ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Για τη χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 (Σύμφωνα με το άρθρο 4 του ν. 3556/2007) ΕΛΛΑΚΤΩΡ Α.Ε. ΕΡΜΟΥ 25 – ΚΗΦΙΣΙΑ 145 64 Α.Φ.Μ.: 094004914 - Δ.Ο.Υ.: ΦΑΕ ΑΘΗΝΩΝ ΑΡ.Μ.Α.Ε. 874/06/Β/86/16 – Α.Φ. 100065 ΑΡΙΘΜΟΣ Γ.Ε.ΜΗ.: 251501000 ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσια Οικονομική Έκθεση για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά Περιεχόμενα Ετήσιας Οικονομικής Έκθεσης Α. Δηλώσεις των Μελών του Διοικητικού Συμβουλίου……………………………………………. 3 Β. Ετήσια Έκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου………………….. …………………………….... 4 Β.1. Ετήσια Έκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ…..………….................... 4 Β.2. Επεξηγηματική Έκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου…….………….……………................... 28 Β.3. Δήλωση Εταιρικής Διακυβέρνησης……………………….…...……….……………................... 31 Γ. Έκθεση Ελέγχου Ανεξάρτητου Ορκωτού Ελεγκτή Λογιστή…………………………………… 49 Δ. Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις χρήσης από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019……... 58 Ο νοματεπώνυμο Ρόλος Ανεξαρτησία Πολυμορφία Εμπειρία & Δεξιότητες Φύλο Ηλικία Βιώσιμη Ανάπτυξη Διεθνής Εμπειρία Γεώργιος Προβόπουλος Πρόεδρος Α 70 Αναστάσιος Καλλιτσάντσης Δ/νων Σύμβουλος Α 67 Δημήτριος Καλλιτσάντσης Αντιπρόεδρος Α 69 Α 55 Α 58 Σχετικοί Τομείς Ο ικονομικά Διακυβέρνηση Αναδιάρθρωση Εμπειρία Συμβουλίων Μη Εκτελ. Μέλος Παναγιώτης Δουμάνογλου Μη Εκτελ. Μέλος Ελένη Παπακωνσταντίνου Μη Εκτελ. Μέλος Θ 62 Μιχαήλ Κατούνας Μη Εκτελ. Μέλος Α 46 Ιωάννης Πεχλιβανίδης Μη Εκτελ. Μέλος Α 67 Δέσποινα Μαγδαληνή Μη Εκτελ. Μέλος Μαρκάκη Θ 39 Κηφισιά, 28 Απριλίου 2020 ΓΙΑ ΤΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ Ο ΔΙΕΥΘΥΝΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ Π. ΚΑΛΛΙΤΣΑΝΤΣΗΣ (48) / (159) Μετασχηματισμοί Κομνηνός-Αλέξιος Κομνηνός Νομικά ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσια Οικονομική Έκθεση για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά Γ. Έκθεση Ελέγχου Ανεξάρτητου Ορκωτού Ελεγκτή Λογιστή (49) / (159) ΕΚΘΕΣΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΥ ΟΡΚΩΤΟΥ ΕΛΕΓΚΤΗ ΛΟΓΙΣΤΗ Προς τους Μετόχους της Εταιρείας ΕΛΛΑΚΤΩΡ Α.Ε. Έκθεση ελέγχου επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων Γνώμη Έχουμε ελέγξει τις εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας ΕΛΛΑΚΤΩΡ Α.Ε. (Εταιρεία ή/και Όμιλος), οι οποίες αποτελούνται από την εταιρική και ενοποιημένη κατάσταση οικονομικής θέσης της 31ης Δεκεμβρίου 2019, τις εταιρικές και ενοποιημένες καταστάσεις αποτελεσμάτων, συνολικού εισοδήματος, μεταβολών ιδίων κεφαλαίων και ταμειακών ροών της χρήσεως που έληξε την ημερομηνία αυτή, καθώς και τις σημειώσεις επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων που περιλαμβάνουν και περίληψη των σημαντικών λογιστικών πολιτικών. Κατά τη γνώμη μας, οι συνημμένες εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις παρουσιάζουν εύλογα, από κάθε ουσιώδη άποψη, την εταιρική και ενοποιημένη χρηματοοικονομική θέση της Εταιρείας και του Ομίλου κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019, την εταιρική και ενοποιημένη χρηματοοικονομική τους επίδοση και τις εταιρικές και ενοποιημένες ταμειακές τους ροές, για τη χρήση που έληξε την ημερομηνία αυτή, σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (ΔΠΧΑ), όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση και συνάδουν με τις κανονιστικές απαιτήσεις του Ν. 4548/2018. Βάση γνώμης Διενεργήσαμε τον έλεγχό μας σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Ελέγχου (ΔΠΕ), που έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία. Οι ευθύνες μας, σύμφωνα με τα πρότυπα αυτά περιγράφονται περαιτέρω στο τμήμα της έκθεσής μας «Ευθύνες ελεγκτή για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων». Πιστεύουμε ότι τα ελεγκτικά τεκμήρια που έχουμε αποκτήσει είναι επαρκή και κατάλληλα να παρέχουν βάση για τη γνώμη μας. Ανεξαρτησία του Ελεγκτή Καθ’ όλη τη διάρκεια του διορισμού μας έχουμε παραμείνει ανεξάρτητοι από την Εταιρεία και τον Όμιλο, σύμφωνα με τον Κώδικα Δεοντολογίας για Επαγγελματίες Ελεγκτές του Συμβουλίου Διεθνών Προτύπων Δεοντολογίας Ελεγκτών (Κώδικας ΣΔΠΔΕ) που έχει ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία, καθώς και τις απαιτήσεις δεοντολογίας του Ν. 4449/2017 και του Κανονισμού ΕΕ 537/2014, που σχετίζονται με τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων στην Ελλάδα. Έχουμε εκπληρώσει τις δεοντολογικές μας υποχρεώσεις σύμφωνα με το Ν. 4449/2017, τον Κανονισμό ΕΕ 537/2014 και τις απαιτήσεις του Κώδικα ΣΔΠΔΕ. Δηλώνουμε ότι οι μη ελεγκτικές μας υπηρεσίες προς την Εταιρεία και τις θυγατρικές της παρασχέθηκαν σύμφωνα με τους προαναφερόμενους όρους της ισχύουσας νομοθεσίας και ότι δεν έχουμε παράσχει μη ελεγκτικές υπηρεσίες οι οποίες απαγορεύονται από το άρθρο 5 παρ.(1) του Κανονισμού ΕΕ 537/2014. Οι μη ελεγκτικές υπηρεσίες που έχουμε παράσχει στην Εταιρεία και στις θυγατρικές της, κατά τη διάρκεια της χρήσεως που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019 γνωστοποιούνται στη Σημείωση 40.2 των συνημμένων εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων. ΠΡΑΙΣΓΟΥΩΤΕΡΧΑΟΥΣΚΟΥΠΕΡΣ Ανώνυμη Ελεγκτική Εταιρεία, Λεωφ. Κηφισίας 268, 15232 Χαλάνδρι Τ: +30 210 6874400, Φ: +30 210 6874444, www.pwc.gr Λεωφ. Κηφισίας 260 & Κόδρου, 15232 Χαλάνδρι, Τ: +30 210 6874400, Φ: +30 210 6874444 Εθνικής Αντίστασης 17, 55134 Θεσσαλονίκη, Τ: +30 2310 488880, Φ: +30 2310 459487 (50) / (159) Κύρια θέματα ελέγχου Τα κύρια θέματα ελέγχου είναι εκείνα τα θέματα που, κατά την επαγγελματική μας κρίση, ήταν εξέχουσας σημασίας στον έλεγχό μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων της τρέχουσας χρήσεως. Τα θέματα αυτά αντιμετωπίστηκαν στο πλαίσιο του ελέγχου των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων ως σύνολο, για τη διαμόρφωση της γνώμης μας επί αυτών και δεν εκφέρουμε ξεχωριστή γνώμη για τα θέματα αυτά. Οι διαδικασίες που ακολουθήσαμε για την αντιμετώπιση των κύριων θεμάτων ελέγχου Κύρια Θέματα Ελέγχου Αναγνώριση Εσόδων, Συμβατικών Περιουσιακών Στοιχείων και Συμβατικών Υποχρεώσεων από Συμβάσεις Κατασκευής (Σημειώσεις 2.3, 2.24, 4.1, 17 και 26 των Ενοποιημένων Οικονομικών Καταστάσεων) Το σημαντικότερο μέρος των εσόδων του Ομίλου Ελλάκτωρ προέρχεται από μακροχρόνιες συμβάσεις κατασκευής. Η αναγνώριση εσόδων από συμβάσεις κατασκευής βασίζεται στη μέθοδο του ποσοστού ολοκλήρωσης βάσει κόστους (cost to cost method) σύμφωνα με το Διεθνές Πρότυπο Χρηματοοικονομικής Αναφοράς 15. Ο προσδιορισμός του ποσοστού ολοκλήρωσης βάσει κόστους απαιτεί σημαντικές παραδοχές και εκτιμήσεις από τη Διοίκηση του Ομίλου αναφορικά με τον προϋπολογισμό του κόστους ολοκλήρωσης των έργων. Εκτιμήσεις επίσης απαιτούνται αναφορικά με τις πιθανότητες αποδοχής αιτημάτων για συμπληρωματικές εργασίες και αποζημιώσεων από τους πελάτες. Κατανοήσαμε τις διαδικασίες του Ομίλου αναφορικά με την αναγνώριση εσόδων από συμβάσεις κατασκευής και επικεντρώνοντας την εργασία μας στις συμβάσεις με τα σημαντικότερα συμβατικά περιουσιακά στοιχεία / συμβατικές υποχρεώσεις και με τη μεγαλύτερη επίδραση στα αποτελέσματα χρήσης πραγματοποιήσαμε τα ακόλουθα: - - Συνεπώς, οι εκτιμήσεις της Διοίκησης επηρεάζουν σε σημαντικό βαθμό τα έσοδα που αναγνωρίζονται από συμβάσεις κατασκευής, τα περιθώρια κέρδους, τις προβλέψεις για ζημιογόνα έργα, καθώς και την ανακτησιμότητα των συμβατικών περιουσιακών στοιχείων που σχετίζονται με συμβάσεις κατασκευής. Επικεντρώσαμε την προσοχή μας στο θέμα αυτό λόγω του σημαντικού ύψους των εσόδων από συμβάσεις κατασκευής στα αποτελέσματα του Ομίλου, αλλά και λόγω των σημαντικών παραδοχών και εκτιμήσεων της Διοίκησης αναφορικά με: - - τον προσδιορισμό του περιθωρίου κέρδους ή της ζημιάς στα υπό εξέλιξη έργα στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, και την αξιολόγηση της ανακτησιμότητας των συμβατικών περιουσιακών στοιχείων, σχετικά με υπό εξέλιξη έργα στο εξωτερικό, λόγω διαφοροποιήσεων συγκριτικά με τον αρχικό σχεδιασμό, καθυστερήσεων σε σχέση με το αρχικό χρονοδιάγραμμα και απρόβλεπτων τεχνικών δυσχερειών . - - - (51) / (159) Επανυπολογίσαμε το έσοδο που αναγνωρίστηκε με τη μέθοδο του ποσοστού ολοκλήρωσης βάσει κόστους, σύμφωνα με τις δαπάνες που πραγματοποιήθηκαν έως την ημερομηνία αναφοράς και αντιπαραβάλαμε δείγμα δαπανών με τα αντίστοιχα παραστατικά. Αξιολογήσαμε τις εκτιμήσεις της Διοίκησης σχετικά με τις αναμενόμενες δαπάνες ως την ολοκλήρωση των έργων ανατρέχοντας σε υποστηρικτικά έγγραφα, όπως προϋπολογισμούς και πιστοποιήσεις και συγκρίνοντας προηγούμενες εκτιμήσεις με τα πραγματικά ιστορικά αποτελέσματα. Πραγματοποιήσαμε συζητήσεις με τους υπεύθυνους μηχανικούς έργων με σημαντική αξία αναφορικά με την εξέλιξη των εργασιών και εστιάσαμε σε περιοχές αυξημένης πολυπλοκότητας. Εξετάσαμε την ανακτησιμότητα των συμβατικών περιουσιακών στοιχείων, ανατρέχοντας σε μεταγενέστερες πιστοποιήσεις και εισπράξεις. Επισκοπήσαμε τα υποστηρικτικά έγγραφα των αιτημάτων συμπληρωματικών εργασιών, των αιτημάτων αποζημίωσης και των σχετικών συμβατικών όρων. Αξιολογήσαμε τις κρίσεις της Διοίκησης σε σχέση με την ανακτησιμότητα των συμβατικών περιουσιακών στοιχείων από συμπληρωματικές εργασίες και αποζημιώσεις συζητώντας με μηχανικούς έργων και ανατρέχοντας στην αλληλογραφία με τους πελάτες, σε επιστολές δικηγόρων και σε ιστορικά στοιχεία ανάλογων συμφωνιών και διαιτητικών αποφάσεων. Οι διαδικασίες που ακολουθήσαμε για την αντιμετώπιση των κύριων θεμάτων ελέγχου Κύρια Θέματα Ελέγχου Τα έσοδα της χρήσης που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2019 από συμβάσεις κατασκευής και τα αντίστοιχα συμβατικά περιουσιακά στοιχεία και συμβατικές υποχρεώσεις κατά την ημερομηνία αυτή ανήλθαν σε € 770,4 εκατ., € 332,7 εκατ. και € 44,7 εκατ. αντίστοιχα, όπως αναφέρεται στις Σημειώσεις 17 και 26 των ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων. Βάσει των τεκμηρίων που συγκεντρώσαμε, διαπιστώσαμε ότι οι μεθοδολογίες και τα στοιχεία που χρησιμοποιήθηκαν για την αναγνώριση του εσόδου από συμβάσεις κατασκευής ήταν κατάλληλα και ότι οι βασικές παραδοχές που εφαρμόστηκαν ήταν εύλογες. Εκτίμηση απομείωσης Υπεραξίας (Σημειώσεις 2.11, 4.1 και 7 των Ενοποιημένων Οικονομικών Καταστάσεων) Στα άυλα περιουσιακά στοιχεία της ενοποιημένης Κατάστασης Οικονομικής Θέσης της 31 Δεκεμβρίου 2019 ο Όμιλος εμφανίζει υπεραξία ποσού € 2,2 εκατ., η οποία αφορά στον τομέα Περιβάλλοντος που αποτελεί μία από τις μονάδες δημιουργίας ταμειακών ροών, ενώ στις 31 Δεκεμβρίου 2018, εμφανιζόταν υπεραξία ποσού € 43,3 εκατ. η οποία αφορούσε κυρίως στον τομέα «Κατασκευή» Μετά την αρχική αναγνώριση, ο Όμιλος επιμετρά την Υπεραξία στο κόστος κτήσης μείον τις οποιεσδήποτε σωρευμένες ζημιές απομείωσης. Ο έλεγχος απομείωσης αξίας πραγματοποιείται σε ετήσια βάση ή συχνότερα εφόσον υπάρχουν γεγονότα ή αλλαγές στις συνθήκες που καταδεικνύουν ενδεχόμενη απομείωση της λογιστικής αξίας της υπεραξίας σε σχέση με την ανακτήσιμη αξία αυτής, σύμφωνα με τα οριζόμενα από το Διεθνές Λογιστικό Πρότυπο 36. Η απομείωση αναγνωρίζεται απευθείας ως έξοδο στην ενοποιημένη Κατάσταση Αποτελεσμάτων και δεν αντιστρέφεται μεταγενέστερα. Η Διοίκηση προσδιορίζει την ανακτήσιμη αξία κάθε μονάδας δημιουργίας ταμειακών ροών ως το μεγαλύτερο ποσό μεταξύ της αξίας χρήσης και της εύλογης αξίας της μείον το απαιτούμενο για την πώληση κόστος. Ο υπολογισμός της αξίας χρήσης κάθε μονάδας δημιουργίας ταμειακών ροών απαιτεί εκτίμηση από την πλευρά της Διοίκησης σχετικά με τις βασικές παραδοχές, όπως την περίοδο των εκτιμώμενων ταμειακών ροών, τις μελλοντικές ταμειακές ροές, το ρυθμό ανάπτυξής των ροών και το επιτόκιο προεξόφλησης. Επικεντρωθήκαμε σε αυτή την περιοχή τόσο λόγω του σημαντικού υπολοίπου που περιλαμβάνεται στις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις, όσο και λόγω των εκτιμήσεων και παραδοχών που χρησιμοποίησε η Διοίκηση, στο πλαίσιο του ελέγχου απομείωσης που διενεργήθηκε για την υπεραξία. Αξιολογήσαμε τη συνολική διαδικασία ελέγχου απομείωσης που διενεργεί η Διοίκηση. Στο πλαίσιο αυτό, διενεργήσαμε ελεγκτικές διαδικασίες προκειμένου να επιβεβαιώσουμε ότι ο έλεγχος απομείωσης της υπεραξίας πραγματοποιήθηκε με βάση τις γενικότερα αποδεκτές μεθόδους και ότι βασίζεται σε εύλογες παραδοχές. Ο έλεγχος μας πραγματοποιήθηκε με την συμμετοχή στελεχών μας που εξειδικεύονται στις αποτιμήσεις, προκειμένου να μας βοηθήσουν στις ακόλουθες ελεγκτικές διαδικασίες: - - - - (52) / (159) Εξετάσαμε τις βασικές παραδοχές που υιοθετήθηκαν από τον Όμιλο για τον υπολογισμό και την προεξόφληση των μελλοντικών ταμειακών ροών, όπως τα προϋπολογιστικά περιθώρια λειτουργικού κέρδους (EBITDA), το ρυθμό ανάπτυξης στο διηνεκές, το κεφάλαιο κίνησης και το επιτόκιο προεξόφλησης , λαμβάνοντας υπόψη τις τάσεις της αγοράς και τις παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν στο πλαίσιο του ελέγχου απομείωσης σε προηγούμενα χρόνια. Αξιολογήσαμε τις προβλέψεις της Διοίκησης για τις μελλοντικές ταμειακές ροές, μέσω της σύγκρισης τους με πραγματικά ιστορικά στοιχεία και συνεκτιμώντας τις αναμενόμενες μεταβολές κερδοφορίας, καθώς και τις ενέργειες της Διοίκησης για την ανάληψη νέων έργων στις αγορές που δραστηριοποιείται. Διερευνήσαμε αν το προεξοφλητικό επιτόκιο ήταν εντός αποδεκτού εύρους, αξιολογώντας το κόστος κεφαλαίου και το κόστος δανεισμού και συγκρίνοντας το επιτόκιο προεξόφλησης με δεδομένα της αγοράς. Εξετάσαμε τη μαθηματική ακρίβεια των μοντέλων ταμειακών ροών και συμφωνήσαμε τα σχετικά στοιχεία με τα εγκεκριμένα επιχειρηματικά σχέδια. Οι διαδικασίες που ακολουθήσαμε για την αντιμετώπιση των κύριων θεμάτων ελέγχου Κύρια Θέματα Ελέγχου Βάσει των αποτελεσμάτων του ελέγχου απομείωσης που διενεργήθηκε από τη Διοίκηση, στη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019, απομειώθηκε στο σύνολό της η υπεραξία ποσού € 43,3 εκατ. που αφορούσε κυρίως στον τομέα «Κατασκευή» με ισόποση επιβάρυνση των ενοποιημένων αποτελεσμάτων χρήσης. Αναλυτικές πληροφορίες σχετικά με τον έλεγχο απομείωσης υπεραξίας αναφέρονται στη Σημείωση 7 «Άυλα περιουσιακά στοιχεία & Δικαίωμα Παραχώρησης». Με βάση τις διαδικασίες που διενεργήσαμε, δεν εντοπίσαμε εξαιρέσεις σε σχέση με τις διατάξεις του Διεθνούς Λογιστικού Προτύπου 36 και θεωρούμε ότι οι παραδοχές και εκτιμήσεις της Διοίκησης βρίσκονταν εντός λογικού εύρους και οι σχετικές γνωστοποιήσεις επί των ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων είναι επαρκείς. Εκτίμηση ανακτήσιμης αξίας των επενδύσεων σε θυγατρικές επιχειρήσεις (Σημειώσεις 4.1 και 9 των Εταιρικών Οικονομικών Καταστάσεων) Κατά την 31 Δεκεμβρίου 2019, η Εταιρεία κατείχε επενδύσεις σε θυγατρικές εταιρείες ύψους €479,2 εκατ. Η Διοίκηση εξετάζει σε ετήσια βάση εάν υπάρχουν ενδείξεις απομείωσης των επενδύσεων σε θυγατρικές εταιρείες και σε περίπτωση που μια επένδυση σε θυγατρική πρέπει να απομειωθεί, το ποσό της απομείωσης υπολογίζεται ως η διαφορά μεταξύ του ανακτήσιμου ποσού της συμμετοχής και της λογιστικής της αξίας. Η Διοίκηση προσδιορίζει την ανακτήσιμη αξία ως το μεγαλύτερο ποσό μεταξύ της αξίας χρήσης και της εύλογης αξίας, μειούμενης με το απαιτούμενο για την πώληση κόστος, σύμφωνα με τις προβλέψεις του Διεθνούς Λογιστικού Προτύπου 36. Ο προσδιορισμός της ανακτήσιμης αξίας της κάθε επένδυσης σε θυγατρική εταιρεία εξαρτάται κατά κύριο λόγο από τις μελλοντικές λειτουργικές ταμειακές ροές της θυγατρικής, αλλά και από τις λοιπές βασικές παραδοχές της Διοίκησης που αναφέρονται ανωτέρω στο κύριο θέμα ελέγχου «Εκτίμηση απομείωσης υπεραξίας». Επικεντρωθήκαμε σε αυτή την περιοχή λόγω του ύψους των επενδύσεων σε θυγατρικές εταιρείες, αλλά και λόγω των εκτιμήσεων και παραδοχών που χρησιμοποίησε η Διοίκηση προκειμένου να προσδιορίσει την ανακτήσιμη αξία των εν λόγω επενδύσεων. Πραγματοποιήσαμε τις παρακάτω διαδικασίες αναφορικά με την εκτίμηση της ανακτήσιμης αξίας των επενδύσεων σε θυγατρικές εταιρείες: Αξιολογήσαμε την εκτίμηση της Διοίκησης και τα συμπεράσματα σχετικά με την ύπαρξη ενδείξεων απομείωσης στις επενδύσεις σε θυγατρικές εταιρείες. - Αξιολογήσαμε τις αναλύσεις της Διοίκησης, σύμφωνα με τις οποίες η ανακτήσιμη αξία των επενδύσεων σε θυγατρικές εταιρείες για τις οποίες πραγματοποιήθηκε έλεγχος απομείωσης διαμορφώνεται με βάση την παρούσα αξία των μελλοντικών ταμειακών ροών τους. - Οι διαδικασίες που διενεργήσαμε αναφορικά με τον προσδιορισμό της ανακτήσιμης αξίας περιλάμβαναν κυρίως όσα περιγράφονται στο παραπάνω κύριο θέμα ελέγχου «Εκτίμηση απομείωσης υπεραξίας». - Επιβεβαιώσαμε ότι η απομείωση που αναγνωρίστηκε σε λοιπές επενδύσεις σε θυγατρικές είναι συνεπής με την προσαρμογή που πραγματοποιήθηκε στο τέλος του έτους στα περιουσιακά τους στοιχεία. Από τη διενέργεια των προαναφερόμενων ελεγκτικών διαδικασιών, διαπιστώσαμε ότι ο προσδιορισμός της ανακτήσιμης αξίας βασίστηκε σε εύλογες παραδοχές. - Στη χρήση που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2019 αναγνωρίσθηκε στις εταιρικές οικονομικές καταστάσεις ζημιά απομείωσης ύψους €166,6 εκατ. σε σχέση με τις (53) / (159) Οι διαδικασίες που ακολουθήσαμε για την αντιμετώπιση των κύριων θεμάτων ελέγχου Κύρια Θέματα Ελέγχου επενδύσεις σε θυγατρικές εταιρείες, η οποία αφορά κυρίως στη συμμετοχή της Εταιρείας στη θυγατρική ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ. Λογιστική Βάση συνεχιζόμενης δραστηριότητας Ομίλου (Σημειώσεις 2.1.1 και 2.1.2 των Ενοποιημένων Οικονομικών Καταστάσεων) Οι οικονομικές καταστάσεις του Ομίλου έχουν συνταχθεί σύμφωνα με τη λογιστική βάση της συνεχιζόμενης δραστηριότητας όπως αναφέρεται και στη Σημείωση 2.1.1. Μετά την ολοκλήρωση των μεγάλων έργων υποδομής στην Ελλάδα, παρατηρείται μείωση του ρυθμού δημοπράτησης νέων έργων , η οποία έχει σημαντική επίδραση στα έσοδα του Ομίλου που παρουσιάζουν μείωση της τάξης του 31%. Τα έσοδα από τον τομέα κατασκευών του Ομίλου ανέρχονται περίπου στο 70% των συνολικών εσόδων, ενώ περίπου 48% των εσόδων αυτών προέρχονται από την κατασκευαστική δραστηριότητα στην Ελλάδα. Η μείωση της κατασκευαστικής δραστηριότητας στην Ελλάδα, η οποία αναμένεται να διατηρηθεί και στο άμεσο μέλλον, σε συνδυασμό με τα μειωμένα λειτουργικά αποτελέσματα του Ομίλου και τις σημαντικές ζημιές του κλάδου κατασκευής σε έργα εξωτερικού τα τελευταία χρόνια, οδήγησαν σε αυξημένες χρηματοδοτικές ανάγκες, ενώ ενδέχεται να επηρεάσουν περαιτέρω τις μελλοντικές ταμειακές ροές του Ομίλου. Κατά τη σύνταξη των οικονομικών καταστάσεων, η Διοίκηση έχει αξιολογήσει την πορεία εργασιών του Ομίλου, συνεκτιμώντας τις εκτιμώμενες ταμειακές ροές, την περιορισμένη έκθεση του Ομίλου στους κινδύνους του κλάδου κατασκευής, την ενδεχόμενη επίδραση από την πανδημία του Covid-19 αλλά και εναλλακτικές λύσεις, οι οποίες είναι δυνατόν να χρησιμοποιηθούν προκειμένου να υποστηρίζεται η λογιστική βάση της συνεχιζόμενης δραστηριότητας. Επικεντρωθήκαμε στην περιοχή αυτή λόγω της σημαντικής επίδρασης του τομέα κατασκευών στις δραστηριότητες του Ομίλου, αλλά και λόγω των εκτιμήσεων και παραδοχών που απαιτούνται από τη Διοίκηση προκειμένου να αξιολογηθεί η δυνατότητα του Ομίλου να συνεχίσει απρόσκοπτα τη δραστηριότητά του στο προβλεπτό μέλλον. Διενεργήσαμε ελεγκτικές διαδικασίες προκειμένου να κατανοήσουμε το πλαίσιο ενεργειών και διαδικασιών που ακολούθησε ο Όμιλος για τη συνεχιζόμενη δραστηριότητα. Λάβαμε την αξιολόγηση της Διοίκησης σχετικά με τη χρήση της λογιστικής βάσης της συνεχιζόμενης δραστηριότητας, η οποία μεταξύ άλλων στηρίχθηκε σε εκτιμήσεις για τη διαθέσιμη ρευστότητα του Ομίλου, με βάση τις προβλέψεις ταμειακών ροών των επιμέρους κλάδων για τους επόμενους 12 μήνες. Οι προβλέψεις ταμειακών ροών περιέλαβαν παραδοχές αναφορικά με τις αναμενόμενες εισπράξεις από τη λειτουργική δραστηριότητα, την προγραμματισμένη αποπληρωμή δανείων και την εκτιμώμενη αποπληρωμή λοιπών υποχρεώσεων. Αναφορικά με την αξιολόγηση της Διοίκησης, πραγματοποιήσαμε τις ακόλουθες ελεγκτικές διαδικασίες: - - - - - (54) / (159) Αντιπαραβάλαμε τις προβλεπόμενες ταμειακές ροές με τα εγκεκριμένα επιχειρηματικά πλάνα. Αξιολογήσαμε τις προσαρμογές στις ταμειακές ροές βάσει των εκτιμήσεων της Διοίκησης για την ενδεχόμενη επίδραση του Covid-19 στην πορεία εργασιών του Ομίλου. Εξετάσαμε τις βασικές παραδοχές, κάνοντας χρήση της διαθέσιμης πληροφόρησης αναφορικά με δανειακές συμβάσεις, επιτόκια δανεισμού, συζητήσεις με τις τράπεζες για αναδιαρθρώσεις δανείων και νέες χρηματοδοτήσεις. Εξετάσαμε τους υπολογισμούς που περιλαμβάνονται στην αξιολόγηση της Διοίκησης και επιβεβαιώσαμε τη μαθηματική τους ακρίβεια. Αξιολογήσαμε την αναδιάρθρωση δανεισμού του Ομίλου βάσει την πρόσφατης έκδοσης εταιρικού ομολόγου ανατρέχοντας στα σχετικά έγγραφα και τους όρους έκδοσης. Συζητήσαμε με τη Διοίκηση το βασικό σχεδιασμό, τις ενέργειες περιορισμού της έκθεσης του Ομίλου στους κινδύνους της δραστηριότητας του κλάδου κατασκευής, καθώς και ενδεχόμενες εναλλακτικές λύσεις που έχουν εξετασθεί προκειμένου να αντιμετωπισθούν ενδεχόμενα ζητήματα ρευστότητας, εφόσον προκύψουν στο προβλεπτό μέλλον. Κύρια Θέματα Ελέγχου Οι διαδικασίες που ακολουθήσαμε για την αντιμετώπιση των κύριων θεμάτων ελέγχου Βάσει των ελεγκτικών μας διαδικασιών διαπιστώσαμε ότι τα στοιχεία της αξιολόγησης που πραγματοποίησε η Διοίκηση στηρίχθηκαν σε αξιόπιστα δεδομένα και ότι οι παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν ήταν βάσιμες και συνεπείς με τις εκτιμήσεις και τα σχέδια της Διοίκησης, τα οποία στηρίζουν τη λογιστική βάση της συνεχιζόμενης δραστηριότητας με την οποία συντάχθηκαν οι οικονομικές καταστάσεις. Άλλες Πληροφορίες Τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου είναι υπεύθυνα για τις Άλλες Πληροφορίες. Οι Άλλες Πληροφορίες, που περιέχονται στην προβλεπόμενη από το Ν. 3556/2007 Ετήσια Οικονομική Έκθεση, είναι οι Δηλώσεις των Μελών του Διοικητικού Συμβουλίου, η Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου, η Δήλωση Εταιρικής Διακυβέρνησης και η Επεξηγηματική Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου (αλλά δεν περιλαμβάνουν τις οικονομικές καταστάσεις και την έκθεση ελέγχου επί αυτών), τις οποίες λάβαμε πριν από την ημερομηνία της παρούσας έκθεσης ελεγκτή. Η γνώμη μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων δεν καλύπτει τις Άλλες Πληροφορίες και, εκτός των όσων ρητά αναφέρουμε στο παρόν τμήμα της Έκθεσής μας δεν εκφράζουμε γνώμη ελέγχου ή άλλης διασφάλισης επί αυτών. Σε σχέση με τον έλεγχό μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων, η ευθύνη μας είναι να αναγνώσουμε τις Άλλες Πληροφορίες και με τον τρόπο αυτό να εξετάσουμε εάν οι Άλλες Πληροφορίες είναι ουσιωδώς ασυνεπείς με τις εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις ή τη γνώση που αποκτήσαμε κατά τον έλεγχο ή αλλιώς φαίνεται να είναι ουσιωδώς εσφαλμένες. Εξετάσαμε εάν η Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου περιλαμβάνει τις γνωστοποιήσεις οι οποίες απαιτούνται από το Ν. 4548/2018, και ότι έχει συνταχθεί η προβλεπόμενη από το άρθρο 152 του Ν. 4548/2018 Δήλωση Εταιρικής Διακυβέρνησης. Με βάση τις εργασίες που εκτελέσαμε κατά τον έλεγχο μας, κατά τη γνώμη μας: Τα πληροφοριακά στοιχεία που περιλαμβάνονται στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου της χρήσης που έληξε την 31/12/2019 αντιστοιχούν στις συνημμένες εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις, Η Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου έχει καταρτισθεί σύμφωνα με τις ισχύουσες νομικές απαιτήσεις των άρθρων 150,151,153 και 154 του Ν. 4548/2018, Η Δήλωση Εταιρικής Διακυβέρνησης παρέχει τα πληροφοριακά στοιχεία που αναφέρονται στις περιπτώσεις γ’ και δ’ της παραγράφου 1 του άρθρου 152 του Ν. 4548/2018. Επιπλέον με βάση τη γνώση και κατανόηση που αποκτήσαμε κατά το έλεγχό μας, για την Εταιρεία και τον Όμιλο ΕΛΛΑΚΤΩΡ Α.Ε. και το περιβάλλον τους, είμαστε υποχρεωμένοι να αναφέρουμε εάν έχουμε εντοπίσει ουσιώδεις ανακρίβειες στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού της Συμβουλίου και στις Άλλες Πληροφορίες τις οποίες λάβαμε πριν από την ημερομηνία της παρούσας έκθεσης ελεγκτή. Δεν έχουμε να αναφέρουμε τίποτα σχετικά με το θέμα αυτό. (55) / (159) Ευθύνες του Διοικητικού Συμβουλίου και των υπευθύνων για τη διακυβέρνηση επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων Το Διοικητικό Συμβούλιο έχει την ευθύνη για την κατάρτιση και εύλογη παρουσίαση των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ, όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση, τις απαιτήσεις του Ν. 4548/2018, όπως και για εκείνες τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου που το Διοικητικό Συμβούλιο καθορίζει ως απαραίτητες, ώστε να καθίσταται δυνατή η κατάρτιση εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων απαλλαγμένων από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος. Κατά την κατάρτιση των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων, το Διοικητικό Συμβούλιο είναι υπεύθυνο για την αξιολόγηση της ικανότητας της Εταιρείας και του Ομίλου να συνεχίσουν τις δραστηριότητες τους, γνωστοποιώντας όπου συντρέχει τέτοια περίπτωση, τα θέματα που σχετίζονται με τη συνεχιζόμενη δραστηριότητα και τη χρήση της λογιστικής βάσης της συνεχιζόμενης δραστηριότητας, εκτός και εάν το Διοικητικό Συμβούλιο είτε προτίθεται να ρευστοποιήσει την Εταιρεία και τον Όμιλο ή να διακόψει τις δραστηριότητες τους ή δεν έχει άλλη ρεαλιστική εναλλακτική επιλογή από το να προχωρήσει σ ’αυτές τις ενέργειες. Οι υπεύθυνοι για τη διακυβέρνηση έχουν την ευθύνη εποπτείας της διαδικασίας χρηματοοικονομικής αναφοράς της Εταιρείας και του Ομίλου. Ευθύνες ελεγκτή για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων Οι στόχοι μας είναι να αποκτήσουμε εύλογη διασφάλιση για το κατά πόσο οι εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις, στο σύνολο τους, είναι απαλλαγμένες από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος και να εκδώσουμε έκθεση ελεγκτή, η οποία περιλαμβάνει τη γνώμη μας. Η εύλογη διασφάλιση συνιστά διασφάλιση υψηλού επιπέδου, αλλά δεν είναι εγγύηση ότι ο έλεγχος που διενεργείται σύμφωνα με τα ΔΠΕ, που έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία, θα εντοπίζει πάντα ένα ουσιώδες σφάλμα, όταν αυτό υπάρχει. Σφάλματα δύναται να προκύψουν από απάτη ή από λάθος και θεωρούνται ουσιώδη όταν, μεμονωμένα ή αθροιστικά, θα μπορούσε εύλογα να αναμένεται ότι θα επηρέαζαν τις οικονομικές αποφάσεις των χρηστών, που λαμβάνονται με βάση αυτές τις εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις. Ως καθήκον του ελέγχου, σύμφωνα με τα ΔΠΕ που έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία, ασκούμε επαγγελματική κρίση και διατηρούμε επαγγελματικό σκεπτικισμό καθ’ όλη τη διάρκεια του ελέγχου. Επίσης: Εντοπίζουμε και αξιολογούμε τους κινδύνους ουσιώδους σφάλματος στις εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος, σχεδιάζοντας και διενεργώντας ελεγκτικές διαδικασίες που ανταποκρίνονται στους κινδύνους αυτούς και αποκτούμε ελεγκτικά τεκμήρια που είναι επαρκή και κατάλληλα για να παρέχουν βάση για την γνώμη μας. Ο κίνδυνος μη εντοπισμού ουσιώδους σφάλματος που οφείλεται σε απάτη είναι υψηλότερος από αυτόν που οφείλεται σε λάθος, καθώς η απάτη μπορεί να εμπεριέχει συμπαιγνία, πλαστογραφία, εσκεμμένες παραλείψεις, ψευδείς διαβεβαιώσεις ή παράκαμψη των δικλίδων εσωτερικού ελέγχου. Κατανοούμε τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου που σχετίζονται με τον έλεγχο, με σκοπό το σχεδιασμό ελεγκτικών διαδικασιών κατάλληλων για τις περιστάσεις, αλλά όχι με σκοπό την διατύπωση γνώμης επί της αποτελεσματικότητας των δικλίδων εσωτερικού ελέγχου της Εταιρείας και του Ομίλου. Αξιολογούμε την καταλληλότητα των λογιστικών πολιτικών και μεθόδων που χρησιμοποιήθηκαν και το εύλογο των λογιστικών εκτιμήσεων και των σχετικών γνωστοποιήσεων που έγιναν από το Διοικητικό Συμβούλιο. Αποφαινόμαστε για την καταλληλότητα της χρήσης από το Διοικητικό Συμβούλιο της λογιστικής αρχής της συνεχιζόμενης δραστηριότητας και με βάση τα ελεγκτικά τεκμήρια που αποκτήθηκαν για το εάν υπάρχει ουσιώδης αβεβαιότητα σχετικά με γεγονότα ή συνθήκες που μπορεί να υποδηλώνουν ουσιώδη αβεβαιότητα ως προς την ικανότητα της Εταιρείας και του Ομίλου να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους. Εάν συμπεράνουμε ότι υφίσταται ουσιώδης αβεβαιότητα, είμαστε υποχρεωμένοι στην έκθεση ελεγκτή να επιστήσουμε την προσοχή στις σχετικές γνωστοποιήσεις των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων ή εάν αυτές οι γνωστοποιήσεις είναι ανεπαρκείς να διαφοροποιήσουμε τη γνώμη μας. Τα συμπεράσματά μας βασίζονται σε ελεγκτικά τεκμήρια που αποκτώνται μέχρι την ημερομηνία της έκθεσης (56) / (159) ελεγκτή. Ωστόσο, μελλοντικά γεγονότα ή συνθήκες ενδέχεται να έχουν ως αποτέλεσμα η Εταιρεία και ο Όμιλος να παύσουν να λειτουργούν ως συνεχιζόμενη δραστηριότητα. Αξιολογούμε τη συνολική παρουσίαση, τη δομή και το περιεχόμενο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων, συμπεριλαμβανομένων των γνωστοποιήσεων, καθώς και το κατά πόσο οι εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις απεικονίζουν τις υποκείμενες συναλλαγές και τα γεγονότα με τρόπο που επιτυγχάνεται η εύλογη παρουσίαση. Συγκεντρώνουμε επαρκή και κατάλληλα ελεγκτικά τεκμήρια αναφορικά με την χρηματοοικονομική πληροφόρηση των οντοτήτων ή των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων εντός του Ομίλου για την έκφραση γνώμης επί των εταιρικών και των ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων. Είμαστε υπεύθυνοι για την καθοδήγηση, την επίβλεψη και την εκτέλεση του ελέγχου της Εταιρείας και του Ομίλου. Παραμένουμε αποκλειστικά υπεύθυνοι για την ελεγκτική μας γνώμη. Μεταξύ άλλων θεμάτων, κοινοποιούμε στους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση, το σχεδιαζόμενο εύρος και το χρονοδιάγραμμα του ελέγχου, καθώς και σημαντικά ευρήματα του ελέγχου, συμπεριλαμβανομένων όποιων σημαντικών ελλείψεων στις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου εντοπίζουμε κατά τη διάρκεια του ελέγχου μας. Επιπλέον, δηλώνουμε προς τους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση ότι έχουμε συμμορφωθεί με τις σχετικές απαιτήσεις δεοντολογίας περί ανεξαρτησίας και γνωστοποιούμε προς αυτούς όλες τις σχέσεις και άλλα θέματα που μπορεί εύλογα να θεωρηθεί ότι επηρεάζουν την ανεξαρτησία μας και τα σχετικά μέτρα προστασίας, όπου συντρέχει περίπτωση. Από τα θέματα που γνωστοποιήθηκαν στους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση, καθορίζουμε τα θέματα εκείνα που ήταν εξέχουσας σημασίας για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων της τρέχουσας περιόδου και ως εκ τούτου αποτελούν τα κύρια θέματα ελέγχου. Περιγράφουμε τα θέματα αυτά στην έκθεση ελεγκτή. Έκθεση επί άλλων νομικών και κανονιστικών απαιτήσεων 1. Συμπληρωματική Έκθεση προς την Επιτροπή Ελέγχου Η γνώμη μας επί των συνημμένων εταιρικών και ενοποιημένων καταστάσεων είναι συνεπής με την προβλεπόμενη από το άρθρο 11 του Κανονισμού ΕΕ 537/2014 Συμπληρωματική Έκθεσή μας προς την Επιτροπή Ελέγχου της Εταιρείας. 2. Διορισμός Ελεγκτή Διοριστήκαμε για πρώτη φορά ως Ορκωτοί Ελεγκτές Λογιστές της Εταιρείας με την από 22 Ιουνίου 2006 απόφαση της ετήσιας τακτικής γενικής συνέλευσης των μετόχων. Ο διορισμός μας έχει αδιαλείπτως ανανεωθεί, καλύπτοντας μια συνολική περίοδο 14 ετών με βάση τις κατ’ έτος λαμβανόμενες αποφάσεις της τακτικής γενικής συνέλευσης των μετόχων. Αθήνα, 30 Απριλίου 2020 Ο Ορκωτός Ελεγκτής Λογιστής ΠραϊςγουώτερχαουςΚούπερς Ανώνυμη Ελεγκτική Εταιρεία Λ. Κηφισίας 268 153 32 Χαλάνδρι ΑΜ ΣΟΕΛ 113 Φώτης Σμυρνής ΑΜ ΣΟΕΛ 52861 (57) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά Δ. Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις (ενοποιημένες και εταιρικές) σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2019 (58) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά Περιεχόμενα Ετήσιων Οικονομικών Καταστάσεων Κατάσταση Οικονομικής Θέσης ................................................................................................... 61 Κατάσταση Αποτελεσμάτων ......................................................................................................... 62 Κατάσταση Συνολικού Εισοδήματος............................................................................................ 63 Κατάσταση Μεταβολών Ιδίων Κεφαλαίων ................................................................................. 64 Κατάσταση Ταμειακών Ροών ....................................................................................................... 66 Σημειώσεις επί των οικονομικών καταστάσεων.......................................................................... 67 1 2 3 4 Γενικές πληροφορίες .............................................................................................................................. 67 Σύνοψη σημαντικών λογιστικών πολιτικών ........................................................................................ 67 2.1 Πλαίσιο κατάρτισης των οικονομικών καταστάσεων ............................................................... 67 2.2 Νέα πρότυπα, τροποποιήσεις προτύπων και διερμηνείες .......................................................... 69 2.3 Μεταβολές στις λογιστικές αρχές ............................................................................................. 71 2.4 Ενοποίηση ................................................................................................................................. 74 2.5 Πληροφόρηση κατά τομέα ........................................................................................................ 77 2.6 Συναλλαγματικές μετατροπές ................................................................................................... 77 2.7 Επενδύσεις σε ακίνητα .............................................................................................................. 78 2.8 Μισθώσεις ................................................................................................................................. 78 2.9 Προκαταβολές για μακροπρόθεσμες μισθώσεις ....................................................................... 79 2.10 Ενσώματες Ακινητοποιήσεις ..................................................................................................... 79 2.11 Άυλα περιουσιακά στοιχεία ...................................................................................................... 80 2.12 Απομείωση αξίας μη χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων ...................................... 80 2.13 Χρηματοοικονομικά μέσα ......................................................................................................... 81 2.14 Παράγωγα χρηματοοικονομικά στοιχεία .................................................................................. 83 2.15 Αποθέματα ................................................................................................................................ 84 2.16 Εμπορικές και λοιπές απαιτήσεις .............................................................................................. 84 2.17 Δεσμευμένες Καταθέσεις .......................................................................................................... 84 2.18 Ταμειακά Διαθέσιμα και ισοδύναμα ......................................................................................... 84 2.19 Μετοχικό κεφάλαιο ................................................................................................................... 84 2.20 Δανεισμός .................................................................................................................................. 85 2.21 Τρέχουσα και αναβαλλόμενη φορολογία .................................................................................. 85 2.22 Παροχές στο προσωπικό ........................................................................................................... 85 2.23 Προβλέψεις ............................................................................................................................... 86 2.24 Αναγνώριση εσόδων ................................................................................................................. 87 2.25 Συμφωνίες Παραχώρησης ......................................................................................................... 89 2.26 Διανομή μερισμάτων ................................................................................................................. 90 2.27 Επιχορηγήσεις ........................................................................................................................... 91 2.28 Περιουσιακά στοιχεία κατεχόμενα προς πώληση ..................................................................... 91 2.29 Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις ...................................................................................... 91 2.30 Αναταξινομήσεις και στρογγυλοποιήσεις κονδυλίων ............................................................... 91 Διαχείριση χρηματοοικονομικού κινδύνου .......................................................................................... 92 3.1 Παράγοντες χρηματοοικονομικού κινδύνου ............................................................................. 92 3.2 Διαχείριση Κεφαλαίων .............................................................................................................. 96 3.3 Προσδιορισμός των ευλόγων αξιών .......................................................................................... 98 Σημαντικές λογιστικές εκτιμήσεις και κρίσεις της διοικήσεως ...................................................... 100 (59) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 4.1 Σημαντικές λογιστικές εκτιμήσεις και παραδοχές .................................................................. 100 4.2 Σημαντικές κρίσεις της Διοίκησης για την εφαρμογή των λογιστικών αρχών ........................ 102 Πληροφόρηση κατά τομέα .................................................................................................................. 103 Ενσώματα πάγια................................................................................................................................... 106 Άυλα περιουσιακά στοιχεία & Δικαίωμα παραχώρησης .................................................................. 109 Επενδύσεις σε ακίνητα......................................................................................................................... 112 Επενδύσεις σε θυγατρικές επιχειρήσεις ............................................................................................. 114 Επενδύσεις σε συγγενείς επιχειρήσεις & κοινοπραξίες ..................................................................... 115 Κοινές Επιχειρήσεις που ενοποιούνται με τη μέθοδο ενσωμάτωσης μεριδίων ............................... 117 Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εισοδημάτων ......................................................................................................................................... 117 Προκαταβολές για μακροπρόθεσμες μισθώσεις ................................................................................ 118 Χρηματοδοτική συμβολή από Δημόσιο (ΕΔΔΠΧΑ 12) ..................................................................... 118 Παράγωγα χρηματοοικονομικά εργαλεία .......................................................................................... 119 Αποθέματα ............................................................................................................................................ 119 Απαιτήσεις ............................................................................................................................................ 120 Λοιπά χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε αποσβέσιμο κόστος ...................................... 123 Δεσμευμένες καταθέσεις ...................................................................................................................... 123 Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα ................................................................................................... 124 Περιουσιακά στοιχεία κατεχόμενα προς πώληση.............................................................................. 125 Μετοχικό κεφάλαιο & Αποθεματικό Υπέρ το Άρτιο ........................................................................ 126 Λοιπά αποθεματικά .............................................................................................................................. 127 Δανεισμός .............................................................................................................................................. 129 Επιχορηγήσεις ...................................................................................................................................... 132 Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις ................................................................................................ 133 Αναβαλλόμενη φορολογία ................................................................................................................... 133 Υποχρεώσεις παροχών προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία.............................................. 136 Προβλέψεις ........................................................................................................................................... 138 Έξοδα ανά κατηγορία .......................................................................................................................... 139 Λοιπά έσοδα & Λοιπά κέρδη/(ζημιές) ................................................................................................ 140 Χρηματοοικονομικά έσοδα/έξοδα ....................................................................................................... 140 Παροχές σε εργαζομένους .................................................................................................................... 141 Φόρος εισοδήματος .............................................................................................................................. 141 Κέρδη ανά μετοχή ................................................................................................................................ 143 Μερίσματα ανά μετοχή ........................................................................................................................ 143 Ανειλημμένες υποχρεώσεις και απαιτήσεις ....................................................................................... 143 Ενδεχόμενες υποχρεώσεις .................................................................................................................... 144 Συναλλαγές με συνδεδεμένα μέρη ....................................................................................................... 145 Λοιπές σημειώσεις ............................................................................................................................... 146 Γεγονότα μετά την ημερομηνία ισολογισμού ..................................................................................... 146 Συμμετοχές Ομίλου .............................................................................................................................. 148 (60) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά Κατάσταση Οικονομικής Θέσης Σημ. ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ Μη κυκλοφορούν ενεργητικό Ενσώματα πάγια Άυλα περιουσιακά στοιχεία Δικαίωμα παραχώρησης Επενδύσεις σε ακίνητα Επενδύσεις σε θυγατρικές Επενδύσεις σε συγγενείς & κοινοπραξίες Λοιπά χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε αποσβέσιμο κόστος Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εισοδημάτων Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις Προκαταβολές για μακροπρόθεσμες μισθώσεις Χρηματοδοτική συμβολή από Δημόσιο (ΕΔΔΠΧΑ 12) Δεσμευμένες καταθέσεις Λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις Κυκλοφορούν ενεργητικό Αποθέματα Απαιτήσεις από πελάτες και λοιπές απαιτήσεις Λοιπά χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε αποσβέσιμο κόστος Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εισοδημάτων Προκαταβολές για μακροπρόθεσμες μισθώσεις Χρηματοδοτική συμβολή από Δημόσιο (ΕΔΔΠΧΑ 12) Δεσμευμένες καταθέσεις Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα Περιουσιακά στοιχεία κατεχόμενα προς πώληση Μη ελέγχουσες συμμετοχές Σύνολο ιδίων κεφαλαίων ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις Μακροπρόθεσμος δανεισμός (συμπεριλαμβ/νων δανείων χωρίς αναγωγή) Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις Υποχρεώσεις παροχών προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία Επιχορηγήσεις Παράγωγα χρηματοοικονομικά εργαλεία Λοιπές μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις Λοιπές προβλέψεις μακροπρόθεσμες Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις Τρέχουσες φορολογικές υποχρεώσεις (φόρος εισοδήματος) Βραχυπρόθεσμος δανεισμός (συμπεριλαμβ/νων δανείων χωρίς αναγωγή) Μερίσματα πληρωτέα Λοιπές προβλέψεις βραχυπρόθεσμες ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18* 6 7α 7β 8 9 10 18 630.773 40.946 442.187 147.811 60.696 21.718 526.293 68.082 504.872 137.593 77.415 44.851 465.137 19.612 3.200 479.179 1.223 - 58 3.200 595.306 1.223 - 12 27 13 14 19 17 59.923 16.651 30.526 234.424 23.133 97.463 1.806.252 40.129 22.555 35.261 254.909 26.967 95.213 1.834.142 265.861 1.234.212 14 24 599.825 16 17 18 26.998 810.244 21.892 28.028 742.074 25.100 80.520 - 8.234 - 12 13 14 19 20 1.219 3.153 40.017 47.608 298.239 1.249.371 1.249.371 3.055.623 361 3.227 33.092 54.444 479.397 1.365.724 25.337 1.391.062 3.225.204 9.587 15.367 105.474 105.474 1.339.687 1.279 9.513 25.337 34.850 634.675 22 22 22 23 220.700 493.442 305.534 (605.558) 414.118 118.932 533.050 182.311 523.847 (27.072) 233.587 (449.534) 463.138 188.876 652.014 220.700 493.442 65.535 (440.364) 339.313 339.313 182.311 523.847 (27.072) 55.912 (364.283) 370.714 370.714 24 27 28 25 15 26 29 1.376.459 63.243 11.710 59.657 129.662 11.779 100.583 1.753.093 1.254.655 80.808 11.911 62.910 123.570 12.629 95.249 1.641.733 884.634 8.183 458 49.377 3.433 2.961 949.047 246.592 221 9.820 180 256.814 26 619.653 3.654 114.741 15.376 16.056 769.481 2.522.573 3.055.623 734.808 10.008 161.611 8.558 16.473 931.458 2.573.190 3.225.204 22.098 29.229 51.326 1.000.373 1.339.687 7.147 7.147 263.961 634.675 21 Σύνολο ενεργητικού ΙΔΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ Ίδια κεφάλαια αποδιδόμενα στους μετόχους Μετοχικό κεφάλαιο Αποθεματικό υπέρ το άρτιο Ίδιες μετοχές Λοιπά αποθεματικά Κέρδη/ (ζημιές) εις νέον ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18* 24 29 Σύνολο υποχρεώσεων Σύνολο ιδίων κεφαλαίων και υποχρεώσεων * Ο Όμιλος δεν προχώρησε στην αναπροσαρμογή των συγκριτικών ποσών της ετήσιας περιόδου που έληξε την 31.12.2018 κατά την πρώτη εφαρμογή του ΔΠΧΑ 16. Η μητρική εταιρεία δεν επηρεάστηκε από την εφαρμογή του ΔΠΧΑ 16 (βλ. αναλυτικά σημείωση 2.3). Στα συγκριτικά στοιχεία της μητρικής εταιρείας δεν περιλαμβάνονται τα μεγέθη της ΕΛ.