ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠΟ 1/1/2019 – 31/12/2019 ΓΡ. ΣΑΡΑΝΤΗΣ Α.Β.Ε.Ε. ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Της χρήσης από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 ΓΡ. ΣΑΡΑΝΤΗΣ Α.Β.Ε.Ε. ΓΕΜΗ 255201000 Αμαρουσίου-Χαλανδρίου 26, 15125 Μαρούσι, Αθήνα ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠΟ 1/1/2019 – 31/12/2019 H Ετήσια Οικονομική Έκθεση καταρτίσθηκε σύμφωνα με το άρθρο 4 του Ν.3556/2007 και εγκρίθηκε από το Διοικητικό Συμβούλιο της ΓΡ. ΣΑΡΑΝΤΗΣ Α.Β.Ε.Ε. στις 01 Απριλίου 2020. Είναι αναρτημένη στο διαδίκτυο, στην ηλεκτρονική διεύθυνση www.sarantisgroup.com ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΜΕΛΩΝ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ........................................................................................................................... 4 2. ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ........................................................................................................... 6 2.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ........................................................................................................................................................................................ 6 2.2 ΕΠΙΔΟΣΕΙΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΣΗ .............................................................................................................................. 6 2.3 ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΟΥ 2019 ................................................................................... 8 2.4 ΚΥΡΙΟΤΕΡΟΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΚΑΙ ΑΒΕΒΑΙΟΤΗΤΕΣ ΓΙΑ ΤΟ 2020. ............................................................................................................ 10 2.5 ΠΡΟΒΛΕΠΟΜΕΝΗ ΠΟΡΕΙΑ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ...................................................................................................................................... 12 2.6 ΣΥΝΑΛΛΑΓΕΣ ΣΥΝΔΕΔΕΜΕΝΩΝ ΜΕΡΩΝ ...................................................................................................................................... 13 2.7 ΑΝΑΛΥΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΚΑΤΑ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 4, ΠΑΡ.7, Ν.3556/2007. ...................................................................................... 15 2.8 Πληροφορίες για αποκτηθείσες Ίδιες Μετοχές σύμφωνα με το α. 50 παρ. 2 του Ν. 4548/2018. .............................................. 17 2.9 ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ........................................................................................................ 17 2.10 ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ............................................................................................................................................. 18 2.11 ΜΕΤΑΓΕΝΕΣΤΕΡΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ ....................................................................................................................................................... 18 2.12 ΔΗΛΩΣΗ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ .......................................................................................................................................... 19 2.13 ΜΗ-ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ................................................................................................................................... 28 2.14 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ («ΕΔΜΑ») ........................................................................................................ 37 3. ΕΚΘΕΣΗ ΕΛΕΓΧΟΥ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΥ ΟΡΚΩΤΟΥ ΕΛΕΓΚΤΗ ΛΟΓΙΣΤΗ ....................................................................................................... 40 4. ΕΤΗΣΙΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ .............................................................................................................................. 48 4.1 ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΣΗΣ ............................................................................................................................. 48 4.2 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΣΥΝΟΛΙΚΩΝ ΕΣΟΔΩΝ .............................................................................................................................. 49 4.3 ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΤΟΥ ΟΜΙΛΟΥ ..................................................................................... 50 4.4 ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ................................................................................... 51 4.5 ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΑΜΕΙΑΚΩΝ ΡΟΩΝ ................................................................................................................................................... 52 4.6 4.7 4.8 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ................................................................................. 53 4.6.1 Η Εταιρεία ....................................................................................................................................................................... 53 4.6.2 Δομή του ομίλου ............................................................................................................................................................. 53 ΠΛΑΙΣΙΟ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΤΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ........................................................................................ 54 4.7.1 Συμμόρφωση με τα ΔΠΧΑ ............................................................................................................................................... 54 4.7.2 Βάση κατάρτισης των χρηματοοικονομικών καταστάσεων ........................................................................................... 54 4.7.3 Έγκριση των χρηματοοικονομικών καταστάσεων .......................................................................................................... 54 4.7.4 Καλυπτόμενη περίοδος .................................................................................................................................................. 54 4.7.5 Παρουσίαση των χρηματοοικονομικών καταστάσεων................................................................................................... 54 4.7.6 Σημαντικές κρίσεις και εκτιμήσεις της διοίκησης ........................................................................................................... 54 4.7.7 Σημαντικές λογιστικές πολιτικές ..................................................................................................................................... 56 ΒΑΣΙΚΕΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ .......................................................................................................................................................... 62 4.8.1 Ενοποίηση ....................................................................................................................................................................... 62 4.8.2 Μετατροπή ξένου νομίσματος ....................................................................................................................................... 64 4.8.3 Οικονομικές πληροφορίες κατά τομέα ........................................................................................................................... 64 4.8.4 Υπεραξία ......................................................................................................................................................................... 65 4.8.5 Άυλα περιουσιακά στοιχεία............................................................................................................................................ 65 4.8.6 Ενσώματες ακινητοποιήσεις ........................................................................................................................................... 65 4.8.7 Επενδύσεις σε ακίνητα ................................................................................................................................................... 66 4.8.8 Απομείωση αξίας μη χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων ........................................................................... 66 4.8.9 Αποθέματα...................................................................................................................................................................... 66 4.8.10 Χρηματοοικονομικά μέσα ............................................................................................................................................... 67 4.8.11 Συμψηφισμός χρηματοοικονομικών μέσων ................................................................................................................... 68 4.8.12 Εμπορικές απαιτήσεις..................................................................................................................................................... 69 4.8.13 Ταμειακά ισοδύναμα ...................................................................................................................................................... 69 4.8.14 Μετοχικό κεφάλαιο ........................................................................................................................................................ 69 2 ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠΟ 1/1/2019 – 31/12/2019 4.9 4.8.15 Δάνεια ............................................................................................................................................................................. 69 4.8.16 Μισθώσεις ...................................................................................................................................................................... 69 4.8.17 Παροχές στο προσωπικό................................................................................................................................................. 70 4.8.18 Αναγνώριση εσόδων ....................................................................................................................................................... 71 4.8.19 Κρατικές επιχορηγήσεις .................................................................................................................................................. 72 4.8.20 Ενδεχόμενες Υποχρεώσεις και Προβλέψεις ................................................................................................................... 72 4.8.21 Διανομή μερισμάτων ...................................................................................................................................................... 72 4.8.22 Τρέχουσα και αναβαλλόμενη φορολογία ...................................................................................................................... 72 4.8.23 Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία κατεχόμενα προς πώληση και διακοπείσες δραστηριότητες. .................. 73 ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ........................................................................................................................ 73 4.9.1 Διαχείριση Κεφαλαίου .................................................................................................................................................... 73 4.9.2 Χρηματοοικονομικά Μέσα ............................................................................................................................................. 73 4.9.3 Προσδιορισμός των εύλογων αξιών ............................................................................................................................... 74 4.9.4 Συναλλαγματικός κίνδυνος ............................................................................................................................................. 75 4.9.5 Κίνδυνος επιτοκίου ......................................................................................................................................................... 75 4.9.6 Πιστωτικός κίνδυνος ....................................................................................................................................................... 76 4.9.7 Κίνδυνος Ρευστότητας .................................................................................................................................................... 76 4.9.8 Κίνδυνος διακύμανσης τιμών πρώτων υλών .................................................................................................................. 77 4.10 ΕΠΕΞΗΓΗΜΑΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ .................................................................. 77 4.10.1 Πληροφόρηση ανά τομέα ............................................................................................................................................... 77 4.10.2 Επενδύσεις σε συγγενείς επιχειρήσεις ........................................................................................................................... 78 4.10.3 Υπεραξία ......................................................................................................................................................................... 79 4.10.4 Αποθέματα...................................................................................................................................................................... 80 4.10.5 Εμπορικές Απαιτήσεις και λοιπές απαιτήσεις ................................................................................................................ 80 4.10.6 Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα .............................................................................................................................. 82 4.10.7 Χρηματοοικονομικά στοιχεία σε εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων ........................................................................... 83 4.10.8 Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις ........................................................................................................................... 83 4.10.9 Προβλέψεις και λοιπές μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις ................................................................................................ 83 4.10.10 Δάνεια ............................................................................................................................................................................. 84 4.10.11 Φόρος εισοδήματος........................................................................................................................................................ 85 4.10.12 Αναβαλλόμενοι φόροι .................................................................................................................................................... 86 4.10.13 Παροχές προσωπικού ..................................................................................................................................................... 87 4.10.14 Έξοδα ανά κατηγορία...................................................................................................................................................... 88 4.10.15 Χρηματοοικονομικά έσοδα/έξοδα ................................................................................................................................. 89 4.10.16 Μετοχικό κεφάλαιο ........................................................................................................................................................ 90 4.10.17 Κέρδη ανά μετοχή ........................................................................................................................................................... 90 4.10.18 Μερίσματα ...................................................................................................................................................................... 90 4.10.19 Ίδιες μετοχές ................................................................................................................................................................... 91 4.10.20 Μεταβατικοί λογαριασμοί .............................................................................................................................................. 91 4.10.21 Αποθεματικό αναπροσαρμογής και λοιπά ..................................................................................................................... 92 4.10.22 Πίνακας μεταβολής παγίων ............................................................................................................................................ 93 4.10.23 Αριθμός απασχολούμενου προσωπικού ........................................................................................................................ 97 4.10.24 Παροχές στους εργαζόμενους μετά την έξοδο από την υπηρεσία ................................................................................. 97 4.10.25 Δικαστικές Υποθέσεις ..................................................................................................................................................... 