθεται κατωτέρω: Λοιπά υποστηρικτικά μέτρα (€) Στάδιο 1 31/12/2020 Πρόγραμμα Επιδότησης Επιτοκίου Πρόγραμμα Γέφυρα ΤΕΠΙΧ ΕΑΤ Στάδιο 2 Στάδιο 3 Αριθμός δανείων Ποσά Αριθμός δανείων Ποσά Αριθμός δανείων Ποσά 8.075 15.601 5.291 3.051 1.568 639 491 1.141 2.637 7.566 29 51 1.102 394 9 41 984 2.653 8 526 138 12 Επιπρόσθετα, με δεδομένη την υγειονομική κρίση της πανδημίας Covid-19, οι ακόλουθες πρωτοβουλίες έλαβαν χώρα εντός της χρήσης 2020: • • • 169 Ο Όμιλος έλαβε υπόψιν επιπρόσθετα κριτήρια για την αξιολόγηση της ύπαρξης σημαντικής αύξησης του πιστωτικού κινδύνου με στόχο την αναγνώριση της αβεβαιότητας που επιφέρει η πανδημία του Covid-19. Για περισσότερες λεπτομέρειες ανατρέξτε στη Σημείωση 4.2. Ο Όμιλος την 31η Δεκεμβρίου 2020 έχει εφαρμόσει διαφορετικά σταθμισμένες πιθανότητες μεταβολής του ετήσιου ΑΕΠ και άλλων οικονομικών μεταβλητών συγκριτικά με αυτές που εφαρμόστηκαν στο έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2019, προκειμένου να αντιμετωπίσει την σημαντική αβεβαιότητα σχετικά με την πορεία της πανδημίας Covid-19, το εύρος και την διάρκεια των οικονομικών επιπτώσεων της. Για περισσότερες λεπτομέρειες ανατρέξτε στη Σημείωση 4.2. Η Μονάδα Διαχείρισης Κινδύνων ανέπτυξε και ηγήθηκε μιας σειράς πρωτοβουλιών με στόχο την αξιολόγηση και την Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 • αποτελεσματική διαχείριση των πιστωτικών επιπτώσεων στο χαρτοφυλάκιο δανείων του Ομίλου. Για περισσότερες λεπτομέρειες ανατρέξτε στη Σημείωση 5.1. Oι μονάδες Performing Assets και Troubled Assets προσάρμοσαν τα σχέδια αξιολόγησης, έτσι ώστε να συμπεριλάβουν εξειδικευμένα έργα ελέγχου που αφορούν διάφορες πτυχές (κριτήρια επιλεξιμότητας, κριτήρια πιθανής αδυναμίας πληρωμής «UTP», ρυθμίσεις) των δραστηριοτήτων που σχετίζονται με την Covid-19, ώστε να διασφαλίσουν ότι οι ταξινομήσεις και οι αναστολές πληρωμών δόσεων χορηγούνται βάσει θεσμοθετημένων πολιτικών και κανονιστικών οδηγιών. Για περισσότερες λεπτομέρειες ανατρέξτε στη Σημείωση 5.1. Κατά τη διάρκεια του έτους 2020, η πανδημία Covid-19 επηρέασε τα αποτελέσματα του Ομίλου και της Εταιρείας με τη σημαντικότερη επίδραση να προκύπτει από την εκτίμηση των αναμενόμενων ζημιών απομείωσης αξίας από δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος. Ειδικότερα, οι αναμενόμενες ζημίες απομείωσης αξίας από δάνεια και απαιτήσεις κατά πελάτων στο αποσβεσμένο κόστος του Ομίλου και της Εταιρείας για το έτος 2020 ανήλθαν σε € 1.104 εκατ. (31 Δεκεμβρίου 2019: € 710 εκατ.). Η αύξηση των αναμενόμενων ζημιών απομείωσης αξίας οφείλεται κυρίως στην επίδραση της πανδημίας Covid-19 ύψους € 295 εκατ. για τον Όμιλο και την Εταιρεία και δημιουργήθηκε, κατά βάση, από τις τροποποιήσεις στις μακροοικονομικές μεταβλητές και στη στάθμιση πιθανοτήτων πολλαπλών οικονομικών σεναρίων, που χρησιμοποιούνται για τον υπολογισμό των αναμενόμενων ζημιών απομείωσης αξίας. Ανατρέξτε στη Σημείωση 5.3.1 για περισσότερες λεπτομέρειες επί της κίνησης των αναμενόμενων ζημιών απομείωσης αξίας των δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών κατά την περίοδο 2020. Εκτός από την προαναφερθείσα επίδραση στις αναμενόμενες ζημιές απομείωσης αξίας από δάνεια και απαιτήσεις κατά πελάτων στο αποσβεσμένο κόστος για τον Όμιλο και την Εταιρεία, αναγνωρίστηκαν πρόσθετες αναμενόμενες ζημιές απομείωσης αξίας € 7 εκατ. από χρεωστικούς τίτλους. Κατά συνέπεια, η συνολική επίπτωση της πανδημίας Covid-19 στα αποτελέσματα του Ομίλου, προ φόρου εισοδήματος, για το έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2020 ανήλθε σε € 302 εκατ. Η επίδραση του Covid-19 έχει αυξήσει ουσιωδώς την αβεβαιότητα αναφορικά με τον υπολογισμό αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών και παράλληλα απαιτεί από την Διοίκηση να διενεργεί επιπρόσθετες κρίσεις και λογιστικές εκτιμήσεις που επηρεάζουν την αξία του ενεργητικού και των υποχρεώσεων κατά την ημερομηνία αναφοράς καθώς και τα ποσά των εσόδων και των εξόδων της περιόδου. Οι βασικές επιπρόσθετες κρίσεις που προέκυψαν από την επίδραση του Covid-19 κατά κύριο λόγο αντικατοπτρίζουν την αβεβαιότητα όσον αφορά τη μελλοντική εξέλιξη των οικονομικών μεγεθών καθώς και την επίδραση που δύναται να έχει η αβεβαιότητα αυτή στα μελλοντικά αποτελέσματα του Ομίλου. Ο Όμιλος πιστεύει ότι οι κρίσεις, οι εκτιμήσεις και οι παραδοχές που χρησιμοποιούνται στην κατάρτιση των Ετήσιων Χρηματοοικονομικών καταστάσεων είναι κατάλληλες. 4.1 Σημαντικές κρίσεις κατά την εφαρμογή των λογιστικών αρχών του Ομίλου Ακολουθούν οι σημαντικές κρίσεις, πέραν εκείνων που αφορούν εκτιμήσεις (οι οποίες αναφέρονται διακριτά κατωτέρω), της Διοίκησης κατά τη διαδικασία εφαρμογής των λογιστικών αρχών του Ομίλου, οι οποίες έχουν τη σημαντικότερη επίδραση στα ποσά που αναγνωρίζονται στις Ετήσιες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις. Σημαντική αύξηση του πιστωτικού κινδύνου (SICR): Ο Όμιλος αξιολογεί κατά πόσο έχει πραγματοποιηθεί μια σημαντική αύξηση του πιστωτικού κινδύνου από την αρχική αναγνώριση ενός χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου που υπόκειται σε πρόβλεψη απομείωσης, βασιζόμενος σε ποιοτικά και ποσοτικά κριτήρια τα οποία περιλαμβάνουν σημαντικές κρίσεις της Διοίκησης. Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τα κριτήρια που εφαρμόζονται σχετικές είναι οι Σημειώσεις 4.2 και 5.2. 170 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Ομαδοποίηση χρηματοοικονομικών στοιχείων του ενεργητικού με παρόμοια χαρακτηριστικά πιστωτικού κινδύνου: Ο Όμιλος κατατάσσει τα ανοίγματα του με βάση τα κοινά χαρακτηριστικά πιστωτικού κινδύνου, τόσο για την εκτίμηση της σημαντικής αύξησης του πιστωτικού κινδύνου (SICR) όσο και για την επιμέτρηση της πρόβλεψης απομείωσης των δανείων σε συλλογική βάση. Οι διαφορετικές κατηγορίες αποσκοπούν στο να εντοπίσουν τόσο τις διαφορές στις πιθανότητες αθέτησης (PDs) όσο και στα ποσοστά ανάκτησης σε περίπτωση αθέτησης. Η ομαδοποίηση των ανοιγμάτων επανεξετάζεται σε τριμηνιαία βάση, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι ομάδες παραμένουν ομοιογενείς ως προς τα κοινά χαρακτηριστικά πιστωτικού κινδύνου που έχουν εντοπιστεί. Επιλογή και προσαρμογή των μοντέλων αναμενόμενης πιστωτικής ζημιάς (ECL): Ο Όμιλος χρησιμοποιεί διάφορα μοντέλα για την εκτίμηση της πρόβλεψης απομείωσης. Κρίση εφαρμόζεται για τον εντοπισμό του καταλληλότερου μοντέλου για κάθε είδος περιουσιακού στοιχείου, καθώς και για τον προσδιορισμό των παραδοχών που χρησιμοποιούνται σε αυτά τα μοντέλα. Η πολυπλοκότητα των μοντέλων, καθώς και η εξάρτηση από παραδοχές οι οποίες έχουν παραχθεί από άλλα μοντέλα, είναι υψηλού βαθμού και συνεπώς τυχόν αλλαγές στις παραδοχές και τα δεδομένα (π.χ. εσωτερικές αξιολογήσεις πιστοληπτικής διαβάθμισης, υποδείγματα συμπεριφοράς κλπ.), καθώς και νέα ή αναθεωρημένα μοντέλα, ενδέχεται να επηρεάσουν σημαντικά την πρόβλεψη απομείωσης. Αναγνώριση αναβαλλόμενης φορολογικής απαίτησης (ΑΦΑ): Η Διοίκηση αξιολογεί την ανακτησιμότητα της ΑΦΑ του Ομίλου και της Εταιρείας σε κάθε περίοδο αναφοράς. Η αναγνώριση της ΑΦΑ βασίζεται στην αξιολόγηση της Διοίκησης αναφορικά με την πιθανότητα εμφάνισης και την επάρκεια μελλοντικών φορολογητέων κερδών, μελλοντικούς αντιλογισμούς υφιστάμενων φορολογητέων προσωρινών διαφορών και τις εν ισχύ στρατηγικές φορολογικού σχεδιασμού. Στην περίπτωση της έλλειψης ιστορικότητας φορολογητέων κερδών, οι πλέον σημαντικές κρίσεις αφορούν στην αναμενόμενη μελλοντική κερδοφορία και στη δυνατότητα εφαρμογής του στρατηγικού φορολογικού σχεδιασμού. Η προαναφερόμενη αξιολόγηση πραγματοποιείται είτε με την εφαρμογή της ισχύουσας φορολογικής νομοθεσίας που σχετίζεται με τον συμψηφισμό των φορολογικών ζημιών εις νέο με κέρδη που παράγονται σε μελλοντικές περιόδους (π.χ. πέντε έτη) είτε με το άρθρο 27Α του Ν. 4172/2013 (νόμος περί αναβαλλόμενης φορολογικής ζημιάς), όπως ισχύει, το οποίο επιτρέπει στα πιστωτικά ιδρύματα, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, και από το 2017 και μετά, να μετατρέπουν τις αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις που προκύπτουν από: α) τις ζημίες τις προερχόμενες από το PSI, β) τις σωρευμένες προβλέψεις για πιστωτικές ζημίες που αναγνωρίστηκαν στις 30 Ιουνίου 2015 γ) τις ζημιές από την οριστική διαγραφή ή τη διάθεση δανείων και (δ) τις λογιστικές διαγραφές, οι οποίες τελικά θα οδηγήσουν σε τελικές διαγραφές και ζημίες από πωλήσεις, σε απαίτηση (Φορολογική πίστωση) από το Ελληνικό Δημόσιο. Για περισσότερες πληροφορίες, σχετική είναι η Σημείωση 36. Αποτίμηση επενδυτικών ακινήτων και αποθεμάτων: Η λογιστική αξία των επενδυτικών ακινήτων και η καθαρή ρευστοποιήσιμη αξία των αποθεμάτων προσδιορίζονται στην εύλογη αξία τους. Η εύλογη αξία εκτιμάται σε ετήσια βάση από ανεξάρτητους επαγγελματίες εκτιμητές για το σύνολο των ακινήτων σημαντικής αξίας και για δείγμα για τα ακίνητα μη σημαντικής αξίας. Η θυγατρική της Εταιρείας, με την επωνυμία Τράπεζα Πειραιώς, ορίζει ένα ακίνητο ως σημαντικής αξίας αν η λογιστική του αξία υπερβαίνει τα € 5 εκατ. Η εύλογη αξία των ακινήτων που δεν αξιολογούνται από ανεξάρτητους εκτιμητές προσδιορίζεται χρησιμοποιώντας τεχνικές αναγωγής. Εάν είχε εφαρμοστεί διαφορετικό κατώτατο όριο για τον προσδιορισμό των ακινήτων σημαντικής αξίας ή διαφορετική τεχνική αναγωγής σε ακίνητα μη σημαντικής αξίας, η λογιστική αξία των εν λόγω ακινήτων μπορεί να ήταν σημαντικά διαφορετική. Αξιολόγηση απομείωσης συμμετοχικών τίτλων της Εταιρείας σε εταιρείες του Ομίλου: Η Εταιρεία αξιολογεί για απομείωση την αξία των επενδύσεων σε θυγατρικές, συγγενείς και κοινοπραξίες στις ατομικές οικονομικές καταστάσεις της, όπως περιγράφεται στη Σημείωση 2.4.7. Η Εταιρεία διενεργεί την αξιολόγηση της βάσει συγκεκριμένων δεικτών (π.χ. κεφαλαιοποίηση αγοράς, πολλαπλάσια κλπ.) και κατώτατα όρια, τα οποία η Διοίκηση πιστεύει ότι είναι εύλογα και υποστηρικτικά στο υπάρχον περιβάλλον της αγοράς. Ωστόσο, εάν είχαν εφαρμοστεί άλλα κριτήρια ή κατώτατα όρια, τα 171 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 συμπεράσματα και η επιμέτρηση της αξιολόγησης για απομείωση θα ήταν διαφορετικά. 4.2 Βασικές πηγές εκτίμησης της αβεβαιότητας Οι ακόλουθες είναι βασικές εκτιμήσεις που η Διοίκηση έχει χρησιμοποιήσει κατά τη διαδικασία εφαρμογής των λογιστικών πολιτικών του Ομίλου και οι οποίες έχουν τη σημαντικότερη επίδραση στα ποσά που αναγνωρίζονται στις Ετήσιες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις. Κριτήρια αξιολόγησης Σημαντικής Αύξησης Πιστωτικού Κινδύνου: Ο Όμιλος δεν προέβη σε χαλάρωση οποιουδήποτε κριτηρίου ή υπόθεσης που λαμβάνεται υπόψη στα αποτελέσματα των μοντέλων που χρησιμοποιούνται για την κατανομή των ανοιγμάτων σε στάδια (stages) συγκριτικά με το έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2019. Το μοντέλο του Ομίλου για την κατανομή των ανοιγμάτων μεταξύ των σταδίων βασίζεται σε ένα ολοκληρωμένο σύνολο ποσοτικών και ποιοτικών κριτηρίων και ενσωματώνει προσδοκίες επί του μακροοικονομικού περιβάλλοντος και των πιθανοτήτων αθέτησης για όλη τη διάρκεια ζωής των δανείων. Η προαναφερθείσα δομή του μοντέλου αποτυπώνει αποτελεσματικά τις αναμενόμενες αλλαγές στην πιστοληπτική ικανότητα. Ωστόσο, για το έτος 2020, ο Όμιλος έλαβε υπόψη του επιπρόσθετα κριτήρια για την αξιολόγηση της ύπαρξης σημαντικής αύξησης του πιστωτικού κινδύνου με στόχο την αναγνώριση της αβεβαιότητας που επιφέρει η πανδημία του Covid-19. Τα επιπλέον κριτήρια, βασισμένα σε πιθανότητες αθέτησης, κλαδικά χαρακτηριστικά και συμπεριφορά προ πανδημίας εφαρμόσθηκαν με σκοπό ο Όμιλος να κατανείμει αποτελεσματικά τα ανοίγματα που έλαβαν Covid-19 moratoria. Σε σύγκριση με το έτος 2019, η προαναφερθείσα προσέγγιση αύξησε τον πληθυσμό που υπόκειται σε υπολογισμό ζημίας για το σύνολο της εναπομείνασας ζωής του κατά € 0,8 δισ. Τυχόν αλλαγές στις υποθέσεις αναφορικά με τις συγκεκριμένες μεταβλητές θα είχαν επίδραση στο ποσό πιστωτικής ζημιάς. Προσδιορισμός σεναρίων, σταθμίσεων κάθε σεναρίου και των μακροοικονομικών παραγόντων: Για να επιτευχθεί ο στόχος της επιμέτρησης των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών, ο Όμιλος αξιολογεί μια σειρά πιθανών αποτελεσμάτων σύμφωνα με τις απαιτήσεις του Δ.Π.Χ.Α. 9, εφαρμόζοντας τρία μακροοικονομικά σενάρια, δηλαδή το βασικό, το δυσμενές και το αισιόδοξο, με τρόπο που εξασφαλίζει ένα αμερόληπτο και σταθμισμένο βάσει πιθανοτήτων αποτέλεσμα. Κάθε ένα από τα προαναφερθέντα σενάρια βασίζεται στο ενδεδειγμένο μοντέλο μακροοικονομικής πρόβλεψης του Ομίλου και στις παραδοχές της Διοίκησης σχετικά με τις μελλοντικές οικονομικές συνθήκες, όπως αυτές αποτυπώνονται στους μακροοικονομικούς παράγοντες, τους παράγοντες που σχετίζονται με τις συνθήκες της αγοράς καθώς και με τυχόν άλλους παράγοντες. Για το έτος που ολοκληρώθηκε την 31η Δεκεμβρίου 2020 ο Όμιλος έχει εφαρμόσει διαφορετικά σταθμισμένες πιθανότητες μεταβολής του ετήσιου ΑΕΠ και άλλων οικονομικών μεταβλητών συγκριτικά με αυτές που εφαρμόστηκαν στο έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2019, προκειμένου να αντιμετωπίσει την σημαντική αβεβαιότητα σχετικά με την πορεία της πανδημίας Covid-19, το εύρος και την διάρκεια των οικονομικών επιπτώσεων της. Τυχόν μεταβολές στα σενάρια και τις σταθμίσεις αυτών, μεταβολές στο σύνολο μακροοικονομικών μεταβλητών αλλά και στις παραδοχές των συγκεκριμένων μεταβλητών, θα είχαν επίδραση στο ποσό της αναμενόμενης πιστωτικής ζημιάς. Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τα μακροοικονομικά σενάρια και τους συντελεστές στάθμισης, περιλαμβάνονται κατωτέρω. Εντός του έτους 2020, τα τρία προαναφερθέντα σενάρια και οι σχετικοί μακροοικονομικοί παράγοντες για τη διαδικασία αξιολόγησης δανείων εξετάστηκαν υπό το πρίσμα των επικρατούντων οικονομικών συνθηκών. Ως συνέπεια των σημαντικών αβεβαιοτήτων που επικρατούσαν κατά την περίοδο αναφοράς, η στάθμιση μεταξύ των τριών σεναρίων άλλαξε σημαντικά για την πλειοψηφία των δανειακών χαρτοφυλακίων. Το αισιόδοξο και απαισιόδοξο σενάριο σταθμίστηκαν με πιθανότητα 5% το καθένα (31 Δεκεμβρίου 2019: 20% το καθένα), ενώ το βασικό σενάριο σταθμίστηκε με πιθανότητα 90% (31 Δεκεμβρίου 2019: 60%) για να αντικατοπτρίζει καλύτερα την τρέχουσα αίσθηση της Διοίκησης σχετικά με τα όρια των οικονομικών 172 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 αποτελεσμάτων. Όπως αναφέρεται στις Σημειώσεις 21 και 50, η Διασπώμενη Εταιρεία και η Intrum AB (publ) υπέγραψαν δεσμευτική συμφωνία για την πώληση του 95% καθεμιάς από τις σειρές ομολόγων B1 και C1 των τιτλοποιήσεων Phoenix και Vega που διακρατούνται από την Διασπώμενη Εταιρεία, έναντι συνολικού συμφωνηθέντος τιμήματος € 31 εκατ., η οποία υπόκειται στις απαραίτητες εγκρίσεις και στην εκπλήρωση συγκεκριμένων όρων. Η ακαθάριστη λογιστική αξία και το καθαρό λογιστικό υπόλοιπο των χαρτοφυλακίων Phoenix και Vega ανέρχονταν κατά την 31η Δεκεμβρίου 2020 σε € 6.744 εκατ. και € 3.826 εκατ., αντίστοιχα. Στην πρόβλεψη απομείωσης του εν λόγω χαρτοφυλακίου δεν έχει επί του παρόντος ενσωματωθεί σενάριο πώλησης, λόγω της εγγενούς αβεβαιότητας που σχετίζεται με την εκπλήρωση των όρων πριν την ολοκλήρωση της συναλλαγής, η οποία κυρίως σχετίζεται με την απαιτούμενη λήψη εποπτικών εγκρίσεων, οι οποίες δεν εμπίπτουν στον έλεγχο του Ομίλου. Στη βάση αυτή ο Όμιλος και η Εταιρεία δεν κατηγοριοποίησαν τα χαρτοφυλάκια Phoenix και Vega στα διακρατούμενα προς πώληση στοιχεία ενεργητικού, καθώς κατά την 31η Δεκεμβρίου 2020 δεν πληρούνταν τα κριτήρια του Δ.Π.Χ.Α. 5. Στην περίπτωση ολοκλήρωσης της συναλλαγής εντός του 2021 το λογιστικό υπόλοιπο των χαρτοφυλακίων Phoenix και Vega θα εξισωθεί με την αξία των υψηλής εξοφλητικής προτεραιότηατας ομολόγων και των ομολόγων μειωμένης εξασφάλισης που διακρατούνται από τον Όμιλο, ενώ η σχετική διαφορά θα αναγνωριστεί στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων. Ο παρακάτω πίνακας παρουσιάζει τον ετήσιο μέσο όρο των ετών 2020 έως 2023 των βασικών οικονομικών μεταβλητών και των σεναρίων που χρησιμοποιήθηκαν για τον υπολογισμό των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών (ECL) των δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος σε συλλογική βάση, στις 31 Δεκεμβρίου 2020 και 31 Δεκεμβρίου 2019. Σενάριο ECL Key drivers 2020-2023 μέσος όρος 31/12/2020 % 31/12/2019 % 3,5 2,0 0,5 4,5 2,5 0,6 13,1 14,2 16,0 11,3 13,2 15,1 6,9 5,9 4,6 8,9 7,0 5,1 5,7 4,6 3,4 6,2 4,2 2,3 Αύξηση ΑΕΠ Αισιόδοξο Βασικό Δυσμενές Δείκτης ανεργίας Αισιόδοξο Βασικό Δυσμενές Δείκτης τιμών (Κατοικιών) Αισιόδοξο Βασικό Δυσμενές Δείκτης τιμών (Εκτός κατοικιών) Αισιόδοξο Βασικό Δυσμενές Ο αναμενόμενος ρυθμός αύξησης του Πραγματικού ΑΕΠ κατά τα επόμενα έτη είναι μικρότερος κατά 0,5% σε σχέση με τον αντίστοιχο ρυθμό του έτους 2019 λόγω της επίδρασης της πανδημίας Covid-19. Το Πραγματικό ΑΕΠ αναμένεται να συνεχίσει να αυξάνεται με ρυθμό 2% την επόμενη τετραετία, ωστόσο είναι εξαρτώμενο έντονα από την σταθερότητα του οικονομικού (εγχώριου και διεθνούς) περιβάλλοντος, την υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων της οικονομικής πολιτικής καθώς και την ανάκαμψη της οικονομίας από την πανδημία Covid-19. Αναφορικά με την αγορά εργασίας υπήρχε μια σταδιακή βελτίωση κατά τα τελευταία έτη, ωστόσο ως αποτέλεσμα της πανδημίας του Covid-19 υπήρξε χειροτέρευση των προσδοκιών και αύξηση κατά 1% του σχετικού δείκτη σε σχέση με τον αντίστοιχο του 2019. Οι δείκτες τιμών κατοικιών και εμπορικών ακινήτων συνεχίζουν την αυξητική τους πορεία και στην επόμενη τετραετία αλλά με μικρότερο ρυθμό αύξησης σε σχέση με 173 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 το 2019. Στις 31 Δεκεμβρίου 2020 οι μελλοντικές εκτιμήσεις του Ομίλου για τις προαναφερθείσες οικονομικές μεταβλητές σε κάθε σενάριο για το 2021 και το 2022 είναι οι ακόλουθες: 2021 Σενάριο ECL Key drivers Αύξηση ΑΕΠ Δείκτης ανεργίας Δείκτης τιμών (Κατοικιών) Δείκτης τιμών (Εκτός κατοικιών) 2022 Αισιόδοξο Βασικό Δυσμενές Αισιόδοξο Βασικό Δυσμενές 6,5 15,3 6,2 4,5 16,1 5,4 2,5 17,2 4,4 11,5 11,9 9,1 9,5 13,2 7,9 7,5 15,8 5,9 4,4 3,5 2,5 8,4 6,8 5,2 Εκτίμηση παραμέτρων πιστωτικού κινδύνου των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών (ECL) σε συλλογική βάση: Οι υπολογισμοί αναμενόμενης πιστωτικής ζημιάς βασίζονται σε μια σειρά από παραμέτρους όπως, έκθεση κατά την αθέτηση («EAD»), πιθανότητα αθέτησης («PD»), ζημιά δεδομένης της αθέτησης («LGD»), συντελεστής μετατροπής σε ισοδύναμο πίστωσης («CCF»), κλπ., οι οποίες ενσωματώνουν την άποψη της Διοίκησης για τις μελλοντικές συνθήκες. Ο Όμιλος καθορίζει α) τις συνδέσεις μεταξύ των μακροοικονομικών σεναρίων και των οικονομικών δεδομένων, όπως τα επίπεδα ανεργίας και τις αξίες των εξασφαλίσεων, καθώς και β) τις επιδράσεις αυτών στις παραμέτρους κινδύνου. Τα μοντέλα πρόβλεψης κινδύνου ενσωματώνουν έναν αριθμό μεταβλητών, όπως το ΑΕΠ, το ποσοστό ανεργίας κλπ, οι οποίες χρησιμοποιούνται ως ανεξάρτητες μεταβλητές έτσι ώστε η προβλεπτική ικανότητα των μοντέλων να είναι η βέλτιστη δυνατή. Στη Σημείωση 5.2 περιλαμβάνονται περισσότερες λεπτομέρειες, συμπεριλαμβανομένης της ανάλυσης ευαισθησίας του ECL σε αλλαγές στις εκτιμώμενες μελλοντικές πληροφορίες. Αξιολόγηση των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών (ECL) σε ατομική βάση: Για τα δάνεια που αξιολογούνται για απομείωση αξίας σε ατομική βάση, ο Όμιλος λαμβάνει υπόψη όλα τα διαθέσιμα αποδεικτικά στοιχεία κατά περίπτωση και η επιμέτρηση των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών καθορίζεται χρησιμοποιώντας την μέθοδο προεξόφλησης ταμειακών ροών. Οι αναμενόμενες ταμειακές ροές βασίζονται στις εκτιμήσεις της Διοίκησης κατά την ημερομηνία σύνταξης των χρηματοοικονομικών καταστάσεων, αντανακλώντας λογικές και τεκμηριωμένες παραδοχές και προβλέψεις για μελλοντικές ανακτήσεις βάσει διαφόρων παραγόντων, όπως επιχειρηματικά σχέδια και διαθέσιμες ταμειακές ροές, ρευστοποίηση εξασφαλίσεων σε περιπτώσεις όπου είναι πιθανό ότι η ανάκτηση του ανεξόφλητου ποσού θα περιλαμβάνει ρευστοποίηση εξασφαλίσεων, την εύλογη αξία της εξασφάλισης την χρονική στιγμή της αναμενόμενης ρευστοποίησης, τα κόστη απόκτησης και πώλησης της εξασφάλισης κ.λπ. Οι αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές είναι πολύ ευαίσθητες στις παραδοχές που χρησιμοποιούνται κατά την εκτίμηση τους. Θα μπορούσε να υπάρξει ένα ευρύτερο φάσμα πιθανών παραδοχών για κάθε ατομική αξιολόγηση δανειακής έκθεσης. Κατά συνέπεια, δεν είναι εφικτό να ποσοτικοποιηθούν τα εύρη των δυνητικών αποτελεσμάτων για αυτό το είδος αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών, λόγω της ποικίλης φύσης και των συνθηκών που σχετίζονται με αυτές τις παραδοχές και του ευρέος φάσματος των αβεβαιοτήτων που τις αφορούν. Αποτίμηση στην εύλογη αξία της ακίνητης περιουσίας: Η εύλογη αξία των ακινήτων καθορίζεται με βάση τις τρέχουσες τιμές στην αγορά παρόμοιων ακινήτων προσαρμοσμένες ανάλογα με την κατάσταση και την τοποθεσία του ακινήτου ή με βάση πρόσφατες αγοραπωλησίες που έχουν υλοποιηθεί και αντικατοπτρίζουν τις τρέχουσες οικονομικές συνθήκες. Οι τεχνικές προεξόφλησης ταμειακών ροών μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τον υπολογισμό της εύλογης αξίας όταν δεν έχουν πραγματοποιηθεί πρόσφατες συναλλαγές, χρησιμοποιώντας τις τρέχουσες παραδοχές της αγοράς, όπως τα ενοίκια της αγοράς και τα επιτόκια. Οι υπολογισμοί της εύλογης αξίας διενεργούνται από ανεξάρτητους επαγγελματίες εκτιμητές με τα κατάλληλα προσόντα, οι οποίοι αξιολογούν πληροφορίες από διάφορες πηγές, όπως: α) τις τρέχουσες τιμές σε μια ενεργό αγορά για ακίνητα διαφορετικής φύσης, κατάστασης ή τοποθεσίας (ή με διαφορετικές συμβάσεις μίσθωσης ή άλλων συμβολαίων), προσαρμοσμένες ώστε να αντανακλούν αυτές τις διαφορές, β) τις πρόσφατες τιμές παρόμοιων ακινήτων σε 174 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 λιγότερο ενεργές αγορές, με προσαρμογές που να αντανακλούν τυχόν μεταβολές των οικονομικών συνθηκών από την ημερομηνία των συναλλαγών που πραγματοποιήθηκαν σε αυτές τις τιμές και γ) τις προβλέψεις προεξόφλησης ταμειακών ροών με βάση αξιόπιστες εκτιμήσεις των μελλοντικών ταμειακών ροών, που προκύπτουν από τους όρους των υφιστάμενων συμβάσεων μίσθωσης και άλλων συμβάσεων και (όπου είναι δυνατόν) από εξωτερικά αποδεικτικά στοιχεία, όπως τρέχοντα ενοίκια αγοράς για παρόμοια ακίνητα στην ίδια τοποθεσία και κατάσταση και χρησιμοποιώντας προεξοφλητικά επιτόκια που αντικατοπτρίζουν τις τρέχουσες αξιολογήσεις της αγοράς για την αβεβαιότητα ως προς το ύψος και το χρονοδιάγραμμα των ταμειακών ροών. Η αποτίμηση σε εύλογη αξία των ακινήτων έχει μεγάλο βαθμό αβεβαιότητας, με ένα ευρύ φάσμα πιθανών αποτελεσμάτων σε όλους τους τύπους ακινήτων (δηλαδή σημαντικής αξίας, ακίνητα προκύπτοντα από δειγματοληψία ή από αναγωγή λόγω μη σημαντικής αξίας), επομένως δεν είναι εφικτό να ποσοτικοποιηθούν τα εύρη των δυνητικών αποτελεσμάτων λόγω μεταβολών των διαφόρων παραδοχών που χρησιμοποιήθηκαν στον υπολογισμό. Για τη χρήση που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2020, ο Όμιλος διενήργησε τις αποτιμήσεις των ακινήτων στην βάση της «αυξημένης εκτιμητικής αβεβαιότητας» σύμφωνα με τα Διεθνή Εκτιμητικά Πρότυπα (IVS) λαμβάνοντας υπόψη (α) τον αντίκτυπο του Covid-19 στην αγορά ακινήτων καθώς προκαλεί έλλειψη στοιχείων για συγκριτικούς σκοπούς, (β) τον άγνωστο μελλοντικό αντίκτυπο που μπορεί να έχει ο Covid-19 στην αγορά ακινήτων και (γ) τη δυσκολία διάκρισης μεταξύ βραχυπρόθεσμων επιπτώσεων και μακροπρόθεσμων διαρθρωτικών αλλαγών. Όπως περιγράφεται στη Σημείωση 2.2 και συγκεκριμένα στην ενότητα «Μακροοικονομικό περιβάλλον», το βάθος και η διάρκεια της ύφεσης, η ταχύτητα της ανάκαμψης αλλά και η αποτελεσματική αξιοποίηση των κεφαλαίων του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάκαμψης, θα αποτελέσουν αποφασιστικούς παράγοντες που θα καθορίσουν τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της πανδημίας του Covid-19 στην Ελληνική οικονομία, στον τραπεζικό τομέα και στον Όμιλο. Υπάρχει σημαντική αβεβαιότητα σχετικά με το πως θα συνεχίσει να εξελίσσεται η πανδημία του Covid-19, τη διάρκεια της πανδημίας και το εύρος της ανάκαμψης για την παγκόσμια και την Ελληνική οικονομία, επομένως η Διοίκηση παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και αξιολογεί περιοδικά τον αντίκτυπο που μπορεί να έχει η πανδημία στη λειτουργία και στην οικονομική επίδοση του Ομίλου. 5 Διαχείριση Χρηματοοικονομικών Κινδύνων 5.1 Πλαίσιο Διαχείρισης Κινδύνων Η αποτελεσματική διαχείριση κινδύνων αποτελεί τον κύριο παράγοντα του Πλαισίου Διαχείρισης Κινδύνων, προκειμένου ο Όμιλος και η Εταιρεία να εξασφαλίζουν βιώσιμες αποδόσεις για τους μετόχους τους. Η Διοίκηση διαθέτει σημαντικούς πόρους για τη συνεχή αναβάθμιση των πολιτικών, διαδικασιών, μεθόδων και υποδομών, ώστε να διασφαλίζεται η συμμόρφωση με τις βέλτιστες διεθνείς πρακτικές και τις οδηγίες της Επιτροπής της Βασιλείας για την Εποπτεία του Τραπεζικού Συστήματος. Η αναγνώριση και διαχείριση των κινδύνων που απορρέουν από τις δραστηριότητες του Ομίλου και της Εταιρείας αποτελεί προτεραιότητα για τον σχεδιασμό της επιχειρηματικής στρατηγικής της. Για τον σκοπό αυτό, έχει διαμορφωθεί ένα πλαίσιο για τη συνετή διαχείριση των κινδύνων. Η Διοίκηση έχει υιοθετήσει πρακτικές σχετικά με τη διακυβέρνηση της διαχείρισης κινδύνων, λαμβάνοντας υπόψη όλες τις σχετικές οδηγίες και κανονιστικές απαιτήσεις όπως έχουν τεθεί από την Επιτροπή της Βασιλείας για την Εποπτεία του Τραπεζικού Συστήματος, την Ευρωπαϊκή Τραπεζική Αρχή (ΕΤΑ), την Ευρωπαϊκή Κεντρική Αρχή, την Τράπεζα της Ελλάδος και την Ελληνική Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς (ΕΚ), συμπεριλαμβανομένων και όλων των αποφάσεων των αρμόδιων αρχών που εποπτεύουν τις θυγατρικές εταιρίες του Ομίλου. 175 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Το Διοικητικό Συμβούλιο (Δ.Σ.) είναι επιφορτισμένο με την ευθύνη της κατάρτισης και επίβλεψης του πλαισίου διαχείρισης κινδύνων. Το Δ.Σ. διασφαλίζει την κατάρτιση ενός κατάλληλου πλαισίου διαχείρισης κινδύνων, συμπεριλαμβανομένων των πολιτικών και της στρατηγικής, θέτοντας αποδεκτά όρια κινδύνου και διαμορφώνοντας παράλληλα ένα κατάλληλο εσωτερικό περιβάλλον, ώστε κάθε εργαζόμενος του Ομίλου και της Εταιρείας να γνωρίζει τη φύση των κινδύνων που συνδέονται με την άσκηση των καθηκόντων του. Ειδικότερα, το Δ.Σ. έχει συστήσει την Επιτροπή Διαχείρισης Κινδύνων με πρωταρχικό ρόλο την επίβλεψη της διαχείρισης των κινδύνων σε επίπεδο Ομίλου. Επιτροπή Διαχείρισης Κινδύνων Η Επιτροπή Διαχείρισης Κινδύνων είναι υπεύθυνη για την άσκηση των καθηκόντων της με γνώμονα την υποβοήθηση του έργου του Διοικητικού Συμβουλίου ως προς τα εξής: ύπαρξη κατάλληλης στρατηγικής για τους κινδύνους που αναλαμβάνονται, προσδιορισμός ορίων καθώς και του επιπέδου διάθεσης ανάληψης κινδύνου, όπως επίσης και η επίβλεψη της εφαρμογής των ανωτέρω, καθιέρωση αρχών και κανόνων που διέπουν τη διαδικασία διαχείρισης κινδύνων ως προς τον εντοπισμό, την αξιολόγηση, την επιμέτρηση, την παρακολούθηση, τον έλεγχο και τον περιορισμό των κινδύνων, ανάπτυξη του εσωτερικού συστήματος διαχείρισης κινδύνων (ΕΣΔΚ) και ενσωμάτωση των κατάλληλων πολιτικών διαχείρισης κινδύνων στη λήψη επιχειρηματικών αποφάσεων, συμμόρφωση του Ομίλου και της Εταιρείας, μέσω αυστηρών και αξιόπιστων διαδικασιών, με τις απαιτήσεις του θεσμικού πλαισίου που διέπει τη λειτουργία διαχείρισης κινδύνων. Η Επιτροπή Διαχείρισης Κινδύνων συστάθηκε με απόφαση του Δ.Σ. σύμφωνα με τις απαιτήσεις της ΠΔΤΕ 2577/9.3.2006. Η Επιτροπή Διαχείρισης Κινδύνων αποτελείται από μη εκτελεστικά μέλη του Δ.Σ. που διαθέτουν τις κατάλληλες γνώσεις, ικανότητες και εξειδίκευση, ώστε να κατανοούν και να παρακολουθούν την στρατηγική διαχείρισης κινδύνων του ιδρύματος. Ο Πρόεδρος της Επιτροπής ορίζεται από το Δ.Σ. και οφείλει να διαθέτει σημαντική εμπειρία στην εμπορική τραπεζική, και κατά προτίμηση στη διαχείριση κινδύνων και κεφαλαιακών απαιτήσεων, καθώς και εξοικείωση με το τοπικό και διεθνές κανονιστικό πλαίσιο. Ο εκπρόσωπος του Ταμείου Χρηματοοικονομικής Σταθερότητας (ΤΧΣ) συμμετέχει στη σύνθεση της Επιτροπής Διαχείρισης Κινδύνων με πλήρη δικαιώματα ψήφου. Αποστολή της Επιτροπής Διαχείρισης Κινδύνων είναι να διασφαλίσει: ότι η Εταιρεία διαθέτει μια σαφώς ορισμένη στρατηγική διαχείρισης κινδύνων και διάθεσης ανάληψης κινδύνων. Η διάθεση ανάληψης κινδύνων του Ομίλου και της Εταιρείας θα πρέπει να διαρθρώνεται μέσα από μία σειρά ποσοτικών και ποιοτικών διατυπώσεων για συγκεκριμένες κατηγορίες κινδύνων, περιλαμβανομένων ειδικών επιπέδων ανοχής (ανά χαρτοφυλάκιο, τομέα, γεωγραφική περιοχή, φερεγγυότητα, κ.λπ.), την αποτελεσματική κάλυψη όλων των ειδών κινδύνου (συμπεριλαμβανομένου και του λειτουργικού κινδύνου) που συνδέονται με τη δραστηριότητα της Εταιρείας, ότι η διάθεση ανάληψης κινδύνου της Εταιρείας επικοινωνείται με σαφήνεια σε όλη την Εταιρεία και ότι αποτελεί τη βάση διαμόρφωσης των πολιτικών διαχείρισης κινδύνων και των ορίων κινδύνου, σε επίπεδο Ομίλου, επιχειρήσεων και περιφέρειας, 176 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 τον ενοποιημένο έλεγχο διαχείρισης κινδύνων, την εξειδικευμένη αντιμετώπισή τους και τον αναγκαίο συντονισμό σε επίπεδο Εταιρείας και Ομίλου. Η Επιτροπή Διαχείρισης Κινδύνων συνέρχεται με πρόσκληση του Προέδρου της οποτεδήποτε κρίνεται απαραίτητο για την επίτευξη της αποστολής της, και σε κάθε περίπτωση τουλάχιστον μία (1) φορά τον μήνα. Τα μέλη της Επιτροπής Διαχείρισης Κινδύνων έχουν δικαίωμα να ζητήσουν γραπτώς τη σύγκληση της Επιτροπής Διαχείρισης Κινδύνων για τη συζήτηση συγκεκριμένων θεμάτων. Διαχείριση Κινδύνων Ομίλου Η Μονάδα Διαχείρισης Κινδύνων Ομίλου είναι ανεξάρτητη από τις υπόλοιπες μονάδες του Ομίλου και της Εταιρείας, οι οποίες προβαίνουν σε δραστηριότητες που παράγουν έσοδο ή/και είναι υπεύθυνες για τη διενέργεια συναλλαγών. Η μονάδα αυτή έχει αρμοδιότητες Διαχείρισης Κινδύνων και Ελέγχου Πιστωτικού Κινδύνου σύμφωνα με την Πράξη Διοικητή Τραπέζης Ελλάδος 2577/09.03.2006 και τον νόμο 4261/2014. Η Μονάδα Διαχείρισης Κινδύνων Ομίλου είναι υπεύθυνη για τον σχεδιασμό, την κατάρτιση και την εφαρμογή των πολιτικών του Ομίλου και της Εταιρείας που αφορούν τη διαχείριση κινδύνων και την κεφαλαιακή επάρκεια, σύμφωνα με τις οδηγίες του Διοικητικού Συμβουλίου, και καλύπτει όλο το εύρος των δραστηριοτήτων του Ομίλου και της Εταιρείας για όλα τα είδη κινδύνων. Η Μονάδα Διαχείρισης Κινδύνων Ομίλου υπόκειται στον έλεγχο της Μονάδας Εσωτερικού Ελέγχου του Ομίλου όσον αφορά στην επάρκεια και αποτελεσματικότητα του πλαισίου διαχείρισης κινδύνων (πολιτικές, μεθοδολογίες και διαδικασίες). Ο Υπεύθυνος Διαχείρισης Κινδύνων Ομίλου (CRO), ηγείται της Μονάδας Διαχείρισης Κινδύνων Ομίλου, και διορίζεται από το Δ.Σ. μετά από σύσταση και έγκριση της Επιτροπής Κινδύνου. Ο διορισμός ή η αντικατάσταση του CRO κοινοποιείται στη Τράπεζα της Ελλάδας και στον Eνιαίο Eποπτικό Mηχανισμό («ΕΕΜ»). O CRO συμμετέχει σε όλες τις βασικές εκτελεστικές επιτροπές, συμπεριλαμβανομένης και της Εκτελεστικής Επιτροπής του Ομίλου, και αναφέρεται τόσο στην Επιτροπή Διαχείρισης Κινδύνων όσο και στον Διευθύνοντα Σύμβουλο της Εταιρείας, ενώ έχει απευθείας πρόσβαση στον Πρόεδρο της Επιτροπής Διαχείρισης Κινδύνων αν αυτό κριθεί απαραίτητο. To 2019, η εκσυγχρονισμένη και αναμορφωμένη οργανωτική δομή της Μονάδας Διαχείρισης Κινδύνων τέθηκε πλήρως σε ισχύ, στοχεύοντας σε μια πιο δομημένη προσέγγιση της διαχείρισης κινδύνων με σταθερό ισορροπημένο και ολοκληρωμένο τρόπο. Επιπρόσθετα, η αναθεωρημένη δομή είναι ορθότερα ευθυγραμμισμένη με τους στρατηγικούς στόχους της Εταιρείας, λαμβάνοντας υπόψη το επικερδές και βιώσιμο επιχειρησιακό μοντέλο, την βελτιστοποίηση της κατανομής κεφαλαίου, την ενδυνάμωση της παρακολούθησης των κινδύνων, των μηχανισμών ελέγχου και την υιοθέτηση ανώτερων προτύπων διακυβέρνησης όπως και την ικανοποίηση των κανονιστικών απαιτήσεων και εποπτείας. Λαμβάνοντας υπόψη την αποστολή και τους στόχους της Μονάδας Διαχείρισης Κινδύνων Ομίλου, δημιουργήθηκε η παρακάτω δομή τεσσάρων πυλώνων, με ξεκάθαρες και καθορισμένες λειτουργίες και αρμοδιότητες που αποτελείται από: • • • • Risk Balance sheet and capital planning Control Analytics Επιπλέον, σε ευθυγράμμιση με την πρωτοβουλία της Εταιρείας για ευρύτερη ενδυνάμωση του Συστήματος Εσωτερικού Ελέγχου, καθιερώθηκε ο ρόλος του Segment Controller με διακριτή γραμμή αναφοράς στον CRO (segment Head). 177 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Οι κυριότερες αρμοδιότητες της Μονάδας Διαχείρισης Κινδύνων Ομίλου είναι οι εξής: • Συντάσσει, αξιολογεί και εισηγείται στον CRO τροποποιήσεις αναφορικά με το πλαίσιο διαχείρισης κινδύνων για τις δραστηριότητες του Ομίλου, σύμφωνα με τις διεθνείς βέλτιστες πρακτικές, καθώς και τις νομικές, κανονιστικές και εποπτικές απαιτήσεις. Διασφαλίζει την επανεξέταση του πλαισίου τουλάχιστον σε ετήσια βάση ή εκτάκτως σε περίπτωση (α) μεταβολών στη στρατηγική ή στο επιχειρηματικό μοντέλο του Ομίλου, ή (β) μεταβολών του κανονιστικού πλαισίου, του επιχειρηματικού περιβάλλοντος ή/και των μακροοικονομικών συνθηκών. Ειδικότερα, η Μονάδα Διαχείρισης Κινδύνων Ομίλου καταρτίζει την στρατηγική, τις πολιτικές και τις διαδικασίες αναφορικά με τα εξής: • τον εντοπισμό, την αξιολόγηση, την επιμέτρηση, τη διαχείριση/έλεγχο, την παρακολούθηση και την αναφορά δυνητικών και πραγματικών εκθέσεων σε κινδύνους, • τον προσδιορισμό, την κατανομή και παρακολούθηση των κατάλληλων ορίων κινδύνου (π.χ. του πιστωτικού κινδύνου, του κινδύνου αγοράς, κινδύνου ρευστότητας, και του λειτουργικού κινδύνου), σε συνεργασία με τις σχετικές Επιτροπές και Μονάδες του Ομίλου, • τους στόχους κεφαλαιακής διαχείρισης, • παρακολουθεί την εφαρμογή του πλαισίου διαχείρισης κινδύνων, συμπεριλαμβανομένης της στρατηγικής κινδύνου και κεφαλαιακής επάρκειας, καθώς και των κανονιστικών απαιτήσεων και των κατευθύνσεων της Διοίκησης, • παρακολουθεί την τήρηση του εγκεκριμένου πλαισίου διάθεσης ανάληψης κινδύνου σε συνεχή βάση, • επιβλέπει την ευθυγράμμιση της Στρατηγικής Διαχείρισης Κινδύνου και Κεφαλαιακής Επάρκειας με το Επιχειρηματικό Σχέδιο, το Σχέδιο Αναδιάρθρωσης, το Σχέδιο Χρηματοδότησης, τον Προϋπολογισμό, την Εσωτερική Διαδικασία Αξιολόγησης Επάρκειας Ρευστότητας (ΕΔΑΕΡ) , την Εσωτερική Διαδικασία Αξιολόγησης Κεφαλαιακής Επάρκειας (ΕΔΑΚΕ) και το Σχέδιο Ανάκαμψης, • καταρτίζει, εφαρμόζει, παρακολουθεί και υποβάλλει αναφορές σχετικά με την Εσωτερική Διαδικασία Αξιολόγησης Κεφαλαιακής Επάρκειας (ΕΔΑΚΕ), και την Εσωτερική Διαδικασία Αξιολόγησης Επάρκειας Ρευστότητας (ΕΔΑΕΡ) του Ομίλου, • ορίζει και υποβάλλει αναφορές σχετικά με τις απαιτήσεις κεφαλαιακής επάρκειας του Πυλώνα Ι (π.χ. πιστωτικός κίνδυνος, κίνδυνος αγοράς και λειτουργικός κίνδυνος), καταγράφει και υποβάλλει αναφορές σχετικά με τις κανονιστικές γνωστοποιήσεις κεφαλαιακής επάρκειας και διαχείρισης κινδύνων του Πυλώνα ΙΙΙ, επιβλέπει την κατάρτιση και εναρμόνιση των πλαισίων διαχείρισης κινδύνων των θυγατρικών με το πλαίσιο και τις πρακτικές διαχείρισης κινδύνων του Ομίλου, καλλιεργεί την ευαισθητοποίηση σχετικά με την έκθεση σε κινδύνους, προάγει τη νοοτροπία διαχείρισης κινδύνων και υποστηρίζει όλες τις μονάδες του Ομίλου σε θέματα κινδύνου, συμμετέχει στην κατάρτιση της Πιστωτικής Πολιτικής του Ομίλου και της Τράπεζας η οποια συντάσσεται από τον Τομέα Πίστης Ομίλου και υποβάλλεται προς έγκριση στην Εκτελεστική Επιτροπή Ομίλου με τη σύμφωνη γνώμη του Τομέα Διαχείρισης Κινδύνων, 178 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 καθοδηγεί και συντονίζει τον σχεδιασμό και την εκτέλεση ασκήσεων προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων φερεγγυότητας και ρευστότητας που πραγματοποιούνται σε επιπεδο Ομίλου, διενεργεί περιοδικές ή/και προσωρινές ασκήσεις προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων βάσει βασικού και δυσμενούς σεναρίου, προσαρμοσμένων στη φύση και το εύρος των εργασιών του Ομίλου για όλα τα είδη κινδύνου, καταρτίζει και επικυρώνει μοντέλα απομείωσης δανείων (σύμφωνα με το πλαίσιο του ΔΠΧΑ 9), καταρτίζει τα Μοντέλα Τιμολόγησης έναντι Κινδύνου. Ο καθορισμός ενός εσωτερικού ελάχιστου ποσοστού απόδοσης (internal hurdle rate) για κάθε επενδυτική απόφαση (δάνειο) θα είναι καθοριστικής σημασίας για την Εταιρεία, και θα συμβάλει στην επίτευξη των στόχων της για βιώσιμη κερδοφορία και καλύτερη κατανόηση των υποκείμενων κινδύνων. αξιολογεί νέα προϊόντα και δραστηριότητες ή σημαντικές αλλαγές στα ήδη υπάρχοντα πριν την υλοποίησή τους. Η Διαχείριση Κινδύνων Ομίλου αποτελείται από τις ακόλουθες μονάδες με τις παρακάτω λειτουργίες και κύριες αρμοδιότητες: Risk Έχει την ευθύνη για το σχεδιασμό του πλαισίου διαχείρισης κινδύνων (πολιτικές, μεθοδολογίες, μοντέλα και διαδικασίες), που άπτεται του πιστωτικού κινδύνου, του κινδύνου που απορρέει από τις εξασφαλίσεις δανείων, τους κινδύνους αγοράς και ρευστότητας, καθώς και του κινδύνου διαχείρισης στοιχείων Ενεργητικού και Παθητικού (ALM). Με αυτό το στόχο, η μονάδα χρησιμοποιεί κατάλληλες μεθόδους, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης μοντέλων, για την αναγνώριση, μέτρηση και παρακολούθηση των προαναφερθέντων κινδύνων. Επιπρόσθετα, το Risk έχει την ευθύνη για την παροχή ενημέρωσης αναφορικά με την εξέλιξη των εν λόγω κινδύνων προς τις αρμόδιες επιτροπές και την Διοίκηση του Ομίλου σε τακτική βάση, καθώς επίσης και στις εποπτικές αρχές. Μετά την έξαρση της πανδημίας Covid-19, το Risk ανέπτυξε και ηγήθηκε μιας σειράς πρωτοβουλιών, με στόχο την αξιολόγηση και την αποτελεσματική διαχείριση των πιστωτικών επιπτώσεων στο χαρτοφυλάκιο δανείων του Ομίλου. Οι πρωτοβουλίες αυτές περιλαμβάνουν ενδεικτικά: • Ανάπτυξη σχετικής υποδομής παροχής πληροφόρησης σχετικά με την Covid-19 για την έγκαιρη παρακολούθηση και αξιολόγηση των εξελίξεων • Ανάλυση για την αξιολόγηση της χρηματοπιστωτικής ανθεκτικότητας ανά οικονομικό τομέα • Συμμετοχή στην ανάπτυξη πολιτικών, διαδικασιών και υποστηρικτικών προϊόντων σε συνάφεια με οδηγίες της EBA. • Σχεδιασμός, σε συνεργασία με ενδιαφερόμενους φορείς, της στρατηγικής δανειοδότησης και εξασφάλισης για το 2021. Balance Sheet and Capital Planning Το Balance Sheet and Capital Planning υποστηρίζει την ανάπτυξη και εφαρμογή της Στρατηγικής του Ομίλου, με στόχο την αποτελεσματική διαχείριση των κινδύνων και τη βελτιστοποίηση του ισολογισμού. Για το σκοπό αυτό, η μονάδα είναι υπεύθυνη για την ανάπτυξη και υποστήριξη της Στρατηγικής Κινδύνου και Κεφαλαίου, καθώς και για το Πλαισίου Διάθεσης Ανάληψης Κινδύνου του Ομίλου, σύμφωνα με τις οδηγίες της Επιτροπής Διαχείρισης Κινδύνων και του Διοικητικού Συμβουλίου. 179 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Επιπλέον, η μονάδα είναι υπεύθυνη για το σχεδιασμό και την εφαρμογή του ICAAP του Ομίλου, ενώ ηγείται της προετοιμασίας και της εκτέλεσης τακτικών ασκήσεων προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων σε επίπεδο επιχείρησης. Επιπλέον, είναι υπεύθυνη για τον συντονισμό και τη συνολική υποστήριξη του Σχεδίου ανάκαμψης του Ομίλου. Τέλος, το Balance Sheet and Capital Planning είναι υπεύθυνο για την επιμέτρηση, παρακολούθηση και αναφορά των κεφαλαιακών απαιτήσεων και των δεικτών κεφαλαιακής επάρκειας του Ομίλου. Analytics H μονάδα Analytics είναι υπεύθυνη να διενεργεί ολιστικές αναλύσεις ευρέως φάσματος με σκοπό την ανταπόκριση στις προκλήσεις που ανακύπτουν στο πλαίσιο διαχείρισης κινδύνων. Για το σκοπό αυτό, η μονάδα αξιοποιεί τη λογιστική, τη χρηματοοικονομική μηχανική, τη τεχνογνωσία προϊόντων, την έρευνα, τη νοημοσύνη, τη τεχνολογία, τις αρχές των οικονομικών καθώς και τις δεξιότητες που έχει αναπτύξει αναφορικά με το κλάδο και την αγορά. Η μονάδα έχει υιοθετήσει συνεπείς και παγκοσμίως αποδεκτές μεθοδολογίες για να μετριάσει την υπέρμετρη έκθεση σε κίνδυνο και σε ενδεχόμενες εμπορικές απώλειες. Η μονάδα συντονίζει επίσης και παρακολουθεί έργα που τελούν υπό την αιγίδα της Ομάδας Διαχείρισης Κινδύνων και είναι υπεύθυνη για τη διαχείριση των δεδομένων και των λειτουργιών διαχείρισης κινδύνου. Control Η μονάδα του Control έχει την ευθύνη για την αναγνώριση, παρακολούθηση και αξιολόγηση όλων των ειδών κινδύνων (πιστωτικός, αγοράς, λειτουργικός, ρευστότητας κλπ.) που απορρέουν από τις δραστηριότητες της Εταιρείας, μέσω της σχεδίασης, ανάπτυξης, εφαρμογής και αξιολόγησης ενός επαρκούς Συστήματος Εσωτερικού Ελέγχου (Internal Control System) και με στόχο τη διασφάλιση της ασφαλούς και αποτελεσματικής λειτουργίας της Εταιρείας και της επίτευξης των επιχειρηματικών της στόχων. Η Μονάδα συνεργάζεται με τους Segment Controllers για την επίτευξη των παραπάνω στόχων. Επιπλέον έχει την ευθύνη για το σχεδιασμό, την εξειδίκευση και υλοποίηση αποτελεσματικού πλαισίου διαχείρισης των αναλαμβανόμενων λειτουργικών κινδύνων (πολιτικών, μεθοδολογιών και διαδικασιών) με βάση τη Στρατηγική Διαχείρισης Κινδύνων του Ομίλου και τις εκάστοτε απαιτήσεις των εποπτικών αρχών. Επιπλέον, η μονάδα είναι υπεύθυνη για την ανάπτυξη και την υλοποίηση της αξιολόγησης και επισκόπησης του πιστωτικού κινδύνου του χαρτοφυλακίου δανείων του Ομίλου. Πιο συγκεκριμένα, πραγματοποιεί συστηματική επισκόπηση και αξιολόγηση των πιστωτικών ορίων σε σχέση με το ύψος, τη μορφή των αναλαμβανόμενων κινδύνων ανά πιστούχο (ή ομάδα πιστούχων), καθώς και την συμμόρφωση με την Πιστωτική Πολιτική. Παράλληλα, κάνει επισκόπηση και παρακολούθηση του πιστωτικού κινδύνου μέσω δειγματοληπτικών ελέγχων. Προκειμένου να επιτευχθεί μια περισσότερο στοχευμένη και εντατικοποιημένη αξιολόγηση των δανειοληπτών υψηλού κινδύνου, με άμεση απόκριση στα ευρήματα του NPE Servicer, το Credit Control διαχωρίστηκε σε δύο μονάδες, τα Performing Assets και τα Troubled Assets. Λόγω της πανδημίας Covid-19, οι μονάδες Performing Assets και Troubled Assets προσάρμοσαν τα σχέδια αξιολόγησης, έτσι ώστε να συμπεριλάβουν εξειδικευμένα έργα ελέγχου που αφορούν διάφορες πτυχές (κριτήρια επιλεξιμότητας, κριτήρια UTP, ρυθμίσεις) των δραστηριοτήτων που σχετίζονται με την Covid-19, για να διασφαλίσουν ότι οι ταξινομήσεις και οι αναστολές πληρωμών δόσεων χορηγούνται βάσει θεσμοθετημένων πολιτικών και κανονιστικών οδηγιών. Ενδεικτικά: • Έναρξη ad hoc ελέγχου για τους δανειολήπτες που επηρεάζονται από την Covid-19, • Ενίσχυση του ελέγχου παρακολούθησης δεδομένων σχετικά με soft triggers/αποχαρακτηρισμό UTP περιπτώσεων. 180 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Επιπλέον, το Control, μέσω της Μονάδας Επικύρωσης Υποδειγμάτων, είναι υπεύθυνο για τη διενέργεια ανεξάρτητων αξιολογήσεων των υποδειγμάτων της Εταιρείας, προκειμένου να επικυρωθεί η αξιοπιστία, η ακρίβεια και η αποτελεσματικότητά τους. Το πεδίο εφαρμογής της επικύρωσης περιλαμβάνει υποδείγματα πιστωτικού κινδύνου, λειτουργικού κινδύνου, κινδύνου αγοράς και ρευστότητας, κινδύνου επιτοκίου, καθώς και άλλα υποδείγματα που χρησιμοποιούνται από την Εταιρεία. Οι αξιολογήσεις προτεραιοποιούνται στα πλαίσια του Ετήσιου Πλάνου Επικύρωσης Υποδειγμάτων, το οποίο εγκρίνεται από την Επιτροπή Εποπτείας Υποδειγμάτων. Οι εκθέσεις επικύρωσης υποδειγμάτων με τα αποτελέσματα των δραστηριοτήτων επικύρωσης, συμπεριλαμßανομένων των αντίστοιχων ευρημάτων και συστάσεων, υποβάλλονται προς έγκριση στην Επιτροπή Εποπτείας Υποδειγμάτων. Segment Controller Ο Segment Controller είναι υπεύθυνος να εμφυσήσει την κουλτούρα του operational risk management και να διασφαλίσει την ανάπτυξη ενός επαρκούς Συστήματος Εσωτερικού Ελέγχου (Internal Control System) εντός του τομέα ευθύνης του, στοχεύοντας στην επίτευξη της λειτουργικής αρτιότητας και την αποκατάσταση των ελλείψεων των μηχανισμών ελέγχου. Επιπρόσθετα ο Segment Controller επισκοπεί, συμπληρώνει και σχολιάζει τις operational risk αξιολογήσεις των unit Controllers. Επίσης, ο Segment Controller παρέχει τακτικές και ad hoc αναφορές στον CRO (segment Head) σχετικά με το operational risk profile του τομέα αρμοδιότητας του και τρόπους αντιμετώπισης προκειμένου να αποκατασταθούν σημεία κινδύνων και ελέγχων. Γραφείο CRO Έχει την ευθύνη για την υποστήριξη και την παρακολούθηση των εργασιών υπό την άμεση ευθύνη του CRO και σε επίπεδο Διαχείρισης Κινδύνων Ομίλου. Η μονάδα επιπρόσθετα αναλαμβάνει και συντονίζει εργασίες της Γραμματείας Επιτροπής Κινδύνων Διοικητικού Συμβουλίου (BoD Risk Committee). Risk Culture Παράλληλα με τη νέα οργανωτική δομή, ξεκίνησε ένα επίσημο Πρόγραμμα Κουλτούρας Κινδύνων υπό την εποπτεία του CRO, διοχετεύοντας τη δέσμευση του Ομίλου για ενίσχυση της επίγνωσης των κινδύνων και βελτίωση της ισορροπίας μεταξύ των κινδύνων που λαμβάνονται και των απαιτούμενων αποδόσεων. Το Πρόγραμμα λειτουργεί υπό την εποπτεία του Διευθύνοντα Σύμβουλου και μια διατμηματική Συντονιστική Επιτροπή με τη συμμετοχή ανώτερων στελεχών παρακολουθεί την εφαρμογή του. Το Πρόγραμμα ξεκίνησε το τελευταίο τρίμηνο του 2019 και το πεδίο εφαρμογής του είναι να αποτελέσει παράδειγμα επιθυμητών συμπεριφορών που ενισχύουν τη σταθερή κρίση σχετικά με την ανάληψη κινδύνων και ενθαρρύνουν την ηθική συμπεριφορά προς όλες τις ομάδες ενδιαφερομένων. Κατά τη διάρκεια των δύο τελευταίων ετών, η Τράπεζα έχει λάβει σειρά μέτρων για να διασφαλίσει ότι οι δραστηριότητες ανάληψης κινδύνων πέραν της διάθεσης ανάληψης κινδύνων εντοπίζονται, αξιολογούνται, κλιμακώνονται και αντιμετωπίζονται με αποτελεσματικό και έγκαιρο τρόπο. Οι μέχρι στιγμής προσπάθειες επικεντρώθηκαν στον επαναπροσδιορισμό των διαδικασιών, των συστημάτων και των πλαισίων που συνδέονται με την αυξημένη διακυβέρνηση και την ενίσχυση της ευαισθητοποίησης σχετικά με τους κινδύνους. Η επόμενη φάση είναι να καθιερώσει τις επιθυμητές συμπεριφορές και μια ισχυρή κουλτούρα κινδύνου όπου η υγιής ανάληψη κινδύνου προωθείται, οι αναδυόμενοι κίνδυνοι αντιμετωπίζονται, και όλοι οι εργαζόμενοι διεξάγουν τις εργασίες τους με νομικό και ηθικό τρόπο. 181 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Επιτροπές Επιτροπή Σεναρίων Αγοράς: Η Επιτροπή Σεναρίων Αγοράς ελέγχει και εγκρίνει σενάρια καθώς και τους συντελεστές στάθμισής τους που αντλούνται από τη μονάδα Οικονομικής Στρατηγικής και Επενδύσεων. Επιπλέον, ελέγχει και εγκρίνει προσωρινές αναπροσαρμογές των παραμέτρων πιστωτικού κινδύνου. Επιτροπή Προβλέψεων: Η Επιτροπή Προβλέψεων είναι αρμόδια για την έγκριση του εξόδου των τριμηνιαίων προβλέψεων των δανείων και απαιτήσεων από πελάτες της Εταιρείας και, εφόσον χρειάζεται, του Ομίλου, όπως προκύπτει από την εφαρμογή των πολιτικών και διαδικασιών της Εταιρείας που διέπουν τη διαδικασία λήψης εξατομικευμένων και συλλογικών προβλέψεων έναντι πιστωτικού κινδύνου. Η Επιτροπή Προβλέψεων είναι επίσης επιφορτισμένη με την υποχρέωση να διενεργεί περιοδικούς ελέγχους, σε τουλάχιστον ετήσια βάση, των πολιτικών και μεθοδολογιών (παραμέτρων, σεναρίων, σταθμίσεων σεναρίων, κ.λπ.) που εφαρμόζει η Εταιρεία για τον υπολογισμό των προβλέψεων. Τέλος, η Επιτροπή Προβλέψεων είναι αρμόδια για τα κάτωθι: α) Παρακολούθηση της αναταξινόμησης των ανοιγμάτων [PE - εξυπηρετούμενα ανοίγματα / FPE -εξυπηρετούμενα ανοίγματα υπό ρύθμιση / NPE - μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα / FNPE - μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα υπό ρύθμιση], όπως προκύπτουν από την εφαρμογή των πολιτικών και διαδικασιών του Ομίλου και της Εταιρείας, β) Εξέταση και έγκριση κάθε αιτήματος από σχετική εξαίρεση / παρέκκλιση ταξινόμησης που της προωθείται από τις Επιχειρηματικές Μονάδες, γ) Τον έλεγχο και την έγκριση αιτημάτων για λογιστικές διαγραφες, υπό την προϋπόθεση ότι πληρούν συγκεκριμένα κριτήρια, τα οποία προσδιορίζονται στην Πολιτική Άφεση Χρέους & Λογιστικών Διαγραφών Επιτροπή Εποπτείας Υποδειγμάτων: Η Επιτροπή Εποπτείας Υποδειγμάτων, αποτελούμενη από μέλη της Εκτελεστικής Επιτροπής και υπό την προεδρία του CRO, είναι κυρίως υπεύθυνη για την εφαρμογή του πλαισίου διαχείρισης και διακυβέρνησης υποδειγμάτων και την αξιολόγηση και έγκριση σχετικών θεμάτων. Ειδικότερα, η Επιτροπή Εποπτείας Υποδειγμάτων αξιολογεί και εγκρίνει το πλαίσιο ανάπτυξης υποδειγμάτων, την έναρξη της ανάπτυξης νέων υποδειγμάτων, καθώς και τη χρήση αλλά και την ανάγκη πιθανής κατάργησης/αντικατάστασης υφιστάμενων υποδειγμάτων. Επίσης, αξιολογεί και εγκρίνει το Πλαίσιο Επικύρωσης Υποδειγμάτων, το Ετήσιο Πλάνο Επικύρωσης Υποδειγμάτων και τις αξιολογήσεις επικύρωσης υποδειγμάτων που υποβάλλονται από τη Μονάδα Επικύρωσης Υποδειγμάτων και παρακολουθεί την τήρηση του χρονοδιαγράμματος για την υλοποίηση των σχετικών προτεινόμενων ενεργειών. 182 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 5.2 Πιστωτικός κίνδυνος Ο πιστωτικός κίνδυνος ορίζεται ως ο ενδεχόμενος κίνδυνος αδυναμίας ενός πιστούχου της Εταιρείας ή θυγατρικής ή αντισυμβαλλομένου του Ομίλου να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του σύμφωνα με τους συμφωνηθέντες όρους και προϋποθέσεις. Ο πιστωτικός κίνδυνος είναι ο σημαντικότερος κίνδυνος για τον Όμιλο και την Εταιρεία, ως εκ τούτου η αποτελεσματική παρακολούθηση και η συνεχής διαχείρισή του αποτελούν πρώτη προτεραιότητα για την Ανώτατη Διοίκηση. Η συνεχής ανάπτυξη των υποδομών, των συστημάτων και μεθοδολογιών με στόχο την ποσοτικοποίηση και την εκτίμηση του πιστωτικού κινδύνου αποτελεί ουσιώδη προϋπόθεση για την έγκαιρη και αποτελεσματική υποστήριξη της Διοίκησης και των επιχειρηματικών μονάδων στη λήψη αποφάσεων, τη διαμόρφωση πολιτικής και τη συμμόρφωση με τις εποπτικές απαιτήσεις. Η έκθεση του Ομίλου και της Εταιρείας στον πιστωτικό κίνδυνο απορρέει κυρίως από τις πιστοδοτήσεις της εταιρικής και λιανικής τραπεζικής, διάφορες επενδύσεις, εξωχρηματιστηριακές συναλλαγές, συναλλαγές σε παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα, καθώς και από τον διακανονισμό συναλλαγών. Το ύψος του κινδύνου που συνδέεται με τα εν λόγω πιστωτικά ανοίγματα εξαρτάται από διάφορους παράγοντες, μεταξύ των οποίων οι γενικότερες οικονομικές συνθήκες, οι εξελίξεις στην αγορά, η οικονομική κατάσταση του πιστούχου, το ποσό, το είδος, η διάρκεια της έκθεσης, και η ύπαρξη εξασφαλίσεων και άλλων εγγυήσεων. Η εφαρμογή της πιστωτικής πολιτικής που ενσωματώνει τις αρχές της διαχείρισης του πιστωτικού κινδύνου του Ομίλου και της Εταιρείας, εξασφαλίζει την αποτελεσματική και ενιαία παρακολούθησή του. Η Διοίκηση εφαρμόζει μία ενιαία πολιτική και πρακτική αναφορικά με τις διαδικασίες πιστωτικής αξιολόγησης, έγκρισης, ελέγχου και παρακολούθησης. Όλα τα πιστωτικά όρια αναθεωρούνται ή/και ανανεώνονται τουλάχιστον ετησίως και προσδιορίζονται οι αρμόδιες υπηρεσίες έγκρισης βάσει του μεγέθους και της κατηγορίας της συνολικής έκθεσης στον πιστωτικό κίνδυνο που αναλαμβάνει ο Όμιλος και η Εταιρεία για κάθε πιστούχο ή ομάδα συνδεδεμένων πιστούχων (αρχή του ενιαίου οφειλέτη). Η Διοίκηση έχει καθιερώσει μία διαδικασία ελέγχου ποιότητας πιστοδοτήσεων με στόχο τον έγκαιρο εντοπισμό ενδεχόμενων μεταβολών της πιστοληπτικής ικανότητας των αντισυμβαλλομένων, καθώς επίσης και τακτικού ελέγχου των εξασφαλίσεων. Τα όρια των αντισυμβαλλομένων προσδιορίζονται μέσω ενός συστήματος διαβάθμισης του πιστωτικού κινδύνου, το οποίο αποδίδει σε κάθε αντισυμβαλλόμενο μία συγκεκριμένη διαβάθμιση κινδύνου (rating). Οι διαβαθμίσεις κινδύνου αναθεωρούνται τακτικά. Η διαδικασία ελέγχου ποιότητας των πιστοδοτήσεων δίνει τη δυνατότητα στη Διοίκηση να αξιολογεί την ενδεχόμενη ζημία που απορρέει από τους κινδύνους στους οποίους είναι εκτεθειμένη, και να λαμβάνει διορθωτικά μέτρα. Ανάλυση Κινδύνου Συγκέντρωσης Ο κίνδυνος συγκέντρωσης μπορεί να προκύψει από έλλειψη διασποράς των χαρτοφυλακίων, όπως είναι ο κίνδυνος συγκέντρωσης σε μεγάλους οφειλέτες, κλάδους της οικονομίας, γεωγραφικές περιοχές και είδη εξασφαλίσεων. Η Διοίκηση παρακολουθεί τον κίνδυνο συγκέντρωσης σε τακτική βάση, μέσω ενός πλαισίου αναφορών για την σχετική ενημέρωση της ανώτερης Διοίκησης και των εποπτικών αρχών. Επιπλέον της παρακολούθησης των εποπτικών ορίων, η Εταιρεία έχει ορίσει εσωτερικά όρια βάσει του Πλαισίου Διάθεσης Ανάληψης Κινδύνου, τα οποία αναθεωρούνται ετησίως. 183 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Κίνδυνος Χώρας Ο κίνδυνος χώρας αντανακλά τη ζημία που προκύπτει από την μακροοικονομική αστάθεια, κοινωνικά γεγονότα ή πολιτική αβεβαιότητα σε μία χώρα, συμπεριλαμβανομένων των κρατικοποιήσεων, της απαλλοτρίωσης και της αναδιάρθρωσης χρέους, που επηρεάζουν τα κέρδη ή/και το κεφάλαιο του ομίλου και της Εταιρείας. Ο κίνδυνος αυτός περιλαμβάνει τον κίνδυνο κράτους, τον κίνδυνο μεταβίβασης, και τον πολιτικό κίνδυνο. Η Διοίκηση έχει ορίσει εσωτερικά όρια χώρας βάσει του Πλαισίου Διάθεσης Ανάληψης Κινδύνου, τα οποία αναθεωρούνται ετησίως. Πιστωτικός Κίνδυνος Αντισυμβαλλομένου Ο πιστωτικός κίνδυνος αντισυμβαλλομένου (ΠΚΑ) ορίζεται ως ο κίνδυνος αθέτησης από πλευράς του αντισυμβαλλομένου μιας συναλλαγής, πριν τον οριστικό διακανονισμό των ταμειακών ροών της συναλλαγής αυτής. Αφορά σε παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα, τις πράξεις επαναγοράς, τις πράξεις δανειοδότησης ή δανειοληψίας κινητών αξιών ή αγαθών, τις πράξεις μακράς περιόδου διακανονισμού και τις πράξεις δανεισμού σε λογαριασμό περιθωρίου ασφάλισης. Για την αποτελεσματική διαχείριση του ΠΚΑ, η Διοίκηση διαθέτει διαδικασίες και κατευθυντήριες γραμμές για τον προσδιορισμό, την αναθεώρηση και την παρακολούθηση των πιστωτικών ορίων, καθώς και των ορίων συγκέντρωσης που τίθενται βάσει της διαβάθμισης του αντισυμβαλλομένου. Τα όρια τίθενται είτε σε ονομαστικά ποσά είτε σε μονάδες κινδύνου (πιστωτικό ισοδύναμο), αναλόγως της συναλλαγής, και αναθεωρούνται τουλάχιστον ετησίως. Η παρακολούθηση της χρήσης των πιστωτικών ορίων των αντισυμβαλλομένων γίνεται σε καθημερινή βάση. Για την αποτελεσματική διαχείριση του ΠΚΑ, και αναφορικά με τις τεχνικές περιορισμού του πιστωτικού κινδύνου, η Διοίκηση έχει συνάψει συμβάσεις με τους αντισυμβαλλομένους της όπως ISDA Master Agreements, Global Master Repurchase Agreements («GMRA») και συμβάσεις κάλυψης πιστωτικού κινδύνου (Credit Support Annexes «CSA»), οι οποίες εμπεριέχουν όλους τους απαιτούμενους όρους για τον συμψηφισμό των απαιτήσεων και υποχρεώσεων που απορρέουν από συναλλαγές παραγώγων και την παροχή εξασφαλίσεων μεταξύ των αντισυμβαλλομένων, οι οποίες εμπεριέχουν όλους τους απαιτούμενους όρους για τον συμψηφισμό των απαιτήσεων και υποχρεώσεων που απορρέουν από συναλλαγές παραγώγων και την παροχή εξασφαλίσεων μεταξύ των αντισυμβαλλομένων. Επιπλέον, γίνεται συμψηφισμός πληρωμών προκειμένου να αμβλυνθεί ο κίνδυνος διακανονισμού, σύμφωνα με τους όρους και τις προϋποθέσεις που ορίζονται στα σχετικά συμβατικά κείμενα. Η Διοίκηση έχει θέσει όρια ημερήσιου διακανονισμού ανά αντισυμβαλλόμενο για την παρακολούθηση της έκθεσης στον κίνδυνο διακανονισμού. Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα Ο πιστωτικός κίνδυνος που απορρέει από τα παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα περιορίζεται κάθε φορά σε όσα έχουν θετική εύλογη αξία, όπως καταγράφονται στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης. Στην περίπτωση των πιστωτικών παραγώγων, o Όμιλος και η Εταιρεία είναι επίσης εκτεθειμένοι ή προστατευμένοι από τον κίνδυνο αθέτησης του υποκείμενου νομικού προσώπου στο οποίο αφορά το παράγωγο. Ωστόσο, για την απεικόνιση των ενδεχόμενων ζημιών, ο Όμιλος και η Εταιρεία προβαίνουν σε προσαρμογές πιστωτικού κινδύνου, οι οποίες υπολογίζονται σε επίπεδο χαρτοφυλακίου. Όσον αφορά στα παράγωγα που διακανονίζονται σε ακαθάριστη βάση, ο Όμιλος και η Εταιρεία εκτίθονται επίσης στον κίνδυνο διακανονισμού, δηλαδή στον κίνδυνο που διατρέχει ο Όμιλος και η Εταιρεία να εκπληρώσουν την υποχρέωσή τους, 184 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 αλλά ο αντισυμβαλλόμενος να αθετήσει τη δική του. Ορισμός ανοιγμάτων απομειωμένης πιστωτικής αξίας Από την 1η Ιανουαρίου 2021 και μετά, ο Όμιλος εφαρμόζει τις νέες κανονιστικές απαιτήσεις του νέου Ορισμού της αθέτησης (εφεξής «Definition of Default - DoD»), που εκδίδει η Ευρωπαϊκή Τραπεζική Αρχή (EBA/GL/2016/07) με στόχο την σύγκλιση των ορισμών αθέτησης υποχρεώσεων για λογιστικούς και κανονιστικούς σκοπούς (κατευθυντήριες γραμμές Δ.Π.Χ.Α. 9, ΕΒΑ και CRR). Οι απαιτήσεις για το νέο DoD ορίζονται στο άρθρο 178 («Αθέτηση υποχρέωσης οφειλέτη») του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013 (Κανονισμός για τις κεφαλαιακές απαιτήσεις – Capital Requirements Regulation, CRR), καθώς και στις κατευθυντήριες γραμμές και τα ρυθμιστικά τεχνικά πρότυπα που εκδίδει η Ευρωπαϊκή Τραπεζική Αρχή σχετικά με την εφαρμογή του ορισμού της αθέτησης υποχρέωσης. Ο Όμιλος έχει ευθυγραμμίσει τον ορισμό της αθέτησης υποχρέωσης για σκοπούς χρηματοοικονομικής πληροφόρησης με τον ορισμό των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων (NPEs) που χρησιμοποιούνται για την υποβολή κανονιστικών εκθέσεων. Κατά αυτόν τον τρόπο, σύμφωνα με τον Όμιλο και την Πολιτική Προβλέψεων της Εταιρείας, ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο θεωρείται απομειωμένο (credit impaired) και ταξινομείται στο Στάδιο 3 όταν ταξινομείται ως NPE. Σύμφωνα με τον νέο ορισμό της αθέτησης υποχρέωσης, οι όροι NPE, Defaulted και Impaired εξισώνονται. Η αλλαγή αυτή αποτελεί αλλαγή στις λογιστικές εκτιμήσεις σύμφωνα με το ΔΛΠ 8. Το νέο DoD θα ισχύει για όλες τις εταιρείες του Ομίλου, λαμβάνοντας υπόψη τους τοπικούς κανονισμούς και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε δικαιοδοσίας. Θα εφαρμόζεται σε επίπεδο σύμβασης για το χαρτοφυλάκιο λιανικής και σε επίπεδο οφειλέτη για το χαρτοφυλάκιο μη λιανικής. Για τη συμμόρφωσή του με το νέο ρυθμιστικό πλαίσιο, ο Όμιλος: • Προέβη σε αλλαγή των ορίων ουσιωδών μεγεθών, καθώς και τον τρόπο υπολογισμού των ληξιπρόθεσμων ημερών. Τα όρια αυτά, τα οποία αποτελούνται από ένα απόλυτο και από ένα σχετικό μέρος, εφαρμόζονται σε επίπεδο σύμβασης για ανοίγματα στον λιανικό κλάδο και σε επίπεδο υπόχρεου για ανοίγματα στον μη λιανικό κλάδο. Το απόλυτο όριο αναφέρεται στο συνολικό ληξιπρόθεσμο ποσό και ανέρχεται σε € 100 για ανοίγματα του λιανικού κλάδου και € 500 για ανοίγματα του μη λιανικού κλάδου. Το σχετικό όριο αναφέρεται στο δείκτη του συνολικού ληξιπρόθεσμου ποσού προς το συνολικό ανοιχτό υπόλοιπο και έχει καθοριστεί στο 1% για ανοίγματα του λιανικού και μη κλάδου. Προκειμένου να χαρακτηριστούν τα ληξιπρόθεσμα ποσά ως ουσιωδώς σημαντικά, θα πρέπει να υπερβαίνουν τόσο το απόλυτο, όσο και το σχετικό μέρος, ενώ ο υπολογισμός των ληξιπρόθεσμων ημερών συνεχίζεται για όσο υφίσταται η υπέρβαση και των δύο ορίων. Σε περίπτωση που δεν υπάρξει υπέρβαση κανενός από τα προαναφερόμενα όρια, οι ημέρες σε καθυστέρηση θεωρούνται 0. • Επικαιροποίησε τα κριτήρια UTP που σχετίζονται με ρυθμίσεις, με σκοπό να ευθυγραμμιστεί με τον ορισμό της αθετούμενων υποχρεώσεων και των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων, συμπεριλαμβανομένης της εφαρμογής ορίων για την πραγματοποίηση αναδιαρθρώσεων για τη μείωση των χρηματοοικονομικών τους υποχρεώσεων. Μείωση χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων δύναται να επιτευχθεί όταν ο λόγος της διαφοράς της καθαρής παρούσας αξίας των ταμειακών ροών πριν και μετά την αναδιάρθρωση μιας έκθεσης προς την καθαρή παρούσα αξία των ταμειακών ροών πριν την αναδιάρθρωση υπερβαίνει το 1%. • Αναθεώρησε τις ελάχιστες προϋποθέσεις για την ανακατάταξη σε εξυπηρετούμενη κατάσταση (non-defaulted). Στην περίπτωση των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων στα οποία δεν εφαρμόζονται μέτρα ρύθμισης, θεσπίζεται ελάχιστη 185 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 περίοδος παρακολούθησης τριών μηνών για αυτοδιορθώσεις, αρχής γενομένης από την ημερομηνία κατά την οποία το άνοιγμα παρουσιάζει μηδενικές ημέρες καθυστέρησης ή όταν δεν υπάρχουν ενδείξεις UTP. Σε περίπτωση ρυθμίσεων, η επιστροφή σε εξυπηρετούμενη κατάσταση ευθυγραμμίζεται με τα κριτήρια εξόδου από το FNPE στο FPE. Ως εκ τούτου, από την ημερομηνία της πρώτης εφαρμογής του νέου DoD, το σύνολο των NPEs του Ομίλου θα θεωρείται μη εξυπηρετούμενο και θα εισαχθούν πρόσθετα κριτήρια UTP για την εφαρμογή αυτής της ευθυγράμμισης στο μέλλον. Η επίδραση από την εφαρμογή του νέου DoD για τον Όμιλο και την Εταιρεία κατά την ημερομηνία της μετάβασης είναι επουσιώδης. Μοντέλα Αξιολόγησης Πιστοληπτικής Ικανότητας (Πιθανότητα Αθέτησης – Probability of Default) Η αξιόπιστη επιμέτρηση του πιστωτικού κινδύνου αποτελεί ύψιστη προτεραιότητα της Διαχείρισης Κινδύνων του Ομίλου και της Εταιρείας. Η συνεχής ανάπτυξη της υποδομής, των συστημάτων και μεθοδολογιών με στόχο την ποσοτικοποίηση και την εκτίμηση του πιστωτικού κινδύνου αποτελεί ουσιώδη προϋπόθεση για την έγκαιρη και αποτελεσματική υποστήριξη της Διοίκησης και των επιχειρηματικών μονάδων στη λήψη αποφάσεων, τη διαμόρφωση πολιτικής και τη συμμόρφωση με τις εποπτικές απαιτήσεις. Ο Όμιλος και η Εταιρεία διαθέτουν τα δικά τους μοντέλα εσωτερικής διαβάθμισης. Πιο συγκεκριμένα, χρησιμοποιούν ξεχωριστά μοντέλα, τα οποία για το επιχειρηματικό χαρτοφυλάκιο διαβαθμίζουν τους πελάτες, με βάση την εσωτερική διαβάθμιση, από το 1 έως το 19. Τα μοντέλα ενσωματώνουν ποιοτικά και ποσοτικά στοιχεία, όπως επίσης και στοιχεία που αφορούν συγκεκριμένα στον πιστούχο, ενώ χρησιμοποιούν συμπληρωματική εξωτερική πληροφόρηση που ενδέχεται να επηρεάσει τη συμπεριφορά του πιστούχου. Όσον αφορά στο Χαρτοφυλάκιο Δανείων Ιδιωτών, η Εταιρεία χρησιμοποιεί Μοντέλα Αξιολόγησης (Scoring Models) τα οποία ενσωματώνουν στοιχεία δημογραφικά / συμπεριφορικά / στοιχεία αγοράς (Τειρεσίας). Οι εν λόγω πηγές πληροφόρησης χρησιμοποιούνται κατ' αρχήν για τον προσδιορισμό της πιθανότητας αθέτησης στα πλαίσια του υφιστάμενου κανονιστικού πλαισίου ορισμού αθέτησης. Στη συνέχεια οι πιθανότητες αθέτησης υποχρέωσης προσαρμόζονται για τον υπολογισμό των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών βάσει του ΔΠΧΑ 9 ώστε να ενσωματώσουν τα μελλοντικά στοιχεία (forward-looking) καθώς και την ταξινόμηση των ανοιγμάτων σύμφωνα με τα Στάδια του ΔΠΧΑ 9. Η διαδικασία αυτή επαναλαμβάνεται για κάθε οικονομικό σενάριο. A) Δανειακό Χαρτοφυλάκιο Για την επιμέτρηση και παρακολούθηση του πιστωτικού κινδύνου αναφορικά με το δανειακό χαρτοφυλάκιο του Ομίλου και της Εταιρείας, πραγματοποιούνται τα ακόλουθα σε επίπεδο αντισυμβαλλομένου: Η πιστοληπτική ικανότητα καθώς και η πιθανότητα αθέτησης των συμβατικών υποχρεώσεων του πελάτη αξιολογούνται συστηματικά, Η πιθανότητα ενδεχόμενης ανάκτησης από τον Όμιλο και την Εταιρεία, σε περίπτωση αθέτησης των υποχρεώσεων του πιστούχου, υπολογίζεται βάσει της υφιστάμενης εξασφάλισης, των εγγυήσεων που έχουν παρασχεθεί και της πιθανότητας επαναφοράς του σε ενήμερη κατάσταση (curing). Η Διοίκηση αξιολογεί την πιστοληπτική ικανότητα των πιστούχων της, και εκτιμά την πιθανότητα αθέτησης των υποχρεώσεών τους εφαρμόζοντας μοντέλα αξιολόγησης ανάλογα με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους και λαμβάνοντας υπόψη στοιχεία ιστορικά, τρέχοντα και μελλοντικού ορίζοντα. 186 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Επιχειρηματική Πίστη Οι πιστούχοι της Επιχειρηματικής Πίστης κατηγοριοποιούνται σε διαβαθμίσεις πιστοληπτικής ικανότητας (credit rating grades), οι οποίες αντιπροσωπεύουν διαφορετικούς βαθμούς πιστωτικού κινδύνου και συνδέονται με διαφορετικές πιθανότητες αθέτησης. Σε κάθε διαβάθμιση αντιστοιχεί και διαφορετική πολιτική συνεργασίας με τον εκάστοτε πελάτη. Κάθε κατηγορία διαβάθμισης πιστοληπτικής ικανότητας προβλέπει συγκεκριμένες κατευθύνσεις σε σχέση με τις επιχειρήσεις-πιστούχους, οι οποίες παρατίθενται στη σχετική ενότητα του Εγχειριδίου Πιστωτικής Πολιτικής και Πρακτικής. Η κλίμακα διαβάθμισης των επιχειρήσεων-πιστούχων αποτελείται από 19 βαθμίδες που αντιστοιχούν σε πιστούχους, οι οποίοι δεν έχουν παρουσιάσει αθέτηση υποχρέωσης. Ο πίνακας κατωτέρω παρουσιάζει την πολιτική της Εταιρείας ανά βαθμίδα πιστούχου: ΠΙΣΤΟΛΗΠΤΙΚΗ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ 1-6 Πολύ Ισχυρή Ανάπτυξη συνεργασίας 7-10 Ισχυρή Ανάπτυξη συνεργασίας 11-12 Καλή Ανάπτυξη συνεργασίας 13-14 Ικανοποιητική Προσεκτική ανάπτυξη της συνεργασίας με επαρκείς εξασφαλίσεις ή διατήρηση της συνεργασίας 15-16 Αδύναμη 17-19 Κακή Προσεκτική ανάπτυξη της συνεργασίας με ισχυρές εξασφαλίσεις ή διατήρηση συνεργασίας με επαρκείς εξασφαλίσεις Ενδεχόμενος χαρακτηρισμός του πιστουχου ως watch list / περιορισμός της συνεργασίας ή διακοπή της συνεργασίας ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ Ή ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΔΗΓΙΕΣ /ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ Ο Όμιλος και η Εταιρεία χρησιμοποιούν διακριτά υποδείγματα ταξινόμησης ανάλογα με τον τύπο των εργασιών και το μέγεθος της επιχείρησης. Ειδικότερα: 187 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Κατηγορία Πιστοδότησης Επιχειρηματικός Δανεισμός Σύστημα Αξιολόγησης Κλίμακα Αξιολόγησης Χρήση του υποδείγματος RA για εταιρικούς πελάτες που τηρούν βιβλία Γ κατηγορίας και κύκλο εργασιών άνω των € 2,5 εκατ. 19-βάθμια Χρήση του υποδείγματος RA για εταιρικούς πελάτες που τηρούν βιβλία Γ κατηγορίας και κύκλο εργασιών έως € 2,5 εκατ 19-βάθμια Υπόδειγμα Δανεισμού Μικρών Επιχειρήσεων (μικρές ή ατομικές επιχειρήσεις) Βαθμός (Score) αξιολόγησης Υπόδειγμα Δανεισμού Αγροτικού Τομέα για αγροτικές επιχειρήσεις (μικρές επιχειρήσεις ή προσωπικές εταιρείες) Βαθμός (Score) αξιολόγησης Υπόδειγμα Χρηματοδότησης Έργων (Πιθανότητας Αθέτησης PD) Πιστοδοτήσεις Ειδικού Δανεισμού 19-βάθμια Υπόδειγμα Χρηματοδότησης για αγορά περιουσιακού στοιχείου (Ναυτιλία) 19-βάθμια Εμπειρικό υπόδειγμα «Manual Rating» 19-βάθμια To εμπειρικό υπόδειγμα («Manual Rating») εφαρμόζεται σε πελάτες στους οποίους κανένα άλλο υπόδειγμα δεν δύναται να εφαρμοστεί. Πρόκειται για πελάτες χωρίς χρηματοοικονομικά στοιχεία (νεοϊδρυθείσες εταιρίες, οχήματα ειδικού σκοπού – SPVs ) ή χρηματιστηριακές και ασφαλιστικές εταιρείες. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, το εν λογω υποδειγμα χρησιμοποιείται ως παρέκκλιση αξιολόγησης, όταν κατά την άποψη των Relationship Officers η αξιολόγηση δεν αντιπροσωπεύει την πιστοληπτική ικανότητα του δανειολήπτη. Τα Υποδείγματα Εταιρικής Αξιολόγησης ενσωματώνουν τις ακόλουθες πληροφορίες για την ποσοτικοποίηση του κινδύνου του πελάτη: Ιστορικά οικονομικά στοιχεία που περιλαμβάνουν πραγματοποιηθέντα αποτελέσματα, δείκτες φερεγγυότητας, δείκτες ρευστότητας και άλλους σχετικούς δείκτες μέτρησης της χρηματοοικονομικής απόδοσης του πελάτη. Δημόσια διαθέσιμη πληροφόρηση για τον πελάτη από εξωτερικές πηγές, συμπεριλαμβανομένων πληροφοριών από οίκους αξιολόγησης (Credit Bureau). Οποιαδήποτε άλλα αντικειμενικά στοιχεία για την ποιότητα και τις ικανότητες της διοίκησης της εκάστοτε χρηματοδοτούμενης από την Εταιρεία εταιρίας, που συνδέονται με την απόδοση της εταιρείας. Η πολυπλοκότητα και η λεπτομέρεια των τεχνικών αξιολόγησης ποικίλλει βάσει του ανοίγματος του Ομίλου και της Τράπεζας, της πολυπλοκότητας και του μεγέθους του πελάτη. Για τις μικρές επιχειρήσεις και τις επιχειρήσεις του αγροτικού τομέα χρησιμοποιούνται Υποδείγματα Συμπεριφοράς Τα Υποδείγματα Συμπεριφοράς έχουν βασιστεί αποκλειστικά σε ιστορικά στοιχεία συμπεριφοράς των πελατών σε προϊόντα της Τράπεζας και έχουν προκύψει από στατιστική ανάλυση. Είναι 188 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 προσαρμοσμένα για τους πελάτες της Τράπεζας και διαφοροποιούνται βάσει προϊόντος και κατάστασης εξυπηρέτησης του δανείου (bucket). Τα μοντέλα αυτά συνδυάζουν την χρηματοοικονομική και στατιστική ανάλυση με την εξειδικευμένη κρίση των αρμόδιων στελεχών. Οποτεδήποτε είναι εφικτό πραγματοποιείται συγκριτική αξιολόγηση των μοντέλων έναντι της πληροφόρησης από εξωτερικές πηγές. Οι πιστούχοι αξιολογούνται κατά τον αρχικό προσδιορισμό του πιστωτικού ορίου τους, και στη συνέχεια η αξιολόγησή τους αναθεωρείται τουλάχιστον ετησίως. Οι αξιολογήσεις ενημερώνονται επίσης οποτεδήποτε υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία που μπορεί να έχουν σημαντικό αντίκτυπο στο επίπεδο του πιστωτικού κινδύνου. Ιδιωτική Πίστη Αναφορικά με το χαρτοφυλάκιο ιδιωτών, εφαρμόζονται διαφορετικά υποδείγματα αξιολόγησης της πιστοληπτικής ικανότητας πελατών, που καλύπτουν διαφορετικά στάδια του πιστωτικού κύκλου, ως εξής: 1. Υποδείγματα Αιτήσεων (Application Scorecards) Τα Υποδείγματα Αιτήσεων έχουν βασιστεί αποκλειστικά σε ιστορικά στοιχεία αιτήσεων και συμπεριφοράς και έχουν προκύψει από στατιστική ανάλυση. Είναι ειδικά προσαρμοσμένα για τους πελάτες του Ομίλου και της Εταιρείας και διαφοροποιούνται βάσει προϊόντος και βάσει σκοπού. Συνεπώς, υπάρχουν πέντε μοντέλα αιτήσεων βάσει προϊόντος, και τρία μοντέλα βάσει σκοπού στα ενυπόθηκα / στεγαστικά δάνεια. 