PROFILE ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΜΠΟΡΙΚΗ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2019 (συντασσόμενη σύμφωνα με το άρθρο 4 του ν. 3556/2007 και τις κατ’ εξουσιοδότηση αυτού εκτελεστικές αποφάσεις του Δ.Σ. της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς) PROFILE A.E.B.E.Π. ΑΡ. Γ.Ε.ΜΗ.: 122141660000 ΝΕΑ ΣΜΥΡΝΗ ΑΤΤΙΚΗΣ (ΛΕΩΦΟΡΟΣ ΣΥΓΓΡΟΥ 199) Βεβαιώνεται ότι η παρούσα Ετήσια Οικονομική Έκθεση που αφορά στην χρήση 2019 (01.01.201931.12.2019), είναι εκείνη που εγκρίθηκε ομόφωνα από το Διοικητικό Συμβούλιο της Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία «PROFILE ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ» κατά την συνεδρίαση αυτού της 2ας Απριλίου 2020 και είναι αναρτημένη στο διαδίκτυο στην νόμιμα καταχωρημένη στο Γ.Ε.Μ.Η. ηλεκτρονική διεύθυνση www.profile.gr, όπου και θα παραμείνει στην διάθεση του επενδυτικού κοινού για χρονικό διάστημα τουλάχιστον δέκα (10) ετών από την ημερομηνία της συντάξεως και δημοσιοποιήσεως της. 1 Περιεχόμενα ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΕΚΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ (ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 4 § 2 ΤΟΥ Ν. 3556/2007) .................................................................................................................................................. 3 ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ 2019 ......... 4 ΕΚΘΕΣΗ ΕΛΕΓΧΟΥ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΥ ΟΡΚΩΤΟΥ ΕΛΕΓΚΤΗ ΛΟΓΙΣΤΗ ................................................44 ΕΤΗΣΙΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ 2019 ...............................................................50 ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΣΗΣ .......................................................................................................50 ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΥΝΟΛΙΚΩΝ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΩΝ ............................................................................................51 ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ...................................................................................53 ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΑΜΕΙΑΚΩΝ ΡΟΩΝ .............................................................................................................55 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ......................................................................56 1. ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΌΜΙΛΟ ....................................................56 2. ΠΛΑΙΣΙΟ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ...................................56 3. ΒΑΣΙΚΕΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ..............................................................................................................60 4. ΝΕΑ ΠΡΟΤΥΠΑ, ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΩΝ ΠΡΟΤΥΠΩΝ .................71 5. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ......................................................................75 6. ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ ΚΑΤΑ ΤΟΜΕΑ ...........................................................................................................81 7. AΝΑΛΥΣΗ ΕΞΟΔΩΝ................................................................................................................................83 8. ΑΝΑΛΥΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΣΟΔΩΝ/ΕΞΟΔΩΝ .............................................................84 9. ΦΟΡΟΣ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ..........................................................................................................................84 10. ΚΕΡΔΗ ΑΝΑ ΜΕΤΟΧΗ ............................................................................................................................86 11. ΕΝΣΩΜΑΤΑ ΠΑΓΙΑ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ..................................................................................87 12. ΥΠΕΡΑΞΙΑ ................................................................................................................................................88 13. ΆΫΛΑ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ..........................................................................................................90 14. ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΣΕ ΣΥΝΔΕΔΕΜΕΝΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ..........................................................................90 15. ΑΠΟΘΕΜΑΤΑ ...........................................................................................................................................91 16. ΠΕΛΑΤΕΣ ..................................................................................................................................................91 17. ΠΡΟΚΑΤΑΒΟΛΕΣ ΚΑΙ ΛΟΙΠΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ....................................................................................92 18. ΒΡΑΧΥΠΡΟΘΕΣΜΕΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ......................................................................................................93 19. ΤΑΜΕΙΑΚΑ ΔΙΑΘΕΣΙΜΑ ........................................................................................................................94 20. ΜΕΤΟΧΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΑΙ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΥΠΕΡ ΤΟ ΑΡΤΙΟ .............................................................94 21. ΊΔΙΕΣ ΜΕΤΟΧΕΣ ......................................................................................................................................95 22. ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ.......................................................................................................................................95 23. ΔΑΝΕΙΑ .....................................................................................................................................................95 24. ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΠΑΡΟΧΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΛΟΓΩ ΕΞΟΔΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ .....................96 25. ΚΡΑΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΟΡΗΓΗΣΕΙΣ .................................................................................................................96 26. ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΕΣ .......................................................................................................................................97 27. ΛΟΙΠΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ .........................................................................................................................97 28. ΣΥΝΑΛΛΑΓΕΣ ΜΕ ΣΥΝΔΕΔΕΜΕΝΑ ΜΕΡΗ ........................................................................................98 29. ΜΙΣΘΩΣΕΙΣ (ΠΡΟΤΥΠΟ ΔΠΧΑ 16) .......................................................................................................99 30. ΕΠΙΜΕΤΡΗΣΗ ΤΩΝ ΕΥΛΟΓΩΝ ΑΞΙΩΝ ..............................................................................................100 31. ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ........................................................................................................101 32. ΜΕΤΑΓΕΝΕΣΤΕΡΑ ΤΟΥ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΓΕΓΟΝΟΤΑ .....................................................................102 ΔΙΑΘΕΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ....................................................................104 2 3 43 ΕΚΘΕΣΗ ΕΛΕΓΧΟΥ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΥ ΟΡΚΩΤΟΥ ΕΛΕΓΚΤΗ ΛΟΓΙΣΤΗ Προς τους Μετόχους της εταιρείας «PROFILE ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΜΠΟΡΙΚΗ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ» Έκθεση Ελέγχου επί των Εταιρικών και Ενοποιημένων Οικονομικών Καταστάσεων Γνώμη Έχουμε ελέγξει τις συνημμένες εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις της εταιρείας «PROFILE ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΜΠΟΡΙΚΗ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ» (η Εταιρεία), οι οποίες αποτελούνται από την εταιρική και ενοποιημένη κατάσταση οικονομικής θέσης της 31ης Δεκεμβρίου 2019, τις εταιρικές και ενοποιημένες καταστάσεις αποτελεσμάτων και συνολικού εισοδήματος, μεταβολών ιδίων κεφαλαίων και ταμειακών ροών της χρήσεως που έληξε την ημερομηνία αυτή, καθώς και περίληψη σημαντικών λογιστικών αρχών και μεθόδων και λοιπές επεξηγηματικές πληροφορίες. Κατά τη γνώμη μας, οι συνημμένες εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις παρουσιάζουν εύλογα, από κάθε ουσιώδη άποψη, την οικονομική θέση της εταιρείας «PROFILE ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΜΠΟΡΙΚΗ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ» και των θυγατρικών αυτής (ο Όμιλος) κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019, τη χρηματοοικονομική τους επίδοση και τις ταμειακές τους ροές για τη χρήση που έληξε την ημερομηνία αυτή σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς, όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Βάση γνώμης Διενεργήσαμε τον έλεγχό μας σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Ελέγχου (ΔΠΕ) όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία. Οι ευθύνες μας, σύμφωνα με τα πρότυπα αυτά περιγράφονται περαιτέρω στην ενότητα της έκθεσής μας “Ευθύνες ελεγκτή για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων”. Είμαστε ανεξάρτητοι από την Εταιρεία και τις ενοποιούμενες θυγατρικές της, καθ’ όλη τη διάρκεια του διορισμού μας, σύμφωνα με τον Κώδικα Δεοντολογίας για Επαγγελματίες Ελεγκτές του Συμβουλίου Διεθνών Προτύπων Δεοντολογίας Ελεγκτών, όπως αυτός έχει ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία και τις απαιτήσεις δεοντολογίας που σχετίζονται με τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων στην Ελλάδα και έχουμε εκπληρώσει τις δεοντολογικές μας υποχρεώσεις σύμφωνα με τις απαιτήσεις της ισχύουσας νομοθεσίας και του προαναφερόμενου Κώδικα Δεοντολογίας. Πιστεύουμε ότι τα ελεγκτικά τεκμήρια που έχουμε αποκτήσει είναι επαρκή και κατάλληλα να παρέχουν βάση για τη γνώμη μας. Σημαντικότερα θέματα ελέγχου Τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου είναι εκείνα τα θέματα που, κατά την επαγγελματική μας κρίση, ήταν εξέχουσας σημασίας στον έλεγχό μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων της ελεγχόμενης χρήσεως. Τα θέματα αυτά και οι σχετιζόμενοι κίνδυνοι ουσιώδους ανακρίβειας αντιμετωπίστηκαν στο πλαίσιο του ελέγχου των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων ως σύνολο, για τη διαμόρφωση της γνώμης μας επί αυτών και δεν εκφέρουμε ξεχωριστή γνώμη για τα θέματα αυτά. 1. Αναγνώριση και Απομείωση άυλων στοιχείων. Σημαντικότερο θέμα ελέγχου Αντιμετώπιση ελεγκτικού θέματος Κατά την 31 Δεκεμβρίου 2019 στην Ετήσια Οικονομική Έκθεση ο Όμιλος εμφανίζει Υπεραξία ύψους € 1.452 χιλ. και Άυλα περιουσιακά στοιχεία ύψους € 4.924 χιλ. Οι ελεγκτικές μας διαδικασίες σχετικά με την αναγνώριση και απομείωση άυλων στοιχείων περιλάμβαναν, μεταξύ άλλων και τις ακόλουθες: 44 Σύμφωνα με τις απαιτήσεις του ΔΛΠ 36 η υπεραξία και τα άυλα περιουσιακά στοιχεία με απροσδιόριστη ωφέλιμη ζωή ελέγχονται για απομείωση τουλάχιστον σε ετήσια βάση, ενώ τα άυλα περιουσιακά στοιχεία με περιορισμένη ωφέλιμη ζωή ελέγχονται για απομείωση όποτε υπάρχουν ενδείξεις για απομείωση. Τα άυλα περιουσιακά στοιχεία που αποκτήθηκαν μεμονωμένα αναγνωρίζονται στο κόστος, ενώ αυτά που αποκτήθηκαν μέσω συνενώσεων επιχειρήσεων αναγνωρίζονται σε εύλογες αξίες κατά την ημερομηνία της εξαγοράς. Για ένα άυλο περιουσιακό στοιχείο που δεν δημιουργεί σημαντικές ανεξάρτητες ταμειακές εισροές, η ανακτήσιμη αξία καθορίζεται για τη μονάδα δημιουργίας ταμειακών ροών στην οποία ανήκει το άυλο περιουσιακό αυτό στοιχείο. Σημειώνεται ότι το σημαντικότερο περιουσιακό στοιχείο που περιλαμβάνεται στο κονδύλι της Κατάστασης Οικονομικής Θέσης «Άυλα περιουσιακά στοιχεία», αφορά κόστος ανάπτυξης λογισμικού, το οποίο αναγνωρίζεται στο κόστος και έχει περιορισμένη ωφέλιμη ζωή. Σχετικά με την αναγνώριση των αύλων περιουσιακών στοιχείων εξετάσαμε την πλήρωση των κριτηρίων αναγνώρισης που προβλέπονται από το ΔΛΠ 38 «Άυλα Περιουσιακά Στοιχεία». Αξιολογήσαμε τις εκτιμήσεις της Διοίκησης σχετικά με το αν υπάρχουν ενδείξεις απομείωσης για τα άυλα περιουσιακά στοιχεία. Αναφορικά με τον έλεγχο απομείωσης της υπεραξίας, αξιολογήσαμε το εύλογο των παραδοχών των μοντέλων αποτίμησης (προβλεπόμενες ταμειακές ροές, επιτόκια προεξόφλησης κ.λ.π.) και γενικότερα την καταλληλότητα της μεθοδολογίας που χρησιμοποιήθηκε για τον προσδιορισμό της αξίας χρήσης. Αξιολογήσαμε την αξιοπιστία των προβλέψεων της Διοίκησης, μέσω της σύγκρισης της πραγματικής απόδοσης, σε σχέση με προηγούμενες προβλέψεις. Επιπλέον αξιολογήσαμε την επάρκεια και την καταλληλότητα των γνωστοποιήσεων στις σημειώσεις 3.2, 12 και 13 της ετήσιας οικονομικής έκθεσης. Επικεντρωθήκαμε σε αυτή την περιοχή τόσο λόγω του σημαντικού μεγέθους του κονδυλίου στις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις, όσο και λόγω των εκτιμήσεων και παραδοχών που χρησιμοποίησε η Διοίκηση στα πλαίσια του ελέγχου απομείωσης. Αναλυτικότερες πληροφορίες σχετικά με το θέμα αυτό περιλαμβάνονται στις σημειώσεις 3.2, 12 και 13 της ετήσιας οικονομικής έκθεσης 2. Ανακτησιμότητα απαιτήσεων. Σημαντικότερο θέμα ελέγχου Αντιμετώπιση ελεγκτικού θέματος Κατά την 31 Δεκεμβρίου 2019 οι Οι ελεγκτικές μας διαδικασίες σχετικά με την εμπορικές απαιτήσεις του Ομίλου ανέρχονται ανακτησιμότητα των εμπορικών απαιτήσεων σε € 3.949 χιλ. (€ 3.881 χιλ την 31.12.2018). περιλάμβαναν, μεταξύ άλλων: Στα υπόλοιπα αυτά περιλαμβάνεται πρόβλεψη απομείωσης ποσού € 4.427 χιλ (€ 4.375 χιλ την 45 31.12.2018). Επίσης επίδικες απαιτήσεις ποσού € 2.556 χιλ. περιλαμβάνονται στον λογαριασμό λοιπές απαιτήσεις ( € 2.556 χιλ την 31.12.2018). Την κατανόηση των διαδικασιών πιστωτικού ελέγχου και των βασικών δικλίδων σχετικά με τη χορήγηση πιστώσεων στους πελάτες. • Την κατανόηση της διαδικασίας, ως προς την παρακολούθηση των εμπορικών απαιτήσεων Η διοίκηση αξιολογεί την ανακτησιμότητα και των παραγόντων (δεδομένων, υποθέσεων των απαιτήσεων του Ομίλου και προβαίνει σε και τεχνικών εκτιμήσεων) που λαμβάνονται εκτίμηση της απαιτούμενης πρόβλεψης υπόψη για την εκτίμηση της πρόβλεψης για απομείωσης, για τις αναμενόμενες πιστωτικές απομείωση. ζημιές. Αξιολογήσαμε ότι η μεθοδολογία που εφάρμοσε η Διοίκηση είναι συνεπής με τα Η διοίκηση για να εκτιμήσει την οριζόμενα στο ΔΠΧΑ 9. απαιτούμενη πρόβλεψη απομείωσης των • Την εξέταση των απαντητικών επιστολών των καθυστερημένων η επίδικων απαιτήσεων, δικηγόρων, για θέματα που χειρίζονται, για τον επισκοπεί την ληκτότητα των υπολοίπων των εντοπισμό τυχόν θεμάτων που υποδεικνύουν πελατών και το πιστωτικό ιστορικό τους, υπόλοιπα από εμπορικές απαιτήσεις που δεν αξιολογεί τη δυνατότητα του πελάτη να είναι ανακτήσιμα στο μέλλον. εξοφλήσει και τον αναμενόμενο χρόνο είσπραξης και λαμβάνει υπόψη τις εκτιμήσεις • Τη λήψη επιστολών επιβεβαίωσης τρίτων για του Νομικού της Συμβούλου σχετικά με τις ένα αντιπροσωπευτικό δείγμα εμπορικών επίδικες απαιτήσεις γενικότερα. απαιτήσεων και εκτέλεση διαδικασιών Θεωρούμε ότι η αξιολόγηση της ανακτησιμότητας των απαιτήσεων της Εταιρείας είναι ένα από τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου, αφενός γιατί οι απαιτήσεις είναι από τα κυριότερα στοιχεία του Ενεργητικού και αφετέρου λόγω των σημαντικών εκτιμήσεων και κρίσεων της Διοίκησης. μεταγενέστερα της ημερομηνίας των οικονομικών καταστάσεων για εισπράξεις έναντι των υπολοίπων τέλους χρήσης. • Αξιολόγηση της επάρκειας και καταλληλότητας των γνωστοποιήσεων σημειώσεις 3.8 , 16 και 17 ετήσιας οικονομικής έκθεσης. της στις της Πληροφορίες σχετικά με τις λογιστικές πολιτικές της εταιρείας για τις απαιτήσεις, αναφέρονται στις σημειώσεις 3.8, 16 και 17 της ετήσιας οικονομικής έκθεσης. Άλλες πληροφορίες Η διοίκηση είναι υπεύθυνη για τις άλλες πληροφορίες. Οι άλλες πληροφορίες περιλαμβάνονται στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου, για την οποία γίνεται σχετική αναφορά στην “Έκθεση επί άλλων Νομικών και Κανονιστικών Απαιτήσεων”, στις Δηλώσεις των Μελών του Διοικητικού Συμβουλίου και σε οποιεσδήποτε άλλες πληροφορίες οι οποίες είτε απαιτούνται από ειδικές διατάξεις του νόμου είτε η Εταιρεία ενσωμάτωσε προαιρετικά στην προβλεπόμενη από το Ν. 3556/2007 Ετήσια Οικονομική Έκθεση, αλλά δεν περιλαμβάνουν τις οικονομικές καταστάσεις και την έκθεση ελέγχου επί αυτών. Η γνώμη μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων δεν καλύπτει τις άλλες πληροφορίες και δεν εκφράζουμε με τη γνώμη αυτή οποιασδήποτε μορφής συμπέρασμα διασφάλισης επί αυτών. Σε σχέση με τον έλεγχό μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων, η ευθύνη μας είναι να αναγνώσουμε τις άλλες πληροφορίες και με τον τρόπο αυτό, να εξετάσουμε εάν οι άλλες πληροφορίες είναι ουσιωδώς ασυνεπείς με τις εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις 46 ή τις γνώσεις που αποκτήσαμε κατά τον έλεγχο ή αλλιώς φαίνεται να είναι ουσιωδώς εσφαλμένες. Εάν, με βάση τις εργασίες που έχουμε εκτελέσει, καταλήξουμε στο συμπέρασμα ότι υπάρχει ουσιώδες σφάλμα σε αυτές τις άλλες πληροφορίες, είμαστε υποχρεωμένοι να αναφέρουμε το γεγονός αυτό. Δεν έχουμε τίποτα να αναφέρουμε σχετικά με το θέμα αυτό. Ευθύνες της διοίκησης και των υπευθύνων για τη διακυβέρνηση επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων Η διοίκηση έχει την ευθύνη για την κατάρτιση και εύλογη παρουσίαση των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως και για εκείνες τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου που η διοίκηση καθορίζει ως απαραίτητες, ώστε να καθίσταται δυνατή η κατάρτιση των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων απαλλαγμένων από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος. Κατά την κατάρτιση των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων, η διοίκηση είναι υπεύθυνη για την αξιολόγηση της ικανότητας της Εταιρείας και του Ομίλου να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους, γνωστοποιώντας όπου συντρέχει τέτοια περίπτωση, τα θέματα που σχετίζονται με τη συνεχιζόμενη δραστηριότητα και τη χρήση της λογιστικής αρχής της συνεχιζόμενης δραστηριότητας, εκτός και εάν η διοίκηση είτε προτίθεται να ρευστοποιήσει την Εταιρεία και τον Όμιλο ή να διακόψει τη δραστηριότητά τους ή δεν έχει άλλη ρεαλιστική εναλλακτική επιλογή από το να προβεί σ ’αυτές τις ενέργειες. Η Επιτροπή Ελέγχου (άρθ. 44 ν.4449/2017) της Εταιρείας έχει την ευθύνη εποπτείας της διαδικασίας χρηματοοικονομικής αναφοράς της Εταιρείας και του Ομίλου. Ευθύνες ελεγκτή για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων Οι στόχοι μας είναι να αποκτήσουμε εύλογη διασφάλιση για το κατά πόσο οι εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις, στο σύνολο τους, είναι απαλλαγμένες από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος και να εκδώσουμε έκθεση ελεγκτή, η οποία περιλαμβάνει τη γνώμη μας. Η εύλογη διασφάλιση συνιστά διασφάλιση υψηλού επιπέδου, αλλά δεν είναι εγγύηση ότι ο έλεγχος που διενεργείται σύμφωνα με τα ΔΠΕ, όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία, θα εντοπίζει πάντα ένα ουσιώδες σφάλμα, όταν αυτό υπάρχει. Σφάλματα δύναται να προκύψουν από απάτη ή από λάθος και θεωρούνται ουσιώδη όταν, μεμονωμένα ή αθροιστικά, θα μπορούσε εύλογα να αναμένεται ότι θα επηρέαζαν τις οικονομικές αποφάσεις των χρηστών, που λαμβάνονται με βάση αυτές τις εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις. Ως καθήκον του ελέγχου, σύμφωνα με τα ΔΠΕ όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία, ασκούμε επαγγελματική κρίση και διατηρούμε επαγγελματικό σκεπτικισμό καθ’ όλη τη διάρκεια του ελέγχου. Επίσης: Εντοπίζουμε και αξιολογούμε τους κινδύνους ουσιώδους σφάλματος στις εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος, σχεδιάζοντας και διενεργώντας ελεγκτικές διαδικασίες που ανταποκρίνονται στους κινδύνους αυτούς και αποκτούμε ελεγκτικά τεκμήρια που είναι επαρκή και κατάλληλα για να παρέχουν βάση για τη γνώμη μας. Ο κίνδυνος μη εντοπισμού ουσιώδους σφάλματος που οφείλεται σε απάτη είναι υψηλότερος από αυτόν που οφείλεται σε λάθος, καθώς η απάτη μπορεί να εμπεριέχει συμπαιγνία, πλαστογραφία, εσκεμμένες παραλείψεις, ψευδείς διαβεβαιώσεις ή παράκαμψη των δικλίδων εσωτερικού ελέγχου. Κατανοούμε τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου που σχετίζονται με τον έλεγχο, με σκοπό το σχεδιασμό ελεγκτικών διαδικασιών κατάλληλων για τις περιστάσεις, αλλά όχι με σκοπό τη διατύπωση γνώμης επί της αποτελεσματικότητας των δικλίδων εσωτερικού ελέγχου της Εταιρείας και του Ομίλου. Αξιολογούμε την καταλληλότητα των λογιστικών αρχών και μεθόδων που χρησιμοποιήθηκαν και το εύλογο των λογιστικών εκτιμήσεων και των σχετικών γνωστοποιήσεων που έγιναν από τη Διοίκηση. 47 Αποφαινόμαστε για την καταλληλότητα της χρήσεως από τη διοίκηση της λογιστικής αρχής της συνεχιζόμενης δραστηριότητας και με βάση τα ελεγκτικά τεκμήρια που αποκτήθηκαν για το εάν υπάρχει ουσιώδης αβεβαιότητα σχετικά με γεγονότα ή συνθήκες που μπορεί να υποδηλώνουν ουσιώδη αβεβαιότητα ως προς την ικανότητα της Εταιρείας και του Ομίλου να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους. Εάν συμπεράνουμε ότι υφίσταται ουσιώδης αβεβαιότητα, είμαστε υποχρεωμένοι στην έκθεση ελεγκτή να επιστήσουμε την προσοχή στις σχετικές γνωστοποιήσεις των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων ή εάν αυτές οι γνωστοποιήσεις είναι ανεπαρκείς να διαφοροποιήσουμε τη γνώμη μας. Τα συμπεράσματά μας βασίζονται σε ελεγκτικά τεκμήρια που αποκτώνται μέχρι την ημερομηνία της έκθεσης ελεγκτή. Ωστόσο, μελλοντικά γεγονότα ή συνθήκες ενδέχεται να έχουν ως αποτέλεσμα η Εταιρεία και ο Όμιλος να παύσουν να λειτουργούν ως συνεχιζόμενη δραστηριότητα. Αξιολογούμε τη συνολική παρουσίαση, τη δομή και το περιεχόμενο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων, συμπεριλαμβανομένων των γνωστοποιήσεων, καθώς και το κατά πόσο οι εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις απεικονίζουν τις υποκείμενες συναλλαγές και τα γεγονότα με τρόπο που επιτυγχάνεται η εύλογη παρουσίαση. Αποκτούμε επαρκή και κατάλληλα ελεγκτικά τεκμήρια αναφορικά με την χρηματοοικονομική πληροφόρηση των οντοτήτων ή των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων εντός του Ομίλου για την έκφραση γνώμης επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων. Είμαστε υπεύθυνοι για την καθοδήγηση, την επίβλεψη και την εκτέλεση του ελέγχου της Εταιρείας και των θυγατρικών της. Παραμένουμε αποκλειστικά υπεύθυνοι για την ελεγκτική μας γνώμη. Μεταξύ άλλων θεμάτων, κοινοποιούμε στους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση, το σχεδιαζόμενο εύρος και το χρονοδιάγραμμα του ελέγχου, καθώς και σημαντικά ευρήματα του ελέγχου, συμπεριλαμβανομένων όποιων σημαντικών ελλείψεων στις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου εντοπίζουμε κατά τη διάρκεια του ελέγχου μας. Επιπλέον, δηλώνουμε προς τους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση ότι έχουμε συμμορφωθεί με τις σχετικές απαιτήσεις δεοντολογίας περί ανεξαρτησίας και γνωστοποιούμε προς αυτούς όλες τις σχέσεις και άλλα θέματα που μπορεί εύλογα να θεωρηθεί ότι επηρεάζουν την ανεξαρτησία μας και τα σχετικά μέτρα προστασίας, όπου συντρέχει περίπτωση. Από τα θέματα που γνωστοποιήθηκαν στους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση, καθορίζουμε τα θέματα εκείνα που ήταν εξέχουσας σημασίας για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων της ελεγχόμενης χρήσεως και ως εκ τούτου αποτελούν τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου. Έκθεση επί άλλων Νομικών και Κανονιστικών Απαιτήσεων 1. Έκθεση Διαχείρισης Διοικητικού Συμβουλίου Λαμβάνοντας υπόψη ότι η διοίκηση έχει την ευθύνη για την κατάρτιση της Έκθεσης Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου και της Δήλωσης Εταιρικής Διακυβέρνησης που περιλαμβάνεται στην έκθεση αυτή κατ’ εφαρμογή των διατάξεων της παραγράφου 5 του άρθρου 2 του Ν. 4336/2015 (μέρος Β), σημειώνουμε ότι: α) Στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου περιλαμβάνεται δήλωση εταιρικής διακυβέρνησης, η οποία παρέχει τα πληροφοριακά στοιχεία που ορίζονται στο άρθρο 152 του N. 4548/2018. β) Κατά τη γνώμη μας η Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου έχει καταρτισθεί σύμφωνα με τις ισχύουσες νομικές απαιτήσεις των άρθρων 150 και 153 και της παραγράφου 1 (περιπτώσεις γ’ και δ’) του άρθρου 152 του N. 4548/2018 και το περιεχόμενο αυτής αντιστοιχεί με τις συνημμένες οικονομικές καταστάσεις της χρήσεως που έληξε την 31/12/2019. γ) Με βάση τη γνώση που αποκτήσαμε κατά τον έλεγχό μας, για την εταιρεία «PROFILE ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΜΠΟΡΙΚΗ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ» και το περιβάλλον της, δεν έχουμε εντοπίσει ουσιώδεις ανακρίβειες στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού της Συμβουλίου. 