98 4.10.26 Ενδεχόμενες Υποχρεώσεις .............................................................................................................................................. 98 4.10.27 Δεσμεύσεις και Συμβατικές Υποχρεώσεις ...................................................................................................................... 98 4.10.28 Γεγονότα μετά την ημερομηνία του ισολογισμού .......................................................................................................... 98 4.10.29 Συναλλαγματικές διαφορές μετατροπής ........................................................................................................................ 99 4.10.30 Συναλλαγές συνδεδεμένων μερών ............................................................................................................................... 100 4.10.31 Πίνακες κατανομής ανά κλάδο και χώρα δραστηριοποίησης ...................................................................................... 102 3 39 ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠΟ 1/1/2019 – 31/12/2019 3. ΕΚΘΕΣΗ ΕΛΕΓΧΟΥ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΥ ΟΡΚΩΤΟΥ ΕΛΕΓΚΤΗ ΛΟΓΙΣΤΗ Προς τους Μετόχους της εταιρείας ΓΡ. ΣΑΡΑΝΤΗΣ Α.Β.Ε.Ε. Έκθεση Ελέγχου επί των Εταιρικών και Ενοποιημένων Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων Γνώμη Έχουμε ελέγξει τις συνημμένες εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις της εταιρείας ΓΡ. ΣΑΡΑΝΤΗΣ Α.Β.Ε.Ε. (η Εταιρεία), οι οποίες αποτελούνται από την εταιρική και ενοποιημένη κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης της 31ης Δεκεμβρίου 2019, τις εταιρικές και ενοποιημένες καταστάσεις συνολικού εισοδήματος, μεταβολών ιδίων κεφαλαίων και ταμειακών ροών της χρήσεως που έληξε την ημερομηνία αυτή, καθώς και περίληψη σημαντικών λογιστικών αρχών και μεθόδων και λοιπές επεξηγηματικές πληροφορίες. Κατά τη γνώμη μας, οι συνημμένες εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις παρουσιάζουν εύλογα, από κάθε ουσιώδη άποψη, την οικονομική θέση της εταιρείας ΓΡ. ΣΑΡΑΝΤΗΣ Α.Β.Ε.Ε. και των θυγατρικών αυτής (ο Όμιλος) κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019, τη χρηματοοικονομική τους επίδοση και τις ταμειακές τους ροές για τη χρήση που έληξε την ημερομηνία αυτή σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς, όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Βάση γνώμης Διενεργήσαμε τον έλεγχό μας σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Ελέγχου (ΔΠΕ) όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία. Οι ευθύνες μας, σύμφωνα με τα πρότυπα αυτά περιγράφονται περαιτέρω στην ενότητα της έκθεσής μας “Ευθύνες ελεγκτή για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων”. Είμαστε ανεξάρτητοι από την Εταιρεία και τις ενοποιούμενες θυγατρικές της, καθ’ όλη τη διάρκεια του διορισμού μας, σύμφωνα με τον Κώδικα Δεοντολογίας για Επαγγελματίες Ελεγκτές του Συμβουλίου Διεθνών Προτύπων Δεοντολογίας Ελεγκτών, όπως αυτός έχει ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία και τις απαιτήσεις δεοντολογίας που σχετίζονται με τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων στην Ελλάδα και έχουμε εκπληρώσει τις δεοντολογικές μας υποχρεώσεις σύμφωνα με τις απαιτήσεις της ισχύουσας νομοθεσίας και του προαναφερόμενου Κώδικα Δεοντολογίας. Πιστεύουμε ότι τα ελεγκτικά τεκμήρια που έχουμε αποκτήσει είναι επαρκή και κατάλληλα να παρέχουν βάση για τη γνώμη μας. Σημαντικότερα θέματα ελέγχου Τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου είναι εκείνα τα θέματα που, κατά την επαγγελματική μας κρίση, ήταν εξέχουσας σημασίας στον έλεγχό μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων της ελεγχόμενης χρήσεως. Τα θέματα αυτά και οι σχετιζόμενοι κίνδυνοι ουσιώδους ανακρίβειας αντιμετωπίστηκαν στο πλαίσιο του ελέγχου των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων ως σύνολο, για τη διαμόρφωση της γνώμης μας επί αυτών και δεν εκφέρουμε ξεχωριστή γνώμη για τα θέματα αυτά. ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠΟ 1/1/2019 – 31/12/2019 Σημαντικότερο θέμα ελέγχου Αντιμετώπιση ελεγκτικού θέματος Αξιολόγηση απομείωσης υπεραξίας Όπως παρουσιάζεται στη σημείωση 4.10.3 των χρηματοοικονομικών καταστάσεων, η λογιστική αξία της υπεραξίας στην κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης του Ομίλου και της Εταιρείας την 31η Δεκεμβρίου 2019 ανέρχεται σε ποσό € 7.898 χιλ. περίπου και € 1.100 χιλ., αντίστοιχα. Η υπεραξία ελέγχεται για απομείωση τουλάχιστον σε ετήσια βάση. Η επανεξέταση αυτή περιλαμβάνει εκτιμήσεις βασισμένες σε υποθέσεις μελλοντικών ταμειακών ροών, συμπεριλαμβανομένων παραδοχών σχετικά με την αύξηση των εσόδων, τα περιθώρια κέρδους και τις προβλεπόμενες ταμειακές ροές, την επιλογή των κατάλληλων προεξοφλητικών επιτοκίων και την αξιολόγηση των Μονάδων Δημιουργίας Ταμειακών Ροών του Ομίλου και της Εταιρείας. Λόγω της σημαντικότητας της αξίας του παραπάνω κονδυλίου, της υποκειμενικότητας των παραδοχών της διοίκησης και τις σημαντικές κρίσεις και εκτιμήσεις αυτής για τον προσδιορισμό του ανακτήσιμου ποσού, θεωρούμε την αξιολόγηση της πιθανής απομείωσης της υπεραξίας ως ένα εκ των σημαντικότερων θεμάτων του ελέγχου μας. Οι γνωστοποιήσεις του Ομίλου και της Εταιρείας σχετικά με τη λογιστική πολιτική, καθώς και τις κρίσεις και εκτιμήσεις που χρησιμοποιήθηκαν κατά την αξιολόγηση απομείωσης της υπεραξίας, περιλαμβάνονται στις σημειώσεις 4.7.6, 4.8.4 και 4.10.3 των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Η προσέγγιση του ελέγχου μας έγινε με βάση τον ελεγκτικό κίνδυνο και περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τη διενέργεια των ακόλουθων διαδικασιών: - Λάβαμε την μελέτη για τον έλεγχο της απομείωσης της υπεραξίας που πραγματοποίησε η διοίκηση και αξιολογήσαμε τις κρίσεις, εκτιμήσεις και παραδοχές της αναφορικά με τις μελλοντικές ταμειακές ροές, τα μελλοντικά ποσοστά αύξησης του όγκου και κύκλου εργασιών, τους αναμενόμενους ρυθμούς ανάπτυξης και το συντελεστή προεξόφλησης των ταμειακών ροών των Μονάδων Δημιουργίας Ταμειακών Ροών. Στα πλαίσια της αξιολόγησης μας χρησιμοποιήσαμε και ιστορικά δεδομένα. - Αξιολογήσαμε τη συνέπεια, μεταξύ των χρήσεων, των μεθόδων, των παραδοχών και των υπολογισμών που ακολουθεί ο Όμιλος και η Εταιρεία, και κατά πόσο έχουν ληφθεί υπόψη γεγονότα εντός της χρήσης ή μεταγενέστερα τα οποία μεταβάλλουν το περιβάλλον ή τις συνθήκες και δεδομένα που επηρεάζουν τις υποθέσεις που χρησιμοποιούνται ή μεταβολές σε επιχειρηματικές πρακτικές, λογιστικές αρχές και πολιτικές που επηρεάζουν τους υπολογισμούς. - Αξιολογήσαμε την επάρκεια και καταλληλότητα των σχετικών γνωστοποιήσεων στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις. 41 ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠΟ 1/1/2019 – 31/12/2019 Αποτίμηση αποθεμάτων Όπως παρουσιάζεται στη σημείωση 4.10.4 των χρηματοοικονομικών καταστάσεων, η αξία των αποθεμάτων στην κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης του Ομίλου και της Εταιρείας την 31η Δεκεμβρίου 2019 ανέρχεται σε ποσό € 94.553 χιλ. περίπου και € 43.828 χιλ. περίπου, αντίστοιχα. Ο Όμιλος και η Εταιρεία αποτιμά τα αποθέματα στη χαμηλότερη τιμή μεταξύ της αξίας κτήσης τους και της καθαρής ρευστοποιήσιμης αξίας τους. Η καθαρή ρευστοποιήσιμη αξία είναι η εκτιμώμενη τιμή πώλησης κατά τη συνήθη ροή των δραστηριοτήτων του Ομίλου και της Εταιρείας, μείον το εκτιμώμενο κόστος που είναι αναγκαίο για να πραγματοποιηθεί η πώληση. Βάσει των ανωτέρω, η διοίκηση του Ομίλου και της Εταιρείας προβαίνει σε εκτιμήσεις για τον υπολογισμό της πρόβλεψης απομείωσης των αποθεμάτων που περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, την ληκτότητα των αποθεμάτων, την κίνηση τους μέσα στη χρήση, τον προγραμματισμό για την επόμενη περίοδο και εκτίμηση της μελλοντικής τιμής πώλησης. Λόγω της σημαντικότητας της αξίας των αποθεμάτων τέλους χρήσης και των εκτιμήσεων και κρίσεων της διοίκησης για τον προσδιορισμό της καθαρής ρευστοποιήσιμης αξίας τους, θεωρούμε ότι η ορθή αποτίμηση των αποθεμάτων είναι ένα εκ των σημαντικότερων θεμάτων του ελέγχου μας. Οι γνωστοποιήσεις του Ομίλου και της Εταιρείας αναφορικά με τη λογιστική πολιτική που εφαρμόζεται για την αποτίμηση των αποθεμάτων περιλαμβάνεται στις Σημειώσεις 4.7.6, 4.8.8 και 4.10.4 των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Η προσέγγιση του ελέγχου μας έγινε με βάση τον ελεγκτικό κίνδυνο και περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τη διενέργεια των ακόλουθων διαδικασιών: - Παρευρεθήκαμε σε μέρος της διαδικασίας των φυσικών απογραφών που πραγματοποιήθηκε σε αποθήκες της Εταιρείας και του Ομίλου για να εξετάσουμε σε δειγματοληπτική βάση την κατάσταση των αποθεμάτων. - Για δείγμα κωδικών αποθεμάτων, προβήκαμε σε επαναϋπολογισμό της καθαρής ρευστοποιήσιμης αξίας, βάσει τόσο του μέσου όρου πωλήσεων της τρέχουσας χρήσης όσο και των πωλήσεων μετά την λήξη της περιόδου αναφοράς και τη συγκρίναμε με την τιμή αποτίμησης τέλους χρήσης. - Για τα αποθέματα με περιορισμένη διάρκεια ζωής λόγω ληκτότητας, επιβεβαιώσαμε τον ορθό υπολογισμό της πρόβλεψης απομείωσης και την κατάλληλη αποτύπωση αυτής στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις. - Αξιολογήσαμε τις εκτιμήσεις της διοίκησης εξετάζοντας ιστορικά και απολογιστικά στοιχεία αναφορικά με την ληκτότητα, τις καταστροφές και τις τιμές πώλησης των αποθεμάτων. - Αξιολογήσαμε την επάρκεια και καταλληλότητα των σχετικών γνωστοποιήσεων στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις. 42 ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠΟ 1/1/2019 – 31/12/2019 Ανακτησιμότητα εμπορικών απαιτήσεων Όπως παρουσιάζεται στη σημείωση 4.10.5 των χρηματοοικονομικών καταστάσεων, η αξία των εμπορικών απαιτήσεων στην κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης του Ομίλου και της Εταιρείας την 31η Δεκεμβρίου 2019 ανέρχεται σε ποσό € 102.486 χιλ. περίπου και € 45.735 χιλ. περίπου αντίστοιχα, έναντι των οποίων έχει σχηματιστεί πρόβλεψη απομείωσης ύψους € 6.136 χιλ. περίπου και € 4.196 χιλ. περίπου αντίστοιχα. Η διοίκηση αξιολογεί την ανακτησιμότητα των εμπορικών απαιτήσεων του Ομίλου και της Εταιρείας και προβαίνει σε εκτίμηση της απαιτούμενης πρόβλεψης απομείωσης για τις αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές. Η διοίκηση αξιολογεί την απαιτούμενη πρόβλεψη απομείωσης εμπορικών απαιτήσεων, λαμβάνοντας υπόψη μεταξύ άλλων την στοχευμένη επισκόπηση λογαριασμών πελατών, την εμπειρία της σχετικά με τις τρέχουσες οικονομικές συνθήκες καθώς και τις εξασφαλίσεις και εγγυήσεις που έχουν αποκτηθεί από συγκεκριμένους πελάτες. Λόγω της σημαντικότητας της αξίας των εμπορικών απαιτήσεων και του γεγονότος ότι η αξιολόγηση της απομείωσης αυτών απαιτεί σημαντικό βαθμό κρίσης από τη διοίκηση αναφορικά με την αξιολόγηση της δυνατότητας του πελάτη να εξοφλήσει, του αναμενόμενου χρόνου είσπραξης, της αξίας των κατεχόμενων εγγυήσεων, καθώς και εκτιμήσεις για τις μελλοντικές συνθήκες αγοράς, θεωρούμε ότι η ανακτησιμότητα των εμπορικών απαιτήσεων του Ομίλου και της Εταιρείας είναι ένα εκ των σημαντικότερων θεμάτων του ελέγχου μας. Οι γνωστοποιήσεις του Ομίλου και της Εταιρείας σχετικά με τις εμπορικές απαιτήσεις, τους συναφείς κινδύνους όπως ο πιστωτικός κίνδυνος και η ενηλικίωση των εμπορικών απαιτήσεων περιλαμβάνονται στις σημειώσεις 4.7.6, 4.8.12 και 4.10.5 των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Η προσέγγιση του ελέγχου μας έγινε με βάση τον ελεγκτικό κίνδυνο και περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τη διενέργεια των ακόλουθων διαδικασιών: - Κατανοήσαμε τη διαδικασία της Εταιρείας και του Ομίλου ως προς την παρακολούθηση των εμπορικών απαιτήσεων, και των παραγόντων που λαμβάνονται υπόψη για την εκτίμηση της πρόβλεψης απομείωσης των απαιτήσεων αυτών. Αξιολογήσαμε εάν η διαδικασία ευθυγραμμίζεται με τα σχετικά λογιστικά πρότυπα. - Λάβαμε επιστολές επιβεβαίωσης τρίτων για ένα αντιπροσωπευτικό δείγμα εμπορικών απαιτήσεων και εκτελέσαμε διαδικασίες μεταγενέστερα της ημερομηνίας των χρηματοοικονομικών καταστάσεων για εισπράξεις έναντι των υπολοίπων κλεισίματος. - Αξιολογήσαμε την εκτίμηση της διοίκησης σχετικά με την ανακτησιμότητα των εμπορικών απαιτήσεων λαμβάνοντας υπόψη την ανάλυση της ενηλικίωσης πελατών και τυχόν εγγυήσεις και εξασφαλίσεις που έχουν ληφθεί από τους πελάτες. - Λάβαμε και επισκοπήσαμε τις επιστολές των νομικών συμβούλων σχετικά με την ανακτησιμότητα των εμπορικών απαιτήσεων. - Σε δειγματοληπτική βάση, επιβεβαιώσαμε την ακρίβεια και πληρότητα των δεδομένων που χρησιμοποίησε η διοίκηση στο μοντέλο υπολογισμού των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών. Αξιολογήσαμε την επάρκεια και την καταλληλότητα των σχετικών γνωστοποιήσεων στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις. Άλλες πληροφορίες Η διοίκηση είναι υπεύθυνη για τις άλλες πληροφορίες. Οι άλλες πληροφορίες περιλαμβάνονται στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου, για την οποία γίνεται σχετική αναφορά στην “Έκθεση επί άλλων 43 ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠΟ 1/1/2019 – 31/12/2019 Νομικών και Κανονιστικών Απαιτήσεων”, στις Δηλώσεις των Μελών του Διοικητικού Συμβουλίου, αλλά δεν περιλαμβάνουν τις χρηματοοικονομικές καταστάσεις και την έκθεση ελέγχου επί αυτών, καθώς και την έκθεση «Απολογισμός Εταιρικής Υπευθυνότητας & Βιώσιμης Ανάπτυξης», η οποία αναμένεται να μας υποβληθεί μετά την ημερομηνία αυτή. Η γνώμη μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων δεν καλύπτει τις άλλες πληροφορίες και δεν εκφράζουμε με τη γνώμη αυτή οποιασδήποτε μορφής συμπέρασμα διασφάλισης επί αυτών. Σε σχέση με τον έλεγχό μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων, η ευθύνη μας είναι να αναγνώσουμε τις άλλες πληροφορίες και με τον τρόπο αυτό, να εξετάσουμε εάν οι άλλες πληροφορίες είναι ουσιωδώς ασυνεπείς με τις εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις ή τις γνώσεις που αποκτήσαμε κατά τον έλεγχο ή αλλιώς φαίνεται να είναι ουσιωδώς εσφαλμένες. Όταν διαβάσουμε την έκθεση «Απολογισμός Εταιρικής Υπευθυνότητας & Βιώσιμης Ανάπτυξης», εάν καταλήξουμε στο συμπέρασμα ότι υπάρχει ουσιώδες σφάλμα σε αυτή, έχουμε την υποχρέωση να γνωστοποιήσουμε το θέμα αυτό στους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση και ανάλογα την περίπτωση να προβούμε σε περαιτέρω ενέργειες σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία. Ευθύνες της διοίκησης και των υπευθύνων για τη διακυβέρνηση επί των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων Η διοίκηση έχει την ευθύνη για την κατάρτιση και εύλογη παρουσίαση των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως και για εκείνες τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου που η διοίκηση καθορίζει ως απαραίτητες, ώστε να καθίσταται δυνατή η κατάρτιση των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων απαλλαγμένων από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος. Κατά την κατάρτιση των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων, η διοίκηση είναι υπεύθυνη για την αξιολόγηση της ικανότητας της Εταιρείας και του Ομίλου να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους, γνωστοποιώντας όπου συντρέχει τέτοια περίπτωση, τα θέματα που σχετίζονται με τη συνεχιζόμενη δραστηριότητα και τη χρήση της λογιστικής αρχής της συνεχιζόμενης δραστηριότητας, εκτός και εάν η διοίκηση είτε προτίθεται να ρευστοποιήσει την Εταιρεία και τον Όμιλο ή να διακόψει τη δραστηριότητά τους ή δεν έχει άλλη ρεαλιστική εναλλακτική επιλογή από το να προβεί σ ’αυτές τις ενέργειες. Η Επιτροπή Ελέγχου (άρθ. 44 Ν. 4449/2017) της Εταιρείας έχει την ευθύνη εποπτείας της διαδικασίας χρηματοοικονομικής αναφοράς της Εταιρείας και του Ομίλου. Ευθύνες ελεγκτή για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων Οι στόχοι μας είναι να αποκτήσουμε εύλογη διασφάλιση για το κατά πόσο οι εταιρικές και ενοποιημένες χρηαματοοικονομικές καταστάσεις, στο σύνολο τους, είναι απαλλαγμένες από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος και να εκδώσουμε έκθεση ελεγκτή, η οποία περιλαμβάνει τη γνώμη μας. Η εύλογη διασφάλιση συνιστά διασφάλιση υψηλού επιπέδου, αλλά δεν είναι εγγύηση ότι ο έλεγχος που διενεργείται σύμφωνα με τα ΔΠΕ, όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία, θα εντοπίζει πάντα ένα ουσιώδες σφάλμα, όταν αυτό υπάρχει. Σφάλματα δύναται να προκύψουν από απάτη ή από λάθος και θεωρούνται ουσιώδη όταν, μεμονωμένα ή αθροιστικά, θα μπορούσε εύλογα να αναμένεται ότι θα επηρέαζαν τις οικονομικές αποφάσεις των χρηστών, που λαμβάνονται με βάση αυτές τις εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις. Ως καθήκον του ελέγχου, σύμφωνα με τα ΔΠΕ όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία, ασκούμε επαγγελματική κρίση και διατηρούμε επαγγελματικό σκεπτικισμό καθ’ όλη τη διάρκεια του ελέγχου. Επίσης: • Εντοπίζουμε και αξιολογούμε τους κινδύνους ουσιώδους σφάλματος στις εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος, σχεδιάζοντας και διενεργώντας ελεγκτικές διαδικασίες που ανταποκρίνονται στους κινδύνους αυτούς και αποκτούμε ελεγκτικά τεκμήρια που είναι επαρκή και κατάλληλα για να παρέχουν βάση για τη γνώμη μας. Ο κίνδυνος μη εντοπισμού ουσιώδους σφάλματος που οφείλεται σε απάτη είναι υψηλότερος από αυτόν που οφείλεται 44 ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠΟ 1/1/2019 – 31/12/2019 σε λάθος, καθώς η απάτη μπορεί να εμπεριέχει συμπαιγνία, πλαστογραφία, εσκεμμένες παραλείψεις, ψευδείς διαβεβαιώσεις ή παράκαμψη των δικλίδων εσωτερικού ελέγχου. • Κατανοούμε τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου που σχετίζονται με τον έλεγχο, με σκοπό το σχεδιασμό ελεγκτικών διαδικασιών κατάλληλων για τις περιστάσεις, αλλά όχι με σκοπό τη διατύπωση γνώμης επί της αποτελεσματικότητας των δικλίδων εσωτερικού ελέγχου της Εταιρείας και του Ομίλου. • Αξιολογούμε την καταλληλότητα των λογιστικών αρχών και μεθόδων που χρησιμοποιήθηκαν και το εύλογο των λογιστικών εκτιμήσεων και των σχετικών γνωστοποιήσεων που έγιναν από τη διοίκηση. • Αποφαινόμαστε για την καταλληλότητα της χρήσης από τη διοίκηση της λογιστικής αρχής της συνεχιζόμενης δραστηριότητας και με βάση τα ελεγκτικά τεκμήρια που αποκτήθηκαν για το εάν υπάρχει ουσιώδης αβεβαιότητα σχετικά με γεγονότα ή συνθήκες που μπορεί να υποδηλώνουν ουσιώδη αβεβαιότητα ως προς την ικανότητα της Εταιρείας και του Ομίλου να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους. Εάν συμπεράνουμε ότι υφίσταται ουσιώδης αβεβαιότητα, είμαστε υποχρεωμένοι στην έκθεση ελεγκτή να επιστήσουμε την προσοχή στις σχετικές γνωστοποιήσεις των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων ή εάν αυτές οι γνωστοποιήσεις είναι ανεπαρκείς να διαφοροποιήσουμε τη γνώμη μας. Τα συμπεράσματά μας βασίζονται σε ελεγκτικά τεκμήρια που αποκτώνται μέχρι την ημερομηνία της έκθεσης ελεγκτή. Ωστόσο, μελλοντικά γεγονότα ή συνθήκες ενδέχεται να έχουν ως αποτέλεσμα η Εταιρεία και ο Όμιλος να παύσουν να λειτουργούν ως συνεχιζόμενη δραστηριότητα. • Αξιολογούμε τη συνολική παρουσίαση, τη δομή και το περιεχόμενο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων, συμπεριλαμβανομένων των γνωστοποιήσεων, καθώς και το κατά πόσο οι εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις απεικονίζουν τις υποκείμενες συναλλαγές και τα γεγονότα με τρόπο που επιτυγχάνεται η εύλογη παρουσίαση. • Αποκτούμε επαρκή και κατάλληλα ελεγκτικά τεκμήρια αναφορικά με την χρηματοοικονομική πληροφόρηση των οντοτήτων ή των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων εντός του Ομίλου για την έκφραση γνώμης επί των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Είμαστε υπεύθυνοι για την καθοδήγηση, την επίβλεψη και την εκτέλεση του ελέγχου της Εταιρείας και των θυγατρικών της. Παραμένουμε αποκλειστικά υπεύθυνοι για την ελεγκτική μας γνώμη. Μεταξύ άλλων θεμάτων, κοινοποιούμε στους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση, το σχεδιαζόμενο εύρος και το χρονοδιάγραμμα του ελέγχου, καθώς και σημαντικά ευρήματα του ελέγχου, συμπεριλαμβανομένων όποιων σημαντικών ελλείψεων στις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου εντοπίζουμε κατά τη διάρκεια του ελέγχου μας. Επιπλέον, δηλώνουμε προς τους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση ότι έχουμε συμμορφωθεί με τις σχετικές απαιτήσεις δεοντολογίας περί ανεξαρτησίας και γνωστοποιούμε προς αυτούς όλες τις σχέσεις και άλλα θέματα που μπορεί εύλογα να θεωρηθεί ότι επηρεάζουν την ανεξαρτησία μας και τα σχετικά μέτρα προστασίας, όπου συντρέχει περίπτωση. Από τα θέματα που γνωστοποιήθηκαν στους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση, καθορίζουμε τα θέματα εκείνα που ήταν εξέχουσας σημασίας για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων της ελεγχόμενης χρήσεως και ως εκ τούτου αποτελούν τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου. Έκθεση επί άλλων Νομικών και Κανονιστικών Απαιτήσεων 1. Έκθεση Διαχείρισης Διοικητικού Συμβουλίου Λαμβάνοντας υπόψη ότι η διοίκηση έχει την ευθύνη για την κατάρτιση της Έκθεσης Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου και της Δήλωσης Εταιρικής Διακυβέρνησης που περιλαμβάνεται στην έκθεση αυτή, κατ’ εφαρμογή των διατάξεων της παραγράφου 5 του άρθρου 2 του Ν. 4336/2015 (μέρος Β), σημειώνουμε ότι: α) Στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου περιλαμβάνεται δήλωση εταιρικής διακυβέρνησης, η οποία παρέχει τα πληροφοριακά στοιχεία που ορίζονται στο άρθρο 152 του Ν. 4548/2018. 45 ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠΟ 1/1/2019 – 31/12/2019 β) Κατά τη γνώμη μας η Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου έχει καταρτισθεί σύμφωνα με τις ισχύουσες νομικές απαιτήσεις των άρθρων 150-151 και 153-154 και της παραγράφου 1 (περιπτώσεις γ’ και δ’) του άρθρου 152 του Ν. 4548/2018 και το περιεχόμενο αυτής αντιστοιχεί με τις συνημμένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις της χρήσης που έληξε την 31.12.2019. γ) Με βάση τη γνώση που αποκτήσαμε κατά το έλεγχό μας, για την εταιρεία ΓΡ. ΣΑΡΑΝΤΗΣ Α.Β.Ε.Ε. και το περιβάλλον της, δεν έχουμε εντοπίσει ουσιώδεις ανακρίβειες στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού της Συμβουλίου. 2. Συμπληρωματική Έκθεση προς την Επιτροπή Ελέγχου Η γνώμη μας επί των συνημμένων εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων είναι συνεπής με τη Συμπληρωματική Έκθεσή μας προς την Επιτροπή Ελέγχου της Εταιρείας, που προβλέπεται από το άρθρο 11 του κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) αριθ. 537/2014. 3. Παροχή μη ελεγκτικών υπηρεσιών Δεν παρείχαμε στην Εταιρεία και τις θυγατρικές της μη ελεγκτικές υπηρεσίες που απαγορεύονται σύμφωνα με το άρθρο 5 του κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) αριθ. 537/2014. 4. Διορισμός Ελεγκτή Διοριστήκαμε για πρώτη φορά ως Ορκωτοί Ελεγκτές Λογιστές της Εταιρείας με την από 26/06/2014 απόφαση της ετήσιας τακτικής γενικής συνέλευσης των μετόχων. Έκτοτε ο διορισμός μας έχει αδιαλείπτως ανανεωθεί για μια συνολική περίοδο 6 ετών με βάση τις κατ’ έτος λαμβανόμενες αποφάσεις της τακτικής γενικής συνέλευσης των μετόχων. Αγ. Παρασκευή, 2 Απριλίου 2020 Ο Ορκωτός Ελεγκτής Λογιστής BDO Ορκωτοί Ελεγκτές Α.Ε. Λ. Μεσογείων 449, Αγ. Παρασκευή ΑΜ ΣΟΕΛ: 173 Ιωάννης Β. Καλογερόπουλος ΑΜ/ΣΟΕΛ: 10741 46 ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠΟ 1/1/2019 – 31/12/2019 ΕΤΗΣΙΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ 47 48 ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠΟ 1/1/2019 – 31/12/2019 4. ΕΤΗΣΙΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ Υπεύθυνοι για την κατάρτιση των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων της χρήσης 01/01 – 31/12/2019 είναι οι υπογράφοντες στο τέλος αυτών. 4.1 ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΣΗΣ Ποσά σε € Σημείωση Όμιλος 31.12.2019 31.12.2018 Εταιρεία 31.12.2019 31.12.2018 ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία Ιδιοχρησιμοποιούμενα ενσώματα πάγια στοιχεία Δικαίωμα χρήσης Επενδύσεις σε ακίνητα Άυλα περιουσιακά στοιχεία Υπεραξία επιχειρήσεως Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις Επενδύσεις σε θυγατρικές, συγγενείς επιχειρήσεις Λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις Κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία Αποθέματα Εμπορικές απαιτήσεις Λοιπές απαιτήσεις Ταμειακά διαθέσιμα Χρηματοοικονομικά Στοιχεία σε εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων Μεταβατικοί λογ. ενεργ. Σύνολο Ενεργητικού ΙΔΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ Μετόχων της Μητρικής: Μετοχικό κεφάλαιο Αποθεματικό υπέρ το άρτιο Αποθεματικά Κέρδη (ζημιές) εις νέον Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων Ιδιοκτητών Μητρικής Μη ελέγχουσα συμμετοχή: Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις Δάνεια Υποχρεώσεις από μισθώσεις Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις Προβλέψεις για παροχές στους εργαζόμενους μετά την έξοδο από την υπηρεσία Προβλέψεις - Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις Προμηθευτές Λοιπές υποχρεώσεις Φόρος εισοδήματος - λοιποί φόροι πληρωτέοι Δάνεια Υποχρεώσεις από μισθώσεις Μεταβατικοί λογ. παθητικού Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων και Υποχρεώσεων 4.10.22 4.10.22 4.10.22 4.10.3 4.10.12 4.10.2 4.10.4 4.10.5 4.10.5 4.10.6 4.10.7 162.023.115 140.342.273 163.278.521 96.411.206 67.215.999 56.554.017 38.363.658 33.974.494 11.960.168 0 4.603.531 0 1.032.612 1.111.266 31.857 190.146 51.689.682 53.016.769 21.659.829 17.786.371 7.898.422 7.928.988 1.100.000 1.100.000 166.767 734.581 0 0 21.458.228 20.554.060 97.148.691 43.166.849 601.237 442.592 370.955 193.346 259.525.736 214.361.623 139.064.473 111.556.492 94.553.285 79.746.481 43.828.151 38.597.165 102.486.263 94.640.764 45.734.670 41.495.554 2.794.093 3.788.784 15.930.604 17.769.862 54.847.405 32.779.766 30.278.899 11.669.266 2.514.360 1.415.190 2.514.360 1.415.190 4.10.20 2.330.330 1.990.638 777.789 609.455 421.548.851 354.703.896 302.342.993 207.967.699 4.10.16 54.504.438 54.504.438 54.504.438 54.504.438 40.676.356 40.676.356 40.676.356 40.676.356 13.751.423 10.942.261 137.114.752 72.816.477 142.339.551 115.801.405 -35.743.113 -42.037.541 251.271.767 221.924.459 196.552.433 125.959.729 2.364.554 2.704.462 0 0 253.636.320 224.628.921 196.552.433 125.959.729 4.10.21 4.10.12 52.718.198 35.000.000 8.768.273 6.025.422 46.192.652 38.000.000 0 5.772.151 42.100.833 35.000.000 3.245.488 1.717.043 40.848.663 38.000.000 0 1.058.580 4.10.24 2.230.142 1.878.697 2.138.302 1.790.083 4.10.10 4.10.9 4.10.8 4.10.8 4.10.10 4.10.20 694.362 541.804 0 0 115.194.332 83.882.322 63.689.728 41.159.307 65.725.156 62.612.807 31.993.865 28.069.170 5.850.709 6.365.807 6.944.659 7.822.071 4.871.081 4.562.074 2.264.380 1.656.427 30.814.535 7.720.618 20.000.000 3.000.000 3.784.924 0 1.646.597 0 4.147.927 2.621.016 840.226 611.640 421.548.851 354.703.896 302.342.993 207.967.699 Από 01/01/2019 εφαρμόστηκε στον Όμιλο και την Εταιρεία το ΔΠΧΑ 16 χρησιμοποιώντας τη μέθοδο σωρευτικής επίδρασης, σύμφωνα με την οποία δεν επαναδιατυπώνεται η συγκριτική πληροφορία. Αναλυτικές πληροφορίες δίνονται στην παράγραφο 4.7.7 «Σημαντικές λογιστικές πολιτικές». Οι βασικές χρηματοοικονομικές καταστάσεις θα πρέπει να διαβάζονται σε συνδυασμό με τις συνοδευτικές σημειώσεις. 49 ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠΟ 1/1/2019 – 31/12/2019 4.2 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΣΥΝΟΛΙΚΩΝ ΕΣΟΔΩΝ Όμιλος Ποσά σε € Σημείωση 01.01 - 31.12.2019 Εταιρεία 01.01 - 31.12.2018 01.01 - 31.12.2019 01.01 - 31.12.2018 Σύνολο Δραστ/των Σύνολο Δραστ/των Σύνολο Δραστ/των Σύνολο Δραστ/των Έσοδα Κόστος πωλήσεων Μικτά κέρδη εκμεταλλεύσεως Άλλα έσοδα εκμεταλλεύσεως Έξοδα διοικητικής λειτουργίας Έξοδα λειτουργίας διαθέσεως Κέρδη (ζημίες) εκμεταλλεύσεως Χρηματοοικονομικά έσοδα-έξοδα Κέρδη (ζημίες) από επανεκτίμηση/πώληση περιουσιακών στοιχείων Κέρδος (ζημία) προ φόρων Φόρος εισοδήματος Αναβαλλόμενοι φόροι Κέρδος (ζημία) μετά την αφαίρεση φόρου (A) Μετόχους της μητρικής Μη ελέγχουσα συμμετοχή Λοιπά Συνολικά Έσοδα: Κονδύλια που δεν θα μεταφερθούν στην κατάσταση συνολικών εσόδων: Κέρδος από επανεκτίμηση περιουσιακών στοιχείων Αναβαλλόμενος Φόρος από επανεκτίμηση περιουσιακών στοιχείων Κέρδος/Ζημία από αναλογιστική μελέτη Αναβαλλόμενος Φόρος αναλογιστικής μελέτης Επίδραση από αλλαγή φορολογικού συντελεστή Κονδύλια που ενδέχεται να μεταφερθούν μελλοντικά στην κατάσταση συνολικών εσόδων: Συναλλαγματικές διαφορές μετατροπής θυγατρικών εξωτερικού Λοιπά συνολικά έσοδα μετά από φόρους (Β) Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα μετά από φόρους (Α)+(Β) Ιδιοκτήτες μητρικής Μη ελέγχουσα συμμετοχή Κέρδη (ζημίες) κατά μετοχή που αναλογούν στους μετόχους της μητρικής για την χρήση 4.10.1 4.10.14 4.10.14 4.10.14 4.10.15 4.10.11 4.10.12 4.10.16 370.072.778 -232.483.810 137.588.968 13.013.501 -18.618.949 -88.144.325 43.839.194 1.582.112 343.995.729 -215.102.260 128.893.470 10.537.885 -16.327.660 -82.529.877 40.573.818 -2.377.863 149.947.139 -94.611.656 55.335.483 1.036.849 -9.457.132 -41.501.173 5.414.026 73.135.196 135.575.845 -84.806.674 50.769.172 940.510 -7.899.453 -39.102.527 4.707.701 -817.934 34.321 584.345 -68.290 0 45.455.627 -6.090.230 -549.798 38.815.599 38.009.532 806.067 38.780.300 -5.801.937 160.420 33.138.784 32.539.619 599.165 78.480.932 0 16.934 78.497.866 78.497.866 0 3.889.767 0 317.092 4.206.859 4.206.859 0 2.318.871 1.342.297 1.114.019 -176.209 2.430.786 1.874.698 960.586 0 -265.348 -356.193 0 0 195.351 -46.884 4.966 -199.698 23.489 0 195.351 -46.884 4.966 -199.698 23.489 0 -349.865 -1.066.272 0 0 -349.865 -1.066.272 0 0 1.969.006 276.024 1.114.019 -176.209 40.784.605 33.414.808 79.611.885 4.030.650 39.879.696 904.909 32.645.321 769.487 79.611.885 0 4.030.650 0 0,5661 0,4801 1,1691 0,0621 Από 01/01/2019 εφαρμόστηκε στον Όμιλο και την Εταιρεία το ΔΠΧΑ 16 χρησιμοποιώντας τη μέθοδο σωρευτικής επίδρασης, σύμφωνα με την οποία δεν επαναδιατυπώνεται η συγκριτική πληροφορία. Αναλυτικές πληροφορίες δίνονται στην παράγραφο 4.7.7 «Σημαντικές λογιστικές πολιτικές». Οι βασικές χρηματοοικονομικές καταστάσεις θα πρέπει να διαβάζονται σε συνδυασμό με τις συνοδευτικές σημειώσεις. 50 ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠΟ 1/1/2019 – 31/12/2019 4.3 ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΤΟΥ ΟΜΙΛΟΥ Αποδιδόμενα στους μετόχους της μητρικής Διαφορά από Αποθεματικό Υπόλοιπο έκδοση Αναπροσαρμογών κερδών μετοχών υπέρ και λοιπά ζημιών το άρτιο αποθεματικά Ποσά σε € Μετοχικό κεφάλαιο Υπόλοιπα κατά την 1η Ιανουαρίου 2018 Επίδραση από υιοθέτηση ΔΠΧΑ 9 Αναπροσαρμοσμένα υπόλοιπα κατά την 1η Ιανουαρίου 2018 Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα χρήσης Καθαρά κέρδη χρήσης Λοιπά συγκεντρωτικά έσοδα Συναλλαγματικές διαφορές Αποθεματικό από αναλογιστική μελέτη Επανεκτίμηση ακινήτων Σύνολο λοιπών συγκεντρωτικών εσόδων Συνολικά συγκεντρωτικά έσοδα μετά από φόρους Λοιπές συναλλαγές καταχωρημένες στα Ίδια κεφάλαια Αύξηση μετοχικού κεφαλαίου Διανεμηθέντα μερίσματα Δικαιώματα μειοψηφίας λόγω εξαγοράς ποσοστού θυγατρικής Σχηματισμός αποθεματικών Φόρος συγκέντρωσης κεφαλαίου Μεταβολή από συγγενείς Σύνολο λοιπών συναλλαγών Υπόλοιπα κατά την 31 Δεκεμβρίου 2018 Υπόλοιπα κατά την 1η Ιανουαρίου 2019 Επίδραση από υιοθέτηση ΔΠΧΑ 16 Αναπροσαρμοσμένα υπόλοιπα κατά την 1η Ιανουαρίου 2019 Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα χρήσης Καθαρά κέρδη χρήσης Λοιπά συγκεντρωτικά έσοδα Συναλλαγματικές διαφορές Αποθεματικό από αναλογιστική μελέτη Επανεκτίμηση ακινήτων Σύνολο λοιπών συγκεντρωτικών εσόδων Συνολικά συγκεντρωτικά έσοδα μετά από φόρους Λοιπές συναλλαγές καταχωρημένες στα Ίδια Kεφάλαια Διανεμηθέντα μερίσματα Δικαιωμάτα μειοψηφίας λόγω εξαγοράς ποσοστού θυγατρικής Σχηματισμός αποθεματικών Σύνολο λοιπών συναλλαγών Υπόλοιπα κατά την 31 Δεκεμβρίου 2019 54.155.050 41.025.743 8.599.334 54.155.050 41.025.743 8.599.334 0 0 0 0 349.387 -349.387 -176.209 1.306.187 1.129.978 1.129.978 349.387 54.504.438 -349.387 40.676.356 1.212.949 10.942.261 54.504.438 40.676.356 10.942.261 54.504.438 40.676.356 10.942.261 0 0 0 54.504.438 0 0 0 40.676.356 Μη ελέγχουσα συμμετοχή Σύνολο 96.223.695 -1.115.000 95.108.695 200.003.822 -1.115.000 198.888.822 1.431.345 201.435.168 1.431.345 201.435.168 32.539.619 32.539.619 599.165 33.138.784 -1.024.275 -1.024.275 -176.209 1.306.187 105.703 32.645.321 -41.997 212.319 170.322 769.487 -1.066.272 -176.209 1.518.505 276.024 33.414.808 -1.175.050 -3.494 -243.666 -10.822.633 115.801.405 0 -9.400.424 0 37.899 -3.494 -243.666 -9.609.684 221.924.459 -141.263 640.762 4.131 0 0 503.630 2.704.462 0 -9.541.687 640.762 42.030 -3.494 -243.666 -9.106.054 224.628.921 115.801.405 18.722 115.820.127 221.924.459 18.722 221.943.181 2.704.462 2.704.462 224.628.921 18.722 224.647.643 38.009.532 38.009.532 806.067 38.815.599 -322.452 -27.412 -349.865 153.433 2.165.438 1.969.006 40.784.605 -1.024.275 31.515.343 -9.400.424 1.212.949 Σύνολο 153.433 2.039.184 2.192.617 2.192.617 -322.452 37.687.079 -322.452 153.433 2.039.184 1.870.165 39.879.696 616.545 616.545 13.751.422 -10.000.037 -551.074 -616.545 -11.167.655 142.339.552 -10.000.037 -551.074 0 -10.551.110 251.271.767 126.254 98.842 904.909 -779.843 -464.974 -1.244.817 2.364.554 -10.779.880 -1.016.048 0 -11.795.927 253.636.321 Από 01/01/2019 εφαρμόστηκε στον Όμιλο και την Εταιρεία το ΔΠΧΑ 16 χρησιμοποιώντας τη μέθοδο σωρευτικής επίδρασης, σύμφωνα με την οποία δεν επαναδιατυπώνεται η συγκριτική πληροφορία. Αναλυτικές πληροφορίες δίνονται στην παράγραφο 4.7.7 «Σημαντικές λογιστικές πολιτικές». Οι βασικές χρηματοοικονομικές καταστάσεις θα πρέπει να διαβάζονται σε συνδυασμό με τις συνοδευτικές σημειώσεις. 51 ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠΟ 1/1/2019 – 31/12/2019 4.4 ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ Ποσά σε € Υπόλοιπα κατά την 1η Ιανουαρίου 2018 Επίδραση από υιοθέτηση ΔΠΧΑ 9 Αναπροσαρμοσμένα υπόλοιπα κατά την 1η Ιανουαρίου 2018 Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα χρήσης Καθαρά κέρδη χρήσης Λοιπά συγκεντρωτικά έσοδα Αποθεματικό από αναλογιστική μελέτη Σύνολο λοιπών συγκεντρωτικών εσόδων Συνολικά συγκεντρωτικά έσοδα μετά από φόρους Λοιπές συναλλαγές καταχωρημένες στα Ίδια κεφάλαια Αύξηση μετοχικού κεφαλαίου Σχηματισμός αποθεματικών Φόρος συγκέντρωσης κεφαλαίου Διανεμηθέντα μερίσματα Σύνολο λοιπών συναλλαγών Υπόλοιπα κατά την 31 Δεκεμβρίου 2018 Υπόλοιπα κατά την 1η Ιανουαρίου 2019 Επίδραση από υιοθέτηση ΔΠΧΑ 16 Αναπροσαρμοσμένα υπόλοιπα κατά την 1η Ιανουαρίου 2019 Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα χρήσης Καθαρά κέρδη χρήσης Λοιπά συγκεντρωτικά έσοδα Αποθεματικό από αναλογιστική μελέτη Επανεκτίμηση ακινήτων Σύνολο λοιπών συγκεντρωτικών εσόδων Συνολικά συγκεντρωτικά έσοδα μετά από φόρους Λοιπές συναλλαγές καταχωρημένες στα Ίδια Kεφάλαια Διανεμηθέντα μερίσματα Σχηματισμός αποθεματικών Σχηματισμός αποθεματικού από μερίσματα εισπραχθέντα Επίδραση απορρόφησης Σύνολο λοιπών συναλλαγών Υπόλοιπα κατά την 31 Δεκεμβρίου 2019 Αποδιδόμενα στους μετόχους της μητρικής Διαφορά από Αποθεματικό Υπόλοιπο Μετοχικό έκδοση Αναπροσαρμογών κερδών κεφάλαιο μετοχών υπέρ και λοιπά ζημιών το άρτιο αποθεματικά 54.155.050 41.025.743 81.581.482 -44.719.278 -710.000 54.155.050 41.025.743 81.581.482 -45.429.278 132.042.996 -710.000 131.332.996 4.206.859 4.206.859 0 4.206.859 -176.209 -176.209 4.030.650 0 0 0 0 349.387 -349.387 -176.209 -176.209 -176.209 811.628 349.387 54.504.438 -349.387 40.676.356 -9.400.424 -8.588.796 72.816.477 54.504.438 40.676.356 72.816.477 54.504.438 40.676.356 72.816.477 0 0 0 0 153.433 960.586 1.114.019 1.114.019 -10.000.037 138.087 73.046.206 0 54.504.438 0 40.676.356 63.184.256 137.114.752 Σύνολο -815.121 -42.037.541 0 0 -3.494 -9.400.424 -9.403.918 125.959.729 -42.037.541 18.722 -42.018.819 125.959.729 18.722 125.978.451 78.497.866 78.497.866 0 78.497.866 153.433 960.586 1.114.019 79.611.885 -138.087 -73.046.206 962.133 -72.222.160 -35.743.113 -10.000.037 0 0 962.133 -9.037.903 196.552.433 -811.628 -3.494 Από 01/01/2019 εφαρμόστηκε στον Όμιλο και την Εταιρεία το ΔΠΧΑ 16 χρησιμοποιώντας τη μέθοδο σωρευτικής επίδρασης, σύμφωνα με την οποία δεν επαναδιατυπώνεται η συγκριτική πληροφορία. Αναλυτικές πληροφορίες δίνονται στην παράγραφο 4.7.7 «Σημαντικές λογιστικές πολιτικές». Οι βασικές χρηματοοικονομικές καταστάσεις θα πρέπει να διαβάζονται σε συνδυασμό με τις συνοδευτικές σημειώσεις. 