2. Υποδείγματα Συμπεριφοράς (Behavioral Scorecards) Τα Υποδείγματα Συμπεριφοράς έχουν βασιστεί αποκλειστικά στα ιστορικά στοιχεία συμπεριφοράς των πελατών σε προϊόντα της Εταιρείας και έχουν προκύψει από στατιστική ανάλυση. Είναι προσαρμοσμένα για τους πελάτες της Εταιρείας και διαφοροποιούνται βάσει προϊόντος και κατάστασης εξυπηρέτησης του δανείου (bucket and days past due). Συνολικά υπάρχουν 8 υποδείγματα συμπεριφοράς. 3. Εσωτερικά Υποδείγματα Αξιολόγησης Πληροφοριών (Internal Bureau Scorecards) Υπάρχει επίσης ένα υπόδειγμα που αφορά στη συμπεριφορά των πελατών του Ομίλου και της Εταιρείας στην αγορά τη στιγμή της αίτησης. Έχει και αυτό βασιστεί αποκλειστικά σε ιστορικά στοιχεία και έχει προκύψει από στατιστική ανάλυση. Είναι προσαρμοσμένο στους πελάτες του Ομίλου και της Εταιρείας και δεν διαφοροποιείται βάσει προϊόντος. 4. Συνολικά Υποδείγματα Αίτησης (Overall Application Scorecards) Πρόκειται για υποδείγματα που συμμετέχουν στην εγκριτική διαδικασία και τα οποία στην ουσία αποτελούν συνδυασμό των τριών προαναφερθέντων υποδειγμάτων. Έτσι, όταν ένας πελάτης υποβάλλει μία αίτηση, αξιολογείται με βάση το δημογραφικό προφίλ του (application score), τη συμπεριφορά του στα προϊόντα της Εταιρείας (behavior score), και την αξιολόγηση του Τειρεσία. Πρόκειται για 5 υποδείγματα που διαφοροποιούνται βάσει κατηγορίας προϊόντος, έχουν προκύψει από στατιστική ανάλυση και βασίζονται σε ιστορικά στοιχεία αιτήσεων και συμπεριφοράς. Τα ανωτέρω εσωτερικά υποδείγματα προσδιορίζουν τους βασικούς παράγοντες που χρησιμοποιούνται στα μοντέλα για τον καθορισμό της πιθανότητας αθέτησης της Εταιρείας τόσο για το χαρτοφυλάκιο ιδιωτών, όσο και για το χαρτοφυλάκιο της 189 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 επιχειρηματικής τραπεζικής της Εταιρείας. 5. Αξιολόγηση Credit Bureau Μοντέλων (Scoring) Επιπλέον, ο Όμιλος και η Εταιρεία έχουν χρησιμοποιήσει το υπόδειγμα αξιολόγησης της πιστοληπτικής ικανότητας της Τειρεσίας ΑΕ, το οποίο λαμβάνει υπόψη το σύνολο των ανοιγμάτων των δανειοληπτών στην ελληνική αγορά. Η χρήση του συγκεκριμένου υποδείγματος βελτίωσε την απόδοση των υφιστάμενων υποδειγμάτων. Η πολιτική που ακολουθείται στη διαδικασία έγκρισης και προσδιορίζει τη διάθεση καθώς και τη δυνατότητα του αιτούντος να αντεπεξέλθει στις υποχρεώσεις του βασίζεται επίσης σε μία σειρά πιστωτικών κριτηρίων (πέρα από τα προαναφερθέντα υποδείγματα αξιολόγησης της πιστοληπτικής ικανότητας), όπως: Ηλικία /Υπηκοότητα /Επάγγελμα Ελάχιστο Επίπεδο εισοδήματος Μηνιαίο διαθέσιμο εισόδημα (ΜΔΕ), Σχέση δανείου προς Εισόδημα (LTI) Προγενέστερη Πιστωτική συμπεριφορά του πελάτη Ανώτατο επίπεδο Ακάλυπτου Ανοίγματος Aνώτατα επίπεδα σχέσης δανείου προς αξία εξασφάλισης (ΔΔΑΕ) (για τα ενυπόθηκα δάνεια) σε συνδυασμό με τον σκοπό του δανείου. Καλύμματα και εξασφαλίσεις Μέγιστο όριο ανά προϊόν Η Διοίκηση εξετάζει τακτικά και ελέγχει την προβλεπτική ικανότητα της αξιολόγησης της πιστοληπτικής ικανότητας των μοντέλων (Επιχειρηματική και Ιδιωτική Πίστη), εξασφαλίζοντας έτσι τη δυνατότητα ορθής απεικόνισης του πιστωτικού κινδύνου και επιτρέποντας την έγκαιρη λήψη ενεργειών για την αντιμετώπιση πιθανών προβλημάτων. Ποσοστό ανάκτησης με βάση τις υφιστάμενες εξασφαλίσεις και εγγυήσεις. Παράλληλα με την αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας των αντισυμβαλλομένων, η Διοίκηση κατά τον καθορισμό και την ανανέωση των πιστωτικών ορίων εκτιμά το ποσοστό ανάκτησης σε σχέση με το άνοιγμα σε περίπτωση που ο πιστούχος αθετήσει τις συμβατικές υποχρεώσεις του. Η εκτίμηση του ποσοστού ανάκτησης βασίζεται στο είδος της πιστοδότησης και στην ποιότητα της τυχόν εξασφάλισης. Κατά πάγια πρακτική, όσο χαμηλότερη είναι η πιστοληπτική διαβάθμιση του πιστούχου, τόσο ισχυρότερες είναι οι απαιτούμενες εξασφαλίσεις ώστε το ποσοστό ανάκτησης να είναι όσο το δυνατόν μεγαλύτερο σε περίπτωση που ο πιστούχος αθετήσει τις συμβατικές υποχρεώσεις του έναντι του Ομίλου και της Εταιρείας. Άνοιγμα σε αθέτηση (Exposure At Default) Το άνοιγμα σε αθέτηση (EAD) ισούται με το ύψος του πιστωτικού ανοίγματος, την στιγμή της αθέτησης, λαμβάνοντας υπόψη οποιοδήποτε επιπλέον ποσό πιστωτικών ορίων που έχει αναληφθεί έως την ημερομηνία της αθέτησης. Η μετατροπή 190 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 των εγκεκριμένων πιστωτικών ορίων που δεν έχουν πλήρως εκταμιευτεί αλλά αντιπροσωπεύουν δυνητικό πιστωτικό άνοιγμα πραγματοποιείται με τον κοινώς χρησιμοποιούμενο Συντελεστή Μετατροπής Πίστωσης (ΣΜΠ), ο οποίος ισούται με το κλάσμα του «πιστωτικού ανοίγματος σε αθέτηση» μείον του «πιστωτικού ανοίγματος κατά τον χρόνο της αθέτησης» προς το ποσό που δεν έχει εκταμιευθεί κατά τον χρόνο αθέτησης («Limit at observation – Balance at observation»). Ζημία σε περίπτωση αθέτησης (Loss Given Default) Η ζημία σε περίπτωση αθέτησης (loss given default - LGD) ορίζεται ως το ποσοστό της οικονομικής ζημίας κατά τη διάρκεια της περιόδου ανάκτησης προς το άνοιγμα κατά τον χρόνο αθέτησης. O υπολογισμός της ζημιάς σε περίπτωση αθέτησης λαμβάνει υπόψη τις ταμειακές ροές καθώς επίσης και το σύνολο των εξόδων τα οποία και προεξοφλούνται με τη χρήση του Πραγματικού Επιτοκίου (Effective Interest Rate). Για τον υπολογισμό της ζημίας σε περίπτωση αθέτησης, χρησιμοποιούνται μοντέλα επαναφοράς σε ενήμερη κατάσταση (χωρίς τροποποίηση των όρων δανεισμού-self cure rate models). Επίσης λαμβάνονται υπόψη οι πιθανές ανακτήσεις. Υπάρχουν διάφορα είδη «Ανάκτησης»: Ανακτήσεις μετρητών θα μπορούσαν να θεωρηθούν οι ταμειακές ροές από τον πελάτη, από τον εγγυητή, από πιστωτικές διευκολύνσεις που επανήλθαν σε ενήμερη κατάσταση, από εξασφαλίσεις (αποδεκτές ασφάλειες/εγγυήσεις), από πώληση οφειλών. Ανακτήσεις εκτός μετρητών θα μπορούσαν να θεωρηθούν οι κατασχέσεις. Για τον πλήρη υπολογισμό της ζημίας σε περίπτωση αθέτησης χρησιμοποιούνται επιπλέον στοιχεία: Επαναφορά σε ενήμερη κατάσταση μέσω Τροποποίησης των όρων δανεισμού (Cure via Modification) Το επίπεδο επαναφοράς των λογαριασμών σε ενήμερη κατάσταση εφαρμόζοντας κάποια Τροποποίηση των όρων της σύμβασης. Ζημία σε περίπτωση μη επαναφοράς σε ενήμερη κατάσταση: Ζημία που προκύπτει από περιπτώσεις όπου ο Όμιλος και η Εταιρεία δεν κατάφεραν να αποκαταστήσει την τακτική εξυπηρέτηση. Ζημία σε περίπτωση τροποποίησης: Ζημία που προέκυψε λόγω του είδους της τροποποίησης που προτάθηκε στον πελάτη. Ποιότητα Δανειακού Χαρτοφυλακίου Το Δανειακό Χαρτοφυλάκιο ανάλογα με την ποιότητα του τμηματοποιείται στις ακόλουθες κατηγορίες, τόσο για το χαρτοφυλάκιο ιδιωτικής όσο και για το χαρτοφυλάκιο επιχειρηματικής πίστης: Ισχυρή - Ιδιωτική Πίστη: Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Σταδίου 1 (Stage 1) που βρίσκονται σε 0 ημέρες καθυστέρησης - Επιχειρηματικά: Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Σταδίου 1 (Stage 1) με αξιολόγηση έως και 14 Προτεινόμενη - 191 Ιδιωτική Πίστη: Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Σταδίου 1 (Stage 1) που βρίσκονται σε 1-30 ημέρες καθυστέρησης Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 - Επιχειρηματικά: Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Σταδίου 1 (Stage 1) με αξιολόγηση άνω του 14 Ειδικής Παρακολούθησης - Ιδιωτική Πίστη: Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Σταδίου 2 (Stage 2) - Επιχειρηματικά: Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Σταδίου 2 (Stage 2) Σε αθέτηση - Ιδιωτική Πίστη: Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Σταδίου 3 (Stage 3) - Επιχειρηματικά: Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Σταδίου 3 (Stage 3) Τα μη διαβαθμισμένα επιχειρηματικά δάνεια που εντάσσονται στο Στάδιο 1 κατηγοριοποιούνται σύμφωνα με το επίπεδο καθυστέρησής τους. Η ανωτέρω κατηγοριοποίηση σχετίζεται άμεσα με το επίπεδο της πιθανότητας αθέτησης κάθε χαρτοφυλακίου (το επίπεδο της πιθανότητας αθέτησης ποικίλλει μεταξύ των κατηγοριών). Σημαντική αύξηση του πιστωτικού κινδύνου Η αξιολόγηση της σημαντικής αύξησης του πιστωτικού κινδύνου (significant increase in credit risk) είναι ουσιώδης για τον εντοπισμό του σημείου μετάβασης του υπολογισμού των προβλέψεων από την 12μηνη περίοδο στο σύνολο της διάρκειας ζωής του δανείου. Εάν, κατόπιν της αξιολόγησης αυτής, επέλθει σημαντική αύξηση του πιστωτικού κινδύνου, ο Όμιλος και η Εταιρεία αναγνωρίζουν ποσό πρόβλεψης ζημίας ίσο με το ποσό των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής του δεδομένου χρηματοοικονομικού μέσου. Για τη διενέργεια της αξιολόγησης αυτής, ο Όμιλος και η Εταιρεία συγκρίνουν τον κίνδυνο αθέτησης στο χρηματοοικονομικό μέσο κατά την ημερομηνία αναφοράς, με τον αντίστοιχο κίνδυνο αθέτησης κατά την ημερομηνία αρχικής αναγνώρισης. Στόχος του Ομίλου και της Εταιρείας είναι να εντοπιστεί η εν λόγω σημαντική αύξηση του πιστωτικού κινδύνου προτού θεωρηθεί το χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο ως απομειωμένης πιστωτικής αξίας. Η κατανομή μεταξύ σταδίων (Stages) βασίζεται στα κριτήρια που παρατίθενται κατωτέρω: Εάν, κατά την ημερομηνία αναφοράς, το δάνειο είναι σε κατάσταση μη εξυπηρετούμενου ανοίγματος, εντάσσεται στο «Στάδιο 3» (Stage 3) και υπολογίζονται οι αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής. Εάν έχει παρουσιαστεί σημαντική αύξηση του πιστωτικού κινδύνου κατά την ημερομηνία αναφοράς έναντι του αντίστοιχου κινδύνου κατά την ημερομηνία αρχικής αναγνώρισης, το δάνειο ταξινομείται στο «Στάδιο 2» (Stage 2) και υπολογίζονται οι αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής. Τα υπόλοιπα δάνεια ταξινομούνται στο «Στάδιο 1» (Stage 1) και οι αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες υπολογίζονται για 12 μήνες. Τα ποσοτικά και ποιοτικά κριτήρια βάσει των οποίων ο Όμιλος και η Εταιρεία αξιολογούν εάν συντρέχει σημαντική αύξηση του πιστωτικού κινδύνου ενός ανοίγματος παρατίθενται κατωτέρω. 192 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Χαρτοφυλάκιο Επιχειρηματικών Δανείων και Δανείων Ιδιωτών Πρωτεύοντα κριτήρια - σημαντική αύξηση της πιθανότητας αθέτησης υποχρέωσης (PD) ενός χρηματοοικονομικού μέσου κατά την ημερομηνία αναφοράς, σε σύγκριση με την ημερομηνία αρχικής αναγνώρισης, βάσει ορισμένων απόλυτων (3% 6,5%) ή/και σχετικών (200%) ορίων Δευτερεύοντα κριτήρια - Ύπαρξη ρύθμισης - Ενδείξεις στην συμπεριφορά του δανείου (παρακολούθηση του μέγιστου σταδίου καθυστέρησης κατά το τελευταίο 12μηνο) - Ύπαρξη γεγονότος αθέτησης υποχρέωσης βάσει του Ορισμού των Μη Εξυπηρετούμενων Ανοιγμάτων που περιέχεται στις Κατευθυντήριες γραμμές της EBA, κατά το τελευταίο 12μηνο - Κατάλογος επιτήρησης Τελικό Κριτήριο (Backstop) - Καθυστέρηση 30 ημερών (30dpd) και άνω Επιπλέον κριτήρια λόγω της πανδημίας Covid-19 Ο Όμιλος εισήγαγε πρόσθετα κριτήρια σημαντικής αύξησης πιστωτικού κινδύνου (SICR), χωρίς να χαλαρώσει κανένα από τα υπάρχοντα όρια, προκειμένου να κατανείμει αποτελεσματικά τα ανοίγματα που υπόκεινται σε αναστολή πληρωμών δόσεων λόγω Covid-19. Τα νέα κριτήρια εξετάζουν πιθανότητες αθέτησης, τον κλάδο οικονομικής δραστηριότητας αλλά και την συμπεριφορά πριν την πανδημία. Κριτήρια αξιολόγησης της απομείωσης Δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος σε ατομική και συλλογική βάση Αξιολόγηση σε ατομική βάση Για την καλύτερη απεικόνιση του αναμενόμενου κινδύνου, ο Όμιλος και η Εταιρεία καταρτίζουν έναν κατάλογο με τους πιστούχους για τους οποίους θα γίνει αξιολόγηση σε ατομική βάση. Η αξιολόγηση σε ατομική βάση γίνεται για τα σημαντικά δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος, δηλαδή αυτά που πληρούν τα κατωτέρω κριτήρια σωρευτικά : • 193 Αφορούν πιστούχους το συνολικό δανειακό άνοιγμα των οποίων στη λήξη της περιόδου που συνιστά την ημερομηνία αναφοράς υπερβαίνει το ποσό του 1 εκ. ευρώ ή του ισόποσου αυτού σε ξένο νόμισμα για την Εταιρεία. Για τις θυγατρικές εταιρείες έχουν θεσπιστεί χαμηλότερα όρια. Τα πιστωτικά ανοίγματα κατατάσσονται σε Αθέτηση (Non performing exposures) σύμφωνα με την πιστωτική πολιτική της Εταιρείας. Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Εκτός από τα μεμονωμένα σημαντικά δάνεια, πρόσθετα πιστωτικά ανοίγματα μπορούν να αξιολογούνται σε ατομική βάση, ανεξάρτητα από το επίπεδο έκθεσής τους, κατά την κρίση της Επιτροπής Προβλέψεων της Εταιρείας. Περιγραφή του Υπολογισμού των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών (ECL) (σε ατομική βάση) Η αναμενόμενη πιστωτική ζημία ορίζεται ως η διαφορά ανάμεσα σε όλες τις συμβατικές ταμειακές ροές που είναι απαιτητές σύμφωνα με τη σύμβαση και όλες τις αναμενόμενες ταμειακές ροές (ήτοι όλες οι υστερήσεις ταμειακών ροών), προεξοφλημένη με βάση το αρχικό πραγματικό επιτόκιο (ή το αρχικό πραγματικό επιτόκιο προσαρμοσμένο στον πιστωτικό κίνδυνο όταν πρόκειται για χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία πιστωτικά απομειωμένα κατά την αρχική τους αναγνώριση). Οι ταμειακές ροές που λαμβάνονται υπόψη περιλαμβάνουν όλες τις συμβατικές ταμειακές ροές του δανείου, καθώς και ταμειακές ροές από την πώληση εξασφαλίσεων ή άλλων πιστωτικών ενισχύσεων. Σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 9, για τον υπολογισμό των αναμενόμενων ζημιών πρέπει να ληφθούν υπόψη σενάρια σταθμισμένα βάσει πιθανοτήτων που θα αφορούν την αναμενόμενη διάρκεια του χρηματοοικονομικού μέσου. Ο υπολογισμός συνίσταται στην εκτίμηση ενός εύρους πιθανών εκβάσεων που περιλαμβάνει τον εντοπισμό ενδεχόμενων σεναρίων τα οποία προσδιορίζουν το ποσό και τον χρόνο των ταμειακών ροών για κάθε συγκεκριμένη έκβαση, και την εκτιμώμενη πιθανότητα της έκβασης αυτής. Ο υπολογισμός των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών βάσει της ατομικής αξιολόγησης ορίζεται ως εξής: 𝐸𝐸𝐸𝐸𝐸𝐸 = �(𝐼𝐼𝐼𝐼𝐼𝐼𝐼𝐼 𝑂𝑂𝑂𝑂𝑂𝑂𝑂𝑂𝑂𝑂𝑂𝑂𝑂𝑂𝑂𝑂𝑂𝑂𝑂𝑂𝑂𝑂 𝐵𝐵𝐵𝐵𝐵𝐵𝐵𝐵𝐵𝐵𝐵𝐵𝐵𝐵 − 𝑃𝑃𝑃𝑃𝑃𝑃𝑃𝑃𝑃𝑃𝑃𝑃𝑃𝑃 𝑉𝑉𝑉𝑉𝑉𝑉𝑉𝑉𝑉𝑉 𝑜𝑜𝑜𝑜 𝑡𝑡ℎ𝑒𝑒 𝑅𝑅𝑅𝑅𝑅𝑅𝑅𝑅𝑅𝑅𝑅𝑅𝑅𝑅𝑅𝑅𝑅𝑅𝑅𝑅𝑅𝑅 𝐴𝐴𝐴𝐴𝐴𝐴𝐴𝐴𝐴𝐴𝐴𝐴) ∙ 𝑃𝑃𝑖𝑖 Όπου: 𝑖𝑖 • Λογιστικό Υπόλοιπο βάσει ΔΠΧΑ: Το σχηματισμένο λογιστικό υπόλοιπο με βάση τα ΔΠΧΑ κατά την ημερομηνία αναφοράς και διενέργειας του ελέγχου ατομικής αξιολόγησης. • Παρούσα Αξία του Ανακτήσιμου Ποσού: Ποσοτικοποίηση του ανακτήσιμου ποσού, βάσει της παρούσας αξίας των αναμενόμενων μελλοντικών ταμειακών ροών που σχετίζονται είτε με εισπράξεις μετρητών από τον οφειλέτη είτε με τα έσοδα από την εκκαθάριση των εξασφαλίσεων δανείων που προεξοφλούνται στην παρούσα αξία τους με το αρχικό πραγματικό επιτόκιο του δανείου (EIR). • 𝑷𝑷𝒊𝒊 : ο συντελεστής στάθμισης πιθανοτήτων κάθε σεναρίου βάσει του οποίου υπολογίζεται το ποσό των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών Αξιολόγηση σε συλλογική βάση Η αξιολόγηση σε συλλογική βάση εφαρμόζεται σε όλες τις υπόλοιπες χορηγήσεις, ήτοι σε όσες εντάσσονται στα Στάδια 1 και 2 (Stage 1 και Stage 2), καθώς και στις χορηγήσεις του Σταδίου 3 (Stage 3) που δεν υπόκεινται σε ατομική αξιολόγηση. Περιγραφή του Υπολογισμού των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών (ECL) (σε συλλογική βάση) Για τον υπολογισμό του ποσού απομείωσης των δανείων που εκτιμάται σε συλλογική βάση, χρησιμοποιούνται, στατιστικές μέθοδοι βάσει παραμέτρων πιστωτικού κινδύνου. Ο υπολογισμός των Αναμενόμενων Πιστωτικών Ζημιών καθ' όλη τη διάρκεια ζωής, για όλα τα χαρτοφυλάκια, παρατίθεται κατωτέρω: 194 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 𝑇𝑇 𝐿𝐿𝐿𝐿𝐿𝐿𝐿𝐿 = � �� 𝑃𝑃𝐷𝐷𝑡𝑡𝑖𝑖 × 𝐿𝐿𝐿𝐿𝐷𝐷𝑡𝑡𝑖𝑖 × 𝐸𝐸𝐸𝐸𝐷𝐷𝑡𝑡 × 𝐷𝐷𝐹𝐹𝑡𝑡 � 𝑃𝑃𝑖𝑖 𝑖𝑖 𝑡𝑡 Όπου: Χρόνος ως τη Λήξη (T): Ο χρόνος που απομένει έως τη λήξη του δανείου. Πιθανότητα Αθέτησης (PD): Η παράμετρος αυτή εκφράζει την πιθανότητα αθέτησης ενός χρηματοοικονομικού μέσου. Τα δάνεια και οι απαιτήσεις που εντάσσονται στο Στάδιο 1 (Stage 1) υπολογίζονται με πιθανότητα αθέτησης 12 μηνών, ενώ αυτά που εντάσσονται στο Στάδιο 2 (Stage 2) υπολογίζονται βάσει της πιθανότητας αθέτησης καθ' όλη τη διάρκεια ζωής της χορήγησης. Για το Στάδιο 3 (Stage 3), PD=1. Ζημία σε περίπτωση αθέτησης (LGD): Η παράμετρος αυτή ορίζει την «αναμενόμενη» πιστωτική ζημία που προκύπτει σε περίπτωση αθέτησης ενός χρηματοοικονομικού μέσου. Εκφράζεται ως ποσοστό του ανοίγματος το οποίο, εάν πολλαπλασιαστεί με το άνοιγμα του δανείου, δίνει το ποσό της ζημίας του Ομίλου και της Εταιρείας κατά τον χρόνο αθέτησης. Άνοιγμα κατά την αθέτηση (EAD): Η παράμετρος αυτή ορίζει την αξία του ανοίγματος σε περίπτωση αθέτησης ενός χρηματοοικονομικού μέσου. Το EAD βασίζεται στον ακόλουθο τύπο: 𝐸𝐸𝐸𝐸𝐸𝐸𝑡𝑡 =(𝑂𝑂𝑂𝑂 − 𝐵𝐵𝐵𝐵𝐵𝐵𝐵𝐵𝐵𝐵𝐵𝐵𝐵𝐵 𝑆𝑆ℎ𝑒𝑒𝑒𝑒𝑒𝑒 𝐸𝐸𝐸𝐸𝐸𝐸𝐸𝐸𝐸𝐸𝐸𝐸𝐸𝐸𝐸𝐸)𝑡𝑡 +(𝑂𝑂𝑂𝑂𝑂𝑂 − 𝐵𝐵𝐵𝐵𝐵𝐵𝐵𝐵𝐵𝐵𝐵𝐵𝐵𝐵 𝑆𝑆ℎ𝑒𝑒𝑒𝑒𝑒𝑒 𝐸𝐸𝐸𝐸𝐸𝐸𝐸𝐸𝐸𝐸𝐸𝐸𝐸𝐸𝐸𝐸)𝑡𝑡 ∙𝐶𝐶𝐶𝐶𝐶𝐶𝑡𝑡 Συντελεστής Μετατροπής Πίστωσης (CCF) είναι η παράμετρος που μετατρέπει στοιχεία εκτός ισολογισμού, όπως είναι τα μη χρησιμοποιηθέντα ανοίγματα, σε ισόποσα πιστωτικά ανοίγματα εντός ισολογισμού. Συντελεστής Προεξόφλησης κατά την χρονική στιγμή t (DFt): Συντελεστές που χρησιμοποιούνται για την προεξόφληση μίας αναμενόμενης ζημίας σε παρούσα αξία κατά την ημερομηνία αναφοράς. (Πραγματικό επιτόκιο EIR) Σταθμισμένο βάσει πιθανοτήτων αποτέλεσμα (Pi) = ο συντελεστής στάθμισης πιθανοτήτων κάθε σεναρίου βάσει του οποίου υπολογίζεται το ποσό των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών Ο Όμιλος και η Εταιρεία επιμετρούν την αναμενόμενη πιστωτική ζημία ενός χρηματοοικονομικού μέσου λαμβάνοντας υπόψη πολλαπλές ενδεχόμενες παραμέτρους. Στο πλαίσιο της συλλογικής αξιολόγησης, η Εταιρεία εφαρμόζει τρία εναλλακτικά σενάρια, των οποίων η επίδραση ενσωματώνεται στις παραμέτρους κινδύνου του μοντέλου αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών. Στη συνέχεια, οι σχετικοί συντελεστές στάθμισης πιθανοτήτων εφαρμόζονται στο ποσό των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών που προέκυψε από κάθε σενάριο, με αποτέλεσμα να προκύπτει το σταθμισμένο βάσει πιθανοτήτων ποσό αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών. Η Μονάδα Στρατηγικής Οικονομικών και Επενδύσεων είναι αρμόδια για τον υπολογισμό των εναλλακτικών μακροοικονομικών σεναρίων (πρόγνωση μελλοντικών οικονομικών συνθηκών που επιβεβαιώνουν τον forward looking χαρακτήρα της διαδικασίας), συμπεριλαμβανομένων των προβλεπόμενων σχετικών μακροοικονομικών μεταβλητών και των αντίστοιχων συντελεστών στάθμισης πιθανοτήτων, που χρησιμοποιούνται στον υπολογισμό των απομειώσεων. 195 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Υπολογισμός των αναμενόμενων μελλοντικών ταμειακών ροών για δάνεια και απαιτήσεις σε Εταιρικούς πελάτες στο αποσβεσμένο κόστος Όσον αφορά συγκεκριμένους μεμονωμένους οφειλέτες, τα βασικά στοιχεία που λαμβάνονται υπόψη για την εκτίμηση των μελλοντικών ταμειακών ροών για δάνεια και απαιτήσεις πελατών του Επιχειρηματικού Χαρτοφυλακίου στο αποσβεσμένο κόστος, παρατίθενται κατωτέρω: Συνεχιζόμενες λειτουργικές ταμειακές ροές: Οι λειτουργικές ταμειακές ροές του υπόχρεου ή του εγγυητή, οι οποίες είναι συνεχιζόμενες και μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την αποπληρωμή της οφειλής. Τρέχουσες εξασφαλίσεις και εγγυήσεις: Εκτιμάται η τρέχουσα αξία των υφιστάμενων διακρατούμενων εξασφαλίσεων και εγγυήσεων του υπόχρεου, καθώς και η δυνατότητα ρευστοποίησής τους βάσει σεναρίου αναγκαστικής ρευστοποίησης ή σεναρίου εθελοντικής παράδοσης ακινήτου ή πώλησης. Δεσμευτικές Συμφωνίες Αποπληρωμής ή Διακανονισμού: Λαμβάνονται υπόψη τυχόν επιπρόσθετες συμφωνίες αναδιάρθρωσης ή διακανονισμού οφειλής μεταξύ του Ομίλου και της Εταιρείας και του πιστούχου. Πρόσθετες Πληροφορίες που λαμβάνονται από τον Υπεύθυνο Διαχείρισης Σχέσης: Λαμβάνεται υπόψη κάθε επιπλέον αξιόπιστη πληροφορία που έχει στη διάθεσή του ο Υπεύθυνος Διαχείρισης Σχέσης σχετικά με τη δυνατότητα του υπόχρεου να εξυπηρετήσει την οφειλή του προς τον Όμιλο και την Εταιρεία. Προσωπικές Εγγυήσεις του υπόχρεου: Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, κυρίως εκείνες που υποδηλώνουν ανοίγματα σημαντικών πελατών, μπορεί να ληφθεί υπόψη η αξία των προσωπικών εγγυήσεων υπέρ του υπόχρεου. Η χρήση των εν λόγω προσωπικών εγγυήσεων στην διαδικασία σχηματισμού των ατομικών προβλέψεων υπόκειται στην εγκριτική διαδικασία που τηρεί η Εταιρεία. Διαδικασία εξυγίανσης ή συνδιαλλαγής του Άρθρου 106 του Ν. 3588/2007: Οποιαδήποτε έσοδα προσδοκώνται μέσω της διαδικασίας εξυγίανσης ή συνδιαλλαγής του Άρθρου 106. Ο υπολογισμός των αναμενόμενων μελλοντικών ταμειακών ροών πραγματοποιείται σύμφωνα με τις εξής δύο προσεγγίσεις, οι οποίες ορίζονται στις ακόλουθες υπο-ενότητες: Οι προσεγγίσεις της λειτουργούσας επιχείρησης (Going concern) και θέσης σε εκκαθάριση (Gone Concern). Η προσέγγιση της Λειτουργούσας Επιχείρησης (Going concern) Σύμφωνα με το σενάριο της «λειτουργούσας επιχείρησης», οι λειτουργικές ταμειακές ροές του πιστούχου ή του εγγυητή είναι συνεχείς και μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την αποπληρωμή της χρηματοοικονομικής οφειλής προς όλους τους πιστωτές. Ο Όμιλος και η Εταιρεία λαμβάνουν υπόψη διάφορες προσεγγίσεις αναλόγως του συγκεκριμένου πιστούχου όταν εφαρμόζουν την παραδοχή της λειτουργούσας επιχείρησης κατά τον προσδιορισμό των ταμειακών ροών που θα προκύψουν από τη λειτουργία του πιστούχου, καθώς και από τη ρευστοποίηση των μη βασικών εξασφαλίσεων για τη λειτουργία της όπου συντρέχει τέτοια περίπτωση. Επιπλέον, η Διοίκηση λαμβάνει υπόψη τους ακόλουθους παράγοντες κατά την αξιολόγησή της: 196 Τις εκτιμώμενες μελλοντικές ταμειακές ροές βάσει των πιο πρόσφατων οικονομικών στοιχείων του πιστούχου / εγγυητή. Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Στις περιπτώσεις αναδιάρθρωσης, τα σχέδια αναδιάρθρωσης και τις μεταβολές που προκύπτουν στη δομή της οικονομικής οντότητας Για τις σχετικές εκτιμήσεις λαμβάνονται υπόψη οι ενδεχόμενες επενδύσεις που είναι απαραίτητες για τη διατήρηση των μελλοντικών ταμειακών ροών (κεφαλαιουχικές δαπάνες) Όταν οι ταμειακές ροές βασίζονται στη ρευστοποίηση περιουσιακών στοιχείων του πιστούχου, ο Όμιλος και η Εταιρεία εκτιμούν την αναμενόμενη τιμή πώλησης προκειμένου να αποκτήσουν εικόνα των αναμενόμενων μελλοντικών ταμειακών ροών που θα προκύψουν από την πώληση των περιουσιακών στοιχείων, μείον του εκτιμώμενου κόστους που συνδέεται με τη ρευστοποίηση. Εξασφαλίσεις μπορούν να χρησιμοποιηθούν στο μέτρο που δεν επηρεάζονται οι λειτουργικές ταμειακές ροές. Επιπλέον, στις περιπτώσεις που ακολουθείται προσέγγιση σε «δύο βήματα» (ήτοι ανάλυση ανά περίοδο, ακολουθούμενη από εκτίμηση της τελικής αξίας), η προσέγγιση της «επιχείρησης σε εκκαθάριση» μπορεί επίσης να ληφθεί υπόψη για το δεύτερο βήμα και περιλαμβάνει τη ρευστοποίηση των εξασφαλίσεων. Βάσει των ανωτέρω πληροφοριών, το ποσό της αναμενόμενης πιστωτικής ζημίας επιμετράται ως η διαφορά μεταξύ της λογιστικής αξίας του περιουσιακού στοιχείου και των εκτιμώμενων μελλοντικών ταμειακών ροών προεξοφλημένων στο αρχικό πραγματικό επιτόκιο του χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου. Η προσέγγιση της Επιχείρησης σε Εκκαθάριση (Gone Concern) Η Διοίκηση αποφασίζει την επιμέτρηση της απομείωσης βάσει της προσέγγισης της Επιχείρησης σε Εκκαθάριση, θεωρώντας ότι οι λειτουργικές ταμειακές ροές του πιστούχου παύουν και χρησιμοποιούνται οι εξασφαλίσεις, συμπεριλαμβανομένων τυχόν άλλων εισπράξεων που η Εταιρεία κρίνει ως ανακτήσιμες. Αυτό μπορεί να συμβεί όταν ισχύει ένας ή παραπάνω από τους ακόλουθους παράγοντες: Οι μελλοντικές λειτουργικές ταμειακές ροές του πιστούχου εκτιμώνται ως χαμηλές ή αρνητικές, ή / και Το άνοιγμα εξασφαλίζεται σημαντικά, και το εν λόγω περιουσιακό στοιχείο είναι κεντρικής σημασίας για τη δημιουργία ταμειακών ροών, ή / και Συντρέχει πολύ υψηλός βαθμός αβεβαιότητας ως προς την εκτίμηση των μελλοντικών ταμειακών ροών, ή / και Οι διαθέσιμες πληροφορίες είναι ανεπαρκείς για τη διενέργεια ανάλυσης βάσει λειτουργούσας επιχείρησης. Τα έσοδα από την χρήση των εξασφαλίσεων αναπροσαρμόζονται ώστε να λαμβάνουν υπόψη τα έξοδα ρευστοποίησης καθώς και επιπρόσθετες μειώσεις της αξίας, όπου συντρέχει περίπτωση. Λαμβάνονται υπόψη οι εκτιμήσεις της αγοράς, οι προσδοκίες για τη στρατηγική ρευστοποίησης εξασφαλίσεων (συναινετικής έναντι μη συναινετικής - αναγκαστικής), και το υποκείμενο νομικό πλαίσιο προκειμένου να προσδιοριστεί επιπλέον μείωση της αξίας που μπορεί να χρειαστεί να εφαρμοστούν, καθώς και οι παραδοχές του χρόνου πώλησης. 197 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Διαγραφές Ο Όμιλος και η Εταιρεία προβαίνουν σε λογιστική διαγραφή έναντι των αναμενόμενων ζημιών από πιστωτικό κίνδυνο: ανεπίδεκτων είσπραξης απαιτήσεων, δηλαδή απαιτήσεων για τις οποίες i) έχουν εξαντληθεί τα προβλεπόμενα μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης και είσπραξης σε βάρος του οφειλέτη και των λοιπών ενεχομένων ή ii) έχει κριθεί ότι η συνέχιση των δικαστικών ή εξωδικαστικών ενεργειών δεν αναμένεται να αποφέρει θετικό αποτέλεσμα για την Εταιρεία ή iii) ότι το κόστος ανάκτησης είναι οικονομικά ασύμφορο σε σχέση με την αναμενόμενη ωφέλεια, μη ανακτήσιμων ποσών απαιτήσεων δηλαδή των ποσών που αφορούν τη διαφορά μεταξύ του συνόλου της κατά ΔΠΧΑ απαίτησης και των εκτιμώμενων λειτουργικών ταμειακών ροών που αναμένονται να εισπραχθούν, προσαυξημένων με την εκτιμώμενη αξία των εξασφαλίσεων , καθώς και των ενεχόμενων περιουσιακών στοιχείων επί των οποίων δύναται να εγγραφεί βάρος υπέρ της Εταιρείας. Ο Όμιλος και η Εταιρεία προβαίνουν σε ρυθμίσεις ή οριστικές διευθετήσεις με άφεση χρέους όταν εκτιμούν ότι αποδεδειγμένα αποτελούν τη βέλτιστη λύση έναντι εναλλακτικών τύπων ρύθμισης ή οριστικής διευθέτησης στα πλαίσια της διαχείρισης πιστούχων σε οικονομική δυσκολία. Οι λογιστικές διαγραφές εγκρίνονται από την Επιτροπή Προβλέψεων ενώ οι αφέσεις χρέους δύναται να εγκριθούν και από άλλα εξουσιοδοτημένα εγκριτικά κλιμάκια. Β) Χαρτοφυλάκιο Χρεογράφων και λοιπών βραχυπρόθεσμων χρηματοοικονομικών στοιχείων Ο Όμιλος και η Εταιρεία αναγνωρίζουν προβλέψεις απομείωσης χρεωστικών τίτλων και άλλων χρηματοοικονομικών στοιχείων βραχυπρόθεσμης ληκτότητας, που αποτιμώνται στο αποσβεσμένο κόστος ή στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων. Το ύψος των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών (ΑΠΖ) που αναγνωρίζονται ως προβλέψεις απομείωσης εξαρτάται από το μέγεθος της επιδείνωσης του πιστωτικού κινδύνου από την ημερομηνία της αρχικής αναγνώρισης. Η εκτίμηση της σημαντικής επιδείνωσης είναι καίριας σημασίας για τον καθορισμό του σημείου μετάβασης μεταξύ της απαίτησης για μέτρηση της ΑΠΖ 12 μηνών έναντι της μέτρησης ΑΠΖ που θα βασίζεται σε ολόκληρη τη ζωή του χρηματοοικονομικού στοιχείου. Η προσέγγιση της αναγνώρισης προβλέψεων απομείωσης στηρίζεται στην παρακάτω κατανομή σε Στάδια: Στάδιο 1: Περιέχει χρηματοοικονομικά στοιχεία τα οποία δεν έχουν υποστεί σημαντική επιδείνωση της πιστωτικής ποιότητας από την ημερομηνία αρχικής αναγνώρισης ή είναι χαμηλού πιστωτικού κινδύνου κατά την ημερομηνία αναφοράς. Η Εταιρεία έχει υιοθετήσει την απλούστευση «χαμηλού πιστωτικού κινδύνου» σύμφωνα με την οποία εάν ένα χρηματοπιστωτικό στοιχείο έχει χαμηλό πιστωτικό κίνδυνο, θεωρείται ότι δεν έχει σημειωθεί σημαντική αύξηση του πιστωτικού κινδύνου. Η Εταιρεία θεωρεί ότι όλα τα μέσα επενδυτικού βαθμού εμπεριέχουν χαμηλό κίνδυνο, ως εκ τούτου κατατάσσονται στο Στάδιο 1. Στο στάδιο 1, γίνεται αναγνώριση ΑΠΖ δωδεκαμήνου. Για χρηματοοικονομικά στοιχεία με υπολειπόμενη διάρκεια ζωής μικρότερη των 12 μηνών, η ΑΠΖ υπολογίζεται για την υπολειπόμενη περίοδο μέχρι τη λήξη. 198 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Στάδιο 2: Περιέχει χρηματοοικονομικά στοιχεία τα οποία έχουν υποστεί σημαντική αύξηση πιστωτικού κινδύνου από την ημερομηνία της αρχικής αναγνώρισης. Στο στάδιο 2, αναγνωρίζεται ΑΠΖ για όλη τη διάρκεια της ζωής του στοιχείου. Στάδιο 3: Περιέχει χρηματοοικονομικά στοιχεία τα οποία είναι σε καθεστώς αθέτησης (απομειωμένα). Στο στάδιο 3, αναγνωρίζεται ΑΠΖ για όλη τη διάρκεια της ζωής του στοιχείου. Για την εκτίμηση της σημαντικής επιδείνωσης του πιστωτικού κινδύνου των στοιχείων μη-επενδυτικής διαβάθμισης και της κατανομής τους από το Στάδιο 1 στο Στάδιο 2 (και αντίστροφα), ο Όμιλος και η Εταιρεία βασίζονται στις ακόλουθες δύο ανεξάρτητες συνθήκες: α) υποβάθμιση (αναβάθμιση) της πιστοληπτικής αξιολόγησης από Εξωτερικούς Οργανισμούς Πιστοληπτικής Αξιολόγησης (ΕΟΠΑ) σε σχέση με την ημερομηνία κτήσης ή β) αύξηση (μείωση) δωδεκάμηνης πιθανότητας αθέτησης από την ημερομηνία κτήσης. Σε περίπτωση που δεν υφίσταται εξωτερική πιστοληπτική αξιολόγηση, ο Όμιλος και η Εταιρεία χρησιμοποιούν την εσωτερική αξιολόγηση της πιστοληπτικής διαβάθμισης. Παράλληλα, ο Όμιλος και η Εταιρεία παρακολουθούν την πορεία των πιστωτικών περιθωρίων στην αγορά ομολόγων. Οποιαδήποτε αύξηση των πιστωτικών περιθωρίων πάνω από ένα ενδεικτικό όριο από την ημερομηνία της αρχικής αναγνώρισης, ενεργοποιεί μια εσωτερική διαδικασία επανεξέτασης της κατανομής των εν λόγω στοιχείων σε κατάλληλα στάδια, προκειμένου να εκτιμηθεί κατά πόσο η παρατηρούμενη μεταβολή των περιθωρίων φερεγγυότητας αντανακλά κάποια μεταβολή του προσδοκώμενου πιστωτικού κινδύνου. Ορισμός Αθέτησης Ένας χρεωστικός τίτλος ή άλλο χρηματοοικονομικό στοιχείο βραχυπρόθεσμης ληκτότητας θεωρείται ότι βρίσκεται σε αθέτηση και συνεπώς κατατάσσεται στο Στάδιο 3, εφόσον υφίσταται πιστοληπτική διαβάθμιση από ΕΟΠΑ που αντιστοιχεί σε «Αθέτηση». Επιπλέον, σε περίπτωση που ο εκδότης ή ο αντισυμβαλλόμενος εχει επιπρόσθετες υποχρεώσεις προς την Εταιρεία και κάποιες από αυτές βρίσκονται σε καθεστώς αθέτησης, τότε σύμφωνα με τον κανόνα της «επιμόλυνσης πιστούχου», το εν λόγω στοιχείο κατατάσσεται επίσης στο Στάδιο 3. Εκτίμηση Αναμενόμενων Πιστωτικών Ζημιών Ο Όμιλος και η Εταιρεία χρησιμοποιούν τις ακόλουθες βασικές παραμέτρους για τον υπολογισμό της Αναμενόμενης Πιστωτικής Ζημίας (ECL): Πιθανότητα Αθέτησης (PD), Ζημία σε περίπτωση Αθέτησης (LGD), πραγματικό επιτόκιο (EIR) και Άνοιγμα σε Αθέτηση (EAD). 199 Πιθανότητα Αθέτησης (PD): Διαχωρίζεται στις ακόλουθες δυο κατηγορίες: - Πιθανότητα Αθέτησης 12 μηνών, η οποία αντιστοιχεί στην εκτιμώμενη πιθανότητα αθέτησης για τους επόμενους 12 μήνες και χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό των ΑΠΖ των χρηματοοικονομικών στοιχείων του Σταδίου 1. - Πιθανότητα Αθέτησης πλήρους διάρκειας ζωής, η οποία αντιστοιχεί στην εκτιμώμενη πιθανότητα αθέτησης για την υπόλοιπη διάρκεια ζωής του χρηματοοικονομικού στοιχείου και χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό των ΑΠΖ του Σταδίου 2. Για τα στοιχεία που είναι κατηγοριοποιημένα στο Στάδιο 3, η πιθανότητα αθέτησης ορίζεται στο 100%. Ζημία σε περίπτωση Αθέτησης (LGD): Ορίζεται ως το μέρος του συνολικού πιστωτικού ανοίγματος που η Εταιρεία εκτιμά ότι δεν θα μπορέσει να ανακτήσει σε περίπτωση αθέτησης. Η τιμή της εν λόγω παραμέτρου εξαρτάται από τον τύπο του εκδότη, την εξοφλητική προτεραιότητα και την παρουσία καλυμμάτων. Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Πραγματικό Επιτόκιο (EIR): Η απόδοση μέχρι τη λήξη του χρηματοοικονομικού στοιχείου κατά το χρόνο κτήσης. Άνοιγμα σε Αθέτηση (EAD): Ορίζεται ως η συνολική ζημία που ενδέχεται να προκύψει από μια πιθανή αθέτηση του εκδότη του χρηματοπιστωτικού στοιχείου. Για τον υπολογισμό του ανοίγματος σε αθέτηση, η Εταιρεία ακολουθεί τη μέθοδο του μελλοντικού αναπόσβεστου κόστους, λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι δεν θα ανακτηθεί το σύνολο των μελλοντικών ταμειακών ροών, αλλά ένα μέρος αυτών. Το άνοιγμα σε αθέτηση είναι το άθροισμα των προεξοφλημένων ταμειακών ροών κατά την ημερομηνία αναφοράς, χρησιμοποιώντας το πραγματικό επιτόκιο (EIR). Ο Όμιλος και η Εταιρεία δεν χρησιμοποιούν εσωτερικά μοντέλα για την εκτίμηση της πιθανότητας αθέτησης και της ζημιάς σε περίπτωση αθέτησης ή οποιουδήποτε από τα κριτήρια κατανομής σε στάδια (stages) που χρησιμοποιούνται για τον υπολογισμό της αναμενόμενης πιστωτικής ζημιάς χρεωστικών τίτλων και λοιπών βραχυπρόθεσμων χρηματοοικονομικών προϊόντων. Ως βασική μεθοδολογία για τον υπολογισμό της κατανομής σε στάδια και του υπολογισμού της αναμενόμενης πιστωτικής ζημιάς, η Εταιρεία βασίζεται στην αξιολόγηση των εξωτερικών οίκων αξιολόγησης και των δημοσιευμένων πιθανοτήτων αθέτησης. Η προσέγγιση αυτή προϋποθέτει ένα ενιαίο «μέσο» σενάριο οικονομικής κατάστασης, το οποίο αντιπροσωπεύει το μέσο όρο όλων των πιθανών αποτελεσμάτων κάτω από διαφορετικά σενάρια μακροοικονομικών συνθηκών. Η αξιολόγηση της ύπαρξης σημαντικής αύξησης του πιστωτικού κινδύνου για χρεωστικούς τίτλους πραγματοποιείται μέσω αυτοματοποιημένης διαδικασίας. Κάθε άλλη αξιολόγηση σχετικά με την ύπαρξη σημαντικής αύξησης του πιστωτικού κινδύνου, η οποία οδηγεί σε διαφορετική έκβαση από πλευράς κατανομής σε στάδια (Stages) όπως ορίζεται ανωτέρω, θα πρέπει να εγκρίνεται από την Επιτροπή Προβλέψεων σε κάθε ημερομηνία αναφοράς. Αποκτηθέντα ή δημιουργημένα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία απομειωμένης πιστωτικής αξίας (POCI) Τα αποκτηθέντα ή δημιουργημένα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία απομειωμένης πιστωτικής αξίας (περιουσιακά στοιχεία POCI) είναι απομειωμένα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία κατά την αρχική τους αναγνώριση. Σε αντίθεση με τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία απομειωμένης πιστωτικής αξίας, η αντίστοιχη αξιολόγηση για τα περιουσιακά στοιχεία POCI γίνεται κατά την αρχική αναγνώριση και όχι μεταγενέστερα. Εάν ένα δάνειο κατά την αρχική του αναγνώριση χαρακτηριστεί ως POCI τότε επιμετράται πάντοντε βάσει των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών καθόλη την διάρκεια της ζωής του. Τα περιουσιακά στοιχεία POCI παραμένουν στην κατηγορία POCI καθ' όλη τη διάρκεια ζωής τους, και δεν αξιολογούνται για κατηγοριοποίηση σε στάδια (Stages) ή για μεταφορά από ένα στάδιο σε ένα άλλο. Ανάλυση στοιχείων στο μοντέλο αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών (ECL) σύμφωνα με πολλαπλά οικονομικά σενάρια Η μονάδα Οικονομικής και Επενδυτικής Στρατηγικής του Ομίλου και της Τράπεζας προβλέπει την πιθανότητα εξέλιξης μακροοικονομικών μεταβλητών, όπως το ΑΕΠ, ο δείκτης ανεργίας, ο πληθωρισμός, ο δείκτης τιμών οικιστικών ακινήτων (HPI) και ο δείκτης εμπορικών ακινήτων που θα επηρεάσουν το ύψος των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών των δανειακών χαρτοφυλακίων κάτω από πολλαπλά οικονομικά σενάρια. Η Διοίκηση, κατά τον υπολογισμό των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών, υπολογίζει τρία διαφορετικά σενάρια (Ευνοϊκό – Βασικό – Δυσμενές), κάθε ένα εκ των οποίων συσχετίζεται με διαφορετικές πιθανότητες αθέτησης (PDs) και διαφορετικές ζημιές σε περίπτωση αθέτησης (LGDs). Η Διοίκηση έχει αποδώσει τους ακόλουθους συντελεστές στάθμισης για κάθε σενάριο: Βασικό 90%, Ευνοϊκό 5% και Δυσμενές 5%. Κατά περίπτωση, η εκτίμηση πολλαπλών οικονομικών σεναρίων συνυπολογίζει την πιθανότητα ανάκτησης των δανείων σε αθέτηση, 200 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 συμπεριλαμβανομένης της πιθανότητας τα δάνεια να εξυγιανθούν. Περισσότερες πληροφορίες παρατίθενται στην Σημείωση 4.2. Διαφοροποίηση στα μοντέλα υπολογισμού των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών (ECL) λόγω Covid-19 Η Τράπεζα δεν προχώρησε σε δομικές αλλαγές κανενός από των ήδη υπαρχόντων μοντέλων που χρησιμοποιούνται για τον υπολογισμό των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών (ECL). Όλα τα εισαγόμενα δεδομένα, σύμφωνα με την συνήθη διαδικασία, έχουν επανεκτιμηθεί κατά την διάρκεια του έτους, προκειμένου να ληφθούν υπόψη τυχόν πρόσφατες αλλαγές, συμπεριλαμβανομένων και αλλαγών που μπορεί να απαιτούνται λόγω της επίδρασης του Covid-19. Εκτός από τις δραστικές αλλαγές στις μακρο-οικονομικές μεταβλητές, η περίοδος ρευστοποίησης αυξήθηκε για εξασφαλίσεις ακινήτων, προκειμένου να αντανακλά αποτελεσματικά τις καθυστερήσεις στις διαδικασίες που σχετίζονται με πλειστηριασμούς λόγω Covid-19. Πολλαπλά οικονομικά σενάρια υπολογισμού αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών Η Διοίκηση αξιολόγησε την ευαισθησία της πρόβλεψης αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών του Ομίλου για δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος, έναντι εύλογα πιθανών μεταβολών στον ρυθμό ανάπτυξης του πραγματικού ΑΕΠ, συγκριτικά με τα σενάρια μελλοντικών εκτιμήσεων που χρησιμοποιήθηκαν στην επιμέτρηση των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών κατά την 31η Δεκεμβρίου 2020. Η ανάλυση ευαισθησίας διενεργήθηκε με την υπόθεση μιας «ευνοϊκής» και μιας «δυσμενούς» μετατόπισης των τριών σεναρίων μελλοντικών εκτιμήσεων του ΑΕΠ κατά 1 ποσοστιαία μονάδα, η οποία επηρέασε τις εκτιμήσεις ρυθμού ανάπτυξης ΑΕΠ για το σύνολο της περιόδου. Διενεργήθηκε πλήρης επανεκτίμηση του συνόλου των μακροοικονομικών μεταβλητών από τα σχετικά υποδείγματα, λαμβάνοντας υπόψη τις «ευνοϊκές» και «δυσμενείς» προσαρμογές επί των σεναρίων ρυθμού ανάπτυξης ΑΕΠ που είχαν αρχικά εφαρμοστεί, καθώς ο ρυθμός ανάπτυξης ΑΕΠ διαδραματίζει καίριο ρόλο στον προσδιορισμό των λοιπών μακροοικονομικών μεταβλητών. Οι ακόλουθοι πίνακες περιλαμβάνουν την επίδραση των ΑΠΖ στο χαρτοφυλάκιο δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος, κατά την 31η Δεκεμβρίου 2020, για κάθε ένα εναλλακτικό υποθετικό σενάριο. Η επίδραση από τις ΑΠΖ θα πρέπει να αξιολογείται στα πλαίσια της ανάλυσης ευαισθησίας στο σύνολό της, σε συνδυασμό με τις παραπάνω επεξηγηματικές σημειώσεις. Εναλλακτικό υποθετικό σενάριο (Όμιλος) Υψηλότερο ΑΕΠ (+1%) Χαμηλότερο ΑΕΠ (-1%) Εναλλακτικό υποθετικό σενάριο (Εταιρεία) Υψηλότερο ΑΕΠ (+1%) Χαμηλότερο ΑΕΠ (-1%) Στάδιο 1 (4) 4 Στάδιο 1 - Επίδραση ΑΠΖ Στάδιο 2 (14) 21 Επίδραση ΑΠΖ Στάδιο 2 (1) 1 Στάδιο 3 Σύνολο (110) 131 (128) 156 Στάδιο 3 Σύνολο (40) 48 (41) 50 5.3 Διαχείριση πιστωτικού κινδύνου Μέγιστη έκθεση σε πιστωτικό κίνδυνο πριν τη λήψη εξασφαλίσεων και λοιπών τεχνικών μείωσης πιστωτικού κινδύνου Ο ακόλουθος πίνακας απεικονίζει το μέγιστο επίπεδο έκθεσης του Ομίλου και της Εταιρείας σε πιστωτικό κίνδυνο κατά την 201 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 31η Δεκεμβρίου 2020 και 2019 αντίστοιχα, πριν ληφθούν υπόψη τυχόν ληφθείσες εξασφαλίσεις και λοιπές τεχνικές μείωσης του πιστωτικού κινδύνου. Για να εκτιμηθεί η επίδραση του κινδύνου όπως παρατίθεται κατωτέρω, για τα εντός ισολογισμού περιουσιακά στοιχεία χρησιμοποιήθηκαν τα λογιστικά υπόλοιπα όπως αυτά εμφανίζονται στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης κατά την ημερομηνία αναφοράς. Όμιλος Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 31/12/2020 31/12/2019 Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυμάτων (Σημείωση 18) Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα (Σημείωση 19) Χρηματοοικονομικά μέσα ενεργητικού αποτιμώμενα σε εύλογες αξίες μέσω αποτελεσμάτων (Σημείωση 20) Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος (Σημείωση 21) Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων (Σημείωση 22) Απαιτήσεις από χρεωστικούς τίτλους στο αποσβεσμένο κόστος (Σημείωση 23) Διακρατούμενα προς πώληση στοιχεία ενεργητικού – χαρτοφυλάκιο δανείων (Σημείωση 28) Λοιπά στοιχεία ενεργητικού (Σημείωση 29) Πιστωτικές δεσμεύσεις (Σημείωση 40) Σύνολο 1.258 1.307 462 1.239 507 479 - 479 341 655 - 654 39.624 39.162 3.826 39.801 2.717 1.437 - 1.435 4.964 1.121 696 1.121 181 264 - 259 2.116 2.304 138 2.317 4.082 55.790 3.452 50.181 7 5.130 3.719 51.024 Οι παρακάτω πίνακες παρουσιάζουν τα υπόλοιπα προ προβλέψεων των πιστωτικών ανοιγμάτων του Ομίλου για τα χρηματοοικονομικά μέσα στο αποσβεσμένο κόστος ή στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων, καθώς επίσης και για τα πιστωτικά ανοίγματα εκτός ισολογισμού. 202 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Όμιλος Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 Συλλογική βάση 31/12/2020 Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυμάτων Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Δάνεια Ιδιωτών 1.258 - Συλλογική βάση - - Σύνολο Ατομική βάση 1.258 - 21.066 5.409 7.125 9.212 5.036 1.680 49.528 6.505 2.656 4.457 411 3.341 112 17.483 5.264 2.110 3.245 336 2.411 79 13.445 Καταναλωτικά, Προσωπικά και Λοιπά δάνεια 891 435 1.032 74 841 33 3.307 Πιστωτικές κάρτες 351 110 179 1 90 1 731 14.561 2.754 2.668 8.800 1.695 1.568 32.045 Μεγάλες Επιχειρήσεις 7.841 1.151 74 3.317 64 304 12.749 Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις 5.010 1.603 2.594 5.473 1.628 1.264 17.572 1.710 - - 11 3 - 1.724 2.698 19 - - - - 2.717 4.976 - - - - - 4.976 8 - - - - - 8 711 70 2 472 - - 1.256 30.717 5.499 7.127 9.684 5.036 1.680 59.743 2.846 147 321 - - - 3.314 37 1 2 - - - 40 657 53 6 1 11 1 728 3.540 202 328 1 11 1 4.082 Στεγαστικά δάνεια Δάνεια προς Εταιρείες και τον Δημόσιο Τομέα Δημόσιος Τομέας Χρεωστικοί τίτλοι επιμετρημένοι στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων (FVTOCI) Χρεωστικοί τίτλοι επιμετρημένοι στο αποσβεσμένο κόστος Συμφωνίες επαναπώλησης με πελάτες Άλλα περιουσιακά στοιχεία - Χρηματοοικονομικά μέσα Σύνολο πιστωτικών ανοιγμάτων εντός ισολογισμού Εγγυητικές Επιστολές Ενέγγυες Πιστώσεις Μη ανακλητά αχρησιμοποίητα πιστωτικά όρια Σύνολο πιστωτικών ανοιγμάτων εκτός ισολογισμού Όμιλος Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 Συλλογική βάση 31/12/2019 Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυμάτων Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Δάνεια Ιδιωτών 1.307 - POCI Ατομική βάση Συλλογική βάση - - Σύνολο Ατομική βάση - - 1.307 19.979 4.999 7.390 10.431 5.348 2.000 50.148 6.679 2.819 4.560 425 3.501 119 18.103 5.399 2.236 3.328 351 2.515 86 13.914 Καταναλωτικά, Προσωπικά και Λοιπά δάνεια 888 441 1.047 73 892 32 3.372 Πιστωτικές κάρτες 392 143 186 1 93 1 816 13.300 2.180 2.830 10.006 1.848 1.882 32.046 Στεγαστικά δάνεια Δάνεια προς Εταιρείες και τον Δημόσιο Τομέα Μεγάλες Επιχειρήσεις 7.011 865 119 4.104 108 415 12.621 Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις 4.549 1.314 2.711 5.892 1.737 1.467 17.670 1.740 1 - 11 3 - 1.754 1.437 - - - - - 1.437 1.121 - - - - - 1.121 Δημόσιος Τομέας Χρεωστικοί τίτλοι επιμετρημένοι στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων (FVTOCI) Χρεωστικοί τίτλοι επιμετρημένοι στο αποσβεσμένο κόστος Συμφωνίες επαναπώλησης με πελάτες Άλλα περιουσιακά στοιχεία - Χρηματοοικονομικά μέσα Σύνολο πιστωτικών ανοιγμάτων εντός ισολογισμού Εγγυητικές Επιστολές Ενέγγυες Πιστώσεις Μη ανακλητά αχρησιμοποίητα πιστωτικά όρια Σύνολο πιστωτικών ανοιγμάτων εκτός ισολογισμού 203 POCI Ατομική βάση 38 - - - - - 38 646 89 12 447 - - 1.194 24.528 5.088 7.403 10.878 5.348 2.000 55.245 2.642 76 304 - - - 3.022 23 - 1 - - - 25 330 55 7 - 12 - 405 2.995 132 313 - 12 - 3.452 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Εταιρεία Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 Συλλογική βάση 31/12/2020 Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυμάτων Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Δάνεια Ιδιωτών POCI Ατομική βάση Συλλογική βάση Σύνολο Ατομική βάση - - - - 462 365 2.695 1.575 1.577 442 6.680 349 1.728 161 983 44 3.286 17 324 1.504 147 838 38 2.868 Καταναλωτικά, Προσωπικά και Λοιπά δάνεια 4 25 193 14 130 6 372 Πιστωτικές κάρτες - - 31 - 16 - 47 5 16 967 1.414 594 397 3.393 Στεγαστικά δάνεια 462 - 26 21 Δάνεια προς Εταιρείες και τον Δημόσιο Τομέα Μεγάλες Επιχειρήσεις 1 1 13 201 8 67 291 Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις 4 15 954 1.206 586 330 3.097 - - - 6 - - 6 - - - - - - - 721 - - - - - 721 - - - - - - - 106 - - 0 - - 106 Δημόσιος Τομέας Χρεωστικοί τίτλοι επιμετρημένοι στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων (FVTOCI) Χρεωστικοί τίτλοι επιμετρημένοι στο αποσβασμένο κόστος Συμφωνίες επαναπώλησης με πελάτες Άλλα περιουσιακά στοιχεία - Χρηματοοικονομικά μέσα Σύνολο πιστωτικών ανοιγμάτων εντός ισολογισμού 1.316 365 2.695 1.575 1.577 442 7.970 Εγγυητικές Επιστολές - - - - - - - Ενέγγυες Πιστώσεις - - - - - - - Μη ανακλητά αχρησιμοποίητα πιστωτικά όρια - 4 - 1 - 1 7 Σύνολο πιστωτικών ανοιγμάτων εκτός ισολογισμού - 4 - 1 - 1 7 Εταιρεία Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 Συλλογική βάση 31/12/2019 Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυμάτων Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος 1.239 - POCI Ατομική βάση Συλλογική βάση - - Σύνολο Ατομική βάση - - 1.239 21.115 4.780 7.054 10.488 5.268 1.891 50.595 6.671 2.819 4.560 423 3.501 119 18.093 5.398 2.236 3.328 350 2.515 86 13.914 Καταναλωτικά, Προσωπικά και Λοιπά δάνεια 881 441 1.047 72 892 32 3.364 Πιστωτικές κάρτες 392 143 186 1 93 1 816 14.444 1.961 2.494 10.064 1.767 1.773 32.502 Δάνεια Ιδιωτών Στεγαστικά δάνεια Δάνεια προς Εταιρείες και τον Δημόσιο Τομέα Μεγάλες Επιχειρήσεις 8.614 885 34 4.527 99 408 14.568 Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις 4.094 1.075 2.459 5.526 1.666 1.365 16.186 Δημόσιος Τομέας 1.735 1 - 10 3 - 1.749 Χρεωστικοί τίτλοι επιμετρημένοι στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων (FVTOCI) 1.435 - - - - - 1.435 Χρεωστικοί τίτλοι επιμετρημένοι στο αποσβασμένο κόστος 1.121 - - - - - 1.121 38 - - - - - 38 - 1.133 Συμφωνίες επαναπώλησης με πελάτες Άλλα περιουσιακά στοιχεία - Χρηματοοικονομικά μέσα Σύνολο πιστωτικών ανοιγμάτων εντός ισολογισμού Εγγυητικές Επιστολές Ενέγγυες Πιστώσεις Μη ανακλητά αχρησιμοποίητα πιστωτικά όρια Σύνολο πιστωτικών ανοιγμάτων εκτός ισολογισμού 204 716 37 12 369 - 25.664 4.816 7.066 10.856 5.268 1.891 55.562 2.854 76 304 - - - 3.234 22 - 1 - - - 23 387 55 7 - 12 - 461 3.262 132 313 - 12 - 3.719 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 5.3.1 Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Στο πλαίσιο διαχείρισης του πιστωτικού κινδύνου, ο Όμιλος παρακολουθεί την έκθεση του στον πιστωτικό κίνδυνο σε όλα τα αγορασμένα δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος (προ προβλέψεων), ήτοι το άνοιγμα κατά την αθέτηση είναι προσαυξημένο με το αναπόσβεστο ποσό προσαρμογής στην εύλογη αξία των αποκτηθέντων δραστηριοτήτων κατά την ημερομηνία αναφοράς («προσαρμογή PPA»). Για τον σκοπό της παρούσας γνωστοποίησης, η λογιστική αξία προ προβλέψεων ορίζεται στο αποσβεσμένο κόστος, πριν την προσαρμογή των προβλέψεων, προσαυξημένο με την προσαρμογή PPA. Ομοίως, η πρόβλεψη αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών στους κατωτέρω πίνακες περιλαμβάνει την προσαρμογή του PPA. Για το λόγο αυτό, η λογιστική αξία προ προβλέψεων και η πρόβλεψη αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών όπως παρατίθεται κατωτέρω διαφοροποιούνται από τα αντίστοιχα κονδύλια που παρουσιάζονται στη Σημείωση 21. Στους παρακάτω πίνακες παρουσιάζονται τα δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος του Ομίλου και της Εταιρείας την 31η Δεκεμβρίου 2020 και 2019: 205 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Όμιλος 31/12/2020 Στάδιο 2 Στάδιο 1 Αναμενόμενες Αναμενόμενες πιστωτικές πιστωτικές ζημίες (ECL) καθ' ζημίες (ECL) όλη τη διάρκεια 12μήνου ζωής Στάδιο 3 Αναμενόμενες POCI πιστωτικές Αναμενόμενες ζημίες πιστωτικές ζημίες απομειωμένης απομειωμένης πιστωτικής πιστωτικής αξίας αξίας καθ' όλη καθ' όλη τη τη διάρκεια διάρκεια ζωής ζωής Σύνολο Στεγαστικά δάνεια Υπόλοιπο προ προβλέψεων Μείον: Πρόβλεψη για απομείωση Σύνολο Στεγαστικών Δανείων Καταναλωτικά, Προσωπικά και Λοιπά δάνεια Υπόλοιπο προ προβλέψεων Μείον: Πρόβλεψη για απομείωση Σύνολο Καταναλωτικών, Προσωπικών και Λοιπών δανείων Πιστωτικές Κάρτες Υπόλοιπο προ προβλέψεων Μείον: Πρόβλεψη για απομείωση Σύνολο Πιστωτικών Καρτών Δανεία Ιδιωτών Υπόλοιπο προ προβλέψεων Μείον: Πρόβλεψη για απομείωση Σύνολο Δανείων Ιδιωτών Δάνεια προς Μεγάλες Επιχειρήσεις Υπόλοιπο προ προβλέψεων Μείον: Πρόβλεψη για απομείωση Σύνολο Δανείων προς Μεγάλες Επιχειρήσεις Δάνεια προς Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις Υπόλοιπο προ προβλέψεων Μείον: Πρόβλεψη για απομείωση Σύνολο Δανείων προς Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις Δάνεια προς τον Δημόσιο Τομέα Υπόλοιπο προ προβλέψεων Μείον: Πρόβλεψη για απομείωση Σύνολο Δανείων προς τον Δημόσιο Τομέα Δάνεια προς Εταιρείες και τον Δημόσιο Τομέα Υπόλοιπο προ προβλέψεων Μείον: Πρόβλεψη για απομείωση Σύνολο Δανείων προς Εταιρείες και τον Δημόσιο Τομέα Δάνεια και χορηγήσεις σε πελάτες στο αποσβεσμένο κόστος Υπόλοιπο προ προβλέψεων Μείον: Πρόβλεψη για απομείωση Σύνολο Δανείων και απαιτήσεων κατά πελάτων στο αποσβεσμένο κόστος 206 5.264 (2) 5.262 2.110 (31) 2.079 3.581 (970) 2.611 2.490 (729) 1.761 13.445 (1.732) 11.713 891 (21) 435 (44) 1.106 (707) 874 (550) 3.307 (1.322) 870 392 400 323 1.985 351 (2) 349 110 (8) 102 180 (155) 25 91 (81) 10 731 (246) 485 6.505 (25) 6.481 2.656 (83) 2.573 4.868 (1.832) 3.036 3.454 (1.361) 2.093 17.483 (3.300) 14.183 7.841 (53) 1.151 (64) 3.390 (1.216) 368 (169) 12.749 (1.502) 7.788 1.087 2.174 199 11.247 5.010 (28) 1.603 (110) 8.067 (3.431) 2.892 (1.528) 17.572 (5.097) 4.981 1.493 4.636 1.365 12.475 1.710 (1) 1.709 - 11 (4) 7 3 2 1.724 (6) 1.718 14.561 (83) 2.754 (174) 11.468 (4.651) 3.262 (1.697) 32.045 (6.605) 14.478 2.579 6.818 1.565 25.441 21.066 (107) 5.409 (257) 16.336 (6.482) 6.716 (3.058) 49.528 (9.904) 20.959 5.152 9.854 3.659 39.624 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Όμιλος 31/12/2019 Στεγαστικά δάνεια Υπόλοιπο προ προβλέψεων Μείον: Πρόβλεψη για απομείωση Σύνολο Στεγαστικών Δανείων Καταναλωτικά, Προσωπικά και Λοιπά δάνεια Υπόλοιπο προ προβλέψεων Μείον: Πρόβλεψη για απομείωση Σύνολο Καταναλωτικών, Προσωπικών και Λοιπών δανείων Πιστωτικές Κάρτες Υπόλοιπο προ προβλέψεων Μείον: Πρόβλεψη για απομείωση Σύνολο Πιστωτικών Καρτών Δανεία Ιδιωτών Υπόλοιπο προ προβλέψεων Μείον: Πρόβλεψη για απομείωση Σύνολο Δανείων Ιδιωτών Δάνεια προς Μεγάλες Επιχειρήσεις Υπόλοιπο προ προβλέψεων Μείον: Πρόβλεψη για απομείωση Σύνολο Δανείων προς Μεγάλες Επιχειρήσεις Δάνεια προς Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις Υπόλοιπο προ προβλέψεων Μείον: Πρόβλεψη για απομείωση Σύνολο Δανείων προς Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις Δάνεια προς τον Δημόσιο Τομέα Υπόλοιπο προ προβλέψεων Μείον: Πρόβλεψη για απομείωση Σύνολο Δανείων προς τον Δημόσιο Τομέα Δάνεια προς Εταιρείες και τον Δημόσιο Τομέα Υπόλοιπο προ προβλέψεων Μείον: Πρόβλεψη για απομείωση Σύνολο Δανείων προς Εταιρείες και τον Δημόσιο Τομέα Δάνεια και χορηγήσεις σε πελάτες στο αποσβεσμένο κόστος Υπόλοιπο προ προβλέψεων Μείον: Πρόβλεψη για απομείωση Σύνολο Δανείων και απαιτήσεων κατά πελάτων στο αποσβεσμένο κόστος 207 Στάδιο 2 Στάδιο 1 Αναμενόμενες Αναμενόμενες πιστωτικές πιστωτικές ζημίες (ECL) καθ' ζημίες (ECL) όλη τη διάρκεια 12μήνου ζωής Στάδιο 3 Αναμενόμενες POCI πιστωτικές Αναμενόμενες ζημίες πιστωτικές ζημίες απομειωμένης απομειωμένης πιστωτικής πιστωτικής αξίας αξίας καθ' όλη καθ' όλη τη τη διάρκεια διάρκεια ζωής ζωής Σύνολο 5.399 (2) 5.396 2.236 (35) 2.201 3.679 (942) 2.737 2.601 (707) 1.895 13.914 (1.686) 12.228 888 (28) 441 (53) 1.119 (698) 924 (571) 3.372 (1.350) 860 388 422 353 2.022 392 (2) 391 143 (7) 136 187 (159) 28 94 (84) 10 816 (251) 565 6.679 (33) 6.647 2.819 (95) 2.724 4.985 (1.799) 3.186 3.619 (1.361) 2.258 18.103 (3.288) 14.815 7.011 (52) 865 (38) 4.222 (1.752) 523 (236) 12.621 (2.078) 6.959 827 2.470 286 10.543 4.549 (32) 1.314 (105) 8.603 (3.749) 3.204 (1.730) 17.670 (5.615) 4.518 1.209 4.854 1.474 12.054 1.740 (1) 1.739 1 1 11 (4) 7 3 3 1.754 (5) 1.749 13.300 (85) 2.180 (143) 12.836 (5.504) 3.730 (1.967) 32.046 (7.699) 13.215 2.037 7.332 1.763 24.347 19.979 (117) 4.999 (238) 17.821 (7.303) 7.349 (3.328) 50.148 (10.986) 19.862 4.761 10.518 4.021 39.162 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Εταιρεία 31/12/2020 Στεγαστικά δάνεια Υπόλοιπο προ προβλέψεων Μείον: Πρόβλεψη για απομείωση Σύνολο Στεγαστικών Δανείων Καταναλωτικά, Προσωπικά και Λοιπά δάνεια Υπόλοιπο προ προβλέψεων Μείον: Πρόβλεψη για απομείωση Σύνολο Καταναλωτικών, Προσωπικών και Λοιπών δανείων Πιστωτικές Κάρτες Υπόλοιπο προ προβλέψεων Μείον: Πρόβλεψη για απομείωση Σύνολο Πιστωτικών Καρτών Δανεία Ιδιωτών Υπόλοιπο προ προβλέψεων Μείον: Πρόβλεψη για απομείωση Σύνολο Δανείων Ιδιωτών Δάνεια προς Μεγάλες Επιχειρήσεις Υπόλοιπο προ προβλέψεων Μείον: Πρόβλεψη για απομείωση Σύνολο Δανείων προς Μεγάλες Επιχειρήσεις Δάνεια προς Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις Υπόλοιπο προ προβλέψεων Μείον: Πρόβλεψη για απομείωση Σύνολο Δανείων προς Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις Δάνεια προς τον Δημόσιο Τομέα Υπόλοιπο προ προβλέψεων Μείον: Πρόβλεψη για απομείωση Σύνολο Δανείων προς τον Δημόσιο Τομέα Δάνεια προς Εταιρείες και τον Δημόσιο Τομέα Υπόλοιπο προ προβλέψεων Μείον: Πρόβλεψη για απομείωση Σύνολο Δανείων προς Εταιρείες και τον Δημόσιο Τομέα Δάνεια και χορηγήσεις σε πελάτες στο αποσβεσμένο κόστος Υπόλοιπο προ προβλέψεων Μείον: Πρόβλεψη για απομείωση Σύνολο Δανείων και απαιτήσεων κατά πελάτων στο αποσβεσμένο κόστος 208 Στάδιο 2 Στάδιο 1 Αναμενόμενες Αναμενόμενες πιστωτικές πιστωτικές ζημίες (ECL) καθ' ζημίες (ECL) όλη τη διάρκεια 12μήνου ζωής Στάδιο 3 Αναμενόμενες POCI πιστωτικές Αναμενόμενες ζημίες πιστωτικές ζημίες απομειωμένης απομειωμένης πιστωτικής πιστωτικής αξίας αξίας καθ' όλη καθ' όλη τη τη διάρκεια διάρκεια ζωής ζωής Σύνολο 17 17 324 (4) 320 1.651 (473) 1.177 876 (313) 564 2.868 (790) 2.078 4 - 25 (3) 207 (107) 136 (94) 372 (204) 3 22 100 42 168 - - 31 (26) 4 16 (14) 2 47 (41) 6 21 21 349 (7) 342 1.889 (607) 1.282 1.028 (420) 607 3.286 (1.035) 2.252 1 - 1 - 214 (146) 74 (52) 291 (197) 1 1 68 23 93 4 - 15 (1) 2.160 (1.094) 917 (523) 3.097 (1.618) 4 14 1.066 394 1.479 - - 6 (4) 2 - 6 (4) 2 5 - 16 (1) 2.381 (1.244) 991 (574) 3.393 (1.819) 5 15 1.137 417 1.574 26 - 365 (8) 4.270 (1.851) 2.019 (995) 6.680 (2.853) 26 357 2.419 1.024 3.826 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Εταιρεία 31/12/2019 Στεγαστικά δάνεια Υπόλοιπο προ προβλέψεων Μείον: Πρόβλεψη για απομείωση Σύνολο Στεγαστικών Δανείων Καταναλωτικά, Προσωπικά και Λοιπά δάνεια Υπόλοιπο προ προβλέψεων Μείον: Πρόβλεψη για απομείωση Σύνολο Καταναλωτικών, Προσωπικών και Λοιπών δανείων Πιστωτικές Κάρτες Υπόλοιπο προ προβλέψεων Μείον: Πρόβλεψη για απομείωση Σύνολο Πιστωτικών Καρτών Δανεία Ιδιωτών Υπόλοιπο προ προβλέψεων Μείον: Πρόβλεψη για απομείωση Σύνολο Δανείων Ιδιωτών Δάνεια προς Μεγάλες Επιχειρήσεις Υπόλοιπο προ προβλέψεων Μείον: Πρόβλεψη για απομείωση Σύνολο Δανείων προς Μεγάλες Επιχειρήσεις Δάνεια προς Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις Υπόλοιπο προ προβλέψεων Μείον: Πρόβλεψη για απομείωση Σύνολο Δανείων προς Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις Δάνεια προς τον Δημόσιο Τομέα Υπόλοιπο προ προβλέψεων Μείον: Πρόβλεψη για απομείωση Σύνολο Δανείων προς τον Δημόσιο Τομέα Δάνεια προς Εταιρείες και τον Δημόσιο Τομέα Υπόλοιπο προ προβλέψεων Μείον: Πρόβλεψη για απομείωση Σύνολο Δανείων προς Εταιρείες και τον Δημόσιο Τομέα Δάνεια και χορηγήσεις σε πελάτες στο αποσβεσμένο κόστος Υπόλοιπο προ προβλέψεων Μείον: Πρόβλεψη για απομείωση Σύνολο Δανείων και απαιτήσεων κατά πελάτων στο αποσβεσμένο κόστος 209 Στάδιο 2 Στάδιο 1 Αναμενόμενες Αναμενόμενες πιστωτικές πιστωτικές ζημίες (ECL) καθ' ζημίες (ECL) όλη τη διάρκεια 12μήνου ζωής Στάδιο 3 Αναμενόμενες POCI πιστωτικές Αναμενόμενες ζημίες πιστωτικές ζημίες απομειωμένης απομειωμένης πιστωτικής πιστωτικής αξίας αξίας καθ' όλη καθ' όλη τη τη διάρκεια διάρκεια ζωής ζωής Σύνολο 5.398 (2) 5.396 2.236 (35) 2.201 3.678 (941) 2.737 2.601 (707) 1.895 13.914 (1.685) 12.228 881 (28) 441 (53) 1.119 (697) 924 (571) 3.364 (1.350) 852 388 421 353 2.014 392 (2) 390 143 (7) 136 187 (159) 28 94 (84) 10 816 (251) 564 6.671 (32) 6.638 2.819 (95) 2.724 4.984 (1.798) 3.186 3.619 (1.361) 2.258 18.093 (3.286) 14.807 8.614 (51) 885 (37) 4.561 (1.999) 507 (228) 14.568 (2.315) 8.563 848 2.563 279 12.253 4.094 (25) 1.075 (101) 7.986 (3.445) 3.030 (1.618) 16.186 (5.188) 4.070 974 4.541 1.412 10.997 1.735 (1) 1.734 1 1 11 (4) 7 3 3 1.749 (5) 1.744 14.444 (77) 1.961 (138) 12.558 (5.447) 3.540 (1.846) 32.502 (7.508) 14.367 1.822 7.111 1.694 24.994 21.115 (109) 4.780 (233) 17.542 (7.245) 7.159 (3.207) 50.595 (10.794) 21.005 4.547 10.297 3.952 39.801 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 5.3.2 Πιστωτική ποιότητα ανά τομέα, κλάδο και κατηγορία περιουσιακού στοιχείου Οι κατωτέρω πίνακες παρέχουν την πιστωτική ποιότητα ανά κατηγορία περιουσιακού στοιχείου και την αξία των εξασφαλίσεων των δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος (προ προβλέψεων) του Ομίλου και της Εταιρείας την 31η Δεκεμβρίου 2020 και 2019. Όμιλος 31/12/2020 Δάνεια Ιδιωτών Στεγαστικά δάνεια Καταναλωτικά, Προσωπικά και Λοιπά δάνεια Πιστωτικές Κάρτες Επιχειρηματικά Δάνεια Μεγάλες Επιχειρήσεις Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις Δημόσιος Τομέας Ελλάδα Λοιπές χώρες Σύνολο Ισχυρή Εταιρεία ΠροτεινόΠροσωρινή μενη καθυστέρηση Σε αθέτηση Αξία εξασφάλισης Ισχυρή ΠροτεινόΠροσωρινή μενη καθυστέρηση Δάνεια Ιδιωτών Στεγαστικά δάνεια Καταναλωτικά, Προσωπικά και Λοιπά δάνεια Πιστωτικές Κάρτες Επιχειρηματικά Δάνεια Μεγάλες Επιχειρήσεις Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις Δημόσιος Τομέας Ελλάδα Λοιπές χώρες Σύνολο Αξία εξασφάλισης 6.000 505 3.081 7.896 12.703 18 3 387 2.878 2.459 4.820 443 2.439 5.742 11.614 15 2 359 2.492 2.313 832 59 532 1.883 1.076 3 1 28 340 142 348 3 110 270 12 - - - 47 4 10.918 2.075 2.831 14.497 15.436 5 - 18 3.364 1.515 6.602 1.298 1.168 3.682 6.042 1 - 1 288 58 4.315 777 1.663 10.816 9.393 4 - 16 3.076 1.457 1.699 11 3 11 1.634 - - - 6 - 1.699 11 3 11 1.634 0 - - 6 - - - - - - - - - - - 18.618 2.590 5.915 22.405 29.773 23 3 405 6.249 3.974 Σε αθέτηση Αξία εξασφάλισης Ισχυρή Σε αθέτηση Αξία εξασφάλισης Όμιλος 31/12/2019 Σε αθέτηση Ισχυρή Εταιρεία ΠροτεινόΠροσωρινή μενη καθυστέρηση ΠροτεινόΠροσωρινή μενη καθυστέρηση 6.004 675 3.232 8.192 13.072 6.003 668 3.232 8.190 13.064 4.808 590 2.538 5.978 12.006 4.808 590 2.538 5.977 12.005 808 80 551 1.933 1.054 808 73 551 1.933 1.046 388 4 143 281 12 387 4 143 281 12 9.259 2.453 2.408 16.171 15.377 9.206 3.503 2.242 15.802 14.155 5.740 1.347 901 4.634 5.887 6.030 2.584 996 4.957 5.712 3.519 1.105 1.508 11.537 9.490 3.176 918 1.246 10.845 8.443 1.734 5 3 11 1.661 1.730 5 3 11 1.656 1.734 5 3 11 1.661 1.730 5 3 11 1.656 - - - - - - - - - - 16.997 3.133 5.643 24.374 30.110 16.939 4.176 5.477 24.003 28.874 Οι παρακάτω πίνακες παρουσιάζουν την ανάλυση ενηλικίωσης και την κατηγοριοποίηση σε στάδια με βάση τον πιστωτικό κίνδυνο, ανά επίπεδο του δανειακού χαρτοφυλακίου για τον Όμιλο και την Εταιρεία: 210 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Όμιλος 31/12/2020 Υπόλοιπα προ προβλέψεων δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Χωρίς 1-30 ημέρες Καθυστέρηση 31-90 ημέρες 91-180 ημέρες 181-365 ημέρες 365+ Καταγγελμέ ημέρες να Σύνολο Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο Δάνεια Ιδιωτών 8.966 1.399 447 201 265 767 5.437 17.483 6.505 2.656 4.868 3.454 17.483 Στεγαστικά δάνεια 7.166 1.196 359 156 176 393 3.999 13.445 5.264 2.110 3.581 2.490 13.445 Καταναλωτικά, Προσωπικά και Λοιπά δάνεια 1.356 192 81 40 52 374 1.211 3.307 891 435 1.106 874 3.307 444 11 8 5 37 - 227 731 351 110 180 91 731 200 799 8.116 30.321 12.850 2.754 11.457 3.260 30.321 Πιστωτικές Κάρτες Επιχειρηματικά Δάνεια 16.701 2.474 708 1.323 Μεγάλες Επιχειρήσεις 9.576 1.455 239 453 25 138 863 12.749 7.841 1.151 3.390 368 12.749 Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις 7.125 1.019 469 870 175 661 7.252 17.572 5.010 1.603 8.067 2.892 17.572 Δημόσιος Τομέας 1.710 3 - - - - 11 1.724 1.710 - 11 3 1.724 Ελλάδα 1.710 3 - - - - 11 1.724 1.710 - 11 3 1.724 - - - - - - - - - - - - - Σύνολο 27.377 3.875 1.155 1.525 465 1.567 13.564 49.528 21.066 5.409 16.336 6.716 49.528 Αξία εξασφαλίσεων 17.557 2.610 787 855 291 712 6.962 29.773 13.741 3.923 8.398 3.711 29.773 Λοιπές χώρες 211 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Όμιλος 31/12/2019 Υπόλοιπα προ προβλέψεων δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Χωρίς 1-30 ημέρες Καθυστέρηση 31-90 ημέρες 91-180 ημέρες 181-365 ημέρες 365+ Καταγγελμέ ημέρες να Σύνολο Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο Δάνεια Ιδιωτών 8.927 1.715 760 324 307 625 5.445 18.103 6.679 2.819 4.985 3.619 18.103 Στεγαστικά δάνεια 7.080 1.461 615 254 217 291 3.997 13.914 5.399 2.236 3.679 2.601 13.914 Καταναλωτικά, Προσωπικά και Λοιπά δάνεια 1.328 240 136 65 56 334 1.213 3.372 888 441 1.119 924 3.372 518 14 8 5 35 - 235 816 392 143 187 94 816 15.218 3.403 1.564 1.389 361 474 7.882 30.291 11.560 2.179 12.825 3.727 30.291 8.499 1.712 749 508 71 67 1.014 12.621 7.011 865 4.222 523 12.621 Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις 6.720 1.690 815 880 290 406 6.868 17.670 4.549 1.314 8.603 3.204 17.670 Δημόσιος Τομέας 1.742 5 - - - - 7 1.754 1.740 1 11 3 1.754 Ελλάδα 1.742 5 - - - - 7 1.754 1.740 1 11 3 1.754 - - - - - - - - - - - - - Σύνολο 25.888 5.123 2.324 1.713 668 1.099 13.334 50.148 19.979 4.999 17.821 7.349 50.148 Αξία εξασφαλίσεων 16.799 3.127 1.576 1.044 315 494 6.756 30.110 13.272 3.617 9.192 4.029 30.110 Πιστωτικές Κάρτες Επιχειρηματικά Δάνεια Μεγάλες Επιχειρήσεις Λοιπές χώρες 212 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Εταιρεία 31/12/2020 Δάνεια Ιδιωτών Υπόλοιπα προ προβλέψεων δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Χωρίς 1-30 ημέρες Καθυστέρηση 31-90 ημέρες 91-180 ημέρες 181-365 ημέρες 365+ ημέρες Καταγγελμέ να Σύνολο Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο 565 172 90 60 76 218 2.105 3.286 21 349 1.889 1.028 3.286 Στεγαστικά δάνεια Καταναλωτικά, Προσωπικά και Λοιπά δάνεια Πιστωτικές Κάρτες 522 155 83 55 68 183 1.802 2.868 17 324 1.651 876 2.868 43 17 7 5 8 35 257 372 4 25 207 136 372 - - - - - - 47 47 - - 31 16 47 Επιχειρηματικά Δάνεια 220 43 25 73 25 47 2.955 3.387 5 16 2.374 991 3.387 Μεγάλες Επιχειρήσεις Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις Δημόσιος Τομέας 77 - 1 - 5 9 199 291 1 1 214 74 291 143 43 24 73 20 38 2.756 3.097 4 15 2.160 917 3.097 - - - - - - 6 6 - - 6 - 6 Ελλάδα - - - - - - 6 6 - - 6 - 6 Λοιπές χώρες - - - - - - - - - - - - - Σύνολο 784 215 116 133 100 265 5.066 6.680 26 365 4.270 2.019 6.680 Αξία εξασφαλίσεων 611 176 96 107 78 200 2.706 3.974 22 327 2.476 1.150 3.974 213 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Εταιρεία 31/12/2019 Δάνεια Ιδιωτών Υπόλοιπα προ προβλέψεων δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Χωρίς 1-30 ημέρες Καθυστέρηση 31-90 ημέρες 91-180 ημέρες 181-365 ημέρες 365+ ημέρες Καταγγελμέ να Σύνολο Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο 8.919 1.715 759 324 307 625 5.444 18.093 6.671 2.819 4.984 3.619 18.093 Στεγαστικά δάνεια Καταναλωτικά, Προσωπικά και Λοιπά δάνεια Πιστωτικές Κάρτες 7.080 1.461 615 254 217 291 3.996 13.914 5.398 2.236 3.678 2.601 13.914 1.321 240 136 65 56 334 1.212 3.364 881 441 1.119 924 3.364 518 14 8 5 35 0 235 816 392 143 187 94 816 Επιχειρηματικά Δάνεια 16.686 3.114 1.359 1.369 283 429 7.513 30.753 12.709 1.960 12.547 3.537 30.753 Μεγάλες Επιχειρήσεις Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις Δημόσιος Τομέας 10.547 1.696 706 501 71 55 990 14.568 8.614 885 4.561 507 14.568 6.139 1.417 652 868 212 374 6.524 16.186 4.094 1.075 7.986 3.030 16.186 1.737 5 - - - - 6 1.749 1.735 1 11 3 1.749 1.737 5 - - - - 6 1.749 1.735 1 11 3 1.749 - - - - - - - - - - - - - Σύνολο 27.342 4.834 2.118 1.694 590 1.054 12.963 50.595 21.115 4.780 17.542 7.159 50.595 Αξία εξασφαλίσεων 16.370 2.840 1.266 990 311 471 6.626 28.874 12.803 3.301 8.808 3.962 28.874 Ελλάδα Λοιπές χώρες 214 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Οι παρακάτω πίνακες παρουσιάζουν την πιστωτική ποιότητα ανά τομέα, κλάδο και κατηγορία περιουσιακού στοιχείου: Όμιλος 31/12/2020 Δάνεια Ιδιωτών Υπόλοιπα προ προβλέψεων δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο Συλλογική Ατομική Συλλογική Ατομική βάση βάση βάση βάση 6.505 2.656 4.457 411 3.341 112 17.483 14.561 2.754 2.668 8.800 1.695 1.568 32.045 260 23 9 963 12 31 2.445 490 444 1.561 271 299 Κατασκευές 474 244 317 1.244 157 203 2.640 Εταιρείες Ακινήτων 572 118 35 876 30 268 1.899 1.641 20 - 146 3 4 1.814 2.037 447 900 1.273 582 271 Ναυτιλιακές Εταιρείες 1.373 52 1 453 - - 1.880 Ακτοπλοϊκές Εταιρείες 125 - - 117 - - 242 Ξενοδοχεία 953 814 130 691 100 111 2.799 Γεωργία 300 59 157 175 79 27 797 Ενέργεια 845 24 11 64 3 - 947 Μεταφορές και Εφοδιαστική Αλυσίδα 303 69 110 431 59 22 1.521 392 555 795 397 332 Δάνεια προς Εταιρείες και τον Δημόσιο Τομέα Χρηματοοικονομικά ιδρύματα Βιομηχανία/ Βιοτεχνία Χρηματοδότηση Έργων Χονδρεμπόριο και λιανεμπόριο Λοιποί κλάδοι Δημόσιος Τομέας Σύνολο 215 1.297 5.511 5.509 994 3.992 1.710 - - 11 3 - 1.724 21.066 5.410 7.125 9.212 5.036 1.680 49.528 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Όμιλος 31/12/2019 Δάνεια Ιδιωτών Δάνεια προς Εταιρείες και τον Δημόσιο Τομέα Χρηματοοικονομικά ιδρύματα Βιομηχανία/ Βιοτεχνία Κατασκευές Εταιρείες Ακινήτων Χρηματοδότηση Έργων Χονδρεμπόριο και λιανεμπόριο Ναυτιλιακές Εταιρείες Ακτοπλοϊκές Εταιρείες Ξενοδοχεία Γεωργία Ενέργεια Μεταφορές και Εφοδιαστική Αλυσίδα Λοιποί κλάδοι Δημόσιος Τομέας Σύνολο 216 Υπόλοιπα προ προβλέψεων δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 Συλλογική βάση POCI Ατομική βάση Συλλογική βάση Σύνολο Ατομική βάση 6.679 2.819 4.560 425 3.501 119 18.103 13.300 2.180 2.830 10.006 1.848 1.882 32.046 118 102 8 1.234 10 36 1.509 1.812 448 434 1.875 288 337 5.194 521 625 1.518 207 101 28 340 89 1 1.409 920 92 192 37 - 296 282 7 2.965 2.053 1.645 1.705 308 907 1.415 590 319 5.245 1.231 95 1.068 285 1.011 59 30 428 39 20 2 211 151 9 498 128 656 208 55 151 76 4 96 27 - 1.791 254 2.611 786 1.099 177 53 103 562 62 31 988 1.395 1.740 355 1 574 - 943 11 435 3 450 - 4.152 1.754 19.979 4.999 7.390 10.431 5.348 2.000 50.148 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Όμιλος Προβλέψεις για απομειώσεις σε δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 31/12/2020 Δάνεια Ιδιωτών Δάνεια προς Εταιρείες και τον Δημόσιο Τομέα Χρηματοοικονομικά ιδρύματα Βιομηχανία/ Βιοτεχνία Κατασκευές Εταιρείες Ακινήτων Χρηματοδότηση Έργων Χονδρεμπόριο και λιανεμπόριο Ναυτιλιακές Εταιρείες Ακτοπλοϊκές Εταιρείες Ξενοδοχεία Γεωργία Ενέργεια Μεταφορές και Εφοδιαστική Αλυσίδα Λοιποί κλάδοι Δημόσιος Τομέας Σύνολο 217 Συλλογική βάση POCI Ατομική βάση Συλλογική βάση Σύνολο Ατομική βάση 25 83 1.637 195 1.288 73 3.300 83 174 1.304 3.346 880 817 6.605 5 2 6 319 5 21 358 12 35 219 557 141 140 1.103 4 2 1 18 11 1 160 9 - 516 317 82 75 9 - 95 124 - 867 470 84 16 32 492 608 354 132 1.633 1 4 1 25 2 18 3 1 1 32 55 4 91 36 101 59 29 15 32 2 15 11 - 95 36 184 161 61 1 7 59 228 36 17 348 9 1 46 - 268 - 401 4 212 - 262 - 1.198 6 107 257 2.941 3.541 2.167 890 9.904 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Όμιλος 31/12/2019 Δάνεια Ιδιωτών Δάνεια προς Εταιρείες και τον Δημόσιο Τομέα Χρηματοοικονομικά ιδρύματα Βιομηχανία/ Βιοτεχνία Κατασκευές Εταιρείες Ακινήτων Χρηματοδότηση Έργων Χονδρεμπόριο και λιανεμπόριο Ναυτιλιακές Εταιρείες Ακτοπλοϊκές Εταιρείες Ξενοδοχεία Γεωργία Ενέργεια Μεταφορές και Εφοδιαστική Αλυσίδα Λοιποί κλάδοι Δημόσιος Τομέας Σύνολο 218 Προβλέψεις για απομειώσεις σε δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 Συλλογική βάση POCI Ατομική βάση Συλλογική βάση Σύνολο Ατομική βάση 33 95 1.594 205 1.284 77 3.288 85 143 1.259 4.246 877 1.089 7.699 2 1 5 572 5 21 606 9 22 208 787 141 195 1.362 7 11 2 14 8 - 159 16 - 630 361 54 76 9 - 141 138 3 1.027 544 59 10 32 476 700 353 158 1.729 2 1 5 2 25 5 13 3 1 31 48 4 124 41 143 78 13 17 28 1 15 12 - 132 43 224 171 45 1 3 53 177 34 20 289 7 1 39 - 257 - 562 4 212 - 386 - 1.463 5 117 238 2.853 4.451 2.161 1.166 10.986 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Όμιλος Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 31/12/2020 Δάνεια Iδιωτών Δάνεια προς Εταιρείες και τον Δημόσιο Τομέα Χρηματοοικονομικά ιδρύματα Βιομηχανία/ Βιοτεχνία Κατασκευές Εταιρείες Ακινήτων Χρηματοδότηση Έργων Χονδρεμπόριο και λιανεμπόριο Ναυτιλιακές Εταιρείες Ακτοπλοϊκές Εταιρείες Ξενοδοχεία Γεωργία Ενέργεια Μεταφορές και Εφοδιαστική Αλυσίδα Λοιποί κλάδοι Δημόσιος Τομέας Σύνολο 219 Συλλογική βάση POCI Ατομική βάση Συλλογική βάση Σύνολο Ατομική βάση 6.481 2.573 2.820 216 2.054 40 14.183 14.478 2.579 1.364 5.454 815 750 25.441 255 21 3 644 7 9 939 2.434 456 225 1.005 130 159 4.407 471 570 1.640 226 108 19 157 26 - 729 559 64 82 21 3 108 144 4 1.773 1.429 1.730 2.021 415 408 665 228 139 3.876 1.372 125 949 299 820 50 796 56 23 98 102 6 362 81 591 116 36 85 47 2 97 16 - 1.784 207 2.615 636 886 302 62 50 204 23 5 646 1.512 1.709 347 - 287 - 394 7 185 2 70 - 2.794 1.719 20.959 5.152 4.184 5.670 2.869 790 39.624 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Όμιλος 31/12/2019 Δάνεια Iδιωτών Δάνεια προς Εταιρείες και τον Δημόσιο Τομέα Χρηματοοικονομικά ιδρύματα Βιομηχανία/ Βιοτεχνία Κατασκευές Εταιρείες Ακινήτων Χρηματοδότηση Έργων Χονδρεμπόριο και λιανεμπόριο Ναυτιλιακές Εταιρείες Ακτοπλοϊκές Εταιρείες Ξενοδοχεία Γεωργία Ενέργεια Μεταφορές και Εφοδιαστική Αλυσίδα Λοιποί κλάδοι Δημόσιος Τομέας Σύνολο 220 Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 Συλλογική Ατομική βάση βάση POCI Συλλογική Ατομική βάση βάση Σύνολο 6.647 2.724 2.966 220 2.216 41 14.815 13.215 2.037 1.571 5.761 970 792 24.347 116 101 3 662 5 15 902 1.803 426 226 1.088 146 142 3.832 514 614 1.516 192 92 28 181 72 1 779 559 38 117 28 - 155 143 3 1.939 1.509 1.586 1.695 276 430 715 238 161 3.515 1.229 94 1.063 283 986 54 30 415 36 19 2 180 103 5 374 86 513 130 42 134 48 2 82 15 - 1.659 211 2.387 616 1.054 176 49 50 385 28 11 699 1.388 1.739 316 1 318 - 382 7 223 3 64 - 2.690 1.749 19.862 4.761 4.538 5.980 3.187 834 39.162 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Εταιρεία Υπόλοιπα προ προβλέψεων δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 31/12/2020 Συλλογική βάση POCI Ατομική βάση Συλλογική βάση Σύνολο Ατομική βάση Δάνεια Ιδιωτών Δάνεια προς Εταιρείες και τον Δημόσιο Τομέα Χρηματοοικονομικά ιδρύματα Βιομηχανία/ Βιοτεχνία Κατασκευές Εταιρείες Ακινήτων Χρηματοδότηση Έργων Χονδρεμπόριο και λιανεμπόριο Ναυτιλιακές Εταιρείες Ακτοπλοϊκές Εταιρείες Ξενοδοχεία Γεωργία Ενέργεια Μεταφορές και Εφοδιαστική Αλυσίδα Λοιποί κλάδοι Δημόσιος Τομέας 21 349 1.728 161 983 44 3.286 5 16 967 1.414 594 397 3.393 - - 4 80 3 13 100 - 3 176 288 124 84 674 - 1 1 - 140 11 - 346 66 9 71 8 - 61 36 - 620 122 9 3 5 355 334 226 114 1.036 - 1 - 44 44 1 65 26 - 13 21 1 8 13 - 131 105 3 - 2 27 31 17 8 84 1 - 3 - 165 - 163 6 110 - 60 - 503 6 Σύνολο 26 365 2.695 1.575 1.577 442 6.679 221 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Εταιρεία 31/12/2019 Δάνεια Ιδιωτών Δάνεια προς Εταιρείες και τον Δημόσιο Τομέα Χρηματοοικονομικά ιδρύματα Βιομηχανία/ Βιοτεχνία Κατασκευές Εταιρείες Ακινήτων Χρηματοδότηση Έργων Χονδρεμπόριο και λιανεμπόριο Ναυτιλιακές Εταιρείες Ακτοπλοϊκές Εταιρείες Ξενοδοχεία Γεωργία Ενέργεια Μεταφορές και Εφοδιαστική Αλυσίδα Λοιποί κλάδοι Δημόσιος Τομέας Σύνολο 222 Υπόλοιπα προ προβλέψεων δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 Συλλογική βάση POCI Ατομική βάση Συλλογική βάση Σύνολο Ατομική βάση 6.671 2.819 4.560 423 3.501 119 18.093 14.444 1.961 2.494 10.064 1.767 1.773 32.502 1.750 102 8 1.345 10 36 3.251 1.696 321 412 1.818 279 321 4.847 451 713 1.543 197 141 28 308 25 1 1.359 1.000 112 190 30 - 291 256 7 2.797 2.166 1.690 1.496 272 859 1.280 581 308 4.797 1.231 95 1.006 269 994 59 30 382 38 14 2 106 145 8 498 128 612 207 55 132 76 4 87 27 - 1.791 254 2.326 762 1.074 151 42 89 559 54 29 924 1.314 1.735 333 1 530 - 1.079 10 408 3 410 - 4.075 1.749 21.115 4.780 7.054 10.488 5.268 1.891 50.595 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Εταιρεία Προβλέψεις για απομειώσεις σε δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 31/12/2020 Δάνεια Ιδιωτών Δάνεια προς εταιρείες και τον Δημόσιο Τομέα Χρηματοοικονομικά ιδρύματα Βιομηχανία/ Βιοτεχνία Κατασκευές Εταιρείες Ακινήτων Χρηματοδότηση Έργων Χονδρεμπόριο και λιανεμπόριο Ναυτιλιακές Εταιρείες Ακτοπλοϊκές Εταιρείες Ξενοδοχεία Γεωργία Ενέργεια Μεταφορές και Εφοδιαστική Αλυσίδα Λοιποί κλάδοι Δημόσιος Τομέας Σύνολο 223 Συλλογική βάση POCI Ατομική βάση Συλλογική βάση Σύνολο Ατομική βάση - 7 539 68 394 26 1.035 - 1 526 718 345 229 1.819 - - 3 59 3 10 74 - - 95 140 71 40 345 - - 79 3 - 197 30 1 38 4 - 32 19 - 346 56 1 - - 208 161 142 67 579 - - 12 17 1 18 11 - 6 10 - 3 6 - 39 43 2 - - 17 15 11 5 49 - - 91 - 82 4 61 - 47 - 281 4 - 8 1.065 786 739 256 2.854 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Εταιρεία 31/12/2019 Δάνεια Ιδιωτών Δάνεια προς εταιρείες και τον Δημόσιο Τομέα Χρηματοοικονομικά ιδρύματα Βιομηχανία/ Βιοτεχνία Κατασκευές Εταιρείες Ακινήτων Χρηματοδότηση Έργων Χονδρεμπόριο και λιανεμπόριο Ναυτιλιακές Εταιρείες Ακτοπλοϊκές Εταιρείες Ξενοδοχεία Γεωργία Ενέργεια Μεταφορές και Εφοδιαστική Αλυσίδα Λοιποί κλάδοι Δημόσιος Τομέας Σύνολο 224 Προβλέψεις για απομειώσεις σε δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 Συλλογική βάση POCI Ατομική βάση Συλλογική βάση Σύνολο Ατομική βάση 32 95 1.594 204 1.284 77 3.286 77 138 1.198 4.249 848 998 7.508 2 1 5 662 5 21 696 8 21 199 751 138 180 1.296 7 6 2 14 7 - 152 9 - 609 420 70 74 8 - 136 116 3 993 566 75 9 31 463 594 346 149 1.592 2 1 5 2 25 5 12 3 1 28 48 4 124 41 126 77 13 15 28 1 10 12 - 132 43 197 169 44 1 3 46 176 27 18 272 6 1 38 - 244 - 583 3 205 - 353 - 1.428 5 109 233 2.793 4.452 2.132 1.075 10.794 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Εταιρεία Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 31/12/2020 Δάνεια Ιδιωτών Δάνεια προς Εταιρείες και τον Δημόσιο Τομέα Χρηματοοικονομικά ιδρύματα Βιομηχανία/ Βιοτεχνία Κατασκευές Εταιρείες Ακινήτων Χρηματοδότηση Έργων Χονδρεμπόριο και λιανεμπόριο Ναυτιλιακές Εταιρείες Ακτοπλοϊκές Εταιρείες Ξενοδοχεία Γεωργία Ενέργεια Μεταφορές και Εφοδιαστική Αλυσίδα Λοιποί κλάδοι Δημόσιος Τομέας Σύνολο 225 Συλλογική βάση POCI Ατομική βάση Συλλογική βάση Σύνολο Ατομική βάση 21 342 1.189 93 589 18 2.252 5 15 441 696 249 168 1.574 - - 1 20 1 4 26 - 3 81 148 53 44 329 - 1 1 - 62 8 - 149 36 8 33 4 - 29 17 - 274 66 8 3 4 146 172 84 47 457 - 1 - 31 27 - 47 16 - 7 12 1 5 7 - 92 62 1 - 1 10 15 6 2 35 1 - 3 - 75 - 81 2 49 - 13 - 222 2 26 357 1.631 789 838 186 3.826 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Εταιρεία 31/12/2019 Δάνεια Ιδιωτών Δάνεια προς Εταιρείες και τον Δημόσιο Τομέα Χρηματοοικονομικά ιδρύματα Βιομηχανία/ Βιοτεχνία Κατασκευές Εταιρείες Ακινήτων Χρηματοδότηση Έργων Χονδρεμπόριο και λιανεμπόριο Ναυτιλιακές Εταιρείες Ακτοπλοϊκές Εταιρείες Ξενοδοχεία Γεωργία Ενέργεια Μεταφορές και Εφοδιαστική Αλυσίδα Λοιποί κλάδοι Δημόσιος Τομέας Σύνολο Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 Συλλογική Ατομική βάση βάση POCI Συλλογική Ατομική βάση βάση Σύνολο 6.638 2.724 2.966 220 2.216 41 14.807 14.367 1.822 1.295 5.816 919 775 24.994 1.748 101 3 683 5 15 2.555 1.688 300 213 1.068 141 141 3.551 444 707 1.541 183 134 28 156 17 1 751 581 42 116 22 - 155 140 3 1.805 1.600 1.615 1.487 241 396 686 235 159 3.205 1.229 94 1.002 267 969 54 30 369 35 13 2 77 97 4 374 86 486 130 42 118 48 2 78 15 - 1.659 211 2.129 593 1.030 150 39 43 383 26 11 652 1.308 1.734 295 1 287 - 497 7 203 3 57 - 2.646 1.744 21.005 4.547 4.261 6.035 3.136 816 39.801 Οι πίνακες που ακολουθούν παραθέτουν την πιστωτική ποιότητα, ανά στάδιο, ανά κατηγορία δανειακού χαρτοφυλακίου του Ομίλου και της Εταιρείας την 31η Δεκεμβρίου 2020 και 2019. 