ΤΕΧ ΑΝΕΜΟΣ ΑΕ η οποία απορροφήθηκε από την ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ μέσα στο 2019 (σημείωση 22). Οι σημειώσεις στις σελίδες 67 έως 159 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος αυτών των οικονομικών καταστάσεων. (61) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά Κατάσταση Αποτελεσμάτων ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Σημ. Πωλήσεις Κόστος πωληθέντων Μεικτό κέρδος Έξοδα διάθεσης Έξοδα διοίκησης Λοιπά έσοδα Λοιπά κέρδη / (ζημιές) - καθαρά Αποτελέσματα εκμετάλλευσης Έσοδα από μερίσματα Μερίδιο κέρδους/(ζημιάς) από συμμετοχές που λογιστικοποιούνται με τη μέθοδο της καθαρής θέσης Χρηματοοικονομικά έσοδα Χρηματοοικονομικά (έξοδα) Κέρδη / (ζημιές) προ φόρων Φόρος εισοδήματος 1-Ιαν έως 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18* 1.857.289 (1.720.155) 29.194 (17.325) - 76.559 (5.093) (72.840) 137.134 (5.005) (73.553) 11.869 (12.607) (7.414) 23.010 (43.582) 20.986 (37.913) 3.508 (166.738) 2.011 (161.758) (21.947) 1.521 41.649 998 (163.969) 30.182 (167.161) 33.200 10 (2.276) (11.379) - - 32 32 22.802 (84.147) 25.446 (82.475) 2.578 (19.282) 2 (12.112) 34 (84.047) (21.632) (25.761) (69.815) (150.491) 10.895 (146.071) 19 (105.679) (95.576) (139.595) (146.052) (131.396) (124.581) (139.595) (146.052) 25.717 29.005 - - (105.679) (95.576) (139.595) (146.052) (0,6878) (0,7225) (0,7307) (0,8470) 30 30 31 31 35 Μη ελέγχουσες συμμετοχές Κέρδη/(ζημιές) μετά από φόρους ανά μετοχή βασικά και αναπροσαρμοσμένα (σε €) ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 1.273.630 (1.197.072) 5 30 Καθαρά κέρδη / (ζημιές) χρήσης Κέρδη / (ζημιές) χρήσης αποδιδόμενα σε: Μετόχους της μητρικής 1-Ιαν έως 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18* 35 * Ο Όμιλος δεν προχώρησε στην αναπροσαρμογή των συγκριτικών ποσών του 2018 κατά την πρώτη εφαρμογή του ΔΠΧΑ 16. Η μητρική εταιρεία δεν επηρεάστηκε από την εφαρμογή του ΔΠΧΑ 16 (βλ. αναλυτικά σημείωση 2.3). Στα συγκριτικά στοιχεία της μητρικής εταιρείας δεν περιλαμβάνονται τα μεγέθη της ΕΛ.ΤΕΧ ΑΝΕΜΟΣ ΑΕ η οποία απορροφήθηκε από την ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ μέσα στο 2019 (σημείωση 22). Οι σημειώσεις στις σελίδες 67 έως 159 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος αυτών των οικονομικών καταστάσεων. (62) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά Κατάσταση Συνολικού Εισοδήματος ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 1-Ιαν έως 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18* Καθαρά κέρδη / (ζημιές) χρήσης ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 1-Ιαν έως 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18* (105.679) (95.576) (139.595) (146.052) (4.417) (4.927) (5.235) 8.396 - - (9.344) Στοιχεία που δεν ανακατατάσσονται μεταγενέστερα στα αποτελέσματα Αναλογιστικά κέρδη/(ζημιές) 313 Μεταβολή εύλογης αξίας χρηματοικονομικών περιουσιακών στοιχείων μέσω λοιπών συνολικών εισοδημάτων 25.485 Λοιπά (9) 25.788 Λοιπά συνολικά εισοδήματα χρήσης (μετά από φόρους) 16.444 Συγκεντρωτικά συνολικά εισοδήματα χρήσης (89.235) (34.860) (31.699) - - (287) 25 - (18.820) (348) (19.455) 25 (6) (6) (51.154) (146.730) 25 (139.570) (6) (146.058) (167.684) 20.954 (146.730) (139.570) (139.570) (146.058) (146.058) Λοιπά συνολικά εισοδήματα Στοιχεία που ανακατατάσσονται μεταγενέστερα στα αποτελέσματα Συναλλαγματικές διαφορές Αντιστάθμιση ταμειακών ροών Προσαρμογή Αναβαλλόμενης φορολογικής απαίτησης στη ΜΟΡΕΑΣ ΑΕ Συγκεντρωτικά συνολικά εισοδήματα χρήσης αποδιδόμενα σε: Μετόχους της μητρικής Μη ελέγχουσες συμμετοχές (113.651) 24.416 (89.235) * Ο Όμιλος δεν προχώρησε στην αναπροσαρμογή των συγκριτικών ποσών του 2018 κατά την πρώτη εφαρμογή του ΔΠΧΑ 16. Η μητρική εταιρεία δεν επηρεάστηκε από την εφαρμογή του ΔΠΧΑ 16 (βλ. αναλυτικά σημείωση 2.3). Στα συγκριτικά στοιχεία της μητρικής εταιρείας δεν περιλαμβάνονται τα μεγέθη της ΕΛ.ΤΕΧ ΑΝΕΜΟΣ ΑΕ η οποία απορροφήθηκε από την ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ μέσα στο 2019 (σημείωση 22). Οι σημειώσεις στις σελίδες 67 έως 159 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος αυτών των οικονομικών καταστάσεων. (63) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά Κατάσταση Μεταβολών Ιδίων Κεφαλαίων ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Σημ. 1 Ιανουαρίου 2018 Δημοσιευμένα στοιχεία Επίδραση εφαρμογής ΔΠΧΑ 9 1 Ιανουαρίου 2018 Αναπροσαρμοσμένα στοιχεία Καθαρό κέρδος/(ζημιά) χρήσης Λοιπά συνολικά εισοδήματα Συναλλαγματικές διαφορές Μεταβολή εύλογης αξίας χρηματοικονομικών περιουσιακών στοιχείων μέσω λοιπών συνολικών εισοδημάτων Μεταβολή αξίας Αντιστάθμισης ταμειακών ροών Προσαρμογή Αναβαλλόμενης φορολογικής απαίτησης στη ΜΟΡΕΑΣ ΑΕ Αναλογιστικά κέρδη Λοιπά Λοιπά συνολικά εισοδήματα χρήσης (μετά από φόρους) Συγκεντρωτικά συνολικά εισοδήματα χρήσης Μεταφορά σε αποθεματικά Διανομή Μερίσματος Επίπτωση πωλήσεων, εξαγορών και αλλαγών σε ποσοστό συμμετοχής σε θυγατρικές 31 Δεκεμβρίου 2018* 1 Ιανουαρίου 2019 Καθαρό κέρδος/(ζημιά) χρήσης Λοιπά συνολικά εισοδήματα Συναλλαγματικές διαφορές Μεταβολή εύλογης αξίας χρηματοικονομικών περιουσιακών στοιχείων μέσω λοιπών συνολικών εισοδημάτων Μεταβολή αξίας Αντιστάθμισης ταμειακών ροών Αναλογιστικά κέρδη Λοιπά Λοιπά συνολικά εισοδήματα χρήσης (μετά από φόρους) Συγκεντρωτικά συνολικά εισοδήματα χρήσης Επίπτωση Απορρόφησης ΕΛΤΕΧ ΑΝΕΜΟΣ Έξοδα αυξήσεως μετοχικού κεφαλαίου (Αγορά) / πώληση ιδίων μετοχών Μεταφορά σε αποθεματικά Διανομή Μερίσματος Επίπτωση εξαγορών και αλλαγών σε ποσοστό συμμετοχής σε θυγατρικές 31 Δεκεμβρίου 2019 Μετοχικό κεφάλαιο Αποδιδόμενα στους Ιδιοκτήτες της Mητρικής Αποθεματικό υπέρ το Λοιπά Ίδιες Αποτελέσματα άρτιο αποθεματικά Μετοχές εις νέον Σύνολο Μη ελέγχουσες συμμετοχές Σύνολο ιδίων κεφαλαίων 182.311 - 523.847 - 225.472 17.124 (27.072) - (269.871) (4.950) 634.687 12.173 225.505 - 860.192 12.173 182.311 - 523.847 - 242.596 - (27.072) - (274.821) (124.581) 646.860 (124.581) 225.505 29.005 872.366 (95.576) 23 - - (5.234) - - (5.234) - (5.235) 23 - - (18.547) - - (18.547) (273) (18.820) 23 - - 6.218 - - 6.218 2.177 8.396 23 - - (24.987) (211) (6) - (335) (24.987) (211) (341) (9.873) (76) (7) (34.860) (287) (348) - - (42.768) - (335) (43.102) (8.051) (51.154) - - (42.768) 36.166 - (124.916) (36.166) - (167.684) - 20.954 (36.127) (146.730) (36.127) 182.311 523.847 (2.407) 233.587 (27.072) (13.631) (449.534) (16.038) 463.138 (21.456) 188.876 (37.495) 652.014 182.311 - 523.847 - 233.587 - (27.072) - (449.534) (131.396) 463.138 (131.396) 188.876 25.717 652.014 (105.679) 23 - - (4.204) - - (4.204) (213) (4.417) 23 - - 25.110 - - 25.110 375 25.485 23 23 - - (3.273) 121 - - (9) (3.273) 121 (9) (1.654) 192 - (4.927) 313 (9) - - 17.754 - (9) 17.745 (1.300) 16.444 - - 17.754 - (131.405) (113.651) 24.416 (89.235) 38.389 (29.585) 3.363 - 44.145 56.313 (56.313) - - (820) - 50.830 - 27.072 - (17.932) (50.830) - (820) 9.140 - (37.530) (820) 9.140 (37.530) 220.700 493.442 305.534 - (2) (605.558) (2) 414.118 (517) 118.932 (519) 533.050 (64) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ Σημ. 1 Ιανουαρίου 2018 Μετοχικό κεφάλαιο Αποθεματικό υπέρ το άρτιο Λοιπά αποθεματικά Ίδιες Μετοχές Αποτελέσματα εις νέον Σύνολο ιδίων κεφαλαίων 182.311 523.847 55.918 (27.072) (218.232) 516.772 Καθαρή ζημιά χρήσης - - - - (146.052) (146.052) Λοιπά συνολικά εισοδήματα Λοιπά συνολικά εισοδήματα χρήσης (μετά από φόρους) Συγκεντρωτικά συνολικά εισοδήματα χρήσης - - (6) - - (6) - - (6) - (146.052) (146.058) 31 Δεκεμβρίου 2018 182.311 523.847 55.912 (27.072) (364.283) 370.714 1 Ιανουαρίου 2019 182.311 523.847 55.912 (27.072) (364.283) 370.714 - - - - (139.595) (139.595) - - 25 - - 25 - - 25 - - 25 - - 25 - (139.595) (139.570) 99.849 Καθαρό κέρδος χρήσης Λοιπά συνολικά εισοδήματα Αναλογιστικά κέρδη/(ζημιές) Λοιπά συνολικά εισοδήματα χρήσης (μετά από φόρους) Συγκεντρωτικά συνολικά εισοδήματα χρήσης Επίπτωση Απορρόφησης ΕΛΤΕΧ ΑΝΕΜΟΣ 23 38.389 (29.585) 9.224 - 81.821 Έξοδα αυξήσεως μετοχικού κεφαλαίου - (820) - - - (820) (Αγορά) / πώληση ιδίων μετοχών - - - 27.072 (17.932) 9.140 Μεταφορά σε αποθεματικά 31 Δεκεμβρίου 2019 - - 374 - (374) - 38.389 (30.405) 9.598 27.072 63.515 108.169 220.700 493.442 65.535 - (440.364) 339.313 * Ο Όμιλος δεν προχώρησε στην αναπροσαρμογή των συγκριτικών ποσών της ετήσιας περιόδου που έληξε την 31.12.2018 κατά την πρώτη εφαρμογή του ΔΠΧΑ 16. Η μητρική εταιρεία δεν επηρεάστηκε από την εφαρμογή του ΔΠΧΑ 16 (βλ. αναλυτικά σημείωση 2.3). Στα συγκριτικά στοιχεία της μητρικής εταιρείας δεν περιλαμβάνονται τα μεγέθη της ΕΛ.ΤΕΧ ΑΝΕΜΟΣ ΑΕ η οποία απορροφήθηκε από την ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ μέσα στο 2019 (σημείωση 22). Οι σημειώσεις στις σελίδες 67 έως 159 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος αυτών των οικονομικών καταστάσεων. (65) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά Κατάσταση Ταμειακών Ροών Σημ. Λειτουργικές Δραστηριότητες Κέρδη/(ζημιές) προ φόρων Πλέον/μείον προσαρμογές για: Αποσβέσεις Απομειώσεις Προβλέψεις Προσαρμογή Χρηματοδοτικής συμβολής (βάσει ταμειακών ροών) Συναλλαγματικές διαφορές Αποτελέσματα (έσοδα, έξοδα, κέρδη και ζημιές) επενδυτικής δραστηριότητας Χρεωστικοί τόκοι και συναφή έξοδα Προβλέψεις απομείωσης και διαγραφές απαιτήσεων Πλέον/μείον προσαρμογές για μεταβολές λογαριασμών κεφαλαίου κίνησης ή που σχετίζονται με τις λειτουργικές δραστηριότητες: Μείωση / (αύξηση) αποθεμάτων Μείωση / (αύξηση) απαιτήσεων (Μείωση) / αύξηση υποχρεώσεων (πλην δανειακών) Μείον: Χρεωστικοί τόκοι και συναφή έξοδα καταβεβλημένα Καταβεβλημένοι φόροι Σύνολο εισροών / (εκροών) από λειτουργικές δραστηριότητες (α) Επενδυτικές δραστηριότητες Απόκτηση θυγατρικών, συγγενών, κοινοπραξιών Πώληση θυγατρικών, συγγενών, κοινοπραξιών Επιστροφή μετοχικού κεφαλαίου από θυγατρικές εταιρείες Απόκτηση λοιπών χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων Πώληση λοιπών χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων Απορρόφηση θυγατρικής ΕΛΤΕΧ ΑΝΕΜΟΣ - Ταμείο κατά την απορρόφηση Tαμειακά διαθέσιμα κατά την αποαναγνώριση κοινοπραξίας Τοποθετήσεις προθεσμιακών καταθέσεων άνω των 3 μηνών Αγορά ενσώματων και άϋλων παγίων στοιχείων και επενδύσεων σε ακίνητα Εισπράξεις από πωλήσεις ενσώματων, άυλων πάγιων στοιχείων και επενδύσεων σε ακίνητα Εισπράξεις από πωλήσεις στοιχείων κατεχόμενων προς πώληση Τόκοι εισπραχθέντες Δάνεια χορηγηθέντα σε συνδεδεμένα μέρη Εισπράξεις από αποπληρωμές δανείων σε συνδεδεμένα μέρη Μερίσματα εισπραχθέντα Μείωση δεσμευμένων καταθέσεων Σύνολο εισροών / (εκροών) από επενδυτικές δραστηριότητες (β) Χρηματοδοτικές δραστηριότητες Πώληση ιδίων μετοχών Εισπράξεις από εκδοθέντα/ αναληφθέντα δάνεια και έξοδα έκδοσης δανείων Εξοφλήσεις δανείων Εισπράξεις από εκδοθέντα / αναληφθέντα δάνεια από συνδεδεμένα μέρη Εξοφλήσεις δανείων αναληφθέντων από συνδεδεμένα μέρη Εξοφλήσεις υποχρεώσεων από χρηματοδοτικές μισθώσεις (χρεολύσια) Μερίσματα πληρωθέντα Καταβληθείς φόρος μερισμάτων Ληφθείσες επιχορηγήσεις (Αύξηση)/μείωση δεσμευμένων καταθέσεων Συμμετοχή τρίτων σε αύξηση μετοχικού κεφαλαίου θυγατρικής/Επιστροφή κεφαλαίου θυγατρικής σε τρίτους Σύνολο εισροών / (εκροών) από χρηματοδοτικές δραστηριότητες (γ) Καθαρή αύξηση/(μείωση) στα ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα περιόδου (α)+(β)+(γ) Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα έναρξης χρήσης Συναλλαγματικές διαφορές στα ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα λήξης χρήσης 6,7,8,25 6,7,31 14 32 12 12,18 17 21 25 20 20 ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 1-Ιαν έως 1-Ιαν έως 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18* ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 1-Ιαν έως 1-Ιαν έως 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18* (84.047) (25.761) (150.491) (146.071) 102.583 43.258 5.422 2.935 (114) 101.300 1.863 (10.839) (20.321) (1.150) 7.477 166.611 99 - 512 162.189 - (27.242) 81.195 (586) 6.093 80.387 21.689 (32.923) 19.232 - (34.143) 12.112 425 1.816 2.031 (98.714) 4.258 97.261 (85.815) (14.822) (3.298) 3.642 1.177 (83.805) (58.636) (113.904) (69.179) (52.882) 46.904 (26.283) (72) (34.469) (10.204) (10.362) (11.302) 19.395 (1.195) 36.704 (42.605) (5.296) (1.082) 22.215 (101.599) 19.284 - (19.933) 14.810 - (50.380) (132.301) (4.225) (83.501) 17.940 (31.018) (26) 10.515 25.500 6.534 (45) 1.787 (94.790) 5.931 5.041 (4.797) 3.358 2.224 571 (102.167) 25.500 84 (294.334) 8.000 34.188 (321.955) 1.002 2 (18) 27.700 23.536 9.110 736.610 (689.734) (9.148) (30.672) (39) 778 10.670 271.670 (181.190) (2.961) (32.608) (1.271) 6.243 (35.637) 9.110 30.625 (211.037) 586.134 (43.280) (1.516) 477 (12.581) - (629) 26.946 24.245 370.512 (12.581) (181.748) (31.018) 14.088 593 479.397 591 298.239 510.110 305 479.397 1.279 15.367 686 1.279 * Ο Όμιλος δεν προχώρησε στην αναπροσαρμογή των συγκριτικών ποσών του 2018 κατά την πρώτη εφαρμογή του ΔΠΧΑ 16. Η μητρική εταιρεία δεν επηρεάστηκε από την εφαρμογή του ΔΠΧΑ 16 (βλ. αναλυτικά σημείωση 2.3). Οι σημειώσεις στις σελίδες 67 έως 159 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος αυτών των οικονομικών καταστάσεων. (66) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά Σημειώσεις επί των οικονομικών καταστάσεων 1 Γενικές πληροφορίες Ο Όμιλος δραστηριοποιείται μέσω των θυγατρικών εταιρειών του, κυρίως στους κλάδους των κατασκευών και λατομείων, της ανάπτυξης και διαχείρισης ακίνητης περιουσίας, της αιολικής ενέργειας και περιβάλλοντος και των παραχωρήσεων. Οι συμμετοχές του Ομίλου παρουσιάζονται αναλυτικά στη σημείωση 42. Ο Όμιλος εκτός της Ελλάδας δραστηριοποιείται στις χώρες της Μέσης Ανατολής και συγκεκριμένα στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κατάρ, το Κουβέιτ, την Ιορδανία, καθώς επίσης και σε Λοιπές χώρες, όπως την Αλβανία, τη Βόρεια Μακεδονία, την Βουλγαρία, την Βοσνία-Ερζεγοβίνη, την Γερμανία, την Ιταλία, την Κροατία, την Κύπρο, τη Ρωσία, την Ρουμανία, την Σερβία, την Σλοβενία, την Τσεχία, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Αιθιοπία, την Τουρκία, τις Η.Π.Α., την Αργεντινή, τη Βραζιλία, τη Δομινικανή Δημοκρατία, την Κολομβία, τον Παναμά, τη Χιλή και την Αυστραλία. Η ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ (η Εταιρεία) έχει συσταθεί και είναι εγκατεστημένη στην Ελλάδα και η διεύθυνση της έδρας της και τα κεντρικά γραφεία της είναι στην Ερμού 25, 145 64 Κηφισιά Αττικής. Οι μετοχές της Εταιρείας διαπραγματεύονται στο Χρηματιστήριο Αθηνών. Οι παρούσες ετήσιες ενοποιημένες και εταιρικές οικονομικές καταστάσεις (στο εξής αναφερόμενες ως «οικονομικές καταστάσεις») της 31.12.2019 εγκρίθηκαν από το Διοικητικό Συμβούλιο στις 28 Απριλίου 2020 και τελούν υπό την έγκριση της Γενικής Συνέλευσης των μετόχων. Είναι διαθέσιμες στη διεύθυνση του διαδικτύου της Εταιρείας www.ellaktor.com, στην ενότητα «Οικονομικά Στοιχεία», στην υποενότητα «Οικονομικές Καταστάσεις/Ομίλου». Οι οικονομικές καταστάσεις των ενοποιούμενων εταιρειών είναι ανηρτημένες στο διαδίκτυο, στη διεύθυνση www.ellaktor.com, στην ενότητα «Οικονομικά Στοιχεία», στην υποενότητα «Οικονομικές Καταστάσεις/Θυγατρικές». 2 2.1 Σύνοψη σημαντικών λογιστικών πολιτικών Πλαίσιο κατάρτισης των οικονομικών καταστάσεων Οι βασικές λογιστικές αρχές που εφαρμόσθηκαν κατά τη σύνταξη αυτών των οικονομικών καταστάσεων περιγράφονται παρακάτω. Αυτές οι αρχές έχουν εφαρμοσθεί με συνέπεια για όλες τις περιόδους που παρουσιάζονται, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά. Οι παρούσες ενοποιημένες και εταιρικές οικονομικές καταστάσεις έχουν συνταχθεί σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (ΔΠΧΑ) και τις Διερμηνείες της Επιτροπής Διερμηνειών των Διεθνών Προτύπων Χρηματοοικονομικής Αναφοράς, όπως έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι οικονομικές καταστάσεις έχουν συνταχθεί σύμφωνα με τον κανόνα του ιστορικού κόστους εκτός από ορισμένα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις (συμπεριλαμβανομένων και των παραγώγων), τα οποία έχουν αποτιμηθεί στην εύλογη αξία τους. Η σύνταξη οικονομικών καταστάσεων σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ απαιτεί τη χρήση λογιστικών εκτιμήσεων και κρίσης από την Διοίκηση κατά την εφαρμογή των λογιστικών πολιτικών που έχουν υιοθετηθεί. Οι περιοχές που εμπεριέχουν σημαντικό βαθμό κρίσης ή πολυπλοκότητας, ή όπου υποθέσεις και εκτιμήσεις επηρεάζουν σημαντικά τις οικονομικές καταστάσεις αναφέρονται στη Σημείωση 4. 2.1.1 Συνέχιση Δραστηριότητας Οι οικονομικές καταστάσεις της 31 Δεκεμβρίου 2019 προετοιμάστηκαν σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (ΔΠΧΑ) και παρουσιάζουν εύλογα την οικονομική θέση, τα αποτελέσματα και τις ταμειακές ροές του Ομίλου με βάση την αρχή της συνεχιζόμενης δραστηριότητας. H Διοίκηση αξιολογεί διαρκώς τις συνθήκες και τις ενδεχόμενες επιδράσεις στις εργασίες του Ομίλου προκειμένου να διασφαλίζει την αρχή της συνεχιζόμενης δραστηριότητας. (67) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά Η μείωση στη δημοπράτηση νέων έργων κατασκευής (δημοσίων έργων ή και έργων παραχώρησης) στο εσωτερικό και ο έντονος ανταγωνισμός, σε συνδυασμό με το αυξημένο κόστος δανεισμού και εγγυητικών επιστολών έχουν επιδράσει αρνητικά στα έσοδα που παρουσίασαν μείωση της τάξης του 40% το 2019, αλλά και στα περιθώρια κερδοφορίας του Ομίλου αναφορικά με τα έργα της κατασκευής. Ο Όμιλος, προκειμένου να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις του κλάδου κατασκευής και τις επιπτώσεις των σωρευμένων ζημιών στη ρευστότητά του κλάδου, αλλά και κατ’ επέκταση του Ομίλου, προχώρησε σε μέτρα εντατικότερης διαχείρισης των ταμειακών διαθεσίμων, ενώ ενίσχυσε ταμειακά τον κλάδο κατασκευής μέσω ενδοομιλικού δανεισμού και αυξήσεων κεφαλαίου. Στο πλαίσιο αυτό ολοκληρώθηκε κατά τη διάρκεια του έτους η συγχώνευση με απορρόφηση της εταιρείας ΕΛ.ΤΕΧ. ΑΝΕΜΟΣ Α.Ε. από τη μητρική εταιρεία ΕΛΛΑΚΤΩΡ Α.Ε και εν συνεχεία πραγματοποιήθηκε αναδιάρθρωση του δανεισμού του Ομίλου μέσω της έκδοσης ομολογιακού δανείου στις διεθνείς κεφαλαιαγορές, ύψους € 600 εκατ., ενώ επιπλέον € 70 εκατ. αντλήθηκαν στις αρχές του 2020. Παράλληλα ο Όμιλος προχώρησε σε περιορισμό της έκθεσης του στους κινδύνους του κλάδου κατασκευής και αναδιάρθρωση του κλάδου μέσω της σημαντικής μείωσης της δραστηριότητας του στο εξωτερικό, είτε ολοκληρώνοντας τα έργα που είχε αναλάβει (π.χ. Αλβανία ή Σερβία) ή αποχωρώντας από ζημιογόνες δραστηριότητες καταβάλλοντας τις σχετικές ποινικές ρήτρες, προκειμένου να εστιάσει σε κερδοφόρα έργα και επιλεγμένες αγορές. Η Διοίκηση του Ομίλου αντλεί πληροφόρηση από τους επιμέρους κλάδους δραστηριότητας, αναφορικά με τις εκτιμώμενες λειτουργικές επιδόσεις και τις μελλοντικές ταμειακές ροές, συνεκτιμώντας την ενδεχόμενη επίδραση του Covid-19 στην πορεία εργασιών (σημείωση 41) καθώς και την αναδιάρθρωση του κλάδου κατασκευής και βάσει της πληροφόρησης αυτής, έχει αναπτύξει σχέδια δράσης για τη βέλτιστη διαχείριση της διαθέσιμης ρευστότητας και των μελλοντικών ταμειακών ροών προκειμένου να εξυπηρετούνται απρόσκοπτα οι υποχρεώσεις του Ομίλου. Επίσης, η Διοίκηση εκτός από το βασικό της σχεδιασμό εξετάζει διαφορετικά σενάρια και εναλλακτικές λύσεις, όπως συζητήσεις για πρόσθετη άντληση χρηματοδότησης και περαιτέρω εκμετάλλευση των περιουσιακών της στοιχείων. Με βάση τα παραπάνω, η Διοίκηση εκτιμάει ότι έχει διασφαλίσει την αρχή της συνέχισης της δραστηριότητας του Ομίλου και ως εκ τούτου οι οικονομικές καταστάσεις έχουν καταρτισθεί σύμφωνα με τη λογιστική βάση της συνεχιζόμενης δραστηριότητας. 2.1.2. Μακροοικονομικές συνθήκες στην Ελλάδα Το 2019 η ελληνική οικονομία συνέχισε την ανάκαμψή της με τους δείκτες οικονομικού κλίματος και προσδοκιών να εμφανίζονται βελτιωμένοι, υποδηλώνοντας τη συνέχιση της αναπτυξιακής δυναμικής. Καταγράφηκαν θετικές εξελίξεις στον χρηματοπιστωτικό τομέα, με αύξηση των καταθέσεων και βελτίωση των συνθηκών χρηματοδότησης των τραπεζών. Η εμπιστοσύνη στον τραπεζικό τομέα ενισχύθηκε σημαντικά και οι περιορισμοί στην κίνηση κεφαλαίων καταργήθηκαν πλήρως από την 1η Σεπτεμβρίου 2019. Η βελτίωση της ρευστότητας του τραπεζικού συστήματος συνέβαλε στην αύξηση της τραπεζικής χρηματοδότησης των μη χρηματοπιστωτικών επιχειρήσεων ενώ η ανάδειξη αυτοδύναμης κυβέρνησης τον Ιούλιο του 2019 ενίσχυσε περαιτέρω τις προσδοκίες όσον αφορά στις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας το επόμενο διάστημα. Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, ο ρυθμός μεγέθυνσης του πραγματικού ΑΕΠ διαμορφώνεται σε 1,9%, στο ίδιο επίπεδο με το 2018, ελαφρώς χαμηλότερα των προβλέψεων των αρμόδιων αρχών, ενώ η απόδοση του 10ετούς ομολόγου βρέθηκε ακόμα και χαμηλότερα από το 1%, υποδηλώνοντας την αυξημένη διάθεση των επενδυτών να αναλάβουν ελληνικό ρίσκο. Στο πλαίσιο αυτό ελληνικές επιχειρήσεις, μεταξύ των οποίων και ο Όμιλος ΕΛΛΑΚΤΩΡ, προέβησαν εντός του 2019 και στις αρχές του 2020 σε εκδόσεις ομολογιακών δανείων απευθυνόμενες στη διεθνή επενδυτική κοινότητα. Ωστόσο η αναπτυξιακή δυναμική του τρέχοντος έτους (2020), και κυρίως μετά το Φεβρουάριο 2020 ανακόπηκε από την εμφάνιση και την εξάπλωση του ιού Covid-19. Σύμφωνα, με τις τελευταίες εκτιμήσεις, προβλέπεται ότι η πανδημία του Covid-19, θα έχει αρνητικές επιπτώσεις τόσο στην παγκόσμια, όσο και στις επιμέρους οικονομίες το 2020, με επιβράδυνση του παγκόσμιου ρυθμού ανάπτυξης (ενδεικτικά ο ΟΟΣΑ εκτιμά ότι ο ρυθμός παγκόσμιας ανάπτυξης μπορεί να μειωθεί έως και 1,5%). Το μέγεθος της διαταραχής της ελληνικής οικονομίας θα εξαρτηθεί, μεταξύ άλλων, σε σημαντικό βαθμό από τη διάρκεια και την ένταση της πανδημίας Covid-19, και των μέτρων που λαμβάνονται από την ελληνική κυβέρνηση αλλά και τις άλλες κυβερνήσεις για τον περιορισμό της εξάπλωσής της αλλά και από άλλους γεωπολιτικούς παράγοντες όπως ενδεικτικά της προσφυγικής/μεταναστευτικής κρίσης που επηρεάζει την Ελλάδα. Ως εκ τούτου, εκτιμάται ότι το 2020 θα είναι μια χρονιά προκλήσεων για την ελληνική οικονομία και κατά συνέπεια για τις δραστηριότητες του Ομίλου. (68) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά Η Διοίκηση αξιολογεί διαρκώς την κατάσταση και τις πιθανές επιπτώσεις στον Όμιλο, προκειμένου να διασφαλίσει ότι λαμβάνονται έγκαιρα όλα τα αναγκαία και δυνατά μέτρα και ενέργειες για την ελαχιστοποίηση τυχόν αρνητικών επιπτώσεων αλλά και για την αξιοποίηση των θετικών εξελίξεων. 2.2 Νέα πρότυπα, τροποποιήσεις προτύπων και διερμηνείες Συγκεκριμένα νέα πρότυπα, τροποποιήσεις προτύπων και διερμηνείες έχουν εκδοθεί, τα οποία είναι υποχρεωτικά για λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την 1 Ιανουαρίου 2019 ή μεταγενέστερα. Η εκτίμηση του Ομίλου σχετικά με την επίδραση από την εφαρμογή αυτών των νέων προτύπων, τροποποιήσεων και διερμηνειών παρατίθεται παρακάτω. Πρότυπα και Διερμηνείες υποχρεωτικά για την τρέχουσα οικονομική χρήση ΔΠΧΑ 16 «Μισθώσεις» Το ΔΠΧΑ 16 εκδόθηκε τον Ιανουάριο του 2016 και αντικαθιστά το ΔΛΠ 17. Σκοπός του προτύπου είναι να εξασφαλίσει ότι οι μισθωτές και οι εκμισθωτές παρέχουν χρήσιμη πληροφόρηση που παρουσιάζει εύλογα την ουσία των συναλλαγών που αφορούν μισθώσεις. Το ΔΠΧΑ 16 εισάγει ένα ενιαίο μοντέλο για το λογιστικό χειρισμό από την πλευρά του μισθωτή, το οποίο απαιτεί ο μισθωτής να αναγνωρίζει περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις για όλες τις συμβάσεις μισθώσεων με διάρκεια άνω των 12 μηνών, εκτός εάν το υποκείμενο περιουσιακό στοιχείο είναι μη σημαντικής αξίας. Σχετικά με το λογιστικό χειρισμό από την πλευρά του εκμισθωτή, το ΔΠΧΑ 16 ενσωματώνει ουσιαστικά τις απαιτήσεις του ΔΛΠ 17. Επομένως, ο εκμισθωτής συνεχίζει να κατηγοριοποιεί τις συμβάσεις μισθώσεων σε λειτουργικές και χρηματοδοτικές μισθώσεις, και να ακολουθεί διαφορετικό λογιστικό χειρισμό για κάθε τύπο σύμβασης. Η επίδραση του προτύπου στον Όμιλου απεικονίζεται στη σημείωση 2.3.3. ΔΠΧΑ 9 (Τροποποιήσεις) «Δικαιώματα πρόωρης αποπληρωμής με καταβολή αρνητικής ποινής εξόφλησης» Οι τροποποιήσεις παρέχουν στις εταιρείες την δυνατότητα, εφόσον πληρούν μία συγκεκριμένη συνθήκη, να επιμετρούν χρηματοοικονομικά στοιχεία με δικαίωμα πρόωρης αποπληρωμής και καταβολή αρνητικής ποινής εξόφλησης (negative compensation) στο αναπόσβεστο κόστος η στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εισοδημάτων αντί στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων. ΔΛΠ 28 (Τροποποιήσεις) «Μακροπρόθεσμες συμμετοχές σε συγγενείς και κοινοπραξίες» Οι τροποποιήσεις διευκρινίζουν ότι οι οντότητες πρέπει να λογιστικοποιούν τις μακροπρόθεσμες συμμετοχές τους σε μία συγγενή εταιρεία ή κοινοπραξία - στις οποίες δεν εφαρμόζεται η μέθοδος της καθαρής θέσης - με βάση το ΔΠΧΑ 9. Ε.Δ.Δ.Π.Χ.A 23 «Αβεβαιότητα σχετικά με τον χειρισμό θεμάτων φορολογίας εισοδήματος» Η Διερμηνεία παρέχει επεξηγήσεις ως προς την αναγνώριση και επιμέτρηση του τρέχοντος και αναβαλλόμενου φόρου εισοδήματος όταν υπάρχει αβεβαιότητα σχετικά με την φορολογική αντιμετώπιση κάποιων στοιχείων. Το Ε.Δ.Δ.Π.Χ.A 23 έχει εφαρμογή σε όλες τις πτυχές της λογιστικοποίησης του φόρου εισοδήματος όταν υπάρχει τέτοια αβεβαιότητα, συμπεριλαμβανομένου του φορολογητέου κέρδους/ζημιάς, της φορολογικής βάσης των περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων, τα φορολογικά κέρδη και φορολογικές ζημιές και τους φορολογικούς συντελεστές. ΔΛΠ 19 (Τροποποιήσεις) «Τροποποίηση προγράμματος, περικοπή ή διακανονισμός» Οι τροποποιήσεις καθορίζουν τον τρόπο με τον οποίο οι οντότητες πρέπει να προσδιορίζουν τα συνταξιοδοτικά έξοδα όταν λαμβάνουν χώρα αλλαγές σε συνταξιοδοτικά προγράμματα καθορισμένων παροχών. Ετήσιες βελτιώσεις σε ΔΠΧΑ 2014 (Κύκλος 2015 – 2017) Οι τροποποιήσεις που παρατίθενται παρακάτω περιλαμβάνουν αλλαγές σε τέσσερα ΔΠΧΑ. ΔΠΧΑ 3 «Συνενώσεις επιχειρήσεων» (69) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά Οι τροποποιήσεις διευκρινίζουν πως μία οντότητα επαναμετρά το ποσοστό που κατείχε προηγουμένως σε μία από κοινού ελεγχόμενη δραστηριότητα όταν αποκτά τον έλεγχο της επιχείρησης αυτής. ΔΠΧΑ 11 «Από κοινού συμφωνίες» Οι τροποποιήσεις διευκρινίζουν πως μία οντότητα δεν επαναμετρά το ποσοστό που κατείχε προηγουμένως σε μία από κοινού ελεγχόμενη δραστηριότητα όταν αποκτά από κοινού έλεγχο στην επιχείρηση αυτή. ΔΛΠ 12 «Φόροι εισοδήματος» Οι τροποποιήσεις διευκρινίζουν πως μία οντότητα λογιστικοποιεί όλες τις επιπτώσεις στο φόρο εισοδήματος από πληρωμές μερισμάτων με τον ίδιο τρόπο. ΔΛΠ 23 «Κόστος δανεισμού» Οι τροποποιήσεις διευκρινίζουν πως μία οντότητα χειρίζεται ως μέρος του γενικού δανεισμού οποιοδήποτε δάνειο αναλήφθηκε ειδικά για την ανάπτυξη ενός περιουσιακού στοιχείου όταν το στοιχείο αυτό είναι έτοιμο για τη χρήση την οποία προορίζεται ή την πώλησή του Πρότυπα και Διερμηνείες υποχρεωτικά για μεταγενέστερες περιόδους ΔΠΧΑ 17 «Ασφαλιστήρια συμβόλαια» (εφαρμόζεται στις ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2021) Το ΔΠΧΑ 17 εκδόθηκε τον Μάιο του 2017 και αντικαθιστά το ΔΠΧΑ 4. Το ΔΠΧΑ 17 καθιερώνει τις αρχές για την αναγνώριση, επιμέτρηση και παρουσίαση των ασφαλιστήριων συμβολαίων που βρίσκονται στο πεδίο εφαρμογής του προτύπου καθώς και τις σχετικές γνωστοποιήσεις. Σκοπός του προτύπου είναι να διασφαλίσει ότι μία οντότητα παρέχει σχετικές πληροφορίες οι οποίες να παρουσιάζουν την εύλογη εικόνα σχετικά με αυτά τα συμβόλαια. Το νέο πρότυπο επιλύει τα προβλήματα συγκρισιμότητας που είχε δημιουργήσει το ΔΠΧΑ 4 καθώς απαιτεί όλα τα ασφαλιστήρια συμβόλαια να λογιστικοποιούνται με τρόπο συνεπή. Οι ασφαλιστικές υποχρεώσεις θα επιμετρώνται σε τρέχουσες αξίες και όχι σε ιστορικό κόστος. Το πρότυπο δεν έχει υιοθετηθεί ακόμη από την Ευρωπαϊκή Ένωση. ΔΠΧΑ 3 (Τροποποιήσεις) «Ορισμός συνένωσης επιχειρήσεων» (εφαρμόζεται στις ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2020) Ο νέος ορισμός εστιάζει στην έννοια της απόδοσης μιας επιχείρησης με τη μορφή παροχής αγαθών και υπηρεσιών στους πελάτες σε αντίθεση με τον προηγούμενο ορισμό ο οποίος εστίαζε στις αποδόσεις με τη μορφή μερισμάτων, χαμηλότερου κόστους ή άλλου οικονομικού οφέλους σε επενδυτές και λοιπά μέρη. Οι τροποποιήσεις δεν έχουν υιοθετηθεί ακόμη από την Ευρωπαϊκή Ένωση. ΔΛΠ 1 και ΔΛΠ 8 (Τροποποιήσεις) «Ορισμός του ουσιώδους» (εφαρμόζονται στις ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2020) Οι τροποποιήσεις αποσαφηνίζουν τον ορισμό του ουσιώδους και πώς πρέπει να χρησιμοποιείται, συμπληρώνοντας τον ορισμό με οδηγίες οι οποίες παρέχονταν έως τώρα σε άλλα σημεία των ΔΠΧΑ. Επιπλέον, έχουν βελτιωθεί οι διευκρινίσεις που συνοδεύουν τον ορισμό. Τέλος, οι τροποποιήσεις διασφαλίζουν ότι ο ορισμός του ουσιώδους εφαρμόζεται με συνέπεια σε όλα τα ΔΠΧΑ. ΔΠΧΑ 9, ΔΛΠ 39 και ΔΠΧΑ 7 (Τροποποιήσεις) «Αναμόρφωση επιτοκίων αναφοράς» (εφαρμόζονται στις ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2020) Οι τροποποιήσεις αλλάζουν ορισμένες απαιτήσεις σχετικά με τη λογιστική αντιστάθμισης κινδύνου ώστε να παρέχουν διευκόλυνση σχετικά με τις πιθανές επιπτώσεις της αβεβαιότητας που θα προκαλέσει η αλλαγή των επιτοκίων αναφοράς. Επιπλέον, οι τροποποιήσεις απαιτούν από τις εταιρείες να παρέχουν πρόσθετες πληροφορίες στους επενδυτές σχετικά με τις σχέσεις αντιστάθμισής τους, οι οποίες επηρεάζονται άμεσα από αυτές τις αβεβαιότητες. (70) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΔΛΠ 1 (Τροποποίηση) «Ταξινόμηση υποχρεώσεων ως βραχυπρόθεσμες ή μακροπρόθεσμες» (εφαρμόζονται στις ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2022) Η τροποποίηση διευκρινίζει ότι οι υποχρεώσεις ταξινομούνται ως βραχυπρόθεσμες ή μακροπρόθεσμες βάσει των δικαιωμάτων που είναι σε ισχύ στη λήξη της περιόδου αναφοράς. Η ταξινόμηση δεν επηρεάζεται από τις προσδοκίες της οντότητας ή από γεγονότα μετά την ημερομηνία αναφοράς. Επιπλέον, η τροποποίηση αποσαφηνιζει τη σημασία του όρου «διακανονισμός» μιας υποχρέωσης του ΔΛΠ 1. Η τροποποίηση δεν έχει υιοθετηθεί ακόμη από την Ευρωπαϊκή Ένωση. 2.3 Μεταβολές στις λογιστικές αρχές Στην παρούσα σημείωση εξηγείται η επίδραση της υιοθέτησης του ΔΠΧΑ 16 «Μισθώσεις» στις ετήσιες οικονομικές καταστάσεις του Ομίλου και της Εταιρείας και γνωστοποιούνται οι νέες λογιστικές πολιτικές που εφαρμόστηκαν από την 1η Ιανουαρίου 2019. 2.3.1 Αναπροσαρμογές που αναγνωρίζονται κατά την υιοθέτηση του ΔΠΧΑ 16 Ο Όμιλος και η Εταιρεία την 1η Ιανουαρίου 2019 υιοθέτησαν το ΔΠΧΑ 16, εφαρμόζοντας την τροποποιημένη αναδρομική προσέγγιση. Με βάση την προσέγγιση αυτή, ο Όμιλος αναγνώρισε υποχρεώσεις από μισθώσεις αναφορικά με μισθώσεις που είχαν προηγουμένως ταξινομηθεί ως «λειτουργικές μισθώσεις» σύμφωνα με τις αρχές του ΔΛΠ 17. Αυτές οι υποχρεώσεις επιμετρήθηκαν στην παρούσα αξία τους, όπως αυτή προκύπτει από την προεξόφληση των εναπομείναντων μισθωμάτων με το επιπλέον επιτόκιο δανεισμού (incremental borrowing rate) που ίσχυε κατά την ημερομηνία της αρχικής εφαρμογής του Προτύπου δηλαδή κατά την 01.01.2019. Περαιτέρω, αναγνώρισε ένα δικαίωμα χρήσης παγίου επιμετρώντας το δικαίωμα αυτό σε ένα ποσό το οποίο είναι ίσο με την αντίστοιχη υποχρέωση που αναγνωρίστηκε. Η συγκριτική πληροφόρηση δεν αναδιατυπώθηκε, και δεν υπήρξε επίδραση της εφαρμογής του νέου Προτύπου στα Ίδια Κεφάλαια κατά την πρώτη εφαρμογή του, ήτοι κατά την 01.01.2019. Η μητρική εταιρεία δεν επηρεάστηκε από την εφαρμογή του ΔΠΧΑ 16 κατά την 01.01.2019. Κάνοντας χρήση της πρακτικής διευκόλυνσης (practical expedient) ο Όµιλος, κατά την ηµεροµηνία πρώτης εφαρµογής, δεν επαναξιολόγησε εάν µία σύµβαση αποτελεί ή εµπεριέχει µία µίσθωση και συνεπώς εφήρµοσε το πρότυπο στις συµβάσεις που είχαν προηγουµένως αναγνωριστεί ως µισθώσεις σύµφωνα µε το ΔΛΠ 17. Επίσης, ο Όµιλος κατά τη µετάβαση εξαίρεσε το αρχικό κόστος σύναψης σύµβασης από την αποτίµηση του δικαιώµατος χρήσης και χρησιµοποίησε την αποκτηθείσα γνώση για τον καθορισµό της διάρκειας µίσθωσης εάν η σύµβαση περιλαµβάνει δικαιώµατα παράτασης ή καταγγελίας της µίσθωσης. Επιπρόσθετα, ο Όµιλος δεν εφάρµοσε τις νέες διατάξεις στις µισθώσεις των οποίων η διάρκεια δεν υπερβαίνει τους 12 µήνες (short term) καθώς και στις µισθώσεις στις οποίες το στοιχείο που εκµισθώνεται είναι χαµηλής αξίας. Σηµειώνεται ότι ο Όµιλος για τις µισθώσεις που έληγαν εντός του 2019 και που, ωστόσο, αναµενόταν να ανανεωθούν, προέβη σε εκτιµήσεις για την ανανέωσή τους. Αναφορικά με το επιτόκιο προεξόφλησης, ο Όμιλος αποφάσισε να εφαρμόσει ενιαίο προεξοφλητικό επιτόκιο σε κάθε κατηγορία μισθώσεων με παρόμοια χαρακτηριστικά και ανάλογα με την υπολειπόμενη διάρκεια της κάθε μίσθωσης. Οι πληρωμές μισθωμάτων του Ομίλου σχετίζονται κυρίως με μισθώσεις οικοπέδων, δασικών εκτάσεων, κτιρίων, μεταφορικών μέσων και μηχανολογικού εξοπλισμού. Κατά την πρώτη εφαρμογή του ΔΠΧΑ 16, οι υποχρεώσεις που απορρέουν από συμβάσεις λειτουργικών μισθώσεων εμφανίζονται ως Περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης στα Ενσώματα πάγια και Υποχρεώσεις από μισθώσεις στα Δάνεια. Η αύξηση των υποχρεώσεων από μισθώσεις οδήγησε σε αντίστοιχη αύξηση του καθαρού δανεισμού του Ομίλου. Η φύση των εξόδων που σχετίζονται με αυτές τις μισθώσεις έχει μεταβληθεί, καθώς με την εφαρμογή του ΔΠΧΑ 16, αντικαθίσταται το λειτουργικό κόστος μίσθωσης με κόστος απόσβεσης για τα περιουσιακά στοιχεία που αφορούν δικαίωμα χρήσης και έξοδο τόκου επί των υποχρεώσεων που απορρέουν. Αυτό οδηγεί σε βελτίωση των «Λειτουργικών κερδών προ χρηματοοικονομικών και επενδυτικών δραστηριοτήτων, αποσβέσεων και απομειώσεων». Στην κατάσταση ιδίων κεφαλαίων κατά την πρώτη εφαρμογή δεν προέκυψε επίδραση, καθώς ο Όμιλος επέλεξε να αναγνωρίσει ισόποση υποχρέωση με δικαίωμα χρήσης. (71) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά Στην κατάσταση ταμειακών ροών, το μέρος που αφορά στην αποπληρωμή των μισθωμάτων θα μειώσει τις ταμειακές ροές από χρηματοδοτικές δραστηριότητες και δεν περιλαμβάνεται πλέον στις καθαρές ταμειακές ροές από λειτουργικές δραστηριότητες. Μόνον οι αποπληρωμές τόκων εξακολουθούν να περιλαμβάνονται στις καθαρές ταμειακές ροές από λειτουργικές δραστηριότητες. Το ΔΠΧΑ 16 δεν έχει επιφέρει σημαντικές μεταβολές στη λογιστική των μισθώσεων από την πλευρά του εκμισθωτή, και για τον λόγο αυτό, ο Όμιλος δεν είχε σημαντικές μεταβολές από τις μισθώσεις που έχει συνάψει και στις οποίες λειτουργεί ως εκμισθωτής. 2.3.2 Νέα λογιστική πολιτική για τις μισθώσεις Με βάση το ΔΠΧΑ 16 καταργείται για τον μισθωτή η ταξινόμηση των μισθώσεων σε λειτουργικές μισθώσεις και χρηματοδοτικές μισθώσεις. Το δικαίωμα χρήσης περιουσιακού στοιχείου ενεργητικού περιλαμβάνεται στη γραμμή Ενσώματα Πάγια της Κατάστασης Οικονομικής Θέσης και η υποχρέωση μίσθωσης περιλαμβάνεται στις γραμμές μακροπρόθεσμος δανεισμός (συμπεριλαμβ/νων δανείων χωρίς αναγωγή) και βραχυπρόσθεσμος δανεισμός (συμπεριλαμβ/νων δανείων χωρίς αναγωγή). Αναγνώριση και αρχική επιμέτρηση δικαιώματος χρήσης στοιχείου του ενεργητικού Κατά την ημερομηνία έναρξης μίας μισθωτικής περιόδου ο Όμιλος αναγνωρίζει ένα δικαίωμα χρήσης στοιχείου του ενεργητικού και μία υποχρέωση μίσθωσης προβαίνοντας σε επιμέτρηση του δικαιώματος χρήσης του στοιχείου του ενεργητικού στο κόστος. Το κόστος του δικαιώματος χρήσης στοιχείου του ενεργητικού περιλαμβάνει το ποσό της αρχικής επιμέτρησης της υποχρέωσης μίσθωσης, τις τυχόν καταβολές μισθωμάτων που πραγματοποιήθηκαν πριν ή κατά την ημερομηνία έναρξης της μισθωτικής περιόδου, μειωμένες με τα κίνητρα μίσθωσης που εισπράχθηκαν, τα αρχικά άμεσα κόστη που βαρύνουν τον μισθωτή, και μία εκτίμηση των δαπανών που θα βαρύνουν τον Όμιλο κατά την αποσυναρμολόγηση και την απομάκρυνση του μισθωμένου στοιχείου του ενεργητικού, την αποκατάσταση του χώρου στον οποίον βρίσκεται το μισθωμένο στοιχείο του ενεργητικού ή την αποκατάσταση του στοιχείου του ενεργητικού όπως απαιτείται από τους όρους και τις προϋποθέσεις της μίσθωσης. Ο Όμιλος αναλαμβάνει την υποχρέωση για τις εν λόγω δαπάνες είτε κατά την ημερομηνία έναρξης της μισθωτικής περιόδου είτε ως συνέπεια της χρήσης του μισθωμένου στοιχείου του ενεργητικού κατά τη διάρκεια μίας συγκεκριμένης περιόδου. Αρχική επιμέτρηση της υποχρέωσης μίσθωσης Κατά την ημερομηνία έναρξης της μισθωτικής περιόδου, ο Όμιλος επιμετρά την υποχρέωση μίσθωσης στην παρούσα αξία των ανεξόφλητων καταβολών μισθωμάτων κατά την ημερομηνία αυτήν. Όταν το τεκμαρτό επιτόκιο της μίσθωσης είναι εφικτό να προσδιοριστεί κατάλληλα, τότε οι καταβολές μισθωμάτων θα προεξοφλούνται χρησιμοποιώντας το επιτόκιο αυτό. Σε διαφορετική περίπτωση χρησιμοποιείται το οριακό επιτόκιο δανεισμού του Ομίλου. Κατά την ημερομηνία έναρξης της μισθωτικής περιόδου, οι καταβολές μισθωμάτων που περιλαμβάνονται στην επιμέτρηση της υποχρέωσης μίσθωσης συμπεριλαμβάνουν τις παρακάτω πληρωμές για το δικαίωμα χρήσης στοιχείου του ενεργητικού κατά τη διάρκεια της περιόδου μίσθωσης, εφόσον δεν έχουν καταβληθεί κατά την ημερομηνία έναρξης της μισθωτικής περιόδου: (α) τις σταθερές καταβολές μείον τυχόν εισπρακτέα κίνητρα μίσθωσης, (β) τις τυχόν μεταβλητές καταβολές μισθωμάτων που εξαρτώνται από τη μελλοντική μεταβολή δεικτών ή επιτοκίων, οι οποίες επιμετρώνται αρχικά χρησιμοποιώντας την τιμή του δείκτη ή του επιτοκίου κατά την ημερομηνία έναρξης της μισθωτικής περιόδου, (γ) τα ποσά που αναμένεται να καταβάλλει ο Όμιλος ως εγγυήσεις υπολειμματικής αξίας, (δ) την τιμή εξάσκησης του δικαιώματος αγοράς εφόσον είναι ουσιαστικά βέβαιο ότι ο Όμιλος θα εξασκήσει το δικαίωμα, και ε) τις καταβολές ποινών για τον τερματισμό της μίσθωσης, εάν η μισθωτική περίοδος αντανακλά την εξάσκηση του δικαιώματος του Ομίλου για τον τερματισμό της μίσθωσης. (72) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά Σχετικά με τις μισθώσεις ακινήτων για την κατασκευή και λειτουργία αιολικών και φωτοβολταϊκών πάρκων ο Όμιλος ως διάρκεια μίσθωσης λαμβάνει υπόψη την ελάχιστη περίοδο μίσθωσης με βάση τη σύμβαση μίσθωσης. Μεταγενέστερη επιμέτρηση Μεταγενέστερη επιμέτρηση δικαιώματος χρήσης στοιχείου του ενεργητικού Μετά την ημερομηνία έναρξης της μισθωτικής περιόδου, ο Όμιλος επιμετρά το δικαίωμα χρήσης στοιχείου του ενεργητικού με το μοντέλο του κόστους: (α) μείον τυχόν σωρευμένες αποσβέσεις και σωρευμένες ζημιές απομείωσης, και (β) προσαρμοσμένο για τυχόν μεταγενέστερη επιμέτρηση της υποχρέωσης μίσθωσης, Ο Όμιλος εφαρμόζει τις απαιτήσεις του ΔΛΠ 16 αναφορικά με την απόσβεση του δικαιώματος χρήσης στοιχείου του ενεργητικού, το οποίο και εξετάζει για τυχόν απομείωση. Μεταγενέστερη επιμέτρηση της υποχρέωσης μίσθωσης Μετά την ημερομηνία έναρξης της μισθωτικής περιόδου, ο Όμιλος επιμετρά την υποχρέωση μίσθωσης, ως ακολούθως: (α) αυξάνοντας την λογιστική αξία, προκειμένου να αντανακλά το χρηματοοικονομικό κόστος επί της υποχρέωσης μίσθωσης, (β) μειώνοντας την λογιστική αξία, προκειμένου να αντανακλά τα μισθώματα που έχουν καταβληθεί, και (γ) επιμετρώντας εκ νέου την λογιστική αξία, προκειμένου να αντανακλά τυχόν επανεκτίμηση ή τροποποίηση της μίσθωσης. Το χρηματοοικονομικό κόστος μίας υποχρέωσης μίσθωσης κατανέμεται κατά τη διάρκεια της μισθωτικής περιόδου με τέτοιον τρόπο, ούτως ώστε να προκύπτει ένα σταθερό περιοδικό επιτόκιο επί του ανεξόφλητου υπολοίπου της υποχρέωσης. Μετά την ημερομηνία έναρξης της μισθωτικής περιόδου, ο Όμιλος αναγνωρίζει στα κέρδη ή στις ζημιές (με εξαίρεση την περίπτωση που οι δαπάνες περιλαμβάνονται στην λογιστική αξία ενός άλλου στοιχείου του ενεργητικού για το οποίο εφαρμόζονται άλλα σχετικά Πρότυπα) και τα δύο παρακάτω στοιχεία: (α) το χρηματοοικονομικό κόστος επί της υποχρέωσης μίσθωσης, και (β) τις μεταβλητές καταβολές μισθωμάτων που δεν περιλαμβάνονται στην επιμέτρηση της υποχρέωσης μίσθωσης κατά την περίοδο που λαμβάνει χώρα το γεγονός που ενεργοποιεί τις εν λόγω καταβολές 2.3.3 Εφαρμογή ΔΠΧΑ 16 στις ετήσιες οικονομικές καταστάσεις Ο ακόλουθος πίνακας συνοψίζει την επίδραση της υιοθέτησης του ΔΠΧΑ 16 στην Κατάσταση Οικονομικής Θέσης του Ομίλου κατά την 1 Ιανουαρίου 2019, για καθένα από τα επηρεαζόμενα στοιχεία: Απόσπασμα από την κατάσταση οικονομικής θέσης ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ Μη κυκλοφορούν ενεργητικό Ενσώματα πάγια ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις Μακροπρόθεσμος δανεισμός (συμπεριλαμβ/νων δανείων χωρίς αναγωγή) Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις Βραχυπρόθεσμος δανεισμός (συμπεριλαμβ/νων δανείων χωρίς αναγωγή) 31.12.2018 Δημοσιευμένα στοιχεία ΔΠΧΑ 16 Προσαρμογές 01.01.2019 Αναπροσαρμοσμένα στοιχεία 526.293 19.489 545.782 1.254.655 15.939 1.270.594 161.611 3.549 165.160 (73) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά Η συμφωνία μεταξύ των δεσμεύσεων για λειτουργικές μισθώσεις κατά την 31 Δεκεμβρίου 2018 (οι δεσμεύσεις από λειτουργικές μισθώσεις γνωστοποιούνται στη Σημείωση 37 των Ετήσιων Οικονομικών Καταστάσεων της 31 Δεκεμβρίου 2018) και των υποχρεώσεων από μισθώσεις που αναγνωρίστηκαν κατά την 1 Ιανουαρίου 2019, έχει ως ακολούθως: ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 31.121 Δεσμεύσεις από λειτουργικές μισθώσεις κατά την 31 Δεκεμβρίου 2018 Υποχρεώσεις από μισθώσεις κατά την 1 Ιανουαρίου 2019, καταχωρούμενες στον Ισολογισμό 2.910 ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ (3.967) 30.065 (7.666) Βραχυπρόθεσμες μισθώσεις που εξαιρέθηκαν Υποχρεώσεις από μισθώσεις κατά την 1 Ιανουαρίου 2019, μη προεξοφλημένες Προεξόφληση Υποχρεώσεις από μισθώσεις κατά την 1 Ιανουαρίου 2019 σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 16 22.399 Κατά την 1 Ιανουαρίου 2019, το μέσο σταθμικό προεξοφλητικό επιτόκιο που εφαρμόστηκε για τον Όμιλο ήταν 5%. Τα περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης κατά την 31 Δεκεμβρίου 2019 έχουν ως ακολούθως: Περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Οικόπεδα & Κτίρια Μισθωμένα πάγια βάσει χρηματοδοτικής μίσθωσης την 31 Δεκεμβρίου 2018 Μεταφορικά μέσα Μηχ/κός Εξοπλισμός Αιολικών & Φ/Β πάρκων Μηχ/κός Εξοπλισμός Σύνολο - 1.092 4.528 2.794 8.414 Επίδραση ΔΠΧΑ 16 την 1.1.2019: Αναγνώριση Δικαιώματος χρήσης περιουσιακών στοιχείων 14.778 4.698 13 - 19.489 Δικαιώματα χρήσης περιουσιακών στοιχείων σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 16 την 1.1.2019 14.778 5.790 4.541 2.794 27.903 1.715 - - - 1.715 Μεταφορά από προκαταβολές για μακροπρόθεσμες μισθώσεις Προσθήκες 8.069 1.598 485 - 10.152 Αποσβέσεις χρήσης (3.462) (2.298) (1.472) (145) (7.377) Διαγραφές (1.171) (12) - - (1.183) 1.415 41 1.023 - 2.479 21.344 5.118 4.577 2.649 33.688 Εξαγορά θυγατρικής Δικαιώματα χρήσης περιουσιακών στοιχείων την 31 Δεκεμβρίου 2019 Ο Όμιλος και η Εταιρεία, για την περίοδο 01.01.2019-31.12.2019, αναγνώρισαν έξοδα ενοικίου από βραχυπρόθεσμες μισθώσεις και μισθώματα παγίων χαμηλής αξίας ποσού € 34.078 χιλ. και 32 χιλ. αντίστοιχα (σημείωση 30), τα οποία όσον αφορά τον Όμιλο προέρχονται κυρίως από τις δραστηριότητες του κλάδου της κατασκευής και πιο συγκεκριμένα από μισθώσεις μηχανημάτων και λοιπού εξοπλισμού πολύ μικρής διάρκειας, τα οποία χρησιμοποιούνται εκτενώς κατά την διάρκεια της κατασκευής των έργων τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό. Οι ανάγκες μίσθωσης μηχανημάτων και εξοπλισμού διαφοροποιούνται χρονικά ανάλογα με την πρόοδο των εργασιών και ως εκ τούτου ο Όμιλος συνάπτει συμβάσεις μικρής διάρκειας, με σκοπό την αποφυγή χρονικών διαστημάτων κατά την διάρκεια των οποίων, η μίσθωση είναι μεν σε ισχύ ενώ αλλά η παραγωγικότητα βρίσκεται σε χαμηλά επίπεδα. 