48 2. Συμπληρωματική Έκθεση προς την Επιτροπή Ελέγχου Η γνώμη μας επί των συνημμένων εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων είναι συνεπής με τη Συμπληρωματική Έκθεσή μας προς την Επιτροπή Ελέγχου της Εταιρείας, που προβλέπεται από το άρθρο 11 του κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) αριθ. 537/2014. 3. Παροχή μη ελεγκτικών υπηρεσιών Δεν παρείχαμε στην Εταιρεία και τις θυγατρικές της μη ελεγκτικές υπηρεσίες που απαγορεύονται σύμφωνα με το άρθρο 5 του κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) αριθ. 537/2014 ή λοιπές επιτρεπόμενες μη ελεγκτικές υπηρεσίες. 4. Διορισμός Ελεγκτή Διοριστήκαμε για πρώτη φορά ως Ορκωτοί Ελεγκτές Λογιστές της Εταιρείας με την από 30/06/2006 απόφαση της ετήσιας τακτικής γενικής συνέλευσης των μετόχων. Έκτοτε ο διορισμός μας έχει αδιαλείπτως ανανεωθεί για μια συνολική περίοδο 14 ετών με βάση τις κατ’ έτος λαμβανόμενες αποφάσεις της τακτικής γενικής συνέλευσης των μετόχων. Αθήνα, 3 Απριλίου 2020 Νικόλαος Α. Νικολόπουλος Ορκωτός Ελεγκτής Λογιστής ΑΜ ΣΟΕΛ 20961 Συνεργαζόμενοι Ορκωτοί Λογιστές A.E. Μέλος της Crowe Horwath International 49 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσεως από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2018 (Ποσά σε ευρώ) ΕΤΗΣΙΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ 2019 ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΣΗΣ ΣΗΜ. Ο ΟΜΙΛΟΣ Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ 31.12.2019 31.12.2018* 31.12.2019 31.12.2018* Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία Ενσώματα πάγια 11 5.145.364 5.594.866 4.454.593 4.544.931 Δικαιώματα χρήσης παγίων 29 434.744 Υπεραξία επιχειρήσεως 12 1.452.159 1.452.159 Άυλα περιουσιακά στοιχεία 13 4.925.153 5.632.576 2.107.965 2.019.495 Επενδύσεις σε συνδεμένες επιχειρήσεις 14 3.431.834 3.431.834 Άλλα χρηματοοικονομικά στοιχεία 67.077 53.743 6.928 6.928 Αναβαλλόμενοι φόροι 9 582.821 735.554 396.211 506.678 Σύνολο 12.607.318 13.468.898 10.397.531 10.509.866 Κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία Αποθέματα 15 93.260 183.636 69.702 152.883 Εμπορικές Απαιτήσεις 16 3.948.651 3.880.725 2.031.536 2.299.808 Λοιπές Απαιτήσεις 17 4.415.926 4.537.727 3.781.770 3.833.214 Προκαταβολές 17 20.738 71.237 11.860 61.900 Βραχυπρόθεσμες Επενδύσεις 18 2.170.713 5.895.321 1.794.386 4.400.555 Χρηματικά Διαθέσιμα 19 12.875.663 7.846.363 6.497.527 2.963.208 Σύνολο 23.524.951 22.415.009 14.186.781 13.711.568 ΣΥΝΟΛΟ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ 36.132.269 35.883.907 24.584.312 24.221.434 ΠΑΘΗΤΙΚΟ Ίδια Κεφάλαια Μετοχικό κεφάλαιο 20 5.551.731 5.551.731 5.551.731 5.551.731 Aποθεματικό υπέρ το άρτιο 20 2.767.556 2.925.510 2.767.556 2.925.510 Ίδιες Μετοχές 21 (1.367.194) (467.731) (1.366.097) (466.634) Αποθεματικά 22 6.191.124 5.577.204 6.119.741 5.505.821 Σωρευμένα κέρδη (Ζημίες) 6.695.953 5.066.180 1.962.547 1.337.847 Σύνολο 19.839.170 18.652.894 15.035.478 14.854.275 Δικαιώματα μειοψηφίας (109.378) (77.611) Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων 19.729.792 18.575.283 15.035.478 14.854.275 Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις Μακροπρόθεσμα δάνεια 23 1.500.000 1.500.000 Υποχρεώσεις συνταξιοδοτικών παροχών 24 1.197.210 857.287 444.824 355.338 Επιχορηγήσεις περιουσιακών στοιχείων 25 1.317.409 2.724.602 253.149 492.824 Άλλες μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις 3.500 3.500 Υποχρεώσεις μισθώσεων 29 315.307 Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις 9 116.717 37.905 Προβλέψεις 44.825 44.131 35.000 35.000 Σύνολο 2.991.468 5.163.925 736.473 2.386.662 Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις Βραχυπρόθεσμα δάνεια 23 4.116.338 3.120.357 3.679.760 2.683.880 Προμηθευτές 26 1.945.399 2.284.392 1.814.360 1.809.734 Λοιπές Υποχρεώσεις 27 5.428.591 5.506.584 2.359.153 1.886.467 Υποχρεώσεις μισθώσεων 29 122.483 Ασφαλιστικοί οργανισμοί και Λοιποί Φόροι 1.353.621 949.253 615.094 417.933 Φόρος Εισοδήματος Πληρωτέος 444.577 284.113 343.994 182.483 Σύνολο 13.411.009 12.144.699 8.812.361 6.980.497 ΣΥΝΟΛΟ ΠΑΘΗΤΙΚΟΥ 36.132.269 35.883.907 24.584.312 24.221.434 *Για λόγους καλύτερης παρουσίασης και συγκρισιμότητας κάποια κονδύλια της προηγούμενης χρήσης έχουν αναταξινομηθεί (Σημείωση 2). Οι συνοδευτικές σημειώσεις αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των ετήσιων ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων. 50 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσεως από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 (Ποσά σε ευρώ) ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΥΝΟΛΙΚΩΝ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΩΝ Ο ΟΜΙΛΟΣ Έσοδα πωλήσεων Μείον: Κόστος πωληθέντων Μικτό κέρδος Άλλα λειτουργικά έσοδα Έξοδα λειτουργίας διάθεσης Έξοδα διοικητικής λειτουργίας Έξοδα λειτουργίας ερευνών Άλλα λειτουργικά έξοδα Λειτουργικό κέρδος Χρηματοοικονομικά έσοδα /(έξοδα) Κέρδος προ φόρων Φόρος εισοδήματος Καθαρό κέρδος (μετά από φόρους) (Α) Δικαιώματα μειοψηφίας Καθαρό Κέρδος μετά από φόρους που αναλογεί στους Μετόχους της Μητρικής Εταιρείας Λοιπά συνολικά έσοδα Στοιχεία που δεν ανακατατάσσονται μεταγενέστερα στα αποτελέσματα Συναλλαγματικές διαφορές ενοποίησης θυγατρικών εξωτερικού Επαναεπιμετρήσεις προγραμμάτων καθορισμένων παροχών Φόρος εισοδήματος λοιπών συνολικών εσόδων που δεν ανακατατάσσονται Λοιπά συνολικά έσοδα μετά από φόρους (Β) Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα μετά από φόρους (Α+Β) Ιδιοκτήτες Μητρικής Δικαιώματα μειοψηφίας Βασικά Κέρδη ανά μετοχή ΣΗΜ. 6 7 7 7 7 7 8 9 10 01.01.201931.12.2019 15.763.884 (7.261.786) 8.502.098 363.132 (2.747.382) (1.584.277) (1.587.909) (861.267) 2.084.395 351.214 2.435.609 (666.014) 1.769.595 1.728 01.01.201831.12.2018 13.829.001 (7.033.676) 6.795.325 204.083 (2.293.876) (1.535.701) (1.209.810) (9.781) 1.950.240 (246.613) 1.703.627 (444.043) 1.259.584 (1.395) 1.767.867 1.260.979 71.826 57.341 (36.970) 2.931 9.105 (850) 43.961 1.813.556 1.812.051 1.505 0,1525 59.422 1.319.006 1.319.334 (328) 0,1091 Οι συνοδευτικές σημειώσεις αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των ετήσιων ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων. 51 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσεως από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 (Ποσά σε ευρώ) ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΥΝΟΛΙΚΩΝ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΩΝ Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ Έσοδα πωλήσεων Μείον: Κόστος πωληθέντων Μικτό κέρδος Άλλα λειτουργικά έσοδα Έξοδα λειτουργίας διάθεσης Έξοδα διοικητικής λειτουργίας Έξοδα λειτουργίας ερευνών Άλλα λειτουργικά έξοδα Λειτουργικό κέρδος Χρηματοοικονομικά έσοδα /(έξοδα) Έσοδα Συμμετοχών Κέρδος προ φόρων Φόρος εισοδήματος Καθαρό κέρδος (μετά από φόρους) (Α) Δικαιώματα μειοψηφίας Καθαρό Κέρδος μετά από φόρους που αναλογεί στην Εταιρεία Λοιπά συνολικά έσοδα Στοιχεία που δεν ανακατατάσσονται μεταγενέστερα στα αποτελέσματα Επαναεπιμετρήσεις προγραμμάτων καθορισμένων παροχών Φόρος εισοδήματος λοιπών συνολικών εσόδων που δεν ανακατατάσσονται Λοιπά συνολικά έσοδα μετά από φόρους (Β) Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα μετά από φόρους (Α+Β) ΣΗΜ. 7 7 7 7 8 9 01.01.2019- 01.01.201831.12.2019 31.12.2018 8.577.914 7.773.274 (4.807.377) (4.167.108) 3.770.537 3.606.166 278.288 130.680 (1.528.708) (1.602.232) (1.134.837) (981.449) (964.377) (815.354) (410.334) (1.052) 10.569 336.759 209.964 (310.097) 1.000.022 1.117.838 1.220.555 1.144.500 (392.412) (213.443) 828.143 931.057 828.143 931.057 (27.851) 12.479 6.684 (3.619) (21.167) 806.976 8.860 939.917 Οι συνοδευτικές σημειώσεις αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των ετήσιων ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων. 52 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσεως από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2018 (Ποσά σε ευρώ) ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ΟΜΙΛΟΣ Σύνολο Ιδίων κεφαλαίων Έναρξης Χρήσεως 01.01.2018 Κέρδη χρήσεως Λοιπά συνολικά έσοδα μετά από φόρους Συγκεντρωτικά Συνολικά Έσοδα μετά από Φόρους Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων Λήξης Χρήσεως 31.12.2018 Κέρδη χρήσεως Λοιπά συνολικά έσοδα μετά από φόρους Συγκεντρωτικά Συνολικά Έσοδα μετά από Φόρους Αγορά Ιδίων μετοχών Πώληση Ιδίων Μετοχών Σχηματισμός Αποθεματικού Αύξηση Μετοχικού Κεφαλαίου (σημ.20) Μείωση Μετοχικού Κεφαλαίου (σημ.20) Διάλυση/εκκαθάριση θυγατρικής Μεταφορά Ενδοομιλικών μερισμάτων Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων Λήξης Χρήσεως 31.12.2019 Μετοχικό Κεφάλαιο Αποθεμ. υπερ το Άρτιο Ίδιες Μετοχές Τακτικό Αποθεματικό 5.551.731 Λοιπά Αποθεματικά Αποθεματικά Φορολ.νόμων Μη διανεμηθέντα κέρδη Δικαιώματα μειοψηφίας Σύνολο 2.925.510 (32.629) 655.420 2.025.536 2.951.095 4.155.067 (77.283) 18.154.447 - - - - - - 1.260.979 (1.395) 1.259.584 - - - - - - 58.355 1.067 59.422 - - - - - - 1.319.334 (328) 1.319.006 5.551.731 2.925.510 (467.731) 655.420 1.970.689 2.951.095 5.066.180 (77.611) 18.575.283 - - - - - - 1.767.867 1.728 1.769.595 - - - - - - 44.184 (223) 43.961 - - - - - - 1.812.051 1.505 1.813.556 590.609 (590.609) - (157.954) - (1.759.193) 859.730 - 46.553 - 1.000.022 (432.655) - 864.297 (46.553) (1.000.022) (33.272) - (1.759.193) 1.724.027 (590.609) (33.272) - 5.551.731 2.767.556 (1.367.194) 701.973 2.970.711 2.518.440 6.695.953 (109.378) 19.729.792 Οι συνοδευτικές σημειώσεις αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των ετήσιων ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων. 53 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσεως από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 (Ποσά σε ευρώ) ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Μετοχικό Κεφάλαιο Αποθεμ. υπερ το Άρτιο Σύνολο Ιδίων κεφαλαίων Έναρξης Χρήσεως 01.01.2018 5.551.731 2.925.510 (31.532) 639.790 1.968.765 2.952.113 806.151 14.812.528 Κέρδη χρήσεως - - - - - - 931.057 931.057 Λοιπά συνολικά έσοδα μετά από φόρους - - - - - - 8.860 8.860 Συγκεντρωτικά Συνολικά Έσοδα μετά από Φόρους Ίδιες Μετοχές Τακτικό Αποθεματικό Λοιπά Αποθεματικά Αποθεματικ ά Φορολ. νόμων Μη διανεμηθέντα κέρδη Σύνολο - - - - - - 939.917 939.917 5.551.731 - 2.925.510 - (466.634) - 639.790 - 1.913.918 - 2.952.113 - 1.337.847 828.143 (21.165) 14.854.275 828.143 (21.165) - - - - - (1.759.193) - - - 806.978 - 806.978 Αγορά Ιδίων Μετοχών - (1.759.193) Πώληση Ιδίων Μετοχών - - - - 864.297 1.724.027 590.609 (590.609) 5.551.731 (157.954) 2.767.556 859.730 - 46.553 - (1.366.097) 686.343 1.000.022 2.913.940 (432.655) 2.519.458 (46.553) (1.000.022) 1.962.547 (590.609) 15.035.478 Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων Λήξης Χρήσεως 31.12.2018 Κέρδη χρήσεως Λοιπά συνολικά έσοδα μετά από φόρους Συγκεντρωτικά Συνολικά Έσοδα μετά από Φόρους Σχηματισμός Αποθεματικού Αύξηση Μετοχικού Κεφαλαίου (σημ.20) Μείωση Μετοχικού Κεφαλαίου (σημ.20) Μεταφορά Ενδοομιλικών μερισμάτων Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων Λήξης Χρήσεως 31.12.2019 Οι συνοδευτικές σημειώσεις αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των ετήσιων ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων. 54 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσεως από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2018 (Ποσά σε ευρώ) ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΑΜΕΙΑΚΩΝ ΡΟΩΝ Ο ΟΜΙΛΟΣ 01.01.201901.01.201831.12.2019 31.12.2018* Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 01.01.2019- 01.01.201831.12.2019 31.12.2018 Ταμειακές ροές από λειτουργικές δραστηριότητες Κέρδη προ φόρων 2.435.609 1.703.627 1.220.555 1.144.500 Προσαρμογές για: Αποσβέσεις 2.261.731 2.106.163 666.224 714.180 Προβλέψεις 340.944 135.614 63.503 106.550 Μη ταμειακά έσοδα/έξοδα (1.407.192) (1.256.749) (239.675) (89.232) Αποτελέσματα (έσοδα, έξοδα, κέρδη και ζημίες) (403.338) 84.464 (1.348.443) (1.038.958) Συναλλαγματικές διαφορές (175.074) (118) (93.433) 8.860 Χρεωστικοί τόκοι και συναφή έξοδα 139.406 125.366 203.062 158.032 Λειτουργικά κέρδη προ μεταβολών του κεφαλαίου 3.192.086 2.898.367 471.793 1.003.932 κίνησης (Αύξηση)/Μείωση: Αποθέματα 90.375 4.293 83.181 4.293 Απαιτήσεις (48.386) 501.267 400.597 (348.256) Υποχρεώσεων (πλην Τραπεζών) 205.686 146.443 676.795 (212.363) Πληρωμές για αποζημίωση προσωπικού (1.867) (38.971) (1.867) (38.971) Χρεωστικοί τόκοι και συναφή έξοδα καταβεβλημένα (339.107) (397.871) (279.189) (365.736) Εισπραξη πιστωτικών φόρων 72.097 Καταβεβλημένοι φόροι (255.759) (29.445) (165.584) Ταμειακές εισροές / (εκροές) από λειτουργικές 2.915.125 3.084.083 1.185.726 42.899 δραστηριότητες (α) Ταμειακές ροές από επενδυτικές δραστηριότητες Απόκτηση θυγατρικών, συγγενών, κοινοπραξιών, λοιπών (216.001) (151.550) επενδύσεων Αγορά Χρεογράφων (788.143) (20.159.815) (788.143) (11.564.239) Αγορά ενσώματων και άυλων παγίων στοιχείων (957.970) (1.036.218) (664.358) (714.486) Τόκοι εισπραχθέντες 214.376 185.105 90.702 125.479 Μερίσματα Εισπραχθέντα 50.710 42.638 1.050.710 1.158.444 Επενδυτικές ροές από διάλυση/εκκαθάριση θυγατρικής (32.844) Εισπράξεις από πωλήσεις χρεογράφων 4.875.404 21.122.403 3.692.024 12.333.658 Ταμειακές εισροές / (εκροές) από επενδυτικές 3.145.532 2.563 3.380.935 1.338.856 δραστηριότητες (β) Ταμειακές ροές από χρηματοοικονομικές δραστηριότητες Αγορά ιδίων μετοχών (35.165) (435.102) (35.165) (435.102) Εισπράξεις από εκδοθέντα/ αναληφθέντα δάνεια Εξοφλήσεις υποχρεώσεων από χρηματοδοτικές μισθώσεις (143.048) Μερίσματα πληρωθέντα (590.610) (463.068) (590.610) (463.068) Εξοφλήσεις δανείων (500.000) (500.000) (500.000) (500.000) Ταμειακές εισροές / (εκροές) από χρηματοοικονομικές (1.268.823) (1.398.170) (1.125.775) (1.398.170) δραστηριότητες (γ) Καθαρή αύξηση/ (μείωση) στα Χρηματικά διαθέσιμα (α) 4.791.834 1.688.476 3.440.886 (16.415) + (β) + (γ) Χρηματικά διαθέσιμα στην αρχή της περιόδου 7.846.363 6.100.588 2.963.208 2.988.483 Συναλλαγματικές διαφορές 237.466 57.299 93.433 (8.860) Χρηματικά διαθέσιμα στο τέλος της περιόδου 12.875.663 7.846.363 6.497.527 2.963.208 *Για λόγους καλύτερης παρουσίασης και συγκρισιμότητας κάποια κονδύλια της προηγούμενης χρήσης έχουν αναταξινομηθεί Οι συνοδευτικές σημειώσεις αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων 55 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσεως από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2018 (Ποσά σε ευρώ) ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ 1. ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΌΜΙΛΟ Η Εταιρεία με την επωνυμία «PROFILE ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ» και με τον διακριτικό τίτλο «PROFILE SYSTEMS & SOFTWARE» (εφεξής η «Εταιρεία» ή η «Μητρική» ή «Profile») και οι θυγατρικές της (εφεξής ο «‘Όμιλος») δραστηριοποιούνται στον κλάδο κατασκευής και εμπορίας λογισμικού και Η/Υ, παροχής υπηρεσιών μετάδοσης δεδομένων μέσω επιλεγμένων και άλλων επικοινωνιακών δικτύων και γενικά στους τομείς που περιγράφονται στο άρθρο 3 του Καταστατικού της Εταιρείας. Η Εταιρεία έχει την έδρα της στο Δήμο N. Σμύρνης Αττικής, στην Λ. Συγγρού 199 και απασχολεί την 31.12.2019 106 μισθωτούς, ενώ ο Όμιλος απασχολεί 150 μισθωτούς συνολικά. Οι μετοχές της Εταιρείας είναι εισηγμένες και διαπραγματεύονται στο Χρηματιστήριο Αθηνών. Οι ετήσιες οικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας και του Ομίλου για την χρήση που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2019 εγκρίθηκαν από το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας κατά τη συνεδρίασή του της 2 Απριλίου 2020. 2. ΠΛΑΙΣΙΟ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ 2.1 Βάση σύνταξης των Οικονομικών Καταστάσεων Οι ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις για το έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2019 έχουν καταρτιστεί σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (ΔΠΧΑ) που έχουν εκδοθεί από το Συμβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων (ΣΔΛΠ) και έχουν εγκριθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση («ΕΕ») και παρουσιάζουν την οικονομική θέση, τα αποτελέσματα και τις ταμειακές ροές του Ομίλου με βάση την αρχή της συνεχιζόμενης δραστηριότητας (going concern) και την αρχή αυτοτέλειας των χρήσεων. Η Διοίκηση θεωρεί ότι η αρχή της συνεχιζόμενης δραστηριότητας αποτελεί την κατάλληλη βάση προετοιμασίας της παρούσας οικονομικής πληροφόρησης. Οι ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις έχουν συνταχθεί με βάση την αρχή του ιστορικού κόστους, με εξαίρεση τα χρηματοοικονομικά στοιχεία που αποτιμώνται στην εύλογη αξία με μεταβολές στα αποτελέσματα. Η προετοιμασία των οικονομικών καταστάσεων σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ απαιτεί τη χρήση ορισμένων σημαντικών λογιστικών εκτιμήσεων και παραδοχών καθώς και την κρίση της Διοίκησης σχετικά με τη διαδικασία εφαρμογής των λογιστικών πολιτικών. Σημαντικές παραδοχές από τη Διοίκηση για την εφαρμογή των λογιστικών μεθόδων της Εταιρείας αναφέρονται στη σημείωση 2.4 «Σημαντικές λογιστικές εκτιμήσεις και παραδοχές». Οι εκτιμήσεις και οι κρίσεις στις οποίες προβαίνει η Διοίκηση αξιολογούνται συνεχώς και βασίζονται σε εμπειρικά δεδομένα και άλλους παράγοντες συμπεριλαμβανομένων των προσδοκιών για μελλοντικά γεγονότα που θεωρούνται αναμενόμενα υπό εύλογες συνθήκες. Σημειώνεται ότι για λόγους καλύτερης παρουσίασης και συγκρισιμότητας κονδύλι αξίας € 2,56 εκ. έχει αναταξινομηθεί από τον λογαριασμό «Πελάτες» στον λογαριασμό «Λοιπές απαιτήσεις» καθώς συνδέεται με δύο επίδικες απαιτήσεις από φορείς του ευρύτερου Δημόσιου Τομέα με ποσά € 2.067 χιλ. και € 489 χιλ. (ιδ. αναλυτικότερες πληροφορίες στην σημείωση 17). Σημειώνεται επίσης ότι για λόγους καλύτερης και αναλυτικότερης παρουσίασης ο λογαριασμός «Προμηθευτές και Λοιπές Υποχρεώσεις» των συγκριτικών στοιχείων αναλύεται στους λογαριασμούς «Προμηθευτές», «Λοιπές Υποχρεώσεις» και «Ασφαλιστικοί οργανισμοί και Λοιποί Φόροι». 56 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσεως από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 (Ποσά σε ευρώ) 2.2 Δομή του ομίλου και μέθοδοι ενοποίησης εταιρειών Οι συνημμένες ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις περιέχουν τις οικονομικές καταστάσεις της μητρικής Εταιρείας και όλων των θυγατρικών εταιρειών στις οποίες η Profile έχει τη δυνατότητα άσκησης ελέγχου. Οι θυγατρικές (εταιρείες στις οποίες ο Όμιλος έμμεσα ή άμεσα συμμετέχει με περισσότερο από το 50% των ψήφων ή με άλλον τρόπο ελέγχει τη διοίκησή τους) έχουν ενοποιηθεί. Ο Όμιλος επανεκτιμά σε κάθε περίοδο αναφοράς εάν ασκεί ουσιαστικό έλεγχο σε επενδύσεις, εάν τα γεγονότα και οι συνθήκες υποδεικνύουν αλλαγή στις ενδείξεις ουσιαστικού ελέγχου. Οι θυγατρικές ενοποιούνται από την ημερομηνία κατά την οποία ο ουσιαστικός έλεγχος μεταφέρεται στον Όμιλο και παύουν να ενοποιούνται από την ημερομηνία κατά την οποία ο έλεγχος παύει να υφίσταται. Η ημερομηνία κατάρτισης των οικονομικών καταστάσεων των θυγατρικών εταιρειών συμπίπτει με αυτή της Εταιρείας χρησιμοποιώντας τις ίδιες λογιστικές αρχές. Τα κέρδη ή οι ζημίες καθώς και κάθε στοιχείο των Λοιπών Συνολικών Εισοδημάτων αποδίδονται στους μετόχους του Ομίλου στις μη ελέγχουσες συμμετοχές ακόμη κι αν αυτό δημιουργεί χρεωστικό υπόλοιπο. Όλες οι ενδοεταιρικές συναλλαγές και υπόλοιπα και χρηματοροές έχουν απαλειφθεί στις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις. Όπου απαιτήθηκε, οι λογιστικές αρχές των θυγατρικών έχουν τροποποιηθεί έτσι ώστε να διασφαλιστεί η συνέπεια με τις λογιστικές αρχές που υιοθετήθηκαν από τον Όμιλο. Μια μεταβολή σε ποσοστό συμμετοχής σε θυγατρική χωρίς απώλεια ελέγχου αποτελεί συναλλαγή μεταξύ των μετόχων και συνεπώς το αποτέλεσμα της συναλλαγής καταχωρείται στα ίδια κεφάλαια. Σε περίπτωση που ο Όμιλος χάνει τον έλεγχο μιας θυγατρικής, τότε: διαγράφει τα στοιχεία του ενεργητικού (συμπεριλαμβανομένης της υπεραξίας) και τις υποχρεώσεις της θυγατρικής διαγράφει τη λογιστική αξία των μη ελεγχόμενων συμμετοχών αναγνωρίζει την εύλογη αξία της εναπομείνασας επένδυσης αναγνωρίζει οποιοδήποτε κέρδος ή ζημία στα αποτελέσματα ανακατατάσσει το μερίδιο της μητρικής επί των στοιχείων που είχαν προηγουμένως αναγνωριστεί στα λοιπά συνολικά εισοδήματα στα αποτελέσματα. Οι συμμετοχές σε θυγατρικές επιχειρήσεις στις εταιρικές οικονομικές καταστάσεις αποτιμώνται στο κόστος κτήσης μείον τυχόν σωρευμένες ζημίες απομείωσης. Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζονται οι θυγατρικές εταιρείες που περιλήφθηκαν στην ενοποίηση μαζί με τα σχετικά ποσοστά συμμετοχής καθώς και η δραστηριότητα κάθε θυγατρικής. Ονομασία εταιρείας Χώρα έδρας GLOBAL SOFT AE Ελλάδα ΚΟΜΠΙΟΥΤΕΡ ΙΝΤΕΡΝΑΣΙΟΝΑΛ ΦΡΑΝΤΣΑΪΖ ΕΠΕ PROFILE SYSTEMS & SOFTWARE (CYPRUS) LTD PROFILE SOFTWARE (UK) LTD** Ελλάδα Κύπρος Ηνωμένο Βασίλειο PROFILE DIGITAL A.E. Ελλάδα LOGIN S.A.