226 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Στεγαστικά Δάνεια Όμιλος 31/12/2020 Στεγαστικά Δάνεια - Εσωτερική διαβάθμιση Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο 4.820 - - - 4.820 443 - - - 443 Προσωρινή καθυστέρηση - 2.110 - 329 2.439 Σε αθέτηση - - 3.581 2.161 5.742 Ισχυρή Προτεινόμενη Υπόλοιπα προ προβλέψεων 5.264 2.110 3.581 2.490 13.445 Ισχυρή 1 - - - 1 Προτεινόμενη - - - - - Προσωρινή καθυστέρηση - 31 - 6 36 Σε αθέτηση - - 970 723 1.694 Σύνολο Πρόβλεψης 2 31 970 729 1.732 Σύνολο Υπολοίπου 5.262 2.079 2.611 1.761 11.713 Αξία εξασφαλίσεων 4.961 1.915 2.773 1.966 11.614 Όμιλος 31/12/2019 Ισχυρή Προτεινόμενη Προσωρινή καθυστέρηση Σε αθέτηση Στεγαστικά Δάνεια - Εσωτερική διαβάθμιση Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο 4.808 - - - 4.808 590 - - - 590 - 2.236 - 302 2.538 - - 3.679 2.299 5.978 5.399 2.236 3.679 2.601 13.914 Ισχυρή 2 - - - 2 Προτεινόμενη 1 - - - 1 Προσωρινή καθυστέρηση - 35 - 6 41 Υπόλοιπα προ προβλέψεων Σε αθέτηση - - 942 700 1.643 Σύνολο Πρόβλεψης 2 35 942 707 1.686 Σύνολο Υπολοίπου 5.396 2.201 2.737 1.895 12.228 Αξία εξασφαλίσεων 5.075 2.004 2.859 2.067 12.006 227 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Εταιρεία 31/12/2020 Ισχυρή Στεγαστικά Δάνεια - Εσωτερική διαβάθμιση Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο 15 - - - 15 Προτεινόμενη 2 - - - 2 Προσωρινή καθυστέρηση - 324 - 35 359 Σε αθέτηση - - 1.651 841 2.492 Υπόλοιπα προ προβλέψεων 17 324 1.651 876 2.868 Ισχυρή - - - - - Προτεινόμενη - - - - - Προσωρινή καθυστέρηση - 4 - - 4 Σε αθέτηση - - 473 312 785 Σύνολο Πρόβλεψης - 4 473 313 790 Σύνολο Υπολοίπου 17 320 1.177 564 2.078 Αξία εξασφαλίσεων 16 301 1.304 692 2.313 Εταιρεία 31/12/2019 Ισχυρή Προτεινόμενη Προσωρινή καθυστέρηση Σε αθέτηση Στεγαστικά Δάνεια - Εσωτερική διαβάθμιση Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο 4.808 - - - 4.808 590 - - - 590 - 2.236 - 302 2.538 - - 3.678 2.299 5.977 5.398 2.236 3.678 2.601 13.914 Ισχυρή 2 - - - 2 Προτεινόμενη 1 - - - 1 Προσωρινή καθυστέρηση - 35 - 6 41 Υπόλοιπα προ προβλέψεων Σε αθέτηση - - 941 700 1.642 Σύνολο Πρόβλεψης 2 35 941 707 1.685 Σύνολο Υπολοίπου 5.396 2.201 2.737 1.895 12.228 Αξία εξασφαλίσεων 5.075 2.004 2.859 2.067 12.005 228 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Καταναλωτικά, Προσωπικά και Λοιπά Δάνεια Όμιλος 31/12/2020 Καταναλωτικά, Προσωπικά και Λοιπά Δάνεια - Εσωτερική διαβάθμιση Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο 832 - - - 832 59 - - - 59 Προσωρινή καθυστέρηση - 435 - 97 532 Σε αθέτηση - - 1.106 777 1.883 891 435 1.106 874 3.307 Ισχυρή Προτεινόμενη Υπόλοιπα προ προβλέψεων Ισχυρή 19 - - - 19 Προτεινόμενη 2 - - - 2 Προσωρινή καθυστέρηση - 44 - 21 65 Σε αθέτηση - - 707 530 1.236 Σύνολο Πρόβλεψης 21 44 707 550 1.322 Σύνολο Υπολοίπου 870 392 400 323 1.985 Αξία εξασφαλίσεων 392 161 273 251 1.076 Όμιλος 31/12/2019 Ισχυρή Προτεινόμενη Προσωρινή καθυστέρηση Σε αθέτηση Υπόλοιπα προ προβλέψεων Ισχυρή Καταναλωτικά, Προσωπικά και Λοιπά Δάνεια - Εσωτερική διαβάθμιση Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο 808 - - - 808 80 - - - 80 - 441 - 110 551 - - 1.119 814 1.933 888 441 1.119 924 3.372 25 - - - 25 Προτεινόμενη 3 - - - 3 Προσωρινή καθυστέρηση - 53 - 28 81 Σε αθέτηση - - 698 543 1.241 Σύνολο Πρόβλεψης 28 53 698 571 1.350 Σύνολο Υπολοίπου 860 388 422 353 2.022 Αξία εξασφαλίσεων 362 167 267 258 1.054 229 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Εταιρεία 31/12/2020 Καταναλωτικά, Προσωπικά και Λοιπά Δάνεια - Εσωτερική διαβάθμιση Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο Ισχυρή 3 - - - 3 Προτεινόμενη 1 - - - 1 Προσωρινή καθυστέρηση - 25 - 3 28 Σε αθέτηση - - 207 133 340 Υπόλοιπα προ προβλέψεων 4 25 207 136 372 Ισχυρή - - - - - Προτεινόμενη - - - - - Προσωρινή καθυστέρηση - 3 - - 4 Σε αθέτηση - - 107 93 200 Σύνολο Πρόβλεψης - 3 107 94 204 Σύνολο Υπολοίπου 3 22 100 42 168 Αξία εξασφαλίσεων 1 13 88 39 142 Εταιρεία 31/12/2019 Ισχυρή Προτεινόμενη Προσωρινή καθυστέρηση Σε αθέτηση Καταναλωτικά, Προσωπικά και Λοιπά Δάνεια - Εσωτερική διαβάθμιση Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο 808 - - - 808 73 - - - 73 - 441 - 110 551 - - 1.119 814 1.933 881 441 1.119 924 3.364 25 - - - 25 Προτεινόμενη 3 - - - 3 Προσωρινή καθυστέρηση - 53 - 28 81 Υπόλοιπα προ προβλέψεων Ισχυρή Σε αθέτηση - - 697 543 1.241 Σύνολο Πρόβλεψης 28 53 697 571 1.350 Σύνολο Υπολοίπου 852 388 421 353 2.014 Αξία εξασφαλίσεων 354 167 267 258 1.046 230 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Πιστωτικές Κάρτες Όμιλος 31/12/2020 Ισχυρή Πιστωτικές κάρτες - Εσωτερική διαβάθμιση Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο 348 - - - 348 Προτεινόμενη 3 - - - 3 Προσωρινή καθυστέρηση - 110 - - 110 Σε αθέτηση - - 180 90 270 Υπόλοιπα προ προβλέψεων 351 110 180 90 731 Ισχυρή 2 - - - 2 Προτεινόμενη - - - - - Προσωρινή καθυστέρηση - 8 - - 8 Σε αθέτηση - - 155 81 236 Σύνολο Πρόβλεψης 2 8 155 81 246 Σύνολο Υπολοίπου 349 102 25 9 485 Αξία εξασφαλίσεων - - 7 5 12 Όμιλος 31/12/2019 Πιστωτικές κάρτες - Εσωτερική διαβάθμιση Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο 388 - - - 388 Προτεινόμενη 4 - - - 4 Προσωρινή καθυστέρηση - 143 - - 143 Σε αθέτηση - - 187 94 281 Ισχυρή Υπόλοιπα προ προβλέψεων 392 143 187 94 816 Ισχυρή 2 - - - 2 Προτεινόμενη - - - - - Προσωρινή καθυστέρηση - 7 - - 7 Σε αθέτηση - - 159 84 243 Σύνολο Πρόβλεψης 2 7 159 84 251 Σύνολο Υπολοίπου 391 136 28 10 565 Αξία εξασφαλίσεων - - 7 5 12 231 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Εταιρεία 31/12/2020 Πιστωτικές κάρτες - Εσωτερική διαβάθμιση Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο Ισχυρή - - - - - Προτεινόμενη - - - - - Προσωρινή καθυστέρηση - - - - - Σε αθέτηση - - 31 16 47 Υπόλοιπα προ προβλέψεων - - 31 16 47 Ισχυρή - - - - - Προτεινόμενη - - - - - Προσωρινή καθυστέρηση - - - - - Σε αθέτηση - - 26 14 41 Σύνολο Πρόβλεψης - - 26 14 41 Σύνολο Υπολοίπου - - 4 2 6 Αξία εξασφαλίσεων - - 3 1 4 Εταιρεία 31/12/2019 Πιστωτικές κάρτες - Εσωτερική διαβάθμιση Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο 387 - - - 387 Προτεινόμενη 4 - - - 4 Προσωρινή καθυστέρηση - 143 - - 143 Ισχυρή Σε αθέτηση - - 187 94 281 392 143 187 94 816 Ισχυρή 1 - - - 1 Προτεινόμενη - - - - - Προσωρινή καθυστέρηση - 7 - - 7 Σε αθέτηση - - 159 84 243 Σύνολο Πρόβλεψης 2 7 159 84 251 Σύνολο Υπολοίπου 390 136 28 10 564 Αξία εξασφαλίσεων - - 7 5 12 Υπόλοιπα προ προβλέψεων 232 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Μεγάλες Επιχειρήσεις Όμιλος 31/12/2020 Μεγάλες Επιχειρήσεις - Εσωτερική διαβάθμιση Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο Ισχυρή 6.602 - - - 6.602 Προτεινόμενη 1.238 59 - - 1.298 Προσωρινή καθυστέρηση - 1.092 15 61 1.168 Σε αθέτηση - - 3.375 307 3.682 7.841 1.151 3.390 368 12.749 Υπόλοιπα προ προβλέψεων Ισχυρή 18 - - - 18 Προτεινόμενη 35 1 - - 36 Προσωρινή καθυστέρηση - 63 6 3 72 Σε αθέτηση - - 1.210 167 1.376 Σύνολο Πρόβλεψης 53 64 1.216 169 1.502 Σύνολο Υπολοίπου 7.788 1.087 2.174 199 11.247 Αξία εξασφαλίσεων 4.055 692 1.122 173 6.042 Όμιλος 31/12/2019 Μεγάλες Επιχειρήσεις - Εσωτερική διαβάθμιση Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο Ισχυρή 5.740 - - - 5.740 Προτεινόμενη 1.271 76 - - 1.347 Προσωρινή καθυστέρηση - 790 - 111 901 Σε αθέτηση - - 4.222 412 4.634 Υπόλοιπα προ προβλέψεων 7.011 865 4.222 523 12.621 Ισχυρή 23 - - - 23 Προτεινόμενη 29 1 - - 30 Προσωρινή καθυστέρηση - 37 - 5 42 Σε αθέτηση - - 1.752 231 1.983 Σύνολο Πρόβλεψης 52 38 1.752 236 2.078 Σύνολο Υπολοίπου 6.959 827 2.470 286 10.543 Αξία εξασφαλίσεων 3.466 503 1.628 290 5.887 233 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Εταιρεία 31/12/2020 Μεγάλες Επιχειρήσεις - Εσωτερική διαβάθμιση Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο Ισχυρή 1 - - - 1 Προτεινόμενη - - - - - Προσωρινή καθυστέρηση - 1 - - 1 Σε αθέτηση - - 214 74 288 Υπόλοιπα προ προβλέψεων 1 1 214 74 291 Ισχυρή - - - - - Προτεινόμενη - - - - - Προσωρινή καθυστέρηση - - - - - Σε αθέτηση - - 146 52 197 Σύνολο Πρόβλεψης - - 146 52 197 Σύνολο Υπολοίπου 1 1 68 23 93 Αξία εξασφαλίσεων 1 - 38 19 58 Εταιρεία 31/12/2019 Μεγάλες Επιχειρήσεις - Εσωτερική διαβάθμιση Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο Ισχυρή 6.030 - - - 6.030 Προτεινόμενη 2.584 - - - 2.584 - 885 - 111 996 Προσωρινή καθυστέρηση Σε αθέτηση - - 4.561 396 4.957 8.614 885 4.561 507 14.568 Ισχυρή 22 - - - 22 Προτεινόμενη 29 - - - 29 - 37 - 5 42 Υπόλοιπα προ προβλέψεων Προσωρινή καθυστέρηση Σε αθέτηση - - 1.999 223 2.221 Σύνολο Πρόβλεψης 51 37 1.999 228 2.315 Σύνολο Υπολοίπου 8.563 848 2.563 279 12.253 Αξία εξασφαλίσεων 3.425 410 1.595 281 5.712 234 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Μικρομεσαίες επιχειρήσεις Όμιλος 31/12/2020 Μικρομεσαίες επιχειρήσεις - Εσωτερική διαβάθμιση Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο 4.315 - - - 4.315 694 83 - - 777 Προσωρινή καθυστέρηση - 1.520 27 117 1.663 Σε αθέτηση - - 8.040 2.776 10.816 5.010 1.603 8.067 2.892 17.572 Ισχυρή Προτεινόμενη Υπόλοιπα προ προβλέψεων Ισχυρή Στάδιο 1 20 - - - 20 Προτεινόμενη 8 2 - - 10 Προσωρινή καθυστέρηση - 108 19 3 131 Σε αθέτηση - - 3.412 1.524 4.936 Σύνολο Πρόβλεψης 28 110 3.431 1.528 5.097 Σύνολο Υπολοίπου 4.981 1.493 4.636 1.365 12.475 Αξία εξασφαλίσεων 2.703 1.154 4.219 1.317 9.393 Όμιλος 31/12/2019 Μικρομεσαίες επιχειρήσεις - Εσωτερική διαβάθμιση Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο Ισχυρή 3.519 - - - 3.519 Προτεινόμενη 1.030 76 - - 1.105 Προσωρινή καθυστέρηση - 1.238 99 171 1.508 Σε αθέτηση - - 8.504 3.033 11.537 Υπόλοιπα προ προβλέψεων 4.549 1.314 8.603 3.204 17.670 Ισχυρή 18 - - - 18 Προτεινόμενη 13 1 - - 15 Προσωρινή καθυστέρηση - 104 77 7 187 Σε αθέτηση - - 3.672 1.723 5.395 Σύνολο Πρόβλεψης 32 105 3.749 1.730 5.615 Σύνολο Υπολοίπου 4.518 1.209 4.854 1.474 12.054 Aξία εξασφαλίσεων 2.713 942 4.426 1.409 9.490 235 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Εταιρεία 31/12/2020 Μικρομεσαίες επιχειρήσεις - Εσωτερική διαβάθμιση Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο Ισχυρή 4 - - - 4 Προτεινόμενη - - - - - Προσωρινή καθυστέρηση - 15 - 1 16 Σε αθέτηση - - 2.160 915 3.076 Υπόλοιπα προ προβλέψεων 4 15 2.160 917 3.097 Ισχυρή - - - - - Προτεινόμενη - - - - - Προσωρινή καθυστέρηση - 1 - - 1 Σε αθέτηση - - 1.094 523 1.617 Σύνολο Πρόβλεψης - 1 1.094 523 1.618 Σύνολο Υπολοίπου 4 14 1.066 394 1.479 Αξία εξασφαλίσεων 4 12 1.042 399 1.457 Εταιρεία 31/12/2019 Ισχυρή Προτεινόμενη Μικρομεσαίες επιχειρήσεις - Εσωτερική διαβάθμιση Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο 3.176 - - - 3.176 918 - - - 918 Προσωρινή καθυστέρηση - 1.075 - 171 1.246 Σε αθέτηση - - 7.986 2.859 10.845 Υπόλοιπα προ προβλέψεων 4.094 1.075 7.986 3.030 16.186 Ισχυρή 12 - - - 12 Προτεινόμενη 13 - - - 13 Προσωρινή καθυστέρηση - 101 - 7 108 Σε αθέτηση - - 3.445 1.611 5.056 Σύνολο Πρόβλεψης 25 101 3.445 1.618 5.188 Σύνολο Υπολοίπου 4.070 974 4.541 1.412 10.997 Αξία εξασφαλίσεων 2.297 720 4.076 1.351 8.443 236 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Δημόσιος Τομέας Όμιλος 31/12/2020 Δημόσιος Τομέας - Εσωτερική διαβάθμιση Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο 1.699 - - - 1.699 11 - - - 11 Προσωρινή καθυστέρηση - - - 2 3 Σε αθέτηση - - 11 - 11 Ισχυρή Προτεινόμενη Υπόλοιπα προ προβλέψεων 1.710 - 11 3 1.724 Ισχυρή 1 - - - 1 Προτεινόμενη - - - - - Προσωρινή καθυστέρηση - - - - - Σε αθέτηση - - 4 - 4 Σύνολο Πρόβλεψης 1 - 4 - 6 Σύνολο Υπολοίπου 1.709 - 7 2 1.718 Αξία εξασφαλίσεων 1.630 - 4 - 1.634 Όμιλος 31/12/2019 Ισχυρή Δημόσιος Τομέας - Εσωτερική διαβάθμιση Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο 1.734 - - - 1.734 Προτεινόμενη 5 - - - 5 Προσωρινή καθυστέρηση - 1 - 3 3 Σε αθέτηση - - 11 0 11 Υπόλοιπα προ προβλέψεων 1.740 1 11 3 1.754 Ισχυρή 1 - - - 1 Προτεινόμενη - - - - - Προσωρινή καθυστέρηση - - - - - Σε αθέτηση - - 4 - 4 Σύνολο Πρόβλεψης 1 - 4 - 5 Σύνολο Υπολοίπου 1.739 1 7 3 1.749 Αξία εξασφαλίσεων 1.657 - 4 - 1.661 237 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Εταιρεία 31/12/2020 Δημόσιος Τομέας - Εσωτερική διαβάθμιση Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο Ισχυρή - - - - - Προτεινόμενη - - - - - Προσωρινή καθυστέρηση - - - - - Σε αθέτηση - - 6 - 6 Υπόλοιπα προ προβλέψεων - - 6 - 6 Ισχυρή - - - - - Προτεινόμενη - - - - - Προσωρινή καθυστέρηση - - - - - Σε αθέτηση - - 4 - 4 Σύνολο Πρόβλεψης - - 4 - 4 Σύνολο Υπολοίπου - - 2 - 2 Αξία εξασφαλίσεων - - - - - Εταιρεία 31/12/2019 Ισχυρή Δημόσιος Τομέας - Εσωτερική διαβάθμιση Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο 1.730 - - - 1.730 Προτεινόμενη 5 - - - 5 Προσωρινή καθυστέρηση - 1 - 3 3 Σε αθέτηση - - 11 - 11 Υπόλοιπα προ προβλέψεων 1.735 1 11 3 1.749 Ισχυρή 1 - - - 1 Προτεινόμενη - - - - - Προσωρινή καθυστέρηση - - - - - Σε αθέτηση - - 4 - 4 Σύνολο Πρόβλεψης 1 - 4 - 5 Σύνολο Υπολοίπου 1.734 1 7 3 1.744 Αξία εξασφαλίσεων 1.652 - 4 - 1.656 238 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Ο Όμιλος και η Εταιρεία δεν έχουν χρηματοδοτήσει κανένα άνοιγμα στο Δημόσιο Τομέα εκτός Ελλάδος την 31η Δεκεμβρίου 2020 και 2019. Η ανάλυση της κίνησης υπολοίπων, προ προβλέψεων, και της αντίστοιχης κίνησης πρόβλεψης αναφορικά με το δανειακό χαρτοφυλάκιο ιδιωτών του Ομίλου για το 2020 είναι η ακόλουθη: Όμιλος Δάνεια Ιδιωτών - Κίνηση υπολοίπων προ προβλέψεων Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο 6.679 2.819 4.985 3.619 18.103 - - - - - Νέα περιουσιακά στοιχεία δημιουργημένα ή αποκτηθέντα 435 10 1 - 446 Λοιπά υπόλοιπα Mεικτής λογιστικής αξίας/Αποπληρωμές (901) (188) (46) (188) (1.323) Πωληθέντα περιουσιακά στοιχεία Αποαναγνωρισμένα περιουσιακά στοιχεία (εξαιρουμένων των διαγραφών) Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 2 - - - - - - - - - - (1.438) 1.438 Υπόλοιπα προ προβλέψεων την 1/1/2020 Μεταφορά (στα)/ από διακρατούμενα προς πώληση Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 3 (50) Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 1 1.632 Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 3 Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 1 Διαγραφές τόκων που αναγνωρίζονται από μεταβολή της παρούσας αξίας της πρόβλεψης Διαγραφές Συναλλαγματικές διαφορές και λοιπές κινήσεις Υπόλοιπα προ προβλέψεων την 31/12/2020 239 - (1.632) (486) 486 - - - 626 (626) - 164 69 175 149 558 - Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 2 Μεταβολή της παρούσας αξίας της πρόβλεψης 50 - (1) (91) (79) (172) (6) (2) (69) (48) (124) (11) 6.506 2 2.656 2 4.868 1 3.454 (5) 17.483 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Όμιλος Δάνεια Ιδιωτών - Κίνηση πρόβλεψης Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο Πρόβλεψη αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών την 1/1/2020 Μεταφορά (στα)/ από διακρατούμενα προς πώληση 33 95 1.799 1.361 3.288 - - - - - Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 2 (9) 9 Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 3 (1) Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 1 44 Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 3 Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 1 Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 2 Ζημίες/ (αναστοφές) απομείωσης για τη χρήση (κατάσταση αποτελεσμάτων) Ζημίες απομείωσης για νέα χρηματοοικονομικά στοιχεία δημιουργημένα ή αγορασμένα (κατάσταση αποτελεσμάτων) Ανακτήσεις διαγραφέντων ποσών (κατάσταση αποτελεσμάτων) Μεταβολή της παρούσας αξίας της πρόβλεψης Διαγραφές τόκων που αναγνωρίζονται από μεταβολή της παρούσας αξίας της πρόβλεψης Διαγραφές Αποαναγνωρισμένα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία Συναλλαγματικές διαφορές και λοιπές κινήσεις Πρόβλεψη αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών την 31/12/2020 - 1 - (44) 34 - - - 65 (65) - (26) (5) 196 98 264 - - - - - (34) - - - - - - - 1 87 79 167 - (1) (91) (79) (172) (6) (2) (69) (48) (124) - - - - - (10) (2) (61) (51) (124) 25 83 1.832 1.361 3.300 Η ανάλυση της κίνησης υπολοίπων, προ προβλέψεων, και της αντίστοιχης κίνησης πρόβλεψης αναφορικά με το δανειακό χαρτοφυλάκιο ιδιωτών της Εταιρείας για το 2020 είναι η ακόλουθη: 240 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Εταιρεία Υπόλοιπα προ προβλέψεων την 1/1/2020 Μεταφορά (στα)/ από διακρατούμενα προς πώληση Νέα περιουσιακά στοιχεία δημιουργημένα ή αποκτηθέντα Λοιπά υπόλοιπα Mεικτής λογιστικής αξίας/Αποπληρωμές Αποαναγνωρισμένα περιουσιακά στοιχεία (εξαιρουμένων των διαγραφών) Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 2 Δάνεια Ιδιωτών - Κίνηση υπολοίπων προ προβλέψεων Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο 6.671 2.819 4.984 3.619 18.093 - - - - - 435 (900) 10 (188) (46) (188) 445 (1.322) - - - - - (1.437) 1.437 Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 3 (50) Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 1 1.632 Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 3 Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 1 Διαγραφές τόκων που αναγνωρίζονται από μεταβολή της παρούσας αξίας της πρόβλεψης Διαγραφές Συναλλαγματικές διαφορές και λοιπές κινήσεις Εισφορά στο νέο πιστωτικό ίδρυμα Υπόλοιπα προ προβλέψεων την 31/12/2020 241 - 50 - (1.632) 486 - - - 626 (626) - 164 69 175 149 558 - (1) (91) (79) (172) (6) (2) (68) (48) (123) (486) - Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 2 Μεταβολή της παρούσας αξίας της πρόβλεψης - (13) 2 3 1 (7) (6.475) 21 (2.307) 349 (2.978) 1.889 (2.426) 1.028 (14.186) 3.287 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Εταιρεία Δάνεια Ιδιωτών -Κίνηση πρόβλεψης Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο Πρόβλεψη αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών την 1/1/2020 Μεταφορά (στα)/ από διακρατούμενα προς πώληση 32 95 1.798 1.361 3.286 - - - - - Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 2 (9) 9 Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 3 (1) Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 1 44 Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 3 Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 2 Ζημίες/ (αναστροφές) απομείωσης για τη χρήση (κατάσταση αποτελεσμάτων) Μεταβολή της παρούσας αξίας της πρόβλεψης Διαγραφές τόκων που αναγνωρίζονται από μεταβολή της παρούσας αξίας της πρόβλεψης Διαγραφές Αποαναγνωρισμένα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία Συναλλαγματικές διαφορές και λοιπές κινήσεις Εισφορά στο νέο πιστωτικό ίδρυμα Πρόβλεψη αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών την 31/12/2020 - 1 - (44) (34) 34 - 65 (65) - (26) (5) 196 98 264 - 1 87 79 167 - (1) (91) (79) (172) (6) (2) (68) (48) (123) - - - - - (10) (2) (61) (51) (124) (24) (76) (1.225) (940) (2.265) - 7 607 420 1.035 Η ανάλυση της κίνησης υπολοίπων, προ προβλέψεων, και της αντίστοιχης κίνησης πρόβλεψης αναφορικά με το δανειακό χαρτοφυλάκιο ιδιωτών του Ομίλου για το 2019 είναι η ακόλουθη: 242 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Όμιλος Υπόλοιπα προ προβλέψεων την 1/1/2019 Δάνεια Ιδιωτών - Κίνηση υπολοίπων προ προβλέψεων Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο 7.049 2.820 5.324 4.137 19.331 Μεταφορά στις διακοπείσες δραστηριότητες Μεταφορά (στα)/ από διακρατούμενα προς πώληση Νέα περιουσιακά στοιχεία δημιουργημένα ή αποκτηθέντα Λοιπά υπόλοιπα Mεικτής λογιστικής αξίας/Αποπληρωμές - - (168) (229) (398) 395 (949) 80 (197) (112) (314) 475 (1.572) - - - - - (1) - (2) Πωληθέντα περιουσιακά στοιχεία Αποαναγνωρισμένα περιουσιακά στοιχεία (εξαιρουμένων των διαγραφών) Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 2 - - (541) 541 Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 3 (114) Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 1 640 Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 3 Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 1 Διαγραφές τόκων που αναγνωρίζονται από μεταβολή της παρούσας αξίας της πρόβλεψης - (640) (459) 459 - (15) - 601 (601) - 171 78 201 185 635 15 Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 2 Μεταβολή της παρούσας αξίας της πρόβλεψης 114 - (2) (98) (89) (188) Διαγραφές (1) (3) (106) (77) (187) Συναλλαγματικές διαφορές και λοιπές κινήσεις 15 (1) (11) 6 9 6.679 2.819 4.985 3.619 18.103 Υπόλοιπα προ προβλέψεων την 31/12/2019 243 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Όμιλος Πρόβλεψη αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών την 1/1/2019 Μεταφορά στα/ (από) διακρατούμενα προς πώληση Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 2 Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 3 Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 1 Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 3 Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 1 Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 2 Ζημίες/ (αναστροφές) απομείωσης για τη χρήση (κατάσταση αποτελεσμάτων) Ζημίες απομείωσης για νέα χρηματοοικονομικά στοιχεία δημιουργημένα ή αγορασμένα (κατάσταση αποτελεσμάτων) Ανακτήσεις διαγραφέντων ποσών (κατάσταση αποτελεσμάτων) Μεταβολή της παρούσας αξίας της πρόβλεψης Διαγραφές τόκων που αναγνωρίζονται από μεταβολή της παρούσας αξίας της πρόβλεψης Διαγραφές Αποαναγνωρισμένα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία Συναλλαγματικές διαφορές και λοιπές κινήσεις Πρόβλεψη αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών την 31/12/2019 Δάνεια Ιδιωτών - Κίνηση πρόβλεψης Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο 34 (7) (1) 43 152 7 2.036 (117) 1.626 (166) 3.848 (283) - 1 (43) (54) 136 54 (136) (20) (54) 262 71 261 - - - - - - 1 94 88 184 (1) (2) (3) (98) (106) (89) (77) (188) (187) (16) (46) (192) (93) (347) 33 95 1.799 1.361 3.288 - Η ανάλυση της κίνησης υπολοίπων, προ προβλέψεων, και της αντίστοιχης κίνησης πρόβλεψης αναφορικά με το δανειακό χαρτοφυλάκιο ιδιωτών της Εταιρείας για το 2019 είναι η ακόλουθη: 244 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Εταιρεία Υπόλοιπα προ προβλέψεων την 1/1/2019 Μεταφορά (στα)/ από διακρατούμενα προς πώληση Νέα περιουσιακά στοιχεία δημιουργημένα ή αποκτηθέντα Λοιπά υπόλοιπα Mεικτής λογιστικής αξίας/Αποπληρωμές Πωληθέντα περιουσιακά στοιχεία Αποαναγνωρισμένα περιουσιακά στοιχεία (εξαιρουμένων των διαγραφών) Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 2 Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 3 Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 1 Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 3 Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 1 Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 2 Μεταβολή της παρούσας αξίας της πρόβλεψης Διαγραφές τόκων που αναγνωρίζονται από μεταβολή της παρούσας αξίας της πρόβλεψης Διαγραφές Συναλλαγματικές διαφορές και λοιπές κινήσεις Υπόλοιπα προ προβλέψεων την 31/12/2019 245 Δάνεια Ιδιωτών - Κίνηση υπολοίπων προ προβλέψεων Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο 7.042 394 (948) - 2.820 80 (197) - 5.323 (168) (112) - 4.137 (229) (314) - 19.323 (398) 474 (1.571) - (541) (114) 640 541 (1) - (640) (459) 185 (89) (77) 6 3.619 (188) (186) 7 18.093 114 171 601 78 459 (15) (601) 200 (1) 13 6.671 (2) (3) (1) 2.819 (98) (106) (11) 4.984 15 (2) 634 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Εταιρεία Δάνεια Ιδιωτών - Κίνηση πρόβλεψης Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο 34 152 2.035 1.626 3.847 - - (117) (166) (283) (7) 7 Πρόβλεψη αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών την 1/1/2019 Μεταφορά (στα)/ από διακρατούμενα προς πώληση Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 2 Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 3 (1) Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 1 42 Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 3 Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 1 Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 2 Ζημίες/ (αναστροφές) απομείωσης για τη χρήση (κατάσταση αποτελεσμάτων) - 1 - (42) 54 - - - 136 (136) - (54) - (19) (54) 262 71 260 Μεταβολή της παρούσας αξίας της πρόβλεψης Διαγραφές τόκων που αναγνωρίζονται από μεταβολή της παρούσας αξίας της πρόβλεψης - 1 94 88 184 - (2) (98) (89) (188) Διαγραφές Αποαναγνωρισμένα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία Συναλλαγματικές διαφορές και λοιπές κινήσεις Πρόβλεψη αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών την 31/12/2019 (1) (3) (106) (77) (186) - - - - - (16) (46) (193) (93) (347) 32 95 1.798 1.361 3.286 Η ανάλυση της κίνησης υπολοίπων, προ προβλέψεων, και της αντίστοιχης κίνησης πρόβλεψης αναφορικά με το επιχειρηματικό δανειακό χαρτοφυλάκιο και τον Δημόσιο τομέα του Ομίλου για το 2020 είναι η ακόλουθη: 246 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Όμιλος Υπόλοιπα προ προβλέψεων την 1/1/2020 Μεταφορά (στα)/ από διακρατούμενα προς πώληση Νέα περιουσιακά στοιχεία δημιουργημένα ή αποκτηθέντα Λοιπά υπόλοιπα Mεικτής λογιστικής αξίας/Αποπληρωμές Πωληθέντα περιουσιακά στοιχεία Αποαναγνωρισμένα περιουσιακά στοιχεία (εξαιρουμένων των διαγραφών) Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 2 Δάνεια προς Εταιρείες και τον Δημόσιο Τομέα - Κίνηση υπολοίπων προ προβλέψεων Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο 13.300 2.180 12.836 3.730 32.046 - - (81) (8) (88) 5.119 (3.333) 108 (375) 13 (137) (236) 5.239 (4.080) (16) - - - (16) - (5) - - (5) (2.262) 2.262 Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 3 (238) Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 1 1.670 Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 3 Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 1 Μεταβολή της παρούσας αξίας της πρόβλεψης Διαγραφές τόκων που αναγνωρίζονται από μεταβολή της παρούσας αξίας της πρόβλεψης Διαγραφές Συναλλαγματικές διαφορές και λοιπές κινήσεις Υπόλοιπα προ προβλέψεων την 31/12/2020 247 - (1.670) (347) 347 - (7) - 509 (509) - - - (5) - (5) 453 89 578 218 1.338 (1) (2) (417) (159) (579) - - (1.163) (270) (1.433) (139) 14.561 6 2.754 (223) 11.469 (13) 3.262 (369) 32.045 7 Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 2 Συμφωνία ανταλλαγής χρέους με μετοχικό κεφάλαιο 238 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Όμιλος Πρόβλεψη αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών την 1/1/2020 Μεταφορά (στα)/ από διακρατούμενα προς πώληση Δάνεια προς Εταιρείες και τον Δημόσιο Τομέα - Κίνηση πρόβλεψης Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο 85 143 5.504 1.967 7.699 (39) (1) (41) - - Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 2 (21) 21 Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 3 (3) Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 1 58 Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 3 Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 1 Μεταβολή της παρούσας αξίας της πρόβλεψης Διαγραφές τόκων που αναγνωρίζονται από μεταβολή της παρούσας αξίας της πρόβλεψης Διαγραφές Αποαναγνωρισμένα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία Πωλήσεις δανείων και χορηγήσεων Μεταβολές των συμβατικών ταμειακών ροών λόγω τροποποιήσεων που δεν επιφέρουν αποαναγνώριση Συμφωνία ανταλλαγής χρέους με μετοχικό κεφάλαιο Συναλλαγματικές διαφορές και λοιπές κινήσεις Πρόβλεψη αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών την 31/12/2020 - 3 - (58) (30) 30 - - - 92 (92) - (18) 31 799 31 843 1 - - - 1 - Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 2 Ζημίες/ (αναστροφές) απομείωσης για τη χρήση (κατάσταση αποτελεσμάτων) Ζημίες απομείωσης για νέα χρηματοοικονομικά στοιχεία δημιουργημένα ή αγορασμένα (κατάσταση αποτελεσμάτων) Ανακτήσεις διαγραφέντων ποσών (κατάσταση αποτελεσμάτων) - - - (3) - (3) - 1 261 129 391 (1) (2) (416) (159) (578) - - (1.162) (270) (1.433) - (5) - - (5) - - - - - - - - - 1 - - (26) - (26) (18) (18) (209) - (245) 83 174 4.651 1.697 6.605 Η ανάλυση της κίνησης υπολοίπων, προ προβλέψεων, και της αντίστοιχης κίνησης πρόβλεψης αναφορικά με το επιχειρηματικό δανειακό χαρτοφυλάκιο και τον Δημόσιο τομέα της Εταιρείας για το 2020 είναι η ακόλουθη: 248 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Εταιρεία Υπόλοιπα προ προβλέψεων την 1/1/2020 Μεταφορά (στα)/ από διακρατούμενα προς πώληση Νέα περιουσιακά στοιχεία δημιουργημένα ή αποκτηθέντα Λοιπά υπόλοιπα Mεικτής λογιστικής αξίας/Αποπληρωμές Πωληθέντα περιουσιακά στοιχεία Αποαναγνωρισμένα περιουσιακά στοιχεία (εξαιρουμένων των διαγραφών) Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 2 Δάνεια προς Εταιρείες και τον Δημόσιο Τομέα - Κίνηση υπολοίπων προ προβλέψεων Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο 14.444 1.961 12.558 3.540 32.502 - - (79) (7) (86) 5.014 (3.255) 91 (355) 40 (93) (236) 5.145 (3.939) (14) - - - (14) - (5) - - (5) (2.265) 2.265 Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 3 (235) Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 1 1.610 Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 3 Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 1 Μεταβολή της παρούσας αξίας της πρόβλεψης Διαγραφές τόκων που αναγνωρίζονται από μεταβολή της παρούσας αξίας της πρόβλεψης Διαγραφές Συναλλαγματικές διαφορές και λοιπές κινήσεις Εισφορά στο νέο πιστωτικό ίδρυμα Υπόλοιπα προ προβλέψεων την 31/12/2020 249 - (1.610) (317) 317 - (6) - 461 (461) - - - (33) - (33) 491 94 569 211 1.366 (1) (1) (408) (151) (561) - - (1.146) (255) (1.402) (159) (9) (219) (2) (388) (15.631) 5 (2.558) 16 (8.892) 2.381 (2.110) 991 (29.191) 3.393 6 Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 2 Συμφωνία ανταλλαγής χρέους με μετοχικό κεφάλαιο 235 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Εταιρεία Δάνεια προς Εταιρείες και τον Δημόσιο Τομέα - Κίνηση πρόβλεψης Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο 77 138 5.447 1.846 7.508 - - (38) - (38) Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 2 (18) 18 Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 3 (3) Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 1 57 Πρόβλεψη αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών την 1/1/2020 Μεταφορά (στα)/ από διακρατούμενα προς πώληση Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 3 Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 1 Ζημίες/ (αναστροφές) απομείωσης για τη χρήση (κατάσταση αποτελεσμάτων) Ανακτήσεις διαγραφέντων ποσών (κατάσταση αποτελεσμάτων) Μεταβολή της παρούσας αξίας της πρόβλεψης Διαγραφές τόκων που αναγνωρίζονται από μεταβολή της παρούσας αξίας της πρόβλεψης Διαγραφές Αποαναγνωρισμένα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία Πωλήσεις δανείων και χορηγήσεων Συμφωνία ανταλλαγής χρέους με μετοχικό κεφάλαιο 27 - - - 85 (85) - 28 815 (27) (13) - (57) - Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 2 3 31 862 - - (3) - (3) - 1 250 123 374 (1) (1) (408) (151) (561) - - (1.146) (255) (1.402) - (5) - - (5) - - - - - - - (29) - (29) Συναλλαγματικές διαφορές και λοιπές κινήσεις (16) (17) (202) - (235) Εισφορά στο νέο πιστωτικό ίδρυμα Πρόβλεψη αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών την 31/12/2020 (84) (161) (3.388) (1.019) (4.652) - 1 1.244 574 1.819 Η ανάλυση της κίνησης υπολοίπων, προ προβλέψεων, και της αντίστοιχης κίνησης πρόβλεψης αναφορικά με το επιχειρηματικό δανειακό χαρτοφυλάκιο και τον Δημόσιο τομέα του Ομίλου για τη χρήση που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2019 είναι η ακόλουθη: 250 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Όμιλος Υπόλοιπα προ προβλέψεων την 1/1/2019 Δάνεια προς Εταιρείες και τον Δημόσιο Τομέα - Κίνηση υπολοίπων προ προβλέψεων Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο 12.172 3.074 14.123 4.390 33.760 Μεταφορά στις διακοπείσες δραστηριότητες Μεταφορά (στα)/ από διακρατούμενα προς πώληση (1) - (347) (199) (547) 3.370 (3.167) 167 (312) 7 (112) (273) 3.544 (3.865) Πωληθέντα περιουσιακά στοιχεία Αποαναγνωρισμένα περιουσιακά στοιχεία (εξαιρουμένων των διαγραφών) Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 2 (126) (30) (80) - (237) - - - - - (553) 553 Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 3 (580) Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 1 1.589 Νέα περιουσιακά στοιχεία δημιουργημένα ή αποκτηθέντα Λοιπά υπόλοιπα Mεικτής λογιστικής αξίας/Αποπληρωμές Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 3 Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 1 Μεταβολή της παρούσας αξίας της πρόβλεψης Διαγραφές τόκων που αναγνωρίζονται από μεταβολή της παρούσας αξίας της πρόβλεψης Διαγραφές Συναλλαγματικές διαφορές και λοιπές κινήσεις Υπόλοιπα προ προβλέψεων την 31/12/2019 251 - 580 - (1.589) 321 - (86) - 557 (557) - - - (19) (2) (20) 487 91 621 252 1.450 - (2) (443) (181) (626) (1) (11) (1.136) (260) (1.408) 23 13.300 4 2.180 (34) 12.836 2 3.730 (4) 32.046 (321) 86 Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 2 Συμφωνία ανταλλαγής χρέους με μετοχικό κεφάλαιο - Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Όμιλος Πρόβλεψη αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών την 1/1/2019 Μεταφορά (στα)/ από διακρατούμενα προς πώληση Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 2 Δάνεια προς Εταιρείες και τον Δημόσιο Τομέα - Κίνηση πρόβλεψης Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο 120 215 6.707 2.443 9.485 - - (277) (171) (448) (17) 17 Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 3 (3) Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 1 103 Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 3 Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 1 Μεταβολή της παρούσας αξίας της πρόβλεψης Διαγραφές τόκων που αναγνωρίζονται από μεταβολή της παρούσας αξίας της πρόβλεψης Διαγραφές Αποαναγνωρισμένα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία Πωλήσεις δανείων και χορηγήσεων Συμφωνία ανταλλαγής χρέους με μετοχικό κεφάλαιο Συναλλαγματικές διαφορές και λοιπές κινήσεις Πρόβλεψη αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών την 31/12/2019 - 3 - (103) (40) 40 - (3) - 170 (170) - (85) (74) 627 (16) 452 - - - - - - - (3) - (3) - 1 293 148 442 - (2) (443) (181) (626) - (11) (1.136) (260) (1.408) 3 Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 2 Ζημίες/ (αναστροφές) απομείωσης για τη χρήση (κατάσταση αποτελεσμάτων) Ζημίες απομείωσης για νέα χρηματοοικονομικά στοιχεία δημιουργημένα ή αγορασμένα (κατάσταση αποτελεσμάτων) Ανακτήσεις διαγραφέντων ποσών (κατάσταση αποτελεσμάτων) - - - - - - - (2) (13) - (14) - - (10) (1) (11) (37) (29) (110) 5 (171) 85 143 5.504 1.967 7.699 Η ανάλυση της κίνησης υπολοίπων, προ προβλέψεων, και της αντίστοιχης κίνησης πρόβλεψης αναφορικά με το επιχειρηματικό δανειακό χαρτοφυλάκιο και τον Δημόσιο τομέα της Εταιρείας για τη χρήση που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2019 είναι η ακόλουθη: 252 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Εταιρεία Υπόλοιπα προ προβλέψεων την 1/1/2019 Μεταφορά (στα)/ από διακρατούμενα προς πώληση Νέα περιουσιακά στοιχεία δημιουργημένα ή αποκτηθέντα Δάνεια προς Εταιρείες και τον Δημόσιο Τομέα - Κίνηση υπολοίπων προ προβλέψεων Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο 13.407 3.250 13.183 4.179 34.019 (1) - (269) (199) (469) 3.521 135 4 - 3.660 Λοιπά υπόλοιπα Mεικτής λογιστικής αξίας/Αποπληρωμές (2.999) (581) (49) (269) (3.899) Πωληθέντα περιουσιακά στοιχεία Αποαναγνωρισμένα περιουσιακά στοιχεία (εξαιρουμένων των διαγραφών) Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 2 (126) (30) (80) - (236) - - - - - (535) 535 Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 3 (846) Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 1 1.442 Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 3 Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 1 Συμφωνία ανταλλαγής χρέους με μετοχικό κεφάλαιο Μεταβολή της παρούσας αξίας της πρόβλεψης Διαγραφές τόκων που αναγνωρίζονται από μεταβολή της παρούσας αξίας της πρόβλεψης Διαγραφές Συναλλαγματικές διαφορές και λοιπές κινήσεις Υπόλοιπα προ προβλέψεων την 31/12/2019 253 - 846 - (1.442) (485) 76 Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 2 - 485 - (76) - 496 (496) - - (19) (2) (20) 487 91 605 244 1.427 - (2) (428) (173) (603) (1) (11) (1.114) (243) (1.369) 19 14.444 5 1.961 (34) 12.558 2 3.540 (9) 32.502 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Εταιρεία Πρόβλεψη αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών την 1/1/2019 Μεταφορά (στα)/ από διακρατούμενα προς πώληση Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 2 Δάνεια προς Εταιρείες και τον Δημόσιο Τομέα - Κίνηση πρόβλεψης Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο 181 196 6.259 2.302 8.938 - - (203) (171) (374) (17) 17 Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 3 (3) Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 1 100 Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 3 Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 1 Διαγραφές τόκων που αναγνωρίζονται από μεταβολή της παρούσας αξίας της πρόβλεψης Διαγραφές Αποαναγνωρισμένα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία - 3 - (100) (29) 29 - (1) - 161 (161) - (147) (61) 915 (14) 693 - - (2) - (2) - 1 283 141 425 - (2) (428) (173) (603) - (11) (1.114) (243) (1.369) 1 Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 2 Ζημίες/ (αναστροφές) απομείωσης για τη χρήση (κατάσταση αποτελεσμάτων) Ανακτήσεις διαγραφέντων ποσών (κατάσταση αποτελεσμάτων) Μεταβολή της παρούσας αξίας της πρόβλεψης - - - - - - Πωλήσεις δανείων και χορηγήσεων - (2) (13) - (14) Συμφωνία ανταλλαγής χρέους με μετοχικό κεφάλαιο - - (10) (1) (11) (37) (31) (110) 5 (174) 77 138 5.447 1.846 7.508 Συναλλαγματικές διαφορές και λοιπές κινήσεις Πρόβλεψη αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών την 31/12/2019 Όπως αναφέρεται στη Σημείωση 4, η επίπτωση της πανδημίας Covid-19 στις αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες για τον Όμιλο και την Εταιρεία την 31η Δεκεμβρίου 2020, ανήλθε σε € 295 εκατ. Η προ προβλέψεων ζημία από τροποποιήσεις συμβατικών όρων δανείων, για τα δάνεια των οποίων οι προβλέψεις αναμενόμενων πιστωτικών ζημίων υπολογίζονται για το σύνολο της υπολειπόμενης διάρκειας ζωής τους, που αναγνώρισε ο Όμιλος και η Εταιρεία κατά τη διάρκεια της περιόδου που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2020, ανέρχεται σε € 96 εκατ. και € 97 εκατ., αντίστοιχα (31 Δεκεμβρίου 2019: € 70 εκατ. και € 69 εκατ., αντίστοιχα). Η εν λόγω ζημία αντιπροσωπεύει την αλλαγή στη μεικτή λογιστική αξία (δηλ. προ προβλέψεων) των δανείων αμέσως πριν έως και αμέσως μετά την τροποποίηση των συμβατικών τους όρων. Η επίπτωση αυτής της τροποποίησης στην πρόβλεψη αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών των εν λόγω δανείων για τον Όμιλο και την Εταιρεία ήταν αναστροφή ποσού € 67 εκατ. και € 63 εκατ., αντίστοιχα (31 Δεκεμβρίου 2019: € 25 εκατ. και € 24 εκατ., αντίστοιχα). Η καθαρή επίπτωση στην κατάσταση αποτελεσμάτων για την περίοδο που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2020 για τον Όμιλο και την Εταιρεία ανήλθε σε € 29 εκατ. και € 34 εκατ., αντίστοιχα (31 Δεκεμβρίου 2019: € 45 εκατ. και € 45 εκατ., αντίστοιχα). Η μεικτή λογιστική αξία (πριν την τροποποίηση) εκείνων των δανείων που οι ταμειακές ροές τους τροποποιήθηκαν κατά τη διάρκεια της περιόδου που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2020 ανήλθε σε € 6.349 εκατ. για τον Όμιλο (31 Δεκεμβρίου 2019: € 1.733 εκατ.) και σε € 6.277 εκατ. για την Εταιρεία (31 Δεκεμβρίου 2019: € 1.718 εκατ.), επηρεαζόμενη κυρίως από την πανδημία Covid-19. Η μεικτή λογιστική αξία την 31η Δεκεμβρίου 2020 των δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος που οι συμβατικοί τους όροι είχαν τροποποιηθεί από την αρχική τους αναγνώριση την στιγμή που η πρόβλεψη απομείωσής τους επιμετρούνταν με βάση τις αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής τους (Στάδιο 3 και Στάδιο 2) και για τα οποία η αντίστοιχη πρόβλεψη απομείωσης την 31η Δεκεμβρίου 254 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 2020 επιμετρούνταν με βάση τις αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες 12μήνου (Στάδιο 1), ανήλθε σε € 508 εκατ. (31 Δεκεμβρίου 2019: € 704 εκατ.). 5.3.3 Εξασφαλίσεις και άλλες πιστωτικές ενισχύσεις Παράλληλα με την αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας των αντισυμβαλλομένων, ο Όμιλος και η Εταιρεία εκτιμoύν το ποσοστό ανάκτησης έναντι των ανοιγμάτων, όταν τίθενται ή αναθεωρούνται όρια. Η εκτίμηση αυτή επηρεάζεται από το είδος της απαίτησης και την ύπαρξη σχετικών εξασφαλίσεων ή/και εγγυήσεων. Σύμφωνα με τη συνήθη πρακτική, όταν η αξιολόγηση ενός πιστούχου είναι χαμηλή ζητούνται ακόμη πιο ισχυρές εξασφαλίσεις / εγγυήσεις, προκειμένου να διασφαλιστεί ένα υψηλότερο ποσοστό ανάκτησης αντισταθμίζοντας έτσι την πιθανότητα αθέτησης του πιστούχου. Ο Όμιλος και η Εταιρεία έχουν ορίσει κατηγορίες αποδεκτών εξασφαλίσεων οι οποίες έχουν ενσωματωθεί και στην πιστωτική πολιτική. Τα βασικά είδη αποδεκτής εξασφάλισης είναι τα ακόλουθα: • Ενεχυριασμένες καταθέσεις και επιταγές, • Υποθήκες ακινήτων, • Υποθήκες πλοίων, • Εγγυήσεις Ελληνικού Δημοσίου • Τραπεζικές εγγυητικές επιστολές • Εγγυήσεις από την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα • Ενεχυριασμένα χρηματοοικονομικά μέσα όπως μερίδια αμοιβαίων κεφαλαίων, μετοχές, ομόλογα, γραμμάτια και απαιτήσεις. Οι εξασφαλίσεις που συνδέονται με μία πίστωση αξιολογούνται αρχικά στο πλαίσιο της διαδικασίας έγκρισης πιστώσεων, βάσει της τρέχουσας ή της εύλογης αξίας τους, και επαναξιολογούνται σε τακτά διαστήματα. Εξασφαλίσεις ή εγγυήσεις συνήθως δεν λαμβάνονται έναντι ανοιγμάτων προς χρηματοοικονομικά ιδρύματα. Ο προσδιορισμός της εμπορικής αξίας ακινήτων, τα οποία μπορεί να εξασφαλίζουν οποιαδήποτε κατηγορία πιστοδότησης προς νομικά ή φυσικά πρόσωπα, πραγματοποιείται από ανεξάρτητους εξωτερικούς πιστοποιημένους εκτιμητές. Οι εκτιμήσεις διακρίνονται σε εκτιμήσεις από ανεξάρτητο εκτιμητή (Individual) για συγκεκριμένο ακίνητο με φυσική αυτοψία (on-site) ή χωρίς (desktop) και εκτιμήσεις με χρήση στατιστικών μεθόδων (Indexed (π.χ. Propindex, Δείκτες ΤτΕ κ.ά.) ή οποιασδήποτε άλλης αυτοματοποιημένης διαδικασίας. 255 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Ο Όμιλος και η Εταιρεία ακολουθούν τις γενικά αποδεκτές, κατά τα διεθνή εκτιμητικά πρότυπα, μεθοδολογίες εκτίμησης: α. Μέθοδος Αγοράς ή Συγκριτική Μέθοδος (Market Approach) β. Μέθοδος Εισοδήματος (Income Approach) γ. Μέθοδος Κόστους (Cost Approach) Οι αρχικές εκτιμήσεις ενυπόθηκων ακινήτων πραγματοποιούνται πάντα με φυσική αυτοψία. Ο Όμιλος και η Εταιρεία επικαιροποιούν τις αξίες των ακινήτων (είτε μέσω ανεξάρτητων εκτιμητών, είτε με χρήση στατιστικών μεθόδων), που εξασφαλίζουν πιστοδοτήσεις (ανεξάρτητα αν είναι χαρακτηρισμένες ως PE / NPE) τουλάχιστον μία φορά ετησίως. Επιπλέον, επανεκτιμήσεις ακινήτων πραγματοποιούνται από ανεξάρτητους εκτιμητές τη χρονική στιγμή κατά την οποία τα ανοίγματα που εξασφαλίζονται με τα ακίνητα χαρακτηρίζονται ως μη εξυπηρετούμενα (NPE) και τουλάχιστον μία φορά ετησίως (είτε από ανεξάρτητους εκτιμητές, είτε με χρήση στατιστικών μεθόδων), για όσο διάστημα διατηρούν αυτό το χαρακτηρισμό. Ο Όμιλος και η Εταιρεία παρακολουθούν συνεχώς τις συνθήκες της ελληνικής αγοράς ακινήτων, είτε εσωτερικά μέσω μακροοικονομικών εκθέσεων του Chief Economist του Ομίλου, είτε εξωτερικά μέσω εκθέσεων που παράγονται από την Πειραιώς Real Estate και άλλες διεθνούς κύρους εκτιμητικές εταιρείες. Οι μεταβολές των συνθηκών της αγοράς θεωρούνται σημαντικός παράγοντας που καθορίζει την αγοραία αξία ενός ακινήτου. Ασταθείς συνθήκες στην αγορά ακινήτων ενδέχεται να οδηγήσουν σε μεγαλύτερη συχνότητα επανεκτίμησης. Ο Όμιλος και η Εταιρεία επίσης μπορούν να λαμβάνουν εγγυήσεις από μητρικές εταιρείες για δάνεια και απαιτήσεις προς τις θυγατρικές τους. 256 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Όμιλος 31/12/2020 Συμφωνίες επαναπώλησης Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Στεγαστικά δάνεια Καταναλωτικά, Προσωπικά και Λοιπά δάνεια Πιστωτικές κάρτες Μεγάλες επιχειρήσεις Μικρομεσαίες επιχειρήσεις Δημόσιος Τομέας Σύνολο χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων στο αποσβεσμένο κόστος Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα Σύνολο χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων Συμβόλαια χρηματοοικονομικής εγγύησης Ενέγγυες Πιστώσεις Σύνολο 257 Εύλογη αξία εξασφαλίσεων και πιστωτικών ενισχύσεων διακρατούμενων βάσει του βασικού σεναρίου Εξασφάλιση με ακίνητα - Είδος εξασφάλισης ή πιστωτικής ενίσχυσης ΧρηματοοικΛοιπές Συνολική αξία νομική εξασφαλίσεις εξασφαλίσεων εξασφάλιση Ληφθείσες εγγυήσεις 1 - 1 - 23.921 1.395 4.457 29.773 7.365 11.474 53 87 11.614 - 840 66 171 1.076 - 12 4.217 7.377 1 1 902 372 1 923 1.644 1.632 12 6.042 9.393 1.634 1.691 5.674 - 23.921 1.396 4.457 29.773 7.365 - 500 - 500 - - 500 - 500 - 118 - 106 - 82 1 306 1 738 3 118 106 83 307 741 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Όμιλος 31/12/2019 Συμφωνίες επαναπώλησης Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Στεγαστικά δάνεια Καταναλωτικά, Προσωπικά και Λοιπά δάνεια Πιστωτικές κάρτες Μεγάλες επιχειρήσεις Μικρομεσαίες επιχειρήσεις Δημόσιος Τομέας Σύνολο χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων στο αποσβεσμένο κόστος Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα Σύνολο χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων Συμβόλαια χρηματοοικονομικής εγγύησης Ενέγγυες Πιστώσεις Σύνολο Εταιρεία 31/12/2020 Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Στεγαστικά δάνεια Καταναλωτικά, Προσωπικά και Λοιπά δάνεια Πιστωτικές κάρτες Μεγάλες επιχειρήσεις Μικρομεσαίες επιχειρήσεις Σύνολο χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων στο αποσβεσμένο κόστος 258 Εύλογη αξία εξασφαλίσεων και πιστωτικών ενισχύσεων διακρατούμενων βάσει του βασικού σεναρίου Εξασφάλιση με ακίνητα Είδος εξασφάλισης ή πιστωτικής ενίσχυσης ΧρηματοοικοΛοιπές Συνολική αξία νομική εξασφαλίσεις εξασφαλίσεων εξασφάλιση Ληφθείσες εγγυήσεις - 12 - 12 - 25.023 11.857 887 48 4.200 102 30.110 12.006 6.468 - 871 12 4.449 7.835 1 54 1 473 310 1 129 966 1.345 1.659 1.054 12 5.887 9.490 1.661 1.347 5.121 0 25.023 - 899 470 4.200 - 30.122 470 6.468 - 104 - 470 89 - 73 2 470 267 2 723 2 104 89 75 269 725 Εύλογη αξία εξασφαλίσεων και πιστωτικών ενισχύσεων διακρατούμενων βάσει του βασικού σεναρίου Εξασφάλιση με ακίνητα Είδος εξασφάλισης ή πιστωτικής ενίσχυσης ΧρηματοοικοΛοιπές Συνολική αξία νομική εξασφαλίσεις εξασφαλίσεων εξασφάλιση Ληφθείσες εγγυήσεις 3.913 12 49 3.974 1.538 2.313 - - 2.313 - 141 - 1 142 - 4 55 1.400 1 10 1 47 4 58 1.457 147 1.391 3.913 12 49 3.974 1.538 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Εταιρεία 31/12/2019 Συμφωνίες επαναπώλησης Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Στεγαστικά δάνεια Καταναλωτικά, Προσωπικά και Λοιπά δάνεια Πιστωτικές κάρτες Μεγάλες επιχειρήσεις Μικρομεσαίες επιχειρήσεις Δημόσιος Τομέας Σύνολο χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων στο αποσβεσμένο κόστος Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα Σύνολο χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων Συμβόλαια χρηματοοικονομικής εγγύησης Ενέγγυες Πιστώσεις Σύνολο Εύλογη αξία εξασφαλίσεων και πιστωτικών ενισχύσεων διακρατούμενων βάσει του βασικού σεναρίου Εξασφάλιση με ακίνητα Είδος εξασφάλισης ή πιστωτικής ενίσχυσης ΧρηματοοικοΛοιπές Συνολική αξία νομική εξασφαλίσεις εξασφαλίσεων εξασφάλιση Ληφθείσες εγγυήσεις - 12 - 12 - 24.299 11.856 885 48 3.690 102 28.874 12.005 6.474 - 871 12 4.350 7.209 1 46 1 481 308 1 129 880 926 1.654 1.046 12 5.712 8.443 1.656 1.362 5.112 - 24.299 - 897 470 3.690 - 28.886 470 6.474 - 104 - 470 97 - 72 - 470 273 - 723 2 104 97 72 274 725 Επιπλέον, η εύλογη αξία των εξασφαλίσεων που πωλήθηκαν ή επανεχυριάστηκαν ανήλθε σε € 62 εκατ. και € 81 εκατ. κατά την 31η Δεκεμβρίου 2020 και 2019 αντίστοιχα. Ο Όμιλος και η Εταιρεία απέκτησαν τις εν λόγω εξασφαλίσεις από συμφωνίες επαναπώλησης ή συναλλαγές παραγώγων έχοντας υποχρέωση να τις επιστρέψουν στον εκχωρητή και υπό συνήθεις και καθιερωμένους όρους που ισχύουν για τυποποιημένες συναλλαγές δανεισμού τίτλων και για συναλλαγές παραγώγων. Οι πίνακες κατωτέρω παρουσιάζουν την εύλογη αξία των διακρατούμενων εξασφαλίσεων και των πιστωτικών ενισχύσεων για τα δάνεια και τις απαιτήσεις στο αποσβέσιμο κόστος Σταδίου 3. Ορισμένα δάνεια και απαιτήσεις στο αποσβεσμένο κόστος Σταδίου 3 ,αναλόγως των εξασφαλίσεών τους, ενδέχεται να μην παρουσιάζουν αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες όταν η αξία των εξασφαλίσεων αναμένεται να είναι υψηλότερη της εκτιμώμενης ζημίας σε περίπτωση αθέτησης, ακόμη και αν η αξία αυτών των εξασφαλίσεων έχει προβλεφθεί μέσω πολλαπλών οικονομικών σεναρίων. 259 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Όμιλος Εύλογη αξία εξασφαλίσεων και πιστωτικών ενισχύσεων για δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών Σταδίου 3 στο αποσβεσμένο κόστος διακρατούμενων βάσει του βασικού σεναρίου Είδος εξασφάλισης ή πιστωτικής ενίσχυσης 31/12/2020 Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Στεγαστικά δάνεια Καταναλωτικά, Προσωπικά και Λοιπά δάνεια Πιστωτικές κάρτες Μεγάλες επιχειρήσεις Μικρομεσαίες επιχειρήσεις Δημόσιος Τομέας Σύνολο δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Συμβόλαια χρηματοοικονομικής εγγύησης Ενέγγυες Πιστώσεις Σύνολο Όμιλος Εξασφάλιση με ακίνητα ΧρηματοοικοΣυνολική Λοιπές νομική αξία εξασφαλίσεις εξασφάλιση εξασφαλίσεων Σχετική Ληφθείσες αναμενόμενη εγγυήσεις πιστωτική ζημία 7.769 133 496 8.398 3.658 6.482 2.763 2 8 2.773 - 970 264 7 3 273 - 707 7 1.000 3.736 - 81 43 - 40 440 4 7 1.122 4.219 4 908 2.749 - 155 1.216 3.431 4 7.769 133 496 8.398 3.658 6.483 23 17 11 52 181 98 - - - - - 1 23 17 12 52 181 99 Εύλογη αξία εξασφαλίσεων και πιστωτικών ενισχύσεων για δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών Σταδίου 3 στο αποσβεσμένο κόστος διακρατούμενων βάσει του βασικού σεναρίου Είδος εξασφάλισης ή πιστωτικής ενίσχυσης 31/12/2019 Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Στεγαστικά δάνεια Καταναλωτικά, Προσωπικά και Λοιπά δάνεια Πιστωτικές κάρτες Μεγάλες επιχειρήσεις Μικρομεσαίες επιχειρήσεις Δημόσιος Τομέας Σύνολο δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Συμβόλαια χρηματοοικονομικής εγγύησης Ενέγγυες Πιστώσεις Σύνολο 260 Εξασφάλιση με ακίνητα ΧρηματοοικοΣυνολική Λοιπές νομική αξία εξασφαλίσεις εξασφάλιση εξασφαλίσεων Σχετική Ληφθείσες αναμενόμενη εγγυήσεις πιστωτική ζημία 8.447 2.846 175 2 570 11 9.192 2.859 3.508 - 6.974 942 258 7 1.447 3.889 - 7 118 48 - 2 64 489 4 267 7 1.628 4.426 4 703 2.805 - 698 159 1.715 3.457 4 8.447 175 570 9.192 3.508 6.974 21 - 3 - 10 - 34 - 175 - 101 - 21 3 10 34 175 101 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Εταιρεία Εύλογη αξία εξασφαλίσεων και πιστωτικών ενισχύσεων για δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών Σταδίου 3 στο αποσβεσμένο κόστος διακρατούμενων βάσει του βασικού σεναρίου Είδος εξασφάλισης ή πιστωτικής ενίσχυσης 31/12/2020 Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Στεγαστικά δάνεια Καταναλωτικά, Προσωπικά και Λοιπά δάνεια Πιστωτικές κάρτες Μεγάλες επιχειρήσεις Μικρομεσαίες επιχειρήσεις Δημόσιος Τομέας Σύνολο δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Εταιρεία Εξασφάλιση με ακίνητα ΧρηματοοικοΣυνολική Λοιπές νομική αξία εξασφαλίσεις εξασφάλιση εξασφαλίσεων Σχετική Ληφθείσες αναμενόμενη εγγυήσεις πιστωτική ζημία 2.432 9 35 2.476 1.084 1.851 1.304 - - 1.304 - 473 88 - - 88 - 107 3 36 1.001 - 1 8 - 1 34 - 3 38 1.042 - 120 964 - 26 146 1.094 4 2.432 9 35 2.476 1.084 1.851 Εύλογη αξία εξασφαλίσεων και πιστωτικών ενισχύσεων για δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών Σταδίου 3 στο αποσβεσμένο κόστος διακρατούμενων βάσει του βασικού σεναρίου Είδος εξασφάλισης ή πιστωτικής ενίσχυσης 31/12/2019 Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Στεγαστικά δάνεια Καταναλωτικά, Προσωπικά και Λοιπά δάνεια Πιστωτικές κάρτες Μεγάλες επιχειρήσεις Μικρομεσαίες επιχειρήσεις Δημόσιος Τομέας Σύνολο δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Συμβόλαια χρηματοοικονομικής εγγύησης Ενέγγυες Πιστώσεις Σύνολο Εξασφάλιση με ακίνητα ΧρηματοοικοΣυνολική Λοιπές νομική αξία εξασφαλίσεις εξασφάλιση εξασφαλίσεων Σχετική Ληφθείσες αναμενόμενη εγγυήσεις πιστωτική ζημία 8.178 2.846 171 2 458 11 8.808 2.859 3.508 - 7.245 941 258 7 1.443 3.624 - 7 0 115 48 - 2 38 404 4 267 7 1.595 4.076 4 703 2.805 - 697 159 1.999 3.445 4 8.178 171 458 8.808 3.508 7.245 22 22 3 3 10 10 35 35 175 175 101 101 5.3.4 Δείκτες δανείου προς αξία εξασφάλισης στεγαστικών δανείων και δανείων για αγορά ακινήτων για εμπορική χρήση Ο παρακάτω πίνακας παρουσιάζει το δείκτη δανείου προς την αξία εξασφάλισης (LTV), ο οποίος αντανακλά τη σχέση μεταξύ των στεγαστικών δανείων και των δανείων για εμπορική χρήση προ προβλέψεων και της αξίας των περιουσιακών στοιχείων που διακρατούνται ως εξασφαλίσεις (στον υπολογισμό συμπεριλαμβάνονται επιπλέον αποδεκτές εξασφαλίσεις, σύμφωνα 261 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 με την πολιτική της Εταιρείας). H ομαδοποίηση των οικιστικών και εμπορικών ακινήτων ανά εύρος LTV συνοψίζεται ως ακολούθως: Εταιρεία Όμιλος 31/12/2020 Μικρότερο από 50% 50%-70% 71%-80% 81%-90% 91%-100% 101%-120% 121%-150% Μεγαλύτερο από 150% Συνολική αξία Δ&Α Σταθμισμένος Μέσος Όρος του Δείκτη Δάνεια για Στεγαστικά αγορά ακινήτων δάνεια (προ για εμπορική προβλέψεων) χρήση (προ προβλέψεων) 3.123 2.210 1.070 983 954 1.518 1.434 2.152 13.445 96,7% 58 61 21 51 58 32 78 152 512 156,6% Όμιλος 31/12/2019 Μικρότερο από 50% 50%-70% 71%-80% 81%-90% 91%-100% 101%-120% 121%-150% Μεγαλύτερο από 150% Συνολική αξία Δ&Α Σταθμισμένος Μέσος Όρος του Δείκτη 321 332 198 218 244 416 451 688 2.868 119,9% 1 2 4 4 1 5 18 122,4% Εταιρεία Δάνεια για Στεγαστικά αγορά ακινήτων δάνεια (προ για εμπορική προβλέψεων) χρήση (προ προβλέψεων) 3.142 2.284 1.104 1.045 955 1.622 1.505 2.257 13.914 97,5% Δάνεια για Στεγαστικά αγορά ακινήτων δάνεια (προ για εμπορική προβλέψεων) χρήση (προ προβλέψεων) 119 79 22 46 50 57 67 274 714 155,2% Δάνεια για Στεγαστικά αγορά ακινήτων δάνεια (προ για εμπορική προβλέψεων) χρήση (προ προβλέψεων) 3.142 2.284 1.104 1.045 955 1.622 1.505 2.257 13.914 97,4% 119 79 22 46 50 92 67 274 750 155,2% 5.3.5 Ανάκτηση εξασφαλίσεων Οι ανακτηθείσες εξασφαλίσεις, που παρουσιάζονται παρακάτω στη γραμμή «Ακίνητη Περιουσία» αφορούν σε ακίνητα, τα οποία περιλαμβάνονται στα κονδύλια της Κατάστασης Χρηματοοικονομικής Θέσης, «Λοιπά στοιχεία ενεργητικού», «Ενσώματα Πάγια Στοιχεία», «Επενδύσεις σε ακίνητα» και «Διακρατούμενα προς πώληση στοιχεία ενεργητικού». 262 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Όμιλος 31/12/2020 Ακίνητη Περιουσία - Αστικά Ακίνητα - Εμπορικά ακίνητα Λοιπές εξασφαλίσεις Όμιλος 31/12/2019 Ακίνητη Περιουσία - Αστικά Ακίνητα - Εμπορικά ακίνητα Λοιπές εξασφαλίσεις Εταιρεία 31/12/2020 Ακίνητη Περιουσία - Αστικά Ακίνητα - Εμπορικά ακίνητα Λοιπές εξασφαλίσεις Εταιρεία 31/12/2019 Ακίνητη Περιουσία - Αστικά Ακίνητα - Εμπορικά ακίνητα Λοιπές εξασφαλίσεις Καθαρό Συσσωρευμένη Καθαρή Αξία Κέρδος ή ζημία Αξία Εκ των οποίων: πρόβλεψη Εκ της οποίας: Καθαρή αξία Πώλησης από την ανακτηθεισών εντός της απομείωσης ή εντός της ανακτηθεισών ανακτηθέντων πώληση εξασφαλίσεων χρήσης μεταβολή στην χρήσης εξασφαλίσεων εξασφαλίσεων ανακτηθέντων εύλογη αξία εξασφαλίσεων 1.979 147 (199) 486 73 (53) 1.493 10 75 1 (146) (8) (30) 1.780 60 4 0 434 25 - (30) (3) 1.347 2 35 1 4 - Καθαρό Συσσωρευμένη Καθαρή Αξία Κέρδος ή ζημία Αξία Εκ των οποίων: πρόβλεψη Εκ της οποίας: Καθαρή αξία Πώλησης από την ανακτηθεισών εντός της απομείωσης ή εντός της ανακτηθεισών ανακτηθέντων πώληση εξασφαλίσεων χρήσης μεταβολή στην χρήσης εξασφαλίσεων εξασφαλίσεων ανακτηθέντων εύλογη αξία εξασφαλίσεων 1.898 401 1.497 11 280 86 194 4 (201) (59) (141) (8) (65) (6) (59) (4) 1.697 341 1.356 4 33 19 14 1 7 5 1 - Καθαρό Συσσωρευμένη Καθαρή Αξία Κέρδος ή ζημία Αξία Εκ των οποίων: πρόβλεψη Εκ της οποίας: Καθαρή αξία Πώλησης από την ανακτηθεισών εντός της απομείωσης ή εντός της ανακτηθεισών ανακτηθέντων πώληση εξασφαλίσεων χρήσης μεταβολή στην χρήσης εξασφαλίσεων εξασφαλίσεων ανακτηθέντων εύλογη αξία εξασφαλίσεων - - - - - - - Καθαρό Συσσωρευμένη Καθαρή Αξία Κέρδος ή ζημία Αξία Εκ των οποίων: πρόβλεψη Εκ της οποίας: Καθαρή αξία Πώλησης από την ανακτηθεισών εντός της απομείωσης ή εντός της ανακτηθεισών ανακτηθέντων πώληση εξασφαλίσεων χρήσης μεταβολή στην χρήσης εξασφαλίσεων εξασφαλίσεων ανακτηθέντων εύλογη αξία εξασφαλίσεων 1.276 353 923 - 171 65 106 - (134) (44) (89) - (25) (2) (22) - 1.142 309 834 - 26 16 10 - 6 5 1 - O Όμιλος κυρίως μέσω της θυγατρικής του «Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε» χορηγεί δάνεια με εξασφάλιση ακίνητα και σε περίπτωση μη εξυπηρέτησής τους προβαίνει σε αποκτήσεις των σχετικών ακινήτων, όταν αυτό κρίνεται ως η βέλτιστη λύση, από τις αρμόδιες μονάδες της Τράπεζας και άλλων εταιρειών του Ομίλου, που έχουν εξουσιοδοτηθεί προς το σκοπό αυτό. Στο πλαίσιο αυτό, αξιολογούνται κάθε φορά τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του κάθε ακινήτου (όπως ενδεικτικά το είδος και η κατάσταση του ακινήτου, η τοποθεσία, οι δυνατές χρήσεις του κλπ) και το κόστος απόκτησής του σε σχέση με την αξία μεταγενέστερης πώλησής του ή με το όφελος ιδιόχρησης. Η ανωτέρω αξιολόγηση εντάσσεται στην στρατηγική του Ομίλου και της Τράπεζας , είναι σύμφωνη με την πολιτική - πλαίσιο για τα ιδιόκτητα ακίνητα και εναρμονίζεται με τους στόχους για τη κερδοφορία, τη ρευστότητα και την κεφαλαιακή επάρκεια. 263 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Για τον Όμιλο και την Τράπεζα, η επιλογή των ακινήτων προς ανάκτηση από πλειστηριασμούς γίνεται από μια ειδική Επιτροπή του Ομίλου [on-boarding], η οποία είναι υπεύθυνη να αποφασίζει σε ποιους πλειστηριασμούς η Τράπεζα θα συμμετάσχει για την απόκτηση των εμπράγματων εξασφαλίσεων σε συνεργασία με την Piraeus Real Estate. Η δε διαχείριση των ακινήτων από πλειστηριασμούς γίνεται από τη Μονάδα Group Real Estate. Για τα προς πώληση ακίνητα έχει θεσμοθετηθεί μία διαδικασία που περιλαμβάνει τη χρήση πολλών διαφορετικών καναλιών πώλησης. Οι σχετικές διαδικασίες εκτελούνται από τη μονάδα Group Real Estate (GRE) σε συνεργασία με την εξειδικευμένη θυγατρική του Ομίλου, Piraeus Real Estate, μέσα από το δίκτυο καταστημάτων της Τράπεζας, μεσιτικών γραφείων και άμεσες πωλήσεις ενώ διενεργούνται ηλεκτρονικοί πλειοδοτικοί διαγωνισμοί (www.properties4sale.gr) καθώς και δημόσιοι πλειοδοτικοί διαγωνισμοί μέσω του Τύπου. Επίσης σε πολλά ανακτημένα ακίνητα συμφωνούνται μισθώσεις όταν κρίνεται ότι το προσφερόμενο μίσθωμα σε συνεργασία με την Piraeus Real Estate είναι εύλογο και οι γενικότεροι όροι είναι προς το συμφέρον του Ομίλου και της Τράπεζας. Τις μισθώσεις αυτές τις παρακολουθεί το Τμήμα Εκμισθώσεων, που επιλαμβάνεται των συμβολαίων και είναι υπεύθυνο για την παρακολούθηση και την είσπραξη των μισθωμάτων. Επιπλέον, υπάρχουν ακίνητα τα οποία η Τράπεζα τα ιδιοχρησιμοποιεί στα πλαίσια των εργασιών της, ή μισθώνονται σε εταιρείες του Ομίλου. Τόσο την ιδιόχρηση όσο και τις μισθώσεις/υπομισθώσεις σε εταιρείες του Ομίλου, διαχειρίζεται από τη μονάδα Group Real Estate σε συνεργασία με το Τμήμα Στέγασης της μονάδας Τεχνικών Έργων. Τέλος, ειδικά ακίνητα που δύναται να αξιοποιηθούν με περαιτέρω επενδύσεις, εξετάζονται μεμονωμένα. Τα ανωτέρω αποτελούν τη βασική πολιτική και το πλαίσιο διαδικασιών του Ομίλου σε συνήθεις συνθήκες αγοράς ακινήτων. Ωστόσο, εξετάζονται και εναλλακτικά σενάρια για μαζική εκποίηση των ανακτημένων ακινήτων ή τη συνεισφορά τους σε διάφορα επενδυτικά σχήματα, σε συνεργασία με εξωτερικούς επενδυτικούς συμβούλους, σε μια προσπάθεια βελτιστοποίησης της απόδοσης του ενεργητικού του. 5.4 Ρυθμίσεις Συνοπτική παρουσίαση των τροποποιημένων και ρυθμισμένων δανείων Η Διοίκηση εφαρμόζει τα «Εκτελεστικά Τεχνικά Πρότυπα» («ITS») της Ευρωπαϊκής Τραπεζικής Αρχής («ΕΤΑ») αναφορικά με τα ρυθμισμένα δάνεια. Η εναρμόνιση της Πολιτικής Αναδιαρθρώσεων του Ομίλου με τους σχετικούς ορισμούς της ΕΤΑ και τις κατευθύνσεις της Τράπεζας της Ελλάδος ενισχύθηκε με τη δημιουργία νέων δομών και διαδικασιών, με την ανάπτυξη νέων συστημάτων πληροφορικής και την τροποποίηση των υφιστάμενων εφαρμογών, με στόχο την αποτελεσματική και αξιόπιστη διαχείριση των δανείων σε καθυστέρηση, πραγματοποιώντας βιώσιμες ρυθμίσεις και παρακολουθώντας την αποτελεσματικότητα διαφόρων ειδών ρυθμίσεων. Τα ρυθμισμένα δάνεια και απαιτήσεις ορίζονται ως ανοίγματα που προκύπτουν από δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών για τα οποία έχουν ληφθεί μέτρα ρύθμισης. Τα μέτρα αυτά θεωρούνται ως διευκόλυνση του Ομίλου προς τους πιστούχους οι οποίοι αντιμετωπίζουν ή πρόκειται να αντιμετωπίσουν οικονομική δυσχέρεια στην εκπλήρωση των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεών τους. Το καθεστώς της ρύθμισης μπορεί να περιλαμβάνει τροποποίηση των συμβατικών όρων και προϋποθέσεων ή/και αναχρηματοδότηση της οφειλής. 