2.4 Ενοποίηση (α) Θυγατρικές Εταιρείες Θυγατρικές είναι οι οικονομικές οντότητες στις οποίες ο Όμιλος ασκεί έλεγχο επί της λειτουργίας τους. Ο Όμιλος ελέγχει μία εταιρεία όταν εκτίθεται σε ή έχει δικαιώματα σε μεταβλητές αποδόσεις της εταιρείας λόγω της (74) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά συμμετοχής του στην εταιρεία αυτή και έχει την ικανότητα να επηρεάσει αυτές τις αποδόσεις μέσω της εξουσίας του στην εταιρεία αυτή. Η ύπαρξη και η επίδραση των δικαιωμάτων ψήφου που μπορούν να εξασκηθούν ή να μετατραπούν συνεκτιμούνται για να τεκμηριωθεί ότι ο Όμιλος ελέγχει την οικονομική οντότητα. Έλεγχος μπορεί να υπάρχει και σε περιπτώσεις όπου η συμμετοχή στο μετοχικό κεφάλαιο με δικαίωμα ψήφου είναι μικρότερη του 50%, αλλά ο Όμιλος είναι σε θέση να εξασκήσει έλεγχο στις χρηματοοικονομικές και επιχειρηματικές πολιτικές, de facto. De facto έλεγχος υφίσταται όταν ο αριθμός των δικαιωμάτων ψήφου του Ομίλου, σε σχέση με τον αριθμό αλλά και την κατανομή των δικαιωμάτων των άλλων μετόχων, δίνουν τη δυνατότητα ελέγχου από τον Όμιλο των χρηματοοικονομικών και επιχειρηματικών πολιτικών. Οι θυγατρικές ενοποιούνται με ολική ενοποίηση από την ημερομηνία που αποκτάται ο έλεγχος επ’ αυτών και παύουν να ενοποιούνται κατά την ημερομηνία που τέτοιος έλεγχος δεν υφίσταται. Οι συνενώσεις επιχειρήσεων λογιστικοποιούνται βάσει της μεθόδου εξαγοράς. Το κόστος εξαγοράς υπολογίζεται ως η εύλογη αξία των περιουσιακών στοιχείων που εκχωρούνται, των υποχρεώσεων που έχουν αναληφθεί ή υφίστανται, και των συμμετοχικών τίτλων που έχουν εκδοθεί κατά την ημερομηνία της συναλλαγής. Το κόστος εξαγοράς περιλαμβάνει την εύλογη αξία των περιουσιακών στοιχείων ή υποχρεώσεων που προκύπτουν από συμφωνίες ενδεχόμενων ανταλλαγμάτων. Τα εξατομικευμένα περιουσιακά στοιχεία, υποχρεώσεις και ενδεχόμενες υποχρεώσεις που αποκτώνται σε μία επιχειρηματική συνένωση επιμετρώνται καταρχήν στην εύλογη αξία τους κατά την ημερομηνία της εξαγοράς. Εάν υπάρχει, ο Όμιλος αναγνωρίζει μια ελέγχουσα συμμετοχή στη θυγατρική είτε στην εύλογη αξία είτε στην αξία του μεριδίου της μη ελέγχουσας συμμετοχής στην καθαρή θέση της αποκτηθείσας εταιρείας. Ο Όμιλος αναγνωρίζει τις μη ελέγχουσες συμμετοχές, στην αναλογία τους στην καθαρή θέση της θυγατρικής. Τα έξοδα εξαγοράς καταχωρούνται στα αποτελέσματα κατά την πραγματοποίησή τους. Σε συνένωση επιχειρήσεων που επιτυγχάνεται σταδιακά, ο αποκτών θα επιμετρήσει εκ νέου τα συμμετοχικά δικαιώματα που κατείχε προηγουμένως στον αποκτώμενο στην εύλογη αξία κατά την ημερομηνία της απόκτησης και θα αναγνωρίσει τυχόν κέρδος ή ζημία στα αποτελέσματα. Τυχόν ενδεχόμενο αντάλλαγμα που δίνεται από τον Όμιλο αναγνωρίζεται αρχικά στην εύλογη αξία του κατά την ημερομηνία εξαγοράς. Αλλαγές στην εύλογη αξία του ενδεχόμενου ανταλλάγματος που πληρούν τις προϋποθέσεις χαρακτηρισμού τους ως περιουσιακό στοιχείο ή υποχρέωση αναγνωρίζονται σύμφωνα με το ΔΛΠ 39 είτε στα αποτελέσματα είτε ως επίδραση στα λοιπά συνολικά εισοδήματα. Ενδεχόμενο αντάλλαγμα που αναγνωρίζεται ως καθαρή θέση, δεν επανεκτιμάται και ο μεταγενέστερος διακανονισμός λογιστικοποιείται μέσα στην καθαρή θέση. Όταν το άθροισμα (α) του κόστους εξαγοράς, (β) του ποσού που αναγνωρίστηκε ως μη ελέγχουσες συμμετοχές και (γ) της εύλογης αξίας κατά την ημερομηνία εξαγοράς του μεριδίου του Ομίλου, εφόσον η συνένωση επιτυγχάνεται σταδιακά, είναι μεγαλύτερο σε σχέση με τα καθαρά περιουσιακά στοιχεία που αποκτήθηκαν, το υπερβάλλον ποσό αναγνωρίζεται ως υπεραξία. Εάν το ανωτέρω άθροισμα είναι μικρότερο από την εύλογη αξία των καθαρών περιουσιακών στοιχείων που αποκτήθηκαν, η διαφορά καταχωρείται απ ευθείας στα αποτελέσματα. Διεταιρικές συναλλαγές, υπόλοιπα και μη πραγματοποιημένα κέρδη από συναλλαγές μεταξύ των εταιρειών του Ομίλου απαλείφονται. Οι μη πραγματοποιημένες ζημιές, επίσης απαλείφονται εκτός εάν η συναλλαγή παρέχει ενδείξεις απομείωσης του μεταβιβασθέντος περιουσιακού στοιχείου. Οι λογιστικές αρχές των θυγατρικών είναι ομοιόμορφες με αυτές που έχουν υιοθετηθεί από τον Όμιλο. Στην Κατάσταση Οικονομικής Θέσης της Μητρικής οι θυγατρικές αποτιμώνται στο κόστος μείον την απομείωση. (β) Μεταβολές σε ποσοστά συμμετοχής σε θυγατρικές χωρίς απώλεια ελέγχου Συναλλαγές με τους μετόχους μειοψηφίας οι οποίες δεν επηρεάζουν τον έλεγχο που ασκεί ο Όμιλος στη θυγατρική, επιμετρώνται και καταχωρούνται ως συναλλαγές κεφαλαίου (equity transactions) – δηλαδή ο χειρισμός είναι ο ίδιος με αυτόν που ακολουθείται στις συναλλαγές με τους κύριους μετόχους του Ομίλου. Η διαφορά μεταξύ του τιμήματος που καταβλήθηκε και του αποκτηθέντος σχετικού μεριδίου της λογιστικής αξίας των ιδίων κεφαλαίων της θυγατρικής, αφαιρείται από τα ίδια κεφάλαια. Κέρδη ή ζημίες που προκύπτουν από την πώληση στους μετόχους της μειοψηφίας καταχωρούνται επίσης στα ίδια κεφάλαια. (γ) Πώληση/παύση ελέγχου θυγατρικής Μόλις ο Όμιλος παύσει να έχει έλεγχο στη θυγατρική, το εναπομένον ποσοστό συμμετοχής επιμετράται εκ νέου στην εύλογη αξία του, ενώ τυχόν διαφορές καταχωρούνται στα αποτελέσματα. Κατόπιν, το περιουσιακό αυτό στοιχείο κατηγοριοποιείται ως συγγενής επιχείρηση, ή χρηματοοικονομικό στοιχείο ενεργητικού με αξία κτήσης την εύλογη αυτή αξία. Επιπροσθέτως, ποσά που είχαν προηγουμένως καταχωρηθεί στα Λοιπά συνολικά (75) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά εισοδήματα, θα λογιστικοποιηθούν όπως στην περίπτωση της πώλησης θυγατρικής κι επομένως ενδέχεται να λογιστικοποιηθούν στα αποτελέσματα. (δ) Συγγενείς επιχειρήσεις Συγγενείς είναι οι οικονομικές οντότητες, στις οποίες ο Όμιλος έχει ουσιώδη επιρροή, αλλά όχι έλεγχο, το οποίο γενικά ισχύει όταν τα ποσοστά συμμετοχής κυμαίνονται μεταξύ 20% και 50% των δικαιωμάτων ψήφου. Οι επενδύσεις σε συγγενείς επιχειρήσεις λογιστικοποιούνται με τη μέθοδο της καθαρής θέσης. Σύμφωνα με τη μέθοδο της καθαρής θέσης, η επένδυση σε μία συγγενή επιχείρηση αναγνωρίζεται αρχικά στο κόστος κτήσης και η λογιστική αξία αυξάνεται ή μειώνεται για να αναγνωρίσει το μερίδιο του επενδυτή στα κέρδη ή τις ζημίες της συγγενούς μετά την ημερομηνία της απόκτησης. Ο λογαριασμός των επενδύσεων σε συγγενείς επιχειρήσεις περιλαμβάνει και την υπεραξία που προέκυψε κατά την εξαγορά (μειωμένη με τυχόν ζημίες απομείωσης). Σε περίπτωση πώλησης ποσοστού συμμετοχής σε συγγενή επιχείρηση, όπου όμως ο Όμιλος συνεχίζει να ασκεί σημαντική επιρροή, μόνο η αναλογία στα ποσά που είχαν προηγουμένως καταχωρηθεί απευθείας στα Λοιπά συνολικά εισοδήματα θα καταχωρηθεί στα αποτελέσματα. Το μερίδιο του Ομίλου στα κέρδη ή τις ζημιές των συγγενών επιχειρήσεων μετά την εξαγορά αναγνωρίζεται στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων, ενώ το μερίδιο των μεταβολών στα Λοιπά συνολικά εισοδήματα μετά την εξαγορά, αναγνωρίζεται στα Λοιπά συνολικά εισοδήματα. Οι συσσωρευμένες μεταβολές μετά την εξαγορά επηρεάζουν τη λογιστική αξία των επενδύσεων σε συγγενείς επιχειρήσεις με αντίστοιχη προσαρμογή στην τρέχουσα αξία της επένδυσης. Στην περίπτωση που το μερίδιο του Ομίλου επί των ζημιών μιας συγγενούς υπερβεί την αξία της επένδυσης στη συγγενή, δεν αναγνωρίζονται επιπλέον ζημιές, εκτός εάν έχουν γίνει πληρωμές ή έχουν αναληφθεί περαιτέρω δεσμεύσεις για λογαριασμό της συγγενούς. Ο Όμιλος εξετάζει σε κάθε ημερομηνία ισολογισμού, εάν υπάρχουν ενδείξεις απομείωσης των επενδύσεων σε συγγενείς επιχειρήσεις. Εάν κάποια επένδυση πρέπει να απομειωθεί, ο Όμιλος υπολογίζει το ποσό της απομείωσης ως τη διαφορά μεταξύ του ανακτήσιμου ποσού της επένδυσης και της λογιστικής της αξίας. Μη πραγματοποιημένα κέρδη από συναλλαγές μεταξύ του Ομίλου και των συγγενών επιχειρήσεων απαλείφονται κατά το ποσοστό συμμετοχής του Ομίλου στις συγγενείς επιχειρήσεις. Μη πραγματοποιημένες ζημιές απαλείφονται επίσης κατά το ποσοστό συμμετοχής του Ομίλου σε αυτές, εκτός εάν η συναλλαγή παρέχει ενδείξεις απομείωσης του μεταβιβασθέντος περιουσιακού στοιχείου. Οι λογιστικές αρχές των συγγενών επιχειρήσεων έχουν τροποποιηθεί ώστε να είναι ομοιόμορφες με αυτές που έχουν υιοθετηθεί από τον Όμιλο. Στην Κατάσταση Οικονομικής Θέσης της μητρικής οι συγγενείς αποτιμώνται στο κόστος μείον την απομείωση. (ε) Από κοινού συμφωνίες Σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 11 οι τύποι των συμφωνιών περιορίζονται σε δύο: κοινές επιχειρήσεις (joint operations) και κοινοπραξίες (joint ventures). Η ταξινόμηση εξαρτάται από τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των μερών στη συμφωνία, λαμβάνοντας υπόψη τη δομή και τη νομική μορφή της συμφωνίας, τους συμφωνηθέντες όρους από τα μέρη και, όπου είναι σχετικά, άλλα γεγονότα και συνθήκες. Κοινές επιχειρήσεις θεωρούνται οι από κοινού συμφωνίες όπου τα μέρη (συμμετέχοντες) που έχουν κοινό έλεγχο διαθέτουν δικαιώματα επί των περιουσιακών στοιχείων και ευθύνες επί των υποχρεώσεων του σχήματος. Οι συμμετέχοντες θα πρέπει να λογιστικοποιούν τα περιουσιακά στοιχεία και τις υποχρεώσεις (καθώς και τα έσοδα και έξοδα) που σχετίζονται με το μερίδιο τους στο σχήμα. Κοινοπραξίες θεωρούνται οι από κοινού συμφωνίες όπου τα μέρη (κοινοπρακτούντες) που έχουν κοινό έλεγχο στις συμφωνίες διαθέτουν δικαιώματα επί των καθαρών περιουσιακών στοιχείων του σχήματος. Οι επιχειρήσεις αυτές λογιστικοποιούνται με τη μέθοδο της καθαρής θέσης (η αναλογική ενοποίηση δεν είναι πλέον επιτρεπτή). Με βάση το ΔΛΠ 31, ο Όμιλος λογιστικοποιούσε τις από κοινού συμφωνίες στις οποίες συμμετείχε, χρησιμοποιώντας την αναλογική μέθοδο ενοποίησης. Εξαίρεση αποτελούσαν εκείνες που βρίσκονταν σε αδράνεια κατά την ημερομηνία πρώτης εφαρμογής των ΔΠΧΑ ή ήταν μη σημαντικές, οι οποίες ενοποιούνταν με τη μέθοδο της καθαρής θέσης. Για αυτές, ο Όμιλος και μετά την εφαρμογή του ΔΠΧΑ 11, διατηρεί τον τρόπο ενοποίησής τους με τη μέθοδο της καθαρής θέσης μέχρι την οριστική εκκαθάρισή τους. (76) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά Οι κύριες από κοινού συμφωνίες όπου ο Όμιλος συμμετέχει αφορούν στην εκτέλεση κατασκευαστικών συμβολαίων μέσω κοινοπρακτικών σχημάτων. Τα κοινοπρακτικά αυτά σχήματα κατατάσσονται ως κοινές επιχειρήσεις λόγω του ότι η νομική τους μορφή παρέχει στα μέρη άμεσα δικαιώματα επί των περιουσιακών στοιχείων και ευθύνες επί των υποχρεώσεων. Με βάση το ΔΠΧΑ 11, ο Όμιλος λογιστικοποιεί τα περιουσιακά στοιχεία, τις υποχρεώσεις, τα έσοδα και τα έξοδα με βάση το μερίδιό του στα σχήματα. Στη σημείωση 42γ παρουσιάζονται αναλυτικά τα μερίδια του Ομίλου στις κοινές επιχειρήσεις που συμμετέχει. Ως κοινοπραξίες, ο Όμιλος έχει κατατάξει τις εταιρείες που παρουσιάζονται στη σημείωση 42β (μαζί με τις συγγενείς εταιρείες) στις οποίες τα μέρη που συμμετέχουν διαθέτουν δικαιώματα επί των καθαρών περιουσιακών στοιχείων των εταιρειών και γι’ αυτό ενοποιούνται χρησιμοποιώντας τη μέθοδο της καθαρής θέσης σύμφωνα με το ΔΛΠ 28. Στην Κατάσταση Οικονομικής Θέσης της μητρικής δεν συμπεριλαμβάνονται από κοινού συμφωνίες. 2.5 Πληροφόρηση κατά τομέα Η πληροφόρηση κατά τομέα συντάσσεται σύμφωνα με τις εσωτερικές αναφορές χρηματοοικονομικής πληροφόρησης που παρέχονται στον Πρόεδρο, το Διευθύνοντα Σύμβουλο και τα λοιπά εκτελεστικά μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου, οι οποίοι συνιστούν τον κύριο λήπτη επιχειρηματικών αποφάσεων. Ο κύριος λήπτης επιχειρηματικών αποφάσεων ευθύνεται για τη διαμόρφωση της στρατηγικής, την κατανομή των πόρων και την αξιολόγηση της επίδοσης του κάθε επιχειρηματικού τομέα. 2.6 (α) Συναλλαγματικές μετατροπές Λειτουργικό νόμισμα και νόμισμα παρουσίασης Τα στοιχεία των οικονομικών καταστάσεων των εταιρειών του Ομίλου επιμετρώνται βάσει του νομίσματος του πρωτεύοντος οικονομικού περιβάλλοντος, στο οποίο κάθε εταιρεία λειτουργεί («λειτουργικό νόμισμα»). Οι ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις παρουσιάζονται σε €, το νόμισμα παρουσίασης του Ομίλου. (β) Συναλλαγές και υπόλοιπα Οι συναλλαγές σε ξένα νομίσματα μετατρέπονται στο λειτουργικό νόμισμα με τη χρήση των ισοτιμιών που ισχύουν κατά την ημερομηνία των συναλλαγών. Κέρδη και ζημιές από συναλλαγματικές διαφορές οι οποίες προκύπτουν από την εκκαθάριση τέτοιων συναλλαγών κατά την διάρκεια της χρήσης και από την μετατροπή των νομισματικών στοιχείων σε ξένο νόμισμα με τις ισχύουσες ισοτιμίες κατά την ημερομηνία ισολογισμού, καταχωρούνται στα αποτελέσματα, εκτός από την περίπτωση που μεταφέρονται απευθείας στα Λοιπά συνολικά εισοδήματα λόγω του ότι αναφέρονται σε πράξεις αντιστάθμισης κινδύνων χρηματοροών και σε πράξεις αντιστάθμισης κινδύνων καθαρών επενδύσεων. Αλλαγές στην εύλογη αξία χρηματοοικονομικών χρεογράφων σε ξένο νόμισμα που έχουν χαρακτηρισθεί σαν διαθέσιμα προς πώληση αναλύονται σε συναλλαγματικές διαφορές που προέρχονται από την διαφοροποίηση της καθαρής αξίας του χρεογράφου και λοιπές αλλαγές που προέρχονται από τη λογιστική αξία. Οι συναλλαγματικές διαφορές διαγράφονται στα αποτελέσματα ενώ οι λοιπές μεταφέρονται στα Λοιπά συνολικά εισοδήματα. Οι συναλλαγματικές διαφορές από μη νομισματικά στοιχεία που αποτιμώνται στην εύλογη αξία τους, θεωρούνται ως τμήμα της εύλογης αξίας και συνεπώς καταχωρούνται όπου και οι διαφορές της εύλογης αξίας. Συναλλαγματικές διαφορές σε μη χρηματοοικονομικά στοιχεία του ενεργητικού και παθητικού, όπως μετοχές που κατηγοριοποιούνται ως διαθέσιμες προς πώληση, περιλαμβάνονται στα Λοιπά συνολικά εισοδήματα. (γ) Εταιρείες του Ομίλου Η μετατροπή των οικονομικών καταστάσεων των εταιρειών του Ομίλου (καμία εκ των οποίων δεν έχει νόμισμα υπερπληθωριστικής οικονομίας), οι οποίες έχουν διαφορετικό λειτουργικό νόμισμα από το νόμισμα παρουσίασης του Ομίλου γίνεται ως εξής: i) Τα περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις μετατρέπονται με τις ισοτιμίες που ισχύουν κατά την ημερομηνία του ισολογισμού, ii) Τα έσοδα και τα έξοδα μετατρέπονται με τις μέσες ισοτιμίες της περιόδου (εκτός εάν η μέση ισοτιμία δεν είναι λογική προσέγγιση της συσσωρευμένης επίδρασης των ισοτιμιών που ίσχυαν κατά (77) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά τις ημερομηνίες των συναλλαγών, στην οποία περίπτωση τα έσοδα και έξοδα μετατρέπονται με τις ισοτιμίες που ίσχυαν τις ημερομηνίες των συναλλαγών) και iii) Οι προκύπτουσες συναλλαγματικές διαφορές καταχωρούνται στα Λοιπά συνολικά εισοδήματα και μεταφέρονται στα αποτελέσματα με την πώληση των επιχειρήσεων αυτών. Οι συναλλαγματικές διαφορές που προκύπτουν από την μετατροπή της καθαρής επένδυσης σε επιχείρηση εξωτερικού καθώς και του δανεισμού που έχει χαρακτηριστεί ως αντιστάθμιση της επένδυσης αυτής, καταχωρούνται στα Λοιπά συνολικά εισοδήματα. Κατά την πώληση μέρους ή του συνόλου επιχείρησης εξωτερικού, οι συσσωρευμένες συναλλαγματικές διαφορές μεταφέρονται στα αποτελέσματα χρήσεως ως μέρος του κέρδους ή ζημίας από τη πώληση. Υπεραξίες και τροποποιήσεις της εύλογης αξίας που προέρχονται από την εξαγορά ξένων εταιρειών θεωρούνται σαν στοιχεία του ενεργητικού και παθητικού της ξένης εταιρείας και αποτιμούνται με την ισοτιμία της ημερομηνίας του ισολογισμού. Οι προκύπτουσες συναλλαγματικές διαφορές καταχωρούνται στα Λοιπά συνολικά εισοδήματα. 2.7 Επενδύσεις σε ακίνητα Ακίνητα τα οποία κατέχονται για μακροχρόνιες εκμισθώσεις ή για κεφαλαιουχικά κέρδη ή και τα δύο, και δεν χρησιμοποιούνται από τις εταιρείες του Ομίλου, κατηγοριοποιούνται ως επενδύσεις σε ακίνητα. Οι επενδύσεις σε ακίνητα περιλαμβάνουν ιδιόκτητα οικόπεδα και κτίρια, καθώς και ακίνητα υπό κατασκευή τα οποία κατασκευάζονται ή αναπτύσσονται για μελλοντική χρήση ως επενδυτικά ακίνητα. Οι επενδύσεις σε ακίνητα αναγνωρίζονται αρχικά στο κόστος, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών άμεσων εξόδων κτήσης και των εξόδων δανεισμού. Τα κόστη δανεισμού που αφορούν την απόκτηση ή την κατασκευή επενδυτικών ακινήτων κεφαλαιοποιούνται στο κόστος της επένδυσης για όσο διάστημα διαρκεί η απόκτηση ή η κατασκευή και παύουν να κεφαλαιοποιούνται όταν το πάγιο ολοκληρωθεί ή σταματήσει η κατασκευή του. Μετά την αρχική αναγνώριση, οι επενδύσεις σε ακίνητα επιμετρώνται σε κόστος μείον αποσβέσεις και τυχόν απομείωση (σημείωση 2.12). Τα επενδυτικά κτίρια αποσβένονται βάσει της ωφέλιμης ζωής τους που εκτιμάται σε 40 έτη, πλην των διατηρητέων μη ανακαινισθέντων κτιρίων τα οποία αποσβένονται σε 20 έτη. Μεταγενέστερες δαπάνες λογίζονται προσθετικά στην λογιστική αξία του ακινήτου, μόνο όταν είναι πιθανόν ότι μελλοντικά οικονομικά οφέλη που σχετίζονται με το εν λόγω ακίνητο, θα εισρεύσουν στον Όμιλο και ότι το κόστος αυτού μπορεί να μετρηθεί αξιόπιστα. Όλα τα άλλα κόστη από επιδιορθώσεις και συντήρηση βαρύνουν τα αποτελέσματα της χρήσης την οποία αφορούν. Εάν μια επένδυση σε ακίνητο μεταβληθεί σε ιδιοχρησιμοποιούμενο πάγιο, τότε κατηγοριοποιείται στις ενσώματες ακινητοποιήσεις. Επίσης, όταν υπάρχει μία μεταβολή στη χρήση των επενδυτικών ακινήτων που αποδεικνύεται με την έναρξη της αξιοποίησής τους με σκοπό την πώληση, τότε κατηγοριοποιούνται ως αποθέματα. Ακίνητα τα οποία κατέχει η μητρική Εταιρεία και τα εκμισθώνει σε εταιρείες του Ομίλου κατηγοριοποιούνται ως επενδύσεις σε ακίνητα στις οικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας και ως ενσώματες ακινητοποιήσεις στις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις. 2.8 Μισθώσεις (α) Εταιρεία Ομίλου ως μισθωτής Ο Όμιλος και η Εταιρεία την 1η Ιανουαρίου 2019 υιοθέτησαν το ΔΠΧΑ 16, εφαρμόζοντας την τροποποιημένη αναδρομική προσέγγιση. Σκοπός του προτύπου είναι να εξασφαλίσει ότι οι μισθωτές και οι εκμισθωτές παρέχουν χρήσιμη πληροφόρηση που παρουσιάζει εύλογα την ουσία των συναλλαγών που αφορούν μισθώσεις. Το ΔΠΧΑ 16 εισάγει ένα ενιαίο μοντέλο για το λογιστικό χειρισμό από την πλευρά του μισθωτή, το οποίο απαιτεί ο μισθωτής να αναγνωρίζει περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις για όλες τις συμβάσεις μισθώσεων με διάρκεια άνω των 12 μηνών, εκτός εάν το υποκείμενο περιουσιακό στοιχείο είναι μη σημαντικής αξίας. Σχετικά με το λογιστικό χειρισμό από την πλευρά του εκμισθωτή, το ΔΠΧΑ 16 ενσωματώνει ουσιαστικά τις απαιτήσεις του ΔΛΠ 17. Η επίδραση της υιοθέτησης του ΔΠΧΑ 16 «Μισθώσεις» στις ετήσιες οικονομικές καταστάσεις του Ομίλου και της Εταιρείας και η γνωστοποίηση των νέων λογιστικών πολιτικών που εφαρμόστηκαν από την 1η Ιανουαρίου 2019 απεικονίζονται στη σημείωση 2.3. (β) Εταιρεία Ομίλου ως εκμισθωτής (78) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά Ο Όμιλος εκμισθώνει ακίνητα μόνο με τη μορφή λειτουργικής μίσθωσης. Τα έσοδα των λειτουργικών μισθώσεων αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα χρήσης αναλογικά κατά τη διάρκεια της μίσθωσης. 2.9 Προκαταβολές για μακροπρόθεσμες μισθώσεις Οι προκαταβολές για μακροπρόθεσμες μισθώσεις περιλαμβάνουν απαιτήσεις του Ομίλου από διάφορους χρεώστες και αφορούν κυρίως απαιτήσεις των θυγατρικών: α) από προκαταβολές μισθωμάτων σε εκμισθωτές ακινήτων. Οι αποσβέσεις λογίζονται για την περίοδο εκμίσθωσης. β) από τις καταβολές για την ολοκλήρωση της κατασκευής των Σταθμών Εξυπηρέτησης Αυτοκινητιστών (ΣΕΑ), που απεικονίζονται στο κόστος κατασκευής τους μείον τις αποσβέσεις. Οι αποσβέσεις τους ξεκινούν όταν αυτά ολοκληρωθούν και είναι έτοιμα για χρήση και διενεργούνται με τη σταθερή μέθοδο στη διάρκεια της σύμβασης παραχώρησης. 2.10 Ενσώματες Ακινητοποιήσεις Τα ενσώματα πάγια επιμετρώνται στο κόστος κτήσεως μείον συσσωρευμένες αποσβέσεις και τυχόν απομείωση (σημείωση 2.12). Το κόστος κτήσεως περιλαμβάνει όλες τις δαπάνες που συνδέονται άμεσα με την απόκτηση των παγίων στοιχείων. Μεταγενέστερες δαπάνες καταχωρούνται σε επαύξηση της λογιστικής αξίας των ενσωμάτων παγίων ή ως ξεχωριστό πάγιο μόνον εάν είναι πιθανό τα μελλοντικά οικονομικά οφέλη να εισρεύσουν στον Όμιλο και το κόστος τους μπορεί να επιμετρηθεί αξιόπιστα. Το κόστος επισκευών και συντηρήσεων καταχωρείται στα αποτελέσματα όταν πραγματοποιείται. Τα οικόπεδα δεν αποσβένονται. Οι αποσβέσεις των άλλων στοιχείων των ενσωμάτων παγίων υπολογίζονται με την σταθερή μέθοδο μέσα στην ωφέλιμη ζωή τους που έχει ως εξής: - Κτίρια Μηχανολογικός εξοπλισμός (εκτός αιολικών και φωτοβολταϊκών πάρκων) Μηχανολογικός εξοπλισμός αιολικών, Φ/Β πάρκων και υδροηλεκτρικού σταθμού (υπάγονται στο Ν. 4254/2014) Μηχανολογικός εξοπλισμός αιολικών και Φ/Β πάρκων (έναρξη λειτουργίας μετά την 01.01.2014) Αυτοκίνητα Λοιπός εξοπλισμός 20-40 έτη 5–10 έτη 27 έτη 20 έτη 5–9 5 - 10 έτη έτη Οι υπολειμματικές αξίες και οι ωφέλιμες ζωές των ενσώματων παγίων υπόκεινται σε επανεξέταση τουλάχιστον κάθε τέλος χρήσης. Από το 2014 αυξήθηκε η ωφέλιμη ζωή των αιολικών πάρκων και του υδροηλεκτρικού σταθμού, που ήδη λειτουργούσαν για λιγότερο από 12 χρόνια, από 20 σε 27 έτη λόγω επταετούς παράτασης των συμβάσεων λειτουργίας σύμφωνα με το Ν. 4254/2014. Οι ακινητοποιήσεις υπό εκτέλεση περιλαμβάνουν πάγια υπό εκτέλεση που απεικονίζονται στο κόστος τους. Οι ακινητοποιήσεις υπό εκτέλεση δεν αποσβένονται μέχρι να ολοκληρωθεί το πάγιο και να τεθεί σε παραγωγική λειτουργία. Όταν οι λογιστικές αξίες των ενσωμάτων παγίων υπερβαίνουν την ανακτήσιμη αξία τους, η διαφορά (απομείωση) καταχωρείται άμεσα ως έξοδο στα αποτελέσματα (σημείωση 2.12). Κατά την πώληση ενσωμάτων παγίων, οι διαφορές μεταξύ του τιμήματος που λαμβάνεται και της λογιστικής τους αναπόσβεστης αξίας καταχωρούνται ως κέρδη ή ζημίες στα αποτελέσματα. (79) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά Χρηματοοικονομικά έξοδα που αφορούν στην κατασκευή περιουσιακών στοιχείων κεφαλαιοποιούνται για το χρονικό διάστημα που απαιτείται μέχρι την ολοκλήρωση της κατασκευής. Περιουσιακό στοιχείο που πληροί τις προϋποθέσεις είναι ένα περιουσιακό στοιχείο που κατ’ ανάγκη χρειάζεται μια σημαντική χρονική περίοδο προετοιμασίας για τη χρήση για την οποία προορίζεται ή για την πώλησή του. Όλα τα άλλα χρηματοοικονομικά έξοδα αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα χρήσεως. 2.11 Άυλα περιουσιακά στοιχεία (α) Υπεραξία Η υπεραξία προκύπτει από εξαγορά θυγατρικών και αποτελεί το υπερβάλλον ποσό μεταξύ του αθροίσματος του τιμήματος εξαγοράς, του ποσού της μη ελέγχουσας συμμετοχής στην αποκτηθείσα εταιρεία και της εύλογης αξίας οποιασδήποτε προηγούμενης συμμετοχής στην αποκτηθείσα εταιρεία κατά την ημερομηνία εξαγοράς και της εύλογης αξίας των αναγνωρίσιμων καθαρών περιουσιακών στοιχείων της θυγατρικής που αποκτήθηκε. Η υπεραξία από εξαγορές θυγατρικών εταιρειών αναγνωρίζεται στις ασώματες ακινητοποιήσεις. Η υπεραξία δεν αποσβένεται και ελέγχεται για απομείωση ετησίως ή πιο συχνά αν γεγονότα ή περιστάσεις καταδεικνύουν ενδεχόμενη απομείωση και αναγνωρίζεται στο κόστος μείον τις όποιες ζημιές απομείωσης. Ζημιές από υπεραξία δεν αντιστρέφονται. Η υπεραξία κατανέμεται στις μονάδες δημιουργίας ταμειακών ροών για την πραγματοποίηση του ελέγχου απομείωσης. Η κατανομή γίνεται στις μονάδες ή στις ομάδες των μονάδων δημιουργίας ταμειακών ροών που αναμένεται να ωφεληθούν από τις επιχειρηματικές συνενώσεις στις οποίες δημιουργήθηκε η υπεραξία και αναγνωρίζεται σύμφωνα με το λειτουργικό τομέα. Κέρδη και ζημίες από την πώληση μιας επιχείρησης περιλαμβάνουν τη λογιστική αξία της υπεραξίας που αντιστοιχεί στην επιχείρηση που πωλήθηκε. Η αρνητική υπεραξία διαγράφεται στα αποτελέσματα (σημείωση 2.12). (β) Λογισμικό Οι άδειες λογισμικού αποτιμώνται στο κόστος κτήσεως μείον τις αποσβέσεις. Οι αποσβέσεις υπολογίζονται με τη σταθερή μέθοδο κατά την διάρκεια της ωφέλιμης ζωής των στοιχείων αυτών η οποία κυμαίνεται από 1 έως 3 έτη. (γ) Δικαίωμα Παραχώρησης Τα Δικαιώματα Παραχώρησης αποτιμώνται στο κόστος κτήσεως μείον τις αποσβέσεις. Οι αποσβέσεις διενεργούνται με τη σταθερή μέθοδο στη διάρκεια της Σύμβασης Παραχώρησης (σημείωση 2.25). (δ) Άδειες Χρήσης Ως άδειες χρήσης εννοούνται οι άδειες παραγωγής των αιολικών και φωτοβολταϊκών (Φ/Β) πάρκων και αποτιμώνται στο κόστος κτήσης μείον τις αποσβέσεις. Οι αποσβέσεις διενεργούνται από την ημερομηνία έναρξης λειτουργίας των αιολικών και Φ/Β πάρκων, με τη σταθερή μέθοδο, κατά τη διάρκεια της ωφέλιμης ζωής τους, η οποία είναι 27 έτη για τα έργα που έχουν ξεκινήσει τη λειτουργία τους πριν από την 01.01.2014, και 20 έτη για τα καινούργια έργα. Οι άδειες χρήσης υπόκεινται σε έλεγχο απομείωσης όταν κάποια γεγονότα ή αλλαγές στις συνθήκες καταδεικνύουν ότι η λογιστική αξία μπορεί να μην είναι ανακτήσιμη. 2.12 Απομείωση αξίας μη χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων Τα περιουσιακά στοιχεία (υπεραξία) που έχουν απροσδιόριστη ωφέλιμη ζωή, δεν αποσβένονται και υπόκεινται σε έλεγχο απομείωσης ετησίως και επίσης όταν κάποια γεγονότα ή αλλαγές στις συνθήκες καταδεικνύουν ότι η λογιστική αξία μπορεί να μην είναι ανακτήσιμη. Τα περιουσιακά στοιχεία που αποσβένονται υπόκεινται σε έλεγχο απομείωσης της αξίας τους όταν υπάρχουν ενδείξεις ότι η λογιστική αξία τους δεν θα ανακτηθεί. Ζημία απομείωσης αναγνωρίζεται για το ποσό κατά το οποίο η λογιστική αξία του παγίου υπερβαίνει την ανακτήσιμη αξία του. Η ανακτήσιμη αξία είναι η μεγαλύτερη αξία μεταξύ εύλογης αξίας, μειωμένη με το απαιτούμενο για την πώληση κόστος, και αξίας χρήσεως (παρούσα αξία χρηματοροών που αναμένεται να δημιουργηθούν με βάση την εκτίμηση της διοίκησης για τις μελλοντικές οικονομικές και λειτουργικές συνθήκες). Για την εκτίμηση των ζημιών (80) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά απομείωσης τα περιουσιακά στοιχεία εντάσσονται στις μικρότερες δυνατές μονάδες δημιουργίας ταμειακών ροών. Μη χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία, εκτός από υπεραξία, που έχουν υποστεί απομείωση επανεκτιμούνται για πιθανή αντιστροφή της απομείωσης σε κάθε ημερομηνία ισολογισμού. 2.13 Χρηματοοικονομικά μέσα Αρχική αναγνώριση και μεταγενέστερη επιμέτρηση των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων: Η κατάταξη των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων κατά την αρχική αναγνώριση βασίζεται στις συμβατικές ταμειακές ροές των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων και στο επιχειρηματικό μοντέλο εντός του οποίου διακατέχεται το χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο. Με εξαίρεση τις απαιτήσεις από πελάτες, ο Όμιλος αρχικά αποτιμά ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο στην εύλογη αξία του συν το κόστος συναλλαγής, στην περίπτωση ενός χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου που δεν αποτιμάται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων. Τα κόστη συναλλαγής των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων εξοδοποιούνται. Οι απαιτήσεις από πελάτες αρχικά αποτιμώνται στην αξία συναλλαγής όπως ορίζεται από το ΔΠΧΑ 15. Σύμφωνα με τις πρόνοιες του ΔΠΧΑ 9, τα χρεόγραφα επιμετρούνται στη συνέχεια στο αποσβέσιμο κόστος, ή στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εισοδημάτων, ή στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων χρήσης. Για να ταξινομηθεί και να αποτιμηθεί ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο στο αποσβέσιμο κόστος ή στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εισοδημάτων, πρέπει να δημιουργούνται ταμειακές ροές που αποτελούν «αποκλειστικά πληρωμές κεφαλαίου και τόκων» επί του ανεξόφλητου υπολοίπου κεφαλαίου. Η αξιολόγηση αυτή είναι γνωστή ως κριτήριο SPPI (“solely payments of principal and interest”) και γίνεται σε επίπεδο μεμονωμένου χρηματοοικονομικού μέσου. Η ταξινόμηση και επιμέτρηση των χρεογράφων του Ομίλου και της Εταιρείας γίνεται ως εξής: Ι. Χρεόγραφα στο αποσβέσιμο κόστος για τα χρεόγραφα τα οποία αποκτώνται στα πλαίσια ενός επιχειρηματικού μοντέλου, που σκοπό έχει τη διατήρησή τους ώστε να εισπραχθούν οι συμβατικές ταμειακές ροές, ενώ ταυτόχρονα πληρούν το κριτήριο SPPI. Τα χρηματοοικονομικά στοιχεία αυτής της κατηγορίας αποτιμώνται μεταγενέστερα βάσει της μεθόδου του πραγματικού επιτοκίου (ΕΙR) και υπόκεινται σε έλεγχο απομείωσης της αξίας τους. Οποιοδήποτε κέρδος ή ζημιά προκύπτει όταν το περιουσιακό στοιχείο παύει να αναγνωρίζεται, τροποποιείται ή απομειώνεται, αναγνωρίζεται αμέσως στην κατάσταση αποτελεσμάτων. ΙΙ. Συμμετοχικοί τίτλοι στην εύλογη αξία μέσω της κατάστασης συνολικού εισοδήματος, χωρίς μεταφορά των κερδών ή ζημιών στην κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσης κατά την απο-αναγνώριση τους. Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται μόνο οι συμμετοχικοί τίτλοι τους οποίους ο Όμιλος έχει την πρόθεση να κρατήσει στο προβλεπόμενο μέλλον και έχει αμετάκλητα αποφασίσει να τους ταξινομεί κατά τον τρόπο αυτό στην αρχική αναγνώρισή τους ή στη μετάβαση στο ΔΠΧΑ 9. Οι συμμετοχικοί τίτλοι στην εύλογη αξία μέσω της κατάστασης συνολικού εισοδήματος δεν υπόκεινται σε απομείωση. Μερίσματα από τέτοιες επενδύσεις συνεχίζουν να αναγνωρίζονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων, εκτός αν αντιπροσωπεύουν ανάκτηση του κόστους της επένδυσης. Για επενδύσεις οι οποίες διαπραγματεύονται σε ενεργό αγορά, η εύλογη αξία υπολογίζεται με βάση τις τιμές προσφοράς της αγοράς. Για επενδύσεις για τις οποίες δεν υπάρχει ενεργός αγορά, η εύλογη αξία προσδιορίζεται μέσω τεχνικών αποτίμησης, εκτός εάν το εύρος των ορθολογικών εκτιμήσεων της εύλογης αξίας είναι σημαντικά μεγάλο και οι πιθανότητες των διάφορων εκτιμήσεων δεν μπορούν εύλογα να αξιολογηθούν, οπότε δεν επιτρέπεται η αποτίμηση αυτών των επενδύσεων στην εύλογη αξία. H αγορά ή πώληση χρηματοοικονομικών στοιχείων που απαιτούν την παράδοση των περιουσιακών στοιχείων μέσα σε ένα χρονικό πλαίσιο που προβλέπεται από κανονισμό ή παραδοχή της αγοράς, αναγνωρίζεται κατά την ημερομηνία διακανονισμού (δηλαδή την ημερομηνία που το περιουσιακό στοιχείο μεταφέρεται ή παραδίδεται στον Όμιλο ή την Εταιρεία). ΙΙΙ. Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία τα οποία ταξινομούνται ως αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων αναγνωρίζονται αρχικά στην εύλογη αξία με τα κέρδη ή ζημιές από την αποτίμηση αυτών να αναγνωρίζονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων. Τα κέρδη και οι ζημιές που προκύπτουν από τις μεταβολές στην εύλογη αξία των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων που ταξινομούνται στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων, αναγνωρίζονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων στη γραμμή «Λοιπά κέρδη / (ζημιές)». (81) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά Απομείωση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων Ο Όμιλος και η Εταιρεία αξιολογούν σε κάθε ημερομηνία κατάρτισης οικονομικών καταστάσεων τα δεδομένα αναφορικά με το κατά πόσον η αξία ενός χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου ή μίας ομάδας χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων έχει απομειωθεί ως ακολούθως: Ο Όμιλος και η Εταιρεία αναγνωρίζουν πρόβλεψη ζημιάς έναντι αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών για όλα τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που δεν αποτιμούνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων. Οι αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές βασίζονται στη διαφορά ανάμεσα σε όλες τις συμβατικές ταμειακές ροές που είναι απαιτητές σύμφωνα με τη σύμβαση και όλες τις ταμειακές ροές που ο Όμιλος ή η Εταιρεία προσδοκούν να εισπράξουν, προεξοφλημένες με βάση το κατά προσέγγιση αρχικό πραγματικό επιτόκιο. Οι αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές αναγνωρίζονται σε δύο στάδια. Εάν ο πιστωτικός κίνδυνος ενός χρηματοοικονομικού μέσου δεν έχει αυξηθεί σημαντικά από την αρχική αναγνώριση, η οικονομική οντότητα επιμετρά την πρόβλεψη ζημιάς για το εν λόγω χρηματοοικονομικό μέσο σε ποσό ίσο με τις αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές των επόμενων 12 μηνών. Εάν ο πιστωτικός κίνδυνος του χρηματοοικονομικού μέσου έχει αυξηθεί σημαντικά από την αρχική αναγνώριση, η οικονομική οντότητα επιμετρά την πρόβλεψη ζημιάς για ένα χρηματοοικονομικό μέσο σε ποσό ίσο με τις αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές καθ' όλη τη διάρκεια ζωής, ανεξάρτητα από το πότε προέκυψε η αθέτηση. Για τις απαιτήσεις από πελάτες και τα συμβατικά περιουσιακά στοιχεία, ο Όμιλος και η Εταιρεία εφαρμόζουν την απλοποιημένη προσέγγιση για τον υπολογισμό των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών. Επομένως, σε κάθε ημερομηνία αναφοράς, ο Όμιλος και η Εταιρεία επιμετρούν την πρόβλεψη ζημιάς για ένα χρηματοοικονομικό μέσο σε ποσό ίσο με τις αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές καθ' όλη τη διάρκεια ζωής χωρίς να παρακολουθούν τις μεταβολές στον πιστωτικό κίνδυνο. Αποαναγνώριση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων Ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο (ή ένα μέρος ενός χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου ή μέρος μίας ομάδας παρόμοιων χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων) αποαναγνωρίζεται όταν: • τα δικαιώματα για την εισροή ταμειακών πόρων έχουν εκπνεύσει, • ο Όμιλος ή η Εταιρεία διατηρεί το δικαίωμα στην εισροή ταμειακών ροών από το συγκεκριμένο περιουσιακό στοιχείο αλλά έχει αναλάβει ταυτόχρονα την υποχρέωση να τα καταβάλλει σε τρίτους πλήρως χωρίς σημαντική καθυστέρηση, υπό τη μορφή μίας σύμβασης μεταβίβασης, ή • ο Όμιλος ή η Εταιρεία έχει μεταβιβάσει το δικαίωμα εισροής ταμειακών ροών από το συγκεκριμένο περιουσιακό στοιχείο ενώ παράλληλα, είτε (α) έχει μεταβιβάσει ουσιαστικά όλους τους κινδύνους και τα οφέλη από αυτό είτε (β) δεν έχει μεταβιβάσει ουσιαστικά όλους τους κινδύνους και τα οφέλη, αλλά έχει μεταβιβάσει τον έλεγχο του συγκεκριμένου στοιχείου. Όταν ο Όμιλος ή η Εταιρεία μεταβιβάζει τα δικαιώματα εισροής ταμειακών ροών από ένα περιουσιακό στοιχείο ή συνάπτει σύμβαση μεταβίβασης, αξιολογεί την έκταση κατά την οποία διατηρεί τους κινδύνους και τα οφέλη της κυριότητας του περιουσιακού στοιχείου. Όταν ο Όμιλος ούτε μεταβιβάζει ούτε διατηρεί ουσιαστικά όλους τους κινδύνους και τα οφέλη του μεταβιβασθέντος περιουσιακού στοιχείου και διατηρεί τον έλεγχο του συγκεκριμένου στοιχείου, τότε το στοιχείο αναγνωρίζεται στο βαθμό της συνεχιζόμενης συμμετοχής του Ομίλου στο περιουσιακό στοιχείο αυτό. Στην περίπτωση αυτή, ο Όμιλος αναγνωρίζει παράλληλα και μια συνδεδεμένη υποχρέωση. Το μεταβιβασθέν περιουσιακό στοιχείο και η συνδεδεμένη υποχρέωση επιμετρώνται σε βάση που αντανακλά τα δικαιώματα και τις δεσμεύσεις που έχει διατηρήσει ο Όμιλος ή η Εταιρεία. Η συνεχιζόμενη συμμετοχή που λαμβάνει τη μορφή της εγγύησης του μεταβιβασθέντος περιουσιακού στοιχείου αναγνωρίζεται στην χαμηλότερη αξία μεταξύ της λογιστικής αξίας του περιουσιακού στοιχείου και του μέγιστου ποσού του ληφθέντος ανταλλάγματος που ο Όμιλος θα μπορούσε να υποχρεωθεί να επιστρέψει. Αρχική αναγνώριση και μεταγενέστερη επιμέτρηση των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων Όλες οι χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις αρχικά αποτιμώνται στην εύλογη αξία τους μείον το κόστος συναλλαγών, στην περίπτωση των δανείων και των πληρωτέων υποχρεώσεων. (82) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά Αποαναγνώριση χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων Μια χρηματοοικονομική υποχρέωση διαγράφεται όταν η δέσμευση που απορρέει από την υποχρέωση, ακυρώνεται ή εκπνέει. Όταν μία υφιστάμενη χρηματοοικονομική υποχρέωση αντικαθίσταται από μία άλλη από τον ίδιο δανειστή αλλά με ουσιαστικά διαφορετικούς όρους, ή οι όροι μίας υφιστάμενης υποχρέωσης τροποποιούνται σημαντικά, αυτή η ανταλλαγή ή τροποποίηση αντιμετωπίζεται ως αποαναγνώριση της αρχικής υποχρέωσης και αναγνώριση μίας νέας υποχρέωσης. Η διαφορά στις αντίστοιχες λογιστικές αξίες αναγνωρίζεται στην κατάσταση αποτελεσμάτων. Συμψηφισμός χρηματοοικονομικών απαιτήσεων και υποχρεώσεων Οι χρηματοοικονομικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις συμψηφίζονται και το καθαρό ποσό απεικονίζεται στην κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης μόνο όταν ο Όμιλος ή η Εταιρεία έχει νομικά το δικαίωμα αυτό και προτίθεται να τα συμψηφίσει σε καθαρή βάση μεταξύ τους ή να απαιτήσει το περιουσιακό στοιχείο και να διακανονίσει την υποχρέωση ταυτόχρονα. Το νόμιμο δικαίωμα δεν πρέπει να εξαρτάται από μελλοντικά γεγονότα και πρέπει να μπορεί να εκτελεσθεί κατά τη συνήθη πορεία των εργασιών και σε περίπτωση αθέτησης, αφερεγγυότητας ή πτώχευσης της εταιρείας ή του αντισυμβαλλομένου. 2.14 Παράγωγα χρηματοοικονομικά στοιχεία Εταιρείες του Ομίλου αξιολογούν κατά περίπτωση τη σύναψη συμβάσεων παράγωγων χρηματοοικονομικών στοιχείων με στόχο να αντισταθμίσουν την έκθεση σε κίνδυνο μεταβολής των επιτοκίων που συνδέεται με μακροχρόνιες δανειακές συμβάσεις. Ο Όμιλος τεκμηριώνει, κατά την έναρξη μιας συναλλαγής, τη σχέση μεταξύ των αντισταθμιστικών μέσων και των αντισταθμιζόμενων στοιχείων, καθώς επίσης και τη στρατηγική διαχείρισης κινδύνου για την ανάληψη διαφόρων αντισταθμιστικών ενεργειών. Αυτή η διαδικασία περιλαμβάνει τη σύνδεση όλων των παραγώγων που ορίζονται ως αντισταθμιστικά μέσα με συγκεκριμένα στοιχεία του ενεργητικού και παθητικού ή με συγκεκριμένες δεσμεύσεις ή προβλεπόμενες συναλλαγές. Επιπλέον, γίνεται εκτίμηση, κατά την έναρξη της αντιστάθμισης και σε συνεχή βάση, του βαθμού στον οποίο τα παράγωγα που χρησιμοποιούνται σε αντισταθμιστικές συναλλαγές είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικά στην εξουδετέρωση των μεταβολών στις τρέχουσες αξίες ή στις ταμειακές ροές των αντισταθμιζόμενων στοιχείων. Οι εύλογες αξίες των παράγωγων εργαλείων που χρησιμοποιούνται για σκοπούς αντιστάθμισης γνωστοποιούνται στη σημείωση 15. Οι μεταβολές στο Αποθεματικό αντιστάθμισης ταμειακών ροών στα Λοιπά συνολικά εισοδήματα γνωστοποιούνται στη σημείωση 23. Η συνολική εύλογη αξία των παραγώγων αντιστάθμισης κατατάσσεται στο μη κυκλοφορούν ενεργητικό ή στις μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις όταν το εναπομένον αντισταθμιζόμενο στοιχείο έχει διάρκεια μεγαλύτερη των 12 μηνών, ή στο κυκλοφορούν ενεργητικό ή στις βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις εφόσον η εναπομένουσα διάρκεια του αντισταθμιζόμενου στοιχείου είναι μικρότερη των 12 μηνών. Παράγωγα που κατέχονται για εμπορία κατατάσσονται στο κυκλοφορούν ενεργητικό ή στις βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις. Αντιστάθμιση Ταμειακών Ροών Τα παράγωγα στοιχεία αναγνωρίζονται αρχικά στην εύλογη αξία κατά την ημερομηνία σύναψης της σχετικής συμφωνίας. Το τμήμα της μεταβολής στην εύλογη αξία του παραγώγου που θεωρείται αποτελεσματικό και πληροί τα κριτήρια αντιστάθμισης ταμειακών ροών, αναγνωρίζεται στα λοιπά συνολικά εισοδήματα. Τα κέρδη ή ζημιές που σχετίζονται με το μη αποτελεσματικό τμήμα της μεταβολής αναγνωρίζονται άμεσα στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων, στη γραμμή «Χρηματοοικονομικά έσοδα» ή «Χρηματοοικονομικά έξοδα». Το σωρευτικό ποσό που καταχωρείται στα Ίδια Κεφάλαια μεταφέρεται στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων στις περιόδους που το αντισταθμιζόμενο στοιχείο επηρεάζει το κέρδος ή τη ζημιά της περιόδου. Το κέρδος ή η ζημιά που συνδέεται με το αποτελεσματικό τμήμα της αντιστάθμισης των συμβάσεων ανταλλαγής κυμαινόμενων επιτοκίων δανεισμού αναγνωρίζεται στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων, στη γραμμή «Χρηματοοικονομικά έσοδα» ή «Χρηματοοικονομικά έξοδα». Ωστόσο, όταν εκ της αναμενόμενης συναλλαγής που αντισταθμίζεται προκύπτει αναγνώριση ενός μη-χρηματοοικονομικού στοιχείου ενεργητικού (όπως απόθεμα ή ενσώματο πάγιο), τότε τα κέρδη ή οι ζημιές που είχαν προηγουμένως καταχωρηθεί στην καθαρή θέση μεταφέρονται από τα Ίδια Κεφάλαια και συνυπολογίζονται στο αρχικό κόστος του στοιχείου ενεργητικού. Τα ποσά αυτά τελικά επιβαρύνουν τα (83) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά αποτελέσματα, στην περίπτωση των αποθεμάτων μέσω του κόστους πωληθέντων, και στην περίπτωση των ενσώματων παγίων μέσω των αποσβέσεων. Όταν ένα εργαλείο αντιστάθμισης λήξει ή πωληθεί ή όταν μια σχέση αντιστάθμισης παύει να πληροί τα κριτήρια της αντισταθμιστικής λογιστικής, τα σωρευτικά κέρδη ή ζημιές που έχουν μέχρι εκείνη τη στιγμή καταχωρηθεί στα Ίδια Κεφάλαια παραμένουν στα Ίδια Κεφάλαια και αναγνωρίζονται όταν τελικά η αναμενόμενη συναλλαγή περάσει από την Κατάσταση Αποτελεσμάτων. Όταν μια αναμενόμενη συναλλαγή δεν εκτιμάται πλέον ότι θα συμβεί, τα σωρευτικά κέρδη ή ζημιές που έχουν καταχωρηθεί στα Ίδια Κεφάλαια μεταφέρονται άμεσα στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων, στη γραμμή «Λοιπά κέρδη/(ζημιές)». 2.15 Αποθέματα Τα αποθέματα αποτιμώνται στην χαμηλότερη αξία μεταξύ κόστους κτήσεως και καθαρής ρευστοποιήσιμης αξίας. Το κόστος προσδιορίζεται με την μέθοδο του μέσου σταθμικού κόστους. Το κόστος των ετοίμων προϊόντων και των ημιτελών αποθεμάτων περιλαμβάνει τα έξοδα σχεδιασμού, το κόστος των υλικών, το άμεσο εργατικό κόστος και αναλογία των γενικών εξόδων παραγωγής. Επενδύσεις σε ακίνητα στα οποία ξεκινάει κατασκευή με σκοπό την μελλοντική πώληση, αναταξινομούνται ως αποθέματα, στην λογιστική αξία, κατά την ημερομηνία ισολογισμού. Στο εξής, θα επιμετρώνται στην χαμηλότερη αξία μεταξύ κόστους και καθαρής ρευστοποιήσιμης αξίας. Χρηματοοικονομικά έξοδα δεν περιλαμβάνονται στο κόστος κτήσεως των αποθεμάτων. Η καθαρή ρευστοποιήσιμη αξία εκτιμάται με βάση τις τρέχουσες τιμές πώλησης των αποθεμάτων στα πλαίσια της συνήθους δραστηριότητας αφαιρουμένων και των τυχόν εξόδων πώλησης όπου συντρέχει περίπτωση. 2.16 Εμπορικές και λοιπές απαιτήσεις Οι εμπορικές απαιτήσεις αναγνωρίζονται αρχικά στην εύλογη αξία τους και μεταγενέστερα αποτιμώνται στο αποσβέσιμο κόστος με τη μέθοδο του πραγματικού επιτοκίου, εκτός εάν το αποτέλεσμα της προεξόφλησης δεν είναι σημαντικό, μειωμένο με τυχόν ζημιά απομείωσης. Η ζημιά απομείωσης για τις εμπορικές απαιτήσεις σχηματίζεται βάσει όσων αναφέρονται στη σημείωση 2.13. Οι εμπορικές και λοιπές απαιτήσεις περιλαμβάνουν επίσης, συναλλαγματικές και γραμμάτια εισπρακτέα. 2.17 Δεσμευμένες Καταθέσεις Οι δεσμευμένες καταθέσεις είναι ταμειακά ισοδύναμα τα οποία δεν είναι άμεσα διαθέσιμα προς χρήση. Αυτά τα ταμειακά ισοδύναμα δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν από τον Όμιλο μέχρι την επέλευση ενός συγκεκριμένου χρονικού σημείου ή γεγονότος στο μέλλον. Στις περιπτώσεις που οι δεσμευμένες καταθέσεις αναμένεται να χρησιμοποιηθούν εντός διαστήματος ενός έτους από την ημερομηνία της κατάστασης οικονομικής θέσης, ταξινομούνται ως βραχυπρόθεσμο περιουσιακό στοιχείο. Όμως εάν δεν αναμένεται να χρησιμοποιηθούν εντός διαστήματος ενός έτους από την ημερομηνία της κατάστασης χρηματοοικονομική θέσης, ταξινομούνται ως μακροπρόθεσμο περιουσιακό στοιχείο. 2.18 Ταμειακά Διαθέσιμα και ισοδύναμα Τα ταμειακά διαθέσιμα και ταμειακά ισοδύναμα περιλαμβάνουν τα μετρητά, τις καταθέσεις όψεως και τις βραχυπρόθεσμες μέχρι 3 μήνες επενδύσεις υψηλής ρευστοποίησης και χαμηλού ρίσκου. 2.19 Μετοχικό κεφάλαιο Το μετοχικό κεφάλαιο περιλαμβάνει τις κοινές μετοχές της Εταιρείας. Όταν μία εταιρεία του Ομίλου αποκτά μετοχές της Εταιρείας (Ίδιες Μετοχές) το κόστος κτήσης παρουσιάζεται αφαιρετικά από τα ίδια κεφάλαια του Ομίλου μέχρι οι μετοχές αυτές να ακυρωθούν ή να πωληθούν. Το κέρδος ή η ζημιά από την πώληση ίδιων μετοχών αναγνωρίζεται άμεσα στα ίδια κεφάλαια. Άμεσα έξοδα για την έκδοση μετοχών εμφανίζονται απαλλαγμένα από κάθε σχετικό όφελος φόρου εισοδήματος, αφαιρετικά στην καθαρή θέση. (84) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά 2.20 Δανεισμός Τα δάνεια καταχωρούνται αρχικά στην εύλογη αξία τους, μειωμένα με τα τυχόν άμεσα έξοδα για την πραγματοποίηση της συναλλαγής. Μεταγενέστερα αποτιμώνται στο αναπόσβεστο κόστος βάσει της μεθόδου του πραγματικού επιτοκίου. Τυχόν διαφορά μεταξύ του εισπραχθέντος ποσού (καθαρό από σχετικά έξοδα) και της αξίας εξόφλησης αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα κατά την διάρκεια του δανεισμού βάσει της μεθόδου του πραγματικού επιτοκίου. Έξοδα δανείων που καταβάλλονται κατά την υπογραφή των νέων πιστώσεων αναγνωρίζονται ως έξοδα του δανείου εφόσον γίνει ανάληψη μέρους ή και του συνόλου της νέας πιστωτικής γραμμής. Σε αυτή την περίπτωση καταχωρούνται ως μελλοντικά έξοδα δανείων μέχρι να γίνει η ανάληψη. Εφόσον δεν χρησιμοποιηθούν τα νέα δάνεια, μερικώς ή ολικά, τότε αυτά τα έξοδα περιλαμβάνονται στα προπληρωθέντα έξοδα και αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα κατά τη διάρκεια ζωής της σχετικής πιστωτικής γραμμής. Τα δάνεια ταξινομούνται ως βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις εκτός εάν ο Όμιλος έχει το δικαίωμα να αναβάλλει την εξόφληση της υποχρέωσης για τουλάχιστον 12 μήνες από την ημερομηνία του ισολογισμού. 2.21 Τρέχουσα και αναβαλλόμενη φορολογία Ο φόρος εισοδήματος της χρήσης αποτελείται από την τρέχουσα και την αναβαλλόμενη φορολογία. Ο φόρος αναγνωρίζεται στην κατάσταση αποτελεσμάτων εκτός και αν σχετίζεται με ποσά που έχουν αναγνωριστεί στα Λοιπά συνολικά εισοδήματα ή απευθείας στα ίδια κεφάλαια. Σε αυτήν την περίπτωση ο φόρος αναγνωρίζεται επίσης στα Λοιπά συνολικά εισοδήματα ή στα ίδια κεφάλαια αντίστοιχα. Ο φόρος εισοδήματος επί των κερδών, υπολογίζεται με βάση τη φορολογική νομοθεσία που έχει θεσπιστεί κατά την ημερομηνία ισολογισμού στις χώρες όπου διεξάγονται οι εργασίες του Ομίλου και αναγνωρίζεται ως έξοδο την περίοδο κατά την οποία προκύπτουν τα κέρδη. Η διοίκηση ανά διαστήματα αξιολογεί τις περιπτώσεις όπου η κείμενη φορολογική νομοθεσία χρήζει ερμηνείας. Όπου κρίνεται απαραίτητο γίνονται προβλέψεις επί των ποσών που αναμένεται να πληρωθούν στις φορολογικές αρχές. Ο αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος προσδιορίζεται με την μέθοδο της υποχρέωσης που προκύπτει από τις προσωρινές διαφορές μεταξύ της λογιστικής αξίας και της φορολογικής βάσης των περιουσιακών στοιχείων και των υποχρεώσεων που εμφανίζονται στις οικονομικές καταστάσεις. Αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος δεν λογίζεται εάν προκύπτει από την αρχική αναγνώριση στοιχείου ενεργητικού ή παθητικού σε συναλλαγή, εκτός επιχειρηματικής συνένωσης, η οποία όταν έγινε δεν επηρέασε ούτε το λογιστικό ούτε το φορολογικό κέρδος ή ζημία. Ο αναβαλλόμενος φόρος προσδιορίζεται με τους φορολογικούς συντελεστές και νόμους που ισχύουν κατά την ημερομηνία του ισολογισμού και αναμένεται να ισχύσουν όταν οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις θα πραγματοποιηθούν ή οι αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις θα αποπληρωθούν. Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις αναγνωρίζονται στο βαθμό για τον οποίο ενδέχεται να υπάρξει μελλοντικό φορολογητέο κέρδος για την χρησιμοποίηση της προσωρινής διαφοράς που δημιουργεί την αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση. Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις συμψηφίζονται μόνο εάν επιτρέπεται νομικά ο συμψηφισμός φορολογικών απαιτήσεων και υποχρεώσεων και εφόσον οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις προκύπτουν από την ίδια φορολογούσα αρχή επί της οντότητας που φορολογείται ή και επί διαφορετικών οντοτήτων και υπάρχει η πρόθεση η τακτοποίηση να γίνει με συμψηφισμό. 