* Γαλλία Δραστηριότητα Εταιρεία Πληροφορικής Σεμινάρια Πληροφορικής Εταιρεία Πληροφορικής Εταιρεία Πληροφορικής Εταιρεία Πληροφορικής Εταιρεία Πληροφορικής % συμμετοχής Ομίλου Σχέση Ενοποίησης Μέθοδος Ενοποίησης 97,09% Άμεση Ολική 50,18% Άμεση Ολική 100,00% Άμεση Ολική 100,00% Έμμεση Ολική 100,00% Άμεση Ολική 100,00% Έμμεση Ολική 57 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσεως από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 (Ποσά σε ευρώ) * Η έμμεση συμμετοχή στην LOGIN SA ανέρχεται σε 100% μέσω συμμετοχής των θυγατρικών Profile CΥ (99,92%) και Profile UΚ (0,08%). Η ως άνω εξαγορά, υλοποιήθηκε σε δύο στάδια, στις 6 Ιουλίου 2017 , οπότε αποκτήθηκε το 78,23% των μετοχών της γαλλικής θυγατρικής και στις 6 Ιουλίου 2018, ημερομηνία κατά την οποία αποκτήθηκαν οι υπόλοιπες μετοχές και δικαιώματα ψήφου της εταιρίας, με αποτέλεσμα από τις 6 Ιουλίου 2018 η εν λόγω γαλλική εταιρεία να είναι κατά 100% θυγατρική του Ομίλου. **Η συμμετοχή στην PROFILE SOFTWARE (UK) LTD ανέρχεται σε 100% μέσω συμμετοχής της θυγατρικής PROFILE SYSTEMS & SOFTWARE (CYPRUS) LTD. Σημειώνεται ότι η θυγατρική PROFILE SOFTWARE (UK) LTD -9931929 εμπίπτει στο άρθρο 479A του περί εταιρειών Νόμου του Ηνωμένου Βασιλείου, Act 2006. Στην παρούσα χρήση η εδρέουσα στην Ελβετία θυγατρική εταιρεία Profile Systems & Software (Suisse) S.A., που είχε περιληφθεί στην ενοποίηση της προηγούμενης χρήσης 2018 (με ποσοστό συμμετοχής 60%) λύθηκε και τέθηκε σε εκκαθάριση, η οποία και ολοκληρώθηκε εντός του 2019. Η παραπάνω διακοπείσα δραστηριότητα μεταφέρθηκε σε άλλες θυγατρικές του Ομίλου, οπότε και η συγκεκριμένη εταιρία ήταν ουσιαστικά αδρανής καθόλη τη διάρκεια της χρήσης, με μηδενικό κύκλο εργασιών και αμελητέα διοικητικά έξοδα αναγκαία μόνον για την ολοκλήρωση της εκκαθάρισης. Ασήμαντη ήταν και η δραστηριότητά της κατά την προηγούμενη χρήση με κύκλο εργασιών € 7.800 περίπου και ζημίες μετά από φόρους της τάξεως των € 80. Το αποτέλεσμα (ζημία) από τη διακοπείσα δραστηριότητα ανέρχεται στο ποσό των € 6.604,48. Λόγω του ασήμαντου ύψους του δεν παρουσιάστηκε ως ξεχωριστό κονδύλι της Κατάστασης συνολικών εισοδημάτων, αλλά συμπεριλαμβάνεται στo κονδύλι «Άλλα λειτουργικά έξοδα». Το ύψος των διαθεσίμων της θυγατρικής επί των οποίων ο όμιλος απώλεσε τον έλεγχο, αφορούν την αναλογία της μειοψηφίας επί του προιόντος εκκαθάρισης της Eλβετικής εταιρείας και ανέρχονται σε € 32.843,91. Το ως άνω ποσό εμφανίζεται ως εκροή στην Κατάσταση ταμειακών ροών, στην κατηγορία των επενδυτικών δραστηριοτήτων υπό τον τίτλο «Επενδυτικές ροές από διάλυση/εκκαθάριση θυγατρικής». 2.3 Μετατροπή ξένων νομισμάτων α) Νόμισμα μέτρησης και αναφοράς Το νόμισμα μέτρησης και αναφοράς του Ομίλου από την 1 Ιανουαρίου 2002 είναι το Ευρώ, κατά συνέπεια οι ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις παρουσιάζονται σε Ευρώ (€), το νόμισμα αποτίμησης της Μητρικής. β) Συναλλαγές και υπόλοιπα Οι συναλλαγές σε ξένο νόμισμα μετατρέπονται σε Ευρώ βάσει των ισοτιμιών που ισχύουν κατά τις ημερομηνίες των συναλλαγών. Οι απαιτήσεις και υποχρεώσεις σε ξένο νόμισμα κατά την ημερομηνία σύνταξης των οικονομικών καταστάσεων προσαρμόζονται ώστε να αντανακλούν τις συναλλαγματικές ισοτιμίες της ημερομηνίας σύνταξης. Τα κέρδη και οι ζημίες που προκύπτουν από τέτοιες συναλλαγές (και από τη μετατροπή στοιχείων του ενεργητικού και παθητικού εκφρασμένα σε ξένο νόμισμα) αναγνωρίζονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων, εκτός όταν καταχωρούνται στην καθαρή θέση ως αναγνωρισμένες αντισταθμίσεις ταμειακών ροών. γ) Εταιρίες του Ομίλου Η μετατροπή των οικονομικών καταστάσεων των εταιρειών του Ομίλου οι οποίες έχουν διαφορετικό λειτουργικό νόμισμα από την Mητρική γίνεται ως εξής: Τα περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις μετατρέπονται με τις ισοτιμίες που υπάρχουν κατά την ημερομηνία του ισολογισμού. Τα ίδια κεφάλαια μετατρέπονται με τις ισοτιμίες που υπήρχαν κατά την ημερομηνία που προέκυψαν. 58 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσεως από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 (Ποσά σε ευρώ) Τα έσοδα και τα έξοδα μετατρέπονται με τις μέσες ισοτιμίες της χρήσεως. Οι προκύπτουσες συναλλαγματικές διαφορές καταχωρούνται σε αποθεματικό των ιδίων κεφαλαίων και μεταφέρονται στ’ αποτελέσματα με την πώληση των επιχειρήσεων αυτών. Η υπεραξία και οι προσαρμογές των εύλογων αξιών που προκύπτουν από την απόκτηση οικονομικών μονάδων εξωτερικού μετατρέπονται με τις ισοτιμίες της ημερομηνίας ισολογισμού. 2.4 Σημαντικές λογιστικές εκτιμήσεις και παραδοχές: Η σύνταξη των οικονομικών καταστάσεων, σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ, απαιτεί από τη Διοίκηση να προβαίνει σε εκτιμήσεις, παραδοχές και κρίσεις που επηρεάζουν τα υπόλοιπα των λογαριασμών ενεργητικού και υποχρεώσεων, τη γνωστοποίηση ενδεχόμενων απαιτήσεων και υποχρεώσεων καθώς και τα έσοδα και έξοδα που παρουσιάζονται στην υπό εξέταση χρήση. Τα πραγματικά αποτελέσματα ενδέχεται να διαφέρουν από τις εκτιμήσεις αυτές. Ο Όμιλος προβαίνει σε λογιστικές εκτιμήσεις, παραδοχές και κρίσεις προκειμένου να εφαρμόσει τις καταλληλότερες λογιστικές αρχές σε σχέση με τη μελλοντική εξέλιξη γεγονότων και συναλλαγών. Οι εν λόγω εκτιμήσεις, παραδοχές και κρίσεις επανεξετάζονται περιοδικά προκειμένου να ανταποκρίνονται στα τρέχοντα δεδομένα και να αντανακλούν τους εκάστοτε τρέχοντες κινδύνους και βασίζονται στην προγενέστερη εμπειρία της Διοίκησης σε σχέση με το επίπεδο / όγκο των συναφών συναλλαγών ή γεγονότων. Οι βασικές εκτιμήσεις και κρίσεις οι οποίες αναφέρονται σε δεδομένα, η εξέλιξη των οποίων θα μπορούσε να επηρεάσει τα κονδύλια των οικονομικών καταστάσεων τους επόμενους 12 μήνες, έχουν ως κάτωθι: (α) Φόρος εισοδήματος Η πρόβλεψη για φόρο εισοδήματος με βάση το ΔΛΠ 12 υπολογίζεται με εκτίμηση των φόρων που θα καταβληθούν στις φορολογικές αρχές και περιλαμβάνει τον τρέχοντα φόρο εισοδήματος για κάθε χρήση, πρόβλεψη για τους πρόσθετους φόρους που πιθανόν να προκύψουν από μελλοντικούς φορολογικούς ελέγχους και αναγνώριση μελλοντικών φορολογικών ωφελειών (Σημείωση 9). Η τελική εκκαθάριση των φόρων εισοδήματος ενδέχεται να αποκλίνει από τα σχετικά ποσά τα οποία έχουν καταχωρηθεί στις οικονομικές καταστάσεις. (β) Ανάκτηση αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων: Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις αναγνωρίζονται για όλες τις αχρησιμοποίητες φορολογικές ζημίες στον βαθμό που είναι πιθανό ότι θα υπάρξουν επαρκή φορολογικά κέρδη που θα συμψηφιστούν με αυτές τις φορολογικές ζημίες. Για τον καθορισμό του ύψους της αναβαλλόμενης φορολογικής απαίτησης που μπορεί να αναγνωριστεί απαιτούνται σημαντικές κρίσεις και εκτιμήσεις της Διοίκησης της Εταιρείας, οι οποίες βασίζονται στα μελλοντικά φορολογικά κέρδη σε συνδυασμό με τις μελλοντικές φορολογικές στρατηγικές που θα ακολουθηθούν. (γ) Προβλέψεις για επισφαλείς απαιτήσεις: Η Διοίκηση της Εταιρείας περιοδικά επανεκτιμά την επάρκεια της πρόβλεψης για επισφαλείς απαιτήσεις με βάση παράγοντες όπως την πιστωτική της πολιτική, αναφορές από τη νομική υπηρεσία για πρόσφατες ή/και αναμενόμενες εξελίξεις σε υποθέσεις που αυτή χειρίζεται, καθώς και την εκτίμηση/κρίση της για την επίδραση λοιπών παραγόντων στην εισπραξιμότητα των απαιτήσεων. Οι επισφαλείς απαιτήσεις του Ομίλου αξιολογούνται μια προς μία για τον υπολογισμό της σχετικής πρόβλεψης. 59 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσεως από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 (Ποσά σε ευρώ) Αναφορικά με τις μη επισφαλείς εμπορικές απαιτήσεις, ο Όμιλος εφαρμόζει την απλοποιημένη προσέγγιση του ΔΠΧΑ 9 και υπολογίζει τις αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες καθ' όλη τη διάρκεια ζωής των απαιτήσεων. Για το σκοπό αυτό χρησιμοποιεί πίνακα με τον οποίο υπολογίζονται οι σχετικές προβλέψεις με τρόπο που αντανακλά την εμπειρία από παρελθόντα γεγονότα καθώς και προβλέψεις της μελλοντικής οικονομικής κατάστασης των πελατών και του οικονομικού περιβάλλοντος. Σε κάθε ημερομηνία ισολογισμού, επικαιροποιούνται τα ιστορικά ποσοστά που χρησιμοποιούνται και αναλύονται οι εκτιμήσεις της μελλοντικής οικονομικής κατάστασης. Η συσχέτιση μεταξύ των ιστορικών στοιχείων, της μελλοντικής οικονομικής κατάστασης και των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών περιλαμβάνει σημαντικές εκτιμήσεις. Το ύψος των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις αλλαγές των συνθηκών και των προβλέψεων της μελλοντικής οικονομικής κατάστασης. (δ) Εσωτερικώς παραγόμενα άυλα περιουσιακά στοιχεία: Τα κόστη ανάπτυξης που σχετίζονται με τα εσωτερικώς παραγόμενα άυλα περιουσιακά στοιχεία κεφαλαιοποιούνται σύμφωνα με την λογιστική πολιτική της Εταιρείας. Η αρχική κεφαλαιοποίηση του κόστους βασίζεται στην κρίση της Διοίκησης ότι μελλοντικά οικονομικά οφέλη θα εισρεύσουν στην Εταιρεία από την χρησιμοποίηση των εσωτερικώς παραγόμενων άυλων στοιχείων. (ε) Απομείωση υπεραξίας και ασώματων πάγιων στοιχείων: Ο Όμιλος αξιολογεί ετησίως (ή όταν υπάρχουν ενδείξεις απομείωσης) την υπεραξία για τυχόν ενδείξεις απομείωσης και ερευνά τα γεγονότα ή τις συνθήκες που καθιστούν πιθανή την ύπαρξη απομείωσης, όπως για παράδειγμα μια σημαντική δυσμενής αλλαγή στο εταιρικό κλίμα ή μια απόφαση για πώληση ή διάθεση μιας μονάδας (Σημείωση 12). Εάν υπάρχουν ενδείξεις απομείωσης υπολογίζεται η ανακτήσιμη αξία (η οποία είναι η μεγαλύτερη μεταξύ της εύλογη αξίας μείον έξοδα πώλησης και της αξίας χρήσης) της αντίστοιχης μονάδας δημιουργίας ταμιακών ροών στην οποία η υπεραξία έχει κατανεμηθεί. Η αξία χρήσης εκτιμάται χρησιμοποιώντας τη μέθοδο της προεξόφλησης των ταμιακών ροών. Κατά την εφαρμογή αυτής της μεθοδολογίας, λαμβάνονται υπόψη τα ιστορικά λειτουργικά αποτελέσματα, μελλοντικά εταιρικά σχέδια, οικονομικές προεκτάσεις καθώς και δεδομένα της αγοράς (στατιστικά και μη) τα οποία εκτιμώνται από τη διοίκηση. Σε περίπτωση που η ανακτήσιμη αξία είναι μικρότερη της λογιστικής αξίας τότε προκύπτει ανάγκη μείωσης της λογιστικής αξίας κατά το ποσό της ανακτήσιμης αξίας, με τη διαφορά να καταχωρείται στα αποτελέσματα. 3. ΒΑΣΙΚΕΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ Οι βασικές λογιστικές αρχές που υιοθετήθηκαν κατά τη σύνταξη των συνημμένων οικονομικών καταστάσεων, είναι οι ακόλουθες: 3.1. Ενσώματες πάγιες ακινητοποιήσεις Τα γήπεδα, τα κτίρια, οι εγκαταστάσεις και ο εξοπλισμός αποτιμώνται στο κόστος κτήσης, μείον τις συσσωρευμένες αποσβέσεις και τις τυχόν προβλέψεις απομείωσής τους. Οι επισκευές και οι συντηρήσεις καταχωρούνται στα έξοδα της χρήσης στην οποία πραγματοποιούνται. Σημαντικές βελτιώσεις κεφαλαιοποιούνται στο κόστος των αντίστοιχων παγίων εφόσον αυτές προσαυξάνουν την ωφέλιμη ζωή, αυξάνουν την ικανότητα παραγωγής ή βελτιώνουν την αποδοτικότητα των αντίστοιχων παγίων. Τα στοιχεία των παγίων διαγράφονται κατά την πώλησή ή την απόσυρσή τους ή όταν δεν αναμένονται περαιτέρω οικονομικά οφέλη από τη συνεχιζόμενη χρήση τους. Τα κέρδη ή οι ζημίες που προκύπτουν από την διαγραφή ενός παγίου περιλαμβάνονται στα αποτελέσματα χρήσης κατά την οποία διαγράφεται το εν λόγω πάγιο. Τα οικόπεδα δεν αποσβέννυνται. Οι αποσβέσεις των άλλων στοιχείων των ενσωμάτων παγίων υπολογίζονται με την σταθερή μέθοδο μέσα στη ωφέλιμη ζωή τους που έχει ως εξής: 60 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσεως από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 (Ποσά σε ευρώ) Είδος Παγίου Κτίρια Αυτοκίνητα Λοιπός εξοπλισμός Έτη 36 5-10 4-5 Οι υπολειμματικές αξίες και οι ωφέλιμες ζωές των ενσωμάτων παγίων υπόκεινται σε επανεξέταση σε κάθε ετήσιο ισολογισμό. Όταν οι λογιστικές αξίες των ενσωμάτων παγίων υπερβαίνουν την ανακτήσιμη αξία τους, οι διαφορές (απομείωση) καταχωρούνται ως έξοδα στ’ αποτελέσματα. 3.2. Ασώματες ακινητοποιήσεις Υπεραξία Η υπεραξία αντιπροσωπεύει την διαφορά μεταξύ του κόστους κτήσεως και της εύλογης αξίας του ποσοστού (του Ομίλου) επί του καθαρού ενεργητικού της θυγατρικής εταιρείας κατά την ημερομηνία κτήσεως. Η υπεραξία στις εξαγορές θυγατρικών συμπεριλαμβάνεται στις ασώματες ακινητοποιήσεις. Στο τέλος κάθε χρήσεως, ο Όμιλος διενεργεί μια ανάλυση αξιολόγησης της ανακτησιμότητας της λογιστικής αξίας της υπεραξίας. Σε περίπτωση που η λογιστική αξία υπερβαίνει το ανακτήσιμο ποσό, σχηματίζεται άμεσα πρόβλεψη απομείωσης. Το κέρδος ή ζημία κατά την πώληση μιας εταιρείας συμπεριλαμβάνει και τη λογιστική άξια της υπεραξίας που σχετίζεται με την εταιρεία που πωλήθηκε. Άυλα περιουσιακά στοιχεία Το κόστος ανάπτυξης λογισμικού αφορά το κόστος αγοράς ή ιδιοπαραγωγής λογισμικού για εμπορική εκμετάλλευση, όπως μισθοδοσία, υλικά, υπηρεσίες καθώς και κάθε δαπάνη που έχει πραγματοποιηθεί κατά την ανάπτυξη λογισμικού προκειμένου αυτό να τεθεί σε καθεστώς λειτουργίας. Οι δαπάνες που ενισχύουν ή επεκτείνουν την απόδοση των προγραμμάτων λογισμικού πέρα από τις αρχικές προδιαγραφές τους, αναγνωρίζονται ως κεφαλαιουχική δαπάνη και προστίθενται στο αρχικό κόστος του λογισμικού. Το κόστος αγοράς και ανάπτυξης λογισμικού που αναγνωρίζεται ως ασώματη ακινητοποίηση αποσβένεται χρησιμοποιώντας τη σταθερή μέθοδο κατά τη διάρκεια της ωφέλιμης ζωής του (5-6 έτη). Οι δαπάνες που πραγματοποιούνται για την ανάπτυξη των λογισμικών που ελέγχονται από τον Όμιλο, καταχωρούνται ως άυλα περιουσιακά στοιχεία όταν ισχύουν οι εξής προϋποθέσεις: Η τεχνική δυνατότητα ολοκλήρωσης του άυλου περιουσιακού στοιχείου ώστε να καταστεί έτοιμο για χρήση ή πώληση, Η πρόθεση της επιχείρησης να ολοκληρώσει το άυλο περιουσιακό στοιχείο ώστε να το χρησιμοποιεί ή να το πωλεί, Η ικανότητά της να το πωλεί ή να το χρησιμοποιεί, Ότι το άυλο περιουσιακό στοιχείο θα δημιουργήσει μελλοντικά οικονομικά οφέλη, Την επάρκεια των τεχνικών οικονομικών και άλλων πόρων για να ολοκληρωθεί η ανάπτυξη και Την ικανότητά της να αποτιμά αξιόπιστα την δαπάνη που επιρρίπτεται στο άυλο περιουσιακό στοιχείο κατά τη διάρκεια της περιόδου ανάπτυξης. Τα λοιπά άυλα περιουσιακά στοιχεία αναγνωρίζονται αρχικά κατά την ημερομηνία απόκτησης και αποσβέννυνται στην ωφέλιμη ζωή τους (6-8 έτη) 61 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσεως από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 (Ποσά σε ευρώ) 3.3. Απομείωση αξίας περιουσιακών στοιχείων ενεργητικού Με την εξαίρεση της υπεραξίας, η οποία ελέγχεται για απομείωση τουλάχιστον σε ετήσια βάση, οι λογιστικές αξίες των λοιπών μακροπρόθεσμων στοιχείων του ενεργητικού ελέγχονται για σκοπούς απομείωσης όταν γεγονότα ή αλλαγές στις συνθήκες υποδηλώνουν ότι η λογιστική αξία μπορεί να μην είναι ανακτήσιμη. Όταν η λογιστική αξία κάποιου περιουσιακού στοιχείου υπερβαίνει το ανακτήσιμο ποσό του, η αντίστοιχη ζημία απομείωσης του καταχωρείται στην κατάσταση συνολικού εισοδήματος χρήσεως. Η ανακτήσιμη αξία προσδιορίζεται ως η μεγαλύτερη αξία μεταξύ της εύλογης αξίας μείον έξοδα πώλησης και της αξίας χρήσεως. Εύλογη αξία μείον έξοδα πώλησης είναι το ποσό που μπορεί να ληφθεί από τη πώληση ενός περιουσιακού στοιχείου στα πλαίσια μίας κανονικής συναλλαγής μεταξύ συμμετεχόντων στην αγορά, μετά την αφαίρεση κάθε πρόσθετου άμεσου κόστους διάθεσης του περιουσιακού στοιχείου, ενώ, αξία χρήσης είναι η καθαρή παρούσα αξία των εκτιμώμενων μελλοντικών ταμειακών ροών που αναμένεται να πραγματοποιηθούν από τη συνεχή χρήση ενός περιουσιακού στοιχείου και από την πρόσοδο που αναμένεται να προκύψει από την διάθεσή του στο τέλος της εκτιμώμενης ωφέλιμης ζωής του. Για τους σκοπούς προσδιορισμού της απομείωσης, τα στοιχεία του ενεργητικού ομαδοποιούνται στο χαμηλότερο επίπεδο για το οποίο οι ταμειακές ροές δύναται να αναγνωριστούν ξεχωριστά. Αντιλογισμός ζημίας απομείωσης της αξίας περιουσιακών στοιχείων που λογίστηκε σε προηγούμενα έτη, γίνεται μόνο όταν υπάρχουν ικανές ενδείξεις ότι οι εκτιμήσεις που χρησιμοποιήθηκαν για τον υπολογισμό της ανακτήσιμης αξίας έχουν αλλάξει. Στις περιπτώσεις αυτές ο ανωτέρω αντιλογισμός αναγνωρίζεται ως έσοδο. Η λογιστική αξία ενός πάγιου περιουσιακού στοιχείου μετά τον αντιλογισμό της ζημίας απομείωσης δεν μπορεί να υπερβεί τη λογιστική αξία που θα είχε το περιουσιακό στοιχείο αυτό, αν δεν είχε αναγνωριστεί η ζημία απομείωσης. Ενδεχόμενη ζημία από απομείωση υπεραξίας δεν αντιλογίζεται. 3.4. Αποθέματα Τα αποθέματα αποτιμώνται στην χαμηλότερη αξία μεταξύ κόστους κτήσεως και καθαρής ρευστοποιήσιμης αξίας. Το κόστος προσδιορίζεται με την μέθοδο του μέσου σταθμικού κόστους. Κόστος δανεισμού δεν περιλαμβάνεται στο κόστος κτήσεως των αποθεμάτων. Η καθαρή ρευστοποιήσιμη αξία εκτιμάται με βάση τις τρέχουσες τιμές πώλησης των αποθεμάτων στα πλαίσια της συνήθους δραστηριότητας αφαιρουμένων και των τυχόν εξόδων πώλησης όπου συντρέχει περίπτωση. 3.5. Χρηματοοικονομικά μέσα -αρχική αναγνώριση και επιμέτρηση Χρηματοοικονομικό μέσο είναι κάθε σύμβαση που δημιουργεί ένα χρηματοοικονομικό στοιχείο ενεργητικού σε μία επιχείρηση και μια χρηματοοικονομική υποχρέωση ή ένα συμμετοχικό τίτλο σε μια άλλη επιχείρηση. Αρχική αναγνώριση και επιμέτρηση Ο Όμιλος και η Εταιρία ταξινομούν τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία τους στις παρακάτω κατηγορίες: Στα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που στη συνέχεια επιμετρώνται σε εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων χρήσης (βλέπε σημ. 17. Βραχυπρόθεσμες επενδύσεις και σημ. 27. Επιμέτρηση εύλογων αξιών), Στα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που στη συνέχεια επιμετρώνται σε εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εισοδημάτων και Στα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που επιμετρώνται στο αποσβέσιμο κόστος. 62 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσεως από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 (Ποσά σε ευρώ) Η ταξινόμηση εξαρτάται από το επιχειρηματικό μοντέλο της οντότητας για τη διαχείριση των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων και των συμβατικών όρων των ταμειακών ροών. Ο Όμιλος και η Εταιρία επιμετρούν τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία αρχικά στην εύλογη αξία τους προσθέτοντας κόστη συναλλαγής, στη περίπτωση που ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο δεν επιμετράται στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων χρήσης. Τα κόστη συναλλαγής των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων χρήσης εξοδοποιούνται. Οι εμπορικές απαιτήσεις αρχικά επιμετρώνται στην τιμή συναλλαγής. Σύμφωνα με τις πρόνοιες του ΔΧΠΑ 9, τα χρεόγραφα επιμετρούνται στη συνέχεια στο αποσβέσιμο κόστος, ή στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εισοδημάτων, ή στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων χρήσης. Η ταξινόμηση βασίζεται σε δύο κριτήρια: α) το επιχειρηματικό μοντέλο διαχείρισης των χρηματοοικονομικών στοιχείων και β) εάν οι συμβατικές ταμειακές ροές του μέσου, αντιπροσωπεύουν «μόνο πληρωμές κεφαλαίου και τόκων» (SPPI κριτήριο) επί του υπολοίπου που εκκρεμεί. Η ταξινόμηση και επιμέτρηση των χρεογράφων του Ομίλου και της Εταιρίας γίνεται ως εξής: α) Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων. Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων περιλαμβάνουν τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που κατέχονται προς εμπορία, τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που προσδιορίζονται κατά την αρχική αναγνώριση στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων ή τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που υποχρεωτικά θα πρέπει να επιμετρηθούν στην εύλογη αξία. Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού ταξινομούνται ως διακρατούμενα προς εμπορία εάν αποκτώνται με σκοπό την πώληση ή την επαναγορά τους στο εγγύς μέλλον. Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία με ταμιακές ροές που δεν είναι μόνο πληρωμές κεφαλαίου και τόκων ταξινομούνται και αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων, ανεξάρτητα από το επιχειρηματικό μοντέλο. β) Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε αποσβεσμένο κόστος Ο Όμιλος αποτιμά τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε αποσβεσμένο κόστος εάν πληρούνται και οι δύο ακόλουθοι όροι: α) Το χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο διατηρείται σε επιχειρηματικό μοντέλο με στόχο τη διακράτηση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων για τη συλλογή συμβατικών ταμειακών ροών και β) οι συμβατικές ρήτρες του χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου δημιουργούν σε συγκεκριμένες ημερομηνίες ταμειακές ροές που αποτελούν μόνο πληρωμές κεφαλαίου και τόκων επί του υπολοίπου του αρχικού κεφαλαίου. Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία στο αποσβεσμένο κόστος επιμετρώνται στη συνέχεια χρησιμοποιώντας την μέθοδο (EIR) και υπόκεινται σε απομείωση. Τα κέρδη και οι ζημίες αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα όταν το περιουσιακό στοιχείο αποαναγνωρίζεται, τροποποιηθεί ή απομειωθεί. γ) Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που ταξινομούνται στην εύλογη αξία μέσω των συνολικών εισοδημάτων Κατά την αρχική αναγνώριση, ο Όμιλος μπορεί να επιλέξει να ταξινομήσει αμετάκλητα τις συμμετοχικές επενδύσεις του ως συμμετοχικούς τίτλους που προσδιορίζονται στην εύλογη αξία μέσω συνολικών εισοδημάτων όταν πληρούν τον ορισμό της καθαρής θέσης σύμφωνα με το ΔΛΠ 32 Χρηματοοικονομικά μέσα: Παρουσίαση, και δεν κατέχονται προς εμπορία. Η ταξινόμηση καθορίζεται ανά χρηματοοικονομικό μέσο. Τα κέρδη και οι ζημίες από αυτά τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία δεν ανακυκλώνονται ποτέ στα κέρδη ή τις ζημίες. Τα μερίσματα αναγνωρίζονται ως άλλα έσοδα στην κατάσταση 63 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσεως από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 (Ποσά σε ευρώ) αποτελεσμάτων όταν έχει αποδειχθεί το δικαίωμα πληρωμής, εκτός εάν ο Όμιλος επωφελείται από τα έσοδα αυτά ως ανάκτηση μέρους του κόστους του χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου, οπότε τα κέρδη αυτά αναγνωρίζονται στην κατάσταση συνολικών εισοδημάτων. Οι συμμετοχικοί τίτλοι που προσδιορίζονται στην εύλογη αξία μέσω των συνολικών εισοδημάτων δεν υπόκεινται σε εξέταση απομείωσης. 3.6. Αποαναγνώριση και απομείωση Αποαναγνώριση Ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο αποαναγνωρίζεται κυρίως όταν: • Τα δικαιώματα λήψης ταμειακών ροών από το περιουσιακό στοιχείο έχουν λήξει, ή • Ο Όμιλος έχει μεταβιβάσει τα δικαιώματά του να λαμβάνει ταμειακές ροές από το περιουσιακό στοιχείο ή έχει αναλάβει την υποχρέωση να πληρώσει εξ ολοκλήρου τις λαμβανόμενες ταμειακές ροές χωρίς σημαντική καθυστέρηση σε τρίτο μέρος βάσει συμφωνίας "pass-through" και είτε (α) ο Όμιλος έχει μεταβιβάσει ουσιαστικά όλους τους κινδύνους και τα οφέλη του περιουσιακού στοιχείου είτε (β) ο Όμιλος δεν έχει μεταβιβάσει ούτε κρατήσει ουσιαστικά όλους τους κινδύνους και τις εκτιμήσεις του περιουσιακού στοιχείου, αλλά έχει μεταβιβάσει τον έλεγχο του περιουσιακού στοιχείου. Όταν ο Όμιλος έχει μεταβιβάσει τα δικαιώματά του να εισπράξει ταμειακές ροές από ένα περιουσιακό στοιχείο ή έχει συνάψει συμφωνία μεταβίβασης, αξιολογεί εάν και σε ποιο βαθμό κατέχει τους κινδύνους και τα οφέλη από την κυριότητα. Όταν ο Όμιλος δεν έχει μεταβιβάσει ούτε κατέχει ουσιαστικά όλους τους κινδύνους και τα οφέλη του περιουσιακού στοιχείου και ούτε έχει μεταβιβάσει τον έλεγχο του περιουσιακού στοιχείου, ο Όμιλος συνεχίζει να αναγνωρίζει το μεταβιβασθέν περιουσιακό στοιχείο στο βαθμό της συνεχιζόμενης εμπλοκής του. Στην περίπτωση αυτή, ο Όμιλος αναγνωρίζει επίσης κάθε σχετική υποχρέωση. Το μεταβιβασθέν περιουσιακό στοιχείο και η σχετική υποχρέωση αποτιμώνται σε βάση τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που ο Όμιλος κατέχει. Απομείωση Ο Όμιλος και η Εταιρία αναγνωρίζουν προβλέψεις απομείωσης για αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές για όλα τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία, εκτός αυτών που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων χρήσης. Για τις εμπορικές απαιτήσεις, ο Όμιλος και η Εταιρία εφάρμοσαν την απλοποιημένη προσέγγιση του προτύπου και υπολόγισαν τις αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές με βάση τις αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές για όλη τη διάρκεια ζωής των στοιχείων αυτών. Για τα υπόλοιπα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία, οι αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές υπολογίζονται με βάση τις ζημιές των επόμενων 12 μηνών. Οι αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές των επόμενων 12 μηνών είναι ένα μέρος των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών για όλη τη διάρκεια ζωής των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων, που προκύπτει από τη πιθανότητα αθέτησης πληρωμής ενός στοιχείου εντός των επόμενων 12 μηνών από την ημέρα αναφοράς. Πάντως, όταν υπάρχει σημαντική αύξηση του πιστωτικού κινδύνου από την αρχική αναγνώριση, η πρόβλεψη απομείωσης θα βασίζεται στις αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές όλης της διάρκειας ζωής του στοιχείου. 