264 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Τα μέτρα ρύθμισης δεν οδηγούν σε αποαναγνώριση παρά μόνο εάν η ρύθμιση αυτή μεταβάλει ουσιαστικά τους όρους της αρχικής σύμβασης. Σύμφωνα με τo εγχειρίδιο οδηγιών της EΤA, προκειμένου ένα δάνειο να αποχαρακτηριστεί από ρυθμισμένο, θα πρέπει να τηρούνται τα σχετικά κριτήρια του κανονισμού, συμπεριλαμβανομένης της ελάχιστης περιόδου παρακολούθησης (τουλάχιστον 2 έτη από την στιγμή του χαρακτηρισμού του ως εξυπηρετούμενου). Προκειμένου να επιτευχθεί η αποτελεσματικότερη διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων απαιτήσεων, η Εταιρεία ολοκλήρωσε το 4ο τρίμηνο 2019 την μακροπρόθεσμη στρατηγική συμφωνία με την Intrum για την διαχείριση ΜΕΑ και ακίνητης περιουσίας που βρίσκεται στην ιδιοκτησία της (REOs), μέσω της ίδρυσης κορυφαίας ανεξάρτητης εταιρείας διαχείρισης απαιτήσεων από δάνεια και πιστώσεις στην Ελλάδα. Ο Όμιλος Intrum είναι ένας από τους κορυφαίους παρόχους υπηρεσιών διαχείρισης μη εξυπηρετούμενων απαιτήσεων και λειτουργεί με σκοπό την μεγιστοποίηση των ανακτήσεων και την ελαχιστοποίηση των πιστωτικών ζημιών, των σταθμισμένων στοιχείων ενεργητικού και της κεφαλαιακής επίπτωσης όλων των ενεργειών ανακτήσεων, αναγνωρίζοντας παράλληλα τους λειτουργικούς και οικονομικούς στόχους που έχουν τεθεί στην Εταιρεία από τον SSM. Το Συμβούλιο Εποπτείας και Διαχείρισης Καθυστερήσεων το οποίο, μεταξύ άλλων, είναι αρμόδιο για την στρατηγική διαχείρισης των δανείων σε καθυστέρηση, συνεργάζεται με τη Διαχείριση Κινδύνων για την επίτευξη μίας κοινής συμφωνίας και την ανάπτυξη κατάλληλων μεθόδων για την αξιολόγηση του κινδύνου του χαρτοφυλακίου Διαχείρισης Intrum Hellas Credit Servicing Α.Ε.. Η Διαχείριση Κινδύνων παρακολουθεί τη διαδικασία ρύθμισης και αξιολογεί τους σχετικούς κινδύνους ανά χαρτοφυλάκιο και είδος ρύθμισης. Ο CRO ενημερώνεται σε τουλάχιστον μηνιαία βάση για την εξέλιξη των μη εξυπηρετούμενων απαιτήσεων, και έχει το δικαίωμα να εκφράζει την άποψή του στην Επιτροπή Διαχείρισης Κινδύνων του Διοικητικού Συμβουλίου. 265 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Ανάλυση ρυθμίσεων δανείων που επιμετρώνται στο αποσβεσμένο κόστος, με βάση την πιστωτική τους ποιότητα 31/12/2020 Στάδιο 1 Δάνεια που επιμετρώνται στο αποσβεσμένο κόστος Όμιλος Εταιρεία Ρυθμισμένα % Ρυθμισμένων Ρυθμισμένα % Ρυθμισμένων Δάνεια που Δάνεια που Δανείων που Δάνεια που Δανείων που επιμετρώνται επιμετρώνται επιμετρώνται επιμετρώνται επιμετρώνται στο στο στο στο στο αποσβεσμένο αποσβεσμένο αποσβεσμένο αποσβεσμένο αποσβεσμένο κόστος κόστος κόστος κόστος κόστος 21.066 - 0,0% Στάδιο 2 5.409 2.269 Στάδιο 3 16.336 5.117 POCI 26 - 0,0% 42,0% 365 315 86,2% 31,3% 4.270 866 20,3% 6.716 1.106 16,5% 2.019 155 7,7% 49.528 8.492 17,1% 6.680 1.335 20,0% Πρόβλεψη Στάδιο 1 (107) - 0,0% - - 0,0% Πρόβλεψη Στάδιο 2 (257) (110) 43,0% (8) (7) 89,8% Πρόβλεψη Στάδιο 3 (6.482) (1.225) 18,9% (1.851) (176) 9,5% Συνολική μεικτή αξία Πρόβλεψη POCI (3.058) (189) 6,2% (995) (12) 1,2% Σύνολο πρόβλεψης (9.904) (1.525) 15,4% (2.853) (195) 6,8% Στάδιο 1 20.959 - 0,0% 26 - 0,0% Στάδιο 2 5.152 2.159 41,9% 357 307 86,1% Στάδιο 3 9.854 3.892 39,5% 2.419 690 28,5% POCI Δάνεια που επιμετρώνται στο αποσβεσμένο κόστος 3.659 917 25,1% 1.024 143 13,9% 39.624 6.967 17,6% 3.826 1.140 29,8% Αξία εξασφάλισης 29.773 5.249 17,6% 3.974 1.048 26,4% 266 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Όμιλος 31/12/2019 Εταιρεία Ρυθμισμένα % Ρυθμισμένων Ρυθμισμένα % Ρυθμισμένων Δάνεια που Δάνεια που Δάνεια που Δανείων που Δάνεια που Δανείων που επιμετρώνται επιμετρώνται επιμετρώνται επιμετρώνται επιμετρώνται επιμετρώνται στο στο στο στο στο στο αποσβεσμένο αποσβεσμένο αποσβεσμένο αποσβεσμένο αποσβεσμένο αποσβεσμένο κόστος κόστος κόστος κόστος κόστος κόστος Στάδιο 1 19.979 - 0,0% 21.115 - 0,0% Στάδιο 2 4.999 2.696 53,9% 4.780 2.614 54,7% Στάδιο 3 17.821 6.516 36,6% 17.542 6.193 35,3% POCI 7.349 1.512 20,6% 7.159 1.447 20,2% 50.148 10.725 21,4% 50.595 10.254 20,3% Πρόβλεψη Στάδιο 1 (117) - 0,0% (109) - 0,0% Πρόβλεψη Στάδιο 2 (238) (127) 53,5% (233) (126) 54,1% Πρόβλεψη Στάδιο 3 (7.303) (1.994) 27,3% (7.245) (1.927) 26,6% Συνολική μεικτή αξία Πρόβλεψη POCI (3.328) (281) 8,4% (3.207) (265) 8,3% (10.986) (2.402) 21,9% (10.794) (2.318) 21,5% Στάδιο 1 19.862 - 0,0% 21.005 - 0,0% Στάδιο 2 4.761 2.568 53,9% 4.547 2.488 54,7% Στάδιο 3 10.518 4.523 43,0% 10.297 4.266 41,4% Σύνολο πρόβλεψης POCI Δάνεια που επιμετρώνται στο αποσβεσμένο κόστος 4.021 1.232 30,6% 3.952 1.182 29,9% 39.162 8.323 21,3% 39.801 7.936 19,9% Αξία εξασφάλισης 30.110 6.717 22,3% 28.874 6.348 22,0% Ρυθμισμένα δάνεια που επιμετρώνται στο αποσβεσμένο κόστος ανά είδος μέτρου ρύθμισης Όμιλος Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 31/12/2020 31/12/2019 Πρόγραμμα μειωμένων πληρωμών 948 1.230 244 1.176 Παροχή περιόδου χάριτος/ Χρεοστάσιο 489 464 14 464 1.727 2.326 351 2.318 670 817 170 812 Συνδυασμός μέτρων ρύθμισης 2.638 3.054 149 2.735 Λοιπά 495 6.967 432 8.323 212 1.140 432 7.936 Επέκταση διάρκειας δανείου Κεφαλαιοποίηση ληξιπρόθεσμων οφειλών Συνολικό καθαρό ποσό 267 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Συμφωνία ρυθμισμένων δανείων που επιμετρώνται στο αποσβεσμένο κόστος, μετά από τις προβλέψεις αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών Όμιλος Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 31/12/2020 31/12/2019 Υπόλοιπο έναρξης την 1/1 (καθαρή αξία) 8.323 9.615 7.936 9.176 Μέτρα ρύθμισης κατά τη διάρκεια της χρήσης 1.525 2.002 1.536 1.940 Αποπληρωμή δανείων (μερική ή ολική) (743) (983) (735) (959) (2.322) (2.692) (2.246) (2.589) Πρόβλεψη αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών 229 343 223 329 Συναλλαγματικές διαφορές και λοιπές κινήσεις (45) 38 (45) 38 - - (5.529) - 6.967 8.323 1.140 7.936 Δάνεια που εξήλθαν από το καθεστώς ρύθμισης εντός της χρήσης Εισφορά στο νέο πιστωτικό ίδρυμα Υπόλοιπο λήξης (καθαρή αξία) Ρυθμισμένα δάνεια που επιμετρώνται στο αποσβεσμένο κόστος ανά κατηγορία Όμιλος Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 31/12/2020 31/12/2019 Δάνεια ιδιωτών 3.275 3.947 957 3.947 Στεγαστικά 2.837 3.408 883 3.408 439 539 74 539 Καταναλωτικά, Προσωπικά και Λοιπά Πιστωτικές κάρτες - - - - Επιχειρηματικά δάνεια 3.692 4.371 183 3.984 Μεγάλες Επιχειρήσεις 1.628 1.451 19 1.352 Μικρομεσαίες επιχειρήσεις 2.064 2.920 164 2.632 - 4 - 4 - 4 - 4 6.967 8.323 1.140 7.936 Δημόσιος Τομέας Ελλάδα Λοιπές Χώρες Συνολική καθαρή αξία Ρυθμισμένα δάνεια που επιμετρώνται στο αποσβεσμένο κόστος ανά γεωγραφική περιοχή Όμιλος Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 31/12/2020 31/12/2019 Ελλάδα Λοιπή Ευρώπη 6.966 1 8.306 17 1.140 - 7.921 15 Συνολική καθαρή αξία 6.967 8.323 1.140 7.936 268 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 5.5 Ανταλλαγές χρέους με απόκτηση συμμετοχής Η Εταιρεία σε ορισμένες περιπτώσεις συμφωνιών αναδιάρθρωσης χρεών συμμετέχει σε συμφωνίες ανταλλαγής χρέους των δανειστών με απόκτηση συμμετοχής σε μια προσπάθεια να καταστούν οι επιχειρήσεις του δανειολήπτη βιώσιμες και να μπορούν να εξυπηρετηθούν οι υποχρεώσεις του προς την Εταιρεία. Οι ανταλλαγές χρέους με απόκτηση συμμετοχής αναφέρονται σε συναλλαγές, στις οποίες ο δανειολήπτης και η Εταιρεία επαναδιαπραγματεύονται τους όρους του δανείου, με στόχο την πλήρη ή μερική μείωση του δανείου με την παράλληλη έκδοση συμμετοχικών τίτλων στην Εταιρεία. Οι εν λόγω συμφωνίες αναδιάρθρωσης χρεών οδηγούν στην απόκτηση ελέγχου ή ουσιώδους επιρροής ή μειοψηφικής συμμετοχής από την Εταιρεία επί του δανειολήπτη. Παρατίθενται αναλυτικοί πίνακες με τις ανταλλαγές χρέους με μετοχές που έλαβαν χώρα το 2020 και το 2019: 2020 Α/Α Επωνυμία Εταιρείας Αποκτηθέν ποσοστό Ημερομηνία απόκτησης Κόστος απόκτησης συμμετοχής 1 ΙΑΝΟΣ ΑΚΙΝΗΤΑ Α.Ε. 100,0% 19/6/2020 1 2 ΛΥΚΟΥΡΓΟΣ ΑΚΙΝΗΤΑ Α.Ε. 100,0% 19/6/2020 1 Αποκτηθέν ποσοστό Ημερομηνία απόκτησης Κόστος απόκτησης συμμετοχής 3,7% 13/3/2019 - 29/3/2019 5 2019 Α/Α Επωνυμία Εταιρείας 1 UNISOFT Α.Ε. 2 HELESI ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ 35,0% 3 ΑΚΡΙΤΑΣ Α.Ε. 12,2% 26/7/2019 - 4 ΧΡΥΣΟΣ ΟΔΗΓΟΣ 8,4% 23/12/2019 - 5.6 Χρεωστικοί τίτλοι στο αποσβεσμένο κόστος ή αποτιμώμενοι σε εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων Οι παρακάτω πίνακες παρουσιάζουν την αξιολόγηση πιστοληπτικής ικανότητας και την ταξινόμησης σε στάδια (Stages) των χρεωστικών τίτλων που αποτιμώνται σε εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων (FVTOCI) του Ομίλου, βάσει του συστήματος αξιολόγησης της Standard and Poor’s: 269 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Όμιλος 31/12/2020 Εξωτερική διαβάθμιση χρεωστικών τίτλων σε εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο AAA 104 - - - 104 BBB- έως ΒΒΒ+ 503 - - - 503 BB- έως ΒΒ+ 1.911 - - - 1.911 Λιγότερο από BB- 98 14 - - 112 Μη διαβαθμισμένα 82 5 - - 87 2.698 19 - - 2.717 Σύνολο Όμιλος 31/12/2019 AAA BBB- έως ΒΒΒ+ BB- έως ΒΒ+ Λιγότερο από BBΜη διαβαθμισμένα Σύνολο Εξωτερική διαβάθμιση χρεωστικών τίτλων σε εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο - - - - - 39 - - - 39 111 - - - 111 1.265 - - - 1.265 22 - - - 22 1.437 - - - 1.437 Η Εταιρεία δεν είχε χρεωστικούς τίτλους που αποτιμώνται σε εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων στις 31 Δεκεμβρίου 2020. Εταιρεία 31/12/2019 BBB- έως ΒΒΒ+ BB- έως ΒΒ+ Λιγότερο από BBΜη διαβαθμισμένα Σύνολο Εξωτερική διαβάθμιση χρεωστικών τίτλων σε εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο 39 - - - 39 111 - - - 111 1.263 - - - 1.263 22 - - - 22 1.435 - - - 1.435 Οι παρακάτω πίνακες παρουσιάζουν την αξιολόγηση πιστοληπτικής ικανότητας και την ταξινόμησης σε στάδια (Stages) του χαρτοφυλακίου των χρεωστικών τίτλων που αποτιμούνται στο αποσβεσμένο κόστος, βάσει του συστήματος αξιολόγησης της Standard and Poor’s: 270 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Όμιλος 31/12/2020 Εξωτερική διαβάθμιση χρεωστικών τίτλων σε αποσβεσμένο κόστος Αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές (ECL) Σύνολο 1.228 - 1.228 3.748 12 3.737 - - - - - - - - - - - 4.976 12 4.964 Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο BBB- έως ΒΒΒ+ 1.228 - - - BB- έως ΒΒ+ 3.748 - - - Λιγότερο από BB- - - - Μη διαβαθμισμένα - - 4.976 - Σύνολο Εταιρεία Εξωτερική διαβάθμιση χρεωστικών τίτλων σε αποσβεσμένο κόστος Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο Αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές (ECL) Σύνολο BBB- έως ΒΒΒ+ - - - - - - - BB- έως ΒΒ+ - - - - - - - 721 - - - 721 25 696 - - - - - - - 721 - - - 721 25 696 31/12/2020 Λιγότερο από BBΜη διαβαθμισμένα Σύνολο Όμιλος και Εταιρεία Εξωτερική διαβάθμιση χρεωστικών τίτλων σε αποσβεσμένο κόστος Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο Αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές (ECL) Σύνολο 1.116 - - - 1.116 - 1.116 BB- έως ΒΒ+ 5 - - - 5 - 5 Μη διαβαθμισμένα - - - - - - - 1.121 - - - 1.121 - 1.121 31/12/2019 BBB- έως ΒΒΒ+ Σύνολο 5.7 Συγκέντρωση κινδύνου χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού με έκθεση σε πιστωτικό κίνδυνο Γεωγραφικός τομέας Στον παρακάτω πίνακα αναλύεται η λογιστική αξία προ προβλέψεων των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων που εκτίθενται στον πιστωτικό κίνδυνο. Η έκθεση στον πιστωτικό κίνδυνο βασίζεται στη χώρα εγκατάστασης του Ομίλου. 271 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Όμιλος Υπόλοιπα προ προβλέψεων 31/12/2020 Ελλάδα Λοιπές χώρες Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυμάτων Συμφωνίες επαναπώλησης τίτλων πελατών Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Δάνεια ιδιωτών Στεγαστικά δάνεια Καταναλωτικά, Προσωπικά και Λοιπά Πιστωτικές κάρτες Δάνεια προς εταιρείες και τον δημόσιο τομέα Μεγάλες Επιχειρήσεις Μικρομεσαίες επιχειρήσεις Δημόσιος Τομέας Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων (FVTOCI) Απαιτήσεις από χρεωστικούς τίτλους στο αποσβεσμένο κόστος Λοιπά Στοιχεία Ενεργητικού Χρηματοοικονομικά μέσα Σύνολο 272 POCI Σύνολο Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο Γενικό Σύνολο 1.170 - - - 1.170 88 - - - 88 1.258 8 - - - 8 - - - - - 8 20.695 5.406 16.268 6.716 49.086 371 3 68 - 442 49.528 6.504 5.262 2.656 2.110 4.866 3.580 3.454 2.490 17.480 13.442 2 1 - 1 1 - 3 2 17.483 13.445 891 435 1.106 874 3.306 - - - - - 3.307 351 110 180 91 731 - - - - - 731 14.191 2.751 11.402 3.262 31.606 369 3 67 - 439 32.045 7.522 1.150 3.389 368 12.429 318 1 1 - 321 12.749 4.959 1.601 8.001 2.892 17.453 51 2 65 - 119 17.572 1.710 - 11 3 1.724 - - - - - 1.724 2.681 19 - - 2.700 17 - - - 17 2.717 4.976 - - - 4.976 - - - - - 4.976 636 76 460 - 1.172 80 - 4 - 84 1.256 30.166 5.501 16.729 6.716 59.112 556 3 72 - 631 59.743 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Όμιλος Υπόλοιπα προ προβλέψεων 31/12/2019 Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυμάτων Συμφωνίες επαναπώλησης τίτλων πελατών Ελλάδα Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 Λοιπές χώρες POCI Σύνολο Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο Γενικό Σύνολο 1.185 - - - 1.185 122 - - - 122 1.307 38 - - - 38 - - - - - 38 19.573 4.935 16.979 7.349 48.836 406 64 842 - 1.313 50.148 6.659 5.383 2.766 2.224 4.942 3.671 3.619 2.601 17.986 13.879 20 16 53 12 44 8 - 117 35 18.103 13.914 884 400 1.083 924 3.291 4 41 36 - 81 3.372 392 143 187 94 816 - - - - 1 816 12.914 2.168 12.038 3.730 30.850 386 12 798 - 1.196 32.046 6.688 864 4.112 523 12.185 323 2 111 - 436 12.621 4.487 1.304 7.915 3.204 16.910 63 10 687 - 760 17.670 1.740 1 11 3 1.754 - - - - - 1.754 Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων (FVTOCI) 1.435 - - - 1.435 1 - - - 1 1.437 Απαιτήσεις από χρεωστικούς τίτλους στο αποσβεσμένο κόστος 1.121 - - - 1.121 - - - - - 1.121 634 87 452 - 1.172 15 - 6 - 22 1.194 23.986 5.021 17.432 7.349 53.788 545 64 848 - 1.458 55.245 Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Δάνεια ιδιωτών Στεγαστικά δάνεια Καταναλωτικά, Προσωπικά και Λοιπά Πιστωτικές κάρτες Δάνεια προς εταιρείες και τον δημόσιο τομέα Μεγάλες Επιχειρήσεις Μικρομεσαίες επιχειρήσεις Δημόσιος Τομέας Λοιπά Στοιχεία Ενεργητικού Χρηματοοικονομικά μέσα Σύνολο 273 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Εταιρεία Υπόλοιπα προ προβλέψεων 31/12/2020 Ελλάδα Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυμάτων Συμφωνίες επαναπώλησης τίτλων πελατών Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Δάνεια Ιδιωτών Λοιπές χώρες POCI Σύνολο Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο Γενικό Σύνολο 376 - - - 376 86 - - - 86 462 - - - - - - - - - - - 26 365 4.270 2.019 6.680 - - - - - 6.680 21 17 349 324 1.889 1.651 1.028 876 3.286 2.868 - - - - - 3.286 2.868 Καταναλωτικά, Προσωπικά και Λοιπά 4 25 207 136 372 - - - - - 372 Πιστωτικές κάρτες Στεγαστικά δάνεια Δάνεια προς Εταιρείες και προς το Δημόσιο Τομέας - - 31 16 47 - - - - - 47 5 16 2.381 991 3.393 - - - - - 3.393 Μεγάλες Επιχειρήσεις Μικρομεσαίες επιχειρήσεις Δημόσιος Τομέας 1 1 214 74 291 - - - - - 291 4 15 2.160 917 3.097 - - - - - 3.097 - - 6 - 6 - - - - - 6 - - - - - - - - - - - 721 - - - 721 - - - - - 721 106 - - - 106 - - - - - 106 1.230 365 4.270 2.019 7.884 86 - - - 86 7.970 Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων (FVTOCI) Απαιτήσεις από χρεωστικούς τίτλους στο αποσβεσμένο κόστος Λοιπά Στοιχεία Ενεργητικού Χρηματοοικονομικά μέσα Σύνολο 274 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Εταιρεία Υπόλοιπα προ προβλέψεων 31/12/2019 Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυμάτων Συμφωνίες επαναπώλησης τίτλων πελατών Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Δάνεια Ιδιωτών Στεγαστικά δάνεια Καταναλωτικά, Προσωπικά και Λοιπά Πιστωτικές κάρτες Δάνεια προς Εταιρείες και προς το Δημόσιο Τομέας Μεγάλες Επιχειρήσεις Μικρομεσαίες επιχειρήσεις Δημόσιος Τομέας Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων (FVTOCI) Απαιτήσεις από χρεωστικούς τίτλους στο αποσβεσμένο κόστος Λοιπά Στοιχεία Ενεργητικού Χρηματοοικονομικά μέσα Σύνολο 275 Ελλάδα Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 Λοιπές χώρες POCI Σύνολο Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο Γενικό Σύνολο 1.175 - - - 1.175 64 - - - 64 1.239 38 - - - 38 - - - - - 38 20.628 4.719 16.555 7.159 49.061 487 61 987 - 1.534 50.595 6.651 5.383 2.766 2.224 4.942 3.671 3.619 2.601 17.978 13.879 20 15 53 12 42 7 - 115 34 18.093 13.914 877 400 1.083 924 3.283 4 41 35 - 81 3.364 392 143 187 94 816 - - - - - 816 13.976 1.953 11.614 3.540 31.083 467 8 944 - 1.419 32.502 8.164 885 4.243 507 13.798 451 - 319 - 769 14.568 4.078 1.067 7.360 3.030 15.536 16 8 625 - 650 16.186 1.735 1 11 3 1.749 - - - - - 1.749 1.435 - - - 1.435 - - - - - 1.435 1.121 - - - 1.121 - - - - - 1.121 708 37 379 - 1.123 8 - 2 - 10 1.133 25.105 4.756 16.934 7.159 53.954 559 61 988 - 1.608 55.562 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Τομείς Δραστηριότητας Στον παρακάτω πίνακα αναλύεται ανά κλάδο η λογιστική αξία των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων του Ομίλου που εκτίθενται στον πιστωτικό κίνδυνο. Η κατανομή έχει γίνει σύμφωνα με τον επιχειρηματικό κλάδο κάθε αντισυμβαλλομένου. 276 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Όμιλος 31/12/2020 Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυμάτων Συμφωνίες επαναπώλησης τίτλων πελατών Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Δάνεια ιδιωτών Στεγαστικά δάνεια Καταναλωτικά, Προσωπικά και Λοιπά δάνεια Πιστωτικές κάρτες Δάνεια προς εταιρείες και τον δημόσιο τομέα Μεγάλες Επιχειρήσεις Μικρομεσαίες επιχειρήσεις Δημόσιος Τομέας Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων (FVOCI) Απαιτήσεις από χρεωστικούς τίτλους στο αποσβεσμένο κόστος Λοιπά Στοιχεία Ενεργητικού - Χρηματοοικονομικά μέσα Σύνολο Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο Υπόλοιπα προ προβλέψεων - Επιχειρηματικοί κλάδοι Χρηματοοικονομικά ιδρύματα Βιομηχανία/ Κατασκευές Βιοτεχνία ΧρηματοΧονδρεΔημόσιος δότηση μπόριο & Τομέας Έργων λιανεμπόριο Εταιρείες Ακινήτων Ναυτιλιακές Εταιρείες Ακτοπλοϊκές Εταιρείες Ξενοδοχεία Γεωργία Ενέργεια Μεταφορές και Εφοδιαστική Αλυσίδα Λοιποί κλάδοι Ιδιώτες Σύνολο 1.258 - - - - - - - - - - - - - - 1.258 - - - - - - - - - - - - - - 8 8 1.297 - 5.511 - 2.640 - 1.899 - 1.814 - 5.509 - 1.724 - 1.880 - 242 - 2.799 - 797 - 947 - 994 - 3.992 - - - - - - - - - - - - - - - 1.297 1.202 5.511 1.554 2.640 588 1.899 914 1.814 1.740 5.509 779 1.724 - 1.880 1.880 242 242 2.799 1.215 797 7 947 750 994 458 3.992 1.420 - 32.045 - 12.749 95 3.957 2.052 985 74 4.730 1.724 - - 1.584 789 197 535 2.572 - 17.572 1.724 97 - - - - 4 2.420 - - - - - 5 191 - 2.717 - - - - - - 4.976 - - - - - - - - 4.976 75 2.727 108 5.619 14 2.654 6 1.905 1.814 6 5.519 410 9.530 1 1.880 242 0 2.800 0 797 9 957 0 999 475 4.657 1.688 24 973 43 2.727 2.515 502 2.032 570 5.619 477 244 1.573 360 2.654 571 118 918 298 1.905 1.641 20 146 7 1.814 2.037 452 2.176 853 5.519 9.435 21 72 3 9.530 1.373 52 455 0 1.880 125 0 117 242 953 814 822 211 2.800 300 59 332 106 797 854 24 75 3 957 308 69 541 81 999 1.818 447 1.664 728 4.657 17.483 49.528 17.483 17.483 13.445 13.445 3.307 731 3.307 731 153 1.256 17.643 59.743 6.620 30.715 2.656 5.504 4.913 16.809 3.454 6.715 17.643 59.743 Το υπόλοιπο προ προβλέψεων των δανείων και απαιτήσεων Δημόσιου Τομέα ποσού € 1.724 εκατ. για τον Όμιλο, περιλαμβάνει το εποχικό δάνειο προς τον Οργανισμό Πληρωμών και Ελέγχου Κοινοτικών Ενισχύσεων Προσανατολισμού και Εγγυήσεων (ΟΠΕΚΕΠΕ) ποσού € 1.516 εκατ. (31 Δεκεμβρίου 2019: € 1.548 εκατ.). Το εν λόγω ποσό αποπληρώθηκε μέσα στο 1Ο τρίμηνο του 2021. 277 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Όμιλος 31/12/2019 Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυμάτων Συμφωνίες επαναπώλησης τίτλων πελατών Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Δάνεια ιδιωτών Στεγαστικά δάνεια Καταναλωτικά, Προσωπικά και Λοιπά δάνεια Πιστωτικές κάρτες Δάνεια προς εταιρείες και τον δημόσιο τομέα Μεγάλες Επιχειρήσεις Μικρομεσαίες επιχειρήσεις Δημόσιος Τομέας Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία επιμετρούμενα στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων (FVOCI) Απαιτήσεις από χρεωστικούς τίτλους στο αποσβεσμένο κόστος Λοιπά Στοιχεία Ενεργητικού - Χρηματοοικονομικά μέσα Σύνολο Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο Υπόλοιπα προ προβλέψεων - Επιχειρηματικοί κλάδοι Χρηματοοικονομικά ιδρύματα Βιομηχανία/ Κατασκευές Βιοτεχνία ΧρηματοΧονδρεΔημόσιος δότηση μπόριο & Τομέας Έργων λιανεμπόριο Εταιρείες Ακινήτων Ναυτιλιακές Εταιρείες Ακτοπλοϊκές Εταιρείες Ξενοδοχεία Γεωργία Ενέργεια Μεταφορές και Εφοδιαστική Αλυσίδα Λοιποί κλάδοι Ιδιώτες Σύνολο 1.307 - - - - - - - - - - - - - - 1.307 - - - - - - - - - - - - - - 38 38 1.509 - 5.194 - 2.965 - 2.053 - 1.645 - 5.245 - 1.754 - 1.791 - 254 - 2.611 - 786 - 1.099 - 988 - 4.152 - - - - - - - - - - - - - - - 1.509 1.424 5.194 1.236 2.965 770 2.053 1.004 1.645 1.566 5.245 675 1.754 - 1.791 1.791 254 254 2.611 965 786 6 1.099 890 988 514 4.152 1.526 - 32.046 - 12.621 85 3.958 2.195 1.049 79 4.569 1.754 - - 1.646 781 209 474 2.626 - 17.670 1.754 63 - - - - 4 1.265 - - - - - 5 99 - 1.437 - - - - - - 1.121 - - - - - - - - 1.121 80 2.959 1.565 102 1.246 46 51 5.245 1.820 467 2.334 625 15 2.981 526 207 1.760 488 8 2.060 632 101 1.010 318 1.645 1.518 28 93 7 7 5.255 1.711 309 2.325 910 380 4.520 4.414 28 76 3 2 1.793 1.232 59 501 0 254 95 30 128 - 0 2.611 1.068 428 867 247 0 786 285 39 359 104 7 1.105 1.018 20 64 4 4 997 186 51 667 93 464 4.716 1.615 374 1.831 896 177 1.194 18.318 55.245 6.850 24.533 2.819 5.063 5.030 18.290 3.619 7.359 2.959 5.245 2.981 2.060 1.645 5.255 4.520 1.793 254 2.611 786 1.105 997 4.716 18.318 55.245 18.103 50.148 18.103 18.103 13.914 13.914 3.372 816 3.372 816 Στον παρακάτω πίνακα αναλύεται ανά κλάδο η λογιστική αξία των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων της Εταιρείας που εκτίθενται στον πιστωτικό κίνδυνο. Η κατανομή έχει γίνει σύμφωνα με τον επιχειρηματικό κλάδο κάθε αντισυμβαλλομένου. 278 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Εταιρεία 31/12/2020 Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυμάτων Συμφωνίες επαναπώλησης τίτλων πελατών Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Δάνεια ιδιωτών Στεγαστικά δάνεια Καταναλωτικά, Προσωπικά και Λοιπά δάνεια Πιστωτικές κάρτες Δάνεια προς εταιρείες και τον δημόσιο τομέα Μεγάλες Επιχειρήσεις Μικρομεσαίες επιχειρήσεις Δημόσιος Τομέας Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων Απαιτήσεις από χρεωστικούς τίτλους στο αποσβεσμένο κόστος Λοιπά Στοιχεία Ενεργητικού - Χρηματοοικονομικά μέσα Σύνολο Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο 279 Υπόλοιπα προ προβλέψεων - Επιχειρηματικοί Κλάδοι Χρηματοοικονομικά ιδρύματα Βιομηχανία/ Κατασκευές Βιοτεχνία ΧρηματοΧονδρεΔημόσιος δότηση μπόριο & Τομέας Έργων λιανεμπόριο Εταιρείες Ακινήτων Ναυτιλιακές Εταιρείες Ακτοπλοϊκές Εταιρείες Μεταφορές και Γεωργία Ενέργεια Εφοδιαστική Αλυσίδα Ξενοδοχεία Λοιποί κλάδοι Ιδιώτες Σύνολο 462 - - - - - - - - - - - - - - 462 - - - - - - - - - - - - - - - - 100 674 620 122 9 1.036 6 - - 131 105 3 84 503 3.286 6.680 - - - - - - - - - - - - - - 3.286 2.868 3.286 2.868 - - - - - - - - - - - - - - 372 372 - - - - - - - - - - - - - - 47 47 100 674 620 122 9 1.036 6 - - 131 105 3 84 503 - 3.393 74 16 55 38 6 20 - - - 5 - - 20 56 - 291 26 659 565 84 3 1.016 - - - 126 105 3 63 447 - 3.097 6 6 - - - - - - - - - - - - - - - - 721 - - - - - - - - - - - - - - 721 92 - - - - - - - - - - - - 15 - 106 1.376 1.276 83 17 1.376 674 3 464 208 674 620 1 486 132 620 122 1 77 44 122 9 9 9 1.036 3 5 688 340 1.036 6 6 6 - - 131 1 108 21 131 105 70 34 105 3 1 1 3 84 2 58 24 84 518 16 3 329 171 518 3.286 21 349 1.889 1.028 3.286 7.970 1.316 365 4.270 2.019 7.970 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Εταιρεία 31/12/2019 Υπόλοιπα προ προβλέψεων - Επιχειρηματικοί κλάδοι Χρηματοοικονομικά ιδρύματα Βιομηχανία/ Κατασκευές Βιοτεχνία ΧρηματοΧονδρεΔημόσιος δότηση μπόριο & Τομέας Έργων λιανεμπόριο Εταιρείες Ακινήτων Ναυτιλιακές Εταιρείες Ακτοπλοϊκές Εταιρείες Ξενοδοχεία Γεωργία Ενέργεια Μεταφορές και Εφοδιαστική Αλυσίδα Λοιποί κλάδοι Ιδιώτες Σύνολο Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυμάτων Συμφωνίες επαναπώλησης τίτλων πελατών Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Δάνεια ιδιωτών Στεγαστικά δάνεια Καταναλωτικά, Προσωπικά και Λοιπά δάνεια Πιστωτικές κάρτες Δάνεια προς εταιρείες και τον δημόσιο τομέα Μεγάλες Επιχειρήσεις Μικρομεσαίες επιχειρήσεις Δημόσιος Τομέας Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία επιμετρούμενα στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων (FVOCI) Απαιτήσεις από χρεωστικούς τίτλους στο αποσβεσμένο κόστος Λοιπά Στοιχεία Ενεργητικού - Χρηματοοικονομικά μέσα Σύνολο 194 4 2 8 - - 365 2 - - - 1 - 432 4.747 4.852 2.800 2.174 1.690 4.801 4.499 1.793 254 2.326 762 1.074 929 4.606 18.256 55.562 Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI 3.243 102 1.356 46 1.700 321 2.231 600 453 197 1.667 482 713 141 1.034 287 1.543 28 113 7 1.500 272 2.139 889 4.394 27 75 3 1.232 59 501 - 95 30 128 - 1.006 382 718 220 269 38 352 103 994 14 63 4 156 42 648 83 1.539 343 1.907 818 6.827 25.664 2.819 4.816 4.991 17.922 3.619 7.159 Σύνολο 4.747 4.852 2.800 2.174 1.690 4.801 4.499 1.793 254 2.326 762 1.074 929 4.606 18.256 55.562 280 1.239 - - - - - - - - - - - - - - 1.239 - - - - - - - - - - - - - - 38 38 3.251 - 4.847 - 2.797 - 2.166 - 1.690 - 4.797 - 1.749 - 1.791 - 254 - 2.326 - 762 - 1.074 - 924 - 4.075 - - - - - - - - - - - - - - - 3.251 3.166 4.847 1.112 2.797 743 2.166 1.350 1.690 1.611 4.797 547 1.749 - 1.791 1.791 254 254 2.326 884 762 2 1.074 890 924 514 4.075 1.705 - 32.502 - 14.568 85 3.735 2.054 816 79 4.250 1.749 - - 1.442 760 184 410 2.370 - 16.186 1.749 63 - - - - 4 1.263 - - - - - 5 99 - 1.435 - - - - - - 1.121 - - - - - - - - 1.121 125 1.133 18.093 50.595 18.093 18.093 13.914 13.914 3.364 816 3.364 816 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Στον παρακάτω πίνακα αναλύεται ανά κλάδο η ονομαστική αξία των εκτός ισολογισμού χρηματοοικονομικών στοιχείων του Ομίλου και της Εταιρείας που εκτίθενται στον πιστωτικό κίνδυνο. Η κατανομή έχει γίνει σύμφωνα με τον επιχειρηματικό κλάδο κάθε αντισυμβαλλόμενου. Όμιλος 31/12/2020 Εγγυητικές επιστολές Ενέγγυες Πιστώσεις Ονομαστική Αξία Στοιχείων εκτός ισολογισμού - Επιχειρηματικοί κλάδοι Χρηματοοι -κονομικά ιδρύματα Βιομηχανία/ Βιοτεχνία Κατασκευές ΧρηματοΧονδρεΔημόσιος δότηση μπόριο & Τομέας Έργων λιανεμπόρ-ιο Εταιρείες Ακινήτων Ναυτιλιακές Εταιρείες Ακτοπλοϊκές Εταιρείες Ξενοδοχεία Γεωργία Ενέργεια Μεταφορές και Εφοδιαστική Αλυσίδα Λοιποί κλάδοι Ιδιώτες Σύνολο 1.541 358 759 39 - 227 - - - 51 5 84 50 200 - 3.314 1 9 - - - 9 - - - - 2 - - 19 - 40 Μη ανακλητά αχρησιμοποίητα πιστωτικά όρια 39 86 14 7 119 36 - 22 - 126 40 37 15 105 82 728 Υπόλοιπο την 31/12/2020 1.582 453 773 46 119 272 - 22 - 177 46 121 65 324 82 4.082 Στάδιο 1 1.580 367 492 42 119 234 - 22 - 151 31 99 62 280 61 3.540 Στάδιο 2 1 43 79 - - 14 - - - 14 11 5 1 17 17 202 Στάδιο 3 2 42 202 4 - 24 - - - 12 3 17 2 20 1 329 POCI - - - - - - - - - 1 2 - - 6 2 11 1.582 453 773 46 119 272 - 22 - 177 46 121 65 324 82 4.082 Σύνολο 281 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Όμιλος 31/12/2019 Εγγυητικές επιστολές Ενέγγυες Πιστώσεις Ονομαστική Αξία Στοιχείων εκτός ισολογισμού - Επιχειρηματικοί κλάδοι Χρηματοοι -κονομικά ιδρύματα Βιομηχανία/ Βιοτεχνία Κατασκευές ΧρηματοΧονδρεΔημόσιος δότηση μπόριο & Τομέας Έργων λιανεμπόρ-ιο Εταιρείες Ακινήτων Ναυτιλιακές Εταιρείες Ακτοπλοϊκές Εταιρείες Ξενοδοχεία Γεωργία Ενέργεια Μεταφορές και Εφοδιαστική Αλυσίδα Λοιποί κλάδοι Ιδιώτες Σύνολο 1.304 313 832 25 - 187 - - - 44 6 76 51 184 - 3.022 0 7 - - - 6 - - - - 1 - - 11 - 25 Μη ανακλητά αχρησιμοποίητα πιστωτικά όρια 28 18 9 7 53 18 - 12 - 22 41 19 3 96 78 405 Υπόλοιπο την 31/12/2019 1.332 338 841 32 53 212 - 12 - 65 49 96 54 291 78 3.452 Στάδιο 1 1.330 292 586 21 53 184 - 11 - 47 30 94 49 239 58 2.995 Στάδιο 2 - 4 45 7 - 11 - 0 - 9 13 - 2 22 17 132 Στάδιο 3 2 42 210 4 - 17 - - - 9 2 1 2 23 1 313 POCI - - - - - - - - - - 2 - - 7 2 12 1.332 338 841 32 53 212 - 12 - 65 49 96 54 291 78 3.452 Σύνολο Εταιρεία 31/12/2020 Ονομαστική Αξία Στοιχείων εκτός ισολογισμού - Επιχειρηματικοί κλάδοι Χρηματοοικονομικά ιδρύματα Βιομηχανία/ Βιοτεχνία Κατασκευές ΧρηματοΧονδρεΔημόσιος δότηση μπόριο & Τομέας Έργων λιανεμπόριο Εταιρείες Ακινήτων Ναυτιλιακές Εταιρείες Ακτοπλοϊκές Εταιρείες Μεταφορές και Γεωργία Ενέργεια Εφοδιαστική Αλυσίδα Ξενοδοχεία Λοιποί κλάδοι Ιδιώτες Σύνολο Εγγυητικές επιστολές - - - - - - - - - - - - - - - - Ενέγγυες Πιστώσεις - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 1 6 7 - - - - - - - - - - 1 6 7 Μη ανακλητά αχρησιμοποίητα πιστωτικά όρια - - Υπόλοιπο την 31/12/2020 - - Στάδιο 1 - - - - - - - - - - - - - - - - Στάδιο 2 - - - - - - - - - - - - - - 4 4 Στάδιο 3 - - - - - - - - - - - - - - 1 1 POCI - - - - - - - - - - - - - - 1 1 Σύνολο - - - - - - - - - - - - - 1 6 7 282 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Εταιρεία 31/12/2019 Εγγυητικές επιστολές Ενέγγυες Πιστώσεις Ονομαστική Αξία Στοιχείων εκτός ισολογισμού - Επιχειρηματικοί κλάδοι Χρηματοοικονομικά ιδρύματα Βιομηχανία/ Βιοτεχνία Κατασκευές ΧρηματοΧονδρεΔημόσιος δότηση μπόριο & Τομέας Έργων λιανεμπόριο Εταιρείες Ακινήτων Ναυτιλιακές Εταιρείες Ακτοπλοϊκές Εταιρείες Ξενοδοχεία Γεωργία Ενέργεια Μεταφορές και Εφοδιαστική Αλυσίδα Λοιποί κλάδοι Ιδιώτες Σύνολο 1.428 313 832 107 - 185 - - - 44 6 76 51 192 - 3.235 - 7 - - - 4 - - - - 1 - - 11 - 23 Μη ανακλητά αχρησιμοποίητα πιστωτικά όρια 86 18 9 7 53 18 - 12 - 22 41 19 3 96 77 461 Υπόλοιπο την 31/12/2019 1.514 338 841 114 53 208 - 12 - 65 49 95 54 299 77 3.719 Στάδιο 1 1.512 292 586 104 53 180 - 11 - 47 30 94 49 247 57 3.262 Στάδιο 2 - 4 45 7 - 11 - 0 - 9 13 - 2 22 17 132 Στάδιο 3 2 42 210 4 - 17 - - - 9 2 1 2 23 1 313 POCI - - - - - - - - - - 2 - - 7 2 12 1.514 338 841 114 53 208 - 12 - 65 49 95 54 299 77 3.719 Σύνολο 283 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Λοιπές απαιτήσεις από τον Ελληνικό Δημόσιο Τομέα Στον παρακάτω πίνακα απεικονίζεται η λογιστική αξία των απαιτήσεων του Ομίλου και της Εταιρείας από τον Ελληνικό Δημόσιο Τομέα την 31η Δεκεμβρίου 2020 και 2019: Όμιλος Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 31/12/2020 31/12/2019 401 337 398 650 - 398 650 Δάνεια και απαιτήσεις κατά Δημοσίου τομέα στο αποσβεσμένο κόστος 1.718 1.749 2 1.744 Απαιτήσεις από χρεωστικούς τίτλους στο αποσβεσμένο κόστος Ομόλογα, έντοκα γραμμάτια και λοιποί τίτλοι μεταβλητής απόδοσης που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων 3.681 - - - 1.839 1.263 - 1.263 545 547 22 535 8.522 4.607 24 4.590 Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα Ομόλογα και έντοκα γραμμάτια αποτιμώμενα σε εύλογες αξίες μέσω αποτελεσμάτων Λοιπά στοιχεία ενεργητικού Σύνολο Εντός του 2020, η Εταιρεία αγόρασε κρατικά ομόλογα Ελληνικού Δημοσίου που αποτιμώνται στο αποσβεσμένο κόστος και στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων ονομαστικής αξίας € 3.127 εκατ. και € 462 εκατ., αντίστοιχα. 5.8 Συμψηφισμός χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού και παθητικού Σύμφωνα με τις διατάξεις του ΔΠΧΑ 7 «Χρηματοοικονομικά Μέσα: Γνωστοποιήσεις», γνωστοποιείται η επίδραση ή η δυνητική επίδραση που έχουν οι συμφωνίες συμψηφισμού ή οι συμφωνίες χρηματοοικονομικών μέσων, στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης του Ομίλου και της Εταιρείας. Ειδικότερα, στις γνωστοποιήσεις περιλαμβάνονται τα ακόλουθα: α) Tα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού και παθητικού, που συμψηφίζονται σύμφωνα με τα κριτήρια του ΔΛΠ 32 και το καθαρό ποσό που προκύπτει παρουσιάζεται στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης, όταν υπάρχει νόμιμο συμβατικό δικαίωμα συμψηφισμού και πρόθεση διακανονισμού του καθαρού ποσού αυτών ή πρόθεση ταυτόχρονης είσπραξης της απαίτησης και εξόφλησης της υποχρέωσης. β) Οι συναλλαγές που εμπίπτουν σε συμβάσεις International Swaps and Derivatives Association («ΙSDA») και παρεμφερείς κύριες συμβάσεις συμψηφισμού ανεξάρτητα εάν αυτές συμψηφίζονται ή όχι στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης. Ο Όμιλος και η Εταιρεία δεν έχουν συμψηφίσει κανένα χρηματοοικονομικό στοιχείο ενεργητικού και παθητικού την 31η Δεκεμβρίου 2020 και 2019, δεδομένου ότι τα κριτήρια συμψηφισμού που αναφέρονται στην πρώτη περίπτωση (α) δεν πληρούνται. Οι πίνακες που ακολουθούν απεικονίζουν για τον Όμιλο και την Εταιρεία, τα ακαθάριστα ποσά των χρηματοοικονομικών μέσων που αναγνωρίσθηκαν την 31η Δεκεμβρίου 2020 και 2019, καθώς επίσης και την καθαρή επίδραση που θα επέφερε στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης η πλήρης εξάσκηση των δικαιωμάτων συμψηφισμού («καθαρό ποσό») που απορρέουν από συμβάσεις ISDA και παρεμφερείς κύριες συμβάσεις συμψηφισμού. Συνεπώς, οι εν λόγω πίνακες περιλαμβάνουν κυρίως τα εξής χρηματοοικονομικά στοιχεία: α) Συμβάσεις ανταλλαγής επιτοκίων («IRSs»), διανομισματικές συμβάσεις ανταλλαγής επιτοκίων (cross currency interest rate swaps), προθεσμιακά συμβόλαια συναλλάγματος (fx forwards), 284 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 συμβάσεις ανταλλαγής νομισμάτων (currency swaps) και δικαιώματα προαίρεσης (options), για τα οποία υπάρχουν συμβάσεις ISDA και β) διατραπεζικές συμβάσεις επαναγοράς ομολόγων (repos) που καλύπτονται από Global Master Repurchase Agreement (GMRA). Την 31η Δεκεμβρίου 2020 η Εταιρεία δεν διακρατούσε συμβάσεις ISDA και παρεμφερείς κύριες συμβάσεις συμψηφισμού. Όμιλος 31/12/2020 Αναγνωρισθέντα Χρηματοοικονομικά χρηματοοικονομικά Καθαρή αξία στοιχεία παθητικού στοιχεία χρηματοοικονομικών (ποσό που ενεργητικού (ποσό στοιχείων ενεργητικού συμψηφίστηκε) προς συμψηφισμό) Συναφή ποσά που δεν συμψηφίστηκαν στην Κατάσταση Οικονομικής Θέσης Αναγνωρισθέντα χρηματοοικονομικά Ληφθείσες στοιχεία και λοιπές χρηματικές Καθαρό ποσό ληφθείσες μη εγγυήσεις χρηματικές εγγυήσεις Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα Συμφωνίες επαναπώλησης τίτλων Σύνολο 507 - 507 392 25 63 - 63 55 - 8 570 - 570 447 25 98 Όμιλος 31/12/2020 Αναγνωρισθέντα Χρηματοοικονομικά χρηματοοικονομικά στοιχεία στοιχεία παθητικού ενεργητικού (ποσό (ποσό προς που συμψηφισμό) συμψηφίστηκε) Καθαρή αξία χρηματοοικονομικών στοιχείων παθητικού 90 Συναφή ποσά που δεν συμψηφίστηκαν στην Κατάσταση Οικονομικής Θέσης Αναγνωρισθέντα χρηματοοικονομικά Δοθείσες στοιχεία και λοιπές χρηματικές Καθαρό ποσό δοθείσες μη εγγυήσεις χρηματικές εγγυήσεις Χρηματοοικονομικά στοιχεία παθητικού Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα Συμφωνίες επαναγοράς τίτλων Σύνολο 460 - 460 8 448 96 - 96 96 - - 556 - 556 104 448 4 Όμιλος 31/12/2019 Αναγνωρισθέντα Χρηματοοικονομικά χρηματοοικονομικά Καθαρή αξία στοιχεία παθητικού στοιχεία χρηματοοικονομικών (ποσό που ενεργητικού (ποσό στοιχείων ενεργητικού συμψηφίστηκε) προς συμψηφισμό) 4 Συναφή ποσά που δεν συμψηφίστηκαν στην Κατάσταση Οικονομικής Θέσης Αναγνωρισθέντα χρηματοοικονομικά Ληφθείσες στοιχεία και λοιπές χρηματικές Καθαρό ποσό ληφθείσες μη εγγυήσεις χρηματικές εγγυήσεις Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα Συμφωνίες επαναπώλησης τίτλων Σύνολο 285 479 - 479 382 10 87 93 - 93 93 - - 572 - 572 475 10 87 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Όμιλος 31/12/2019 Αναγνωρισθέντα Χρηματοοικονομικά χρηματοοικονομικά στοιχεία στοιχεία παθητικού ενεργητικού (ποσό (ποσό προς που συμψηφισμό) συμψηφίστηκε) Καθαρή αξία χρηματοοικονομικών στοιχείων παθητικού Συναφή ποσά που δεν συμψηφίστηκαν στην Κατάσταση Οικονομικής Θέσης Αναγνωρισθέντα χρηματοοικονομικά Δοθείσες στοιχεία και λοιπές χρηματικές Καθαρό ποσό δοθείσες μη εγγυήσεις χρηματικές εγγυήσεις Χρηματοοικονομικά στοιχεία παθητικού Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα 482 - 482 32 445 Συμφωνίες επαναγοράς τίτλων 2.394 - 2.394 2.392 2 - Σύνολο 2.876 - 2.876 2.424 447 5 Εταιρεία 31/12/2019 Αναγνωρισθέντα Χρηματοοικονομικά χρηματοοικονομικά Καθαρή αξία στοιχεία παθητικού στοιχεία χρηματοοικονομικών (ποσό που ενεργητικού (ποσό στοιχείων ενεργητικού συμψηφίστηκε) προς συμψηφισμό) 5 Συναφή ποσά που δεν συμψηφίστηκαν στην Κατάσταση Οικονομικής Θέσης Αναγνωρισθέντα χρηματοοικονομικά Ληφθείσες στοιχεία και λοιπές χρηματικές Καθαρό ποσό ληφθείσες μη εγγυήσεις χρηματικές εγγυήσεις Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα Συμφωνίες επαναπώλησης τίτλων Σύνολο 479 - 479 382 10 93 - 93 93 - - 572 - 572 475 10 87 Εταιρεία 31/12/2019 Αναγνωρισθέντα Χρηματοοικονομικά χρηματοοικονομικά στοιχεία στοιχεία παθητικού ενεργητικού (ποσό (ποσό προς που συμψηφισμό) συμψηφίστηκε) Καθαρή αξία χρηματοοικονομικών στοιχείων παθητικού 87 Συναφή ποσά που δεν συμψηφίστηκαν στην Κατάσταση Οικονομικής Θέσης Αναγνωρισθέντα χρηματοοικονομικά Δοθείσες στοιχεία και λοιπές χρηματικές Καθαρό ποσό δοθείσες μη εγγυήσεις χρηματικές εγγυήσεις Χρηματοοικονομικά στοιχεία παθητικού Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα 482 - 482 32 445 Συμφωνίες επαναγοράς τίτλων 2.394 - 2.394 2.392 2 5 - Σύνολο 2.876 - 2.876 2.424 447 5 5.9 Κίνδυνος αγοράς Ο κίνδυνος αγοράς είναι ο υφιστάμενος ή ενδεχόμενος κίνδυνος ζημίας λόγω δυσμενών μεταβολών στις τιμές αγοράς και στα επιτόκια, στις τιμές μετοχών και των εμπορευμάτων, στις συναλλαγματικές ισοτιμίες, καθώς και στη μεταβλητότητα αυτών. Η Επιτροπή Διαχείρισης Κινδύνων του Διοικητικού Συμβουλίου έχει εγκρίνει ενιαία πολιτική διαχείρισης κινδύνου αγοράς, η οποία εφαρμόζεται στον Όμιλο και την Εταιρεία και περιγράφει τους βασικούς ορισμούς που αφορούν στη διαχείριση του κινδύνου αγοράς, καθορίζοντας τους ρόλους και τις ευθύνες των εμπλεκομένων μονάδων και στελεχών. Ο Όμιλος και η Εταιρεία διατηρούν περιορισμένη συναλλακτική δραστηριότητα με στόχο τη βελτίωση της κερδοφορίας τους και των υπηρεσιών που παρέχουν στην πελατεία τους. Η δραστηριότητα αυτή συνεπάγεται την ανάληψη κινδύνου αγοράς, τον οποίο ο Όμιλος και η Εταιρεία επιδιώκουν να εντοπίζουν, να εκτιμούν, να παρακολουθούν και να διαχειρίζονται αποτελεσματικά μέσα από ένα πλαίσιο αρχών, διαδικασιών επιμέτρησης και ορίων, το οποίο διέπει όλες του τις συναλλαγές. Οι σημαντικότερες κατηγορίες κινδύνου αγοράς για τον Όμιλο και την Εταιρεία είναι ο επιτοκιακός, ο μετοχικός και ο 286 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 συναλλαγματικός κίνδυνος. Ο Όμιλος και η Εταιρεία εφαρμόζουν σύγχρονες και ευρέως αποδεκτές τεχνικές για την επιμέτρηση του κινδύνου αγοράς. Συγκεκριμένα, υπολογίζονται δείκτες ευαισθησίας, όπως η μέτρηση CSPV01 (δυσμενής επίπτωση στην καθαρή τρέχουσα αξία του χαρτοφυλακίου ομολόγων έναντι παράλληλης μετατόπισης των καμπυλών περιθωρίων (spread) επιτοκίων κατά 1 μονάδα βάσης), καθώς και η Αξία σε Κίνδυνο (Value- at- Risk), η οποία ενσωματώνει το σύνολο των παραγόντων κινδύνου. Για κάθε δραστηριότητα που ενέχει κίνδυνο αγοράς, ο Όμιλος και η Εταιρεία έχουν θεσπίσει κατάλληλα όρια ανά είδος κινδύνου, τα οποία παρακολουθούνται σε συστηματική βάση. Η διαχείριση του κινδύνου αγοράς δεν περιορίζεται στις δραστηριότητες διαπραγμάτευσης του χαρτοφυλακίου συναλλαγών, αλλά καλύπτει το σύνολο των στοιχείων της Κατάστασης Χρηματοοικονομικής Θέσης. Η επιμέτρηση της Αξίας σε Κίνδυνο είναι η εκτίμηση της μέγιστης δυνητικής ζημίας στην καθαρή τρέχουσα αξία ενός χαρτοφυλακίου, που μπορεί να συμβεί σε ένα καθορισμένο χρονικό διάστημα και για ένα συγκεκριμένο επίπεδο εμπιστοσύνης (confidence level). Ο Όμιλος και η Εταιρεία εφαρμόζουν τις ακόλουθες τρεις μεθόδους για τον υπολογισμό του Value-at-Risk: Μέθοδος Α: την παραμετρική μέθοδο υπολογισμού Value-at-Risk, με χρονικό ορίζοντα μιας ημέρας και επίπεδο εμπιστοσύνης 99% με ιστορικές παρατηρήσεις δυο ετών και ίση στάθμιση μεταξύ των παρατηρήσεων, Μέθοδος Β: την παραμετρική μέθοδο υπολογισμού Value-at-Risk, με χρονικό ορίζοντα μιας ημέρας και επίπεδο εμπιστοσύνης 99% και με δεδομένα αγοράς στα οποία λαμβάνονται υπόψη με μεγαλύτερη βαρύτητα οι πρόσφατες παρατηρήσεις (μεταβλητότητες και συντελεστές συσχέτισης που υπολογίζονται με τη μεθοδολογία εκθετικής εξομάλυνσης, λ=0.94) και Μέθοδος Γ: την παραμετρική μέθοδο υπολογισμού Value-at-Risk με τη χρήση μεταβλητοτήτων και συντελεστών συσχέτισης που αφορούν σε περίοδο κρίσης (Stressed Value-at-Risk), ώστε να εκτιμάται η δυνητική επίπτωση στις τρέχουσες θέσεις. Η μεθοδολογία Value-at-Risk δεν μπορεί να καλύψει την εκτίμηση οικονομικών απωλειών που μπορεί να προκύψουν από ακραίες συνθήκες αγοράς, και γι’ αυτό το λόγο οι επιμετρήσεις συνοδεύονται από έναν αριθμό σεναρίων προσομοίωσης καταστάσεων κρίσης. Τα σενάρια αυτά βασίζονται στους κύριους παράγοντες κινδύνου που μπορεί να επηρεάσουν την αξία των στοιχείων του ισολογισμού. Ο Όμιλος και η Εταιρεία ελέγχουν την αξιοπιστία των εκτιμήσεων του Value-at-Risk, εφαρμόζοντας σχετικό πρόγραμμα ελέγχου εκ των υστέρων (back-testing program) στο χαρτοφυλάκιο των συναλλαγών τους, μέσω σύγκρισης της εκτίμησης της τιμής Value-at-Risk με την αντίστοιχη πραγματική μεταβολή της αξίας του χαρτοφυλακίου, λόγω μεταβολής στις τιμές της αγοράς σε καθημερινή βάση. Η εκτιμηθείσα τιμή Value-at-Risk την 31η Δεκεμβρίου 2020 ήταν € 2,8 εκατ. για το σύνολο του χαρτοφυλακίου συναλλαγών του Ομίλου. Η εκτίμηση αυτή αναλύεται σε € 2,8 εκατ. τιμή Value-at-Risk για τον επιτοκιακό κίνδυνο και € 0,2 εκατ. για τον συναλλαγματικό κίνδυνο, μειωμένο κατά € 0,2 εκατ. εξαιτίας του βαθμού διαφοροποίησης του χαρτοφυλακίου συναλλαγών την 31η Δεκεμβρίου 2020. Την 31η Δεκεμβρίου 2020, η Εταιρεία δεν έχει καμία έκθεση στο χαρτοφυλάκιο συναλλαγών, ως εκ τούτου δεν υπάρχει σχετική μέτρηση Value-at-Risk. 287 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Η τιμή Value-at-Risk την 31η Δεκεμβρίου 2019 ήταν € 3,5 εκατ. για το σύνολο του χαρτοφυλακίου συναλλαγών του Ομίλου και της Εταιρείας. Η εκτίμηση αυτή αναλύεται σε € 3,5 εκατ. τιμή Value-at-Risk για τον επιτοκιακό κίνδυνο και € 0,2 εκατ. για τον συναλλαγματικό κίνδυνο, μειωμένο κατά € 0,2 εκατ., εξαιτίας του βαθμού διαφοροποίησης του χαρτοφυλακίου συναλλαγών την 31η Δεκεμβρίου 2019. Την 31η Δεκεμβρίου 2020 η τιμή Value-at-Risk του χαρτοφυλακίου συναλλαγών του Ομίλου μειώθηκε λόγω της μείωσης της θέσης σε ελληνικά κυβερνητικά ομόλογα και έντοκα γραμμάτια κατά € 307 εκατ. Ο παρακάτω πίνακας συνοψίζει τον υπολογισμό του Value-at-Risk. Η επιμέτρηση του Value-at-Risk στον ακόλουθο πίνακα υπολογίζεται με την Μέθοδο Α, όπως περιγράφηκε ανωτέρω. Συνολικό VaR VaR Επιτοκιακός Κίνδυνος 2020 2,8 2,8 0,0 2019 3,5 3,5 0,0 Όμιλος - Ποσά σε € εκατ. VaR VaR Κίνδυνος Συναλλαγματικός Μετοχών Κίνδυνος VaR Κίνδυνος Εμπορευμάτων Μείωση Λόγω Διαφοροποίησης Χαρτοφυλακίου 0,2 0,0 -0,2 0,2 0,0 -0,2 5.10 Κίνδυνος συναλλάγματος Ο Όμιλος και η Εταιρεία εκτίθενται στις επιδράσεις της μεταβολής των ισοτιμιών των διαφόρων νομισμάτων που επηρεάζουν τη χρηματοοικονομική του θέση και τις ταμειακές του ροές. Η Διοίκηση θέτει όρια στην έκθεση του Ομίλου και της Εταιρείας στις μεταβολές του συναλλάγματος τα οποία παρακολουθούνται καθημερινά. Οι παρακάτω πίνακες συνοψίζουν τη συναλλαγματική έκθεση του Ομίλου και της Εταιρείας την 31η Δεκεμβρίου 2020 και 2019. Στους πίνακες που ακολουθούν παρουσιάζονται σε λογιστικές αξίες τα στοιχεία ενεργητικού και οι υποχρεώσεις του Ομίλου και της Εταιρείας ανά νόμισμα, ενώ περιλαμβάνονται και οι θέσεις σε παράγωγα σε ονομαστικές αξίες ανά νόμισμα, οι οποίες μειώνουν σημαντικά τον αναλαμβανόμενο κίνδυνο: 288 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Όμιλος 31/12/2020 CHF Λοιπά Νομίσματα Σύνολο - 3 36 8.903 8 47 41 1.258 - - 353 EUR USD GBP JPY Ταμείο και διαθέσιμα στις Κεντρικές Τράπεζες 8.836 18 10 Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυμάτων Χρηματοοικονομικά μέσα ενεργητικού αποτιμώμενα σε εύλογες αξίες μέσω αποτελεσματικών λογαριασμών Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται υποχρεωτικά στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσματικών λογαριασμών Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα (ονομαστική αξία) 1.083 68 10 353 - - - 120 26 - - - - 146 1.893 29 80 6 10 265 2.282 Ενεργητικό Συμφωνίες επαναπώλησης τίτλων πελατών 8 - - - - - 8 36.373 2.046 4 8 1.108 84 39.624 50 - - - - - 50 2.768 116 - - - 14 2.898 4.964 - - - - - 4.964 175 - - - 7 - 181 1.047 - - - - 72 1.119 Επενδύσεις σε συγγενείς εταιρείες και κοινοπραξίες 268 - - - - - 268 Ενσώματα πάγια στοιχεία 990 - - - - 5 995 Άυλα στοιχεία ενεργητικού 279 - - - - 1 280 Τρέχουσες φορολογικές απαιτήσεις 176 - - - - - 176 Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις 6.336 - - - - 1 6.337 Λοιπά στοιχεία ενεργητικού 3.292 6 1 - (9) 105 3.395 112 - - - - - 112 69.125 2.310 105 22 1.165 623 73.351 Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών που επιμετρώνται υποχρεωτικά στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσματικών λογαριασμών Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων Απαιτήσεις από χρεωστικούς τίτλους στο αποσβεσμένο κόστος Διακρατούμενα προς πώληση στοιχεία ενεργητικού Επενδύσεις σε ακίνητα Στοιχεία ενεργητικού από διακοπείσες δραστηριότητες Σύνολο ενεργητικού Υποχρεώσεις Υποχρεώσεις προς πιστωτικά ιδρύματα 11.357 3 - - 4 13 11.376 Υποχρεώσεις προς πελάτες 47.556 1.663 105 1 16 295 49.636 66 753 - 22 1.193 222 2.257 Υποχρεώσεις από πιστωτικούς τίτλους 471 - - - - - 471 Λοιπές δανειακές υποχρεώσεις 933 - - - - - 933 3 - - - - - 3 31 - - - - 1 31 143 - - - - - 143 201 - - - - 1 202 1.181 (32) - - (18) 6 1.136 Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα (ονομαστική αξία) Τρέχουσες φορολογικές υποχρεώσεις Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις Υποχρεώσεις για παροχές μετά τη συνταξιοδότηση και λήξης εργασιακής σχέσης Προβλέψεις για κινδύνους και βάρη Λοιπές υποχρεώσεις Υποχρεώσεις από διακοπείσες δραστηριότητες Σύνολο υποχρεώσεων Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα (προσαρμογές στην εύλογη αξία) Έκθεση σε συναλλαγματικό κίνδυνο 289 31 - - - - - 31 61.972 2.387 105 23 1.196 538 66.220 22 - - - - - 22 7.175 (76) - (1) (30) 85 7.153 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Όμιλος 31/12/2019 EUR USD GBP JPY CHF Λοιπά Νομίσματα Σύνολο Ενεργητικό Ταμείο και διαθέσιμα στις Κεντρικές Τράπεζες 3.278 16 6 - 2 47 3.349 Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυμάτων Χρηματοοικονομικά μέσα ενεργητικού αποτιμώμενα σε εύλογες αξίες μέσω αποτελεσματικών λογαριασμών Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται υποχρεωτικά στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσματικών λογαριασμών Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα (ονομαστική αξία) 1.093 105 15 8 44 42 1.307 661 2 - - - - 663 Συμφωνίες επαναπώλησης τίτλων πελατών Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών που επιμετρώνται υποχρεωτικά στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσματικών λογαριασμών Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων Απαιτήσεις από χρεωστικούς τίτλους στο αποσβεσμένο κόστος Διακρατούμενα προς πώληση στοιχεία ενεργητικού Επενδύσεις σε ακίνητα Επενδύσεις σε συγγενείς εταιρείες και κοινοπραξίες 127 5 - - - - 131 2.218 107 84 18 32 288 2.746 38 - - - - - 38 35.706 2.138 5 11 1.212 88 39.162 51 - - - - - 51 1.523 122 - - - 1 1.647 1.121 - - - - - 1.121 264 - - - - - 264 1.032 - - - - 80 1.112 264 - - - - - 264 1.039 - - - - 5 1.044 Άυλα στοιχεία ενεργητικού 287 - - - - 1 287 Τρέχουσες φορολογικές απαιτήσεις 206 - - - - - 206 Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις 6.476 - - - - 2 6.478 Λοιπά στοιχεία ενεργητικού 3.381 9 2 - 3 127 3.521 108 - - - - - 108 58.872 2.504 112 38 1.293 680 63.499 Ενσώματα πάγια στοιχεία Στοιχεία ενεργητικού από διακοπείσες δραστηριότητες Σύνολο ενεργητικού Υποχρεώσεις Υποχρεώσεις προς πιστωτικά ιδρύματα 3.223 65 3 - 5 - 3.296 45.273 1.640 109 1 15 313 47.351 Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα (ονομαστική αξία) 395 781 1 37 1.277 252 2.744 Υποχρεώσεις από πιστωτικούς τίτλους 481 - - - - - 481 Λοιπές δανειακές υποχρεώσεις 414 - - - - - 414 9 - - - - - 9 31 - - - - 1 32 130 - - - - - 130 172 - - - - 1 173 1.077 3 1 - (18) 7 1.071 Υποχρεώσεις προς πελάτες Τρέχουσες φορολογικές υποχρεώσεις Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις Υποχρεώσεις για παροχές μετά τη συνταξιοδότηση και λήξης εργασιακής σχέσης Προβλέψεις για κινδύνους και βάρη Λοιπές υποχρεώσεις Υποχρεώσεις από διακοπείσες δραστηριότητες Σύνολο υποχρεώσεων Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα (προσαρμογές στην εύλογη αξία) Έκθεση σε συναλλαγματικό κίνδυνο 290 19 - - - - - 19 51.225 2.490 113 38 1.280 574 55.720 (5) - - - - - (5) 7.642 14 (2) - 14 105 7.773 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Εταιρεία 31/12/2020 EUR USD GBP JPY CHF Λοιπά Νομίσματα Σύνολο Ενεργητικό Ταμείο και διαθέσιμα στις Κεντρικές Τράπεζες Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυμάτων Χρηματοοικονομικά μέσα ενεργητικού αποτιμώμενα σε εύλογες αξίες μέσω αποτελεσματικών λογαριασμών Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται υποχρεωτικά στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσματικών λογαριασμών Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα (ονομαστική αξία) Συμφωνίες επαναπώλησης τίτλων πελατών Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών που επιμετρώνται υποχρεωτικά στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσματικών λογαριασμών Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων Απαιτήσεις από χρεωστικούς τίτλους στο αποσβεσμένο κόστος - - - - - - - 462 - - - - - 462 - - - - - - - 10 - - - - - 10 - - - - - - - - - - - - - - 3.778 20 - - 28 - 3.826 - - - - - - - - - - - - - - 696 - - - - - 696 Διακρατούμενα προς πώληση στοιχεία ενεργητικού - - - - - - - Επενδύσεις σε ακίνητα - - - - - - - 4.867 - - - - 13 4.881 Επενδύσεις σε συγγενείς εταιρείες και κοινοπραξίες - - - - - - - Ενσώματα πάγια στοιχεία - - - - - - - Άυλα στοιχεία ενεργητικού - - - - - - - 22 - - - - - 22 Επενδύσεις σε θυγατρικές εταιρείες Τρέχουσες φορολογικές απαιτήσεις Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις - - - - - - - 137 - - - - - 138 9.974 21 - - 28 13 10.036 Υποχρεώσεις προς πιστωτικά ιδρύματα - - - - - - - Υποχρεώσεις προς πελάτες - - - - - - - Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα (ονομαστική αξία) - - - - - - - 2.383 - - - - - 2.383 931 Λοιπά στοιχεία ενεργητικού Σύνολο ενεργητικού Υποχρεώσεις Υποχρεώσεις από πιστωτικούς τίτλους Λοιπές δανειακές υποχρεώσεις 931 - - - - - Τρέχουσες φορολογικές υποχρεώσεις - - - - - - - Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις Υποχρεώσεις για παροχές μετά τη συνταξιοδότηση και λήξης εργασιακής σχέσης Προβλέψεις για κινδύνους και βάρη 1 - - - - - 1 - - - - - - - - - - - - - - 13 - - - (1) - 12 3.329 - - - (1) - 3.328 - - - - - - - 6.645 21 - - 29 13 6.708 Λοιπές υποχρεώσεις Σύνολο υποχρεώσεων Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα (προσαρμογές στην εύλογη αξία) Έκθεση σε συναλλαγματικό κίνδυνο 291 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Εταιρεία 31/12/2019 GBP CHF Λοιπά Νομίσματα Σύνολο - 2 16 3.314 8 44 33 1.239 - - 654 EUR USD JPY Ταμείο και διαθέσιμα στις Κεντρικές Τράπεζες 3.275 15 6 Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυμάτων Χρηματοοικονομικά μέσα ενεργητικού αποτιμώμενα σε εύλογες αξίες μέσω αποτελεσματικών λογαριασμών Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται υποχρεωτικά στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσματικών λογαριασμών Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα (ονομαστική αξία) 1.042 97 15 654 - - - Ενεργητικό Συμφωνίες επαναπώλησης τίτλων πελατών 127 5 - - - - 131 2.218 107 84 18 32 288 2.746 38 - - - - - 38 36.371 2.138 6 11 1.204 70 39.801 51 - - - - - 51 1.523 122 - - - - 1.646 1.121 - - - - - 1.121 Διακρατούμενα προς πώληση στοιχεία ενεργητικού 259 - - - - - 259 Επενδύσεις σε ακίνητα 447 - - - - - 447 Επενδύσεις σε θυγατρικές εταιρείες 565 - 1 - - 20 586 Επενδύσεις σε συγγενείς εταιρείες και κοινοπραξίες 255 - - - - - 255 Ενσώματα πάγια στοιχεία 980 - - - - - 980 Άυλα στοιχεία ενεργητικού 248 - - - - - 248 Τρέχουσες φορολογικές απαιτήσεις 202 - - - - - 202 6.439 - - - - - 6.439 Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών που επιμετρώνται υποχρεωτικά στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσματικών λογαριασμών Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων Απαιτήσεις από χρεωστικούς τίτλους στο αποσβεσμένο κόστος Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις Λοιπά στοιχεία ενεργητικού Σύνολο ενεργητικού 3.081 9 2 - 3 24 3.118 58.895 2.493 113 38 1.285 451 63.275 Υποχρεώσεις Υποχρεώσεις προς πιστωτικά ιδρύματα 3.204 65 3 - 5 - 3.277 45.555 1.619 109 1 15 274 47.572 Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα (ονομαστική αξία) 395 781 1 37 1.277 252 2.744 Υποχρεώσεις από πιστωτικούς τίτλους 481 - - - - - 481 Λοιπές δανειακές υποχρεώσεις 412 - - - - - 412 Τρέχουσες φορολογικές υποχρεώσεις - - - - - - - Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις Υποχρεώσεις για παροχές μετά τη συνταξιοδότηση και λήξης εργασιακής σχέσης Προβλέψεις για κινδύνους και βάρη - - - - - - - 125 - - - - - 125 165 - - - - - 165 953 3 1 - (18) - 939 51.290 2.468 114 38 1.280 526 55.716 (5) - - - - - (5) 7.599 25 (1) - 5 (75) 7.553 Υποχρεώσεις προς πελάτες Λοιπές υποχρεώσεις Σύνολο υποχρεώσεων Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα (προσαρμογές στην εύλογη αξία) Έκθεση σε συναλλαγματικό κίνδυνο 5.11 Κίνδυνος επιτοκίου O Επιτοκιακός Κίνδυνος ορίζεται ως ο κίνδυνος μίας αρνητικής επίπτωσης στη χρηματοοικονομική θέση του Ομίλου και της Εταιρείας, εξαιτίας της έκθεσής τους σε μεταβολές στις αγορές επιτοκίων. Οι μεταβολές στις τιμές των επιτοκίων επηρεάζουν την κερδοφορία του Ομίλου και της Εταιρείας, μεταβάλλοντας το Καθαρό 292 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Eπιτοκιακό Αποτέλεσμα, καθώς και την αξία άλλων εσόδων ή εξόδων ευαίσθητων σε μεταβολές επιτοκίων. Οι μεταβολές των επιτοκίων επηρεάζουν επίσης την αξία των στοιχείων ενεργητικού και των υποχρεώσεων, αφού η παρούσα αξία μελλοντικών χρηματοροών (και σε ορισμένες περιπτώσεις οι ίδιες οι χρηματοροές) μεταβάλλεται όταν τα επιτόκια αλλάζουν. Συνεπώς, μία αποτελεσματική διαδικασία διαχείρισης κινδύνων, η οποία εκτιμά, παρακολουθεί και συντελεί στη διατήρηση του επιτοκιακού κινδύνου μέσα σε αποδεκτά όρια (μέσω αποτελεσματικής αντιστάθμισης, όπου αυτή κρίνεται απαραίτητη), είναι επιτακτική για την ασφάλεια της χρηματοοικονομικής απόδοσης του Ομίλου και της Εταιρείας. Ο Όμιλος και η Εταιρεία εφαρμόζουν πολιτική διαχείρισης επιτοκιακού κινδύνου που υιοθετεί τεχνικές αποτιμήσεων που βασίζονται κυρίως στα χαρακτηριστικά ληκτότητας και ανατοκισμού των στοιχείων του Ισολογισμού, ενσωματώνοντας συμπεριφορικά μοντέλα, όπου κρίνεται απαραίτητο. Όπως παρουσιάζεται στους παρακάτω πίνακες, σύμφωνα με την Ανάλυση Επιτοκιακού Ανοίγματος, τα στοιχεία απαιτήσεων και υποχρεώσεων κατανέμονται σε χρονικές περιόδους ανάλογα με την εναπομένουσα διάρκεια μέχρι τη λήξη τους (περίπτωση στοιχείων σταθερού επιτοκίου), ή σύμφωνα με την ημερομηνία του επόμενου επαναπροσδιορισμού του επιτοκίου τους (περίπτωση στοιχείων κυμαινόμενου επιτοκίου). Σε περιπτώσεις όπου για οποιεσδήποτε απαιτήσεις ή υποχρεώσεις δεν υπάρχει τακτή συμβατική ημερομηνία λήξης (π.χ. ανοιχτοί αλληλόχρεοι λογαριασμοί) ή ημερομηνία επαναπροσδιορισμού επιτοκίου (π.χ. καταθέσεις όψεως ή ταμιευτηρίου), τότε αυτές κατατάσσονται στην κατάλληλη χρονική περίοδο βάσει συμπεριφορικών μοντέλων. Τα στοιχεία του ενεργητικού και οι υποχρεώσεις σε ξένο νόμισμα μετατρέπονται σε ευρώ χρησιμοποιώντας τις ισοτιμίες του εκάστοτε νομίσματος, όπως αυτές διαμορφώνονται κατά την ημερομηνία αναφοράς. 293 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Όμιλος 31/12/2020 Έως 1 μήνα 1 - 3 μήνες 3 - 12 μήνες 1 - 5 έτη Πάνω από 5 έτη Άτοκα Σύνολο Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού Ταμείο και διαθέσιμα στις Κεντρικές Τράπεζες 8.896 - - - - 6 8.903 Aπαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυμάτων Χρηματοοικονομικά μέσα ενεργητικού αποτιμώμενα σε εύλογες αξίες μέσω αποτελεσματικών λογαριασμών Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται υποχρεωτικά στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσματικών λογαριασμών 1.112 125 - - - 20 1.258 21 8 44 23 245 12 353 146 Συμφωνίες επαναπώλησης τίτλων πελατών Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων Απαιτήσεις από χρεωστικούς τίτλους στο αποσβεσμένο κόστος Λοιπά στοιχεία ενεργητικού Σύνολο χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού - - - 13 1 133 - 2 6 - - - 8 17.337 6.615 6.094 9.107 475 46 39.674 294 136 418 529 1.340 182 2.898 - - 51 989 3.925 - 4.964 - - 7 - - 847 854 27.660 6.885 6.619 10.661 5.987 1.246 59.058 Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις Υποχρεώσεις προς πιστωτικά ιδρύματα 11.241 114 11 10 - - 11.376 Υποχρεώσεις προς πελάτες 20.737 6.258 7.406 9.013 6.220 1 49.636 471 - - - - - 471 Λοιπές δανειακές υποχρεώσεις - - - 933 - - 933 Λοιπές υποχρεώσεις 0 6 2 2 - 1.126 1.136 32.449 6.377 7.419 9.959 6.220 1.127 63.552 27 8 39 3 (55) - 22 (4.762) 516 (761) 705 (289) 119 (4.472) 1 - 3 μήνες 3 - 12 μήνες 1 - 5 έτη Πάνω από 5 έτη Υποχρεώσεις από πιστωτικούς τίτλους Σύνολο χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων Καθαρή ονομαστική αξία παραγώγων Συνολικό άνοιγμα επιτοκιακού κινδύνου Όμιλος 31/12/2019 Έως 1 μήνα Άτοκα Σύνολο Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού Ταμείο και διαθέσιμα στις Κεντρικές Τράπεζες 3.339 - - - - 10 3.349 Aπαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυμάτων Χρηματοοικονομικά μέσα ενεργητικού αποτιμώμενα σε εύλογες αξίες μέσω αποτελεσματικών λογαριασμών Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται υποχρεωτικά στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσματικών λογαριασμών 1.192 70 21 - - 24 1.307 16 42 33 70 494 8 663 131 Συμφωνίες επαναπώλησης τίτλων πελατών Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων Απαιτήσεις από χρεωστικούς τίτλους στο αποσβεσμένο κόστος Λοιπά στοιχεία ενεργητικού Σύνολο χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού - - - 13 2 117 9 16 13 - - - 38 21.667 6.501 5.158 4.969 846 71 39.213 70 142 321 190 714 210 1.647 - - - 413 708 - 1.121 - - 6 1 - 932 940 26.293 6.772 5.552 5.656 2.765 1.372 48.409 Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις Υποχρεώσεις προς πιστωτικά ιδρύματα Υποχρεώσεις προς πελάτες Υποχρεώσεις από πιστωτικούς τίτλους 2.011 907 24 355 - - 3.296 36.430 5.939 4.937 2 - 43 47.351 481 481 - - - - - Λοιπές δανειακές υποχρεώσεις - - - 414 - - 414 Λοιπές υποχρεώσεις - 1 4 1 - 1.065 1.071 38.923 6.846 4.965 772 - 1.107 52.613 2 (39) (2) (2) (2) - (44) (12.628) (114) 585 4.882 2.762 264 (4.247) Σύνολο χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων Καθαρή ονομαστική αξία παραγώγων Συνολικό άνοιγμα επιτοκιακού κινδύνου 294 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Εταιρεία 31/12/2020 Έως 1 μήνα 1 - 3 μήνες 3 - 12 μήνες 1 - 5 έτη Πάνω από 5 έτη Άτοκα Σύνολο Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού Ταμείο και διαθέσιμα στην Κεντρική Τράπεζα - - - - - - - 462 - - - - - 462 - - - - - - - - - - - - 10 10 - - - - - - - 856 55 192 2.706 17 - 3.826 - - - - - - - - - - 696 - - 696 - - - - - 106 106 1.318 55 192 3.403 17 117 5.102 Υποχρεώσεις προς πιστωτικά ιδρύματα - - - - - - - Υποχρεώσεις προς πελάτες - - - - - - - Υποχρεώσεις από πιστωτικούς τίτλους - 3 15 240 2.125 - 2.383 Λοιπές δανειακές υποχρεώσεις - - - 931 - - 931 Λοιπές υποχρεώσεις - - - - - 12 12 Σύνολο χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων - 3 15 1.171 2.125 12 3.326 Καθαρή ονομαστική αξία παραγώγων - - - - - - - 1.318 53 177 2.231 (2.108) 105 1.776 1 - 3 μήνες 3 - 12 μήνες 1 - 5 έτη Πάνω από 5 έτη Aπαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυμάτων Χρηματοοικονομικά μέσα ενεργητικού αποτιμώμενα σε εύλογες αξίες μέσω αποτελεσματικών λογαριασμών Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται υποχρεωτικά στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσματικών λογαριασμών Συμφωνίες επαναπώλησης τίτλων πελατών Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων Απαιτήσεις από χρεωστικούς τίτλους στο αποσβεσμένο κόστος Λοιπά στοιχεία ενεργητικού Σύνολο χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις Συνολικό άνοιγμα επιτοκιακού κινδύνου Εταιρεία 31/12/2019 Έως 1 μήνα Άτοκα Σύνολο Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού Ταμείο και διαθέσιμα στην Κεντρική Τράπεζα 3.314 - - - - - 3.314 Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυμάτων Χρηματοοικονομικά μέσα ενεργητικού αποτιμώμενα σε εύλογες αξίες μέσω αποτελεσματικών λογαριασμών Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται υποχρεωτικά στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσματικών λογαριασμών Συμφωνίες επαναπώλησης τίτλων πελατών 1.164 73 2 - - - 1.239 16 42 31 70 494 - 654 - - - 13 2 117 131 9 16 13 - - - 38 Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων Απαιτήσεις από χρεωστικούς τίτλους στο αποσβεσμένο κόστος Λοιπά στοιχεία ενεργητικού 21.281 7.586 5.233 4.959 792 - 39.851 70 142 320 190 714 210 1.646 - - - 413 - 708 - 962 1.121 962 Σύνολο χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού 25.853 7.859 5.600 5.644 2.710 1.289 48.955 Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις Υποχρεώσεις προς πιστωτικά ιδρύματα Υποχρεώσεις προς πελάτες Υποχρεώσεις από πιστωτικούς τίτλους 2.010 895 23 350 - - 3.277 36.664 5.935 4.929 2 - 42 47.572 481 - - - - - 481 Λοιπές δανειακές υποχρεώσεις - - - 412 - - 412 Λοιπές υποχρεώσεις - - - - - 939 939 39.154 6.830 4.952 764 - 982 52.682 2 (39) (2) (2) (2) - (44) (13.299) 990 646 4.878 2.707 307 (3.771) Σύνολο χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων Καθαρή ονομαστική αξία παραγώγων Συνολικό άνοιγμα επιτοκιακού κινδύνου 295 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Στον Όμιλο και την Εταιρεία, ως μέγεθος εκτίμησης του επιτοκιακού κινδύνου, υπολογίζεται κάθε μεταβολή της καθαρής παρούσας αξίας των στοιχείων ενεργητικού – υποχρεώσεων, που προκαλείται από παράλληλη μεταβολή των καμπυλών επιτοκίων κατά 1 μονάδα βάσης (PV01). Η Ανάλυση Επιτοκιακού Ανοίγματος επιτρέπει την εκτίμηση του επιτοκιακού κινδύνου μέσω του δείκτη «Επιτοκιακών Αποτελεσμάτων σε Κίνδυνο», ο οποίος εκφράζει την αρνητική επίπτωση στο προβλεπόμενο ετήσιο επιτοκιακό αποτέλεσμα από μια παράλληλη μεταβολή των καμπυλών επιτοκίων σε όλα τα νομίσματα. Τόσο για το PV01, όσο και για τα «Επιτοκιακά Αποτελέσματα σε Κίνδυνο», έχουν θεσπιστεί από τη Διοίκηση κατάλληλα όρια, τα οποία ελέγχονται ανά τακτά χρονικά διαστήματα. Η Διοίκηση αποτιμά πιθανές οικονομικές απώλειες αναφορικά με υποθετικά σενάρια κρίσης στις αγορές των επιτοκίων. Τα πιθανά σενάρια κρίσης περιλαμβάνουν έντονες μεταβολές στα επίπεδα των επιτοκίων, αλλαγές στην κλίση και το σχήμα των καμπυλών επιτοκίων, ή αλλαγές στη μεταβλητότητα των τιμών αγοράς. 5.12 Κίνδυνος ρευστότητας Η Διοίκηση αναγνωρίζει ότι η αποτελεσματική διαχείριση του κινδύνου ρευστότητας συμβάλλει ουσιαστικά στην ικανότητα εκπλήρωσης των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων του Ομίλου και στη διαφύλαξη των οικονομικών αποτελεσμάτων και των κεφαλαίων του. Ο κίνδυνος ρευστότητας που διατρέχει μία εταιρεία ορίζεται ως ο κίνδυνος αδυναμίας εκπλήρωσης των υποχρεώσεων της από ταμειακές ροές, όταν αυτές καταστούν πληρωτέες, χωρίς την ανάληψη σημαντικής οικονομικής απώλειας ή μη αποδεκτού κόστους σε διαρκή βάση, συμπεριλαμβανομένων συνθηκών κρίσης. Ο Όμιλος εφαρμόζει ενιαία Πολιτική Διαχείρισης Κινδύνου Ρευστότητας, εγκεκριμένη από την Επιτροπή Διαχείρισης Κινδύνων του Διοικητικού Συμβουλίου. Η πολιτική αυτή συμμορφώνεται με τις εποπτικές διατάξεις και είναι σύμφωνη με διεθνώς βέλτιστες εφαρμοσμένες πρακτικές. Η πολιτική αυτή περιγράφει τους βασικούς ορισμούς και μεθοδολογίες αποτίμησης του κινδύνου ρευστότητας, καθορίζει τους ρόλους και τις ευθύνες των εμπλεκόμενων μονάδων και στελεχών της Εταιρείας και των θυγατρικών και περιγράφει οδηγίες για το χειρισμό καταστάσεων κρίσης ρευστότητας. Για την ορθή διαχείριση του κινδύνου ρευστότητας η Διοίκηση παρακολουθεί και διαχειρίζεται, μεταξύ άλλων, το ύψος, την ποιότητα και τη διάρθρωση / διασπορά των στοιχείων ρευστών διαθεσίμων, την ανάλυση των ταμειακών χρηματοροών που προκύπτουν από τα στοιχεία ενεργητικού και παθητικού (εισροές, εκροές) σε χρονικές περιόδους, τη διάρθρωση / διασπορά και το κόστος των πηγών χρηματοδότησης, τη διάρθρωση/ διασπορά και τη χρηματοδοτική ικανότητα των διαθέσιμων ενεχύρων και τις ανάγκες χρηματοδότησης σε τοπικά και ξένα νομίσματα. Επιπλέον, η πολιτική ορίζει και ένα Σχέδιο Διαχείρισης Καταστάσεων Κρίσης Ρευστότητας, το οποίο τίθεται σε εφαρμογή σε περίπτωση κρίσης ρευστότητας. Μία τέτοια κρίση μπορεί να οφείλεται είτε σε συγκεκριμένο γεγονός που σχετίζεται με δραστηριότητες της Εταιρείας, είτε στις γενικότερες συνθήκες των αγορών. Στο σχέδιο διαχείρισης ρευστότητας καταγράφονται συγκεκριμένες συνθήκες ενεργοποίησής του, καθώς και ενδείξεις αυξημένης ετοιμότητας. Η Εταιρεία και ο Όμιλος υπολογίζουν τους δείκτες «Δείκτης Κάλυψης Ρευστότητας (Liquidity Coverage Ratio)» και «Δείκτης Καθαρής Σταθερής Χρηματοδότησης (Net Stable Funding Ratio)» σε μηνιαία και τριμηνιαία βάση αντίστοιχα, όπως ορίζει ο Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 575/2013. Την 31η Δεκεμβρίου 2020 και οι δύο δείκτες (LCR και NSFR) υπερέβαιναν το ελάχιστο αποδεκτό εποπτικό όριο του 100%. 