52 ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠΟ 1/1/2019 – 31/12/2019 4.5 ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΑΜΕΙΑΚΩΝ ΡΟΩΝ Ποσά σε € Λειτουργικές Δραστηριότητες Κέρδη / (ζημίες) προ φόρων (συνεχιζόμενες δραστηριότητες) Πλέον / μείον προσαρμογές για: Αποσβέσεις Eπανεκτίμηση περιουσιακών στοιχείων Συναλλαγματικές διαφορές Αποτελέσματα (έσοδα, έξοδα, κέρδη και ζημίες) επενδυτικής δραστηριότητας Χρεωστικοί τόκοι & συναφή έξοδα Μείωση / (αύξηση) αποθεμάτων Μείωση / (αύξηση) απαιτήσεων (Μείωση) / αύξηση υποχρεώσεων (πλην δανειακών) Μείον: Χρεωστικοί τόκοι & συναφή έξοδα καταβεβλημένα Καταβεβλημένοι φόροι Σύνολο εισροών / (εκροών) από λειτουργικές δραστηριότητες (α) Όμιλος Εταιρεία 01.01 - 31.12.2019 01.01 - 31.12.2018 01.01 - 31.12.2019 01.01 - 31.12.2018 45.455.627 38.780.300 78.480.932 3.889.767 10.909.132 -102.611 -2.522.733 -13.289.219 2.286.381 -13.913.533 -5.343.217 3.145.906 6.419.774 -584.344 958.233 -10.264.573 2.203.435 -9.980.910 -8.569.627 -2.085.420 5.769.535 0 27.499 -74.443.281 1.351.042 -5.230.986 -4.211.566 4.223.688 3.892.074 0 28.292 -707.705 1.519.909 -4.557.030 -653.426 -4.362.937 -2.320.455 -4.439.448 19.865.830 -2.453.664 -3.851.951 10.571.254 -1.371.831 0 4.595.033 -1.578.104 0 -2.529.159 -706.470 -12.192.267 63.003 -864.610 -13.414.308 187.535 135.821 8.871.502 967.921 -3.957.998 -12.023.156 176.779 202.433 5.647.106 0 -18.189.104 -6.762.745 90.116 27.870 16.219.262 0 9.637.506 -3.153.214 26.621 67.618 30.265 0 -3.893.320 0 69.992.331 -50.000.000 -3.655.144 -9.531.104 -775.254 6.030.829 -3.494 42.507.286 -37.963.734 0 -8.717.736 -141.107 -4.318.786 0 64.000.000 -50.000.000 -1.629.070 -9.531.104 0 2.839.826 -3.494 41.000.000 -28.400.000 0 -8.717.736 0 3.878.770 21.938.661 -11.936.636 17.072.365 -2.543.710 32.779.766 0 128.978 54.847.405 44.946.833 0 -230.430 32.779.766 11.669.266 1.537.269 0 30.278.899 14.212.976 0 0 11.669.266 Επενδυτικές Δραστηριότητες Απόκτηση/Πώληση θυγατρικών, συγγενών, κοινοπραξιών και λοιπών επενδύσεων Αγορά ενσώματων & άυλων παγίων περιουσιακών στοιχείων Εισπράξεις από πωλήσεις ενσώματων & άυλων παγίων περιουσιακών στοιχείων Τόκοι εισπραχθέντες Μερίσματα εισπραχθέντα Εισπράξεις από επιχορηγήσεις Σύνολο εισροών / (εκροών) από επενδυτικές δραστηριότητες (β) Χρηματοδοτικές Δραστηριότητες Εσπράξεις από αύξηση μετοχικού κεφαλαίου Εισπράξεις από εκδοθέντα / αναληφθέντα δάνεια Εξοφλήσεις δανείων Εξοφλήσεις υποχρεώσεων από μισθώσεις Μερίσματα πληρωθέντα προς μετόχους μητρικής Μερίσματα πληρωθέντα προς μη ελέγχουσες συμμετοχές Σύνολο εισροών / (εκροών) από χρηματοδοτικές δραστηριότητες (γ) Καθαρή Αύξηση / (μείωση) στα ταμειακά διαθέσιμα κ ισοδύναμα περιόδου (α+β+γ) Ταμειακά διαθέσιμα & ισοδύναμα έναρξης περιόδου Ταμειακά διαθέσιμα απορροφούμενης θυγατρικής Επίδραση συναλ/κών διαφορ. λόγω μετατροπής σε euro Ταμειακά διαθέσιμα & ισοδύναμα λήξης περιόδου Από 01/01/2019 εφαρμόστηκε στον Όμιλο και την Εταιρεία το ΔΠΧΑ 16 χρησιμοποιώντας τη μέθοδο σωρευτικής επίδρασης, σύμφωνα με την οποία δεν επαναδιατυπώνεται η συγκριτική πληροφορία. Αναλυτικές πληροφορίες δίνονται στην παράγραφο 4.7.7 «Σημαντικές λογιστικές πολιτικές». Οι βασικές χρηματοοικονομικές καταστάσεις θα πρέπει να διαβάζονται σε συνδυασμό με τις συνοδευτικές σημειώσεις. 53 ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠΟ 1/1/2019 – 31/12/2019 4.6 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ 4.6.1 Η Εταιρεία Η Γρ. Σαράντης Α.Β.Ε.Ε. (Εταιρεία) έχει την νομική μορφή ανώνυμης εταιρείας και είναι η μητρική εταιρεία του ομίλου Γρ. Σαράντης ΑΒΕΕ (ο όμιλος). Η έδρα της Εταιρείας βρίσκεται στη οδό Αμαρουσίου – Χαλανδρίου 26, Μαρούσι στην Ελλάδα. Εκεί βρίσκονται και τα κεντρικά γραφεία της Εταιρείας. Οι μετοχές της Γρ. Σαράντης Α.Β.Ε.Ε. είναι εισηγμένες στην κύρια αγορά του Χρηματιστήριου Αθηνών. 4.6.2 Δομή του ομίλου Οι εταιρείες του ομίλου οι οποίες περιλαμβάνονται στις ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις, είναι οι εξής: Δομή Ομίλου Εταιρεία Έδρα Ποσοστό Άμεσης Ποσοστό Έμμεσης Συμμετοχής Συμμετοχής Σύνολο Μέθοδος Πλήρους Ενοποίησης ΓΡ.ΣΑΡΑΝΤΗΣ ΑΒΕΕ SARANTIS BULGARIA LTD SARANTIS ROMANIA S.A. SARANTIS BELGRADE D.O.O SARANTIS BANJA LUKA D.O.O SARANTIS SKOPJE D.O.O SARANTIS POLSKA S.A. POLIPAK SP.Z.O.O. SARANTIS CZECH REPUBLIC sro SARANTIS HUNGARY Kft. ΖΕΤΑFIN LTD ΖΕΤΑ COSMETICS LTD WALDECK LTD ELODE FRANCE S.A.R.L SARANTIS FRANCE S.A.R.L SARANTIS PORTUGAL Lda ASTRID TM A.S. SARANTIS SLOVAKIA S.R.O IVYBRIDGE VENTURES LTD SARANTIS UKRAINE LLC ERGOPACK LLC HOZTORG LLC ΕΛΛΑΔΑ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ ΡΟΥΜΑΝΙΑ ΣΕΡΒΙΑ ΒΟΣΝΙΑ ΣΚΟΠΙΑ ΠΟΛΩΝΙΑ ΠΟΛΩΝΙΑ ΤΣΕΧΙΑ OYΓΓΑΡΙΑ ΚΥΠΡΟΣ ΚΥΠΡΟΣ KYΠΡΟΣ ΓΑΛΛΙΑ ΓΑΛΛΙΑ ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ ΤΣΕΧΙΑ ΣΛΟΒΑΚΙΑ KYΠΡΟΣ ΟΥΚΡΑΝΙΑ ΟΥΚΡΑΝΙΑ ΡΩΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΗ 100,00% 100,00% 100,00% 0,00% 0,00% 100,00% 0,00% 100,00% 100,00% 100,00% 0,00% 0,00% 100,00% 100,00% 100,00% 100,00% 0,00% 90,00% 100,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 100,00% 100,00% 100,00% 80,00% 0,00% 0,00% 0,00% 100,00% 100,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 100,00% 0,00% 0,00% 90,00% 90,00% 100,00% 100,00% 100,00% 100,00% 100,00% 100,00% 80,00% 100,00% 100,00% 100,00% 100,00% 100,00% 100,00% 100,00% 100,00% 100,00% 100,00% 90,00% 100,00% 90,00% 90,00% 49,00% 49,00% 49,00% 49,00% 49,00% 49,00% 49,00% 49,00% Μέθοδος Καθαρής Θέσης ΕLCA COSMETICS LTD ESTEE LAUDER HELLAS S.A. ΕSTEE LAUDER BULGARIA EOOD ESTEE LAUDER ROMANIA S.A. ΚΥΠΡΟΣ EΛΛΑΔΑ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ ΡΟΥΜΑΝΙΑ 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% Η εταιρεία SANECA TRADE CZ S.R.O. απορροφήθηκε από την εταιρεία SARANTIS CZECH REPUBLIC S.R.O. κατά τον Ιανουάριο του 2019. Η εταιρεία GR SARANTIS CYPRUS LTD απορροφήθηκε από την μητρική εταιρεία ΓΡ. ΣΑΡΑΝΤΗΣ ΑΒΕΕ κατά την 30η Δεκεμβρίου 2019. ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠΟ 1/1/2019 – 31/12/2019 Κατά τον Σεπτέμβριο του 2019 η εταιρεία προέβη στην αγορά επιπλέον το 10% της εταιρείας POLIPAK SP.Z.O.O με αποτέλεσμα να ανήκει στον Όμιλο το 80% των μετοχών. Αντικείμενο δραστηριότητας Ο όμιλος δραστηριοποιείται στην παραγωγή και εμπορία καλλυντικών ειδών, ειδών οικιακής χρήσης και παραφαρμακευτικών ειδών. Οι κύριες δραστηριότητες του ομίλου δεν έχουν αλλάξει από τον προηγούμενο χρόνο. 4.7 ΠΛΑΙΣΙΟ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΤΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ 4.7.1 Συμμόρφωση με τα ΔΠΧΑ Οι ενοποιημένες και εταιρικές χρηματοοικονομικές καταστάσεις της «ΓΡ.ΣΑΡΑΝΤΗΣ Α.Β.Ε.Ε.» είναι σύμφωνες με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (ΔΠΧΑ) τα οποία έχουν εκδοθεί από την Επιτροπή Διεθνών Λογιστικών Προτύπων (IASB), καθώς και των ερμηνειών τους, οι οποίες έχουν εκδοθεί από την Επιτροπή Ερμηνείας Προτύπων (IFRIC) της IASB και τα οποία έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. 4.7.2 Βάση κατάρτισης των χρηματοοικονομικών καταστάσεων Οι ενοποιημένες και εταιρικές χρηματοοικονομικές καταστάσεις της «ΓΡ.ΣΑΡΑΝΤΗΣ Α.Β.Ε.Ε.» έχουν συνταχθεί με βάση την αρχή της συνέχισης της δραστηριότητας (going concern) και την αρχή του ιστορικού κόστους, εκτός από τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων, διαθέσιμα προς πώληση, που με βάση τις απαιτήσεις των ΔΠΧΑ αποτιμώνται στην εύλογη αξία τους. 4.7.3 Έγκριση των χρηματοοικονομικών καταστάσεων Οι ετήσιες ενοποιημένες και εταιρικές χρηματοοικονομικές καταστάσεις έχουν εγκριθεί από το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας την 01 Απριλίου 2020 και τελούν υπό την έγκριση της Τακτικής Γενικής Συνέλευσης των Μετόχων. 4.7.4 Καλυπτόμενη περίοδος Οι παρούσες ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις περιλαμβάνουν τις χρηματοοικονομικές καταστάσεις της «ΓΡ.ΣΑΡΑΝΤΗΣ Α.Β.Ε.Ε.» και των θυγατρικών της, που μαζί αναφέρονται ως όμιλος και καλύπτουν την περίοδο από την 1η Ιανουαρίου 2019 έως και την 31η Δεκεμβρίου 2019. 4.7.5 Παρουσίαση των χρηματοοικονομικών καταστάσεων Οι παρούσες χρηματοοικονομικές καταστάσεις παρουσιάζονται σε €, το οποίο είναι το λειτουργικό νόμισμα του ομίλου, δηλαδή το νόμισμα του πρωτεύοντος οικονομικού περιβάλλοντος, στο οποίο λειτουργεί η μητρική εταιρεία. 4.7.6 Σημαντικές κρίσεις και εκτιμήσεις της διοίκησης Ο Όμιλος και η Εταιρεία προβαίνουν σε εκτιμήσεις και παραδοχές που σχετίζονται με το μέλλον. Συνεπώς οι εκτιμήσεις αυτές σπάνια θα ταυτίζονται με τα πραγματικά γεγονότα. Οι εκτιμήσεις και υποθέσεις που συνεπάγονται σημαντικό κίνδυνο επανεκτίμησης στη λογιστική αξία των στοιχείων του ενεργητικού και παθητικού στη επόμενη περίοδο αναφέρονται κατωτέρω. Οι εκτιμήσεις και παραδοχές συνεχώς επανεκτιμούνται και βασίζονται στην εμπειρία του παρελθόντος όπως προσαρμόζεται σύμφωνα με τις τρέχουσες συνθήκες αγοράς και άλλους παράγοντες περιλαμβανομένων προσδοκιών για μελλοντικά γεγονότα τα οποία θεωρούνται λογικά υπό τις παρούσες συνθήκες. Τα πραγματικά αποτελέσματα ενδέχεται να διαφέρουν από τις ανωτέρω εκτιμήσεις κάτω από διαφορετικές παραδοχές ή συνθήκες. Οι σημαντικές λογιστικές εκτιμήσεις και παραδοχές που αφορούν σε μελλοντικές και άλλες κύριες πηγές αβεβαιότητας κατά την ημερομηνία σύνταξης των οικονομικών καταστάσεων και ενέχουν σημαντικό κίνδυνο να προκαλέσουν ουσιώδεις προσαρμογές στις λογιστικές αξίες των περιουσιακών στοιχείων και των υποχρεώσεων μέσα στην επόμενη χρήση, έχουν ως εξής: Απομείωση υπεραξίας Ο Όμιλος και η Εταιρεία αξιολογεί αν υπάρχει απομείωση της υπεραξίας τουλάχιστον σε ετήσια βάση. Για το λόγο αυτό απαιτείται να εκτιμηθεί η αξία χρήσης κάθε μονάδας δημιουργίας ταμειακών ροών στην οποία έχει επιμεριστεί ποσό υπεραξίας. Η εκτίμηση της αξίας χρήσης απαιτεί ο Όμιλος και η Εταιρεία να εκτιμήσουν τις μελλοντικές ταμειακές ροές των μονάδων δημιουργίας ταμειακών ροών και να επιλέξουν το κατάλληλο επιτόκιο προεξόφλησης, 54 ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠΟ 1/1/2019 – 31/12/2019 με βάση το οποίο θα καθοριστεί η παρούσα αξία των ανωτέρω μελλοντικών ταμειακών ροών. Ανάλυση σχετικά με τον έλεγχο απομείωσης περιλαμβάνεται στη σημείωση 4.10.3. Εκτίμηση της ωφέλιμης ζωής περιουσιακών στοιχείων Ο Όμιλος και η Εταιρεία εκτιμούν την ωφέλιμη ζωή των ενσώματων και άϋλων παγίων. Οι εκτιμήσεις αυτές επανεξετάζονται τουλάχιστον σε ετήσια βάση λαμβάνοντας υπόψη νέα δεδομένα και τις εκάστοτε συνθήκες της αγοράς. Ιδιοχρησιμοποιούμενα περιουσιακά στοιχεία Αναφορικά με τα γήπεδα και οικόπεδα, ο προσδιορισμός της εύλογης αξίας πραγματοποιείται από εγκεκριμένους εκτιμητές βάσει διεθνών κανόνων και οδηγιών, λαμβάνοντας υπόψη συγκριτικά στοιχεία πρόσφατων ή και παλαιοτέρων πραγματοποιηθεισών τιμών ακινήτων στην ευρύτερη περιοχή των ακινήτων καθώς και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του όπως θέση, μέγεθος, ποιότητα κατασκευής και κατάσταση συντήρησης. Αυτές οι εκτιμήσεις επαναξιολογούνται σε τακτά χρονικά διαστήματα. Επενδύσεις σε ακίνητα Ο προσδιορισμός της εύλογης αξίας πραγματοποιείται από εγκεκριμένους εκτιμητές πραγματοποιείται με την συγκριτική μέθοδο, λαμβάνοντας υπόψη συγκριτικά στοιχεία πρόσφατων ή και παλαιοτέρων πραγματοποιηθεισών τιμών ακινήτων στην ευρύτερη περιοχή των ακινήτων καθώς και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του όπως θέση, μέγεθος, ποιότητα κατασκευής και κατάσταση συντήρησης. Αυτές οι εκτιμήσεις επαναξιολογούνται σε ετήσια τουλάχιστον βάση. Περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης Οι βασικότερες εκτιμήσεις του Ομίλου αναφορικά με τα περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης αφορούν: τον προσδιορισμό της ύπαρξης μισθώσεων σε συγκεκριμένες συναλλαγές, τους όρους ανανέωσης των συμβάσεων μίσθωσης και τον προσδιορισμό του επιτοκίου προεξόφλησης. Πρόβλεψη για φόρο εισοδήματος Η πρόβλεψη για φόρο εισοδήματος με βάση το ΔΛΠ 12 «Φόροι Εισοδήματος» αφορά στα ποσά των φόρων που αναμένεται να καταβληθούν στις φορολογικές αρχές και περιλαμβάνει την πρόβλεψη για τον τρέχοντα φόρο εισοδήματος και την πρόβλεψη για τυχόν πρόσθετους φόρους που πιθανόν να προκύψουν σαν αποτέλεσμα ελέγχου από τις φορολογικές αρχές. Οι εταιρείες του Ομίλου υπόκεινται σε διαφορετικές νομοθεσίες σχετικά με τη φορολογία εισοδήματος και ως εκ τούτου απαιτείται σημαντική εκτίμηση από τη διοίκηση προκειμένου να προσδιοριστεί η πρόβλεψη του Ομίλου για τους φόρους εισοδήματος. Οι απολογιστικοί φόροι εισοδήματος μπορεί να διαφέρουν από αυτές τις εκτιμήσεις, εξαιτίας μελλοντικών αλλαγών στη φορολογική νομοθεσία, σημαντικών αλλαγών στις νομοθεσίες των χωρών στις οποίες δραστηριοποιείται ο Όμιλος και η Εταιρεία, ή απρόβλεπτων επιπτώσεων από τον τελικό προσδιορισμό της φορολογικής υποχρέωσης κάθε χρήσης από τις φορολογικές αρχές. Αυτές οι αλλαγές μπορεί να έχουν σημαντική επίδραση στην χρηματοοικονομική θέση του Ομίλου και της Εταιρείας. Στην περίπτωση που οι τελικοί πρόσθετοι φόροι που προκύπτουν είναι διαφορετικοί από τα ποσά που αρχικά είχαν καταχωρηθεί, οι διαφορές αυτές θα επηρεάσουν το φόρο εισοδήματος και τις προβλέψεις για αναβαλλόμενους φόρους στην χρήση που πραγματοποιήθηκε ο προσδιορισμός των φορολογικών διαφορών. Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις αναγνωρίζονται στις περιπτώσεις προσωρινών διαφορών μεταξύ της λογιστικής βάσης και της φορολογικής βάσης των περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων χρησιμοποιώντας τους φορολογικούς συντελεστές που έχουν θεσμοθετηθεί και αναμένεται να ισχύουν στις περιόδους που οι διαφορές αυτές αναμένεται να απαλειφθούν. Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις αναγνωρίζονται για όλες τις εκπιπτόμενες προσωρινές διαφορές και μεταφερόμενες φορολογικές ζημιές, στο βαθμό που είναι πιθανό ότι θα υπάρχει διαθέσιμο φορολογητέο εισόδημα το οποίο θα χρησιμοποιηθεί έναντι των εκπιπτόμενων προσωρινών διαφορών και των μεταφερόμενων αχρησιμοποίητων φορολογικών ζημιών. Ο Όμιλος και η Εταιρεία λαμβάνουν υπόψη την ύπαρξη μελλοντικού φορολογητέου εισοδήματος και ακολουθούν μια συνεχή συντηρητική στρατηγική φορολογικού σχεδιασμού κατά την εκτίμηση της ανάκτησης των αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων. Οι λογιστικές εκτιμήσεις που σχετίζονται με τις αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις, απαιτούν από τη διοίκηση να κάνει υποθέσεις σχετικά με το χρονικό προσδιορισμό μελλοντικών γεγονότων, όπως της πιθανότητας του αναμενόμενου μελλοντικού φορολογητέου εισοδήματος και τις διαθέσιμες δυνατότητες φορολογικού σχεδιασμού. Αποθέματα 55 ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠΟ 1/1/2019 – 31/12/2019 Τα αποθέματα αποτιμώνται στη χαμηλότερη τιμή μεταξύ της αξίας κτήσης τους και της καθαρής ρευστοποιήσιμης αξίας τους. Η καθαρή ρευστοποιήσιμη αξία είναι η εκτιμώμενη τιμή πώλησης κατά τη συνήθη ροή των δραστηριοτήτων των εταιρειών του Ομίλου μείον το εκτιμώμενο κόστος που είναι αναγκαίο για να πραγματοποιηθεί η πώληση. H διοίκηση του Ομίλου προβαίνει σε εκτιμήσεις για τον υπολογισμό τυχόν πρόβλεψης απομείωσης των αποθεμάτων, που περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, την ληκτότητα των αποθεμάτων, την κίνηση τους μέσα στη χρήση, τον προγραμματισμό για την επόμενη περίοδο και εκτίμηση της μελλοντικής τιμής πώλησης. Προβλέψεις για αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές από απαιτήσεις από πελάτες και συμβατικά περιουσιακά στοιχεία Ο Όμιλος εφαρμόζει την απλοποιημένη προσέγγιση του ΔΠΧΑ 9 για τον υπολογισμό των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών, σύμφωνα με την οποία, η πρόβλεψη ζημιάς επιμετράται πάντοτε σε ποσό ίσο με τις αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές καθ' όλη τη διάρκεια ζωής για τις απαιτήσεις από πελάτες. Σε κάθε ημερομηνία ισολογισμού, επικαιροποιούνται τα ιστορικά ποσοστά που χρησιμοποιούνται και αναλύονται οι εκτιμήσεις της μελλοντικής οικονομικής κατάστασης. Η συσχέτιση μεταξύ των ιστορικών στοιχείων, της μελλοντικής οικονομικής κατάστασης και των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών περιλαμβάνει σημαντικές εκτιμήσεις. Το ύψος των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις αλλαγές των συνθηκών και των προβλέψεων της μελλοντικής οικονομικής κατάστασης. Επιπλέον, η εμπειρία του παρελθόντος αλλά και οι προβλέψεις που γίνονται για το μέλλον ενδέχεται να μην οδηγήσουν σε συμπεράσματα ενδεικτικά του πραγματικού ύψους