3.7. Δανειακές Υποχρεώσεις Τα δάνεια αρχικά αναγνωρίζονται στο κόστος, που είναι η εύλογη αξία του δανείου που λαμβάνεται, καθαρά από τα έξοδα έκδοσης που σχετίζονται με το δανεισμό. Μετά την αρχική αναγνώριση, αποτιμώνται στο αναπόσβεστο κόστος με τη μέθοδο του πραγματικού επιτοκίου. Κέρδη ή ζημίες αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα χρήσεως είτε μέσω της διαδικασίας απόσβεσης είτε κατά τη διαγραφή των σχετικών υποχρεώσεων. 64 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσεως από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 (Ποσά σε ευρώ) 3.8. Απαιτήσεις από πελάτες Οι απαιτήσεις από πελάτες, αρχικά καταχωρούνται στην τιμή συναλλαγής που προσδιορίζεται σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 15 και μεταγενέστερα επιμετρώνται στο αναπόσβεστο κόστος με την χρήση του πραγματικού επιτοκίου, αφαιρουμένων των προβλέψεων απομείωσης. Οι εμπορικές απαιτήσεις περιλαμβάνουν συναλλαγματικές και γραμμάτια εισπρακτέα από τους πελάτες. Αναφορικά με τις μη επισφαλείς εμπορικές απαιτήσεις, ο Όμιλος εφαρμόζει την απλοποιημένη προσέγγιση του ΔΠΧΑ 9 και υπολογίζει τις αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες καθ' όλη τη διάρκεια ζωής των απαιτήσεων. Για το σκοπό αυτό χρησιμοποιεί πίνακα με τον οποίο υπολογίζονται οι σχετικές προβλέψεις με τρόπο που αντανακλά την εμπειρία από παρελθόντα γεγονότα καθώς και προβλέψεις της μελλοντικής οικονομικής κατάστασης των πελατών και του οικονομικού περιβάλλοντος. Οι επισφαλείς απαιτήσεις του Ομίλου αξιολογούνται μια προς μία για τον υπολογισμό της σχετικής πρόβλεψης. Το ποσό της πρόβλεψης αναγνωρίζεται στην κατάσταση συνολικών εισοδημάτων και περιλαμβάνεται «έξοδα πωλήσεων και λειτουργίας διάθεσης». 3.9. Χρηματικά Διαθέσιμα Ο Όμιλος θεωρεί τις προθεσμιακές καταθέσεις και άλλες υψηλής ρευστότητας επενδύσεις με ημερομηνία λήξης μικρότερη των τριών μηνών ως χρηματικά διαθέσιμα. Για τη σύνταξη της κατάστασης ταμειακών ροών, τα χρηματικά διαθέσιμα αποτελούνται από μετρητά και καταθέσεις σε τράπεζες, καθώς και χρηματικά διαθέσιμα όπως προσδιορίζονται ανωτέρω. 3.10. Μισθώσεις Όταν η Εταιρία είναι μισθωτής Η Εταιρία αναγνωρίζει ένα δικαίωμα χρήσης περιουσιακού στοιχείου και μια υποχρέωση μίσθωσης κατά την έναρξη της μίσθωσης. Το δικαίωμα χρήσης αρχικά αποτιμάται στο κόστος, το οποίο περιλαμβάνει το ποσό της αρχικής αναγνώρισης της υποχρέωσης μίσθωσης, τυχόν πληρωμές μισθωμάτων που πραγματοποιήθηκαν κατά την έναρξη ή πριν από την έναρξη της μίσθωσης μείον οποιαδήποτε κίνητρα μίσθωσης έχουν εισπραχθεί, τυχόν αρχικά άμεσα έξοδα και την εκτίμηση της υποχρέωσης για τυχόν έξοδα αποκατάστασης του δικαιώματος χρήσης περιουσιακού στοιχείου. Μετά την αρχική αναγνώριση, το δικαίωμα χρήσης αποτιμάται στο κόστος κτήσης μειωμένο με τις τυχόν σωρευμένες αποσβέσεις και ζημίες απομείωσης και προσαρμοσμένο κατά την τυχόν επανεκτίμηση της υποχρέωσης από τη μίσθωση. Το δικαίωμα χρήσης αποσβένεται με τη μέθοδο της σταθερής απόσβεσης έως το τέλος της περιόδου μίσθωσης, εκτός και εάν στην σύμβαση προβλέπεται μεταβίβαση της κυριότητας του υποκείμενου περιουσιακού στοιχείου στην Εταιρία στο τέλος της περιόδου μίσθωσης. Στην περίπτωση αυτή το δικαίωμα χρήσης αποσβένεται στην διάρκεια της ωφέλιμης ζωής του υποκείμενου περιουσιακού στοιχείου. Επιπλέον, το δικαίωμα χρήσης ελέγχεται για ζημίες απομείωσης, εάν υπάρχουν, και προσαρμόζεται στις περιπτώσεις όπου υπάρχει αναπροσαρμογή της υποχρέωσης μίσθωσης. Η υποχρέωση μίσθωσης κατά την αρχική αναγνώριση αποτελείται από την παρούσα αξία των μελλοντικών υπολειπόμενων πληρωμών μισθωμάτων. Η Εταιρία για να προεξοφλήσει τα υπολειπόμενα μελλοντικά μισθώματα χρησιμοποιεί το τεκμαρτό επιτόκιο της μίσθωσης και όπου αυτό δεν μπορεί να προσδιορισθεί, χρησιμοποιεί το διαφορικό επιτόκιο δανεισμού. 65 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσεως από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 (Ποσά σε ευρώ) Οι πληρωμές μισθωμάτων που περιλαμβάνονται στην αποτίμηση της υποχρέωσης από μισθώσεις περιλαμβάνουν τα ακόλουθα: - σταθερές πληρωμές, - μεταβλητές πληρωμές που εξαρτώνται από ένα δείκτη ή ένα επιτόκιο, - ποσά που αναμένεται να καταβληθούν βάσει των εγγυήσεων υπολειμματικής αξίας, - την τιμή άσκησης του δικαιώματος αγοράς που η Εταιρία εκτιμά ότι θα ασκήσει και ποινές για καταγγελία μίσθωσης, εάν στον καθορισμό της διάρκειας της μίσθωσης έχει ληφθεί υπόψη η άσκηση του δικαιώματος καταγγελίας από την Εταιρία. Μετά την ημερομηνία έναρξης της μισθωτικής περιόδου, η υποχρέωση από τη μίσθωση μειώνεται με τις καταβολές των µισθωµάτων, αυξάνεται με το χρηµατοοικονοµικό έξοδο και επαναμετράται για τυχόν επανεκτιμήσεις ή τροποποιήσεις της μίσθωσης. Επανεκτίμηση γίνεται όταν υπάρχει μεταβολή στις μελλοντικές πληρωμές μισθωμάτων που μπορεί να προκύπτουν από τη μεταβολή ενός δείκτη ή εάν υπάρχει μια μεταβολή στην εκτίμηση της Εταιρίας για το ποσό που αναμένεται να καταβληθεί για μια εγγύηση υπολειμματικής αξίας, μεταβολή στη διάρκεια της σύμβασης μίσθωσης και μεταβολή στην εκτίμηση άσκησης του δικαιώματος αγοράς του υποκείμενου στοιχείου, εφόσον υπάρχει. Όταν η υποχρέωση μίσθωσης αναπροσαρμόζεται, γίνεται και αντίστοιχη προσαρμογή στη λογιστική αξία του δικαιώματος χρήσης ή καταχωρείται στα αποτελέσματα όταν η λογιστική αξία του δικαιώματος χρήσης μειωθεί στο μηδέν. Σύμφωνα με την πολιτική που επέλεξε να εφαρμόσει η Εταιρία, το δικαίωμα χρήσης αναγνωρίζεται σε διακριτή γραμμή στον Ισολογισμό με τίτλο «Δικαίωμα χρήσης περιουσιακών στοιχείων» και η υποχρέωση μίσθωσης διακριτά από τις άλλες υποχρεώσεις στα κονδύλια «Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις μισθώσεων» και «Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις μισθώσεων». Στις περιπτώσεις που η Εταιρία λειτουργεί ως υπεκμισθωτής με λειτουργική μίσθωση το δικαίωμα χρήσης που αφορά στην κύρια σύμβαση περιλαμβάνεται στην κατηγορία «Επενδύσεις σε ακίνητα». Η Εταιρία επέλεξε να κάνει χρήση της εξαίρεσης που παρέχει το ΔΠΧΑ 16 και να μην αναγνωρίζει δικαίωμα χρήσης και υποχρέωση μίσθωσης για μισθώσεις των οποίων η διάρκεια δεν υπερβαίνει τους 12 μήνες ή για μισθώσεις στις οποίες το υποκείμενο περιουσιακό στοιχείο είναι χαμηλής αξίας (αξίας μικρότερης των € 5.000 όταν είναι καινούργιο). Όταν η Εταιρία είναι εκμισθωτής i. Χρηματοδοτικές μισθώσεις: Στις περιπτώσεις συμβάσεων χρηματοδοτικής μίσθωσης, στις οποίες η Εταιρία λειτουργεί ως εκμισθωτής, το συνολικό ποσό των μισθωμάτων, που προβλέπει η σύμβαση μίσθωσης, καταχωρείται στην κατηγορία δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών. Η διαφορά, μεταξύ της παρούσας αξίας (καθαρή επένδυση) των μισθωμάτων και του συνολικού ποσού των μισθωμάτων, αναγνωρίζεται ως μη δεδουλευμένος τόκος και εμφανίζεται αφαιρετικά των απαιτήσεων. Οι εισπράξεις των μισθωμάτων μειώνουν τη συνολική απαίτηση από μισθώματα, ενώ το χρηματοοικονομικό έσοδο αναγνωρίζεται με τη μέθοδο του δεδουλευμένου. Οι απαιτήσεις από χρηματοδοτικές μισθώσεις εξετάζονται για απομείωση της αξίας τους, σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 9. ii. Λειτουργικές μισθώσεις: Στις περιπτώσεις λειτουργικών μισθώσεων, η Εταιρία κατατάσσει το μισθωμένο πάγιο ως στοιχείο του ενεργητικού, διενεργώντας αποσβέσεις με βάση την ωφέλιμη ζωή του. Τα ποσά των μισθωμάτων, που αντιστοιχούν στη χρήση του μισθωμένου παγίου αναγνωρίζονται ως έσοδα, στην κατηγορία λοιπά έσοδα, με τη μέθοδο του δεδουλευμένου. Όταν η Εταιρία είναι ενδιάμεσος εκμισθωτής, αξιολογεί την κατάταξη της υπεκμίσθωσης κάνοντας αναφορά στο δικαίωμα χρήσης της κύριας μίσθωσης, δηλαδή η Εταιρία συγκρίνει τους όρους της κύριας μίσθωσης με αυτούς της υπεκμίσθωσης. Αντίθετα, εάν η κύρια μίσθωση είναι μια βραχυπρόθεσμη μίσθωση στην οποία η Εταιρία εφαρμόζει την εξαίρεση που περιγράφεται παραπάνω, τότε κατατάσσει την υπεκμίσθωση ως λειτουργική μίσθωση. Στην περίπτωση αυτή, η Εταιρία αναγνωρίζει τα ποσά των μισθωμάτων, που αντιστοιχούν στην υπεκμίσθωση του μισθωμένου παγίου ως έσοδα, στην κατηγορία λοιπά έσοδα, με τη μέθοδο του δεδουλευμένου. 66 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσεως από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 (Ποσά σε ευρώ) 3.11. Φόρος εισοδήματος (τρέχων και αναβαλλόμενος) Τρέχων και αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος υπολογίζονται με βάση τις ανεξάρτητες χρηματοοικονομικές καταστάσεις κάθε μίας από τις εταιρείες που περιλαμβάνονται στις ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις, σύμφωνα με την ισχύουσα φορολογική νομοθεσία της Ελλάδας ή άλλων φορολογικών αρχών των χωρών στις οποίες λειτουργούν οι εταιρείες. Οι φόροι εισοδήματος περιλαμβάνουν τους φόρους εισοδήματος της τρέχουσας χρήσης με βάση τα κέρδη κάθε Εταιρείας, όπως προσαρμόζονται στις δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος, πρόσθετους φόρους εισοδήματος που προκύπτουν από τους φορολογικούς ελέγχους των φορολογικών αρχών και τους αναβαλλόμενους φόρους εισοδήματος βάσει των θεσμοθετημένων φορολογικών συντελεστών. Ο αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος υπολογίζεται χρησιμοποιώντας τη μέθοδο της υποχρέωσης σε όλες τις προσωρινές διαφορές κατά την ημερομηνία της κατάστασης χρηματοοικονομικής θέσης μεταξύ της φορολογικής βάσης των περιουσιακών στοιχείων και των υποχρεώσεων, και τις λογιστικές τους αξίες για σκοπούς χρηματοοικονομικής πληροφόρησης. Οι αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις αναγνωρίζονται για όλες τις φορολογητέες προσωρινές διαφορές: Εκτός εάν η υποχρέωση για αναβαλλόμενους φόρους εισοδήματος προκύπτει από την απόσβεση της υπεραξίας ή την αρχική αναγνώριση ενός στοιχείου του ενεργητικού ή παθητικού σε μία συναλλαγή η οποία δεν είναι συνένωση εταιρειών και κατά την στιγμή της συναλλαγής δεν επηρεάζει ούτε το λογιστικό κέρδος ούτε το φορολογητέο κέρδος ή ζημία. Αναφορικά με τις προσωρινές φορολογικές διαφορές που σχετίζονται με επενδύσεις σε θυγατρικές, συγγενείς εταιρείες και συμμετοχές σε κοινοπραξίες εκτός όπου ο χρόνος αντιστροφής των προσωρινών διαφορών μπορεί να ελεγχθεί και είναι πιθανό ότι οι προσωρινές διαφορές δεν θα αντιστραφούν στο προβλεπόμενο μέλλον. Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις αναγνωρίζονται για όλες τις εκπιπτόμενες προσωρινές διαφορές και μεταφερόμενες φορολογικές ζημίες, στο βαθμό που είναι πιθανό ότι θα υπάρχει διαθέσιμο φορολογητέο κέρδος το οποίο θα χρησιμοποιηθεί έναντι των εκπιπτόμενων προσωρινών διαφορών και των μεταφερόμενων αχρησιμοποίητων φορολογικών ζημιών. Εκτός της περίπτωσης όπου η απαίτηση για αναβαλλόμενο φόρο εισοδήματος που σχετίζεται με τις εκπιπτόμενες προσωρινές διαφορές προκύπτει από την αρχική αναγνώριση στοιχείου του ενεργητικού ή του παθητικού σε μια συναλλαγή που δεν αποτελεί συνένωση εταιρειών και τη στιγμή της συναλλαγής δεν επηρεάζει ούτε το λογιστικό κέρδος ούτε το φορολογητέο κέρδος ή ζημία. Αναφορικά με τις εκπιπτόμενες προσωρινές διαφορές που σχετίζονται με επενδύσεις σε θυγατρικές, συγγενείς και συμμετοχές σε κοινοπραξίες, αναγνωρίζεται απαίτηση από αναβαλλόμενο φόρο εισοδήματος στο βαθμό που είναι Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις επανεκτιμώνται σε κάθε ημερομηνία της κατάστασης χρηματοοικονομικής θέσης και μειώνονται στο βαθμό που δεν θεωρείται πιθανό ότι θα υπάρξουν αρκετά φορολογητέα κέρδη έναντι των οποίων μέρος ή το σύνολο των απαιτήσεων από αναβαλλόμενους φόρους εισοδήματος μπορεί να χρησιμοποιηθεί. Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις υπολογίζονται με βάση τους φορολογικούς συντελεστές που αναμένεται να είναι σε ισχύ την χρήση που η απαίτηση θα πραγματοποιηθεί ή η υποχρέωση θα τακτοποιηθεί, και βασίζονται στους φορολογικούς συντελεστές 67 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσεως από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 (Ποσά σε ευρώ) (και φορολογικούς νόμους) που είναι σε ισχύ ή έχουν θεσμοθετηθεί ή ουσιαστικά θεσμοθετηθεί κατά την ημερομηνία της κατάστασης χρηματοοικονομικής θέσης. 3.12. Παροχές σε εργαζομένους Οι υποχρεώσεις για αποζημίωση συνταξιοδότησης υπολογίζονται στη παρούσα αξία των μελλοντικών παροχών που έχουν συσσωρευτεί κατά τη λήξη του έτους, με βάση την αναγνώριση δικαιώματος παροχών των εργαζομένων κατά την διάρκεια της παροχής εργασίας. Οι ανωτέρω υποχρεώσεις υπολογίζονται με βάση τις οικονομικές και αναλογιστικές παραδοχές και καθορίζονται χρησιμοποιώντας την αναλογιστική μέθοδο αποτίμησης των εκτιμώμενων μονάδων υποχρέωσης (Projected Unit Credit Method). Τα αναλογιστικά κέρδη και ζημίες τα οποία αναγνωρίζονται πλέον στα Λοιπά Συνολικά Εισοδήματα και οι αναμενόμενες αποδόσεις των προγραμμάτων περιουσιακών στοιχείων δεν αναγνωρίζονται στα Αποτελέσματα Χρήσης, ενώ υπάρχει απαίτηση αναγνώρισης του τόκου επί της καθαρής υποχρέωσης (ή περιουσιακού στοιχείου) καθορισμένης παροχής στα Αποτελέσματα Χρήσης, ο οποίος υπολογίζεται χρησιμοποιώντας το προεξοφλητικό επιτόκιο που χρησιμοποιείται για την επιμέτρηση της υποχρέωσης καθορισμένης παροχής. Τα μη κατοχυρωμένα κόστη προϋπηρεσίας αναγνωρίζονται στα Αποτελέσματα Χρήσης στη νωρίτερη ημερομηνία μεταξύ της ημερομηνίας πραγματοποίησης της τροποποίησης και της ημερομηνίας αναγνώρισης του κόστους της σχετικής αναδιάρθρωσης ή τερματισμού. 3.13. Προβλέψεις και Ενδεχόμενες Υποχρεώσεις Οι προβλέψεις αναγνωρίζονται όταν ο Όμιλος έχει τρέχουσα νομική ή θεσμική υποχρέωση που απορρέει από γεγονότα του παρελθόντος, είναι πιθανό να απαιτηθεί εκροή πόρων που ενσωματώνουν οικονομικά οφέλη για την εξόφληση της υποχρέωσης αυτής, και εφόσον μπορεί να γίνει αξιόπιστη εκτίμηση του ποσού της υποχρέωσης. Οι προβλέψεις αναθεωρούνται κατά την ημερομηνία κάθε κατάστασης χρηματοοικονομικής θέσης και προσαρμόζονται ώστε να αντιπροσωπεύουν την τρέχουσα αξία του εξόδου που αναμένεται να απαιτηθεί για την εξόφληση της υποχρέωσης. Αν η επίδραση της χρονικής αξίας του χρήματος είναι σημαντική, οι προβλέψεις υπολογίζονται προεξοφλώντας τις αναμενόμενες μελλοντικές ταμειακές ροές με ένα συντελεστή προ φόρων ο οποίος αντικατοπτρίζει τις τρέχουσες εκτιμήσεις της αγοράς για την χρονική αξία του χρήματος, και όπου κρίνεται απαραίτητο, τους κινδύνους που σχετίζονται συγκεκριμένα με την υποχρέωση. Οι ενδεχόμενες υποχρεώσεις δεν αναγνωρίζονται στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις, αλλά γνωστοποιούνται εκτός αν η πιθανότητα εκροής πόρων που ενσωματώνουν οικονομικά οφέλη είναι ελάχιστη. Οι ενδεχόμενες απαιτήσεις δεν αναγνωρίζονται στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις, αλλά γνωστοποιούνται όταν μία εισροή οικονομικών ωφελειών είναι πιθανή. 3.14. Κρατικές Επιχορηγήσεις Οι κρατικές επιχορηγήσεις οι οποίες σχετίζονται με την επιδότηση ενσώματων παγίων στοιχείων, αναγνωρίζονται όταν υπάρχει εύλογη βεβαιότητα ότι η επιχορήγηση θα εισπραχθεί και όλοι οι σχετικοί όροι θα τηρηθούν. Όταν οι κρατικές επιχορηγήσεις σχετίζονται με ένα περιουσιακό στοιχείο, η εύλογη αξία πιστώνεται σε λογαριασμό αναβαλλόμενου εσόδου και μεταφέρεται στην κατάσταση αποτελεσμάτων με ισόποσες ετήσιες δόσεις με βάση την αναμενόμενη ωφέλιμη διάρκεια ζωής του περιουσιακού στοιχείου που επιχορηγήθηκε. Όταν η επιχορήγηση σχετίζεται με δαπάνη, αναγνωρίζεται σαν έσοδο στην διάρκεια της περιόδου που απαιτείται για την αντιστοίχιση της επιχορήγησης σε συστηματική βάση στις δαπάνες τις οποίες προορίζεται να αποζημιώσει. 68 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσεως από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 (Ποσά σε ευρώ) 3.15. Αναγνώριση εσόδων Έσοδο ορίζεται το ποσό το οποίο μία οικονομική οντότητα αναμένει να δικαιούται ως αντάλλαγμα για τα αγαθά ή τις υπηρεσίες που μεταβίβασε σε έναν πελάτη, εκτός από τα ποσά που εισπράττονται για λογαριασμό τρίτων (φόρος προστιθέμενης αξίας, λοιποί φόροι επί των πωλήσεων κτλ). Μια οικονομική οντότητα αναγνωρίζει έσοδα όταν (ή καθώς) ικανοποιεί την υποχρέωση εκτέλεσης μιας σύμβασης, μεταβιβάζοντας τα αγαθά ή τις υπηρεσίες που έχει υποσχεθεί στον πελάτη. Ο πελάτης αποκτά τον έλεγχο του αγαθού ή της υπηρεσίας, εάν έχει τη δυνατότητα να κατευθύνει τη χρήση και να αντλεί ουσιαστικά όλα τα οικονομικά οφέλη από αυτό το αγαθό ή την υπηρεσία. Ο έλεγχος μεταβιβάζεται κατά τη διάρκεια μιας περιόδου ή σε μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή. Τα έσοδα από την πώληση αγαθών αναγνωρίζονται όταν ο έλεγχος του αγαθού μεταφέρεται στον πελάτη, συνήθως με την παράδοσή του, και δεν υπάρχει καμία ανεκπλήρωτη υποχρέωση που θα μπορούσε να επηρεάσει την αποδοχή του αγαθού από τον πελάτη. Τα έσοδα από την παροχή υπηρεσιών αναγνωρίζονται την λογιστική περίοδο την όποια οι υπηρεσίες παρέχονται και επιμετρούνται σύμφωνα με τη φύση των υπηρεσιών που παρέχονται, χρησιμοποιώντας είτε μεθόδους εκροών (output methods), είτε μεθόδους εισροών (input methods). Η απαίτηση από τον πελάτη αναγνωρίζεται όταν υπάρχει ένα άνευ προϋποθέσεων δικαίωμα να λάβει η οικονομική οντότητα το τίμημα για τις εκτελεσμένες υποχρεώσεις της σύμβασης προς τον πελάτη. Το συμβατικό περιουσιακό στοιχείο αναγνωρίζεται όταν ο Όμιλος (ή η Εταιρεία) έχει ικανοποιήσει τις υποχρεώσεις του προς τον πελάτη, πριν ο πελάτης πληρώσει ή πριν καταστεί απαιτητή η πληρωμή, για παράδειγμα όταν τα αγαθά ή οι υπηρεσίες μεταβιβάζονται στον πελάτη πριν από το δικαίωμα του Ομίλου (ή της Εταιρείας) για την έκδοση τιμολογίου. Η συμβατική υποχρέωση αναγνωρίζεται όταν ο Όμιλος (ή η Εταιρεία) λαμβάνει τίμημα από τον πελάτη (προπληρωμή) ή όταν διατηρεί δικαίωμα επί ενός τιμήματος το οποίο είναι ανεπιφύλακτο (αναβαλλόμενο έσοδο) πριν την εκτέλεση των υποχρεώσεων της σύμβασης και τη μεταφορά των αγαθών ή των υπηρεσιών. Η συμβατική υποχρέωση από-αναγνωρίζεται όταν εκτελεστούν οι υποχρεώσεις της σύμβασης και το έσοδο καταγραφεί στην κατάσταση αποτελεσμάτων. Τα έσοδα της μίσθωσης από λειτουργικές μισθώσεις αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα με τη σταθερή μέθοδο κατά τη διάρκεια της μίσθωσης. Τα έσοδα από τόκους αναγνωρίζονται με τη χρήση του πραγματικού επιτοκίου. Όταν υπάρχει απομείωση των δανείων ή απαιτήσεων, η λογιστική αξία αυτών μειώνεται στο ανακτήσιμο ποσό τους το οποίο είναι η παρούσα αξία των αναμενόμενων μελλοντικών ταμειακών ροών προ εξοφλημένων με το αρχικό πραγματικό επιτόκιο. Στη συνέχεια λογίζονται έσοδα από τόκους με το ίδιο επιτόκιο (αρχικό πραγματικό επιτόκιο) επί της απομειωμένης (νέας λογιστικής) αξίας. Τα έσοδα από μερίσματα αναγνωρίζονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων όταν το δικαίωμα είσπραξής τους έχει θεμελιωθεί. 3.16. Κόστος Δανεισμού Το κόστος δανεισμού αναγνωρίζεται ως έξοδο την περίοδο στην οποία πραγματοποιείται. 3.17. Διανομή μερισμάτων Η διανομή των μερισμάτων στους μετόχους της Mητρικής καταχωρείται ως υποχρέωση στις οικονομικές καταστάσεις όταν η διανομή εγκρίνεται από τη Γενική Συνέλευση των μετόχων. 69 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσεως από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 (Ποσά σε ευρώ) 3.18. Επιμέτρηση της εύλογης αξίας Ο Όμιλος επιµετρά τα χρηµατοοικονοµικά µέσα, στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων, σε κάθε ηµεροµηνία ισολογισµού. (βλέπε σημ. 17. Βραχυπρόθεσμες επενδύσεις και σημ. 27. Επιμέτρηση εύλογων αξιών). Η Εύλογη αξία ενός στοιχείου αποτελεί το τίµηµα που θα εισπράττεται για την πώληση ενός περιουσιακού στοιχείου ή που πληρώνεται για το διακανονισµό µιας υποχρέωσης σε µία κανονική συναλλαγή και µεταξύ των συµµετεχόντων στην αγορά κατά την ηµεροµηνία αποτίµησης. Η επιµέτρηση της εύλογης αξίας βασίζεται στην υπόθεση ότι η συναλλαγή της πώλησης του περιουσιακού στοιχείου ή της µεταφοράς της υποχρέωσης λαµβάνει χώρα είτε: Στην κύρια αγορά για το περιουσιακό στοιχείο ή υποχρέωση, ή Σε περίπτωση απουσίας μιας κύριας αγοράς, στην πιο συµφέρουσα αγορά για το περιουσιακό στοιχείο ή την υποχρέωση. Η κυρίως ή η πλέον συµφέρουσα αγορά θα πρέπει να είναι προσβάσιµη στον Όµιλο. Η εύλογη αξία ενός περιουσιακού στοιχείου ή µιας υποχρέωσης επιµετράται στη βάση όλων των υποθέσεων που οι συµµετέχοντες στην αγορά χρησιµοποιούν κατά την αξιολόγηση ενός περιουσιακού στοιχείου του ενεργητικού ή του παθητικού, υπό την προϋπόθεση ότι οι συµµετέχοντες στην αγορά ενεργούν µε κριτήριο το οικονοµικό συµφέρον τους. Η επιµέτρηση της εύλογης αξίας ενός µη χρηµατοοικονοµικού περιουσιακού στοιχείου λαµβάνει υπόψη την ικανότητα των συµµετεχόντων στην αγορά να δηµιουργήσουν οικονοµικά οφέλη από τη χρήση του περιουσιακού στοιχείου στην υψηλότερη και καλύτερη χρήση του ή την πώλησή του σε άλλο συµµετέχοντα στην αγορά που θα χρησιµοποιήσει το περιουσιακό στοιχείο για την υψηλότερη και καλύτερη χρήση. Ο Όμιλος χρησιµοποιεί τεχνικές εκτίµησης που αρµόζουν στις περιστάσεις και για τις οποίες υπάρχουν διαθέσιµα και επαρκή στοιχεία για τη µέτρηση της εύλογης αξίας, µεγιστοποιώντας την χρήση των σχετικών παρατηρήσιµων εισροών και ελαχιστοποιώντας την χρήση των µη παρατηρήσιµων εισροών. Όλα τα στοιχεία του ενεργητικού και παθητικού για τα οποία η εύλογη αξία επιµετρήθηκε ή γνωστοποιήθηκε στις οικονοµικές καταστάσεις κατηγοριοποιούνται εντός της ιεραρχίας της εύλογης αξίας ως εξής: Επίπεδο 1 – Παρατηρήσιµες/Εισηγµένες (µη προσαρµοσµένες) τιµές της αγοράς σε ενεργές αγορές για όµοια περιουσιακά στοιχεία ή υποχρεώσεις. Επίπεδο 2 - τεχνικές αποτίµησης, για τις οποίες οι εισροές που είναι σηµαντικές για την επιµέτρηση της εύλογης αξίας, εκτός των επίσημων χρηματιστηριακών τιμών που περιλαμβάνονται στο 1ο επίπεδο, είναι άµεσα ή έµµεσα παρατηρήσιµες. Επίπεδο 3 - τεχνικές αποτίµησης, για τις οποίες οι εισροές που είναι σηµαντικές για την επιµέτρηση της εύλογης αξίας είναι µη παρατηρήσιµες. Για τα περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις που αναγνωρίζονται στις οικονοµικές καταστάσεις, σε τακτική βάση, ο Όμιλος καθορίζει εάν έχουν επέλθει µεταβιβάσεις µεταξύ των επιπέδων της ιεραρχίας στο τέλος της κάθε περιόδου αναφοράς. Για το σκοπό των γνωστοποιήσεων της εύλογης αξίας, ο Όμιλος προσδιορίζει τις κατηγορίες των περιουσιακών στοιχείων του ενεργητικού και των υποχρεώσεων με βάση την φύση, τα χαρακτηριστικά και τους κινδύνους του περιουσιακού στοιχείου ή της υποχρέωσης και το επίπεδο της ιεραρχίας της εύλογης αξίας, όπως εξηγήθηκε παραπάνω. 