296 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Βάσει της Οδηγίας 2013/36/ΕΕ (γνωστή ως CRD IV), η οποία ενσωματώθηκε στην ελληνική νομοθεσία με τον Ν.4261/2014, τα πιστωτικά ιδρύματα οφείλουν να διαθέτουν ολοκληρωμένες στρατηγικές, διαδικασίες, πολιτικές και συστήματα που διασφαλίζουν την επαρκή παρακολούθηση του κινδύνου ρευστότητας. Βάσει της Οδηγίας, η Εταιρεία υπέβαλε στον SSM την Ετήσια Έκθεση για τη Διαδικασία Εσωτερικής Επάρκειας Ρευστότητας («ILAAP») το έτος 2020, η οποία εμπεριέχει τις διαδικασίες που διέπουν τη διαχείριση του κινδύνου ρευστότητας, καθώς και τα βασικά αποτελέσματα της αξιολόγησης της τρέχουσας και μελλοντικής θέσης ρευστότητας για την Εταιρεία και τον Όμιλο. Επιπλέον, στα πλαίσια των διαδικασιών ICAAP και ILAAP, εξετάστηκαν σενάρια προσομοίωσης καταστάσεων κρίσης και αξιολογήθηκε η επίπτωσή τους επί της θέσης της Εταιρείας και του Ομίλου και επί των υποχρεωτικών δεικτών ρευστότητας. Συμβατικές μη προεξοφλημένες ταμειακές ροές Οι συμβατικές μη προεξοφλημένες ταμειακές ροές από χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις πλην παραγώγων και των μη ανακλητών αχρησιμοποίητων πιστωτικών ορίων παρουσιάζονται στους παρακάτω πίνακες. Ο κίνδυνος ρευστότητας από υποχρεώσεις από παράγωγα δεν θεωρείται σημαντικός. Όμιλος 31/12/2020 Υποχρεώσεις προς πιστωτικά ιδρύματα Υποχρεώσεις προς πελάτες Υποχρεώσεις από πιστωτικούς τίτλους Λοιπές δανειακές υποχρεώσεις Λοιπές υποχρεώσεις Σύνολο Μη ανακλητά αχρησιμοποίητα πιστωτικά όρια Έως 1 μήνα 1 - 3 μήνες 3 - 12 μήνες 1 - 5 έτη Πάνω από 5 έτη Σύνολο 188 40.530 1 34 5.070 - 10.980 4.038 7 68 6 479 71 - 11.342 49.644 488 17 28 100 39 127 1.129 84 43 1.195 371 40.737 5.231 15.192 1.766 115 63.040 2 28 78 242 378 728 Έως 1 μήνα 1 - 3 μήνες 3 - 12 μήνες 1 - 5 έτη Πάνω από 5 έτη Σύνολο Όμιλος 31/12/2019 Υποχρεώσεις προς πιστωτικά ιδρύματα Υποχρεώσεις προς πελάτες Υποχρεώσεις από πιστωτικούς τίτλους Λοιπές δανειακές υποχρεώσεις 1.953 828 21 424 79 3.305 Λοιπές υποχρεώσεις 36.417 1 50 5.893 116 5.001 8 39 114 63 492 558 88 14 51 47.373 515 597 419 Σύνολο 38.421 6.837 5.183 1.624 144 52.209 2 6 10 143 244 405 Μη ανακλητά αχρησιμοποίητα πιστωτικά όρια 297 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Εταιρεία 31/12/2020 Υποχρεώσεις προς πιστωτικά ιδρύματα Υποχρεώσεις προς πελάτες Υποχρεώσεις από πιστωτικούς τίτλους Λοιπές δανειακές υποχρεώσεις Λοιπές υποχρεώσεις Σύνολο Μη ανακλητά αχρησιμοποίητα πιστωτικά όρια Έως 1 μήνα 1 - 3 μήνες 3 - 12 μήνες 1 - 5 έτη Πάνω από 5 έτη Σύνολο - 8 31 316 2.191 2.545 - 28 3 39 8 1.127 - - 1.194 11 - 38 78 1.443 2.191 3.750 - - - - 6 7 Έως 1 μήνα 1 - 3 μήνες 3 - 12 μήνες 1 - 5 έτη Πάνω από 5 έτη Σύνολο 1.952 36.650 1 - 816 5.889 - 20 4.993 8 39 419 63 492 556 79 14 - 3.286 47.594 515 595 Εταιρεία 31/12/2019 Υποχρεώσεις προς πιστωτικά ιδρύματα Υποχρεώσεις προς πελάτες Υποχρεώσεις από πιστωτικούς τίτλους Λοιπές δανειακές υποχρεώσεις Λοιπές υποχρεώσεις Σύνολο Μη ανακλητά αχρησιμοποίητα πιστωτικά όρια 42 119 91 82 56 390 38.645 6.824 5.151 1.612 149 52.380 - 6 10 201 244 461 5.13 Μεταβιβάσεις χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων Την 31η Δεκεμβρίου 2020 και 2019 η λογιστική αξία των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων που έχουν μεταβιβασθεί αλλά συνεχίζουν να αναγνωρίζονται στο σύνολό τους στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης του Ομίλου και των συνδεδεμένων υποχρεώσεων παρουσιάζονται στον παρακάτω πίνακα: 31/12/2020 Χρηματοοικονομικά μέσα ενεργητικού αποτιμώμενα σε εύλογες αξίες μέσω αποτελεσματικών λογαριασμών Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων Απαιτήσεις από χρεωστικούς τίτλους στο αποσβεσμένο κόστος Σύνολο 298 Μεταβιβασθέντα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού Λογιστική αξία Σχετιζόμενες υποχρεώσεις Λογιστική αξία Όμιλος Εταιρεία Όμιλος Εταιρεία 297 9.564 - 226 5.515 - 2.133 4.961 - 1.693 4.105 - 16.955 - 11.540 - Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 31/12/2019 Χρηματοοικονομικά μέσα ενεργητικού αποτιμώμενα σε εύλογες αξίες μέσω αποτελεσματικών λογαριασμών Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων Απαιτήσεις από χρεωστικούς τίτλους στο αποσβεσμένο κόστος Σύνολο Μεταβιβασθέντα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού Λογιστική αξία Όμιλος Εταιρεία Σχετιζόμενες υποχρεώσεις Λογιστική αξία Όμιλος Εταιρεία 490 6.571 490 6.571 397 1.029 397 1.029 909 1.121 909 1.121 705 1.083 705 1.083 9.091 9.091 3.213 3.213 Οι συναλλαγές σύμφωνα με τις οποίες τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία μεταβιβάζονται, αλλά συνεχίζουν να αναγνωρίζονται στο σύνολο τους στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής θέσης του Ομίλου αφορούν σε άντληση ρευστότητας μέσω του Ευρωσυστήματος, σύμφωνα με τους γενικούς όρους που ισχύουν για τέτοιου είδους συμφωνίες, καθώς και συμφωνίες επαναγοράς τίτλων (repos), οι οποίες διέπονται από GMRAs. Όσον αφορά στην παροχή ρευστότητας από το Ευρωσύστημα, οι παρεχόμενες εμπράγματες εξασφαλίσεις υφίστανται γενικά ένα σημαντικό κούρεμα (haircut), το οποίο έχει ως αποτέλεσμα η λογιστική αξία των συνδεδεμένων υποχρεώσεων να είναι χαμηλότερη από τη λογιστική αξία των μεταβιβασμένων περιουσιακών στοιχείων. Ο Όμιλος δεν είναι σε θέση να χρησιμοποιήσει, να πουλήσει ή να ενεχυριάσει τα προαναφερθέντα περιουσιακά στοιχεία, καθ’ όλη τη διάρκεια της συναλλαγής και παραμένει εκτεθειμένος σε επιτοκιακό και πιστωτικό κίνδυνο επί αυτών των χρηματοοικονομικών μέσων. Το δικαίωμα αναγωγής του αντισυμβαλλόμενου δεν περιορίζεται μόνο στα μεταβιβασθέντα περιουσιακά στοιχεία. Ο Όμιλος δεν έχει μεταβιβασθέντα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία τα οποία δεν υπόκεινται σε πλήρη αποαναγνώριση αλλά συνεχίζουν να απεικονίζονται στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης στο βαθμό της συνεχιζόμενης ανάμειξης ή αποαναγνωρίστηκαν πλήρως αλλά υφίστανται συνεχιζόμενη ανάμειξη. Η θυγατρική η οποία εισφέρει στα ποσά του Ομίλου είναι Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε. 5.14 Χρηματοοικονομικά μέσα που δεν τηρούνται σε εύλογες αξίες Ο ακόλουθος πίνακας παρουσιάζει τις λογιστικές και εύλογες αξίες για τα χρηματοοικονομικά στοιχεία, τα οποία δεν επιμετρούνται στην εύλογη αξία σε επαναλαμβανόμενη βάση και η εύλογη αξία τους θα μπορούσε να είναι σημαντικά διαφορετική από την λογιστική. Όμιλος Λογιστική Αξία Εύλογη Αξία 31/12/2020 31/12/2020 Χρηματοοικονομικά στοιχεία Ενεργητικού Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Απαιτήσεις από χρεωστικούς τίτλους στο αποσβεσμένο κόστος Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις Πιστωτικοί τίτλοι σε κυκλοφορία Λοιπές δανειακές υποχρεώσεις 299 Επίπεδο 1 Επίπεδο 2 Επίπεδο 3 39.624 4.964 38.430 5.344 5.344 - 38.430 - 471 933 480 767 767 480 - - Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Όμιλος Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Απαιτήσεις από χρεωστικούς τίτλους στο αποσβεσμένο κόστος Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις Πιστωτικοί τίτλοι σε κυκλοφορία Λοιπές δανειακές υποχρεώσεις Εταιρεία Λογιστική Εύλογη Αξία Αξία 31/12/2019 31/12/2019 Επίπεδο 1 Επίπεδο 2 Επίπεδο 3 39.162 1.121 38.893 1.191 1.191 - 38.893 - 481 414 494 425 425 494 - - Λογιστική Αξία Εύλογη Αξία Επίπεδο 1 Επίπεδο 2 Επίπεδο 3 31/12/2020 31/12/2020 Χρηματοοικονομικά στοιχεία Ενεργητικού Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος 3.826 2.479 - - 2.479 Απαιτήσεις από χρεωστικούς τίτλους στο αποσβεσμένο κόστος Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις Πιστωτικοί τίτλοι σε κυκλοφορία 696 721 721 - - 2.383 2.383 - - 2.383 931 767 767 - - Λογιστική Εύλογη Αξία Αξία 31/12/2019 31/12/2019 Επίπεδο 1 Επίπεδο 2 Επίπεδο 3 - 39.611 - Λοιπές δανειακές υποχρεώσεις Εταιρεία Λοιπά στοιχεία ενεργητικού Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Απαιτήσεις από χρεωστικούς τίτλους στο αποσβεσμένο κόστος Χρηματοοικονομικές yποχρεώσεις Πιστωτικοί τίτλοι σε κυκλοφορία Λοιπές δανειακές υποχρεώσεις 39.801 1.121 39.611 1.191 481 494 - 494 - 412 423 423 - - 1.191 - Οι ακόλουθες μέθοδοι και υποθέσεις χρησιμοποιήθηκαν για να εκτιμηθεί η εύλογη αξία των ανωτέρω χρηματοοικονομικών μέσων την 31η Δεκεμβρίου 2020 και 2019. Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος: Η εύλογη αξία υπολογίζεται με μοντέλα προεξόφλησης χρηματοροών (discounted cash flow model), λαμβάνοντας υπόψη τις καμπύλες απόδοσης που παρατηρούνται στην αγορά κατά την ημερομηνία αποτίμησης και τυχόν προσαρμογές για τον πιστωτικό κίνδυνο. Απαιτήσεις από χρεωστικούς τίτλους στο αποσβεσμένο κόστος, πιστωτικοί τίτλοι σε κυκλοφορία και λοιπές δανειακές υποχρεώσεις: Η εύλογη αξία τους υπολογίζεται με τιμές της αγοράς, και όπου αυτές δεν είναι διαθέσιμες, με την χρήση μοντέλων προεξόφλησης χρηματοροών (discounted cash flow model), που βασίζονται σε τρέχοντα επιτόκια της αγοράς και προσφέρονται για μέσα με παρόμοια πιστωτική ποιότητα και διάρκεια. 5.15 Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται σε εύλογες αξίες Εύλογη αξία είναι η τιμή στην οποία θα πωληθεί ένα χρηματοοικονομικό στοιχείο ενεργητικού ή στην οποία θα μεταφερθεί μία υποχρέωση, μεταξύ αντισυμβαλλομένων μερών, υπό κανονικές συνθήκες της αγοράς, κατά την ημερομηνία της επιμέτρησης. 300 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Το Δ.Π.Χ.Α. 13 καθορίζει μία ιεραρχία εύλογης αξίας που κατηγοριοποιεί τα χρηματοοικονομικά μέσα σε τρία επίπεδα, βάσει των δεδομένων που χρησιμοποιούνται για τις τεχνικές αποτίμησης, ως ακολούθως: Στο Επίπεδο 1 τα εισαγόμενα δεδομένα περιλαμβάνουν μη προσαρμοσμένες τιμές σε ενεργές αγορές για ταυτόσημα στοιχεία ενεργητικού και υποχρεώσεων που μπορούν να αξιολογηθούν κατά την ημερομηνία αποτίμησης. Τα στοιχεία ενεργητικού και υποχρεώσεων του επιπέδου 1 περιλαμβάνουν χρεωστικούς και μετοχικούς τίτλους, καθώς και συμβάσεις παραγώγων που διαπραγματεύονται σε ενεργό αγορά (δηλ. συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης και δικαιώματα προαίρεσης διαπραγματεύσιμα στο χρηματιστήριο). Μια ενεργή αγορά είναι μια αγορά στην οποία οι συναλλαγές για στοιχεία ενεργητικού ή υποχρεώσεων, λαμβάνουν χώρα με επαρκή συχνότητα και όγκο για την παροχή πληροφοριών σε συνεχή βάση και χαρακτηρίζονται από χαμηλά περιθώρια προσφοράς / ζήτησης. Στο Επίπεδο 2 τα εισαγόμενα δεδομένα περιλαμβάνουν άλλα παρατηρήσιμα δεδομένα που δεν περιλαμβάνονται στο Επίπεδο 1 της ιεραρχίας των εύλογων αξιών, για παρόμοια χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού και υποχρεώσεων, για τιμές από αγορές που δεν είναι ενεργές, ή άλλα δεδομένα που είναι παρατηρήσιμα, ή μπορούν να επιβεβαιωθούν από παρατηρήσιμα δεδομένα για σχεδόν το σύνολο της διάρκειας του μέσου. Κάποιο δεδομένο είναι παρατηρήσιμο εάν μπορεί να αναπτυχθεί με δεδομένα αγοράς, όπως διαθέσιμες στο κοινό πληροφορίες για γεγονότα ή συναλλαγές και αντικατοπτρίζει τις υποθέσεις που θα χρησιμοποιούσαν οι συμμετέχοντες στην αγορά κατά την τιμολόγηση του στοιχείου του ενεργητικού ή της υποχρέωσης. Τα στοιχεία ενεργητικού και οι υποχρεώσεις του Επιπέδου 2 περιλαμβάνουν εξωχρηματιστηριακές συμβάσεις παραγώγων και τίτλους των οποίων οι αξίες καθορίζονται χρησιμοποιώντας μοντέλα τιμολόγησης, μεθοδολογίες προεξοφλημένων ταμειακών ροών ή παρόμοιες τεχνικές με εισαγωγή δεδομένων που είναι παρατηρήσιμα στην αγορά ή που μπορούν να προκύψουν κυρίως από ή να επιβεβαιωθούν από παρατηρήσιμα δεδομένα της αγοράς. Στο Επίπεδο 3 τα εισαγόμενα δεδομένα αναφέρονται σε μη παρατηρήσιμα δεδομένα, συμπεριλαμβανομένων των δεδομένων που κατέχει η ίδια η εταιρεία, τα οποία προσαρμόζονται εάν είναι αναγκαίο, ώστε να αντικατοπτρίζουν τις υποθέσεις που θα χρησιμοποιούσαν οι συμμετέχοντες στην αγορά υπό τις συγκεκριμένες συνθήκες. Κάποιο δεδομένο δεν είναι παρατηρήσιμο εάν, ελλείψει διαθεσιμότητας δεδομένων για την αγορά, αναπτύσσεται χρησιμοποιώντας τις καλύτερες διαθέσιμες πληροφορίες σχετικά με τις υποθέσεις που θα χρησιμοποιούσαν οι συμμετέχοντες στην αγορά κατά την τιμολόγηση του στοιχείου ενεργητικού ή της υποχρέωσης. Τα στοιχεία ενεργητικού και οι υποχρεώσεις του Επιπέδου 3 περιλαμβάνουν χρηματοοικονομικά μέσα των οποίων η αξία καθορίζεται χρησιμοποιώντας μοντέλα τιμολόγησης, μεθοδολογίες προεξοφλημένων ταμειακών ροών ή παρόμοιες τεχνικές με εισαγωγή δεδομένων που απαιτούν σημαντική κρίση ή εκτίμηση από τη Διοίκηση. Οι πολύπλοκες εξωχρηματιστηριακές (over-the-counter) συναλλαγές των παραγώγων ή δομημένων χρεογράφων, οι οποίες αποτιμώνται χρησιμοποιώντας μη τυποποιημένο μοντέλο αγοράς και χαρακτηρίζονται από σημαντική αβεβαιότητα, κατανέμονται στο Επίπεδο 3 των χρηματοοικονομικών μέσων. Η ιεραρχία της εύλογης αξίας δίνει την υψηλότερη προτεραιότητα στα δεδομένα του Επιπέδου 1 και τη χαμηλότερη προτεραιότητα στα δεδομένα Επιπέδου 3. Το επίπεδο στην ιεραρχία εύλογης αξίας στο οποίο κατατάσσεται ένας υπολογισμός εύλογης αξίας προσδιορίζεται με βάση το κατώτερο επίπεδο δεδομένων που χρησιμοποιούνται στον υπολογισμό της εύλογης αξίας και έχουν σημαντική επίδραση. Για το σκοπό αυτό, η σημαντικότητα των εισαγόμενων δεδομένων αξιολογείται με βάση την επιμέτρηση του συνόλου της εύλογης αξίας των χρηματοοικονομικών μέσων. Στη συνέχεια παρατίθεται η ανάλυση των χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού και υποχρεώσεων που αποτιμώνται σε εύλογη αξία σε επαναλαμβανόμενη βάση και εξακολουθούν να υπόκεινται σε συνεχή αναγνώριση στο σύνολό τους στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης του Ομίλου, ανά επίπεδο ιεραρχίας εύλογης αξίας κατά την 31η Δεκεμβρίου 2020 και 2019 στα τρία προαναφερόμενα επίπεδα ιεράρχησης: 301 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Χρηματοοικονομικά στοιχεία αποτιμώμενα σε εύλογες αξίες και μέθοδοι αποτίμησης Όμιλος Χρηματοοικονομικά στοιχεία Ενεργητικού Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα Χρηματοοικονομικά μέσα αποτιμώμενα σε εύλογες αξίες μέσω αποτελεσματικών λογαριασμών Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται υποχρεωτικά σε εύλογες αξίες μέσω αποτελεσματικών λογαριασμών Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών που επιμετρώνται υποχρεωτικά σε εύλογες αξίες μέσω αποτελεσματικών λογαριασμών Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται σε εύλογες αξίες μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων Υποχρεώσεις Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα 31/12/2020 Επίπεδο Επίπεδο Επίπεδο 1 2 3 31/12/2019 Επίπεδο Επίπεδο Επίπεδο Σύνολο 1 2 3 Σύνολο - 507 - 507 - 479 - 479 331 22 - 353 647 16 - 663 76 - 71 146 78 - 53 131 - - 50 50 - - 51 51 2.590 274 35 2.898 1.426 129 92 1.647 - 460 - 460 - 482 - 482 Χρηματοοικονομικά στοιχεία αποτιμώμενα σε εύλογες αξίες και μέθοδοι αποτίμησης Εταιρεία Χρηματοοικονομικά στοιχεία Ενεργητικού Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα Χρηματοοικονομικά μέσα αποτιμώμενα σε εύλογες αξίες μέσω αποτελεσματικών λογαριασμών Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται υποχρεωτικά σε εύλογες αξίες μέσω αποτελεσματικών λογαριασμών Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών που επιμετρώνται υποχρεωτικά σε εύλογες αξίες μέσω αποτελεσματικών λογαριασμών Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται σε εύλογες αξίες μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα 31/12/2020 Επίπεδο Επίπεδο Επίπεδο 1 2 3 31/12/2019 Επίπεδο Επίπεδο Επίπεδο Σύνολο 1 2 3 Σύνολο - - - - - 479 - 479 - - - - 637 16 - 654 - - 10 10 78 - 53 131 - - - - - - 51 51 - - - - 1.425 129 92 1.646 - - - - - 482 - 482 Μεταφορές μεταξύ Επιπέδου 1 και Επιπέδου 2 Κατά την περίοδο που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2020 πραγματοποιήθηκε μεταφορά εταιρικών και κρατικών ομολόγων Ελλήνων εκδοτών από το Επίπεδο 1 στο Επίπεδο 2 συνολικού ποσού € 61 εκατ., που οφείλεται σε μεταβολή της συναλλακτικής δραστηριότητας των εν λόγω ομολόγων. Αντίστοιχα, πραγματοποιήθηκε μεταφορά κρατικών ομολόγων Ελλήνων εκδοτών από το Επίπεδο 2 στο Επίπεδο 1, συνολικού ποσού € 20 εκατ. Δεν πραγματοποιήθηκε μεταφορά χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού μεταξύ των επιπέδων 1 και 2 κατά τη χρήση που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2019, ούτε χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων μεταξύ των επιπέδων 1 και 2 κατά την περίοδο που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2020, 302 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 όσο και για τη χρήση που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2019. Οι μεταφορές μεταξύ των επιπέδων θεωρούνται ότι έχουν επέλθει στο τέλος των περιόδων αναφοράς, κατά τις οποίες τα χρηματοοικονομικά μέσα μεταφέρθηκαν. Χρηματοοικονομικά μέσα του Επιπέδου 3 Τα χρηματοοικονομικά μέσα του Επιπέδου 3 περιλαμβάνουν τα ακόλουθα: α) Τα απομειωμένα δάνεια και προκαταβολές κατά πελατών τα οποία αποτιμώνται υποχρεωτικά στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων, καθώς οι συμβατικές ταμειακές ροές δεν ικανοποιούν το κριτήριο του SPPI, αποτιμώνται μέσω της μεθόδου προεξόφλησης ταμειακών ροών (DCF), ενσωματώνοντας μη παρατηρήσιμες παραμέτρους της αγοράς. β) Ομόλογα που αποτιμώνται υποχρεωτικά στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων, συμπεριλαμβανομένου χρεογράφου μεταβλητής απόδοσης (performance note) με βάση τα κέρδη προ φόρων, τόκων και αποσβέσεων των εταιρειών: i) Intrum Hellas Credit Servicing Α.Ε., (ii) Intrum Hellas REO Solutions A.E. και (iii) οποιασδήποτε θυγατρική τους, ονομαστικής αξίας € 32 εκατ., που εκδόθηκε από την Intrum Holding Spain S.A.U., καθώς τα μοντέλα υπολογισμού για την εύλογη αξία τους χρησιμοποιούν σημαντικές μη παρατηρήσιμες παραμέτρους (π.χ. προεξοφλητικό επιτόκιο, μεταβλητότητα, αναμενόμενες ταμειακές ροές, κ.α.). γ) Συμμετοχικούς τίτλους που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων και μέσω αποτελεσμάτων, οι οποίοι δεν διαπραγματεύονται σε ενεργή αγορά και η εύλογη αξία τους εκτιμάται με βάση την προσέγγιση εισοδήματος ή αγοράς, για τις οποίες χρησιμοποιήθηκαν ως βασικές παραδοχές η πρόβλεψη των εσόδων, συγκριτικά πολλαπλάσια της οικονομικής αξίας των εσόδων, η αξία των καθαρών περιουσιακών στοιχείων, τα προσαρμοσμένα κεφάλαια και άλλα στοιχεία τα οποία δεν αποτελούν παρατηρήσιμες παραμέτρους της αγοράς. δ) Τα αμοιβαία κεφάλαια και τα αμοιβαία κεφάλαια κλειστού τύπου, τα οποία δεν πληρούν τον ορισμό ενός συμμετοχικού τίτλου βάσει του ΔΛΠ 32 και υποχρεωτικά έχουν επιμετρηθεί στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων, χρησιμοποιώντας μοντέλα που βασίζονται στην τιμή του αμοιβαίου κεφαλαίου και η οποία διαμορφώνεται από τον Διαχειριστή του αμοιβαίου κεφαλαίου. ε) Υπό αίρεση μετατρέψιμα χρηματοοικονομικά μέσα των οποίων η ενεργοποίηση της μετατροπής τους σε μετοχικούς τίτλους βασίζεται στην επίδραση μη παρατηρήσιμων δεδομένων (π.χ. ισολογισμός ή εποπτικά κεφάλαια). Τόσο για την περίοδο που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2020 όσο και για τη χρήση που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2019, δεν πραγματοποιήθηκε καμία μεταφορά από και προς το Επίπεδο 3. Στον πίνακα που ακολουθεί παρουσιάζεται η συμφωνία των εύλογων αξιών του Επιπέδου 3 για την περίοδο που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2020 καθώς και για τη χρήση που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2019: 303 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Κίνηση στοιχείων επιπέδου 3 Χρηματοοικονομικών μέσων Όμιλος Υπόλοιπο Έναρξης 1/1/2019 Κέρδος/ (ζημία) χρήσης στα Αποτελέσματα Κέρδος/ (ζημία) χρήσης στα Λοιπά συνολικά έσοδα Αγορές Διαθέσεις/ Αποπληρωμές Δάνεια και Χρηματοοικονοαπαιτήσεις κατά Χρηματοοικονομικά μέσα που πελατών που μικά μέσα που επιμετρώνται επιμετρώνται επιμετρώνται Παράγωγα Παράγωγα υποχρεωτικά υποχρεωτικά στην εύλογη χρηματοοικο- χρηματοοικοστην εύλογη στην εύλογη αξία μέσω των νομικά μέσα νομικά μέσα αξία μέσω αξία μέσω λοιπών - απαιτήσεις - υποχρεώσεις αποτελεσματιαποτελεσματισυνολικών κών κών εσόδων λογαριασμών λογαριασμών 52 (11) 84 (3) 81 2 6 (6) - 13 (1) (30) 8 5 (5) - - Υπόλοιπο λήξης 31/12/2019 53 51 92 - - Κέρδος/ (ζημία) χρήσης στα Αποτελέσματα Κέρδος/ (ζημία) χρήσης στα Λοιπά συνολικά έσοδα Αγορές Διαθέσεις/ Αποπληρωμές (3) (2) 0 - - - - (39) - - 22 (2) 2 - 1 (18) - - Υπόλοιπο λήξης 31/12/2020 71 50 35 - - Εταιρεία Υπόλοιπο Έναρξης 1/1/2019 Κέρδος/ (ζημία) χρήσης στα Αποτελέσματα Κέρδος/ (ζημία) χρήσης στα Λοιπά συνολικά έσοδα Αγορές Κίνηση στοιχείων Eπιπέδου 3 Χρηματοοικονομικών μέσων Δάνεια και Χρηματοοικονοαπαιτήσεις κατά Χρηματοοικονομικά μέσα που πελατών που μικά μέσα που επιμετρώνται επιμετρώνται επιμετρώνται Παράγωγα Παράγωγα υποχρεωτικά υποχρεωτικά στην εύλογη χρηματοοικο- χρηματοοικοστην εύλογη στην εύλογη αξία μέσω των νομικά μέσα νομικά μέσα αξία μέσω αξία μέσω λοιπών - απαιτήσεις - υποχρεώσεις αποτελεσματιαποτελεσματισυνολικών κών κών εσόδων λογαριασμών λογαριασμών 52 (11) 84 (3) 79 - 8 (8) - 13 - 8 5 - - Διαθέσεις/ Αποπληρωμές (1) (30) - - - Υπόλοιπο 31/12/2019 53 51 92 - - Κέρδος/ (ζημία) χρήσης στα Αποτελέσματα Κέρδος/ (ζημία) χρήσης στα Λοιπά συνολικά έσοδα Αγορές Διαθέσεις/ Αποπληρωμές Εισφορά στο νέο πιστωτικό ίδρυμα (3) (2) - - - 21 (2) (59) 2 (50) (39) 1 (18) (35) - - 10 - - - - Υπόλοιπο λήξης 31/12/2020 304 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Διαδικασία Αποτίμησης και Ελέγχου Ο Όμιλος έχει θεσπίσει κατάλληλες διαδικασίες και εσωτερικούς ελεγκτικούς μηχανισμούς προκειμένου να διασφαλίσει ότι οι εύλογες αξίες των χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού και υποχρεώσεων υπολογίζονται σε λογική βάση. Οι υπολογισμοί για την εύλογη αξία επικυρώνονται από μονάδες της Τράπεζας, οι οποίες είναι ανεξάρτητες από τη μονάδα Διαχείρισης Κινδύνου. Οι εύλογες αξίες των ομολόγων προσδιορίζονται είτε με αναφορά σε χρηματιστηριακές τιμές ενεργών αγορών ή με αναφορά σε προσφορά τιμών από εξωτερικούς διαπραγματευτές ή σε γενικώς παραδεκτά μοντέλα αποτίμησης, τα οποία βασίζονται σε παρατηρήσιμες ή μη παρατηρήσιμες στην αγορά πληροφορίες, όταν οι παρατηρήσιμες πληροφορίες δεν είναι διαθέσιμες, καθώς επίσης με αναφορά σε σχετικές παραμέτρους της αγοράς όπως επιτόκια, μεταβλητότητα δικαιωμάτων προαίρεσης, συναλλαγματικές ισοτιμίες. Ο Όμιλος επίσης, μπορεί κάποιες φορές να χρησιμοποιεί τιμές προερχόμενες από τρίτους και να πραγματοποιεί διαδικασίες επικύρωσης σε αυτές τις πληροφορίες, στο μέτρο του δυνατού, ή να βασίζει την εύλογη αξία του στις τιμές των πιο πρόσφατων συναλλαγών, δεδομένης της απουσίας ενεργούς αγοράς ή παρόμοιων συναλλαγών ή άλλων παρατηρήσιμων δεδομένων στην αγορά. Όλα αυτά τα χρηματοοικονομικά μέσα, ταξινομούνται στη χαμηλότερη βαθμίδα ιεραρχίας της εύλογης αξίας (Επίπεδο 3). Η επιμέτρηση της εύλογης αξίας των χρεωστικών τίτλων και των δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών που δεν ικανοποιούν τα κριτήρια του SPPI, συμπεριλαμβανομένων και των σημαντικών παραδοχών στα μοντέλα αποτίμησης, αξιολογούνται από τη μονάδα του Middle Office, ενώ ελέγχονται και επικυρώνονται ανεξάρτητα και σε συστηματική βάση από τη μονάδα Διαχείρισης Κινδύνου του Ομίλου. Οι εύλογες αξίες των εξωχρηματιστηριακών παραγώγων (over-the-counter), προσδιορίζεται με βάση τον υπολογισμό της παρούσας αξίας των αναμενόμενων ταμειακών ροών, με βάση την αρχή του «ουδέτερου κινδύνου». Ο Όμιλος αναλαμβάνει θέσεις σε Συμβόλαια Μελλοντικής Εκπλήρωσης και επομένως τα μοντέλα αποτίμησης που χρησιμοποιούνται αντικατοπτρίζουν τα αποδεκτά μοντέλα της αγοράς. Τα δεδομένα που χρησιμοποιούνται στα μοντέλα αποτίμησης καθορίζονται με βάση τις παρατηρήσιμες πληροφορίες της αγοράς, όπου αυτό είναι εφικτό. Προσαρμογές για πιστωτικό κίνδυνο αντισυμβαλλομένου «CVA», εφαρμόζονται σε όλα τα εξωχρηματιστηριακά παράγωγα. Ο Όμιλος χρησιμοποιεί μια ξεχωριστή προσαρμογή του πιστωτικού κινδύνου (CVA), για κάθε αντισυμβαλλόμενο στον οποίο ο Όμιλος έχει έκθεση. Η προσαρμογή του πιστωτικού κινδύνου υπολογίζεται λαμβάνοντας υπόψη τα αναμενόμενα πιστωτικά ανοίγματα με τη χρήση μεθόδων προσομοίωσης (όπως προσομοίωση Monte Carlo), καθώς επίσης συμβάσεις International Swaps and Derivatives Association (ISDA) και συμβάσεις κάλυψης πιστωτικού κινδύνου (Credit Support Annexes, «CSA»). Για σκοπούς επιμέτρησης του ίδιου πιστωτικού κινδύνου «DVA», ο Όμιλος εφαρμόζει, συμμετρικά, την ίδια μεθοδολογία με εκείνη που εφαρμόζεται για τον υπολογισμό του CVA. Η διμερής προσαρμογή πιστωτικού κινδύνου («BCVA») βασίζεται σε ενδεχόμενες πιθανότητες αθέτησης, προερχόμενες από συμβόλαια ανταλλαγής πιστωτικής αθέτησης («CDS») που παρατηρούνται στην αγορά, ή αν δεν είναι διαθέσιμα, από άλλες κατάλληλες πηγές. Έχουν θεσπιστεί επαρκείς διαδικασίες ελέγχου για την επικύρωση αυτών των μοντέλων, σε συστηματική βάση. Οι μονάδες Διαχείρισης Κινδύνου και Middle Office, παρέχουν το απαραίτητο ελεγκτικό πλαίσιο ώστε να διασφαλίζεται ότι οι τιμές των παραγώγων χρηματοπιστωτικών μέσων είναι εύλογες και αντικατοπτρίζουν τις τρέχουσες οικονομικές συγκυρίες και τις συνθήκες της αγοράς. Επιπρόσθετα, σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό Υποδομών Αγοράς (European Markets and Infrastructure Regulation - EMIR), οι αποτιμήσεις των εξωχρηματιστηριακών (over-the-counter) παραγώγων συγκρίνονται σε ημερήσια βάση, με τις αντίστοιχες τιμές αντισυμβαλλομένων, στα πλαίσια της ημερήσιας διαδικασίας παροχής εξασφαλίσεων και διακανονισμού παραγώγων. 305 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Ποιοτικές πληροφορίες για τα Χρηματοοικονομικά Μέσα που επιμετρώνται στην Εύλογη Αξία βάσει του Επιπέδου 3 την 31η Δεκεμβρίου 2020 και 2019 Χρηματοοικονομικά Μέσα Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται υποχρεωτικά σε εύλογες αξίες μέσω αποτελεσματικών λογαριασμών - Ομόλογα Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται υποχρεωτικά σε εύλογες αξίες μέσω αποτελεσματικών λογαριασμών - Ενδεχόμενη υποχρέωση πληρωμής Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται υποχρεωτικά σε εύλογες αξίες μέσω αποτελεσματικών λογαριασμών - Μετοχικοί τίτλοι Δάνεια και απαιτήσεις που επιμετρώνται υποχρεωτικά σε εύλογες αξίες μέσω αποτελεσματικών λογαριασμών Εύλογη Εύλογ Αξία η Αξία 2020 2019 - 1 13 92 50 - Σημαντικά μη Μέθοδος παρατηρήσιμα Αποτίμησης δεδομένα Προεξόφληση Περιθώριο ταμειακών πιστωτικού ροών, κινδύνου Εσωτερικό Μεταβλητότητα Μοντέλο για μετοχικών υπολογισμό τίτλων BCVA Προεξόφληση Μεταβλητότητα ταμειακών CET1 % ροών Επιτόκιο προεξόφλησης Εύρος δεδομένων Εύρος δεδομένων 2020 2019 Χαμηλό Υψηλό Χαμηλό Υψηλό - - 2,5% 5,5% 20% 45% - - 12% 30% 12% 16% Προσομοίωση Μεταβλητότητα Monte Carlo εσόδων Επιτόκιο προεξόφλησης Αναμενόμενου EBITDA 15% 14% n/a2 15% 14% n/a2 - - n/a1 n/a1 n/a1 n/a1 130 Προσέγγιση εισοδήματος, αγοράς 0%3 100%3 0%3 100%3 51 Προεξόφληση Αναπροσαρμογή Ταμειακών αναμενόμενων Ροών ταμειακών ροών 2 13 n/a1 Αναφέρεται κυρίως στη συμμετοχή του Ομίλου στο μετοχικό κεφάλαιο ιδιωτικών εταιρειών, επομένως οι αντίστοιχες μετοχές δεν διαπραγματεύονται σε ενεργές αγορές. Ελλείψει ενεργούς αγοράς η εύλογη αξία των τίτλων αυτών εκτιμάται με τη χρήση μοντέλων προσέγγισης εισοδήματος ή αγοράς. Δεδομένης της διαφορετικής φύσης της επένδυσης στη κατοχή μετοχών, δεν είναι πρακτικά εφαρμόσιμη η γνωστοποίηση του εύρους των σημαντικών μη παρατηρήσιμων δεδομένων. Οι μεταβολές στην αξία δεν επιφέρουν σημαντική επίπτωση στα αποτελέσματα και τα περιουσιακά στοιχεία του Ομίλου. 1 Οι στόχοι των αποδόσεων και το προβλεπόμενο EBITDA των υποκείμενων συνδεδεμένων εταιρειών του Ομίλου στη διάρκεια της περιόδου υπολογισμού, αποτελεί ευαίσθητη πληροφόρηση η οποία δεν γνωστοποιείται, καθώς αυτό α) θα ήταν επιζήμιο για τα συμφέροντα του Ομίλου και β) η εύλογη αξία του περιουσιακού στοιχείου είναι ασήμαντη. 2 3 Εκφράζεται ως ποσοστό της προ προβλέψεων αξίας του δανείου. Οι εύλογες πιθανές υποθέσεις, εκτός από εκείνες που προαναφέρθηκαν για τον υπολογισμό των μη παρατηρήσιμων δεδομένων των χρηματοοικονομικών μέσων Επιπέδου 3, δεν θα είχαν σημαντική επίπτωση στα χρηματοοικονομικά μέσα ενεργητικού και υποχρεώσεων που επιμετρώνται στην εύλογη αξία σε επαναλαμβανόμενη βάση, για τον Όμιλο. 306 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 5.16 Κεφαλαιακή επάρκεια Οι βασικοί στόχοι της Διοίκησης σχετικά με τη διαχείριση της κεφαλαιακής επάρκειας είναι: • η συμμόρφωση με τις κεφαλαιακές απαιτήσεις έναντι αναλαμβανόμενων κινδύνων, σύμφωνα με το εποπτικό πλαίσιο, • η διαφύλαξη της δυνατότητας του Ομίλου να συνεχίσει απρόσκοπτα τις δραστηριότητές του έτσι ώστε να προσφέρει αποδόσεις και οφέλη στους μετόχους και να διασφαλίζει την εμπιστοσύνη των συναλλασσόμενων, • η διατήρηση μίας ισχυρής και σταθερής κεφαλαιακής βάσης, η οποία να στηρίζει τα επιχειρηματικά σχέδια της Διοίκησης του Ομίλου και • η διατήρηση και ενίσχυση των υφιστάμενων υποδομών, πολιτικών, διαδικασιών και μεθοδολογιών για την επαρκή κάλυψη των εποπτικών του αναγκών, στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Ο Όμιλος έχει συμμορφωθεί από την 1η Ιανουαρίου 2014 με το ρυθμιστικό πλαίσιο «CRD IV» (εφαρμογή της Βασιλείας ΙΙΙ από την Ε.Ε.), όπως αυτή αποτυπώθηκε στην οδηγία 2013/36/ΕΕ (CRD) και στον Κανονισμό 575/2013, όπως αυτός ισχύει (CRR2). Η οδηγία ενσωματώθηκε στο ελληνικό δίκαιο με τον νόμο 4261/2014. Το ρυθμιστικό πλαίσιο απαιτεί από τα Πιστωτικά Ιδρύματα να διατηρούν σε επίπεδο Ομίλου ένα ελάχιστο επίπεδο εποπτικών ιδίων κεφαλαίων σε σχέση με το ύψος των αναλαμβανόμενων κινδύνων. Οι ελάχιστοι δείκτες κεφαλαιακής επάρκειας, βάσει του άρθρου 92 του CRR2, διαμορφώνονται ως εξής: Όμιλος Δείκτες Κεφαλαίου Κοινών Μετοχών της Κατηγορίας 1 (CET1 ratio) Δείκτες Κεφαλαίου της Κατηγορίας 1 (Tier 1 ratio) Συνολικός Δείκτης Κεφαλαίου (CAD ratio) 4.5% 6.0% 8.0% Από τις 4 Νοεμβρίου 2014, στο πλαίσιο λειτουργίας του SSM, ο Όμιλος υπόκειται στην άμεση εποπτεία της ΕΚΤ. Βάσει της Διαδικασίας Εποπτικής Εξέτασης και Αξιολόγησης (Supervisory Review and Evaluation Process, SREP), η ΕΚΤ γνωστοποίησε στη Διοίκηση τη συνολική κεφαλαιακή απαίτηση, η οποία θα ισχύσει για το 2021, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη τα έκτακτα μέτρα λόγω της πανδημίας του Covid-19. Σύμφωνα με τη σχετική απόφαση, ο Όμιλος οφείλει να διατηρεί σε ατομική και ενοποιημένη βάση (δηλ. Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε.) Συνολική Κεφαλαιακή Απαίτηση βάσει SREP (TSCR) ίση με 11,25% και Συνολικό Δείκτη Κεφαλαιακής Επάρκειας (Overall Capital Requirements - OCR) ύψους 14,25% (31 Δεκεμβρίου 2020: 14,25%), ο οποίος περιλαμβάνει: α) τις ελάχιστες συνολικές κεφαλαιακές απαιτήσεις του Πυλώνα Ι της Βασιλείας σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 92(1) του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013 ύψους 8%, β) τις επιπρόσθετες κεφαλαιακές απαιτήσεις υπό τον Πυλώνα ΙΙ της Βασιλείας βάσει του άρθρου 16(2) του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1024/2013 ύψους 3,25% (31 Δεκεμβρίου 2020: 3,25%), 307 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 γ) το απόθεμα ασφαλείας διατήρησης κεφαλαίου του Νόμου υπ’ αριθ. 4261/2014, το οποίο ανέρχεται σε 2,5% (31 Δεκεμβρίου 2020: 2,5%) και δ) το μεταβατικό απόθεμα ασφαλείας O-SII (άλλων συστημικά σημαντικών ιδρυμάτων) του Νόμου υπ’ αριθ. 4261/2014 το οποίο για το 2021 ανέρχεται σε 0,50% (31 Δεκεμβρίου 2020: 0,50%). Στις 12 Μαρτίου 2020, η ΕΚΤ ανακοίνωσε δέσμη μέτρων για την αντιμετώπιση των δυσμενών οικονομικών επιπτώσεων της πανδημίας του Covid-19 στις Τράπεζες που βρίσκονται υπό την εποπτεία της. Τα μέτρα παρέχουν προσωρινή στήριξη στις Τράπεζες ώστε να είναι σε θέση να συνεχίσουν την παροχή ρευστότητας και να ανταπεξέλθουν στις αυξημένες ανάγκες της Ευρωπαϊκής οικονομίας. Για αυτούς τους λόγους η ΕΚΤ επιτρέπει στις Τράπεζες να λειτουργούν προσωρινά κάτω από τα κεφαλαιακά επίπεδα που ορίζουν οι κατευθύνσεις του Πυλώνα ΙΙ (Pillar 2 Guidance – P2G) και η Συνολική Απαίτηση Αποθεμάτων Ασφαλείας (Combined Buffer Requirement – CBR). Στον πίνακα που ακολουθεί παρατίθενται τα κύρια μεγέθη της κεφαλαιακής επάρκειας του Ομίλου για την 31η Δεκεμβρίου 2020 και 2019, που υπολογίστηκαν βάσει των κανόνων του ισχύοντος ρυθμιστικού πλαισίου και μετά την εφαρμογή των μεταβατικών διατάξεων του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013 (CRR) και των μεταβατικών διατάξεων του Κανονισμού (ΕΕ) 2395/2017 που αφορά στον μετριασμό των επιπτώσεων στα ίδια κεφάλαια από την πρώτη εφαρμογή του Δ.Π.Χ.Α. 9. Όμιλος Μετοχικό κεφάλαιο Διαφορά από έκδοση μετοχών υπέρ το άρτιο Υπό αίρεση μετατρέψιμες ομολογίες Mείον: Ίδιες μετοχές Λοιπά αποθεματικά και αποτελέσματα εις νέον Δικαιώματα μειοψηφίας Μείον: Άυλα πάγια στοιχεία Σύνολο εποπτικών προσαρμογών κεφαλαίου κοινών μετοχών της κατηγορίας 1 Μέσα κεφαλαίου κοινών μετοχών της κατηγορίας 1 (Common Equity Tier 1 Capital) Υβριδικά κεφάλαια Σύνολο εποπτικών προσαρμογών κεφαλαίου της κατηγορίας 1 Μέσα κεφαλαίου της κατηγορίας 1 (Tier 1 Capital) (Α) Υποχρεώσεις από μειωμένης εξασφάλισης δάνεια Σύνολο εποπτικών προσαρμογών των συμπληρωματικών ιδίων κεφαλαίων Σύνολο συμπληρωματικών ιδίων κεφάλαιων (Β) Συνολικά Εποπτικά Ίδια Κεφάλαια (Α) + (Β) Σύνολο σταθμισμένου έναντι των κινδύνων ενεργητικoύ (εντός & εκτός ισολογισμού στοιχεία) Δείκτης κεφαλαίου κοινών μετοχών της κατηγορίας 1 (CET1 Capital ratio) Δείκτης κεφαλαίου της κατηγορίας 1 (T1 Capital ratio) Συνολικός δείκτης κεφαλαίου (Total Capital Ratio) 31/12/2020 31/12/2019 2.620 13.075 2.040 (1) (10.687) 106 (234) (992) 5.927 5.927 889 889 6.816 2.620 13.075 2.040 (10.355) 115 (304) (787) 6.403 6.403 394 394 6.798 2.620 13.075 2.040 (10.075) 115 (304) (737) 6.732 6.732 394 394 7.126 43.097 13,75% 45.565 14,05% 14,05% 45.686 14,74% 13,75% 15,82% 14,92% 31/12/2019 (συμπεριλαμβανο μένων των κερδών χρήσης) 1 14,74% 15,60% (1) Η συγκριτική πληροφόρηση της 31ης Δεκεμβρίου 2019 έχει προσαρμοστεί με την ενσωμάτωση στα Εποπτικά Ίδια Κεφάλαια των ελεγμένων κερδών της χρήσης 2019. Ο Συνολικός Δείκτης Κεφαλαιακής Επάρκειας την 31η Δεκεμβρίου 2020 για τον Όμιλο διαμορφώθηκε σε 15,82% και ο Δείκτης Κεφαλαίου Κοινών Μετοχών της Κατηγορίας 1 (CET1) σε 13,75%, καλύπτοντας τα υφιστάμενα επίπεδα Συνολικών 308 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Κεφαλαιακών Απαιτήσεων (OCR). Η εξάπλωση της πανδημίας του Covid-19 αποδεικνύεται σημαντική πρόκληση σε παγκόσμιο και ευρωπαϊκό επίπεδο. Στο πλαίσιο αυτό, επιτρέπεται πλέον στις Τράπεζες η μερική χρήση κεφαλαιακών μέσων που δεν είναι αποδεκτά ως Κεφάλαιο Κοινών Μετοχών της Κατηγορίας 1 (CET1 capital), για παράδειγμα κεφαλαιακά μέσα που ανήκουν στο Πρόσθετο Κεφάλαιο της Κατηγορίας 1 (Additional Tier 1 - AT1) ή στο Κεφάλαιο της Κατηγορίας 2 (Tier 2 – T2), για την κάλυψη των απαιτήσεων του Πυλώνα ΙΙ (P2R). Με αυτόν τον τρόπο υιοθετήθηκε εμπροσθοβαρώς ένα μέτρο που αρχικά ήταν προγραμματισμένο ως μέρος της τελευταίας αναθεώρησης της οδηγίας για την προληπτική εποπτεία των πιστωτικών ιδρυμάτων (CRD V). Η εξάπλωση του Covid-19 επιτάχυνε επίσης την εφαρμογή ορισμένων μέτρων που εισήχθησαν στον CRR2, συμπεριλαμβανομένης της προσαρμογής των Σταθμισμένων ως προς τον κίνδυνο ανοιγμάτων έναντι μικρομεσαίων επιχειρήσεων, καθώς και την προσαρμογή των κεφαλαιακών απαιτήσεων όσον αφορά ανοίγματα έναντι οντοτήτων που εκμεταλλεύονται ή χρηματοδοτούν υλικές δομές ή εγκαταστάσεις, συστήματα και δίκτυα που παρέχουν ή στηρίζουν βασικές δημόσιες υπηρεσίες. Οι παραπάνω προσαρμογές, που είχαν αρχικά προγραμματιστεί για τον Ιούνιο του 2021, τέθηκαν σε εφαρμογή από την Τράπεζα από τον Ιούνιο του 2020. Επιπλέον, ο Όμιλος υιοθέτησε τις διατάξεις του Άρθρου 473α του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 2017/2395, το οποίο τροποποίησε τον Κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 2013/575 αναφορικά με τις «μεταβατικές διατάξεις για τον μετριασμό των επιπτώσεων της εισαγωγής του προτύπου IFRS9 στα ίδια κεφάλαια». Οι παραπάνω μεταβατικές διατάξεις επέτρεψαν στον Όμιλο να επιστρέψει στη κεφαλαιακή του βάση ένα μέρος των επιπτώσεων από την εισαγωγή του προτύπου Δ.Π.Χ.Α. 9 που προήλθαν λόγω των αυξημένων προβλέψεων για αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές (ECL) κατά τα πρώτα πέντε χρόνια χρήσης. Επιπλέον, σύμφωνα με την παράγραφο 7α που έχει προστεθεί στο άρθρο, ο Όμιλος αντικατέστησε τη μείωση στις αξίες των ανοιγμάτων λόγω των επιπρόσθετων προβλέψεων με την εφαρμογή συντελεστή στάθμισης 100% στο ποσό που προστέθηκε στο Κεφάλαιο Κοινών Μετοχών της Κατηγορίας 1 (CET 1). Τέλος, με στοιχεία τέλους Δεκεμβρίου 2020 εφαρμόστηκαν οι διατάξεις του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) 2020/2176 της επιτροπής της 12ης Νοεμβρίου 2020, βάσει του οποίου επιτρέπεται στα πιστωτικά ιδρύματα ο καθορισμός της αξίας των στοιχείων ενεργητικού στην κατηγορία του λογισμικού -που έχουν ταξινομηθεί ως άυλα στοιχεία ενεργητικού για λογιστικούς σκοπούς- με βάση τις σωρευμένες αποσβέσεις προληπτικής εποπτείας, ώστε μέρος αυτής της αξίας να σταθμιστεί κατά κίνδυνο αντί να αφαιρεθεί απευθείας από τα μέσα κεφαλαίου κοινών μετοχών της κατηγορίας 1. Βάσει των ανωτέρω εξελίξεων, ο Όμιλος λειτουργεί με κεφαλαιακό απόθεμα που υπερβαίνει τη Συνολική Κεφαλαιακή Απαίτηση βάσει SREP (TSCR) κατά 457 μ.β. 5.17 Κίνδυνος που σχετίζεται με την αναγνώριση του κυρίως τμήματος των αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων ως απαιτήσεις (Deferred Tax Credits) έναντι του Ελληνικού Δημοσίου είτε ως εποπτικό κεφάλαιο είτε ως απαίτηση Για τον υπολογισμό των δεικτών κεφαλαιακής επάρκειας του Ομίλου, λαμβάνονται υπόψη οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις που έχουν αναγνωρισθεί με βάση τις οικείες διατάξεις των Δ.Π.Χ.Α. Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2020, ο Όμιλος έχει αναγνωρίσει αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις συνολικού ύψους € 6.337 εκατ. (31 Δεκεμβρίου 2019: € 6.478 εκατ.). Σε κάθε ημερομηνία αναφοράς, ο Όμιλος και η Εταιρεία προβαίνουν στην επανεκτίμηση της αξίας των αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων, γεγονός που είναι πιθανό να οδηγήσει στη μεταβολή του υπολοίπου τους στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης και κατ’ επέκταση να επηρεάσει τον υπολογισμό των δεικτών κεφαλαιακής επάρκειας. Με βάση 309 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 την ισχύουσα οδηγία για τις κεφαλαιακές απαιτήσεις («CRD IV»), οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις που αναγνωρίζονται με βάση τα Δ.Π.Χ.Α. και στηρίζονται στη μελλοντική κερδοφορία του Ομίλου, αφαιρούνται από το Δείκτη Κεφαλαίου Κοινών Μετοχών της Κατηγορίας 1 («CET1») εάν υπερβαίνουν συγκεκριμένα όρια. Σύμφωνα όμως με τις διατάξεις του Ν 4172/2013, άρθρο 27Α, όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει σήμερα, μετά την ψήφιση και του Ν.4465/2017, περί αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων («ΑΦΑ»), επιτρέπεται υπό προϋποθέσεις στα πιστωτικά ιδρύματα, στις εταιρείες χρηματοδοτικής μίσθωσης και πρακτορείας επιχειρηματικών απαιτήσεων, από το 2017 και μετά, να μετατρέψουν τις ΑΦΑ, προερχόμενες από τις ζημίες του PSI και από συσσωρευμένες προβλέψεις έναντι πιστωτικού κινδύνου οι οποίες έχουν λογισθεί έως τις 30 Ιουνίου 2015, καθώς και από τις λογιστικές διαγραφές και οριστικές ζημίες λόγω οριστικής διαγραφής ή μεταβίβασης δανείων, σε απαίτηση (Tax Credit) έναντι του Ελληνικού Δημοσίου. Βασική προϋπόθεση για τη μετατροπή είναι η ύπαρξη λογιστικής ζημίας βάσει Δ.Π.Χ.Α., ξεκινώντας από το φορολογικό έτος 2016 και μετά. Η απαίτηση συμψηφίζεται με τον αναλογούντα φόρο εισοδήματος του νομικού προσώπου ή και εταιρειών του ιδίου εταιρικού ομίλου («συνδεδεμένων επιχειρήσεων») του φορολογικού έτους στο οποίο αφορούν οι εγκριθείσες χρηματοοικονομικές καταστάσεις. Το μη συμψηφιζόμενο μέρος αναγνωρίζεται άμεσα ως απαίτηση από το Ελληνικό Δημόσιο. Παράλληλα, τα ανωτέρω νομικά πρόσωπα εκδίδουν δωρεάν παραστατικούς τίτλους δικαιωμάτων κτήσεως κοινών μετοχών οι οποίοι χορηγούνται στο Ελληνικό Δημόσιο. Οι υφιστάμενοι μέτοχοι έχουν την επιλογή να εξαγοράσουν τα δικαιώματα αυτά από το Δημόσιο. Επιπρόσθετα, προβλέπεται 20ετής απόσβεση των οριστικών ζημιών από διαγραφές και πωλήσεις δανείων, διατηρώντας το καθεστώς των ΑΦΑ καθ' όλη τη διάρκεια της περιόδου, διαχωρίζοντας τις λογιστικές από τις οριστικές διαγραφές δανείων και πιστώσεων. Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2020, οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις του Ομίλου, που πληρούσαν τα κριτήρια του ανωτέρω νόμου, ανέρχονταν σε € 3,7 δισ. (31 Δεκεμβρίου 2019: € 3,9 δισ.), εκ των οποίων ποσό € 1,1 δισ. (31 Δεκεμβρίου 2019: € 1,2 δισ.) αφορά σε αναπόσβεστες ζημίες του προγράμματος PSI και ποσό € 2,6 δισ. (31 Δεκεμβρίου 2019: € 2,7 δισ.) αφορά στις διαφορές μεταξύ του Δ.Π.Χ.Α. λογιστικού υπολοίπου και της φορολογικής βάσης των δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών. Η αναγνώριση αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων καθώς και η ενδεχόμενη μετατροπή τους σε απαιτήσεις έναντι του Ελληνικού Δημοσίου (Tax Credit) μπορεί να επηρεαστούν αρνητικά από: α) τη μελλοντική μείωση των συντελεστών φορολογίας εισοδήματος, β) την δυσμενή αλλαγή των κανονισμών που διέπουν τον χειρισμό των αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων στα εποπτικά κεφάλαια και γ) την τυχόν δυσμενή αλλαγή στην ερμηνεία των προαναφερθέντων τροποποιήσεων της νομοθεσίας από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Στην περίπτωση όπου κάποιος από τους ανωτέρω κινδύνους λάβει χώρα, αυτό πιθανόν θα έχει δυσμενή επίπτωση στην επάρκεια των εποπτικών κεφαλαίων του Ομίλου. 6 Ανάλυση κατά τομέα Ο Διευθύνων Σύμβουλος, σε συνεργασία με τα μέλη της Εκτελεστικής Επιτροπής του Ομίλου, είναι ο ανώτερος φορέας λήψης αποφάσεων, βάσει των οποίων παρακολουθείται και αξιολογείται η απόδοση του κάθε τομέα. Το 4ο τρίμηνο του 2019, η Διοίκηση δημιούργησε τον τομέα NPE Management Unit («NPE MU»), που ασχολείται με τη διαχείριση του εγχώριου μη εξυπηρετούμενου χαρτοφυλακίου (NPE χαρτοφυλακίου) του Ομίλου, με αποτέλεσμα την αναδιοργάνωση της δομής των τομέων του Ομίλου ως ακολούθως: 310 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 α) Οι μη κύριες δραστηριότητες διαχείρισης ακίνητης περιουσίας, οι συμμετοχές του Ομίλου καθώς και οι διεθνείς δραστηριότητες αποσχίστηκαν από τον τομέα Piraeus Legacy Unit («PLU») και αναγνωρίζονται, μαζί με τις κύριες δραστηριότητες, ως ξεχωριστοί τομείς. Δεν σημειώνεται υπέρβαση των ποσοτικών κατωτάτων ορίων του Δ.Π.Χ.Α. 8, επομένως το σύνολο των τομέων αυτών παρουσιάζεται στον τομέα «Λοιπά – Core». β) Ο τομέας PLU, που μετά την ανωτέρω αλλαγή συμπεριλάμβανε μόνο το NPE χαρτοφυλάκιο, μεταφέρθηκε στον τομέα NPE MU. Ο Όμιλος έχει αναγνωρίσει του ακόλουθους επιχειρηματικούς τομείς: Λιανική Τραπεζική – Συμπεριλαμβάνονται πελάτες Mass, Affluent, Private banking, Μικρών Επιχειρήσεων, οι κύριες δραστηριότητες του Δημοσίου Τομέα καθώς και τα κανάλια διανομής. Επιχειρηματική Τραπεζική – Περιλαμβάνει τις εργασίες και τα μεγέθη Μεγάλων Επιχειρήσεων, Ναυτιλίας, Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων και των κύριων δραστηριοτήτων του Αγροτικού τομέα. Piraeus Financial Markets («PFM») – Περιλαμβάνει τις εργασίες που σχετίζονται με αγορές Ομολόγων, Συναλλάγματος Χρηματαγορών και λοιπές δραστηριότητες Διαχείρισης Διαθεσίμων μέρος των οποίων είναι και η διαχείριση του επιτοκιακού περιθωρίου των εργασιών της Τράπεζας. Συμπεριλαμβάνονται επίσης και οι μεγάλοι πελάτες – ιδρύματα (Institutional Clients’ Segment). Λοιπά – Περιλαμβάνει δραστηριότητες που δεν κατατάσσονται σε κάποιο συγκεκριμένο πελατειακό τομέα καθώς και τις χρηματοδοτικές ενέργειες βάσει αποφάσεων της ALCO και τις απαλοιφές μεταξύ των τομέων. Σε συνέχεια του ανασχηματισμού των επιχειρηματικών τομέων, ο εν λόγω τομέας περιλαμβάνει τη διαχείριση ακίνητης περιουσίας, τις μη πελατειακές συμμετοχές του Ομίλου και τις διεθνείς δραστηριότητες. NPE Management Unit (NPE MU) – Περιλαμβάνει τη διαχείριση του NPE χαρτοφυλακίου που δεν θεωρείται κύρια δραστηριότητα, ανεξάρτητα από το ποιος διαχειρίζεται τα δάνεια (η Τράπεζα ή άλλη εταιρεία). Επίσης περιλαμβάνονται τα έξοδα προς την Intrum Hellas Credit Servicing Α.Ε. για τη διαχείριση του NPE χαρτοφυλακίου του Ομίλου. Παρατίθεται παρακάτω ανάλυση των αποτελεσμάτων και των λοιπών στοιχείων κατά επιχειρηματικό τομέα του Ομίλου. Οι διεταιρικές συναλλαγές πραγματοποιούνται σε συνήθεις όρους αγοράς. Οι συναλλαγές και τα υπόλοιπα μεταξύ των τομέων δεν συνυπολογίζονται εντός των σχετικών τομέων. 311 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Τομείς «Core» 1/1 - 31/12/2020 Καθαρά έσοδα από τόκους Καθαρά έσοδα προμηθειών Καθαρά κέρδη/ (ζημίες) από αποαναγνώριση χρηματοοικονομικών μέσων στο αποσβεσμένο κόστος Λοιπά έσοδα/ (έξοδα) Σύνολο καθαρών εσόδων Σύνολο λειτουργικών εξόδων προ προβλέψεων Κέρδη/ (ζημίες) προ προβλέψεων, απομειώσεων και φόρων Αναμενόμενες ζημίες απομείωσης αξίας δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Αναστροφές / (ζημίες) απομείωσης λοιπών στοιχείων ενεργητικού Απομείωση απαιτήσεων από χρεωστικούς τίτλους στο αποσβεσμένο κόστος Αναμενόμενες (ζημίες απομειώσεων) / αναστροφές χρηματοοικονομικών μέσων στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων Απομείωση αξίας θυγατρικών και συγγενών εταιρειών Απομείωση αξίας ενσώματων παγίων και άϋλων στοιχείων ενεργητικού Λοιπές απομειώσεις (ζημίες απομειώσεων) / αναστροφές Λοιπές προβλέψεις (έξοδα) / αναστροφές Αποτελέσματα συμμετοχών σε συγγενείς εταιρείες και κοινοπραξίες Κέρδη/ (ζημίες) προ φόρων Φόρος εισοδήματος Κέρδη/ (ζημίες) χρήσης από συνεχιζόμενες δραστηριότητες Κέρδη/ (ζημίες) μετά από φόρο εισοδήματος από διακοπείσες δραστηριότητες Λιανική Επιχειρηματική Τραπεζική Τραπεζική Piraeus Financial Markets (PFM) Λοιπά Σύνολο NPE MU Όμιλος 468 184 472 118 146 5 16 (1) 1.102 306 383 11 1.486 317 7 658 (2) 4 592 30 181 35 51 (2) 75 1.482 11 6 411 9 81 1.893 (461) 197 (140) 451 (27) 155 (336) (285) (964) 517 (120) 291 (1.084) 809 (86) - (142) - (12) (3) (189) - (231) (189) (12) (874) - (1.104) (189) (12) - (3) - (6) - (6) (4) 2 (16) (6) (6) (4) (1) (16) 1 - (6) (6) (4) (16) 111 307 137 (502) 52 (582) (530) (128) - - - (10) (10) - Κέρδη/ (ζημίες) χρήσης (658) (10) (668) Κατά την 31/12/2020 Σύνολο ενεργητικού από συνεχιζόμενες δραστηριότητες (εξαιρουμένων των διακρατούμενων προς πώληση στοιχείων ενεργητικού) Σύνολο ενεργητικού από διακοπείσες δραστηριότητες Διακρατούμενα προς πώληση στοιχεία ενεργητικού 10.424 2 16.380 - 17.855 - 13.509 112 - 58.167 112 2 13.115 179 71.282 112 181 Σύνολο ενεργητικού Σύνολο υποχρεώσεων 10.426 37.364 16.380 10.030 17.855 12.670 13.621 4.037 58.282 64.102 13.294 321 71.576 64.423 312 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Τομείς «Core» 1/1 - 31/12/2019 Καθαρά έσοδα από τόκους Καθαρά έσοδα προμηθειών Καθαρά κέρδη/ (ζημίες) από αποαναγνώριση χρηματοοικονομικών μέσων στο αποσβεσμένο κόστος Λοιπά έσοδα/ (έξοδα) Σύνολο καθαρών εσόδων Σύνολο λειτουργικών εξόδων προ προβλέψεων Κέρδη/ (ζημίες) προ προβλέψεων, απομειώσεων και φόρων Αναμενόμενες ζημίες απομείωσης αξίας δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Αναστροφές / (ζημίες) απομείωσης λοιπών στοιχείων ενεργητικού Απομείωση απαιτήσεων από χρεωστικούς τίτλους στο αποσβεσμένο κόστος Αναμενόμενες (ζημίες απομειώσεων) / αναστροφές χρηματοοικονομικών μέσων στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων Απομείωση αξίας θυγατρικών και συγγενών εταιρειών Απομείωση αξίας ενσώματων παγίων και άϋλων στοιχείων ενεργητικού Λοιπές απομειώσεις (ζημίες απομειώσεων) / αναστροφές Λοιπές προβλέψεις (έξοδα) / αναστροφές Αποτελέσματα συμμετοχών σε συγγενείς εταιρείες και κοινοπραξίες Κέρδη/ (ζημίες) προ φόρων Φόρος εισοδήματος Κέρδη/ (ζημίες) χρήσης από συνεχιζόμενες δραστηριότητες Κέρδη/ (ζημίες) μετά από φόρο εισοδήματος από διακοπείσες δραστηριότητες Λιανική Επιχειρηματική Τραπεζική Τραπεζική Piraeus Financial Markets (PFM) Λοιπά Σύνολο NPE MU Όμιλος 516 180 422 120 103 6 5 - 1.047 305 388 13 1.435 318 6 (17) 3 17 46 34 90 8 324 7 414 702 (467) 528 (147) 172 (26) 39 (217) 1.442 (856) 733 (157) 2.174 (1.013) 235 382 147 (178) 586 576 1.161 (76) - (129) - (1) (27) (62) - (233) (62) (1) (477) - (710) (62) (1) - 5 - 8 - (14) (4) 5 8 (14) 1 5 - 8 (14) 1 5 159 258 154 (281) 290 99 389 (123) - - - 10 10 - Κέρδη/ (ζημίες) χρήσης 266 10 276 Kατά την 31/12/2019 Σύνολο ενεργητικού από συνεχιζόμενες δραστηριότητες (εξαιρουμένων των διακρατούμενων προς πώληση στοιχείων ενεργητικού) Σύνολο ενεργητικού από διακοπείσες δραστηριότητες Διακρατούμενα προς πώληση στοιχεία ενεργητικού 10.099 - 14.607 - 7.380 - 14.213 108 - 46.298 108 - 14.561 264 60.860 108 264 Σύνολο ενεργητικού Σύνολο υποχρεώσεων 10.099 34.553 14.607 7.892 7.380 8.235 14.321 2.416 46.406 53.095 14.825 363 61.231 53.458 313 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Στους ανωτέρω πίνακες, τα έσοδα από τόκους σε κάθε τομέα παρουσιάζονται μετά την αφαίρεση των εντόκων εξόδων, καθώς η αξιολόγηση κάθε τομέα γίνεται στη βάση των καθαρών εντόκων εσόδων. β) Γεωγραφικοί τομείς O Όμιλος δραστηριοποιείται στις εξής γεωγραφικές περιοχές: α) Ελλάδα, η χώρα δραστηριοποίησης της Εταιρείας β) Υπόλοιπη Ευρώπη, που περιλαμβάνει την Αλβανία, την Βουλγαρία, την Ρουμανία, την Σερβία, την Ουκρανία, την Κύπρο, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Γερμανία και την Ιρλανδία και γ) Λοιπές χώρες που περιλαμβάνουν την Αίγυπτο. Για το σκοπό αυτό, το 99% των καθαρών εσόδων του Ομίλου προέρχεται από την Ελλάδα και το 1% από τις υπόλοιπες Χώρες. Ο παρακάτω πίνακας συνοψίζει τα καθαρά έσοδα και τα μη κυκλοφορούντα στοιχεία ενεργητικού του Ομίλου σε όλες τις γεωγραφικές περιοχές . Ο επιμερισμός έχει βασιστεί στη χώρα εγκατάστασης των θυγατρικών. Όμιλος Ελλάδα Υπόλοιπη Ευρώπη Λοιπές χώρες Σύνολο συνεχιζόμενων δραστηριοτήτων Διακοπείσες δραστηριότητες Καθαρά Έσοδα Μη κυκλοφορούντα στοιχεία ενεργητικού 1/1 - 31/12/2020 1/1 - 31/12/2019 1.873 20 1.893 33 2.140 35 (1) 2.174 70 31/12/2020 31/12/2019 2.221 168 4 2.394 81 2.257 181 5 2.443 82 Σχετική πληροφόρηση για τις εταιρείες του Ομίλου που έχουν ταξινομηθεί στις διακοπείσες δραστηριότητες για τις χρήσεις 2020 και 2019, παρουσιάζεται στη Σημείωση 13. 314 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 7 Καθαρά έσοδα από τόκους Συνεχιζόμενες δραστηριότητες Όμιλος Εταιρεία 1/1 - 31/12/2020 1/1 - 31/12/2019 1/1 - 31/12/2020 1/1 - 31/12/2019 Τόκοι και εξομοιούμενα έσοδα Τόκοι χρεογράφων που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων Τόκοι χρεωστικών τίτλων στο αποσβεσμένο κόστος Τόκοι δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος και συμφωνιών επαναπώλησης τίτλων Τόκοι απαιτήσεων κατά πιστωτικών ιδρυμάτων Λοιποί τόκοι έσοδα Σύνολο τόκων και εξομοιούμενων εσόδων από χρηματοοικονομικά μέσα μη αποτιμώμενα σε εύλογη αξία μέσω αποτελεσματικών λογαριασμών Τόκοι χρηματοοικονομικών μέσων αποτιμώμενων σε εύλογη αξία μέσω αποτελεσματικών λογαριασμών Τόκοι παράγωγων χρηματοοικονομικών μέσων Σύνολο τόκων και εξομοιούμενων εσόδων Τόκοι και εξομοιούμενα έξοδα Τόκοι υποχρεώσεων προς πελάτες και συμφωνιών επαναγοράς τίτλων Τόκοι πιστωτικών τίτλων σε κυκλοφορία και λοιπών δανειακών κεφαλαίων Τόκοι υποχρεώσεων προς πιστωτικά ιδρύματα Εισφορά Ν. 128/75 Λοιποί τόκοι έξοδα Σύνολο τόκων και εξομοιούμενων εξόδων από χρηματοοικονομικά μέσα μη αποτιμώμενα σε εύλογη αξία μέσω αποτελεσματικών λογαριασμών Τόκοι χρηματοοικονομικών μέσων αποτιμώμενων σε εύλογη αξία μέσω αποτελεσματικών λογαριασμών Τόκοι παράγωγων χρηματοοικονομικών μέσων Σύνολο τόκων και εξομοιούμενων εξόδων Καθαρά έντοκα έσοδα 45 42 44 41 49 19 49 19 1.581 1.657 1.577 1.642 31 13 7 16 31 7 7 45 1.719 1.740 1.708 1.755 10 10 10 10 95 1.825 104 1.855 95 1.813 102 1.867 (88) (188) (87) (187) (71) (27) (71) (28) (14) (65) (3) (9) (69) (4) (14) (65) (4) (9) (68) (6) (241) (298) (240) (298) - (2) - (2) (98) (339) (120) (420) (98) (338) (118) (418) 1.486 1.435 1.475 1.449 Ανάλυση εσόδων από τόκους ανά πιστωτική ποιότητα και ανά χαρτοφυλάκιο. Ο παρακάτω πίνακας παρουσιάζει τα έντοκα έσοδα από δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος και συμφωνίες επαναπώλησης τίτλων, ανά πιστωτική ποιότητα και ποιοτική διαβάθμιση. 315 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 31/12/2020 Όμιλος - Συνεχιζόμενες δραστηριότητες Μη απομειωμένα Απομειωμένης πιστωτικής αξίας Στάδιο 1 και 2 Στάδιο 3 POCI 312 618 3 933 99 371 469 76 103 179 Δάνεια ιδιωτών Δάνεια προς εταιρείες Δάνεια προς Δημόσιο Τομέα Σύνολο 31/12/2020 Εταιρεία Μη απομειωμένα Απομειωμένης πιστωτικής αξίας Στάδιο 1 και 2 Στάδιο 3 POCI 312 622 2 936 99 365 464 76 101 177 Δάνεια ιδιωτών Δάνεια προς εταιρείες Δάνεια προς Δημόσιο Τομέα Σύνολο Μη απομειωμέν α Στάδιο 1 και Σύνολο 2 487 1.092 3 1.581 328 600 4 932 Μη απομειωμέν α Στάδιο 1 και Σύνολο 2 487 1.087 3 1.577 328 607 4 939 31/12/2019 Απομειωμένης πιστωτικής αξίας Στάδιο 3 POCI Σύνολο 118 402 520 95 109 205 542 1.111 5 1.657 Στάδιο 3 POCI Σύνολο 118 383 502 95 107 202 541 1.097 4 1.642 31/12/2019 Απομειωμένης πιστωτικής αξίας 8 Καθαρά έσοδα προμηθειών Συνεχιζόμενες δραστηριότητες Όμιλος Εταιρεία 1/1 - 31/12/2020 1/1 - 31/12/2019 1/1 - 31/12/2020 1/1 - 31/12/2019 Έσοδα προμηθειών Εμπορική τραπεζική Επενδυτική τραπεζική Διαχείριση κεφαλαίων Σύνολο εσόδων προμηθειών 367 23 18 408 383 20 14 417 336 12 11 358 338 10 9 358 Έξοδα προμηθειών Εμπορική τραπεζική Επενδυτική τραπεζική Διαχείριση κεφαλαίων Σύνολο εξόδων προμηθειών (85) (6) (91) (95) (4) (99) (80) (80) (89) (89) Καθαρά έσοδα προμηθειών 317 318 278 269 α. Έσοδα προμηθειών Ο Όμιλος και η Εταιρεία διαχωρίζουν τα έσοδα από τις συμβάσεις με τους πελάτες με βάση το είδος των παρεχόμενων υπηρεσιών. Η Διοίκηση πιστεύει ότι αυτός ο τρόπος διαχωρισμού καταδεικνύει καλύτερα πως η φύση, η ποσότητα, ο χρόνος και η αβεβαιότητα των εσόδων και των ταμειακών ροών του Ομίλου και της Εταιρείας επηρεάζονται από οικονομικούς παράγοντες. Οι παρακάτω πίνακες παρουσιάζουν τα έσοδα προμηθειών από συμβάσεις με πελάτες του Ομίλου και της Εταιρείας, για τις χρήσεις που έληξαν 31η Δεκεμβρίου 2020 και 2019 αντίστοιχα, με βάση τον τύπο προϊόντος και τους επιχειρηματικούς τομείς 316 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 πριν από την αφαίρεση οποιωνδήποτε συναφών εξόδων. Όμιλος 1/1 - 31/12/2020 Συναλλαγών/ενεργοποίησης POS Αμοιβαίων κεφαλαίων/Μετοχών Ασφαλιστικών Εργασιών Καρτών Καταθέσεων Κίνησης Κεφαλαίων Εγγυητικών Επιστολών Δανείων και απαιτήσεων από πελάτες Πληρωμές Λογαριασμών Συναλλάγματος Λοιπές Προμήθειες Σύνολο Λιανική Επιχειρηματική Τραπεζική Τραπεζική Συναλλαγών/ενεργοποίησης POS Αμοιβαίων κεφαλαίων/Μετοχών Ασφαλιστικών Εργασιών Καρτών Καταθέσεων Κίνησης Κεφαλαίων Εγγυητικών Επιστολών Δανείων και απαιτήσεων από πελάτες Πληρωμές Λογαριασμών Συναλλάγματος Λοιπές Προμήθειες Σύνολο 317 Λοιπά NPE MU Σύνολο 41 24 30 35 7 38 2 19 1 4 5 1 11 26 1 5 - 4 7 1 1 - 1 2 2 2 3 63 34 43 43 8 52 31 10 20 16 15 238 45 5 2 12 131 1 1 8 1 4 18 1 1 12 57 26 19 31 408 Piraeus Financial Markets Λοιπά NPE MU Σύνολο Όμιλος 1/1 - 31/12/2019 Έσοδο Προμηθειών Piraeus Financial Markets Έσοδο Προμηθειών Λιανική Επιχειρηματική Τραπεζική Τραπεζική 39 19 24 38 6 37 2 22 1 4 5 1 12 27 1 6 - 1 9 1 2 1 2 2 2 2 3 63 27 39 46 8 53 33 8 25 21 18 238 47 4 4 9 137 1 8 1 2 4 20 2 14 58 31 27 32 417 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Εταιρεία 1/1 - 31/12/2020 Συναλλαγών/ενεργοποίησης POS Αμοιβαίων κεφαλαίων/Μετοχών Ασφαλιστικών Εργασιών Καρτών Καταθέσεων Κίνησης Κεφαλαίων Εγγυητικών Επιστολών Δανείων και απαιτήσεων από πελάτες Πληρωμές Λογαριασμών Συναλλάγματος Λοιπές Προμήθειες Σύνολο Έσοδο Προμηθειών Piraeus Financial Markets Λιανική Επιχειρηματική Τραπεζική Τραπεζική Συναλλαγών/ενεργοποίησης POS Αμοιβαίων κεφαλαίων/Μετοχών Ασφαλιστικών Εργασιών Καρτών Καταθέσεων Κίνησης Κεφαλαίων Εγγυητικών Επιστολών Δανείων και απαιτήσεων από πελάτες Πληρωμές Λογαριασμών Συναλλάγματος Λοιπές Προμήθειες Σύνολο NPE MU Σύνολο 41 11 13 35 7 38 2 20 1 2 4 1 11 26 1 4 - 5 1 1 - 1 2 2 3 63 16 20 42 8 52 31 9 20 16 15 207 42 4 2 12 125 1 1 7 1 1 9 1 1 10 53 26 19 28 358 Λοιπά NPE MU Σύνολο Εταιρεία 1/1 - 31/12/2019 Λοιπά Έσοδο Προμηθειών Piraeus Financial Markets Λιανική Επιχειρηματική Τραπεζική Τραπεζική 39 9 38 6 37 2 22 5 1 12 27 1 4 - 1 1 2 1 2 2 2 3 63 14 1 46 8 53 33 8 25 21 18 203 44 4 4 10 129 1 7 1 1 1 8 1 12 54 30 27 29 358 β. Λοιπά έσοδα Οι κατωτέρω πίνακες παρουσιάζουν τα λοιπά έσοδα από συμβάσεις με πελάτες του Ομίλου και της Εταιρείας για τις χρήσεις που έληξαν την 31η Δεκεμβρίου 2020 και 2019 αντίστοιχα, που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του Δ.Π.Χ.Α. 15. Όμιλος 1/1 - 31/12/2020 Λοιπά έσοδα εκμεταλλεύσεως Κέρδη από πώληση επενδυτικών ακινήτων Κέρδη από πώληση λοιπών στοιχείων ενεργητικού Σύνολο 318 Λοιπά έσοδα Λιανική Τραπεζική Επενδυτική Τραπεζική Λοιπά NPE MU Σύνολο - - 57 3 3 63 7 7 64 3 3 70 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Όμιλος 1/1 - 31/12/2019 Λοιπά έσοδα εκμεταλλεύσεως Κέρδη από πώληση επενδυτικών ακινήτων Κέρδη από πώληση λοιπών στοιχείων ενεργητικού Σύνολο Λοιπά έσοδα Λιανική Τραπεζική Επενδυτική Τραπεζική - - Λιανική Τραπεζική Επενδυτική Τραπεζική - Λιανική Τραπεζική Επενδυτική Τραπεζική - - Λοιπά NPE MU Σύνολο 35 1 7 44 2 1 3 37 1 8 46 Λοιπά NPE MU Σύνολο - 37 7 44 - 3 40 7 3 47 Λοιπά NPE MU Σύνολο 9 6 15 2 1 3 11 7 18 Εταιρεία 1/1 - 31/12/2020 Λοιπά έσοδα εκμεταλλεύσεως Κέρδη από πώληση επενδυτικών ακινήτων Κέρδη από πώληση λοιπών στοιχείων ενεργητικού Σύνολο Λοιπά έσοδα Εταιρεία 1/1 - 31/12/2019 Λοιπά έσοδα εκμεταλλεύσεως Κέρδη από πώληση επενδυτικών ακινήτων Κέρδη από πώληση λοιπών στοιχείων ενεργητικού Σύνολο Λοιπά έσοδα 9 Καθαρά κέρδη/ (ζημίες) από χρηματοοικονομικά μέσα που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσματικών λογαριασμών Όμιλος Συνεχιζόμενες δραστηριότητες Κέρδη / (ζημίες) ομολόγων Αποτελέσματα από λοιπά χρηματοοικονομικά μέσα αποτιμώμενα σε εύλογη αξία μέσω αποτελεσματικών λογαριασμών Κέρδη / (ζημίες) λοιπών χρηματοοικονομικών μέσων Αποτελέσματα από χρηματοοικονομικά μέσα αποτιμώμενα σε εύλογη αξία μέσω αποτελεσματικών λογαριασμών 319 Εταιρεία 1/1 - 31/12/2020 1/1 - 31/12/2019 1/1 - 31/12/2020 1/1 - 31/12/2019 31 29 31 29 (1) 7 (20) 4 (1) 9 (20) 2 36 13 38 12 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 10 Καθαρά λοιπά έσοδα/ (έξοδα) Συνεχιζόμενες δραστηριότητες Καθαρή ζημία από την αποτίμηση επενδυτικών ακινήτων (Σημείωση 27) Έσοδα ενοικίων από επενδυτικά ακίνητα Λοιπά καθαρά έσοδα / (έξοδα) Σύνολο Καθαρών Λοιπών Εσόδων/ (Εξόδων) Όμιλος Εταιρεία 1/1 - 31/12/2020 1/1 - 31/12/2019 1/1 - 31/12/2020 1/1 - 31/12/2019 (9) 31 21 43 (4) 39 13 48 9 12 34 56 (2) 11 1 9 Η μεταβολή του κονδυλίου «Λοιπά καθαρά έσοδα/ (έξοδα)» για τον Όμιλο οφείλεται κυρίως στην αύξηση των λειτουργικών εσόδων των θυγατρικών κατά € 9 εκατ., σε προμήθειες ύψους € 8 εκατ. που έλαβε η Διασπώμενη Εταιρεία από παρασχεθείσες υπηρεσίες στην Intrum Hellas και σε κέρδος ύψους € 4 εκατ. από την πώληση επενδυτικών ακινήτων και λοιπών στοιχείων ενεργητικού. Τα καθαρά λοιπά έσοδα/ (έξοδα) στη συγκριτική χρήση έχουν αναμορφωθεί προκειμένου να είναι συγκρίσιμα με την τρέχουσα χρήση. 11 Αμοιβές και έξοδα προσωπικού Συνεχιζόμενες δραστηριότητες Μισθοί και ημερομίσθια Εισφορές κοινωνικής ασφάλισης Λοιπές δαπάνες προσωπικού Δαπάνες προγράμματος αποχώρησης Δαπάνες παροχών μετά τη συνταξιοδότηση Σύνολο Όμιλος Εταιρεία 1/1 - 31/12/2020 1/1 - 31/12/2019 1/1 - 31/12/2020 1/1 - 31/12/2019 (315) (339) (296) (319) (77) (88) (73) (84) (26) (148) (32) (36) (25) (146) (31) (36) (4) (9) (4) (9) (571) (504) (544) (479) Οι αμοιβές και έξοδα προσωπικού αυξήθηκαν σε 571 εκατ. το 2020 συγκριτικά με 504 εκατ. το 2019 κυρίως λόγω του κόστους Προγραμμάτων Εθελούσιας Εξόδου («VES») που ανήλθε σε € 148 εκατ. εκ των οποίων ποσό € 147 εκατ. σχετίζεται με το νέο Πρόγραμμα Εθελούσιας Εξόδου που ανακοινώθηκε τον Οκτώβριο του 2020. Ο αριθμός προσωπικού των συνεχιζόμενων δραστηριοτήτων για τον Όμιλο την 31η Δεκεμβρίου 2020 ήταν 10.429 (31 Δεκεμβρίου 2019: 11.615) και 33 για την Εταιρεία. Η μείωση του αριθμού προσωπικού το 2020 οφείλεται κυρίως στο Πρόγραμμα Εθελούσιας Εξόδου, με βάση το οποίο 865 εργαζόμενοι υπέβαλαν αίτηση και αποχώρησαν κατά τη διάρκεια του 2020. 320 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 12 Έξοδα διοίκησης Όμιλος Συνεχιζόμενες δραστηριότητες Φόροι - τέλη Έξοδα προβολής και διαφήμισης Αμοιβές και συναφή έξοδα Εισφορές πληρωτέες στο Ταμείο Εγγύησης και Εξυγίανσης Καταθέσεων Λοιπά διάφορα έξοδα Σύνολο Εταιρεία 1/1 - 31/12/2020 1/1 - 31/12/2019 1/1 - 31/12/2020 1/1 - 31/12/2019 (80) (31) (136) (80) (31) (107) (70) (43) (123) (72) (43) (95) (44) (115) (406) (50) (119) (387) (44) (101) (381) (49) (103) (363) Τα έξοδα διοίκησης αυξήθηκαν σε € 406 εκατ. το 2020, από € 387 εκατ. το 2019 κυρίως λόγω της αμοιβής διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων που καταβλήθηκε στην εταιρεία διαχείρισης των NPEs με την επωνυμία Intrum, η οποία περιλαμβάνεται στη γραμμή «Αμοιβές και συναφή έξοδα». Έχοντας εξαιρέσει την αμοιβή διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων τόσο για το 2020 όσο και για το 2019, ύψους € 46 εκατ. και € 14 εκατ., για τον Όμιλο και για την Εταιρεία αντίστοιχα, τα έξοδα διοίκησης, σε συγκρίσιμη βάση, θα ανέρχονταν σε € 360 εκατ. και € 373 εκατ. για το 2020 και το 2019, αντίστοιχα. Οι εισφορές που καταβάλλονται στο Ταμείο Εγγύησης και Εξυγίανσης Καταθέσεων περιλαμβάνουν κυρίως € 27 εκατ. που αφορούν την τακτική εισφορά της Εταιρείας στο Ελληνικό Ταμείο Εγγυήσεων Καταθέσεων και Επενδύσεων («ΤΕΚΕ») (31 Δεκεμβρίου 2019: € 29 εκατ.) και € 16 εκατ. εκ των προτέρων εισφορές στο Ταμείο ενιαίου διακανονισμού (31 Δεκεμβρίου 2019: € 19 εκατ.). Στο πλαίσιο αυτό, τα έξοδα διοίκησης μειώθηκαν κατά 4% σε ετήσια βάση, σύμφωνα με τις συνεχείς ενέργειες του Ομίλου για την αποτελεσματικότερη διαχείριση του κόστους και σύμφωνα με το σχέδιο της κεφαλαιακής του ενίσχυσης. Τα ποσά στις γραμμές «Έξοδα προβολής και διαφήμισης» και «Αμοιβές και συναφή έξοδα» στη συγκριτική χρήση έχουν αναμορφωθεί προκειμένου να είναι συγκρίσιμα με την τρέχουσα χρήση. 13 Διακοπείσες δραστηριότητες Οι διακοπείσες δραστηριότητες του Ομίλου την 31η Δεκεμβρίου 2020 και 2019 αποτελούνται αποκλειστικά από την ΗΜΙΘΕΑ Α.Ε. Τα αποτελέσματα από τις διακοπείσες δραστηριότητες της χρήσης 2020 αποτελούνται από την εταιρεία ΗΜΙΘΕΑ Α.Ε., ενώ τα αποτελέσματα από τις διακοπείσες δραστηριότητες της χρήσης 2019 αποτελούνται από τις εταιρείες ΗΜΙΘΕΑ Α.Ε., Piraeus Bank Bulgaria A.D. και Τirana Bank I.B.C. S.A. (για τις δύο τελευταίες έως την ημερομηνία πώλησης τους). ΗΜΙΘΕΑ Α.Ε. Η θυγατρική εταιρεία του Ομίλου ΗΜΙΘΕΑ Α.Ε., η οποία κατέχει και λειτουργεί το Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν, έχει ταξινομηθεί στις «Διακοπείσες δραστηριότητες» στις Ετήσιες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις. Ο Όμιλος παραμένει δεσμευμένος στο στρατηγικό του σχέδιο για τη διάθεση της ΗΜΙΘΕΑ Α.Ε. και θεωρεί ότι η πώληση είναι πολύ πιθανή στο 321 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 προσεχές μέλλον. Piraeus Bank Bulgaria A.D. Κατά το 2o τρίμηνο του 2018, η θυγατρική του Ομίλου, Piraeus Bank Bulgaria A.D. («PBB») ταξινομήθηκε στις «Διακοπείσες δραστηριότητες». Η πώληση της Piraeus Bank Bulgaria A.D. στη Eurobank Bulgaria AD ολοκληρώθηκε στις 13 Ιουνίου 2019, αφού λήφθηκαν οι απαιτούμενες εγκρίσεις από τις αρμόδιες ρυθμιστικές αρχές, ενώ το τίμημα ανήλθε σε € 77 εκατ. Tirana Bank I.B.C. S.A. Κατά το 2o τρίμηνο του 2018, η θυγατρική του Ομίλου, Tirana Bank I.B.C. S.A. («PB Albania»), ταξινομήθηκε στις «Διακοπείσες Δραστηριότητες». Η πώληση ολοκληρώθηκε στις 28 Φεβρουαρίου 2019, ημερομηνία κατά την οποία ο έλεγχος της PB Albania μεταβιβάστηκε στην Balfin Sh.p.k. και την Komercijalna Banka AD. Το τίμημα ανήλθε σε € 57 εκατ. Α) Κέρδη /(ζημίες) μετά από φόρο εισοδήματος από διακοπείσες δραστηριότητες 1/1 - 31/12/2020 1/1 - 31/12/2019 Τόκοι και εξομοιούμενα έσοδα Τόκοι και εξομοιούμενα έξοδα ΚΑΘΑΡΑ ΕΣΟΔΑ ΑΠΟ ΤΟΚΟΥΣ - 19 - (1) 17 Έσοδα προμηθειών Έξοδα προμηθειών ΚΑΘΑΡΑ ΕΣΟΔΑ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ - 8 (1) 7 - 2 33 11 33 33 70 (28) (11) (3) (42) (35) (19) (7) (61) ΚΕΡΔΗ ΠΡΟ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ, ΑΠΟΜΕΙΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΦΟΡΩΝ (9) 9 Προβλέψεις και απομειώσεις (1) (6) ΚΕΡΔΗ/ (ΖΗΜΙΕΣ) ΠΡΟ ΦΟΡΩΝ (10) 4 Φόρος εισοδήματος ΚΕΡΔΗ/ (ΖΗΜΙΕΣ) ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΦΟΡΟ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΑΠΟ ΔΙΑΚΟΠΕΙΣΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ (10) 6 10 Καθαρά κέρδη/ (ζημίες) από χρηματοοικονομικά μέσα που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσματικών λογαριασμών Κέρδος/ (ζημία) από πώληση θυγατρικών Λοιπά έσοδα/ (έξοδα) ΣΥΝΟΛΟ ΚΑΘΑΡΩΝ ΕΣΟΔΩΝ Αμοιβές και έξοδα προσωπικού Έξοδα διοίκησης Αποσβέσεις ΣΥΝΟΛΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΕΞΟΔΩΝ ΠΡΟ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ 322 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Β) Στοιχεία ενεργητικού και υποχρεώσεων για διακοπείσες δραστηριότητες 31/12/2020 31/12/2019 ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ Ενσώματα πάγια στοιχεία Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις Λοιπά στοιχεία ενεργητικού Σύνολο Ενεργητικού 80 11 21 112 81 11 15 108 31/12/2020 31/12/2019 ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ Υποχρεώσεις για παροχές μετά την συνταξιοδότηση και λήξης εργασιακής σχέσης Προβλέψεις για κινδύνους και βάρη Λοιπές υποχρεώσεις 6 3 22 5 3 11 Σύνολο Υποχρεώσεων 31 19 Γ) Ταμειακές ροές από διακοπείσες δραστηριότητες 1/1-31/12/2020 1/1-31/12/2019 Καθαρή ταμειακή εισροή/ (εκροή) από λειτουργικές δραστηριότητες Καθαρή ταμειακή εισροή/ (εκροή) από επενδυτικές δραστηριότητες 2 (2) - Καθαρή ταμειακή είσροή/ (εκροή) 100 (348) (248) 14 Φόρος εισοδήματος Συνεχιζόμενες δραστηριότητες Τρέχων φόρος Αναβαλλόμενος φόρος (έξοδο) (Σημείωση 37) Φόρος εισοδήματος Όμιλος Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 31/12/2020 31/12/2019 (9) (119) (128) (14) (109) (123) (6) (171) (177) (3) (100) (103) Σύμφωνα με τον Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (Ν.4172/2013), όπως τροποποιήθηκε με τον Ν.4646/2019 (ΦΕΚ Α΄201/12.12.2019) και ισχύει σήμερα, ο φορολογικός συντελεστής των κερδών για τα νομικά πρόσωπα που ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα στην Ελλάδα, από το 2019 και εφεξής, ανέρχεται σε 24%. Για τα πιστωτικά ιδρύματα ο φορολογικός συντελεστής για το 2020 και το 2019 παραμένει στο 29%, εφόσον αυτά έχουν ενταχθεί στις ειδικές διατάξεις του άρθρου 27Α του ΚΦΕ σχετικά με την αναβαλλόμενη φορολογία και για τα φορολογικά έτη που υπάγονται σε αυτές. Ο φόρος που αναλογεί στα αποτελέσματα διαφέρει από το ποσό που θα προέκυπτε αν τα κέρδη / (ζημίες) φορολογούνταν με τους ονομαστικούς φορολογικούς συντελεστές ως ακολούθως: 323 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Αποτελέσματα προ φόρων Φόρος που αναλογεί (29%) Επίπτωση από εισόδημα μη υποκείμενο σε φόρο Επίπτωση από επανεκτίμηση της φορολογικής βάσης και λοιπές μόνιμες διαφορές στα δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών Μη φορολογικά εκπιπτόμενα έξοδα και λοιπές μόνιμες διαφορές Επίδραση εφαρμογής διαφορετικών φορολογικών συντελεστών Επίπτωση στον αναβαλλόμενο φόρο από μεταβολή του φορολογικού συντελεστή Επίδραση αποτελεσμάτων από συμμετοχές σε συγγενείς Φόρος εισοδήματος Πραγματικός φορολογικός συντελεστής χρήσης Όμιλος 2020 2019 Εταιρεία 2020 2019 (530) 389 (549) 130 154 17 (113) 9 159 17 (38) 5 (297) 4 22 (44) 5 (353) - 22 (92) - (5) (128) (24,2)% (4) 2 (123) 31,6% (177) (32,2)% (103) 79,0% Σύμφωνα με τον ΚΦΕ ν. 4172/2013 (όπως τροποποιήθηκε με τον Ν. 4646/2019), ο παρακρατούμενος φόρος επί των μερισμάτων για τα οποία η απόφαση έγκρισης διανομής από το αρμόδιο όργανο του νομικού προσώπου έχει ληφθεί από την 1η Ιανουαρίου 2020 και μετά, μειώνεται από 10% σε 5%, ενώ για τα μερίσματα για τα οποία η καταληκτική προθεσμία για την λήψη απόφασης έγκρισής τους είναι πριν την 1η Ιανουαρίου 2020 εφαρμόζεται ο συντελεστής παρακράτησης 10%. Ειδικότερα, τα ενδοομιλικά μερίσματα απαλλάσσονται, υπό προϋποθέσεις, τόσο του φόρου εισoδήματος όσο και του παρακρατούμενου φόρου. Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2020 ο Όμιλος έχει αναγνωρίσει αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις συνολικού ύψους € 6.337 εκατ. (31 Δεκεμβρίου 2019: € 6.478 εκατ.) και αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις ύψους € 31 εκατ (31 Δεκεμβρίου 2019: € 32 εκατ.). Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2020 η Εταιρεία δεν έχει αναγνωρίσει αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση ενώ έχει αναγνωρίσει αναβαλλόμενη φορολογική υποχρέωση ύψους € 1 εκατ (31 Δεκεμβρίου 2019: αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις ύψους € 6.439 εκατ.). Σχετική αναφορά γίνεται στη Σημείωση 37. Ο φόρος εισοδήματος για τις θυγατρικές εταιρείες του Ομίλου που δραστηριοποιούνται σε άλλες χώρες, έχει υπολογιστεί με τους αντίστοιχους ισχύοντες ονομαστικούς εταιρικούς φορολογικούς συντελεστές για τις χρήσεις 2020 και 2019 (Βουλγαρία: 10%, Ρουμανία: 16%, Αίγυπτος: 22,5%, Σερβία: 15%, Ουκρανία: 18%, Κύπρος: 12,5%, Αλβανία: 15% και Ηνωμένο Βασίλειο: 19%). Με το άρθρο 82 του Ν. 4472/2017 προβλέπεται η υποχρέωση των πιστωτικών ιδρυμάτων και λοιπών νομικών προσώπων που εμπίπτουν στις διατάξεις του άρθρου 27Α του Ν.4172/2013 να καταβάλλουν ετήσια προμήθεια 1,5% επί του υπερβάλλοντος ποσού της εγγυημένης από το Ελληνικό Δημόσιο αναβαλλόμενης φορολογικής απαίτησης, που προκύπτει από τη διαφορά μεταξύ του ισχύοντος φορολογικού συντελεστή που εφαρμόζεται βάσει του Ν. 4334/2015 (ΦΕΚ Α'80/16.7.2015) αναδρομικά από 1 Ιανουαρίου 2015 (29%) και του φορολογικού συντελεστή που ίσχυε την 30η Ιουνίου 2015 (26%). Το συνολικό ποσό που αντιστοιχεί στον Όμιλο και στην Εταιρεία, για τις χρήσεις που έληξαν την 31η Δεκεμβρίου 2020 και 2019 ανέρχεται σε € 6 εκατ. και € 7 εκατ., αντίστοιχα και έχει αναγνωρισθεί στη γραμμή «Λοιπά έσοδα/ (έξοδα)» της Κατάστασης Αποτελεσμάτων. Με το άρθρο 63 του Ν. 4607/2019, από 1 Μαΐου 2019 μέχρι και 31 Δεκεμβρίου 2019 ίσχυε η υποχρέωση απόδοσης εισφοράς του άρθρου 1 του Ν. 128/1975 στις πάσης φύσεως πιστώσεις που χορηγούσαν όλα τα χρηματοδοτικά ιδρύματα, συμπεριλαμβανομένων των χρηματοοικονομικών διευθετήσεων, όπως ορίζονται στον Ευρωπαϊκό Κανονισμό 575/2013, που λειτουργούν στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό. Η υποχρέωση αυτή με το άρθρο 67 του Ν.4646/2019 καταργείται ωστόσο από 1 Ιανουαρίου 2020 και πλέον ισχύει μόνο για τα πιστωτικά ιδρύματα, όπως ίσχυε πριν την εφαρμογή του Ν.4607/2019. 324 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Από 1 Ιανουαρίου 2020 και εφεξής, τα φυσικά και νομικά πρόσωπα, που είναι φορολογικοί κάτοικοι αλλοδαπής, απαλλάσσονται από τον φόρο εισοδήματος από έσοδα τόκων εταιρικών ομολόγων που εκδόθηκαν από εταιρείες που δραστηριοποιούνται εντός Ε.