2.22 Παροχές στο προσωπικό (α) Παροχές μετά την έξοδο από την υπηρεσία Οι παροχές μετά την έξοδο από την υπηρεσία περιλαμβάνουν τόσο προγράμματα καθορισμένων εισφορών όσο και προγράμματα καθορισμένων παροχών. Ο Όμιλος συμμετέχει σε διάφορα συνταξιοδοτικά προγράμματα. Οι πληρωμές καθορίζονται από την εκάστοτε τοπική νομοθεσία και τους κανονισμούς των ταμείων. (85) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά Πρόγραμμα καθορισμένων παροχών είναι ένα συνταξιοδοτικό πρόγραμμα το οποίο καθορίζει ένα συγκεκριμένο ποσό παροχής συντάξεως το οποίο θα εισπράξει ο εργαζόμενος όταν συνταξιοδοτηθεί το οποίο συνήθως εξαρτάται από ένα ή περισσότερους παράγοντες όπως η ηλικία, τα χρόνια προϋπηρεσίας και το ύψος των αποδοχών. Πρόγραμμα καθορισμένων εισφορών είναι ένα συνταξιοδοτικό πρόγραμμα στα πλαίσια του οποίου ο Όμιλος πραγματοποιεί καθορισμένες πληρωμές σε ένα ξεχωριστό νομικό πρόσωπο. Ο Όμιλος δεν έχει καμία νομική υποχρέωση να πληρώσει επί πλέον εισφορές εάν το ταμείο δεν έχει επαρκή περιουσιακά στοιχεία για να πληρώσει σε όλους τους εργαζομένους τις παροχές που σχετίζονται με την υπηρεσία τους στην παρούσα και τις προηγούμενες χρονικές περιόδους. Για τα προγράμματα καθορισμένων εισφορών ο Όμιλος πληρώνει εισφορές σε ασφαλιστικά ταμεία του δημοσίου σε υποχρεωτική βάση. Ο Όμιλος δεν έχει άλλη υποχρέωση εφόσον έχει πληρώσει τις εισφορές του. Οι εισφορές αναγνωρίζονται ως δαπάνες προσωπικού όποτε προκύπτει οφειλή. Εισφορές που προπληρώνονται αναγνωρίζονται σαν στοιχείο του ενεργητικού σε περίπτωση που υπάρχει δυνατότητα επιστροφής των χρημάτων ή συμψηφισμός με μελλοντικές οφειλές. Η υποχρέωση που καταχωρείται στον ισολογισμό για τα προγράμματα καθορισμένων παροχών είναι η παρούσα αξία της υποχρέωσης για την καθορισμένη παροχή, κατά την ημερομηνία ισολογισμού, μειωμένη κατά την εύλογη αξία των περιουσιακών στοιχείων του προγράμματος. Η υποχρέωση της καθορισμένης παροχής υπολογίζεται ετησίως από ανεξάρτητο αναλογιστή με τη χρήση της μεθόδου της προβλεπόμενης πιστωτικής μονάδας (projected unit credit method). Η παρούσα αξία της υποχρέωσης καθορισμένων παροχών υπολογίζεται με προεξόφληση των μελλοντικών χρηματικών εκροών με συντελεστή προεξόφλησης το επιτόκιο των μακροπροθέσμων υψηλής πιστοληπτικής διαβάθμισης εταιρικών ομολόγων που έχουν διάρκεια περίπου ίση με το συνταξιοδοτικό πρόγραμμα. Το κόστος τρέχουσας υπηρεσίας του προγράμματος καθορισμένων παροχών που αναγνωρίζεται στην κατάσταση αποτελεσμάτων στις αποδοχές προσωπικού, αντανακλά την αύξηση της υποχρέωσης καθορισμένων παροχών που προέρχεται από υπηρεσία εργαζομένου κατά την τρέχουσα περίοδο, αλλαγές της παροχής, περικοπές και διακανονισμούς. Το καταχωρημένο κόστος προϋπηρεσίας καταχωρείται άμεσα στα αποτελέσματα. Το καθαρό κόστος τόκων υπολογίζεται ως το καθαρό ποσό μεταξύ της υποχρέωσης για το πρόγραμμα καθορισμένων παροχών και της εύλογης αξίας των περιουσιακών στοιχείων του προγράμματος επί το επιτόκιο προεξόφλησης. Τα αναλογιστικά κέρδη ή ζημίες που προκύπτουν από εμπειρικές αναπροσαρμογές και αλλαγές σε αναλογιστικές παραδοχές χρεώνονται ή πιστώνονται στα Λοιπά συνολικά εισοδήματα κατά την περίοδο την οποία προκύπτουν. Το κόστος προϋπηρεσίας αναγνωρίζεται απευθείας στην κατάσταση αποτελεσμάτων. (β) Παροχές τερματισμού της απασχόλησης Οι παροχές τερματισμού της απασχόλησης πληρώνονται όταν οι εργαζόμενοι αποχωρούν πριν την ημερομηνία συνταξιοδοτήσεως. Ο Όμιλος καταχωρεί αυτές τις παροχές το νωρίτερο από τις ακόλουθες ημερομηνίες: (α) όταν ο Όμιλος δεν μπορεί πλέον να αποσύρει την προσφορά των παροχών αυτών και β) όταν η εταιρεία αναγνωρίζει κόστος αναδιάρθρωσης που εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του ΔΛΠ 37 και συμπεριλαμβάνει την καταβολή των παροχών λήξης. Στην περίπτωση μίας προσφοράς που γίνεται για να ενθαρρύνει την εθελουσία αποχώρηση, οι παροχές εξόδου υπολογίζονται με βάση τον αριθμό των εργαζομένων που αναμένεται να δεχτούν την προσφορά. Παροχές τερματισμού της απασχόλησης που οφείλονται 12 μήνες μετά την ημερομηνία του ισολογισμού προεξοφλούνται στην παρούσα αξία τους. Στην περίπτωση τερματισμού απασχόλησης που υπάρχει αδυναμία προσδιορισμού των εργαζομένων που θα κάνουν χρήση αυτών των παροχών, δεν γίνεται λογιστικοποίηση αλλά γνωστοποίηση αυτών ως ενδεχόμενη υποχρέωση. 2.23 Προβλέψεις Οι προβλέψεις για αποκατάσταση περιβάλλοντος, για επίδικες αγωγές, για βαριά συντήρηση αυτοκινητόδρομου και για λοιπές περιπτώσεις αναγνωρίζονται όταν: υπάρχει μία παρούσα νομική ή τεκμαιρόμενη δέσμευση ως αποτέλεσμα γεγονότων του παρελθόντος, όταν είναι πιθανόν ότι θα απαιτηθεί εκροή πόρων για τον διακανονισμό της δέσμευσης και όταν το απαιτούμενα ποσό μπορεί να εκτιμηθεί αξιόπιστα. (86) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά Όταν στις συμβάσεις παραχώρησης (σημείωση 2.25) εμπεριέχεται η συμβατική υποχρέωση του παραχωρησιούχου να διατηρεί την υποδομή σε ένα καθορισμένο επίπεδο παροχής υπηρεσίας λειτουργίας ή να επαναφέρει την υποδομή σε συγκεκριμένη κατάσταση πριν την παραδώσει στον παραχωρητή στο τέλος της περιόδου παραχώρησης, ο Όμιλος, ως παραχωρησιούχος, αναγνωρίζει και αποτιμά αυτή την υποχρέωση σύμφωνα με το ΔΛΠ 37. Οι προβλέψεις αναγνωρίζονται σε προεξοφλημένη βάση, όταν είναι σημαντική η επίδραση της διαχρονικής αξίας του χρήματος, με τη χρήση ενός προ φόρου επιτοκίου που αντανακλά τις τρέχουσες εκτιμήσεις της αγοράς για τη διαχρονική αξία του χρήματος και του σχετικού κινδύνου της υποχρέωσης. Όταν γίνεται προεξόφληση των προβλέψεων η αύξηση της πρόβλεψης που οφείλεται στο πέρασμα του χρόνου αναγνωρίζεται ως χρηματοοικονομικό έξοδο. Οι προβλέψεις επανεξετάζονται σε κάθε ημερομηνία σύνταξης των οικονομικών καταστάσεων και εάν δεν είναι πλέον πιθανόν ότι θα υπάρξει εκροή πόρων για το διακανονισμό της δέσμευσης αντιστρέφονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων. 2.24 Αναγνώριση εσόδων Ο Όμιλος μέσω των αντίστοιχων κλάδων δραστηριοποιείται στην κατασκευή δημοσίων και ιδιωτικών έργων, στη λειτουργία αυτοκινητοδρόμων, στην πώληση αιολικής ενέργειας/βιοαερίου, στην διαχείριση απορριμμάτων και στην μίσθωση επενδύσεων σε ακίνητα. Τα έσοδα από συμβάσεις σε πελάτες αναγνωρίζονται όταν ο πελάτης αποκτά τον έλεγχο των αγαθών ή υπηρεσιών σε ποσό που αντανακλά το αντάλλαγμα το οποίο ο Όμιλος αναμένει να δικαιούται έναντι των εν λόγω αγαθών ή υπηρεσιών. Για την επιμέτρηση των εσόδων που προκύπτουν από συμβάσεις με πελάτες ακολουθείται το παρακάτω μοντέλο πέντε σταδίων: 1. 2. 3. 4. 5. Προσδιορισμός της σύμβασης με τον πελάτη. Προσδιορισμός των υποχρεώσεων εκτέλεσης. Προσδιορισμός της τιμής συναλλαγής. Επιμερισμός της τιμής συναλλαγής στις υποχρεώσεις εκτέλεσης της σύμβασης. Αναγνώριση εσόδων όταν ή ενόσω μια οικονομική οντότητα εκπληρώνει την υποχρέωση εκτέλεσης. Η βασική αρχή είναι ότι μία οικονομική οντότητα θα αναγνωρίσει τα έσοδα με τρόπο που να απεικονίζει τη μεταβίβαση των αγαθών ή υπηρεσιών στους πελάτες στο ποσό το οποίο αναμένει να δικαιούται σε αντάλλαγμα για αυτά τα αγαθά ή τις υπηρεσίες. Επίσης, περιλαμβάνει τις αρχές που πρέπει να εφαρμόσει μία οικονομική οντότητα για να προσδιορίσει την επιμέτρηση των εσόδων και τη χρονική στιγμή της αναγνώρισής τους. Σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 15, τα έσοδα αναγνωρίζονται όταν ο πελάτης απόκτα τον έλεγχο των αγαθών ή υπηρεσιών, προσδιορίζοντας το χρόνο της μεταβίβασης του ελέγχου - είτε σε δεδομένη χρονική στιγμή είτε σε βάθος χρόνου. Ως έσοδο ορίζεται το ποσό το οποίο μια οικονομική οντότητα αναμένει να δικαιούται ως αντάλλαγμα για τα αγαθά ή τις υπηρεσίες που μεταβίβασε σε έναν πελάτη, εκτός από τα ποσά που εισπράττονται για λογαριασμό τρίτων (φόρος προστιθέμενης αξίας, λοιποί φόροι επί των πωλήσεων). Τα μεταβλητά ποσά περιλαμβάνονται στο τίμημα και υπολογίζονται είτε με τη μέθοδο της «αναμενόμενης αξίας» είτε με τη μέθοδο του «πιο πιθανού ποσού». Τα έσοδα από την παροχή των υπηρεσιών αναγνωρίζονται την λογιστική περίοδο την οποία οι υπηρεσίες παρέχονται και επιμετρώνται σύμφωνα με την φύση των υπηρεσιών που παρέχονται, χρησιμοποιώντας είτε μεθόδους εκροών (“output methods”) είτε μεθόδους εισροών (“input methods”). H απαίτηση από τον πελάτη αναγνωρίζεται όταν υπάρχει ένα άνευ προϋποθέσεων δικαίωμα να λάβει η οικονομική οντότητα το τίμημα για τις εκτελεσμένες υποχρεώσεις της σύμβασης προς τον πελάτη. Οι απαιτήσεις από πελάτες συμβολαίων εμφανίζονται ως «Συμβατικά περιουσιακά στοιχεία» στο κονδύλι «Απαιτήσεις από πελάτες και λοιπές απαιτήσεις» και οι υποχρεώσεις προς πελάτες συμβολαίων εμφανίζονται ως «Συμβατικές υποχρεώσεις» στο κονδύλι «Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις». O Όμιλος δραστηριοποιείται στους κλάδους της Κατασκευής, των Παραχωρήσεων, του Περιβάλλοντος, της παραγωγής Αιολικής ενέργειας και των Επενδύσεων σε ακίνητα. Ο Όμιλος διαχωρίζει τα έσοδά του σε έσοδα από κατασκευαστικά συμβόλαια και συμβόλαια συντήρησης, έσοδα από πώληση αγαθών, έσοδα από τη λειτουργία αυτοκινητοδρόμων και έσοδα από μισθώσεις. (87) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά Έσοδα από κατασκευαστικά συμβόλαια και συμβόλαια συντήρησης Οι συμβάσεις με πελάτες της κατηγορίας αυτής αφορούν στην κατασκευή δημοσίων έργων (αυτοκινητόδρομοι, γέφυρες, λιμάνια, βιολογικοί καθαρισμοί, μονάδες διαχείρισης απορριμμάτων, δίκτυα διανομής ΔΕΗ και ΕΥΔΑΠ, ΜΕΤΡΟ, σιδηροδρομικές γραμμές) και ιδιωτικών έργων (ξενοδοχεία, μεταλλευτικές εγκαταστάσεις, φωτοβολταϊκά έργα, αγωγών φυσικού αερίου). Πιο συγκεκριμένα: Κάθε ένα κατασκευαστικό συμβόλαιο περιλαμβάνει μια μοναδική υποχρέωση για τον κατασκευαστή. Aκόμα και στις περιπτώσεις συμβολαίων που περιλαμβάνουν τόσο τον σχεδιασμό όσο και την κατασκευή ενός έργου, η υποχρέωση του κατασκευαστή είναι κατ’ουσίαν μία καθώς η υπόσχεση του προς τον πελάτη είναι η παράδοση ενός έργου του οποίου τα αγαθά και υπηρεσίες αποτελούν επιμέρους συστατικά. Τα συμβατικά έσοδα αναγνωρίζονται κατά τη διάρκεια της σύμβασης, χρησιμοποιώντας μια μέθοδο υπολογισμού του εσόδου από κατασκευαστικά συμβόλαια παρόμοια με τη μέθοδο της ποσοστιαίας ολοκλήρωσης. Το ΔΠΧΑ 15 απαιτεί την αναγνώριση τυχόν μεταβλητού τιμήματος, δηλαδή αξιώσεων από κόστη καθυστέρησης/επιτάχυνσης, bonus επιβράβευσης, συμπληρωματικών εργασιών, μόνο στο βαθμό που είναι εξαιρετικά πιθανό (highly probable) ότι τα έσοδα αυτά δεν θα αντιστραφούν στο μέλλον. Στην διαδικασία αξιολόγησης της πιθανότητας ανάκτησης του μεταβλητού τιμήματος, θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψιν η προηγούμενη εμπειρία προσαρμοσμένη στις συνθήκες των υφιστάμενων συμβολαίων. Οι προϋποθέσεις που θέτει το πρότυπο για την αναγνώριση των πρόσθετων αξιώσεων είναι συνεπείς με την ισχύουσα πολιτική του Ομίλου σύμφωνα με την οποία τα κόστη καθυστέρησης/επιτάχυνσης και οι συμπληρωματικές εργασίες αναγνωρίζονται στην περίπτωση που οι συζητήσεις για την είσπραξή τους βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο διαπραγμάτευσης ή υποστηρίζονται από εκτιμήσεις ανεξάρτητων επαγγελματιών. Οι δαπάνες που μπορούν να κεφαλαιοποιηθούν αφορούν σε κόστη που προκύπτουν μετά την ανάληψη ενός έργου. Παραδείγματα τέτοιων δαπανών είναι τα κόστη κατασκευής προσωρινών εργοταξιακών εγκαταστάσεων και τα κόστη μετεγκατάστασης εξοπλισμού και εργαζομένων. Οι συμβάσεις με πελάτες μπορεί να προβλέπουν την παρακράτηση μέρους των τιμολογημένων απαιτήσεων, το οποίο συνήθως καταβάλλεται στον κατασκευαστή στο τέλος του έργου. Οι παρακρατημένες εγγυήσεις αποσκοπούν στην παροχή ασφάλειας στον πελάτη σε περίπτωση μη εκπλήρωσης των συμβατικών υποχρεώσεων του εργολάβου και δεν συνδέονται με την παροχή χρηματοδότησης προς τον πελάτη. Συνεπώς, ο Όμιλος κατέληξε ότι δεν υπάρχει σημαντική επίδραση λόγω χρηματοδότησης. Εάν ο Όμιλος (ή η Εταιρεία) εκτελεί τις συμβατικές του υποχρεώσεις μεταβιβάζοντας αγαθά ή υπηρεσίες σε πελάτη προτού ο πελάτης πληρώσει το αντάλλαγμα ή προτού καταστεί απαιτητή η πληρωμή, ο Όμιλος (ή η Εταιρεία) απεικονίζει τη σύμβαση ως συμβατικό περιουσιακό στοιχείο. Συμβατικό περιουσιακό στοιχείο είναι το δικαίωμα της οικονομικής οντότητας σε αντάλλαγμα έναντι αγαθών ή υπηρεσιών τα οποία έχει μεταβιβάσει σε πελάτη όπως για παράδειγμα όταν οι κατασκευαστικές υπηρεσίες μεταβιβάζονται στον πελάτη πριν από το δικαίωμα του Ομίλου (ή της Εταιρείας) για την έκδοση τιμολογίου. Εάν ο πελάτης καταβάλει αντάλλαγμα ή ο Όμιλος (ή η Εταιρεία) διατηρεί δικαίωμα επί ενός τιμήματος το οποίο είναι ανεπιφύλακτο πριν την εκτέλεση των υποχρεώσεων της σύμβασης για τη μεταφορά των υπηρεσιών, τότε ο Όμιλος (ή η Εταιρεία) απεικονίζει την σύμβαση ως συμβατική υποχρέωση. Η συμβατική υποχρέωση αποαναγνωρίζεται όταν εκτελεστούν οι υποχρεώσεις της σύμβασης και το έσοδο καταγραφεί στην κατάσταση αποτελεσμάτων. Έσοδα από κατασκευαστικά συμβόλαια και συμβόλαια συντήρησης Υπάρχουν συμβάσεις με πελάτες για τη συντήρηση κατασκευαστικών έργων, όπως σιδηρόδρομοι, αεροδρόμια και κέντρα επεξεργασίας λυμάτων. Η αναγνώριση των εσόδων από τις συμβάσεις αυτές γίνεται κατά τη διάρκεια της σύμβασης με την μέθοδο της ποσοστιαίας ολοκλήρωσης βάσει κόστους (cost to cost). Έσοδα από την πώληση αγαθών (88) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά Τα έσοδα από την πώληση αγαθών αναγνωρίζονται τη χρονική στιγμή κατά την οποία ο αγοραστής αποκτά τον έλεγχο. Τα έσοδα από την πώληση αγαθών αναγνωρίζονται κατά την παράδοσή τους στον αγοραστή εφόσον δεν υπάρχει καμία ανεκπλήρωτη υποχρέωση που θα μπορούσε να επηρεάσει την αποδοχή του αγαθού από τον αγοραστή και να επιμετρώνται στο αντάλλαγμα που ορίζεται από τη σύμβαση με τον πελάτη. Τα έσοδα από την πώληση αγαθών προέρχονται από την πώληση ενέργειας, βιοαερίου και ανακυκλώσιμων προϊόντων. Λοιπά Έσοδα από τη λειτουργία αυτοκινητοδρόμων Tα έσοδα από την λειτουργεία των αυτοκινητοδρόμων αναγνωρίζονται κατά τη διέλευση των χρηστών. Έσοδα από λειτουργικές μισθώσεις Τα έσοδα από λειτουργικές μισθώσεις αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα με τη σταθερή μέθοδο κατά τη διάρκεια της μίσθωσης. Τα μεταβλητά έσοδα που προκύπτουν λόγω επίτευξης συγκεκριμένου επιπέδου πωλήσεων από τα εκμισθωμένα καταστήματα αναγνωρίζονται ως έσοδα όταν είναι εξαιρετικά πιθανή η είσπραξή τους. Τα έσοδα από λειτουργικές μισθώσεις της μητρικής εταιρείας ταξινομούνται στη γραμμή "Λοιπά Έσοδα" της Κατάστασης Αποτελεσμάτων καθώς η εκμίσθωση των ακινήτων της αποτελεί παρεπόμενη δραστηριότητα. Τα έσοδα από παροχή υπηρεσιών και την διαχείριση ακινήτων λογίζονται την περίοδο που παρέχονται οι υπηρεσίες, με βάση το στάδιο ολοκλήρωσης της παρεχόμενης υπηρεσίας σε σχέση με το σύνολο των παρεχόμενων υπηρεσιών. Έσοδα από τόκους Τα έσοδα από τόκους αναγνωρίζονται σε δεδουλευμένη βάση με τη χρήση της μεθόδου του πραγματικού επιτοκίου. Όταν υπάρχει απομείωση των δανείων χορηγηθέντων και απαιτήσεων, τα έσοδα από τόκους αναγνωρίζονται χρησιμοποιώντας το επιτόκιο που προεξοφλεί τις μελλοντικές ροές για σκοπούς απομείωσης. Έσοδα από μερίσματα Τα μερίσματα λογίζονται ως έσοδα όταν θεμελιώνεται το δικαίωμα είσπραξής τους. 2.25 Συμφωνίες Παραχώρησης Στις Συμφωνίες Παραχώρησης Δικαιώματος παροχής υπηρεσιών του Δημοσίου σε ιδιώτη, ο Όμιλος εφαρμόζει τη ΕΔΔΠΧΑ 12 εφόσον πληρούνται οι παρακάτω δύο συνθήκες: α) ο παραχωρητής (grantor) ελέγχει ή καθορίζει ποιες υπηρεσίες θα πρέπει να παράσχει ο παραχωρησιούχος (operator), σε ποιους και σε ποια τιμή και β) ο παραχωρητής ελέγχει οποιοδήποτε σημαντικό υπόλοιπο συμφερόντων στην υποδομή στο τέλος της περιόδου της συμφωνίας παραχώρησης. Σύμφωνα με τη ΕΔΔΠΧΑ 12, τέτοιες υποδομές δεν αναγνωρίζονται στα στοιχεία ενεργητικού του παραχωρησιούχου ως ενσώματα πάγια, αλλά στα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού ως Χρηματοδοτική Συμβολή Δημοσίου (financial asset model) και/ή στα άυλα περιουσιακά στοιχεία ως Δικαίωμα Παραχώρησης (intangible asset model), ανάλογα με τους συμβατικά συμφωνηθέντες όρους. i) Χρηματοδοτική Συμβολή Δημοσίου (Financial Asset Model) Ο Όμιλος, ως παραχωρησιούχος, αναγνωρίζει ένα χρηματοοικονομικό στοιχείο ενεργητικού στο βαθμό που έχει ανεπιφύλακτο συμβατικό δικαίωμα να λάβει μετρητά ή άλλο χρηματοοικονομικό στοιχείο του ενεργητικού από τον παραχωρητή για τις υπηρεσίες κατασκευής. Στην περίπτωση των συμβάσεων παραχώρησης, ο παραχωρησιούχος έχει ένα ανεπιφύλακτο δικαίωμα να λάβει μετρητά, εάν ο παραχωρητής συμβατικά εγγυάται να καταβάλει στον παραχωρησιούχο: α) συγκεκριμένα ή καθορισμένα ποσά ή (89) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά β) το έλλειμμα που μπορεί, ενδεχομένως, να προκύψει μεταξύ των ποσών που λαμβάνονται από τους χρήστες της δημόσιας υπηρεσίας και το συγκεκριμένο ή καθορισμένο ποσό που προβλέπεται από τη Σύμβαση Παραχώρησης. Τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού ως αποτέλεσμα της εφαρμογής της ΕΔΔΠΧΑ 12 εμφανίζονται στην Κατάσταση Οικονομικής Θέσης ως «Χρηματοδοτική Συμβολή από Δημόσιο» και αναγνωρίζονται στο αποσβέσιμο κόστος βάσει της μεθόδου του πραγματικού επιτοκίου. Το πραγματικό επιτόκιο ισούται με το κόστος δανεισμού του παραχωρητή. Στην περίπτωση αναθεώρησης των εκτιμώμενων ταμειακών ροών, η τρέχουσα αξία της Χρηματοδοτικής Συμβολής θα πρέπει να αναπροσαρμοστεί. Η αναπροσαρμοσμένη αξία προσδιορίζεται ως η καθαρή παρούσα αξία των αναθεωρημένων ταμειακών ροών προεξοφλημένων με το αρχικό πραγματικό επιτόκιο. Το αποτέλεσμα της αναπροσαρμογής εμφανίζεται στη γραμμή «Λοιπά κέρδη/(ζημίες)» της Κατάστασης Αποτελεσμάτων. Στην κατηγορία αυτή ανήκει η σύμβαση παραχώρησης μεταξύ της θυγατρικής του Ομίλου ΕΠΑΔΥΜ (παραχωρησιούχος) και της αναθέτουσας αρχής ΔΙΑΔΥΜΑ Α.Ε. (παραχωρητής) που έχει σαν αντικείμενο τη μελέτη, χρηματοδότηση, κατασκευή, λειτουργία και συντήρηση των υποδομών του Ολοκληρωμένου Συστήματος Διαχείρισης Απορριμμάτων για διάστημα 27 ετών. Σύμφωνα με την σύμβαση η ελάχιστη εγγυημένη ποσότητα επεξεργαζόμενων απορριμμάτων ανέρχεται σε 90.000 τόνους ανά έτος και η τιμή πώλησης είναι καθορισμένη συμβατικά. Στη λήξη της παραχώρησης όλα τα δικαιώματα και οι τίτλοι επί των περιουσιακών στοιχείων θα μεταβιβαστούν στον παραχωρητή (Σημείωση 14). Η κατασκευή του έργου ολοκληρώθηκε τον Ιούνιο του 2017 και έκτοτε η εταιρεία έχει εισέλθει στην φάση της λειτουργίας. ii) Δικαίωμα Παραχώρησης (Intangible Asset Model) Ο Όμιλος, ως παραχωρησιούχος, αναγνωρίζει ένα άυλο στοιχείο του ενεργητικού στο βαθμό που λαμβάνει ένα δικαίωμα (άδεια) να χρεώνει τους χρήστες της δημόσιας υπηρεσίας. Το δικαίωμα της χρέωσης των χρηστών της δημόσιας υπηρεσίας δεν αποτελεί ένα ανεπιφύλακτο δικαίωμα λήψης μετρητών, καθώς τα ποσά που λαμβάνονται εξαρτώνται από το κατά πόσο το κοινό κάνει χρήση της υπηρεσίας. Τα άυλα στοιχεία ενεργητικού ως αποτέλεσμα της εφαρμογής της ΕΔΔΠΧΑ 12 εμφανίζονται στα «Άυλα Περιουσιακά Στοιχεία» της Κατάστασης Οικονομικής Θέσης, αναλύονται ως «Δικαίωμα Παραχώρησης» και αποτιμούνται στο κόστος κτήσεως μείον τις αποσβέσεις. Οι αποσβέσεις διενεργούνται με τη σταθερή μέθοδο στη διάρκεια της Σύμβασης Παραχώρησης. Στην κατηγορία αυτή κατατάσσεται η σύμβαση παραχώρησης της Εταιρείας ΑΤΤΙΚΗ ΟΔΟΣ η οποία αφορά στην μελέτη, κατασκευή, χρηματοδότηση και εκμετάλλευση του αυτοκινητοδρόμου Ελευσίνα-Σταυρού Α/Δ Σπάτων και Δυτικής Περιφερειακής Λεωφόρου Υμηττού για το διάστημα από 2001 μέχρι 2024. iii) Χρηματοδοτική Συμβολή Δημοσίου και Δικαίωμα Παραχώρησης (Mixed Model) Όταν η σύμβαση παραχώρησης προβλέπει ότι ο παραχωρησιούχος αμείβεται για τις υπηρεσίες κατασκευής εν μέρει με ένα χρηματοοικονομικό στοιχείο του ενεργητικού και εν μέρει με ένα άυλο στοιχείο του ενεργητικού, ο Όμιλος αναγνωρίζει χωριστά κάθε συστατικό της αμοιβής του, σύμφωνα με τα ανωτέρω (Χρηματοδοτική Συμβολή από το Δημόσιο και Δικαίωμα Παραχώρησης). Το παραπάνω μοντέλο (Mixed Model) εφαρμόζεται για τη σύμβαση παραχώρησης της θυγατρικής εταιρείας ΜΟΡΕΑΣ ΑΕ η οποία έχει αναλάβει την κατασκευή, λειτουργία και εκμετάλλευση για 30 έτη (έως το 2038) του αυτοκινητοδρόμου Κόρινθος-Τρίπολη-Καλαμάτα και τμήμα Λεύκτρο-Σπάρτη. Σύμφωνα με την σύμβαση παραχώρησης ο παραχωρησιούχος αμείβεται για τις υπηρεσίες κατασκευής μέσω επιδοτήσεων από το Ελληνικό Δημόσιο (Χρηματοδοτική Συμβολή από το Δημόσιο) καθώς και μέσω των εισπράξεων από τους χρήστες του αυτοκινητοδρόμου (Δικαίωμα Παραχώρησης). Η κατασκευή του έργου ολοκληρώθηκε το Δεκέμβριο του 2016. Ο Όμιλος αναγνωρίζει και λογιστικοποιεί το έσοδο και το κόστος που σχετίζονται με τις υπηρεσίες κατασκευής ή αναβάθμισης καθώς και το έσοδο και το κόστος που σχετίζονται με τις υπηρεσίες λειτουργίας σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 15 (σημείωση 2.24). 2.26 Διανομή μερισμάτων Η διανομή μερισμάτων στους μετόχους της μητρικής αναγνωρίζεται ως υποχρέωση όταν η διανομή εγκρίνεται από την Γενική Συνέλευση των μετόχων. (90) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά 2.27 Επιχορηγήσεις Οι κρατικές επιχορηγήσεις αναγνωρίζονται στην εύλογη αξία τους όταν αναμένεται με βεβαιότητα ότι η επιχορήγηση θα εισπραχθεί και ο Όμιλος θα συμμορφωθεί με όλους τους προβλεπόμενους όρους. Κρατικές επιχορηγήσεις που αφορούν έξοδα, αναβάλλονται και αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα έτσι ώστε να αντιστοιχίζονται με τα έξοδα που προορίζονται να αποζημιώσουν. Οι κρατικές επιχορηγήσεις που σχετίζονται με την αγορά ενσώματων παγίων ή την κατασκευή έργων, περιλαμβάνονται στις μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις ως αναβαλλόμενες κρατικές επιχορηγήσεις και μεταφέρονται ως έσοδα στην κατάσταση λογαριασμού αποτελεσμάτων με την σταθερή μέθοδο κατά αναμενόμενη ωφέλιμη ζωή των σχετικών περιουσιακών στοιχείων. Οι επιχορηγήσεις που λαμβάνονται για τη χρηματοδότηση Συμβάσεων Παραχώρησης παρουσιάζονται σύμφωνα με τη ΕΔΔΠΧΑ 12 ως μείωση της Χρηματοδοτικής Συμβολής Δημοσίου (σημείωση 2.25). 2.28 Περιουσιακά στοιχεία κατεχόμενα προς πώληση Τα περιουσιακά στοιχεία κατατάσσονται προς πώληση και αποτιμώνται στη μικρότερη αξία μεταξύ της τρέχουσας λογιστικής αξίας και της εύλογης αξίας μείον τα έξοδα πώλησης, εφόσον η αξία αυτή εκτιμάται ότι θα ανακτηθεί από τον Όμιλο μέσω της πώλησής τους και όχι από τη χρήση τους. Οι τυχόν ζημίες απομείωσης που προκύπτουν από την αποτίμηση στην εύλογη αξία καταχωρούνται στα αποτελέσματα χρήσεως. Οποιαδήποτε αύξηση της εύλογης αξίας σε μεταγενέστερη αποτίμηση καταχωρείται στα αποτελέσματα χρήσεως αλλά όχι για ποσό μεγαλύτερο της αρχικά καταχωρηθείσας ζημίας απομείωσης. Ένα περιουσιακό στοιχείο ή μια ομάδα στοιχείων (περιουσιακών και υποχρεώσεων) ταξινομούνται ως κατεχόμενα προς πώληση όταν είναι διαθέσιμα προς άμεση πώληση στην παρούσα τους κατάσταση και η πώληση είναι εξαιρετικά πιθανή. Για να θεωρείται η πώληση εξαιρετικά πιθανή θα πρέπει να συντρέχουν σωρευτικά οι κάτωθι προϋποθέσεις: να υπάρχει δέσμευση της Διοίκησης αναφορικά με ένα σχέδιο πώλησης των περιουσιακών στοιχείων ή της ομάδας, να έχει ενεργοποιηθεί ένα πρόγραμμα εξεύρεσης αγοραστή και ολοκλήρωσης της συναλλαγής, η τιμή πώλησης θα πρέπει να είναι σε λογική συσχέτιση με την τρέχουσα αγοραία αξία τoυ προς πώληση περιουσιακού στοιχείου ή της ομάδας περιουσιακών στοιχείων, η πώληση αναμένεται να ολοκληρωθεί εντός ενός έτους από την ημέρα που το περιουσιακό στοιχείο ή ομάδα στοιχείων ταξινομήθηκαν σαν κατεχόμενα προς πώληση, και οι ενέργειες που απαιτείται να γίνουν προκειμένου να ολοκληρωθεί το σχέδιο πώλησης θα πρέπει να καταδεικνύουν ότι δεν είναι πιθανόν να απαιτηθούν σημαντικές τροποποιήσεις στο σχέδιο ούτε ότι το σχέδιο θα ακυρωθεί. Στα συγκριτικά στοιχεία της 31.12.2018, ο Όμιλος ταξινόμησε στα περιουσιακά στοιχεία κατεχόμενα προς πώληση το οικόπεδο και κτίριο επί της οδού Ερμού, στην Νέα Κηφισιά, που κατέχει η μητρική εταιρεία. Η πώληση ολοκληρώθηκε στις 09.02.2019 (σημείωση 21). 2.29 Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις Οι εμπορικές υποχρεώσεις αποτελούν υποχρεώσεις προς πληρωμή για προϊόντα ή υπηρεσίες που έχουν αποκτηθεί κατά την άσκηση της συνήθους εμπορικής δραστηριότητας από προμηθευτές. Οι πληρωτέοι λογαριασμοί κατατάσσονται στις βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις, εάν η πληρωμή οφείλεται εντός ενός έτους ή λιγότερο. Αν όχι, παρουσιάζονται ως μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις. Οι εμπορικές υποχρεώσεις αναγνωρίζονται αρχικά στην εύλογη αξία τους και αποτιμώνται μεταγενέστερα στο αποσβέσιμο κόστος χρησιμοποιώντας τη μέθοδο του πραγματικού επιτοκίου. 2.30 Αναταξινομήσεις και στρογγυλοποιήσεις κονδυλίων Τα ποσά που εμπεριέχονται σε αυτές τις οικονομικές καταστάσεις έχουν στρογγυλοποιηθεί σε χιλιάδες €. Διαφορές που ενδέχεται να υπάρχουν οφείλονται σε αυτές τις στρογγυλοποιήσεις. (91) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά Δεν έχουν γίνει αναταξινομήσεις στα συγκριτικά κονδύλια της Κατάστασης Οικονομικής Θέσης, της Κατάστασης Αποτελεσμάτων ή της Κατάστασης Ταμειακών ροών, παρά μόνο σε πίνακες των επιμέρους σημειώσεων, έτσι ώστε οι παρεχόμενες πληροφορίες στις σημειώσεις αυτές να είναι συγκρίσιμες με αυτές της τρέχουσας χρήσης. Πιο συγκεκριμένα, στη σημείωση των Απαιτήσεων, στα συγκριτικά στοιχεία στον πίνακα που αφορά τα κατασκευαστικά συμβόλαια έχουν γίνει αναταξινομήσεις για λόγους συγκρισιμότητας. Οι παραπάνω αναταξινομήσεις δεν έχουν επίπτωση στην καθαρή θέση και τα αποτελέσματα. 3 3.1 Διαχείριση χρηματοοικονομικού κινδύνου Παράγοντες χρηματοοικονομικού κινδύνου Ο Όμιλος εκτίθεται σε διάφορους χρηματοοικονομικούς κινδύνους όπως, ενδεικτικά, κινδύνους αγοράς (συναλλαγματικό κίνδυνο, κίνδυνο επιτοκίων, κλπ.), πιστωτικό κίνδυνο και κίνδυνο ρευστότητας. Οι χρηματοοικονομικοί κίνδυνοι σχετίζονται με τα παρακάτω χρηματοοικονομικά μέσα: εμπορικές απαιτήσεις, ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα, προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις και δανεισμός. Η διαχείριση κινδύνων παρακολουθείται από την οικονομική διεύθυνση και ειδικότερα από την κεντρική Διεύθυνση Χρηματοοικονομικής Διαχείρισης Ομίλου και διαμορφώνεται στα πλαίσια, οδηγιών, κατευθύνσεων και κανόνων εγκεκριμένων από το Διοικητικό Συμβούλιο που αφορούν τον κίνδυνο επιτοκίου, τον πιστωτικό κίνδυνο, τη χρήση παραγώγων και μη-παραγώγων χρηματοοικονομικών εργαλείων, καθώς και την βραχυπρόθεσμη επένδυση των διαθεσίμων. (α) Κίνδυνος αγοράς Ο κίνδυνος αγοράς σχετίζεται με τους επιχειρησιακούς τομείς και γεωγραφικούς τομείς στους οποίους δραστηριοποιείται ο Όμιλος. Ενδεικτικά, ο Όμιλος εκτίθεται σε κίνδυνο από τη μεταβολή στις συνθήκες που επικρατούν στις χώρες που δραστηριοποιείται, λόγω μεταβολής στις αξίες των νομισμάτων και των παραγόντων που επηρεάζουν το κόστος δανεισμού και των συναλλαγματικών επιτοκίων. Οι υπηρεσίες του Ομίλου παρακολουθούν στενά τις τάσεις στις επιμέρους αγορές όπου αναπτύσσεται επιχειρηματική δραστηριότητα και σχεδιάζουν ενέργειες για την άμεση και αποτελεσματική προσαρμογή στα νέα δεδομένα των επιμέρους αγορών. i) Συναλλαγματικός κίνδυνος O Όμιλος δραστηριοποιείται ενεργά σε χώρες του εξωτερικού, με έμφαση στις περιοχές της Μέσης Ανατολής και των Βαλκανίων (Ρουμανία, Σερβία, Αλβανία κλπ.). Αναφορικά με τη δραστηριοποίηση του Ομίλου στις χώρες του Εξωτερικού, ο Όμιλος εκτίθεται σε συναλλαγματικό κίνδυνο προερχόμενο κυρίως από την ισοτιμία των τοπικών νομισμάτων, καθώς και από την ισοτιμία Δολαρίου Αμερικής προς Ευρώ. Διευκρινίζεται ότι η ισοτιμία ορισμένων νομισμάτων (κυρίως τοπικά νομίσματα στις χώρες της Μέσης Ανατολής) είναι συνδεδεμένη με το Δολάριο Αμερικής. Οι εισπράξεις διενεργούνται σε τοπικό νόμισμα και σε Δολάρια Αμερικής και, παρόλο που το μεγαλύτερο μέρος του κόστους και των εξόδων είναι στο ίδιο νόμισμα, υφίσταται για το υπόλοιπο μέρος έκθεση σε συναλλαγματικό κίνδυνο. Ο συναλλαγματικός κίνδυνος, όπου αυτός κρίνεται σημαντικός και σκόπιμο να αντισταθμιστεί, αντισταθμίζεται με τη χρήση παράγωγων προθεσμιακών συμβολαίων. Τα παράγωγα αυτά αποτιμούνται στις εύλογές τους αξίες και αναγνωρίζονται ως απαίτηση ή υποχρέωση στις οικονομικές καταστάσεις. Ο παρακάτω πίνακας παρουσιάζει τα σημαντικότερα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις του Ομίλου από τα οποία προέρχεται η έκθεση του σε συναλλαγματικό κίνδυνο (ποσά εκφρασμένα σε χιλιάδες €): 31-Δεκ-19 Νόμισμα από το οποίο ο Όμιλος έχει έκθεση σε συναλλαγματικό κίνδυνο: USD EUR* Λειτουργικό νόμισμα θυγατρικής ή υποκαταστήματος θυγατρικής ALL Aπαιτήσεις 33.190 - 1.315 - - - - 290 - Δανειακές υποχρεώσεις (1.291) - - - - - - - - - (1.638) (1.164) (2.692) (1.486) (904) (3.647) - (1.798) Υποχρεώσεις ARS CLP AUD (92) / (159) GBP RON AUD ALL GBP ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά 31-Δεκ-18 Νόμισμα από το οποίο ο Όμιλος έχει έκθεση σε συναλλαγματικό κίνδυνο: Λειτουργικό νόμισμα θυγατρικής ή υποκαταστήματος θυγατρικής USD ALL ARS Aπαιτήσεις 25.765 Δανειακές υποχρεώσεις (3.277) Υποχρεώσεις - Xρηματοοικονομικά προϊόντα διαθέσιμα προς πώληση - EUR* CLP AUD 1.204 (2.857) CAD ALL GBP CLP - - 1.948 1.296 - - - - - - (34.705) - (14.776) (4.995) - - - 4.085 - - - *Ο Όμιλος παρουσιάζει έκθεση σε συναλλαγματικό κίνδυνο από το Ευρώ, ο οποίος προέρχεται από χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις θυγατρικών και υποκαταστημάτων ελληνικών θυγατρικών με έδρα το εξωτερικό, οι οποίες πραγματοποιούν συναλλαγές σε νόμισμα διαφορετικό από το λειτουργικό τους νόμισμα. Ανάλυση ευαισθησίας σε μεταβολές συναλλάγματος Ο παρακάτω πίνακας παρουσιάζει τις μεταβολές στην κερδοφορία του Ομίλου σε πιθανές αλλαγές κυμαινόμενων ισοτιμιών, κρατώντας όλες τις άλλες μεταβλητές σταθερές. Επίδραση στα κέρδη/ (ζημιές) χρήσης 2019 Ανατιμημένη συναλλαγματική ισοτιμία κατά 5% έναντι του Ευρώ Υποτιμημένη συναλλαγματική ισοτιμία κατά 5% έναντι του Ευρώ 2018 Επίδραση στην καθαρή θέση 2019 2018 (1.009) 1.427 - (204) 1.009 (1.427) - 204 Η Εταιρεία δεν αντιμετωπίζει συναλλαγματικό κίνδυνο, καθώς οι συναλλαγές της είναι σε ευρώ. ii) Κίνδυνος ταμειακών ροών και κίνδυνος μεταβολών εύλογης αξίας λόγω μεταβολής των επιτοκίων Ο Όμιλος έχει στο ενεργητικό του σημαντικά έντοκα στοιχεία που περιλαμβάνουν καταθέσεις όψεως, βραχυπρόθεσμες τραπεζικές καταθέσεις, προθεσμιακές καταθέσεις > 3 μηνών και ομόλογα της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων και του Ευρωπαϊκού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF). Η έκθεση του Ομίλου στον κίνδυνο από διακυμάνσεις στα επιτόκια προέρχεται κυρίως από τραπεζικά δάνεια. Ο Όμιλος είναι εκτεθειμένος σε διακυμάνσεις των επιτοκίων που επικρατούν στην αγορά και τα οποία επηρεάζουν τη χρηματοοικονομική του θέση καθώς και τις ταμειακές του ροές. Το κόστος δανεισμού δύναται να μεταβάλλεται ως αποτέλεσμα τέτοιων αλλαγών και να δημιουργούνται κέρδη ή ζημιές. Διευκρινίζεται ότι τα τελευταία χρόνια η διακύμανση των επιτοκίων οφείλεται κυρίως στη μεταβολή του περιθωρίου δανεισμού, και λιγότερο στη μεταβολή των επιτοκίων βάσης (π.χ. Euribor). Σημειώνεται δε ότι το 2019 τα επιτόκια δανεισμού στην Ελλάδα εμφάνισαν τάση μείωσης αντανακλώντας τη βελτίωση του οικονομικού κλίματος. Η πολιτική του Ομίλου είναι να ελαχιστοποιήσει την έκθεσή του στον κίνδυνο ταμειακών ροών λόγω μεταβολής επιτοκίου όσον αφορά τη μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση. Κατά την 31 Δεκεμβρίου 2019, η σχέση δανεισμού με σταθερό επιτόκιο προς το σύνολο του δανεισμού του Ομίλου ανερχόταν σε 74,0% (2018: 37,8%). Η σημαντική αύξηση του ποσοστού οφείλεται στην έκδοση τους διεθνούς ομολόγου από την Ελλάκτωρ, συνολικής ονομαστικής αξίας € 600 εκατ. (σημείωση 24). Η Διοίκηση του Ομίλου παρακολουθεί συστηματικά και σε συνεχή βάση τις διακυμάνσεις των επιτοκίων και αξιολογεί την ανάγκη λήψης σχετικών θέσεων για την αντιστάθμιση των κινδύνων, όταν και εφόσον αυτοί κρίνονται σημαντικοί. Οι εταιρείες του Ομίλου ενδέχεται να συνάπτουν συμβόλαια ανταλλαγής επιτοκίων και άλλα παράγωγα προϊόντα επιτοκίων, στο πλαίσιο αντιστάθμισης του σχετικού κινδύνου. Το μεγαλύτερο μέρος του δανεισμού είναι σε Ευρώ. Ως εκ τούτου, ο κίνδυνος επιτοκίου προέρχεται κυρίως από μεταβολές των επιτοκίων του Ευρώ, και δευτερευόντως από μεταβολές των επιτοκίων άλλων νομισμάτων στα οποία υφίσταται δανεισμός (π.χ. Ριάλ Κατάρ, κλπ.). (93) / (159) - ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά Ο Όμιλος παρακολουθεί διαρκώς τις τάσεις των επιτοκίων καθώς και τη διάρκεια και τη φύση των χρηματοδοτικών αναγκών των θυγατρικών εταιρειών. Οι αποφάσεις για τη διάρκεια των δανείων αλλά και τη σχέση μεταξύ κυμαινόμενου και σταθερού επιτοκίου λαμβάνονται σε μεμονωμένη βάση. Ανάλυση Ευαισθησίας Δανείων του Ομίλου και της Εταιρείας σε Μεταβολές Επιτοκίων Σε επίπεδο Ομίλου, μια ευλόγως πιθανή μεταβολή των επιτοκίων κατά είκοσι πέντε μονάδες βάσης (αύξηση/ μείωση 0.25%) θα είχε ως αποτέλεσμα τη μείωση / αύξηση των κερδών προ φόρων της χρήσης του 2019, κρατώντας όλες τις άλλες μεταβλητές σταθερές, κατά € 968 χιλ. (2018: € 2.202 χιλ.). Σημειώνεται ότι η προαναφερθείσα μεταβολή στα προ φόρων κέρδη υπολογίζεται στα υπόλοιπα των δανείων κυμαινόμενου επιτοκίου στο τέλος χρήσης και δεν περιλαμβάνει την θετική επίπτωση των εισπραχθέντων τόκων από ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα. Σε επίπεδο μητρικής εταιρείας, μια ευλόγως πιθανή μεταβολή των επιτοκίων κατά είκοσι πέντε μονάδες βάσης (αύξηση/ μείωση 0.25%) θα είχε ως αποτέλεσμα τη μείωση / αύξηση των κερδών προ φόρων της χρήσης του 2019, κρατώντας όλες τις άλλες μεταβλητές σταθερές, κατά € 794 χιλ. (2018: € 616 χιλιάδες). Σημειώνεται ότι η προαναφερθείσα μεταβολή στα προ φόρων κέρδη υπολογίζεται στα υπόλοιπα των δανείων κυμαινόμενου επιτοκίου στο τέλος χρήσης και δεν περιλαμβάνει την θετική επίπτωση των εισπραχθέντων τόκων από ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα. iii) Κίνδυνος τιμών Ο Όμιλος εκτίθεται σε κίνδυνο διακύμανσης της εύλογης αξίας των χρηματοοικονομικών περιουσιακών του στοιχείων που μπορεί να επηρεάσουν τις οικονομικές καταστάσεις καθώς σχετικά κέρδη ή ζημιές από την αναπροσαρμογή της εύλογης αξίας θα καταχωρούνται σε αποθεματικό των ιδίων κεφαλαίων μέχρις ότου τα στοιχεία αυτά πωληθούν. Διευκρινίζεται ότι αν το επιτόκιο προεξόφλησης με το οποίο αποτιμώνται οι συμμετοχές που κατέχει ο όμιλος και ταξινομούνται στο επίπεδο 3 της εύλογης αξίας 31.12.2019 ήταν αυξημένο κατά 5% τότε τα συγκεντρωτικά συνολικά εισοδήματα χρήσης θα ήταν μειωμένα κατά € 3,2 εκατ. ενώ εάν ήταν μειωμένο κατά 5% τότε τα συγκεντρωτικά συνολικά εισοδήματα χρήσης θα ήταν αυξημένα κατά € 3,4 εκατ. Η Εταιρεία δεν εκτίθεται σε κίνδυνο τιμών. (β) Πιστωτικός κίνδυνος Ο Όμιλος έχει αναπτύξει πολιτικές, έτσι ώστε να διασφαλίσει ότι οι συναλλαγές πραγματοποιούνται με πελάτες με επαρκή πιστοληπτική ικανότητα. Λόγω των συνθηκών που επικρατούν στην αγορά, γίνεται πολύ αυστηρός έλεγχος στη σύναψη νέων συμβάσεων και στις διαδικασίες παρακολούθησης προόδου εργασιών, τιμολογήσεων και εισπράξεων. Ο Όμιλος παρακολουθεί επισταμένα τα υπόλοιπα των χρεωστών του και σε απαιτήσεις όπου εντοπίζεται πιστωτικός κίνδυνος, γίνεται αξιολόγηση σύμφωνα με τις καθιερωμένες πολιτικές και διαδικασίες και σχηματίζεται η κατάλληλη πρόβλεψη για απομείωση. Στα έργα Δημοσίου γίνεται στενή παρακολούθηση των πιστοποιήσεων και επίσπευση αιτημάτων για συμπληρωματικές εργασίες, προκειμένου να περιορίζεται ο κίνδυνος αδυναμίας είσπραξης απαιτήσεων. Δυνητικός πιστωτικός κίνδυνος υπάρχει και στα διαθέσιμα και ταμειακά ισοδύναμα, στις επενδύσεις και στα συμβόλαια χρηματοοικονομικών παραγώγων. Στις περιπτώσεις αυτές, ο κίνδυνος μπορεί να προκύψει από αδυναμία του αντισυμβαλλόμενου να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του προς τον Όμιλο. Για τη διαχείριση αυτού του πιστωτικού κινδύνου, ο Όμιλος, στο πλαίσιο εγκεκριμένων πολιτικών από το Διοικητικό Συμβούλιο, θέτει όρια στο βαθμό έκθεσης σε κάθε μεμονωμένο χρηματοοικονομικό ίδρυμα. Η Εταιρεία δεν εκτίθεται σε σημαντικό πιστωτικό κίνδυνο καθώς το μεγαλύτερο μέρος των απαιτήσεων αφορά απαιτήσεις από το Ελληνικό Δημόσιο και τα ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα είναι σε χρηματοπιστωτικά ιδρύματα στα οποία θέτει όρια στο βαθμό έκθεσής της. Λόγω της πανδημίας του Covid-19, η Διοίκηση του Ομίλου εξετάζει διεξοδικά τον ενδεχόμενο κίνδυνο που σχετίζονται με την πιθανότητα καθυστερήσεων στις πληρωμές από την αρμόδια αρχή ΔΑΠΕΕΠ (πρώην ΛΑΓΗΕ) προς του παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας ( κάτι που ωστόσο δεν έχει παρατηρηθεί προς το παρόν). (γ) Κίνδυνος ρευστότητας Για τη διαχείριση του κινδύνου ρευστότητας, ο Όμιλος προϋπολογίζει και παρακολουθεί τακτικά την εξέλιξη των χρηματοοικονομικών και λοιπών ταμειακών υποχρεώσεών του και των χρηματοροών του και διασφαλίζει την ύπαρξη ρευστών διαθεσίμων και ισοδύναμων όπως επίσης και διαθέσιμων πιστωτικών διευκολύνσεων (94) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά (χρηματοδότηση, Εγγυητικές Επιστολές κλπ.) για την κάλυψη των αναγκών του, συμπεριλαμβανομένων και των δυνατοτήτων για ενδοεταιρικό δανεισμό και προγραμματισμένων διανομών μερισμάτων. Κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών ο Όμιλος έχει προχωρήσει στην αναχρηματοδότηση δανειακών του υποχρεώσεων με στόχο την καλύτερη διαχείριση της ρευστότητάς του ενώ παράλληλα αξιολογούσε και εναλλακτικές πηγές χρηματοδότησης. Στο πλαίσιο αυτό πραγματοποιήθηκε, το Δεκέμβριο του 2019, έκδοση Ομολογιακού Δανείου στις διεθνείς κεφαλαιαγορές ονομαστικής αξίας € 600 εκατ. με ταυτόχρονη αποπληρωμή των υφιστάμενων δανειακών υποχρεώσεων της μητρικής Εταιρείας και των θυγατρικών εταιρειών ΑΚΤΩΡ ΠΑΡΑΧΩΡΗΕΙΣ και ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ. Σε επίπεδο Εταιρείας, με την απορρόφηση της ΕΛ.ΤΕΧ. ΑΝΕΜΟΣ ΑΕ επιτυγχάνεται η καλύτερη διαχείριση των ταμειακών ροών οι οποίες προέρχονται από την πώληση ηλεκτρικής ενέργειας και η μείωση κόστους που απορεί από την διενέργεια ενδοεταιρικών συναλλαγών. Στις 31.12.2019 τα βραχυπρόθεσμα δάνεια του Ομίλου ανέρχονται σε € 115 εκατ. έναντι € 162 εκατ. στις 31.12.2018. Η ρευστότητα του Ομίλου παρακολουθείται από τη Διοίκηση σε τακτά χρονικά διαστήματα. Στον ακόλουθο πίνακα παρουσιάζεται η ανάλυση με τις λήξεις των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων του Ομίλου και της Εταιρείας την 31 Δεκεμβρίου 2019 και 2018 αντίστοιχα: ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 31 Δεκεμβρίου 2019 ΛΗΚΤΟΤΗΤΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις Υποχρεώσεις μισθώσεις Παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα Δανεισμός * Εντός 1 έτους Μεταξύ 1 και 2 ετών Μεταξύ 2 και 5 ετών Άνω των 5 ετών Σύνολο 457.381 4.005 2.753 918 465.057 7.948 9.886 5.053 6.380 29.267 17.492 15.907 41.005 55.108 129.512 173.241 119.390 942.042 598.005 1.832.678 31 Δεκεμβρίου 2018 ΛΗΚΤΟΤΗΤΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις Υποχρεώσεις μισθώσεις Παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα Δανεισμός * Εντός 1 έτους Μεταξύ 1 και 2 ετών Μεταξύ 2 και 5 ετών Άνω των 5 ετών Σύνολο 496.792 7.070 49 220 504.130 2.191 2.217 4.175 4.500 13.083 16.767 16.167 39.730 52.049 124.714 209.719 179.624 539.302 745.849 1.674.493 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 31 Δεκεμβρίου 2019 ΛΗΚΤΟΤΗΤΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις Υποχρεώσεις μισθώσεις Δανεισμός * Εντός 1 έτους Μεταξύ 1 και 2 ετών Μεταξύ 2 και 5 ετών Άνω των 5 ετών 19.778 1.300 2.133 - 23.211 1.551 1.558 3.703 3.313 10.125 27.678 84.634 833.718 298.338 1.244.367 Σύνολο 31 Δεκεμβρίου 2018 ΛΗΚΤΟΤΗΤΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις Δανεισμός* Εντός 1 έτους Μεταξύ 1 και 2 ετών Μεταξύ 2 και 5 ετών Άνω των 5 ετών Σύνολο 6.559 - - 9.820 16.379 - 30.491 239.562 17.174 287.228 *Ο Δανεισμός περιλαμβάνει τα υπόλοιπα των ανεξόφλητων κεφαλαίων συμπεριλαμβανομένων των τόκων με σταθερό και κυμαινόμενο επιτόκιο μέχρι τη λήξη τους. (95) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά Τα παραπάνω ποσά απεικονίζονται στις συμβατικές, μη προεξοφλημένες ταμειακές ροές και ως εκ τούτου δεν συμφωνούν με τα αντίστοιχα ποσά που απεικονίζονται στις οικονομικές καταστάσεις αναφορικά με τα κονδύλια Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις, Υποχρεώσεις χρηματοδοτικής μίσθωσης, Παράγωγα χρηματοοικονομικά εργαλεία και Δάνεια. Στην ανάλυση Προμηθευτών και Λοιπών υποχρεώσεων δεν συμπεριλαμβάνονται τα ποσά από Προκαταβολές Πελάτων, Προκαταβολές από λειτουργικές μισθώσεις, Συμβατικές Υποχρεώσεις και Ασφαλιστικοί Οργανισμοί και λοιποί φόροι/τέλη. 3.2 Διαχείριση Κεφαλαίων Η διαχείριση των κεφαλαίων στοχεύει στη διασφάλιση της συνεχιζόμενης δραστηριότητας των εταιρειών του Ομίλου, την επίτευξη των αναπτυξιακών του σχεδίων σε συνδυασμό με την πιστοληπτική του ικανότητα. Για την αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας του Ομίλου θα πρέπει να αξιολογηθεί ο Καθαρός Δανεισμός του Ομίλου (ήτοι, συνολικές μακροπρόθεσμες και βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις προς τράπεζες και ομολογιούχους μείον ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα) εξαιρουμένων όμως των δανειακών υποχρεώσεων χωρίς αναγωγή (non recourse debt) και των αντίστοιχων ταμειακών διαθεσίμων και ισοδυνάμων που είναι συνδεδεμένα με έργα που εξυπηρετούν τις δανειακές υποχρεώσεις τους μέσω των ροών τους. Ο καθαρός δανεισμός του Ομίλου στις 31.12.2019 και στις 31.12.2018 παρουσιάζεται αναλυτικά στους ακόλουθους πίνακες: 31-Δεκ-19 Σύνολο Ομίλου Μείον: Εταιρείες με δάνεια χωρίς αναγωγή* Υποσύνολο Ομίλου (εξαιρουμένων εταιρειών με δάνεια χωρίς αναγωγή) 85.201 Βραχυπρόθεσμος τραπεζικός δανεισμός 114.741 29.541 Μακροπρόθεσμος τραπεζικός δανεισμός 1.376.459 442.235 934.224 Σύνολο Δανείων Μείον: 1.491.201 471.775 1.019.425 298.239 159.886 138.353 70.741 50.380 35.667 50.380 35.075 - Ταμειακά Διαθέσιμα και ισοδύναμα Δεσμευμένες Καταθέσεις Προθεσμιακές καταθέσεις άνω των 3 μηνών Λοιπά χρημ/κά περιουσιακά στοιχεία σε αποσβέσιμο κόστος Καθαρός Δανεισμός / (Διαθέσιμα) 43.610 43.610 - 1.028.230 182.232 845.998 Σύνολο Καθαρής Θέσης Ομίλου 533.050 Σύνολο Απασχολούμενων Κεφαλαίων 1.379.048 Δείκτης Κεφαλαιακής Μόχλευσης 0,613 31-Δεκ-18 Βραχυπρόθεσμος τραπεζικός δανεισμός Μακροπρόθεσμος τραπεζικός δανεισμός 161.611 1.254.655 36.552 470.294 Υποσύνολο Ομίλου (εξαιρουμένων εταιρειών με δάνεια χωρίς αναγωγή) 125.059 784.362 Σύνολο Δανείων 1.416.266 506.845 909.421 479.397 201.559 277.838 81.411 69.952 34.916 68.969 46.495 983 785.506 201.402 Σύνολο Ομίλου Μείον: Ταμειακά Διαθέσιμα και ισοδύναμα Δεσμευμένες Καταθέσεις Λοιπά χρημ/κά περιουσιακά στοιχεία σε αποσβέσιμο κόστος Καθαρός Δανεισμός / (Διαθέσιμα) Μείον: Εταιρείες με δάνεια χωρίς αναγωγή* Σύνολο Καθαρής Θέσης Ομίλου 584.104 652.014 Σύνολο Απασχολούμενων Κεφαλαίων 1.236.118 Δείκτης Κεφαλαιακής Μόχλευσης 0,473 *αφορά τις θυγατρικές εταιρείες παραχωρήσεων ΑΤΤΙΚΗ ΟΔΟΣ ΑΕ και ΜΟΡΕΑΣ ΑΕ (96) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά Ο δείκτης κεφαλαιακής μόχλευσης στις 31.12.2019 για τον Όμιλο υπολογίζεται σε 61,3% (31.12.2018: σε 47,3%). Ο δείκτης αυτός υπολογίζεται ως το πηλίκο του καθαρού δανεισμού προς το σύνολο των απασχολούμενων κεφαλαίων (ήτοι, σύνολο καθαρής θέσης πλέον καθαρός δανεισμός). Σε επίπεδο μητρικής εταιρείας ο συνολικός δανεισμός στις 31.12.2019 ανήλθε σε € 913.862 χιλ. (31.12.2018: € 246.592 χιλ.). Ο δείκτης κεφαλαιακής μόχλευσης στις 31.12.2019 για την Εταιρεία υπολογίζεται σε 63,9% (31.12.2018: σε 39,8%). Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζονται οι ταμειακές και μη ταμειακές κινήσεις των κονδυλίων του Καθαρού Δανεισμού για τη χρήση του 2019: ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Υποσύνολο Δανεισμού (εξαιρουμένων δανείων χωρίς αναγωγή ) Χρηματοδοτικές Δανεισμός μισθώσεις Καθαρός Δανεισμός/Διαθέσιμα 01.01.2019 Επίδραση ΔΠΧΑ 16 την 1.1.2019: Αναγνώριση υποχρεώσεων από μισθώσεις Ταμειακές κινήσεις Μη ταμειακές κινήσεις: Συναλλαγματικές διαφορές Προσθήκες χρηματοδοτικών μισθώσεων Κεφαλαιοποιηθέντες τόκοι Απόσβεση εξόδων έκδοσης δανείων Μη ταμειακές κινήσεις Καθαρός Δανεισμός/Διαθέσιμα 31.12.2019 Μείον: Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα Δεσμευμένες καταθέσεις Ομόλογα 2.910 906.510 277.838 46.495 983 584.104 18.829 (7.991) 83.427 (140.076) (11.421) (983) 18.829 227.915 (2) (258) 591 - - (851) 9.889 - 3.184 - - - 9.889 3.184 556 2.749 (379) - - - 2.749 177 24.192 995.233 138.353 35.075 - 845.998 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ Υποσύνολο Δανείων Καθαρός Δανεισμός/Διαθέσιμα 01.01.2019 Ταμειακές κινήσεις Μη ταμειακές κινήσεις: Μη ταμειακές κινήσεις Προσθήκες χρηματοδοτικών μισθώσεων Μη ταμειακές κινήσεις Κεφαλαιοποιηθέντες τόκοι Απόσβεση εξόδων έκδοσης δανείων Μη ταμειακές κινήσεις Απορρόφηση θυγατρικής Καθαρός Εταιρικός Δανεισμός/Διαθέσιμα 31.12.2019 Σύνολο Μείον: Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα Ταμειακά Δεσμευμένες διαθέσιμα και καταθέσεις ισοδύναμα Σύνολο Χρηματοδοτικές μισθώσεις Εταιρικά Δάνεια (1.516) - 246.592 362.442 - 1.279 14.088 - (477) - 245.314 347.315 - 6.841 - - - 6.841 - 1.720 - - 1.720 322 4.478 2.202 290.780 - 10.064 2.202 322 285.194 10.125 903.737 15.367 9.587 888.908 (97) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά 3.3 Προσδιορισμός των ευλόγων αξιών Τα χρηματοοικονομικά στοιχεία που αποτιμώνται σε εύλογη αξία κατά την ημερομηνία ισολογισμού κατατάσσονται στα παρακάτω επίπεδα, ανάλογα με τον τρόπο προσδιορισμού της εύλογης αξίας τους: -Επίπεδο 1: για στοιχεία που είναι διαπραγματεύσιμα σε ενεργό αγορά και των οποίων η εύλογη αξία προσδιορίζεται από τις τιμές αγοράς (μη προσαρμοσμένες) ομοίων στοιχείων. -Επίπεδο 2: για στοιχεία των οποίων η εύλογη αξία προσδιορίζεται από παράγοντες που σχετίζονται με δεδομένα της αγοράς, είτε άμεσα (τιμές) είτε έμμεσα (παράγωγα τιμών). -Επίπεδο 3: για στοιχεία των οποίων η εύλογη αξία δεν προσδιορίζεται με παρατηρήσεις από την αγορά, παρά βασίζεται κυρίως σε εσωτερικές εκτιμήσεις. Στον ακόλουθο πίνακα παρουσιάζεται μία σύγκριση των λογιστικών αξιών των χρηματοοικονομικών στοιχείων του Ομίλου που διακρατούνται στο αποσβέσιμο κόστος και των εύλογων αξιών τους: ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Λογιστική αξία 31-Δεκ-19 Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία Λοιπά χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε αποσβέσιμο κόστος Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις Εύλογη αξία 31-Δεκ-18 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 43.610 69.952 43.657 69.993 Δανεισμός μακροπρόθεσμος & βραχυπρόθεσμος 904.925 1.416.266 987.177 1.438.314 Ομολογιακό Δάνειο στις διεθνείς κεφαλαιαγορές 586.275 - 621.120 - ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ Λογιστική αξία 31-Δεκ-19 Εύλογη αξία 31-Δεκ-18 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις Δανεισμός μακροπρόθεσμος & βραχυπρόθεσμος 913.862 246.592 932.183 246.592 Mακροπρόθεσμος δανεισμός από συνδεδεμένα μέρη 586.275 43.850 621.120 - Η εύλογη αξία των βραχυπρόθεσμων πελατών και λοιπών απαιτήσεων καθώς και των προμηθευτών και λοιπών υποχρεώσεων προσεγγίζει τις λογιστικές τους αξίες. Η εύλογη αξία των μακροπρόθεσμων απαιτήσεων ανέρχεται για τον Όμιλο σε ποσό € 107.253 χιλ. (31.12.2018: € 110.148 χιλ.) ενώ η λογιστική αξία ανέρχεται σε € 97.463 χιλ. (31.12.2018: € 95.213 χιλ.) και για την Εταιρεία σε ποσό € 270.207 χιλ. (31.12.2018: € 24 χιλ.) ενώ η λογιστική αξία ανέρχεται σε € 265.861 χιλ. (31.12.2018: € 24 χιλ.). Οι εύλογες αξίες των λοιπών δανείων και των μακροπρόθεσμων απαιτήσεων προσδιορίζονται με βάση την προεξόφληση των μελλοντικών ταμειακών ροών χρησιμοποιώντας επιτόκια προεξόφλησης που αντανακλούν το τρέχον επιτόκιο δανεισμού και περιλαμβάνονται στο επίπεδο 3 της ιεραρχίας εύλογης αξίας. Ο δανεισμός του Ομίλου στις 31.12.2019 περιλαμβάνει την έκδοση του Ομολογιακού Δανείου στις διεθνείς κεφαλαιαγορές ονομαστικής αξίας € 600 εκατ. η οποία πραγματοποιήθηκε τον Δεκέμβριο του 2019 (σημείωση 24). Οι ομολογίες διαπραγματεύονται στα Διεθνή Χρηματιστήρια Βερολίνου, Φρανκφούρτης, Μονάχου και Στουτγκάρδης και περιλαμβάνονται στο επίπεδο 1 της ιεραρχίας εύλογης αξίας. Την 31.12.2019 η λογιστική αξία του ομολόγου εμφανίζεται μειωμένη κατά το ποσό των άμεσων εξόδων που σχετίζονται με την πραγματοποίηση της συναλλαγής. Στον ακόλουθο πίνακα παρουσιάζονται τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού και υποχρεώσεων του Ομίλου που αποτιμώνται στην εύλογη αξία την 31 Δεκεμβρίου 2019 και την 31 Δεκεμβρίου 2018. (98) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 31 Δεκεμβρίου 2019 ΚΑΤΗΓΟΡΙΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΙΠΕΔΟ 1 ΕΠΙΠΕΔΟ 2 ΕΠΙΠΕΔΟ 3 ΣΥΝΟΛΟ Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εισοδημάτων Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις Παράγωγα εργαλεία ως μέσο αντιστάθμισης 1.441 - 59.702 61.142 - 129.662 - 129.662 31 Δεκεμβρίου 2018 ΕΠΙΠΕΔΟ 1 ΚΑΤΗΓΟΡΙΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΙΠΕΔΟ 2 ΕΠΙΠΕΔΟ 3 ΣΥΝΟΛΟ Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εισοδημάτων Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις Παράγωγα εργαλεία ως μέσο αντιστάθμισης 4.961 - 35.530 40.490 - 123.570 - 123.570 Η εύλογη αξία των χρηματοοικονομικών στοιχείων που διαπραγματεύονται σε ενεργές χρηματαγορές (π.