70 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσεως από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 (Ποσά σε ευρώ) 3.19. Πληροφόρηση κατά τομέα δραστηριότητας Ως επιχειρηματικός τομέας ορίζεται μία ομάδα περιουσιακών στοιχείων και λειτουργιών προκειμένου να παρέχονται προϊόντα και υπηρεσίες τα οποία υπόκεινται σε διαφορετικούς κινδύνους και αποδόσεις από εκείνα άλλων επιχειρηματικών τομέων. Ως γεωγραφικός τομέας, ορίζεται μία γεωγραφική περιοχή, στην οποία παρέχονται προϊόντα και υπηρεσίες και η οποία υπόκειται σε διαφορετικούς κινδύνους και αποδόσεις από άλλες περιοχές. 4. ΝΕΑ ΠΡΟΤΥΠΑ, ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΩΝ ΠΡΟΤΥΠΩΝ Οι λογιστικές πολιτικές που υιοθετήθηκαν συνάδουν με εκείνες που είχαν υιοθετηθεί κατά την προηγούμενη οικονομική χρήση εκτός από τα παρακάτω πρότυπα τα οποία ο Όμιλος έχει υιοθετήσει κατά την 1η Ιανουαρίου 2019. ΔΠΧΑ 16: Μισθώσεις Το ΔΠΧΑ 16 καθορίζει τις αρχές για την αναγνώριση, επιμέτρηση, παρουσίαση και γνωστοποίηση των μισθώσεων για αμφότερα τα μέρη της σύμβασης, ήτοι για τον πελάτη («μισθωτή») και τον προμηθευτή («εκμισθωτή»). Το νέο πρότυπο απαιτεί οι μισθωτές να αναγνωρίζουν τις περισσότερες μισθώσεις στις οικονομικές τους καταστάσεις. Οι μισθωτές θα έχουν ένα ενιαίο λογιστικό πλαίσιο για όλες τις μισθώσεις, με ορισμένες εξαιρέσεις. Η λογιστική των εκμισθωτών παραμένει ουσιαστικά αμετάβλητη. Ο Όμιλος και η Εταιρεία εφάρμοσε το ΔΠΧΑ 16 την 1η Ιανουαρίου 2019, χρησιμοποιώντας την απλοποιημένη μέθοδο μετάβασης. Σύμφωνα με τη μέθοδο αυτή, το πρότυπο εφαρμόζεται αναδρομικά με τη σωρευτική επίδραση της εφαρμογής του να αναγνωρίζεται την 1η Ιανουαρίου 2019. Σύμφωνα με τις πρακτικές διευκολύνσεις που εφαρμόστηκαν κατά την πρώτη εφαρμογή του ΔΠΧΑ 16, ο Όμιλος α) αναγνώρισε μια υποχρέωση την οποία θα επιμετρά στην παρούσα αξία όπως προκύπτει από την προεξόφληση των μισθωμάτων που απομένουν να πληρωθούν, με το επιτόκιο δανεισμού που ίσχυε κατά την ημέρα της αρχικής εφαρμογής, και β) αναγνωρίζει ένα δικαίωμα χρήσης παγίου, επιμετρώντας το δικαίωμα αυτό σε ένα ποσό το οποίο θα ισούται με την αντίστοιχη υποχρέωση που θα αναγνωριστεί. Μετά την αρχική αναγνώριση, ο Όμιλος θα α) επιμετρά τα δικαιώματα χρήσης παγίων και θα τα αποσβένει με σταθερό ρυθμό καθ’ όλη τη διάρκεια της μίσθωσης, και β) θα επιμετρά την αντίστοιχη υποχρέωση, αυξάνοντας και μειώνοντας το ανοιχτό υπόλοιπο με τρόπο που να αντικατοπτρίζει τον τόκο και τις πληρωμές μισθωμάτων αντίστοιχα. Τυχόν επίδραση της εφαρμογής του προτύπου θα καταχωρηθεί σαν προσαρμογή στα αποτελέσματα εις νέον κατά την 1η Ιανουαρίου 2019, χωρίς να υπάρξει τροποποίηση στη συγκριτική πληροφόρηση. Ο Όμιλος επιπλέον θα χρησιμοποιήσει την εξαίρεση που παρέχεται από το πρότυπο αναφορικά με τον προσδιορισμό των μισθώσεων. Αυτό πρακτικά σημαίνει πως θα εφαρμοστούν τις απαιτήσεις του ΔΠΧΑ 16 σε όλες τις συμβάσεις που ήταν σε ισχύ κατά την 1η Ιανουαρίου 2019 και είχαν αναγνωρισθεί ως μισθώσεις με βάσει το ΔΛΠ 17 και την ΕΔΔΠΧΑ 4. Επιπλέον ο Όμιλος θα χρησιμοποιήσει τις εξαιρέσεις του προτύπου αναφορικά με τις μισθώσεις με εναπομένουσα διάρκεια μικρότερη των 12 μηνών κατά την ημερομηνία αρχικής εφαρμογής του προτύπου και για τις μισθώσεις παγίων χαμηλής αξίας. 71 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσεως από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 (Ποσά σε ευρώ) H επίδραση του προτύπου σε επίπεδο Ομίλου και Εταιρείας περιγράφεται στη σημείωση 29. ΔΠΧΑ 9: Δικαίωμα Προπληρωμής με Αρνητική Αποζημίωση (Τροποποίηση) Η τροποποίηση διευκρινίζει ότι τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα προπληρωμής που επιτρέπουν ή απαιτούν από ένα συμβαλλόμενο μέρος είτε να καταβάλει είτε να λάβει εύλογη αποζημίωση για την πρόωρη λήξη της σύμβασης (υπό την έννοια ότι από την πλευρά του κατόχου του περιουσιακού στοιχείου ενδέχεται να υπάρχει επιβάρυνση λόγω πρόωρης εξόφλησης) επιτρέπεται να επιμετρηθούν στο αποσβέσιμο κόστος ή στην εύλογη αξία μέσω της κατάστασης λοιπών συνολικών εισοδημάτων. Η Διοίκηση της Εταιρείας και του Ομίλου προέβη σε αξιολόγηση της επίδρασης του προτύπου και εκτιμά ότι δεν έχει σημαντικές επιπτώσεις στις ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις. ΔΛΠ 28: Μακροπρόθεσμες Συμμετοχές σε Συγγενείς Επιχειρήσεις και Κοινοπραξίες (Τροποποιήσεις) Οι τροποποιήσεις σχετίζονται με το κατά πόσο η επιμέτρηση (και κυρίως η απομείωση) των μακροπρόθεσμων συμμετοχών σε συγγενείς επιχειρήσεις και κοινοπραξίες, οι οποίες στην ουσία, αποτελούν μέρος της καθαρής επένδυσης στη συγγενή επιχείρηση ή στην κοινοπραξία, διέπονται από το ΔΠΧΠ 9, ΔΛΠ 28 ή ένα συνδυασμό των δύο προτύπων. Οι τροποποιήσεις διευκρινίζουν ότι μια οικονομική οντότητα εφαρμόζει το ΔΠΧΑ 9, προτού εφαρμόσει το ΔΛΠ 28, σε αυτές τις μακροπρόθεσμες συμμετοχές για τις οποίες δεν εφαρμόζεται η μέθοδος της καθαρής θέσης. Κατά την εφαρμογή του ΔΠΧΠ 9 η οικονομική οντότητα δεν λαμβάνει υπόψη τυχόν προσαρμογές στην λογιστική αξία των μακροπρόθεσμων συμμετοχών οι οποίες προκύπτουν από την εφαρμογή του ΔΛΠ 28. Η Διοίκηση της Εταιρείας και του Ομίλου προέβη σε αξιολόγηση της επίδρασης του προτύπου και εκτιμά ότι δεν έχει σημαντικές επιπτώσεις στις ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις. ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑ ΕΔΔΠΧΑ 23: Αβεβαιότητα σχετικά με τις Θεωρήσεις Φόρου Εισοδήματος Η διερμηνεία παρέχει καθοδήγηση για την αντιμετώπιση της αβεβαιότητας που εμπεριέχεται σε φορολογικούς χειρισμούς, κατά το λογιστικό χειρισμό των φόρων εισοδήματος. Η διερμηνεία παρέχει πρόσθετες διευκρινίσεις σχετικά με την εξέταση αβέβαιων φορολογικών θεωρήσεων μεμονωμένα ή από κοινού, την εξέταση των φορολογικών θεωρήσεων από τις φορολογικές αρχές, την κατάλληλη μέθοδο ώστε να αντικατοπτρίζεται η αβεβαιότητα της αποδοχής της θεώρησης από τις φορολογικές αρχές καθώς και την εξέταση των συνεπειών των αλλαγών στα πραγματικά περιστατικά και τις περιστάσεις. Η Διοίκηση της Εταιρείας και του Ομίλου προέβη σε αξιολόγηση της επίδρασης του προτύπου και εκτιμά ότι δεν έχει σημαντικές επιπτώσεις στις ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις. ΔΛΠ 19: Μεταβολή, περικοπή ή διακανονισμός προγράμματος καθορισμένων παροχών (Τροποποιήσεις) Οι τροποποιήσεις απαιτούν τις οντότητες να χρησιμοποιούν επικαιροποιημένες αναλογιστικές παραδοχές για τον προσδιορισμό του κόστους τρέχουσας απασχόλησης και του καθαρού τόκου για το υπόλοιπο της ετήσιας περιόδου αναφοράς, μετά την πραγματοποίηση μιας μεταβολής, 72 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσεως από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 (Ποσά σε ευρώ) περικοπής ή ενός διακανονισμού του προγράμματος καθορισμένων παροχών. Οι τροποποιήσεις διευκρινίζουν επίσης, πως επηρεάζεται η εφαρμογή των απαιτήσεων του ανώτατου ορίου του περιουσιακού στοιχείου, από το λογιστικό χειρισμό μιας μεταβολής, περικοπής ή ενός διακανονισμού του προγράμματος καθορισμένων παροχών. Η Διοίκηση της Εταιρείας και του Ομίλου προέβη σε αξιολόγηση της επίδρασης του προτύπου και εκτιμά ότι δεν έχει σημαντικές επιπτώσεις στις ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις. Το ΣΔΛΠ εξέδωσε νέο κύκλο ετήσιων αναβαθμίσεων των ΔΠΧΑ 2015 - 2017, το οποίο είναι μια συλλογή τροποποιήσεων των ΔΠΧΑ. Η Διοίκηση της Εταιρείας και του Ομίλου προέβη σε αξιολόγηση της επίδρασης του προτύπου και εκτιμά ότι δεν έχει σημαντικές επιπτώσεις στις ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις. ΔΠΧΑ 3 Συνενώσεις επιχειρήσεων και ΔΠΧΑ 11 Σχήματα υπό κοινό έλεγχο: οι τροποποιήσεις στο ΔΠΧΑ 3 διευκρινίζουν ότι όταν μια οικονομική οντότητα αποκτά τον έλεγχο μιας επιχείρησης που αποτελεί κοινή επιχείρηση, η οικονομική οντότητα επιμετρά εκ νέου τη συμμετοχή που προηγουμένως κατείχε στην επιχείρηση αυτή. Οι τροποποιήσεις στο ΔΠΧΑ 11 διευκρινίζουν ότι όταν μια οικονομική οντότητα αποκτά από κοινού έλεγχο μιας επιχείρησης που αποτελεί κοινή επιχείρηση, η οικονομική οντότητα δεν επιμετρά εκ νέου τη συμμετοχή που προηγουμένως κατείχε στην επιχείρηση αυτή. ΔΛΠ 12 Φόροι εισοδήματος: οι τροποποιήσεις διευκρινίζουν ότι οι φορολογικές συνέπειες των πληρωμών για χρηματοοικονομικά μέσα που ταξινομούνται ως στοιχεία των ιδίων κεφαλαίων, θα πρέπει να αναγνωρίζονται ανάλογα με το που οι συναλλαγές ή τα γεγονότα του παρελθόντος που δημιούργησαν τα διανεμητέα κέρδη έχουν αναγνωριστεί. ΔΛΠ 23 Κόστος δανεισμού: οι τροποποιήσεις διευκρινίζουν την παράγραφο 14 του προτύπου ώστε, όταν ένα περιουσιακό στοιχείο που πληροί τις προϋποθέσεις είναι έτοιμο για τη χρήση για την οποία προορίζεται ή για πώληση και μέρος δανείου που λήφθηκε ειδικά για αυτό το περιουσιακό στοιχείο παραμένει ως ανοικτό υπόλοιπο κατά τη στιγμή εκείνη, το κόστος δανεισμού αυτό πρέπει να συμπεριληφθεί στα κεφάλαια που προέρχονται από γενικό δανεισμό. Πρότυπα που έχουν εκδοθεί αλλά δεν έχουν εφαρμογή στην παρούσα λογιστική περίοδο και η Εταιρεία / Όμιλος δεν έχει υιοθετήσει νωρίτερα. ΔΠΧΑ 10 Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις και ΔΛΠ 28 Επενδύσεις σε Συγγενείς επιχειρήσεις και Κοινοπραξίες - Τροποποίηση: Πώληση ή εισφορά περιουσιακών στοιχείων μεταξύ ενός επενδυτή και της συγγενούς του εταιρείας ή της κοινοπραξίας του Οι τροποποιήσεις αντιμετωπίζουν μια αναγνωρισμένη ασυνέπεια μεταξύ των απαιτήσεων του ΔΠΧΑ 10 και εκείνες του ΔΛΠ 28, για την αντιμετώπιση της πώλησης ή της εισφοράς των περιουσιακών στοιχείων μεταξύ του επενδυτή και της συγγενούς του εταιρείας ή της κοινοπραξίας του. Η κύρια συνέπεια των τροποποιήσεων είναι ότι ένα πλήρες κέρδος ή η ζημία αναγνωρίζεται όταν η συναλλαγή περιλαμβάνει μια επιχείρηση (είτε στεγάζεται σε μια θυγατρική είτε όχι). Ένα μερικό κέρδος ή η ζημία αναγνωρίζεται όταν η συναλλαγή περιλαμβάνει 73 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσεως από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 (Ποσά σε ευρώ) στοιχεία ενεργητικού που δεν συνιστούν επιχείρηση, ακόμη και αν τα στοιχεία αυτά στεγάζονται σε θυγατρική. Το Δεκέμβριο του 2015 το ΣΔΛΠ ανέβαλε επ’ αόριστο την ημερομηνία εφαρμογής της τροποποίησης αυτής, αναμένοντας το αποτέλεσμα του έργου του για τη μέθοδο της καθαρής θέσης. Οι τροποποιήσεις δεν έχουν ακόμη υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η Διοίκηση της Εταιρείας και του Ομίλου εκτιμά ότι δεν θα έχει σημαντικές επιπτώσεις στις ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις. Εννοιολογικό πλαίσιο Διεθνών Προτύπων Χρηματοοικονομικής Αναφοράς Το ΣΔΛΠ εξέδωσε το αναθεωρημένο εννοιολογικό πλαίσιο για τη χρηματοοικονομική πληροφόρηση στις 29 Μαρτίου 2018. Το εννοιολογικό πλαίσιο καθορίζει ένα ολοκληρωμένο σύνολο εννοιών για τη χρηματοοικονομική πληροφόρηση. Οι έννοιες αυτές συμβάλλουν στον καθορισμό προτύπων, την καθοδήγηση των συντακτών για την ανάπτυξη συνεπών λογιστικών πολιτικών και την υποστήριξη στην προσπάθεια τους να κατανοήσουν και να ερμηνεύσουν τα πρότυπα. Το Συμβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων εξέδωσε επίσης ένα συνοδευτικό έγγραφο, Τροποποιήσεις στις παραπομπές του εννοιολογικού πλαισίου, το οποίο καθορίζει τις τροποποιήσεις των προτύπων που επηρεάζονται προκειμένου να επικαιροποιηθούν οι αναφορές στο αναθεωρημένο εννοιολογικό πλαίσιο. Στόχος του εγγράφου είναι η υποστήριξη της μετάβασης στο αναθεωρημένο εννοιολογικό πλαίσιο ΔΠΧΑ για τις εταιρείες που υιοθετούν το εννοιολογικό πλαίσιο για να αναπτύξουν λογιστικές πολιτικές όταν κανένα πρότυπο ΔΠΧΑ δεν κάνει αναφορά. Για τους συντάκτες που αναπτύσσουν λογιστικές πολιτικές βάσει του εννοιολογικού πλαισίου, ισχύει για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1η Ιανουαρίου 2020. ΔΠΧΑ 3: Συνενώσεις Επιχειρήσεων (Τροποποιήσεις) Το ΣΔΛΠ εξέδωσε τροποποιήσεις αναφορικά με τον ορισμό μιας Επιχείρησης (τροποποιήσεις στο ΔΠΧΑ 3) με σκοπό την επίλυση των δυσκολιών που προκύπτουν όταν μια οικονομική οντότητα προσδιορίζει εάν έχει αποκτήσει μια επιχείρηση ή μια ομάδα περιουσιακών στοιχείων. Οι τροποποιήσεις εφαρμόζονται για συνενώσεις επιχειρήσεων για τις οποίες η ημερομηνία απόκτησης προσδιορίζεται στην πρώτη ετήσια λογιστική περίοδο που αρχίζει την ή μετά την 1η Ιανουαρίου 2020 και για απόκτηση περιουσιακών στοιχείων που συμβαίνουν την ή μετά την έναρξη αυτής της περιόδου, ενώ επιτρέπεται νωρίτερη εφαρμογή. Οι τροποποιήσεις δεν έχουν ακόμη υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η Διοίκηση της Εταιρείας και του Ομίλου εκτιμά ότι δεν θα έχει σημαντικές επιπτώσεις στις ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις. ΔΛΠ 1 Παρουσίαση των Οικονομικών Καταστάσεων και ΔΛΠ 8 Λογιστικές πολιτικές, αλλαγές στις λογιστικές εκτιμήσεις και λάθη: Ορισμός της σημαντικότητας (Τροποποιήσεις) Οι τροποποιήσεις εφαρμόζονται για ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2020 ενώ επιτρέπεται νωρίτερη εφαρμογή. Οι τροποποιήσεις διευκρινίζουν τον ορισμό της σημαντικότητας και τον τρόπο με τον οποίο θα πρέπει να εφαρμοστεί. Ο νέος ορισμός αναφέρει πως «πληροφόρηση θεωρείται σημαντική εφόσον όταν παραλείπεται, αποκρύπτεται ή είναι ανακριβής, εύλογα αναμένεται να επηρεάσει τις αποφάσεις των κύριων χρηστών των οικονομικών καταστάσεων, που λαμβάνουν με βάση αυτές τις οικονομικές καταστάσεις, οι οποίες παρέχουν οικονομική πληροφόρηση για τη συγκεκριμένη οντότητα». Επιπλέον, 74 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσεως από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 (Ποσά σε ευρώ) βελτιώθηκαν οι επεξηγήσεις που συνοδεύουν τον ορισμό της σημαντικότητας. Οι τροποποιήσεις διασφαλίζουν ότι ο ορισμός της σημαντικότητας είναι συνεπής σε όλα τα πρότυπα των ΔΠΧΑ. Οι τροποποιήσεις δεν έχουν ακόμη υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η Διοίκηση της Εταιρείας και του Ομίλου εκτιμά ότι δεν θα έχει σημαντικές επιπτώσεις στις ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις. 5. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Η Εταιρεία και ο Όμιλος δραστηριοποιούνται, όπως είναι γνωστό, σε ένα έντονα ανταγωνιστικό και ιδιαίτερα απαιτητικό διεθνές περιβάλλον, το οποίο μεταβάλλεται ταχύτατα και ραγδαία. Η Εταιρεία και ο Όμιλος κατά την διάρκεια των τελευταίων ετών, συστηματικά και με συγκεκριμένο πλάνο ανάπτυξης, προσπαθεί να ενισχύσει με σταθερά και ασφαλή βήματα την εξωστρέφειά της, όχι μονοσήμαντα, αλλά στις γεωγραφικές περιοχές που παρουσιάζουν στρατηγικό ενδιαφέρον, με έμφαση στις τεχνολογίες αιχμής και στην διαρκή τεχνολογική αναβάθμιση των προϊόντων και λύσεων που παρέχει, ενώ παράλληλα αναπτύσσει νέες δραστηριότητες και προωθεί την είσοδό της σε νέες αγορές, με σκοπό την περαιτέρω ενίσχυση της ανταγωνιστικότητάς της, δεδομένου μάλιστα ότι η εγχώρια αγορά εξακολουθεί να παρουσιάζει, λόγω και της συνεχιζόμενης ύφεσης, έντονα αρνητικές προοπτικές Η εξειδικευμένη τεχνογνωσία που διαθέτει, η πολυετής εμπειρία και παρουσία της στον χώρο, η οργάνωση της και η έντονη δραστηριοποίηση του συνόλου των διευθυντικών στελεχών της, η ευρεία αναγνωρισιμότητά της σε συνδυασμό με την μελέτη, ανάπτυξη και εμπορία νέων προϊόντων, αλλά και την διαρκή βελτίωση και αναβάθμιση των υφισταμένων, με έμφαση στην ποιότητα και στην δυνατότητα άμεσης ικανοποίησης της ζήτησης αλλά και των μεταβαλλόμενων αναγκών των τελικών πελατών, καθώς και η δημιουργία ισχυρών υποδομών και η διείσδυση σε νέες αγορές, βοηθούν την Εταιρεία να παραμένει ανταγωνιστική, παρά τα εγγενή προβλήματα που αντιμετωπίζει ο κλάδος, τα οποία προβλήματα εντάθηκαν και αναδείχθηκαν ιδιαίτερα στο πλαίσιο της ενσκήψασας οικονομικής κρίσης. Η ελεγχόμενη χρηματοοικονομική έκθεση του Ομίλου και η σημαντική ποιοτική και προϊοντική του διαφοροποίηση, σε συνδυασμό με την διαρκή εξέλιξη και αναβάθμιση των προϊόντων του, αλλά και η επέκταση του Ομίλου σε νέες γεωγραφικές αγορές, αποτελούν τα κύρια εφόδια που διαθέτει για την ελαχιστοποίηση των αρνητικών συνεπειών από την οικονομική κρίση η οποία ταλανίζει την παγκόσια αγορά τα τελευταία έτη. Οι συνήθεις χρηματοοικονομικοί και λοιποί κίνδυνοι στους οποίους εκτίθεται ο Όμιλος και τους οποίους κινδύνους ενδέχεται να αντιμετωπίσει και κατά την διάρκεια της χρήσεως 2020 είναι οι εξής: α. Κίνδυνος μείωσης της ζήτησης λόγω της γενικότερης ύφεσης Μολονότι ο συγκεκριμένος κίνδυνος είναι περιορισμένης έκτασης λόγω των ειδικών κατηγοριών λογισμικού που αναπτύσσει και εμπορεύεται ο Όμιλος, εν τούτοις για την αποφυγή της μείωσης της ζήτησης λόγω της γενικότερης χρηματοοικονομικής κατάστασης που επικρατεί στην ελληνική αγορά, ο Όμιλος αναπτύσσει μεγάλη και ευρεία γκάμα προϊόντων σε διαφορετικές κατηγορίες απευθυνόμενη στη διεθνή αγορά, προκειμένου να αντισταθμίσει πιθανές απώλειες σε συγκεκριμένους κλάδους της αγοράς. Η ανάπτυξη και εξέλιξη των προϊόντων λογισμικού βασίζεται στην αδιάλειπτη και καθημερινή παρακολούθηση και έρευνα της αγοράς και των νέων τεχνολογιών, ώστε με την είσοδό του σε νέες αγορές να ισοσταθμίσει πιθανές απώλειες. Πλην όμως, ενόψει των τελευταίων αρνητικών συνθηκών λόγω της πρωτοφανούς υγιειονομικής κρίσης που επικρατεί στην παγκόσμια οικονομία και αγορά και, οι οποίες αναπόφευκτα αναμένεται να 75 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσεως από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 (Ποσά σε ευρώ) επηρεάσουν και την δραστηριότητα της Εταιρείας Εταιρείας (καθώς με βάση τις προβλέψεις των διενθών οίκων το σύνολο της παγκόσμιας οικονομίας θα βιώσει συνθήκες ύφεσης στην διάρκεια του 2020), ο εν λόγω κίνδυνος κρίνεται ως υπαρκτός και αρκετά σημαντικός. Γι’ αυτό τον λόγο δίδεται ιδιαίτερη έμφαση στην ενίσχυση της εξωστρέφειας της Εταιρείας και στην διεύρυνση της διεθνούς παρουσίας του Ομίλου. Επιπροσθέτως, το δημοψήφισμα που έλαβε χώρα στο Ηνωμένο Βασίλειο στις 23 Ιουνίου 2016 και επικυρώθηκε στις 31 Ιανουαρίου 2020 με αποτέλεσμα την απόφαση για έξοδο του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ευρωπαϊκή Ένωση προκαλεί κλίμα αβεβαιότητας στην παγκόσμια οικονομία. Λόγω της ασάφειας που επικρατεί ακόμη και σήμερα αναφορικά με τους ειδικότερους όρους και τις προϋποθέσεις για την υλοποίηση της απόφασης και του μακροχρόνιου χρονοδιαγράμματος υλοποίησης, οι συνέπειες στις αγορές είναι ακόμα άγνωστες. β. Κίνδυνος ενίσχυσης του ανταγωνισμού από εισαγόμενες επιχειρήσεις Ο συγκεκριμένος κίνδυνος είναι πάντοτε υπαρκτός και υπολογίσιμος στον χώρο όπου δραστηριοποιείται ο Όμιλος, ιδίως δε αν συνεκτιμηθεί το γεγονός ότι τα εμπόδια (φραγμοί) εισόδου δεν είναι τόσο ισχυρά στον τομέα αυτό, καθώς η πλειονότητα των τεχνικών όρων που χρησιμοποιούνται για την υλοποίηση και ολοκλήρωση πληροφοριακών συστημάτων και την παραμετροποίηση προϊόντων λογισμικού είναι διαδεδομένοι ευρέως, γεγονός το οποίο επιτρέπει σε αλλοδαπές εταιρείες να διεισδύουν με σχετική ευκολία στην αγορά, εκμεταλλευόμενες ιδίως τα συγκριτικά πλεονεκτήματα που διαθέτουν, κυρίως σε επίπεδο μεγεθών. Η Εταιρεία αντιμετωπίζει τον συγκεκριμένο κίνδυνο με έμφαση στον σχεδιασμό και ανάπτυξη ποιοτικών και σπονδυλωτών προϊόντων, στην συστηματική και στοχευμένη βελτίωση, αναβάθμιση και προσαρμοστικότητα των προϊόντων που ήδη εμπορεύεται, στην αντιπροσώπευση ισχυρών και παγκόσμια γνωστών οίκων, στην δημιουργία σχέσεων διαρκείας και εμπιστοσύνης με την πελατειακή της βάση και στην επέκταση των δραστηριοτήτων αυτής στο εξωτερικό. Ο συγκεκριμένος κίνδυνος είναι διαχρονικός και με την σημασία αυτή αντιμετωπίζεται από την Διοίκηση της Εταιρείας και του Ομίλου, δίνοντας πάντοτε ιδιαίτερη έμφαση στον τομέα της ποιοτικής και προϊοντικής της διαφοροποίησης και στην εν γένει παροχή προς τους πελάτες υπηρεσιών υψηλού επιπέδου, ενώ παράλληλα με την συστηματική ενίσχυση της εξωστρέφειάς αναβαθμίζει τον ρόλο και την παρουσία της στη διεθνή αγορά, γεγονός που την καθιστά πιο ανθεκτική στην αντιμετώπιση του συγκεκριμένου κινδύνου. Επιπροσθέτως η διαρκής αύξηση του παγκόσμιου μεγέθους της αγοράς αμβλύνει μερικώς τις επιπτώσεις του ανταγωνισμού, ώστε η δραστηριότητα που αναπτύσσεται εκτός Ελλάδος, η οποία αποτελεί στρατηγικό προσανατολισμό για την Εταιρεία στην διάρκεια των τελευταίων ετών, να αντισταθμίζει τις αναπόφευκτες απώλειες στην ελληνική αγορά. γ. Κίνδυνος τεχνολογικών εξελίξεων Οι τεχνολογικές εξελίξεις επηρεάζουν σε μεγάλο βαθμό την ανταγωνιστικότητα των εταιρειών που δραστηριοποιούνται στον τομέα της πληροφορικής. Οι εταιρείες που αναπτύσσουν δραστηριότητα στον κλάδο της πληροφορικής πρέπει να είναι διαρκώς ενήμερες για πιθανές διαφοροποιήσεις στην υφιστάμενη τεχνολογία και να προχωρούν στις απαραίτητες επενδύσεις για την διασφάλιση υψηλού τεχνολογικού επιπέδου. Με βάση τα παραπάνω και για την όσο το δυνατόν μεγαλύτερη μείωση του κινδύνου των τεχνολογικών εξελίξεων ο Όμιλος: αναπτύσσει προϊόντα σε ιδιαίτερα αποτελεσματικές και διεθνώς αναγνωρισμένες πλατφόρμες. 