Ε ή σε οργανωμένη χρηματιστηριακή αγορά εκτός Ε.Ε, η οποία εποπτεύεται από αρχή διαπιστευμένη από τον Διεθνή Οργανισμό Εποπτικών Αρχών Κεφαλαιαγοράς (International Organization of Securities Commissions, IOSCO), καθώς και των πάσης φύσεως ομολογιών που εκδίδουν οι πιστωτικοί συνεταιρισμοί που λειτουργούν ως πιστωτικά ιδρύματα. 15 Κέρδη/(ζημίες) ανά μετοχή Τα βασικά κέρδη/(ζημίες) ανά μετοχή υπολογίζονται διαιρώντας τα κέρδη/(ζημίες) μετά φόρων που αναλογούν στους κοινούς μετόχους της Εταιρείας με το μέσο σταθμισμένο αριθμό κοινών μετοχών, που βρισκόταν σε κυκλοφορία κατά τη διάρκεια της χρήσης, εξαιρώντας το μέσο αριθμό ιδίων μετοχών, που είχε στην κατοχή του ο Όμιλος. Την 2α Δεκεμβρίου 2015, στο πλαίσιο της κεφαλαιακής στήριξης, σύμφωνα με όσα προβλέπονται από το Νόμο 3864/2010 και την Πράξη του Υπουργικού Συμβουλίου Νο 36/2015, το Διοικητικό Συμβούλιο της Διασπώμενης Εταιρείας προέβη στην έκδοση υπό αίρεση μετατρέψιμων ομολογιών («CoCos») συνολικού ποσού € 2.040 εκατ., που καλύφθηκε αποκλειστικά από το ΤΧΣ. Στις 4 Ιανουαρίου 2021 επήλθε αυτόματη μετατροπή των CoCos και εκδόθηκαν 394.400.000 νέες κοινές ονομαστικές μετοχές, ως εκ τούτου, την ημερομηνία μετατροπής το ποσοστό συμμετοχής του ΤΧΣ στην Εταιρεία αυξήθηκε από 26,4% σε 61,3%. Η μετατροπή των CoCos είναι ένα μη διορθωτικό γεγονός για τη χρήση που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2020. Σχετική αναφορά γίνεται στη Σημείωση 50. 1/1 - 31/12/2020 1/1 - 31/12/2019 Κέρδη/(ζημίες) χρήσης αναλογούντα στους κοινούς μετόχους της Εταιρείας από συνεχιζόμενες δραστηριότητες Κέρδη/(ζημίες) χρήσης αναλογούντα στους κοινούς μετόχους της Εταιρείας από διακοπείσες δραστηριότητες Κέρδη/(ζημίες) χρήσης αναλογούντα στους κοινούς μετόχους της Εταιρείας από συνεχιζόμενες και διακοπείσες δραστηριότητες Μέσος σταθμισμένος αριθμός κοινών μετοχών (Βασικά κέρδη/ζημίες) Δυνητικές μετοχές από τη μετατροπή των υπό αίρεση μετατρέψιμων ομολογιών (CoCos) Μέσος σταθμισμένος αριθμός κοινών μετοχών (Προσαρμοσμένα κέρδη/ζημίες) Βασικά κέρδη/(ζημίες) ανά μετοχή σε € από συνεχιζόμενες δραστηριότητες Προσαρμοσμένα κέρδη/(ζημίες) ανά μετοχή σε € από συνεχιζόμενες δραστηριότητες Βασικά κέρδη/(ζημίες) ανά μετοχή σε € από διακοπείσες δραστηριότητες Προσαρμοσμένα κέρδη/(ζημίες) ανά μετοχή σε € από διακοπείσες δραστηριότητες Βασικά κέρδη/(ζημίες) ανά μετοχή σε € από συνεχιζόμενες και διακοπείσες δραστηριότητες Προσαρμοσμένα κέρδη/(ζημίες) ανά μετοχή σε € από συνεχιζόμενες και διακοπείσες δραστηριότητες (652) 270 (10) 10 (662) 436.467.588 436.467.588 (1,49) (1,49) (0,02) (0,02) (1,51) 279 436.450.375 394.400.000 830.850.375 0,62 0,32 0,02 0,01 0,64 (1,51) 0,33 Τα Cocos δεν είχαν μειωτική επίδραση επί των κερδών/(ζημιών) ανά μετοχή για την τρέχουσα χρήση και συνεπώς δεν προσαρμόστηκε ο μέσος σταθμισμένος αριθμός κοινών μετοχών για τον υπολογισμό του προσαρμοσμένου δείκτη. 325 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 16 Φορολογικές επιδράσεις σχετιζόμενες με τα λοιπά συνολικά έσοδα / (έξοδα) περιόδου 1/1 - 31/12/2020 Όμιλος - Συνεχιζόμενες δραστηριότητες Προ φόρων 1/1 - 31/12/2019 Μετά Φόροι από φόρους Προ φόρων Φόροι Μετά από φόρους Ποσά που ενδέχεται να αναταξινομηθούν μεταγενέστερα στην κατάσταση αποτελεσμάτων Μεταβολή αποθεματικού χρεωστικών τίτλων που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων Μεταβολή αποθεματικού συναλλαγματικών διαφορών Ποσά που δεν αναταξινομούνται μεταγενέστερα στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων Μεταβολή αποθεματικού συμμετοχικών τίτλων που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων Μεταβολή αποθεματικού από αναλογιστικά κέρδη/ (ζημίες) Λοιπά συνολικά έσοδα/ (έξοδα) από συνεχιζόμενες δραστηριότητες 100 (26) 74 166 (51) 115 (5) - (5) 9 - 9 (16) 4 (12) 41 (11) 30 (8) 70 2 (20) (6) 51 (8) 207 2 (60) (6) 148 Την περίοδο που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2020 δεν υπήρξε μεταβολή των λοιπών συνολικών εσόδων αναφορικά με τις διακοπείσες δραστηριότητες έναντι ζημίας, μετά από φόρους, € 9 εκατ. για την περίοδο που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2019. 1/1 - 31/12/2020 Εταιρεία Ποσά που ενδέχεται να αναταξινομηθούν μεταγενέστερα στην κατάσταση αποτελεσμάτων Μεταβολή αποθεματικού χρεωστικών τίτλων που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων Ποσά που δεν αναταξινομούνται μεταγενέστερα στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων Μεταβολή αποθεματικού συμμετοχικών τίτλων που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων Μεταβολή αποθεματικού από αναλογιστικά κέρδη / (ζημίες) Λοιπά συνολικά έσοδα/ (έξοδα) για την χρήση 1/1 - 31/12/2019 Προ φόρων Φόροι Μετά από φόρους Προ φόρων Φόροι Μετά από φόρους 100 (26) 74 166 (51) 115 (16) 4 (12) 40 (12) 28 (8) 76 2 (20) (6) 56 (8) 198 2 (60) (6) 137 17 Ταμείο και διαθέσιμα στις κεντρικές τράπεζες Όμιλος Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 31/12/2020 31/12/2019 Ταμείο Υπόλοιπα στις κεντρικές τράπεζες Επιταγές εισπρακτέες - Γραφείο Συμψηφισμού κεντρικών τραπεζών Υποχρεωτικές καταθέσεις στις Κεντρικές Τράπεζες Σύνολο Ταμείου και διαθεσίμων στις Κεντρικές Τράπεζες 326 782 8.065 53 4 8.903 849 2.404 92 4 3.349 - 846 2.376 92 3.314 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Στις 12 Μαρτίου 2020 και στις 30 Απριλίου 2020, ως αντιμετώπιση των επιπτώσεων της πανδημίας Covid -19 στην Ευρωπαϊκή οικονομία, η ΕΚΤ ανακοίνωσε τη χαλάρωση των όρων του TLTRO III, προκειμένου να αξιοποιηθεί η χρήση του από τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Κατά συνέπεια, η έκθεση του Ομίλου στο Ευρωσύστημα αυξήθηκε σε € 11 δισ. την 31η Δεκεμβρίου 2020 από € 350 εκατ. την 31η Δεκεμβρίου 2019 , γεγονός που εν μέρει απεικονίζεται στη σημαντική αύξηση των καταθέσεων στις Κεντρικές Τράπεζες για την περίοδο που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2020. Οι «Υποχρεωτικές καταθέσεις στις Κεντρικές Τράπεζες» σχετίζονται κυρίως με την υποχρέωση της θυγατρικής του Ομίλου, Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε να διατηρεί τρεχούμενο λογαριασμό στην ΤτΕ, με σκοπό τη διευκόλυνση των ενδοτραπεζικών συναλλαγών με την κεντρική τράπεζα, τις τράπεζες μέλη της και τα άλλα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα μέσω του συστήματος TARGET (Trans-European Automated Real-Time Gross Settlement Express Transfer system). Η ΤτΕ απαιτεί από όλα τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα που είναι εγκατεστημένα στην Ελλάδα να διατηρούν καταθέσεις στην ΤτΕ με μέσο υπόλοιπο που αντιστοιχεί στο 1,0% των συνολικών καταθέσεων των πελατών τους, όπως προβλέπεται και από την ΕΚΤ. Ανάλογες δεσμεύσεις υφίστανται και για τη θυγατρική τράπεζα της Εταιρείας, JSC Piraeus Bank ICB. Οι καταθέσεις της Τράπεζας Πειραιώς στην ΤτΕ τοκίζονται με το «επιτόκιο αναχρηματοδότησης της ΕΚΤ» (0,00% την 31η Δεκεμβρίου 2020) για μέσο υπόλοιπο μέχρι εφτά φορές του ύψους των «υποχρεωτικών καταθέσεων» της αντίστοιχης περιόδου ενώ το τυχόν υπερβάλλον μέσο υπόλοιπο τοκίζεται με το «επιτόκιο αποδοχής καταθέσεων» (-0,50% την 31η Δεκεμβρίου 2020). Οι αντίστοιχες καταθέσεις της θυγατρικής JSC Piraeus Bank ICB είναι μη τοκοφόρες. Κατά την ημερομηνία αναφοράς, η θυγατρική του Ομίλου, Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε, διατηρούσε μηδενικό υπόλοιπο υποχρεωτικών καταθέσεων στην Κεντρική Τράπεζα, καθώς το μέσο υπόλοιπο της περιόδου (που είχε καλυφθεί από την Τράπεζα Πειραιώς πριν τη διάσπαση) είχε υπερβεί την ελάχιστη οριζόμενη απαίτηση. Η Ουκρανική, JSC Piraeus Bank ICB διατηρούσε ποσό € 4 εκατ. υποχρεωτικών καταθέσεων (31 Δεκεμβρίου 2019 : € 4 εκατ.). Οι αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες δωδεκαμήνου είναι μικρότερες του € 1 εκατ. για τον Όμιλο. 18 Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυμάτων Όμιλος Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 31/12/2020 31/12/2019 Καταθέσεις όψεως και προθεσμίας σε τράπεζες Συμφωνίες επαναπώλησης τίτλων τραπεζών 258 285 462 215 Τοποθετήσεις σε Τράπεζες Εγγυήση σε λογαριασμούς περιθωρίου Σύνολο δανείων και απαιτήσεων κατά πιστωτικών ιδρυμάτων 55 71 873 1.258 55 74 892 1.307 462 55 77 892 1.239 εκ των οποίων: Μέχρι ένα έτος Πάνω από ένα έτος 1.188 69 1.238 69 462 - 1.171 68 Οι Απαιτήσεις κατά Πιστωτικών Ιδρυμάτων στο σύνολό τους έχουν ταξινομηθεί σε Στάδιο 1. Οι αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες δωδεκαμήνου είναι μικρότερες του € 1 εκατ. τόσο για τον Όμιλο όσο και για την Εταιρεία. 327 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 19 Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα 31/12/2020 Παράγωγα διακρατούμενα για εμπορικούς σκοπούς Συμβάσεις ανταλλαγής επιτοκίων (interest rate swaps) Συμβάσεις ανταλλαγής νομισμάτων (currency swaps) Προθεσμιακά συμβόλαια συναλλάγματος (FX forwards) Δικαιώματα προαίρεσης (options) και λοιπά παράγωγα Διανομισματικές συμβάσεις ανταλλαγής επιτοκίων Παράγωγα διακρατούμενα για αντιστάθμιση κινδύνου (εύλογες αξίες) Συμβάσεις ανταλλαγής επιτοκίων (interest rate swaps) Σύνολο 31/12/2019 Παράγωγα διακρατούμενα για εμπορικούς σκοπούς Συμβάσεις ανταλλαγής επιτοκίων (interest rate swaps) Συμβάσεις ανταλλαγής νομισμάτων (currency swaps) Προθεσμιακά συμβόλαια συναλλάγματος (FX forwards) Δικαιώματα προαίρεσης (options) και λοιπά παράγωγα Διανομισματικές συμβάσεις ανταλλαγής επιτοκίων Σύνολο Όμιλος Ονομαστικές αξίες Εταιρεία Ονομαστικές αξίες Εύλογες Αξίες Ενεργητικού Παθητικού 7.975 464 447 876 19 261 Εύλογες Αξίες Ενεργητικού Παθητικού - - - 1 - - - 9 1 - - - 4.877 1.114 15.103 10 5 507 2 8 459 - - - 54 15.157 507 1 460 - - - Όμιλος Ονομαστικές αξίες Εταιρεία Ονομαστικές αξίες Εύλογες Αξίες Ενεργητικού Παθητικού 7.477 448 430 1.184 8 203 6.069 1.169 16.103 Εύλογες Αξίες Ενεργητικού Παθητικού 7.477 448 430 3 1.184 8 3 3 2 203 3 2 20 479 46 482 6.069 1.169 16.103 20 479 46 482 Οι συμβάσεις ανταλλαγής επιτοκίου περιλαμβάνουν κυρίως συναλλαγές με πελάτες του Ομίλου και τον συμψηφισμό των θέσεων τους που διακρατούνται από τον Όμιλο με άλλους αντισυμβαλλόμενους με σκοπό την οικονομική αντιστάθμιση της έκθεσης του επιτοκιακού κινδύνου. Η διμερής προσαρμογή πιστωτικού κινδύνου «BCVA» για τον Όμιλο κατά την 31η Δεκεμβρίου 2020 και για τον Όμιλο και την Εταιρεία κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019, ανήλθε σε € 5 εκατ.. Το Δεκέμβριο του 2019 και το Μάρτιο του 2020, η Εταιρεία εφάρμοσε λογιστική αντιστάθμισης εύλογης αξίας στη μεταβλητότητα που προκύπτει από αλλαγές στην εύλογη αξία του κρατικού ομολόγου σταθερού επιτοκίου, λόγω μεταβολών στα επιτόκια της αγοράς. Η ονομαστική αξία των ομολόγων είναι € 5 εκατ. και € 50 εκατ. αντίστοιχα και η επίδραση της εν λόγω λογιστικής αντιστάθμισης στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής θέσης και Κατάστασης Αποτελεσμάτων του Ομίλου είναι επουσιώδης. 328 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 20 Χρηματοοικονομικά μέσα ενεργητικού αποτιμώμενα σε εύλογες αξίες μέσω αποτελεσμάτων α) Χρηματοοικονομικά μέσα ενεργητικού αποτιμώμενα σε εύλογες αξίες μέσω αποτελεσμάτων Όμιλος Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 31/12/2020 31/12/2019 Ομόλογα Εκδόσεως Ελληνικού Δημοσίου και έντοκα γραμμάτια Ομόλογα Εκδόσεως Δημοσίου άλλων κρατών Ομόλογα εταιρειών Μετοχές Σύνολο 337 650 - 650 - 2 - - 4 4 - 4 12 353 8 663 - 654 β) Χρηματοοικονομικά μέσα ενεργητικού που επιμετρώνται υποχρεωτικά σε εύλογες αξίες μέσω αποτελεσμάτων Όμιλος Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 31/12/2020 31/12/2019 Ομόλογα εταιρειών Ομόλογα που εκδίδονται από χρηματοπιστωτικά ιδρύματα Μετοχές εισηγμένες στο Χρηματιστήριο Αθηνών Μετοχές εισηγμένες σε χρηματιστήρια εξωτερικού Μη εισηγμένες μετοχές Αμοιβαία Κεφάλαια Σύνολο 13 1 1 40 92 146 13 2 3 20 94 131 10 10 13 2 3 20 94 131 Στις 31 Δεκεμβρίου 2020, τα εταιρικά ομόλογα που επιμετρώνται υποχρεωτικά στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων, περιλαμβάνουν χρεόγραφο μεταβλητής απόδοσης (performance note) με βάση τα κέρδη προ φόρων, τόκων και αποσβέσεων των εταιρειών (i) Intrum Hellas Credit Servicing A.E. (ii) Intrum Hellas REO Solutions A.E. και (iii) οποιασδήποτε θυγατρικής τους καθώς αποτυγχάνει στην αξιολόγηση του SPPI. Ο τίτλος μεταβλητής απόδοσης εκδόθηκε από την Intrum Holding Spain S.A.U. εντός του 2019, με ονομαστική αξία € 32 εκατ. και αποκτήθηκε από την Εταιρεία στο πλαίσιο της συναλλαγής με την Intrum. 329 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 21 Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Όμιλος Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 31/12/2020 31/12/2019 Στεγαστικά δάνεια Καταναλωτικά, προσωπικά και λοιπά δάνεια Πιστωτικές κάρτες Δάνεια ιδιωτών Δάνεια προς εταιρείες και Δημόσιο τομέα Υπόλοιπο προ προβλέψεων δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών 13.277 2.962 664 16.904 31.198 48.102 13.733 2.997 746 17.476 30.999 48.475 2.799 316 34 3.150 3.040 6.190 13.733 2.989 745 17.467 31.455 48.922 Μείον: Πρόβλεψη αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών (8.478) (9.314) (2.363) (9.122) Σύνολο Εκ των οποίων: Μέχρι ενός έτους Πάνω από ένα έτος 39.624 39.162 3.826 39.801 5.116 34.508 5.832 33.330 134 3.692 5.979 33.822 Συμφωνία των υπολοίπων προ προβλέψεων και της πρόβλεψης αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών των δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος όπως αναφέρονται στη Σημείωση 5.3.1 έναντι των μεγεθών που παρουσιάζονται στον παραπάνω πίνακα παρέχεται κατωτέρω, αφού έχει ληφθεί υπόψη το αναπόσβεστο ποσό προσαρμογής στην εύλογη αξία των αποκτηθέντων δραστηριοτήτων (PPA) κατά την ημερομηνία αναφοράς. 330 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Όμιλος Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 31/12/2020 31/12/2019 Στεγαστικά δάνεια (προσαύξηση με την προσαρμογή PPA) Μείον προσαρμογή PPA Στεγαστικά δάνεια Καταναλωτικά, προσωπικά και λοιπά δάνεια (προσαύξηση με την προσαρμογή PPA) Μείον προσαρμογή PPA Καταναλωτικά, προσωπικά και λοιπά δάνεια Πιστωτικές κάρτες (προσαύξηση με την προσαρμογή PPA) Μείον προσαρμογή PPA Πιστωτικές κάρτες Δάνεια ιδιωτών (προσαύξηση με την προσαρμογή PPA) Μείον προσαρμογή PPA Δάνεια ιδιωτών Δάνεια προς εταιρείες και Δημόσιο τομέα (προσαύξηση με την προσαρμογή PPA) Μείον προσαρμογή PPA Δάνεια προς εταιρείες και Δημόσιο τομέα Υπόλοιπο προ προβλέψεων δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος (προσαύξηση με την προσαρμογή PPA) Μείον προσαρμογή PPA Υπόλοιπο προ προβλέψεων δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος (Α) Μείον: Πρόβλεψη αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών (προσαύξηση με την προσαρμογή του PPA) Μείον προσαρμογή PPA Μείον: Πρόβλεψη αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών (Β) Καθαρή αξία δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος (Α) + (Β) Εκ των οποίων: Μέχρι ενός έτους Πάνω από ένα έτος 13.445 (167) 13.277 3.307 (344) 2.962 731 (67) 664 17.483 (579) 16.904 32.045 (847) 31.198 13.914 (181) 13.733 3.372 (375) 2.997 816 (70) 746 18.103 (626) 17.476 32.046 (1.047) 30.999 2.868 (68) 2.799 372 (56) 316 47 (12) 34 3.286 (136) 3.150 3.393 (354) 3.040 13.914 (181) 13.733 3.364 (375) 2.989 816 (70) 745 18.093 (626) 17.467 32.502 (1.047) 31.455 49.528 (1.426) 50.148 (1.673) 6.680 (490) 50.595 (1.673) 48.102 48.475 6.190 48.922 (9.904) 1.426 (8.478) (10.986) 1.673 (9.314) (2.853) 490 (2.363) (10.794) 1.673 (9.122) 39.624 39.162 3.826 39.801 5.116 34.508 5.832 33.330 134 3.692 5.979 33.822 Τον Ιούλιο του 2020, ο Όμιλος τιτλοποίησε τα χαρτοφυλάκια Phoenix και Vega, συνολικής αξίας προ προβλέψεων € 1.924 εκατ. και € 4.820 εκατ., αντίστοιχα, μέσω τεσσάρων οχημάτων ειδικού σκοπού με την επωνυμία «Phoenix NPL Finance DAC», «Vega I NPL Finance DAC», «Vega II NPL Finance DAC» και « Vega III NPL Finance DAC». Όλες οι τιτλοποιήσεις διακρίνονται με βάση την προεξοφλητική τους προτεραιότητα σε τρεις κατηγορίες, επομένως το καθένα από τα προαναφερθέντα οχήματα ειδικού σκοπού έχει εκδώσει τίτλους υψηλής εξοφλητικής προτεραιότητας (Senior Notes κατηγορίας Α), ενδιάμεσης εξοφλητικής προτεραιότητας (Mezzanine Notes κατηγορίας Β1 και Β2) και χαμηλής εξοφλητικής προτεραιότητας (Junior Notes κατηγορίας C1 και C2). Η Εταιρεία υπέβαλε τον Αύγουστο του 2020 αίτηση για την ένταξη της τιτλοποίησης Phoenix στο Ελληνικό Πρόγραμμα Εγγύησης Στοιχείων Ενεργητικού (σχέδιο «Ηρακλής»), βάσει του Ν. 4649/2019. Η αίτηση αφορά στην παροχή εγγύησης από το Ελληνικό Δημόσιο για τα ομόλογα υψηλής εξοφλητικής προτεραιότητας Phoenix, συνολικής αξίας έως € 950 εκατ. Επιπρόσθετα, η Τράπεζα υπέβαλε επίσης τον Φεβρουάριο του 2021 αίτηση για την ένταξη της τιτλοποίησης Vega στο σχέδιο «Ηρακλής». Η αίτηση αφορά στην παροχή εγγύησης από το Ελληνικό Δημόσιο για τα ομόλογα υψηλής εξοφλητικής προτεραιότητας Vega, συνολικής αξίας περίπου έως € 1.404 εκατ.. Ο Όμιλος, ως μοναδικός κάτοχος των ομολόγων, ελέγχει τα προαναφερθέντα οχήματα ειδικού σκοπού και συνεχίζει να απεικονίζει τα τιτλοποιημένα δάνεια ποσού € 3.826 εκατ. στον ισολογισμό του, έχοντας διακρατήσει στην κατοχή του όλους τους κινδύνους και τα οφέλη που απορρέουν από αυτά. Για την επιμέτρηση των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών για δάνεια και απαιτήσεις πελατών στο αποσβεσμένο κόστος, ανατρέξτε στη Σημείωση 5. 331 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Ο παρακάτω πίνακας παρουσιάζει τις πέντε κατηγορίες των τίτλων με βάση την προεξοφλητική τους προτεραιότητα, όπως αυτοί έχουν εκδοθεί από τα σχετικά οχήματα ειδικού σκοπού τιτλοποίησης, καθώς και την κατανομή τους μεταξύ της Διασπώμενης και της Επωφελούμενης, όπως αυτές προέκυψαν μετά την απόσχιση. Κατηγορίες A (Senior) B1 (Mezz) B2 (Mezz) C1 (Junior) C2 (Junior) Συνεισφέρθηκε στην Διακρατήθηκε από την Επωφελούμενη Διασπώμενη 100% 5% 5% 5% 5% 95% 95% 95% 95% Στις 23 Δεκεμβρίου του 2020, η Διασπώμενη και η Intrum AB (publ), υπέγραψαν δεσμευτική σύμβαση για την πώληση όλων των τίτλων κατηγορίας B1 και C1 του τιτλοποιημένου χαρτοφυλακίου Phoenix που διακρατήθηκαν από την Διασπώμενη, έναντι συμφωνηθέντου τιμήματος ποσού € 12 εκατ., εφόσον ληφθούν όλες οι απαραίτητες εγκρίσεις και εκπληρωθούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Μετά την ολοκλήρωση της προαναφερθείσας συναλλαγής, το 95% καθενός από τους τίτλους κατηγορίας Β2 και κατηγορίας C2 που διακρατήθηκαν από την Διασπώμενη, θα μεταφερθούν τελικά στους μετόχους της Διασπώμενης μέσω διαδικασίας εισφοράς σε είδος. Την 1η Μαρτίου του 2021, η Διασπώμενη και η Intrum AB (publ) υπέγραψαν δεσμευτική σύμβαση για την πώληση όλων των τίτλων κατηγορίας Β1 και κατηγορίας C1 που εκδόθηκαν από τα τρία οχήματα ειδικού σκοπού Vega και διακρατήθηκαν από την Διασπώμενη. Για περισσότερες πληροφορίες, ανατρέξτε στη Σημείωση 50. Tα δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος του Ομίλου περιλαμβάνουν και απαιτήσεις από χρηματοδοτικές μισθώσεις: Όμιλος - Απαιτήσεις από χρηματοδοτικές μισθώσεις Μέχρι ένα έτος Από 1 έτος έως 5 έτη Περισσότερο από 5 έτη Ακαθάριστες επενδύσεις σε χρηματοδοτικές μισθώσεις Μη δεδουλευμένα χρηματοοικονομικά έσοδα Καθαρές επενδύσεις σε χρηματοδοτικές μισθώσεις Εκ των οποίων: Μέχρι ένα έτος Από 1 έτος έως 5 έτη Περισσότερο από 5 έτη 31/12/2020 31/12/2019 510 312 722 1.544 (164) 1.381 529 317 800 1.646 (182) 1.464 494 267 620 511 268 685 Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2020 και 2019, ο Όμιλος αναγνώρισε πρόβλεψη αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών ποσού € 361 εκατ. και € 390 εκατ., αντίστοιχα έναντι απαιτήσεων από χρηματοδοτικές μισθώσεις. 332 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 22 Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων Όμιλος Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 31/12/2020 31/12/2019 Ομόλογα εκδόσεως Ελληνικού Δημοσίου Ομόλογα εταιρειών Ομόλογα τραπεζών και εκδόσεως Δημοσίου άλλων κρατών Έντοκα γραμμάτια Ελληνικού Δημοσίου Χρεωστικοί τίτλοι που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων Μετοχές & Άλλοι τίτλοι μεταβλητής απόδοσης που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων Χρεωστικοί τίτλοι που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων έως ένα έτος Χρεωστικοί τίτλοι που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων πάνω από ένα έτος Σύνολο χρεωστικών τίτλων που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων 1.011 200 678 828 771 108 65 493 - 771 108 63 493 2.717 1.437 - 1.435 182 210 - 210 2.898 1.647 - 1.646 848 532 - 532 1.869 904 - 903 2.717 1.437 - 1.435 Ο Όμιλος διακρατεί συγκεκριμένους συμμετοχικούς τίτλους για σκοπούς μη βραχυπρόθεσμου κέρδους, οι οποίοι επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων («FVTOCI»). Την 31η Δεκεμβρίου 2020, η Εταιρεία δεν κατείχε συμμετοχικούς τίτλους, σε σχέση με την περίοδο που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2019, η εύλογη αξία των οποίων ανήλθε σε € 210 εκατ. Η ανάλυση της εύλογης αξίας, ανά συμμετοχικό τίτλο, παρουσιάζεται στον παρακάτω πίνακα: Εταιρεία - Εύλογη αξία συμμετοχικών τίτλων που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων 31/12/2020 31/12/2019 Mastercard Inc. - 42 Visa Inc. (Series C convertible participating preferred stock) - 41 Visa Inc. (Class C series I) - 36 Attica Α.Ε. Συμμετοχών - 33 Vivartia Συμμετοχών Α.Ε. - 26 Λοιπά - 32 Σύνολο - 210 Το έσοδο από μερίσματα που αναγνωρίστηκε από την Εταιρεία για αυτούς τους συμμετοχικούς τίτλους, για τη χρήση που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2020, ανήλθε στο ποσό των € 3 εκατ. (31 Δεκεμβρίου 2019: € 2 εκατ.). Η κίνηση των χρεωστικών τίτλων που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων συνοψίζεται παρακάτω: 333 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Όμιλος Εταιρεία Στάδιο 1 Στάδιο 2 Σύνολο Στάδιο 1 Στάδιο 2 Σύνολο Υπόλοιπο έναρξης 1/1/2019 Προσθήκες Εισπράξεις κουπονιών Διαθέσεις/ λήξεις Έσοδα από τόκους Συναλλαγματικές διαφορές Κέρδος/ (ζημία) από μεταβολές στην εύλογη αξία Υπόλοιπο λήξης 31/12/2019 2.095 1.769 (25) (2.625) 41 1 2 (2) - 2.097 1.769 (25) (2.627) 41 1 2.091 1.762 (24) (2.614) 41 - 2 (2) - 2.093 1.762 (24) (2.616) 41 - 180 - 180 179 - 179 1.437 - 1.437 1.435 - 1.435 Προσθήκες Εισπράξεις κουπονιών Διαθέσεις/ λήξεις Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 2 Έσοδα από τόκους Συναλλαγματικές διαφορές Κέρδος/ (ζημία) από μεταβολές στην εύλογη αξία Συνεισφορά στο νέο πιστωτικό ίδρυμα Υπόλοιπο λήξης 31/12/2020 2.007 (31) (836) (20) 44 - 2 (1) (1) 20 1 - 2.008 (32) (837) 45 - 1.985 (30) (829) (20) 43 - 2 (1) (1) 20 1 - 1.987 (31) (830) 44 - 97 (2) 95 97 (2) 95 2.698 19 2.717 (2.681) - (19) - (2.700) - Ο Όμιλος αναγνώρισε αναμενόμενες ζημίες απομείωσης αξίας στους χρεωστικούς τίτλους που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων, που ανήλθε σε € 10 εκατ. και € 4 εκατ. στις 31 Δεκεμβρίου 2020 και 2019 αντίστοιχα. Σχετική αναφορά για την αναμενόμενη ζημία απομείωσης που αναγνωρίστηκε στα λοιπά συνολικά έσοδα κατά τη διάρκεια της χρήσης γίνεται στη Σημείωση 42. 23 Απαιτήσεις από χρεωστικούς τίτλους στο αποσβεσμένο κόστος Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2020, το χαρτοφυλάκιο των χρεωστικών τίτλων που αποτιμάται στο αποσβεσμένο κόστος ανέρχεται σε € 4.964 εκατ. (31 Δεκεμβρίου 2019: € 1.121 εκατ.) και € 696 εκατ. (31 Δεκεμβρίου 2019: € 1.121 εκατ), για τον Όμιλο και την Εταιρεία αντίστοιχα. Το χαρτοφυλάκιο του Ομίλου αποτελείται κυρίως από κρατικά ομόλογα έκδοσης Ελληνικού Δημοσίου και ξένων κρατών, με εναπομένουσα διάρκεια, στην πλειονότητα τους, άνω του έτους από την ημερομηνία αναφοράς. Κατά τη διάρκεια του 2020, ο Όμιλος αγόρασε κρατικά ομόλογα έκδοσης Ελληνικού Δημοσίου και ξένων κρατών ονομαστικής αξίας € 3.127 εκατ. και € 160 εκατ. αντίστοιχα. Την 31η Δεκεμβρίου 2020 το σύνολο του χαρτοφυλακίου έχει κατηγοριοποιηθεί στο Στάδιο 1 και η προκύπτουσα ζημία απομείωσης που αναγνωρίστηκε κατά την 31η Δεκεμβρίου 2020 ανέρχεται σε € 12 εκατ. για τον Όμιλο και € 25 εκατ. για την Εταιρεία (31 Δεκεμβρίου 2019: λιγότερο από € 1 εκατ για τον Όμιλο και την Εταιρεία). Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την πιστοληπτική διαβάθμιση του χαρτοφυλακίου, ανατρέξτε στη Σημείωση 5.6. Στις 31 Δεκεμβρίου 2020, η Εταιρεία εξέδωσε δύο ομόλογα Back-to-Back Tier 2 τα οποία αποκτήθηκαν και διακρατήθηκαν εξ ολοκλήρου από την Επωφελούμενη, συνολικής ονομαστικής αξίας € 900 εκατ. Τα ομόλογα Back-to-Back Tier 2 αναγνωρίστηκαν στην εύλογη αξία τους ύψους € 721 εκατ. και η απομείωση έχει εκτιμηθεί σε περίπου € 25 εκατ. Η συναλλαγή δεν έχει καμία λογιστική επίπτωση στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις του Ομίλου. Για περισσότερες πληροφορίες, σχετικά με τα ομόλογα Back-to-Back Tier 2, ανατρέξτε στη Σημείωση 3. 334 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 24 Επενδύσεις σε ενοποιούμενες εταιρείες Οι επενδύσεις του Ομίλου και της Εταιρείας σε ενοποιούμενες εταιρείες από συνεχιζόμενες και διακοπείσες δραστηριότητες είναι οι εξής: Α) Θυγατρικές εταιρείες (μέθοδος ολικής ενσωμάτωσης) από συνεχιζόμενες δραστηριότητες α/α 1. Piraeus Capital Management Α.Ε. 10. Piraeus Jeremie Technology Catalyst Management Α.Ε. 5. 6. 11. ΕΤΒΑ Διαχείρισης Α.Κ.Ε.Σ. Α.Ε. Πειραιώς Asset Management Μ.Α.Ε.Δ.Α.Κ. Γενική Ενημέρωσης και Ρύθμισης 13. Α.Ε. 12. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 20. 21. 22. 23. 335 Ελλάδα - 100,00% 100,00% Χρηματοδοτικές μισθώσεις Ελλάδα 2014-2020 100,00% - Χρηματοδοτικές μισθώσεις Ελλάδα 2014-2020 100,00% - Χρηματοδοτικές μισθώσεις Ελλάδα 2014-2020 100,00% - Λειτουργικές μισθώσεις Ελλάδα 2014-2020 100,00% - Χρηματοοικονομικές υπηρεσίες Ελλάδα 2014-2020 100,00% - Χρηματιστηριακές εργασίες Πρακτόρευση απαιτήσεων Διαχείριση αμοιβαίων κεφαλαίων επιχειρηματικών συμμετοχών Διαχείριση αμοιβαίων κεφαλαίων επιχειρηματικών συμμετοχών Διαχείριση αμοιβαίων κεφαλαίων επιχειρηματικών συμμετοχών Ελλάδα Ελλάδα 2014-2020 2014-2020 100,00% 100,00% - Ελλάδα 2014 -2020 100,00% - Ελλάδα 2014-2020 100,00% - Ελλάδα 2014-2020 65,00% - Διαχείριση αμοιβαίων κεφαλαίων Ελλάδα 2014-2020 100,00% - Ελλάδα 2014-2020 100,00% - Ελλάδα 2014-2020 57,53% - Ελλάδα 2014-2020 65,00% - Ελλάδα 2014 -2020 65,00% - Ελλάδα Ελλάδα 2014-2020 2014-2020 61,65% 75,62% - Ελλάδα 2014-2020 62,90% - Ελλάδα 2014-2020 100,00% - Ελλάδα 2014 -2020 100,00% - Ελλάδα 2014-2020 100,00% - Ελλάδα 2014-2020 100,00% - Τραπεζικές υπηρεσίες 9. 4. Εταιρεία % συμμετοχής Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε. 7. 8. 3. Όμιλος % συμμετοχής Αντικείμενο εργασιών Πειραιώς Leasing Xρηματοδοτικές Mισθώσεις A.E. Πειραιώς Χρηματοδοτικές Μισθώσεις Α.Ε. Πειραιώς Financial Leasing Μ.Α.Ε. (πρώην CPB Leasing A.E.) Dynamic Asset Operating Leasing A.E. Γενική Χρηματοοικονομικών Υπηρεσιών & Συμβούλων Α.Ε. Πειραιώς Α.Ε.Π.Ε.Υ. Πειραιώς Factoring Μ.A.E. 2. Φορολογικά ανέλεγκτες χρήσεις Επωνυμία Εταιρείας Αξιολόγηση και είσπραξη εμπορικών απαιτήσεων Φορέας διοίκησης και διαχείρισης ΔΙ.ΒΙ.ΠΑ.ΚΑ. Α.Ε. βιομηχανικού πάρκου Καστοριάς Πραγματοποίηση επενδύσεων και ΕΤΒΑ Αναπτυξιακή Α.Ε. ανάπτυξη δράσεων, σύμφωνα με τις αρχές της Βιώσιμης Ανάπτυξης Ανάπτυξη/ διαχείριση ΕΤΒΑ ΒΙ.ΠΕ. Α.Ε. βιομηχανικών περιοχών Abies Ανώνυμη Εταιρεία Ακινήτων Διαχείριση ακίνητης περιουσίας AΧΑΪΑ Clauss Εstate Α.Ε. Διαχείριση ακίνητης περιουσίας Euroterra Ανώνυμη Εταιρεία Διαχείριση ακίνητης περιουσίας Ακινήτων Kosmopolis Α' Εμπορικών Κέντρων Διαχείριση εμπορικού κέντρου Μ.A.E. ND Αναπτυξιακή Μ.Α.Ε. Διαχείριση ακίνητης περιουσίας New Up Dating Development Κτηματική, τουριστική & Κτημ., Τουρ. & Αναπτ. αναπτυξιακή εταιρεία Μονοπρόσωπη Α.Ε. Picar Μ.Α.Ε. Διαχείριση χώρων City Link Χώρα Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 α/α Επωνυμία Εταιρείας 24. P.H. Αναπτυξιακή Rebikat Ανώνυμη Εταιρεία 25. Ακινήτων Γενική Εταιρεία Κατασκευών και 26. Αναπτύξεων Α.Ε. 27. Εντροπία Κτηματική Α.Ε. 28. ΕΥΡΩΑΚ Α.Ε. Ακινήτων Οικιστική Ανάπτυξη Κομοτηνής 29. Μ.Α.Ε. 30. Πειραιώς Buildings A.E. 31. Πειραιώς Development Μ.A.E. 32. 33. 34. 35. 36. 37. Zibeno I Energy Μονοπρόσωπη Α.Ε. Χώρα Φορολογικά ανέλεγκτες χρήσεις Όμιλος % συμμετοχής Εταιρεία % συμμετοχής Διαχείριση ακίνητης περιουσίας Ελλάδα 2014 -2020 Διαχείριση ακίνητης περιουσίας Ελλάδα 2014-2020 61,92% - Ελλάδα 2014-2020 66,66% - Ελλάδα Ελλάδα 2014-2020 2014-2020 66,70% 53,60% - Ελλάδα 2014 - 2020 100,00% - Ελλάδα Ελλάδα 2010-2020 2014 -2020 100,00% 100,00% - Ελλάδα 2014 -2020 100,00% - Ελλάδα 2014-2020 100,00% - Ελλάδα 2014-2020 100,00% 100,00% Ελλάδα 2014-2020 100,00% - Ελλάδα 2014-2020 100,00% - Ελλάδα 2009-2020 51,00% - Εταιρεία παροχής χρηματοοικονομικών – τηλεπικοινωνιακών και μηχανογραφικών υπηρεσιών Ελλάδα 2014-2020 100,00% - Παραγωγή Ηλεκτρικής Ενέργειας μέσω ΑΠΕ και Συμβατικών Πηγών Ενέργειας Ελλάδα 2014-2020 100,00% - Ελλάδα 2014-2020 100,00% - Ελλάδα 2014-2020 100,00% - Ελλάδα 2014-2020 100,00% - Διαχείριση ακίνητης περιουσίας & συμμετοχών Εταιρεία εκμετάλλευσης ακινήτων Συμμετοχές Real Estate Διαχείριση ακίνητης περιουσίας Ανάπτυξη ακινήτου Διαχείριση ακίνητης περιουσίας Τεχνική και κατασκευαστική Πειραιώς Real Estate Μ.Α.Ε. εταιρεία Πλειάδες Estate Μ.Α.Ε. Διαχείριση ακίνητης περιουσίας Παροχή συμβουλευτικών Πειραιώς Agency Solutions Μ.Α.Ε. υπηρεσιών επί μισθοδοτικών και (πρώην A.C.T.B.A.S. A.E.) εργατικών θεμάτων Παραγωγή και εκμετάλλευση KPM Energy Μονοπρόσωπη Α.Ε. ηλεκτρικής ενέργειας μέσω ΑΠΕ Mille Fin A.E. Εμπορία Οχημάτων Αξιολόγηση και είσπραξη Multicollection A.E. εμπορικών απαιτήσεων 38. Πειραιώς Direct Solutions Μ.A.E. 39. Αντικείμενο εργασιών 100,00% - Κέντρο Βιώσιμης 40. Επιχειρηματικότητας Εξέλιξη Μ.Α.Ε. 41. ΠΡΟΣΠΕΚΤ Ν.Ε.Π.Α. Άνεμος Ηπείρου Ανώνυμη 42. Ενεργειακή Εταιρεία Συμβουλευτικές Υπηρεσίες Ξενοδοχεία - Επαγγελματική Κατάρτιση και Εκπαίδευση Διαχείριση σκαφών αναψυχής Εκμετάλλευση αιολικού πάρκου στην Ελλάδα Αιολική Μπελεχέρι 43. Μονοπρόσωπη Α.Ε. Παραγωγή, μεταφορά, διανομή και προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας στην ελληνική επικράτεια Ελλάδα 2014-2020 100,00% - 44. Αιολικό Πάρκο Άρτας Αετοί Ε.Ε. Παραγωγή και διάθεση ηλεκτρικής ενέργειας από αιολικά πάρκα Ελλάδα 2014-2020 100,00% - 45. Αιολικό Πάρκο Ευρυτανίας 2 Μορφοράχη E.E. Παραγωγή και διάθεση ηλεκτρικής ενέργειας από αιολικά πάρκα Ελλάδα 2014-2020 100,00% - 46. Αιολικό Πάρκο Ευρυτανίας 4 Ουρανός E.E. Παραγωγή και διάθεση ηλεκτρικής ενέργειας από αιολικά πάρκα Ελλάδα 2014-2020 100,00% - Ελλάδα 2014-2020 100,00% - Η μελέτη, κατασκευή και λειτουργία εγκαταστάσεων DMX Αιολική Μαρμαρίου -Αγκάθι σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής 47. Μ.Ε.Π.Ε. ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας 336 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Φορολογικά ανέλεγκτες χρήσεις Όμιλος % συμμετοχής Εταιρεία % συμμετοχής Ελλάδα 2014-2020 100,00% - Ελλάδα 2014-2020 100,00% - Ελλάδα 2018-2020 52,00% - Ελλάδα Ελλάδα 2014-2020 2014-2020 100,00% 100,00% - Ελλάδα 2014-2020 100,00% - Αλβανία 2018 - 2020 100,00% - Αλβανία 2014-2020 99,09% - Βουλγαρία 2013-2020 100,00% - Βουλγαρία Βουλγαρία Βουλγαρία 2008 - 2020 2008-2020 2020 100,00% 100,00% 100,00% - Βουλγαρία 2007-2020 100,00% - Βουλγαρία 2014-2020 100,00% - Βουλγαρία 2012-2020 100,00% - Βουλγαρία 2012-2020 100,00% - Βουλγαρία 2012-2020 100,00% - Βουλγαρία Βουλγαρία 2018-2020 - 100,00% 100,00% - Κύπρος - 100,00% - Κύπρος 2014-2020 100,00% - Κύπρος 2009-2020 90,85% 2,21% 70. Piraeus Clean Energy Holdings Ltd Εταιρεία Συμμετοχών Κύπρος 2014-2020 100,00% - 71. Piraeus Equity Partners Ltd Piraeus Renewable Investments 72. Limited 73. PRI WIND I Limited 74. PRI WIND II Limited 75. PRI WIND III Limited Εταιρεία Συμμετοχών Κύπρος 2014-2020 100,00% - Εταιρεία Συμμετοχών Κύπρος 2017-2020 100,00% - Εταιρεία Συμμετοχών Εταιρεία Συμμετοχών Εταιρεία Συμμετοχών Εταιρεία συμμετοχών και επενδύσεων Εταιρεία Συμμετοχών Εταιρεία Συμμετοχών Εταιρεία συμμετοχών, επενδύσεων και διαχείρισης χαρτοφυλακίου ακινήτων Κύπρος Κύπρος Κύπρος 2017-2020 2017-2020 2017-2020 100,00% 100,00% 100,00% - Κύπρος 2013-2020 99,09% - Κύπρος Κύπρος 2013-2020 2013-2020 100,00% 99,09% - Κύπρος 2011 - 2020 100,00% - α/α Επωνυμία Εταιρείας Αντικείμενο εργασιών Η μελέτη, κατασκευή και λειτουργία εγκαταστάσεων DMX Αιολική Μαρμαρίου -Ρίγανη σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής 48. Ε.Π.Ε. ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας 49. 50. 51. 52. 53. 54. 55. 56. 57. 58. 59. 60. 61. 62. 63. 64. 65. 66. 67. 68. 69. Η παραγωγή και διάθεση Αιολικό Πάρκο Josharton - Ροδόπη ηλεκτρικής ενέργειας από αιολικά 2 Ε.Ε. πάρκα Θριάσιο Εμπορευματικό Κέντρο Εμπορευματικό Κέντρο Α.Ε. Ιανός Ακίνητα Α.Ε. Διαχείριση ακίνητης περιουσίας Λυκούργος Ακίνητα Α.Ε. Διαχείριση ακίνητης περιουσίας Οργάνωση, εκμετάλλευση και ΗMIΘΕΑ Α.Ε. (1) διοίκηση νοσηλευτικών μονάδων Tirana Leasing Sh.A. Χρηματοδοτικές μισθώσεις Όχημα διαχείρισης ακίνητης Cielo Consultancy Sh.P.K. περιουσίας Ενοικίαση και διαχείριση Beta Asset Management EOOD ακινήτων Bulfina E.A.D. Διαχείριση ακίνητης περιουσίας Bulfinace E.A.D. Διαχείριση ακίνητης περιουσίας Delta Asset Management EOOD Εταιρεία Διαχείρισης Ακινήτων Τεχνική & κατασκευαστική Piraeus Real Estate Bulgaria EOOD εταιρεία Varna Asset Management EOOD Εταιρεία διαχείρισης ακινήτων Ταξιδιωτικές υπηρεσίες, Asset Management Bulgaria EOOD ενοικιάσεις και διαχείριση ακίνητης περιουσίας Besticar Bulgaria EOOD Διαχείριση απαιτήσεων Διαχείριση προβληματικών Besticar EOOD απαιτήσεων Emerald Investments EOOD Διαχείριση ακίνητης περιουσίας Piraeus Nedvizhimi Imoti EOOD Διαχείριση ακίνητης περιουσίας Piraeus Equity Investment Διαχείριση κεφαλαίων Management Ltd Arigeo Energy Holdings Ltd Εταιρεία συμμετοχών σε ΑΠΕ Euroinvestment and Finance Χρηματοεπενδυτικές, κτηματικές Public Ltd εργασίες 76. R.E. Anodus Two Ltd 77. Tellurion Ltd 78. Tellurion Two Ltd 79. Trieris Two Real Estate Ltd 337 Χώρα Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 α/α Επωνυμία Εταιρείας 80. Zibeno Investments Ltd 81. Ο.F. Investments Ltd 82. R.E. Anodus Ltd 83. Ακίνητα Λάκκος Μικέλλη Ltd 84. Φιλοκτηματική Δημόσια Ltd 85. Sunholdings Properties Company Ltd 86. Φιλοκτηματική Εργοληπτική Ltd 87. WH South Wind Hellas Ltd Αντικείμενο εργασιών Εταιρεία συμμετοχών Εταιρεία επενδύσεων Εταιρεία συμβουλευτικών υπηρεσιών για real estate και συμμετοχών Εταιρεία εκμετάλλευσης ακινήτων Ανάπτυξη γης και κτηματικής περιουσίας Ανάπτυξη γης και κτηματικής περιουσίας Τεχνική & κατασκευαστική εταιρεία Επενδύσεις σε θυγατρικές εταιρείες που δραστηριοποιούνται στον τομέα της παραγωγής, μεταφοράς, διανομής και προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας Χώρα Φορολογικά ανέλεγκτες χρήσεις Όμιλος % συμμετοχής Εταιρεία % συμμετοχής Κύπρος Κύπρος 2014-2020 2014-2020 100,00% 100,00% - Κύπρος 2009-2020 100,00% - Κύπρος 2018 - 2020 50,66% - Κύπρος 2018-2020 53,29% - Κύπρος 2018-2020 26,65% - Κύπρος 2018-2020 53,29% - Κύπρος 2017-2020 100,00% - Κύπρος 2017-2020 100,00% - Κύπρος 2017-2020 100,00% - 90. JSC Piraeus Bank ICB Κατοχή άδειας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας αιολικού πάρκου Επενδύσεις σε θυγατρικές εταιρείες που δραστηριοποιούνται στον τομέα της παραγωγής, μεταφοράς, διανομής και προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας Τραπεζικές υπηρεσίες Ουκρανία - 99,99% 99,99% 91. Akinita Ukraine LLC Εταιρεία διαχείρισης ακινήτων Ουκρανία 2014-2020 100,00% - 92. Sinitem LLC 93. Solum Enterprise LLC 94. Solum Limited Liability Company Αγοραπωλησίες ακινήτων Διαχείριση ακίνητης περιουσίας Διαχείριση ακίνητης περιουσίας Παροχή ελεγκτικών και εισπρακτικών υπηρεσιών για δάνεια της εταιρείας Ουκρανία Ουκρανία Ουκρανία 2013-2020 2012-2020 2018-2020 99,94% 99,94% 99,94% - Ρουμανία 2003-2020 100,00% - Εταιρεία διαχείρισης ακινήτων Ρουμανία 2014-2020 99,09% - Ανάπτυξη real estate Ανάπτυξη ακίνητης περιουσίας Ανάπτυξη real estate Ρουμανία Ρουμανία Ρουμανία 2014-2020 2018-2020 2013-2020 99,18% 100,00% 99,09% - 100. Rhesus Development Projects SRL Εταιρεία διαχείρισης ακινήτων Ρουμανία 2014-2020 99,09% - 101. Piraeus Rent Doo Beograd 102. Piraeus Real Estate Egypt LLC Σερβία Αίγυπτος Βρετανικές Παρθένες Νήσοι Ηνωμένο Βασίλειο Ηνωμένο Βασίλειο 2007-2020 2011-2020 100,00% 100,00% - - 100,00% - 2020 100,00% 100,00% 2020 100,00% - 88. Emadierio Solar Energy and Investments Ltd 89. Josharton Ltd 95. Piraeus Leasing Romania S.A. Daphne Real Estate Consultancy SRL 97. Priam Business Consultancy SRL 98. Proiect Season Residence SRL 99. R.E. Anodus SRL 96. 103. Trieris Real Estate Management Ltd Λειτουργικές μισθώσεις Διαχείριση ακίνητης περιουσίας Διαχείριση της Trieris Real Estate Ltd 104. Piraeus Group Capital Ltd Έκδοση πιστωτικών τίτλων 105. Piraeus Group Finance PLC Έκδοση πιστωτικών τίτλων 338 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 α/α Επωνυμία Εταιρείας Αντικείμενο εργασιών Χώρα Φορολογικά ανέλεγκτες χρήσεις Όμιλος % συμμετοχής Εταιρεία % συμμετοχής 106. Axia Finance III PLC Εταιρεία ειδικού σκοπού για τιτλοποίηση επιχειρηματικών δανείων Ηνωμένο Βασίλειο - - - 107. Axia Finance PLC Εταιρεία ειδικού σκοπού για τιτλοποίηση επιχειρηματικών δανείων Ηνωμένο Βασίλειο - - - Ηνωμένο Βασίλειο - - - - - - - - - - - - 108. Axia III APC LIMITED 109. Estia Mortgage Finance PLC 110. Estia Mortgage Finance ΙΙ PLC 111. Kion Mortgage Finance PLC 112. Praxis I Finance PLC 113. Praxis II APC LIMITED 114. Praxis II Finance PLC 115. Phoenix NPL Finance DAC 116. Vega I NPL Finance DAC 117. Vega II NPL Finance DAC Εταιρεία ειδικού σκοπού για τιτλοποίηση επιχειρηματικών δανείων Εταιρεία ειδικού σκοπού για τιτλοποίηση στεγαστικών δανείων Εταιρεία ειδικού σκοπού για τιτλοποίηση στεγαστικών δανείων Εταιρεία ειδικού σκοπού για τιτλοποίηση στεγαστικών δανείων Εταιρεία ειδικού σκοπού για τιτλοποίηση καταναλωτικών δανείων Ηνωμένο Βασίλειο Ηνωμένο Βασίλειο Ηνωμένο Βασίλειο Ηνωμένο Βασίλειο - - - Εταιρεία ειδικού σκοπού για τιτλοποίηση καταναλωτικών δανείων Ηνωμένο Βασίλειο - - - Ηνωμένο Βασίλειο - - - Ιρλανδία - - - Ιρλανδία - - - Ιρλανδία - - - Εταιρεία ειδικού σκοπού για τιτλοποίηση καταναλωτικών δανείων Εταιρεία ειδικού σκοπού για τιτλοποίηση στεγαστικών δανείων Εταιρεία ειδικού σκοπού για τιτλοποίηση στεγαστικών δανείων Εταιρεία ειδικού σκοπού για τιτλοποίηση επιχειρηματικών δανείων 118. Vega III NPL Finance DAC Εταιρεία ειδικού σκοπού για τιτλοποίηση επιχειρηματικών δανείων Ιρλανδία - - - 119. Piraeus SNF DAC Εταιρεία ειδικού σκοπού για τιτλοποίηση επιχειρηματικών, στεγαστικών και καταναλωτικών δανείων Ιρλανδία - - - Σημείωση (1): Κατηγοριοποιημένη στις διακοπείσες δραστηριότητες (Σημείωση 13). Οι εταιρείες με αρίθμηση 106 έως 119 αποτελούν οχήματα ειδικού σκοπού για τιτλοποίηση δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών και έκδοση πιστωτικών τίτλων. Η εταιρεία με αρίθμηση 85, η οποία στον παραπάνω πίνακα εμφανίζεται με ποσοστό συμμετοχής του Ομίλου μικρότερο του 50,00%, αποτελεί θυγατρική του Ομίλου λόγω πλειοψηφίας στο Διοικητικό Συμβούλιο της εταιρείας. Επίσης, κατά την 31η Δεκεμβρίου 2020 σε καθεστώς εκκαθάρισης ήταν οι εταιρείες με αρίθμηση 11, 15, 30, 36-37, 54, 60, 67, 97, 100, και 106-114. 339 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Ακολουθούν θυγατρικές εταιρείες, οι οποίες στο σύνολό τους δεν είναι σημαντικές ως προς τη χρηματοοικονομική θέση και τα αποτελέσματα του Ομίλου, δεν ενοποιούνται αλλά τηρούνται στο κόστος κτήσης: α) «ΕΛΣΥΠ Α.Ε.», β) «Το Μουσείο Ε.Π.Ε», γ) «Axia III Holdings Ltd.», δ) «Praxis II Holdings Ltd.» και ε) «Kion Holdings Ltd.». Η ενοποίηση όλων των ανωτέρω εταιρειών δεν θα είχε σημαντική επίπτωση στην Ενοποιημένη Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης και στην Ενοποιημένη Κατάσταση Αποτελεσμάτων καθώς το σύνολο του καθαρού εσόδου, της καθαρής θέσης και του ενεργητικού των ανωτέρω εταιρειών είναι μικρότερο του 0,01% των αντίστοιχων μεγεθών του Ομίλου βάσει των πιο πρόσφατων χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Η κίνηση των επενδύσεων της Εταιρείας σε θυγατρικές εταρείες αναλύεται ως εξής: Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 Υπόλοιπο έναρξης Ίδρυση του νέου πιστωτικού ιδρύματος Προσθήκες Συμμετοχή σε αυξήσεις/μειώσεις μετοχικού κεφαλαίου θυγατρικών εταιριών Διαθέσεις και απορρόφηση Απομείωση αξίας 586 602 4.845 - 37 15 (3) 4 (3) (9) (17) Εισφορά στο νέο πιστωτικό ίδρυμα (591) - Υπόλοιπο λήξης 4.881 586 Ετήσιες χρηματοοικονομικές καταστάσεις Θυγατρικών Εταιρειών Οι ετήσιες χρηματοοικονομικές καταστάσεις των θυγατρικών εταιρειών του Ομίλου για τη χρήση 2020 που είχαν οριστικοποιηθεί πριν την ημερομηνία έκδοσης της Ετήσιας Χρηματοοικονομικής Έκθεσης της χρήσης 2020, έχουν αναρτηθεί στο διαδίκτυο στη διεύθυνση www.piraeusholdings.gr στην ενότητα Ενημέρωση Επενδυτών και στην υποενότητα Οικονομικά Στοιχεία - Οικονομικές Καταστάσεις και Λοιπές Πληροφορίες - Ενοποιούμενες θυγατρικές εταιρείες. Οι ετήσιες χρηματοοικονομικές καταστάσεις των υπολοίπων θυγατρικών εταιρειών του Ομίλου θα αναρτηθούν στην ιστοσελίδα της Πειραιώς Financial Holdings Α.Ε. κατά την οριστικοποίησή τους. Μεταβολές ποσοστού συμμετοχής σε θυγατρικές εταιρείες που δεν οδήγησαν σε απώλεια ελέγχου Η αλλαγή του ποσοστού συμμετοχής σε θυγατρικές εταιρείες, που δεν οδήγησαν σε απώλεια ελέγχου, δεν επηρεάζει σημαντικά τα ποσά που αναλογούν στους μετόχους της Εταιρείας κατά τη διάρκεια των χρήσεων 2020 και 2019. Επίδραση απώλειας ελέγχου θυγατρικών εταιρειών Δεν υπάρχουν σημαντικές περιπτώσεις απώλειας ελέγχου θυγατρικών κατά τη χρήση 2020. Τα συγκριτικά στοιχεία για τη χρήση 2019 έχουν ως εξής: 340 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Τίμημα Κέρδος/ζημία Ομίλου προ φόρων από πώληση Tirana Bank I.B.C. 57 5 Piraeus Bank Bulgaria A.D. 77 5 1/1 - 31/12/2019 Gama Asset Management EOOD 2 - Intrum Hellas REO Solutions A.E. 34 41 276 310 Intrum Hellas Credit Servicing Α.Ε. Σημαντικοί περιορισμοί θυγατρικών εταιρειών Αναφορικά με τις θυγατρικές εταιρείες εσωτερικού, πέραν των εν ισχύ συνηθισμένων περιορισμών που επιβάλλονται από την ισχύουσα νομοθεσία, βάσει της οποίας λειτουργούν οι επιχειρήσεις, δεν υφίστανται άλλοι σημαντικοί νομικοί, συμβατικοί ή κανονιστικοί περιορισμοί, σχετικά με τη δυνατότητα μεταφοράς χρημάτων με τη μορφή μερισμάτων, επιστροφής κεφαλαίων κτλ., καθώς και αποπληρωμής δανείων που έχουν συναφθεί εντός του Ομίλου. Υπάρχει περιορισμός όσον αφορά τη διανομή μερίσματος από τη θυγατρική τράπεζα του εξωτερικού, ενώ δεν υπάρχουν περιορισμοί στην αποπληρωμή των δανείων της, που έχουν χορηγηθεί από άλλη εταιρεία του Ομίλου, ακόμη και πριν τη λήξη τους. Σημαντικά δικαιώματα μειοψηφίας Υπάρχουν σημαντικά δικαιώματα μειοψηφίας για τις θυγατρικές εταιρείες ΕΤΒΑ ΒΙ.ΠΕ. Α.Ε., Ακίνητα Λάκκος Μικέλλη Ltd και Euroterra Ανώνυμη Εταιρεία Ακινήτων. Το ποσοστό συμμετοχής των μετόχων μειοψηφίας στις ανωτέρω θυγατρικές εταιρείες του Ομίλου είναι ίδιο με το αντίστοιχο ποσοστό δικαιωμάτων ψήφου. Το ποσοστό δικαιωμάτων μειοψηφίας και η αντίστοιχη λογιστική αξία την 31η Δεκεμβρίου 2020, καθώς και τα αποτελέσματα που αναλογούν στη μειοψηφία για το έτος 2020 συγκριτικά με το έτος 2019 για τις ως άνω θυγατρικές εταιρείες, έχουν ως εξής: Επωνυμία εταιρείας % δικαιωμάτων μειοψηφίας Υπόλοιπο δικαιωμάτων μειοψηφίας 31/12/2020 31/12/2019 31/12/2020 31/12/2019 Κέρδη/ (ζημίες) που αναλογούν στη μειοψηφία 2020 2019 ΕΤΒΑ ΒΙ.ΠΕ. Α.Ε. Ακίνητα Λάκκος Μικέλλη LTD 35,00% 49,34% 35,00% 49,34% 66 29 68 30 (2) (1) (3) - Euroterra Ανώνυμη Εταιρεία Ακινήτων 37,10% 37,10% 15 17 (2) - Ακολουθεί πίνακας που παρουσιάζει τα συνοπτικά προς ενοποίηση οικονομικά στοιχεία (πριν την απαλοιφή των ενδοεταιρικών συναλλαγών) των προαναφερόμενων θυγατρικών: Συνοπτικά Στοιχεία Συγκεντρωτικού Συνολικού Εισοδήματος Κέρδη/ (ζημίες) χρήσης Λοιπά συνολικά έσοδα μετά από φόρους Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα μετά από φόρους 341 ΕΤΒΑ ΒΙ.ΠΕ. Α.Ε. 2020 2019 (6) (9) Ακίνητα Λάκκος Μικέλλη Ltd 2020 2019 (3) 1 Euroterra Ανώνυμη Εταιρεία Ακινήτων 2020 2019 (6) 1 - - - - - - (6) (9) (3) 1 (6) 1 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Συνοπτικά Στοιχεία Κατάστασης Χρηματοοικονομικής Θέσης Ακίνητα Λάκκος Euroterra Ανώνυμη Μικέλλη Ltd Εταιρεία Ακινήτων 31/12/2020 31/12/2019 31/12/2020 31/12/2019 31/12/2020 31/12/2019 ΕΤΒΑ ΒΙ.ΠΕ. Α.Ε. Στοιχεία ενεργητικού μέχρι 1 έτος Στοιχεία ενεργητικού άνω του 1 έτους 58 154 63 166 6 65 6 69 91 98 Σύνολο Ενεργητικού 211 229 72 75 91 98 Υποχρεώσεις μέχρι 1 έτος Υποχρεώσεις άνω του 1 έτους 7 16 6 30 3 6 3 6 14 17 13 19 Σύνολο Υποχρεώσεων 24 36 9 10 31 33 Συνοπτική Κατάσταση Ταμειακών Ροών ΕΤΒΑ ΒΙ.ΠΕ. Α.Ε. Ακίνητα Λάκκος Μικέλλη Ltd 2020 2019 Euroterra Ανώνυμη Εταιρεία Ακινήτων 2020 2019 2020 2019 - 2 - - - - 2 (2) - - - - - - - - - - 2 (1) - - - - Ταμείο και ταμειακά ισοδύναμα έναρξης χρήσης 53 54 - - - - Ταμείο και ταμειακά ισοδύναμα λήξης χρήσης 55 53 - - - - Καθαρή ταμειακή εισροή/(εκροή) από λειτουργικές δραστηριότητες Καθαρή ταμειακή εισροή/(εκροή) από επενδυτικές δραστηριότητες Καθαρή ταμειακή εισροή/(εκροή) από χρηματοδοτικές δραστηριότητες Καθαρή ταμειακή αύξηση/ (μείωση) του ταμείου και των ταμειακών ισοδυνάμων Ενοποιούμενες εταιρείες ειδικής δομής Τον Ιούλιο του 2020, ο Όμιλος δημιούργησε τέσσερις (4) εταιρείες ειδικού σκοπού («SPVs»), την “Phoenix NPL Finance DAC”, την “Vega I NPL Finance DAC”, την “Vega II NPL Finance DAC” και την “Vega III NPL Finance DAC”, οι οποίες συστάθηκαν για την τιτλοποίηση των χαρτοφυλακίων Phoenix και Vega. Για περαιτέρω πληροφορίες γίνεται αναφορά στη Σημείωση 21. Οι συγκεκριμένες εταιρείες ειδικού σκοπού ενοποιούνται στην Εταιρεία. Ο Όμιλος ελέγχει και κατά συνέπεια ενοποιεί την εταιρία ειδικού σκοπού PIRAEUS SNF Designated Activity Company που περιλαμβάνει τιτλοποιημένα μη εξυπηρετούμενα δάνεια (επιχειρηματικά, στεγαστικά και καταναλωτικά). Η εταιρεία ενοποιείται στην Τράπεζα. Στον πίνακα που ακολουθεί παρουσιάζονται οι κατεχόμενες από τον Όμιλο ομολογίες εκδόσεως εταιρειών τιτλοποιήσεων («SPVs»), των οποίων η λογιστική αξία την 31η Δεκεμβρίου 2020 είναι μηδενική, καθώς έχουν τεθεί σε καθεστώς εκκαθάρισης: 342 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Επωνυμία εταιρείας Λογιστική αξία κατεχόμενων ομολογιών 31/12/2020 31/12/2019 Axia Finance PLC - 250 Praxis I Finance PLC - 190 Praxis II Finance PLC - 370 Kion Mortgage Finance PLC - 15 Σύνολο - 825 Έκθεση σε μη ενοποιούμενα σχήματα ειδικής δομής Ο Όμιλος την 31η Δεκεμβρίου 2020 έχει επενδύσει σε αμοιβαία κεφάλαια ανοικτού τύπου της κατά 100% θυγατρικής εταιρείας του Ομίλου, «Πειραιώς Asset Management ΑΕΔΑΚ». Η διαχείριση των αμοιβαίων κεφαλαίων πραγματοποιείται από την θυγατρική εταιρεία, ενώ το συνολικό ποσό των κεφαλαίων αυτών ανέρχεται σε € 1,1 δισ., ενώ ο αριθμός του πελατολογίου ανέρχεται σε 41.211 πελάτες. Η διαχείριση των αμοιβαίων κεφαλαίων διενεργείται στο πλαίσιο του επενδυτικού σκοπού που αναφέρεται στον κανονισμό του κάθε αμοιβαίου κεφαλαίου και πραγματοποιείται προς το συμφέρον των μεριδιούχων. Ως εκ τούτου, ο Όμιλος λειτουργεί ως εκπρόσωπος (agent) των μεριδιούχων και δεν ασκεί έλεγχο βάσει των διατάξεων του Δ.Π.Χ.Α. 10. Κατά συνέπεια τα υπό διαχείριση αμοιβαία κεφάλαια στα οποία συμμετέχει ο Όμιλος έχουν αναγνωριστεί στο χαρτοφυλάκιο που αποτιμάται στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων. Τα αμοιβαία κεφάλαια πληρούν τον ορισμό των σχημάτων ειδικής δομής. Την 31η Δεκεμβρίου 2020 το σύνολο των θέσεων των αμοιβαίων κεφαλαίων ανοιχτού-τύπου στα οποία έχει επενδύσει η Τράπεζα, αποτιμώνται σε € 76 εκατ., σύμφωνα με τον πίνακα που ακολουθεί: Αμοιβαία κεφάλαια Σύνολο Ενεργητικού 31/12/2020 31/12/2019 Αμοιβαία Κεφάλαια Εσωτερικού 11 12 Αμοιβαία Κεφάλαια Εξωτερικού 65 64 Το σύνολο των επενδύσεων αφορά Αμοιβαία Κεφάλαια της «Πειραιώς Asset Management ΑΕΔΑΚ», με ανεξάρτητη διοίκηση και οργανωτική δομή, υπαγόμενη με άδεια λειτουργίας από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς. Στον πίνακα που ακολουθεί, παρουσιάζεται η λογιστική αξία του ενεργητικού των αμοιβαίων κεφαλαίων που διαχειρίζεται ο Όμιλος, ανά κατηγορία, την 31η Δεκεμβρίου 2020 και 2019, αντίστοιχα: 343 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 A/A Σύνολο Ενεργητικού Αμοιβαία κεφάλαια 31/12/2020 31/12/2019 Μετοχικά 1. 2. Μικτά 171 148 104 72 3. Ομολογιακά 473 423 4. Α/Κ Χρηματαγοράς 173 115 5. Fund of Funds 205 1.126 139 897 Σύνολο Τα έσοδα του Ομίλου τα οποία προέρχονται από προμήθειες εξαγοράς, διάθεσης και διαχείρισης των αμοιβαίων κεφαλαίων που διαχειρίζεται, έχουν αναγνωρισθεί στα αποτελέσματα και ανήλθαν στα € 10 εκατ. στη χρήση 2020, έναντι € 7 εκατ. στη χρήση 2019. Ο Όμιλος συμμετέχει και σε άλλα επενδυτικά σχήματα (funds), τα οποία δεν διαχειρίζεται. Η λογιστική αξία των εν λόγω επενδυτικών σχημάτων ανέρχονταν κατά την 31η Δεκεμβρίου 2020 σε € 18 εκατ. (31 Δεκεμβρίου 2019: € 19 εκατ.). Β) Συγγενείς εταιρείες και κοινοπραξίες (μέθοδος ενσωμάτωσης καθαρής θέσης) από συνεχιζόμενες δραστηριότητες Συγγενείς εταιρείες Οι συγγενείς εταιρείες που ενοποιούνται στον Όμιλο με τη μέθοδο ενσωμάτωσης καθαρής θέσης, είναι οι ακόλουθες: α/α Επωνυμία Εταιρείας 1 Piraeus - TANEO Capital Fund Α.Κ.Ε.Σ. 2 PJ Tech Catalyst Fund 3 APE Commercial Property Κτημ. Τουρ. & Αναπτ. A.E. 4 5 6 7 Marfin Investment Group Α.Ε. Συμμετοχών Όμικρον Κύκλος Ένα Συμμετοχική Α.Ε. APE Fixed Assets Κτημ. Τουρ. & Αναπτ. A.E. APE Επενδυτικής Περιουσίας Α.Ε. 8 Όλγανος Α.Ε. 9 10 Πύρριχος Α.Ε. Exodus Α.Ε. 11 Αναπτυξιακή Εταιρεία Έβρου Α.Ε. 344 Φορολογικά ανέλεγκτες χρήσεις Όμιλος Εταιρεία % συμμετοχής % συμμετοχής Ελλάδα - 50,01% - Ελλάδα - 30,00% - Εταιρεία συμμετοχών Ελλάδα 2014-2020 27,80% - Εταιρεία συμμετοχών Ελλάδα 2014-2020 31,22% - Εταιρεία συμμετοχών Ελλάδα 2014-2020 28,10% - Ελλάδα 2014-2020 27,80% - Ελλάδα 2014-2020 28,92% - Ελλάδα 2014-2020 32,27% - Ελλάδα Ελλάδα 2014-2020 2014-2020 50,77% 49,90% - Ελλάδα 2014-2020 30,00% - Αντικείμενο εργασιών Αμοιβαίο Κεφάλαιο Επιχειρηματικών Συμμετοχών κλειστού τύπου Αμοιβαίο Κεφάλαιο Επιχειρηματικών Συμμετοχών κλειστού τύπου Κτηματική, τουριστική και αναπτυξιακή εταιρεία Κτηματική, τουριστική και αναπτυξιακή εταιρεία Διαχείριση & εκμετάλευση ακινήτων / Παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας Διαχείριση ακίνητης περιουσίας Εφαρμογές πληροφορικής Διαχείριση κοινοτικών προγραμμάτων Χώρα Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 α/α 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 Όμιλος Εταιρεία % συμμετοχής % συμμετοχής 2014-2020 30,45% - Ελλάδα 2019-2020 19,96% - Ελλάδα 2019-2020 20,00% - Ελλάδα 2014-2020 23,53% - Ελλάδα 2014-2020 44,77% - Ελλάδα 2014-2020 49,90% - Ελλάδα 2014-2015, 2018-2020 27,68% - Ελλάδα - 31,36% - Ελλάδα - 20,61% - 2018-2020 32,35% - - 49,90% - Αντικείμενο εργασιών Γαία Επιχειρείν Α.Ε. Εταιρεία Διαχείρισης και Ανάπτυξης ΕΤΕΠ Κρήτης A.E. Intrum Hellas REO Solutions A.E. Υπηρεσίες Λογισμικού Ελλάδα 2017-2020 Διαχείριση τεχνολογικού πάρκου Ελλάδα Διαχείριση Ακινήτων Διαχείριση απαιτήσεων από Intrum Hellas Credit Servicing A.E. δάνεια και πιστώσεις Διατραπεζική εταιρεία ανάπτυξης, Τειρεσίας Α.Ε. λειτουργίας και διαχείρισης πληροφοριακών συστημάτων Εταιρεία επενδύσεων ακίνητης Trastor A.E.E.A.Π. περιουσίας Εταιρεία παροχής υπηρεσιών υποστήριξης & ηλεκτρονικού Πειραιώς Direct Services Α.Ε. εμπορίου, πώληση καρτών χρόνου ομιλίας Θαλάσσιες μεταφορές Α.Ν.Ε.Κ. Α.Ε. Ακτοπλοΐα Εταιρεία Ανάπτυξης Επιχειρηματικού Πάρκου Ανάπτυξη επιχειρηματικών Οινοφύτων Ασωπού Α.Ε. πάρκων (Ε.ΑΝ.ΕΠ.Ο.Α.ΑΕ) Περιγένης Επαγγελματικών Διαχείριση ακίνητης περιουσίας Ακινήτων Α.Ε. 22 Τrieris Real Estate Ltd Διαχείριση ακίνητης περιουσίας 23 Exus Software Ltd Εταιρεία Εμπορίας Προϊόντων Πληροφορικής Χώρα Φορολογικά ανέλεγκτες χρήσεις Επωνυμία Εταιρείας Βρετανικές Παρθένες Νήσοι Ηνωμένο Βασίλειο 26,00% - Ο Όμιλος ασκεί ουσιώδη επιρροή αλλά δεν ελέγχει τις παραπάνω εταιρείες. Αυτό ισχύει και στην περίπτωση των εταιρειών 1 και 9, όπου η συμμετοχή του Ομίλου και τα δικαιώματα ψήφου υπερβαίνουν το 50%. Η NGP Plastic A.E.Β.Ε., συγγενής εταιρεία που είναι μη σημαντική ως προς τη χρηματοοικονομική θέση και τα αποτελέσματα του Ομίλου, δεν ενοποιείται αλλά τηρείται στο κόστος κτήσης. Η εν λόγω μη σημαντική συγγενής εταιρεία αντιστοιχεί σε λιγότερο από 0,28% στα συνολικά καθαρά έσοδα του Ομίλου, σε λιγότερο από 0,03% στη συνολική καθαρή θέση του Ομίλου και σε λιγότερο από 0,04% στο σύνολο ενεργητικού του Ομίλου, βάσει των πρόσφατων διαθέσιμων χρηματοοικονομικών της καταστάσεων. Οι μεταβολές στο χαρτοφυλάκιο των ενοποιούμενων εταιρειών αναφέρονται στη Σημείωση 46. Κοινοπραξίες Οι κοινοπραξίες που ενοποιούνται στον Όμιλο είναι οι ακόλουθες: 345 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 α/α Φορολογικά ανέλεγκτες χρήσεις Όμιλος % συμμετοχής Εταιρεία % συμμετοχής Ελλάδα 2014-2020 50,00% - Διαχείριση ακινήτων Ελλάδα - 50,00% - Διαχείριση ακίνητης περιουσίας Ελλάδα - 100,00% 100,00% Επωνυμία Εταιρείας Αντικείμενο εργασιών Χώρα Α.Ε.Π. Ελαιώνα Α.Ε. Εκμετάλλευση ακινήτων 2 Πείργκα Κύθνου Ι.Κ.Ε. 3 ΡΗΧ Φοίνικας Εταιρεία Ακινήτων Μ.Α.Ε. 1 Η εταιρεία με αρίθμηση 3, η οποία στον ανωτέρω πίνακα εμφανίζεται με ποσοστό 100%, περιλαμβάνεται στο χαρτοφυλάκιο των κοινοπραξιών του Ομίλου λόγω του από κοινού ελέγχου με την εταιρεία Intrum AB (publ). Συμμετοχές σε σημαντικές συγγενείς εταιρείες και κοινοπραξίες Ο Όμιλος δε συμμετέχει σε συγγενή εταιρεία και κοινοπραξία, η οποία να κρίνεται ως σημαντική, είτε λόγω των οικονομικών μεγεθών της είτε λόγω ενδεχόμενης στρατηγικής σημασίας. Συμμετοχές σε μη σημαντικές συγγενείς εταιρείες και κοινοπραξίες Η συνολική λογιστική αξία των συμμετοχών σε συγγενείς εταιρείες και κοινοπραξίες για τον Όμιλο και την Εταιρεία, την 31η Δεκεμβρίου 2020, ανέρχεται σε € 268 εκατ. και € 0 εκατ. αντίστοιχα (31 Δεκεμβρίου 2019: € 264 εκατ. και € 255 εκατ. για τον Όμιλο και την Εταιρεία, αντίστοιχα). Στον ακόλουθο πίνακα παρουσιάζεται σε σύνολο η αναλογία στα μετά φόρων αποτελέσματα και στα συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα των συγγενών εταιρειών του Ομίλου την 31η Δεκεμβρίου 2020 και 2019. Τα εν λόγω στοιχεία είναι τα προς ενοποίηση οικονομικά στοιχεία των συγγενών εταιρειών με βάση τα Δ.Π.Χ.Α και μετά από τυχόν αναπροσαρμογές που απαιτούνται για την εναρμόνιση των προς ενοποίηση στοιχείων τους με τις λογιστικές αρχές του Ομίλου. Συνοπτικά οικονομικά στοιχεία Κέρδη/ (ζημίες) μετά φόρων Λοιπά συνολικά έσοδα Ποσά που ενδέχεται να αναταξινομηθούν μεταγενέστερα στην κατάσταση αποτελεσμάτων Ποσά που δεν αναταξινομούνται μεταγενέστερα στην κατάσταση αποτελεσμάτων Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα 2020 2019 (16) 5 - - - - - - (16) 5 Λοιπές πληροφορίες για συγγενείς εταιρείες και κοινοπραξίες Ο Όμιλος σταματάει να αναγνωρίζει την αναλογία του στις ζημιές συγγενών εταιρειών μετά την πλήρη απομείωση της αξίας της συμμετοχής. Το σωρευτικό ποσό των μη αναγνωρισθέντων ζημιών από τις συγγενείς εταιρείες κατά την 31η Δεκεμβρίου 2020 ανήλθε σε ποσό € 29 εκατ. (31 Δεκεμβρίου 2019: € 29 εκατ.). Στην περίπτωση όπου η συγγενής εταιρεία στη συνέχεια επιτυγχάνει κέρδη, ο Όμιλος θα ξεκινήσει να αναγνωρίζει την αναλογία του στα κέρδη της εταιρείας μόνο μετά από την εξίσωση των αναλογούντων αυτών κερδών με τις μη αναγνωρισθείσες ζημίες. Δεν υπάρχουν σημαντικές ενδεχόμενες υποχρεώσεις του Ομίλου, που να συνδέονται με τη συμμετοχή του σε συγγενείς εταιρείες ή κοινοπραξίες. 346 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Δεν υπάρχουν μη αναγνωρισθείσες δεσμεύσεις του Ομίλου που να σχετίζονται με τη συμμετοχή του σε κοινοπραξίες που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μελλοντική εκροή μετρητών ή άλλων πόρων. Δεν υπάρχουν σημαντικοί περιορισμοί στη δυνατότητα συγγενών ή κοινοπραξιών να μεταφέρουν κεφάλαια στην εταιρία με μορφή μερισμάτων ή να αποπληρώσουν δάνεια που τους έχουν χορηγηθεί από τον Όμιλο, πέραν των εν ισχύ συνηθισμένων περιορισμών που επιβάλλονται στο πλαίσιο της λειτουργίας τους και της ισχύουσας νομοθεσίας. Κίνηση επενδύσεων σε συγγενείς εταιρείες και κοινοπραξίες Όμιλος Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 31/12/2020 31/12/2019 Υπόλοιπο έναρξης Προσθήκες και συμμετοχή σε αυξήσεις/ μειώσεις μετοχικού κεφαλαίου Διαθέσεις Μερίδιο στα κέρδη/ (ζημιές) μετά φόρων Απομείωση Συναλλαγματικές διαφορές και λοιπές προσαρμογές Εισφορά στο νέο πιστωτικό ίδρυμα Υπόλοιπο λήξης 264 33 (16) 162 88 (5) 5 255 32 - 179 86 (2) - (6) (7) - 14 - (35) (252) (8) - 268 264 - 255 Βασικά χρηματοοικονομικά στοιχεία των συγγενών εταιρειών και των κοινοπραξιών 31/12/2020 347 Κέρδη/ (ζημίες) προ φόρων Επωνυμία Εταιρείας Χώρα % συμμετοχής 1 Εταιρεία Διαχείρισης και Ανάπτυξης ΕΤΕΠ Κρήτης A.E. Ελλάδα 30,45% 2 3 4 Αναπτυξιακή Εταιρεία Έβρου Α.Ε. APE Commercial Property Κτημ. Τουρ. και Αναπτ. A.E. APE Fixed Assets Κτημ. Τουρ. και Αναπτ. A.E. 30,00% 27,80% 27,80% (1) - 1 6 48 1 4 5 Τrieris Real Estate Ltd 32,35% (1) - 6 2 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 APE Επενδυτικής Περιουσίας Α.Ε. Όμικρον Κύκλος Ένα Συμμετοχική Α.Ε. Exodus Α.Ε. Piraeus - TANEO Capital Fund Α.Κ.Ε.Σ. Τειρεσίας Α.Ε. PJ Tech Catalyst Fund Πύρριχος Α.Ε. Πειραιώς Direct Services Α.Ε. Γαία Επιχειρείν Α.Ε. Όλγανος Α.Ε. Ελλάδα Ελλάδα Ελλάδα Βρετανικές Παρθένες Νήσοι Ελλάδα Ελλάδα Ελλάδα Ελλάδα Ελλάδα Ελλάδα Ελλάδα Ελλάδα Ελλάδα Ελλάδα 28,92% 28,10% 49,90% 50,01% 23,53% 30,00% 50,77% 49,90% 26,00% 32,27% (4) (1) (2) 1 (1) 3 15 1 21 24 - 170 115 3 13 11 5 5 15 8 8 140 4 12 18 2 10 10 16 Exus Software Ltd 17 18 19 20 21 Marfin Investment Group Α.Ε. Συμμετοχών Intrum Hellas REO Solutions A.E. Intrum Hellas Credit Servicing A.E. Trastor A.E.E.A.Π. Α.Ε.Π. ΕΛΑΙΩΝΑ Α.Ε. 1 * 67 * - 6 * 4 166 * - 19 * 52 476 * 114 18 * 9 81 * 110 α/α Ηνωμένο Βασίλειο 49,90% Ελλάδα Ελλάδα Ελλάδα Ελλάδα Ελλάδα 31,22% 19,96% 20,00% 44,77% 50,00% Σύνολο Σύνολο Σύνολο εσόδων Ενεργητικού Υποχρεώσεων Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 31/12/2020 Κέρδη/ (ζημίες) προ φόρων Επωνυμία Εταιρείας Χώρα % συμμετοχής 22 Εταιρεία Ανάπτυξης Επιχειρηματικού Πάρκου Οινοφύτων Ασωπού Α.Ε. (Ε.ΑΝ.ΕΠ.Ο.Α.ΑΕ) Ελλάδα 31,36% 23 24 25 Πείργκα Κύθνου Ι.Κ.Ε. Α.Ν.Ε.Κ. Α.Ε. Περιγένης Επαγγελματικών Ακινήτων Α.Ε. Ελλάδα Ελλάδα Ελλάδα 50,00% 27,68% 20,61% 1 * - * - 4 * 48 * - 26 ΡΗΧ Φοίνικας Εταιρεία Ακινήτων Μ.Α.Ε. Ελλάδα 100,00% - - - - α/α Σύνολο Σύνολο Σύνολο εσόδων Ενεργητικού Υποχρεώσεων (*) Κατά την ημερομηνία έγκρισης της Ετήσιας Οικονομικής Έκθεσης από το Διοικητικό Συμβούλιο, οι εισηγμένες συγγενείς εταιρείες Marfin Investment Group A.E., Trastor Real Estate Investment Company και ANEK Lines A.E., δεν είχαν ανακοινώσει τα ετήσια οικονομικά τους στοιχεία για το 2020. 31/12/2019 Χώρα % συμμετοχής 1 2 3 Εταιρεία Διαχείρισης και Ανάπτυξης ΕΤΕΠ Κρήτης A.E. Αναπτυξιακή Εταιρεία Έβρου Α.Ε. APE Commercial Property Κτημ. Τουρ. και Αναπτ. A.E. Ελλάδα Ελλάδα Ελλάδα 30,45% 30,00% 27,80% - - 1 6 1 - 4 APE Fixed Assets Κτημ. Τουρ. και Αναπτ. A.E. Ελλάδα 27,80% - - 49 4 (4) (1) (1) 1 - 4 18 1 20 25 - 18 170 115 10 2 12 13 5 5 9 9 1 8 140 10 11 1 18 3 4 10 (31) 23 14 (2) 4 1.099 1 52 24 - 3 2.291 52 407 220 112 2 1.954 9 47 98 107 - - 2 - 5 Τrieris Real Estate Ltd 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 APE Επενδυτικής Περιουσίας Α.Ε. Όμικρον Κύκλος Ένα Συμμετοχική Α.Ε. Exodus Α.Ε. Piraeus - TANEO Capital Fund Α.Κ.Ε.Σ. Τειρεσίας Α.Ε. PJ Tech Catalyst Fund Πύρριχος Α.Ε. Πειραιώς Direct Services Α.Ε. Γαία Επιχειρείν Α.Ε. Όλγανος Α.Ε. 16 Exus Software Ltd 17 18 19 20 21 Marfin Investment Group Α.Ε. Συμμετοχών Intrum Hellas REO Solutions A.E. Intrum Hellas Credit Servicing A.E. Trastor A.E.E.A.Π. Α.Ε.Π. ΕΛΑΙΩΝΑ Α.Ε. Εταιρεία Ανάπτυξης Επιχειρηματικού Πάρκου Οινοφύτων Ασωπού Α.Ε. (Ε.ΑΝ.ΕΠ.Ο.Α.ΑΕ) Πείργκα Κύθνου Ι.Κ.Ε. 22 23 348 Κέρδη/ (ζημίες) προ φόρων Επωνυμία Εταιρείας α/α Βρετανικές Παρθένες Νήσοι Ελλάδα Ελλάδα Ελλάδα Ελλάδα Ελλάδα Ελλάδα Ελλάδα Ελλάδα Ελλάδα Ελλάδα Ηνωμένο Βασίλειο Ελλάδα Ελλάδα Ελλάδα Ελλάδα Ελλάδα 32,37% 28,92% 28,10% 49,90% 50,01% 23,53% 30,00% 50,77% 49,90% 26,00% 32,27% 49,90% 31,28% 19,96% 20,00% 39,39% 50,00% Ελλάδα 24,50% Ελλάδα 50,00% Σύνολο Σύνολο εσόδων Ενεργητικού Σύνολο Υποχρεώσεων Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 25 Άυλα στοιχεία ενεργητικού Όμιλος Εταιρεία Υπεραξία Λογισμικό Λοιπά άυλα Σύνολο Υπεραξία Λογισμικό Λοιπά άυλα Σύνολο Αξία κτήσης Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2019 Προσθήκες Μεταφορές Διαθέσεις και διαγραφές Απομείωση Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2019 Υπόλοιπο έναρξης προσφάτως ενοποιούμενων εταιρειών Προσθήκες Μεταφορές Διαθέσεις και διαγραφές Εισφορά στο νέο πιστωτικό ίδρυμα Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2020 Συσσωρευμένες αποσβέσεις Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2019 Έξοδο αποσβέσεων Διαθέσεις και διαγραφές Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2019 Υπόλοιπο έναρξης προσφάτως ενοποιούμενων εταιρειών Έξοδο αποσβέσεων Διαθέσεις και διαγραφές Εισφορά στο νέο πιστωτικό ίδρυμα Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2020 Αναπόσβεστη αξία 31 Δεκεμβρίου 2019 31 Δεκεμβρίου 2020 349 42 (5) 37 1 38 590 21 33 (8) 637 24 19 (2) 678 49 49 1 50 681 21 33 (8) (5) 723 1 25 19 (2) 766 5 (5) - 579 21 33 (7) 625 23 19 (2) (666) - 36 36 (36) - 620 21 33 (7) (5) 661 23 19 (2) (702) - - (351) (47) 4 (394) (48) 1 (441) (38) (4) (42) (1) (2) (45) (389) (51) 4 (436) (1) (50) 1 (486) - (341) (46) 4 (383) (48) 1 430 - (26) (4) (30) (2) 32 - (367) (50) 4 (413) (50) 1 462 - 37 38 243 237 7 5 287 280 - 242 - 6 - 248 - Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Το σημαντικότερο ποσό της υπεραξίας του Ομίλου στις 31 Δεκεμβρίου 2020, είναι € 27 εκατ. και αφορά στον όμιλο των θυγατρικών της WH South Wind Hellas Ltd. Το υπόλοιπο ποσό των € 11 εκατ. κατανέμεται σε θυγατρικές που δεν φέρουν σημαντική υπεραξία σε ατομική βάση. 26 Ενσώματα πάγια στοιχεία Γήπεδα και Κτίρια Εξοπλισμός και λοιπά ενσώματα πάγια Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2019 Προσθήκες Μεταφορές Διαθέσεις και διαγραφές Απομείωση Λοιπές κινήσεις Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2019 Yπόλοιπο έναρξης προσφάτως ενοποιούμενων εταιρειών Προσθήκες 721 10 (21) (13) (2) 695 374 20 1 (9) 386 171 15 (2) 184 69 19 (34) (2) 52 197 4 1 (4) (6) 192 1.532 68 (54) (29) (9) 1 1.509 6 1 10 22 16 5 1 59 Μεταφορές Διαθέσεις και διαγραφές Επαναμετρήσεις Απομείωση Λοιπές κινήσεις Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2020 2 (11) (1) 691 (11) (1) (1) 384 (15) (1) (9) 181 (19) 48 (3) (3) 191 (33) (26) (9) (4) (2) 1.495 Συσσωρευμένες αποσβέσεις Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2019 (77) (211) (43) - (82) (413) (8) 3 5 (32) 6 (25) 1 - (6) 4 (71) 3 16 Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2019 Έξοδο χρήσης Μεταφορές Διαθέσεις και διαγραφές Λοιπές κινήσεις Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2020 (78) (8) 2 (83) (237) (27) 11 (253) (67) (24) 11 1 1 (77) - (84) (6) 4 (86) (1) (465) (64) 11 17 1 (500) Αναπόσβεστη αξία 31 Δεκεμβρίου 2019 31 Δεκεμβρίου 2020 617 607 149 131 117 103 52 48 108 105 1.044 995 Όμιλος Δικαίωμα ΑκινητοποιήΒελτιώσεις χρήσης σεις υπό Εκμισθωμένων στοιχείων εκτέλεση ακινήτων ενεργητικού Σύνολο Αξία κτήσης Έξοδο χρήσης Μεταφορές Διαθέσεις και διαγραφές Λοιπές κινήσεις 350 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Γήπεδα και Κτίρια Εξοπλισμός και λοιπά ενσώματα πάγια Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2019 Προσθήκες Μεταφορές Διαθέσεις και διαγραφές Απομείωση 639 10 (7) (2) 295 14 1 (8) - 168 11 (2) - 59 20 (34) - 194 4 1 (4) (6) 1.355 59 (32) (22) (7) Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2019 Προσθήκες 641 5 302 9 177 15 45 15 189 5 1.353 49 Μεταφορές Διαθέσεις και διαγραφές Λοιπές κινήσεις Eπαναμετρήσεις Απομείωση Eισφορά στο νέο πιστωτικό ίδρυμα Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2020 2 (1) (647) - (11) (1) (299) - (10) (1) (9) (172) - (19) (41) - (3) (3) (188) - (17) (25) (1) (9) (4) (1.347) - Συσσωρευμένες αποσβέσεις Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2019 Έξοδο χρήσης Διαθέσεις και διαγραφές Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2019 Έξοδο χρήσης Διαθέσεις και διαγραφές Λοιπές κινήσεις Eισφορά στο νέο πιστωτικό ίδρυμα Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2020 (46) (7) (53) (7) 1 58 - (185) (28) 6 (207) (23) 10 219 - (6) (27) 1 (32) (26) 3 1 54 - - (81) (6) 4 (82) (5) 3 84 - (318) (67) 11 (374) (60) 18 1 416 - Αναπόσβεστη αξία 31 Δεκεμβρίου 2019 31 Δεκεμβρίου 2020 589 - 95 - 144 - 45 - 107 - 979 - Εταιρεία Δικαίωμα ΑκινητοποιήΒελτιώσεις χρήσης σεις υπό Εκμισθωμένων στοιχείων εκτέλεση ακινήτων ενεργητικού Σύνολο Αξία κτήσης Τα «Δικαιώματα χρήσης στοιχείων ενεργητικού» περιλαμβάνουν ποσό € 98 εκατ. για τον Όμιλο (31 Δεκεμβρίου 2019: € 111 εκατ.) και € 0 εκατ. για την Εταιρεία (31 Δεκεμβρίου 2019: € 140 εκατ.) που αναφέρεται σε Εκμισθωμένα γήπεδα και κτίρια. 351 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 27 Επενδύσεις σε ακίνητα Ιδιόκτητα επενδυτικά ακίνητα Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2019 Κέρδη / (ζημίες) από επιμέτρηση σε Εύλογες Αξίες (Σημείωση 9) Προσθήκες Μεταφορές Διαθέσεις και διαγραφές Λοιπές κινήσεις Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2019 Υπόλοιπο έναρξης νέων εταιρειών Κέρδη / (ζημίες) από επιμέτρηση σε Εύλογες Αξίες (Σημείωση 9) Προσθήκες Μεταφορές Διαθέσεις και διαγραφές Λοιπές κινήσεις Εισφορά στο νέο πιστωτικό ίδρυμα Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2020 992 31 25 (22) 3 1.029 18 7 18 3 (24) (3) 1.047 Όμιλος Επενδυτικά ακίνητα Δικαίωμα χρήσης 87 (4) 83 (16) 4 71 Εταιρεία Σύνολο 1.079 (4) 31 25 (22) 3 1.112 18 (9) 18 7 (24) (3) 1.119 Ιδιόκτητα επενδυτικά ακίνητα 418 (2) 21 15 (4) 447 9 13 (24) (5) - (440) - Για πληροφορίες σχετικά με τα έσοδα από ενοίκια των επενδυτικών ακινήτων, ανατρέξτε στη Σημείωση 10. Τα άμεσα λειτουργικά έξοδα για την χρήση που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2020 και την 2019 και προέρχονται από επενδύσεις σε ακίνητα τα οποία επέφεραν εισόδημα, ανήλθαν σε € 4 εκατ. και € 3 εκατ. για τον Όμιλο και την Εταιρεία, αντίστοιχα. Τα άμεσα λειτουργικά έξοδα που προέρχονται από επενδύσεις σε ακίνητα που δεν απέφεραν εισόδημα για τον Όμιλο ήταν € 3 εκατ. για την χρήση που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2020 (31 Δεκεμβρίου 2019: € 2 εκατ.) και για την Εταιρεία ήταν € 2 εκατ. για τις χρήσεις 2020 και 2019. Οι μετρήσεις της εύλογης αξίας των επενδύσεων σε ακίνητα κατηγοριοποιούνται στο επίπεδο 3 της ιεραρχίας της εύλογης αξίας. Ανατρέξτε στη Σημείωση 4.1 για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο ο Όμιλος καθορίζει την εύλογη αξία των επενδυτικών ακινήτων του. 28 Διακρατούμενα προς πώληση στοιχεία ενεργητικού Χαρτοφυλάκιο δανείων Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2020 και 2019 η λογιστική αξία των διακρατούμενων προς πώληση στοιχείων αποτελούνταν αποκλειστικά από «Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών» και ανέρχονταν σε € 181 εκατ. για τον Όμιλο και € 0 εκατ. για την Εταιρεία αντίστοιχα (31 Δεκεμβρίου 2019: € 264 εκατ. για τον Όμιλο και € 259 εκατ. για την Εταιρεία). Η Θυγατρική εταιρεία Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε εκκίνησε το 2020 και το 2019 τη διαδικασία πώλησης έξι (6) χαρτοφυλακίων δανείων, όπως περιγράφεται παρακάτω: Χαρτοφυλάκιο δανείων Chios Κατά τη διάρκεια του 2018, η Τράπεζα κατέληξε σε συμφωνία για την πώληση μη εξυπηρετούμενων και καταγγελμένων επιχειρηματικών δανείων, εξασφαλισμένων με ακίνητα, συνολικού ύψους πιστωτικών απαιτήσεων € 110 εκατ. Τα δάνεια με 352 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 λογιστική αξία στις 31 Δεκεμβρίου 2018 ύψους € 39 εκατ. πληρούσαν τα κριτήρια για να ταξινομηθούν ως Διακρατούμενα προς πώληση, σύμφωνα με το Δ.Π.Χ.