χ. παράγωγα, μετοχές, ομόλογα), προσδιορίζεται με βάση τις δημοσιευόμενες τιμές που ισχύουν κατά την ημερομηνία του ισολογισμού. «Ενεργός» χρηματαγορά υπάρχει όταν υπάρχουν άμεσα διαθέσιμες και αναθεωρούμενες σε τακτά διαστήματα τιμές, που δημοσιεύονται από χρηματιστήριο, χρηματιστή, κλάδο, οργανισμό αξιολόγησης ή οργανισμό εποπτείας. Αυτά τα χρηματοοικονομικά εργαλεία περιλαμβάνονται στο επίπεδο 1. Αυτό το επίπεδο περιλαμβάνει κυρίως επενδύσεις σε μετοχές ελληνικών εταιρειών που είναι εισηγμένες στο χρηματιστήριο Αθηνών και έχουν ταξινομηθεί ως Χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο σε εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εισοδημάτων. Η εύλογη αξία των χρηματοοικονομικών στοιχείων που δεν διαπραγματεύονται σε ενεργές χρηματαγορές (π.χ. συμβόλαια παραγώγων εκτός της αγοράς παραγώγων) προσδιορίζεται με τη χρήση τεχνικών αποτίμησης, οι οποίες βασίζονται ως επί το πλείστον σε διαθέσιμες πληροφορίες για συναλλαγές που διενεργούνται σε ενεργές αγορές ενώ χρησιμοποιούν κατά το δυνατό λιγότερο εκτιμήσεις της οικονομικής οντότητας. Αυτά τα χρηματοοικονομικά εργαλεία περιλαμβάνονται στο επίπεδο 2. Η εύλογη αξία των αμοιβαίων κεφαλαίων προσδιορίζεται βάσει της καθαρής αξίας του ενεργητικού του εκάστοτε αμοιβαίου κεφαλαίου. Εάν οι τεχνικές αποτίμησης δεν βασίζονται σε διαθέσιμες αγοραίες πληροφορίες τότε τα χρηματοοικονομικά εργαλεία περιλαμβάνονται στο επίπεδο 3. Στον ακόλουθο πίνακα παρουσιάζονται οι μεταβολές στα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού της Ομάδας 3 για την χρήση 2019 και 2018 : ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Στην αρχή της χρήσης Αναταξινόμηση μη εισηγμένων τίτλων από χρηματοοικονομικά στοιχεία σε αναπόσβεστο κόστος σε χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε εύλογη αξία μέσω συνολικών εισοδημάτων Προσαρμογή σε εύλογη αξία μέσω Λοιπών Συνολικών Εισοδημάτων 01.01.2018 01.01.2018 - Αναπροσαρμοσμένα στοιχεία – ΔΠΧΑ 9 Μεταβολή εύλογης αξίας μέσω λοιπών συνολικών εισοδημάτων Πωλήσεις/ Μειώσεις Μείωση μετοχικού κεφαλαίου συμμετοχής με επιστροφή μετοχικού κεφαλαίου στους μετόχους Στο τέλος της χρήσης 31-Δεκ-19 35.530 31-Δεκ-18 - - 16.213 - 23.222 - 39.435 24.177 (5) (3.514) - 59.702 (392) 35.530 (99) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά Οι επενδύσεις επιπέδου 3 για την 31 Δεκεμβρίου 2019 και για την 31 Δεκεμβρίου 2018 αναλύονται ως εξής: Μη εισηγμένοι τίτλοι: ΟΛΥΜΠΙΑ ΟΔΟΣ ΑΕ ΟΛΥΜΠΙΑ ΟΔΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΑΕ Εύλογη Αξία Επένδυσης 31.12.2019 51.578 Μέθοδος υπολογισμού εύλογης αξίας Προεξόφληση μερισματικής απόδοσης Λοιπές πληροφορίες Κόστος κεφαλαίου: 8,4% 6.926 1.198 Προεξόφληση μερισματικής απόδοσης Μέθοδος καθαρής θέσης σε εύλογες αξίες Κόστος κεφαλαίου: 8,4% Εύλογη αξία ιδίων κεφαλαίων 31.12.2019 Εύλογη Αξία Επένδυσης 31.12.2018 29.609 Μέθοδος υπολογισμού εύλογης αξίας Προεξόφληση μερισματικής απόδοσης Λοιπές πληροφορίες Κόστος κεφαλαίου: 12,6% 5.076 Προεξόφληση μερισματικής απόδοσης Μέθοδος καθαρής θέσης σε εύλογες αξίες Κόστος κεφαλαίου: 12,6% Εύλογη αξία ιδίων κεφαλαίων 31.12.2018 Λοιπές επενδύσεις Μη εισηγμένοι τίτλοι: ΟΛΥΜΠΙΑ ΟΔΟΣ ΑΕ ΟΛΥΜΠΙΑ ΟΔΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΑΕ Λοιπές επενδύσεις 4 845 Σημαντικές λογιστικές εκτιμήσεις και κρίσεις της διοικήσεως Οι εκτιμήσεις και οι κρίσεις της διοίκησης επανεξετάζονται διαρκώς και βασίζονται σε ιστορικά δεδομένα και προσδοκίες για μελλοντικά γεγονότα, που κρίνονται εύλογες σύμφωνα με τα ισχύοντα. 4.1 Σημαντικές λογιστικές εκτιμήσεις και παραδοχές Οι ετήσιες οικονομικές καταστάσεις καθώς και οι σημειώσεις και αναφορές που τις συνοδεύουν ενδέχεται να εμπεριέχουν ορισμένες υποθέσεις και υπολογισμούς που αναφέρονται σε μελλοντικά γεγονότα σε σχέση με τις εργασίες, την ανάπτυξη και τις οικονομικές επιδόσεις της Εταιρείας και του Ομίλου. Παρά το γεγονός ότι αυτές οι υποθέσεις και υπολογισμοί βασίζονται στην καλύτερη δυνατή γνώση της Διοίκησης της Εταιρείας και του Ομίλου σε σχέση με τις τρέχουσες συνθήκες και ενέργειες, τα πραγματικά αποτελέσματα μπορεί τελικά να διαφέρουν από αυτούς τους υπολογισμούς και τις υποθέσεις που έχουν ληφθεί υπόψη κατά τη σύνταξη των ετήσιων οικονομικών καταστάσεων της Εταιρείας και του Ομίλου. Οι εκτιμήσεις και παραδοχές που ενέχουν σημαντικό κίνδυνο να προκαλέσουν μελλοντικά ουσιώδεις προσαρμογές στις λογιστικές αξίες των περιουσιακών στοιχείων και των υποχρεώσεων έχουν ως εξής: (α) Εκτιμήσεις για τον προϋπολογισμό των κατασκευαστικών συμβολαίων Ο Όμιλος χρησιμοποιεί την μέθοδο του ποσοστού ολοκλήρωσης βάσει κόστους (cost to cost method) για την αναγνώριση των εσόδων από συμβάσεις κατασκευής. Η μέθοδος του ποσοστού ολοκλήρωσης απαιτεί από τη Διοίκηση εκτιμήσεις αναφορικά με τα παρακάτω: τον προϋπολογισμό του κόστους εκτέλεσης των έργων και συνεπώς του μικτού αποτελέσματος, την ανάκτηση των απαιτήσεων από συμπληρωματικές εργασίες ή από κόστη καθυστέρησης/επιτάχυνσης του έργου, την επίδραση που έχουν οι τροποποιήσεις του συμβατικού αντικειμένου στο περιθώριο κερδοφορίας του έργου, την ολοκλήρωση των προκαθορισμένων ορόσημων εντός του χρονοδιαγράμματος, και τις προβλέψεις για ζημιογόνα έργα. Η Διοίκηση του Ομίλου εξετάζει σε τριμηνιαία βάση τις διαθέσιμες πληροφορίες της αναφορικά με την πορεία των έργων και αναθεωρεί τα προϋπολογιστικά στοιχεία του κόστους όπου κρίνεται απαραίτητο. (β) Προβλέψεις (i) Πρόβλεψη βαριάς συντήρησης Βάσει των Συμβάσεων Παραχώρησης, οι θυγατρικές εταιρείες του Ομίλου ΑΤΤΙΚΗ ΟΔΟΣ ΑΕ και ΜΟΡΕΑΣ ΑΕ έχουν υποχρέωση να διατηρούν την ποιότητα των αυτοκινητοδρόμων που εκμεταλλεύονται. (100) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά Οι κυριότερες δαπάνες βαριάς συντήρησης αφορούν σε ανακατασκευή του οδοστρώματος, συντήρηση ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων και σε έργα πολιτικού μηχανικού. Οι προβλέψεις βασίζονται στα μελλοντικά προγράμματα συντήρησης τα οποία λαμβάνουν υπόψιν τους τις διαθέσιμες πληροφορίες από την λειτουργία των αυτοκινητοδρόμων, μελέτες εξωτερικών συμβούλων και μετρήσεις των λειτουργικών χαρακτηριστικών του οδοστρώματος και του βαθμού απομείωσής τους. Σκοπός τους είναι η ορθότερη κατανομή στις οικονομικές χρήσεις, των δαπανών που θα πραγματοποιηθούν σε συγκεκριμένα χρονικά ορόσημα στην περίοδο από την έναρξη μέχρι τη λήξη της λειτουργίας. H Διοίκηση του Ομίλου παρακολουθεί τις ανωτέρω πληροφορίες και αναθεωρεί το πρόγραμμα μελλοντικών συντηρήσεων όταν οι πληροφορίες αυτές αποκλίνουν σημαντικά από τις προβλεπόμενες. Επίσης η διοίκηση έχει θέσει ένα πλάνο αναθεώρησης των προβλέψεων βαριάς συντήρησης των θυγατρικών ΜΟΡΕΑΣ ΑΕ και ΑΤΤΙΚΗ ΟΔΟΣ ΑΕ ανά τακτά χρονικά διαστήματα. Αυξημένη αβεβαιότητα αναφορικά με τις εκτιμήσεις της Διοίκησης υπάρχει λόγω της έλλειψης έργων με παρόμοια χαρακτηριστικά, διακυμάνσεων στον κυκλοφοριακό φόρτο ιδιαίτερα τα τελευταία έτη και έλλειψης ιστορικών στοιχείων κατά την έναρξη της λειτουργίας. (ii) Φόρος εισοδήματος Απαιτείται κρίση για τον προσδιορισμό της πρόβλεψης για φόρο εισοδήματος. Υπάρχουν πολλές συναλλαγές και υπολογισμοί για τους οποίους ο τελικός προσδιορισμός του φόρου είναι αβέβαιος. Εάν το τελικό αποτέλεσμα του φορολογικού ελέγχου είναι διαφορετικό από το αρχικώς αναγνωρισθέν, η διαφορά θα επηρεάσει τον φόρο εισοδήματος και την πρόβλεψη για αναβαλλόμενη φορολογία της περιόδου. Ο Όμιλος αναγνωρίζει αναβαλλόμενους φόρους επί των προσωρινών φορολογικών διαφορών, λαμβάνοντας υπόψη τις εκάστοτε ισχύουσες φορολογικές διατάξεις και εκτιμώντας τα μελλοντικά οφέλη αλλά και τις μελλοντικές υποχρεώσεις από φόρους. Κατά την αναγνώριση των αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων, καθώς και κατά την αξιολόγηση της ανακτησιμότητας τους, λαμβάνονται υπόψη οι καλύτερες δυνατές εκτιμήσεις της Διοίκησης για την εξέλιξη των φορολογικών αποτελεσμάτων των εταιρειών του Ομίλου στο ορατό μέλλον. (γ) Απομείωση ενσώματων παγίων και επενδυτικών ακινήτων Τα ενσώματα πάγια και οι επενδύσεις σε ακίνητα καταχωρούνται αρχικά στο κόστος και εν συνεχεία αποσβένονται σύμφωνα με την ωφέλιμη ζωή τους. Ο Όμιλος εξετάζει σε κάθε περίοδο αναφοράς αν υπάρχουν ενδείξεις απομείωσης της αξίας των ενσώματων παγίων και των επενδυτικών ακινήτων. Ο έλεγχος απομείωσης πραγματοποιείται βάσει στοιχείων της αγοράς και των εκτιμήσεων της διοίκησης για τις μελλοντικές λειτουργικές και οικονομικές συνθήκες. Για τον έλεγχο απομείωσης των ενσώματων παγίων και των επενδυτικών ακινήτων, η Διοίκηση συνεργάζεται με ανεξάρτητους εκτιμητές. (δ) Εκτιμήσεις αναφορικά με τον έλεγχο υπεραξίας Στα πλαίσια του ετήσιου ελέγχου απομείωσης της υπεραξίας, η Διοίκηση του Ομίλου υπολογίζει τα ανακτήσιμα ποσά των μονάδων δημιουργίας ταμειακών ροών (ΜΔΤΡ) σύμφωνα με τη μέθοδο της αξίας χρήσεως (value in use). Οι βασικές υποθέσεις που χρησιμοποιούνται για τον υπολογισμό, όπως παρατίθενται και στη σημείωση 7α, απαιτούν εκτιμήσεις της Διοίκησης αναφορικά με τα προϋπολογιστικά περιθώρια λειτουργικού κέρδους (EBITDA) της κάθε ΜΔΤΡ, όπως προκύπτουν από τα εγκεκριμένα επιχειρηματικά πλάνα, το ρυθμό ανάπτυξης εις το διηνεκές, το μελλοντικό κεφάλαιο κίνησης και το επιτόκιο προεξόφλησης. Στις 31.12.2019 ο Όμιλος προχώρησε στην απομείωση της υπεραξίας του κλάδου κατασκευής ποσού € 41.795 χιλ. (σημείωση 7α). (ε) Εκτιμήσεις για απομείωση επενδύσεων σε θυγατρικές και συγγενείς Σύμφωνα με τη λογιστική πολιτική 2.4, η Διοίκηση της Εταιρείας αξιολογεί σε ετήσια βάση αν συντρέχουν ενδείξεις απομείωσης των επενδύσεων σε θυγατρικές και συγγενείς εταιρείες. Στις περιπτώσεις που υπάρχουν ενδείξεις απομείωσης, υπολογίζει την ανακτήσιμη αξία τους ως το μεγαλύτερο ποσό μεταξύ της εύλογης και της αξίας χρήσης. Οι βασικότερες εκτιμήσεις που χρησιμοποιεί η Διοίκηση στα πλαίσια της εκτίμησης της ανακτήσιμης αξίας των επενδύσεων αφορούν σε μελλοντικές ροές και επίδοση βάσει των επιχειρηματικών πλάνων των εταιρειών που ελέγχονται για απομείωση, στο ρυθμό ανάπτυξής τους εις το διηνεκές, στο μελλοντικό κεφάλαιο κίνησης καθώς και στο επιτόκιο προεξόφλησης. (101) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά Επίσης, η Διοίκηση επαναξιολογεί την αξία των επενδύσεων σε θυγατρικές/συγγενείς στις περιπτώσεις απομείωσης της αξίας των περιουσιακών τους στοιχείων (ενσώματων παγίων, επενδύσεων σε ακίνητα). Στις 31.12.2019 η Εταιρεία προχώρησε σε απομειώσεις συμμετοχών της σε θυγατρικές (σημείωση 9). 4.2 Σημαντικές κρίσεις της Διοίκησης για την εφαρμογή των λογιστικών αρχών Δεν υπάρχουν σημαντικές κρίσεις της Διοίκησης για την εφαρμογή των λογιστικών αρχών. (102) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά 5 Πληροφόρηση κατά τομέα Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019, ο Όμιλος δραστηριοποιείται, κυρίως, σε 6 επιχειρηματικούς τομείς: Κατασκευή Ανάπτυξη γης και ακινήτων Παραχωρήσεις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (Α.Π.Ε.) Περιβάλλον Άλλες δραστηριότητες Ο Πρόεδρος, ο Διευθύνων Σύμβουλος και τα λοιπά μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου συνιστούν τον κύριο λήπτη επιχειρηματικών αποφάσεων. Οι ως άνω, έχοντας καθορίσει τους τομείς δραστηριότητας, ελέγχουν τις εσωτερικές αναφορές χρηματοοικονομικής πληροφόρησης για να αξιολογηθεί η επίδοση της Εταιρείας και του Ομίλου και να ληφθούν αποφάσεις σχετικά με την κατανομή των πόρων. Το Διοικητικό Συμβούλιο χρησιμοποιεί διάφορα κριτήρια για να αξιολογήσει τις δραστηριότητες του Ομίλου, τα οποία ποικίλουν ανάλογα με τη φύση, το βαθμό ωριμότητας και τις ιδιαιτερότητες του κάθε τομέα, λαμβάνοντας υπόψη τους εκάστοτε κινδύνους, τις υπάρχουσες ταμειακές ανάγκες καθώς και πληροφορίες σχετικές με τα προϊόντα και τις αγορές. Στη σημείωση 42 αναφέρεται ανά εταιρεία του Ομίλου ο τομέας δραστηριοποίησής της. Από τη μητρική εταιρεία ΕΛΛΑΚΤΩΡ ο κλάδος Ενέργειας που προέκυψε μετά την απορρόφηση της θυγατρικής ΕΛ.ΤΕΧ ΑΝΕΜΟΣ ΑΕ (σημείωση 22), ενσωματώνεται στον τομέα Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας ενώ η υπόλοιπη δραστηριότητά της συνεχίζει να περιλαμβάνεται στον τομέα Λοιπά. Τα αποτελέσματα για κάθε τομέα για τη χρήση 2019 έχουν ως εξής: Κατασκευή Ανάπτυξη γης & ακινήτων Συνολικές μεικτές πωλήσεις ανά τομέα 901.391 7.109 Ενδοεταιρικές Πωλήσεις (26.227) - (365) - (250) (181) (27.024) Καθαρές Πωλήσεις 875.164 7.109 239.950 64.050 87.072 285 1.273.630 (140.849) 833 91.780 35.189 (1.767) (7.133) (21.947) - 135 1.386 - - - 1.521 (2.277) Σημ. Αποτελέσματα εκμετάλλευσης Έσοδα από μερίσματα Μερίδιο κέρδους/(ζημιάς) από συμμετοχές που λογιστικοποιούνται με τη μέθοδο της καθαρής θέσης Παραχωρήσεις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Περιβάλλον Λοιπά Σύνολο 240.315 64.050 87.322 467 1.300.654 (6) - (73) - (21) (2.177) Χρηματοοικονομικά έσοδα 32 1.562 15 17.719 103 3.395 7 22.802 Χρηματοοικονομικά (έξοδα) 32 (7.072) (1.409) (50.385) (9.867) (2.462) (12.954) (84.147) Κέρδη / (Ζημιές) προ φόρων Φόρος εισοδήματος 34 Καθαρά Κέρδη / (Ζημιές) (146.364) (425) 60.428 25.424 (855) (22.256) (84.047) (8.519) (1.199) (19.419) 8.524 (913) (107) (21.632) (154.883) (1.624) 41.010 33.948 (1.768) (22.363) (105.679) Τα αποτελέσματα για κάθε τομέα για τη χρήση 2018 έχουν ως εξής: Σημ. Συνολικές μεικτές πωλήσεις ανά τομέα Ενδοεταιρικές Πωλήσεις Κατασκευή Ανάπτυξη γης & ακινήτων 1.483.681 6.856 Παραχωρήσεις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Περιβάλλον Λοιπά Σύνολο 240.923 60.198 89.456 608 1.881.723 (20.576) - (360) - (3.172) (326) (24.433) Καθαρές Πωλήσεις 1.463.106 6.856 240.563 60.198 86.284 282 1.857.289 Αποτελέσματα εκμετάλλευσης (109.473) 3.560 106.344 28.608 19.971 (7.361) 41.649 - - 998 - - - 998 (11.379) Έσοδα από μερίσματα Μερίδιο κέρδους/(ζημιάς) από συμμετοχές που λογιστικοποιούνται με τη μέθοδο της καθαρής θέσης (8.882) - 575 - 4 (3.076) Χρηματοοικονομικά έσοδα 32 1.788 41 20.559 111 2.946 2 25.446 Χρηματοοικονομικά (έξοδα) 32 (10.278) (1.618) (47.540) (11.213) (1.675) (10.152) (82.475) (126.845) 1.984 80.936 17.506 21.246 (20.587) (25.761) (5.554) (573) (54.827) (2.413) (6.089) (359) (69.815) (132.399) 1.410 26.109 15.093 15.157 (20.946) (95.576) Κέρδη / (Ζημιές) προ φόρων Φόρος εισοδήματος Καθαρά Κέρδη / (Ζημιές) 34 (103) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά Τα αποτελέσματα εκμετάλλευσης της χρήσης 2019 του κλάδου της Κατασκευής επιβαρύνθηκαν με ζημιά € 113,2 εκατ. από τα Φ/Β έργα στο εξωτερικό και με την απομείωση υπεραξίας που είχε αναγνωρισθεί στο παρελθόν από εξαγορές εταιρειών ύψους € 41,8 εκατ. (σημείωση 7α). Τα συγκριτικά αποτελέσματα εκμετάλλευσης της χρήσης 2018 του κλάδου της Κατασκευής επιβαρύνθηκαν με κόστος αποχώρησης από το έργο ISF ύψους € 18,9 εκατ. στο κράτος του Κατάρ και με ζημιές από έργα ύψους € 79 εκατ, οι οποίες αφορούν κυρίως σε ανάληψη υποχρεώσεων εταίρου κοινοπραξίας και αναθεώρηση κερδοφορίας έργων στη Ρουμανία. Λοιπά στοιχεία ανά τομέα που συμπεριλαμβάνονται στα Αποτελέσματα της 31 Δεκεμβρίου 2019 είναι τα ακόλουθα: Σημ. Aποσβέσεις ενσώματων παγίων Αποσβέσεις άϋλων Αποσβέσεις επενδύσεων σε ακίνητα Απομειώσεις Αποσβέσεις επιχορηγήσεων Ανάπτυξη γης & ακινήτων Παραχωρήσεις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (483) (2.402) (17.209) (6.802) (228) (40.921) (115) (1) (61.074) (700) (2.459) - (64.348) - (1.297) (130) - - - (1.427) (41.805) - - - (1.453) - (43.258) 72 - 252 3.019 771 - 4.114 Κατασκευή 6 (13.797) 7α, 7β 8 6,7α 25 Περιβάλλον Λοιπά Σύνολο Λοιπά στοιχεία ανά τομέα που συμπεριλαμβάνονται στα Αποτελέσματα της 31 Δεκεμβρίου 2018 είναι τα ακόλουθα: Aποσβέσεις ενσώματων παγίων Αποσβέσεις άϋλων Αποσβέσεις επενδύσεων σε ακίνητα Απομειώσεις/ Αναστροφή προηγ. απομείωσης Αποσβέσεις επιχορηγήσεων Σημ. 6 7α, 7β 8 Κατασκευή (17.516) (161) - Ανάπτυξη γης & ακινήτων (12) (1.215) 30,31 25 72 2.807 - Παραχωρήσεις (1.515) (60.798) (169) Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (15.605) (631) - Περιβάλλον (4.853) (2.440) - Λοιπά (387) (1) (97) Σύνολο (39.889) (64.030) (1.480) (4.670) 228 2.781 847 173 (1.863) 4.100 Μεταβιβάσεις και συναλλαγές μεταξύ τομέων πραγματοποιούνται με πραγματικούς εμπορικούς όρους και συνθήκες σύμφωνα με αυτά που ισχύουν για συναλλαγές με τρίτους. Τα περιουσιακά στοιχεία και οι υποχρεώσεις των τομέων κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019 έχουν ως εξής: Σημ. Ενεργητικό (πλην Επενδύσεις σε συγγενείς) Επενδύσεις σε συγγενείς Σύνολο Ενεργητικού Υποχρεώσεις Επενδύσεις σε ενσώματα πάγια, άϋλα και επενδυτικά ακίνητα Προκαταβολές για μακροπρόθεσμες μισθώσεις 10 6,7,8 13 Κατασκευή 817.109 862 817.970 571.152 Ανάπτυξη γης & ακινήτων 146.053 146.053 43.387 Παραχωρήσεις 1.243.643 53.732 1.297.375 817.349 Αιολικά 584.071 584.071 407.336 Περιβάλλον 163.848 4.477 168.325 77.512 Λοιπά 40.202 1.626 41.828 605.836 2.994.927 60.696 3.055.623 2.522.573 5.392 - 12.351 - 2.329 582 106.807 149 5.327 - 84 - 132.291 731 Σύνολο Τα περιουσιακά στοιχεία και οι υποχρεώσεις των τομέων κατά την 31η Δεκεμβρίου 2018 έχουν ως εξής: Σημ. Ενεργητικό (πλην Επενδύσεις σε συγγενείς) Επενδύσεις σε συγγενείς Σύνολο Ενεργητικού Υποχρεώσεις Επενδύσεις σε ενσώματα πάγια, άϋλα και επενδυτικά ακίνητα Προκαταβολές για μακροπρόθεσμες μισθώσεις 10 6,7,8 13 Κατασκευή Ανάπτυξη γης & ακινήτων Παραχωρήσεις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Περιβάλλον Λοιπά Σύνολο 994.616 2.089 996.705 787.995 131.253 131.253 30.149 1.340.178 52.992 1.393.170 1.137.910 484.266 484.266 338.566 158.296 4.415 162.711 67.452 39.179 17.920 57.098 211.117 3.147.789 77.415 3.225.204 2.573.190 7.115 1.169 3.370 67.034 3.986 1.762 84.437 - 35 - 358 - - 393 (104) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά Ο Όμιλος έχει επεκτείνει τις δραστηριότητες του και στο εξωτερικό (σημείωση 1). Ειδικότερα, το σύνολο των πωλήσεων κατανέμεται γεωγραφικά ως εξής: Πωλήσεις 1-Ιαν έως 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 Ελλάδα 796.657 1.027.726 Υπόλοιπες χώρες Ευρώπης 311.023 217.229 2.200 244.719 95.933 138.725 Χώρες Κόλπου-Μέση Ανατολή Χώρες Αμερικής Χώρες Αφρικής Αυστραλία - 785 67.817 228.105 1.273.630 1.857.289 Οι πωλήσεις του εξωτερικού προέρχονται κυρίως από τη δραστηριότητα των εταιρειών του τομέα Κατασκευής. Τα στοιχεία του μη κυκλοφορούντος ενεργητικού εξαιρουμένων επενδύσεων σε συγγενείς και κοινοπραξίες, των χρηματοοικονομικών στοιχείων και των αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων, κατανέμονται γεωγραφικά ως εξής: Ελλάδα Υπόλοιπες χώρες Ευρώπης Χώρες Κόλπου-Μέση Ανατολή Χώρες Αμερικής Αυστραλία 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 1.246.620 1.214.257 40.787 48.146 3.520 8.225 585 819 731 655 1.292.243 1.272.102 Από τις πωλήσεις που πραγματοποιήθηκαν στην Ελλάδα, ποσό € 397.350 χιλ. για τη χρήση 2019 και ποσό € 482.402 χιλ. για τη χρήση 2018, προέρχονται από το Δημόσιο, συμπεριλαμβανομένων των ΔΕΚΟ, των Δήμων κ.λπ. Επίσης από τις πωλήσεις που πραγματοποιήθηκαν στο εξωτερικό, ποσό € 333.479 χιλ. για τη χρήση 2019 και ποσό € 442.289 χιλ. για τη χρήση 2018, προέρχονται από το Δημόσιο. Επιπρόσθετα, από τις πωλήσεις του Ομίλου, ποσό € 440.322 χιλ. αφορά παροχή προϊόντων και υπηρεσιών που παραδίδονται σε συγκεκριμένη χρονική στιγμή (at a point of time) και ποσό € 833.308 χιλ. αφορά παροχή προϊόντων και υπηρεσιών που παραδίδονται κατά την διάρκεια της σύμβασης (over time). (105) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά 6 Ενσώματα πάγια ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Οικόπεδα & Κτίρια Κόστος Μεταφορικά μέσα Μηχ/κός Εξοπλισμός Σημ. 1 Ιανουαρίου 2018 Συναλλαγματικές διαφορές Αποαναγνώριση περιουσιακών στοιχείων ISF Προσθήκες εκτός από χρηματοδοτική μίσθωση Πωλήσεις Διαγραφές Πρόβλεψη αποκατάστασης περιβάλλοντος από εταιρείες Αιολικών Μηχ/κός Εξοπλισμός Αιολικών & Φ/Β πάρκων Έπιπλα και εξαρτήματα Ακινητ. υπό εκτέλεση Σύνολο 167.811 669 (264) 3.158 (99) (5.630) 44.951 369 (13) 1.974 (2.620) (659) 318.274 1.778 (168) 4.898 (9.790) (891) 359.353 (60) 1.581 - 42.404 340 (54) 2.460 (1.012) (287) 69.006 (36) 67.801 (9) 1.001.798 3.060 (499) 81.872 (13.522) (7.476) - - - 169 - - 169 (4.187) - 2.933 - 33.568 - - (36.501) - (4.187) 31 Δεκεμβρίου 2018 (36.763) 124.696 44.001 317.034 394.611 43.850 100.261 (36.763) 1.024.452 1 Ιανουαρίου 2019 124.696 44.001 317.034 394.611 43.850 100.261 1.024.452 14.778 4.698 13 - - - 19.489 1.715 (195) 1.975 656 8.069 (1.650) - 10 225 2.019 1.598 (9.165) - 610 1.164 4.260 485 (51.794) - (107) 1.368 - 69 174 1.747 (4.793) (17) 34 921 109.025 (18) - 1.715 422 4.459 119.074 10.152 (67.419) (17) - - - 659 - - 659 - - - 110.602 - (110.602) - 150.044 43.385 271.772 507.133 41.030 99.621 1.112.986 30 (67.413) (584) (4.665) (37.073) (305) (2.879) (257.171) (1.342) (14.672) (90.759) 15 (15.654) (38.323) (328) (2.019) (906) - (491.644) (2.544) (39.889) 8 4 3.114 990 2.193 627 - 7.758 793 - (2) - 2 616 287 - - 10.571 4.820 990 31 Δεκεμβρίου 2018 19.537 (49.018) (37.436) (264.634) (106.400) (39.766) (906) 19.537 (498.160) 1 Ιανουαρίου 2019 (49.018) (37.436) (264.634) (106.400) (39.766) (906) (498.160) (133) (6) (501) 43 (119) - (715) 30 (5.972) (3.993) (12.077) (17.066) (1.814) - (40.921) 30 393 (54.730) 8.004 (33.430) (10) 44.794 (232.428) (123.422) 4.401 (37.298) (906) (10) 57.592 (482.214) Αναπόσβεστη αξία στις 31 Δεκεμβρίου 2018 75.678 6.565 52.399 288.212 4.084 99.355 526.293 Αναπόσβεστη αξία στις 31 Δεκεμβρίου 2019 95.314 9.955 39.344 383.711 3.733 98.715 630.773 Αναταξινόμηση από Ακινητ. Υπό εκτέλεση σε Μηχ/κό Εξοπλισμό Αναταξινόμηση σε Επενδύσεις σε Ακίνητα Μεταφορά σε Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία που κατέχονται προς πώληση 8 Επίδραση ΔΠΧΑ 16 την 1.1.2019: Αναγνώριση Δικαιώματος χρήσης περιουσιακών στοιχείων Μεταφορά από προκαταβολές για μακροπρόθεσμες μισθώσεις Συναλλαγματικές διαφορές Εξαγορά θυγατρικών Προσθήκες εκτός από μισθώσεις Προσθήκες από μισθώσεις Πωλήσεις / Διαγραφές Μεταφορά σε δικαίωμα παραχώρησης Πρόβλεψη αποκατάστασης περιβάλλοντος από εταιρείες Αιολικών 13 7β Αναταξινόμηση από Ακινητ. υπό εκτέλεση σε Μηχ/κό Εξοπλισμό 31 Δεκεμβρίου 2019 Συσσωρευμένες αποσβέσεις 1 Ιανουαρίου 2018 Συναλλαγματικές διαφορές Αποσβέσεις χρήσης Αναταξινόμηση από Ακινητ. Υπό εκτέλεση σε Μηχ/κό Εξοπλισμό Πωλήσεις / Διαγραφές Διαγραφές Αναταξινόμηση σε Επενδύσεις σε Ακίνητα Μεταφορά σε Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία που κατέχονται προς πώληση Συναλλαγματικές διαφορές Αποσβέσεις χρήσης Απομείωση Πωλήσεις / Διαγραφές 31 Δεκεμβρίου 2019 (106) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά Οι Προσθήκες στη στήλη Ακινητοποιήσεις υπό εκτέλεση, τόσο για την τρέχουσα όσο και για την προηγούμενη χρήση, προέρχονται κυρίως από αιολικά έργα που εντάσσονται στο πλαίσιο υλοποίησης του νέου επενδυτικού πλάνου της μητρικής και των θυγατρικών της εταιρειών. Για τη χρήση 2019, η αναταξινόμηση από Ακινητοποιήσεις υπό εκτέλεση σε Μηχανολογικό Εξοπλισμό Αιολικών & Φ/Β πάρκων ποσού € 110.602 χιλ., αφορά κυρίως την επέκταση του αιολικού πάρκου Τετράπολις στη θέση Μονολάτη-Ξερολίμπα του Δήμου Κεφαλονιας, το αιολικό πάρκο Ορφέας-Επτάδενδρος στον Δήμο Μονεμβάσιας και των αιολικών πάρκων στο όρος Άσκιο της Π.Ε. Κοζάνης στη Δ. Μακεδονία, της μητρικής εταιρείας, που τέθηκαν σε λειτουργία κατά το α’ και κατά το β’ εξάμηνο του 2019, αντίστοιχα. Για τη χρήση 2018, η αναταξινόμηση από Ακινητοποιήσεις υπό εκτέλεση σε Μηχανολογικό Εξοπλισμό Αιολικών & Φ/Β πάρκων ποσού € 36.501 χιλ., αφορά κυρίως το αιολικό πάρκο στη θέση Πευκιάς Βοιωτίας της ΘΗΒΑΪΚΟΣ ΑΝΕΜΟΣ ΑΕ και το αιολικό πάρκο Γκρόπες-Ράχη Γκιώνη στον Δήμο Μονεμβάσιας της ΑΙΟΛΙΚΗ ΜΟΛΑΩΝ ΛΑΚΩΝΙΑΣ ΑΕΒΕ (η οποία απορροφήθηκε από την ΕΛΤΕΧ ΑΝΕΜΟΣ ΑΕ μέσα στο 2018), που τέθηκαν σε λειτουργία κατά το α’ και κατά το β’ εξάμηνο του 2018, αντίστοιχα. Τα περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης που περιλαμβάνονται στα παραπάνω κατά την 31 Δεκεμβρίου 2019 έχουν ως ακολούθως: Περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Οικόπεδα & Κτίρια Μεταφορικά μέσα Μηχ/κός Εξοπλισμός Αιολικών & Φ/Β πάρκων Μηχ/κός Εξοπλισμός Σημ. Μισθωμένα πάγια βάσει μίσθωσης την 31 Δεκεμβρίου 2018 Σύνολο - 1.092 4.528 2.794 8.414 Επίδραση ΔΠΧΑ 16 την 1.1.2019: Αναγνώριση Δικαιώματος χρήσης περιουσιακών στοιχείων 14.778 4.698 13 - 19.489 Δικαιώματα χρήσης περιουσιακών στοιχείων σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 16 την 1.1.2019 14.778 5.790 4.541 2.794 27.903 1.715 - - - 1.715 8.069 1.598 485 - 10.152 Αποσβέσεις χρήσης (3.462) (2.298) (1.472) (145) (7.377) Διαγραφές (1.171) (12) - - (1.183) 1.415 41 1.023 - 2.479 21.344 5.118 4.577 2.649 33.688 Μεταφορά από προκαταβολές για μακροπρόθεσμες μισθώσεις 13 Προσθήκες Εξαγορά θυγατρικής Δικαιώματα χρήσης περιουσιακών στοιχείων την 31 Δεκεμβρίου 2019 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ Σημ. Μηχ/κός Εξοπλισμός ΑΙΟΛΙΚΩ Ν ΠΑΡΚΩΝ Έπιπλα και εξαρτήμ ατα Ακινητ. υπό εκτέλεση Σύνολο Οικόπ εδα & Κτίρια Μεταφορι κά μέσα Μηχ/κός Εξοπλισμ ός 3.217 - - 82 - - 1.886 26 (2) - 5.186 26 (2) (3.217) - - 82 - 1.910 - (3.217) 1.993 - - 82 - 1.910 - 1.993 1.699 9.072 31 1.168 181 84 - - 273.643 1.197 - 35 55 - 156.283 29.651 - 1.699 439.213 31.018 1.168 Κόστος 1 Ιανουαρίου 2018 Προσθήκες εκτός από μισθώσεις Πωλήσεις Μεταφορά σε Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία που κατέχονται προς πώληση 31 Δεκεμβρίου 2018 1 Ιανουαρίου 2019 Μεταφορά από προκαταβολές για μακροπρόθεσμες μισθώσεις Απορρόφηση θυγατρικής Προσθήκες εκτός από μισθώσεις Προσθήκες από μισθώσεις 13 (107) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά Σημ. Πρόβλεψη αποκατάστασης περιβάλλοντος από εταιρείες Αιολικών Αναταξινόμηση από Ακινητ. υπό εκτέλεση σε Μηχ/κό Εξοπλισμό 31 Δεκεμβρίου 2019 Συσσωρευμένες αποσβέσεις 1 Ιανουαρίου 2018 Αποσβέσεις χρήσης Μεταφορά σε Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία που κατέχονται προς πώληση 31 Δεκεμβρίου 2018 1 Ιανουαρίου 2019 Αποσβέσεις χρήσης 31 Δεκεμβρίου 2019 30 Μηχ/κός Εξοπλισμός ΑΙΟΛΙΚΩ Ν ΠΑΡΚΩΝ Έπιπλα και εξαρτήμ ατα Ακινητ. υπό εκτέλεση Σύνολο Οικόπ εδα & Κτίρια Μεταφορι κά μέσα Μηχ/κός Εξοπλισμ ός - - - 621 - - 621 11.970 265 82 102.596 378.058 2.000 (102.596) 83.338 475.713 (1.586) (30) - (82) - - (1.817) (35) - (3.486) (65) 1.616 - - (82) - (1.852) - (359) (359) (68) (68) (82) (82) (8.180) (8.180) (1.852) (34) (1.886) - 1.616 (1.935) (1.935) (8.642) (10.576) 30 Αναπόσβεστη αξία στις 31 Δεκεμβρίου 2018 - - - - 58 - 58 Αναπόσβεστη αξία στις 31 Δεκεμβρίου 2019 11.611 197 - 369.878 113 83.338 465.137 Τα περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης που περιλαμβάνονται στα παραπάνω κατά την 31 Δεκεμβρίου 2019 έχουν ως ακολούθως: ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ Οικόπεδα & Κτίρια Μισθωμένα πάγια βάσει χρηματοδοτικής μίσθωσης την 31 Δεκεμβρίου 2018 Μεταφορά από προκαταβολές για μακροπρόθεσμες μισθώσεις Προσθήκες Αποσβέσεις χρήσης Απορρόφηση θυγατρικής Δικαιώματα χρήσης περιουσιακών στοιχείων την 31 Δεκεμβρίου 2019 Μεταφορικά μέσα Μηχ/κός Εξοπλισμός Αιολικών & Φ/Β πάρκων Σύνολο - - - - 1.699 1.168 (219) 4.816 (58) 111 (37) 1.239 1.699 1.168 (314) 6.166 7.464 53 1.202 8.719 Επιπρόσθετα, στην κατάσταση αποτελεσμάτων περιλαμβάνονται τα παρακάτω ποσά που σχετίζονται με μισθώσεις: ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 1-Ιαν έως 311-Ιαν έως 31Δεκ-19 Δεκ-18 Έξοδα τόκων που αφορούν Χρηματοδοτικές Μισθώσεις (συμπεριλαμβάνεται στα Χρηματοοικονομικό έσοδα/έξοδα καθαρά) Έξοδα που συνδέονται με βραχυχρόνιες μισθώσεις και μισθώσεις παγίων χαμηλής αξίας (συμπεριλαμβάνονται στο κόστος πωληθέντος, έξοδα διάθεσης και έξοδα διοίκησης) ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 1-Ιαν έως 311-Ιαν έως Δεκ-19 31-Δεκ-18 (972) - (314) - (34.078) - (32) - Το μέσο σταθμικό προεξοφλητικό επιτόκιο που εφαρμόστηκε για τον Όμιλο τόσο κατά την 1 Ιανουαρίου 2019, όσο και την 31 Δεκεμβρίου 2019 ήταν 5%. Στο πλαίσιο της δραστηριότητας του Ομίλου έχουν εγγραφεί εμπράγματα βάρη σε ορισμένα πάγια στοιχεία, όπως επί ανεμογεννητριών του τομέα των Αιολικών στο πλαίσιο της χρηματοδότησης Αιολικών Πάρκων. (108) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά 7 Άυλα περιουσιακά στοιχεία & Δικαίωμα παραχώρησης 7α Άυλα περιουσιακά στοιχεία Σημ. Λογισμικό ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΧΕΙΑ Υπεραξία Άδειες Λοιπά χρήσης Σύνολο Κόστος 1 Ιανουαρίου 2018 5.822 44.027 22.093 3.310 34 - - - 34 Εξαγορά / απορρόφηση θυγατρικής (35) - 9.550 - 9.515 Προσθήκες 257 - - 102 360 Πωλήσεις (9) - (1.260) - (1.269) Διαγραφές (171) - - - (171) 345 - - - 345 31 Δεκεμβρίου 2018 6.244 44.027 30.383 3.412 84.065 1 Ιανουαρίου 2019 6.244 44.027 30.383 3.412 84.065 10 (3) - - 6 - 2.170 14.610 20 16.800 431 - - 13 444 - (43.248) - - (43.248) Πωλήσεις (15) - - - (15) Διαγραφές (1.413) - - - (1.413) 5.257 2.946 44.993 3.444 56.640 (5.404) (709) (6.917) (1.886) (14.915) (37) - - - (37) (218) - (625) (12) (854) Πωλήσεις 3 - - - 3 Διαγραφές 165 - - - 165 Συναλλαγματικές διαφορές Αναταξινομήσεις Συναλλαγματικές διαφορές Εξαγορά / απορρόφηση θυγατρικής Προσθήκες Απομειώσεις 31 31 Δεκεμβρίου 2019 75.251 Συσσωρευμένες αποσβέσεις 1 Ιανουαρίου 2018 Συναλλαγματικές διαφορές Αποσβέσεις χρήσης 30 Αναταξινομήσεις (345) - - - (345) 31 Δεκεμβρίου 2018 (5.836) (709) (7.542) (1.897) (15.984) 1 Ιανουαρίου 2019 (5.836) (709) (7.542) (1.897) (15.984) (9) - - - (9) (989) Συναλλαγματικές διαφορές Αποσβέσεις χρήσης (265) - (691) (32) Πωλήσεις 14 - - - 14 Διαγραφές 1.272 - - - 1.272 (4.823) (709) (8.233) (1.930) (15.694) Αναπόσβεστη αξία στις 31 Δεκεμβρίου 2018 408 43.318 22.841 1.514 68.082 Αναπόσβεστη αξία στις 31 Δεκεμβρίου 2019 434 2.237 36.759 1.515 40.946 31 Δεκεμβρίου 2019 30 Οι προσθήκες ύψους € 14.610 χιλ. αφορούν στις άδειες χρήσης των εταιρειών ΠΟΥΝΕΝΤΗΣ ΑΕΕ και ΑΝΕΜΟΔΟΜΙΚΗ ΑΕΕ που αποκτήθηκαν κατά το 2ο τρίμηνο του 2019. Συγκεκριμένα, στις 31.05.2019, η ΕΛ.ΤΕΧ. ΑΝΕΜΟΣ απέκτησε το 100% των μετοχών της εταιρείας ΠΟΥΝΕΝΤΗΣ ΑΕΕ, η οποία κατέχει άδεια παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και άδεια εγκατάστασης για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από αιολικό πάρκο ισχύος 42 MW στο Δήμο Αγράφων της Π.Ε. Ευρυτανίας, έναντι € 5.200 χιλ., καθώς και το 100% των μετοχών της εταιρείας ΑΝΕΜΟΔΟΜΙΚΗ ΑΕΕ, η οποία κατέχει άδεια παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και άδεια εγκατάστασης για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από αιολικό πάρκο ισχύος 46,2 MW στο Δήμο Αγράφων της Π.Ε. Ευρυτανίας, έναντι € 5.980 χιλ. (σημείωση 42). Ο προσδιορισμός της αξίας των Αδειών χρήσης παρουσιάζεται στον επόμενο πίνακα: (109) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά Τίμημα που καταβλήθηκε Η εύλογη αξία των στοιχείων του ενεργητικού και του παθητικού: Άδεια χρήσης Λοιπά περιουσιακά στοιχεία Μείον: Αναγνωρισθείσα αναβαλλόμενη φορολογική υποχρέωση ΠΟΥΝΕΝΤΗΣ ΑΕΕ 5.200 ΑΝΕΜΟΔΟΜΙΚΗ ΑΕΕ 5.980 6.811 24 7.799 53 1.635 1.872 5.200 5.980 Η προσθήκη στην υπεραξία της τρέχουσας χρήσης κατά € 2.170 χιλ. προκύπτει από την εξαγορά του 75,01% του μετοχικού κεφαλαίου της εταιρείας ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ (ASA RECYCLE) από τη θυγατρική ΗΛΕΚΤΩΡ ΑΕ με την καταβολή ποσού € 4.275 χιλ. (σημείωση 42). Ο προσδιορισμός της υπεραξίας περιγράφεται παρακάτω: Τίμημα που καταβλήθηκε 4.275 Η εύλογη αξία των στοιχείων του ενεργητικού και του παθητικού: Ενσώματα πάγια Απαιτήσεις από πελάτες και λοιπές απαιτήσεις Λοιπά στοιχεία ενεργητικού Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις Δάνεια βραχυπρόθεσμα & μακροπρόθεσμα Λοιπά στοιχεία παθητικού Μείον: μη ελέγχουσες συμμετοχές Πλέον: Υπεραξία 4.145 1.422 292 (1.409) (1.639) (175) 2.635 531 2.170 4.275 Η απομείωση της υπεραξίας στην τρέχουσα χρήση, αφορά κυρίως στον τομέα της Κατασκευής όπως περιγράφεται παρακάτω στον Έλεγχο απομείωσης Υπεραξίας και από εταιρεία του τομέα του Περιβάλλοντος με έδρα στη Γερμανία. Στα συγκριτικά στοιχεία του 2018 οι προσθήκες ύψους € 9.550 χιλ. αφορούν στις άδειες χρήσης των εταιρειών Α.Π. ΑΝΑΤΟΛΙΚΟ ΑΣΚΙΟ ΜΑΕΣΤΡΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΕ και ΔΥΤΙΚΟ ΑΣΚΙΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΕ που αποκτήθηκαν κατά το 1ο τρίμηνο του 2018. Το τελευταίο τρίμηνο του 2018 οι παραπάνω εταιρείες απορροφήθηκαν από την θυγατρική εταιρεία ΕΛΤΕΧ ΑΝΕΜΟΣ ΑΕ. Στα συγκριτικά στοιχεία του 2018 η μείωση στις Άδειες Χρήσης κατά ποσό € 1.260 χιλ. που εμφανίζεται στη γραμμή Πωλήσεις προέρχεται από την πώληση της εταιρείας ΒΟΙΩΤΙΚΟΣ ΑΝΕΜΟΣ ΑΕ μέσα στο δ’ τρίμηνο του 2018. Οι άδειες χρήσης υπόκεινται σε έλεγχο απομείωσης της αξίας τους όταν υπάρχουν ενδείξεις ότι η λογιστική αξία τους δεν θα ανακτηθεί. Ζημία απομείωσης αναγνωρίζεται για το ποσό κατά το οποίο η λογιστική αξία του παγίου υπερβαίνει την ανακτήσιμη αξία του. Τα άυλα περιουσιακά στοιχεία με πεπερασμένη ωφέλιμη ζωή αφορούν κυρίως σε άδειες χρήσης στον κλάδο των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και αφορούν σε αιολικά πάρκα τα οποία είτε λειτουργούν, είτε είναι υπό κατασκευή είτε αναμένεται να κατασκευαστούν στο μέλλον. Τα εν λόγω άυλα περιουσιακά στοιχεία ανέρχονται σε € 36,7 εκατ. σε επίπεδο Ομίλου. Δεν υπάρχουν ενδείξεις απομείωσης των αδειών χρήσης των αιολικών πάρκων και γι αυτό το λόγο η Διοίκηση δεν προχώρησε σε έλεγχο απομείωσης τους. Έλεγχος απομείωσης υπεραξίας Η υπεραξία του Ομίλου την 31.12.2018, ποσό € 43,3 εκατ. αφορά κυρίως τον κλάδο Κατασκευής (€ 41,8 εκατ.) και έχει αναγνωριστεί μετά την εξαγορά της εταιρείας ΠΑΝΤΕΧΝΙΚΗ ΑΕ και από εταιρείες οι οποίες δραστηριοποιούνταν στο τομέα των Λατομείων, ενώ το υπόλοιπο ποσό σχετίζεται ως επί των πλείστων με την δραστηριότητα του κλάδου περιβάλλοντος στην Γερμανία (€ 1,45 εκατ.), μέσω της θυγατρικής εταιρείας Helector Germany. Όπως αναφέρεται και παραπάνω, κατά την διάρκεια του έτους ο Όμιλος αναγνώρισε υπεραξία ποσού € (110) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά 2.170 χιλ. μετά την εξαγορά του 75,01% του μετοχικού κεφαλαίου της εταιρείας ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ (ASA RECYCLE) ενώ παράλληλα προχώρησε σε πλήρη απομείωση της υπεραξίας της θυγατρικής εταιρείας Helector Germany, μετά της λύση αυτής (€ 1,45 εκατ.). Ο κλάδος κατασκευής ορίστηκε σαν μονάδα δημιουργίας ταμειακών ροών (ΜΔΤΡ) για τον έλεγχο απομείωσης που διενεργήθηκε αναφορικά με την επιμέτρηση της εύλογής του αξίας την 31.12.2019. Το ανακτήσιμο ποσό της ανωτέρω μονάδας δημιουργίας ταμειακών ροών προσδιορίστηκε με βάση τη μέθοδο της αξίας χρήσης. Η αξία χρήσης υπολογίστηκε χρησιμοποιώντας προβλέψεις ταμειακών ροών που βασίστηκαν στον εγκεκριμένο προϋπολογισμό από τη Διοίκηση, μία πενταετία προβλέψεων και μετά προβλήθηκαν στο διηνεκές. Οι βασικές παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν από τη Διοίκηση κατά τον υπολογισμό των προβλέψεων των ταμειακών ροών στα πλαίσια διενέργειας του ετήσιου ελέγχου για την απομείωση της υπεραξίας είναι οι ακόλουθες: Tα προϋπολογιστικά περιθώρια λειτουργικού κέρδους (EBITDA) υπολογίστηκαν με βάση τα πραγματικά ιστορικά στοιχεία των τελευταίων ετών, προσαρμοσμένων προκειμένου να λάβουν υπόψη και τις αναμενόμενες μεταβολές κερδοφορίας και ανέρχονται σε 2,2%-3,5% επί των πωλήσεων, Αναφορικά με το κεφάλαιο κίνησης, η Διοίκηση βασίσθηκε πλήρως σε ιστορικά στοιχεία, Για την προβολή των ταμειακών ροών στο διηνεκές χρησιμοποιήθηκε ρυθμός ανάπτυξης 1% για τη συγκεκριμένη ΜΔΤΡ, Το επιτόκιο προεξόφλησης (προ φόρων) για τη ΜΔΤΡ ανήλθε σε 9,5 %. Προκειμένου να καθοριστεί το προεξοφλητικό επιτόκιο των μονάδων χρησιμοποιήθηκε η μεθοδολογία του Μέσου Σταθμικού Κόστους Κεφαλαίου (Μ.Σ.Κ.Κ. ή WACC) Με βάση τα αποτελέσματα του ελέγχου απομείωσης κατά την 31.12.2019 το ανακτήσιμο ποσό της ανωτέρω μονάδας δημιουργίας ταμειακών ροών είναι μικρότερο από τη λογιστική αξία. Ο Όμιλος προχώρησε στην αναγνώριση ζημιάς απομείωσης για τη συνολική αξία της ανωτέρω υπεραξίας ποσού € 41.795 χιλ. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ Σημ. Λογισμικό Άδειες χρήσης Σύνολο Κόστος 1 Ιανουαρίου 2018 Προσθήκες 31 Δεκεμβρίου 2018 864 1 865 - 864 1 865 1 Ιανουαρίου 2019 Απορρόφηση ΕΛΤΕΧ ΑΝΕΜΟΣ 31 Δεκεμβρίου 2019 865 18 883 19.912 19.912 865 19.930 20.795 30 (864) (1) (865) - (864) (1) (865) 30 (865) (3) (867) (315) (315) (865) (317) (1.182) Αναπόσβεστη αξία στις 31 Δεκεμβρίου 2018 - - - Αναπόσβεστη αξία στις 31 Δεκεμβρίου 2019 15 19.597 19.612 Συσσωρευμένες αποσβέσεις 1 Ιανουαρίου 2018 Αποσβέσεις χρήσης 31 Δεκεμβρίου 2018 1 Ιανουαρίου 2019 Αποσβέσεις χρήσης 31 Δεκεμβρίου 2019 (111) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά 7β Δικαίωμα Παραχώρησης Σημ. Δικαίωμα παραχώρησης Κόστος 1 Ιανουαρίου 2018 1.190.381 Προσθήκες 1.045 31 Δεκεμβρίου 2018 1.191.425 1 Ιανουαρίου 2019 1.191.425 Προσθήκες Αναταξινομήσεις από ενσώματα πάγια 658 6 17 31 Δεκεμβρίου 2019 1.192.100 Συσσωρευμένες αποσβέσεις 1 Ιανουαρίου 2018 Αποσβέσεις χρήσης (623.377) 30 (63.176) 31 Δεκεμβρίου 2018 (686.553) 1 Ιανουαρίου 2019 Αποσβέσεις χρήσης (686.553) 30 (63.360) 31 Δεκεμβρίου 2019 (749.912) Αναπόσβεστη αξία στις 31 Δεκεμβρίου 2018 504.872 Αναπόσβεστη αξία στις 31 Δεκεμβρίου 2019 442.187 Το Δικαίωμα Παραχώρησης στις 31.12.2019 προέρχεται κυρίως από τις θυγατρικές εταιρείες ΑΤΤΙΚΗ ΟΔΟΣ ΑΕ και ΜΟΡΕΑΣ ΑΕ. Η μεταβολή της αξίας του Δικαιώματος Παραχώρησης την τρέχουσα περίοδο οφείλεται κατά κύριο λόγο στις αποσβέσεις χρήσης. 8 Επενδύσεις σε ακίνητα ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΧΕΙΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 193.721 (20) 4.187 1.161 59.394 - (14.144) (4.187) (47.690) (4.187) 31 Δεκεμβρίου 2018 180.718 7.517 1 Ιανουαρίου 2019 Συναλλαγματικές διαφορές Προσθήκες 180.718 (470) 12.115 7.517 - 31 Δεκεμβρίου 2019 192.363 7.517 (48.116) (1.480) (4.670) 2.807 (31.155) (446) - 6.033 3.292 23.954 3.331 Σημ. Κόστος 1 Ιανουαρίου 2018 Συναλλαγματικές διαφορές Αναταξινόμηση από ενσώματα πάγια Προσθήκες Μεταφορά σε Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία που κατέχονται προς πώληση Πωλήσεις Συσσωρευμένες αποσβέσεις 1 Ιανουαρίου 2018 Αποσβέσεις χρήσης Απομείωση Αναστροφή προηγούμενης πρόβλεψης απομείωσης Μεταφορά σε Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία που κατέχονται προς πώληση Πωλήσεις 6 30 31 31 (112) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΧΕΙΑ (990) ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ - (43.125) (4.317) (43.125) (1.427) (4.317) - 31 Δεκεμβρίου 2019 (44.552) (4.317) Αναπόσβεστη αξία στις 31 Δεκεμβρίου 2018 137.593 3.200 Αναπόσβεστη αξία στις 31 Δεκεμβρίου 2019 147.811 3.200 Αναταξιόμηση από ενσώματα πάγια 6 31 Δεκεμβρίου 2018 1 Ιανουαρίου 2019 Αποσβέσεις χρήσης 30 Τα έσοδα από ενοίκια για τη χρήση του 2019 ανέρχονται για τον Όμιλο σε € 7.031 χιλ. (2018: € 6.958 χιλ). Επί των επενδυτικών ακινήτων του Ομίλου δεν υφίστανται εμπράγματα βάρη, με εξαίρεση των ακινήτων της εταιρίας ΓΥΑΛΟΥ ΕΜΠΟΡΙΚΗ & ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΑΕ, και συγκεκριμένα επί των οικοδομικών τετραγώνων ΟΤΕ71 και ΟΤΕ72 στη θέση Γυαλού στα Σπάτα Αττικής, στα οποία έχει εγγραφεί η υπ’ αριθμ. 29547/01.04.2011 υποθήκη ποσού € 42 εκατ. σε εξασφάλιση της από 28.02.2011 Σύμβασης Ομολογιακού Δανείου. Εγγραφή προσημείωσης υποθήκης υπάρχει και επί των ακινήτων της θυγατρικής ΚΑΝΤΖΑ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΑΕ και συγκεκριμένα επί των ακινήτων της εταιρίας στο Κτήμα «Καμπά» συνολικού ποσού € 14,6 εκατ. περίπου, σε εξασφάλιση της από 29.4.2014 Σύμβασης Ομολογιακού Δανείου συνολικού ποσού € 10,4 εκατ. Οι προσθήκες επενδύσεων τόσο στην τρέχουσα χρήση, ποσού € 12.115 χιλ., όσο και στη χρήση 2018, ποσού € 1.161 χιλ., αφορούν ανάπτυξη/επέκταση νέων κτιρίων στο ακίνητο της θυγατρικής ΓΥΑΛΟΥ ΑΕ, ειδικότερα επί του οικοδομικού τετραγώνου ΟΤΕ72. Στη χρήση 2018 η αναστροφή παλαιότερης πρόβλεψης απομείωσης ποσού € 2.807 χιλ. αφορά ακίνητο θυγατρικής εταιρείας του Ομίλου και οφείλεται στην αύξηση της εύλογης αξίας του λόγω της πλήρους εκμετάλλευσής του. Οι εύλογες αξίες και οι τεχνικές αποτίμησης που χρησιμοποιήθηκαν για τον προσδιορισμό τους παρουσιάζονται στους ακόλουθους πίνακες: ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Α/Α Χώρα 1. Ελλάδα Τομέας Λοιπά Κατηγορία Ακινήτου Οικοπεδική Έκταση Εύλογη Αξία (σε χιλ. €) 3.200 2. Ελλάδα Παραχωρήσεις Κτίριο Γραφείων 3. Ελλάδα Ανάπτυξης γης και ακινήτων Οικοπεδικές Εκτάσεις 9.600 4. Ελλάδα Ανάπτυξης γης και ακινήτων Κτίριο 2.200 5. Ελλάδα Ανάπτυξης γης και ακινήτων Οικοπεδικές Εκτάσεις 37.000 Ελλάδα Ανάπτυξης γης και ακινήτων Εμπορικό Πάρκο 6. 15.600 120.000 Μέθοδος Εκτίμησης Μέθοδος Κτηματαγοράς Μέθοδος Κτηματαγοράς Μέθοδος Κεφαλαιοποίησης Εισοδήματος Μέθοδος Κτηματαγοράς, Μέθοδος υπολειμματικής αξίας Μέθοδος υπολειμματικής αξίας Μέθοδος Κτηματαγοράς Μέθοδος προεξοφλημένων ταμειακών ροών/ Μέθοδος υπολειμματικής αξίας (113) / (159) Στοιχεία προσδιορισμού αξίας Εύρος τιμών (σε €) Τιμή Τ.Μ. €1.150 /μ2 Τιμή Τ.Μ./Αγοραίο μίσθωμα ανά T.M./Συντελεστής απόδοσης 1.600 / €8,50 /μ2 / 8,25% Τιμή T.M. 10-2.000 Τιμή T.M. 10-840 Τιμή T.M. 80-156 Επιτόκιο προεξόφλησης/ Κεφαλαιακή απόδοση εξόδου στη λήξη της περιόδου (exit yield)/ Αγοραίο μίσθωμα 7,75%/ 7,25% / 7.219.500 ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά Α/Α Χώρα Τομέας 7. Ρουμανία Ανάπτυξης γης και ακινήτων Κατηγορία Ακινήτου Οικοπεδικές Εκτάσεις Σύνολο Εύλογη Αξία (σε χιλ. €) 11.250 Μέθοδος Εκτίμησης Στοιχεία προσδιορισμού αξίας Μέθοδος Κτηματαγοράς Τιμή T.M. Εύρος τιμών (σε €) 300-800 198.850 Για την χρήση του 2018 η εύλογη αξία των επενδυτικών ακινήτων του Ομίλου ανέρχοταν σε € 150.466 χιλ. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ Α/ Α Χώρα 1 Ελλάδα Τομέας Λοιπά Κατηγορία Ακινήτου Οικοπεδική Έκταση Σύνολο Εύλογη Αξία (σε χιλ. €) 3.200 Μέθοδος Εκτίμησης Μέθοδος Κτηματαγοράς Στοιχεία προσδιορισμού αξίας Τιμή Τ.Μ. Εύρος τιμών (σε €) €1.150 /μ2 3.200 Ο προσδιορισμός της εύλογης αξίας κατατάσσεται στο επίπεδο 3 προσδιορισμού των εύλογων αξιών. 9 Επενδύσεις σε θυγατρικές επιχειρήσεις Η μεταβολή της λογιστικής αξίας των επενδύσεων της μητρικής σε επιχειρήσεις που ενοποιούνται είχε ως εξής: ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ Σημ. Στην αρχή της χρήσης Απορρόφηση θυγατρικής – ΕΛ.