αθέτησης υποχρεώσεων πελατών στο μέλλον. Πρόσθετη ανάλυση περιλαμβάνεται στην σημειώση 4.10.5. Υποχρεώσεις παροχών προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία Η παρούσα αξία των συνταξιοδοτικών παροχών των προγραμμάτων καθορισμένων παροχών προσωπικού βασίζεται σε έναν αριθμό παραγόντων που προσδιορίζονται με τη χρήση αναλογιστικών μεθόδων και παραδοχών. Τέτοιες αναλογιστικές παραδοχές είναι το επιτόκιο προεξόφλησης που χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό του κόστους της παροχής και το ποσοστό μισθολογικών αυξήσεων. Οι τυχόν αλλαγές στις παραδοχές αυτές θα επηρεάσουν το υπόλοιπο των συνταξιοδοτικών υποχρεώσεων. Η Εταιρεία καθορίζει το κατάλληλο επιτόκιο προεξόφλησης στο τέλος κάθε χρήσης. Αυτό ορίζεται ως το επιτόκιο το οποίο θα έπρεπε να χρησιμοποιηθεί ώστε να προσδιοριστεί η παρούσα αξία των μελλοντικών ταμειακών ροών, οι οποίες αναμένεται να απαιτηθούν για την κάλυψη των υποχρεώσεων των συνταξιοδοτικών προγραμμάτων. Για τον καθορισμό του κατάλληλου επιτοκίου προεξόφλησης, η Εταιρεία χρησιμοποιεί το επιτόκιο των χαμηλού ρίσκου εταιρικών ομολογιών, τα οποία μετατρέπονται στο νόμισμα στο οποίο η υποχρέωση θα πληρωθεί, και των οποίων η ημερομηνία λήξης πλησιάζει εκείνη της σχετικής συνταξιοδοτικής υποχρέωσης. Πρόσθετη ανάλυση περιλαμβάνεται στην σημείωση 4.10.24. Συνενώσεις επιχειρήσεων Κατά την απόκτηση μιας εταιρείας, πραγματοποιείται ο προσδιορισμός της εύλογης αξίας και της ωφέλιμης διάρκειας ζωής των αποκτηθέντων ενσώματων και ασωμάτων περιουσιακών στοιχείων, όπου απαιτείται η χρήση εκτιμήσεων. Μελλοντικά γεγονότα θα μπορούσαν να προκαλέσουν αλλαγές στις παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν από τον Όμιλο, οι οποίες θα μπορούσαν να έχουν επίδραση στα αποτελέσματα και στην καθαρή θέση του Ομίλου. Ενδεχόμενες υποχρεώσεις Ο Όμιλος και η Εταιρεία εμπλέκονται σε διάφορες αντιδικίες και νομικές υποθέσεις. Ο Όμιλος και η Εταιρεία επανεξετάζουν την κατάσταση κάθε σημαντικής υπόθεσης σε περιοδική βάση και αξιολογεί τον πιθανό οικονομικό κίνδυνο, βασιζόμενη στην άποψη των νομικών συμβούλων. Εάν η ενδεχόμενη ζημιά από οποιαδήποτε αντιδικία ή νομική υπόθεση θεωρείται πιθανή και το ποσό μπορεί να εκτιμηθεί αξιόπιστα, ο Όμιλος και η Εταιρεία υπολογίζουν πρόβλεψη για την εκτιμώμενη ζημιά. Τόσο για τον καθορισμό της πιθανότητας όσο και για τον καθορισμό του αν ο κίνδυνος μπορεί να εκτιμηθεί αξιόπιστα, απαιτείται σε σημαντικό βαθμό η κρίση της διοίκησης. Όταν πρόσθετες πληροφορίες καθίστανται διαθέσιμες, ο Όμιλος και η Εταιρεία επανεξετάζουν τη πιθανή υποχρέωση σχετικά με εκκρεμείς αντιδικίες και νομικές υποθέσεις και πιθανόν να αναθεωρηθούν οι εκτιμήσεις για την πιθανότητα ενός δυσμενούς αποτελέσματος και η σχετική εκτίμηση της πιθανής ζημιάς. Τέτοιες αναθεωρήσεις στις εκτιμήσεις της πιθανής υποχρέωσης μπορεί να έχουν σημαντική επίδραση στη χρηματοοικονομική θέση και στα αποτελέσματα του Ομίλου και της Εταιρείας. 4.7.7 Σημαντικές λογιστικές πολιτικές Οι σημαντικές λογιστικές πολιτικές που υιοθετήθηκαν στην προετοιμασία των χρηματοοικονομικών καταστάσεων του Ομίλου αναφέρονται στην σημείωση 4.8. Οι πολιτικές εφαρμόζονται με συνέπεια για όλες τις χρήσεις, εκτός από τις περιπτώσεις που γίνεται σχετική αναφορά. 56 ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠΟ 1/1/2019 – 31/12/2019 Αλλαγή σε λογιστικές πολιτικές α. Νέα Λογιστικά Πρότυπα, τροποποιήσεις προτύπων και Διερμηνείες που εφαρμόστηκαν στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις Τίτλος Εφαρμόζονται σε ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ΔΠΧΑ 16 «Μισθώσεις» 1 Ιανουαρίου 2019 ΕΔΔΠΧΑ 23 «Αβεβαιότητα σε θέματα φορολογίας εισοδήματος» 1 Ιανουαρίου 2019 ΔΠΧΑ 9 (Τροποποίηση) «Δικαιώματα πρόωρης αποπληρωμής με καταβολή αρνητικής ποινής εξόφλησης» ΔΛΠ 28 (Τροποποίηση) «Μακροπρόθεσμες επενδύσεις σε συγγενείς και κοινοπραξίες» Ετήσιες βελτιώσεις στα ΔΠΧΑ (Κύκλος 2015 – 2017) (ΔΠΧΑ 3 «Συνενώσεις επιχειρήσεων», ΔΠΧΑ 11 «Από κοινού συμφωνίες», ΔΛΠ 12 «Φόροι εισοδήματος», ΔΛΠ 23 «Κόστος δανεισμού») ΔΛΠ 19 (Τροποποίηση) «Τροποποίηση σχεδίου καθορισμένων παροχών, Περικοπή ή Διακανονισμός» 1 Ιανουαρίου 2019 1 Ιανουαρίου 2019 1 Ιανουαρίου 2019 1 Ιανουαρίου 2019 Από τις παραπάνω τροποποιήσεις, μόνο το ΔΠΧΑ 16 οδήγησαν σε σημαντικές μεταβολές στις εφαρμοζόμενες λογιστικές πολιτικές. Η επίδραση της εφαρμογής των νέων προτύπων στην αναγνώριση και επιμέτρηση των συναλλαγών, γνωστοποιείται στην Κατάσταση Μεταβολής Ιδίων Κεφαλαίων και πιο αναλυτικά στις παρακάτω σημειώσεις. ΔΠΧΑ 16 «Μισθώσεις» Το ΔΠΧΑ 16 αντικαθιστά το ΔΛΠ 17 «Μισθώσεις», τη ΕΔΔΠΧΑ 4 «Προσδιορισμός των συμφωνιών που περιέχουν μίσθωση», τις Διερμηνείες SIC-15 «Λειτουργικές Μισθώσεις-Κίνητρα» και SIC-27 «Αξιολόγηση Συναλλαγών που έχουν τη νομική μορφή μίσθωσης». Το πρότυπο εισάγει τις αρχές για την αναγνώριση, επιμέτρηση, παρουσίαση και γνωστοποίηση των μισθώσεων και απαιτεί από τον μισθωτή να αναγνωρίζει όλες τις μισθώσεις με ένα ενιαίο μοντέλο στις οικονομικές καταστάσεις, δίνοντας το δικαίωμα εξαίρεσης βραχυπρόθεσμών μισθώσεων και μισθώσεων χαμηλής αξίας. Η λογιστική αντιμετώπιση των μισθώσεων για τους εκμισθωτές παραμένει ίδια με αυτή του ΔΛΠ 17. Οι εκμισθωτές θα συνεχίσουν να ταξινομούν τις μισθώσεις σε λειτουργικές, ή χρηματοοικονομικές, χρησιμοποιώντας αρχές παρόμοιες με αυτές του ΔΛΠ 17. Ο Όμιλος και η Εταιρία δεν επηρεάστηκαν από την υιοθέτηση του ΔΠΧΑ 16, στις περιπτώσεις που είναι εκμισθωτές. Το ΔΠΧΑ 16 έχει σημαντική επίδραση στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις του Ομίλου και της Εταιρείας, ιδιαίτερα στο σύνολο των περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων, στα αποτελέσματα, στις καθαρές ταμειακές ροές από λειτουργικές δραστηριότητες, στις καθαρές ταμειακές ροές από χρηματοδοτικές δραστηριότητες, και στην παρουσίαση της χρηματοοικονομικής θέσης. Οι νέες απαιτήσεις επηρεάζουν τον Όμιλο και την Εταιρεία ως μισθωτή, κυρίως αναφορικά με τις μισθώσεις κτιρίων οχημάτων. 57 ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠΟ 1/1/2019 – 31/12/2019 Μέθοδος μετάβασης και πρακτικές διευκολύνσεις που εφαρμόστηκαν Ο Όμιλος και η Εταιρεία εφάρμοσε το ΔΠΧΑ 16 την 1η Ιανουαρίου 2019, χρησιμοποιώντας την απλοποιημένη μέθοδο μετάβασης. Σύμφωνα με τη μέθοδο αυτή, το πρότυπο εφαρμόζεται αναδρομικά με τη σωρευτική επίδραση της εφαρμογής του να αναγνωρίζεται την 1η Ιανουαρίου 2019, χωρίς αναπροσαρμογή των συγκριτικών μεγεθών. Κατά τη μετάβαση στο ΔΠΧΑ 16, οι υποχρεώσεις που απορρέουν από τις υφιστάμενες λειτουργικές μισθώσεις προεξοφλούνται χρησιμοποιώντας το σχετικό επιτόκιο προεξόφλησης (incremental borrowing rate) και αναγνωρίζονται ως υποχρεώσεις από μισθώσεις. Τα δικαιώματα χρήσης των περιουσιακών στοιχείων, κατά την 1η Ιανουαρίου 2019, αναγνωρίζονται σε ποσό που ισούται με την υποχρέωση από μισθώσεις, προσαρμοσμένο κατά το ποσό προπληρωμένων ή δεδουλευμένων μισθωμάτων. Κατά την πρώτη εφαρμογή του ΔΠΧΑ 16, ο Όμιλος χρησιμοποίησε τις ακόλουθες πρακτικές διευκολύνσεις που επιτρέπονται από το πρότυπο: • • • • • • Χρήση των προηγούμενων αξιολογήσεων, οι οποίες έγιναν κατά την εφαρμογή του ΔΛΠ 17 και της Διερμηνείας ΕΔΔΠΧΑ 4, ώστε να προσδιοριστεί εάν μία σύμβαση περιέχει μίσθωση, ή εάν μία σύμβαση είναι μίσθωση στην ημερομηνία της αρχικής εφαρμογής. Χρήση ενός ενιαίου προεξοφλητικού επιτοκίου σε χαρτοφυλάκιο μισθώσεων με παρόμοια χαρακτηριστικά. Χρήση των προηγούμενων αξιολογήσεων για την ύπαρξη επαχθών μισθώσεων. Χρήση του λογιστικού χειρισμού των λειτουργικών μισθώσεων για μισθώσεις που έχουν διάρκεια μικρότερή των 12 μηνών από την 1η Ιανουαρίου 2019. Εξαίρεση των αρχικών άμεσων δαπανών για την επιμέτρηση των δικαιωμάτων χρήσης των παγίων περιουσιακών στοιχείων κατά την ημερομηνία της πρώτης εφαρμογής. Χρήση μεταγενέστερης γνώσης για τον προσδιορισμό της διάρκειας των μισθώσεων των οποίων η σύμβαση περιλαμβάνει όρο επέκτασης ή λήξης της σύμβασης. Επιπλέον, ο Όμιλος επέλεξε να χρησιμοποιεί τις εξαιρέσεις αναγνώρισης του προτύπου για τα συμβόλαια μισθώσεων τα οποία, κατά την ημερομηνία έναρξής τους, έχουν διάρκεια 12 μήνες ή λιγότερο και δεν περιλαμβάνουν δικαίωμα εξαγοράς (βραχυπρόθεσμες μισθώσεις), καθώς και για τις μισθώσεις παγίων μη σημαντικής αξίας (πάγια μη σημαντικής αξίας), για παράδειγμα εξοπλισμό γραφείου (φωτοτυπικά μηχανήματα). Οι πληρωμές για βραχυπρόθεσμες μισθώσεις και μισθώσεις παγίων μη σημαντικής αξίας αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα χρήσης ως έξοδο με σταθερή μέθοδο. Πρόσθετα, ο Όμιλος επέλεξε να μη διαχωρίζει στις συμβάσεις των μισθώσεων, τα στοιχεία εκείνα που δεν αφορούν μίσθωση από αυτά που αφορούν. Σύμφωνα με τις απαιτήσεις του νέου προτύπου ΔΠΧΑ 16, ο Όμιλος (ως ενδιάμεσος εκμισθωτής) έχει ταξινομήσει υπομισθώσεις ως χρηματοδοτικές μισθώσεις κατά την 1η Ιανουαρίου 2019. Για αυτές τις υπομισθώσεις, τα περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης που υπομισθώνονται αποαναγνωρίστηκαν και αναγνωρίστηκε μια απαίτηση από μισθώσεις. Η διαφορά μεταξύ της λογιστικής αξίας των περιουσιακών στοιχείων με δικαίωμα χρήσης που αποαναγνωρίστηκαν και της απαίτησης από μισθώσεις που αναγνωρίστηκε επιβάρυνε το «υπόλοιπο κερδών (ζημιών) εις νέο» κατά την ημερομηνία μετάβασης, δηλαδή την 1η Ιανουαρίου 2019. Η αλλαγή της λογιστικής πολιτικής επηρέασε τα ακόλουθα στοιχεία της κατάστασης χρηματοοικονομικής θέσης του Ομίλου και της Εταιρείας την 1η Ιανουαρίου 2019: 58 59 ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠΟ 1/1/2019 – 31/12/2019 Όμιλος Ποσά σε € ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία Ιδιοχρησιμοποιούμενα ενσώματα πάγια στοιχεία Δικαίωμα χρήσης Επενδύσεις σε ακίνητα Άυλα περιουσιακά στοιχεία Υπεραξία επιχειρήσεως Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις Επενδύσεις σε θυγατρικές, συγγενείς επιχειρήσεις Λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις Κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία Αποθέματα Εμπορικές απαιτήσεις Λοιπές απαιτήσεις Ταμειακά διαθέσιμα Χρηματοοικονομικά Στοιχεία σε εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων Μεταβατικοί λογ. ενεργ. Σύνολο Ενεργητικού ΙΔΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ Μετόχων της Μητρικής: Μετοχικό κεφάλαιο Αποθεματικό υπέρ το άρτιο Αποθεματικά Κέρδη (ζημιές) εις νέον Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων Ιδιοκτητών Μητρικής Μη ελέγχουσα συμμετοχή: Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις Δάνεια Υποχρεώσεις από μισθώσεις Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις Προβλέψεις για παροχές στους εργαζόμενους μετά την έξοδο από την υπηρεσία Προβλέψεις - Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις Προμηθευτές Λοιπές υποχρεώσεις Φόρος εισοδήματος - λοιποί φόροι πληρωτέοι Δάνεια Υποχρεώσεις από μισθώσεις Μεταβατικοί λογ. παθητικού Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων και Υποχρεώσεων 31.12.2018 Εταιρεία ΔΠΧΑ 16 Προσαρμογές μετάβασης 01.01.2019 Αναπροσαρμοσμένο 31.12.2018 ΔΠΧΑ 16 Προσαρμογές μετάβασης 01.01.2019 Αναπροσαρμοσμένο 140.342.273 56.554.017 0 1.111.266 53.016.769 7.928.988 734.581 20.554.060 442.592 214.361.623 79.746.481 94.640.764 3.788.784 32.779.766 1.415.190 1.990.638 354.703.896 14.349.644 0 13.991.135 0 0 0 0 0 358.509 134.059 0 0 158.809 0 0 -24.750 14.483.703 154.691.917 56.554.017 13.991.135 1.111.266 53.016.769 7.928.988 734.581 20.554.060 801.101 214.495.682 79.746.481 94.640.764 3.947.592 32.779.766 1.415.190 1.965.888 369.187.599 96.411.206 33.974.494 0 190.146 17.786.371 1.100.000 0 43.166.849 193.346 111.556.492 38.597.165 41.495.554 17.769.862 11.669.266 1.415.190 609.455 207.967.699 6.259.191 0 5.900.682 0 0 0 0 0 358.509 134.059 0 0 158.809 0 0 -24.750 6.393.250 102.670.397 33.974.494 5.900.682 190.146 17.786.371 1.100.000 0 43.166.849 551.855 111.690.551 38.597.165 41.495.554 17.928.671 11.669.266 1.415.190 584.705 214.360.948 54.504.438 40.676.356 10.942.261 115.801.405 221.924.459 2.704.462 224.628.921 0 0 0 18.106 18.106 0 18.106 54.504.438 40.676.356 10.942.261 115.819.512 221.942.565 2.704.462 224.647.027 54.504.438 40.676.356 72.816.477 -42.037.541 125.959.729 0 125.959.729 0 0 0 18.106 18.106 0 18.106 54.504.438 40.676.356 72.816.477 -42.019.435 125.977.835 0 125.977.835 46.192.652 38.000.000 0 5.772.151 11.101.931 0 11.095.403 6.528 57.294.584 38.000.000 11.095.403 5.778.679 40.848.663 38.000.000 0 1.058.580 4.700.356 0 4.693.827 6.528 45.549.018 38.000.000 4.693.827 1.065.108 1.878.697 0 1.878.697 1.790.083 0 1.790.083 541.804 83.882.322 62.612.807 6.365.807 4.562.074 7.720.618 0 2.621.016 354.703.896 0 3.363.665 0 0 0 0 3.363.665 0 14.483.703 541.804 87.245.988 62.612.807 6.365.807 4.562.074 7.720.618 3.363.665 2.621.016 369.187.599 0 41.159.307 28.068.249 7.822.071 1.656.427 3.000.000 0 612.561 207.967.699 0 1.674.788 0 0 0 0 1.674.788 0 6.393.250 0 42.834.095 28.068.249 7.822.071 1.656.427 3.000.000 1.674.788 612.561 214.360.948 Ο Όμιλος έχει διάφορες συμβάσεις μίσθωσης για κτίρια, μηχανήματα, οχήματα και λοιπό εξοπλισμό. Συνήθως, οι συμβάσεις μίσθωσης γίνονται για μία προκαθορισμένη διάρκεια, ενώ μπορεί να έχουν επιλογές επέκτασης ή λήξης της σύμβασης. Η διάρκεια μίσθωσης κάθε συμβολαίου διαπραγματεύεται μεμονωμένα και μπορεί να έχει διαφορετικούς όρους και προϋποθέσεις από τα υπόλοιπα συμβόλαια. Ο Όμιλος και η Εταιρεία παρουσιάζουν τα περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης και τις υποχρεώσεις από μισθώσεις χωριστά στην κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης. Η συμφωνία μεταξύ των δεσμεύσεων από λειτουργικές μισθώσεις κατά την 31η Δεκεμβρίου 2018 (οι δεσμεύσεις από λειτουργικές μισθώσεις γνωστοποιούνται στη Σημείωση 4.10.27 των Ετήσιων Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων της 31ης Δεκεμβρίου 2018) και των υποχρεώσεων από μισθώσεις που αναγνωρίστηκαν κατά την 1η Ιανουαρίου 2019, έχει ως ακολούθως: Ποσά σε Ευρώ Δεσμεύσεις από λειτουργικές μισθώσεις κατά την 31.12.2018 (Μείον): Βραχυπρόθεσμες μισθώσεις την 1.1.2019 Πλέον/(Μείον): Προσαρμογές την 1.1.2019 λόγω διαφορετικής αντιμετώπισης των επιλογών παράτασης και λήξης των συμβολαίων Πλέον/(Μείον): Λοιπές προσαρμογές Υποχρεώσεις από μισθώσεις κατά την 1.1.2019, μη προεξοφλημένες Προεξόφληση Υποχρεώσεις από μισθώσεις κατά την 1.1.2019 Όμιλος 15.393.688 -634.482 Εταιρεία 6.678.751 0 577.460 0 -617 15.336.049 876.980 14.459.069 189 6.678.940 310.324 6.368.616 Κατά την 1η Ιανουαρίου 2019, το μέσο σταθμικό προεξοφλητικό επιτόκιο που εφαρμόστηκε για την Εταιρεία και τον Όμιλο ήταν 2,5%. Τα περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019 έχουν ως ακολούθως: 60 ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠΟ 1/1/2019 – 31/12/2019 Όμιλος Γήπεδα - Οικόπεδα Αξία κτήσης 1/1/2019 Κτίρια εγκατασ.κτιρ.& Τεχνικά έργα ΜηχανήματαΤεχ.εγκατ. & Λοιπός εξοπλισμός Έπιπλα & Λοιπός εξοπλισμός Μεταφορικά μέσα Σύνολο 246.291 10.401.898 0 3.246.586 96.361 13.991.135 Προσθήκες 0 824.149 21.486 1.016.648 0 1.862.283 Διαγραφές 0 0 0 -102.546 0 -102.546 49.285 -188.779 199 2.546 -2.327 -139.076 295.575 11.037.268 21.685 4.163.235 94.034 15.611.797 Συναλλαγματικές διαφορές Αξία κατά την 31.12.2019 Γήπεδα - Οικόπεδα Κτίρια εγκατασ.κτιρ.& Τεχνικά έργα ΜηχανήματαΤεχ.εγκατ. & Λοιπός εξοπλισμός Έπιπλα & Λοιπός εξοπλισμός Μεταφορικά μέσα Σύνολο Αποσβέσεις 1/1/2019 0 0 0 0 0 0 Αποσβέσεις περιόδου 9.782 2.391.647 8.594 1.251.766 12.483 3.674.272 0 0 0 -28.464 0 -28.464 932 6.557 80 -1.659 -89 5.821 10.714 2.398.205 8.674 1.221.642 12.393 3.651.628 284.861 8.639.063 13.011 2.941.593 81.641 11.960.168 Αποσβέσεις διαγραφών Συναλλαγματικές διαφορές Αποσβέσεις 31.12.2019 Αναπόσβεστη αξία κατά την 31.12.2019 Εταιρεία ΜηχανήματαΤεχ.εγκατ. & Μεταφορικά μέσα Λοιπός εξοπλισμός Κτίρια εγκατασ.κτιρ.& Τεχνικά έργα Γήπεδα Οικόπεδα Έπιπλα & Λοιπός εξοπλισμός Σύνολο Αξία κτήσης 1/1/2019 0 3.764.903 0 2.135.779 0 5.900.682 Προσθήκες 0 0 0 304.690 0 304.690 Διαγραφές 0 0 0 -102.546 0 -102.546 Αξία κατά την 31.12.2019 0 3.764.903 0 2.337.923 0 6.102.826 ΜηχανήματαΤεχ.εγκατ. & Μεταφορικά μέσα Λοιπός εξοπλισμός Κτίρια εγκατασ.κτιρ.& Τεχνικά έργα Γήπεδα Οικόπεδα Έπιπλα & Λοιπός εξοπλισμός Σύνολο Αποσβέσεις 1/1/2019 0 0 0 0 0 0 Αποσβέσεις περιόδου 0 907.065 0 620.695 0 1.527.759 Αποσβέσεις διαγραφών 0 0 0 -28.464 0 -28.464 Αποσβέσεις 31.12.2019 0 907.065 0 592.230 0 1.499.295 Αναπόσβεστη αξία κατά την 31.12.2019 0 2.857.838 0 1.745.693 0 4.603.531 Στην κατάσταση αποτελεσμάτων του δωδεκαμήνου του 2019 του Ομίλου και της Εταιρείας περιλαμβάνεται ποσό αποσβέσεων για τα δικαιώματα χρήσης € 3.674.272 και € 1.527.759 αντίστοιχα, χρηματοοικονομικών εξόδων για τις υποχρεώσεις μισθώσεων ποσό € 335.028 και € 138.041 αντίστοιχα και χρηματοοικονομικών εσόδων για τις απαιτήσεις μισθώσεων σε επίπεδο Ομίλου και Εταιρείας ποσό € 10.778. Ο Όμιλος διενέργησε εκτιμήσεις για να καθορίσει τη διάρκεια της μίσθωσης συμβάσεων που περιέχουν όρους ανανέωσης και στις οποίες είναι εκμισθωτής. Η αξιολόγηση του Όμιλου, σχετικά με τη βεβαιότητά του να ασκήσει τέτοιους όρους ανανέωσης, καθορίζει τη διάρκεια των μισθώσεων και συνεπώς επηρεάζει σημαντικά το ποσό των υποχρεώσεων της μίσθωσης και των δικαιωμάτων χρήσης που αναγνωρίζονται. ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠΟ 1/1/2019 – 31/12/2019 Λογιστική πολιτική μισθώσεων μετά την 1 Ιανουαρίου 2019 Από την 1η Ιανουαρίου 2019, οι μισθώσεις αναγνωρίζονται στην κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης ως ένα δικαίωμα χρήσης στοιχείου του ενεργητικού και μία υποχρέωση μίσθωσης, την ημερομηνία που το μισθωμένο πάγιο καθίσταται διαθέσιμο για χρήση εκτός από • • Βραχυπρόθεσμες μισθώσεις και Μισθώσεις παγίων μη σημαντικής αξίας Οι υποχρεώσεις μίσθωσης υπολογίζονται αρχικά στην παρούσα αξία των μισθωμάτων, που δεν καταβλήθηκαν στην έναρξη της μίσθωσης. Προεξοφλούνται με το τεκμαρτό επιτόκιο της μίσθωσης ή, εάν αυτό το επιτόκιο δεν μπορεί να προσδιορισθεί από τη σύμβαση, με το διαφορικό επιτόκιο δανεισμού (IBR). Το διαφορικό επιτόκιο δανεισμού είναι το κόστος που ο μισθωτής θα όφειλε να πληρώσει για να δανειστεί το απαραίτητο κεφάλαιο, ώστε να αποκτήσει ένα στοιχείο παρόμοιας αξίας με το μισθωμένο στοιχείο ενεργητικού, σε ένα παρόμοιο οικονομικό περιβάλλον και με παρόμοιους όρους και υποθέσεις. Μετά την αρχική τους επιμέτρηση, οι υποχρεώσεις μίσθωσης αυξάνονται από το χρηματοοικονομικό κόστος τους και μειώνονται από την πληρωμή των μισθωμάτων. Τέλος, επανεκτιμώνται όταν υπάρχει αλλαγή: α)στα μισθώματα εξαιτίας αλλαγής κάποιου δείκτη, β) στην εκτίμηση του ποσού της υπολειμματικής αξίας, που αναμένεται να πληρωθεί, ή γ) στην αξιολόγηση ενός δικαιώματος επιλογής αγοράς ή επέκτασης, που είναι σχετικά βέβαιο ότι θα εξασκηθεί ή ενός δικαιώματος επιλογής λήξης της σύμβασης, που είναι σχετικά βέβαιο ότι δεν θα εξασκηθεί. Οι υποχρεώσεις μισθώσεων περιλαμβάνουν την καθαρή παρούσα αξία των: • • • • • Σταθερών μισθωμάτων (συμπεριλαμβανομένου και των «κατ’ ουσία» σταθερών μισθωμάτων). Μεταβλητών μισθωμάτων, που εξαρτώνται από κάποιον δείκτη. Υπολειμματικής αξίας, που αναμένεται να πληρωθεί. Τιμής εξάσκησης ενός δικαιώματος αγοράς, εάν ο εκμισθωτής είναι σχεδόν σίγουρος ότι θα εξασκήσει το δικαίωμα. Κυρώσεων λήξης μιας μίσθωσης, εάν ο εκμισθωτής επιλέξει αυτό το δικαίωμα. Τα δικαιώματα χρήσης στοιχείων του ενεργητικού αρχικά επιμετρούνται στο κόστος τους, και στη συνέχεια μειώνονται κατά το ποσό της συσσωρευμένης απόσβεσης και της απομείωσης. Τέλος, προσαρμόζονται σε συγκεκριμένες επαναμετρήσεις της αντίστοιχης υποχρέωσης μίσθωσης. Όταν τα δικαιώματα χρήσης στοιχείων του ενεργητικού πληρούν τον ορισμό των επενδυτικών ακινήτων, υπολογίζονται αρχικά στο κόστος τους και στη συνέχεια στην εύλογη αξία τους. Η αρχική επιμέτρηση των δικαιωμάτων χρήσης στοιχείων του ενεργητικού αποτελείται από: • • • • Το ποσό της αρχικής επιμέτρησης της υποχρέωσης μίσθωσης. Τις πληρωμές μισθώσεων που έγιναν την ημερομηνία έναρξης ή πριν από αυτήν, μειωμένες κατά το ποσό των προσφερόμενων εκπτώσεων ή άλλων κινήτρων. Τις αρχικές δαπάνες, που είναι άμεσα συνδεδεμένες με το μίσθιο. Τα κόστη αποκατάστασης. Κάθε μίσθωμα κατανέμεται ανάμεσα στην υποχρέωση μίσθωσης και τον τόκο, ο οποίος χρεώνεται στα αποτελέσματα σε όλη τη διάρκεια της μίσθωσης, ώστε να επιτυγχάνεται ένα σταθερό επιτόκιο για το υπόλοιπο της χρηματοοικονομικής υποχρέωσης σε κάθε περίοδο. Το δικαίωμα χρήσης περιουσιακού στοιχείου του ενεργητικού αποσβένεται στη μικρότερη περίοδο μεταξύ της ωφέλιμης ζωής του στοιχείου ή της διάρκειας μίσθωσής του, με σταθερή μέθοδο. ΕΔΔΠΧΑ 23 «Αβεβαιότητα σε θέματα φορολογίας εισοδήματος» Η ΕΔΔΠΧΑ 23 παρέχει καθοδήγηση σχετικά με τη λογιστικοποίηση των τρεχουσών και αναβαλλόμενων φορολογικών υποχρεώσεων και απαιτήσεων σε περιστάσεις όπου υπάρχει αβεβαιότητα ως προς την φορολογική μεταχείριση συγκεκριμένων θεμάτων. Η Διερμηνεία απαιτεί ο Όμιλος: • • Να εξετάσει κατά πόσο οι αβέβαιοι φορολογικοί χειρισμοί πρέπει να εξετάζονται ξεχωριστά ή μαζί ως ομάδα, με βάση την προσέγγιση η οποία παρέχει καλύτερες προβλέψεις για την επίλυση. Να καθορίσει εάν είναι πιθανό οι φορολογικές αρχές να αποδεχθούν την αβέβαιη φορολογική μεταχείριση, και 61 ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠΟ 1/1/2019 – 31/12/2019 • Εάν δεν είναι πιθανό να γίνει αποδεκτή η αβέβαιη φορολογική μεταχείριση, να επιμετρήσει τη φορολογική αβεβαιότητα με βάση το πιθανότερο ποσό ή την αναμενόμενη αξία, ανάλογα με τη μέθοδο που προβλέπει καλύτερα την επίλυση της αβεβαιότητας. Σημαντικές παραδοχές και εκτιμήσεις Οι κύριες πηγές δημιουργίας αβεβαιοτήτων σχετικά με την εφαρμογή του ΔΠΧΑ 16 και της ΕΔΔΠΧΑ 23, αφορούν εκτιμήσεις σχετικά με: • Τον προσδιορισμό της ύπαρξης μισθώσεων σε συγκεκριμένες συναλλαγές • Τους όρους ανανέωσης των συμβάσεων μίσθωσης. • Τον προσδιορισμό του επιτοκίου προεξόφλησης • Τον εντοπισμό αβέβαιων φορολογικών μεταχειρίσεων και την εκτίμηση του εύρους των πιθανών αποτελεσμάτων που μπορεί να προκύψουν εάν μια φορολογική αρχή εξετάσει τη φορολογική μεταχείριση. β. Νέα Λογιστικά Πρότυπα, τροποποιήσεις προτύπων και Διερμηνείες που εφαρμόζονται υποχρεωτικά σε μεταγενέστερες περιόδους Τίτλος Εφαρμόζονται σε ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την Τροποποιήσεις αναφορών στο Πλαίσιο Κατάρτισης χρηματοοικονομικών καταστάσεων (έκδοση 29 Μαρτίου 2018) 1 Ιανουαρίου 2020 Τροποποιήσεις στο ΔΠΧΑ 3 Συνενώσεις Επιχειρήσεων (έκδοση 22 Οκτωβρίου 2018) 1 Ιανουαρίου 2020 Τροποποιήσεις στο ΔΛΠ 1 και το ΔΛΠ 8: Ορισμός Σημαντικότητας (έκδοση 31 Οκτωβρίου 2018) Τροποποιήσεις στο ΔΠΧΑ 9, ΙΑΣ 39 & ΔΠΧΑ 7: Interest Rate Benchmark Reform) (έκδοση 26 Σεπτεμβρίου 2019) ΔΠΧΑ 17 «Ασφαλιστήριες Συμβάσεις Τροποποιήσεις στο ΔΛΠ 1: Κατηγοριοποίηση Υποχρεώσεων μεταξύ Βραχυπρόθεσμων και Μακροπρόθεσμων (έκδοση 23 Ιανουαρίου 2020) 1 Ιανουαρίου 2020 1 Ιανουαρίου 2020 1 Ιανουαρίου 2021 1 Ιανουαρίου 2022 Δεν αναμένεται, οι τροποποιήσεις που εφαρμόζονται υποχρεωτικά σε μεταγενέστερες περιόδους να έχουν σημαντική επίπτωση στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις της Εταιρίας και του Ομίλου. 4.8 ΒΑΣΙΚΕΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ 4.8.1 Ενοποίηση 4.8.1.1 Θυγατρικές Οι θυγατρικές του Ομίλου είναι νομικά πρόσωπα για τα οποία ο Όμιλος έχει την δυνατότητα να διαμορφώνει τις πολιτικές λειτουργικής και οικονομικής φύσεως συνήθως σε συνδυασμό με συμμετοχή στο μετοχικό κεφάλαιο με δικαίωμα ψήφου πέραν του 50%. Η ύπαρξη και η επίδραση των δικαιωμάτων ψήφου που μπορούν να εξασκηθούν ή να μετατραπούν συνεκτιμούνται για να τεκμηριωθεί ότι ο Όμιλος ελέγχει ένα νομικό πρόσωπο. Οι θυγατρικές ενοποιούνται πλήρως από την ημερομηνία κατά την οποία ο έλεγχος μεταβιβάζεται στον Όμιλο. Εξαιρούνται της ενοποίησης από την ημερομηνία που ο έλεγχος παύει να υφίσταται. 62 ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠΟ 1/1/2019 – 31/12/2019 Η λογιστική μέθοδος της απόκτησης χρησιμοποιείται για την λογιστικοποίηση της απόκτησης θυγατρικών από τον Όμιλο. Το κόστος εξαγοράς υπολογίζεται ως η εύλογη αξία των περιουσιακών στοιχείων που εκχωρούνται, των υποχρεώσεων που έχουν αναληφθεί ή υφίστανται και των χρηματοοικονομικών προϊόντων που έχουν εκδοθεί κατά την ημερομηνία της συναλλαγής. Τα έξοδα που σχετίζονται με την εξαγορά καταχωρούνται στα αποτελέσματα. Τα περιουσιακά στοιχεία που έχουν αποκτηθεί, οι υποχρεώσεις και οι ενδεχόμενες υποχρεώσεις που έχουν αναληφθεί σε ένα επιχειρησιακό συνδυασμό αρχικά αναγνωρίζονται στην εύλογη αξία τους κατά την ημερομηνία της εξαγοράς. Κατά περίπτωση ο Όμιλος αναγνωρίζει την αξία του ποσοστού δικαιωμάτων μειοψηφίας είτε στην εύλογη αξία του ή ως ποσοστό των μειοψηφούντων μετόχων επί των καθαρών περιουσιακών στοιχείων που αποκτήθηκαν. Η διαφορά μεταξύ του κόστους απόκτησης, του ποσοστού δικαιωμάτων μειοψηφίας πλέον της εύλογης αξίας κατά την ημερομηνία εξαγοράς προηγούμενου ποσοστού συμμετοχής και του μεριδίου του Ομίλου στα καθαρά περιουσιακά στοιχεία που αποκτήθηκαν καταγράφεται σαν υπεραξία. Εάν αυτό είναι μικρότερο από την εύλογη αξία των καθαρών περιουσιακών στοιχείων που αποκτήθηκαν, η διαφορά καταχωρείται απ’ ευθείας στα αποτελέσματα. Συναλλαγές μεταξύ εταιρειών του ομίλου και μη πραγματοποιηθέντα κέρδη που σχετίζονται με συναλλαγές μεταξύ εταιρειών του Ομίλου απαλείφονται. Μη πραγματοποιηθείσες ζημίες επίσης απαλείφονται. Οι λογιστικές αρχές των θυγατρικών εταιρειών έχουν τροποποιηθεί όπου ήταν αναγκαίο για να συμφωνούν με τις λογιστικές αρχές του Ομίλου. Στις οικονομικές καταστάσεις της μητρικής, οι επενδύσεις στις θυγατρικές εταιρείες αποτιμώνται στο κόστος κτήσης τους μείον κάθε σωρευμένη ζημιά από μείωση της αξίας τους. 4.8.1.2 Επενδύσεις σε συγγενείς επιχειρήσεις Συγγενείς είναι οι επιχειρήσεις στις οποίες ο όμιλος έχει τη δυνατότητα να ασκήσει σημαντική επιρροή και δεν αποτελούν ούτε θυγατρικές ούτε δικαιώματα σε κοινοπραξία. Σημαντική επιρροή είναι η εξουσία να συμμετάσχει στις αποφάσεις που αφορούν τις αποφάσεις για τις οικονομικές και επιχειρηματικές πολιτικές της εκδότριας, αλλά όχι ο έλεγχος σε αυτές τις πολιτικές. Σημαντική επιρροή συνήθως υπάρχει όταν ο όμιλος κατέχει ποσοστό μεταξύ 20% με 50% των δικαιωμάτων ψήφου μέσω κυριότητας μετοχών ή μέσω άλλου είδους συμφωνίας. Οι επενδύσεις σε συγγενείς επιχειρήσεις αναγνωρίζονται αρχικά στο κόστος ενώ για σκοπούς ενοποίησης χρησιμοποιείται η μέθοδος της καθαρής θέσης. Η υπεραξία περιλαμβάνεται στη λογιστική αξία (κόστος) της επένδυσης και ελέγχεται για απομείωση σαν μέρος της επένδυσης. Όταν μια οικονομική οντότητα του ομίλου συναλλάσσεται με μια συγγενή επιχείρηση του ομίλου, τα τυχόν διεταιρικά κέρδη και οι ζημιές απαλείφονται κατά το ποσοστό συμμετοχής του ομίλου στη σχετική συγγενή επιχείρηση. Όλες οι μετέπειτα μεταβολές στο ποσοστό συμμετοχής στην καθαρή θέση της συγγενούς επιχείρησης αναγνωρίζονται στη λογιστική αξία της επένδυσης του ομίλου. Μεταβολές οι οποίες προκύπτουν από τα κέρδη ή τις ζημιές των συγγενών επιχειρήσεων καταχωρούνται στην ενοποιημένη κατάσταση αποτελεσμάτων. Μεταβολές οι οποίες έχουν απευθείας αναγνωριστεί στα ίδια κεφάλαια των συγγενών επιχειρήσεων αναγνωρίζονται στα ενοποιημένα ίδια κεφάλαια του ομίλου. Οποιεσδήποτε μεταβολές που αναγνωρίζονται απευθείας στα ίδια κεφάλαια και δεν σχετίζονται με αποτέλεσμα, όπως για παράδειγμα η διανομή μερισμάτων ή άλλες συναλλαγές με τους μετόχους της συγγενούς επιχείρησης, καταχωρούνται έναντι της λογιστικής αξίας της συμμετοχής. Καμιά επίδραση στο καθαρό αποτέλεσμα ή στα ίδια κεφάλαια δεν αναγνωρίζεται στο πλαίσιο αυτών των συναλλαγών. Όταν το μερίδιο ζημιών του ομίλου σε μια συγγενή επιχείρηση ισούται ή υπερβαίνει τη λογιστική αξία της επένδυσης, συμπεριλαμβανομένων και οποιοδήποτε άλλων μη εξασφαλισμένων απαιτήσεων, ο όμιλος δεν αναγνωρίζει περαιτέρω ζημιές, εκτός κι αν ο όμιλος έχει επιβαρυνθεί με δεσμεύσεις ή έχει προβεί σε πληρωμές για λογαριασμό της συγγενούς επιχείρησης. Οι λογιστικές πολιτικές των συνδεδεμένων επιχειρήσεων μεταβάλλονται όπου κρίνεται απαραίτητο προκειμένου να είναι συνεπείς με τις πολιτικές που υιοθετούνται από τον όμιλο. 63 ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠΟ 1/1/2019 – 31/12/2019 Στις οικονομικές καταστάσεις της μητρικής, οι επενδύσεις στις συγγενείς εταιρείες αποτιμώνται, σύμφωνα με το ΔΛΠ 28, στο κόστος κτήσης τους μείον κάθε σωρευμένη ζημιά από μείωση της αξίας τους. 4.8.1.3 Από κοινού συμφωνίες Οι επενδύσεις σε από κοινού συμφωνίες ταξινομούνται ως από κοινού δραστηριότητες, είτε ως κοινοπραξίες και η ταξινόμηση εξαρτάται από τα συμβατικά δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του κάθε επενδυτή. Ο Όμιλος αξιολόγησε τη φύση των επενδύσεών του σε από κοινού συμφωνίες και αποφάσισε ότι αποτελούν κοινοπραξίες. Οι κοινοπραξίες λογιστικοποιούνται βάσει της μεθόδου της καθαρής θέσης. Σύμφωνα με τη μέθοδο της καθαρής θέσης, οι συμμετοχές σε κοινοπραξίες αναγνωρίζονται αρχικά στο κόστος κτήσης και μετά προσαρμόζονται με το ποσοστό του Ομίλου πάνω στα κέρδη (ή τις ζημίες) και στα λοιπά συνολικά εισοδήματα των κοινοπραξιών. Όταν το ποσοστό του Ομίλου στις ζημίες μιας κοινοπραξίας είναι ίσο ή υπερβαίνει τη συμμετοχή του σε αυτή την κοινοπραξία, ο Όμιλος δεν αναγνωρίζει περαιτέρω ζημιές, εκτός εάν έχει αναλάβει υποχρεώσεις ή έχει προχωρήσει σε πληρωμές για λογαριασμό της κοινοπραξίας. Μη πραγματοποιηθέντα κέρδη από συναλλαγές μεταξύ του Ομίλου και των κοινοπραξιών απαλείφονται κατά το ποσοστό συμμετοχής του Ομίλου στις κοινοπραξίες. Επίσης απαλείφονται και οι μη πραγματοποιηθείσες ζημιές, εκτός εάν υπάρχουν ενδείξεις από τη συναλλαγή για την απομείωση του περιουσιακού στοιχείου που μεταβιβάστηκε. Στις εταιρικές οικονομικές καταστάσεις, οι συμμετοχές σε κοινοπραξίες εμφανίζονται στην αξία κτήσης μείον τις ζημίες απομείωσης, εφόσον υπάρχουν. 4.8.2 Μετατροπή ξένου νομίσματος Οι συναλλαγές σε ξένα νομίσματα μετατρέπονται στο λειτουργικό νόμισμα με την χρήση των ισοτιμιών που ισχύουν κατά την ημερομηνία των συναλλαγών. Κέρδη και ζημιές από συναλλαγματικές διαφορές οι οποίες προκύπτουν από την εκκαθάριση τέτοιων συναλλαγών κατά την διάρκεια της περιόδου και από την μετατροπή των νομισματικών στοιχείων που εκφράζονται σε ξένο νόμισμα με τις ισχύουσες ισοτιμίες κατά την ημερομηνία ισολογισμού, καταχωρούνται στα αποτελέσματα. Οι συναλλαγματικές διαφορές από μη νομισματικά στοιχεία που αποτιμώνται στην εύλογη αξία τους, θεωρούνται ως τμήμα της εύλογης αξίας και συνεπώς καταχωρούνται όπου και οι διαφορές της εύλογης αξίας. Τα στοιχεία των οικονομικών καταστάσεων των εταιρειών του ομίλου επιμετρώνται βάσει του νομίσματος του οικονομικού περιβάλλοντος, της εκάστοτε χώρας όπου λειτουργεί η κάθε εταιρεία του ομίλου. Οι ατομικές οικονομικές καταστάσεις των εταιρειών που μετέχουν στην ενοποίηση, και οι οποίες αρχικά παρουσιάζονται σε νόμισμα διαφορετικό από το νόμισμα παρουσίασης του ομίλου, έχουν μετατραπεί σε €. Τα στοιχεία του ενεργητικού και οι υποχρεώσεις έχουν μεταφραστεί σε € στην ισοτιμία κλεισίματος την ημερομηνία του ισολογισμού. Τα έσοδα και τα έξοδα έχουν μετατραπεί στο νόμισμα παρουσίασης του ομίλου στις μέσες ισοτιμίες κάθε αναφερόμενης περιόδου. Όποιες διαφορές προκύπτουν από αυτή την διαδικασία έχουν μεταφερθεί σε αποθεματικό της καθαρής θέσης. 4.8.3 Οικονομικές πληροφορίες κατά τομέα Το Διοικητικό συμβούλιο της εταιρείας συνιστά τον κύριο λήπτη επιχειρηματικών αποφάσεων και ελέγχει τις εσωτερικές αναφορές χρηματοοικονομικής πληροφόρησης προκειμένου να αξιολογήσει την επίδοση της εταιρείας και του Ομίλου και να λάβει αποφάσεις σχετικά με την κατανομή πόρων. Η Διοίκηση έχει καθορίσει τους τομείς δραστηριότητας βασισμένη σε αυτές τις εσωτερικές αναφορές σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 8. Ως λειτουργικοί τομείς ορίζονται οι τομείς στους οποίους δραστηριοποιείται ο Όμιλος και στους οποίους βασίζεται το εσωτερικό σύστημα πληροφόρησης του Ομίλου. Για την κατηγοριοποίηση ανά λειτουργικό τομέα έχουν ληφθεί υπόψη τα εξής: - Η φύση των προϊόντων και υπηρεσιών. Τα ποσοτικά όρια που ορίζει το ΔΠΧΑ 8. 64 ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠΟ 1/1/2019 – 31/12/2019 Ο Όμιλος προσφέρει πληροφόρηση κατά γεωγραφικό τομέα ως συμπληρωματική πληροφόρηση στους χρήστες των οικονομικών καταστάσεων. 4.8.4 Υπεραξία Η υπεραξία η οποία αποκτάται σε μια συνένωση επιχειρήσεων αρχικά αναγνωρίζεται στο κόστος της, το οποίο είναι το υπερβάλλον του κόστους της συνένωσης, πάνω από την αναλογία του ομίλου στην εύλογη αξία των καθαρών περιουσιακών στοιχείων που αποκτήθηκαν. Μετά την αρχική αναγνώριση, η υπεραξία επιμετρείται στο κόστος μείον οποιονδήποτε σωρευμένων ζημιών απομείωσης. Ο όμιλος εξετάζει την υπεραξία για απομείωση της αξίας τουλάχιστον σε ετήσια βάση. Ζημία απομείωσης που καταχωρείται για υπεραξία δεν αναστρέφεται σε επόμενες περιόδους. 4.8.5 Άυλα περιουσιακά στοιχεία Τα άυλα περιουσιακά στοιχεία του ομίλου αναγνωρίζονται αρχικά στο κόστος κτήσης τους. Μετά την αρχική αναγνώριση, τα άυλα περιουσιακά στοιχεία επιμετρούνται στο κόστος τους μείον τις σωρευμένες αποσβέσεις τους και οποιαδήποτε ζημία απομείωσης που τυχόν έχει προκύψει. Η ωφέλιμη ζωή και η μέθοδος απόσβεσης αναθεωρούνται τουλάχιστον στο τέλος κάθε χρήσης. Εάν η προσδοκώμενη ωφέλιμη ζωή ή ο προσδοκώμενος ρυθμός ανάλωσης των μελλοντικών οικονομικών ωφελειών που ενσωματώνονται σε κάποιο άυλο περιουσιακό στοιχείο έχουν μεταβληθεί, οι αλλαγές αντιμετωπίζονται λογιστικά ως μεταβολές σε λογιστικές εκτιμήσεις. Οι αποσβέσεις των άυλων περιουσιακών στοιχείων υπολογίζονται με την σταθερή μέθοδο απόσβεσης μέσα στην ωφέλιμη ζωή τους, η οποία υπολογίζεται ανάλογα με τη χρονική διάρκεια χρήσης των άυλων αγαθών και κυμαίνεται από 3 έως 50 έτη. Τα άυλα περιουσιακά στοιχεία κυρίως περιλαμβάνουν το αποκτώμενο λογισμικό που χρησιμοποιείται στην παραγωγή ή στη διοίκηση, καθώς και σήματα και λοιπά δικαιώματα. 4.8.6 Ενσώματες ακινητοποιήσεις Τα οικόπεδα και κτίρια απεικονίζονται στις οικονομικές καταστάσεις σε αναπροσαρμοσμένες αξίες μείον τις σωρευμένες αποσβέσεις. Η εύλογη αξία των οικοπέδων και των κτιρίων προσδιορίζεται σε τακτά διαστήματα από ανεξάρτητο εκτιμητή. Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019 διενεργήθηκε εκτίμηση από εγκεκριμένο εκτιμητή για τα οικόπεδα και κτίρια της μητρικής εταιρείας και των θυγατρικών εταιρειών στην Πολωνία και Ουκρανία. Ο μηχανολογικός εξοπλισμός και τα λοιπά ενσώματα πάγια απεικονίζονται στο κόστος κτήσεως μείον τις σωρευμένες αποσβέσεις και τυχόν ζημιές απομείωσης. Το κόστος κτήσεως των παγίων περιλαμβάνει όλες τις άμεσα επιρριπτέες δαπάνες για την απόκτηση των στοιχείων. Μεταγενέστερες δαπάνες καταχωρούνται σε επαύξηση της λογιστικής αξίας των ενσωμάτων παγίων ή ως ξεχωριστό πάγιο, μόνον κατά την έκταση που οι δαπάνες αυτές αυξάνουν τα μελλοντικά οικονομικά οφέλη που αναμένεται να εισρεύσουν από την χρήση του παγίου στοιχείου και το κόστος τους μπορεί να επιμετρηθεί αξιόπιστα. Το κόστος επισκευών και συντηρήσεων καταχωρείται στα αποτελέσματα των χρήσεων που πραγματοποιούνται. Οι ιδιοπαραγόμενες ενσώματες ακινητοποιήσεις στοιχειοθετούν προσθήκη στο κόστος κτήσεως των ενσώματων ακινητοποιήσεων σε αξίες που περιλαμβάνουν το άμεσο κόστος μισθοδοσίας του προσωπικού, που συμμετέχει στην κατασκευή, κόστος αναλωθέντων υλικών και άλλα γενικά κόστη. Οι αποσβέσεις των ενσωμάτων παγίων υπολογίζονται με την σταθερή μέθοδο απόσβεσης μέσα στην ωφέλιμη ζωή τους που έχει ως εξής: 65 ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠΟ 1/1/2019 – 31/12/2019 Κτίρια Μηχανολογικός Εξοπλισμός Αυτόκινητα Λοιπός Εξοπλισμός από 10 έως 60 έτη από 8 έως 10 έτη από 4 έως 10 έτη από 3 έως 20 έτη Οι υπολειμματικές αξίες και οι ωφέλιμες ζωές των ενσωμάτων παγίων υπόκεινται σε επανεξέταση σε κάθε ημερομηνία ισολογισμού. Εάν οι υπολειμματικές αξίες, η προσδοκώμενη ωφέλιμη ζωή ή ο προσδοκώμενος ρυθμός ανάλωσης των μελλοντικών οικονομικών ωφελειών που ενσωματώνονται σε κάποιο περιουσιακό στοιχείο έχουν μεταβληθεί, οι αλλαγές αντιμετωπίζονται λογιστικά ως μεταβολές σε λογιστικές εκτιμήσεις. Κατά την πώληση ενσωμάτων παγίων, οι διαφορές μεταξύ του τιμήματος που λαμβάνεται και της λογιστικής τους αξίας καταχωρούνται ως κέρδη ή ζημίες στα αποτελέσματα. Η λογιστική αξία των ενσωμάτων παγίων ελέγχεται για απομείωση όταν υπάρχουν ενδείξεις, δηλαδή γεγονότα ή αλλαγές στις περιστάσεις δείχνουν ότι η λογιστική αξία πιθανόν να µην είναι ανακτήσιμη. Αν υπάρχει τέτοια ένδειξη και η λογιστική αξία ξεπερνά το προβλεπόμενο ανακτήσιμο ποσό, τα περιουσιακά στοιχεία ή μονάδες δημιουργίας ταμειακών ροών απομειώνονται στο ανακτήσιμο ποσό. Το ανακτήσιμο ποσό των ακινήτων, εγκαταστάσεων και εξοπλισμού είναι το μεγαλύτερο μεταξύ της καθαρής τιμής πωλήσεως τους και της αξίας χρήσης τους. Για τον υπολογισμό της αξίας χρήσεως, οι αναμενόμενες μελλοντικές ταμειακές ροές προεξοφλούνται στην παρούσα αξία τους χρησιμοποιώντας ένα προ-φόρου προεξοφλητικό επιτόκιο που αντανακλά τις τρέχουσες εκτιμήσεις της αγοράς για τη διαχρονική αξία του χρήματος και των συναφών κινδύνων προς το περιουσιακό στοιχείο. Όταν οι λογιστικές αξίες των ενσωμάτων ακινητοποιήσεων υπερβαίνουν την ανακτήσιμη αξία τους, η διαφορά (απομείωση) καταχωρείται αρχικά σε μείωση του σχηματισθέντος αποθεματικού εύλογης αξίας (εάν υπάρχει για το αντίστοιχο πάγιο) το οποίο απεικονίζεται σε λογαριασμούς των ιδίων κεφαλαίων. Κάθε ζημιά απομείωσης που προκύπτει περά από το σχηματισθέν αποθεματικό για το συγκεκριμένο πάγιο, αναγνωρίζεται άμεσα ως έξοδο στην κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσης. 4.8.7 Επενδύσεις σε ακίνητα Οι επενδύσεις σε ακίνητα περιλαμβάνουν ιδιόκτητα γήπεδα και κτίρια, τα οποία κατέχει η Εταιρεία με σκοπό την είσπραξη μισθωμάτων ή / και την αποκόμιση κεφαλαιακών κερδών. Οι επενδύσεις σε ακίνητα καταχωρούνται αρχικά στην αξία κτήσης τους, η οποία περιλαμβάνει και τις δαπάνες συναλλαγής. Μεταγενέστερα της αρχικής καταχώρησής τους, οι επενδύσεις σε ακίνητα αποτιμώνται στην εύλογη αξία. Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019 διενεργήθηκε εκτίμηση από εγκεκριμένο εκτιμητή και βάσει συγκεκριμένων οδηγιών και κανόνων. 4.8.8 Απομείωση αξίας μη χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων Τα περιουσιακά στοιχεία που έχουν απροσδιόριστη ωφέλιμη ζωή, δεν αποσβένονται και υπόκεινται σε έλεγχο απομείωσης ετησίως και επίσης όταν κάποια γεγονότα ή αλλαγές στις συνθήκες καταδεικνύουν ότι η λογιστική αξία μπορεί να μην είναι ανακτήσιμη. Τα περιουσιακά στοιχεία που αποσβένονται υπόκεινται σε έλεγχο απομείωσης της αξίας τους όταν υπάρχουν ενδείξεις ότι η λογιστική αξία τους δεν θα ανακτηθεί. Ζημία απομείωσης αναγνωρίζεται για το ποσό για το οποίο η λογιστική αξία του παγίου υπερβαίνει την ανακτήσιμη αξία του. Η ανακτήσιμη αξία είναι η μεγαλύτερη αξία μεταξύ εύλογης αξίας μειωμένη με το απαιτούμενο για την πώληση κόστος και αξίας χρήσεως (παρούσα αξία χρηματοροών που αναμένεται να δημιουργηθούν με βάση την εκτίμηση της διοίκησης για τις μελλοντικής οικονομικές και λειτουργικές συνθήκες.) Για την εκτίμηση των ζημιών απομείωσης τα περιουσιακά στοιχεία εντάσσονται στις μικρότερες δυνατές μονάδες δημιουργίας ταμειακών ροών. Μη χρηματοοικονομικά στοιχεία εκτός από υπεραξία που έχουν υποστεί απομείωση επανεκτιμούνται για πιθανή αντιστροφή της απομείωσης σε κάθε ημερομηνία ισολογισμού. 4.8.9 Αποθέματα Το κόστος των αποθεμάτων προσδιορίζεται χρησιμοποιώντας την μέθοδο του μέσου σταθμικού, και περιλαμβάνει όλες τις δαπάνες που πραγματοποιήθηκαν για να φθάσουν τα αποθέματα στην παρούσα θέση και κατάσταση και οι οποίες είναι άμεσα αποδοτέες στην παραγωγική διαδικασία, καθώς και ένα μέρος γενικών εξόδων που σχετίζεται 66 ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠΟ 1/1/2019 – 31/12/2019 με την παραγωγή. Κατά την ημερομηνία Ισολογισμού, τα αποθέματα απεικονίζονται στην χαμηλότερη τιμή μεταξύ κόστους κτήσης και καθαρής ρευστοποιήσιμης αξίας. Η καθαρή ρευστοποιήσιμη αξία είναι η εκτιμώμενη τιμή πώλησης κατά τη συνήθη ροή των δραστηριοτήτων της επιχείρησης, μείον το εκτιμώμενο κόστος που είναι αναγκαίο για να πραγματοποιηθεί η πώληση. 4.8.10 Χρηματοοικονομικά μέσα Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία ταξινομούνται, κατά την αρχική αναγνώριση, και μεταγενέστερα αποτιμώνται στο αποσβεσμένο κόστος, στην εύλογη αξία μέσω άλλων συνολικών εισοδημάτων και στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων. Η ταξινόμηση των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων κατά την αρχική αναγνώριση εξαρτάται από τα συμβατικά χαρακτηριστικά των ταμειακών ροών του χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου και το επιχειρηματικό μοντέλο της Εταιρείας και του Ομίλου για τη διαχείριση τους. Με εξαίρεση τις εμπορικές απαιτήσεις που δεν περιέχουν σημαντική χρηματοοικονομική συνιστώσα, η Εταιρεία και ο Όμιλος αρχικά αποτιμούν τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία στην εύλογη αξία τους πλέον, στην περίπτωση ενός χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου που δεν αποτιμάται μέσω αποτελεσμάτων, του κόστους συναλλαγής. Οι απαιτήσεις από πελάτες που δεν περιέχουν σημαντική χρηματοοικονομική συνιστώσα, αποτιμώνται στην τιμή συναλλαγής που προσδιορίζεται σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 15. Προκειμένου ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο να ταξινομηθεί και να αποτιμηθεί στο αποσβεσμένο κόστος ή στην εύλογη αξία μέσω των συνολικών εισοδημάτων, πρέπει από αυτά να προκύπτουν ταμειακές ροές οι οποίες να είναι «αποκλειστικά πληρωμές κεφαλαίου και τόκων (SPPI)» επί του αρχικού κεφαλαίου. Το επιχειρηματικό μοντέλο της Εταιρείας και του Ομίλου για τη διαχείριση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων αναφέρεται στον τρόπο με τον οποίο διαχειρίζεται τις οικονομικές της δυνατότητες προκειμένου να δημιουργήσει ταμειακές ροές. Το επιχειρηματικό μοντέλο καθορίζει εάν οι ταμιακές ροές θα προκύψουν από τη συλλογή συμβατικών ταμειακών ροών, πώληση των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων ή και από τα δύο. Η αγορά ή πώληση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων που απαιτούν την παράδοση περιουσιακών στοιχείων εντός χρονικού πλαισίου που καθορίζεται με κανονισμό ή σύμβαση στην αγορά αναγνωρίζονται κατά την ημερομηνία συναλλαγής δηλαδή κατά την ημερομηνία κατά την οποία η Εταιρεία δεσμεύεται να αγοράσει ή να πωλήσει το περιουσιακό στοιχείο. Για σκοπούς μεταγενέστερης επιμέτρησης, τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία ταξινομούνται στις κάτωθι κατηγορίες: (α) Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων (β) Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε αποσβεσμένο κόστος (γ) Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των συνολικών εισοδημάτων χωρίς ανακύκλωση σωρευτικών κερδών και ζημιών κατά την αποαναγνώριση (α) Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού που αποτιμώνται στην σε εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων περιλαμβάνουν τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που κατέχονται προς εμπορία, τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που προσδιορίζονται κατά την αρχική αναγνώριση στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων ή τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που υποχρεωτικά θα πρέπει να επιμετρηθούν στην εύλογη αξία. Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού ταξινομούνται ως διακρατούμενα προς εμπορία εάν αποκτώνται με σκοπό την πώληση ή την επαναγορά τους στο εγγύς μέλλον. Παράγωγα περιλαμβανομένων των ενσωματωμένων παραγώγων επίσης ταξινομούνται ως κατεχόμενα προς εμπορία, εκτός εάν ορίζονται ως αποτελεσματικά μέσα αντιστάθμισης. Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία με ταμιακές ροές που δεν είναι μόνο πληρωμές κεφαλαίου και τόκων ταξινομούνται και αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων, ανεξάρτητα από το επιχειρηματικό μοντέλο. 67 ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠΟ 1/1/2019 – 31/12/2019 (β) Χρηματοοικονομικά στοιχεία σε αποσβεσμένο κόστος Η Εταιρεία και ο Όμιλος αποτιμούν τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε αποσβεσμένο κόστος εάν πληρούνται και οι δύο ακόλουθοι όροι: α) Το χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο διατηρείται σε επιχειρηματικό μοντέλο με στόχο τη διακράτηση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων για τη συλλογή συμβατικών ταμειακών ροών και β) οι συμβατικές ρήτρες του χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου δημιουργούν σε συγκεκριμένες ημερομηνίες ταμειακές ροές που αποτελούν μόνο πληρωμές κεφαλαίου και τόκων επί του υπολοίπου του αρχικού κεφαλαίου. Τα κέρδη και οι ζημίες αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα όταν το περιουσιακό στοιχείο αποαναγνωρίζεται, τροποποιηθεί ή απομειωθεί. (γ) Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που ταξινομούνται στην εύλογη αξία μέσω των συνολικών εισοδημάτων Κατά την αρχική αναγνώριση, η Εταιρεία και ο Όμιλος μπορούν να επιλέξουν να ταξινομήσουν αμετάκλητα τις συμμετοχικές επενδύσεις του ως συμμετοχικούς τίτλους που προσδιορίζονται στην εύλογη αξία μέσω συνολικών εισοδημάτων όταν πληρούν τον ορισμό της καθαρής θέσης σύμφωνα με το ΔΛΠ 32 Χρηματοοικονομικά μέσα: Παρουσίαση, και δεν κατέχονται προς εμπορία. Η ταξινόμηση καθορίζεται ανά χρηματοοικονομικό μέσο. Τα κέρδη και οι ζημίες από αυτά τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία δεν ανακυκλώνονται ποτέ στα κέρδη ή τις ζημίες. Τα μερίσματα αναγνωρίζονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων όταν έχει αποδειχθεί το δικαίωμα πληρωμής, εκτός εάν η Εταιρεία επωφελείται από τα έσοδα αυτά ως ανάκτηση μέρους του κόστους του χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου, οπότε τα κέρδη αυτά αναγνωρίζονται στην κατάσταση συνολικών εισοδημάτων. Οι συμμετοχικοί τίτλοι που προσδιορίζονται στην εύλογη αξία μέσω των συνολικών εισοδημάτων δεν υπόκεινται σε εξέταση απομείωσης. Ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο αποαναγνωρίζεται κυρίως όταν: • • Τα δικαιώματα λήψης ταμειακών ροών από το περιουσιακό στοιχείο έχουν λήξει, ή Η Εταιρεία και ο Όμιλος έχουν μεταβιβάσει τα δικαιώματά τους να λαμβάνουν ταμειακές ροές από το περιουσιακό στοιχείο ή έχουν αναλάβει την υποχρέωση να πληρώσει εξ’ ολοκλήρου τις λαμβανόμενες ταμειακές ροές χωρίς σημαντική καθυστέρηση σε τρίτο μέρος βάσει συμφωνίας "pass-through" και είτε (α) η Εταιρεία και ο Όμιλος έχουν μεταβιβάσει ουσιαστικά όλους τους κινδύνους και τα οφέλη του περιουσιακού στοιχείου είτε (β) η Εταιρεία και ο Όμιλος δεν έχουν μεταβιβάσει ούτε κρατήσει ουσιαστικά όλους τους κινδύνους και τις εκτιμήσεις του περιουσιακού στοιχείου, αλλά έχει μεταβιβάσει τον έλεγχο του περιουσιακού στοιχείου. Όταν η Εταιρεία και ο Όμιλος έχουν μεταβιβάσει τα δικαιώματα να εισπράξουν ταμειακές ροές από ένα περιουσιακό στοιχείο ή έχει συνάψουν συμφωνία μεταβίβασης, αξιολογούν εάν και σε ποιο βαθμό κατέχουν τους κινδύνους και τα οφέλη από την κυριότητα. Όταν η Εταιρεία και ο Όμιλος δεν έχουν μεταβιβάσει ούτε κατέχουν ουσιαστικά όλους τους κινδύνους και τα οφέλη του περιουσιακού στοιχείου και ούτε έχουν μεταβιβάσει τον έλεγχο του περιουσιακού στοιχείου, συνεχίζουν να αναγνωρίζουν το μεταβιβασθέν περιουσιακό στοιχείο στο βαθμό της συνεχιζόμενης εμπλοκής της. Στην περίπτωση αυτή, η Εταιρεία και ο Όμιλος αναγνωρίζουν επίσης κάθε σχετική υποχρέωση. Το μεταβιβασθέν περιουσιακό στοιχείο και η σχετική υποχρέωση αποτιμώνται σε βάση τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που η Εταιρεία και ο Όμιλος κατέχουν. Περαιτέρω γνωστοποιήσεις σχετικά με απομείωση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων παρέχονται επίσης στις ακόλουθες σημειώσεις: • • Γνωστοποιήσεις για σημαντικές παραδοχές Απαιτήσεις από πελάτες 4.8.11 Συμψηφισμός χρηματοοικονομικών μέσων Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία και οι υποχρεώσεις συμψηφίζονται και παρουσιάζονται καθαρά στην κατάσταση οικονομικής θέσης εάν υπάρχει νόμιμο δικαίωμα να συμψηφιστούν τα ποσά που έχουν αναγνωριστεί 68 ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠΟ 1/1/2019 – 31/12/2019 και επιπλέον υπάρχει πρόθεση να γίνει εκκαθάριση του καθαρού ποσού, δηλαδή πάγια και υποχρεώσεις να τακτοποιηθούν παράλληλα. 4.8.12 Εμπορικές απαιτήσεις Οι απαιτήσεις από πελάτες αναγνωρίζονται όταν υπάρχει ένα άνευ προϋποθέσεων δικαίωμα να λάβει η οικονομική οντότητα το τίμημα για τις εκτελεσμένες υποχρεώσεις της σύμβασης προς τον πελάτη. Το συμβατικό περιουσιακό στοιχείο αναγνωρίζεται όταν η Εταιρεία και ο Όμιλος έχουν ικανοποιήσει τις υποχρεώσεις τους προς τον πελάτη, πριν ο πελάτης πληρώσει ή πριν καταστεί απαιτητή η πληρωμή, για παράδειγμα όταν τα αγαθά ή οι υπηρεσίες μεταβιβάζονται στον πελάτη πριν από το δικαίωμα της Εταιρείας και του Ομίλου για την έκδοση τιμολογίου. Οι απαιτήσεις από πελάτες με πίστωση καταχωρούνται αρχικά στην εύλογη αξία τους η οποία συµπίπτει µε την ονομαστική αξία, αφαιρουµένων των ζηµιών αποµείωσης. Σχετικά με τις μη επισφαλείς εμπορικές απαιτήσεις, η Εταιρεία και ο Όμιλος εφαρμόζουν την απλοποιημένη προσέγγιση του ΔΠΧΑ 9 και υπολογίζει τις αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες καθ' όλη τη διάρκεια ζωής των απαιτήσεων. Για το σκοπό αυτό χρησιμοποιεί πίνακα προβλέψεων πιστωτικής ζημιάς με βάση την ενηλικίωση των υπολοίπων, βασιζόμενο στα ιστορικά στοιχεία για πιστωτικές ζημιές, προσαρμοσμένο για μελλοντικούς παράγοντες σε σχέση με τους οφειλέτες και το οικονομικό περιβάλλον. Οι επισφαλείς απαιτήσεις αξιολογούνται μία προς μία για τον υπολογισμό της σχετικής πρόβλεψης. Το ποσό της πρόβλεψης αναγνωρίζεται στην κατάσταση συνολικών εισοδημάτων. 4.8.13 Ταμειακά ισοδύναμα Τα διαθέσιμα και ισοδύναμα διαθεσίμων περιλαμβάνουν τα μετρητά στην τράπεζα και στο ταμείο καθώς επίσης και τις βραχυπρόθεσμες επενδύσεις υψηλής ρευστότητας όπως repos και τραπεζικές καταθέσεις με ημερομηνία λήξης μικρότερη των τριών μηνών. 4.8.14 Μετοχικό κεφάλαιο Το μετοχικό κεφάλαιο περιλαμβάνει κοινές μετοχές της Εταιρείας. Άμεσα έξοδα τα οποία πραγματοποιήθηκαν για την έκδοση μετοχών εμφανίζονται μετά την αφαίρεση του σχετικού φόρου εισοδήματος, σε μείωση του προϊόντος της έκδοσης. 4.8.15 Δάνεια Τα δάνεια καταχωρούνται αρχικά στην εύλογη αξία τους, μειωμένα με τα τυχόν άμεσα έξοδα για την πραγματοποίηση της συναλλαγής. Μεταγενέστερα αποτιμώνται στο αναπόσβεστο κόστος. Τυχόν διαφορά μεταξύ του εισπραχθέντος ποσού (καθαρό από σχετικά έξοδα) και της αξίας εξόφλησης αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα κατά την διάρκεια του δανεισμού βάσει της μεθόδου του πραγματικού επιτοκίου. Τα δάνεια χαρακτηρίζονται ως βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις εκτός εάν ο Όμιλος έχει το οριστικό δικαίωμα να αναβάλλει την εξόφληση για τουλάχιστον 12 μήνες μετά την ημερομηνία του ισολογισμού. 4.8.16 Μισθώσεις Οι μισθώσεις παγίων όπου ο Όμιλος διατηρεί ουσιωδώς όλους τους κινδύνους και οφέλη της ιδιοκτησίας ταξινομούνται ως χρηματοδοτικές μισθώσεις. Οι χρηματοδοτικές μισθώσεις κεφαλαιοποιούνται με την έναρξη της μίσθωσης στη χαμηλότερη μεταξύ της εύλογης αξίας του παγίου στοιχείου ή της παρούσας αξίας των ελάχιστων μισθωμάτων. Κάθε μίσθωμα επιμερίζεται μεταξύ της υποχρέωσης και των χρηματοοικονομικών εξόδων έτσι ώστε να επιτυγχάνεται ένα σταθερό επιτόκιο στην υπολειπόμενη χρηματοοικονομική υποχρέωση. Οι αντίστοιχες υποχρεώσεις από μισθώματα, καθαρές από χρηματοοικονομικά έξοδα, απεικονίζονται στις υποχρεώσεις. Το μέρος του κόστους χρηματοδότησης της μίσθωσης που αντιστοιχεί σε τόκους αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα χρήσης κατά τη διάρκεια της μίσθωσης με τρόπο που να συνεπάγεται σταθερό επιτόκιο στο υπόλοιπο της υποχρέωσης στην κάθε περίοδο. Τα πάγια που αποκτήθηκαν με χρηματοδοτική μίσθωση αποσβένονται στη μικρότερη περίοδο μεταξύ της ωφέλιμης ζωής των παγίων στοιχείων και της διάρκειας μίσθωσής τους. Μισθώσεις όπου ουσιωδώς οι κίνδυνοι και οφέλη της ιδιοκτησίας διατηρούνται από τον εκμισθωτή ταξινομούνται ως λειτουργικές μισθώσεις. Οι πληρωμές που γίνονται για λειτουργικές μισθώσεις (καθαρές από τυχόν κίνητρα που προσφέρθηκαν από τον εκμισθωτή) αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα χρήσης αναλογικά κατά τη διάρκεια της μίσθωσης. 69 ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠΟ 1/1/2019 – 31/12/2019 4.8.17 Παροχές στο προσωπικό 4.8.17.1 Βραχυπρόθεσμες παροχές Οι βραχυπρόθεσμες παροχές προς τους εργαζομένους (εκτός από παροχές λήξης της εργασιακής σχέσης) σε χρήμα και σε είδος αναγνωρίζονται ως έξοδο όταν καθίστανται δεδουλευμένες. 