Α. 5 και συμπεριλήφθηκαν στον λειτουργικό τομέα «NPE MU» της Σημείωσης 6 «Ανάλυση κατά τομέα». Τον Αύγουστο του 2019, η Τράπεζα ολοκλήρωσε την πώληση του πρώτου μέρους του χαρτοφυλακίου (Χαρτοφυλάκιο Α), συνολικού ύψους πιστωτικών απαιτήσεων 93 εκατ. Το αποτέλεσμα της εν λόγω πώλησης, λαμβάνοντας υπόψη τα κόστη της συναλλαγής, ήταν μη σημαντικό και περιλαμβάνεται στο κονδύλι «καθαρά λοιπά έσοδα/ (έξοδα)». Το δεύτερο τμήμα του χαρτοφυλακίου (Χαρτοφυλάκιο B), του οποίου η πώληση αναμένεται να ολοκληρωθεί εντός του 2ου τριμήνου του 2021, έχει λογιστική αξία ύψους € 12 εκατ. Ο λειτουργικός τομέας που περιλαμβάνει το προαναφερθέν Χαρτοφυλάκιο Β είναι o «NPE MU», όπως παρουσιάζεται στη Σημείωση 6 «Ανάλυση κατά τομέα». Χαρτοφυλάκιο δανείων Iris Κατά τη διάρκεια του 2019, η Τράπεζα σε συνεργασία με τις Πειραιώς Leasing Xρηματοδοτικές Mισθώσεις A.E. και Πειραιώς Χρηματοδοτικές Μισθώσεις Α.Ε., εκκίνησε τη διαδικασία για την πώληση δανειακού χαρτοφυλακίου αποτελούμενου κυρίως από μη εξυπηρετούμενα και καταγγελμένα δάνεια, εν μέρει εξασφαλισμένα με ακίνητα, συνολικού ύψους πιστωτικών απαιτήσεων € 1.7 δισ.. Τα δάνεια είχαν λογιστική αξία στις 31 Δεκεμβρίου 2020 ύψους € 33 εκατ. πληρούσαν τα κριτήρια για να ταξινομηθούν ως Διακρατούμενα προς πώληση σύμφωνα με το Δ.Π.Χ.Α. 5 και συμπεριλήφθηκαν στον λειτουργικό τομέα «NPE MU» της Σημείωσης 6 «Ανάλυση κατά τομέα». Στις 18 Δεκεμβρίου 2020, η Τράπεζα ανακοίνωσε ότι υπέγραψε δεσμευτική συμφωνία πώλησης αυτών των δανείων με την Intrum, στο πλαίσιο κοινοπραξίας που έχουν συνάψει με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (EBRD). Η συναλλαγή ολοκληρώθηκε στις 5 Φεβρουαρίου 2021, αφού έλαβε τις απαιτούμενες εγκρίσεις από τις αρμόδιες ρυθμιστικές αρχές, συμπεριλαμβανομένου του ΤΧΣ. Χαρτοφυλάκιο δανείων Kalypso Κατά τη διάρκεια του 2019, η Τράπεζα εκκίνησε τη διαδικασία για την πώληση καταγγελμένων επιχειρηματικών δανείων του Ομίλου, εξασφαλισμένων με ακίνητα. Το συνολικό ύψος των πιστωτικών απαιτήσεων ανέρχεται σε € 69 εκατ. Τα δάνεια είχαν λογιστική αξία στις 31 Δεκεμβρίου 2020 ύψους € 38 εκατ., πληρούσαν τα κριτήρια για να ταξινομηθούν ως Διακρατούμενα προς πώληση σύμφωνα με το Δ.Π.Χ.Α. 5 και συμπεριλήφθηκαν στον λειτουργικό τομέα «ΝPE MU» της Σημείωσης 6 «Ανάλυση κατά τομέα». Η διαδικασία πώλησης αναμένεται να ολοκληρωθεί εντός του 2ου τριμήνου του 2021. Χαρτοφυλάκιο δανείων Trinity Κατά τη διάρκεια του 2019, η Τράπεζα εκκίνησε τη διαδικασία για την πώληση ενός μη εξυπηρετούμενου χαρτοφυλακίου επιχειρηματικών δανείων, εν μέρει εξασφαλισμένου με ακίνητα (Project “Trinity”). Το συνολικό ύψος των πιστωτικών απαιτήσεων ανέρχεται στα € 773 εκατ. Τα δάνεια με λογιστική αξία στις 31 Δεκεμβρίου 2020 ύψους € 90 εκατ., πληρούσαν τα κριτήρια για να ταξινομηθούν ως Διακρατούμενα προς πώληση σύμφωνα με το Δ.Π.Χ.Α. 5 και συμπεριλήφθηκαν στον λειτουργικό τομέα «ΝPE MU» της Σημείωσης 6 «Ανάλυση κατά τομέα». H Τράπεζα εντός του 2020 ολοκλήρωσε την πώληση των υπο-περιμέτρων Trinity I, II και ΙΙΙ με το συνολικό ύψος πιστωτικών απαιτήσεων να ανέρχεται στα € 307 εκατ. Το αποτέλεσμα της εν λόγω πώλησης, λαμβάνοντας υπόψη τα κόστη της συναλλαγής, λογιστικής αξίας ύψους € 35 εκατ., περιλαμβάνεται στο κονδύλι «καθαρά λοιπά έσοδα/ (έξοδα)». Για την υπο-περίμετρο Trinity IV με συνολικό ύψος πιστωτικών απαιτήσεων και λογιστική αξία στα € 164 εκατ. και € 49 εκατ. αντίστοιχα η Τράπεζα ενέκρινε, το 4ο τρίμηνο του 2020, τη μεταβίβαση τμήματος της υπο-περιμέτρου με το συνολικό ύψος πιστωτικών απαιτήσεων αυτής να ανέρχεται στα € 57 εκατ. Η πώληση της υπόλοιπης υπο-περιμέτρου IV καθώς και των υπολοίπων υπο – περιμέτρων Τrinity VI – VII αναμένεται να ολοκληρωθούν εντός του 2021. 353 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Κατά τη διάρκεια του 3ου τριμήνου του 2020 η Τράπεζα εκκίνησε τη διαδικασία πώλησης επιχειρηματικών δανείων, ως project Trinity VIII, με το συνολικό ύψος πιστωτικών απαιτήσεων και την λογιστική αξία να ανέρχεται ανέρχονται στα € 48 εκατ και € 28 εκατ., αντίστοιχα. Ο λειτουργικός τομέας που περιλαμβάνει το προαναφερθέν χαρτοφυλάκιο είναι o «NPE MU», όπως παρουσιάζεται στη Σημείωση 6 «Ανάλυση κατά τομέα». Η συναλλαγή αναμένεται να ολοκληρωθεί εντός 2021. Χαρτοφυλάκιο Violet Κατά τη διάρκεια του 2019, η Τράπεζα εκκίνησε τη διαδικασία για την πώληση ενός μη εξυπηρετούμενου επιχειρηματικού ανοίγματος, εξασφαλισμένου με κοινές μετοχές και ακίνητα, με συνολική έκθεση ύψους € 137 εκατ. Το δάνειο με λογιστική αξία στις 31 Δεκεμβρίου 2019 ύψους € 16 εκατ. πληρούσε τα κριτήρια για να ταξινομηθεί ως Διακρατούμενο προς πώληση σύμφωνα με το Δ.Π.Χ.Α. 5 και συμπεριλήφθηκε στον λειτουργικό τομέα «NPE MU» της Σημείωσης 6 «Ανάλυση κατά τομέα». Στο τέλος Μαΐου του 2020 η Τράπεζα υπέγραψε με τον επενδυτή τα συμβατικά έγγραφα για την εν λόγω συναλλαγή. Στις αρχές Σεπτεμβρίου του 2020 υλοποιήθηκε το πρώτο σκέλος της συναλλαγής που περιλάμβανε: α) την πώληση του 100 % των δανειακών απαιτήσεων και β) μέρους του μετατρέψιμου ομολογιακού δανείου. Το δεύτερο και τελευταίο σκέλος της συναλλαγής ολοκληρώθηκε στις αρχές Νοεμβρίου 2020 και περιλάμβανε: α) την πώληση του υπολειπόμενου μέρους του μετατρέψιμου ομολογιακού δανείου και β) την πώληση σχεδόν του συνόλου των μετοχών που κατείχε η Τράπεζα στην συγκεκριμένη Εταιρία. Χαρτοφυλάκιο Steel Κατά τη διάρκεια του 3ου τριμήνου του 2020 η Τράπεζα εκκίνησε τη διαδικασία πώλησης επιχειρηματικών δανείων, το λεγόμενο project Steel, με το συνολικό ύψος πιστωτικών απαιτήσεων να ανέρχεται στα € 56 εκατ. Τα δάνεια με λογιστική αξία στις 31 Δεκεμβρίου 2020 ύψους € 8 εκατ., πληρούν τα κριτήρια για να ταξινομηθούν ως Διακρατούμενα προς πώληση σύμφωνα με το Δ.Π.Χ.Α. 5 και συμπεριλήφθηκαν στον λειτουργικό τομέα «ΝPE MU» της Σημείωσης 6 «Ανάλυση κατά τομέα». Η μεταβίβαση των συγκεκριμένων δανείων αναμένεται να ολοκληρωθεί στο 2ο τρίμηνο 2021. 354 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 29 Λοιπά στοιχεία ενεργητικού Όμιλος Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 31/12/2020 31/12/2019 Ακίνητα ως στοιχεία κυκλοφορούντος ενεργητικού Συσσωρευμένες απομειώσεις ακινήτων ως στοιχείων κυκλοφορούντος ενεργητικού Καθαρή αξία ακινήτων ως στοιχείων κυκλοφορούντος ενεργητικού (A) 1.448 (201) 1.246 1.375 (192) 1.183 - 893 (122) 771 Αποθέματα αυτοκινήτων Λοιπά αποθέματα Αποθέματα αυτοκινήτων και λοιπά αποθέματα Συσσωρευμένες απομειώσεις αποθεμάτων αυτοκινήτων και λοιπών αποθεμάτων Καθαρή αξία αποθεμάτων αυτοκινήτων και λοιπών αποθεμάτων (Β) Συνολική Καθαρή αξία Αποθεμάτων (Α) + (Β) 1 40 40 (8) 33 1.279 41 41 (7) 34 1.217 - 30 30 30 801 54 25 4 42 26 8 4 20 - 40 29 3 60 824 82 821 - 82 821 1 368 1 446 54 434 1.336 1.426 78 1.409 (74) (62) (47) (55) 1.262 1.364 31 1.355 Προπληρωμένα έξοδα Έσοδα εισπρακτέα Απαιτήσεις από φορολογικές αρχές και το Ελληνικό Κράτος Απαιτήσεις από συναλλαγές πιστωτικών καρτών- λογαριασμός διακανονισμού Ταμείο Εγγύησης Καταθέσεων και Επενδύσεων Απαιτήσεις κατά τρίτων Λοιπά Λοιπές μη χρηματοοικονομικές απαιτήσεις Συσσωρευμένες απομειώσεις λοιπών απαιτήσεων Καθαρή αξία μη χρηματοοικονομικών λοιπών απαιτήσεων (Γ) Απαιτήσεις από το Ελληνικό Δημόσιο 408 367 - 365 Απαιτήσεις από συναλλαγές πιστωτικών καρτών 88 120 - 120 Έσοδα εισπρακτέα 51 50 2 46 - - 92 144 138 132 - 2 Απαιτήσεις από θυγατρικές Απαιτήσεις κατά τρίτων Λοιπά 572 526 13 455 Χρηματοοικονομικές απαιτήσεις 1.256 1.194 106 1.133 Συσσωρευμένες απομειώσεις χρηματοοικονομικών μέσων (402) (254) - (171) 854 940 106 962 Λοιπά στοιχεία ενεργητικού (A) + (B) + (Γ) + (Δ) 3.395 3.521 138 3.118 εκ των οποίων: Μέχρι ενός έτους Πάνω από ένα έτος 1.004 1.040 112 960 1.112 1.264 26 1.357 Καθαρή αξία χρηματοοικονομικών μέσων (Δ) Η καθαρή αξία των ακινήτων ως στοιχείων κυκλοφορούντος ενεργητικού την 31η Δεκεμβρίου 2020 για τον Όμιλο και την Εταιρεία ποσού σε € 1.246 εκατ. και € 0 εκατ., αντίστοιχα (31 Δεκεμβρίου 2019: € 1.183 εκατ. και € 771 εκατ. για τον Όμιλο και την Εταιρεία, αντίστοιχα) περιλαμβάνει κυρίως ακίνητα που αποκτήθηκαν μέσω πλειστηριασμών. Οι συσσωρευμένες απομειώσεις ακινήτων ως στοιχείων κυκλοφορούντος ενεργητικού ποσού € 201 εκατ. και € 0 εκατ. για τον Όμιλο και την Εταιρεία, αντίστοιχα (31 Δεκεμβρίου 2019: € 192 εκατ. και € 122 εκατ. για τον Όμιλο και την Εταιρεία, αντίστοιχα) οφείλονται στη διαφορά μεταξύ του κόστους κτήσης και της καθαρής ρευστοποιήσιμης αξίας τους. 355 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Λοιπές Μη – χρηματοοικονομικές απαιτήσεις Το «Ταμείο Εγγύησης Καταθέσεων και Επενδύσεων» που περιλαμβάνεται στα λοιπά στοιχεία ενεργητικού σχετίζεται με τη συμμετοχή της θυγατρικής εταιρείας του Ομίλου Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε. σε στοιχεία επενδύσεων και με την κάλυψη των καταθέσεων. Πιο συγκεκριμένα: • Με το άρθρο 9 παρ. 1 του Ν. 4370/2016, το ανώτατο όριο κάλυψης του συνόλου των καταθέσεων κάθε καταθέτη σε πιστωτικό ίδρυμα, που καλύπτεται από το σύστημα εγγυήσεως καταθέσεων του Ταμείου Εγγυήσεως Καταθέσεων και Επενδύσεων (ΤΕΚΕ), είναι € 100 χιλ. Λόγω της αύξησης του ποσού αυτού, αυξήθηκαν τα ποσά της εισφοράς που καταβάλλουν τα πιστωτικά ιδρύματα στο ΤΕΚΕ από το έτος 2008 και μετά. • Στο άρθρο 25 παρ. 8, 9, 10 του Ν. 4370/2016 προβλέπεται ότι το Πρόσθετο Κεφάλαιο Κάλυψης Καταθέσεων (ΠΚΚΚ), αποτελεί ειδική ομάδα περιουσίας, η οποία προέκυψε από τις εισφορές των πιστωτικών ιδρυμάτων κατ' εφαρμογή της παρ.2 του άρθρου 6 του Ν. 3714/2008 (Α' 231). Το ενεργητικό του ΠΚΚΚ θεωρείται ότι αποτελεί ενεργητικό των συμμετεχόντων σε αυτό πιστωτικών ιδρυμάτων, κατά το λόγο συμμετοχής τους σε αυτό και αποτελεί μέρος των διαθεσίμων και αντικείμενο διαχείρισης από το ΤΕΚΕ προς επίτευξη των σκοπών του. Κάθε πιστωτικό ίδρυμα που συμμετέχει στο ΠΚΚΚ έχει μια ατομική μερίδα σε αυτό, που αντιστοιχεί στο ποσοστό συμμετοχής του στο ΠΚΚΚ. • Με το άρθρο 13 του Ν.4370/2016, το ΤΕΚΕ εγγυάται απαιτήσεις από καλυπτόμενες επενδυτικές υπηρεσίες ποσού έως € 30 χιλ. ανά επενδυτή. Η καταβολή της πρώτης εισφοράς από τα συμμετέχοντα πιστωτικά ιδρύματα πραγματοποιήθηκε εντός του 2010. Οι εν λόγω εισφορές των πιστωτικών ιδρυμάτων για την εγγύηση των επενδύσεων περιέρχονται σε ειδική ομάδα περιουσίας, της οποίας τα επιμέρους στοιχεία ανήκουν εξ αδιαιρέτου, κατά το ποσοστό συμμετοχής εκάστου, στα συμμετέχοντα πιστωτικά ιδρύματα. Κάθε πιστωτικό ίδρυμα που συμμετέχει στο Σκέλος Κάλυψης Επενδύσεων (ΣΚΕ) έχει μία ατομική μερίδα σε αυτό. Οι ατομικές μερίδες αντιστοιχούν στο ποσοστό συμμετοχής του κάθε συμμετέχοντος στο ενεργητικό του ΣΚΕ πιστωτικού ιδρύματος, σύμφωνα με το άρθρο 30 του Ν. 4370/2016. • Με το άρθρο 36 παρ. 1, 2, 3 του Ν.4370/2016 ορίζεται ότι τα διαθέσιμα του Σκέλους Εξυγίανσης («ΣΕ»), ως Ταμείου Εξυγίανσης για τα πιστωτικά ιδρύματα, προέρχονται από τακτικές εκ των προτέρων εισφορές, έκτακτες εκ των υστέρων εισφορές και εναλλακτικά μέσα χρηματοδότησης κατά τα ειδικότερα οριζόμενα στα εσωτερικά άρθρα 98, 99 και 100 αντίστοιχα του άρθρου 2 του Ν. 4335/2015. Το ΣΕ με τις εισφορές αυτές αποπληρώνει τις υποχρεώσεις του από δάνεια για σκοπούς εξυγίανσης των πιστωτικών ιδρυμάτων. Οι εισφορές καθορίζονται κατ’ εφαρμογή των ισχυουσών διατάξεων. • Επίσης σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 806/2014, η Εταιρεία ανήκει στην ευθύνη του Ενιαίου Ταμείου Εξυγίανσης (Single Resolution Fund SRB), και συμμετέχει μέσω προκαθορισμένων τακτικών ετήσιων εισφορών καθορισμένων από το ενιαίο συμβούλιο εξυγίανσης (SRB). Το κονδύλι «Λοιπά» ποσού € 368 εκατ. και € 54 εκατ. για τον Όμιλο και την Εταιρεία αντίστοιχα (31 Δεκεμβρίου 2019: € 446 εκατ. και € 434 εκατ. αντίστοιχα) περιλαμβάνει κυρίως προπληρωμές, προκαταβολές και άλλους λογαριασμούς προσωρινής και μεταβατικής φύσης που αναμένεται να τακτοποιηθούν την προσεχή περίοδο. 356 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Λοιπά Χρηματοοικονομικά Μέσα Το κονδύλι «Απαιτήσεις από το Ελληνικό Δημόσιο» ποσού € 408 εκατ. και € 0 εκατ. για τον Όμιλο και την Εταιρεία αντίστοιχα (31 Δεκεμβρίου 2019: € 367 εκατ. και € 365 εκατ. για τον Όμιλο και την Εταιρεία αντίστοιχα) περιλαμβάνουν κυρίως ποσά δανείων με την εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου, που ζητούνται ή είναι επιλέξιμα να ζητηθούν από το Ελληνικό Δημόσιο. Το κονδύλι «Λοιπά» ποσού € 572 εκατ. και € 13 εκατ. για τον Όμιλο και την Εταιρεία αντίστοιχα (31 Δεκεμβρίου 2019: € 526 εκατ. και € 455 εκατ. για τον Όμιλο και την Εταιρεία αντίστοιχα), αφορούν κυρίως σε εμπορικές απαιτήσεις και σε λοιπά στοιχεία ενεργητικού. Οι απαιτήσεις από συναλλαγές πιστωτικών καρτών κυρίως αφορούν σε συναλλαγές πιστωτικών και χρεωστικών καρτών που δεν έχουν ακόμα διακανονιστεί, καθώς και σε άληκτες δόσεις που δεν είναι ακόμα απαιτητές αλλά έχουν προεξοφληθεί στους εμπόρους. Οι ζημιές απομείωσης ύψους € 402 εκατ. που αναγνώρισε ο Όμιλος την 31η Δεκεμβρίου 2020 (31 Δεκεμβρίου 2019: € 254 εκατ.) έχουν αυξηθεί εξαιτίας της αναγνώρισης ζημιών απομείωσης ύψους € 160 εκατ. που σχετίζονται κυρίως με κάποιες συγκεκριμένες απαιτήσεις οι οποίες ταξινομούνται στα λοιπά στοιχεία ενεργητικού. Όμιλος Κίνηση πρόβλεψης Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 Σύνολο Πρόβλεψη αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών την 1/1/2020 15 11 228 254 Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 2 (1) 1 - - (1) 1 - - - - - - - 2 2 (1) (1) (9) (11) - - 160 160 (3) 8 11 383 (3) 402 Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 3 Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 2 Μεταβολές των μοντέλων και στοιχείων που χρησιμοποιούνται για τους υπολογισμούς των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών Αντιστροφή των προβλέψεων απομείωσης που δεν απαιτούνται πλέον (κατάσταση αποτελεσμάτων) Ζημίες απομείωσης για την περίοδο Διαγραφή ζημιών απομείωσης Την 31/12/2020 357 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Όμιλος Κίνηση πρόβλεψης Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 Σύνολο Πρόβλεψη αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών την 1/1/2019 24 1 219 244 Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 2 (1) 1 - - Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 3 - (1) 1 - Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 2 - 10 (10) - (17) - 1 (16) (1) - (2) (3) Μεταβολές των μοντέλων και στοιχείων που χρησιμοποιούνται για τους υπολογισμούς των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών Αντιστροφή των προβλέψεων απομείωσης που δεν απαιτούνται πλέον (κατάσταση αποτελεσμάτων) Ζημιές απομείωσης για την περίοδο Διαγραφή ζημιών απομείωσης Την 31/12/2019 Εταιρεία 28 - 25 53 (18) - (6) (24) 15 11 228 254 Κίνηση πρόβλεψης Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 Σύνολο Πρόβλεψη αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών την 1/1/2020 8 2 161 171 Μεταβολές των μοντέλων και στοιχείων που χρησιμοποιούνται για τους υπολογισμούς των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών Αντιστροφή των προβλέψεων απομείωσης που δεν απαιτούνται πλέον (κατάσταση αποτελεσμάτων) Ζημίες απομείωσης για την περίοδο - - 2 2 (1) (1) (2) (4) - - 154 154 Διαγραφή ζημιών απομείωσης (3) - - (3) Εισφορά στο νέο πιστωτικό ίδρυμα (2) - (1) - (317) - (320) - Την 31/12/2020 Εταιρεία Πρόβλεψη αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών την 1/1/2019 Μεταβολές των μοντέλων και στοιχείων που χρησιμοποιούνται για τους υπολογισμούς των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών Αντιστροφή των προβλέψεων απομείωσης που δεν απαιτούνται πλέον (κατάσταση αποτελεσμάτων) Ζημιές απομείωσης για την περίοδο Διαγραφή ζημιών απομείωσης Την 31/12/2019 358 Κίνηση πρόβλεψης Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 Σύνολο 24 - 140 164 (17) - - (17) (1) - (1) (2) 22 - 22 44 (18) 8 2 161 (18) 171 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Ανάλυση ενηλικίωσης επιλεγμένων χρηματοοικονομικών μέσων, που περιλαμβάνονται στα λοιπά στοιχεία ενεργητικού, ανά γραμμή προϊόντος Όμιλος 31/12/2020 Απαιτήσεις από το Ελληνικό Κράτος Απαιτήσεις από συναλλαγές πιστωτικών καρτών Απαιτήσεις κατά τρίτων Σύνολο Μέρες καθυστέρησης - προ προβλέψεων Χωρίς 1-30 31-90 καθυημέρες ημέρες στέρηση 14 317 14 Απαιτήσεις από το Ελληνικό Κράτος Απαιτήσεις από συναλλαγές πιστωτικών καρτών Απαιτήσεις κατά τρίτων Σύνολο Απαιτήσεις από το Ελληνικό Κράτος Απαιτήσεις από συναλλαγές πιστωτικών καρτών Απαιτήσεις από θυγατρικές Απαιτήσεις κατά τρίτων Σύνολο 359 1 Στάδιο Στάδιο Στάδιο Σύνολο 1 2 3 Σύνολο 63 - 408 332 13 63 408 88 - - - - - - 88 88 - - 88 57 375 30 44 92 92 9 10 415 477 - 760 1.256 291 711 57 70 412 474 760 1.256 Μέρες καθυστέρησης - προ προβλέψεων Χωρίς 1-30 31-90 καθυημέρες ημέρες στέρηση - 275 27 91-180 181-365 ημέρες ημέρες - - 365+ ημέρες ΚαταγγελΣτάδιο Στάδιο Στάδιο Σύνολο Σύνολο μένα 1 2 3 65 - 367 275 27 65 367 120 - - - - - - 120 120 - - 120 179 299 88 363 14 41 7 7 8 8 412 476 - 707 1.194 251 646 62 89 394 459 707 1.194 Εταιρεία 31/12/2020 - Καταγγελμένα 157 259 Όμιλος 31/12/2019 91-180 181-365 365+ ημέρες ημέρες ημέρες Μέρες καθυστέρησης - προ προβλέψεων Χωρίς 1-30 31-90 καθυημέρες ημέρες στέρηση 91-180 181-365 ημέρες ημέρες 365+ ημέρες ΚαταγγελΣτάδιο Στάδιο Στάδιο Σύνολο Σύνολο μένα 1 2 3 - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 92 - - - - - 92 92 - - 92 2 2 13 104 - - - - - 15 106 15 106 - - 15 106 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Εταιρεία 31/12/2019 Απαιτήσεις από το Ελληνικό Κράτος Απαιτήσεις από συναλλαγές πιστωτικών καρτών Απαιτήσεις από θυγατρικές Απαιτήσεις κατά τρίτων Σύνολο Μέρες καθυστέρησης - προ προβλέψεων Χωρίς 1-30 καθυημέρες στέρηση 31-90 ημέρες 91-180 ημέρες 181-365 ημέρες Καταγ- 365+ Στάδιο Στάδιο Στάδιο γελμέ- Σύνολο Σύνολο ημέρες 1 2 3 να - 274 27 - - 65 - 365 274 27 65 365 120 - - - - - - 120 120 - - 120 134 2 - - - 8 - 144 136 - 8 144 140 393 49 324 10 37 1 1 - 305 378 - 504 1.133 186 716 10 37 308 381 504 1.133 30 Υποχρεώσεις προς πιστωτικά ιδρύματα Όμιλος Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 31/12/2020 31/12/2019 Ποσά οφειλόμενα στην EΚΤ και σε Κεντρικές Τράπεζες 10.988 355 - 355 Διατραπεζικές καταθέσεις 96 365 - 365 Τίτλοι που πωλούνται σε Π.Ι. βάσει συμφωνιών επαναγοράς 96 2.394 - 2.394 196 11.376 182 3.296 - 163 3.277 11.241 135 2.801 495 - 2.787 491 Λοιπά εκ των οποίων: Μέχρι ενός έτους Πάνω από ένα έτος Οι «υποχρεώσεις προς πιστωτικά ιδρύματα» περιλαμβάνουν κυρίως την χρηματοδότηση της θυγατρικής του Ομίλου, Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε., από την ΕΚΤ ύψους € 10.978 εκατ. (ονομαστική αξία: € 11,0 δισ.), τίτλους που πωλούνται βάσει συμφωνιών επαναγοράς ύψους € 96 εκατ. και άλλες διατραπεζικές καταθέσεις ύψους € 96 εκατ. (31 Δεκεμβρίου 2019: € 355 εκατ., € 2.394 εκατ. και € 365 εκατ., αντίστοιχα). Στις 12 Μαρτίου 2020 και 30 Απριλίου 2020, ως απάντηση στις επιπτώσεις της επιδημίας του Covid-19 στην οικονομία, η EKT έλαβε μέτρα που διευκολύνουν την αύξηση της χρήσης των TLTRO III, ώστε να στηρίξει το χρηματοπιστωτικό σύστημα της Ευρωζώνης. Αυτά τα μέτρα, σε συνδυασμό με την από 6 Μαρτίου 2020 απόφαση της ΕΚΤ για άρση των ορίων έκθεσης των Ελληνικών τραπεζών σε χρεόγραφα Ελληνικής Δημοκρατίας, όριο που είχε επιβληθεί το2015, και την από 7 Απριλίου 2020 αποδοχή ομολόγων ελληνικού δημοσίου ως ενέχυρο σε πιστοδοτικές πράξεις στο Ευρωσύστημα, δημιουργούν ευνοϊκότερες συνθήκες για τις ελληνικές τράπεζες να χρησιμοποιήσουν τη χρηματοδότηση από την ΕΚΤ και να βελτιώσουν τις θέσεις ρευστότητάς τους με ανταγωνιστικό κόστος. Ως αποτέλεσμα, η έκθεση του Ομίλου στο Ευρωσύστημα αυξήθηκε σε € 11 δισ. στις 31 Δεκεμβρίου 2020 από € 350 εκατ. στις 31 Δεκεμβρίου 2019. 360 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 31 Υποχρεώσεις προς πελάτες Όμιλος Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 31/12/2020 31/12/2019 Επιχειρήσεις Τρεχούμενοι λογαριασμοί και καταθέσεις όψεως Καταθέσεις προθεσμίας Δεσμευμένες καταθέσεις, καταθέσεις για εγγύηση και λοιπές καταθέσεις Σύνολο (Α) 10.012 2.686 323 13.021 8.178 4.568 237 12.983 - 8.371 4.636 238 13.245 Ιδιώτες Τρεχούμενοι λογαριασμοί και καταθέσεις όψεως Ταμιευτήριο Καταθέσεις προθεσμίας Δεσμευμένες καταθέσεις, καταθέσεις για εγγύηση και λοιπές καταθέσεις Σύνολο (Β) 5.135 20.243 11.159 43 36.580 4.169 16.660 13.467 30 34.325 - 4.152 16.656 13.447 30 34.285 35 42 - 42 49.636 47.351 - 47.572 49.630 6 47.289 62 - 47.511 62 Eπιταγές και εμβάσματα (Γ) Σύνολο Υποχρεώσεων προς πελάτες (Α)+(Β)+(Γ) εκ των οποίων: Μέχρι ενός έτους Πάνω από ένα έτος Στις 31 Δεκεμβρίου 2020, οι «Υποχρεώσεις προς πελάτες» που αφορούν καταθέσεις κυμαινόμενου και σταθερού επιτοκίου (εξαιρουμένων των επιταγών και των εμβασμάτων) ήταν € 35,6 δισ. και € 14,0 δισ. για τον Όμιλο, αντίστοιχα (31 Δεκεμβρίου 2019: € 29,1 δισ. και € 18,2 δισ., αντίστοιχα). 32 Υποχρεώσεις από πιστωτικούς τίτλους Όμιλος Σταθμισμένο επιτόκιο (%) Τιτλοποίηση στεγαστικών δανείων κυμαινόμενου επιτοκίου Τιτλοποίηση μη εξυπηρετούμενων δανείων Καλυμμένες ομολογίες κυμαινόμενου επιτοκίου Σειρά 4 Σύνολο πιστωτικών τίτλων σε κυκλοφορία 361 3m Euribor + 63μβ 3m Euribor + 250μβ Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 31/12/2020 31/12/2019 - 10 - 10 - - 2.383 - 471 471 - 471 471 481 2.383 481 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Το κονδύλι «τιτλοποίηση μη εξυπηρετούμενων δανείων» αντιπροσωπεύει την υποχρέωση της Εταιρείας έναντι της Τράπεζας για τις εκδόσεις Phoenix και Vega και συγκεκριμένα το 100% των Senior τίτλων και το 5% των Mezzanine και Junior τίτλων (εφεξής «τίτλοι μειωμένης εξασφάλισης»), δεδομένου ότι η Εταιρεία έχει διατηρήσει το 95% των τίτλων μειωμένης εξασφάλισης. Για περισσότερες πληροφορίες, παρακαλώ ανατρέξτε στη Σημείωση 3 “Εταιρικός Μετασχηματισμός – Διάσπαση με απόσχιση κλάδου” και στη Σημείωση 21 «δάνεια και προκαταβολές σε πελάτες» για περαιτέρω πληροφόρηση σχετικά με τις τιτλοποιήσεις. Οι οικονομικοί όροι των πιστωτικών τίτλων από τιτλοποιήσεις δανείων και καλυμμένα ομόλογα του Ομίλου και της Εταιρείας που έχουν διατεθεί σε τρίτους την 31η Δεκεμβρίου 2020 και 2019 είναι οι ακόλουθοι: Εκδότης 31/12/2020 Τιτλοποιημένα Δάνεια Kion Mortgage Finance PLC Καλυμμένα Ομόλογα Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε. 362 Περιγραφή Σταθμισμένο Επιτόκιο επί συνολικής Τύπος ΟνομαΗμερομηνία Ημερομηνία εναπομείνασας Υποκείμενων Νόμισμα στική Έκδοσης Λήξεως ονομαστικής αξίας/ Δανείων αξία Συχνότητα πληρωμής κουπονιών Ονομαστική αξία Εναπομείδιακρατούνασα Αποπλημενων Ονομαστική ρωμές τίτλων από Αξία την Τράπεζα Ονομαστική αξία Σταθμισμένο διακρατού- Λογιστική Επιτόκιο σε μενων Αξία τρίτα μέρη τίτλων από τρίτα μέρη Τιτλοποίηση στεγαστικών δανείων κυμαινόμενου επιτικίου (Class A,B,C) Στεγαστικά δάνεια 7-Δεκ-06 15-Ιουλ-51 EUR 3m Euribor + 52 μβ/ Τρίμηνο 600 - 600 - - - - Καλυμμένες ομολογίες κυμαινόμενου επιτοκίου Σειρά 4 Στεγαστικά δάνεια 31-Οκτ-17 31-Οκτ-22 EUR 3m Euribor + 250 μβ/ Τρίμηνο 500 500 - 30 470 471 3m Euribor + 250 μβ Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Εκδότης Περιγραφή Σταθμισμένο Επιτόκιο επί συνολικής Τύπος ΟνομαΗμερομηνία Ημερομηνία εναπομείνασας Υποκείμενων Νόμισμα στική Έκδοσης Λήξεως ονομαστικής αξίας/ Δανείων αξία Συχνότητα πληρωμής κουπονιών Ονομαστική αξία Εναπομείδιακρατούνασα Αποπλημενων Ονομαστική ρωμές τίτλων από Αξία την Τράπεζα Ονομαστική αξία Σταθμισμένο διακρατού- Λογιστική Επιτόκιο σε μενων Αξία τρίτα μέρη τίτλων από τρίτα μέρη 31/12/2019 Τιτλοποιημένα Δάνεια Kion Mortgage Finance PLC Καλυμμένα Ομόλογα Τράπεζα Πειραιώς Τιτλοποίηση στεγαστικών δανείων κυμαινόμενου επιτικίου (Class A,B,C) Στεγαστικά δάνεια 7-Δεκ-06 15-Ιουλ-51 EUR 3m Euribor + 48 μβ/ Τρίμηνο 600 25 575 15 10 10 3m Euribor + 63 μβ Καλυμμένες ομολογίες κυμαινόμενου επιτοκίου - Σειρά 4 Στεγαστικά δάνεια 31-Οκτ-17 31-Οκτ-22 EUR 3m Euribor + 250 μβ/ Τρίμηνο 500 500 - 30 470 471 3m Euribor + 250 μβ Οι κυριότερες συναλλαγές των υποχρεώσεων από πιστωτικούς τίτλους κατά την περίοδο που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2020 είναι οι ακόλουθες: Στις 11 Μαρτίου 2020, η Kion Mortgage Finance PLC ανακοίνωσε την πρόθεση πρόωρης αποπληρωμής των Classes A,B, και C, κατά το ποσό της αντίστοιχης ονομαστικής αξίας των τίτλων, προσαυξημένης με τους δεδουλευμένους τόκους, στην ημερομηνία πληρωμής τοκομεριδίου της 15ης Απριλίου 2020. Στις 30 Δεκεμβρίου 2020, η Εταιρεία προέβη σε Αντικατάσταση Εκδότη αναφορικά με την παραπάνω σειρά Καλυμμένων Ομολογιών. Πιο συγκεκριμένα, ο αρχικός εκδότης της παραπάνω σειράς Καλυμμένων Ομολογιών, δηλαδή η διασπώμενη οντότητα (που συστάθηκε με αριθμό Γ.Ε.ΜΗ. 225501000) αντικαταστάθηκε από την Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε. (που συστάθηκε με αριθμό Γ.Ε.ΜΗ 157660660000) με την ολοκλήρωση της διάσπασης της Τράπεζας. Οι οικονομικοί όροι των πιστωτικών τίτλων από τιτλοποιήσεις δανείων και καλυμμένα ομόλογα του Ομίλου που ιδιοκατέχονται από την Εταιρεία την 31η Δεκεμβρίου 2020 και 2019 είναι οι ακόλουθοι: 363 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Εκδότης Περιγραφή Τύπος Υποκείμενων Δανείων Ημερομηνία Ημερομηνία Νόμισμα Έκδοσης Λήξεως Σταθμισμένο Επιτόκιο/ ΟνομαΣυχνότητα πληρωμής στική κουπονιών Αξία Εναπομείνασα Αποπληρωμές Ονομαστική Αξία Ακυρώσεις 31/12/2020 Τιτλοποιημένα Δάνεια Axia 1 Finance PLC Praxis 1 Finance PLC Praxis 2 Finance PLC Τιτλοποίηση επιχειρηματικών δανείων κυμαινόμενου επιτοκίου (Class A,B) Τιτλοποίηση καταναλωτικών δανείων σταθερού (Class A) και κυμαινόμενου (Class B) επιτοκίου Τιτλοποίηση καταναλωτικών δανείων σταθερού (Class A) και κυμαινόμενου (Class B) επιτοκίου Επιχειρηματικά δάνεια Καταναλωτικά, προσωπικά και λοιπά δάνεια Καταναλωτικά, προσωπικά και λοιπά δάνεια 21-Νοε-08 25-Απρ-35 EUR - 1.750 - - 1.750 30-Απρ-09 28-Ιουν-35 EUR - 725 - 542 183 14-Αυγ-09 27-Δεκ-23 EUR - 558 - - 558 Καλυμμένα Ομόλογα Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε. Καλυμμένες ομολογίες κυμαινόμενου επιτοκίου - Σειρά 3 Στεγαστικά δάνεια 16-Φεβ-17 16-Νοε-21 EUR 1m Euribor + 150 μβ/ Μηνιαίο 1.000 500 - 500 Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε. Καλυμμένες ομολογίες κυμαινόμενου επιτοκίου - Σειρά 5 Στεγαστικά δάνεια 20-Νοε-17 20-Νοε-22 EUR 3m Euribor + 150μβ / Τρίμηνο 1.000 500 - 500 Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε. Καλυμμένες ομολογίες κυμαινόμενου επιτοκίου - Σειρά 6 Στεγαστικά δάνεια 31-Ιαν-18 31-Ιαν-23 EUR 3m Euribor + 150μβ / Τρίμηνο 1.000 1.000 - - Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε. Καλυμμένες ομολογίες κυμαινόμενου επιτοκίου - Σειρά 7 Στεγαστικά δάνεια 11-Μαϊ-18 11-Φεβ-22 EUR 3m Euribor + 150μβ / Τρίμηνο 1.000 1.000 - - 364 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Εκδότης Περιγραφή Τύπος Υποκείμενων Δανείων Ημερομηνία Ημερομηνία Νόμισμα Έκδοσης Λήξεως Σταθμισμένο Επιτόκιο/ ΟνομαΣυχνότητα πληρωμής στική κουπονιών Αξία Εναπομείνασα Αποπληρωμές Ονομαστική Αξία Ακυρώσεις 31/12/2019 Τιτλοποιημένα Δάνεια Axia 1 Finance PLC Praxis 1 Finance PLC Praxis 2 Finance PLC Τιτλοποίηση επιχειρηματικών δανείων κυμαινόμενου επιτοκίου (Class A,B) Τιτλοποίηση καταναλωτικών δανείων σταθερού (Class A) και κυμαινόμενου (Class B) επιτοκίου Τιτλοποίηση καταναλωτικών δανείων σταθερού (Class A) και κυμαινόμενου (Class B) επιτοκίου Επιχειρηματικά δάνεια Καταναλωτικά, προσωπικά και λοιπά δάνεια Καταναλωτικά, προσωπικά και λοιπά δάνεια 21-Νοε-08 25-Απρ-35 EUR 3m Euribor + 52μβ / Τρίμηνο 1.750 250 - 1.500 30-Απρ-09 28-Ιουν-35 EUR 3m Euribor / Τρίμηνο 725 190 535 - 14-Αυγ-09 27-Δεκ-23 EUR 1.69% / Μηνιαίο 558 370 - 188 Καλυμμένα Ομόλογα Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε. Καλυμμένες ομολογίες κυμαινόμενου επιτοκίου - Σειρά 3 Στεγαστικά δάνεια 16-Φεβ-17 16-Νοε-21 EUR 1m Euribor + 150μβ/ Μηνιαίο 1.000 500 - 500 Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε. Καλυμμένες ομολογίες κυμαινόμενου επιτοκίου - Σειρά 5 Στεγαστικά δάνεια 20-Νοε-17 20-Νοε-20 EUR 3m Euribor + 150μβ / Τρίμηνο 1.000 1.000 - - Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε. Καλυμμένες ομολογίες κυμαινόμενου επιτοκίου - Σειρά 6 Στεγαστικά δάνεια 31-Ιαν-18 29-Ιαν-21 EUR 3m Euribor + 150μβ / Τρίμηνο 1.000 1.000 - - Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε. Καλυμμένες ομολογίες κυμαινόμενου επιτοκίου - Σειρά 7 Στεγαστικά δάνεια 11-Μαϊ-18 11-Φεβ-22 EUR 3m Euribor + 150μβ / Τρίμηνο 1.000 1.000 - - 365 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Στις 22 Ιουνίου 2020 η Axia 1 Finance PLC ανακοίνωσε την πρόθεση πρόωρης αποπληρωμής των τίτλων Class A και B, κατά το ποσό της αντίστοιχης ονομαστικής αξίας αυτών, προσαυξημένης με τους δεδουλευμένους τόκους. Η πρόωρη αποπληρωμή ολοκληρώθηκε στις 29 Ιουνίου 2020. Στις 22 Ιουνίου 2020 η Praxis 1 Finance PLC ανακοίνωσε την πρόθεση πρόωρης αποπληρωμής του τίτλου Class B, κατά το ποσό της αντίστοιχης ονομαστικής αξίας αυτού, προσαυξημένης με τους δεδουλευμένους τόκους. Η πρόωρη αποπληρωμή ολοκληρώθηκε στις 29 Ιουνίου 2020. Στις 22 Ιουνίου 2020 η Praxis 2 Finance PLC ανακοίνωσε την πρόθεση πρόωρης αποπληρωμής των τίτλων Class A και B, κατά το ποσό της αντίστοιχης ονομαστικής αξίας αυτών, προσαυξημένης με τους δεδουλευμένους τόκους. Η πρόωρη αποπληρωμή ολοκληρώθηκε στις 29 Ιουνίου 2020. Στις 17 Σεπτεμβρίου 2020 η Τράπεζα προέβη σε μερική ακύρωση της ονομαστικής αξίας της 5ης σειράς Καλυμμένων Ομολογιών (λήξης Νοεμβρίου 2020) κατα € 500 εκατ.. Στις 25 Σεπτεμβρίου 2020 η Τράπεζα προέβη σε τροποποιήσεις στους όρους της 5ης σειράς Καλυμμένων Ομολογιών (λήξης Νοεμβρίου 2020) και της 6ης σειράς Καλυμμένων Ομολογιών (λήξης Ιανουαρίου 2021) αναφορικά με την επέκταση της διάρκειάς τους κατά 24 επιπλέον μήνες, τροποποιώντας τις αντίστοιχες ημερομηνίες λήξης, σε Νοέμβριο 2022 και Ιανουάριο 2023, αντίστοιχα. Η λογιστική αξία των τιτλοποιημένων στεγαστικών, επιχειρηματικών και καταναλωτικών δανείων που περιλαμβάνονται στο κονδύλι «Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος» την 31η Δεκεμβρίου 2020 και 2019 παρουσιάζονται παρακάτω: Τιτλοποιημένα δάνεια Όμιλος Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 31/12/2020 31/12/2019 Στεγαστικά δάνεια - 25 - 25 Καταναλωτικά, προσωπικά και λοιπά δάνεια - 597 - 597 Επιχειρηματικά δάνεια και Δημόσιος τομέας - 253 875 - 253 875 Σύνολο τιτλοποιημένων δανείων Η λογιστική αξία των ανοιγμάτων που περιλαμβάνονται στο κονδύλι «Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος», που έχουν δεσμευτεί ως εξασφάλιση στα καλυμμένα ομόλογα ανέρχεται την 31η Δεκεμβρίου 2020 και την 31η Δεκεμβρίου 2019 σε € 4.621 εκατ. και € 5.222 εκατ., αντίστοιχα. Oι τίτλοι Κύριου Χρέους εκδίδονται μέσω του προγράμματος ΕΜΤΝ (EMTN Programme) είτε απευθείας από την Εταιρεία είτε μέσω της θυγατρικής του Ομίλου Piraeus Group Finance PLC και φέρουν την εγγύηση της Εταιρείας. Η Εταιρεία δεν προέβη σε καμία έκδοση ομολόγου Κύριου Χρέους μέσω του προγράμματος EMTN εντός της χρήσης 2020. 366 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 33 Λοιπές δανειακές υποχρεώσεις Στις 26 Ιουνίου 2019, η Piraeus Group Finance PLC εξέδωσε Ομόλογο μειωμένης εξασφάλισης Tier 2, ονομαστικής αξίας € 400 εκατ., λήξης Ιουνίου 2029 (το “2029 Ομόλογο Tier 2”). Το 2029 Ομόλογο Tier 2 εκδόθηκε με την εγγύηση της διασπώμενης οντότητας στο πλαίσιο του Προγράμματος ΕΜΤΝ με επιτόκιο 9,75% για τα πρώτα 5 έτη πληρωτέο σε ετήσια βάση το οποίο αναπροσαρμόζεται μετά την πάροδο της πενταετίας βάσει του ισχύοντος 5ετούς επιτοκίου mid swap πλέον 9,952%. Το 2029 Ομόλογο Tier 2 είναι εξαγοράσιμο ολικώς από τον εκδότη στην ονομαστική του αξία, την 26η Ιουνίου 2024, με προϋπόθεση την λήψη έγκρισης από την αρμόδια Εποπτική Αρχή. Στις 31 Οκτωβρίου 2019, η διασπώμενη οντότητα υποκατέστησε την Piraeus Group Finance PLC ως εκδότη του 2029 Ομολόγου Tier 2. Στις 19 Φεβρουαρίου 2020, η διασπώμενη οντότητα εξέδωσε Ομόλογο μειωμένης εξασφάλισης Tier 2, ονομαστικής αξίας € 500 εκατ., λήξης Φεβρουαρίου 2030 (το “2030 Ομόλογο Tier 2”), με επιτόκιο 5,5% για τα πρώτα 5 έτη πληρωτέο σε ετήσια βάση το οποίο αναπροσαρμόζεται μετά την πάροδο της πενταετίας βάσει του ισχύοντος 5ετούς επιτοκίου mid swap πλέον 5,774%. Το 2030 Ομόλογο Tier 2 είναι εξαγοράσιμο ολικώς από τον εκδότη στην ονομαστική του αξία, την 19η Φεβρουαρίου 2025, με προϋπόθεση την λήψη έγκρισης από την αρμόδια Εποπτική Αρχή. Κατά τη χρήση 2020, ο Όμιλος και η Εταιρεία προέβησαν σε επαναγορές του 2030 Ομολόγου Tier 2, συνολικής ονομαστικής αξίας € 2,5 εκατ.. 34 Λοιπές υποχρεώσεις Όμιλος Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 31/12/2020 31/12/2019 Προεισπραγμένα έσοδα Έξοδα πληρωτέα Χρηματοδοτικές μισθώσεις Υποχρεώσεις από συναλλαγές μέσω ΔΙΑΣ Παρακρατηθέντες φόροι και εισφορές κοινωνικής ασφάλισης Πιστωτές και προμηθευτές Εισπράξεις από τρίτους προς απόδοση Λοιπές υποχρεώσεις εκ των οποίων: Τρέχουσες Μη τρέχουσες 367 29 118 128 194 52 100 281 236 1.136 29 123 139 264 50 115 129 222 1.071 9 1 2 12 27 114 146 263 45 110 129 105 939 694 442 833 238 12 - 663 276 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Η υποχρέωση από χρηματοδοτικές μισθώσεις αναλύεται ως εξής: Όμιλος Ακαθάριστες υποχρεώσεις από χρηματοδοτικές μισθώσεις Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 31/12/2020 31/12/2019 Όχι περισσότερο από 1 έτος Από 1 έτος έως 5 έτη Περισσότερο από 5 έτη Μεικτές υποχρεώσεις από χρηματοδοτικές μισθώσεις Χρηματοοικονομικά έξοδα Καθαρές υποχρεώσεις από χρηματοδοτικές μισθώσεις εκ των οποίων: Όχι περισσότερο από 1 έτος Από 1 έτος έως 5 έτη Περισσότερο από 5 έτη 29 84 37 150 (22) 128 31 88 49 168 (29) 139 - 27 82 53 162 (15) 146 26 70 32 27 68 43 - 23 73 50 35 Προβλέψεις Η μεταβολή των προβλέψεων για τον Όμιλο και την Εταιρεία έχει ως εξής: Όμιλος Επίδικες απαιτήσεις Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2019 Προβλέψεις / (Έσοδα) Προβλέψεις που χρησιμοποιήθηκαν Λοιπές κινήσεις Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2019 Προβλέψεις / (Έσοδα) Προβλέψεις που χρησιμοποιήθηκαν Εισφορά στο νέο Πιστωτικό Ίδρυμα Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2020 Εταιρεία Πρόβλεψη Πιστωτικών Λοιπά Δεσμεύσεων εκτός Ισολογισμού Σύνολο Επίδικες απαιτήσεις Πρόβλεψη Πιστωτικών Λοιπά Δεσμεύσεων εκτός Ισολογισμού Σύνολο 35 2 131 168 28 - 132 160 1 29 (12) 18 - 27 (12) 15 (1) (9) - (10) - (7) - (7) (3) (1) - (3) (3) - - (3) 32 21 119 173 26 19 120 165 1 43 (2) 42 1 43 (2) 42 (3) (9) - (12) (3) (9) - (12) - - - - (23) (53) (117) (194) 30 55 117 202 - - 1 1 Ο Όμιλος σχηματίζει προβλέψεις για επίδικες υποθέσεις όταν πιστεύει ότι είναι πιθανό να επέλθει ζημιά, η οποία εύλογα μπορεί να εκτιμηθεί. Οι προβλέψεις αυτές ενδέχεται να μεταβληθούν από περίοδο σε περίοδο σε περίπτωση που υπάρξουν νέα δεδομένα. Σε περιπτώσεις που δεν έχει σχηματιστεί σχετική πρόβλεψη, η Διοίκηση δεν είναι σε θέση να εκτιμήσει εύλογα τις πιθανές ζημιές, είτε επειδή η διαδικασία μπορεί να διαρκέσει χρόνια, είτε οι υποθέσεις βρίσκονται σε πρώιμο στάδιο, είτε υπάρχει αβεβαιότητα σχετικά με το πιθανό τελικό αποτέλεσμα ή για ζητήματα που πρέπει να επιλυθούν. Η Διοίκηση συμβουλευόμενη τους Νομικούς της συμβούλους κατέληξε ότι το ποσό των αναγνωρισμένων προβλέψεων για επίδικες 368 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 υποθέσεις είναι επαρκές. Οι προβλέψεις επί πιστωτικών δεσμεύσεων σε εκτός ισολογισμού στοιχεία εκτιμώνται βασιζόμενες στην ίδια μεθοδολογία που εφαρμόζεται για τα «Δάνεια και προκαταβολές σε πελάτες στο αποσβεσμένο κόστος». Σχετική αναφορά γίνεται στη Σημείωση 5.3.1. Στη γραμμή «Προβλέψεις / (Έσοδα)» στην κατηγορία «Λοιπά» του Ομίλου και της Εταιρείας περιλαμβάνεται ποσό ύψους € 42 εκατ. που αφορά σε πρόβλεψη για το νέο Πρόγραμμα εθελούσιας εξόδου (VES) που ανακοινώθηκε τον Οκτώβριο του 2020. 36 Tρέχουσες φορολογικές απαιτήσεις Όμιλος Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 31/12/2020 31/12/2019 Τρέχουσες φορολογικές απαιτήσεις 229 257 22 254 Σωρρευμένες απομειώσεις τρεχουσών φορολογικών απαιτήσεων (53) (52) - (52) Καθαρή αξία τρεχουσών φορολογικών απαιτήσεων 176 206 22 202 Μετά τον εταιρικό μετασχηματισμό μεταβιβάστηκαν στην Τράπεζα οι φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις που αφορούν στον κλάδο τραπεζικής δραστηριότητας που είχαν γεννηθεί και βεβαιωθεί έως την ημερομηνία του Ισολογισμού Μετασχηματισμού, ιδίως το δικαίωμα συμψηφισμού των πιστωτικών υπολοίπων παρακρατούμενων φόρων πιστωτικών ιδρυμάτων, συμπεριλαμβανομένων και όσων έχουν ρυθμιστεί σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 93 του ν. 4605/2019, με εξαίρεση τις φορολογικές απαιτήσεις από παρακρατούμενους φόρους που αφορούν στη διασπώμενη εταιρεία με την επωνυμία Πειραιώς Financial Holdings Α.Ε. Στο πλαίσιο αυτό η καθαρή αξία των τρεχουσών φορολογικών απαιτήσεων, με ημερομηνία 31 Δεκεμβρίου 2020, οι οποίες παρέμειναν στην Εταιρεία ανέρχονται σε € 22 εκατ. (31 Δεκεμβρίου 2019: € 202 εκατ.). Το ποσό περιλαμβάνει κυρίως: α) Παρακρατούμενους φόρους ύψους € 14 εκατ. που παρακρατήθηκαν στις χρήσεις 2019 - 2020 επί εταιρικών ομολόγων οι οποίοι είναι απαιτητοί από το Ελληνικό Δημόσιο. β) Λοιπές φορολογικές απαιτήσεις ύψους € 8 εκατ. αντίστοιχα. Η καθαρή αξία των τρεχουσών φορολογικών απαιτήσεων για τον Όμιλο την 31η Δεκεμβρίου 2020 ανέρχεται σε € 176 εκατ. (31 Δεκεμβρίου 2019: € 206 εκατ.), εκ των οποίων πόσο ύψους € 153 εκατ. αντιστοιχεί στην Τράπεζα και € 1 εκατ. αντιστοιχεί στις θυγατρικές του Ομίλου. Το ποσό των € 176 εκατ. περιλαμβάνει κυρίως: α) Απαιτήσεις από παρακρατούμενους φόρους επί τόκων ομολόγων και εντόκων γραμματίων ύψους € 77 εκατ., οι οποίες ανάγονται στα οικονομικά έτη 2009, 2011, 2012 και 2013 (φορολογικά έτη 2008, 2010, 2011 και 2012). Με τις διατάξεις του Ν.4605 (άρθρο 93, παρ. 1 και 2) που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Α’ 52 την 1η Απριλίου 2019, εισήχθη στη νομοθεσία περί Φορολογίας Νομικών Προσώπων, τροποποίηση η οποία αποσαφηνίζει θέματα σχετικά με τις ανωτέρω απαιτήσεις από παρακρατούμενους φόρους, οι οποίοι για την Τράπεζα αναλύονται ως εξής: 369 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 φόροι ύψους € 26 εκατ. διεκδικούνται από το Ελληνικό Δημόσιο οι οποίοι παρακρατήθηκαν σύμφωνα με την παράγραφο 8 του άρθρου 12 του Ν. 2238/1994, για το οικονομικό έτος 2013 (φορολογικό έτος 2012) συμψηφίζονται κατά προτεραιότητα όταν προκύψει φόρος εισοδήματος και κατά το μέρος που ο φόρος αυτός επαρκεί για το σκοπό του ως άνω συμψηφισμού, ενώ ένα ποσό € 7 εκατ. παρακρατήθηκε στην ίδια βάση, για το οικονομικό έτος 2010 (φορολογικό έτος 2009). παρακρατούμενοι φόροι ύψους € 44 εκατ. οι οποίοι εμπίπτουν στο ρυθμιστικό πεδίο της παραγράφου 6 του άρθρου 3 του Ν. 4046/2012 και δεν συμψηφίστηκαν εντός των πέντε (5) ετών, συμψηφίζονται σε ισόποσες δόσεις εντός δέκα (10) ετών με οποιαδήποτε φύσεως φορολογικές υποχρεώσεις της Τράπεζας, αρχής γενομένης από 1η Ιανουαρίου 2020. β) Απαιτήσεις από παρακρατούμενους φόρους τόκων Εντόκων Γραμματίων Ελληνικού Δημοσίου ύψους € 60 εκατ., οι οποίοι παρακρατήθηκαν μετά την 1η Ιανουαρίου 2013, συμψηφίζονται με φόρο εισοδήματος εντός των επόμενων πέντε (5) χρήσεων από το έτος της απαίτησης. Μετά το πέρας της πενταετίας το μη συμψηφισθέν ποσό συμψηφίζεται με τρέχουσες φορολογικές υποχρεώσεις. γ) Παρακρατούμενοι φόροι ύψους € 11 εκατ. επί εταιρικών ομολόγων που παρακρατήθηκαν το 2020 και οι οποίοι είναι απαιτητοί από το Ελληνικό Δημόσιο. δ) Λοιπές φορολογικές απαιτήσεις της Τράπεζας ύψους € 5 εκατ. 37 Αναβαλλόμενοι Φόροι Οι αναβαλλόμενοι φόροι υπολογίζονται για τον Όμιλο και την Εταιρεία με βάση τη μέθοδο της πλήρους υποχρέωσης (liability method) για όλες τις προσωρινές διαφορές. Οι ονομαστικοί φορολογικοί συντελεστές των θυγατρικών εταιρειών του Ομίλου διαφοροποιούνται από τον ονομαστικό φορολογικό συντελεστή της Εταιρείας (Σημείωση 14). Οι αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις και αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις αναλύονται ως εξής: Όμιλος Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 31/12/2020 31/12/2019 Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις Συντάξεις και λοιπές παροχές μετά την συνταξιοδότηση Λοιπές προβλέψεις Προσαρμογές Αποτίμησης επενδύσεων σε ακίνητα Αποσβέσεις ενσώματων παγίων Αποσβέσεις Άυλων στοιχείων ενεργητικού Αναγνώριση φορολογικών ζημιών Επενδύσεις σε θυγατρικές και συγγενείς εταιρείες Λοιπά αναβαλλόμενα φορολογικά στοιχεία - - - - (1) 29 3 1 (1) 31 2 - 1 - Σύνολο 31 32 1 - 370 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Όμιλος Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 31/12/2020 31/12/2019 Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις Συντάξεις και λοιπές παροχές μετά την συνταξιοδότηση Δάνεια & Απαιτήσεις κατά πελατών Λοιπές προβλέψεις Προσαρμογές Αποτίμησης χρεογράφων Προσαρμογές Αποτίμησης παραγώγων Προσαρμογές Αποτίμησης επενδύσεων σε ακίνητα Αποσβέσεις ενσώματων παγίων Αποσβέσεις Άυλων στοιχείων ενεργητικού Αναγνώριση φορολογικών ζημιών Απομείωση Ομολόγων Ελληνικού Δημοσίου (PSI) Επενδύσεις σε θυγατρικές και συγγενείς εταιρείες Λοιπά αναβαλλόμενα φορολογικά στοιχεία 39 5.316 (111) (12) 21 (64) (61) 1 1.160 (51) 100 35 5.321 (95) 3 (1) (41) (17) 1 1.215 2 54 - 35 5.303 (95) 3 (6) (52) (17) 1.215 1 52 Σύνολο 6.337 6.478 - 6.439 Καθαρή αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση 6.306 6.446 (1) 6.439 Η Διοίκηση θεωρεί ότι η ανακτησιμότητα των απαιτήσεων από αναβαλλόμενους φόρους, κατά την 31η Δεκεμβρίου 2020 για τον Όμιλο, ποσού € 6.337 εκατ. (31 Δεκεμβρίου 2019: € 6.478 εκατ.), είναι πιθανή με βάση τις εκτιμήσεις για το φορολογικό σχεδιασμό του Ομίλου και τα μελλοντικά φορολογητέα κέρδη της Εταιρείας (Σημείωση 4.1). Η Διοίκηση του Ομίλου έχει εκτιμήσει ότι οι μεταφερόμενες φορολογικές ζημιές που ανέρχονται σε € 4 εκατ. κατά την 31η Δεκεμβρίου 2020 μπορούν να συμψηφιστούν με φορολογικά κέρδη με βάση το φορολογικό σχεδιασμό και ως εκ τούτου αναγνωρίστηκε για τον Όμιλο αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση ποσού € 1 εκατ. (31 Δεκεμβρίου 2019: € 1 εκατ.). Οι μεταφερόμενες φορολογικές ζημίες που ανέρχονται σε € 4 εκατ. δεν έχουν χρονικό περιορισμό. Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις που οφείλονται σε μεταφερόμενες φορολογικές ζημίες αναγνωρίζονται μόνο όταν είναι πιθανό ότι θα υπάρχουν φορολογητέα κέρδη, έναντι των οποίων μπορούν να χρησιμοποιηθούν αυτές οι μεταφερόμενες φορολογικές ζημίες. Σε αυτή τη βάση, ο Όμιλος και η Εταιρεία έχουν μη χρησιμοποιημένες φορολογικές ζημίες την 31η Δεκεμβρίου 2020, ύψους € 591 εκατ. και € 85 εκατ. αντίστοιχα (31 Δεκεμβρίου 2019: € 276 εκατ. και € 71 εκατ. για τον Όμιλο και την Εταιρεία, αντίστοιχα) για τις οποίες δεν έχει αναγνωριστεί αναβαλλόμενος φόρος στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης. Ο Όμιλος και η Εταιρεία έχουν συμψηφίσει τις απαιτήσεις και υποχρεώσεις από αναβαλλόμενους φόρους ανά εταιρεία ξεχωριστά, υπό την προϋπόθεση ότι οι τοπικές φορολογικές αρχές της κάθε χώρας παρέχουν το δικαίωμα συμψηφισμού των αναγνωριζόμενων ποσών π.χ. το δικαίωμα συμψηφισμού των απαιτήσεων και υποχρεώσεων από τον κύριο φόρο εισοδήματος αλλά και από τον αναβαλλόμενο φόρο, εφόσον αυτοί οι φόροι αφορούν στην ίδια φορολογική αρχή. 371 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Όμιλος Εταιρεία 1/1 - 31/12/2020 1/1 - 31/12/2019 1/1 - 31/12/2020 1/1 - 31/12/2019 Καθαρή αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση την 1/1 Επίδραση αναβαλλόμενου φόρου στα αποτελέσματα χρήσης Αποτίμηση χρηματοοικονομικών μέσων στην Εύλογη Αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων (Σημείωση 16) Αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση από αναλογιστικα κέρδη/ (ζημίες) (Σημείωση 16) Καθαρή αναβαλλόμενη φορολογική υποχρέωση εξαιτίας αλλαγών στις πωληθείσες θυγατρικές Επίδραση συναλλαγματικών διαφορών και λοιπές κινήσεις Εισφορά στο νέο πιστωτικό ίδρυμα Καθαρή αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση την 31/12 6.446 (119) 6.615 (109) 6.439 (171) 6.600 (100) (23) (62) (23) (63) 2 2 2 2 - - - - 6.306 6.446 (6.250) (1) 6.439 Τα ποσά του αναβαλλόμενου φόρου που επηρέασαν απευθείας την καθαρή θέση του Ομίλου και της Εταιρείας κατά τη χρήση 2020, έχουν ως εξής: α) αναβαλλόμενο φορολογικό έξοδο € 23 εκατ. τόσο για τον Όμιλο όσο και για την Εταιρεία , που αφορά την αποτίμηση των χρεογράφων στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων που καταχωρήθηκε στο αποθεματικό FVTOCI (Σημείωση 16) και β) αναβαλλόμενο φορολογικό έσοδο ύψους € 2 εκατ. τόσο για τον Όμιλο όσο και για την Εταιρεία αναφορικά με τα αναλογιστικά κέρδη / ζημίες των υποχρεώσεων καθορισμένων παροχών που εμφανίζονται στο αποθεματικό (Σημείωση 16). Ο αναβαλλόμενος φόρος που αναγνωρίζεται στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων, αποδίδεται σε προσωρινές διαφορές η επίπτωση των οποίων αναλύεται στον παρακάτω πίνακα: 372 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Αναβαλλόμενος φόρος (Κατάσταση Αποτελεσμάτων) Συντάξεις και λοιπές παροχές μετά την συνταξιοδότηση Δάνεια & Απαιτήσεις κατά πελατών Λοιπές προβλέψεις Προσαρμογές της αποτίμησης χρεογράφων Προσαρμογές της αποτίμησης παραγώγων Προσαρμογές αποτίμησης επενδύσεων σε ακίνητα Αποσβέσεις παγίων Αποσβέσεις άϋλων στοιχείων ενεργητικού Αναγνώριση φορολογικών ζημιών Απομείωση Ομολόγων Ελληνικού Δημοσίου (PSI) Επενδύσεις σε θυγατρικές και συγγενείς εταιρείες Λοιπά αναβαλλόμενα φορολογικά στοιχεία Σύνολο Ανάλυση αναβαλλόμενης φορολογικής απαίτησης Μέχρι ενός έτους Πάνω από ένα έτος Σύνολο Ανάλυση αναβαλλόμενης φορολογικής υποχρέωσης Μέχρι ενός έτους Πάνω από ένα έτος Σύνολο Όμιλος Εταιρεία 1/1 - 31/12/2020 1/1 - 31/12/2019 1/1 - 31/12/2020 1/1 - 31/12/2019 1 (5) 5 (15) 1 1 (44) (55) (53) 45 (119) (21) 551 (3) (9) 1 (43) (12) (445) (55) (117) 43 (109) 1 (5) 6 (15) (2) 2 (44) (55) (52) (7) (171) (20) 555 (9) (40) (12) (444) (55) (118) 44 (100) Όμιλος Εταιρεία 1/1 - 31/12/2020 1/1 - 31/12/2019 1/1 - 31/12/2020 1/1 - 31/12/2019 188 6.149 6.337 216 6.262 6.478 - 207 6.232 6.439 Όμιλος Εταιρεία 1/1 - 31/12/2020 1/1 - 31/12/2019 1/1 - 31/12/2020 1/1 - 31/12/2019 1 30 31 32 32 1 1 - 38 Υποχρεώσεις για παροχές μετά τη συνταξιοδότηση και λήξης εργασιακής σχέσης Συνταξιοδοτικές Αποζημιώσεις Η πλειονότητα των εταιρειών του Ομίλου οφείλουν από την νομοθεσία να προσφέρουν συνταξιοδοτικές αποζημιώσεις στους υπαλλήλους που αποχωρούν από την εργασία λόγω συνταξιοδότησης. Οι αποζημιώσεις πραγματοποιούνται με πληρωμή εφάπαξ ποσού το οποίο κατά κύριο λόγο υπολογίζεται με βάση τον τελευταίο μισθό και τα έτη προϋπηρεσίας και εξαρτώνται από την ισχύουσα δικαιοδοσία στην οποία υπάγεται η εκάστοτε εταιρεία και από την ειδικότητα του εργαζομένου (πχ. Το Ελληνικό Δίκαιο προβλέπει διαφορετική αποζημίωση για μισθωτούς, και δικηγόρους). Σε κάποιες περιπτώσεις, οι κανονισμοί του Ομίλου προβλέπουν επιπλέον παροχές για εργαζομένους, υψηλότερες των νόμιμων ελάχιστων. Ακολουθεί σύνοψη των καθορισμένων προγραμμάτων παροχών του Ομίλου: 1. Εφάπαξ συνταξιοδοτική αποζημίωση σύμφωνα με τους ελληνικούς νόμους Ν. 2112/1920 και Ν. 4093/2012 Η εφάπαξ συνταξιοδοτική αποζημίωση παρέχεται στην πλειονότητα των εργαζομένων στην Πειραιώς Financial Holdings, στην Τράπεζα Πειραιώς και στις Θυγατρικές Εσωτερικού σύμφωνα με τους κάτωθι όρους: 373 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Σε συμμόρφωση με τον Ν. 4046/2012 του Ελληνικού Δικαίου και την Απόφαση της Βουλής των Ελλήνων (6/28/2/2012), από τις 14 Φεβρουαρίου 2012, τα συμβόλαια των εργαζομένων που παύουν πριν την συμπλήρωση της συνταξιοδότησης ή καλύπτονται από ιδιαίτερες συνθήκες συνταξιοδότησης, θεωρούνται ως συμβόλαια αορίστου χρόνου και ως εκ τούτου ισχύουν οι προβλέψεις του Ν. 2112/1920, για συνταξιοδοτικές αποζημιώσεις. Στις 12 Νοεμβρίου 2012, ο Ν. 4093/2012 (Ε.Κ Α’222) μείωσε την νόμιμη αποζημίωση που είχε οριστεί από τον Ν. 2112/1920 σε περίπτωση αποπομπής εργαζομένου ή συνταξιοδότησης. Οι εργαζόμενοι οι οποίοι στις 12 Νοεμβρίου 2012 έχουν 16 συνεχή έτη προϋπηρεσίας στον ίδιο εργοδότη, δικαιούνται τη νόμιμη αποζημίωση για όλα τα έτη εργασίας έως την ημερομηνία αυτή. Για τους εργαζόμενους οι οποίοι στις 12 Νοεμβρίου 2012 έχουν προϋπηρεσία λιγότερη των 17 ετών στον ίδιο εργοδότη, η ανώτατη νόμιμη αποζημίωση είναι 12 πραγματικοί μισθοί. Και στις δύο προαναφερθείσες περιπτώσεις και σε περίπτωση κανονικής συνταξιοδότησης, οι εργαζόμενοι αν είναι επικουρικά ασφαλισμένοι, λαμβάνουν το 40% της νόμιμης αποζημίωσης όπως ορίζεται από τον Ν. 2112/1920 και το Ν. 4093/2012. Σε περίπτωση ανικανότητας – αναπηρίας πριν την ηλικία συνταξιοδότησης ή σε περίπτωση πρόωρης συνταξιοδότησης, δεν παρέχεται αποζημίωση. Για τους δικηγόρους, σύμφωνα με τον Ν. 4194/2013, σε περίπτωση κανονικής συνταξιοδότησης λαμβάνουν το 100% της νόμιμης αποζημίωσης. Σε περίπτωση οικειοθελούς αποχώρησης από την υπηρεσία για οποιοδήποτε λόγο η παροχή που δίνεται είναι: σε περίπτωση αποχώρησης έπειτα από 28 έτη εργασίας 100%, σε περίπτωση αποχώρησης έπειτα από 20 έτη εργασίας 66,67% και σε περίπτωση αποχώρησης έπειτα από 15 έτη εργασίας 50%. 2. Εφάπαξ Αποζημίωση σύμφωνα με την Συλλογική Σύμβαση της Τράπεζας Πειραιώς Η εφάπαξ αποζημίωση παρέχεται σε ορισμένους εργαζομένους της Τράπεζας Πειραιώς Α.Ε. και της Πειραιώς Financial Holdings Α.Ε. Το ποσό της αποζημίωσης είναι πληρωτέο στον εργαζόμενο όταν πληρούν τις προϋποθέσεις για πλήρη σύνταξη από το Ταμείο Κοινωνικής Ασφάλισης. Το ποσό της αποζημίωσης βασίζεται σε προκαθορισμένο αριθμό μισθών, για το 100% του μικτού μηνιαίου μισθού που ίσχυε τους 3 τελευταίους μήνες πριν την συνταξιοδότηση. Η εφάπαξ αποζημίωση δεν ισχύει στις περιπτώσεις θανάτου, ανικανότητας – αναπηρίας ή λήξης της συνεργασίας πριν την ηλικία συνταξιοδότησης. 3. Εφάπαξ Αποζημίωση σύμφωνα με Ατομικές Συμβάσεις των εργαζομένων της πρ. Τράπεζας Nat West Οι εργαζόμενοι από τη πρ. Nat West που προσλήφθηκαν πριν την 31η Δεκεμβρίου 1991 και εργάζονται στην Τράπεζα Πειραιώς, Α.Ε., με βάση τις ατομικές τους συμβάσεις, σε περίπτωση συνταξιοδότησης ή θανάτου, λαμβάνουν 100% της νόμιμης αποζημίωσης του Ν. 2112/1920 και Ν. 4093/2012 του Ελληνικού Δικαίου. 4. Εφάπαξ Αποζημίωση σύμφωνα με την Σύμβαση των Εργαζομένων της πρ. Τράπεζας Μακεδονίας Θράκης Η εφάπαξ αποζημίωση παρέχεται σε εργαζομένους της πρ. Μακεδονίας –Θράκης και εργάζονται στην Τράπεζα Πειραιώς, Α.Ε. σύμφωνα με Συλλογική Σύμβαση. Η εφάπαξ αποζημίωση είναι πληρωτέα στον εργαζόμενο όταν πληροί τις προϋποθέσεις για πλήρη σύνταξη από το Ταμείο Κοινωνικής Ασφάλισης. Η εφάπαξ αποζημίωση ισούται με το 100% της συνταξιοδοτικής παροχής σύμφωνα με τον πίνακα αποζημίωσης του Οργανισμού της πρ. Μακεδονίας-Θράκης. 5. Εφάπαξ Αποζημίωση για τα τέκνα πρ. Τράπεζας Μακεδονίας- Θράκης Η εφάπαξ αποζημίωση παρέχεται στα τέκνα των εργαζομένων της πρ. Τράπεζας Μακεδονίας –Θράκης, που εργάζονται στην 374 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Τράπεζα Πειραιώς, Α.Ε., βασιζόμενη με προκαθορισμένο τρόπο υπολογισμού, όταν το τέκνο γίνει 25 ετών ή και νωρίτερα βάσει ορισμένων συνθηκών. Σε περίπτωση θανάτου του τέκνου, το ποσό παρέχεται στον γονιό. Σε περίπτωση αποχώρησης του εργαζομένου από την Τράπεζα αποζημιώνεται η συνεισφορά του εργαζομένου, όχι της Τράπεζας χωρίς τόκους. Εάν η αποχώρηση οφείλεται σε συνταξιοδότηση, το πρόγραμμα μπορεί να συνεχιστεί και να χρηματοδοτηθεί από το ποσό της σύνταξης του πρ. εργαζομένου. Σε αυτή την περίπτωση η Τράπεζα συνεχίζει την συνεισφορά της. 6. Εφάπαξ Αποζημίωση σύμφωνα με το Ασφαλιστήριο Συμβόλαιο ορισμένων Μελών της Διοίκησης Η Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε. προσχώρησε σε Ασφαλιστήριο Συμβόλαιο για παροχή εφάπαξ αποζημίωσης στην λήξη της εργασιακής σχέσης, ορισμένων Μελών της Διοίκησης, βασισμένη σε προκαθορισμένο τρόπο υπολογισμού, σε όλες τις περιπτώσεις με την εξαίρεση της απάτης. Πειραιώς Financial Holdings Α.Ε. και Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings Η πρόβλεψη η οποία πραγματοποιείται, βασίζεται σε αναλογιστική μελέτη από ανεξάρτητο αναλογιστή με βάση τη μέθοδο της «προβεβλημένης πιστωτικής μονάδας υποχρέωσης», σύμφωνα με την οποία το κόστος για αποζημιώσεις λόγω συνταξιοδότησης προσωπικού επιβαρύνει την κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσης, με σκοπό να επιμεριστεί και να αναγνωριστεί το αναλογούν κόστος, στην περίοδο που οι εργαζόμενοι παρέχουν τις υπηρεσίες τους. Η αντίστοιχη υποχρέωση που εμφανίζεται στον Ισολογισμό υπολογίζεται ως η παρούσα αξία των ταμειακών ροών με βάση το επιτόκιο των εταιρικών ομολόγων υψηλής πιστοληπτικής διαβάθμισης, που έχουν ληκτότητα ανάλογη με αυτή της υποχρέωσης. Οι εργαζόμενοι της Εταιρείας δικαιούνται αποζημίωση λόγω εξόδου από την υπηρεσία, με βάση το χρόνο υπηρεσίας, τις αποδοχές και την κατάταξή τους. Οι παροχές των προγραμμάτων εθελούσιας εξόδου που καταβλήθηκαν στις χρήσεις 2020 και 2019 περιλαμβάνονται στις απεικονίσεις για τα μη χρηματοδοτούμενα προγράμματα. Στους παρακάτω πίνακες παρουσιάζονται τα ποσά που αναγνωρίστηκαν στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέση και στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων για τον Όμιλο και την Εταιρεία, κατανεμημένα σε χρηματοδοτούμενα και μη χρηματοδοτούμενα συνταξιοδοτικά προγράμματα: Ποσά που αναγνωρίζονται στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης Παροχές μετά τη συνταξιοδότηση - χρηματοδοτούμενες Παροχές μετά τη συνταξιοδότηση - μη χρηματοδοτούμενες Σύνολο 375 Όμιλος Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 31/12/2020 31/12/2019 6 137 143 5 125 130 - 5 120 125 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Ποσά που αναγνωρίζονται στην Καθαρή Θέση Όμιλος Εταιρεία 1/1 - 31/12/2020 1/1 - 31/12/2019 1/1 - 31/12/2020 1/1 - 31/12/2019 Χρηματοδοτούμενες Μη χρηματοδοτούμενες Προσαρμογές στις υποχρεώσεις από αλλαγή των υποθέσεων Εμπειρικές προσαρμογές στις υποχρεώσεις Συνολικό ποσό μη χρηματοδοτούμενων Σύνολο - - - - (7) (1) (8) (8) (7) (1) (8) (8) (7) (1) (8) (8) (7) (1) (8) (8) Κανένα ποσό δεν έχει αναγνωριστεί στα Ίδια Κεφάλαια και στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων τόσο για τον Όμιλο όσο και για την Εταιρεία για τη χρήση που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2020 και 2019 όσον αφορά χρηματοδοτούμενα συνταξιοδοτικά προγράμματα. Ποσά που αναγνωρίστηκαν στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων Όμιλος Εταιρεία 1/1 - 31/12/2020 1/1 - 31/12/2019 1/1 - 31/12/2020 1/1 - 31/12/2019 Παροχές μετά τη συνταξιοδότηση και λήξης εργασιακής σχέσης - μη χρηματοδοτούμενες Κόστος τρέχουσας υπηρεσίας Δαπάνη τόκου Αναγνώριση κόστους προϋπηρεσίας Κόστος περικοπών/διακανονισμών/τερματισμού υπηρεσίας Σύνολο παροχών μετά τη συνταξιοδότηση και λήξης εργασιακής σχέσης - μη χρηματοδοτούμενες 4 1 (1) 4 2 2 4 1 (1) 4 2 2 114 17 111 17 118 26 115 25 Α) Παροχές μετά τη συνταξιοδότηση - χρηματοδοτούμενες Η καθαρή υποχρέωση στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης αναλύεται ως εξής: Όμιλος Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 31/12/2020 31/12/2019 Παρούσα αξία υποχρεώσεων Εύλογη αξία περιουσιακών στοιχείων Σύνολο 8 (2) 8 (2) - 8 (2) 6 5 - 5 Στα χρηματοδοτούμενα προγράμματα η Εταιρεία ακολουθεί τις προτάσεις της ασφαλιστικής εταιρίας σε σχέση με το ύψος των εισφορών. Οι αναμενόμενες εισφορές της Εταιρείας προς τα χρηματοδοτούμενα προγράμματα καθορισμένων παροχών στο προσωπικό ανέρχονται σε € 0,3 εκατ. για το 2021. Σημειώνεται επίσης, ότι δεν υπάρχουν δεσμεύσεις από το νόμο σχετικά με το επίπεδο χρηματοδότησης των καθορισμένων παροχών στο προσωπικό λόγω εξόδου, από την υπηρεσία που παρέχει η Εταιρεία. 376 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Η κίνηση στην ακαθάριστη αξία της υποχρέωσης καθορισμένων παροχών αναλύεται ως εξής: Όμιλος Εταιρεια 1/1 - 31/12/2020 1/1 - 31/12/2019 1/1 - 31/12/2020 1/1 - 31/12/2019 Υπόλοιπο έναρξης Παροχές που καταβλήθηκαν από τα περιουσιακά στοιχεία Εισφορά στο νέο πιστωτικό ίδρυμα 8 - 80 (72) - 8 (8) 80 (72) - Υπόλοιπο λήξης 8 8 - 8 Η κίνηση στην εύλογη αξία των περιουσιακών στοιχείων για τον Όμιλο και την Εταιρεία αναλύεται ως εξής: Όμιλος Εταιρεία 1/1 - 31/12/2020 1/1 - 31/12/2019 1/1 - 31/12/2020 1/1 - 31/12/2019 Υπόλοιπο έναρξης Εισφορές εργοδότη Παροχές που καταβλήθηκαν από τα περιουσιακά στοιχεία Εισφορά στο νέο πιστωτικό ίδρυμα Υπόλοιπο λήξης 2 16 2 16 2 58 (72) 2 (2) - 58 (72) 2 Απόδοση περιουσιακών στοιχείων - - - - Τα περιουσιακά στοιχεία, τα οποία δεν είναι εισηγμένα, είναι επενδυμένα ως ακολούθως: Όμιλος Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 31/12/2020 31/12/2019 Αμοιβαία κεφάλαια Ομόλογα Καταθέσεις 83,1% 6,1% 83,2% 5,1% 83,1% 6,1% 83,2% 5,1% 10,8% 11,7% 10,8% 11,7% Παρακάτω αναλύεται η μεταβολή της καθαρής υποχρέωσης των χρηματοδοτούμενων παροχών μετά τη συνταξιοδότηση για τον Όμιλο και την Εταιρεία, κατανεμημένη σε έξοδα, εισφορές, παροχές και ποσά που αναγνωρίζονται στην καθαρή θέση: Όμιλος Εταιρεία 1/1 - 31/12/2020 1/1 - 31/12/2019 1/1 - 31/12/2020 1/1 - 31/12/2019 Υπόλοιπο έναρξης Εισφορές εργοδότη Εισφορά στο νέο πιστωτικό ίδρυμα Υπόλοιπο λήξης 5 6 64 (58) 5 B) Μη χρηματοδοτούμενες παροχές μετά τη συνταξιοδότηση και λήξεως εργασιακής σχέσης Τα ποσά που αναγνωρίζονται στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης αναλύονται ως εξής: 377 5 (6) - 64 (58) 5 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Όμιλος Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 31/12/2020 31/12/2019 Παρούσα αξία υποχρεώσεων 137 125 - 120 Υποχρέωση στον Ισολογισμό 137 125 - 120 Στο υπόλοιπο της υποχρέωσης την 31η Δεκεμβρίου 2020 περιλαμβάνεται ποσό € 21 εκατ., το οποίο αφορά σε παροχές λήξεως εργασιακής σχέσης. Η κίνηση στην παρούσα αξία της υποχρέωσης για τον Όμιλο και την Εταιρεία αναλύεται ως εξής: Όμιλος Εταιρεία 1/1 - 31/12/2020 1/1 - 31/12/2019 1/1 - 31/12/2020 1/1 - 31/12/2019 Υπόλοιπο έναρξης Κόστος τρέχουσας υπηρεσίας Δαπάνη τόκου Ζημία/(κέρδος) περικοπών/διακανονισμών/τερματισμού υπηρεσίας Κόστος προϋπηρεσίας κατά τη χρήση Παροχές που καταβλήθηκαν από τον εργοδότη Αναλογιστικά (κέρδη)/ ζημίες Εισφορά στο νέο πιστωτικό ίδρυμα Υπόλοιπο λήξης 125 4 1 129 4 2 120 4 1 124 4 2 114 (1) (113) 8 - 17 2 (38) 8 - 111 (1) (111) 8 (132) 17 2 (37) 8 - 137 125 1 120 Oi μεταβολές στην υποχρέωση η οποία είναι αναγνωρισμένη στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης για τον Όμιλο και την Εταιρεία, κατανεμημένες σε έξοδα, εισφορές, παροχές και ποσά που αναγνωρίζονται στην καθαρή θέση αναλύονται ως εξής: Όμιλος Εταιρεία 1/1 - 31/12/2020 1/1 - 31/12/2019 1/1 - 31/12/2020 1/1 - 31/12/2019 Υπόλοιπο έναρξης Σύνολο δαπάνης που αναγνωρίστηκε στο λογαριασμό αποτελεσμάτων Παροχές που καταβλήθηκαν από τον εργοδότη Ποσό που αναγνωρίστηκε στην καθαρή θέση Εισφορά στο νέο πιστωτικό ίδρυμα Υπόλοιπο λήξης 125 129 120 124 118 (113) 8 26 (38) 8 115 (111) 8 25 (37) 8 137 125 (132) - 120 Η αναμενόμενη σταθμισμένη μέση διάρκεια των υποχρεώσεων των προγραμμάτων καθορισμένων παροχών είναι 11,2 έτη για τον Όμιλο και την Εταιρεία. Οι αναλογιστικές παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν από τον Όμιλο και την Εταιρεία έχουν ως εξής: 378 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Όμιλος Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 31/12/2020 31/12/2019 Προεξοφλητικό Επιτόκιο Ρυθμός πληθωρισμού Αναμενόμενη Απόδοση Περιουσιακών Στοιχείων Μελλοντικές Αυξήσεις Μισθών 0,5% 1,0% 1,4% 1,4% 0,5% 1,0% 1,4% 1,4% EVK00, με βάση την ελβετική θνησιμότητα Πίνακας θνησιμότητας που χρησιμοποιήθηκε 0,5% 1,0% 1,4% 1,4% 0,5% 1,0% 1,4% 1,4% EVK00, με βάση την ελβετική θνησιμότητα Σύμφωνα με το αναθεωρημένο Δ.Λ.Π. 19, το επιτόκιο που χρησιμοποιήθηκε για τον υπολογισμό της αναμενόμενης απόδοσης των περιουσιακών στοιχείων, είναι το προεξοφλητικό επιτόκιο βάσει του οποίου υπολογίζεται η υποχρέωση για παροχές μετά την απασχόληση. Ανάλυση ευαισθησίας στις υποχρεώσεις καθορισμένων παροχών Η ανάλυση ευαισθησίας των σημαντικών παραδοχών της υποχρέωσης καθορισμένων παροχών στο προσωπικό λόγω εξόδου από την υπηρεσία είναι η ακόλουθη: Κύριες υποθέσεις Επιτόκιο προεξόφλησης Μελλοντική αύξηση αποδοχών Ρυθμός οικειοθελών αποχωρήσεων Επίδραση στη δεδουλευμένη υποχρέωση καθορισμένων παροχών (Όμιλος) Επίδραση στη δεδουλευμένη υποχρέωση καθορισμένων παροχών (Εταιρεία) Αλλαγή στην υπόθεση Αύξηση Μείωση Αλλαγή στην υπόθεση Αύξηση Μείωση +/-0,50% -5,4% 6,0% +/-0,50% -8,8% 9,8% +/-0,50% αύξηση/ μείωση κατά 50% 5,7% -5,2% 9,7% -8,8% -2,5% 2,8% +/-0,50% αύξηση/ μείωση κατά 50% -4,2% 4,6% Η ανωτέρω ανάλυση ευαισθησίας βασίζεται στη μεταβολή κάθε παραδοχής διατηρώντας όλες τις άλλες παραδοχές σταθερές. Σε ένα οικονομικό περιβάλλον όμως οι παραδοχές δεν είναι ανεξάρτητες μεταξύ τους και συνήθως επηρεάζονται συνολικά. Η μέθοδος που χρησιμοποιήθηκε για την ανάλυση της ευαισθησίας είναι η ίδια με τη μέθοδο που χρησιμοποιείται κατά τον υπολογισμό της υποχρέωσης που αναγνωρίζεται στην Ενοποιημένη Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης. Το τελικό κόστος των καθορισμένων παροχών εξαρτάται από την πραγματική μελλοντική εμπειρία σχετικά με τις πραγματικές αυξήσεις μισθών και από άλλους παράγοντες οι οποίοι επηρεάζουν το κόστος, όπως η κινητικότητα των εργαζομένων και οι νέες προσλήψεις. Ισχύοντα Προγράμματα Εισφορών Η συνολική εισφορά στα κρατικά ασφαλιστικά ταμεία, στα τρέχοντα κρατικά προγράμματα παροχών και στα ισχύοντα προγράμματα εισφορών για τον Όμιλο και την Εταιρεία για το 2020, ανήλθαν σε € 79 εκατ. και € 75 εκατ., αντίστοιχα (2019: € 92 εκατ. για τον Όμιλο και € 88 εκατ. για την Εταιρεία). Παρατίθεται σύνοψη των προγραμμάτων εισφορών του Ομίλου: 379 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 1. Εθνικό Συνταξιοδοτικό Πρόγραμμα και Εθνικό Πρόγραμμα Υγείας Πειραιώς Financial Holdings Α.Ε. και Θυγατρικών Εσωτερικού Το κύριο μετά-συνταξιοδοτικό πλάνο της Εταιρείας ορίζεται από συγκεκριμένες εισφορές που ορίζονται από το κρατικό ασφαλιστικό ταμείο ΕΦΚΑ. Η συνεισφορά του εργοδότη και των εργαζομένων στο μετα-συνταξιοδοτικό πρόγραμμα ορίζονται από τον νόμο και ισούνται σήμερα με 22,54% των μισθών των εργαζομένων για τον εργοδότη και 14,12% για τους μισθούς των εργαζομένων με το αντίστοιχο πλαφόν. Το Εθνικό Πρόγραμμα Υγείας προσφέρει οφέλη στους εργαζομένους πριν και έπειτα της συνταξιοδότησής τους καθώς και στα ασφαλισμένα μέλη της οικογένειάς τους. 2. Εθνικό Συνταξιοδοτικό Πρόγραμμα Τράπεζας Πειραιώς Α.Ε. Το κύριο μετά-συνταξιοδοτικό πλάνο της Τράπεζας ορίζεται από συγκεκριμένες εισφορές που ορίζονται από το κρατικό ασφαλιστικό ταμείο ΕΦΚΑ. Η συνεισφορά του εργοδότη και των εργαζομένων στο μετα-συνταξιοδοτικό πρόγραμμα ορίζονται από τον νόμο και ισούνται σήμερα με 17,99% των μισθών των εργαζομένων για τον εργοδότη και 11,57% για τους μισθούς των εργαζομένων με το αντίστοιχο πλαφόν. 3. Εθνικό Πρόγραμμα Υγείας Τράπεζας Πειραιώς Η προκαθορισμένη συνεισφορά στο Εθνικό Σύστημα Υγείας ανέρχεται στο 4,55% του μισθού του εργαζομένου. Η συνεισφορά του εργαζομένου ανέρχεται στο 2,55% του μισθού του. Ανάλογες εισφορές πληρώνονται για τα ασφαλισμένα μέλη των οικογενειών των ασφαλισμένων (όπως ο/η σύζυγος που δεν εργάζεται και τα τέκνα) και αυξάνονται στην περίπτωση που ο/η σύζυγος εργάζονται ή στην περίπτωση που μέλη της οικογένειας είναι επίσης ασφαλισμένα. Η συνεισφορά των συνταξιοδοτημένων εργαζομένων αντιστοιχεί σε ποσοστό της σύνταξής τους, ενώ επιπλέον εισφορές υφίστανται για επιπλέον ασφαλισμένα μέλη της οικογένειας. Το Εθνικό Πρόγραμμα Υγείας προσφέρει οφέλη στους εργαζομένους πριν και έπειτα της συνταξιοδότησής τους καθώς και στα ασφαλισμένα μέλη της οικογένειάς τους. 4. Ιδιωτικό Συνταξιοδοτικό Πρόγραμμα Τράπεζας Πειραιώς Α.Ε. και Πειραιώς Financial Holdings H Τράπεζα Πειραιώς ίδρυσε τον Νοέμβρη του 2020 το Ταμείο Επαγγελματικής Ασφάλισης (ΤΕΑ) του Ομίλου Τράπεζας Πειραιώς, ως Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα το οποίο αποσκοπεί στην παροχή συμπληρωματικής ασφαλιστικής προστασίας στα μέλη του, πέραν της παρεχόμενης από την κύρια και επικουρική. Με την ίδρυση του ΤΕΑ δημιουργήθηκε ένα ενιαίο ταμείο από το οποίο όλοι οι εργαζόμενοι θα λάβουν συμπληρωματικό εφάπαξ, βελτιώνοντας τις συνθήκες συνταξιοδότησής τους. Η συμμετοχή των εργαζομένων είναι οικειοθελής ενώ προαιρετική είναι η εισφορά των εργαζομένων, η οποία δύναται να είναι μηδενική ή και να ανέλθει ως το 20% του μεικτού μηνιαίου μισθού. Η Τράπεζα και η Πειραιώς Financial Holdings ως εργοδότης καταβάλλει στον ατομικό λογαριασμό του εργαζομένου επιπλέον 2% επί του μηνιαίου μικτού μισθού για 14 μήνες σε ετήσια βάση, με ισχύ από την ημερομηνία εγγραφής του στο ΤΕΑ και χωρίς υποχρέωση για εισφορά από τον ίδιο. 5. Ιδιωτικά Ασφαλιστικά Προγράμματα Εισφορών για τέκνα εργαζομένων Ομίλου Η Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε. και η Πειραιώς Financial Holdings Α.Ε. προσφέρουν τρία προγράμματα ορισμένων εισφορών στα τέκνα των εργαζομένων τους, αναλόγως της Τράπεζας από την οποία προέρχονται. Τα τρία προγράμματα έχουν τους ίδιους όρους και τα ίδια προαπαιτούμενα. 380 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Το συνολικό ποσό που συγκεντρώθηκε κατά την διάρκεια της ασφάλισης του εργαζομένου (εισφορές εργοδότη, εργαζομένου και τόκοι) παρέχεται ως εφάπαξ ποσό είτε στο ίδιο το τέκνο (αν πληρούνται κάποιοι όροι όπως γάμος, εργασία, 25ο έτος και θάνατος τους εργαζομένου γονέα, κλπ.) είτε στον εργαζόμενο γονέα στις περιπτώσεις της αποχώρησης από τον εργοδότη λόγω συνταξιοδότησης, της συμμετοχής σε πρόγραμμα εθελουσίας, είτε στην περίπτωση μερικής-ολικής ανικανότητας και θανάτου του ασφαλιζομένου τέκνου. Στην περίπτωση παραίτησης του εργαζομένου, λαμβάνει το ποσό των εισφορών του και τους τόκους. 6. Ιδιωτικά Προγράμματα Υγείας Τράπεζας Πειραιώς Α.Ε. και Πειραιώς Financial Holdings Α.Ε. Επιπλέον, η Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε. και η Πειραιώς Financial Holdings Α.Ε. προσφέρουν στους εργαζομένους και στις οικογένειές τους (σύζυγος και τέκνα με όρια ηλικίας) Ασφαλιστικό Πρόγραμμα Ζωής & Υγείας. Περιλαμβάνει ασφάλεια ζωής του εργαζομένου, αποζημίωση σε περίπτωση μερικής ή ολικής ανικανότητας του εργαζομένου λόγω ατυχήματος ή σοβαρής ασθένειας, νοσοκομειακή και εξωνοσοκομειακή περίθαλψη για τον εργαζόμενο και τους ασφαλισμένους της οικογένειάς του, επίδομα επέμβασης/ παραμονής στο νοσοκομείο, επίδομα τοκετού και check up. Η Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε. και η Πειραιώς Financial Holdings Α.Ε. καταβάλλουν συγκεκριμένα μηνιαία ασφάλιστρα στην ασφαλιστική εταιρεία για τα θέματα υγείας του εργαζομένου και των ασφαλισμένων μελών και ποσοστό του μισθού για τις παροχές ζωής και την ασφάλεια ανικανότητας – αναπηρίας. Σε περίπτωση συμμετοχής στο Πρόγραμμα συζύγου ή τέκνου που δεν είναι ασφαλισμένοι σε Κρατικό φορέα ως προστατευόμενα μέλη του εργαζομένου, τότε η ιδιωτική ασφάλεια καλύπτει την νοσοκομειακή και εξωνοσοκομειακή περίθαλψη και ο εργαζόμενος πληρώνει ένα ορισμένο ποσό μηνιαίως το οποίο αφαιρείται από τη μισθοδοσία του αντίστοιχα. 7. Συνταξιοδοτικά Προγράμματα Καθορισμένων Εισφορών για τις θυγατρικές Εσωτερικού Οι εταιρείες Πειραιώς Leasing Χρηματοδοτικές Μισθώσεις Α.Ε., Πειραιώς Χρηματοδοτικές Μισθώσεις Α.Ε., ΕΤΒΑ ΒΙ.ΠΕ. Α.Ε. και Πειραιώς Agency Solutions M.Α.Ε. (πρώην A.C.T. B.A.S. A.E.) προσφέρουν στους εργαζομένους συνταξιοδοτικά προγράμματα. Σύμφωνα με τις πρόνοιες των συμβολαίων, ο εργαζόμενος λαμβάνει ποσό ίσο με το συνολικό ποσό που συγκεντρώθηκε κατά την συμμετοχή του/της στο πρόγραμμα, εξαρτώμενο από τα έτη της συμμετοχής σε αυτό. Καταβάλλονται επίσης μηνιαίες εισφορές από τον εργαζόμενο και τον εργοδότη ως ποσοστό του μικτού μηνιαίου μισθού. H Πειραιώς Asset Management Μ.Α.Ε.Δ.Α.Κ. εντάχθηκε στο Ταμείο Επαγγελματικής Ασφάλισης (ΤΕΑ) Ομίλου Πειραιώς που ιδρύθηκε τον Νοέμβριο 2020 και προσέφερε στους εργαζομένους της τη δυνατότητα να ασφαλιστούν σε αυτό. Η συμμετοχή των εργαζομένων είναι οικειοθελής ενώ προαιρετική είναι η εισφορά των εργαζομένων, η οποία δύναται να είναι μηδενική ή και να φθάσει ως το 20% του μεικτού μηνιαίου μισθού. Η Τράπεζα ως εργοδότης καταβάλλει στον ατομικό λογαριασμό του εργαζομένου επιπλέον 2% επί του μηνιαίου μικτού μισθού για 14 μήνες σε ετήσια βάση, 8. Συνταξιοδοτικά Προγράμματα Καθορισμένων Εισφορών για τα καταστήματα και τις θυγατρικές Εξωτερικού Για δυο (2) θυγατρικές του Ομίλου που εδρεύουν στην Κύπρο την Φιλοκτηματική Δημόσια Ltd. και Φιλοκτηματική Εργοληπτική Ltd. που εδρεύουν στην Κύπρο, ο εργοδότης και οι υπάλληλοι συνεισφέρουν στο Κυβερνητικό Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων με βάση τους μισθούς των υπαλλήλων. Επιπρόσθετα, οι θυγατρικές αυτές υπόκεινται σε σχέδιο καθορισμένων συνεισφορών, ενώ τα περιουσιακά στοιχεία τους τηρούνται σε ξεχωριστό ταμείο υπό τη διαχείριση επιτροπής. Το εν λόγω σχήμα χρηματοδοτείται με πληρωμές από τις θυγατρικές του Ομίλου και τους υπαλλήλους. 