ΤΕΧ ΑΝΕΜΟΣ ΑΕ 22 Προσθήκες- αύξηση κόστους συμ/χής 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 595.306 738.123 (36.780) - 107.058 19.933 (Λύση εταιρείας) Επιστροφή μετοχικού κεφαλαίου από θυγατρικές (Απομείωση) Στο τέλος της χρήσης 31 - (562) (19.794) - (166.611) (162.189) 479.179 595.306 Στη χρήση του 2019 από την απομείωση ποσού € 166.611 χιλ., το μεγαλύτερος μέρος και συγκεκριμένα € 162.562 χιλ. αφορά απομείωση της συμμετοχής στη θυγατρική εταιρεία ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ, όπως προέκυψε από τον έλεγχο απομείωσης που έγινε στον κλάδο κατασκευής (σημείωση 7α). Το αντίστοιχο ποσό για τη χρήση 2018 ανήλθε σε ποσό € 161.389 χιλ. Η επιστροφή μετοχικού κεφαλαίου προέρχεται κυρίως από τη συμμετοχή της ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ στη συγγενή εταιρεία ELPEDISON BV (σημείωση 42β). Στη χρήση του 2019 οι προσθήκες αφορούν κυρίως συμμετοχή στην αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου των θυγατρικών εταιρειών ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ κατά ποσό € 86.000 χιλ., ΠΟΥΝΕΝΤΗΣ ΑΕΕ κατά ποσό € 7.288 χιλ. και ΑΝΕΜΟΔΟΜΙΚΗ ΑΕΕ κατά ποσό € 7.426 χιλ. Θυγατρικές εταιρίες με σημαντικό ποσοστό μη ελεγχουσών συμμετοχών Οι παρακάτω πίνακες συνοψίζουν τις οικονομικές πληροφορίες των θυγατρικών, στις οποίες οι μη ελέγχουσες συμμετοχές κατέχουν σημαντικό ποσοστό (σημείωση 42α). (114) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά Συνοπτικά στοιχεία κατάστασης οικονομικής θέσης ΑΤΤΙΚΗ ΟΔΟΣ ΑΕ* 65,75% 65,75% 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 ΜΟΡΕΑΣ ΑΕ* 71,67% 71,67% 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 ΒΕΑΛ ΑΕ* 47,22% 31-Δεκ-19 47,22% 31-Δεκ-18 Μη κυκλοφορούν ενεργητικό 225.122 287.706 441.410 470.991 17.385 19.494 Κυκλοφορούν ενεργητικό 275.454 236.461 53.927 52.062 9.405 21.131 Σύνολο ενεργητικού 500.576 524.166 495.337 523.053 26.790 40.624 Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις 103.582 128.347 651.889 651.358 6.848 7.859 Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις 87.020 58.127 31.386 32.309 8.413 21.123 Σύνολο υποχρεώσεων 190.602 186.474 683.275 683.668 15.261 28.982 Ίδια κεφάλαια 309.973 337.693 (187.938) (160.615) 11.530 11.642 106.169 115.664 (53.243) (45.502) 6.085 6.145 Που αναλογούν σε: Μη ελέγχουσες συμμετοχές Συνοπτικά στοιχεία κατάστασης συνολικού εισοδήματος ΑΤΤΙΚΗ ΟΔΟΣ ΑΕ* ΜΟΡΕΑΣ ΑΕ* 1-Iαν 31-Δεκ-19 Πωλήσεις Καθαρά κέρδη / (ζημιές) χρήσης Λοιπά Συνολικά Έισοδήματα / (Ζημιές) χρήσης (μετά από φόρους) Συγκεντρωτικά Συνολικά Εισοδήματα / (Ζημιές) χρήσης ΒΕΑΛ ΑΕ* 1-Iαν 31-Δεκ-18 31-Δεκ-19 1-Iαν 31-Δεκ-18 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 192.706 185.765 34.202 32.975 16.453 16.179 71.984 70.586 (21.387) (29.487) 2.688 3.486 645 (705) (5.936) (27.402) - - 72.629 69.881 (27.323) (56.890) 2.688 3.486 Κέρδη / (ζημιές) χρήσης αποδιδόμενα σε μη ελέγχουσες συμμετοχές 24.655 27.100 (6.059) (8.354) 1.419 1.840 Μερίσματα αποδιδόμενα σε μη ελέγχουσες συμμετοχές 34.370 30.374 - - 1.478 - Συνοπτικά στοιχεία κατάστασης ταμειακών ροών ΑΤΤΙΚΗ ΟΔΟΣ ΑΕ* 31-Δεκ-19 ΜΟΡΕΑΣ ΑΕ* 31-Δεκ-18 31-Δεκ-19 ΒΕΑΛ ΑΕ* 31-Δεκ-18 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 Σύνολο εισροών / (εκροών) από λειτουργικές δραστηριότητες 73.079 89.744 8.018 12.250 5.055 5.330 Σύνολο εισροών / (εκροών) από επενδυτικές δραστηριότητες (25.370) 409 (245) (404) 1.614 (323) Σύνολο εισροών / (εκροών) από χρηματοδοτικές δραστηριότητες (84.823) (104.901) (12.331) (33.888) (13.133) (2.000) Καθαρή αύξηση/(μείωση) στα ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα χρήσης (37.114) (14.748) (4.558) (22.042) (6.465) 3.007 * Στοιχεία πριν από τις απαλοιφές με τον ευρύτερο όμιλο 10 Επενδύσεις σε συγγενείς επιχειρήσεις & κοινοπραξίες ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Στην αρχή της χρήσης Προσθήκες νέες Προσθήκες- αύξηση κόστους συμ/χής (Πωλήσεις)/(Λύσεις) Συγγενών και κοινοπραξιών Μερίδιο κέρδους/ ζημιάς (μετά από φόρους) Λοιπές μεταβολές στα Λοιπά Συνολικά Εισοδήματα 31-Δεκ-18 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 77.415 20 98 (20.017) (2.276) 5.457 88.709 315 705 (438) (11.379) (497) 1.223 - 1.223 - Λοιπά Στο τέλος της χρήσης ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 31-Δεκ-19 5 - - - 60.696 77.415 1.223 1.223 (115) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά Από τις (Πωλήσεις)/(Λύσεις) Συγγενών και κοινοπραξιών το μεγαλύτερο μέρος αφορά την πώληση της συγγενούς εταιρείας ELPEDISON BV (σημείωση 42β). Oι παρακάτω πίνακες παρουσιάζουν συνοπτικές οικονομικές πληροφορίες για τις πιο σημαντικές συγγενείς εταιρείες του Ομίλου. Οι πληροφορίες αυτές περιλαμβάνουν τα ποσά που προκύπτουν από τις οικονομικές καταστάσεις των παρακάτω συγγενών, οι οποίες έχουν τροποποιηθεί ώστε να αντανακλούν αναπροσαρμογές εύλογης αξίας και διαφοροποιήσεις στις λογιστικές πολιτικές. Συνοπτικά στοιχεία Κατάστασης Οικονομικής Θέσης ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΔΡΟΜΟΣ ΑΙΓΑΙΟΥ Α.Ε. 22,22% 22,22% 31-Δεκ-19 ΓΕΦΥΡΑ Α.Ε. 22,02% 31-Δεκ-18 31-Δεκ-19 ELPEDISON Α.Ε. 22,73% - 22,02% 31-Δεκ-18 31-Δεκ-19* 31-Δεκ-18 Μη κυκλοφορούν ενεργητικό Κυκλοφορούν ενεργητικό 598.770 67.927 615.335 60.638 286.554 52.277 299.844 47.454 - 255.353 132.211 Σύνολο ενεργητικού Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις 666.697 568.147 49.027 675.973 582.556 37.633 338.830 174.726 23.668 347.298 195.266 22.252 - 387.563 226.254 89.637 Σύνολο υποχρεώσεων Ίδια κεφάλαια 617.174 49.523 620.189 55.783 198.394 140.437 217.518 129.780 - 315.890 71.673 Συμφωνία συνοπτικών οικονομικών καταστάσεων ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΔΡΟΜΟΣ ΑΙΓΑΙΟΥ Α.Ε. 2019 ΓΕΦΥΡΑ Α.Ε. 2018 ELPEDISON Α.Ε. 2019 2018 2019* 2018 Καθαρή Θέση εταιρείας 1 Ιανουαρίου 55.783 63.038 129.780 124.406 71.673 85.130 Καθαρά Kέρδη/(Zημίες) χρήσης (9.549) (10.178) 10.025 10.138 (9.575) (13.532) 3.289 2.923 632 19 - 75 49.523 22,22% 55.783 22,22% 140.437 22,02% (4.783) 129.780 22,02% - 71.673 22,73% Συμμετοχή Oμίλου στη Καθαρή θέση συγγενών & κοινοπραξιών 11.004 12.395 30.921 28.584 - 16.291 Υπεραξία Επενδύσεις σε συγγενείς και κοινοπραξίες 11.004 12.395 3.086 34.017 3.086 31.670 - 16.291 Λοιπά Συνολικά Εισοδήματα/(Ζημίες) χρήσης (μετά από φόρους) Διανομή μερίσματος Καθαρή Θέση εταιρείας 31 Δεκεμβρίου % Συμμετοχής στη συγγενή & κ/ξία Συνοπτικά στοιχεία Κατάστασης Συνολικού Εισοδήματος ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΔΡΟΜΟΣ ΑΙΓΑΙΟΥ Α.Ε. 1-Ιαν 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 ΓΕΦΥΡΑ Α.Ε. 1-Ιαν 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 ELPEDISON Α.Ε. 1-Ιαν 31-Δεκ-19* 31-Δεκ-18 Πωλήσεις 83.496 88.080 46.915 44.413 268.146 442.855 Καθαρά Kέρδη/(Zημίες) χρήσης Λοιπά Συνολικά Εισοδήματα/(Ζημίες) χρήσης (μετά από φόρους) (9.549) (10.178) 10.025 10.138 (9.575) (13.532) 3.289 2.923 632 19 - 75 Συγκεντρωτικά Συνολικά Εισοδήματα/(Ζημίες) χρήσης (6.260) (7.255) 10.657 10.157 (9.575) (13.457) - - - 1.053 - - Μερίσματα εισπραχθέντα από τη συγγενή % *Η ELPEDISON A.E. πωλήθηκε μέσα στη χρήση 2019 (σημείωση 42β). Μη σημαντικές συγγενείς και κοινοπραξίες Συσσωρευμένη ονομαστική αξία μη σημαντικών συγγενών και κ/ξιών % ομίλου στα: Καθαρά Kέρδη/(Zημίες) χρήσης Λοιπά Συνολικά Εισοδήματα/(Ζημίες) χρήσης (μετά από φόρους) Συγκεντρωτικά Συνολικά Εισοδήματα/(Ζημίες) χρήσης 2019 2018 15.686 17.059 (186) 4.587 (8.274) (1.168) 4.401 (9.443) (116) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά 11 Κοινές Επιχειρήσεις που ενοποιούνται με τη μέθοδο ενσωμάτωσης μεριδίων Τα παρακάτω ποσά αντιπροσωπεύουν το μερίδιο που έχουν οι συμμετέχοντες στις Κοινές Επιχειρήσεις και συγκεκριμένα στα περιουσιακά στοιχεία και τις υποχρεώσεις καθώς και στα έσοδα και έξοδα τους. Τα ποσά αυτά περιλαμβάνονται στην Κατάσταση Οικονομικής Θέσης, καθώς και στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων του Ομίλου για τις χρήσεις 2019 και 2018: Απαιτήσεις Μη κυκλοφορούν ενεργητικό Κυκλοφορούν ενεργητικό Υποχρεώσεις Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις Καθαρή θέση Έσοδα (Έξοδα) Κέρδη / (ζημιές) μετά από φόρους 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 6.162 221.049 18.457 253.214 227.212 271.672 1.999 246.273 4.577 282.167 248.272 286.744 (21.060) (15.072) 195.333 (195.206) 391.221 (386.997) 127 4.223 Στις Κοινές Επιχειρήσεις του παραπάνω πίνακα δεν συμμετέχουν αυτές στο μετοχικό κεφάλαιο των οποίων ο Όμιλος συμμετέχει με 100%. 12 Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εισοδημάτων ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Στην αρχή της χρήσης Προσθήκες νέες (Πωλήσεις) Μείωση μετοχικού κεφαλαίου συμμετοχής με επιστροφή μετοχικού κεφαλαίου στους μετόχους Λοιπά Προσαρμογή σε εύλογη αξία μέσω Λοιπών Συνολικών Εισοδημάτων: αύξηση / (μείωση) 31-Δεκ-19 40.490 1.195 (10.621) 31-Δεκ-18 72.095* 1.082 (11.482) (5) (392) - 30.083 (20.812) Στο τέλος της χρήσης 61.142 40.490 Μη κυκλοφορούν ενεργητικό Κυκλοφορούν ενεργητικό 59.923 1.219 40.129 361 61.142 40.490 Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εισοδημάτων περιλαμβάνουν τα κατωτέρω: ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Εισηγμένοι τίτλοι: Μετοχές – Ελλάδα (σε ΕΥΡΩ) Μετοχές – Εξωτερικό (σε CAD) Μετοχές – Εξωτερικό (σε ΕΥΡΩ) Μη εισηγμένοι τίτλοι: Μετοχές – Ελλάδα (σε ΕΥΡΩ) 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 1.316 125 711 4.085 165 59.702 35.530 61.142 40.490 * Αναπροσαρμοσμένα στοιχεία του νέου προτύπου ΔΠΧΑ 9 το οποίο υιοθετήθηκε από τον Όμιλο την 1 Ιανουαρίου 2018. Η επίπτωση από τις αναπροσαρμογές που προέκυψαν από την εφαρμογή του νέου προτύπου, αναγνωρίστηκε απευθείας στην καθαρή θέση την 1η Ιανουαρίου 2018. (117) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά Η μητρική εταιρεία δεν διαθέτει Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εισοδημάτων. Η «Προσαρμογή σε εύλογη αξία μέσω Λοιπών Συνολικών Εισοδημάτων» οφείλεται κυρίως στην αποτίμηση της συμμετοχής του Ομίλου στις εταιρείες ΟΛΥΜΠΙΑ ΟΔΟΣ ΑΕ και ΟΛΥΜΠΙΑ ΟΔΟΣ Λειτουργία ΑΕ. Στις 31.12.2019, στη γραμμή «Πωλήσεις», ποσό € 10.621 χιλ. αφορά την πώληση της συμμετοχής στην εταιρεία ELDORADO, ενώ στις 31.12.2018 το ποσό € 11.482 χιλ. αφορά κυρίως στην πώληση Αμοιβαίων Κεφαλαίων χαμηλού κινδύνου. 13 Προκαταβολές για μακροπρόθεσμες μισθώσεις Σημ. Στην αρχή της περιόδου ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 38.489 41.915 Απορρόφηση ΕΛΤΕΧ ΑΝΕΜΟΣ Προσθήκες (Επιστροφές) (Αποσβέσεις) Αναταξινόμηση σε δικαιώματα χρήσης περιουσιακών στοιχείων (IFRS 16) Στη λήξη της περιόδου 6 Μη κυκλοφορούν ενεργητικό Κυκλοφορούν ενεργητικό ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 - 582 (8) (3.669) 393 (3.819) 1.699 - - (1.715) 33.679 38.489 (1.699) - - 30.526 3.153 33.679 35.261 3.227 38.489 - - Ποσό € 31.996 χιλ. (2018: € 34.990 χιλ.) από τις προκαταβολές για μακροπρόθεσμες μισθώσεις αφορούν την δαπάνη κατασκευής σταθμών εξυπηρέτησης αυτοκινήτων για τα οποία ο Όμιλος έχει συνάψει συμφωνίες λειτουργικών μισθώσεων σε τρίτους και αποσβένονται στη διάρκεια της σύμβασης παραχώρησης. 14 Χρηματοδοτική συμβολή από Δημόσιο (ΕΔΔΠΧΑ 12) Σημ. ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 288.001 277.890 (2.935) 6.989 (36.110) 18.494 20.321 6.198 (36.285) 19.876 Στο τέλος της χρήσης 274.441 288.001 Μη κυκλοφορούν ενεργητικό Κυκλοφορούν ενεργητικό 234.424 40.017 254.909 33.092 274.441 288.001 Στην αρχή της χρήσης Προσαρμογή Χρηματοδοτικής συμβολής βάσει εκτιμώμενων ταμειακών ροών Αύξηση απαιτήσεων Είσπραξη απαιτήσεων Αναστροφή προεξόφλησης 31 32 Στη «Χρηματοδοτική Συμβολή από Δημόσιο (ΕΔΔΠΧΑ 12)» περιλαμβάνονται απαιτήσεις που αφορούν στην αρχική Χρηματοδοτική Συμβολή, στη Μέγιστη Επιδότηση Λειτουργίας (ΜΕΛ) και στην Πρόσθετη Δυνητική Επιδότηση Λειτουργίας του έργου παραχώρησης της ΜΟΡΕΑΣ ΑΕ, καθώς και στην Εγγυημένη Απαίτηση από την ΔΙΑΔΥΜΑ για το έργο της ΕΠΑΔΥΜ ΑΕ. Περισσότερες πληροφορίες αναφορικά με τις συμβάσεις παραχώρησεις δίνονται στη σημείωση 2.25. (118) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά Από το σύνολο της Χρηματοδοτικής συμβολής από το Δημόσιο, ποσό € 235.783 χιλ. προέρχεται από την εταιρεία ΜΟΡΕΑΣ ΑΕ (31.12.2018: € 248.567 χιλ.) και ποσό € 38.658 χιλ. από την εταιρεία ΕΠΑΔΥΜ ΑΕ (31.12.2018: € 39.435 χιλ.). Η αναστροφή της προεξόφλησης συμπεριλαμβάνεται στα Χρηματοοικονομικά έσοδα στη γραμμή Αναστροφή προεξόφλησης Χρηματοδοτικής συμβολής. Κατά την 31.12.2019 (όπως και στις 31.12.2018) δεν υπήρχε απαίτηση από Χρηματοδοτική Συμβολή σε καθυστέρηση. 15 Παράγωγα χρηματοοικονομικά εργαλεία Από τα ποσά που παρουσιάζονται στον παρακάτω πίνακα, οι μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις προέρχονται κυρίως από την εταιρεία ΜΟΡΕΑΣ ΑΕ κατά ποσό € 128.604 χιλ. (31.12.2018: € 122.292 χιλ). ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 31-Δεκ-19 Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις Συμβάσεις ανταλλαγής επιτοκίων (interest rate swaps) για αντιστάθμιση ταμειακών ροών Σύνολο 129.662 129.662 31-Δεκ-18 123.570 123.570 Λεπτομέρειες συμβάσεων ανταλλαγής επιτοκίων (interest rate swaps) ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 31-Δεκ-19 Ονομαστική αξία ανταλλαγής επιτοκίων (interest rate swaps) Σταθερό επιτόκιο Κυμαινόμενο επιτόκιο 31-Δεκ-18 334.989 345.827 1,73% & 4,89% Euribor 1,73% & 4,9% Euribor Το τμήμα της αντιστάθμισης ταμειακών ροών (cash flow hedge) που κρίνεται ως μη αποτελεσματικό και αναγνωρίστηκε στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων αφορά σε ζημιά € 316 χιλ. για τη χρήση 2019 και σε κέρδος € 401 χιλ. για τη χρήση 2018 (σημείωση 32). Κέρδη ή ζημιές από συμβάσεις ανταλλαγής επιτοκίων που αναγνωρίζονται στο Αποθεματικό αντιστάθμισης ταμειακών ροών στα Ίδια Κεφάλαια της 31ης Δεκεμβρίου 2019, θα αναγνωρίζονται στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων μέχρι τη λήξη αποπληρωμής των δανείων. Η μητρική Εταιρεία δεν έχει παράγωγα χρηματοοικονομικά εργαλεία. 16 Αποθέματα ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 Α' ύλες Τελικά προϊόντα Παραγωγή σε εξέλιξη Προκαταβολή για αγορά αποθεμάτων Λοιπά 12.823 11.903 302 194 5.215 14.718 7.187 587 224 8.268 Σύνολο 30.436 30.985 Μείον: Προβλέψεις για άχρηστα, βραδυκίνητα και κατεστραμμένα αποθέματα: Α’ ύλες 3.422 Λοιπά 17 3.438 Συνολική καθαρή ρευστοποιήσιμη αξία 26.998 (119) / (159) 600 2.357 2.957 28.028 ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά Το μεγαλύτερο μέρος των αποθεμάτων ανήκει σε εταιρείες του τομέα Κατασκευής & Λατομείων. Κατά τη διάρκεια της χρήσης 2019 έγινε πρόσθετη πρόβλεψη € 2.246 χιλ. (2018: € 1.123 χιλ.) και αναστράφηκαν μη χρησιμοποιηθείσες προβλέψεις € 1.764 χιλ. (2018: 0 χιλ.). Κατά τη διάρκεια της προηγούμενης χρήσης του 2018 διαγράφηκαν αποθέματα ύψους € 237 χιλ. Η μητρική Εταιρεία δεν έχει αποθέματα. 17 Απαιτήσεις Σημ. Πελάτες ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 222.793 267.669 21.889 110 7.075 12.931 4.798 1.699 Μείον: Προβλέψεις απομείωσης (35.023) (37.642) - - Καθαρές απαιτήσεις πελατών 194.844 242.958 26.687 1.809 Συμβατικά περιουσιακά στοιχεία 333.286 258.716 - - 24.363 12.626 396 - 3.405 1.785 - - 85.811 83.428 286.453 119 Πελάτες - Συνδεδεμένα μέρη 39 Έσοδα χρήσεως εισπρακτέα Προκαταβολή φόρου εισοδήματος Δάνεια σε συνδεδεμένα μέρη 39 Προθεσμιακές καταθέσεις άνω των 3 μηνών Λοιπές Απαιτήσεις Λοιπές Απαιτήσεις -Συνδεδεμένα μέρη Μείον: Προβλέψεις απομείωσης Λοιπών Απαιτήσεων Σύνολο Μη κυκλοφορούν ενεργητικό Κυκλοφορούν ενεργητικό 39 50.380 - - - 242.460 270.814 22.558 1.227 10.295 (37.137) 907.707 7.553 (40.593) 837.287 12.211 (1.925) 346.381 5.527 (425) 8.258 97.463 810.244 907.707 95.213 742.074 837.287 265.861 80.520 346.381 24 8.234 8.258 Οι Συμβατικές υποχρεώσεις του Ομίλου ανέρχονται σε € 44.651 χιλ. (31.12.2018: € 61.115 χιλ.) όπως αναφέρεται και στη σημείωση 26. Το έσοδo που αναγνωρίστηκε μέσα στη χρήση του 2019, το οποίο αφορά σε Συμβατικές υποχρεώσεις που υπήρχαν την 31.12.2018 ανέρχεται σε € 61.115 χιλ. Οι σημαντικότερες ποσοτικές μεταβολές στα Συμβατικά περιουσιακά στοιχεία και στις Συμβατικές υποχρεώσεις μέσα στην τρέχουσα χρήση οφείλονται στους παρακάτω λόγους: Συμβατικά Περιουσιακά Στοιχεία Νέες συμβάσεις Συμπληρωματικές συμβάσεις Χρονικές διαφορές Διεκδικήσεις 8.996 1.817 (41.720) 104.933 Συμβατικές Υποχρεώσεις 1.405 (28.684) - Η αύξηση ποσού € 105 εκατ αφορά διεκδικήσεις (claims) του κλάδου Κατασκευής κυρίως σε Ελλάδα, Ρουμανία και Μέση Ανατολή οι οποίες βασίζονται κυρίως σε καθυστερήσεις ολοκλήρωσης εργασιών και απρόβλεπτές εργασίες, για τις οποίες ο Όμιλος είτε έχει οριστική Διαιτητική Απόφαση είτε βρίσκεται σε προχωρημένες συζητήσεις με τις αρμόδιες υπηρεσίες, έχοντας υποβάλει παράλληλα τις απαραίτητες αιτήσεις αποζημειώσεων, με βάση τους συμβατικούς όρους και την εκάστοτε νομοθεσία. Το ανεκτέλεστο ανακεφαλαιωτικό υπόλοιπο των υφιστάμενων συμβάσεων έως 31.12.2019, ανέρχεται σε 1,3 δις. Αναφορικά με τα κατασκευαστικά συμβόλαια, έχουν δοθεί εγγυήσεις καλής εκτέλεσης για τις οποίες η Διοίκηση εκτιμά ότι δεν θα προκύψουν επιβαρύνσεις. Οι μέθοδοι που ακολουθούνται για τον προσδιορισμό του εσόδου και (120) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά του ποσοστού ολοκλήρωσης των έργων αναφέρονται στις σημειώσεις 2.3 και 2.24. Το έσοδο από συμβάσεις κατασκευής στη χρήση του 2019 ανέρχεται σε € 770.403 χιλ. (31.12.2018: € 1.436.114 χιλ.). Η μητρική εταιρεία δεν έχει κατασκευαστικά συμβόλαια. Οι Προθεσμιακές καταθέσεις άνω των 3 μηνών προέρχονται από τη θυγατρική εταιρεία ΑΤΤΙΚΗ ΟΔΟΣ ΑΕ και αφορούν καταθέσεις σε τράπεζες στο εσωτερικό και το εξωτερικό. Ο λογαριασμός «Λοιπές Απαιτήσεις» αναλύεται ως εξής: ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 Απαιτήσεις από συνεταίρους σε κοινοπρακτικά σχήματα Λοιποί χρεώστες 12.259 84.165 22.792 92.694 6.721 26 Δημόσιο (παρακρατούμενοι & προκαταβλητέοι φόροι & Ασφαλιστικοί οργανισμοί) Έξοδα επόμενων χρήσεων Προκαταβολές προμηθευτών / πιστωτών Επιταγές (μεταχρονολογημένες) εισπρακτέες 79.423 13.296 48.885 4.431 80.524 11.978 57.589 5.237 12.703 1.234 1.901 - 1.038 158 6 - 242.460 270.814 22.558 1.227 Τα δάνεια σε συνδεδεμένα μέρη χορηγούνται σε όρους αγοράς και είναι ως επί το πλείστον κυμαινόμενου επιτοκίου. Η μεταβολή στην πρόβλεψη απομείωσης των Πελατών παρουσιάζεται στον ακόλουθο πίνακα: ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2018 26.859 Αναπροσαρμογή λόγω ΔΠΧΑ 9 Πρόβλεψη απομείωσης-έξοδο χρήσης Διαγραφή απαιτήσεων μέσα στη χρήση Μη χρησιμοποιηθείσες προβλέψεις που αναστράφηκαν Συναλλαγματικές διαφορές 4.950 8.305 (241) (2.274) 43 Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2018 37.642 Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2019 37.642 Πρόβλεψη απομείωσης-έξοδο χρήσης Μη χρησιμοποιηθείσες προβλέψεις που αναστράφηκαν Διαγραφή απαιτήσεων μέσα στη χρήση Συναλλαγματικές διαφορές Εξαγορά θυγατρικής 357 (1.325) (1.434) (339) 122 Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2019 35.023 Οι λοιπές απαιτήσεις δεν παρουσιάζουν καθυστερήσεις σε σχέση με τους συναλλακτικούς όρους. Παρόλα αυτά ο Όμιλος έχει εντοπίσει ορισμένες απαιτήσεις αυξημένου πιστωτικού κινδύνου για τις οποίες σχημάτισε πρόβλεψη. Η μητρική Εταιρεία δεν έχει σχηματίσει προβλέψεις απομείωσης Πελατών. Η μεταβολή στην πρόβλεψη απομείωσης των Λοιπών απαιτήσεων παρουσιάζεται στον ακόλουθο πίνακα: ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2018 14.170 - Πρόβλεψη απομείωσης-έξοδο χρήσης Συναλλαγματικές διαφορές Προεξόφληση 26.352 76 (6) 425 - Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2018 40.593 425 Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2019 40.593 425 (121) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ Πρόβλεψη απομείωσης-έξοδο χρήσης Διαγραφή απαιτήσεων μέσα στη χρήση Μη χρησιμοποιηθείσες προβλέψεις που αναστράφηκαν Συναλλαγματικές διαφορές Προεξόφληση Απορρόφηση θυγατρικής 2.084 (5.306) - (283) 56 (6) - 1.500 Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2019 37.137 1.925 Οι προβλέψεις απομείωσης για τους Πελάτες και τις Λοιπές απαιτήσεις δεν αφορούν απαιτήσεις από συνδεδεμένα μέρη. Η ανάλυση ενηλικίωσης των υπολοίπων Πελατών έχει ως εξής: ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 31-Δεκ-19 Δεν είναι σε καθυστέρηση και δεν είναι απομειωμένα Είναι σε καθυστέρηση: 3 - 6 μήνες 6 μήνες - 1έτος Πάνω από 1 έτος Μείον: Προβλέψεις απομείωσης Καθαρές απαιτήσεις πελατών 31-Δεκ-18 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 148.815 195.478 22.468 639 8.681 7.044 65.327 229.868 (35.023) 194.844 19.386 5.553 60.183 280.600 (37.642) 242.958 2.544 972 703 26.687 26.687 610 486 74 1.809 1.809 Ο λογαριασμός απαιτήσεις από πελάτες δεν είναι τοκοφόρος και συνήθως διακανονίζεται σε 60 – 160 μέρες για τον Όμιλο και την Εταιρεία. Μετά την υιοθέτηση του ΔΠΧΑ 9 την 1.1.2018, ο Όμιλος και η Εταιρεία εφαρμόζουν την απλοποιημένη μέθοδο του ΔΠΧΑ 9 για τον υπολογισμό των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών, η οποία χρησιμοποιεί την πρόβλεψη της αναμενόμενης πιστωτικής ζημιάς για όλη τη διάρκεια ζωής των εμπορικών απαιτήσεων. Η πρόβλεψη απομείωσης πελατών ποσού € 35.023 χιλ. (31.12.2018: € 37.642 χιλ.) αφορά κυρίως εμπορικές απαιτήσεις που είναι σε καθυστέρηση για διάστημα μεγαλύτερο του 1 έτους για τις οποίες ο Όμιλος έχει βάσιμες ενδείξεις μη αποπληρωμής, βάσει νομικών γνωμοδοτήσεων και αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας των χρεωστών αυτών Στο πλαίσιο της δραστηριότητας του Ομίλου λαμβάνονται κατά περίπτωση καλύμματα ή εξασφαλίσεις προς κάλυψη των απαιτήσεων (όπως ενεχυριάσεις περιουσιακών στοιχείων, εγγυήσεις διεθνών φορέων και προεγκεκριμένες τραπεζικές πιστώσεις πελατών). Σημαντική διασφάλιση, κυρίως στα έργα του κλάδου κατασκευής, αποτελούν οι προκαταβολές πελατών, οι οποίες στις 31.12.2019 ανέρχονταν σε € 88.150 χιλ. (31.12.2018: € 123.396 χιλ.) και αναφέρονται στη σημείωση 26 «Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις». Οι απαιτήσεις από το Ελληνικό Δημόσιο αναλύονται στον παρακάτω πίνακα: Σημ. Πελάτες Δημοσίου Παρακρατημένες εγγυήσεις Δημοσίου Συμβατικά περιουσιακά στοιχεία Απαιτήσεις από φόρους και ασφαλιστικούς οργανισμούς Χρηματοδοτική Συμβολή από το Δημόσιο 14 ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 86.181 5.176 83.877 52.470 274.441 83.916 2.470 47.240 57.371 288.002 21.777 12.703 - 1.038 - 502.145 478.999 34.479 1.038 Αναφορικά με τα έργα Ελληνικού Δημοσίου πραγματοποιούνται μηνιαίες πιστοποιήσεις, οι οποίες και εγκρίνονται εντός των συμβατικών χρονικών ορίων και ακολουθεί η τιμολόγηση και είσπραξή τους. Όπως προκύπτει και από τον πίνακα της ενηλικίωσης των απαιτήσεων, οι απαιτήσεις από το Ελληνικό Δημόσιο είναι ιστορικά ασφαλούς είσπραξης, ενώ στα υπό εξέλιξη έργα συμμετέχουν στη χρηματοδότηση και διεθνείς τράπεζες αναπτυξιακού (122) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά χαρακτήρα (ΕΙΒ, EBRD κ.λ.π.), οι οποίες εξασφαλίζουν την ομαλή τους εξέλιξη και συντελούν στη μείωση του πιστωτικού κινδύνου. 18 Λοιπά χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε αποσβέσιμο κόστος Τα Λοιπά χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε αποσβέσιμο κόστος περιλαμβάνουν τα κατωτέρω: ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 Εισηγμένοι τίτλοι - Ομόλογα Ομόλογο EFSF με επιτόκιο 1,25% και λήξη τη 22.01.2019 Ομόλογο της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων με επιτόκιο 0,25% και λήξη τη 15.10.2020 - 25.100 21.892 22.040 EFSF με επιτόκιο 0,1% και λήξη 19.01.2021 Ομόλογο της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων με επιτόκιο 0,375% και λήξη τη 15.03.2022 Ομόλογο της εταιρείας ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ SUNLIGHT ΑΕΒΕ με επιτόκιο 4,25% και λήξη τη 20.06.2022 15.486 15.559 6.232 6.269 - 983 Σύνολο 43.610 69.952 Η μεταβολή των Χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων σε αποσβέσιμο κόστος παρουσιάζεται στον ακόλουθο πίνακα: ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 31-Δεκ-19 Στην αρχή της χρήσης (Πωλήσεις) 31-Δεκ-18 69.952 80.757 (26.083) (10.545) (Απόσβεση premium) (258) (261) Στη λήξη της χρήσης 43.610 69.952 Μη κυκλοφορούν ενεργητικό 21.718 44.851 Κυκλοφορούν ενεργητικό 21.892 25.100 Σύνολο 43.610 69.952 Το σύνολο των Χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων σε αποσβέσιμο κόστος, ανήκουν στην εταιρεία ΑΤΤΙΚΗ ΟΔΟΣ ΑΕ. Η απόσβεση του premium των ομολόγων, ποσού € 258 χιλ. έχει αναγνωριστεί στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων της χρήσης, στη γραμμή Χρηματοοικονομικά έσοδα. Η μέγιστη έκθεση σε πιστωτικό κίνδυνο στις 31.12.2019 ανέρχεται στη λογιστική αξία των εν λόγω χρηματοοικονομικών στοιχείων. Το νόμισμα των Χρηματοοικονομικών στοιχείων είναι το ευρώ. Η μητρική Εταιρεία δεν διαθέτει χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε αποσβέσιμο κόστος. 19 Δεσμευμένες καταθέσεις ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 Μη κυκλοφορούν ενεργητικό 23.133 26.967 - - Κυκλοφορούν ενεργητικό 47.608 54.444 9.587 - 70.741 81.411 9.587 - (123) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά Το μεγαλύτερο μέρος των δεσμευμένων καταθέσεων προέρχεται από την εταιρεία ΜΟΡΕΑΣ ΑΕ κατά € 20.898 χιλ. (31.12.2018: € 20.989), από τη μητρική εταιρεία κατά € 9.587 χιλ. (31.12.2018 ως ΕΛΤΕΧ ΑΝΕΜΟΣ ΑΕ: € 24.670 χιλ.), από την ΑΤΤΙΚΗ ΟΔΟΣ ΑΕ κατά € 14.769 χιλ. (31.12.2018: € 14.019 χιλ.), από την ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ κατά € 12.528 χιλ. (31.12.2018: € 8.560 χιλ.) και από τη ΓΥΑΛΟΥ ΑΕ κατά ποσό € 6.735 χιλ. (31.12.2018: € 6.038 χιλ.). Οι Δεσμευμένες Καταθέσεις αναλύονται στα εξής νομίσματα: ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 ΕΥΡΩ ΔΟΛΛΑΡΙΟ ΗΠΑ ($) ΛΕΟΥ ΡΟΥΜΑΝΙΑΣ (RON) ΡΙΑΛ ΚΑΤΑΡ (QAR) ΛΕΚ ΑΛΒΑΝΙΑΣ (ALL) ΛΟΙΠΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 55.643 69.254 9.587 - 1.436 523 - - 12.508 8.188 - - 1.140 3.267 - - - 159 - - 14 21 - - 70.741 81.411 9.587 - Οι δεσμευμένες καταθέσεις στις περιπτώσεις χρηματοδότησης αυτοχρηματοδοτούμενων ή συγχρηματοδοτούμενων έργων (project finance όπως ενδεικτικά Αττική Οδός, αιολικά πάρκα, έργα περιβαλλοντικής διαχείρισης, κλπ.) αφορούν τους λογαριασμούς εξυπηρέτησης βραχυπρόθεσμων δόσεων μακροπρόθεσμων δανείων ή αποθεματικούς λογαριασμούς. Επίσης, μπορεί να αφορούν την κατάθεση μετρητών ως εξασφάλιση για την έκδοση Εγγυητικών Επιστολών από διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα που διαθέτουν υψηλή διαβάθμιση από τους Διεθνείς Οίκους και λήψη εγγυητικών για είσπραξη επιχορηγήσεων. 20 Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 Διαθέσιμα στο ταμείο ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 481 1.332 3 - 181.580 305.322 15.364 1.279 Καταθέσεις προθεσμίας 116.178 172.743 - - Σύνολο 298.239 479.397 15.367 1.279 Καταθέσεις όψεως Το υπόλοιπο των Ταμειακών διαθεσίμων και ισοδυνάμων, σε ενοποιημένο επίπεδο, προέρχεται κυρίως από την ΑΤΤΙΚΗ ΟΔΟΣ ΑΕ κατά € 142.514 χιλ. (31.12.2018: € 179.628 χιλ.), από τις Κοινοπραξίες της ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ κατά € 19.231 χιλ. (31.12.2018: € 34.037 χιλ.), από τη ΑΚΤΩΡ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΕ κατά € 6.633 χιλ. (31.12.2018: € 33.907 χιλ.) και από την ΜΟΡΕΑΣ ΑΕ κατά € 17.372 χιλ. (31.12.2018: € 21.931 χιλ.). Το υπόλοιπο των Καταθέσεων προθεσμίας, σε ενοποιημένο επίπεδο, προέρχεται κυρίως από την ΑΤΤΙΚΗ ΟΔΟΣ ΑΕ κατά € 115.619 χιλ. (31.12.2018: € 147.889 χιλ.). Ο ακόλουθος πίνακας απεικονίζει τα ποσοστά καταθέσεων ανά κλάση πιστοληπτικής αξιολόγησης από την εταιρεία Standard & Poor (S&P). Ποσοστό καταθέσεων όψεως και προθεσμίας Rating Χρηματοπιστωτικού Ιδρύματος (S&P) AAA+ AA BBB+ BBBBBB BB- 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 6,7% 0,7% 0,1% 6,2% 0,2% 0,3% 0,1% (124) / (159) 0,7% 2,4% 0,0% 0,9% 0,7% 2,0% 0,0% 0,5% ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά Ποσοστό καταθέσεων όψεως και προθεσμίας Rating Χρηματοπιστωτικού Ιδρύματος (S&P) B+ BB NR 31-Δεκ-19 ΣΥΝΟΛΟ 31-Δεκ-18 0,0% 7,2% 66,0% 12,5% 1,3% 58,8% 0,0% 32,6% 100,0% 100,0% Από τα υπόλοιπα των καταθέσεων όψεως και προθεσμίας του Ομίλου την 31.12.2019, ποσοστό περίπου 73,2% είναι κατατεθειμένο στις συστημικές ελληνικές τράπεζες που έχουν χαμηλή ή δεν έχουν πιστοληπτική αξιολόγηση λόγω της κρίσης χρέους που αντιμετωπίζει η Ελλάδα. Διευκρινίζεται όμως ότι, αντιστοίχως οι τράπεζες αυτές καλύπτουν και το μεγαλύτερο μέρος των συνολικών πιστωτικών διευκολύνσεων (Εγγυητικές Επιστολές, δάνεια, κλπ) προς στον Όμιλο. Στα Χρηματοπιστωτικά Ιδρύματα με χαρακτηρισμό NR περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, θυγατρικές και υποκαταστήματα ελληνικών τραπεζών στο εξωτερικό. Τα επιτόκια προθεσμιακών καταθέσεων καθορίζονται μετά από διαπραγμάτευση με επιλεγμένα τραπεζικά ιδρύματα με βάση τα διατραπεζικά επιτόκια Euribor αντίστοιχης χρονικής διάρκειας με την επιλεγμένη τοποθέτηση (π.χ. εβδομάδα, μήνα κλπ). Τα ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα αναλύονται στα εξής νομίσματα: ΕΥΡΩ ΔΟΛΛΑΡΙΟ ΗΠΑ ($) ΛΕΟΥ ΡΟΥΜΑΝΙΑΣ (RON) ΔΗΝΑΡΙΟ ΣΕΡΒΙΑΣ (RSD) ΝΤΙΡΧΑΜ ΕΜΙΡΑΤΩΝ (AED) ΡΙΑΛ ΚΑΤΑΡ (QAR) ΤΟΥΡΚΙΚΗ ΛΙΡΑ (TRY) ΜΑΡΚΟ ΒΟΣΝΙΑΣ-ΕΡΖΕΓΟΒΙΝΗΣ (BAM) ΧΙΛΙΑΝΟ ΠΕΣΟ (CLP) ΡΕΑΛ ΒΡΑΖΙΛΙΑΣ (BRL) ΚΟΡΟΝΑ ΤΣΕΧΙΑΣ (CZK) ΔΟΛΑΡΙΟ ΑΥΣΤΡΑΛΙΑΣ (AUD) ΠΕΣΟ ΚΟΛΟΜΒΙΑΣ (COP) ΛΟΙΠΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 273.762 410.366 353 3.831 899 11.461 425 1.307 212 578 2.177 22.081 26 5.297 395 16 57 289 344 2.392 303 1.002 3.328 5.906 15.739 14.265 218 605 298.239 479.397 Τα ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα της μητρικής εταιρείας είναι σε ευρώ. 21 Περιουσιακά στοιχεία κατεχόμενα προς πώληση ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Στην αρχή της χρήσης Μεταφορά από Ενσώματα πάγια και Επενδύσεις σε ακίνητα (κτίριο Ν. Κηφισιάς) (Πωλήσεις) Στο τέλος της χρήσης ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 25.337 13.450 25.337 13.450 (25.337) 25.337 (13.450) (25.337) 25.337 (13.450) - 25.337 - 25.337 Στις 09.02.2019 η διοίκηση της ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ, στο πλαίσιο της στρατηγικής της για τη βέλτιστη αξιοποίηση των περιουσιακών στοιχείων του Ομίλου προχώρησε στην πώληση του ακινήτου που στεγάζει τα κεντρικά γραφεία του Ομίλου ΕΛΛΑΚΤΩΡ, επί της οδού Ερμού 25, στη Νέα Κηφισιά Αττικής, με τίμημα πώλησης ποσού € 25.500 χιλ. Σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 5, στις 31.12.2018 το παραπάνω ακίνητο παρουσιαζόταν ως μη κυκλοφορούν (125) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά περιουσιακό στοιχείο που κατέχεται προς πώληση. Σημειώνεται πως παράλληλα συμφωνήθηκε η εκμίσθωση των χώρων του κτηρίου, όπως ο Όμιλος χρησιμοποιούσε μέχρι τώρα, από την νέα Ιδιοκτήτρια προς την ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ για περίοδο πέντε ετών, με δικαίωμα μονομερούς εκ μέρους της ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ παράτασης της μίσθωσης για άλλα 5 χρόνια. Αναφορικά με την παραπάνω σύμβαση μίσθωσης ο Όμιλος αναγνώρισε μέσα στη χρήση δικαίωμα χρήσης περιουσιακού στοιχείου το οποίο περιλαμβάνεται στη γραμμή Ενσώματα Πάγια της Κατάστασης Οικονομικής Θέσης και υποχρέωση μίσθωσης η οποία περιλαμβάνεται στις γραμμές μακροπρόθεσμος δανεισμός και βραχυπρόθεσμος δανεισμός (σημείωση 6 και 24 αντίστοιχα). Η πώληση στη χρήση 2018 αφορά τη συγγενή εταιρεία ATHENS RESORT CASINO AE για την οποία στις 31.12.2017 υπήρχε προσύμφωνο πώλησης, παρουσιάστηκε ως μη κυκλοφορούν περιουσιακό στοιχείο που κατέχεται προς πώληση και η πώλησή της ολοκληρώθηκε στο α’ τρίμηνο του 2018. Η εταιρεία επιμετρήθηκε στην εύλογη αξία μείον τα κόστη πώλησης, η οποία προσδιορίστηκε στα € 13.450 χιλ. και ήταν χαμηλότερη της λογιστικής αξίας της. 22 Μετοχικό κεφάλαιο & Αποθεματικό Υπέρ το Άρτιο Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός από τον Αριθμό μετοχών. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ Μετοχικό κεφάλαιο Αριθμός μετοχών Αποθεματικό υπέρ το άρτιο Ίδιες μετοχές Σύνολο 1 Ιανουαρίου 2018 172.431.279 182.311 523.847 (27.072) 679.086 31 Δεκεμβρίου 2018 172.431.279 182.311 523.847 (27.072) 679.086 1 Ιανουαρίου 2019 172.431.279 182.311 523.847 (27.072) 679.086 37.270.690 38.389 (29.585) - 8.804 - - (820) - (820) 4.570.034 - - 27.072 27.072 214.272.003 220.700 493.442 - 714.142 Έκδοση νέων μετοχών / (μείωση) Έξοδα αυξήσεως κεφαλαίου Πώληση ιδίων μετοχών 31 Δεκεμβρίου 2019 Στο γ’ τρίμηνο του 2019 ολοκληρώθηκε η συγχώνευση με απορρόφηση της θυγατρικής εταιρείας ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΤΕΧΝΟΔΟΜΙΚΗ ΑΝΕΜΟΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ (εφεξής η «ΕΛ.ΤΕΧ. ΑΝΕΜΟΣ ΑΕ») από τη μητρική εταιρεία ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ. Συγκεκριμένα: Στις 19.07.2019 η Συγχώνευση εγκρίθηκε από το Υπουργείο Ανάπτυξης και Επενδύσεων με την υπ’ αριθμ. πρωτ. 76458/19-07-2019 απόφασή του και καταχωρίστηκε στο Γενικό Εμπορικό Μητρώο την ίδια ημέρα με Κωδικό Αριθμό Καταχώρησης 1797304. Σύμφωνα με την ως άνω απόφαση του Υπουργού Οικονομίας και Ανάπτυξης, εγκρίθηκε και η τροποποίηση των άρθρων 3 και 5 του Καταστατικού της Εταιρείας, όσον αφορά στο σκοπό και στην κατά τα ανωτέρω μεταβολή του μετοχικού της κεφαλαίου. Στις 25.07.2019 άρχισε η διαπραγμάτευση των 37.270.690 νέων κοινών, ονομαστικών, μετά ψήφου, άυλων μετοχών της στο Χρηματιστήριο Αθηνών (εφεξής «Χ.Α.»), που προέκυψαν από την αύξηση του μετοχικού της κεφαλαίου λόγω συγχώνευσης με απορρόφηση της εταιρείας ΕΛ.ΤΕΧ. ΑΝΕΜΟΣ ΑΕ από την εταιρεία ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ. Η συγχώνευση είχε εγκριθεί στην Έκτακτη Γενική Συνέλευση των Μετόχων της Εταιρείας στις 21.05.2019. Η σχέση ανταλλαγής για τους μετόχους των συγχωνευόμενων εταιρειών είχε ως ακολούθως: - Κάθε μέτοχος της ΕΛ.ΤΕΧ. ΑΝΕΜΟΣ ΑΕ (πλην της απορροφώσας Εταιρείας) αντάλλαξε 1 μετοχή που κατέχει με 1,27 νέες κοινές, ονομαστικές, μετά ψήφου μετοχές της ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ, ονομαστικής αξίας 1,03 € η κάθε μία. - Οι μέτοχοι της ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ διατήρησαν τις κοινές μετοχές που κατείχαν πριν από τη συγχώνευση, ονομαστικής αξίας 1,03 € η κάθε μία. Η Επιτροπή Εταιρικών Πράξεων του Χ.Α. κατά την συνεδρίασή της στις 17.07.2019 ενέκρινε την εισαγωγή προς διαπραγμάτευση στο Χ.Α. των 37.270.690 νέων, κοινών, ονομαστικών, μετά ψήφου, άυλων μετοχών, ονομαστικής αξίας 1,03 € η καθεμία, οι οποίες εκδόθηκαν λόγω της Συγχώνευσης. Δικαιούχοι των νέων μετοχών που προέκυψαν από τη συγχώνευση ήταν οι μέτοχοι, οι εγγεγραμμένοι στα αρχεία του Συστήματος Άυλων Τίτλων (Σ.Α.Τ.) κατά την 23.07.2019 ως μέτοχοι της εισηγμένης εταιρείας ΕΛ.ΤΕΧ. ΑΝΕΜΟΣ ΑΕ. (126) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά Οι νέες μετοχές που προέκυψαν από τη Συγχώνευση πιστώθηκαν, βάσει της εγκριθείσας σχέσης ανταλλαγής, στις μερίδες και τους λογαριασμούς αξιών των μετόχων στο Σύστημα Άυλων Τίτλων (Σ.Α.Τ.), κατά τις 24.07.2019, μετά τη λήξη της συνεδρίασης του Χ.Α. Η τιμή εκκίνησης των μετοχών της ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ στο Χ.Α. από τις 22.07.2019 διαμορφώθηκε σύμφωνα με τον Κανονισμό του Χ.Α. σε συνδυασμό με την υπ’ αριθ. 26 απόφαση του Δ.Σ. του Χ.Α., όπως ισχύει. Το Έγγραφο του άρθρου 4 του Ν. 3401/2005, όπως ισχύει, που συντάχθηκε για τη Συγχώνευση, για το περιεχόμενο του οποίου ενημερώθηκε το Διοικητικό Συμβούλιο της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς στις 19.07.2019, ήταν διαθέσιμο στο επενδυτικό κοινό από τις 19.07.2019 σε ηλεκτρονική μορφή στις ιστοσελίδες: - Της ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ: https://ellaktor.com/arxikh/sygchoneysi-ellaktor-el-tech-anemos/ - Της ΕΛ.ΤΕΧ. ΑΝΕΜΟΣ ΑΕ: https://www.eltechanemos.gr/investor-relations/merger/ - Του Χ.Α.: http://athexgroup.gr/el/web/guest/company-prospectus/ Με την ολοκλήρωση της συγχώνευσης διά απορρόφησης της ΕΛ.ΤΕΧ. ΑΝΕΜΟΣ ΑΕ από την ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ, και την εισαγωγή των νέων μετοχών, το μετοχικό κεφάλαιο της Εταιρείας ανέρχεται πλέον σε € 220.700.163,09, διαιρεμένο σε 214.272.003 κοινές ονομαστικές άυλες μετοχές με δικαίωμα ψήφου, ονομαστικής αξίας 1,03 € η κάθε μία. Η αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου κατά το ποσό των 38.388.810,70 € προέκυψε ως ακολούθως: (i) Ποσό € 8.804.100,00, που εισφέρθηκε προς την ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ από το μετοχικό κεφάλαιο της απορροφηθείσας από αυτήν εταιρείας ΕΛ.ΤΕΧ. ΑΝΕΜΟΣ ΑΕ μετά την διαγραφή, λόγω συγχύσεως, της συμμετοχής της ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ στην απορροφηθείσα εταιρεία, ποσού € 15.996.000, (ii) Ποσό € 29.584.710,70 από την κεφαλαιοποίηση ισόποσου τμήματος του λογαριασμού της ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ «Διαφορά από έκδοση μετοχών υπέρ το άρτιο». Επιπρόσθετα, τα άμεσα έξοδα για την έκδοση των μετοχών εμφανίζονται απαλλαγμένα από κάθε όφελος φόρου αφαιρετικά στο αποθεματικό υπέρ το άρτιο (αξίας € 820.056). Στις 13.08.2019, η διοίκηση της ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ, κατ’ εφαρμογή της κείμενης νομοθεσίας, της από 12.08.2019 απόφασης του Διοικητικού Συμβουλίου της εταιρείας περί αναστολής του προγράμματος αγοράς ιδίων μετοχών, των από 12.08.2019 και 13.08.2019 σχετικών ανακοινώσεών της καθώς και προς ενημέρωση του επενδυτικού κοινού, γνωστοποίησε ότι, την Τρίτη 13.08.2019 προέβη σε πώληση, μέσω ιδιωτικής τοποθέτησης, του συνόλου των ιδίων μετοχών που κατείχε η εταιρεία, ήτοι 4.570.034 ίδιες μετοχές, ποσοστό 2,13% του μετοχικού της κεφαλαίου, με τιμή πώλησης ανά μετοχή 2,00 € και συνολική αξία € 9.140.068. Σημειώνεται ότι οι ως άνω μετοχές αποκτήθηκαν, δυνάμει των από 10.12.2007, 9.12.2008 και 25.07.2018 αποφάσεων των Γενικών Συνελεύσεων των μετόχων της εταιρείας. 23 Λοιπά αποθεματικά ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 1 Ιανουαρίου 2018 Δημοσιευμένα στοιχεία Επίδραση εφαρμογής ΔΠΧΑ 9 Αναταξινόμηση ΔΠΧΑ 9 1 Ιανουαρίου 2018 Αναπροσαρμοσμένα στοιχεία Συναλλαγματικές διαφορές Πώληση κοινοπραξίας ISF Τακτικό αποθεματι κό Ειδικά & έκτακτα αποθεματικά Αποθεματικό Διαθέσιμα Προς Πώληση Αποθεματικό Αναπροσαρμογών χρηματοοικονομικώ ν στοιχείων σε εύλογη αξία μέσω συνολικών εισοδημάτων Αποθεματι κό Συν/κών Διαφορών Αποθεματικό αντιστάθμισης ταμειακών ροών Αποθεματ ικό αναλογισ τικών κερδών /(ζημιών) Λοιπά αποθεματ ικά Σύνολο 66.395 114.723 (574) - (2.875) (65.559) (1.070) 114.432 225.472 - - - 17.124 - - - - 17.124 - - 574 (574) - - - - - 66.395 114.723 - 16.549 (2.875) (65.559) (1.070) 114.432 242.595 - - - - (5.234) - - - (5.234) - - - - (2.407) - - - (2.407) (127) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά Μεταφορά από/σε Αποτελέσματα εις νέον Μεταβολή εύλογης αξίας χρηματ/κών περιουσιακών στοιχείων μέσω λοιπών συνολικών εισοδημάτων /Αντιστάθμισης ταμειακών ροών Αναταξινόμηση αποθεματικών Προσαρμογή Αναβαλλόμενης φορολογικής απαίτησης στη ΜΟΡΕΑΣ ΑΕ Αναλογιστικά κέρδη/(ζημιές) Τακτικό αποθεματι κό Ειδικά & έκτακτα αποθεματικά Αποθεματικό Διαθέσιμα Προς Πώληση Αποθεματικό Αναπροσαρμογών χρηματοοικονομικώ ν στοιχείων σε εύλογη αξία μέσω συνολικών εισοδημάτων Αποθεματι κό Συν/κών Διαφορών Αποθεματικό αντιστάθμισης ταμειακών ροών Αποθεματ ικό αναλογισ τικών κερδών /(ζημιών) Λοιπά αποθεματ ικά Σύνολο 4.741 31.917 - 52 - - - (544) 36.166 - - - (18.547) - 6.218 - - (12.329) - 1.102 - - - - - (1.102) - - - - - - (24.976) (11) - (24.987) (211) - - - - - - (211) - - - - - - - - (6) (6) 31 Δεκεμβρίου 2018 71.136 147.742 - (1.945) (10.516) (84.317) (1.293) 112.780 233.587 1 Ιανουαρίου 2019 Συναλλαγματικές διαφορές Απορρόφηση θυγατρικής Μεταφορά από/σε Αποτελέσματα εις νέον Μεταβολή εύλογης αξίας χρηματ/κών περιουσιακών στοιχείων μέσω λοιπών συνολικών εισοδημάτων /Αντιστάθμισης ταμειακών ροών Αναλογιστικά κέρδη/(ζημιές) 71.136 147.742 - (1.945) (10.516) (84.317) (1.293) 112.780 233.587 - - - - (4.204) - - - (4.204) 1.155 2.208 - - - - - - 3.363 2.659 17.954 - 30.146 128 - - (57) 50.830 - - - 25.110 - (3.273) - - 21.837 - - - - - - 121 - 121 31 Δεκεμβρίου 2019 74.949 167.904 - 53.311 (14.593) (87.590) (1.172) 112.723 305.534 Λοιπά Από τη μείωση € 3.273 χιλ. που παρατηρείται στο 12μηνο 2019 στο Αποθεματικό αντιστάθμισης ταμειακών ροών, οι συγγενείς έχουν θετική επίδραση κατά, ποσό € 870 χιλ. Για το 12μηνο 2018, από την αύξηση € 6.218 χιλ. που παρατηρείται στο Αποθεματικό αντιστάθμισης ταμειακών ροών, ποσό € 640 χιλ. προέρχεται από τις συγγενείς εταιρείες του Ομίλου. Για το 12μηνο 2018, η προσαρμογή € 24.987 χιλ στη γραμμή «Προσαρμογή Αναβαλλόμενης φορολογικής απαίτησης στη ΜΟΡΕΑΣ ΑΕ» οφείλεται σε επανεκτίμηση της Διοίκησης, σύμφωνα με το αναθεωρημένο χρηματοοικονομικό μοντέλο, των πιθανοτήτων να υπάρχουν επαρκή φορολογικά κέρδη στο μέλλον. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ Τακτικό αποθεματικό Ειδικά & έκτακτα αποθεματικά Αποθεματικό αναλογιστικών κερδών /(ζημιών) Λοιπά αποθεματικά 1 Ιανουαρίου 2018 Λοιπά 18.260 - 33.770 - (22) - 3.910 (6) 55.918 (6) 31 Δεκεμβρίου 2018 18.260 33.770 (22) 3.904 55.912 1 Ιανουαρίου 2019 Εξαγορά / απορρόφηση θυγατρικής Μεταφορά στα αποτελέσματα Αναλογιστικά κέρδη/(ζημιές) 18.260 2.744 - 33.770 6.515 374 - (22) (35) 25 3.904 - 55.912 9.224 374 25 31 Δεκεμβρίου 2019 21.004 40.659 (32) 3.904 65.535 (128) / (159) Σύνολο ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά (α) Τακτικό αποθεματικό Από τις διατάξεις των άρθρων 158-160 του Ν. 4548/2018 ρυθμίζεται ο σχηματισμός και η χρησιμοποίηση του τακτικού αποθεματικού ως εξής: Το 5% τουλάχιστον των πραγματικών (λογιστικών) καθαρών κερδών κάθε χρήσεως κρατείται, υποχρεωτικά, για σχηματισμό τακτικού αποθεματικού, μέχρις ότου το συσσωρευμένο ποσό του τακτικού αποθεματικού γίνει τουλάχιστον ίσο με το 1/3 του ονομαστικού μετοχικού κεφαλαίου. Το τακτικό αποθεματικό μπορεί να χρησιμοποιηθεί για κάλυψη ζημιών μετά από απόφαση της Τακτικής Γενικής Συνέλευσης των μετόχων, και ως εκ τούτου δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για οποιοδήποτε άλλο λόγο. (β) Έκτακτα αποθεματικά Τα αποθεματικά αυτής της κατηγορίας, έχουν δημιουργηθεί με απόφαση της Τακτικής Γενικής Συνέλευσης σε παλαιότερες χρήσεις, δεν έχουν ειδικό προορισμό και δύναται να χρησιμοποιηθούν για οποιοδήποτε σκοπό με απόφαση της Τακτικής Γενικής Συνέλευσης. (γ) Ειδικά και Λοιπά αποθεματικά Τα αποθεματικά αυτής της κατηγορίας, αφορούν σε αποθεματικά που σχηματίστηκαν κατά εφαρμογή ειδικών διατάξεων νόμων και δεν υπάρχει περιορισμός ως προς την διανομή τους. 24 Δανεισμός Σημ. Μακροπρόθεσμος δανεισμός Τραπεζικός δανεισμός Υποχρεώσεις μισθώσεων Ομολογιακά Δάνεια Ομολογιακό Δάνειο στις διεθνείς κεφαλαιαγορές Από συνδεδεμένα μέρη Λοιπά Σύνολο μακροπρόθεσμου δανεισμού Βραχυπρόθεσμος δανεισμός Τραπεζικές υπεραναλήψεις Τραπεζικός δανεισμός Ομολογιακά Δάνεια Υποχρεώσεις μισθώσεων Λοιπά Σύνολο βραχυπρόθεσμου δανεισμού Σύνολο δανείων 39 ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 145.315 18.062 625.510 586.275 1.298 1.376.459 167.824 1.433 1.085.398 1.254.655 8.574 289.784 586.275 884.634 202.742 43.850 246.592 9.432 40.482 48.743 6.733 9.351 114.741 13.187 79.397 67.549 1.478 161.611 10.000 17.678 1.551 29.229 - 1.491.201 1.416.266 913.862 246.592 Στις 6.12.2019 πραγματοποιήθηκε για την ΕΛΛΑΚΤΩΡ Α.Ε. η επιτυχής τιμολόγηση (pricing) της διεθνούς έκδοσης και διάθεσης πρώτης τάξεως (senior) ομολογιών, συνολικής ονομαστικής αξίας € 600 εκατ., με επιτόκιο 6,375%, λήξη το 2024 και τιμή έκδοσης 100,000%, που εκδόθηκαν από την εξ ολοκλήρου θυγατρική της, ELLAKTOR VALUE PLC, η οποία είναι εταιρεία που έχει συσταθεί σύμφωνα με το δίκαιο της Αγγλίας και της Ουαλίας. Οι πρόσοδοι της Έκδοσης διατέθηκαν (i) για την αποπληρωμή μέρους του υφιστάμενου δανεισμού της ΕΛΛΑΚΤΩΡ και των θυγατρικών της, ΑΚΤΩΡ Παραχωρήσεις Α.Ε. και ΑΚΤΩΡ Α.Ε., (ii) για την καταβολή των αμοιβών και των εξόδων της Έκδοσης, και (iii) για γενικούς εταιρικούς σκοπούς. Την 31.12.2019 η λογιστική αξία του ομολόγου εμφανίζεται μειωμένη κατά το ποσό των άμεσων εξόδων που σχετίζονται με την πραγματοποίηση της συναλλαγής. Εκτός από τον παραπάνω λόγο, η αύξηση του δανεισμού στο επίπεδο της εταιρείας στις 31.12.2019 σε σχέση με τις 31.12.2018 οφείλεται και στην ενσωμάτωση των δανείων της ΕΛ.ΤΕΧ ΑΝΕΜΟΣ ΑΕ που απορροφήθηκε από την ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ (σημείωση 22). Στο συνολικό δανεισμό συμπεριλαμβάνονται ποσά από Δάνεια μειωμένης εξασφάλισης χωρίς δικαίωμα αναγωγής στη μητρική Εταιρεία (non recourse debt) συνολικού ύψους € 471,8 εκατ. (31.12.2018: € 506,8 εκατ.) από εταιρείες παραχωρήσεων και συγκεκριμένα, € 13,5 εκατ. (31.12.2018: € 37,5 εκατ.) από την εταιρεία ΑΤΤΙΚΗ ΟΔΟΣ ΑΕ και € 458,3 εκατ. (31.12.2018: € 469,3 εκατ.) από τη ΜΟΡΕΑΣ ΑΕ (σημείωση 3.2). (129) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 Μακροπρόθεσμος δανεισμός Δάνεια-εταιρικά Ομολογιακό Δάνειο στις διεθνείς κεφαλαιαγορές Δάνεια-χωρίς αναγωγή Σύνολο μακροπρόθεσμων δανείων 347.949 784.362 586.275 442.235 1.376.459 470.294 1.254.655 Βραχυπρόθεσμος δανεισμός Δάνεια-εταιρικά Δάνεια-χωρίς αναγωγή Σύνολο βραχυπρόθεσμων δανείων 85.201 29.541 114.741 125.059 36.552 161.611 1.491.201 1.416.266 Σύνολο δανείων Η έκθεση σε μεταβολές των επιτοκίων και οι ημερομηνίες ανατιμολόγησης των συμβολαίων περιγράφονται στον πίνακα που ακολουθεί: ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΑΘΕΡΟΥ ΚΥΜΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΕΠΙΤΟΚΙΟΥ ΕΠΙΤΟΚΙΟΥ 31 Δεκεμβρίου 2018 Σύνολο δανεισμού Επίδραση ανταλλαγής επιτοκίων (swaps) 31 Δεκεμβρίου 2019 Σύνολο δανεισμού Επίδραση ανταλλαγής επιτοκίων (swaps) έως 6 μήνες 6-12 μήνες >12 μήνες Σύνολο 208.546 326.889 854.057 - 26.774 - - 1.089.377 326.889 535.435 854.057 26.774 - 1.416.266 787.312 316.742 359.383 - 27.696 - 67 - 1.174.459 316.742 1.104.054 359.383 27.696 67 1.491.201 Από το σύνολο του δανεισμού, ποσό € 787,3 εκατ. αφορά δάνεια σταθερού ή περιοδικά αναθεωρούμενου επιτοκίου (κυρίως το Ομολογιακό Δάνειο στις διεθνείς κεφαλαιαγορές συνολικής ονομαστικής αξίας € 600 εκατ.) με μέσο επιτόκιο 6,14% (έναντι € 208,5 εκατ. με μέσο επιτόκιο 5,46% για το 2018), ενώ για επιπρόσθετα € 316,7 εκατ. υπάρχει αντιστάθμιση επιτοκιακού κινδύνου (περιλαμβάνει την αντιστάθμιση και το περιθώριο των δανείων) με μέσο επιτόκιο 6,16% (έναντι € 326,9 εκατ. με μέσο επιτόκιο 6,06% για το 2018). Τα υπόλοιπα δάνεια € 387,1 εκατ. (έναντι € 880,9 εκατ. για το 2018) είναι κυμαινόμενου επιτοκίου (π.χ. για δάνεια σε ευρώ, Euribor πλέον περιθωρίου). ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΣΤΑΘΕΡΟΥ 31 Δεκεμβρίου 2018 Σύνολο δανεισμού 31 Δεκεμβρίου 2019 Σύνολο δανεισμού ΚΥΜΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΕΠΙΤΟΚΙΟΥ ΕΠΙΤΟΚΙΟΥ έως 6 μήνες Σύνολο - 246.592 246.592 246.592 246.592 596.401 596.401 317.462 317.462 913.862 913.862 Το σύνολο του δανεισμού ποσό € 596,4 εκατ. αφορά κυρίως το Ομολογιακό Δάνειο στις διεθνείς κεφαλαιαγορές συνολικής ονομαστικής αξίας € 600 εκατ. με επιτόκιο 6,375%. Οι ημερομηνίες λήξης του μακροπρόθεσμου δανεισμού είναι οι εξής: (130) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 Μεταξύ 1 και 2 ετών 67.745 139.431 36.253 22.141 Μεταξύ 2 και 5 ετών 778.052 453.353 697.555 207.580 Πάνω από 5 έτη 530.663 661.871 150.825 16.872 1.376.459 1.254.655 884.634 246.592 Ο Όμιλος τηρεί τους χρηματοοικονομικούς δείκτες που ορίζονται στις δανειακές συμβάσεις. Ο δανεισμός του Ομίλου αναλύεται στα εξής νομίσματα: ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 ΕΥΡΩ (EUR) 1.468.971 1.398.353 ΔΟΛΛΑΡΙΟ ΗΠΑ ($) 1.294 3.277 ΛΕΟΥ ΡΟΥΜΑΝΙΑΣ (RON) 8.128 8.182 ΡΙΑΛ ΚΑΤΑΡ (QAR) 3.450 6.240 ΔΟΛΑΡΙΟ ΑΥΣΤΡΑΛΙΑΣ (AUD) 9.351 - 7 216 1.491.201 1.416.266 ΛΟΙΠΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ Το σύνολο του δανεισμού της Εταιρείας είναι σε ευρώ. Επιπρόσθετα, η μητρική Εταιρεία ΕΛΛΑΚΤΩΡ, στις 31.12.2019 είχε χορηγήσει εταιρικές εγγυήσεις ποσού € 656,5 εκατ. (στις 31.12.2018: € 362,2 εκατ.) υπέρ εταιρειών στις οποίες συμμετέχει, κυρίως για την εξασφάλιση του διεθνούς ομολόγου συνολικής ονομαστικής αξίας € 600 εκατ. Αναφορικά με τις εμπράγματες εξασφαλίσεις που έχουν δοθεί για την κάλυψη δανεισμού βλ. σημειώσεις 6 και 8. ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 7.948 14.939 6.380 29.267 1.591 1.567 3.158 2.191 6.392 4.500 13.083 - (4.472) (247) (2.958) - 24.795 2.910 10.125 - Υποχρεώσεις μίσθωσης - ελάχιστα μισθώματα Μέχρι 1 έτος Από 1 έως 5 έτη Περισσότερο των 5 ετών Σύνολο Μείον: Mελλοντικές χρηματοοικονομικές χρεώσεις μισθώσεων Τρέχουσα αξία υποχρεώσεων μίσθωσης 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 Η τρέχουσα αξία των υποχρεώσεων μίσθωσης αναλύεται παρακάτω: ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 Μέχρι 1 έτος Από 1 έως 5 έτη Περισσότερο των 5 ετών Σύνολο ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 6.733 1.478 1.551 - 12.757 1.433 5.261 - 5.305 - 3.313 - 24.795 2.910 10.125 - Ο Όμιλος και η Εταιρεία την 1η Ιανουαρίου 2019 υιοθέτησαν το ΔΠΧΑ 16, εφαρμόζοντας την τροποποιημένη αναδρομική προσέγγιση. Η αύξηση των υποχρεώσεων από μισθώσεις οδήγησε σε αντίστοιχη αύξηση του καθαρού δανεισμού του Ομίλου (σημείωση 2.3). Η επίδραση στα στοιχεία δανεισμού του Ομίλου παρουσιάζεται παρακάτω. (131) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά 31.12.2018 Δημοσιευμένα στοιχεία ΔΠΧΑ 16 Προσαρμογές 01.01.2019 Αναπροσαρμοσμένα στοιχεία 1.254.655 15.939 1.270.594 161.611 3.549 165.160 Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις Μακροπρόθεσμος δανεισμός (συμπεριλαμβ/νων δανείων χωρίς αναγωγή) Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις Βραχυπρόθεσμος δανεισμός (συμπεριλαμβ/νων δανείων χωρίς αναγωγή) 25 Επιχορηγήσεις Σημ. Στην αρχή της χρήσης Απορρόφηση θυγατρικής Προσθήκες Μεταφορά στα αποτελέσματα: στα Λοιπά έσοδα Στο τέλος της χρήσης 31 ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 62.910 83 778 60.767 6.243 50.859 - - (4.114) (4.100) (1.482) - 59.657 62.910 49.377 - Οι σημαντικότερες Επιχορηγήσεις που περιλαμβάνονται στο υπόλοιπο της 31.12.2019 είναι οι εξής: i) Ποσό € 49.377 χιλ. (31.12.2018 ως ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΤΕΧΝΟΔΟΜΙΚΗ ΑΝΕΜΟΣ ΑΕ: € 52.316 χιλ.) αφορά σε επιχορηγήσεις της μητρικής εταιρείας στα πλαίσια επενδυτικών και αναπτυξιακών νόμων για την κατασκευή Αιολικών Πάρκων στην Κεφαλονιά, τη Μυτιλήνη, την Αλεξανδρούπολη, τη Λακωνία και την Αργολίδα. Το ποσοστό επιχορήγησης κυμαίνεται από 20% έως 40% του προϋπολογισμού της κάθε επένδυσης. ii) Ποσό € 5.407 χιλ. (31.12.2018: € 5.986 χιλ.) αφορά σε επιχορήγηση της θυγατρικής εταιρείας ΒΕΑΛ ΑΕ από το ΕΠΑΝ για την κατασκευή μονάδας συμπαραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από το βιοαέριο του ΧΥΤΑ Άνω Λιοσίων. Το ποσοστό επιχορήγησης αποτελεί το 40% του προϋπολογισμού της επένδυσης. iii) Ποσό € 1.873 χιλ. (31.12.2018: € 1.388 χιλ.) αφορά σε επιχορήγηση της θυγατρικής εταιρείας ΔΕΗ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ - ΕΛΛ. ΤΕΧΝΟΔΟΜΙΚΗ ΤΕΒ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΕ για την κατασκευή υδροηλεκτρικού σταθμού ισχύος 4,95 MW στο ρέμα Σμιξιώτικο του Δήμου Ζιάκα νομού Γρεβενών. Το ποσοστό της επιχορήγησης αποτελεί το 30% του προϋπολογισμού της επένδυσης. iv) Ποσό € 792 χιλ. (31.12.2018: € 994 χιλ.) αφορά σε επιχορήγηση της θυγατρικής εταιρείας ΑΚΤΩΡ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΕ-ΑΡΧΙΤΕΧ ΑΤΕ για τη δημιουργία και εκμετάλλευση σταθμού αυτοκινήτων Δημόσιας χρήσης συνολικής δυναμικότητας 958 θέσεων στάθμευσης αυτοκινήτων στο Δήμο της Θεσσαλονίκης στην περιοχή του κόμβου της Χ.Α.Ν.Θ. v) Ποσό € 943 χιλ. (31.12.2018: € 1.064 χιλ.) αφορά σε εισπραχθείσα επιχορήγηση της θυγατρικής εταιρείας ΑΕΙΦΟΡΙΚΗ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΟΥ ΑΕ από το ΕΠΑΝ για το έργο «Αξιοποίηση αιολικού δυναμικού για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας στις νήσους Ρόδο (3,0 ΜW), Κω (3,6 ΜW) και Πάτμο (1,2 ΜW)». Το ποσοστό της επιχορήγησης αποτελεί το 30% του προϋπολογισμού της επένδυσης. Από το σύνολο των προσθηκών της χρήσης 2019 ποσό € 552 χιλ. (2018: ποσό € 783 χιλ.) προέρχεται από τη θυγατρική εταιρεία ΔΕΗ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ - ΕΛΛ. ΤΕΧΝΟΔΟΜΙΚΗ ΤΕΒ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΕ και αφορά τον υδροηλεκτρικό σταθμό στο ρέμα Σμιξιώτικο του Δ. Ζιάκα νομού Γρεβενών. Από το σύνολο των προσθηκών της χρήσης 2018 ποσό € 5.460 χιλ. προερχόταν από τη θυγατρική εταιρεία ΕΛ.ΤΕΧ. ΑΝΕΜΟΣ ΑΕ και αφορούσε το αιολικό πάρκο Επέκταση Μαγούλα Καζάκου στο Δ. Αλεξανδρούπολης. (132) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά 26 Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις Οι υποχρεώσεις της Εταιρείας από την εμπορική της δραστηριότητα είναι ελεύθερες τόκων. ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Σημ. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 206.864 239.613 7.772 431 Δεδουλευμένα έξοδα 41.840 46.950 2.054 935 Συμβατικές υποχρεώσεις 44.651 61.115 - - Προκαταβολές πελατών 88.150 123.396 - - 135.835 124.263 604 412 111.379 149.059 8.275 5.162 2.712 3.040 6.826 10.027 631.432 747.436 25.531 16.968 Προμηθευτές Υποχρεώσεις σε υπεργολάβους Λοιπές υποχρεώσεις Σύνολο υποχρεώσεων - Συνδεδεμένα μέρη 39 Σύνολο Μακροπρόθεσμες 11.779 12.629 3.433 9.820 Βραχυπρόθεσμες 619.653 734.808 22.098 7.147 Σύνολο 631.432 747.436 25.531 16.968 Ο λογαριασμός «Λοιπές Υποχρεώσεις» αναλύεται στον παρακάτω πίνακα: ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Λοιποί πιστωτές Υποχρεώσεις προς κοινοπρακτικά σχήματα Ασφαλιστικοί οργανισμοί και λοιποί φόροι/ τέλη 31-Δεκ-18 75.244 3.528 58.206 31-Δεκ-19 3.839 2.320 31-Δεκ-18 4.396 589 15.607 12.081 2.116 177 111.379 149.059 8.275 5.162 Δικαιούχοι αμοιβών από παροχή υπηρεσίας και Αποδοχές προσωπικού πληρωτέες 27 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 31-Δεκ-19 60.851 2.221 32.700 Αναβαλλόμενη φορολογία Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις συμψηφίζονται όταν υπάρχει εφαρμόσιμο νομικό δικαίωμα να συμψηφισθούν οι τρέχουσες φορολογικές απαιτήσεις έναντι των τρεχουσών φορολογικών υποχρεώσεων και όταν οι αναβαλλόμενοι φόροι εισοδήματος αφορούν στην ίδια φορολογική αρχή. Τα συμψηφισμένα ποσά για τον Όμιλο είναι τα παρακάτω: ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις: 63.243 63.243 80.808 80.808 Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις: 16.651 16.651 22.555 22.555 46.591 58.253 Η συνολική μεταβολή στον αναβαλλόμενο φόρο εισοδήματος είναι η παρακάτω: Υπόλοιπο αρχής χρήσης Επίδραση ΔΠΧΑ 9 την 1.1.2018 Χρέωση / (πίστωση) κατάστασης αποτελεσμάτων 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 58.253 (3.497) - 6.099 (20.889) 19.790 (133) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 Χρέωση / (πίστωση) στα Λοιπά συνολικά εισοδήματα 5.803 32.970 Εξαγορά / πώληση θυγατρικής 3.453 2.770 (29) 121 46.591 58.253 Συναλλαγματικές διαφορές Υπόλοιπο τέλους χρήσης Οι μεταβολές στις αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις κατά την διάρκεια της χρήσης χωρίς να λαμβάνεται υπόψη ο συμψηφισμός των υπολοίπων εντός της ίδιας φορολογικής αρχής είναι οι παρακάτω: Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις: Διαφορετικές φορολογικές αποσβεσεις Κατασκευαστικά Συμβόλαια Λοιπά Σύνολο 1 Ιανουαρίου 2018 Επίδραση ΔΠΧΑ 9 την 1.1.2018 Χρέωση / (πίστωση) στην κατάσταση αποτελεσμάτων Χρέωση / (πίστωση) στα ίδια κεφάλαια Εξαγορά Ανατολικού και Δυτικού Άσκιου Συναλλαγματικές διαφορές 31 Δεκεμβρίου 2018 115.836 (18.909) (1) (2) 96.924 24.057 (7.203) 16.854 387 6.099 (527) (1.979) 2.770 6.750 140.281 6.099 (26.639) (1.979) 2.769 (2) 120.528 1 Ιανουαρίου 2019 Χρέωση / (πίστωση) στην κατάσταση αποτελεσμάτων Χρέωση / (πίστωση) στα ίδια κεφάλαια Εξαγορά Ανατολικού και Δυτικού Άσκιου Συναλλαγματικές διαφορές 31 Δεκεμβρίου 2019 96.924 (13.842) (47) 83.034 16.854 (10.946) 5.908 6.750 605 5.593 3.506 16.455 120.528 (24.183) 5.593 3.506 (47) 105.397 Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις: 1 Ιανουαρίου 2018 (Χρέωση) / πίστωση στην κατάσταση αποτελεσμάτων (Χρέωση) / πίστωση στα Λοιπά συνολικά εισοδήματα Συναλλαγματικές διαφορές Προβλέ ψεις απαιτήσ εων Διαφορετ ικές φορολογι κές αποσβεσ εις Φορολογ ικές ζημίες Αποθεματικό αντιστάθμιση ς ταμειακών ροών Αποθεματ ικό αναλογιστ ικών κερδών /(ζημιών) Κατασκευα στικά Συμβόλαια Πρόβλεψη βαριάς συντήρησης Λοιπά Σύνολο 1.700 35.040 2.407 35.238 688 26.985 28.479 13.240 143.777 66 (29.292) (712) (3) - (7.129) (5.794) (3.566) (46.429) - - - (34.906) (40) - - (3) (34.949) - (1) 328 - - (328) - - (1) Πώληση θυγατρικής (77) 7 (45) - - (11) - 3 (123) 31 Δεκεμβρίου 2018 1.690 5.755 1.977 329 648 19.517 22.685 9.674 62.275 1 Ιανουαρίου 2019 (Χρέωση) / πίστωση στην κατάσταση αποτελεσμάτων (Χρέωση) / πίστωση στα Λοιπά συνολικά εισοδήματα Εξαγορά / απορρόφηση θυγατρικής Συναλλαγματικές διαφορές 1.690 5.755 1.977 329 648 19.517 22.685 9.674 62.275 (831) 51 10.667 (8) - (8.848) (2.215) (2.110) (3.294) - - - (71) (139) - - - (210) 30 - - - - - - 24 54 5 2 (21) - - (4) - (1) (18) 894 5.808 12.622 251 509 10.665 20.470 7.587 58.807 31 Δεκεμβρίου 2019 (134) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά Οι εταιρείες του Ομίλου στις 31.12.2019 έχουν αναγνωρίσει αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση ύψους € 12.622 χιλ. (2018: € 1.977 χιλ.) που αναλογεί σε συσσωρευμένες φορολογικές ζημιές ύψους € 52.103 χιλ. (2018: € 7.108 χιλ.), σύμφωνα με τα προϋπολογιστικά μελλοντικά φορολογητέα εισοδήματα, που βασίζονται σε εγκεκριμένους προϋπολογισμούς. Για τις υπολειπόμενες φορολογικές ζημιές ευρώ 124.259 χιλ. δεν έχει αναγνωριστεί αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση, καθώς κρίθηκε ότι σύμφωνα με τις απαιτήσεις του ΔΛΠ 12, δεν πληρούν τα κριτήρια αναγνώρισης. Από τις παραπάνω φορολογικές ζημιές, ποσό ύψους ευρώ 8.329 χιλ. δύναται να χρησιμοποιηθεί έως και τη χρήση 2020, ποσό ύψους ευρώ 111.755 χιλ. έως και τη χρήση 2024, ενώ ποσό ύψους ευρώ 4.175 χιλ. μπορεί να μεταφερθεί επ' αόριστον. Οι προσαρμογές στις αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις στη χρήση του 2018, συνολικού ποσού € 31.428 χιλ. μέσω της κατάστασης αποτελεσμάτων (από το οποίο € 29.501 χιλ.από διαφορετικές φορολογικές αποσβέσεις) και συνολικού ποσού € 34.860 χιλ. στα Λοιπά συνολικά εισοδήματα (από το οποίο € 34.897 χιλ. στο αποθεματικό αντιστάθμισης ταμειακών ροών), αφορούν στη θυγατρική ΜΟΡΕΑΣ ΑΕ. Η Διοίκηση λαμβάνοντας υπόψη το επικαιροποιημένο χρηματοοικονομικό μοντέλο προχώρησε σε επανεκτίμηση των πιθανοτήτων να υπάρχουν επαρκή φορολογικά κέρδη της θυγατρικής εταιρείας στο μέλλον και προσάρμοσε τις εν λόγω αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις αναλόγως. Τα συμψηφισμένα ποσά για την Εταιρεία είναι τα παρακάτω: ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις: Ανακτήσιμες μετά από 12 μήνες Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις: Ανακτήσιμες μετά από 12 μήνες 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 8.183 8.183 - - 14 14 8.183 (14) Η συνολική μεταβολή στον αναβαλλόμενο φόρο εισοδήματος είναι η παρακάτω: Υπόλοιπο αρχής χρήσης Χρέωση / (πίστωση) κατάστασης αποτελεσμάτων Χρέωση / (πίστωση) στα Λοιπά συνολικά εισοδήματα 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 (14) (10.854) 3 (19) 10 2 Απορρόφηση θυγατρικής 19.042 - Υπόλοιπο τέλους χρήσης 8.183 (14) Οι μεταβολές στις αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις κατά την διάρκεια της χρήσης χωρίς να λαμβάνεται υπόψη ο συμψηφισμός των υπολοίπων εντός της ίδιας φορολογικής αρχής είναι οι παρακάτω: Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις: Διαφορετικές φορολογικές αποσβεσεις Λοιπά Σύνολο 1 Ιανουαρίου 2018 Χρέωση/ (πίστωση) στην κατάσταση αποτελεσμάτων - 94 (24) 94 (24) 31 Δεκεμβρίου 2018 - 70 70 1 Ιανουαρίου 2019 Χρέωση/ (πίστωση) στην κατάσταση αποτελεσμάτων Απορρόφηση θυγατρικής 551 20.085 70 (281) 2.544 70 270 22.630 31 Δεκεμβρίου 2019 20.636 2.332 22.969 (135) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις: Διαφορετικές φορολογικές αποσβεσεις Φορολογικές ζημίες Λοιπά Αποθεματικό αναλογιστικών κερδών /(ζημιών) 1 Ιανουαρίου 2018 (Χρέωση) / πίστωση στην κατάσταση αποτελεσμάτων (Χρέωση) / πίστωση στα Λοιπά συνολικά εισοδήματα - - Σύνολο 82 (5) - 8 (2) 90 (5) (2) 31 Δεκεμβρίου 2018 - - 77 7 84 1 Ιανουαρίου 2019 (Χρέωση) / πίστωση στην κατάσταση αποτελεσμάτων (Χρέωση) / πίστωση στα Λοιπά συνολικά εισοδήματα Απορρόφηση θυγατρικής (57) 1.117 11.599 - 77 (419) 2.458 7 (10) 12 84 11.124 (10) 3.587 31 Δεκεμβρίου 2019 1.060 11.599 2.116 9 14.785 Η μητρική εταιρεία στις 31.12.2019 προχώρησε στην αναγνώριση αναβαλλόμενης φορολογικής απαίτησης ποσού € 11.599 χιλ. λόγω της δυνατότητας συμψηφισμού φορολογικών ζημιών (με αναμενόμενα φορολογικά κέρδη) στα επόμενα 5 έτη συνολικού ποσού € 48.329 χιλ. Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις αναγνωρίζονται για τη μεταφορά εις νέο των μεταφερόμενων φορολογικών ζημιών, στο βαθμό που είναι πιθανόν μελλοντικά φορολογητέα κέρδη να χρησιμοποιηθούν έναντι των ζημιών αυτών. Ο καθορισμός του ποσού της μεταφερόμενης φορολογικής απαίτησης που μπορεί να αναγνωριστεί απαιτεί την κρίση της διοίκησης ως προς την εκτίμηση της μελλοντικής κερδοφορίας καθώς και τον βαθμό ανάκτησης των μεταφερόμενων φορολογικών ζημιών. 28 Υποχρεώσεις παροχών προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία Τα ποσά που αναγνωρίζονται στην Κατάσταση Οικονομικής Θέσης είναι τα ακόλουθα: ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 Υποχρεώσεις στην Κατάσταση Οικονομικής Θέσης για: Συνταξιοδοτικές παροχές 11.710 11.911 458 221 Σύνολο 11.710 11.911 458 221 Τα ποσά που αναγνωρίζονται στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων έχουν ως ακολούθως: ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 Χρεώσεις στα αποτελέσματα: Συνταξιοδοτικές παροχές 4.057 3.699 70 4 Σύνολο 4.057 3.699 70 4 Τα ποσά που έχουν καταχωριστεί στην Κατάσταση Οικονομικής Θέσης είναι τα παρακάτω: ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 Παρούσα αξία μη χρηματοδοτούμενων υποχρεώσεων Υποχρέωση στην Κατάσταση Οικονομικής Θέσης ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 11.710 11.911 458 221 11.710 11.911 458 221 Τα ποσά που έχουν καταχωριστεί στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων είναι τα παρακάτω: (136) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά Κόστος τρέχουσας απασχόλησης Χρηματοοικονομικό κόστος Κόστος προϋπηρεσίας Ζημιές από περικοπές Σύνολο περιλαμβανόμενο στις παροχές σε εργαζομένους ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 1.344 1.336 198 184 85 2.429 2.180 4.057 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 19 7 4 4 47 (6) 3.699 70 4 Η μεταβολή στις υποχρεώσεις όπως εμφανίζονται στην Κατάσταση Οικονομικής Θέσης είναι ως ακολούθως: Yπόλοιπο έναρξης Εξαγορά θυγατρικής (ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΑΕ - ASA RECYCLE) Απορρόφηση θυγατρικής (ΕΛΤΕΧ ΑΝΕΜΟΣ) Καταβαλόμενες αποζημιώσεις ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 11.911 11.516 Αναλογιστικά (κέρδη)/ζημιές που χρεώνονται στη Κατάσταση Συνολικού Εισοδήματος Σύνολο χρέωσης στα αποτελέσματα Υπόλοιπο τέλους ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 221 223 147 (3.935) (3.562) 271 (69) (4) (470) 4.057 258 3.699 (35) 70 (2) 4 11.710 11.911 458 221 Οι κύριες αναλογιστικές παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν για λογιστικούς σκοπούς για τα ενοποιημένα στοιχεία όσο και για τα στοιχεία της εταιρείας, είναι οι εξής: ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 Προεξοφλητικό επιτόκιο Μελλοντικές αυξήσεις μισθών 0,9% 1,7% 1,7%1 1,75%1 1 : Μέσος ετήσιος μακροχρόνιος πληθωρισμός = 1,7% (2018: 1,75%) Η μέση σταθμική διάρκεια των συνταξιοδοτικών παροχών είναι για τα ενοποιημένα στοιχεία 15,92 έτη και για τα στοιχεία εταιρείας 13,49 έτη. Ανάλυση αναμενόμενης ληκτότητας των μη προεξοφλημένων συνταξιοδοτικών παροχών: ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 Κάτω από ένα έτος Μεταξύ 1 και 2 ετών Μεταξύ 2 και 5 ετών Πάνω από 5 έτη 175 91 603 12.500 254 100 445 15.068 20 98 401 27 33 205 Σύνολο 13.369 15.867 519 265 Η ανάλυση ευαισθησίας των συνταξιοδοτικών παροχών από μεταβολές στις κυριότερες παραδοχές είναι: Επίδραση στις συνταξιοδοτικές παροχές στη χρήση 2019 ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Μεταβολή στην παραδοχή κατά Αύξηση στην παραδοχή Προεξοφλητικό επιτόκιο 0,50% Ρυθμός μεταβολής μισθολογίου 0,50% ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ Μείωση στην παραδοχή Αύξηση στην παραδοχή -8,31% 8,31% -7,06% 7,06% 8,20% -8,20% 6,96% -6,96% Αναλογιστικά (κέρδη)/ζημιές που αναγνωρίζονται στην Κατάσταση Συνολικού Εισοδήματος είναι: (137) / (159) Μείωση στην παραδοχή ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 (Κέρδη) / ζημιές από τη μεταβολή στις δημογραφικές παραδοχές (Κέρδη) / ζημιές από τη μεταβολή στις οικονομικές παραδοχές Εμπειρία (κέρδη) / ζημιές Σύνολο 29 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 (1.808) - (18) - 881 457 (470) (132) 392 260 (40) 24 (35) (2) (2) Προβλέψεις ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Πρόβλεψη Βαριάς Συντήρησης Πρόβλεψη αποκατάστασης περιβάλλοντος Λοιπές προβλέψεις Σύνολο 1 Ιανουαρίου 2018 Πρόσθετες προβλέψεις χρήσης Μη χρησιμοποιηθείσες προβλέψεις που αναστράφηκαν Συναλλαγματικές διαφορές Χρησιμοποιηθείσες προβλέψεις χρήσης 98.200 6.159 1.903 264 22.636 3.628 122.739 10.051 (7.608) (3.634) - (4.444) (1) (5.382) 31 Δεκεμβρίου 2018 93.117 2.167 16.437 (12.052) (1) (9.016) 111.722 1 Ιανουαρίου 2019 Πρόσθετες προβλέψεις χρήσης 93.117 10.962 2.167 765 16.437 3.409 111.722 15.136 Μη χρησιμοποιηθείσες προβλέψεις που αναστράφηκαν Συναλλαγματικές διαφορές Χρησιμοποιηθείσες προβλέψεις χρήσης 31 Δεκεμβρίου 2019 (5.443) 98.636 2.932 (4.203) (2) (570) 15.071 (4.203) (2) (6.014) 116.639 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 1 Ιανουαρίου 2018 31 Δεκεμβρίου 2018 1 Ιανουαρίου 2019 Πρόσθετες προβλέψεις χρήσης Απορρόφηση θυγατρικής Μη χρησιμοποιηθείσες προβλέψεις που αναστράφηκαν 31 Δεκεμβρίου 2019 Ανάλυση συνολικών προβλέψεων: Πρόβλεψη αποκατάστασης περιβάλλοντος Λοιπές προβλέψεις - 180 180 180 180 672 2.009 180 400 180 672 2.409 2.681 (300) 280 (300) 2.961 ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 Σύνολο ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 Μακροπρόθεσμες 100.583 95.249 2.961 Βραχυπρόθεσμες 16.056 16.473 - - 116.639 111.722 2.961 180 Σύνολο (138) / (159) 180 ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά Η πρόβλεψη Βαριάς Συντήρησης κατά την 31.12.2019, αφορά στις συμβάσεις παραχώρησης των εταιρειών ΑΤΤΙΚΗ ΟΔΟΣ ΑΕ κατά ποσό € 85.290 χιλ. (31.12.2018: € 85.602 χιλ.) και ΜΟΡΕΑΣ ΑΕ κατά ποσό € 13.346 χιλ. (31.12.2018: € 7.515 χιλ.). Στο υπόλοιπο των Λοιπών Προβλέψεων, ύψους € 15.071 χιλ., περιλαμβάνονται προβλέψεις που αφορούν κυρίως την κάλυψη ενδεχομένων νομικών και άλλων κινδύνων αναφορικά με τη δραστηριότητα του κλάδου περιβάλλοντος καθώς και προβλέψεις για ενδεχόμενους κινδύνους στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων του Ομίλου. Αναφορικά με τις μακροπρόθεσμες προβλέψεις, και συγκεκριμένα για την πρόβλεψη Βαριάς Συντήρησης της ΑΤΤΙΚΗ ΟΔΟΣ ΑΕ που αποτελεί και το σημαντικότερο μέρος τους, το χρονοδιάγραμμα των εκροών λήγει το έτος 2024 που λήγει η σύμβαση παραχώρησης της εταιρείας. Το υπόλοιπο τμήμα των μακροπρόθεσμων προβλέψεων αφορά την πρόβλεψη Βαριάς Συντήρησης της εταιρείας ΜΟΡΕΑΣ ΑΕ, της οποίας η σύμβαση παραχώρησης λήγει το 2038. 30 Έξοδα ανά κατηγορία ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 1-Ιαν έως 31-Δεκ-19 Έξοδα διάθεσης Έξοδα διοίκησης 33 187.718 1.228 24.678 6 6 295.144 38.880 10 2 573 - 7α, 7β 64.178 8 Σημ. Παροχές σε εργαζομένους Αναλώσεις Αποθεμάτων Αποσβέσεις ενσώματων παγίων Απομείωση ενσώματων παγίων Αποσβέσεις άυλων περιουσιακών στοιχείων Αποσβέσεις επενδυτικών ακινήτων Αποσβέσεις προκαταβολών για μακροπρόθεσμες μισθώσεις Έξοδα επιδιόρθωσης και συντήρησης ενσώματων παγίων Ενοίκια μισθώσεων Αμοιβές τρίτων Αμοιβές υπεργολάβων (συμπεριλαμβανομένων των ασφαλιστικών εισφορών προσωπικού υπεργολάβων) Έξοδα μεταφορών και ταξειδίων Προμήθειες εγγυητικών επιστολών (στο άμεσο κόστος των έργων) Αναστροφή πρόβλεψης βαριάς συντήρησης της ΑΤΤΙΚΗ ΟΔΟΣ ΑΕ Λοιπά 1-Ιαν έως 31-Δεκ-18 Κόστος πωληθέντων 29 Σύνολο Κόστος πωληθέντων Έξοδα διάθεσης Έξοδα διοίκησης 213.625 228.274 1.130 24.111 253.515 278 1.468 - 295.423 40.921 10 516.872 38.628 - 2 8 - 289 1.253 - 517.163 39.889 - 4 166 64.348 63.867 4 159 64.030 1.166 - 261 1.427 1.084 - 397 1.480 780 - - 780 930 - - 930 15.557 31.587 173.134 1 20 2.238 258 2.472 30.594 15.816 34.078 205.966 20.171 49.197 206.699 630 2.272 1.283 2.139 31.137 21.455 51.965 240.108 307.441 - 1.167 308.608 489.190 - 73 489.264 28.486 164 1.661 30.311 36.578 162 1.762 38.501 13.839 3 41 13.883 21.163 52 125 21.340 39.151 860 9.796 49.807 (7.608) 55.111 745 10.825 (7.608) 66.680 1.197.072 5.093 72.840 1.275.004 1.720.155 5.005 73.553 1.798.713 Σύνολο ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 1-Ιαν έως 31-Δεκ-19 Σημ. Κόστος πωληθέντων Έξοδα διοίκησης 1-Ιαν έως 31-Δεκ-18 Σύνολο Έξοδα διοίκησης Σύνολο Παροχές σε εργαζομένους Αποσβέσεις ενσώματων παγίων 33 6 496 8.412 2.854 229 3.350 8.642 1.070 65 1.070 65 Αποσβέσεις ασώματων παγίων Αποσβέσεις επενδυτικών ακινήτων Έξοδα επιδιόρθωσης και συντήρησης ενσώματων παγίων 7 8 317 - - 317 - 1 446 1 446 128 6 134 - - - 32 32 9 9 Αμοιβές τρίτων 5.335 6.882 12.217 4.503 4.503 Λοιπά 2.636 2.604 5.240 1.320 1.320 Σύνολο 17.325 12.607 29.932 7.414 7.414 Ενοίκια μισθώσεων (139) / (159) Σύνολο ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά 31 Λοιπά έσοδα & Λοιπά κέρδη/(ζημιές) Σημ. Λοιπά Έσοδα Έσοδα συμμετοχών & χρεογράφων Αποσβέσεις ληφθεισών επιχορηγήσεων Ενοίκια Έσοδα από παραχώρηση δικαιωμάτων (για εταιρείες Παραχωρήσεων) Aμοιβές από την συμμετοχή σε κοινοπρακτικά σχήματα Έσοδο από δικαίωμα χρήσης υποσταθμών (εταιρειών ΑΠΕ) Λοιπά έσοδα από παροχή υπηρεσιών και προμηθειών Λοιπά Σύνολο Λοιπά Έσοδα 25 Λοιπά κέρδη/(ζημιές) Κέρδη/ (ζημιές) από την πώληση Θυγατρικών Κέρδη/ (ζημιές) από την πώληση/ εκκαθάριση Συγγενών και ΚΞ Κέρδη/ (ζημιές) από την πώληση λοιπών περιουσιακών στοιχείων Απομείωση Θυγατρικών Απομείωση Υπεραξίας Απομείωση Επενδυτικών ακινήτων Αναστροφή προηγούμενης πρόβλεψης απομείωσης επενδυτικών ακινήτων Προβλέψεις απομείωσης πελατών και λοιπών απαιτήσεων Κέρδη/(ζημιές) από συναλλαγματικές διαφορές Διαγραφές απαιτήσεων Μη χρησιμοποιηθείσες προβλέψεις που αναστράφηκαν Αποσβέσεις σταθμών εξυπηρέτησης αυτοκινήτων Προβλέψεις για νομικές υποθέσεις και λοιπούς κινδύνους Πρόβλεψη για παρακρατούμενους φόρους Αναστροφή πρόβλεψης κάλυψης ενδεχόμενων κινδύνων για την εταιρεία ΗΛΕΚΤΩΡ - CYBARCO Προσαρμογή Χρηματοδοτικής συμβολής (βάσει ταμειακών ροών) Λοιπά Κέρδη / (Ζημίες) Σύνολο Λοιπά κέρδη/(ζημιές) 9 7 8 8 14 Σύνολο 32 ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 1-Ιαν έως 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 1-Ιαν έως 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 4.501 4.114 4.673 4.155 4.100 5.707 1.482 196 2.004 592 702 3.076 1.363 3.989 23.010 654 2.834 760 1.228 1.549 20.986 1.776 54 3.508 6 2.011 (52) 3.679 1.885 (43.248) - (2.223) (18.900) (437) (4.670) 163 (166.611) - 798 143 (162.189) - (2.441) 369 (2.936) 1.608 (2.889) - 2.807 (21.689) (1.713) (2.889) (4.633) (10.383) (1) - (425) - (2.935) 3.378 (43.582) 4.185 20.321 2.311 (37.913) (289) (166.738) (86) (161.758) (20.572) (16.927) (163.230) (159.747) Χρηματοοικονομικά έσοδα/έξοδα Σημ. Χρηματοοικονομικά έσοδα Έσοδα τόκων Αναστροφή προεξόφλησης Χρηματοδοτικής συμβολής Σύνολο χρηματοοικονομικών εσόδων 14 ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 1-Ιαν έως 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 1-Ιαν έως 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 4.308 5.570 2.578 2 18.494 19.876 - - 22.802 25.446 2.578 2 (80.223) (79.997) (18.918) (12.112) (972) (389) (314) - Χρηματοοικονομικά έξοδα Έξοδα τόκων που αφορούν Τραπεζικά δάνεια Έξοδα τόκων που αφορούν Χρηματοδοτικές Μισθώσεις (140) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά Σημ. Έξοδα τόκων ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 1-Ιαν έως 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 1-Ιαν έως 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 (81.195) (80.387) (19.232) (12.112) Χρηματοοικονομικά έξοδα προβλέψεων βαριάς συντήρησης και αποκατάστασης περιβάλλοντος (2.745) (2.451) (50) - Λοιπά χρηματοοικονομικά έξοδα (2.745) (2.451) (50) - 109 (39) - - (316) 401 - - (207) 363 - - (84.147) (82.475) (19.282) (12.112) Καθαρά κέρδη / (ζημιές) από συναλλαγματικές διαφορές δανείων σε Ξένο Νόμισμα Κέρδη / (ζημιές) από συμβάσεις ανταλλαγής επιτοκίων για αντιστάθμιση ταμειακών ροώνΜεταφορά από αποθεματικό 15 Σύνολο χρηματοοικονομικών εξόδων 33 Παροχές σε εργαζομένους Μισθοί και ημερομίσθια Έξοδα κοινωνικής ασφάλισης Kόστος προγραμμάτων καθορισμένων παροχών Λοιπές παροχές σε εργαζομένους Σύνολο 34 ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 1-Ιαν έως 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 160.005 195.069 36.032 40.087 4.057 3.699 13.530 14.659 213.625 253.515 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 1-Ιαν έως 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 2.745 847 473 170 70 4 62 50 3.350 1.070 Φόρος εισοδήματος ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 1-Ιαν έως 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 Φόρος χρήσης Αναβαλλόμενος φόρος Σύνολο ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 1-Ιαν έως 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 42.521 50.025 (41) - (20.889) 19.790 (10.854) (19) 21.632 69.815 (10.895) (19) Για τις χρήσεις 2011 έως και 2015, οι Ελληνικές Ανώνυμες Εταιρίες που οι ετήσιες οικονομικές τους καταστάσεις ελέγχονται υποχρεωτικά από τους νόμιμους ελεγκτές, υποχρεούνταν σε φορολογικό έλεγχο από τον ίδιο Νόμιμο Ελεγκτή ή ελεγκτικό γραφείο που έλεγχε τις ετήσιες οικονομικές τους καταστάσεις και λάμβαναν «Έκθεση Φορολογικής Συμμόρφωσης» όπως προβλεπόταν στην παρ. 5 του άρθρου 82 του Ν.2238/1994 και στο άρθρο 65Α του Ν.4174/2013. Για τις χρήσεις 2016 και εντεύθεν, ο φορολογικός έλεγχος και η έκδοση «Έκθεσης Φορολογικής Συμμόρφωσης», ισχύουν σε προαιρετική βάση. O Όμιλος επέλεξε την συνέχιση του φορολογικού ελέγχου από τους νόμιμους ελεγκτές, που πλέον ισχύει σε προαιρετική βάση για τις πιο σημαντικές θυγατρικές του. Σημειώνεται ότι κατ’ εφαρμογή σχετικών φορολογικών διατάξεων κατά την 31 Δεκεμβρίου 2019, οι χρήσεις έως και το 2013 θεωρούνται παραγεγραμμένες. Ο αναλυτικός πίνακας για τις ανέλεγκτες χρήσεις όλων των εταιρειών που ενοποιούνται παρατίθεται στη Σημείωση 42. Σύμφωνα με τον νόμο 4646/2019, ο συντελεστής φορολογίας εισοδήματος νομικών προσώπων στην Ελλάδα μειώθηκε σε 24% από τη χρήση 2019 και εφεξής. (141) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά Ο φόρος επί των κερδών προ φόρων της εταιρίας διαφέρει από το θεωρητικό ποσό το οποίο θα προέκυπτε αν χρησιμοποιούσαμε τον μέσο σταθμικό φορολογικό συντελεστή της χώρας προέλευσης της εταιρίας, ως εξής: ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 Λογιστικά κέρδη / (ζημιές) προ φόρων (84.047) (25.761) (150.491) (146.071) Φόρος υπολογιζόμενος βάσει του θεσπισμένου φορολογικού συντελεστή που ισχύει στην έδρα της μητρικής εταιρείας, δηλ. 24% (2018: 29%) (20.171) (7.471) (36.118) (42.361) Αναμορφώσεις Εισόδημα που δεν υπόκειται σε φόρο Έξοδα που δεν εκπίπτουν για φορολογικούς σκοπούς (2.334) 33.414 (5.109) 30.452 (7.542) 41.356 (9.670) 44.397 Φορολογικές ζημιές για τις οποίες δεν αναγνωρίστηκε αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση Χρήση φορολογικών ζημιών προηγουμένων χρήσεων Επίδραση μεταβολής Φ.Σ. Διαφορές φόρου προηγουμένων χρήσεων 27.344 (1.478) (5.653) 927 14.475 (298) (8.458) (847) (1.464) - 7.612 1 - Επίδραση από τους διαφορετικούς φορολογικούς συντελεστές που ισχύουν στις υπόλοιπες χώρες που δραστηριοποιείται ο Όμιλος (3.288) 15.643 - - - 31.428 - - (7.128) 21.632 69.815 (7.128) (10.895) (19) Προσαρμογή Αναβαλλόμενης φορολογικής απαίτησης στη ΜΟΡΕΑΣ ΑΕ Αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση στις φορολογικές ζημιές προηγουμένων χρήσεων της ΕΛΛΑΚΤΩΡ Φόροι Ο μέσος σταθμικός φορολογικός συντελεστής του Ομίλου είναι 40,68% (2018: 271,01%). Ο φόρος που αναλογεί στα Λοιπά συνολικά εισοδήματα είναι: ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 1-Ιαν έως 31-Δεκ-19 Φόρος Μετά Προ (Χρέωση) / από Φόρων πίστωση Φόρους 1-Ιαν έως 31-Δεκ-18 Φόρος Προ (Χρέωση) / Μετά από Φόρων πίστωση Φόρους Συναλλαγματικές διαφορές Μεταβολή αξίας χρημ/κών περιουσιακών στοιχείων μέσω λοιπών συνολικών εισοδημάτων Επίδραση αλλαγής φορολογικού συντελεστή στην εύλογη αξία των χρημ/κών περιουσιακών στοιχείων μέσω λοιπών συνολικών εισοδημάτων (4.417) - (4.417) (5.235) - (5.235) 31.078 (5.922) 25.156 (20.794) 1.294 (19.500) - 329 329 - 679 679 Αντιστάθμιση ταμειακών ροών Επίδραση αλλαγής φορολογικού συντελεστή στην Αντιστάθμιση ταμειακών ροών Προσαρμογή Αναβαλλόμενης απαίτησης σε Αποθεματικό αντιστάθμισης ταμειακών ροών στη ΜΟΡΕΑΣ (4.856) (30) (4.885) 8.451 (44) 8.406 - (42) (42) - (10) (10) - - - - (34.849) (34.849) Αναλογιστικά κέρδη/(ζημιές) Επίδραση αλλαγής φορολογικού συντελεστή στα αναλογιστικέ κέρδη/ (ζημιές) Προσαρμογή Αναβαλλόμενης απαίτησης σε Αποθεματικό σε αποθεματικό αναλογιστικών κερδών/ (ζημιών) στη ΜΟΡΕΑΣ 452 (113) 340 (258) (70) (328) - (27) (27) - 41 41 - - - - (11) (11) (9) - (9) (348) - (348) 22.248 (5.803) 16.444 (18.183) (32.970) (51.154) Λοιπά Λοιπά Συνολικά Έσοδα (142) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 1-Ιαν έως 31-Δεκ-19 Φόρος (Χρέωση) / πίστωση Προ Φόρων Αναλογιστικά κέρδη/(ζημιές) Επίδραση αλλαγής φορολογικού συντελεστή στα αναλογιστικέ κέρδη/ (ζημιές) Λοιπά Λοιπά Συνολικά Έσοδα 35 1-Ιαν έως 31-Δεκ-18 Μετά από Φόρους Προ Φόρων Μετά από Φόρους 35 (8) 27 2 - 1 - (1) (1) - (2) (2) - - - (6) - (6) 35 (10) 25 (4) (2) (6) Κέρδη ανά μετοχή ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 1-Ιαν έως Κέρδη/(ζημιές) αποδιδόμενα στους ιδιοκτήτες της μητρικής Σταθμισμένος μέσος αριθμός των κοινών μετοχών (σε χιλιάδες) Κέρδη /(ζημιές) μετά από φόρους ανά μετοχή - βασικά και αναπροσαρμοσμένα (σε Ευρώ) 36 Φόρος (Χρέωση) / πίστωση ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 1-Ιαν έως 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 (131.396) (124.581) (139.595) (146.052) 191.033 172.431 191.033 172.431 (0,6878) (0,7225) (0,7307) (0,8470) Μερίσματα ανά μετοχή Κατά την Ετήσια Τακτική Γενική Συνέλευση των Μετόχων που πραγματοποιήθηκε στις 11.07.2019 αποφασίστηκε η μη διανομή μερίσματος για τη χρήση 2018. Μέρισμα δεν είχε διανεμηθεί ούτε για τη χρήση 2017. Σύμφωνα με την περίπτωση β παράγραφος 1 του άρθρου 50 του νόμου 4548/2018, το ποσό του μερίσματος που αναλογεί στις ίδιες μετοχές προσαυξάνει το μέρισμα των λοιπών Μετόχων. Το εν λόγω μέρισμα υπόκειται σε παρακράτηση φόρου μερισμάτων, σύμφωνα με την ισχύουσα φορολογική νομοθεσία. Το Δ.Σ. της εταιρείας θα υποβάλει πρόταση στην Ετήσια Τακτική Συνέλευση των Μετόχων για τη μη διανομή μερίσματος για τη χρήση 2019. 37 Ανειλημμένες υποχρεώσεις και απαιτήσεις Ο Όμιλος μισθώνει από τρίτους (ο Όμιλος είναι μισθωτής) ακίνητα, μεταφορικά μέσα και μηχανολογικό εξοπλισμό. Οι μισθώσεις έχουν διαφορετικούς όρους, ρήτρες και δικαιώματα ανανέωσης. Κατά την ανανέωση οι όροι των μισθώσεων επαναδιαπραγματεύονται. Τα παρακάτω ποσά για τη χρήση 2018 αφορούσαν σε δεσμεύσεις των θυγατρικών του Ομίλου για τις παραπάνω λειτουργικές μισθώσεις. Από την 1η Ιανουαρίου 2019, ο όμιλος έχει αναγνωρίσει περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης για αυτές τις μισθώσεις, εκτός από βραχυπρόθεσμες και χαμηλής αξίας μισθώσεις (σημείωση 2.3, 6 και 24). ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 Έως 1 έτος Από 1-5 έτη Περισσότερα από 5 έτη Σύνολο - 7.456 12.090 11.575 31.121 Τα μελλοντικά συνολικά ελάχιστα (μη ακυρώσιμα) μισθώματα εισπρακτέα από συμβόλαια λειτουργικών μισθώσεων ετησίως (ο Όμιλος είναι εκμισθωτής), έχουν ως εξής: (143) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά Έως 1 έτος Από 1-5 έτη Περισσότερα από 5 έτη Σύνολο 38 ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 10.862 8.468 32.726 23.668 20.263 16.768 63.851 48.903 Ενδεχόμενες υποχρεώσεις (α) Υπάρχουν δικαστικές υποθέσεις εναντίον του Ομίλου για εργατικά ατυχήματα που συνέβηκαν κατά την εκτέλεση κατασκευαστικών έργων από εταιρείες ή κοινοπρακτικά σχήματα που συμμετέχει ο Όμιλος. Λόγω του ότι ο Όμιλος είναι ασφαλισμένος έναντι εργατικών ατυχημάτων, δεν αναμένεται να προκύψει σημαντική επιβάρυνση από ενδεχόμενη αρνητική έκβαση των δικαστικών αποφάσεων. Οι λοιπές επίδικες ή υπό διαιτησία διαφορές, καθώς και οι εκκρεμείς αποφάσεις των δικαστικών ή διαιτητικών οργάνων δεν αναμένεται να έχουν σημαντική επίπτωση στην οικονομική κατάσταση ή λειτουργία του Ομίλου ή της Εταιρείας, γι’ αυτό το λόγο δεν έχουν διενεργηθεί σχετικές προβλέψεις. (β) Για τις χρήσεις 2011 έως και 2015, οι Ελληνικές Ανώνυμες Εταιρείες που οι ετήσιες οικονομικές τους καταστάσεις ελέγχονται υποχρεωτικά από τους νόμιμους ελεγκτές, υποχρεούνταν σε φορολογικό έλεγχο από τον ίδιο Νόμιμο Ελεγκτή ή ελεγκτικό γραφείο που έλεγχε τις ετήσιες οικονομικές τους καταστάσεις και λάμβαναν «Έκθεση Φορολογικής Συμμόρφωσης» όπως προβλεπόταν στην παρ. 5 του άρθρου 82 του Ν.2238/1994 και στο άρθρο 65Α του Ν.4174/2013. Για τις χρήσεις 2016 και εντεύθεν, ο φορολογικό έλεγχος και η έκδοση «Έκθεσης Φορολογικής Συμμόρφωσης», ισχύουν σε προαιρετική βάση. O Όμιλος επέλεξε την συνέχιση του φορολογικού ελέγχου από τους νόμιμους ελεγκτές, που πλέον ισχύει σε προαιρετική βάση για τις πιο σημαντικές θυγατρικές του. Για την κλειόμενη χρήση 2019 ο φορολογικός έλεγχος είναι σε εξέλιξη από τα αρμόδια ελεγκτικά γραφεία. Κατά την ολοκλήρωσή του, η διοίκηση δεν αναμένει να προκύψουν σημαντικές φορολογικές υποχρεώσεις πέραν από αυτές που καταχωρήθηκαν και που απεικονίζονται στις οικονομικές καταστάσεις. Σημειώνεται ότι κατ’ εφαρμογή σχετικών φορολογικών διατάξεων κατά την 31 Δεκεμβρίου 2019, οι χρήσεις έως και το 2013 θεωρούνται παραγεγραμμένες. Οι ανέλεγκτες φορολογικά χρήσεις των εταιρειών του Ομίλου που ενοποιούνται παρατίθενται στη σημείωση 42. Οι φορολογικές υποχρεώσεις του Ομίλου για τις χρήσεις αυτές δεν έχουν καταστεί οριστικές και κατά συνέπεια υπάρχει το ενδεχόμενο να προκύψουν επιπρόσθετες επιβαρύνσεις όταν διενεργηθούν οι σχετικοί έλεγχοι από τις φορολογικές αρχές. Η Εταιρεία ελέγχθηκε φορολογικά βάσει του Ν.2238/1994 για τις χρήσεις 2011, 2012 και 2013 και βάσει του Ν.4174/2013 για τις χρήσεις 2014 έως 2018 και έλαβε πιστοποιητικό φορολογικής συμμόρφωσης από την PricewaterhouseCoopers A.E. χωρίς επιφύλαξη. Στη σημείωση 42 με αστερίσκο (*) στη στήλη των ανέλεγκτων φορολογικά χρήσεων, σημειώνονται οι εταιρείες του Ομίλου που έχουν έδρα στην Ελλάδα, ελέγχονται υποχρεωτικά από ελεγκτικά γραφεία και έλαβαν πιστοποιητικό φορολογικής συμμόρφωσης για τις αντίστοιχες χρήσεις. (γ) Με την από 18.3.2019 ενδιάμεση ομόφωνη απόφαση του Μόνιμου Κακουργιοδικείου Λευκωσίας, η Helector Cyprus Ltd αθωώθηκε για τις κατηγορίες που σχετίζονταν με την ανάθεση της σύμβασης διαχείρισης απορριμμάτων του εργοστασίου στη Λάρνακα, ενώ με την από 7.2.2020 απόφαση του Κακουργιοδικείου Λευκωσίας, η Helector Cyprus κρίθηκε ένοχη για άλλες κατηγορίες που τις είχαν απαγγελθεί. Με την από 11.3.2020 απόφασή του το Δικαστήριο της επέβαλε χρηματική ποινή ύψους € 183 χιλ. Στη συνέχεια, η Helector Cyprus άσκησε νομίμως την υπ΄αριθμ. 34/2020 έφεση κατά της προαναφερόμενης καταδικαστικής απόφασης, η εκδίκαση της οποίας εκκρεμεί. (δ) Ο Όμιλος έχει ενδεχόμενες υποχρεώσεις σε σχέση με τράπεζες, λοιπές εγγυήσεις και άλλα θέματα που προκύπτουν στα πλαίσια της συνήθους δραστηριότητάς του από τα οποία δεν αναμένεται να προκύψουν ουσιώδεις επιβαρύνσεις. (144) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά 39 Συναλλαγές με συνδεδεμένα μέρη Τα ποσά των πωλήσεων και αγορών σωρευτικά από την έναρξη της χρήσης καθώς επίσης και τα υπόλοιπα των απαιτήσεων και υποχρεώσεων στη λήξη της χρήσης, που έχουν προκύψει από συναλλαγές με τα συνδεδεμένα μέρη σύμφωνα με το ΔΛΠ 24, έχουν ως εξής: α) ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 1-Ιαν έως 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 15.957 43.146 Πωλήσεις αγαθών και υπηρεσιών Πωλήσεις προς θυγατρικές Λοιπά έσοδα Χρηματοοικονομικά έσοδα Πωλήσεις προς συγγενείς Πωλήσεις β) α) 3.817 1.271 2.545 2.655 2.655 - 10.072 5.673 16.129 12.474 - - 4.399 3.655 - - 5.885 3.314 27.018 25.607 - - Λοιπά έσοδα 2.572 1.411 - - Αγορές αγαθών και υπηρεσιών 6.100 4.923 17.389 2.763 Αγορές από θυγατρικές Κόστος πωληθέντων - - 17.389 13.008 2.763 - Έξοδα διοίκησης - - 471 97 Λοιπά έξοδα Χρηματοοικονομικά έξοδα - - 3.910 656 2.010 81 81 174 174 - - 6.019 6.018 4.749 4.590 - - Έξοδα διάθεσης - 159 - - Κόστος κατασκευής ενσώματων παγίων από θυγατρικές - - 12.371 1.521 998 30.182 33.200 6.400 6.876 3.218 1.253 Έσοδα από μερίσματα Αμοιβές διευθυντικών στελεχών και μελών της διοίκησης Απαιτήσεις Σημ. 17 ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 103.181 103.912 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 303.463 7.345 Απαιτήσεις από θυγατρικές Πελάτες Λοιπές απαιτήσεις - - 301.505 2.840 12.211 7.344 1.698 27 Μερίσματα εισπρακτέα Βραχυπρόθεσμος δανεισμός - - 26.670 5.500 119 Μακροπρόθεσμος δανεισμός - - 259.783 - Απαιτήσεις από συγγενείς Πελάτες 78.232 4.735 75.737 5.434 - 1 1 Λοιπές απαιτήσεις Βραχυπρόθεσμος δανεισμός 7.908 - 7.293 111 - - Μακροπρόθεσμος δανεισμός 65.588 62.899 - - Απαιτήσεις από λοιπά συνδεδεμένα μέρη Πελάτες 24.950 2.339 28.176 7.498 1.958 1.958 - 2.387 54 260 8 - - 20.169 20.410 - - 2.712 3.040 593.101 53.877 Λοιπές απαιτήσεις Βραχυπρόθεσμος δανεισμός Μακροπρόθεσμος δανεισμός β) - Πωλήσεις προς λοιπά συνδεδεμένα μέρη Πωλήσεις Αγορές από λοιπά συνδεδεμένα μέρη Κόστος πωληθέντων ε) - Λοιπά έσοδα Αγορές από συγγενείς Κόστος πωληθέντων γ) δ) ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 1-Ιαν έως 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 3.817 2.655 Υποχρεώσεις 24, 26 Υποχρεώσεις προς θυγατρικές Προμηθευτές Λοιπές υποχρεώσεις - - 26 26 - - 593.101 210 6.615 53.877 2 10.025 Χρηματοδοτήσεις-Μακροπρόθεσμος δανεισμός 24 - - 586.275 43.850 (145) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 Υποχρεώσεις προς συγγενείς Προμηθευτές Λοιπές υποχρεώσεις Υποχρεώσεις προς λοιπά συνδεδεμένα μέρη Προμηθευτές Λοιπές υποχρεώσεις γ) Υποχρεώσεις προς τα διευθυντικά στελέχη και μέλη της διοίκησης ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 31-Δεκ-19 31-Δεκ-18 779 530 471 471 - - 249 2.569 2.110 459 - - 1.933 1.438 495 - - 256 784 - - Όλες οι συναλλαγές που περιγράφονται ανωτέρω έχουν πραγματοποιηθεί με τους συνήθεις όρους της αγοράς. 40 Λοιπές σημειώσεις 1. Το απασχολούμενο προσωπικό της Εταιρείας την 31.12.2019 ανέρχεται σε 74 άτομα και του Ομίλου (πλην Κοινοπραξιών) σε 5.975 άτομα και την 31.12.2018 ανερχόταν σε 27 και 5.906 αντίστοιχα. 2. Οι αμοιβές των νόμιμων ελεγκτών του Ομίλου για τον υποχρεωτικό έλεγχο των ετήσιων οικονομικών καταστάσεων για το οικονομικό έτος 2019 ανέρχονται σε ποσό € 1.183 χιλ. (2018: € 1.254 χιλ), σε ποσό € 430 χιλ. (2018: € 420 χιλ.) για την Έκθεση Φορολογικής Συμμόρφωσης και σε ποσό € 1.057 χιλ. (2018: € 329 χιλ.) για λοιπές μη ελεγκτικές υπηρεσίες. Συγκεκριμένα, για τον Όμιλο για το οικονομικό έτος 2019, οι συνολικές αμοιβές προς εταιρείες του δικτύου της PricewaterhouseCoopers στην Ελλάδα ανέρχονται σε ποσό € 1.099 χιλ. (2018: € 1.024 χιλ.) για τον υποχρεωτικό έλεγχο των οικονομικών καταστάσεων, σε ποσό € 389 χιλ. (2018: € 357 χιλ.) για την Έκθεση Φορολογικής Συμμόρφωσης και σε ποσό € 1.049 χιλ. (2018: € 329 χιλ) για λοιπές μη ελεγκτικές υπηρεσίες. Για την Εταιρεία, για το οικονομικό έτος 2019, οι συνολικές αμοιβές προς εταιρείες του δικτύου της PricewaterhouseCoopers στην Ελλάδα ανέρχονται σε ποσό € 230 χιλ. (2018: € 135 χιλ.) για τον υποχρεωτικό έλεγχο των οικονομικών καταστάσεων, σε ποσό € 38 χιλ. (2018: € 20 χιλ.) για την Έκθεση Φορολογικής Συμμόρφωσης και σε ποσό € 914 χιλ. για λοιπές μη ελεγκτικές υπηρεσίες. 3. 41 Στις 13.05.2019 ανακοινώθηκε ότι από τις 15.06.2019 ο κ. Εμμανουήλ Χρηστέας αναλαμβάνει τη θέση του Οικονομικού Διευθυντή της ΕΛΛΑΚΤΩΡ, διαδεχόμενος τον κ. Αλέξανδρο Σπηλιωτόπουλο. Γεγονότα μετά την ημερομηνία ισολογισμού 1. Στις 23.01.2020 η ΕΛΛΑΚΤΩΡ Α.Ε. (μέσω της θυγατρικής της ELLAKTOR VALUE PLC) προχώρησε στην επιτυχή τιμολόγηση (pricing) της διεθνούς έκδοσης και διάθεσης Πρώτης Τάξεως (Senior) Ομολογιών ονομαστικής αξίας € 70 εκατ., με επιτόκιο 6⅜% και λήξη το 2024. 2. Στις 04.02.2020 κ. Ιορδάνης Αϊβάζης, Ανέξάρτητο-Μη Εκτελεστικό Μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας, υπέβαλε την παραίτησή του και στις 27.02.2020 το Διοικητικό Συμβούλιο εξέλεξε νέο Ανεξάρτητο-Μη Εκτελεστικό Μέλος τον κ. Ιωάννη Πεχλιβανίδη, στη θέση του παραιτηθέντος. Κατά την ίδια ημερομηνία το Διοικητικό Συμβούλιο ανασυγκροτήθηκε σε Σώμα, ως ακολούθως: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. Γεώργιος Προβόπουλος, Πρόεδρος του Δ.Σ., Μη Εκτελεστικό Μέλος Δημήτριος Καλλιτσάντσης, Αντιπρόεδρος του Δ.Σ., Μη Εκτελεστικό Μέλος Αναστάσιος Καλλιτσάντσης, Διευθύνων Σύμβουλος, Εκτελεστικό Μέλος Παναγιώτης Δουμάνογλου, Σύμβουλος, Μη Εκτελεστικό Μέλος Μιχαήλ Κατούνας, Σύμβουλος, Ανεξάρτητο - Μη Εκτελεστικό Μέλος Κομνηνός - Αλέξιος Κομνηνός, Σύμβουλος, Ανεξάρτητο - Μη Εκτελεστικό Μέλος Δέσποινα - Μαγδαληνή Μαρκάκη, Σύμβουλος, Ανεξάρτητο - Μη Εκτελεστικό Μέλος Ελένη Παπακωνσταντίνου, Σύμβουλος, Ανεξάρτητο - Μη Εκτελεστικό Μέλος Ιωάννης Πεχλιβανίδης, Σύμβουλος, Ανεξάρτητο - Μη Εκτελεστικό Μέλος. (146) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά 3. Το 1ο εξάμηνο του 2020 επηρεάζεται από την εξάπλωση της πανδημίας του Covid-19 και των περιοριστικών μέτρων (lock-down) που επιβλήθηκαν από τις επιμέρους κυβερνήσεις. Πρωταρχικό μέλημα του Ομίλου είναι η προστασία της υγείας των εργαζομένων και ο περιορισμός της εξάπλωσης του ιού, καθώς και η ελαχιστοποίηση της αναπόφευκτης επίδρασης στην οικονομική απόδοση του Ομίλου. Το μέγεθος των επιπτώσεων θα καθοριστεί κυρίως από τη διάρκεια και την έκταση της πανδημίας και τα αντίστοιχα μέτρα που λαμβάνονται από τα κράτη για να περιορίσουν την εξάπλωσή της, καθώς και από τις πρωτοβουλίες των κυβερνήσεων για την ενίσχυση της οικονομίας. Στις Παραχωρήσεις, η κυκλοφορία μειώθηκε σημαντικά (~ 70%) μετά την πλήρη εφαρμογή των περιοριστικών μέτρων μετακίνησης στις 23.03.2020 (η κίνηση στην Αττική Οδό σωρευτικά από την αρχή του έτους έχει μειωθεί κατά περίπου 25%). Οι εταιρείες παραχώρησης έχουν προχωρήσει σε γνωστοποίηση στο κράτος για την ενεργοποίηση άρθρων των Συμβάσεων Παραχώρησης, που δημιουργούν αποζημιωτική ευθύνη του Ελληνικού Δημοσίου και λαμβάνουν κάθε πρόσφορο μέτρο περιορισμού των συνεπειών πάντα με γνώμονα τη διασφάλιση της υγείας των εργαζομένων και των χρηστών των αυτοκινητοδρόμων. Τέλος, τόσο τα καθαρά διαθέσιμα της Αττικής Οδού, όσο και η Επιδότηση Λειτουργίας του Μορέα από το κράτος, εγγυώνται την συνέχιση των εργασιών για το άμεσο μέλλον. Στον Κατασκευαστικό τομέα έχει επηρεαστεί η ικανότητα εκτέλεσης υφιστάμενων έργων ενώ αναμένεται να επηρεαστεί αρνητικά και το χρονοδιάγραμμα συμβασιοποίησης νέων έργων για την αναπλήρωση του ανεκτελέστου. Ωστόσο, ειδικά για την Ελλάδα, η βούληση της Κυβερνήσης να προχωρήσει άμεσα σε αύξηση των Δημοσίων Επενδύσεων, τόσο για να ανταποκριθεί σε πραγματικές ανάγκες όσο και να τονώσει την οικονομία, αναμένεται να δημιουργήσει νέες ευκαιρίες για τον Κατασκευαστικό τομέα. Στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, η λειτουργία των αιολικών πάρκων δεν έχει επηρεαστεί έως σήμερα. Κίνδυνοι κυρίως ελλοχεύουν τόσο στην πιθανότητα καθυστερήσεων στις πληρωμές από την αρμόδια αρχή (ΔΑΠΕΕΠ, πρώην ΛΑΓΗΕ) προς του παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας (κάτι που ωστόσο δεν έχει παρατηρηθεί προς το παρόν), όσο και στα υπό κατασκευή έργα ΑΠΕ με καθυστερήσεις στην προγραμματισμένη υλοποίησή τους. Η ολοκλήρωση των υπό κατασκευή επιπρόσθετων 88,2 MW μετατίθεται για το 2021, ενώ το ελληνικό κράτος ανταποκρινόμενο στις τρέχουσες συνθήκες λόγω της πανδημίας του Covid-19 έχει ήδη παρατείνει την προθεσμία της 31.12.2020 για τη σύνδεση έργων ΑΠΕ στο δίκτυο, κατά 4 μήνες. Ο τομέας του Περιβάλλοντος δεν έχει επηρεαστεί σημαντικά ακόμη, αν και υπάρχει κίνδυνος καθυστερήσεων στις εισπράξεις και μείωσης των τιμών των ανακυκλώσιμων υλικών Στον τομέα Ανάπτυξης Ακινήτων η απόφαση για παροχή έκπτωσης 40% στα μισθώματα Μαρτίου και Απριλίου, των καταστημάτων που έκλεισαν με απόφαση του κράτους, δημιουργεί ένα ταμειακό κενό που αναμένεται να συνεκτιμηθεί με την πιθανή χρονική επέκταση του μέτρου. Γενικότερα, η αναστολή λειτουργίας των Εμπορικών Κέντρων, σε συνδυασμό με τη μείωση των μισθωμάτων επαγγελματικής μίσθωσης, επηρεάζουν τον ευρύτερο σχεδιασμό του κλάδου. (147) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά 42 Συμμετοχές Ομίλου 42.