76 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσεως από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 (Ποσά σε ευρώ) προχωρά σε συνεχή εκπαίδευση και κατάρτιση του προσωπικού σε τεχνολογικά ζητήματα, σε συνεργασία με διεθνώς αναγνωρισμένους φορείς εξειδικευμένους σε κλάδους υψηλής τεχνολογίας. προσφέρει καινοτόμες εφαρμογές ανάλογες των σύνθετων αναγκών και απαιτήσεων της αγοράς. Για τους ως άνω λόγους ο συγκεκριμένος κίνδυνος δεν αξιολογείται ως ιδιαίτερα σημαντικός κατά την δεδομένη χρονική περίοδο. δ. Πιστωτικός κίνδυνος Η Διοίκηση της Εταιρείας και του Ομίλου με βάση τις εσωτερικές αρχές λειτουργίας της διασφαλίζει ότι οι πωλήσεις αγαθών και υπηρεσιών λαμβάνουν χώρα προς πελάτες υψηλής πιστωτικής αξιοπιστίας και ικανότητας. Λόγω της επέκτασης των δραστηριοτήτων της Εταιρείας και του Ομίλου στο εξωτερικό, ο εν λόγω κίνδυνος είναι υπαρκτός σε σχέση με τους πελάτες που προέρχονται από άλλες χώρες (ιδίως από χώρες της Αφρικής, της Ασίας και της Ν. Αμερικής), για τους οποίους δεν είναι πάντοτε ευχερής ο αποτελεσματικός έλεγχος της πιστοληπτικής τους ικανότητας και αξιοπιστίας. Για τον λόγο αυτό η Εταιρεία και ο Όμιλος αναπτύσσει και εξελίσσει διαρκώς εσωτερικούς μηχανισμούς λειτουργίας (όσον αφορά στην διαδικασία διαπραγματεύσεων, συμβάσεων και project management), με σκοπό την πληρέστερη αντιμετώπιση του συγκεκριμένου κινδύνου. Εντός του εν λόγω πλαισίου και των μεθόδων αξιολόγησης που ο Όμιλος διαθέτει, δεν έχει αντιμετωπίσει μέχρι σήμερα ενδεχόμενες επισφάλειες, σημαντικού μεγέθους, για τις οποίες δεν έχει σχηματισθεί επαρκής πρόβλεψη. Ως εκ τούτου ο εν λόγω κίνδυνος, μολονότι υπαρκτός ενόψει και του γενικότερου αρνητικού από οικονομικής απόψεως κλίματος, αξιολογείται σήμερα ως ελεγχόμενος. Πάντως εφόσον υπάρξει επιδείνωση των συνθηκών ανάπτυξης της οικονομικής δραστηριότητας στους προσεχείς μήνες, ιδίως δε στην ελληνική αγορά, ο κίνδυνος αυτός ενδέχεται να επηρεάσει τα αποτελέσματα της Εταιρείας. Στο πλαίσιο της καλύτερης παρουσίασης των ανωτέρω παραθέτουμε τους ακόλουθους πίνακες: Πελάτες και λοιπές εμπορικές απαιτήσεις Λοιπές Απαιτήσεις Άλλα Χρημ/κα Στοιχεία Βραχυπρόθεσμες Επενδύσεις Ταμειακά διαθέσιμα Σύνολο Ο ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2019 31.12.2018 3.948.651 3.880.725 4.415.926 4.537.727 67.077 53.743 2.170.713 5.895.321 12.875.663 7.846.363 23.478.030 22.213.879 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31.12.2019 31.12.2018 2.031.536 2.299.808 3.781.770 3.833.214 6.928 6.928 1.794.386 4.400.555 6.497.527 2.963.208 14.112.147 13.503.713 Ανάλυση Εμπορικών Απαιτήσεων Μη ληξιπρόθεσμα Ληξιπρόθεσμα υπόλοιπα Υπόλοιπο Σχηματισμένη πρόβλεψη απομείωσης Εύλογη αξία εμπορικών απαιτήσεων Ο ΟΜΙΛΟΣ Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31.12.2019 31.12.2018 31.12.2019 31.12.2018 2.900.066 3.761.068 1.704.425 2.210.151 5.475.383 4.495.150 4.414.667 4.161.340 8.375.449 8.256.218 6.119.092 6.371.491 (4.426.798) (4.375.493) (4.087.556) (4.071.683) 3.948.651 3.880.725 2.031.536 2.299.808 Στον λογαριασμό Λοιπές Απαιτήσεις συμπεριλαμβάνεται ποσό € 2,56 εκ. το οποίο αφορά σε δύο επίδικες απαιτήσεις από φορείς του ευρύτερου Δημόσιου Τομέα με ποσά € 2.067 χιλ. και € 489 χιλ. οι οποίες ναι μεν δεν έχουν τελεσιδικήσει μέχρι σήμερα ώστε να είναι δυνατή η αναγκαστική είσπραξη 77 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσεως από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 (Ποσά σε ευρώ) τους, αλλά έχουν εκδικασθεί σε πρώτo βαθμό και στον οποίο έχει δικαιωθεί η Εταιρεία. Η τελεσιδικία των εν λόγω υποθέσεων αναμένεται στην διάρκεια της επόμενης χρήσης (2021). Η Εταιρία θεωρεί ότι οι έντοκες απαιτήσεις είναι εύλογες, βάσιμες και τεκμηριωμένες, καθώς αφενός μέν υπάρχουν τα τεκμήρια παράδοσης του εξοπλισμού και των υπηρεσιών (γεγονός που αναδείχθηκε και κατά την διεξαχθείσες δικαστικές διαδικασίες), και αφετέρου οι οφειλέτες εξακολουθούν να λειτουργούν κανονικά στις αγορές τους, δεν υπάρχει συνακόλουθα οιαδήποτε αντικειμενική απόδειξη απομείωσης αξίας επί των εν λόγω απαιτήσεων. Ο λογαριασμός «απαιτήσεις από πελάτες» δεν είναι τοκοφόρος και συνήθως διακανονίζεται σε 30-120 ημέρες. Η πρόβλεψη απομείωσης έγινε με κριτήριο το ληξιπρόθεσμο των οφειλών σύμφωνα με την υιοθετημένη πιστοδοτική πολιτική σε συνδυασμό με την ιστορική συνέπεια και φερεγγυότητα των πελατών συνεκτιμώντας και τις τρέχουσες οικονομικές συγκυρίες. ε. Κίνδυνος ρευστότητας Δεν διαφαίνεται κατά τον χρόνο συντάξεως της παρούσας ιδιαίτερος κίνδυνος ρευστότητας για την Εταιρεία. Τα δάνεια και λοιπές υποχρεώσεις υπολείπονται των διαθεσίμων, των βραχυπρόθεσμων επενδύσεων και απαιτήσεων γεγονός που διασφαλίζει την ομαλή χρηματοδότηση της Εταιρείας. Στις σημειώσεις 23, 26 και επί των ετήσιων οικονομικών καταστάσεων παρατίθεται πίνακας με τα δάνεια και τις λοιπές υποχρεώσεις του Ομίλου. Σημειώνεται, ότι οι μη προεξοφλημένες συμβατικές ταμειακές ροές συμπίπτουν με τη λογιστική αξία δανείων και υποχρεώσεων. Τα δάνεια και οι λοιπές υποχρεώσεις του Ομίλου εμφανίζονται στους ακόλουθους πίνακες: ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2019 Δάνεια Εμπορικοί και άλλοι πιστωτές Υποσύνολο: Ταμειακές υποχρεώσεις πλέον: Ληφθείσες αναπόσβεστες επιχορηγήσεις Έσοδα επόμενων χρήσεων Προβλέψεις αποζημίωσης προσωπικού & ανέλεγκτων φορολογικών χρήσεων Υποσύνολο: Μη ταμειακές υποχρεώσεις Σύνολο υποχρεώσεων Συμβατικές 1-3 μήνες ταμειακές ροές 4.116.338 10.896 7.012.569 3.156.956 3-12 μήνες 1-5 έτη Λογιστικές Υποχρεώσεις 4.105.442 3.243.606 612.007 4.116.338 7.012.569 11.128.907 3.167.852 7.349.048 612.007 11.128.907 2.447.395 - 1.129.985 1.317.410 2.447.395 1.628.965 820.979 792.185 15.801 1.628.965 1.197.210 - - 1.197.210 1.197.210 5.273.570 820.979 1.922.170 2.530.421 5.273.570 16.402.477 3.988.831 9.271.218 3.142.428 16.402.477 78 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσεως από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 (Ποσά σε ευρώ) ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2018 Δάνεια Εμπορικοί και άλλοι πιστωτές Υποσύνολο: Ταμειακές υποχρεώσεις πλέον: Ληφθείσες αναπόσβεστες επιχορηγήσεις Έσοδα επόμενων χρήσεων Προβλέψεις αποζημίωσης προσωπικού & ανέλεγκτων φορολογικών χρήσεων Υποσύνολο: Μη ταμειακές υποχρεώσεις Σύνολο υποχρεώσεων Συμβατικές 1-3 μήνες ταμειακές ροές 4.654.925 96.380 6.345.328 3.033.686 3-12 μήνες 1-5 έτη Λογιστικές Υποχρεώσεις 3.023.976 3.311.642 1.500.000 - 4.620.356 6.345.328 11.000.253 3.130.066 6.335.618 1.500.000 10.965.684 - 1.129.985 2.724.602 3.854.587 1.631.066 1.041.307 589.759 - 1.631.066 - - 857.287 857.287 6.342.940 1.041.307 1.719.744 3.581.889 6.342.940 17.343.193 4.171.373 8.055.362 5.081.889 17.308.624 3.854.587 857.287 Τα μακροπρόθεσμα δάνεια είναι απλά διμερή δάνεια (όχι ομολογιακά, μετατρέψιμα, κ.λ.π.) κυμαινόμενου επιτοκίου στην περιοχή του 4,0-5,0%, τα οποία θεωρούνται και πράγματι είναι επιτόκια της αγοράς, με όχι ιδιαίτερα μακρινές λήξεις (σταδιακά μέχρι το 2020). στ. Συναλλαγματικός κίνδυνος Ο Όμιλος δραστηριοποιείται σε διεθνές επίπεδο και συνεπώς είναι εκτεθειμένος σε κίνδυνο συναλλαγματικών ισοτιμιών που προκύπτουν κυρίως από το δολάριο των ΗΠΑ και τις λίρες Αγγλίας. Αυτό το είδος κινδύνου κυρίως προκύπτει από εμπορικές συναλλαγές σε ξένο νόμισμα όπως επίσης και από καθαρές επενδύσεις σε οικονομικές οντότητες του εξωτερικού. Η Διοίκηση της Εταιρείας παρακολουθεί διαρκώς τους συναλλαγματικούς κινδύνους που ενδέχεται να προκύψουν και αξιολογεί την τυχόν ανάγκη λήψης σχετικών μέτρων, πλην όμως κατά την παρούσα χρονική στιγμή ο εν λόγω κίνδυνος δεν αξιολογείται ως σημαντικός και είναι σε κάθε περίπτωση απολύτως διαχειρίσιμος και ελεγχόμενος. z. Επιτοκιακός κίνδυνος Ο κίνδυνος επιτοκίων για την Εταιρεία δεν είναι ιδιαίτερα σημαντικός, δεδομένου ότι ο δανεισμός της Εταιρείας είναι συνδεδεμένος με το Euribor αφετέρου η Εταιρεία έχει περιορισμένη και σε κάθε περίπτωση ελεγχόμενη έκθεση σε τραπεζικό δανεισμό. Πολιτική του Ομίλου είναι να διατηρεί το ύψος του συνολικού δανεισμού σε μεταβλητό επιτόκιο και να επεμβαίνει διορθωτικά, όποτε απαιτείται, και παράλληλα να αποφεύγει, στο βαθμό που αυτό είναι επιτρεπτό από την εν γένει επιχειρηματική δραστηριότητα, την έκθεση σε περαιτέρω δανειοδότηση. Η περιορισμένη έκθεση του Ομίλου σε δανειακά κεφάλαια καθιστά την μεταβολή των επιτοκίων μη σημαντική για τα αποτελέσματα του Ομίλου. Σημειώνεται ότι τα ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα του Ομίλου υπερκαλύπτουν το σύνολο του τραπεζικού δανεισμού. η. Κίνδυνος από επιπτώσεις της εξάπλωσης του COVID-19 Η ασθένεια κορωνοϊού 2019 (Coronavirus disease 2019, COVID-19), είναι μία ασθένεια που προκαλείται από τον κορωνοϊό SARS-CoV-2. Ο ιός και η ασθένεια που προκαλεί, πρωτοεμφανίστηκαν στην πόλη Ούχαν της Κίνας στα τέλη του 2019, και τους επόμενους μήνες τα κρούσματα εξαπλώθηκαν 79 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσεως από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 (Ποσά σε ευρώ) ραγδαία σε παγκόσμιο επίπεδο, οδηγώντας τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (WHO) να κηρύξει την εξάπλωση ως πανδημία. Κατά το χρόνο σύνταξης της Ετήσιας Οικονομικής Έκθεσης της κλειομένης χρήσης, δεν υπάρχουν αποτελεσματικά θεραπευτικά σκευάσματα και εμβόλια και οι προσπάθειες από τις αρμόδιες αρχές παγκοσμίως περιορίζονται στη διαχείριση των συμπτωμάτων στους ασθενείς και στον περιορισμό της μετάδοσης της νόσου μέσω πρωτοφανών προληπτικών μέτρων (περιορισμοί μετακίνησης , καραντίνα, κλπ). Ως εκ τούτου και δεδομένης της παρουσίας του Ομίλου στην παγκόσμια αγορά, ο κίνδυνος αξιολογείται ως σημαντικός και υπαρκτός σε επίπεδο καθυστέρησης υλοποίησης υφιστάμενων ή ανάθεσης νέων έργων, λόγω της γενικότερης αβεβαιότητας που έχει δημιουργηθεί στο υπάρχον οικονομικό περιβάλλον. Παράλληλα όμως κατά την παρούσα χρονική στιγμή δεν μπορούν να εξαχθούν με βεβαιότητα ασφαλή συμπεράσματα αναφορικά με τους κινδύνους, την επίδραση και τις πιθανές επιπτώσεις του γεγονότος αυτού στην εμπορική δραστηριότητα και στα οικονομικά αποτελέσματα της Εταιρείας και του Ομίλου εν γένει, λόγω της δραστηριοποίησης αυτού σε περιοχές της Ευρώπης και της Ασίας που πλήττονται σημαντικά από την εξάπλωση του ιού. Ωστόσο, η Διοίκηση της Εταιρείας παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς και σε καθημερινή βάση τις εξελίξεις, αξιολογεί και λαμβάνει όποια μέτρα κρίνονται αναγκαία για τον περιορισμό των επιπτώσεων, την προστασία των εργαζομένων και τη διατήρηση των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων του Ομίλου σε ικανοποιητικά επίπεδα προκειμένου να μην επηρεαστεί ουσιωδώς η οικονομική κατάσταση, οι οικονομικές επιδόσεις και τα αποτελέσματα του Ομίλου. Με βάση τις εξελίξεις και τα μέτρα που έχουν ληφθεί, αλλά και τις εν εξελίξει υλοποιήσεις του Ομίλου, ούτε ο Όμιλος, ούτε κάποια επί μέρους δραστηριότητα αυτού αντιμετωπίζουν κατά τη χρονική στιγμή κατάρτισης της παρούσας Εκθέσεως περίπτωση διακοπής δραστηριότητας (going concern). 80 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσεως από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 (Ποσά σε ευρώ) 6. ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ ΚΑΤΑ ΤΟΜΕΑ Για διοικητικούς σκοπούς ο όμιλος είναι οργανωμένος σε κέντρα επιχειρηματικών δραστηριοτήτων και επιχειρηματικές μονάδες. Οι δραστηριότητες του Ομίλου συνιστούν δύο επιχειρηματικούς τομείς, αυτόν των χρηματοοικονομικών λύσεων και αφετέρου αυτόν των επιχειρηματικών λύσεων. Τα αποτελέσματα των τομέων στον Όμιλο αναλύονται ως εξής: 01.01-31.12.2019 Πωλήσεις Μείον: Διεταιρικές Πωλήσεις σε τρίτους Μικτό κέρδος Άλλα έσοδα χρήσεως Λειτουργικές δαπάνες (διάθεσης, διοίκησης και έρευνας) Άλλα λειτουργικά έξοδα Λειτουργικό αποτέλεσμα Χρηματοοικονομικό έσοδο/(κόστος) Αποτελέσματα προ φόρων Φόροι εισοδήματος Καθαρό αποτέλεσμα Ομίλου Δικαιώματα μειοψηφίας Καθαρό Κέρδος μετά από φόρους που αναλογεί στους Μετόχους της Μητρικής Εταιρείας 31.12.2019 Άϋλα περιουσιακά στοιχεία Ενσώματα πάγια Λοιπά στοιχεία ενεργητικού Σύνολο υποχρεώσεων Καθαρό σύνολο ενεργητικού Τομέας Χρηματοοικονομικών λύσεων 5.134.998 10.009.269 (5.739.429) 9.404.838 Τομέας Χρηματοοικονομικών λύσεων 16.335.701 2.895.432 13.440.269 7.701.829 Τομέας επιχειρηματικών λύσεων 3.735.123 1.411.508 2.323.615 800.269 Σύνολο 20.070.824 4.306.940 15.763.884 8.502.098 363.132 (5.919.568) (861.267) 2.084.395 351.214 2.435.609 (666.014) 1.769.595 1.728 1.767.867 Τομέας επιχειρηματικών λύσεων Μη κατανεμόμενα 1.242.314 678.912 5.000.330 (3.784.262) 3.137.294 4.466.452 9.599.994 (6.878.786) 7.187.660 Συνολικά ποσά 6.377.312 5.145.364 24.609.593 (16.402.477) 19.729.792 81 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσεως από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 (Ποσά σε ευρώ) 01.01-31.12.2018 Πωλήσεις Μείον: Διεταιρικές Πωλήσεις σε τρίτους Μικτό κέρδος Άλλα έσοδα χρήσεως Λειτουργικές δαπάνες (διάθεσης, διοίκησης και έρευνας) Άλλα λειτουργικά έξοδα Λειτουργικό αποτέλεσμα Χρηματοοικονομικό έσοδο/(κόστος) Αποτελέσματα προ φόρων Φόροι εισοδήματος Καθαρό αποτέλεσμα Ομίλου Δικαιώματα μειοψηφίας Καθαρό Κέρδος μετά από φόρους που αναλογεί στους Μετόχους της Μητρικής Εταιρείας 31.12.2018 Άϋλα περιουσιακά στοιχεία Ενσώματα πάγια Λοιπά στοιχεία ενεργητικού Σύνολο υποχρεώσεων Καθαρό σύνολο ενεργητικού Τομέας Τομέας Χρηματοοικο- επιχειρηματικών νομικών λύσεων λύσεων 13.417.648 3.761.339 1.911.919 1.438.067 11.505.729 2.323.272 5.997.545 797.780 Σύνολο 17.178.987 3.349.986 13.829.001 6.795.325 204.083 (5.039.387) (9.781) 1.950.240 (246.613) 1.703.627 (444.043) 1.259.584 (1.395) 1.260.979 Τομέας Τομέας Μη Συνολικά Χρηματοοικο- επιχειρηματικών κατανεμόμενα ποσά νομικών λύσεων λύσεων 5.164.806 1.919.929 7.084.735 1.046.896 4.547.970 5.594.866 9.436.417 4.839.413 8.928.476 23.204.306 (6.298.772) (4.614.291) (6.395.561) (17.308.624) 8.302.451 3.191.947 7.080.885 18.575.283 Δεν υφίσταται θέμα εξάρτησης του Ομίλου από σημαντικούς πελάτες καθώς πέρα από έναν πελάτη φορέα του Δημοσίου που συνεισέφερε ποσοστό 10%, όλοι οι άλλοι πελάτες κυμαίνονται κάτω από τα επίπεδα του 10% επι των συνολικών πωλήσεων του Ομίλου. Σημειώνεται ότι ο συγκεκριμένος πελάτης έχει μακροχρόνιο συμβόλαιο υλοποιήσεων που βρίσκεται σε εξέλιξη και δεν θεωρείται επίφοβος. Η Εταιρία έχει οργανωθεί λειτουργικά σύμφωνα με τις κατηγορίες προϊόντων και υπηρεσιών. Ειδικότερα στη περίπτωση της Εταιρείας, υπάρχουν δύο κύριες κατηγορίες, αυτή των λύσεων που απευθύνονται στον χρηματοοικονομικό τομέα (όπως FMS.next, RiskAvert, IMSplus, Axia, Acumennet) και αυτή των λύσεων που απευθύνονται σε δημόσιους (κυρίως ad hoc projects, όπως αποηχογράφηση συνεδριάσεων δικαστηρίων) και ιδιωτικούς οργανισμούς (όπως UTS). Η Εταιρία έχει επιλέξει να οργανώνει την οντότητά της ανά κατηγορίες προϊόντων ως ανωτέρω, και όχι ανά γεωγραφικές περιοχές, καθώς δεν το θεωρεί αντιπροσωπευτικό επειδή η «έρευνα & ανάπτυξη» που είναι σημαντικός παράγοντας για την Εταιρεία δεν σχετίζεται με γεωγραφικές περιοχές, και επίσης, τα αποτελέσματα ανά γεωγραφική περιοχή είναι πιθανόν να επηρεάζονται και από συγκυριακούς 82 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσεως από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 (Ποσά σε ευρώ) λόγους και άρα να μην δίνουν αξιόπιστη πληροφόρηση. Για παράδειγμα ένας νέος πελάτης σε κάποια συγκεκριμένη γεωγραφία, τιμολογείται με άδειες χρήσης που δεν επαναλαμβάνονται τον επόμενο χρόνο, παρόλο που ίδιος πελάτης διατηρείται και τον επόμενο χρόνο και τιμολογείται με συμβόλαια συντήρησης, τα οποία όμως είναι χαμηλότερης αξίας από τις άδειες χρήσης. Παρόλα αυτά, γνωστοποιείται ότι κατά το 2019 το 64,5% των εσόδων του Ομίλου προήλθαν από μη Εγχώριους πελάτες συνολικά. 7. AΝΑΛΥΣΗ ΕΞΟΔΩΝ Τα έξοδα του Ομίλου και της Εταιρείας για την χρήση 2019 και για την χρήση 2018 αντίστοιχα αναλύονται ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31.12.2019 31.12.2018 31.12.2019 31.12.2018 Κόστος πωληθέντων εμπορευμάτων 2.174 11.451 3.127 11.451 Αμοιβές και έξοδα προσωπικού 7.954.727 6.548.536 4.243.613 3.456.537 Αμοιβές και έξοδα τρίτων 2.940.366 3.418.218 2.899.328 2.756.211 Παροχές τρίτων 332.433 486.265 240.268 237.728 Φόροι Τέλη 201.075 221.837 49.430 34.546 Διάφορα έξοδα 1.500.167 1.188.151 931.487 830.490 Αποσβέσεις παγίων στοιχείων 2.261.731 2.106.163 666.224 714.180 Σύνολο 15.192.673 13.980.621 9.033.477 8.041.143 Τα έξοδα κατανεμήθηκαν ως ακολούθως : Κόστος Πωληθέντων Έξοδα λειτουργίας διάθεσης Έξοδα διοικητικής λειτουργίας Έξοδα λειτουργίας ερευνών Αποσβέσεις Επιχορηγηθέντων Παγίων Σύνολο Έξοδα που έχουν κεφαλαιοποιηθεί Κόστος Ανάπτυξης Προγραμμάτων Σύνολο ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31.12.2019 31.12.2018 31.12.2019 31.12.2018 7.261.786 7.033.676 4.807.377 4.167.108 2.747.382 2.293.876 1.528.708 1.602.232 1.584.277 1.535.701 1.134.837 981.449 1.587.909 1.209.810 964.377 815.354 1.133.141 1.132.558 14.314.495 13.205.621 8.435.299 7.566.143 878.178 15.192.673 775.000 13.980.621 598.178 9.033.477 475.000 8.041.143 Τα άλλα λειτουργικά έξοδα του Ομίλου ποσού € 861,27 χιλ. αφορούν σε μη επαναλαμβανόμενες α) διαγραφές απαιτήσεων ποσού € 620,46 χιλ., β) διαγραφές απαξιωμένων αποθεμάτων ποσού € 91,35 χιλ και γ) λοιπά έξοδα ποσού € 149,46 χιλ. O αριθμός προσωπικού την 31η Δεκεμβρίου 2019 και την 31η Δεκεμβρίου 2018 καθώς και το κόστος μισθοδοσίας για την χρήση 2019 και την χρήση 2018 του Ομίλου και της Εταιρείας αναλύεται ως εξής: 2019 Αριθμός ατόμων Κόστος ΟΜΙΛΟΣ 150 7.954.727 2018 ΕΤΑΙΡΕΙΑ 106 4.243.613 ΟΜΙΛΟΣ 134 ΕΤΑΙΡΕΙΑ 93 6.548.536 3.456.537 83 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσεως από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 (Ποσά σε ευρώ) 8. ΑΝΑΛΥΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΣΟΔΩΝ/ΕΞΟΔΩΝ Τα χρηματοοικονομικά έσοδα/έξοδα του Ομίλου και της Εταιρείας για την χρήση 2019 και για την χρήση 2018 αντίστοιχα αναλύονται ως εξής: Έσοδα συμμετοχών και χρεογράφων Κέρδη/(ζημιές) από πώληση συμμετοχών και χρεογράφων Κέρδη/(ζημιές) από συναλλαγματικές διαφορές Κέρδη/(ζημιές) από αποτίμηση συμμετοχών και χρεογράφων Τόκοι και έξοδα Τραπεζών Λοιπά Χρηματοοικονομικά έξοδα Χρηματοοικονομικό Κόστος IFRS 16 Σύνολο ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2019 31.12.2018 201.466 192.423 ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31.12.2019 31.12.2018 120.395 153.156 134.284 (27.089) 147.057 (12.258) 141.184 89.245 81.399 20.719 214.675 (276.194) (51.307) (12.894) 351.214 (125.885) (293.661) (81.646) (246.613) 149.734 (272.747) (15.874) 209.964 (119.486) (270.582) (81.646) (310.097) 9. ΦΟΡΟΣ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ Ο φόρος εισοδήματος, που απεικονίζεται στις οικονομικές καταστάσεις αναλύεται ως εξής: Τρέχων φόρος εισοδήματος Αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος Φόρος Εισοδήματος Λοιπά συγκεντρωτικά εισοδήματα Καθαρά αναλογιστικά κέρδη / (ζημιές) Συνολική πίστωση / (χρέωση) στην κατάσταση συνολικού εισοδήματος ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31.12.2019 31.12.2018 31.12.2019 31.12.2018 425.364 342.340 275.261 156.579 240.650 101.703 117.151 56.864 666.014 444.043 392.412 213.443 (9.105) 850 (6.684) 3.619 656.909 444.893 385.728 217.062 Το ποσό των φόρων έχει υπολογισθεί χρησιμοποιώντας τους πραγματικούς φορολογικούς συντελεστές της κάθε χρήσης. Οι μη εκπιπτόμενες δαπάνες περιλαμβάνουν κυρίως προβλέψεις οι οποίες αναμορφώνονται από την Διοίκηση κατά τον υπολογισμό του φόρου εισοδήματος. Οι δηλώσεις φόρου εισοδήματος κατατίθενται σε ετήσια βάση, αλλά τα κέρδη και οι ζημιές που δηλώνονται για φορολογικούς σκοπούς παραμένουν προσωρινά έως ότου οι φορολογικές αρχές εξετάσουν τις φορολογικές δηλώσεις και τα βιβλία του φορολογούμενου τη στιγμή κατά την οποία θα εκκαθαρισθούν και οι σχετικές φορολογικές υποχρεώσεις. Οι φορολογικές ζημιές, στο βαθμό που αναγνωρίζονται από τις φορολογικές αρχές, μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τον συμψηφισμό κερδών των πέντε επόμενων χρήσεων που ακολουθούν τη χρήση που αφορούν. Παρατίθεται κατωτέρω συμφωνία ονομαστικού και πραγματικού φορολογικού συντελεστή για τον Όμιλο και την Εταιρεία: 84 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσεως από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 (Ποσά σε ευρώ) Κέρδη προ φόρων Φόρος εισοδήματος με τον φορολογικό συντελεστή της εταιρείας 2019: 24%, 2018: 29% Φόρος που αναλογεί σε μη φορολογητέα κέρδη Αναβαλλόμενος φόρος από μεταβολή φορολ.συντελ. Φορολογική επίδραση από το διαφορετικό φορολογικό συντελεστή που ισχύει για τις θυγατρικές εταιρείες Δαπάνες μη εκπεστέες φορολογικά Διαφορές φόρου προηγούμενης χρήσης Διαφορές φορολογικού ελέγχου και λοιποί φόροι Φόροι εισοδήματος που εμφανίζονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31.12.2019 31.12.2018 31.12.2019 31.12.2018 2.435.609 1.703.627 1.220.555 1.144.500 584.546 494.052 292.933 331.905 49.049 (74.849) (32.574) (324.173) 33.183 44.808 26.722 25.444 (159.737) (221.626) - - 183.084 (37.794) 13.683 174.818 13.098 13.741 168.131 (63.800) 1.000 166.170 13.098 1.000 666.014 444.043 392.412 213.444 Οι λογαριασμοί των αναβαλλόμενων φόρων για τον Όμιλο και την Εταιρεία αναλύονται ως εξής: Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2019 31.12.2018 1.018.988 735.554 (552.884) (37.905) 466.104 697.649 ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31.12.2019 31.12.2018 766.352 506.678 (370.141) 396.211 506.678 Το γεγονός ότι σε ορισμένες περιπτώσεις έσοδα και έξοδα αναγνωρίζονται λογιστικά σε χρόνο διαφορετικό από το χρόνο που τα έσοδα αυτά φορολογούνται ή τα έξοδα εκπίπτονται, για σκοπούς προσδιορισμού του φορολογητέου εισοδήματος, δημιουργεί την ανάγκη της λογιστικής αναγνώρισης ετεροχρονισμένων φορολογικών απαιτήσεων ή υποχρεώσεων (deferred tax assets ή deferred tax liabilities). Η κίνηση της αναβαλλόμενης φορολογικής απαίτησης /(υποχρέωσης) έχει ως εξής: Υπόλοιπο έναρξης Φόρος αποτελεσμάτων χρήσεως πίστωση/(χρέωση) Φόρος λοιπών συγκεντρωτικών εσόδων πίστωση/(χρέωση) Υπόλοιπο τέλους χρήσεως ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2019 31.12.2018 697.649 760.202 ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31.12.2019 31.12.2018 506.678 527.160 (240.650) (61.703) (117.151) (16.864) 9.105 (850) 6.684 (3.619) 466.104 697.649 396.211 506.678 Η φύση των προσωρινών διαφορών και η αναλυτική κίνηση της χρήσης 01.01.2019-31.12.2019 για τον Όμιλο, έχει ως εξής: 85 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσεως από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 (Ποσά σε ευρώ) ΟΜΙΛΟΣ Υπόλοιπο έναρξης Χρεώσεις / Πιστώσεις (-) Αποτελεσμάτων Προβλέψεις επισφαλών Διαφορές άϋλων στοιχείων Μισθώσεις Προβλέψεις Αποζημιώσης προσωπικού Αναπροσαρμογή οικοπέδων-κτιρίων Διαφορά λογιστικών φορολογικών αποσβέσεων Έξοδα επόμενων χρήσεων Έσοδα/έξοδα δεδουλευμένα Απαίτηση από φορολογική ζημιά Πρόβλεψη υποτίμησης αποθεμάτων Έσοδα επόμενων χρήσεων Λοιπές προβλέψεις απομείωσης Σύνολο 473.964 (159.861) 230.130 (313.208) (13.549) (41.553) 506 36.917 (2.807) Χρεώσεις / Πιστώσεις (-) Λοιπ.Συνολ. Εισοδήματα 9.105 - Υπόλοιπο τέλους 116.279 (23.191) - 93.088 1.239 (6.214) 272.980 53.483 5.996 22.861 697.649 8.014 (114.953) (46.344) (41.956) (1.734) (240.650) 9.105 1.239 1.800 158.027 7.139 (35.960) 21.127 466.104 460.415 (201.414) 506 276.152 (316.015) Η φύση των προσωρινών διαφορών και η αναλυτική κίνηση της χρήσης 01.01.2019-31.12.2019 για την Εταιρεία, έχει ως εξής: ΕΤΑΙΡΕΙΑ Προβλέψεις επισφαλών Διαφορές άϋλων στοιχείων Προβλέψεις Αποζημιώσης προσωπικού Αναπροσαρμογή οικοπέδων-κτιρίων Διαφορά λογιστικών φορολογικών αποσβέσεων Έσοδα επόμενων χρήσεων Πρόβλεψη υποτίμησης αποθεμάτων Λοιπές προβλέψεις απομείωσης Σύνολο Υπόλοιπο έναρξης Χρεώσεις / Πιστώσεις (-) Αποτελεσμάτων Υπόλοιπο τέλους (11.949) (35.414) Χρεώσεις / Πιστώσεις (-) Λοιπ.