9. Αποταμιευτικά Ιδιωτικά Προγράμματα Τέκνων Ελληνικών Θυγατρικών Η εταιρεία Πειραιώς Agency Solutions M.Α.Ε. (πρώην A.C.T. B.A.S. A.E.) προσφέρει προγράμματα καθορισμένων εισφορών στα τέκνα των εργαζομένων που έχουν τους ίδιους όρους και τις ίδιες προϋποθέσεις. 381 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Το συνολικό ποσό που συγκεντρώνεται την περίοδο της ασφάλισης (εισφορές υπαλλήλου και Εταιρείας επιπλέον τόκων) παρέχεται σε μορφή εφάπαξ ποσού είτε στο ίδιο το τέκνο, αν πληρούνται κάποιες προδιαγραφές όπως γάμος του τέκνου, εργασία, 25ο έτος ηλικίας και θάνατος του γονέα-εργαζομένου είτε στον γονέα-εργαζόμενο σε περιπτώσεις όπως η αποχώρηση από την Εταιρεία λόγω συνταξιοδότησης, παραίτησης, συμμετοχής σε πρόγραμμα εθελουσίας εξόδου, μερική ή ολική ανικανότητα και θάνατος του ασφαλιζομένου τέκνου. 10. Ιδιωτικά Προγράμματα Υγείας Θυγατρικών Εσωτερικού Οι εταιρείες Πειραιώς Leasing Χρηματοδοτικές Μισθώσεις Α.Ε., Πειραιώς Χρηματοδοτικές Μισθώσεις Α.Ε., ETBA BΙ.ΠΕ Α.Ε., Πειραιώς Real Estate Μ.Α.Ε., Πειραιώς Agency Solutions M.Α.Ε. (πρώην A.C.T. B.A.S. A.E.), Πειραιώς Direct Solutions Μ.Α.Ε., Πειραιώς Factoring Μ.Α.Ε., Πειραιώς Ανώνυμη Εταιρεία Παροχής Επενδυτικών Υπηρεσιών, Πειραιώς Asset Management Μ.Α.Ε.Δ.Α.Κ., Πειραιώς Capital Management Α.Ε, Piraeus Jeremie Technology Catalyst Management A.E. και Πολιτιστικό Ίδρυμα Ομίλου Πειραιώς, προσφέρουν στους εργαζομένους ομαδικά προγράμματα υγείας τα οποία περιλαμβάνουν ασφάλεια ζωής, αποζημίωση σε περίπτωση μόνιμης και ολικής ανικανότητας λόγω ατυχήματος ή σοβαρής ασθένειας, νοσοκομειακή και εξωνοσοκομειακή περίθαλψη για τον εργαζόμενο και τα εξαρτώμενα μέλη, επίδομα για χειρουργικές επεμβάσεις και επίδομα τοκετού. Οι θυγατρικές πληρώνουν μηνιαία ή ετήσια ασφάλιστρα στις ασφαλιστικές εταιρείες. Για την κάλυψη της νοσοκομειακής και εξωνοσοκομειακής περίθαλψης των προστατευόμενων μελών (σύζυγος, τέκνα), στις εταιρείες Πειραιώς Leasing Χρηματοδοτικές Μισθώσεις Α.Ε., Πειραιώς Χρηματοδοτικές Μισθώσεις Α.Ε., Πειραιώς Agency Solutions M.Α.Ε. (πρώην A.C.T. B.A.S. A.E.), Πειραιώς Factoring Μ.Α.Ε., Πειραιώς Ανώνυμη Εταιρεία Παροχής Επενδυτικών Υπηρεσιών, Πειραιώς Asset Management Μ.Α.Ε.Δ.Α.Κ. και Πολιτιστικό Ίδρυμα Ομίλου Πειραιώς, τα ασφάλιστρα επίσης πληρώνονται από τις θυγατρικές. Στις περιπτώσεις των ΕΤΒΑ ΒΙ.ΠΕ. Α.Ε. και Πειραιώς Real Estate Μ.Α.Ε. ο εργαζόμενος πληρώνει μηνιαία ασφάλιστρα ανά ασφαλιζόμενο μέλος, ποσό το οποίο κρατείται από τον μηνιαίο μισθό. Για τις εταιρείες Πειραιώς Direct Solutions Μ.Α.Ε., Πειραιώς Capital Management Α.Ε. και Piraeus Jeremie Technology Catalyst Management Α.Ε., σε περίπτωση που ο/η ασφαλιζόμενος σύζυγος και τέκνα δεν είναι προστατευόμενα μέλη στην κρατική ασφάλεια υγείας, τότε ο εργαζόμενος πληρώνει μηνιαία ένα ορισμένο ποσό ανά ασφαλισμένο άτομο το οποίο αφαιρείται από τον μισθό του. 11. Ιδιωτικά Προγράμματα Υγείας για Καταστήματα και Θυγατρικές Εξωτερικού Η Varna Asset Management EOOD προσφέρει ομαδικό πρόγραμμα υγείας για νοσοκομειακή και εξωνοσοκομειακή περίθαλψη. Τα ασφάλιστρα πληρώνονται σε μηνιαία βάση. Ο εργαζόμενος πληρώνει το ασφάλιστρο για τα μέλη της οικογένειάς του που επιθυμεί να ασφαλίσει. (τέκνα, σύζυγοι και γονείς). Οι JSC Piraeus Bank ICB, Sοlum Entreprise LLC και Akinita Ukraine LLC στην Ουκρανία προσφέρουν στους εργαζομένους ομαδικά ασφαλιστήρια υγείας για νοσοκομειακή και εξωνοσοκομειακή περίθαλψη. Τα ασφάλιστρα πληρώνονται ανά τρίμηνο. Η Pireaus Leasing Romania S.A. στην Ρουμανία προσφέρει ένα Checkup (σε ετήσια βάση ή και πιο συχνά κάτω από συγκεκριμένες συνθήκες πχ. Μακρόχρονη άδεια εργαζομένου λόγω ασθενείας) μόνο στους εργαζομένους, χωρίς να υφίσταται σύμβαση με ασφαλιστική. 382 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Η Φιλοκτηματική Δημόσια Ltd και η Philoktimatiki Ergoliptiki Ltd στην Κύπρο προσφέρουν ομαδικό πρόγραμμα υγείας στους εργαζομένους το οποίο περιλαμβάνει ασφάλεια ζωής, αποζημίωση σε περίπτωση μόνιμης και ολικής ανικανότητας λόγω ατυχήματος ή σοβαρής ασθένειας, νοσοκομειακή και εξωνοσοκομειακή περίθαλψη για τον εργαζόμενο και τα εξαρτώμενα μέλη. Τα ασφάλιστρα πληρώνονται σε μηνιαία βάση από τους εργαζομένους και τις θυγατρικές. 39 Μισθώσεις Ο παρακάτω πίνακας παρουσιάζει τις συμβατικές μη προεξοφλημένες ταμειακές ροές των συνολικών υποχρεώσεων μίσθωσης. Ο Όμιλος και η Εταιρεία έχουν επιλέξει να εξαιρέσουν την αναγνώριση για βραχυπρόθεσμες μισθώσεις, και συνεπώς, η ανάλυση που ακολουθεί δεν περιλαμβάνει μισθώσεις με υπολειμματική διάρκεια μικρότερη των 12 μηνών. Όμιλος Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 31/12/2020 31/12/2019 Έως 1 έτος 29 84 31 88 - 37 49 - 53 150 168 - 162 Από 1 έως 5 έτη Άνω των 5 ετών Σύνολο μη προεξοφλημένων υποχρεώσεων 27 82 Στις 31 Δεκεμβρίου 2020, η παρούσα αξία των υποχρεώσεων από μισθώσεις ανέρχεται σε € 128 εκατ. για τον Όμιλο (31 Δεκεμβρίου 2019: € 139 εκατ.) και δεν υπάρχουν σχετικές υποχρεώσεις για την Εταιρεία (31 Δεκεμβρίου 2019: € 146 εκατ.). Οι υποχρεώσεις από μισθώσεις περιλαμβάνονται στο κονδύλι «Λοιπές υποχρεώσεις». α. Υποχρεώσεις από μισθώσεις Ποσά που αναγνωρίστηκαν στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων – Εκμισθωμένα Ιδιοχρησιμοποιούμενα Πάγια Όμιλος Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 31/12/2020 31/12/2019 Τόκοι μισθώσεων Αποσβέσεις εκμισθωμένων ενσώματων παγίων στοιχείων 2 24 3 25 3 26 4 27 Εξοδα σχετιζόμενα με βραχυχρόνιες μισθώσεις 17 16 17 15 383 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 β. Απαιτήσεις από μισθώσεις Ακαθάριστες Επενδύσεις σε χρημ/κές μισθώσεις Όμιλος Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 31/12/2020 31/12/2019 Έως 1 έτος 510 529 - 25 Από 1 έως 5 έτη Άνω των 5 ετών Σύνολο μη εισπραχθεισών απαιτήσεων από μισθώσεις Μείον: Μη δουλευμένα χρηματοοικονομικά έσοδα 312 722 1.544 164 317 800 1.646 182 - 4 4 33 2 Καθαρή επένδυση σε μισθώσεις 1.381 1.464 - 31 Απαιτήσεις από Λειτουργικές Μισθώσεις Όμιλος Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 31/12/2020 31/12/2019 Έως 1 έτος Από 1 έως 5 έτη Μετά από 5 έτη 36 134 50 38 142 81 - 13 57 26 Σύνολο μη εισπραχθεισών απαιτήσεων από μισθώσεις 221 261 - 96 40 Ενδεχόμενες υποχρεώσεις, εξασφαλίσεις, μεταφορές χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων και δεσμεύσεις 40.1 Νομικά θέματα Υπάρχουν ορισμένες εκκρεμείς απαιτήσεις και δικαστικές αγωγές κατά του Ομίλου και της Εταιρείας, στα πλαίσια της συνήθους επιχειρηματικής δραστηριότητας. Για τις περιπτώσεις για τις οποίες δεν έχει αναγνωριστεί πρόβλεψη, η Διοίκηση δεν είναι σε θέση να εκτιμήσει την πιθανή ζημία καθώς: α) οι αγωγές είτε βρίσκονται σε αρχικό στάδιο είτε μπορεί να διαρκέσουν αρκετά χρόνια χωρίς κάποια βεβαιότητα σχετικά με την πιθανότητα και την έκταση της τελικής έκβασης, ή β) υπάρχουν σημαντικά νομικά ζητήματα σε εκκρεμότητα που πρέπει να επιλυθούν τα οποία θα επέφεραν σημαντική μεταβολή στην αξιολόγηση. Ωστόσο, με βάση την κρίση της Διοίκησης και τη γνωμοδότηση των Νομικών Υπηρεσιών του Ομίλου και της Εταιρείας, η οριστική διευθέτηση των εν λόγω υποθέσεων δεν αναμένεται να έχει σημαντική επίπτωση στις Ετήσιες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις. Το ποσό των προβλέψεων που σχετίζονται με επίδικες απαιτήσεις ανέρχεται κατά την 31η Δεκεμβρίου 2020 σε € 30 εκατ. για τον Όμιλο και € 0 εκατ. για την Εταιρεία αντίστοιχα (31 Δεκεμβρίου 2019: € 32 εκατ. και € 26 για τον Όμιλο και την Εταιρεία αντίστοιχα), που αντιπροσωπεύει την καλύτερη εκτίμηση της Διοίκησης σχετικά με την πιθανή ζημία που θα προκύψει κατά την οριστικοποίηση αυτών των εκκρεμών νομικών υποθέσεων. 40.2 Εκκρεμείς φορολογικοί έλεγχοι Η Εταιρεία έχει ελεγχθεί από τις φορολογικές αρχές μέχρι και τη χρήση του 2010. 384 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Για τις χρήσεις 2011 – 2016, απαιτήθηκαν φορολογικοί έλεγχοι για την Εταιρεία, και για όλες τις Ελληνικές Ανώνυμες Εταιρείες. Οι εν λόγω φορολογικοί έλεγχοι διενεργήθηκαν από τους ορκωτούς ελεγκτές υπό τον Ν.2190/1920, σύμφωνα με το άρθρο 82 του Ν.2238/1994 και το άρθρο 65Α του Ν.4174/2013, όπως ίσχυαν. Από τη χρήση 2016 και μετά η έκδοση της έκθεσης φορολογικής συμμόρφωσης έγινε προαιρετική, ωστόσο, η Διοίκηση επέλεξε για την Εταιρεία και τις ελληνικές θυγατρικές εταιρείες του Ομίλου να συνεχίσουν τη λήψη της έκθεσης φορολογικής συμμόρφωσης από τους ορκωτούς ελεγκτές. Η φορολογική αρχή διατηρεί το δικαίωμα να προχωρήσει σε φορολογικό έλεγχο εντός του θεσπισθέντος πλαισίου, όπως αυτό ορίζεται στο άρθρο 36 του Ν.4174/2013, όπως ισχύει επί του παρόντος. Οι χρήσεις 2011 και 2012, έχουν ελεγχθεί φορολογικά από την εταιρεία PricewaterhouseCoopers A.E., σύμφωνα με το άρθρο 82 παρ. 5 του Ν.2238/1994 όπως ίσχυε, και έχει εκδοθεί έκθεση φορολογικής συμμόρφωσης χωρίς επιφύλαξη και ευρήματα. Ο φορολογικός έλεγχος για την χρήση 2013 έχει ολοκληρωθεί από την PricewaterhouseCoopers A.E. και η σχετική έκθεση φορολογικής συμμόρφωσης έχει εκδοθεί και υποβληθεί στο Υπουργείο Οικονομικών, διατυπώνεται δε, θέμα έμφασης, αναφορικά με τις διατάξεις που εφαρμόστηκαν για την φορολογική αντιμετώπιση των αποκτηθέντων στοιχείων ενεργητικού και παθητικού ελληνικών υποκαταστημάτων πιστωτικών ιδρυμάτων με έδρα σε άλλο κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με βάση τις οποίες στοιχειοθετείται η απαλλαγή από φορολογικές επιβαρύνσεις. Για τις χρήσεις 2014,2015 και 2016 έχει ολοκληρωθεί ο φορολογικός έλεγχος από την PricewaterhouseCoopers A.E. και έχει εκδοθεί η έκθεση φορολογικής συμμόρφωσης χωρίς να διατυπώνεται επιφύλαξη και ευρήματα. Για τις χρήσεις 2017,2018 και 2019 ο φορολογικός έλεγχος έχει ολοκληρωθεί από την Deloitte A.E. και έχει εκδοθεί η έκθεση φορολογικής συμμόρφωσης χωρίς να διατυπώνεται επιφύλαξη και ευρήματα. Όσον αφορά στις ημεδαπές θυγατρικές του Ομίλου, για τις οποίες η Διοίκηση έχει επιλέξει προαιρετικά να αποκτήσει τις εκθέσεις φορολογικής συμμόρφωσης σύμφωνα με το άρθρο 65Α του Ν.4174/2013, οι φορολογικοί έλεγχοι των εταιρειών αυτών για τη χρήση 2019 έχουν ολοκληρωθεί και έχουν εκδοθεί οι αντίστοιχες εκθέσεις φορολογικής συμμόρφωσης. Ο φορολογικός έλεγχος της χρήσης 2020, για την Εταιρεία και τις ημεδαπές θυγατρικές του Ομίλου, διενεργείται από την Deloitte A.E. και δεν αναμένονται ουσιαστικά ευρήματα που να επηρεάζουν τις Ετήσιες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις. Οι ανέλεγκτες χρήσεις των θυγατρικών, συγγενών εταιρειών και κοινοπραξιών του Ομίλου παρατίθενται στη Σημείωση 24 και ως εκ τούτου, οι φορολογικές τους υποχρεώσεις για τις χρήσεις αυτές δεν έχουν καταστεί οριστικές. Οι φορολογικές αρχές δεν έχουν ελέγξει το σύνολο των φορολογικών χρήσεων των θυγατρικών εταιρειών του Ομίλου, συνεπώς οι φορολογικές τους υποχρεώσεις για τις χρήσεις αυτές δεν μπορούν να θεωρηθούν οριστικές. Πρόσθετοι φόροι και προσαυξήσεις μπορούν να επιβληθούν κατά τον φορολογικό έλεγχο των ανέλεγκτων χρήσεων, ωστόσο δεν αναμένεται να έχει ουσιώδη επίπτωση στις Ετήσιες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις του Ομίλου και της Εταιρείας. 40.3 Πιστωτικές δεσμεύσεις Ο Όμιλος και η Εταιρεία, στο πλαίσιο των συνήθων χρηματοδοτικών δραστηριοτήτων τους, συνάπτουν συμβατικές πιστωτικές δεσμεύσεις με τους πελάτες τους προκειμένου να εξυπηρετήσουν τις χρηματοδοτικές τους ανάγκες ή υποχρεώσεις. Οι συμβατικές δεσμεύσεις, λόγω της φύσης τους, αντιμετωπίζονται ως στοιχεία εκτός ισολογισμού. Οι πιστωτικές δεσμεύσεις αφορούν εγγυητικές επιστολές, ενέγγυες πιστώσεις και εγκεκριμένες αλλά μη εκταμιευθείσες πιστωτικές διευκολύνσεις. Γενικά οι εγγυητικές επιστολές και ενέγγυες πιστώσεις διασφαλίζουν την πληρωμή σε τρίτο μέρος για εμπορικές συναλλαγές ενός πελάτη ή εγγυώνται την καλή εκτέλεση μιας συμφωνίας ενός πελάτη σε τρίτο εμπλεκόμενο. Οι μη ανακληθείσες 385 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 αχρησιμοποίητες πιστωτικές δεσμεύσεις είναι συμφωνίες χορηγήσεων που προϋποθέτουν τη μη αθέτηση των αναγραφόμενων όρων της συμφωνίας από τον πελάτη. Ο Όμιλος και η Εταιρεία αναγνωρίζοντας τον εγγενή πιστωτικό κίνδυνο αυτών των πιστωτικών δεσμεύσεων, εφαρμόζουν την ίδια Πιστοδοτική Πολιτική, τις ίδιες εγκριτικές διαδικασίες και ελέγχους όπως αυτά εφαρμόζονται στα Δάνεια και τις απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος. Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2020 και 2019 ο Όμιλος και η Εταιρεία έχουν αναλάβει τις ακόλουθες κεφαλαιακές δεσμεύσεις: Όμιλος Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 31/12/2020 31/12/2019 Εγγυητικές επιστολές Ενέγγυες Πιστώσεις Μη ανακλητά αχρησιμοποίητα πιστωτικά όρια Συνολικές δεσμεύσεις 3.314 40 728 4.082 3.022 25 405 3.452 7 7 3.235 23 461 3.719 Τα μη ανακλητά αχρησιμοποίητα πιστωτικά όρια προσμετρώνται στον υπολογισμό του Σταθμισμένου Ενεργητικού (Risk Weighted Assets) για σκοπούς κεφαλαιακής επάρκειας υπό τους εν ισχύ κεφαλαιακούς κανόνες. Αναμενόμενη πιστωτική ζημία υπολογίζεται για τα μη ανακλητά αχρησιμοποίητα πιστωτικά όρια καθώς και για τις ενέγγυες πιστώσεις και εγγυητικές επιστολές. Όμιλος 31/12/2020 Εγγυητικές επιστολές - Εσωτερική διαβάθμιση Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI 2.626 - - - 2.626 5 2.621 220 - - - 220 3 217 Προσωρινή καθυστέρηση - 147 - - 147 1 146 Σε αθέτηση - - 321 - 321 98 223 2.846 147 321 - 3.314 108 3.207 Σύνολο Προβλέψεις Υπόλοιπο Ισχυρή Προτεινόμενη Σύνολο Όμιλος 31/12/2019 Ισχυρή Προτεινόμενη Προσωρινή καθυστέρηση Σε αθέτηση Σύνολο 386 Σύνολο Προβλέψεις Υπόλοιπο Εγγυητικές επιστολές - Εσωτερική διαβάθμιση Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI 2.381 - - - 2.381 4 2.376 261 - - - 261 6 255 - 76 - - 76 3 74 2.642 76 304 304 - 304 3.022 101 114 203 2.909 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Όμιλος 31/12/2020 Εγγυητικές επιστολές - Κίνηση ονομαστικής αξίας Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο Λογιστική αξία (προ προβλέψεων) την 1/1/2020 2.642 76 305 - 3.022 Νέα στοιχεία εκτός ισολογισμού δημιουργημένα ή αποκτηθέντα 1.392 17 53 - 1.463 (1.060) (41) (64) - (1.166) (4) (1) - - (5) (193) 193 - - - Αποπληρωμές/ λήξεις στοιχείων εκτός ισολογισμού Αποαναγνωρισμένα στοιχεία εκτός ισολογισμού(εξαιρουμένων των διαγραφών) Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 2 Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 3 (34) - 34 - - Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 1 105 (105) - - - Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 3 - (1) 1 - - Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 2 2.846 8 147 (8) 321 - 3.314 Την 31/12/2020 Όμιλος 31/12/2019 Εγγυητικές επιστολές - Κίνηση ονομαστικής αξίας Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο Λογιστική αξία (προ προβλέψεων) την 1/1/2019 2.388 75 325 - 2.788 Νέα στοιχεία εκτός ισολογισμού δημιουργημένα ή αποκτηθέντα 1.021 16 58 - 1.095 Αποπληρωμές/ λήξεις στοιχείων εκτός ισολογισμού Αποαναγνωρισμένα στοιχεία εκτός ισολογισμού(εξαιρουμένων των διαγραφών) Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 2 (770) (11) (74) - (855) (6) - - - (6) (3) 3 - - - Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 3 (4) - 4 - - Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 1 8 (8) - - - Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 1 7 - (7) - - Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 2 2.642 1 76 (1) 305 - 3.022 Την 31/12/2019 Όμιλος 31/12/2020 Εγγυητικές επιστολές - Κίνηση πρόβλεψης Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο Πρόβλεψη αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών την 1/1/2020 10 3 101 - 114 Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 2 (2) 2 - - - Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 1 2 (2) - - Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 2 Ζημίες/ (αναστροφές) απομείωσης για τη χρήση (κατάσταση αποτελεσμάτων) Την 31/12/2020 - 2 (2) - - (2) 8 (3) 1 (1) 98 - (6) 108 387 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Όμιλος Εγγυητικές επιστολές - Κίνηση πρόβλεψης 31/12/2019 Στάδιο 1 Πρόβλεψη αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών την 1/1/2019 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο 105 - 119 - - 12 3 Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 1 1 (1) Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 2 Ζημίες/ (αναστροφές) απομείωσης για τη χρήση (κατάσταση αποτελεσμάτων) - 6 (6) - - (2) (5) 2 - (6) Την 31/12/2019 10 3 101 - 114 Σύνολο Προβλέψεις Υπόλοιπο Εταιρεία 31/12/2019 Εγγυητικές επιστολές - Εσωτερική διαβάθμιση Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI 2.502 - - - 2.502 4 2.498 352 - - - 352 6 346 Προσωρινή καθυστέρηση - 76 - - 76 3 74 Σε αθέτηση - - 305 - 305 101 203 2.854 76 305 - 3.235 114 3.121 Ισχυρή Προτεινόμενη Σύνολο Εταιρεία 31/12/2020 Λογιστική αξία (προ προβλέψεων) την 1/1/2020 Νέα στοιχεία εκτός ισολογισμού δημιουργημένα ή αποκτηθέντα Αποπληρωμές/ λήξεις στοιχείων εκτός ισολογισμού Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 2 Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 3 Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 1 Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 3 Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 2 Εισφορά στο νέο πιστωτικό ίδρυμα Την 31/12/2020 Εταιρεία 31/12/2019 Λογιστική αξία (προ προβλέψεων) την 1/1/2019 Νέα στοιχεία εκτός ισολογισμού δημιουργημένα ή αποκτηθέντα Αποπληρωμές/ λήξεις στοιχείων εκτός ισολογισμού Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 2 Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 3 Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 1 Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 1 Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 2 Την 31/12/2019 388 Εγγυητικές επιστολές - Κίνηση ονομαστικής αξίας Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο 2.854 1.402 (1.075) (274) (34) 105 (2.977) - 76 17 (41) 274 (105) (1) 8 (229) - 305 53 (64) 34 1 (8) (321) - - 3.235 1.473 (1.180) (3.527) - Εγγυητικές επιστολές - Κίνηση ονομαστικής αξίας Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο 2.612 1.017 (783) (3) (4) 8 7 2.854 75 16 (11) 3 (8) 1 76 325 58 (74) 4 (7) (1) 305 - 3.012 1.091 (868) 3.235 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Εταιρεία Εγγυητικές επιστολές - Κίνηση πρόβλεψης 31/12/2020 Πρόβλεψη αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών την 1/1/2020 Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 2 Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 1 Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 2 Ζημίες/ (αναστροφές) απομείωσης για τη χρήση (κατάσταση αποτελεσμάτων) Εισφορά στο νέο πιστωτικό ίδρυμα Την 31/12/2020 Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο 10 (2) 2 - 3 2 (2) 2 101 (2) - 114 - (2) (8) - (3) (1) - (1) (98) - - (6) (108) - Εταιρεία Εγγυητικές επιστολές- Κίνηση πρόβλεψης 31/12/2019 Πρόβλεψη αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών την 1/1/2019 Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 1 Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 2 Ζημίες/ (αναστροφές) απομείωσης για τη χρήση (κατάσταση αποτελεσμάτων) Την 31/12/2019 Όμιλος 31/12/2020 Ισχυρή Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο 13 1 - 3 (1) 6 105 (6) - 120 - (3) 10 (5) 3 2 101 - (6) 114 Σύνολο Προβλέψεις Υπόλοιπο Ενέγγυες πιστώσεις- Εσωτερική διαβάθμιση Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI 35 - - - 35 - 35 Προτεινόμενη 2 - - - 2 - 2 Προσωρινή καθυστέρηση - 1 - - 1 - 1 Σε αθέτηση - - 2 - 2 1 1 37 1 2 - 40 1 39 Σύνολο Προβλέψεις Υπόλοιπο Σύνολο Όμιλος 31/12/2019 Ισχυρή Ενέγγυες πιστώσεις- Εσωτερική διαβάθμιση Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI 22 - - - 22 - 22 Προτεινόμενη 1 - - - 1 - 1 Προσωρινή καθυστέρηση - - - - - - - Σε αθέτηση - - 1 - 1 - 1 23 - 1 - 25 - 24 Σύνολο 389 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Όμιλος Ενέγγυες πιστώσεις - Κίνηση ονομαστικής αξίας 31/12/2020 Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο Λογιστική αξία (προ προβλέψεων) την 1/1/2020 23 - 1 - 25 Νέα στοιχεία εκτός ισολογισμού δημιουργημένα ή αποκτηθέντα 79 1 5 - 85 (62) (1) (4) - (68) - - (1) Αποπληρωμές/ λήξεις στοιχείων εκτός ισολογισμού Πωληθέντα στοιχεία εκτός ισολογισμού (1) - Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 2 (1) 1 Την 31/12/2020 37 1 Όμιλος Λογιστική αξία (προ προβλέψεων) την 1/1/2019 Νέα στοιχεία εκτός ισολογισμού δημιουργημένα ή αποκτηθέντα Αποπληρωμές/ λήξεις στοιχείων εκτός ισολογισμού Αποαναγνωρισμένα στοιχεία εκτός ισολογισμού(εξαιρουμένων των διαγραφών) Την 31/12/2019 Εταιρεία Ισχυρή 2 - 40 Ενέγγυες πιστώσεις - Κίνηση ονομαστικής αξίας 31/12/2019 31/12/2019 - Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο 31 - 2 - 33 17 - 1 - 18 (22) - (2) - (25) (2) - - - (2) 23 - 1 - 25 Σύνολο Προβλέψεις Υπόλοιπο Ενέγγυες πιστώσεις - Εσωτερική διαβάθμιση Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI 20 - - - 20 - 20 Προτεινόμενη 1 - - - 1 - 1 Σε αθέτηση - - 1 - 1 - 1 22 - 1 - 23 - 23 Σύνολο Εταιρεία 31/12/2020 Λογιστική αξία (προ προβλέψεων) την 1/1/2020 Νέα στοιχεία εκτός ισολογισμού δημιουργημένα ή αποκτηθέντα Αποπληρωμές/ λήξεις στοιχείων εκτός ισολογισμού Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 2 Εισφορά στο νέο πιστωτικό ίδρυμα Την 31/12/2020 Εταιρεία 31/12/2019 Λογιστική αξία (προ προβλέψεων) την 1/1/2019 Νέα στοιχεία εκτός ισολογισμού δημιουργημένα ή αποκτηθέντα Πωληθέντα στοιχεία εκτός ισολογισμού Την 31/12/2019 390 Ενέγγυες πιστώσεις - Κίνηση ονομαστικής αξίας Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο 22 79 (62) (1) (37) - 1 (1) 1 (1) - 1 5 (4) - (2) - - 23 85 (68) (40) - Ενέγγυες πιστώσεις - Κίνηση ονομαστικής αξίας Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο 30 15 (22) 22 - 2 1 (2) 1 - 32 16 (25) 23 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Όμιλος 31/12/2020 Μη ανακλητά αχρησιμοποίητα πιστωτικά όρια - Εσωτερική διαβάθμιση Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI 624 - - - 624 4 620 32 - - - 32 1 32 Προσωρινή καθυστέρηση - 53 - 8 61 4 57 Σε αθέτηση - - 7 4 11 - 11 657 53 7 11 728 8 720 Ισχυρή Προτεινόμενη Σύνολο Όμιλος 31/12/2019 Ισχυρή Προτεινόμενη Σύνολο Προβλέψεις Υπόλοιπο Μη ανακλητά αχρησιμοποίητα πιστωτικά όρια - Εσωτερική διαβάθμιση Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο Προβλέψεις Υπόλοιπο 293 - - - 293 2 291 37 - - - 37 1 37 Προσωρινή καθυστέρηση - 55 - 7 63 3 59 Σε αθέτηση - - 7 4 12 - 12 330 55 7 12 405 6 399 Σύνολο Όμιλος 31/12/2020 Πρόβλεψη αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών την 1/1/2020 Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 2 Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 1 Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 3 Ζημίες/ (αναστροφές) απομείωσης για τη χρήση (κατάσταση αποτελεσμάτων) Την 31/12/2020 Όμιλος 31/12/2019 Πρόβλεψη αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών την 1/1/2019 Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 1 Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 3 Ζημίες/ (αναστροφές) απομείωσης για τη χρήση (κατάσταση αποτελεσμάτων) Την 31/12/2019 391 Μη ανακλητά αχρησιμοποίητα πιστωτικά όρια - Κίνηση πρόβλεψης Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο 3 (1) 3 3 1 (3) (1) 1 - 6 - 5 3 3 (1) - - 2 8 Μη ανακλητά αχρησιμοποίητα πιστωτικά όρια - Κίνηση πρόβλεψης Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο 7 2 4 (2) (1) 1 - 12 - (6) 3 2 3 (1) - - (6) 6 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Εταιρεία 31/12/2020 Μη ανακλητά αχρησιμοποίητα πιστωτικά όρια - Εσωτερική διαβάθμιση Στάδιο 1 Στάδιο 2 Προσωρινή καθυστέρηση - 4 - - 5 - 4 Σε αθέτηση - - 1 1 2 - 2 Σύνολο - 4 1 1 7 - 6 POCI Σύνολο Προβλέψεις Υπόλοιπο Σύνολο Προβλέψεις Υπόλοιπο Μη ανακλητά αχρησιμοποίητα πιστωτικά όρια - Εσωτερική διαβάθμιση Εταιρεία 31/12/2019 Στάδιο 3 Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI 337 - - - 337 2 335 50 - - - 50 1 49 Προσωρινή καθυστέρηση - 55 - 7 63 3 59 Σε αθέτηση - - 7 4 12 - 12 387 55 7 12 461 6 455 Ισχυρή Προτεινόμενη Σύνολο Εταιρεία 31/12/2020 Πρόβλεψη αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών την 1/1/2020 Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 2 Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 1 Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 3 Ζημίες/ (αναστροφές) απομείωσης για τη χρήση (κατάσταση αποτελεσμάτων) Εισφορά στο νέο πιστωτικό ίδρυμα Την 31/12/2020 Εταιρεία 31/12/2019 Μη ανακλητά αχρησιμοποίητα πιστωτικά όρια - Κίνηση πρόβλεψης Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο 3 3 - - 6 (1) 1 - - - 3 (3) - - - - (1) 1 - - - 3 (1) - 2 (5) (3) - - (8) - - - - - Μη ανακλητά αχρησιμοποίητα πιστωτικά όρια - Κίνηση πρόβλεψης Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο Πρόβλεψη αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών την 1/1/2019 7 4 - - 12 Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 1 2 (2) - - - Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 3 Ζημίες/ (αναστροφές) απομείωσης για τη χρήση (κατάσταση αποτελεσμάτων) - (1) 1 - - (6) 2 (1) - (6) 3 3 - - 6 Την 31/12/2019 392 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 40.4 Στοιχεία ενεργητικού σε ενέχυρο Όμιλος Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 31/12/2020 31/12/2019 Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυμάτων Χρηματοοικονομικά μέσα ενεργητικού αποτιμώμενα σε εύλογες αξίες μέσω αποτελεσματικών λογαριασμών Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων Απαιτήσεις από χρεωστικούς τίτλους στο αποσβεσμένο κόστος Λοιπά στοιχεία ενεργητικού 874 892 - 892 291 4.930 1.350 - 1.350 2.102 4.900 29 39 29 - 39 29 13.126 2.311 - 2.311 Τα ανωτέρω στοιχεία σε ενέχυρο χρησιμοποιούνται για άντληση ρευστότητας από το Ευρωσύστημα, σύμφωνα με τους γενικούς όρους που ισχύουν για τέτοιου είδους συμφωνίες, για την κάλυψη κινδύνων από α) συναλλαγές παραγώγων για τις οποίες υπάρχουν συμβάσεις ISDA (International Swaps and Derivatives Association) και συμβάσεις κάλυψης πιστωτικού κινδύνου CSA (Credit Support Annex), και β) διατραπεζικές συμφωνίες επαναγοράς τίτλων όπου χρησιμοποιούνται συμβάσεις GMRA (Global Master Repurchase Agreements). Στο πλαίσιο διατραπεζικών συναλλαγών επαναγοράς χρεογράφων (repo) χρησιμοποιούνται για άντληση ρευστότητας τίτλοι συνολικής ονομαστικής αξίας € 84 εκατ. για τον Όμιλο (31 Δεκεμβρίου 2019: € 2.507 εκατ. για τον Όμιλο και την Εταιρεία), εκ των οποίων ονομαστική αξία € 84 εκατ. για τον Όμιλο (31 Δεκεμβρίου 2019: € 1.157 εκατ. για τον Όμιλο και την Εταιρεία) αφορά τίτλους εκδοθέντες από το Ελληνικό Δημόσιο. Επιπλέον των ανωτέρω στοιχείων σε ενέχυρο, κατά την 31η Δεκεμβρίου 2020 ο Όμιλος έχει δεσμεύσει περιουσιακά στοιχεία ποσού € 168 εκατ. (31 Δεκεμβρίου 2019: € 168 εκατ. για τον Όμιλο και την Εταιρεία) που περιλαμβάνονται στις «Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυμάτων», στα πλαίσια εγγύησης έναντι κινδύνου αθέτησης πληρωμής από το Ελληνικό Δημόσιο. 393 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 41 Μετοχικό κεφάλαιο και υπό αίρεση μετατρέψιμες ομολογίες Αριθμός μετοχών Εταιρεία Όμιλος Εκδοθείσες μετοχές Ίδιες Μετοχές Καθαρός αριθμός μετοχών 436.659.164 (368.127) 436.291.037 Αγορές ιδίων μετοχών - (5.296.895) (5.296.895) Πώληση ιδίων μετοχών - 5.503.000 5.503.000 Υπόλοιπο 31/12/2019 436.659.164 (162.022) 436.497.142 Υπόλοιπο έναρξης 1/1/2020 Αγορές ιδίων μετοχών Πώληση ιδίων μετοχών 436.659.164 - (162.022) (5.329.090) 4.935.791 436.497.142 (5.329.090) 4.935.791 Υπόλοιπο 31/12/2020 436.659.164 (555.321) 436.103.843 Υπόλοιπο έναρξης 1/1/2019 Tο μετοχικό κεφάλαιο της Εταιρείας κατά την 31η Δεκεμβρίου 2020 και την 31η Δεκεμβρίου 2019 ανερχόταν σε € 2.619.954.984 διαιρούμενο σε 436.659.164 κοινές ονομαστικές μετοχές, ονομαστικής αξίας € 6,00 η κάθε μία. Η ετήσια Τακτική Γενική Συνέλευση των Μετόχων της Εταιρείας, που πραγματοποιήθηκε στις 26 Ιουνίου 2020 αποφάσισε τη μη διανομή μερίσματος για το οικονομικό έτος 2019, σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό και κανονιστικό πλαίσιο. Σύμφωνα με τους όρους της πράξης Διάσπασης, τα CoCos διατηρήθηκαν από τη Διασπώμενη Οντότητα. Τον Νοέμβριο του 2020, το Διοικητικό Συμβούλιο, ύστερα από την τελική απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ να μην εγκρίνει το αίτημα της Διασπώμενης να καταβάλει σε μετρητά το ετήσιο κουπόνι των CoCos στο ΤΧΣ για το 2020, αποφάσισε να ακυρώσει τη πληρωμή τόκων των CoCos στις 2 Δεκεμβρίου 2020, μια ενέργεια η οποία προβλεπόταν από τους Όρους του Προγράμματος Έκδοσης των Cocos . Δεδομένου ότι ένα παρόμοιο συμβάν είχε λάβει χώρα το 2018, τα CoCos μετατράπηκαν αυτόματα σε κοινές ονομαστικές μετοχές της Εταιρείας, σύμφωνα με τους όρους του Προγράμματος Έκδοσης Ομολόγων και το ισχύον νομικό πλαίσιο. Η Διασπώμενη ενημέρωσε το ΤΧΣ ότι η 4 Ιανουαρίου 2021 θα οριστεί ως ημερομηνία μετατροπής, σύμφωνα με το Πρόγραμμα Έκδοσης Ομολόγων με ημερομηνία 2 Δεκεμβρίου 2015 και την Πράξη Υπουργικού Συμβουλίου αριθ. 36/2015. Κατά την ημερομηνία μετατροπής, τα CoCos μετατράπηκαν αυτόματα σε κοινές μετοχές της Εταιρείας, με την έκδοση 394.400.000 νέων καταβεβλημένων μετοχών (εφεξής «Νέες Μετοχές»). Ο αριθμός των νέων μετοχών ήταν προκαθορισμένος και προέκυψε από τη διαίρεση του 116% της συνολικής ονομαστικής αξίας των CoCos ύψους € 2.040 εκατ. με την Τιμή Μετατροπής, δηλαδή € 6,00. Οι Νέες Μετοχές, μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας εισαγωγής τους στο Χρηματιστήριο Αθηνών, πιστώθηκαν στη μερίδα και στο λογαριασμό αξιών του ΤΧΣ που τηρείται στο Σ.Α.Τ. αυξάνοντας το ποσοστό συμμετοχής του ΤΧΣ στο μετοχικό κεφάλαιο της Εταιρείας από 26,4% την 31η Δεκεμβρίου 2020 σε 61,3% την 4η Ιανουαρίου 2021. Σύμφωνα με τα παραπάνω, το μετοχικό κεφάλαιο της Εταιρείας από τις 4 Ιανουαρίου 2021 ανέρχεται σε 4.986.354.984 € διαιρούμενο σε 831.059.164 κοινές, ονομαστικές, μετά ψήφου μετοχές ονομαστικής αξίας 6,00 € η κάθε μία. Ανατρέξτε στη 394 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Σημείωση 50 για περισσότερες λεπτομέρειες. 42 Λοιπά αποθεματικά και αποτελέσματα εις νέον Όμιλος Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 31/12/2020 31/12/2019 Τακτικό αποθεματικό Αποθεματικό χρημ/κών μέσων που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων Αποθεματικό συναλλαγματικών διαφορών Λοιπά αποθεματικά Σύνολο λοιπών αποθεματικών Αποτελέσματα εις νέον 85 84 69 69 281 236 - 236 (59) (54) - - 30 34 27 27 337 (11.024) 300 (10.375) 96 (11.123) 332 (10.514) Τακτικό αποθεματικό: Σύμφωνα με το άρθρο 158 του Ν.4548/2018, όπως ισχύει σε συνδυασμό με το άρθρο 23 του καταστατικού της Εταιρείας, όπως ισχύει, ποσοστό 5% τουλάχιστον αφαιρείται από τα καθαρά κέρδη της περιόδου για το σχηματισμό τακτικού αποθεματικού. Ο παρακάτω πίνακας παρουσιάζει την κίνηση στο «Σύνολο λοιπών αποθεματικών». Συνολική Κίνηση λοιπών αποθεματικών Υπόλοιπο έναρξης Μεταβολή αποθεματικού χρημ/κών μέσων που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων Μεταφορά μεταξύ αποθεματικών και αποτελεσμάτων εις νέον Πωλήσεις και άλλες κινήσεις Μεταβολή αποθεματικού συναλλαγματικών διαφορών Εισφορά στο νέο πιστωτικό ίδρυμα Υπόλοιπο λήξης Όμιλος Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 31/12/2020 31/12/2019 300 182 332 189 61 139 61 143 (15) (4) (5) - 2 (28) 5 - (16) (281) - 337 300 96 332 Ο παρακάτω πίνακας παρουσιάζει την κίνηση στο «Αποθεματικό χρηματοοικονομικών μέσων που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων». 395 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Κίνηση αποθεματικού χρηματοοικονομικών μέσων που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων Όμιλος Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 31/12/2020 31/12/2019 Υπόλοιπο έναρξης Κέρδη/(ζημίες) από την αποτίμηση χρεωστικών τίτλων Κέρδη/(ζημίες) από την αποτίμηση μετοχών 236 97 236 93 95 180 95 179 (16) 43 (16) 40 6 (8) 6 (8) (2) (12) (2) (5) Απομειώσεις / (αναστροφές) απομειώσεων χρεωστικών τίτλων Ανακύκληση της αποτίμησης και της σωρευτικής απομείωσης των πωληθέντων χρεογράφων Μεταφορά στα αποτελέσματα εις νέον (16) - (16) - Αναβαλλόμενοι φόροι (22) (62) (22) (63) - - (281) - 282 236 - 236 Εισφορά στο νέο πιστωτικό ίδρυμα Υπόλοιπο λήξης Ο παρακάτω πίνακας παρουσιάζει την κίνηση στα «Αποτελέσματα εις νέον». Κίνηση αποτελεσμάτων εις νέον Υπόλοιπο έναρξης Λοιπά συνολικά έσοδα μετά από φόρους Κέρδη/(ζημίες) χρήσης μετά φόρων αναλογούντα στους μετόχους της μητρικής Καταβολή στους κατόχους των υπό αίρεση μετατρέψιμων ομολογιών Μεταφορά μεταξύ αποθεματικών και αποτελεσμάτων εις νέον Ανακύκληση στα αποτελέσματα του σωρευμένου αποθεματικού χρηματοοικονομικών μέσων που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων Πωλήσεις και μεταβολές ποσοστών συμμετοχής Απορρόφηση θυγατρικών εταιρειών Εισφορά στο νέο πιστωτικό ίδρυμα Υπόλοιπο λήξης Όμιλος Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 31/12/2020 31/12/2019 (10.375) (6) (662) (10.526) (6) 279 (10.514) (5) (726) (10.370) (6) 27 - (165) - (165) 15 (2) 16 - - 2 - - 4 (11.024) 43 (10.375) 65 41 (11.123) (10.514) 43 Μέρισμα ανά μετοχή Η διανομή μερίσματος από τα κέρδη της χρήσης του 2019 δεν επιτρέπεται, δεδομένου ότι, αφενός μεν, δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 159 του Ν. 4548/2018 «Αναμόρφωση του δικαίου των ανωνύμων εταιρειών», αφετέρου δε, συντρέχουν οι περιορισμοί του ιδίου άρθρου και νόμου. Σύμφωνα με την παρ.3 του άρθρου 10 και την παρ.2 (ι) του άρθρου 2 του Ν. 3864/2010 «Περί ιδρύσεως Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας», όπως ισχύει, για τις Τράπεζες που συμμετέχουν σε προγράμματα στήριξης του Ν. 3864/2010 αλλά και για τις διασπώμενες οντότητες, όπως η Εταιρεία, που προέκυψαν στα πλαίσια ενός εταιρικού μετασχηματισμού, βάσει του ν. 4601/2019, ενός πιστωτικού ιδρύματος στο οποίο το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας παρείχε κεφαλαιακή ενίσχυση, και στις οποίες μετέχει το ΤΧΣ ως επακόλουθο του εταιρικού μετασχηματισμού, προβλέπεται ανώτατο ύψος διανεμόμενων μερισμάτων, που δεν μπορεί να υπερβαίνει το 35% των κερδών, όπως προβλέπεται στο άρθρο 161 παρ. 2 του Ν.4548/2018. Επιπροσθέτως οι εκπρόσωποι του ΤΧΣ στο Διοικητικό Συμβούλιο έχουν 396 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 το δικαίωμα της αρνησικυρίας στη λήψη οποιασδήποτε απόφασης σχετικής με τη διανομή μερισμάτων. Βάσει του ψηφισθέντος εντός της περιόδου αναφοράς άρθρου 149Α του Ν. 4261/2014, κατά παρέκκλιση του στοιχείου γ` της παρ. 2 του άρθρου 160 και της παρ. 2 του άρθρου 161 του ν. 4548/2018, τα πιστωτικά ιδρύματα δεν υπόκεινται πλέον σε υποχρέωση διανομής ελάχιστου μερίσματος. Για τη διανομή μερίσματος σε είδος, κατ` εφαρμογή των παρ. 4 και 5 του άρθρου 161 του ν. 4548/2018, απαιτείται προηγούμενη έγκριση της Τράπεζας της Ελλάδος. Αντίστοιχη έγκριση απαιτείται και για τη διανομή σε είδος για πρόσθετα μέσα κεφαλαίου της κατηγορίας 1 και μέσα κεφαλαίου της κατηγορίας 2. Σύμφωνα, άλλωστε, με την Απόφαση SREP 2020, η πρώην «Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε.» ήταν υποχρεωμένη να λαμβάνει την έγκριση της ΕΚΤ προτού προβεί σε οποιαδήποτε διανομή στους μετόχους της και στα μέλη ή τους κατόχους κεφαλαιουχικών μέσων, εκτός από μετοχές, στο βαθμό που αυτές χαρακτηρίζονται ως CET 1 ή πρόσθετα μέσα κεφαλαίου της κατηγορίας 1, όπου η μη πληρωμή δεν αποτελεί συμβάν αθέτησης. Επίσης, κατά την περίοδο αναφοράς, ίσχυαν οι περιορισμοί στη διανομή μερισμάτων που θεσπίστηκαν με τις διατάξεις της υπ’ αρ. 36/2015 Πράξης Υπουργικού Συμβουλίου, που εκδόθηκε με το Νόμου 3864/2010, βάσει των οποίων δεν επιτρέπεται διανομή μερισμάτων στην περίπτωση που η Εταιρεία δεν καταβάλει εξ ολοκλήρου στη σχετική ημερομηνία καταβολής τόκου, οποιαδήποτε προγραμματισμένη πληρωμή τόκων των υπό αίρεση μετατρέψιμων ομολογιών (Cocos), οι οποίες εκδόθηκαν από την Εταιρεία σύμφωνα με τις διατάξεις του ν.3864/2010. Για περισσότερες πληροφορίες, ανατρέξτε στις Σημειώσεις 41 και 50. Τέλος, η Εταιρεία υπαγόταν στις διατάξεις των (ήδη καταργηθεισών) Συστάσεων της ΕΚΤ της 27 Μαρτίου 2020 (ΕΚΤ/2020/19) και της 27 Ιουλίου 2020 (ΕΚΤ/2020/35) σχετικά με τις διανομές μερισμάτων στη διάρκεια της πανδημίας της νόσου Covid-19 με τις οποίες η τελευταία συνιστούσε στα πιστωτικά ιδρύματα να απέχουν, τουλάχιστον μέχρι την 1η Οκτωβρίου 2020 και 1η Ιανουαρίου 2021 αντίστοιχα, από την καταβολή μερισμάτων και την ανάληψη οποιασδήποτε αμετάκλητης δέσμευσης προς τούτο καθώς επίσης και από την επαναγορά μετοχών, που σκοπό έχουν την αποζημίωση των μετόχων. Με τη Σύσταση της ΕΚΤ (ΕΚΤ/2020/62) της 15 Δεκεμβρίου 2020, η ΕΚΤ παράτεινε μέχρι την 30η Σεπτεμβρίου 2021 τη σύσταση της στα πιστωτικά ιδρύματα να επιδείξουν εξαιρετικά μεγάλη σύνεση όσον αφορά τη καταβολή μερισμάτων ή επαναγορά μετοχών με σκοπό την αποζημίωση των μετόχων. Σε συμμόρφωση με τα ανωτέρω, το Δ.Σ. της Εταιρείας θα εισηγηθεί στην Ετήσια Τακτική Γενική Συνέλευση των Μετόχων του 2021, τη μη διανομή μερισμάτων για τη χρήση του 2020. 44 Ταμείο και ταμειακά ισοδύναμα Για σκοπούς σύνταξης της Κατάστασης Ταμειακών Ροών, ως ταμείο και ταμειακά ισοδύναμα από συνεχιζόμενες δραστηριότητες νοούνται τα ακόλουθα υπόλοιπα την 31η Δεκεμβρίου 2020 και 2019, τα οποία έχουν λήξη μικρότερη των 90 ημερών από την ημερομηνία έναρξής τους. 397 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Όμιλος Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 31/12/2020 31/12/2019 Ταμείο και διαθέσιμα στις Κεντρικές Τράπεζες Aπαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυμάτων Χρηματοοικονομικά μέσα ενεργητικού αποτιμώμενα σε εύλογες αξίες μέσω αποτελεσματικών λογαριασμών Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων 8.899 313 3.346 340 462 3.314 269 14 19 - 19 77 9.303 38 3.742 462 38 3.640 Το ταμείο και ταμειακά ισοδύναμα των διακοπτόμενων δραστηριοτήτων την 31η Δεκεμβρίου 2020 και 2019 είναι μη σημαντικά. 45 Συναλλαγές με συνδεδεμένα μέρη Ως συνδεδεμένα μέρη νοούνται: α) τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου και της Εκτελεστικής Επιτροπής του Ομίλου, ο Επικεφαλής του Εσωτερικού Ελέγχου του Ομίλου, η Επικεφαλής της Κανονιστικής Συμμόρφωσης του Ομίλου, καθώς και οι Διευθύνοντες Σύμβουλοι των σημαντικών θυγατρικών του Ομίλου, συλλογικά αναφερόμενοι ώς «Κατέχοντες Καίριες Διοικητικές Θέσεις», β) τα μέλη της οικογένειας των προσώπων που κατέχουν καίριες Διοικητικές Θέσεις (μέχρι Α΄ βαθμού συγγένειας), γ) οι εταιρείες οι οποίες συναλλάσσονται με την Πειραιώς Financial Holdings Α.Ε., εφόσον η συνολική συμμετοχή σε αυτές (των προσώπων που κατέχουν καίριες Διοικητικές Θέσεις καθώς και των μελών των οικογενειών τους) υπερβαίνει αθροιστικά το 20%, δ) οι θυγατρικές εταιρείες της Εταιρείας, ε) οι συγγενείς εταιρείες της Εταιρείας, στ) οι κοινοπραξίες της Εταιρείας, ζ) το ΤΧΣ, που οι κοινές μετοχές που κατέχει στο μετοχικό κεφάλαιο της Εταιρείας παρέχουν τα ειδικά δικαιώματα του άρθρου 10 του N. 3864/2010, όπως τροποποιήθηκε και ισχύει και Οι συναλλαγές με τα προαναφερόμενα συνδεδεμένα μέρη διέπονται από τους συνήθεις όρους και συνθήκες αγοράς, καθώς και από τις συνήθεις επιχειρηματικές δραστηριότητες. Τα δάνεια και οι απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος και οι εγγυητικές επιστολές προς συνδεδεμένα μέρη, έχουν δοθεί μέσα στο πλαίσιο των εγκεκριμένων χρηματοδοτικών πολιτικών και διαδικασιών του Ομίλου, με επαρκείς εξασφαλίσεις και καλύμματα, και ο κίνδυνος αποπληρωμής τους κυμαίνεται στο σύνηθες πλαίσιο των συνθηκών της αγοράς. 45.1 Πρόσωπα που κατέχουν καίριες Διοικητικές θέσεις και λοιπά συνδεδεμένα μέρη Οι συναλλαγές του Ομίλου και της Εταιρείας με τα πρόσωπα που κατέχουν καίριες Διοικητικές θέσεις, καθώς και με τα λοιπά συνδεδεμένα μέρη που αναφέρονται στα ως άνω σημεία (β) και (γ), αναλύονται στον κάτωθι πίνακα. Σημειώνεται ότι δεν υπήρχαν σημαντικές συναλλαγές με το ΤΧΣ κατά την περίοδο που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2020 και 2019. Μετά από την 398 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 ακύρωση καταβολής των τόκων των υπό αίρεση μετατρέψιμων ομολογιών προς το ΤΧΣ τον Δεκέμβριο του 2020, οι συγκεκριμένες ομολογίες μετατράπηκαν αυτόματα σε μετοχές βάσει του Προγράμματος Έκδοσης Ομολόγων και του σχετικού Κανονιστικού Πλαισίου. Η συγκεκριμένη συναλλαγή είχε ως αποτέλεσμα την αύξηση της συμμετοχής του ΤΧΣ στο μετοχικό κεφάλαιο της Εταιρείας, από 26,4% που κατείχε την 31η Δεκεμβρίου 2020 σε 61,3%. Περισσότερες πληροφορίες δίνονται στην ενότητα «Γεγονότα μετά την περίοδο αναφοράς» της Σημείωσης 50. Όμιλος (ποσά σε χιλ. €) Υπόλοιπο δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος (υπόλοιπο προ προβλέψεων) Υποχρεώσεις προς πελάτες Όμιλος (ποσά σε χιλ. €) Έσοδα Έξοδα Εταιρεία (ποσά σε χιλ. €) 31/12/2020 Πρόσωπα που κατέχουν καίριες Διοικητικές Θέσεις 31/12/2019 Λοιπά Πρόσωπα που συνδεδεμένα κατέχουν καίριες μέρη Διοικητικές Θέσεις 6.255 2.275 38 120 1/1 - 31/12/2020 Πρόσωπα που κατέχουν καίριες Διοικητικές Θέσεις 41 51 1/1 - 31/12/2019 8 1 31/12/2020 Πρόσωπα που κατέχουν καίριες Διοικητικές Θέσεις 4.543 1.738 Λοιπά Πρόσωπα που συνδεδεμένα κατέχουν καίριες μέρη Διοικητικές Θέσεις 27 5 Λοιπά συνδεδεμένα μέρη Λοιπά συνδεδεμένα μέρη 84 14 9 - 31/12/2019 Λοιπά Πρόσωπα που συνδεδεμένα κατέχουν καίριες μέρη Διοικητικές Θέσεις Λοιπά συνδεδεμένα μέρη Υπόλοιπο δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος (υπόλοιπο προ προβλέψεων) - - 4.541 41 Υποχρεώσεις προς πελάτες - - 1.648 51 Εταιρεία (ποσά σε χιλ. €) Έσοδα Έξοδα 399 1/1 - 31/12/2020 Πρόσωπα που κατέχουν καίριες Διοικητικές Θέσεις 17 4 1/1 - 31/12/2019 Λοιπά Πρόσωπα που συνδεδεμένα κατέχουν καίριες μέρη Διοικητικές Θέσεις 7 1 83 12 Λοιπά συνδεδεμένα μέρη 9 - Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Παροχές προσώπων που κατέχουν καίριες Διοικητικές Θέσεις (ποσά σε χιλ. €) Βραχυπρόθεσμες παροχές Παροχές λόγω αποχώρησης Εισφορές προς το Ταμείο Επαγγελματικής Ασφάλισης Παροχές μετά την έξοδο από την υπηρεσία Όμιλος Εταιρεία 1/1 31/12/2020 1/1 31/12/2019 1/1 31/12/2020 1/1 31/12/2019 5.785 1.040 105 452 5.814 470 5.012 1.040 103 440 4.916 460 Οι βραχυπρόθεσμες παροχές των προσώπων που κατέχουν καίριες Διοικητικές Θέσεις περιλαμβάνουν τους μισθούς, τις αμοιβές, τις εργοδοτικές εισφορές, εισφορές προς ΤΕΑ και λοιπές επιβαρύνσεις, ενώ στο κονδύλι «Παροχές μετά την έξοδο από την υπηρεσία» περιλαμβάνεται το κόστος του προγράμματος για παροχές μετά την έξοδο από την υπηρεσία. Τα ποσά στη γραμμή «Βραχυπρόθεσμες παροχές» στη συγκριτική χρήση έχουν αναμορφωθεί προκειμένου να είναι συγκρίσιμα με την τρέχουσα χρήση. Tο σύνολο των σχηματισμένων προβλέψεων για προγράμματα παροχών σε πρόσωπα που κατέχουν καίριες Διοικητικές Θέσεις διαμορφώθηκε σε € 2 εκατ. για τον Όμιλο και σε λιγότερο από € 0,1 εκατ. για την Εταιρεία την 31η Δεκεμβρίου 2020 (31 Δεκεμβρίου 2019: € 2 εκατ. για τον Όμιλο και € 1 εκατ. για την Εταιρεία). Το σύνολο των εν λόγω προβλέψεων συμπεριλαμβάνεται στις υποχρεώσεις για παροχές μετά τη συνταξιοδότηση και λήξης εργασιακής σχέσης. Το σύνολο των σχηματισμένων προβλέψεων για απομείωση σε δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος που δόθηκαν από τον Όμιλο σε πρόσωπα που κατέχουν καίριες Διοικητικές Θέσεις και σε λοιπά με αυτά, συνδεδεμένα μέρη, ανήλθε την 31η Δεκεμβρίου 2020 σε € 4 εκατ. για τον Όμιλο (31 Δεκεμβρίου 2019: € 3 εκατ.) και σε € 0 εκατ. για την Εταιρεία (31 Δεκεμβρίου 2019: € 3 εκατ.), αντίστοιχα. Την 31η Δεκεμβρίου 2020 τα πρόσωπα που κατέχουν καίριες Διοικητικές Θέσεις, διέθεταν 110 χιλιάδες Κοινές Μετοχές της Εταιρείας, έναντι 100 χιλιάδων την 31η Δεκεμβρίου 2019. 45.2 Θυγατρικές εταιρείες Τα υπόλοιπα των συναλλαγών της Εταιρείας με θυγατρικές της εταιρείες και τα σχετικά με τις συναλλαγές αυτές αποτελέσματα έχουν ως εξής: 400 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 (ποσά σε χιλ. €) Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 Ενεργητικό Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυμάτων Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος (υπόλοιπο προ προβλέψεων) 424.865 - 9.551 2.418.277 Απαιτήσεις από χρεωστικούς τίτλους στο αποσβεσμένο κόστος (υπόλοιπο προ προβλέψεων) Λοιπά στοιχεία ενεργητικού 721.354 91.745 144.275 Σύνολο 1.237.963 2.572.103 Υποχρεώσεις Υποχρεώσεις προς πιστωτικά ιδρύματα Υποχρεώσεις προς πελάτες Πιστωτικοί τίτλοι σε κυκλοφορία 2.383.017 53 296.499 10.303 - 62.374 2.383.017 369.229 Λοιπές υποχρεώσεις Σύνολο Εταιρεία (ποσά σε χιλ. €) 1/1 - 31/12/2020 1/1 - 31/12/2019 Έσοδα Τόκοι και εξομοιούμενα έσοδα Έσοδα προμηθειών Λοιπά έσοδα 54.564 12.445 1.115 89.462 12.194 (1.665) Σύνολο 68.123 99.991 Έξοδα Τόκοι και εξομοιούμενα έξοδα Έξοδα προμηθειών Λειτουργικά έξοδα (1.522) (234) (20.655) (17.006) (327) (23.186) Σύνολο (22.412) (40.518) Οι εγγυητικές επιστολές προς τις θυγατρικές εταιρείες του Ομίλου κατά την 31η Δεκεμβρίου 2020 ανέρχονται σε € 0 εκατ. (31 Δεκεμβρίου 2019: € 215 εκατ.). Το σύνολο των σχηματισμένων προβλέψεων για απομείωση επί δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος που δόθηκαν από την Εταιρεία στις θυγατρικές εταιρείες του Ομίλου, ανήλθε την 31η Δεκεμβρίου 2020 σε € 0 εκατ. (31 Δεκεμβρίου 2019:290 εκατ.), ενώ το έξοδο της χρήσης 2020 για την εκτιμώμενη πιστωτική ζημιά ανήλθε σε € 31 εκατ. (2019: € 220 εκατ.). 401 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 45.3 Συγγενείς εταιρείες Οι συναλλαγές και τα αποτελέσματα με τις συγγενείς εταιρείες, παρουσιάζονται παρακάτω: Όμιλος (ποσά σε χιλ. €) 31/12/2020 31/12/2019 31/12/2020 31/12/2019 Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών (υπόλοιπο προ προβλέψεων) Λοιπά Υποχρεώσεις προς πελάτες Λοιπές υποχρεώσεις (ποσά σε χιλ. €) Εταιρεία 1.107.136 6.787 127.489 65.540 987.395 6.959 71.634 27.840 Όμιλος 6.835 984.248 3.810 71.634 26.124 Εταιρεία 1/1 - 31/12/2020 1/1 - 31/12/2019 1/1 - 31/12/2020 1/1 - 31/12/2019 Συνολικά έξοδα και κεφαλαιουχικές δαπάνες Συνολικά έσοδα (216.344) 55.654 (73.454) 50.806 (215.499) 50.951 (73.402) 47.454 Το σύνολο των σχηματισμένων προβλέψεων για απομείωση επί δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών που δόθηκαν από τον Όμιλο σε συγγενείς εταιρείες, ανήλθε την 31η Δεκεμβρίου 2020 σε € 183 εκατ. και € 0 εκατ. για την Εταιρεία (31 Δεκεμβρίου 2019: € 160 εκατ. για τον Όμιλο και την Εταιρεία). Το έξοδο της χρήσης 2020 για την εκτιμώμενη πιστωτική ζημιά ανήλθε σε € 8 εκατ. και για τον Όμιλο και για την Εταιρεία (2019: € 128 εκατ. και για τον Όμιλο και για την Εταιρεία). Οι εγγυητικές επιστολές προς τις συγγενείς εταιρείες του Ομίλου και της Εταιρείας κατά την 31η Δεκεμβρίου 2020 ανέρχονται σε € 11 εκατ. για τον Όμιλο και € 0 εκατ. για την Εταιρεία (31 Δεκεμβρίου 2019: € 11 εκατ. και για τον Όμιλο και για την Εταιρεία). Οι λοιπές υποχρεώσεις του Ομίλου την 31η Δεκεμβρίου 2020 περιλαμβάνουν ποσό € 3 εκατ. το οποίο αφορά υποχρεώσεις από μισθώσεις ακινήτων συγγενών εταιρειών του Ομίλου σύμφωνα με το Δ.Π.Χ.Α. 16. Καθώς ο Όμιλος δεν προέβη σε αναδρομική εφαρμογή του Δ.Π.Χ.Α. 16 βάσει των μεταβατικών διατάξεων του εν λόγω προτύπου (τροποποιημένη αναδρομική προσέγγιση), το συγκριτικό ποσό την 31η Δεκεμβρίου 2019 δεν περιλαμβάνει υποχρεώσεις από λειτουργικές μισθώσεις ακινήτων συγγενών εταιρειών. 45.4 Κοινοπραξίες Οι συναλλαγές και τα αποτελέσματα με τις κοινοπραξίες παρουσιάζονται παρακάτω: (ποσά σε χιλ. €) Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Υποχρεώσεις προς πελάτες 402 Όμιλος Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 31/12/2020 31/12/2019 53.793 27 52.410 - - 52.410 - Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 (ποσά σε χιλ. €) Όμιλος Εταιρεία 1/1 - 31/12/2020 1/1 - 31/12/2019 1/1 - 31/12/2020 1/1 - 31/12/2019 Συνολικά έσοδα 522 491 522 491 Το σύνολο των σχηματισμένων προβλέψεων για απομείωση επί δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος που δόθηκαν από τον Όμιλο και την Εταιρεία σε κοινοπραξίες, ανήλθε την 31η Δεκεμβρίου 2020 σε € 41 εκατ. και € 0 εκατ. αντίστοιχα (31 Δεκεμβρίου 2019: € 41 εκατ. και για τον Όμιλο και για την Εταιρεία). Για την χρήση 2020 υπήρξε αναστροφή της εκτιμώμενης πιστωτικής ζημιάς ύψους € 1 εκατ. για τον Όμιλο και την Εταιρεία (2019: αναστροφή εκτιμώμενης πιστωτικής ζημιάς ύψους € 0,4 εκατ. για τον Όμιλο και την Εταιρεία). 46 Μεταβολές στο χαρτοφυλάκιο των ενοποιούμενων εταιρειών α) Νέες θυγατρικές, συγγενείς και κοινοπραξίες εντός της περιόδου: Στις 21 Φεβρουαρίου 2020 η Διασπώμενη απέκτησε το 100,00% της εταιρείας CPB Leasing A.E., στο πλαίσιο της απόκτησης των δραστηριοτήτων στην Ελλάδα της Cyprus Popular Bank Public Co Ltd, βάσει σχετικού διατάγματος του 2013 και της αρχής εξυγίανσης της Κυπριακής Δημοκρατίας, έναντι τιμήματος € 1. Στις 16 Νοεμβρίου 2020, η Διασπώμενη ίδρυσε την εταιρεία ΡΗΧ Φοίνικας Εταιρεία Ακινήτων Μ.Α.Ε. και στις 21 Δεκεμβρίου 2020 πιστοποιήθηκε η καταβολή του μετοχικού κεφαλαίου ποσού € 25 χιλ., το οποίο αντιστοιχεί σε ποσοστό 100,00% της εταιρείας. Η εταιρεία κατηγοριοποιήθηκε στο χαρτοφυλάκιο των κοινοπραξιών. Στις 30 Δεκεμβρίου 2020, η Διασπώμενη ίδρυσε την Επωφελούμενη, με απόσχιση του κλάδου της τραπεζικής δραστηριότητας. Σχετική αναφορά γίνεται στη Σημείωση 3. β) Σημαντικές μεταβολές ποσοστών συμμετοχής του Ομίλου εντός της περιόδου: Παρατίθενται κατωτέρω οι μεταβολές που πραγματοποιήθηκαν εντός της περιόδου που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2020, με αξία μεγαλύτερη των € 5 εκατ., στο ποσοστό συμμετοχής του Ομίλου σε θυγατρικές, συγγενείς και κοινοπραξίες: Στις 19 Ιουνίου 2020 οι κατά 100,00% θυγατρικές εταιρείες της Διασπώμενης, Ιανός Ακίνητα Α.Ε. και Λυκούργος Ακίνητα Α.Ε. πραγματοποίησαν αύξηση μετοχικού κεφαλαίου μέσω συμψηφισμού χρέους προς τη Διασπώμενη ποσού € 7 εκατ. και € 21 εκατ., αντιστοίχως. Κατόπιν τούτων, το ποσοστό συμμετοχής της Διασπώμενης στις εν λόγω εταιρείες παρέμεινε αμετάβλητο. Στις 6 Ιουλίου 2020 εισήχθησαν στο Χρηματιστήριο Αξιών προς διαπραγμάτευση 41.350.798 μετοχές που προέκυψαν από την αύξηση μετοχικού κεφαλαίου ποσού € 37 εκατ. της συγγενούς εταιρείας της Διασπώμενης, Trastor Α.Ε.Ε.Α.Π. Η Διασπώμενη συμμετείχε στην αύξηση μετοχικού κεφαλαίου καταβάλλοντας ποσό € 22 εκατ. Κατόπιν τούτου, το ποσοστό συμμετοχής της στην εταιρεία αυξήθηκε σε 44,81% από 39,39%. Στις 23 Δεκεμβρίου 2020, η κατά 100,00% θυγατρική εταιρεία της Διασπώμενης, Πειραιώς Financial Leasing Μ.Α.Ε., προέβη σε κεφαλαιοποίηση χρηματικών υποχρεώσεων ποσού € 125 εκατ., ενώ ταυτόχρονα, η εταιρεία προχώρησε σε μείωση μετοχικού κεφαλαίου κατά € 76 εκατ. με σκοπό τον συμψηφισμό ζημιών προηγούμενων χρήσεων. 403 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 γ) Εκκαθαρίσεις - Πωλήσεις θυγατρικών: Εντός της περιόδου που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2020, οι εταιρείες Piraeus Asset Management Europe S.A., ΕΤΒΑ Αναπτυξιακή Α.Ε., Linklife Food & Entertainment Hall Α.Ε. και ΕΤΒΑ Διαχείρισης Α.Κ.Ε.Σ. Α.Ε. τέθηκαν σε καθεστώς εκκαθάρισης. Tην 23η Ιουλίου 2020 ολοκληρώθηκε η εκκαθάριση της εταιρείας Ελληνικό Ταμείο Βιώσιμης Ανάπτυξης, ενώ την 10η Ιουνίου 2020, την 14η Σεπτεμβρίου 2020, την 10η Νοεμβρίου 2020 και την 15η Δεκεμβρίου 2020 οι εταιρείες Piraeus Clean Energy GP Ltd, Piraeus Asset Management Europe S.A., Piraeus Equity Advisors Ltd και Linklife Food and Entertainment Hall Α.Ε. αντίστοιχα, διαγράφηκαν από τα οικεία μητρώα εταιρειών. δ) Λοιπές αλλαγές - Μετασχηματισμοί: Στις 29 Ιουνίου 2020 η εταιρεία Πειραιώς Πρακτορειακή Α.Ε. Ασφαλιστικών Εργασιών Α.Ε., διεγράφη από το ΓΕΜΗ, καθώς ολοκληρώθηκε η διάσπαση με απορρόφηση του ενός μέρους (τμήματος) των περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων αυτής από τη Διασπώμενη και του υπολοίπου μέρους (τμήματος) από την κατά 100,00% θυγατρική εταιρεία της Διασπώμενης, Πειραιώς Agency Solutions Μονοπρόσωπη Α.Ε. 47 Αμοιβές Ανεξάρτητου Ορκωτού Ελεγκτή Λογιστή Στις 26 Ιουνίου 2020, η Τακτική Γενική Συνέλευση των Μετόχων εξέλεξε την ανεξάρτητη εταιρεία ορκωτών ελεγκτών λογιστών «Deloitte Ανώνυμη Εταιρία Ορκωτών Ελεγκτών Λογιστών» για τη χρήση που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2020. Ο ακόλουθος πίνακας παρουσιάζει τις συνολικές αμοιβές για τον τακτικό - υποχρεωτικό έλεγχο, το φορολογικό έλεγχο, άλλες υπηρεσίες ελεγκτικής φύσης και λοιπές μη ελεγκτικές επαγγελματικές υπηρεσίες για τις χρήσεις 2020 και 2019 που παρασχέθηκαν από την κύρια ελεγκτική εταιρεία του Ομίλου την Deloitte, η οποία είναι μέλος του δικτύου Deloitte, τις άλλες ελεγκτικές εταιρείες - μέλη του Δικτύου και άλλες συγγενείς - μέλη (συλλογικά «Deloitte»). Όμιλος (ποσά σε χιλ. €) Αμοιβές τακτικού - υποχρεωτικού ελέγχου Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 31/12/2020 31/12/2019 2.918 2.219 1.539 1.899 Αμοιβές άλλων υπηρεσιών ελεγκτικής φύσης (συμπεριλαμβανομένου αμοιβών φορολογικού ελέγχου) 663 955 242 166 Λοιπές αμοιβές μη ελεγκτικών επαγγελματικών υπηρεσιών 571 817 562 156 4.152 3.992 2.343 2.221 Σύνολο 48 Γνωστοποιήσεις του Νόμου 4261/5.5.2014 Σύμφωνα με το άρθρο 81 του Νόμου 4261/2014, το οποίο ενσωματώνει στην Ελληνική νομοθεσία το άρθρο 89 της Οδηγίας 2013/36/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 26 Ιουνίου 2013 θεσπίστηκε για πρώτη φορά η υποχρέωση για τον Όμιλο να γνωστοποιεί πληροφόρηση σε ενοποιημένη βάση για κάθε χώρα στην οποία δραστηριοποιείται. 404 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Η γνωστοποιούμενη πληροφόρηση περιλαμβάνει: την επωνυμία της θυγατρικής εταιρείας, τη φύση δραστηριοτήτων, τη γεωγραφική θέση, τον κύκλο εργασιών, τον αριθμό των εργαζομένων σε ισοδύναμο καθεστώς πλήρους απασχόλησης, τα αποτελέσματα προ φόρων, τους φόρους επί των αποτελεσμάτων, καθώς και τις εισπραττόμενες δημόσιες επιδοτήσεις. Ο κύκλος εργασιών, τα αποτελέσματα προ φόρων και οι φόροι επί των αποτελεσμάτων είναι με βάση τις Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις των χρήσεων που έληξαν την 31η Δεκεμβρίου 2020 και 2019 οι οποίες συντάσσονται σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ όπως εγκρίθηκαν από το Συμβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων και υιοθετήθηκαν από την Ε.Ε. Τόσο η Εταιρεία όσο και οι θυγατρικές εταιρείες του Ομίλου δεν έχουν εισπράξει δημόσιες επιδοτήσεις. Οι υπόλοιπες πληροφορίες παρατίθενται στους ακόλουθους πίνακες: Α) Πληροφόρηση ανά χώρα 31/12/2020 Χώρα Σύνολο καθαρών εσόδων⁽³⁾ Αποτελέσματα προ φόρων Φόρος εισοδήματος Αριθμός εργαζομένων Ελλάδα⁽¹⁾ 1.920 (520) (129) 11.037 Ρουμανία (2) (2) - 4 - (13) - 7 Βουλγαρία Αίγυπτος - - - 1 Κύπρος (4) (4) 1 4 Σερβία - - - 5 Αλβανία - (1) - 2 12 1 - 331 Ουκρανία Λοιπές χώρες⁽²⁾ Όμιλος⁽⁴⁾ - - - 4 1.925 (539) (128) 11.395 Σημειώσεις: (1) Τα ποσά που αναφέρονται περιλαμβάνουν τις δραστηριότητες των υποκαταστημάτων της Τράπεζας που λειτουργούν σε χώρες της αλλοδαπής καθώς και τα οχήματα ειδικού σκοπού με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ιρλανδία. (2) Οι λοιπές χώρες περιλαμβάνουν το Ηνωμένο Βασίλειο και τις Βρετανικές Παρθένες Νήσους. (3) Το σύνολο καθαρών εσόδων περιλαμβάνει τα καθαρά έσοδα από τόκους, τα καθαρά έσοδα προμηθειών, τα έσοδα από μερίσματα, τα καθαρά κέρδη/(ζημιές) από χρηματοοικονομικά μέσα αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσματικών λογαριασμών , τα αποτελέσματα από πώληση θυγατρικών και συγγενών εταιρειών, τα καθαρά κέρδη/(ζημιές) από χρηματοοικονομικά μέσα που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων καθώς και τα λοιπά έσοδα/ (έξοδα). (4) Τα ποσά που αναφέρονται περιλαμβάνουν συνεχιζόμενες και διακοπείσες δραστηριότητες. 405 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Χώρα Σύνολο καθαρών εσόδων⁽³⁾ 31/12/2019 Αποτελέσματα Φόρος προ φόρων εισοδήματος Αριθμός εργαζομένων Ελλάδα⁽¹⁾ 2.190 393 (117) 12.223 Ρουμανία (1) (6) - 6 Βουλγαρία 33 1 - 4 Αίγυπτος (1) (1) - 1 Κύπρος 1 4 - 5 Σερβία 2 (2) - 5 Αλβανία 10 7 - 2 Ουκρανία 10 (3) - 368 1 - - - 2.245 392 (117) 12.613 Λοιπές χώρες⁽²⁾ Όμιλος⁽⁴⁾ Σημειώσεις: (1) Τα ποσά που αναφέρονται περιλαμβάνουν τις δραστηριότητες των υποκαταστημάτων της Τράπεζας που λειτουργούν σε χώρες της αλλοδαπής καθώς και τα οχήματα ειδικού σκοπού με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ιρλανδία. (2) Οι λοιπές χώρες περιλαμβάνουν το Ηνωμένο Βασίλειο, το Λουξεμβούργο, τις Βρετανικές Παρθένες Νήσους και τις Η.Π.Α. (3) Το σύνολο καθαρών εσόδων περιλαμβάνει τα καθαρά έσοδα από τόκους, τα καθαρά έσοδα προμηθειών, τα έσοδα από μερίσματα, τα καθαρά κέρδη/(ζημιές) από χρηματοοικονομικά μέσα αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσματικών λογαριασμών , τα αποτελέσματα από πώληση θυγατρικών και συγγενών εταιρειών, τα καθαρά κέρδη/(ζημιές) από χρηματοοικονομικά μέσα που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων καθώς και τα λοιπά έσοδα/ (έξοδα). (4) Τα ποσά που αναφέρονται περιλαμβάνουν συνεχιζόμενες και διακοπείσες δραστηριότητες. Β. Θυγατρικές εταιρείες του Ομίλου με βάση τη φύση των δραστηριοτήτων τους καθώς και την γεωγραφική τους θέση παρουσιάζονται: Οι θυγατρικές εταιρείες του Ομίλου με βάση τη φύση των δραστηριοτήτων τους καθώς και την γεωγραφική τους θέση παρουσιάζονται στη Σημείωση 24. Με τον νόμο 4261/2014, άρθρο 82, ενσωματώνεται στην Ελληνική νομοθεσία το άρθρο 90 της Οδηγίας 2013/36/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 26 Ιουνίου 2013, σύμφωνα με το οποίο θεσπίζεται η υποχρέωση δημοσιοποίησης της συνολικής απόδοσης των στοιχείων του ενεργητικού. Η συνολική απόδοση των στοιχείων του ενεργητικού για την Εταιρεία και τον Όμιλο για την χρήση που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2020 ήταν (2,04%) και (0,98%) αντίστοιχα (31 Δεκεμβρίου 2019: 0,05% και 0,44% αντίστοιχα). 406 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 49 Γνωστοποιήσεις του Νόμου 4151/2013 Σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν. 4151/2013, κάθε πιστωτικό ίδρυμα, που δραστηριοποιείται στην Ελλάδα, οφείλει αμέσως μετά την παρέλευση του χρονικού ορίου της εικοσαετίας να αποδίδει στο Ελληνικό Δημόσιο συγκεντρωτικά, μέχρι το τέλος Απριλίου κάθε έτους τα υπόλοιπα των αδρανών καταθέσεων, πλέον αναλογούντων τόκων. Την 29η Απριλίου 2020 και πριν την ολοκλήρωση του εταιρικού μετασχηματισμού, η Piraeus Financial Holdings S.A., ως πρώην Τράπεζα Πειραιώς, απέδωσε το ποσό των € 946.396,21 για κεφάλαια και τόκους καταθέσεων που παραγράφηκαν υπέρ του Ελληνικού Δημοσίου. 50 Γεγονότα μετά την ημερομηνία της περιόδου αναφοράς • Την 4η Ιανουαρίου 2021, σε συνέχεια των από 23 Νοεμβρίου και 7 Δεκεμβρίου 2020 ανακοινώσεων, σύμφωνα με τους όρους του από 2 Δεκεμβρίου 2015 Προγράμματος Έκδοσης των υπό αίρεση μετατρέψιμων ομολογιών (στο εξής «CoCos»), ονομαστικής αξίας € 2.040 εκατ., μη τακτής λήξης, που αναγνωρίζονται ως κεφάλαιο CET1 και την Πράξη Υπουργικού Συμβουλίου αριθ. 36/2015, επήλθε αυτόματη μετατροπή των CoCos και εκδόθηκαν 394,4 εκατ. (προκύπτουσες από τη διαίρεση του 116% της συνολικής ονομαστικής αξίας των CoCos με την Τιμή Μετατροπής, η οποία ανέρχεται σε € 6,00 ανά μετοχή), πλήρως καταβεβλημένες νέες κοινές ονομαστικές, μετά ψήφου, μετοχές. Κατά συνέπεια, το μετοχικό κεφάλαιο της Εταιρείας αυξήθηκε κατά το συνολικό ποσό των € 2.366,4 εκατ. και ανέρχεται πλέον σε € 4.986.354.984 διαιρούμενο σε 831.059.164 κοινές ονομαστικές, μετά ψήφου, μετοχές ονομαστικής αξίας € 6,00 έκαστη. Οι Νέες Μετοχές, μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας, πιστώθηκαν κατά την ημερομηνία έναρξης διαπραγμάτευσης στη μερίδα και το λογαριασμό αξίων του ΤΧΣ στο Σύστημα Άυλων Τίτλων (Σ.Α.Τ), αυξάνοντας το ποσοστό συμμετοχής του ΤΧΣ στην Εταιρεία από 26,4% σε 61,3%. • Την 4η Ιανουαρίου 2021, η Moody’s Investors Service εκτίμησε την πιστοληπτική αξιολόγηση των καταθέσεων της Τράπεζας Πειραιώς Α.Ε. σε «Caa2» και τη μακροπρόθεσμη πιστοληπτική αξιολόγηση της Πειραιώς Financial Holdings Α.Ε. σε «Caa3». Η Moody’s αξιολόγησε τις προοπτικές της Τράπεζας Πειραιώς Α.Ε. ως σταθερές και διατήρησε την αξιολόγηση της Πειραιώς Financial Holdings Α.Ε. ως σταθερή. • Την 13η Ιανουαρίου 2021, η Ελληνική Δημοκρατία και η Τράπεζα προέβησαν στην ανταλλαγή Ομολόγων Ελληνικού Δημοσίου, που περιλάμβανε υφιστάμενα Ομόλογα Ελληνικού Δημοσίου διακρατούμενα από την Τράπεζα, ονομαστικής αξίας € 2,8 δισ., με ένα νέο Ομόλογο Ελληνικού Δημοσίου ίσης ονομαστικής αξίας με λήξη το 2050. Η ανταλλαγή πραγματοποιήθηκε με όρους αγοράς και διακανονίστηκε στις 20 Ιανουαρίου 2021. Το κέρδος του Ομίλου από την ανωτέρω ανταλλαγή ανήλθε σε € 221 εκατ.. • Εντός του Φεβρουαρίου 2021, η Τράπεζα Πειραιώς υπέβαλε αίτηση στο Υπουργείο Οικονομίας για την παροχή εγγύησης από το Ελληνικό Δημόσιο για τις τιτλοποιήσεις Vega υψηλής εξοφλητικής προτεραιότητας ύψους περίπου € 1,4 δισ. με βάση το πρόγραμμα παροχής εγγυήσεων «Ηρακλής». • Εντός του Φεβρουαρίου 2021, τα έσοδα του εμπορικού χαρτοφυλακίου του Ομίλου ενισχύθηκαν από πραγματοποηθέντα κέρδη που προήλθαν από παράγωγα επιτοκίου ύψους € 82 εκατ.. • Την 1η Μαρτίου 2021, η Διασπώμενη και η Intrum AB (publ) υπέγραψαν δεσμευτική συμφωνία για την πώληση του συνόλου των ομολογιών κατηγορίας Β1 και C1 που εκδόθηκαν από τα τρία οχήματα ειδικού σκοπού Vega, τα οποία διακρατούνταν από τη Διασπώμενη. Η συναλλαγή υπόκειται σε όλες τις συνήθεις εγκρίσεις, συμπεριλαμβανομένης της 407 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 συναίνεσης του ΤΧΣ. Υπό την προϋπόθεση ότι θα δοθούν οι απαιτούμενες εποπτικές και εταιρικές εγκρίσεις, η Διασπώμενη εξετάζει το ενδεχόμενο να διανείμει το 65% των ομολογιών ενδιάμεσης εξοφλητικής προτεραιότητας (mezzanine notes) της τιτλοποίησης Vega στους μετόχους της, ενώ η Τράπεζα θα διατηρήσει το 5% των εν λόγω χρηματοοικονομικών μέσων σύμφωνα με τις αντίστοιχες απαιτήσεις της εν λόγω τιτλοποίησης. Η Τράπεζα θα διατηρήσει επίσης το 100% των ομολογιών υψηλής εξοφλητικής προτεραιότητας (senior notes). • Την 1η Μαρτίου 2021, η Τράπεζα προχώρησε στην πώληση Iταλικών κρατικών ομολόγων ονομαστικής αξίας € 1.150 εκατ., τα οποία είχαν προηγουμένως συμπεριληφθεί στο χαρτοφυλάκιο απαιτήσεων από χρεωστικούς τίτλους στο αποσβέσιμο κόστος. Τα κέρδη του Ομίλου από την προαναφερθείσα συναλλαγή ανήλθαν σε € 85 εκατ.. • Την 11η Μαρτίου 2021 η Εταιρεία υπέγραψε δεσμευτική συμφωνία με τον διεθνή επενδυτικό οίκο Christofferson, Robb & Company (CRC) για συνθετική τιτλοποίηση εξυπηρετούμενων δανείων μικρών, μεσαίων και μεγάλων επιχειρήσεων, συνολικής μεικτής λογιστικής αξίας προ προβλέψεων περίπου € 1,4 δισ., με σκοπό την απόκτηση ασφαλίστρου προστασίας έναντι πιστωτικών ζημιών, με τη μορφή χρηματοοικονομικής εγγύησης. Ως αποτέλεσμα της συναλλαγής, η Τράπεζα θα μειώσει το σταθμισμένο έναντι κινδύνων ενεργητικό της κατά περίπου € 0,8 δισ. με συνέπεια την απελευθέρωση εποπτικού κεφαλαίου περίπου € 0,1 δισ.. Σημειώνεται ότι το δανειακό χαρτοφυλάκιο θα παραμείνει στον ισολογισμό της Τράπεζας. Η συναλλαγή υπόκειται σε όλες τις προβλεπόμενες εγκρίσεις και η ολοκλήρωσή της αναμένεται κατά το 2ο τρίμηνο του 2021. Μια 2η συνθετική τιτλοποίηση σχεδιάζεται για το τέλος του 2021, η οποία θα μειώσει το σταθμισμένο έναντι κινδύνων ενεργητικό της κατά περίπου € 1,2 δισ. με συνέπεια την απελευθέρωση εποπτικού κεφαλαίου περίπου € 0,2 δισ. (συνολικά € 0,3 δισ. και από τις δύο συναλλαγές). • Την 16η Μαρτίου 2021 η Τράπεζα και η Euronet Worldwide υπέγραψαν δεσμευτική συμφωνία, η οποία περιλαμβάνει την απόσχιση και πώληση της δραστηριότητας των υπηρεσιών αποδοχής καρτών, καθώς και τη σύναψη μακροπρόθεσμης, αποκλειστικής, συνεργασίας πωλήσεων και διανομής, για αρχική περίοδο διάρκειας 10 ετών. Με την ολοκλήρωση της συναλλαγής, η οποία αναμένεται στο 2ο εξάμηνο του 2021, η Euronet Worldwide θα λειτουργεί ως αποκλειστικός μακροπρόθεσμος στρατηγικός εταίρος της Τράπεζας για την παροχή υπηρεσιών αποδοχής καρτών σε πελάτες της Τράπεζας. Στο πλαίσιο της συναλλαγής, η Τράπεζα θα λαμβάνει επίσης προμήθειες για μελλοντικά καθαρά έσοδα που θα δημιουργούνται από τη δραστηριότητα παροχής υπηρεσιών αποδοχής καρτών. Το συνολικό τίμημα της συναλλαγής ανέρχεται σε € 300 εκατ.. Η συναλλαγή υπόκειται σε όλες τις προβλεπόμενες εγκρίσεις, συμπεριλαμβανομένης της συγκατάθεσης του ΤΧΣ. • Την 16η Μαρτίου 2021 το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας αποφάσισε τη σύγκληση Έκτακτης Γενικής Συνέλευσης για την παροχή εξουσιοδότησης αναφορικά με αύξηση του μετοχικού της κεφαλαίου, μέσω δημόσιας προσφοράς, με κατάργηση δικαιωμάτων προτίμησης ύψους € 1,0 δισ.. Υπό την αίρεση της παροχής της έγκρισης των μετόχων, η αύξηση μετοχικού κεφαλαίου αναμένεται να ξεκινήσει στα μέσα Απριλίου και να ολοκληρωθεί στις αρχές Μαΐου 2021. Η Έκτακτη Γενική Συνέλευση θα λάβει χώρα στις 7 Απριλίου 2021. Το ΤΧΣ, ως ο μεγαλύτερος μέτοχος της Πειραιώς Financial Holdings, επιβεβαίωσε την πρόθεσή του να υποστηρίξει πλήρως την αύξηση μετοχικού κεφαλαίου. Σύμφωνα με την ανακοίνωση του το Νοέμβριο του 2020, το ΤΧΣ σχεδιάζει να μειώσει τη συμμετοχή του σε μειοψηφικό μερίδιο. Οι όροι της αύξησης μετοχικού κεφαλαίου αναμένεται να καθοριστούν από το Διοικητικό Συμβούλιο, υπό την αίρεση λήψης των απαιτούμενων εταιρικών και κανονιστικών εγκρίσεων, συμπεριλαμβανομένης της συγκατάθεσης του ΤΧΣ. 408 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2020 Την ίδια ημερομηνία το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας αποφάσισε την αύξηση μετοχικού κεφαλαίου, σε μετρητά, της θυγατρικής της Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε. ύψους € 265 εκατ.. Επιπλέον, η Εταιρεία ανακοίνωσε στις 16 Μαρτίου 2021 την επιτάχυνση του σχεδίου μείωσης των NPEs με στόχο την επίτευξη μονοψήφιου δείκτη NPE στους επόμενους 12 μήνες, μέσω της τιτλοποίησης και στη συνέχεια αποαναγνώρισης NPEs συνολικής εκτιμώμενης μεικτής λογιστικής αξίας € 19 δισ. (συμπεριλαμβανομένων των τιτλοποιήσεων NPEs Phoenix και Vega που έχουν ήδη ανακοινωθεί). Βάσει αυτού του σχεδίου, η Εταιρεία προχώρησε στην άμεση υλοποίηση της επιπλέον τιτλοποίησης μη εξυπηρετούμενων δανείων με την κωδική ονομασία «Sunrise 1», με συνολική μεικτή λογιστική αξία περίπου € 7 δισ., η πλειονότητα της οποίας αφορά σε δάνεια σε οριστική καθυστέρηση. Στο πλαίσιο αυτό, η Τράπεζα Πειραιώς υπέβαλε αίτηση βάσει του ν.4649/2019 για την ένταξη της τιτλοποίησης Sunrise 1 στο πρόγραμμα παροχής εγγυήσεων «Ηρακλής». Η αίτηση αφορά στην παροχή εγγύησης από το Ελληνικό Δημόσιο για ομόλογα υψηλής εξοφλητικής προτεραιότητας συνολικής αξίας € 2,4 δισ.. Τέλος, η Εταιρεία ανακοίνωσε ένα αναλυτικό πρόγραμμα μετασχηματισμού με στόχο την ενίσχυση των κερδών προ προβλέψεων μέσω συντονισμένων ενεργειών ενδυνάμωσης των εσόδων και μείωσης του λειτουργικού κόστους, με βελτίωση της λειτουργικής αποτελεσματικότητας και ενίσχυση της ψηφιακής της πλατφόρμας. Αθήνα, 24 Μαρτίου 2021 Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΔΙΕΥΘΥΝΩΝ Ο GROUP CHIEF Ο CHIEF TΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ FINANCIAL OFFICER FINANCIAL OFFICER ΓΕΩΡΓΙΟΣ Π. ΧΑΝΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ ΧΡΗΣΤΟΣ Ι. ΜΕΓΑΛΟΥ ΘΕΟΔΩΡΟΣ Χ. ΓΝΑΡΔΕΛΛΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Σ. ΠΑΣΧΑΛΗΣ Α.Δ.Τ. Χ 501829 Α.Δ.Τ. ΑΕ 011012 Α.Δ.Τ. ΑΙ 662109 Α.Δ.Τ. AZ 630875 Αρ. αδείας Α΄ Τάξης 29358 409 www.piraeusholdings.gr

Περίληψη: Εξ’ όσων γνωρίζουμε, οι ετήσιες χρηματοοικονομικές καταστάσεις 2020, οι οποίες καταρτίσθηκαν σύμφωνα με τα ισχύοντα λογιστικά πρότυπα, απεικονίζουν κατά τρόπο αληθή τα στοιχεία του ενεργητικού και του παθητικού, την καθαρή θέση και τα αποτελέσματα χρήσεως της Πειραιώς Financial Holdings A.E., καθώς και των επιχειρήσεων που περιλαμβάνονται στην ενοποίηση εκλαμβανομένων ως σύνολο. Επίσης, η Ετήσια Έκθεση 2020 του Διοικητικού Συμβουλίου απεικονίζει κατά τρόπο αληθή την εξέλιξη, τις επιδόσεις και τη θέση της Πειραιώς Financial Holdings A.E. καθώς και των επιχειρήσεων που περιλαμβάνονται στην ενοποίηση εκλαμβανομένων ως σύνολο, συμπεριλαμβανομένης της περιγραφής των κυριότερων κινδύνων και αβεβαιοτήτων που αντιμετωπίζουν. Αθήνα, 24 Μαρτίου 2021 6 Μη Εκτελεστικός Πρόεδρος Δ.Σ. Διευθύνων Σύμβουλος Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ. Μη Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ Γεώργιος Π. Χαντζηνικολάου Χρήστος Ι. Μεγάλου Σολομών Α. Μπεράχας