α Οι εταιρείες του Ομίλου που ενοποιούνται με τη μέθοδο της Πλήρους Ενοποίησης είναι οι εξής: % ΜΗΤΡΙΚΗΣ 31.12.2019 Α/Α ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΔΡΑ ΤΟΜΕΑΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΑΜΕΣΟ ΕΜΜΕΣΟ % ΜΗΤΡΙΚΗΣ 31.12.2018 ΣΥΝΟΛΙΚΟ ΑΜΕΣΟ ΕΜΜΕΣΟ ΧΡΗΣΕΙΣ ΜΕ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ* & ΑΝΕΛΕΓΚΤΕΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΑ ΧΡΗΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΙΚΟ 1 ΑΕΙΦΟΡΙΚΗ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΟΥ ΑΕ ΕΛΛΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 94,44 94,44 94,44 94,44 2014-2017*,2018, 2019 2 ΑΕΙΦΟΡΙΚΗ KOYNOY ΑΕ ΕΛΛΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 92,42 92,42 92,42 92,42 2014-2015*, 2016-2019 3 ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ ΜΑΛΕΑ ΑΕ ΕΛΛΑΔΑ ΑΝΑΝΕΩΣ. ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 57,80 57,80 37,12 37,12 2014-2019 4 ΑΙΟΛΙΚΗ ΚΑΝΔΗΛΙΟΥ ΑΕ ΕΛΛΑΔΑ ΑΝΑΝΕΩΣ. ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 100,00 100,00 64,50 64,50 2014-2019 5 ΑΙΟΛΙΚΗ ΚΑΡΠΑΣΤΩΝΙΟΥ ΑΕ ΕΛΛΑΔΑ ΑΝΑΝΕΩΣ. ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 51,00 51,00 32,89 32,89 2014-2017*,2018, 2019 6 ΑΙΟΛΙΚΗ ΟΛΥΜΠΟΥ ΕΥΒΟΙΑΣ ΑΕ ΕΛΛΑΔΑ ΑΝΑΝΕΩΣ. ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 100,00 100,00 64,50 64,50 2014-2019 7 ΑΙΟΛΙΚΗ ΠΑΡΝΩΝΟΣ ΑΕ ΕΛΛΑΔΑ ΑΝΑΝΕΩΣ. ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 80,00 80,00 51,60 51,60 2014-2019 8 ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ 77,96 29,00 100,00 2014-2017*,2018, 2019 100,00 22,04 100,00 71,00 100,00 100,00 9 ΑΚΤΩΡ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΕ ΕΛΛΑΔΑ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ 10 ΑΚΤΩΡ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΕ-ΑΡΧΙΤΕΚ ΑΤΕ ΑΕ ΕΛΛΑΔΑ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ 11 ΑΚΤΩΡ FM ΑΕ ΕΛΛΑΔΑ 12 ΕΛΛΑΔΑ ΕΛΛΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 15 ΑΚΤΩΡ- ΤΟΜΗ ΟΕ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΑΕ - ASA RECYCLE1 ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΝΕΑΣ ΜΑΡΙΝΑΣ ΑΛΙΜΟΥ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΑΕ1 ΑΝΔΡΟΜΑΧΗ ΑΕ 16 ΑΝΕΜΟΔΟΜΙΚΗ ΑΕΕ1 ΕΛΛΑΔΑ ΑΝΑΝΕΩΣ. ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 100,00 100,00 - - - 17 ΑΝΕΜΟΣ ΑΤΑΛΑΝΤΗΣ AE ΕΛΛΑΔΑ ΑΝΑΝΕΩΣ. ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 100,00 100,00 64,50 64,50 2014-2019 18 ΑΠΟΣΤΕΙΡΩΣΗ ΑΕ ΕΛΛΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 56,67 56,67 56,67 56,67 2014-2017*,2018, 2019 19 ΑΠΟΤΕΦΡΩΤΗΡΑΣ ΑΕ ΕΛΛΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 61,39 61,39 61,39 61,39 2014-2017*,2018, 2019 20 ΑΤΤΙΚΑ ΔΙΟΔΙΑ ΑΕ ΕΛΛΑΔΑ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ 65,78 65,78 65,78 65,78 2014-2019 21 ΑΤΤΙΚΕΣ ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ ΑΕ ΕΛΛΑΔΑ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ 52,62 52,62 52,62 52,62 2014-2017*,2018, 2019 22 ΑΤΤΙΚΗ ΟΔΟΣ ΑΕ ΕΛΛΑΔΑ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ 65,75 65,75 65,75 65,75 2014-2017*,2018, 2019 23 ΒΕΑΛ ΑΕ ΕΛΛΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 47,22 47,22 47,22 47,22 2014-2017*,2018, 2019 24 ΓΥΑΛΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΑΕ ΕΛΛΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΓΗΣ & ΑΚΙΝΗΤΩΝ 100,00 2014-2015*, 2016-2019 25 ΕΛΛΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΓΗΣ & ΑΚΙΝΗΤΩΝ 55,46 2014-2017*,2018, 2019 ΕΛΛΑΔΑ ΑΝΑΝΕΩΣ. ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 51,00 51,00 27 ΓΥΑΛΟΥ ΕΜΠΟΡΙΚΗ & ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΑΕ ΔΕΗ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ-ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΤΕΧΝΟΔΟΜΙΚΗ ΤΕΒ ΑΕ ΔΙΕΘΝΗΣ ΑΛΚΗ ΑΕ ΕΛΛΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΓΗΣ & ΑΚΙΝΗΤΩΝ 100,00 100,00 28 ΔΗ-ΛΙΘΟΣ ΑΕ2 ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ 13 14 26 100,00 2014-2017*,2018, 2019 82,12 82,12 2014-2017*,2018, 2019 100,00 100,00 100,00 2014-2017*,2018, 2019 100,00 100,00 100,00 2014-2019 70,84 - - - 82,12 82,12 ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ 100,00 ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ 100,00 70,84 ΕΛΛΑΔΑ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΕΛΛΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΓΗΣ & ΑΚΙΝΗΤΩΝ (148) / (159) 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 55,46 - 100,00 100,00 55,46 - 55,46 32,90 100,00 100,00 - - 100,00 2014-2015*,2016-2019 32,90 2014-2017*,2018, 2019 100,00 2014-2017*,2018, 2019 100,00 2015-2019 ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά % ΜΗΤΡΙΚΗΣ 31.12.2019 % ΜΗΤΡΙΚΗΣ 31.12.2018 ΕΔΡΑ ΤΟΜΕΑΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΔΟΑΛ ΑΕ2 ΕΛΛΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ - - 94,44 94,44 ΧΡΗΣΕΙΣ ΜΕ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ* & ΑΝΕΛΕΓΚΤΕΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΑ ΧΡΗΣΕΙΣ 2014-2015*,2016-2019 ΕΔΑΔΥΜ ΑΕ ΕΛΛΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 94,44 94,44 94,44 94,44 2015-2019 31 ΕΛΙΑΝΑ ΝΑΥΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ 100,00 100,00 100,00 100,00 2014-2019 32 ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΛΑΤΟΜΕΙΑ ΑΕ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ 100,00 100,00 100,00 100,00 2014-2017*,2018, 2019 33 ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΦΥΤΩΡΙΑ ΑΕ ΕΛΛΑΔΑ ΛΟΙΠΑ 50,00 50,00 2014-2015*,2016-2019 34 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΕ ΕΛΛΑΔΑ ΛΟΙΠΑ 96,21 0,37 96,57 2014-2019 35 ΕΛΛΗΝ ΕΝΕΡΓ & ΑΝΑΠΤΥΞΗ-ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ AE ΕΛΛΑΔΑ ΑΝΑΝΕΩΣ. ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 100,00 100,00 64,50 64,50 2014-2019 36 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΤΕΧΝΟΔΟΜΙΚΗ ΑΝΕΜΟΣ ΑΕ2 ΕΛΛΑΔΑ ΑΝΑΝΕΩΣ. ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ - - 64,50 64,50 2014-2017*,2018, 2019 37 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΤΕΧΝΟΔΟΜΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΕ ΕΛΛΑΔΑ ΑΝΑΝΕΩΣ. ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 100,00 100,00 100,00 38 ΕΠΑΔΥΜ ΑΕ ΕΛΛΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 39 ΗΛΕΚΤΩΡ ΑΕ ΕΛΛΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 40 HΛΕΚΤΩΡ ΑΕ - ΔΟΑΛ ΑΕ ΟΕ ΕΛΛΑΔΑ 41 ΗΛΙΟΣΑΡ ΑΝΔΡΑΒΙΔΑΣ ΑΕ 42 ΘΗΒΑΪΚΟΣ ΑΝΕΜΟΣ ΑΕ 43 ΚΑΝΤΖΑ ΑΕ 44 ΕΛΛΑΔΑ 46 ΚΑΝΤΖΑ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΑΕ Κ/ΞΙΑ Π.Κ.ΤΕΤΡΑΚΤΥΣ ΑΕ-ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΗ ΑΓΡΑΦΩΝ ΕΕ1 Κ/ΞΙΑ HELECTOR - CYBARCO ΚΥΠΡΟΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 47 ΜΟΡΕΑΣ ΑΕ ΕΛΛΑΔΑ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ 48 ΜΟΡΕΑΣ ΣΕΑ ΑΕ ΕΛΛΑΔΑ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ 86,67 86,67 49 ΝΕΜΟ ΝΑΥΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ 100,00 100,00 50 ΟΔΙΚΕΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΑΕ ΕΛΛΑΔΑ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ 100,00 100,00 100,00 51 Π. & Π. ΣΤΑΘΜΕΥΣΗ ΑΕ ΕΛΛΑΔΑ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ 100,00 100,00 52 ΠΑΝΤΕΧΝΙΚΗ ΑΕ ΕΛΛΑΔΑ ΛΟΙΠΑ 53 ΠΑΝΤΕΧΝΙΚΗ ΑΕ-ΛΑΜΔΑ ΤΕΧΝΙΚΗ ΑΕ ΔΕΠΑ ΟΕ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ 54 ΠΟΥΝΕΝΤΗΣ ΑΕΕ1 ΕΛΛΑΔΑ ΑΝΑΝΕΩΣ. ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 55 ΣΤΑΘΜΟΙ ΠΑΝΤΕΧΝΙΚΗ ΑΕ Π.Κ. ΤΕΤΡΑΚΤΥΣ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΤΟΜΗ ΑΒΕΤΕ ΕΛΛΑΔΑ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΕΛΛΑΔΑ ΑΝΑΝΕΩΣ. ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ Α/Α ΕΤΑΙΡΕΙΑ 29 30 45 56 57 58 59 60 AECO HOLDING LTD2 AKTOR & AL ABJAR CONTRACTING FOR TRADING AND CONTRACTING AKTOR BULGARIA SA ΑΜΕΣΟ ΕΜΜΕΣΟ ΣΥΝΟΛΙΚΟ 50,00 50,00 0,37 96,57 ΑΜΕΣΟ 96,21 ΕΜΜΕΣΟ ΣΥΝΟΛΙΚΟ 100,00 2014-2017*,2018, 2019 97,22 97,22 2014, 2015-2017*,2018, 2019 94,44 2014-2017*,2018, 2019 94,44 94,44 94,44 2014-2019 100,00 100,00 100,00 2014-2019 100,00 64,50 64,50 2014-2019 94,44 94,44 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 94,44 ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ 100,00 ΕΛΛΑΔΑ ΑΝΑΝΕΩΣ. ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 100,00 ΕΛΛΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΓΗΣ & ΑΚΙΝΗΤΩΝ 100,00 100,00 2014-2019 ΕΛΛΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΓΗΣ & ΑΚΙΝΗΤΩΝ 55,46 55,46 55,46 55,46 2014-2015*,2016-2019 ΑΝΑΝΕΩΣ. ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 30,00 30,00 - - - 94,44 94,44 94,44 94,44 2007-2019 71,67 71,67 71,67 71,67 2014-2017*,2018, 2019 86,67 86,67 2014-2017*,2018, 2019 100,00 100,00 2006-2019 100,00 2014-2015*, 2016-2019 94,44 94,44 100,00 100,00 100,00 100,00 94,44 100,00 100,00 100,00 100,00 2014-2015*, 2016-2019 100,00 2014-2015*, 2016 - 2019 2014-2019 100,00 100,00 100,00 100,00 - - - 100,00 100,00 100,00 2014-2015*, 2016-2019 100,00 100,00 100,00 100,00 2014-2019 100,00 100,00 100,00 100,00 2014-2017*,2018, 2019 100,00 100,00 ΚΥΠΡΟΣ ΛΟΙΠΑ - - 100,00 100,00 2008-2019 ΚΑΤΑΡ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ 100,00 100,00 100,00 100,00 - ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ 100,00 100,00 100,00 100,00 2009-2019 (149) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά % ΜΗΤΡΙΚΗΣ 31.12.2019 % ΜΗΤΡΙΚΗΣ 31.12.2018 61 AKTOR CONCESSIONS (CYPRUS) LTD ΚΥΠΡΟΣ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ 100,00 100,00 100,00 100,00 ΧΡΗΣΕΙΣ ΜΕ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ* & ΑΝΕΛΕΓΚΤΕΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΑ ΧΡΗΣΕΙΣ 2011-2019 62 AKTOR CONSTRUCTION INTERNATIONAL LTD ΚΥΠΡΟΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ 100,00 100,00 100,00 100,00 2000-2019 63 AKTOR CONTRACTORS LTD ΚΥΠΡΟΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ 100,00 100,00 100,00 100,00 2009-2019 64 AKTOR D.O.O. BEOGRAD ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ 100,00 100,00 100,00 100,00 - 65 AKTOR D.O.O. SARAJEVO ΣΕΡΒΙΑ ΒΟΣΝΙΑ ΕΡΖΕΓΟΒΙΝΗ ΚΥΠΡΟΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ 100,00 100,00 100,00 100,00 - Α/Α ΕΤΑΙΡΕΙΑ 1 ΕΔΡΑ ΤΟΜΕΑΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΑΜΕΣΟ ΕΜΜΕΣΟ ΣΥΝΟΛΙΚΟ ΑΜΕΣΟ ΕΜΜΕΣΟ ΣΥΝΟΛΙΚΟ 66 ΑΚΤΩΡ FM INTERNATIONAL LTD ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ 100,00 100,00 - - 67 AKTOR FM & SERVICES WLL1 ΚΥΠΡΟΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ 49,00 49,00 - - - 68 AKTOR KUWAIT WLL ΚΟΥΒΕΪΤ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ 100,00 100,00 100,00 100,00 2008-2019 69 AKTOR QATAR WLL 2011-2019 70 AKTOR SERVICES LTD1 71 AKTOR TECHNICAL CONSTRUCTION LLC 72 AKVAVIT DOOEL 73 AL AHMADIAH AKTOR LLC 74 75 76 ΚΑΤΑΡ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ 100,00 100,00 100,00 100,00 ΚΥΠΡΟΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ 100,00 100,00 - - - ΗΑΕ ΒΟΡΕΙΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΗΑΕ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ 70,00 70,00 70,00 70,00 - ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ 100,00 100,00 100,00 100,00 - ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ 100,00 100,00 100,00 100,00 - BIOSAR AMERICA INC ΗΠΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ 100,00 100,00 100,00 100,00 - BIOSAR AMERICA LLC ΗΠΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ 100,00 100,00 100,00 100,00 - BIOSAR ARGENTINA SA ΑΡΓΕΝΤΙΝΗ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ 100,00 100,00 100,00 100,00 - 77 BIOSAR AUSTRALIA PTY LTD ΑΥΣΤΡΑΛΙΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ 100,00 100,00 100,00 100,00 - 78 BIOSAR BRASIL - ENERGIA RENOVAVEL LTDA ΒΡΑΖΙΛΙΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ 99,99 99,99 99,99 99,99 - 79 BIOSAR CHILE SpA ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ 100,00 100,00 100,00 100,00 - 80 BIOSAR DOMINICANA ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ 100,00 100,00 100,00 100,00 - 81 BIOSAR ENERGY (UK) LTD ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ 100,00 100,00 100,00 100,00 - 82 BIOSAR HOLDINGS LTD ΧΙΛΗ ΔΟΜΗΝΙΚΑΝΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΚΥΠΡΟΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ 100,00 100,00 100,00 100,00 2011-2019 83 BIOSAR PANAMA Inc 84 BURG MACHINERY 85 CAISSON AE ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ 91,84 91,84 86 COPRI-AKTOR ΑΛΒΑΝΙΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ 100,00 100,00 87 DUBAI FUJAIRAH FREEWAY JV ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ 100,00 100,00 88 ELLAKTOR VALUE PLC 100,00 89 ELLAKTOR VENTURES LTD ΗΑΕ ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΚΥΠΡΟΣ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ 90 GENERAL GULF SPC2 ΜΠΑΧΡΕΪΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ 91 HELECTOR BULGARIA LTD ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ 92 HELECTOR CYPRUS LTD ΚΥΠΡΟΣ ΠΑΝΑΜΑΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ 100,00 100,00 100,00 100,00 - ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ 100,00 100,00 100,00 100,00 2008-2019 91,84 91,84 2014-2015*, 2016-2019 100,00 100,00 2014-2019 100,00 100,00 - - - - ΛΟΙΠΑ 100,00 98,61 98,61 98,61 98,61 2011-2019 - - 100,00 100,00 2006-2019 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 94,44 94,44 94,44 94,44 2010-2019 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 94,44 94,44 94,44 94,44 2003-2019 (150) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά % ΜΗΤΡΙΚΗΣ 31.12.2019 % ΜΗΤΡΙΚΗΣ 31.12.2018 93 HELECTOR GERMANY GMBH ΓΕΡΜΑΝΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 94,44 94,44 94,44 94,44 ΧΡΗΣΕΙΣ ΜΕ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ* & ΑΝΕΛΕΓΚΤΕΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΑ ΧΡΗΣΕΙΣ 2005-2019 94 HERHOF GMBH ΓΕΡΜΑΝΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 94,44 94,44 94,44 94,44 2006-2019 95 HELECTOR RECYCLING CENTER OSNABRUCK GMBH ΓΕΡΜΑΝΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 94,44 94,44 94,44 94,44 2015-2019 96 HERHOF-VERWALTUNGS ΓΕΡΜΑΝΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 94,44 94,44 94,44 94,44 2015-2019 97 INSCUT BUCURESTI SA ΡΟΥΜΑΝΙΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ 100,00 100,00 100,00 100,00 1997-2019 98 IOANNA PROPERTIES SRL ΡΟΥΜΑΝΙΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ 100,00 100,00 100,00 100,00 2005-2019 100,00 100,00 100,00 100,00 - 100,00 64,50 64,50 - 98,61 98,61 98,61 - Α/Α ΕΤΑΙΡΕΙΑ 99 JEBEL ALI SEWAGE TREATMENT PLANT JV 100 LASTIS ENERGY INVESTMENTS LTD 101 103 LEVASHOVO WASTE MANAGEMENT PROJECT LLC MILLENNIUM CONSTRUCTION EQUIPMENT & TRADING2 PMS PROPERTY MANAGEMENT SERVICES AE 104 PROFIT CONSTRUCT SRL 105 REDS ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΚΙΝΗΤΩΝ ΑΕ 106 SC CLH ESTATE SRL 107 SILIO ENTERPRISES LTD2 108 YLECTOR DOOEL SKOPJE 102 ΕΔΡΑ ΤΟΜΕΑΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΗΑΕ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΚΥΠΡΟΣ ΑΝΑΝΕΩΣ. ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΡΩΣΙΑ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΜΕΣΟ ΕΜΜΕΣΟ ΣΥΝΟΛΙΚΟ 100,00 98,61 ΗΑΕ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΕΛΛΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΓΗΣ & ΑΚΙΝΗΤΩΝ ΡΟΥΜΑΝΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΓΗΣ & ΑΚΙΝΗΤΩΝ ΕΛΛΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΓΗΣ & ΑΚΙΝΗΤΩΝ ΡΟΥΜΑΝΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΓΗΣ & ΑΚΙΝΗΤΩΝ 55,46 55,46 ΚΥΠΡΟΣ ΒΟΡΕΙΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΑΝΑΝΕΩΣ. ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ - - 94,44 94,44 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΑΜΕΣΟ ΕΜΜΕΣΟ ΣΥΝΟΛΙΚΟ - - 100,00 100,00 - 55,46 55,46 55,46 55,46 2014-2019 55,46 55,46 55,46 55,46 2006-2019 55,46 2014-2017*,2018, 2019 55,46 55,46 2006-2019 64,50 64,50 - 94,44 94,44 2010-2019 55,46 55,46 55,46 * Mε αστερίσκο (*) σημειώνονται οι χρήσεις για τις οποίες έλαβαν πιστοποιητικό φορολογικής συμμόρφωσης οι εταιρείες του Ομίλου που ελέγχονται υποχρεωτικά από ελεγκτικά γραφεία. 1 Νέες εταιρείες Ενσωματώθηκαν στις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις της 31.12.2019 ενώ δεν είχαν ενσωματωθεί στις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις της 31.12.2018 οι παρακάτω εταιρείες: Α. Αποκτήθηκαν ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΑΕ - ASA RECYCLE, με έδρα την Ελλάδα (1η ενοποίηση στις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις 30.06.2019). Η θυγατρική εταιρεία ΗΛΕΚΤΩΡ ΑΕ απέκτησε το 75,01% του μετοχικού κεφαλαίου της εν λόγω εταιρείας με κόστος συμμετοχής € 4.275 χιλ. (σημείωση 7α). ΑΝΕΜΟΔΟΜΙΚΗ ΑΕΕ και ΠΟΥΝΕΝΤΗΣ ΑΕΕ, με έδρα την Ελλάδα (1η ενοποίηση στις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις 30.06.2019). Η θυγατρική εταιρεία ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΤΕΧΝΟΔΟΜΙΚΗ ΑΝΕΜΟΣ ΑΕ (που κατόπιν απορροφήθηκε από τη μητρική ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ) απέκτησε το 100% του μετοχικού κεφαλαίου των εν λόγω εταιρειών με κόστος συμμετοχής € 5.980 χιλ. και 5.200 χιλ. αντίστοιχα (σημείωση 7α). Β. Συστάθηκαν (151) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά Κ/ΞΙΑ Π.Κ.ΤΕΤΡΑΚΤΥΣ ΑΕ-ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΗ ΑΓΡΑΦΩΝ ΕΕ με έδρα στην Ελλάδα (1η ενοποίηση στις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις 30.06.2019). Η κοινοπραξία ιδρύθηκε από τη θυγατρική Π.Κ.ΤΕΤΡΑΚΤΥΣ ΑΕ με ποσοστό συμμετοχής 30% και άσκηση ελέγχου από την τελευταία. AKTOR FM INTERNATIONAL LTD, με έδρα στην Κύπρο (1η ενοποίηση στις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις 30.06.2019). Η εταιρεία ιδρύθηκε από τη θυγατρική ΑΚΤΩΡ FM AE η οποία κατέχει το 100% του μετοχικού κεφαλαίου της εν λόγω εταιρείας. AKTOR SERVICES LTD, με έδρα στην Κύπρο (1η ενοποίηση στις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις 30.06.2019). Η εταιρεία ιδρύθηκε από τη θυγατρική AKTOR CONSTRUCTION INTERNATIONAL LTD η οποία κατέχει το 100% του μετοχικού κεφαλαίου της εν λόγω εταιρείας. ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΝΕΑΣ ΜΑΡΙΝΑΣ ΑΛΙΜΟΥ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΑΕ με έδρα στην Ελλάδα (1η ενοποίηση στις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις 30.09.2019). Η εταιρεία ιδρύθηκε από τη θυγατρική ΑΚΤΩΡ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΕ η οποία κατέχει το 100% του μετοχικού κεφαλαίου της εν λόγω εταιρείας. AKTOR FM & SERVICES WLL, με έδρα στo Κατάρ (1η ενοποίηση στις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις 31.12.2019). Η εταιρεία ιδρύθηκε από τη θυγατρική ΑΚΤΩΡ FM η οποία κατέχει το 49% του μετοχικού κεφαλαίου της εν λόγω εταιρείας. ELLAKTOR VALUE PLC, με έδρα στο Ηνωμένο Βασίλειο (1η ενοποίηση στις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις 31.12.2019) ). Η εταιρεία ιδρύθηκε από τη μητρική ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ η οποία κατέχει το 100% του μετοχικού κεφαλαίου της εν λόγω εταιρείας. 2 Εταιρείες που δεν ενοποιούνται πλέον Σε σχέση με τις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις της 31.12.2018, δεν ενσωματώθηκαν οι παρακάτω εταιρείες: MILLENNIUM CONSTRUCTION EQUIPMENT & TRADING, διότι απορροφήθηκε από την μητρική της AL AHMADIAH AKTOR LLC. SILIO ENTERPRISES LTD διότι πωλήθηκε σε τρίτους μέσα στο α’ τρίμηνο του 2019. AECO HOLDING LTD, διότι διαλύθηκε χωρίς εκκαθάριση λόγω σχεδίου αναδιοργάνωσης και συγχώνευσης με την θυγατρική εταιρεία AKTOR CONSTRUCTION INTERNATIONAL LTD μέσα στο β’ τρίμηνο του 2019. ΕΛ.ΤΕΧ. ΑΝΕΜΟΣ ΑΕ, διότι απορροφήθηκε από τη μητρική εταιρεία ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ μέσα στο γ’ τρίμηνο του 2019 (σημείωση 22). ΔΗ-ΛΙΘΟΣ ΑΕ, διότι απορροφήθηκε από τα ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΛΑΤΟΜΕΙΑ ΑΕ μέσα στο δ’ τρίμηνο του 2019. ΔΟΑΛ ΑΕ, διότι πωλήθηκε σε τρίτους μέσα στο δ’ τρίμηνο του 2019. GENERAL GULF SPC, διότι λύθηκε μέσα στο δ’ τρίμηνο του 2019. Για τις θυγατρικές εταιρείες του πίνακα στις οποίες το ποσοστό ενοποίησης του Ομίλου εμφανίζεται μικρότερο του 50%, επισημαίνεται ότι η άμεση συμμετοχή των θυγατρικών εταιρειών που συμμετέχουν στο μετοχικό τους κεφάλαιο ξεπερνάει το 50% εκτός από τις Κ/ΞΙΑ Π.Κ.ΤΕΤΡΑΚΤΥΣ ΑΕ-ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΗ ΑΓΡΑΦΩΝ ΕΕ και AKTOR FM & SERVICES WLL. (152) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά 42.β Οι εταιρείες του Ομίλου που ενοποιούνται με τη μέθοδο της Καθαρής Θέσης είναι οι εξής: % ΜΗΤΡΙΚΗΣ 31.12.2019 Α/Α ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΔΡΑ ΤΟΜΕΑΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΑΜΕΣΟ ΕΜΜΕΣΟ % ΜΗΤΡΙΚΗΣ 31.12.2018 ΣΥΝΟΛΙΚΟ ΑΜΕΣΟ ΕΜΜΕΣΟ ΣΥΝΟΛΙΚΟ ΧΡΗΣΕΙΣ ΜΕ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ* & ΑΝΕΛΕΓΚΤΕΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΑ ΧΡΗΣΕΙΣ Συγγενείς 1 ΑΘΗΝΑΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΑΕ ΕΛΛΑΔΑ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ 25,32 25,32 25,32 25,32 2014-2019 2 ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΔΡΟΜΟΣ ΑΙΓΑΙΟΥ ΑΕ ΕΛΛΑΔΑ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ 22,22 22,22 22,22 22,22 2014-2016*, 2017-2019 3 ΒΕΠΕ ΚΕΡΑΤΕΑΣ ΑΕ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ 35,00 35,00 35,00 35,00 2014-2019 4 ΓΕΦΥΡΑ ΑΕ ΕΛΛΑΔΑ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ 22,02 22,02 22,02 22,02 2014- 2015*, 2016-2019 5 ΓΕΦΥΡΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΑΕ ΕΛΛΑΔΑ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ 23,12 23,12 23,12 23,12 2014-2016*, 2017-2019 6 ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΕΡΓΩΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΗ & ΣΙΑ ΕΕ ΕΛΛΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 30,52 30,52 30,52 30,52 2014-2019 7 ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΥΔΑΤΟΔΡΟΜΙΑ ΑΕ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ 46,61 46,61 46,61 46,61 - 8 ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΑΝΑΠΛΑΣΕΙΣ AE1 ΕΛΛΑΔΑ ΛΟΙΠΑ - - 40,00 40,00 2014-2019 9 ΕΝΕΡΜΕΛ ΑΕ ΕΛΛΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 47,22 47,22 46,45 46,45 2014-2015*, 2016-2019 10 ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΤΟΜΗ ΕDL ΕΠΕ ΕΛΛΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 47,22 47,22 47,22 47,22 2014-2019 11 ΠΕΙΡΑ ΑΕ ΕΛΛΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΓΗΣ & ΑΚΙΝΗΤΩΝ 12 ΧΕΛΙΔΟΝΑ ΑΕ ΕΛΛΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΓΗΣ & ΑΚΙΝΗΤΩΝ 50,00 50,00 13 AKTOR ASPHALTIC LTD ΚΥΠΡΟΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ 50,00 14 ELPEDISON AE (ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΑΕ) 1 ΕΛΛΑΔΑ ΛΟΙΠΑ - 15 METROPOLITAN ATHENS PARK ΕΛΛΑΔΑ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ 22,91 16 POLISPARK AE ΕΛΛΑΔΑ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ 28,76 17 SALONICA PARK ΑΕ ΕΛΛΑΔΑ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ 24,70 24,70 18 SMYRNI PARK ΑΕ ΕΛΛΑΔΑ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ 20,00 20,00 50,00 50,00 50,00 50,00 2014-2019 50,00 50,00 2014-2019 50,00 50,00 50,00 2014-2019 - 21,95 21,95 2014-2015*, 2016-2019 22,91 22,91 22,91 2014-2019 28,76 28,76 28,76 2014-2019 24,70 24,70 2014-2019 20,00 20,00 2014-2019 2014-2015*, 2016-2019 Κοινοπραξίες 19 ΘΕΡΜΑΪΚΗ ΟΔΟΣ ΑΕ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΗ ΕΛΛΑΔΑ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ 50,00 50,00 50,00 50,00 20 ΣΤΡΑΚΤΩΡ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΗ ΑΕ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ 50,00 50,00 50,00 50,00 2014-2019 21 3G AE ΕΛΛΑΔΑ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ 50,00 50,00 50,00 50,00 2014-2015*, 2016-2019 * Mε αστερίσκο (*) σημειώνονται οι χρήσεις για τις οποίες έλαβαν πιστοποιητικό φορολογικής συμμόρφωσης οι εταιρείες του Ομίλου που ελέγχονται υποχρεωτικά από ελεγκτικά γραφεία. (153) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά 1 Εταιρείες που δεν ενοποιούνται πλέον Στις 19.06.2019 υπεγράφη Συμφωνητικό Μεταβίβασης Μετοχών (Share Purchase Agreement) μεταξύ της θυγατρικής της εταιρείας Ελληνική Ενέργεια & Ανάπτυξη (HE&D) ΑΕ, της ΕΛΒΑΛΧΑΛΚΟΡ ΑΕ και της Elpedison BV, για τη μεταβίβαση στην τελευταία των μετοχών της Elpedison ΑΕ που κατέχουν οι δύο προηγούμενες εταιρείες. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με το Συμφωνητικό Μεταβίβασης Μετοχών πωλήθηκαν 2.265.141 μετοχές της Elpedison AE (22,73% του Μετοχικού Κεφαλαίου) από την Ελληνική Ενέργεια & Ανάπτυξη ΑΕ στην Elpedison BV έναντι ποσού € 18.775 χιλ. H μεταβίβαση/πώληση των μετοχών της Elpedison ΑΕ ολοκληρώθηκε στις 26.07.2019. Εκτός της παραπάνω εταιρείας, σε σχέση με τις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις της 31.12.2018 δεν ενσωματώνεται και η εταιρεία ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΑΝΑΠΛΑΣΕΙΣ AE διότι λύθηκε μέσα στο δ’ τρίμηνο του 2019. Η εταιρεία ΘΕΡΜΑΪΚΗ ΟΔΟΣ ΑΕ, η οποία ενοποιείται με την μέθοδο της καθαρής θέσης, έχει αναγνωρισμένη απαίτηση ύψους € 67,9 εκατ. από το Ελληνικό Δημόσιο σε συνέχεια των σχετικών διαιτητικών αποφάσεων που είχαν δικαιώσει την εταιρεία το 2010 και 2012 αναφορικά με την καταγγελία και διακοπή της Σύμβασης Παραχώρησης της Υποθαλάσσιας Αρτηρίας Θεσσαλονίκης. Το Ελληνικό Δημόσιο άσκησε κατά των ανωτέρω διαιτητικών αποφάσεων επτά αγωγές ακυρώσεως και από το Εφετείο Αθηνών εκδόθηκαν αποφάσεις επί των αγωγών αυτών, οι οποίες τις κάνουν δεκτές για λόγους τυπικούς. Ωστόσο, ο Άρειος Πάγος αναίρεσε τις τέσσερεις εφετειακές αποφάσεις (αναμένεται η απόφαση και των υπόλοιπων τριών) και κράτησε τις υποθέσεις για εκδίκαση επί της ουσίας σε νέα δικάσιμο. Μετά την εκδίκαση των υποθέσεων επί της ουσίας, οι αποφάσεις θα είναι αμετάκλητες. Επιπρόσθετα τον Ιούλιο του 2018 επανάφερε τις διαιτησίες με τις ίδιες απαιτήσεις. Η εκ νέου διαιτητική απόφαση, που εκδόθηκε τον Ιανουάριο 2019, δικαιώνει την εταιρεία και επιδικάζει αποζημίωση ύψους €65,2 εκατ. πλέον τόκων υπερημερίας από 30.01.2011. Το Δημόσιο επέδωσε αγωγή για την ακύρωση και αίτηση για την αναστολή της ανωτέρω διαιτητικής απόφασης ενώπιον του Εφετείου Αθηνών. Στις 7/4/2020 εκδόθηκαν οι ΕφΑθ 2128/2020 και ΕφΑθ 2131/2020, οι οποίες απορρίπτουν η πρώτη την αγωγή ακύρωσης και η δεύτερη την αίτηση αναστολής του Ελληνικού Δημοσίου κατά της από 3.1.2020 Διαιτητικής Απόφασης υπέρ της Θερμαϊκής Οδού. Η εταιρεία εκτιμά, βάσει των συμβατικών όρων και της υφιστάμενης νομολογίας, ότι η απαίτησή της είναι καθόλα βάσιμη και θα εισπραχθεί από το Ελληνικό Δημόσιο. Το αποτέλεσμα στη γραμμή Μερίδιο ζημιάς από συμμετοχές που λογιστικοποιούνται με τη μέθοδο της καθαρής θέσης που εμφανίζεται στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων και αφορά ζημία για τη χρήση 2019 ποσού € 2.276 χιλ. διαμορφώνεται κυρίως από ζημιές των εταιρειών ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΔΡΟΜΟΣ ΑΙΓΑΙΟΥ ΑΕ και ELPEDISON ΑΕ, η οποία λύθηκε μέσα στη χρήση καθώς και κέρδη της εταιρείας ΓΕΦΥΡΑ ΑΕ. Το αντίστοιχο ποσό του 12μήνου 2018, ζημιά € 11.379 χιλ. προκύπτει κυρίως από τη ζημία που προέκυψε από συγγενή εταιρεία με έδρα στο εξωτερικό η οποία λύθηκε καθώς επίσης και από τις ζημίες της εταιρείας ELPEDISON ΑΕ. 42.γ Οι κοινές επιχειρήσεις, των οποίων ο Όμιλος λογιστικοποιεί τα περιουσιακά στοιχεία, τις υποχρεώσεις, τα έσοδα και τα έξοδα με βάση το μερίδιό του, εμφανίζονται στον παρακάτω αναλυτικό πίνακα. Η μητρική Εταιρεία έχει μόνο έμμεση συμμετοχή στις εν λόγω κοινές επιχειρήσεις μέσω των θυγατρικών της εταιρειών. Α/Α ΚΟΙΝΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΕΔΡΑ % ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ 31.12.2019 ΑΝΕΛΕΓΚΤΕΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΑ ΧΡΗΣΕΙΣ 2014-2019 1 Κ/ΞΙΑ ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ - IMPREGILO SPA ΕΛΛΑΔΑ 60,00 2 Κ/ΞΙΑ ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ - IMPREGILO SPA ΕΛΛΑΔΑ 99,90 2014-2019 3 "Κ/ΞΙΑ ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ - ΤΕΡΝΑ ΑΕ - ΒΙΟΤΕΡ ΑΕ" - ΤΕΡΝΑ ΑΕ-ΒΙΟΤΕΡ ΑΕ-ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ ΕΛΛΑΔΑ 33,33 2014-2019 4 Κ/ΞΙΑ ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ - J & P ΑΒΑΞ ΑΕ ΕΛΛΑΔΑ 65,78 2014-2019 5 Κ/ΞΙΑ ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ - Χ.Ι. ΚΑΛΟΓΡΙΤΣΑΣ ΑΕ ΕΛΛΑΔΑ 49,42 2014-2019 6 Κ/ΞΙΑ ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ - Χ.Ι. ΚΑΛΟΓΡΙΤΣΑΣ ΑΕ ΕΛΛΑΔΑ 47,50 2014-2019 7 Κ/ΞΙΑ ΑΤΤΙΚΗ ΟΔΟΣ - ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ Ε.Λ.Ε.Σ.Σ. & Δ.Π.Λ.Υ. ΕΛΛΑΔΑ 59,27 2014-2019 8 Κ/ΞΙΑ ΤΟΜΗ-ΑΚΤΩΡ (ΦΡΑΓΜΑ ΑΠΟΣΕΛΕΜΗ) 1 ΕΛΛΑΔΑ 100,00 2014-2019 9 Κ/ΞΙΑ SIEMENS AG - ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ - ΤΕΡΝΑ ΑΕ ΕΛΛΑΔΑ 50,00 2014-2019 (154) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά Α/Α ΚΟΙΝΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΕΔΡΑ 1 % ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ 31.12.2019 ΑΝΕΛΕΓΚΤΕΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΑ ΧΡΗΣΕΙΣ 10 Κ/ΞΙΑ ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ - ΠΑΝΤΕΧΝΙΚΗ ΑΕ ΕΛΛΑΔΑ 100,00 2014-2019 11 Κ/ΞΙΑ ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ-SIEMENS AE-VINCI CONSTRUCTIONS GRANDS PROJETS ΕΛΛΑΔΑ 70,00 2014-2019 12 Κ/ΞΙΑ ΑΚΤΩΡ-ΑΕΓΕΚ-J & P ΑΒΑΞ-SELI ΕΛΛΑΔΑ 30,00 2014-2019 13 Κ/ΞΙΑ ΑΘΗΝΑ ΑΤΕ - ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ ΕΛΛΑΔΑ 30,00 2014-2019 14 Κ/ΞΙΑ ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ-ΤΕΡΝΑ ΑΕ-J&P ΑΒΑΞ ΑΕ ΕΛΛΑΔΑ 11,11 2014-2019 15 Κ/ΞΙΑ ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ-JP AVAX AE-ΠΑΝΤΕΧΝΙΚΗ ΑΕ-ΑΤΤΙΚΑΤ ΑΤΕ ΕΛΛΑΔΑ 59,27 2014-2019 16 Κ/ΞΙΑ ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ-ΤΕΡΝΑ ΑΕ ΕΛΛΑΔΑ 50,00 2014-2019 17 Κ/ΞΙΑ (CARS) ΛΑΡΙΣΑΣ (ΕΚΤΕΛΕΣΤΡΙΑ) ΕΛΛΑΔΑ 81,70 2014-2019 18 Κ/ΞΙΑ ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ - ΑΛΤΕ ΑΤΕ - ΕΜΠΕΔΟΣ ΑΕ ΕΛΛΑΔΑ 66,67 2014-2019 19 Κ/ΞΙΑ ΑΕΓΕΚ - ΒΙΟΤΕΡ ΑΕ - ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ - ΕΚΤΕΡ ΑΕ ΕΛΛΑΔΑ 40,00 2014-2019 20 Κ/ΞΙΑ ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ - ΑΘΗΝΑ ΑΤΕ - ΘΕΜΕΛΙΟΔΟΜΗ ΑΕ ΕΛΛΑΔΑ 71,00 2014-2019 21 Κ/ΞΙΑ "Κ/ΞΙΑ ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ - ΔΟΜΟΤΕΧΝΙΚΗ ΑΕ - ΘΕΜΕΛΙΟΔΟΜΗ ΑΕ" - ΤΕΡΝΑ ΑΕ - ΕΤΕΘ ΑΕ ΕΛΛΑΔΑ 25,00 2014-2019 22 JV AKTOR COPRI ΚΟΥΒΕΪΤ 50,00 - 23 JV QATAR ΚΑΤΑΡ 40,00 - 24 JV AKTOR SA - AKTOR BULGARIA SA 1 ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ 100,00 - 1 25 CONSORTIUM BIOSAR ENERGY - AKTOR ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ 100,00 - 26 Κ/ΞΙΑ ΤΟΜΗ ΑΤΕ- ΗΛΕΚΤΩΡ ΑΕ (ΧΥΤΑ ΑΝΩ ΛΙΟΣΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΙΙ) ΕΛΛΑΔΑ 97,76 2014-2019 27 Κ/ΞΙΑ ΤΟΜΗ- ΜΑΡΑΓΚΑΚΗΣ ΑΝΔΡ. (2005) ΕΛΛΑΔΑ 65,00 2014-2019 28 Κ/ΞΙΑ ΤΟΜΗ ΑΒΕΤΕ - ΕΛΤΕΡ ΑΕ ΕΛΛΑΔΑ 50,00 2014-2019 29 Κ/ΞΙΑ ΤΟΜΗ ΑΒΕΤΕ - ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ 1 ΕΛΛΑΔΑ 100,00 2014-2019 30 Κ/ΞΙΑ ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ - ΕΛΤΕΡ ΑΤΕ ΕΛΛΑΔΑ 50,00 2014-2019 31 Κ/ΞΙΑ ΕΡΓΟ ΑΕ- ΤΟΜΗ ΑΒΕΤΕ ΕΛΛΑΔΑ 15,00 2014-2019 32 Κ/ΞΙΑ ΤΟΜΗ ΑΒΕΤΕ - ΑΤΟΜΟΝ ΑΕ (ΛΙΜΕΝΑΣ ΚΕΡΚΥΡΑΣ) ΕΛΛΑΔΑ 50,00 2014-2019 33 Κ/ΞΙΑ ΗΛΕΚΤΩΡ-ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΛΛΑΔΑ 56,67 2014-2019 34 Κ/ΞΙΑ ΧΥΤΑ ΤΑΓΑΡΑΔΩΝ ΕΛΛΑΔΑ 28,33 2014-2019 35 Κ/ΞΙΑ ΗΛΕΚΤΩΡ ΑΕ-BILFINGER BERGER (ΚΥΠΡΟΣ-ΧΥΤΑ ΠΑΦΟΥ) ΚΥΠΡΟΣ 94,44 2014-2019 36 Κ/ΞΙΑ ΔΕΤΕΑΛΑ-ΗΛΕΚΤΩΡ-EDL ΜΟΝ/ΠΕ ΕΠΕ ΕΛΛΑΔΑ 28,33 2014-2019 37 Κ/ΞΙΑ ΗΛΕΚΤΩΡ ΑΕ- ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ ΑΤΕΕ (ΧΥΤΑ ΜΑΥΡΟΡΑΧΗΣ) ΕΛΛΑΔΑ 61,39 2014-2019 38 Κ/ΞΙΑ ΗΛΕΚΤΩΡ ΑΕ-BILFINGER BERGER (ΧΥΤΑ ΜΑΡΑΘΟΥΝΤΑΣ & ΟΔΟΣ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ) ΚΥΠΡΟΣ 94,44 2014-2019 39 Κ/ΞΙΑ ΗΛΕΚΤΩΡ-ΑΡΣΗ ΕΛΛΑΔΑ 75,56 2014-2019 40 Κ/ΞΙΑ ΗΛΕΚΤΩΡ -ΕΡΓΟΣΥΝ ΑΤΕ ΕΛΛΑΔΑ 66,11 2014-2019 41 Κ/ΞΙΑ BILFIGER BERGER - ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ - ΗΛΕΚΤΩΡ ΕΛΛΑΔΑ 27,39 2014-2019 42 Κ/ΞΙΑ ΤΟΜΗ ΑΒΕΤΕ -ΗΛΕΚΤΩΡ ΑΕ ΕΛΛΑΔΑ 98,79 2014-2019 43 Κ/ΞΙΑ ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ-P&C DEVELOPMENT ΕΛΛΑΔΑ 70,00 2014-2019 (155) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά Α/Α ΚΟΙΝΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΕΔΡΑ % ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ 31.12.2019 ΑΝΕΛΕΓΚΤΕΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΑ ΧΡΗΣΕΙΣ 44 Κ/ΞΙΑ ΑΚΤΩΡ-ARCHIRODON-BOSKALIS (ΘΕΡΜΑΪΚΗ ΟΔΟΣ) ΕΛΛΑΔΑ 50,00 2014-2019 45 Κ/ΞΙΑ ΑΚΤΩΡ-ΑΘΗΝΑ ΕΛΛΑΔΑ 50,00 2014-2019 46 Κ/ΞΙΑ ΑΚΤΩΡ-ΙΝΤΡΑΚΑΤ-J & P ΑΒΑΞ ΕΛΛΑΔΑ 71,67 2014-2019 47 Κ/ΞΙΑ HOCHTIEF-ΑΚΤΩΡ-J&P-VINCI-ΑΕΓΕΚ-ΑΘΗΝΑ ΕΛΛΑΔΑ 19,30 2014-2019 48 Κ/ΞΙΑ VINCI-J&P ΑΒΑΞ-ΑΚΤΩΡ-HOCHTIEF-ΑΘΗΝΑ ΕΛΛΑΔΑ 17,00 2014-2019 49 Κ/ΞΙΑ ΠΑΝΤΕΧΝΙΚΗΑΕ-J&P ΑΒΑΞ ΑΕ-ΒΙΟΤΕΡ ΑΕ ΕΛΛΑΔΑ 39,32 2014-2019 50 Κ/ΞΙΑ ΤΕΡΝΑ ΑΕ-ΠΑΝΤΕΧΝΙΚΗ ΑΕ ΕΛΛΑΔΑ 16,50 2014-2019 51 Κ/ΞΙΑ ΠΑΝΤΕΧΝΙΚΗ ΑΕ-ΑΡΧΙΤΕΧ ΑΤΕ-ΟΤΟ ΠΑΡΚΙΝΓΚ ΑΕ ΕΛΛΑΔΑ 45,00 2013-2019 52 Κ/ΞΙΑ ΑΚΤΩΡ - ΤΕΡΝΑ - J&P ΕΛΛΑΔΑ 33,33 2014-2019 53 Κ/ΞΙΑ ΕΛΤΕΡ ΑΤΕ - ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ ΕΛΛΑΔΑ 15,00 2014-2019 54 Κ/ΞΙΑ ΤΕΡΝΑ - ΑΚΤΩΡ ΕΛΛΑΔΑ 50,00 2014-2019 55 Κ/ΞΙΑ ΑΚΤΩΡ - HOCHTIEF ΕΛΛΑΔΑ 33,00 2014-2019 56 Κ/ΞΙΑ ΑΚΤΩΡ - ΜΟΧΛΟΣ ΕΛΛΑΔΑ 70,00 2014-2019 57 Κ/ΞΙΑ ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ-ΟΚΤΑΝΑ ΑΕ (ΧΥΤΑ ΑΣΤΥΠΑΛΑΙΑΣ) ΕΛΛΑΔΑ 50,00 2014-2019 58 Κ/ΞΙΑ ΑΚΤΩΡ–ΤΟΞΟΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑ 50,00 2014-2019 59 Κ/ΞΙΑ Κ/ΞΙΑ ΤΟΜΗ - ΗΛΕΚΤΩΡ - ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ ΕΛΛΑΔΑ 69,16 2014-2019 60 Κ/ΞΙΑ ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ-ΑΘΗΝΑ ΑΤΕ-ΓΚΟΛΙΟΠΟΥΛΟΣ ΑΤΕ ΕΛΛΑΔΑ 48,00 2014-2019 61 Κ/ΞΙΑ ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε. - ΙΜΕΚ ΕΛΛΑΣ Α.Ε. ΕΛΛΑΔΑ 75,00 2014-2019 62 Κ/ΞΙΑ ΑΤΟΜΟΝ ΑΕ - ΤΟΜΗ Α.Β.Ε.Τ.Ε. ΕΛΛΑΔΑ 50,00 2014-2019 63 Κ/ΞΙΑ ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ-ΕΛΤΕΡ ΑΕ ΕΛΛΑΔΑ 70,00 2014-2019 64 Κ/ΞΙΑ ΕΡΓΟΤΕΜ - ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ - ΕΤΕΘ ΕΛΛΑΔΑ 15,00 2014-2019 65 Κ/ΞΙΑ ΗΛΕΚΤΩΡ-ENVITEC ΕΛΛΑΔΑ 47,22 2014-2019 66 Κ/ΞΙΑ ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ-Ι.ΠΑΠΑΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ ΑΤΕ-DEGREMONT SA-DEGREMONT SPA ΕΛΛΑΔΑ 30,00 2014-2019 67 Κ/ΞΙΑ ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ - J&P ΑΒΑΞ ΑΕ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΙΚΤΥΟΥ (NGA) ΕΛΛΑΔΑ 50,00 2014-2019 68 Κ/ΞΙΑ ΗΛΕΚΤΩΡ ΑΕ-Θ.Γ.ΛΩΛΟΣ-Χ.ΤΣΟΜΠΑΝΙΔΗΣ ΟΕ-ΑΡΣΗ ΑΕ ΕΛΛΑΔΑ 66,11 2014-2019 69 Κ/ΞΙΑ ΗΛΕΚΤΩΡ ΑΕ-Θ.Γ.ΛΩΛΟΣ-Χ.ΤΣΟΜΠΑΝΙΔΗΣ ΟΕ-ΑΡΣΗ ΑΕ-ENVITEC ΑΕ ΕΛΛΑΔΑ 47,08 2014-2019 70 Κ/ΞΙΑ ΗΛΕΚΤΩΡ ΑΕ - ΖΙΩΡΗΣ ΑΕ ΕΛΛΑΔΑ 48,17 2014-2019 71 Κ/ΞΙΑ ΗΛΕΚΤΩΡ ΑΕ - ΕΠΑΝΑ ΑΕ ΕΛΛΑΔΑ 47,22 2014-2019 72 Κ/ΞΙΑ ΤΟΜΗ ΑΒΕΤΕ - ΑΠ. ΜΑΡΑΓΚΑΚΗΣ ΕΡΓΑ ΠΡΑΣΙΝΟΥ ΑΕ ΕΛΛΑΔΑ 65,00 2014-2019 73 Κ/Ξ ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ- J&P (ΚΟΡΟΜΗΛΙΑ ΚΡΥΣΤΑΛΛΟΠΗΓΗ) ΕΛΛΑΔΑ 60,00 2014-2019 74 Κ/Ξ ΚΩΝ/ΝΙΔΗΣ - ΗΛΕΚΤΩΡ ΕΛΛΑΔΑ 46,28 2014-2019 75 JV AKTOR ARBİOGAZ ΤΟΥΡΚΙΑ 51,00 - 76 Κ/Ξ ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ- J & P ΑΒΑΞ ΑΕ (ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΕΘΝ.ΣΥΣΤ.ΜΤΦ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ) ΕΛΛΑΔΑ 50,00 2014-2019 77 Κ/ΞΙΑ ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ-Μ.ΣΑΒΒΙΔΗΣ & ΥΙΟΙ ΛΕΜΕΣΟΣ LTD ΚΥΠΡΟΣ 80,00 2014-2019 (156) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά Α/Α ΚΟΙΝΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΕΔΡΑ % ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ 31.12.2019 ΑΝΕΛΕΓΚΤΕΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΑ ΧΡΗΣΕΙΣ 78 Κ/ΞΙΑ ΑΚΤΩΡ - ΤΕΡΝΑ (Α/Κ ΣΤΥΛΙΔΑΣ) ΕΛΛΑΔΑ 50,00 2014-2019 79 Κ/ΞΙΑ ΑΚΤΩΡ-ΠΟΡΤΟ ΚΑΡΡΑΣ-ΙΝΤΡΑΚΑΤ (ΚΟΙΝΟΠΡΑΞΙΑ ΡΕΜΑΤΟΣ ΕΣΧΑΤΙΑΣ) ΕΛΛΑΔΑ 50,00 2014-2019 80 Κ/ΞΙΑ ΑΚΤΩΡ - ΤΕΡΝΑ (ΝΕΟΣ ΛΙΜΕΝΑΣ ΠΑΤΡΩΝ) ΕΛΛΑΔΑ 30,00 2014-2019 81 Κ/ΞΙΑ ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ ΙΜΕΚ ΕΛΛΑΣ ΑΕ ΕΛΛΑΔΑ 75,00 2014-2019 82 Κ/ΞΙΑ ΗΛΕΚΤΩΡ Α.Ε. - ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ (ΕΡΓΟΥ ΥΨΗΛΗΣ ΠΕΡΙΦΡΑΞΗΣ ΕΓΝΑΤΙΑΣ) ΕΛΛΑΔΑ 66,11 2014-2019 83 Κ/ΞΙΑ ΤΡΙΚΑΤ Α.Ε.Κ.Τ.Ε. - ΤΟΜΗ Α.Β.Ε.Τ.Ε. ΕΛΛΑΔΑ 30,00 2014-2019 84 Κ/ΞΙΑ ΑΚΤΩΡ- J & P ΑΒΑΞ ΑΕ ΕΛΛΑΔΑ 65,78 2014-2019 85 Κ/ΞΙΑ ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε. - ΤΕΡΝΑ Α.Ε. ΕΛΛΑΔΑ 50,00 2014-2019 86 Κ/ΞΙΑ ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ - ΗΛΕΚΤΩΡ Α.Ε. (ΒΙΟΛ ΧΑΝΙΩΝ) ΕΛΛΑΔΑ 97,88 2014-2019 87 Κ/ΞΙΑ ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ - P C DEVELOPMENT S.A. ΕΛΛΑΔΑ 50,00 2014-2019 88 Κ/ΞΙΑ ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε. - J&P ΑΒΑΞ Α.Ε. - ΙΝΤΡΑΚΑΤ ΕΛΛΑΔΑ 42,50 2014-2019 89 Κ/ΞΙΑ ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ-ΚΑΡΑΛΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΕΛΛΑΔΑ 94,63 2014-2019 90 Κ/ΞΙΑ ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ - ALSTOM TRANSPORT SA ΕΛΛΑΔΑ 65,00 2014-2019 91 Κ/ΞΙΑ ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ - ΤΕΡΝΑ ΑΕ ΕΛΛΑΔΑ 50,00 2014-2019 92 Κ/ΞΙΑ ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ - J & P ΑΒΑΞ ΑΕ ΕΛΛΑΔΑ 66,09 2014-2019 93 Κ/ΞΙΑ ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε. - ΙΝΤΡΑΚΑΤ ΕΛΛΑΔΑ 50,00 2014-2019 94 Κ/ΞΙΑ ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ - TEΡΝΑ ΑΕ - ΠΟΡΤΟ ΚΑΡΡΑΣ ΑΕ ΕΛΛΑΔΑ 33,33 2014-2019 95 ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ - J&P ΑΒΑΞ ΑΕ - ΤΕΡΝΑ ΑΕ ΕΛΛΑΔΑ 33,33 2014-2019 96 ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ - J&P ΑΒΑΞ ΑΕ - ΤΕΡΝΑ ΑΕ ΕΛΛΑΔΑ 24,44 2014-2019 97 ALYSJ JV-GOLD LINE UNDERGROUND-DOHA ΚΑΤΑΡ 32,00 - 98 Κ/ΞΙΑ ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ - ΗΛΕΚΤΩΡ Α.Ε ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ 96,67 - 99 Κ/ΞΙΑ ΙΟΝΙΟΣ Α.Ε. - ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε. (ΣΕΡΡΕΣ-ΠΡΟΜΑΧΩΝΑΣ) ΕΛΛΑΔΑ 50,00 2014-2019 100 Κ/ΞΙΑ J&P ΑΒΑΞ ΑΕ-ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ (ΔΙΚΤΥΟ ΥΨΗΛΗΣ ΠΙΕΣΗΣ Φ.Α. ΜΑΝΔΡΑ ΕΛΠΕ) ΕΛΛΑΔΑ 50,00 2014-2019 101 Κ/ΞΙΑ J&P ΑΒΑΞ ΑΕ-ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ(ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΔΕΠΑ) ΕΛΛΑΔΑ 50,00 2014-2019 102 Κ/ΞΙΑ ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ-ΑΘΗΝΑ ΑΕ (ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ & ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΚΕΛ ΨΥΤΑΛΛΕΙΑ) ΕΛΛΑΔΑ 70,00 2014-2019 103 Κ/ΞΙΑ ΙΟΝΙΟΣ Α.Ε. - ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε. (ΜΑΝΔΡΑ-ΨΑΘΑΔΕΣ) ΕΛΛΑΔΑ 50,00 2014-2019 104 Κ/ΞΙΑ ΙΟΝΙΟΣ Α.Ε. - ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε.(ΑΚΤΙΟΥ) ΕΛΛΑΔΑ 50,00 2014-2019 105 Κ/ΞΙΑ ΙΟΝΙΟΣ Α.Ε. - ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε. (ΔΡΥΜΟΣ 2) ΕΛΛΑΔΑ 50,00 2014-2019 106 Κ/ΞΙΑ ΙΟΝΙΟΣ Α.Ε. - ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε. (ΚΙΑΤΟ-ΡΟΔΟΔΑΦΝΗ) ΕΛΛΑΔΑ 50,00 2014-2019 107 Κ/ΞΙΑ ΙΟΝΙΟΣ Α.Ε. - ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε. (ΑΡΔΑΝΙΟ-ΜΑΝΔΡΑ) ΕΛΛΑΔΑ 50,00 2014-2019 108 Κ/ΞΙΑ ΕΡΓΟ Α.Ε.-ΕΡΓΟΔΟΜΗ ΑΕ-ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ (Κ/ΞΙΑ ΕΡΓΟΥ ΧΑΜΕΖΙ) ΕΛΛΑΔΑ 30,00 2014-2019 109 Κ/ΞΙΑ ΙΟΝΙΟΣ Α.Ε. - ΤΟΜΗ Α.Β.Ε.Τ.Τ.Τ.Ε. (ΔΡΥΜΟΣ 1) ΕΛΛΑΔΑ 50,00 2014-2019 110 Κ/ΞΙΑ IΟΝΙΟΣ Α.Ε.-ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ (Κ/ΞΙΑ ΚΑΤΟΥΝΑ) ΕΛΛΑΔΑ 50,00 2014-2019 111 Κ/ΞΙΑ IΟΝΙΟΣ Α.Ε.-ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ (ΦΡΑΓΜΑ ΑΣΩΠΟΥ) ΕΛΛΑΔΑ 30,00 2014-2019 (157) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά 1 ΕΔΡΑ % ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ 31.12.2019 ΑΝΕΛΕΓΚΤΕΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΑ ΧΡΗΣΕΙΣ Α/Α ΚΟΙΝΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ 112 Κ/ΞΙΑ IΟΝΙΟΣ Α.Ε.-ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ (ΦΡΑΓΜΑ ΝΕΣΤΟΡΙΟΥ) ΕΛΛΑΔΑ 30,00 2014-2019 113 Κ/ΞΙΑ J&P ΑΒΑΞ ΑΕ-ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ (ΔΙΚΤΥΑ ΛΕΥΚΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ) ΕΛΛΑΔΑ 50,00 2014-2019 114 Κ/ΞΙΑ ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ - J&P ΑΒΑΞ ΑΕ (ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΣΥΣΤ.ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ) ΕΛΛΑΔΑ 40,00 2014-2019 115 Κ/ΞΙΑ ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε. –TEXNIKH ETAIΡΕΙΑ ΧΡΙΣΤ.Δ.ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ ΑΕ (ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΕΡΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ) ΕΛΛΑΔΑ 50,00 2014-2019 116 Κ/ΞΙΑ ΤΟΜΗ ΑΒΤΕ-ALSTOM TRANSPORT SA ( Κ/ΞΙΑ ΕΡΓΟΣΕ ) ΕΛΛΑΔΑ 75,00 2014-2019 117 Κ/ΞΙΑ ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε. - ΤΕΡΝΑ Α.Ε. ΕΛΛΑΔΑ 50,00 2015-2019 118 Κ/ΞΙΑ ΤΟΜΗ Α.Β.Ε.Τ.Ε. - ΝΑΤΟΥΡΑ Α.Ε. - ΒΙΟΛΙΑΠ Α.Τ.Ε.Β.Ε. ΕΛΛΑΔΑ 33,33 2015-2019 119 Κ/ΞΙΑ ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ - TEΡΝΑ ΑΕ ΕΛΛΑΔΑ 50,00 2015-2019 120 JV SPIECAPAG - AKTOR (Trans Adriatic Pipeline Project) ΕΛΛΑΔΑ 40,00 2016-2019 121 Κ/ΞΙΑ ΤΟΜΗ Α.Β.Ε.Τ.Ε. - ΒΙΟΛΙΑΠ Α.Τ.Ε.Β.Ε. (ΚΟΠΗ ΔΕΝΤΡΩΝ-ΤΜΗΜΑ 1 ΑΓΩΓΟΥ TAP) ΕΛΛΑΔΑ 50,00 2016-2019 122 Κ/ΞΙΑ ΤΟΜΗ Α.Β.Ε.Τ.Ε. - ΒΙΟΛΙΑΠ Α.Τ.Ε.Β.Ε. ΕΛΛΑΔΑ 50,00 2017-2019 123 Κ/ΞΙΑ ΤΟΜΗ Α.Β.Ε.Τ.Ε. - ΒΙΟΛΙΑΠ Α.Τ.Ε.Β.Ε. - ΝΑΤΟΥΡΑ Α.Ε ΕΛΛΑΔΑ 33,33 2016-2019 124 JV CONSORCIO PTAR SALITRE ΚΟΛΟΜΒΙΑ 40,00 - 125 Κ/ΞΙΑ ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε. - ΗΛΕΚΤΩΡ Α.Ε.1 ΕΛΛΑΔΑ 98,89 2017-2019 126 AKTOR COMO INTERCITIES FACILITY MANAGEMENT ΚΑΤΑΡ 50,00 - 127 VECTOR ΕΠΕ 128 JV A3 AKTOR - ECT 129 JV SEBES-TURDA 130 Κ/ΞΙΑ ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε. - AKTOR CONTRACTORS LTD 131 Κ/ΞΙΑ ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε. - ΤΟΜΗ Α.Β.Ε.Τ.Ε. 132 Κ/ΞΙΑ ΗΛΕΚΤΩΡ ΑΕ - THALIS E S SA 133 Κ/ΞΙΑ ΜΙΣΘΩΣΗΣ ΑΠΟΤΕΦΡΩΤΗΡΑ ΗΛΕΚΤΩΡ Α.Ε.-ΑΡΣΗ Α.Ε. ΕΛΛΑΔΑ 66,11 2019 134 Κ/ΞΙΑ ΗΛΕΚΤΩΡ - ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΠΕΡΙΒ. ΑΕ ΕΛΛΑΔΑ 47,22 2019 135 Κ/ΞΙΑ ΔΥΤ.ΜΑΚΕΔ.ΗΛΕΚΤΩΡ-THALIS ES SA ΕΛΛΑΔΑ 47,22 2019 136 Κ/ΞΙΑ ΗΛΕΚΤΩΡ ΜΗΧ ΠΕΡ (ΠΑΡΑΜΥΘΙΑΣ) ΕΛΛΑΔΑ 47,22 2019 137 Κ/ΞΙΑ ΜΗΧ ΠΕΡ ΑΕ ΗΛΕΚΤΩΡ ΑΕ ΕΛΛΑΔΑ 47,22 2019 138 Κ/ΞΙΑ ΕΡΓΟΥ ΠΡΑΝΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΧΥΤΑ ΦΥΛΗΣ ΕΛΛΑΔΑ 47,22 2019 139 Κ/ΞΙΑ J & P ΑΒΑΞ Α.Ε. - ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε. ΕΛΛΑΔΑ 50,00 2019 140 Κ/ΞΙΑ ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε. - ΑΝΑΣΤΗΛΩΤΙΚΗ Α.Τ.Ε. ΕΛΛΑΔΑ 66,67 2019 141 Κ/ΞΙΑ ΗΛΕΚΤΩΡ Α.Ε. - ΑΚΤΩΡ FM Α.Ε. ΕΛΛΑΔΑ 96,67 2019 142 Κ/ΞΙΑ ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε. - ΟΜΑΔΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ Α.Ε ΕΛΛΑΔΑ 51,00 2019 143 Κ/ΞΙΑ ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε. - Μ.Μ.ΤΣΟΝΤΟΣ Α.Ε. ΕΛΛΑΔΑ 50,00 2019 144 JV AKTOR ECT A0 CENTURA ΡΟΥΜΑΝΙΑ 51,00 2019 1 1 1 ΑΛΒΑΝΙΑ 50,00 - ΡΟΥΜΑΝΙΑ 51,00 - ΡΟΥΜΑΝΙΑ 100,00 - ΕΛΛΑΔΑ 100,00 2019 ΕΛΛΑΔΑ 100,00 2019 ΕΛΛΑΔΑ 47,22 2019 Κοινές επιχειρήσεις στις οποίες ο Όμιλος κατέχει ποσοστό 100% μέσω των θυγατρικών του. (158) / (159) ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε χιλιάδες €, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά Σε σχέση με τις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις της 31.12.2018, δεν ενσωματώθηκαν οι παρακάτω κοινές επιχειρήσεις διότι μέσα στο 2019 έγινε λύση τους μέσω των αρμοδίων ΔΟΥ: Κ/ΞΙΑ ΑΚΤΩΡ – POLYECO Κ/ΞΙΑ ΒΙΟΛΙΑΠ ΑΕ-Δ.ΜΑΣΤΟΡΗΣ-Α.ΜΗΤΡΟΓΙΑΝΝΗΣ & ΣΙΑ ΕΕ-Μ.ΣΤΟΓΙΑΝΝΟΣ & ΣΙΑ ΕΕ-ΤΟΜΗ ΑΕ Κ/ΞΙΑ ΑΘΗΝΑ ΑΤΕ - ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ ΚΟΙΝΟΠΡΑΞΙΑ ΤΕΡΝΑ Α.Ε. - ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε. -ΑΒΑΞ Α.Ε. - ΟΛΟΚΛ.ΜΕΓ.ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΑΘ.- Β' ΦΑΣΗ-Η/Μ-ΕΞΟΠ ΚΟΙΝΟΠΡΑΞΙΑ ΤΕΡΝΑ Α.Ε. - ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε. -ΑΒΑΞ Α.Ε. - ΟΛΟΚΛ.ΜΕΓ.ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΑΘ.- Β' ΦΑΣΗ-ΟΙΚΟΔΟΜ. ΚΟΙΝΟΠΡΑΞΙΑ ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε. - ΠΑΝΤΕΧΝΙΚΗ Α.Ε. -ΑΒΑΞ Α.Ε. ΚΟΙΝΟΠΡΑΞΙΑ ΑΚΤΩΡ Α.Ε. - ΤΟΜΗ Α.Β.Ε.Τ.Ε. ΚΟΙΝ/ΞΙΑ ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ - "Κ/Ξ ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΑΕ - POLYECO AE" ΚΟΙΝΟΠΡΑΞΙΑ ΑΒΑΞ Α.Ε. - ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε. ΚΟΙΝΟΠΡΑΞΙΑ ΤΡΙΕΔΡΟΝ Α.Τ.Ε. - ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε. "ΚΞ ΜΥΒΑ ΑΕ - ΑΑΓΗΣ ΑΕ" - ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ ΑΕ - ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ ΚΟΙΝΟΠΡΑΞΙΑ ΤΟΜΗ Α.Β.Ε.Τ.Ε. - ΤΟΠΙΟΔΟΜΗ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΗ Ε.Π.Ε. Κ/Ξ ΒΙΟΛΙΑΠ ΑΕ-Δ.ΜΑΣΤΟΡΗΣ-Α.ΜΗΤΡΟΓΙΑΝΝΗΣ & ΣΙΑ ΕΕ-Μ.ΣΤΟΓΙΑΝΝΟΣ & ΣΙΑ ΕΕ-ΤΟΜΗ ΑΕ (159) / (159)

Περίληψη: Τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία ΕΛΛΑΚΤΩΡ Ανώνυμη Εταιρεία και διακριτικό τίτλο ΕΛΛΑΚΤΩΡ ΑΕ (εφεξής Εταιρεία), που εδρεύει στην Κηφισιά Αττικής, οδός Ερμού, αρ. 25: 1. Γεώργιος Προβόπουλος του Αθανασίου, Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου 2. Αναστάσιος Καλλιτσάντσης του Παρίση, Διευθύνων Σύμβουλος 3. Δημήτριος Καλλιτσάντσης του Παρίση, Αντιπρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου, ειδικώς προς τούτο ορισθείς με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας υπό την ως άνω ιδιότητά μας, δηλώνουμε με την παρούσα ότι, εξ όσων γνωρίζουμε: (α) οι ετήσιες οικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας και του Ομίλου για τη χρήση 01.01.2019-31.12.2019, οι οποίες καταρτίσθηκαν σύμφωνα με τα ισχύοντα διεθνή λογιστικά πρότυπα, απεικονίζουν κατά τρόπο αληθή τα στοιχεία του ενεργητικού και του παθητικού, την καθαρή θέση και τα αποτελέσματα χρήσεως της Εταιρείας, καθώς και των επιχειρήσεων που περιλαμβάνονται στην ενοποίηση εκλαμβανομένων ως σύνολο, σύμφωνα με τα οριζόμενα στις διατάξεις του άρθρου 4 του Ν. 3556/2007 και (β) η ετήσια έκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας απεικονίζει κατά τρόπο αληθή τις πληροφορίες που απαιτούνται βάσει της παραγράφου 2 του άρθρου 4 του Ν. 3556/2007. Κηφισιά, 28 Απριλίου 2020 Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΑΘ. ΠΡΟΒΟΠΟΥΛΟΣ ΑΔΤ ΑΜ 195627 Ο ΔΙΕΥΘΥΝΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ Π. ΚΑΛΛΙΤΣΑΝΤΣΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Π. ΚΑΛΛΙΤΣΑΝΤΣΗΣ ΑΔΤ Ξ 434814 ΑΔΤ ΑΙ 677171