Συνολ. Εισοδήματα - 433.965 231.373 88.834 11.240 6.684 106.758 (313.261) (7.337) - (320.598) (13.584) - - (13.584) 5.996 30.000 43.354 506.678 (41.956) (30.000) (1.734) (117.151) 6.684 (35.960) 41.620 396.211 422.016 195.959 10. ΚΕΡΔΗ ΑΝΑ ΜΕΤΟΧΗ Τα βασικά κέρδη ανά μετοχή υπολογίζονται διαιρώντας τα κέρδη που αναλογούν στους μετόχους κοινών μετοχών της μητρικής οικονομικής οντότητας με το μέσο σταθμισμένο αριθμό κοινών μετοχών σε κυκλοφορία κατά τη διάρκεια της χρήσεως. Τα αναπροσαρμοσμένα κέρδη ανά μετοχή δεν διαφέρουν σημαντικά από τα βασικά κέρδη ανά μετοχή. Ο υπολογισμός των κερδών ανά μετοχή την 31.12.2019 και 31.12.2018 έχει ως εξής: 86 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσεως από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 (Ποσά σε ευρώ) ΟΜΙΛΟΣ Καθαρό κέρδος αποδιδόμενο στους μετόχους της μητρικής Μέσος σταθμικός αριθμός μετοχών σε κυκλοφορία Βασικά κέρδη ανά μετοχή 31.12.2019 31.12.2018 1.767.867 11.594.609 0,1525 1.260.979 11.558.196 0,1091 11. ΕΝΣΩΜΑΤΑ ΠΑΓΙΑ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Τα ενσώματα πάγια στοιχεία του Ομίλου παρουσιάζονται ως ακολούθως: ΟΜΙΛΟΣ Αξία Κτήσης 01.01.2018 Προσθήκες χρήσεως Μειώσεις χρήσεως Υπόλοιπο 31.12.2018 Προσθήκες χρήσεως Μειώσεις χρήσεως Υπόλοιπο 31.12.2019 Συσσωρευμένες Αποσβέσεις 01.01.2018 Μειώσεις χρήσεως Αποσβέσεις χρήσεως Συσσωρευμένες Αποσβέσεις 31.12.2018 Μειώσεις χρήσεως Αποσβέσεις χρήσεως Συσσωρευμένες Αποσβέσεις 31.12.2019 Αναπόσβεστη αξία 01.01.2018 Αναπόσβεστη αξία 31.12.2018 Αναπόσβεστη αξία 31.12.2019 Γήπεδα Κτίρια Μηχ/κός Μεταφορ. εξοπλισμός μέσα Έπιπλα και λοιπός εξοπλισμός Σύνολα 2.050.000 4.209.052 1.062 38.016 3.887.599 10.185.729 2.050.000 2.050.000 4.209.052 4.209.052 1.062 1.062 38.016 38.016 64.921 (1.215) 3.951.305 77.284 4.028.589 64.921 (1.215) 10.249.435 77.284 10.326.719 - (1.663.234) (1.062) (37.228) (127.364) - (243) - (1.790.598) (1.062) (37.471) (127.364) - (243) - (1.917.962) (1.062) (37.714) - - (2.433.160) (4.134.684) 39 (392.317) 39 (519.924) (2.825.438) (4.654.569) 11 (399.190) 11 (526.797) (3.224.617) (5.181.355) 2.050.000 2.545.818 - 788 1.454.439 6.051.045 2.050.000 2.418.454 - 545 1.125.867 5.594.866 2.050.000 2.291.090 - 302 803.972 5.145.364 87 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσεως από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 (Ποσά σε ευρώ) Τα ενσώματα πάγια στοιχεία της Εταιρείας αναλύονται ως εξής: ΕΤΑΙΡΕΙΑ Αξία Κτήσης 01.01.2018 Προσθήκες χρήσεως Μειώσεις χρήσεως Υπόλοιπο 31.12.2018 Προσθήκες χρήσεως Μειώσεις χρήσεως Υπόλοιπο 31.12.2019 Συσσωρευμένες Αποσβέσεις 01.01.2018 Μειώσεις χρήσεως Αποσβέσεις χρήσεως Συσσωρευμένες Αποσβέσεις 31.12.2018 Μειώσεις χρήσεως Αποσβέσεις χρήσεως Συσσωρευμένες Αποσβέσεις 31.12.2019 Αναπόσβεστη αξία 01.01.2018 Αναπόσβεστη αξία 31.12.2018 Αναπόσβεστη αξία 31.12.2019 Γήπεδα Κτίρια 2.050.000 4.190.257 - Έπιπλα και λοιπός εξοπλισμός 36.842 1.752.414 2.050.000 2.050.000 4.190.257 4.190.257 - 36.842 36.842 - (1.649.536) - (36.053) - (125.707) - (243) (1.775.243) (125.708) - (36.296) (243) (1.721.575) (3.533.114) (30.565) (156.516) (1.900.951) - (36.539) (1.752.140) (3.689.630) 2.050.000 2.540.721 - 789 58.024 4.649.534 2.050.000 2.415.014 - 546 79.371 4.544.931 2.050.000 2.289.306 - 303 114.984 4.454.593 - Μηχ/κός Μεταφορ. εξοπλισμός μέσα 48.532 1.800.946 66.178 1.867.124 Σύνολα 8.029.513 48.532 8.078.045 66.178 8.144.223 (1.694.390) (3.379.979) (27.185) (153.135) Τα οικόπεδα και τα κτίρια αναπροσαρμόσθηκαν την 01.01.2004 από ανεξάρτητους εκτιμητές, στην εύλογη αξία τους και οι διαφορές καταχωρήθηκαν στα αποτελέσματα εις νέον. Ως αρχή για τη μεταγενέστερη αποτίμηση αυτών των στοιχείων έχει επιλεγεί το ιστορικό κόστος. Επί των ακινήτων της Εταιρείας υφίσταται προσημείωση για εξασφάλιση τραπεζικού δανείου, το οποίο έχει μεν εξοφληθεί στο σύνολό του, αλλά δεν έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία της άρσεως της. 12. ΥΠΕΡΑΞΙΑ H Υπεραξία για τον Όμιλο αναλύεται ως εξής: Θυγατρικές (Μονάδες Δημιουργίας Ταμειακών Ροών) LOGIN S.A. GLOBAL SOFT A.E. Yπεραξία Υπόλοιπο 31.12.2018 687.350 764.809 1.452.159 Αυξήσεις Μειώσεις - - Υπόλοιπο 31.12.2019 687.350 764.809 1.452.159 88 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσεως από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 (Ποσά σε ευρώ) Όπως αναφέρεται και στις Σημειώσεις των οικονομικών καταστάσεων της 31.12.2018, κατά την 6η Ιουλίου 2018, ο Όμιλος εξαγόρασε το σύνολο των μετοχών της Γαλλικής εταιρείας LOGIN S.A., εξειδικευμένης εταιρείας ανάπτυξης treasury λογισμικού. Την 31 Δεκεμβρίου 2019 ο Όμιλος πραγματοποίησε τον ετήσιο έλεγχο απομείωσης της υπεραξίας. Το ανακτήσιμο ποσό των περιουσιακών στοιχείων των παραπάνω Μονάδων Δημιουργίας Ταμειακών Ροών έχει προσδιοριστεί με βάση τον υπολογισμό της αξίας λόγω χρήσεως, χρησιμοποιώντας προβλεπόμενες ταμειακές ροές από χρηματοοικονομικούς προϋπολογισμούς που έχουν εγκριθεί από την Διοίκηση και καλύπτουν μία περίοδο πέντε ετών. Το προεξοφλητικό επιτόκιο προ φόρου που χρησιμοποιήθηκε για την Ελλάδα ήταν 9,8% και για την Γαλλία ήταν 7,7% και ο ρυθμός ανάπτυξης των ταμειακών ροών πέραν της περιόδου προβλέψεων ήταν 2%. Σαν αποτέλεσμα της ανάλυσης, η Διοίκηση της Εταιρείας δεν αναγνώρισε καμία απομείωση υπεραξίας, καθώς η αξία χρήσης ήταν μεγαλύτερη από τη λογιστική αξία. Οι βασικές παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν από τη Διοίκηση κατά τον υπολογισμό των προβλέψεων των ταμειακών ροών στα πλαίσια διενέργειας του ετήσιου ελέγχου για την απομείωση της αξίας της υπεραξίας, και στις οποίες επίσης η αξία χρήσης είναι πιο ευαίσθητη, είναι οι ακόλουθες: Πωλήσεις και Μικτά περιθώρια κέρδους Προεξοφλητικά επιτόκια Ρυθμοί ανάπτυξης που χρησιμοποιήθηκαν για τον υπολογισμό των ταμειακών ροών, πέραν της τηςπεριόδου περιόδουπροβλέψεων. προβλέψεων Οι προβλέψεις πωλήσεων βασίζονται σε προσεκτικές εκτιμήσεις διαφόρων παραγόντων, όπως επιδόσεις κατά το παρελθόν, εκτιμήσεις ανάπτυξης των αγορών όπου δραστηριοποιείται, ή και σχεδιάζει να δραστηριοποιηθεί ο Όμιλος και στοιχεία του ανταγωνισμού όπου υπάρχουν. Τα περιθώρια κέρδους βασίζονται σε εκτιµήσεις κατά τη διάρκεια της περιόδου προϋπολογισµού των πέντε ετών αναφορικά µε διαμόρφωση των τιµών & ποσοτήτων πώλησης, των µεριδίων αγοράς και του κόστους παραγωγής και λειτουργίας και δεν αναμένεται ουσιώδης μεταβολή σε σχέση με το 2018. Το προεξοφλητικό επιτόκιο αντιπροσωπεύει τις παρούσες εκτιμήσεις της αγοράς για τους εξατομικευμένους κινδύνους κάθε μονάδας δημιουργίας ταμειακών ροών. Ο υπολογισμός των επιτοκίων προεξόφλησης βασίζεται στις συγκεκριμένες συνθήκες που λειτουργεί ο Όμιλος και εξάγεται από το μέσο σταθμικό κόστος κεφαλαίων. Το μέσο σταθμικό κόστος κεφαλαίων συνυπολογίζει τόσο τον δανεισμό, όσο και τα ίδια κεφάλαια. Το κόστος των ιδίων κεφαλαίων προκύπτει από την προσδοκώμενη απόδοση που έχουν οι επενδυτές του Ομίλου για την επένδυσή τους και το κόστος του δανεισμού βασίζεται στο επιτόκιο των δανείων που ο Όμιλος οφείλει να εξυπηρετήσει. Ο ρυθμός ανάπτυξης στο διηνεκές, βασίζεται κυρίως σε δημοσιευμένες μελέτες και έρευνες. Την 31.12.2019 ο Όμιλος ανέλυσε την ευαισθησία του ανακτήσιμου ποσού σε σχέση με μία λογική και πιθανή αλλαγή σε κάποιες από τις βασικές παραδοχές (ενδεικτικά αναφέρεται η αλλαγή μίας εκατοστιαίας μονάδας στο επιτόκιο ή στο ρυθμό ανάπτυξης στο διηνεκές). Οι αναλύσεις αυτές δείχνουν ότι η αξία χρήσης θα ήταν μεγαλύτερη της λογιστικής αξίας. 89 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσεως από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 (Ποσά σε ευρώ) 13. ΆΫΛΑ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Τα άϋλα περιουσιακά στοιχεία του Ομίλου αναλύονται ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ Αναπόσβεστη αξία 01.01.2018 Προσθήκες χρήσεως Αποσβέσεις χρήσεως Αναπόσβεστη αξία 31.12.2018 Προσθήκες χρήσεως Αποσβέσεις χρήσεως Αναπόσβεστη αξία 31.12.2019 Έξοδα Ανάπτυξης Αγορασθέν λογισμικό Λοιπά Άϋλα Σύνολα 5.766.566 90.027 390.926 6.247.519 965.954 (1.525.492) 5.342 (25.201) (35.546) 971.296 (1.586.239) 5.207.028 70.168 355.380 5.632.576 878.906 (1.526.652) 2.523 (26.654) (35.546) 881.429 (1.588.852) 4.559.282 46.037 319.834 4.925.153 Τα άϋλα περιουσιακά στοιχεία της Εταιρείας αναλύονται ως εξής: ΕΤΑΙΡΕΙΑ Έξοδα Ανάπτυξης Αναπόσβεστη αξία 01.01.2018 Προσθήκες χρήσεως Αποσβέσεις χρήσεως Αναπόσβεστη αξία 31.12.2018 Προσθήκες χρήσεως Αποσβέσεις χρήσεως Αναπόσβεστη αξία 31.12.2019 Αγορασθέν λογισμικό Σύνολα 1.868.650 45.936 1.914.586 665.954 (547.155) (13.890) 665.954 (561.045) 1.987.449 32.046 2.019.495 598.178 (499.348) (10.360) 598.178 (509.708) 2.086.279 21.686 2.107.965 Τα άϋλα περιουσιακά στοιχεία περιλαμβάνουν το κόστος ανάπτυξης πλατφορμών τραπεζικών εργασιών και διαχείρισης επενδύσεων, καθώς και αγορασθέν λογισμικό. Το κόστος ανάπτυξης λογισμικού της χρήσης περιλαμβάνει δαπάνες της Εταιρείας και του Ομίλου (βλέπε σημ. 7), καθώς επίσης και κόστος ανάπτυξης λογισμικού από τρίτους για λογαριασμό μας. 14. ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΣΕ ΣΥΝΔΕΔΕΜΕΝΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ Η μεταβολή της αξίας των επενδύσεων σε συνδεδεμένες επιχειρήσεις αναλύεται ως εξής: ΕΤΑΙΡΕΙΑ GLOBAL SOFT A.E. PROFILE SYSTEMS & SOFTWARE (CYPRUS) LTD PROFILE DIGITAL SERVICES A.E. Σύνολο Υπόλοιπο κατά την 31.12.2018 1.351.639 1.500.195 580.000 3.431.834 Αυξήσεις (Μειώσεις) εντός της χρήσεως - Υπόλοιπο κατά την 31.12.2019 1.351.639 1.500.195 580.000 3.431.834 90 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσεως από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 (Ποσά σε ευρώ) Η επένδυση στη συνδεδεμένη εταιρεία COMPUTER INTERNATIONAL FRANCHISE ΕΠΕ ποσού € 138.416 έχει απομειωθεί με ισόποση πρόβλεψη από προηγούμενες χρήσεις, λόγω του ότι η εν λόγω εταιρεία έχει λυθεί και τεθεί σε εκκαθάριση, που δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί, για τυπικούς κυρίως λόγους. 15. ΑΠΟΘΕΜΑΤΑ Τα αποθέματα του Ομίλου και της Εταιρείας αναλύονται ως εξής: Εμπορεύματα Σχηματισμένη πρόβλεψη απομείωσης Σύνολο ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2019 31.12.2018 93.260 303.636 (120.000) 93.260 183.636 ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31.12.2019 31.12.2018 69.702 272.883 (120.000) 69.702 152.883 Τα αποθέματα του Ομίλου και της Εταιρείας περιλαμβάνουν κυρίως ηλεκτρονικό εξοπλισμό και έτοιμο λογισμικό τα οποία και αναλώνονται στα έργα που υλοποιούνται. 16. ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΠΕΛΑΤΕΣ ΚΑΙ ΛΟΙΠΕΣ ΕΜΠΟΡΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ Οι εμπορικές απαιτήσεις του Ομίλου και της Εταιρείας αναλύονται ως εξής: Πελάτες Γραμμάτια εισπρακτέα Μεταχρονολογημένες επιταγές Μείον: προβλέψεις απομείωσης Σύνολο Μείον επίδικες απαιτήσεις που μεταφέρθηκαν στις λοιπές απαιτήσεις Τελικό Υπόλοιπο ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2019 31.12.2018 10.502.985 10.365.767 7.104 7.104 421.121 439.108 (4.426.798) (4.375.493) 6.504.412 6.436.486 ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31.12.2019 31.12.2018 8.298.718 8.533.129 3.696 3.696 372.439 390.427 (4.087.556) (4.071.683) 4.587.297 4.855.569 (2.555.761) (2.555.761) (2.555.761) (2.555.761) 3.948.651 3.880.725 2.031.536 2.299.808 Ο λογαριασμός «απαιτήσεις από πελάτες» δεν είναι τοκοφόρος και συνήθως διακανονίζεται σε 30 – 120 ημέρες. Η πρόβλεψη απομείωσης έγινε με κριτήριο το ληξιπρόθεσμο των οφειλών σύμφωνα με την υιοθετημένη πιστοδοτική πολιτική σε συνδυασμό με την ιστορική συνέπεια και φερεγγυότητα των πελατών συνεκτιμώντας και τις τρέχουσες οικονομικές συγκυρίες. 91 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσεως από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 (Ποσά σε ευρώ) Στις 31 Δεκεμβρίου 2019, οι εμπορικές απαιτήσεις και οι απομειώσεις έχουν ως εξής: Δεν είναι σε καθυστέρηση Περισσότερο από 120 ημέρες σε καθυστέρηση Περισσότερο από 240 ημέρες σε καθυστέρηση Περισσότερο από 360 ημέρες σε καθυστέρηση Σύνολο ΟΜΙΛΟΣ Εμπορικές Απομειώσεις Απαιτήσεις 2.900.066 (4.274) ΕΤΑΙΡΕΙΑ Εμπορικές Απομειώσεις Απαιτήσεις 1.704.425 (3.776) 995.715 (35.566) 302.590 (8.457) 38.836 (11.465) 5.418 (3.641) 4.440.832 (4.375.493) 4.106.659 (4.071.682) 8.375.449 (4.426.798) 6.119.092 (4.087.556) Ο Όμιλος εφαρμόζει την απλοποιημένη προσέγγιση του ΔΠΧΑ 9 στα υπόλοιπα των εμπορικών και λοιπών απαιτήσεων υπολογίζοντας τις αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες με βάση τις αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες για ολόκληρη τη ζωή τους. Ο Όμιλος χρησιμοποιεί την εμπειρία του παρελθόντος για να προσδιορίσει τον κίνδυνο αθέτησης πληρωμών καθώς και τις πληροφορίες για το μέλλον στο τέλος κάθε περιόδου αναφοράς σχετικά με τους οφειλέτες και το οικονομικό περιβάλλον, πολιτική η οποία ακολουθούταν πάγια. H συνολική επίδραση για τo 2019 έχει καταχωρηθεί στα αποτελέσματα της χρήσης. Σημειώνεται ότι για λόγους καλύτερης παρουσίασης και συγκρισιμότητας με την τρέχουσα χρήση 2019, κονδύλι αξίας € 2.556 χιλ.της χρήσης 2018 έχει αναταξινομηθεί από τον λογαριασμό «Πελάτες» στον λογαριασμό «Λοιπές απαιτήσεις» (ιδ. αναλυτικότερες πληροφορίες στην σημείωση 17). Η κίνηση των Προβλέψεων απομείωσης των Απαιτήσεων, έχει ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ Υπόλοιπο 31.12.2017 4.361.425 Πρόβλεψη κατά ΔΠΧΑ 9 14.068 Διαγραφές επισφαλών Υπόλοιπο 31.12.2018 4.375.493 Πρόβλεψη κατά ΔΠΧΑ 9 51.305 Διαγραφές επισφαλών Υπόλοιπο 31.12.2019 4.426.798 ΕΤΑΙΡΕΙΑ 4.057.615 14.068 4.071.683 15.873 4.087.556 17. ΠΡΟΚΑΤΑΒΟΛΕΣ ΚΑΙ ΛΟΙΠΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ Οι προκαταβολές και λοιπές απαιτήσεις του Ομίλου και της Εταιρείας αναλύονται ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31.12.2019 31.12.2018 31.12.2019 31.12.2018 Προκαταβολές 20.738 71.237 11.860 61.900 Ελληνικό Δημόσιο 847.344 880.417 641.014 562.650 Έξοδα Επόμενων Χρήσεων 298.881 346.186 236.500 249.438 Έσοδα Εισπρακτέα 444.930 568.408 115.425 200.415 Λοιποί Χρεώστες 2.824.771 2.742.716 2.788.831 2.820.711 Σύνολο 4.436.664 4.608.964 3.793.630 3.895.114 92 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσεως από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 (Ποσά σε ευρώ) Οι ανωτέρω λοιπές απαιτήσεις θεωρούνται βραχυπρόθεσμες. Η εύλογη αξία αυτών θεωρείται πως προσεγγίζει την λογιστική τους αξία. Στο λογαριασμό «Λοιποί χρεώστες» συμπεριλαμβάνεται ποσό € 2.556 χιλ. το οποίο αφορά σε δύο επίδικες απαιτήσεις από φορείς του ευρύτερου Δημόσιου Τομέα με ποσά € 2.067 χιλ. και € 489 χιλ. οι οποίες ναι μεν δεν έχουν τελεσιδικήσει μέχρι σήμερα ώστε να είναι δυνατή η αναγκαστική είσπραξη τους, αλλά έχουν εκδικασθεί σε πρώτo βαθμό και στον οποίο έχει δικαιωθεί η Εταιρεία. Η τελεσιδικία των εν λόγω υποθέσεων αναμένεται στην διάρκεια της επόμενης χρήσης (2021). Η Εταιρία θεωρεί ότι οι έντοκες απαιτήσεις είναι εύλογες, βάσιμες και τεκμηριωμένες, καθώς αφενός μέν υπάρχουν τα τεκμήρια παράδοσης του εξοπλισμού και των υπηρεσιών (γεγονός που αναδείχθηκε και κατά τις διεξαχθείσες δικαστικές διαδικασίες), και αφετέρου οι οφειλέτες εξακολουθούν να λειτουργούν κανονικά στις αγορές τους, δεν υπάρχει συνακόλουθα οιαδήποτε αντικειμενική απόδειξη απομείωσης αξίας επί των εν λόγω απαιτήσεων. Το 2016 καταλογίστηκε κατόπιν μερικού ελέγχου σε βάρος της Εταιρείας φορολογική επιβάρυνση ύψους 303 χιλ. € πλέον προσαυξήσεων για εκκρεμούσα υπόθεση για τις χρήσεις 2005-2006. Για τα αποτελέσματα του εν λόγω μερικού ελέγχου έχει ασκηθεί από την Εταιρεία Προσφυγή στα Διοικητικά Δικαστήρια, της οποίας (προσφυγής) η εκδίκαση έλαβε χώρα στα τέλη του 2019 και αναμένεται η έκδοση απόφασης. Η Εταιρεία με βάση τις εισηγήσεις των νομικών της συμβούλων, θεωρεί πως υπάρχουν σημαντικές και βάσιμες πιθανότητες να ευδοκιμήσει η ως άνω προσφυγή, καθώς οι ίδιες οι φορολογικές αρχές στην Έκθεση Ελέγχου έχουν αναγνωρίσει ότι η Εταιρεία λειτουργεί στο σύνολο της ορθά, δεν έχει καμία ληξιπρόθεσμη οφειλή προς το δημόσιο και ότι η συγκεκριμένη υπόθεση δεν ήταν στο πεδίο της δικής της ευθύνης. Παρόλα αυτά, στο πλαίσιο των υποχρεωτικών διαδικαστικών – δικονομικών προϋποθέσεων για την άσκηση των νομίμων δικαιωμάτων της μέσω της παραπάνω προσφυγής, η Εταιρεία προέβη αρχικά σε συνολική ρύθμιση των ανωτέρω καταλογισθεισών επιβαρύνσεων, η οποία ρύθμιση έως την 31/12/2018 εξοφλήθηκε ολοσχερώς. Εν αναμονή της επιστροφής των καταβολών αυτών πίσω στην Εταιρία με το πέρας της νομικής διαδικασίας, καταχωρήθηκε απαίτηση σε λογαριασμό «Απαιτήσεις από Ελληνικό Δημόσιο». Σημειώνεται, ότι μέχρι την ημερομηνία σύνταξης και έγκρισης των ετησίων οικονομικών καταστάσεων δεν υπάρχει οιαδήποτε άλλη εξέλιξη. 18. ΒΡΑΧΥΠΡΟΘΕΣΜΕΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ Οι βραχυπρόθεσμες επενδύσεις του Ομίλου και της Εταιρείας αναλύονται ως εξής: Υπόλοιπο έναρξης χρήσης Προσθήκες χρήσεως Πωλήσεις χρήσεως Σύνολο Βραχυπρόθεσμων Επενδύσεων Πλέον αναπροσαρμογή στην εύλογη αξία Υπόλοιπο τέλους χρήσης ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2019 31.12.2018 5.895.321 6.984.486 788.143 20.159.123 (4.727.426) (21.122.403) 1.956.038 6.021.206 ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31.12.2019 31.12.2018 4.400.555 5.289.458 788.143 11.564.239 (3.544.046) (12.333.658) 1.644.652 4.520.041 214.675 (125.885) 149.734 (119.486) 2.170.713 5.895.321 1.794.386 4.400.555 Τα ποσά των βραχυπρόθεσμων επενδύσεων αφορούν σε χρηματοοικονομικές τοποθετήσεις σε μετοχές, τραπεζικά ομόλογα και αμοιβαία κεφάλαια που διαπραγματεύονται σε ενεργή αγορά. Κυρίως αποσκοπούν σε τοποθέτηση μέρους της ρευστότητας του Ομίλου σε ασφαλείς επενδύσεις, προκειμένου να διασφαλιστεί η επάρκεια της χρηματοδότησης του επενδυτικού προγράμματος για την ανάπτυξη του Ομίλου, καθώς και ως «φυσικό» αντιστάθμισμα συναλλαγματικού κινδύνου από τα έργα 93 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσεως από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 (Ποσά σε ευρώ) του Ομίλου εκτός ευρώ. Σημαντικό μέρος αυτών των προσθηκών και πωλήσεων, αφορά σε ανακύκλωση/επανεπένδυση των εν λόγω βραχυπρόθεσμων τοποθετήσεων. Οι βραχυπρόθεσμες επενδύσεις αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων. 19. ΤΑΜΕΙΑΚΑ ΔΙΑΘΕΣΙΜΑ Τα ταμειακά διαθέσιμα του Ομίλου και της Εταιρείας αναλύονται ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31.12.2019 31.12.2018 31.12.2019 31.12.2018 Διαθέσιμα σε Ταμείο 8.859 11.330 3.308 3.240 Διαθέσιμα σε Τράπεζες 12.866.804 7.835.033 6.494.219 2.959.968 Σύνολο 12.875.663 7.846.363 6.497.527 2.963.208 Τα διαθέσιμα αντιπροσωπεύουν μετρητά στα ταμεία του Ομίλου και της Εταιρείας και τραπεζικές καταθέσεις διαθέσιμες σε πρώτη ζήτηση. Οι καταθέσεις σε τράπεζες τοκίζονται με κυμαινόμενα επιτόκια που βασίζονται στα μηνιαία επιτόκια τραπεζών. 20. ΜΕΤΟΧΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΑΙ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΥΠΕΡ ΤΟ ΑΡΤΙΟ H μεταβολή του μετοχικού κεφαλαίου της Εταιρείας αναλύεται ως εξής: Μετοχές Υπόλοιπο 01.01.2018 Αύξηση με κεφ/ση διαφοράς υπέρ το άρτιο Αύξηση με κεφ/ση αποθεματ. Ν.4172/2013 Υπόλοιπο 31.12.2018 Αύξηση με κεφ/ση διαφοράς υπέρ το άρτιο Αύξηση με κεφ/ση ειδικών αποθεματικών Μείωση Μετοχικού Κεφαλαίου Υπόλοιπο 31.12.2019 11.812.193 11.812.193 11.812.193 Μετοχικό Κεφάλαιο 5.551.731 5.551.731 157.954 432.655 (590.609) 5.551.731 Διαφορά υπέρ το άρτιο 2.925.510 2.925.510 (157.954) 2.767.556 Το μετοχικό κεφάλαιο της Εταιρείας κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019 ανήλθε σε € 5.551.731 (31η Δεκεμβρίου 2018: € 5.551.731 ) διαιρούμενο σε 11.812.193 κοινές ονομαστικές μετοχές, ονομαστικής αξίας € 0,47 εκάστη. Την 8η Μαΐου 2019, η Τακτική Γενική Συνέλευση των Μετόχων ενέκρινε την αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της Εταιρείας κατά το ποσό των € 590.609,65, με κεφαλαιοποίηση των ακόλουθων αποθεματικών, ήτοι: (α) του ειδικού αφορολόγητου αποθεματικού επενδύσεων άρθρου 22 του ν. 1828/1989, ποσού € 374.155,64, (β) του ειδικού αφορολόγητου αποθεματικού επενδύσεων άρθρου 2 του ν. 3220/2004, ποσού € 58.500,00 και (γ) του αποθεματικού «διαφορά από έκδοση μετοχών υπέρ το άρτιο», ποσού € 157.954,01, της εν λόγω κεφαλαιοποιήσεως υλοποιηθείσης με αύξηση της ονομαστικής αξίας εκάστης μετοχής της Εταιρείας κατά € 0,05, ήτοι από € 0,47 σε € 0,52. Η ίδια Γενική Συνέλευση αποφάσισε ομόφωνα την μείωση του μετοχικού κεφαλαίου της Εταιρείας κατά το ποσό των € 590.609,65, με μείωση της ονομαστικής αξίας εκάστης μετοχής της Εταιρείας κατά € 0,05, ήτοι από € 0,52 σε € 0,47 και επιστροφή - καταβολή του αντίστοιχου ποσού προς τους μετόχους της Εταιρείας. 94 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσεως από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 (Ποσά σε ευρώ) 21. ΊΔΙΕΣ ΜΕΤΟΧΕΣ Η μεταβολή των ιδίων μετοχών του Ομίλου και της Εταιρείας αναλύεται ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ Μετοχή Αξία 49.155 32.629 363.064 435.102 412.219 467.731 562.149 1.759.193 (436.000) (859.730) 538.368 1.367.194 Υπόλοιπο 01.01.2018 Αγορά Ιδίων μετοχών για την χρήση 2018 Υπόλοιπο 31.12.2018 Αγορά Ιδίων μετοχών για την χρήση 2019 Πώληση Ιδίων μετοχών για την χρήση 2019 Υπόλοιπο 31.12.2019 ΕΤΑΙΡΕΙΑ Μετοχή Αξία 49.155 31.532 363.064 435.102 412.219 466.634 562.149 1.759.193 (436.000) (859.730) 538.368 1.366.097 22. ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ Η μεταβολή των αποθεματικών του Ομίλου και της Εταιρείας αναλύεται ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ 01.01.2019 Μεταβολές 31.12.2019 Τακτικό Αποθεματικό 655.420 46.553 701.973 Αφορ/τα αποθ/κα ειδ. διατ.νόμων 2.905.301 (432.655) 2.472.646 Λοιπά αποθεματικά 45.794 45.794 Αποθεματικό από έσοδα φορολ.ειδ. 1.117.838 1.000.022 2.117.860 Ειδικό αποθεματικό επενδυτικού ICT4GROWTH 852.851 852.851 Σύνολο 5.577.204 613.920 6.191.124 ΕΤΑΙΡΕΙΑ Τακτικό Αποθεματικό Αφορ/τα αποθ/κα ειδ. διατ.νόμων Λοιπά αποθεματικά Αποθεματικό από έσοδα φορολ.ειδ. Ειδικό αποθεματικό επενδυτικού ICT4GROWTH Σύνολο 01.01.2019 Μεταβολές 31.12.2019 639.790 46.553 686.343 2.906.319 (432.655) 2.473.664 45.794 45.794 1.117.838 1.000.022 2.117.860 796.080 796.080 5.505.821 613.920 6.119.741 23. ΔΑΝΕΙΑ Τα μακροπρόθεσμα και βραχυπρόθεσμα δάνεια του Ομίλου και της Εταιρείας αναλύονται ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31.12.2019 31.12.2018 31.12.2019 31.12.2018 Μακροπρόθεσμα δάνεια 1.500.000 1.500.000 Σύνολο Μακροπρόθεσμων δανείων 1.500.000 1.500.000 Τραπεζικά δάνεια Μακροχρόνια δάνεια πληρωτέα στους επόμενους 12 μήνες Σύνολο Βραχυροπρόθεσμων δανείων Σύνολο δανείων 2.605.442 2.605.887 2.168.864 2.169.410 1.510.896 514.470 1.510.896 514.470 4.116.338 4.116.338 3.120.357 4.620.357 3.679.760 3.679.760 2.683.880 4.183.880 95 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσεως από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 (Ποσά σε ευρώ) Οι εταιρείες σχηματίζουν προβλέψεις για τους δεδουλευμένους τόκους εξυπηρέτησης των δανείων τους και επιβαρύνουν με τα σχετικά έξοδα τα αποτελέσματα χρήσεως της εκάστοτε περιόδου. Τα ποσά των μακροπρόθεσμων δανείων που είναι πληρωτέα σε διάστημα 12 μηνών από την ημερομηνία κατάρτισης των οικονομικών καταστάσεων έχουν μεταφερθεί και παρουσιάζονται στις βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις. 24. ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΠΑΡΟΧΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΛΟΓΩ ΕΞΟΔΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ Ο Όμιλος και η Εταιρεία αναγνωρίζει ως υποχρέωση παροχών προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία την παρούσα αξία της νομικής δέσμευσης που έχει αναλάβει για την καταβολή εφάπαξ αποζημιώσεως στο προσωπικό που αποχωρεί λόγω συνταξιοδοτήσεως. Η σχετική υποχρέωση υπολογίστηκε κατόπιν αναλογιστικής μελέτης από εταιρεία ανεξάρτητων αναλογιστών και αναλύεται ως εξής: Oι υποχρεώσεις παροχών προσωπικού του Ομίλου και της Εταιρείας αναλύονται ως εξής: Υπόλοιπο υποχρέωσης την 01.01.2018 Κόστος απασχόλησης περιόδου 1.1-31.12.2018 Χρηματοοικονομικό κόστος περιόδου 1.1-31.12.2018 Πληρωθείσες αποζημιώσεις περιόδου 1.1-31.12.2018 Αναλογιστικά (κέρδη) / ζημίες περιόδου 1.1 – 31.12.2018 Υπόλοιπο υποχρέωσης την 31.12.2018 Κόστος απασχόλησης περιόδου 1.1-31.12.2019 Χρηματοοικονομικό κόστος περιόδου 1.1-31.12.2019 Πληρωθείσες αποζημιώσεις περιόδου 1.1-31.12.2019 Αναλογιστικά (κέρδη) / ζημίες περιόδου 1.1 – 31.12.2019 Υπόλοιπο υποχρέωσης την 31.12.2019 Βασικές Υποθέσεις : Προεξοφλητικό επιτόκιο Πληθωρισμός Μελλοντικές αυξήσεις μισθών ΟΜΙΛΟΣ 764.933 93.293 16.149 (14.156) (2.931) 857.287 293.109 10.745 (1.867) 37.936 1.197.210 ΕΤΑΙΡΕΙΑ 300.238 62.122 10.128 (4.671) (12.479) 355.338 54.006 9.497 (1.867) 27.850 444.824 31.12.2019 1,18% 1,50% 1,50% 31.12.2018 1,3% - 2% 1,5% 1,5-2,00% Η χρήση ενός τεχνικού επιτοκίου 0,5% μεγαλύτερο θα είχε ως αποτέλεσμα η αναλογιστική υποχρέωση να ήταν μικρότερη κατά 7,7% ενώ η ακριβώς αντίρροπη κίνηση, δηλαδή η χρήση ενός τεχνικού επιτοκίου 0,5% μικρότερο θα είχε ως αποτέλεσμα η αναλογιστική υποχρέωση να ήταν μεγαλύτερη κατά 7,7%. Η χρήση ενός τεχνικού επιτοκίου 0,5% μεγαλύτερο θα είχε ως αποτέλεσμα το κανονικό κόστος της επόμενης χρήσης να ήταν μικρότερο κατά 11,5% ενώ η ακριβώς αντίρροπη κίνηση, δηλαδή η χρήση ενός τεχνικού επιτοκίου 0,5% μικρότερο θα είχε ως αποτέλεσμα το κανονικό κόστος να ήταν μεγαλύτερο κατά 11,5%. 25. ΚΡΑΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΟΡΗΓΗΣΕΙΣ Ο Όμιλος έχει αναγνωρίσει στις μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις ως έσοδο επόμενων χρήσεων το μακροπρόθεσμο τμήμα κρατικών επιχορηγήσεων το οποίο πρόκειται να αναγνωριστεί συστηματικά και ορθολογικά στα έσοδα κατά τη διάρκεια της ωφέλιμης ζωής των παγίων στοιχείων του ενεργητικού. Οι 96 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσεως από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 (Ποσά σε ευρώ) αποσβέσεις λογίζονται στα αποτελέσματα της περιόδου με τη μέθοδο της σταθερής απόσβεσης σύμφωνα με τη διάρκεια της ωφέλιμης ζωής των αντίστοιχων επιχορηγούμενων παγίων. Oι επιχορηγήσεις του Ομίλου και της Εταιρείας αναλύονται ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ Υπόλοιπο 01.01.2018 5.111.336 Αναγνωρισθείσα Επιχορήγηση στη χρήση 2018 Αποσβέσεις Επιχορήγησης χρήσεως 2018 (1.256.749) Υπόλοιπο 31.12.2018 3.854.587 Αναγνωρισθείσα Επιχορήγηση στη χρήση 2019 Αποσβέσεις Επιχορήγησης χρήσεως 2019 (1.407.193) Υπόλοιπο 31.12.2019 2.447.394 Μείον: Βραχυπρόθεσμο τμήμα κρατικών επιχορηγήσεων (1.129.985) που μεταφέρθηκε σε έσοδα επόμενης χρήσης Μακροπρόθεσμο τμήμα κρατικών επιχορηγήσεων 1.317.409 ΕΤΑΙΡEΙΑ 582.056 (89.232) 492.824 (239.675) 253.149 253.149 Σημειώνεται ότι δεν υπάρχουν ανεκπλήρωτοι όροι σε σχέση με τα ως άνω επενδυτικά προγράμματα, οι εν λόγω επενδύσεις έχουν ολοκληρωθεί και πιστοποιηθεί από τους αρμόδιους φορείς και επίσης, οι επιδοτήσεις έχουν εξοφληθεί και τα ποσά έχουν καταχωρηθεί κατά την είσπραξή τους σε χρέωση των λογαριασμών διαθεσίμων. Επίσης, στα Έσοδα επομένων χρήσεων έχουν μεταφερθεί επιχορηγήσεις ποσού € 1.130 χιλ. (€ 1.130 χιλ.,2018), μέρος των επιχορηγήσεων, που αναγνωρίζονται στους επόμενους 12 μήνες (βλέπε Σημείωση 27). 26. ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΕΣ Οι προμηθευτές του Ομίλου και της Εταιρείας αναλύονται ως εξής: Προμηθευτές Επιταγές πληρωτέες Σύνολο ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31.12.2019 31.12.2018 31.12.2019 31.12.2018 1.869.024 2.161.047 1.737.985 1.691.348 76.375 123.345 76.375 118.386 1.945.399 2.284.392 1.814.360 1.809.734 27. ΛΟΙΠΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ Οι λοιπές υποχρεώσεις του Ομίλου και της Εταιρείας αναλύονται ως εξής: Προκαταβολές Πελατών Δεδουλευμένα έξοδα και τόκοι πληρωτέοι Έσοδα επόμενης χρήσης Λοιπές υποχρεώσεις Σύνολο ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31.12.2019 31.12.2018 31.12.2019 31.12.2018 164.549 191.984 480.842 240.685 1.044.643 910.664 325.082 144.359 2.758.950 2.761.051 803.394 713.264 1.460.449 1.642.885 749.835 788.159 5.428.591 5.506.584 2.359.153 1.886.467 Ειδικά αναφέρεται ότι τα Δεδουλευμένα έξοδα αφορούν σε αναγνώριση κόστους παροχής υπηρεσιών για έργα της Εταιρίας, από υλοποιημένες υπηρεσίες τα οποία όμως με βάση τις συμβάσεις με τους προμηθευτές δεν είχαν τιμολογηθεί από τους προμηθευτές μέχρι την 31.12.2019, αλλά των οποίων η 97 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσεως από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 (Ποσά σε ευρώ) αναγνωρισθείσα αξία τους υπολογίζεται σύμφωνα με την επιμέτρηση επί του σταδίου ολοκλήρωσης της υπηρεσίας σε σχέση με το εκτιμώμενο συνολικό κόστος της. Επίσης, τα Έσοδα επομένων χρήσεων αφορούν κατά 1.130 χιλ. € σε μεταφορά σε έσοδα επόμενης χρήσης του μέρους των επιχορηγήσεων (βλέπε Σημείωση 25) που αναγνωρίζονται στους επόμενους 12 μήνες. Σημειώνεται ότι στο λογαριασμό «Λοιπές Υποχρεώσεις» περιλαμβάνονται €297 χιλ, που αφορά υπόλοιπο καταβολών για την εξαγορά της Login SA. 28. ΣΥΝΑΛΛΑΓΕΣ ΜΕ ΣΥΝΔΕΔΕΜΕΝΑ ΜΕΡΗ Οι συναλλαγές της Εταιρείας με τις θυγατρικές της αναλύονται ως εξής: Ενδοεταιρικές συναλλαγές GLOBAL SOFT A.E. PROFILE SYSTEMS & SOFTWARE (CYPRUS) LTD PROFILE SOFTWARE (UK) Ltd PROFILE DIGITAL SERVICES A.E. LOGIN S.A. Σύνολο Πωλήσεις 2019 2018 135.968 144.416 430.989 671.227 791.065 290.978 1.422.548 1.449.106 900.027 140.161 3.680.597 2.695.888 Αγορές 2019 2018 234.895 258.687 231.271 139.438 466.166 398.125 Οι όροι των συναλλαγών με τα σχετικά συμβαλλόμενα μέρη προβλέπουν ότι οι πωλήσεις προς τα συνδεδεμένα μέρη καθώς επίσης και οι αγορές από αυτά, γίνονται σε κανονικές τιμές που επικρατούν στην αγορά κατά την δεδομένη χρονική στιγμή (arm’s length basis). Οι πωλήσεις προς τις θυγατρικές εταιρείες αφορούν κυρίως σε έξοδα που πραγματοποιεί η Εταιρεία για λογαριασμό των θυγατρικών εταιρειών κυρίως για τα ακόλουθα: • Την υποστήριξη, τον προγραμματισμό και τον σχεδιασμό σχετικά με την εμπορική και τεχνική υλοποίηση έργων του λειτουργικού τομέα Χρηματοοικονομικών λύσεων • Τον σχεδιασμό και την εφαρμογή άλλων λογισμικών προγραμμάτων που δύναται να χρησιμοποιηθούν από τις θυγατρικές εταιρείες. Τα υπόλοιπα των απαιτήσεων και υποχρεώσεων της Εταιρείας με τις συνδεδεμένες επιχειρήσεις κατά την λήξη της τρέχουσας χρήσης, αλλά και της αμέσως προηγούμενης αναλύονται ως παρακάτω: Ενδοεταιρικά υπόλοιπα GLOBAL SOFT A.E. PROFILE SYSTEMS & SOFTWARE (CYPRUS) LTD COMPUTER INTERNATIONAL FRANCHISE Ε.Π.Ε. PROFILE SOFTWARE (UK) LTD PROFILE DIGITAL SERVICES A.E. LOGIN S.A. Σύνολο Απαιτήσεις Υποχρεώσεις 31.12.2019 31.12.2018 31.12.2019 31.12.2018 21.228 242.592 343.731 - 95.106 60.091 - 171.433 171.433 - - 56.629 33.639 261.701 81.000 368.767 377.591 680.274 912 201.691 106.121 652.458 98 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσεως από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 (Ποσά σε ευρώ) Το κόστος αμοιβών για τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου και των Διευθυντικών Στελεχών του Ομίλου και της Εταιρείας για την χρήση 2019 ανήλθε στο ποσό των Ευρώ 1.069.495(2018: Ευρώ 1.006.492). 29. ΜΙΣΘΩΣΕΙΣ (ΠΡΟΤΥΠΟ ΔΠΧΑ 16) Το ΔΠΧΑ 16 εισάγει ένα ενιαίο μοντέλο για το λογιστικό χειρισμό από την πλευρά του μισθωτή, το οποίο απαιτεί ο μισθωτής να αναγνωρίζει περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις για όλες τις συμβάσεις μισθώσεων με διάρκεια άνω των 12 μηνών, εκτός εάν το υποκείμενο περιουσιακό στοιχείο είναι μη σημαντικής αξίας. Ο Όμιλος εφαρμόζει για πρώτη φορά το ΔΠΧΑ 16 κατά την 1η Ιανουαρίου 2019 χρησιμοποιώντας την τροποποιημένη αναδρομική προσέγγιση. Βάσει αυτής της προσέγγισης, ο Όμιλος α) αναγνωρίζει μια υποχρέωση την οποία επιμετρά στην παρούσα αξία όπως προκύπτει από την προεξόφληση των μισθωμάτων που απομένουν να πληρωθούν με το επιτόκιο δανεισμού που ίσχυε κατά την ημέρα της αρχικής εφαρμογής και β) αναγνωρίζει ένα δικαίωμα χρήσης παγίου επιμετρώντας το δικαίωμα αυτό σε ένα ποσό το οποίο ισούται με την αντίστοιχη υποχρέωση που θα αναγνωριστεί. Μετά την αρχική αναγνώριση, ο Όμιλος θα α) επιμετρά τα δικαιώματα χρήσης παγίων και θα τα αποσβένει με σταθερό ρυθμό καθ’ όλη τη διάρκεια της μίσθωσης και β) θα επιμετρά την αντίστοιχη υποχρέωση, αυξάνοντας και μειώνοντας το ανοιχτό υπόλοιπο με τρόπο που να αντικατοπτρίζει τον τόκο και τις πληρωμές μισθωμάτων αντίστοιχα. Λογιστικός Χειρισμός Κατά την υιοθέτηση του ΔΠΧΑ 16, η Εταιρεία εφάρμοσε ένα ενιαίο λογιστικό πλαίσιο για όλες τις μισθώσεις. Ο Όμιλος αναγνώρισε δικαιώματα χρήσης παγίων και υποχρεώσεις για τις μισθώσεις αυτές που προηγουμένως ταξινομούνται ως λειτουργικές εκτός από τις μισθώσεις χαμηλής αξίας. Η υποχρέωση μίσθωσης αναγνωρίστηκε ως η παρούσα αξία υπολειπόμενων πληρωμών, προεξοφλημένης με το κόστος επιπρόσθετου δανεισμού κατά την ημερομηνία της αρχικής εφαρμογής. Ο Όμιλος εφάρμοσε τις πρακτικές διευκόλυνσης όπως παρακάτω: To σταθμισμένο μέσο διαφορικό επιτόκιο την 01.01.2019 ανήλθε σε ποσοστό 2,5% για τον Όμιλο. Αξιολόγησε, με βάση την προγενέστερη εμπειρία, τη διάρκεια των μισθώσεων των οποίων η σύμβαση περιλαμβάνει όρο επέκτασης ή λύσης. Παρακάτω παρατίθενται οι νέες λογιστικές πολιτικές της Εταιρείας κατά την υιοθέτηση του ΔΠΧΑ 16, που ισχύουν από την ημερομηνία της αρχικής εφαρμογής: Δικαίωμα χρήσης παγίων Η Εταιρεία αναγνωρίζει δικαίωμα χρήσης παγίων στην έναρξη της μίσθωσης (την ημερομηνία που το περιουσιακό στοιχείο είναι διαθέσιμο προ χρήση). Τα δικαιώματα χρήσης παγίων επιμετρούνται στο κόστος τους, μειωμένο κατά τη συσσωρευμένη απόσβεση και την απομείωση της αξίας τους προσαρμοσμένο κατά την επιμέτρηση των αντίστοιχων υποχρεώσεων μισθώσεων. Τα δικαιώματα χρήσης παγίων υπόκεινται σε έλεγχο απομείωσης της αξίας τους. 99 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσεως από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 (Ποσά σε ευρώ) Υποχρεώσεις μισθώσεων Κατά την έναρξη της μίσθωσης η Εταιρεία αναγνωρίζει υποχρεώσεις μισθώσεων ίσες με την παρούσα αξία των μισθωμάτων κατά τη συνολική διάρκεια της σύμβασης μίσθωσης Για να υπολογίσει την παρούσα αξία των πληρωμών, η Εταιρεία χρησιμοποιεί το κόστος επιπρόσθετου δανεισμού κατά την ημερομηνία έναρξης της μίσθωσης, εάν το πραγματικό επιτόκιο δεν προσδιορίζεται ευθέως από τη σύμβαση μίσθωσης. Μεταγενέστερα της έναρξης της μίσθωσης το ποσό των υποχρεώσεων μισθώσεων προσαυξάνεται με έξοδα τόκων και μειώνεται με τις πληρωμές μισθωμάτων που πραγματοποιούνται. Επιπλέον, η λογιστική αξία των υποχρεώσεων μισθώσεων επιμετράται εάν υπάρξει τροποποίηση σύμβαση, η οποιαδήποτε αλλαγή στη διάρκεια της σύμβασης, στα σταθερά μισθώματα ή στην αξιολόγηση αγοράς του περιουσιακού στοιχείου. Η επίδραση της εφαρμογής του ΔΠΧΑ 16 κατά την 1η Ιανουαρίου 2019 (αύξηση/(μείωση)) έχει ως εξής: Όμιλος Δικαιώματα χρήσης παγίων Δικαιώματα χρήσης παγίων 01.01.2019 580.837 Αποσβέσεις περιόδου (146.093) Δικαιώματα χρήσης παγίων 31.12.2019 434.744 Αναγνωρισθείσες υποχρεώσεις μισθώσεων 01.01.2019 Τόκοι Περιόδου Πληρωμές Περιόδου Υπόλοιπο 31.12.2019 Μακροπρόθεσμες Υποχρεώσεις μισθώσεων Βραχυπρόθεσμες Υποχρεώσεις μισθώσεων Υπόλοιπο 31.12.2019 580.837 12.894 (155.941) 437.790 315.307 122.483 437.790 30. ΕΠΙΜΕΤΡΗΣΗ ΤΩΝ ΕΥΛΟΓΩΝ ΑΞΙΩΝ Εύλογη αξία: Τα ποσά που περιέχονται στις συνημμένες καταστάσεις οικονομικής θέσης για τα διαθέσιμα, τους πελάτες και τις λοιπές απαιτήσεις, τις προκαταβολές, τους προμηθευτές και τις λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις προσεγγίζουν τις αντίστοιχες εύλογες αξίες λόγω της βραχυπρόθεσμης λήξης των χρηματοοικονομικών αυτών μέσων. Η εύλογη αξία των μακροπρόθεσμων δανείων του Ομίλου και της Εταιρίας κατά την 31.12.2019, όπως εμφανίζεται στις ετήσιες οικονομικές καταστάσεις, δεν διαφέρει ουσιωδώς από την λογιστική αξία, καθώς αφορούν σε απλά διμερή δάνεια από τραπεζικά ιδρύματα με κυμαινόμενα επιτόκια που βρίσκονται στα πλαίσια της αγοράς, έχουν ως βάση το euribor πλέον ενός περιθωρίου (spread) και άρα είναι μεταβλητά σύμφωνα με τις συνθήκες της αγοράς. Επίσης, τα δάνεια είναι σε ευρώ, και δεν είναι μετατρέψιμα, ούτε έχουν κάποια βάρη, δεσμεύσεις ή ειδικές ρήτρες. Συνεπώς, παρόλο που τα εν λόγω δάνεια καταλογίζονται στην κατηγορία 1-5 έτη, εν τούτοις δεν προκύπτει διαφορετικό αποτέλεσμα μεταξύ της εύλογης αξίας και των λογιστικών υποχρεώσεων, σχετικά με τις εν λόγω τραπεζικές υποχρεώσεις. 100 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσεως από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 (Ποσά σε ευρώ) Ο Όμιλος χρησιμοποιεί την κατωτέρω ιεραρχία για τον καθορισμό και την γνωστοποίηση της εύλογης αξίας των χρηματοοικονομικών μέσων, ανά τεχνική αποτίμησης: Επίπεδο 1: διαπραγματεύσιμες (μη προσαρμοσμένες) τιμές σε ενεργές αγορές για όμοια περιουσιακά στοιχεία ή υποχρεώσεις, Επίπεδο 2: λοιπές τεχνικές για τις οποίες όλες οι εισροές που έχουν σημαντική επίδραση στην καταγεγραμμένη εύλογη αξία είναι παρατηρήσιμες είτε άμεσα είτε έμμεσα, Επίπεδο 3: τεχνικές που χρησιμοποιούν εισροές που έχουν σημαντική επίδραση στην καταγεγραμμένη εύλογη αξία και δεν βασίζονται σε παρατηρήσιμα δεδομένα της αγοράς. Για τα περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις που αναγνωρίζονται στις ετήσιες οικονομικές καταστάσεις, σε τακτική βάση, ο Όμιλος καθορίζει εάν έχουν επέλθει μεταβιβάσεις μεταξύ των επιπέδων της ιεραρχίας με την εκ νέου αξιολόγηση και κατηγοριοποίηση (με βάση τα στοιχεία του χαμηλότερου επιπέδου που είναι σημαντικά για την επιμέτρηση της εύλογης αξίας ως σύνολο) στο τέλος της κάθε περιόδου αναφοράς. Σε κάθε ημερομηνία αναφοράς, ο Όμιλος αναλύει τις μεταβολές στις αξίες των υποχρεώσεων που υπόκεινται σε επαναεπιμέτρηση και επανεκτίμηση σύμφωνα με τις λογιστικές πολιτικές του Ομίλου. Για την ανάλυση αυτή, η Διοίκηση επαληθεύει τις μεγάλες εισροές που εφαρμόστηκαν στην τελευταία αποτίμηση, επιβεβαιώνοντας τα στοιχεία που χρησιμοποιήθηκαν στον υπολογισμό αποτίμησης με συμβάσεις και άλλα σχετικά έγγραφα. Κατά τη διάρκεια της χρήσεως δεν υπήρξαν μεταφορές μεταξύ των επιπέδων 1 και 2, ούτε μεταφορές εντός και εκτός του επιπέδου 3 για την μέτρηση της εύλογης αξίας. Ο πίνακας που ακολουθεί παρέχει την ιεραρχία των εύλογων αξιών των περιουσιακών στοιχείων και των υποχρεώσεων του Ομίλου. Περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις επιμετρούμενα στην εύλογη αξία • Βραχυπρόθεσμες επενδύσεις στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων Σημ. 17 Ημερομηνία επιμέτρησης 31.12.2019 Ποσό ( €) 2.170.713 Επίπεδο 1 √ Επίπεδο 2 - Επίπεδο 3 - Η αποτίμηση των ως άνω Χρηματοοικονομικών στοιχείων γίνεται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων και βασίζεται στην τρέχουσα αξία αγοράς τους, στην αγορά διαπραγµάτευσής τους. 31. ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ Δεν υπάρχουν επίδικες ή υπό διαιτησία διαφορές καθώς και αποφάσεις δικαστικών ή διαιτητικών οργάνων που έχουν ή ενδέχεται να έχουν σημαντική επίπτωση στην οικονομική κατάσταση ή λειτουργία της Εταιρείας και του Ομίλου. Ο Όμιλος και η Εταιρεία έχει ενδεχόμενες υποχρεώσεις σε σχέση με θέματα που προκύπτουν στα πλαίσια της συνήθους δραστηριότητας τους, από τις οποίες κατά την ημερομηνία σύνταξης των ετησίων οικονομικών καταστάσεων δεν αναμένεται να προκύψουν ουσιώδεις επιβαρύνσεις. Οι εγγυήσεις μέσω εγγυητικών επιστολών που έχουν εκδοθεί από τραπεζοπιστωτικά ιδρύματα κατά την 31.12.2019 αφορούν τα εξής: 101 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσεως από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 (Ποσά σε ευρώ) ΟΜΙΛΟΣ 28.700 13.252 397.830 439.782 Εγγυήσεις για εξασφάλιση καλής εκτέλεσης συμβάσεων με προμηθευτές Εγγυήσεις συμμετοχής Εγγυήσεις για εξασφάλιση καλής εκτέλεσης συμβάσεων με πελάτες Σύνολο ΕΤΑΙΡΙΑ 28.700 13.252 397.830 439.782 Οι ανέλεγκτες φορολογικές χρήσεις των εταιρειών του Ομίλου έχουν ως εξής : ΕΠΩΝΥΜΙΑ PROFILE AEBE(**) COMPUTER INTERNATIONAL FRANCHISE ΕΠΕ GLOBAL SOFT A.E(**) PROFILE SYSTEMS & SOFTWARE (CYPRUS) LTD PROFILE SYSTEMS (UK) LTD* PROFILE DIGITAL SERVICES A.E.(*)(**) LOGIN S.A. * ΑΝΕΛΕΓΚΤΕΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ 2014-2019 2007-2019 2014-2019 2014-2019 2015-2019 2015-2019 2011-2019 Η Εταιρείες Profile Systems (UK) Ltd και Profile Digital A.E. ιδρύθηκαν στην χρήση 2015. ** Για τις χρήσεις 2014-2018 έχει εκδοθεί Φορολογικό Πιστοποιητικό χωρίς επιφύλαξη από τους Τακτικούς Ορκωτούς Ελεγκτές Λογιστές σύμφωνα με το άρθρο 65Α παρ. 1 Ν. 4174/2013. Η θυγατρική εταιρεία Profile Digital A.E δεν έχει ελεγχθεί φορολογικά, σύμφωνα με τις ανωτέρω διατάξεις, για την χρήση 2015 καθώς δεν πληρούσε τα κριτήρια του νόμου. Για τη χρήση του 2019, οι εταιρείες του Ομίλου στην Ελλάδα, έχουν υπαχθεί στο φορολογικό έλεγχο των Ορκωτών Ελεγκτών Λογιστών που προβλέπεται από τις διατάξεις του άρθρου 65Α του Ν. 4174/2013. Ο έλεγχος αυτός βρίσκεται σε εξέλιξη και η σχετική έκθεση φορολογικής συμμόρφωσης αναμένεται να χορηγηθεί μετά τη δημοσίευση των συνημμένων οικονομικών καταστάσεων της χρήσεως που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2019. Αν μέχρι την ολοκλήρωση του φορολογικού ελέγχου προκύψουν πρόσθετες φορολογικές υποχρεώσεις, η Διοίκηση της Εταιρείας εκτιμά ότι αυτές δεν θα έχουν σημαντική επίδραση στις ετήσιες χρηματοοικονομικές καταστάσεις. Για τις θυγατρικές εταιρείες οι οποίες εδρεύουν στο εξωτερικό δεν υπάρχει καθεστώς υποχρεωτικού φορολογικού ελέγχου. Οι έλεγχοι διενεργούνται κατ’ εξαίρεση, εφόσον κρίνεται σκόπιμο από τις φορολογικές αρχές της κάθε χώρας βάσει συγκεκριμένων κριτηρίων. Οι φορολογικές υποχρεώσεις που απορρέουν μετά από την υποβολή της ετήσιας φορολογικής δήλωσης παραμένουν υπό έλεγχο των φορολογικών αρχών για ορισμένη χρονική περίοδο, σύμφωνα με τη φορολογική νομοθεσία της κάθε χώρας. 32. ΜΕΤΑΓΕΝΕΣΤΕΡΑ ΤΟΥ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΓΕΓΟΝΟΤΑ Πέρα από την απόκτηση των ιδίων μετοχών στο πλαίσιο του προγράμματος αγοράς ιδίων μετοχών της Εταιρείας για τις οποίες έγινε ήδη λόγος στην Έκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου, Ενότητα Ε, η Έκτακτη Γενική Συνέλευση των Μετόχων της 6ης Μαρτίου 2020 ενέκρινε την αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της Εταιρείας κατά το ποσό των € 531.548,69 με κεφαλαιοποίηση μέρους του αποθεματικού «διαφορά από έκδοση μετοχών υπέρ το άρτιο», της εν λόγω κεφαλαιοποιήσεως υλοποιηθείσας με αύξηση της ονομαστικής αξίας εκάστης μετοχής της Εταιρείας κατά € 0,045, ήτοι από € 0,47 σε € 0,515. Η ίδια Έκτακτη Γενική Συνέλευση αποφάσισε ομόφωνα την μείωση του μετοχικού 102 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσεως από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 (Ποσά σε ευρώ) κεφαλαίου της Εταιρείας κατά το ποσό των € 531.548,69 με μείωση της ονομαστικής αξίας εκάστης μετοχής της Εταιρείας κατά € 0,045, ήτοι από € 0,515 σε € 0,47 και επιστροφή - καταβολή του αντίστοιχου ποσού προς τους μετόχους της Εταιρείας. Επίσης, αναφορικά με το γενικότερο κλίμα αβεβαιότητας που επικρατεί σχετικά με την πανδημία του κορωνοϊού COVID-19, κατά το χρόνο σύνταξης της Οικονομικής Έκθεσης της κλειομένης χρήσης, δεν υπάρχουν αποτελεσματικά θεραπευτικά σκευάσματα και εμβόλια και οι προσπάθειες από τις αρμόδιες αρχές παγκοσμίως περιορίζονται στη διαχείριση των συμπτωμάτων στους ασθενείς και στον περιορισμό της μετάδοσης της νόσου μέσω πρωτοφανών προληπτικών μέτρων. Ως εκ τούτου και δεδομένης της παρουσίας του Ομίλου στην παγκόσμια αγορά, ο κίνδυνος αξιολογείται ως υπαρκτός σε επίπεδο καθυστέρησης υλοποίησης υφιστάμενων ή ανάθεσης νέων έργων. Η Διοίκηση της Εταιρείας παρακολουθεί καθημερινά τις εξελίξεις, αξιολογεί και λαμβάνει όποια μέτρα απαιτούνται για τον περιορισμό των επιπτώσεων, την προστασία των εργαζομένων και τη διατήρηση των επιχειρησιακών δραστηριοτήτων του Ομίλου σε ικανοποιητικά επίπεδα προκειμένου να μην επηρεαστεί σημαντικά και στο μέτρο του δυνατού η οικονομική κατάσταση και οι οικονομικές επιδόσεις του Ομίλου. Με βάση τις εξελίξεις και τα μέτρα που έχουν ληφθεί, ούτε ο Όμιλος, ούτε κάποια επί μέρους δραστηριότητα δεν αντιμετωπίζουν περίπτωση διακοπής δραστηριoτητας (going concern). Με την εξαίρεση των ανωτέρω,δεν υπάρχουν μεταγενέστερα του ισολογισμού της 31ης Δεκεμβρίου 2019 γεγονότα, που να αφορούν είτε την Εταιρεία είτε τον Όμιλο, στα οποία επιβάλλεται αναφορά από τα Διεθνή Λογιστικά Πρότυπα (ΔΠΧA). Ν. Σμύρνη, 2 Απριλίου 2020 Ο Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος του Δ.Σ. Στασινόπουλος Χαράλαμπος ΑΔΤ Σ 577589 Ο Αντιπρόεδρος Δ.Σ Διευθυντής Οικον/κών Υπηρεσίων Πρoϊστάμενος Λογιστηρίου Μπαρμπάτος Σπυρίδων Αγγελίδης Ευάγγελος Σαντούκας Ζαφείριος ΑΔΤ ΑΕ077416 ΑΔΤ 1157610 ΑΔΤ ΑΙ 109838 103 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσεως από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 (Ποσά σε ευρώ) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ΔΙΑΘΕΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ Σύμφωνα με τα οριζόμενα στο νόμο 3556/2007 καθώς και στην Απόφαση 8/754/14.04.2016 του Δ.Σ. της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, η Εταιρεία γνωστοποιεί ότι η Ετήσια Οικονομική Έκθεση της χρήσεως 2019 καθώς και οι Ετήσιες Οικονομικές καταστάσεις των θυγατρικών της αναρτώνται νομίμως στο διαδίκτυο στην ηλεκτρονική διεύθυνση www.profile.gr, η ανάρτηση δε αυτών πληροί όλες τις προϋποθέσεις του άρθρου 7 της ως άνω Αποφάσεως του Δ.Σ. της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς. 104

Περίληψη: Στις κατωτέρω δηλώσεις, οι οποίες λαμβάνουν χώρα σύμφωνα με το άρθρο 4 παρ. 2 του ν. 3556/2007, όπως ισχύει σήμερα, προβαίνουν οι εκπρόσωποι του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας και δη οι ακόλουθοι: 1. Χαράλαμπος Στασινόπουλος του Παναγιώτη, κάτοικος Νέας Σμύρνης, Λ. Συγγρού αριθ. 199 , Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου και Διευθύνων Σύμβουλος. 2. Σπυρίδων Μπαρμπάτος του Αντωνίου-Ιωάννη, κάτοικος Ψυχικού Αττικής, οδός Π. Χατζηκωνσταντή αριθ. 20, Αντιπρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου. 3. Κωνσταντίνος Μαντζαβινάτος του Γεωργίου, κάτοικος Ηλιουπόλεως Αττικής, Πλ. Ανεξαρτησίας αριθ. 7, Μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου. Οι κάτωθι υπογράφοντες, υπό την ανωτέρω ιδιότητά μας, σύμφωνα με τα υπό του νόμου οριζόμενα (άρθρο 4 παρ. 2 περίπτωση γ΄ του ν. 3556/2007) αλλά και ειδικώς προς τούτο ορισθέντες από το Διοικητικό Συμβούλιο της Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία «PROFILE ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ» και τον διακριτικό τίτλο «PROFILE SYSTEMS & SOFTWARE Α.Ε.» (εφεξής καλουμένης για λόγους συντομίας ως «Εταιρεία» ή «PROFILE»), κατά τη συνεδρίαση αυτού που έλαβε χώρα την 2 Απριλίου 2020, δηλώνουμε και βεβαιώνουμε με την παρούσα ότι, εξ όσων γνωρίζουμε: (α) Oι ετήσιες οικονομικές καταστάσεις (εταιρικές και ενοποιημένες) της Εταιρείας της χρήσεως 2019 (01.01.2019-31.12.2019), οι οποίες καταρτίσθηκαν σύμφωνα με τα ισχύοντα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (Δ.Π.Χ.Α.), όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση, απεικονίζουν κατά τρόπο αληθή τα στοιχεία του ενεργητικού και του παθητικού, την καθαρή θέση και τα αποτελέσματα της Εταιρείας καθώς και των επιχειρήσεων που περιλαμβάνονται στην ενοποίηση εκλαμβανομένων ως σύνολο, σύμφωνα με τα οριζόμενα στις παραγράφους 3 έως 5 του άρθρου 4 του ν. 3556/2007 καθώς και τις επ’ αυτού εκδοθείσες εκτελεστικές Αποφάσεις του Διοικητικού Συμβουλίου της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς. (β) H ετήσια Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας απεικονίζει κατά τρόπο αληθή τα σημαντικά γεγονότα που έλαβαν χώρα κατά την διάρκεια της κλειόμενης οικονομικής χρήσης 2019 (01.01.2019-31.12.2019), την επίδρασή τους στις ετήσιες οικονομικές καταστάσεις, συμπεριλαμβανομένης της περιγραφής των κυριοτέρων κινδύνων και αβεβαιοτήτων που αντιμετωπίζει, τις σημαντικές συναλλαγές που καταρτίσθηκαν μεταξύ της Εταιρείας και των συνδεδεμένων με αυτήν προσώπων (όπως αυτά ορίζονται στο ΔΛΠ 24), καθώς και την εξέλιξη των δραστηριοτήτων, τις επιδόσεις και την θέση τόσο της Εταιρείας όσο και των επιχειρήσεων που περιλαμβάνονται στην ενοποίηση εκλαμβανομένων ως σύνολο και λοιπές πληροφορίες που απαιτούνται σύμφωνα με τα οριζόμενα στις παραγράφους 6 έως 8 του άρθρου 4 του ν. 3556/2007, καθώς και τις επ’ αυτού εκδοθείσες εκτελεστικές Αποφάσεις του Διοικητικού Συμβουλίου της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς. Νέα Σμύρνη, 2 Απριλίου 2020 Οι δηλούντες Χαράλαμπος Στασινόπουλος Α.Δ.Τ. Σ 577589 Σπυρίδων Μπαρμπάτος Α.Δ.Τ. ΑΕ 077416 Κων/νος Μαντζαβινάτος Α.Δ.Τ. Π 280422