4.8.17.2 Υποχρεώσεις λόγω συντάξεων Ο Όμιλος έχει τόσο προγράμματα καθορισμένων παροχών όσο και προγράμματα καθορισμένων εισφορών, σύμφωνα με τις συνθήκες και τις πρακτικές που ισχύουν στις χώρες που ο Όμιλος δραστηριοποιείται. Τα προγράμματα καθορισμένων παροχών ορίζουν ένα συγκεκριμένο ποσό ως καταβολή σύνταξης/παροχής, το οποίο θα λάβει ένας υπάλληλος στην συνταξιοδότησή του. Συνήθως, το ποσό αυτό εξαρτάται από έναν ή περισσότερους παράγοντες όπως η ηλικία, τα χρόνια προϋπηρεσίας και η αποζημίωση. Πρόγραμμα καθορισμένων εισφορών ορίζεται ένα πρόγραμμα συνταξιοδότησης στα πλαίσια του οποίου ο Όμιλος καταβάλλει σταθερές εισφορές και δεν υπάρχει καμία νομική ή τεκμαιρόμενη δέσμευση να καταβάλλει πρόσθετες εισφορές στην περίπτωση που οι πόροι του ταμείου δε θα είναι επαρκείς, ώστε να καταβάλλει στους εργαζομένους παροχές για την υπηρεσία τους που αφορά την τρέχουσα περίοδο καθώς και προηγούμενες περιόδους. Η υποχρέωση σχετικά με τα προγράμματα καθορισμένων παροχών που αναγνωρίζεται στην κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης είναι η παρούσα αξία της δέσμευσης για την καθορισμένη παροχή κατά την ημερομηνία κατάρτισης των οικονομικών καταστάσεων, μείον την εύλογη αξία των περιουσιακών στοιχείων του προγράμματος (εάν υπάρχουν). Η δέσμευση της καθορισμένης παροχής υπολογίζεται ετησίως από ανεξάρτητο αναλογιστή με τη χρήση της μεθόδου της προβεβλημένης πιστωτικής μονάδας. Η παρούσα αξία της δέσμευσης για την καθορισμένη παροχή υπολογίζεται με την προεξόφληση των αναμενόμενων μελλοντικών ταμειακών εκροών χρησιμοποιώντας επιτόκια εταιρικών ομολόγων υψηλής ποιότητας, που εκφράζονται στο νόμισμα στο οποίο η παροχή θα πληρωθεί και που έχουν διάρκεια που προσεγγίζει τη διάρκεια της σχετικής συνταξιοδοτικής υποχρέωσης. Ο Όμιλος αναγνωρίζει στην κατάσταση αποτελεσμάτων το τρέχον κόστος υπηρεσίας και το καθαρό χρηματοοικονομικό έσοδο ή έξοδο. Επανεκτιμήσεις, που αποτελούνται από τα αναλογιστικά κέρδη ή ζημίες, αναγνωρίζονται αμέσως στην κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης με την ανάλογη χρέωση ή πίστωση του ανάλογου αποθεματικού μέσω των λοιπών συνολικών εισοδημάτων της περιόδου που πραγματοποιούνται. Οι επανεκτιμήσεις δεν αναταξινομούνται στα αποτελέσματα χρήσης σε μεταγενέστερες περιόδους. Για τα προγράμματα καθορισμένων εισφορών ο Όμιλος πληρώνει εισφορές σε ασφαλιστικά ταμεία του δημοσίου σε υποχρεωτική βάση. Ο Όμιλος δεν έχει άλλη υποχρέωση εφ όσον έχει πληρώσει τις εισφορές του . Οι εισφορές αναγνωρίζονται σαν δαπάνες προσωπικού όταν οφείλονται. Εισφορές που προπληρώνονται αναγνωρίζονται σαν στοιχείο του ενεργητικού σε περίπτωση που υπάρχει δυνατότητα επιστροφής των χρημάτων ή συμψηφισμός με νέες οφειλές. 4.8.17.3 Παροχές σε συμμετοχικούς τίτλους ή με βάση την αξία των συμμετοχικών τίτλων Ο Όμιλος έχει σε ισχύ ένα πρόγραμμα αποδοχών βασισμένο σε μετοχικούς τίτλους. Το συνολικό ποσό της δαπάνης κατά τη διάρκεια της περιόδου ωρίμανσης του δικαιώματος καθορίζεται με βάση την εύλογη αξία του προγράμματος κατά την περίοδο που προσφέρεται το δικαίωμα. Οι προϋποθέσεις που δεν σχετίζονται με την αγορά περιλαμβάνονται στις υποθέσεις για τον καθορισμό του αριθμού των δικαιωμάτων που αναμένεται να εξασκηθούν. Σε κάθε ημερομηνία ισολογισμού ο Όμιλος αναθεωρεί τις εκτιμήσεις για τον αριθμό των δικαιωμάτων που αναμένεται να εξασκηθούν. Αναγνωρίζει την επίδραση της αναθεώρησης των αρχικών εκτιμήσεων στα αποτελέσματα με ανάλογη προσαρμογή των ιδίων κεφαλαίων. 70 ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠΟ 1/1/2019 – 31/12/2019 4.8.18 Αναγνώριση εσόδων Σύμφωνα με το ΔΧΠΑ 15, τα έσοδα αναγνωρίζονται στο ποσό, το οποίο μία οικονομική οντότητα αναμένει να δικαιούται ως αντάλλαγμα για τη μεταβίβαση των αγαθών ή των υπηρεσιών σε έναν πελάτη. Επίσης, το πρότυπο ορίζει τη λογιστική παρακολούθηση των επιπρόσθετων εξόδων για την ανάληψη μιας σύμβασης και των άμεσων εξόδων που απαιτούνται για την ολοκλήρωση της σύμβασης αυτής. Έσοδο ορίζεται το ποσό το οποίο μία οικονομική οντότητα αναμένει να δικαιούται ως αντάλλαγμα για τα αγαθά ή τις υπηρεσίες που μεταβίβασε σε έναν πελάτη, εκτός από τα ποσά που εισπράττονται για λογαριασμό τρίτων (φόρος προστιθέμενης αξίας, λοιποί φόροι επί των πωλήσεων). Τα μεταβλητά ποσά περιλαμβάνονται στο τίμημα και υπολογίζονται είτε με τη μέθοδο της «αναμενόμενης αξίας», είτε με τη μέθοδο του «πιο πιθανού ποσού». Μια οικονομική οντότητα αναγνωρίζει έσοδα όταν (ή καθώς) ικανοποιεί την υποχρέωση εκτέλεσης μιας σύμβασης, μεταβιβάζοντας τα αγαθά ή τις υπηρεσίες που έχει υποσχεθεί στον πελάτη. Ο πελάτης αποκτά τον έλεγχο του αγαθού ή της υπηρεσίας, εάν έχει τη δυνατότητα να κατευθύνει τη χρήση και να αντλεί ουσιαστικά όλα τα οικονομικά οφέλη από αυτό το αγαθό ή την υπηρεσία. Ο έλεγχος μεταβιβάζεται κατά τη διάρκεια μιας περιόδου ή σε μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή. Τα έσοδα από την πώληση αγαθών αναγνωρίζονται όταν ο έλεγχος του αγαθού μεταφέρεται στον πελάτη, συνήθως με την παράδοσή του, και δεν υπάρχει καμία ανεκπλήρωτη υποχρέωση που θα μπορούσε να επηρεάσει την αποδοχή του αγαθού από τον πελάτη. Ο Όμιλος δραστηριοποιείται στην παραγωγή και διανομή καταναλωτικών προϊόντων. Τα κύρια προϊόντα της Εταιρείας και του Ομίλου είναι αρώματα, προϊόντα προσωπικής περιποίησης, αντιηλιακά προϊόντα, προϊόντα περιποίησης μαλλιών, καθώς και προϊόντα συσκευασίας τροφίμων, πλαστικές σακούλες σκουπιδιών και προϊόντα καθαρισμού σπιτιού. Τα καθαρά έσοδα από τις πωλήσεις επιμετρώνται στην εύλογη αξία του εισπραχθέντος ή εισπρακτέου τιμήματος και δηλώνονται χωρίς τις εκπτώσεις επί των πωλήσεων και το τίμημα που καταβάλλεται στους πελάτες. Πρόκειται κυρίως για κίνητρα προώθησης των πωλήσεων τα οποία καταχωρούνται αφαιρετικά των πωλήσεων. Η απαίτηση από τον πελάτη αναγνωρίζεται όταν υπάρχει ένα άνευ προϋποθέσεων δικαίωμα να λάβει η οικονομική οντότητα το τίμημα για τις εκτελεσμένες υποχρεώσεις της σύμβασης προς τον πελάτη. Το συμβατικό περιουσιακό στοιχείο αναγνωρίζεται όταν η Εταιρεία και ο Όμιλος έχει ικανοποιήσει τις υποχρεώσεις του προς τον πελάτη, πριν ο πελάτης πληρώσει ή πριν καταστεί απαιτητή η πληρωμή, για παράδειγμα όταν τα αγαθά ή οι υπηρεσίες μεταβιβάζονται στον πελάτη πριν από το δικαίωμα της Εταιρείας και του Ομίλου για την έκδοση τιμολογίου. Η συμβατική υποχρέωση αναγνωρίζεται όταν η Εταιρεία και ο Όμιλος λαμβάνει τίμημα από τον πελάτη (προπληρωμή) ή όταν διατηρεί δικαίωμα επί ενός τιμήματος το οποίο είναι ανεπιφύλακτο (αναβαλλόμενο έσοδο) πριν την εκτέλεση των υποχρεώσεων της σύμβασης και τη μεταφορά των αγαθών ή των υπηρεσιών. Η συμβατική υποχρέωση από-αναγνωρίζεται όταν εκτελεστούν οι υποχρεώσεις της σύμβασης και το έσοδο καταγραφεί στην κατάσταση αποτελεσμάτων. Η αναγνώριση των εσόδων κατά κατηγορία, γίνεται ως εξής: i. Πωλήσεις αγαθών Οι πωλήσεις αγαθών αναγνωρίζονται όταν ο Όμιλος παραδίδει την ιδιοκτησία και τους κινδύνους που σχετίζονται με την ιδιοκτησία των αγαθών στους πελάτες, τα αγαθά γίνονται αποδεκτά από αυτούς και η είσπραξη της απαίτησης είναι εύλογα εξασφαλισμένη. ii. Έσοδα από τόκους Τα έσοδα από τόκους αναγνωρίζονται βάσει χρονικής αναλογίας και με την χρήση πραγματικού επιτοκίου. 71 ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠΟ 1/1/2019 – 31/12/2019 iii. Έσοδα από ενοίκια Ενοίκια εισπρακτέα αναγνωρίζονται στον λογαριασμό αποτελεσμάτων με βάση το ποσό ενοικίων που αντιστοιχεί στην υπό εξέταση περίοδο. iv. Έσοδα από Μερίσματα Τα μερίσματα, λογίζονται ως έσοδα, όταν θεμελιώνεται το δικαίωμα είσπραξής τους. 4.8.19 Κρατικές επιχορηγήσεις Ο όμιλος αναγνωρίζει τις κρατικές επιχορηγήσεις οι οποίες ικανοποιούν αθροιστικά τα εξής κριτήρια: ➢ υπάρχει τεκμαιρόμενη βεβαιότητα ότι η επιχείρηση έχει συμμορφωθεί ή πρόκειται να συμμορφωθεί με τους όρους της επιχορήγησης και ➢ πιθανολογείται ότι το ποσό της επιχορήγησης θα εισπραχθεί. Οι κρατικές επιχορηγήσεις σχετικά με απόκτηση παγίων περιουσιακών στοιχείων του ενεργητικού παρουσιάζονται σαν αναβαλλόμενο έσοδο στο παθητικό και αναγνωρίζονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων κατά τη διάρκεια της ωφέλιμης ζωής των παγίων που αφορούν. 4.8.20 Ενδεχόμενες Υποχρεώσεις και Προβλέψεις Προβλέψεις αναγνωρίζονται όταν ο Όμιλος έχει παρούσες νομικές ή τεκμηριωμένες υποχρεώσεις ως αποτέλεσμα παρελθόντων γεγονότων, είναι πιθανή η εκκαθάρισή τους μέσω εκροών πόρων και η εκτίμηση του ακριβούς ποσού της υποχρέωσης μπορεί να πραγματοποιηθεί με αξιοπιστία. Οι προβλέψεις επισκοπούνται κατά την ημερομηνία σύνταξης κάθε ισολογισμού και προσαρμόζονται προκειμένου να αντανακλούν την παρούσα αξία της δαπάνης που αναμένεται να απαιτηθεί για τη διευθέτηση της υποχρέωσης. Οι ενδεχόμενες υποχρεώσεις δεν αναγνωρίζονται στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις αλλά γνωστοποιούνται, εκτός αν η πιθανότητα εκροών πόρων οι οποίοι ενσωματώνουν οικονομικά οφέλη είναι ελάχιστη. Οι ενδεχόμενες απαιτήσεις δεν αναγνωρίζονται στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις αλλά γνωστοποιούνται εφόσον η εισροή οικονομικών οφελών είναι πιθανή. 4.8.21 Διανομή μερισμάτων Η διανομή μερισμάτων στους μετόχους της μητρικής από τα κέρδη της χρήσης, αναγνωρίζονται ως υποχρέωση στις εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις την ημερομηνία κατά την οποία η διανομή εγκρίνεται από τη Γενική Συνέλευση των μετόχων. 4.8.22 Τρέχουσα και αναβαλλόμενη φορολογία Ο φόρος εισοδήματος της περιόδου αποτελείται από την τρέχουσα και την αναβαλλόμενη φορολογία. Ο φόρος αναγνωρίζεται στην «Κατάσταση συνολικών εισοδημάτων» εκτός και αν σχετίζεται με ποσά που έχουν αναγνωριστεί απευθείας στα «Ίδια Κεφάλαια». Σε αυτήν την περίπτωση ο φόρος αναγνωρίζεται επίσης στα Ίδια Κεφάλαια. Ο φόρος εισοδήματος επί των κερδών, υπολογίζεται με βάση τη φορολογική νομοθεσία που έχει θεσπιστεί κατά την ημερομηνία ισολογισμού στις χώρες όπου διεξάγονται οι εργασίες του Ομίλου και αναγνωρίζεται ως έξοδο την περίοδο κατά την οποία προκύπτουν τα κέρδη. Η διοίκηση ανά διαστήματα αξιολογεί τις περιπτώσεις όπου η κείμενη φορολογική νομοθεσία χρήζει ερμηνείας. Όπου κρίνεται απαραίτητο γίνονται προβλέψεις επί των ποσών που αναμένεται να πληρωθούν στις φορολογικές αρχές. Ο αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος προσδιορίζεται με την μέθοδο της υποχρέωσης που προκύπτει από τις προσωρινές διαφορές μεταξύ της λογιστικής αξίας και της φορολογικής βάσης των περιουσιακών στοιχείων και των υποχρεώσεων που εμφανίζονται στις οικονομικές καταστάσεις. Αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος δεν λογίζεται εάν προκύπτει από την αρχική αναγνώριση στοιχείου ενεργητικού ή παθητικού σε συναλλαγή, εκτός επιχειρηματικής συνένωσης, η οποία όταν έγινε δεν επηρέασε ούτε το λογιστικό ούτε το φορολογικό κέρδος ή ζημία. Ο αναβαλλόμενος φόρος προσδιορίζεται με τους φορολογικούς συντελεστές και νόμους που ισχύουν κατά την 72 ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠΟ 1/1/2019 – 31/12/2019 ημερομηνία του ισολογισμού και αναμένεται να ισχύσουν όταν οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις θα πραγματοποιηθούν ή οι αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις θα αποπληρωθούν. Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις αναγνωρίζονται στο βαθμό για τον οποίο ενδέχεται να υπάρξει μελλοντικό φορολογητέο κέρδος για την χρησιμοποίηση της προσωρινής διαφοράς που δημιουργεί την αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση. Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις συμψηφίζονται μόνο εάν επιτρέπεται νομικά ο συμψηφισμός φορολογικών απαιτήσεων και υποχρεώσεων και εφόσον οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις προκύπτουν από την ίδια φορολογούσα αρχή επί της οντότητας που φορολογείται ή και επί διαφορετικών οντοτήτων και υπάρχει η πρόθεση η τακτοποίηση να γίνει με συμψηφισμό. 4.8.23 Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία κατεχόμενα προς πώληση και διακοπείσες δραστηριότητες. Τα περιουσιακά στοιχεία που διατηρούνται προς πώληση συμπεριλαμβάνουν τα ενσώματα πάγια που ο Όμιλος σκοπεύει να πουλήσει εντός ενός έτους από την ημερομηνία ταξινόμησης τους ως «διακρατούμενα προς πώληση». Τα περιουσιακά στοιχεία που ταξινομούνται ως «κρατούμενα προς πώληση» αποτιμώνται στην χαμηλότερη αξία μεταξύ της λογιστικής αξίας τους αμέσως πριν την ταξινόμηση τους ως κρατούμενα προς πώληση , και την εύλογη τους αξία μείον το κόστος πώλησης. Τα περιουσιακά στοιχεία που ταξινομούνται ως «κρατούμενα προς πώληση» δεν υπόκεινται σε απόσβεση. Το κέρδος ή η ζημία που προκύπτει από την πώληση και επανεκτίμηση των «κρατούμενων προς πώληση» περιουσιακών στοιχείων περιλαμβάνεται στην κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσης. Ο Όμιλος δεν έχει ταξινομήσει μη κυκλοφοριακά περιουσιακά στοιχεία ως διακρατούμενα προς πώληση. 4.9 ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ 4.9.1 Διαχείριση Κεφαλαίου Οι στόχοι του Ομίλου σε σχέση με τη διαχείριση κεφαλαίου είναι να διασφαλίσει τη δυνατότητα απρόσκοπτης λειτουργίας του Ομίλου με σκοπό να παρέχει ικανοποιητικές αποδόσεις στους μετόχους και να διατηρήσει ιδανική κατανομή κεφαλαίου μειώνοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο το κόστος κεφαλαίου. O Όμιλος παρακολουθεί τα κεφάλαια του με βάση το συντελεστή μόχλευσης. Ο εν λόγω συντελεστής υπολογίζεται διαιρώντας τον καθαρό δανεισμό με τα συνολικά απασχολούμενα κεφάλαια. Ο καθαρός δανεισμός υπολογίζεται ως το «Σύνολο δανεισμού» (συμπεριλαμβανομένου «βραχυπρόθεσμου και μακροπρόθεσμου δανεισμού» όπως εμφανίζεται στον Ισολογισμό) μείον «Ταμειακά διαθέσιμα και ταμειακά ισοδύναμα», και «χρηματοοικονομικά στοιχεία σε εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων». Στον υπολογισμό του καθαρού δανεισμού δεν περιλαμβάνονται οι αγορές των ιδίων μετοχών. Τα συνολικά απασχολούμενα κεφάλαια υπολογίζονται ως «Ίδια κεφάλαια αποδιδόμενα στους μετόχους της μητρικής» όπως εμφανίζονται στον ισολογισμό συν τον καθαρό δανεισμό. Ο συντελεστής μόχλευσης την 31 Δεκεμβρίου 2019 είχε ως εξής: Ποσά σε € Σύνολο δανεισμού Μείον Ταμειακά διαθέσιμα Χρημ/κα στοιχεία σε εύλογη αξία μέσω αποτελ/ων Καθαρός δανεισμός Ίδια κεφάλαια αποδιδόμενα στους μετόχους της μητρικής Συνολικά απασχολούμενα κεφάλαια Συντελεστής μόχλευσης Όμιλος 31.12.2019 31.12.2018 65.814.535 45.720.618 -54.847.405 -2.514.360 8.452.770 251.271.767 259.724.536 3,25% -32.779.766 -1.415.190 11.525.662 221.924.459 233.450.121 4,94% 4.9.2 Χρηματοοικονομικά Μέσα Τα Χρηματοοικονομικά μέσα του Ομίλου αποτελούνται κυρίως από καταθέσεις σε τράπεζες, υπεραναλήψεις σε τράπεζες, εμπορικούς χρεώστες και πιστωτές, επενδύσεις σε μετοχές, λοιπές υποχρεώσεις. Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία καθώς και οι χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις κατά την ημερομηνία των χρηματοοικονομικών καταστάσεων μπορούν να ταξινομηθούν ως εξής: 73 74 ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠΟ 1/1/2019 – 31/12/2019 Ποσά σε € Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία Λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις Σύνολο Κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία Απαιτήσεις από πελάτες Λοιπές απαιτήσεις Ταμειακά διαθέσιμα Χρηματοοικονομικά Στοιχεία σε εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων Σύνολο Όμιλος 31.12.2019 31.12.2018 Εταιρεία 31.12.2019 31.12.2018 601.237 601.237 442.592 442.592 370.955 370.955 193.346 193.346 102.486.263 2.794.093 54.847.405 94.640.764 3.788.784 32.779.766 45.734.670 15.930.604 30.278.899 41.495.554 17.769.862 11.669.266 2.514.360 1.415.190 2.514.360 1.415.190 162.642.122 132.624.504 94.458.533 72.349.872 35.000.000 8.768.273 38.000.000 0 35.000.000 3.245.488 38.000.000 0 694.362 541.804 0 0 44.462.634 38.541.804 38.245.488 38.000.000 30.814.535 3.784.924 65.725.156 5.852.485 106.177.100 7.720.618 0 62.612.807 6.365.807 76.699.232 20.000.000 1.646.597 31.993.865 6.944.659 60.585.121 3.000.000 0 28.069.170 7.822.071 38.891.241 Μακροπρόθεσμες Υποχρεώσεις Δάνεια Υποχρεώσεις από μισθώσεις Προβλέψεις και λοιπές μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις Σύνολο Βραχυπρόθεσμες Υποχρεώσεις Δάνεια Υποχρεώσεις από μισθώσεις Προμηθευτές Λοιπές υποχρεώσεις Σύνολο 4.9.3 Προσδιορισμός των εύλογων αξιών Ο παρακάτω πίνακας παρουσιάζει τα περιουσιακά στοιχεία που επιμετρούνται στην εύλογη αξία, κατά μέθοδο επιμέτρησης. Οι διαφορετικές κατηγορίες είναι οι ακόλουθες: • Δημοσιευόμενες τιμές αγοράς (χωρίς τροποποίηση ή αναπροσαρμογή) για περιουσιακά στοιχεία που διαπραγματεύονται σε ενεργές χρηματαγορές (επίπεδο 1) • Τεχνικές αποτίμησης βασιζόμενες απευθείας σε δημοσιευόμενες τιμές αγοράς ή υπολογιζόμενες εμμέσως από δημοσιευόμενες τιμές αγοράς για παρόμοια εργαλεία (επίπεδο 2). • Τεχνικές αποτίμησης που δεν βασίζονται σε διαθέσιμες πληροφορίες από τρέχουσες συναλλαγές σε ενεργούς χρηματαγορές (επίπεδο 3). Τα περιουσιακά στοιχεία που επιμετρούνται στην εύλογη αξία κατά την 31 Δεκεμβρίου 2019 έχουν ως εξής: Όμιλος Στοιχεία Ενεργητικού Ιδιοχρησιμοποιούμενα ενσώματα πάγια στοιχεία Επενδύσεις σε ακίνητα Χρηματοοικονομικά Στοιχεία σε εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων Επίπεδο 1 Επίπεδο 2 0 41.634.392 0 1.032.612 2.514.360 0 Εταιρεία Στοιχεία Ενεργητικού Επίπεδο 1 Επίπεδο 2 Ιδιοχρησιμοποιούμενα ενσώματα πάγια στοιχεία 0 27.419.979 Επενδύσεις σε ακίνητα 0 31.857 Χρηματοοικονομικά Στοιχεία σε εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων 2.514.360 0 Επίπεδο 3 0 0 0 Σύνολο 41.634.392 1.032.612 2.514.360 0 0 0 Σύνολο 27.419.979 31.857 2.514.360 Επίπεδο 3 ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠΟ 1/1/2019 – 31/12/2019 Όσον αφορά τα ιδιοχρησιμοποιούμενα περιουσιακά στοιχεία (γήπεδα και κτίρια), όσο και τις επενδύσεις σε ακίνητα, ο προσδιορισμός της εύλογης αξίας πραγματοποιείται από εγκεκριμένους εκτιμητές βάσει διεθνών κανόνων και οδηγιών. Η εύλογη αξία των περιουσιακών στοιχείων που διαπραγματεύονται σε ενεργές χρηματαγορές (π.χ. παράγωγα, μετοχές, ομόλογα, αμοιβαία κεφάλαια), προσδιορίζεται με βάση τις δημοσιευόμενες τιμές που ισχύουν κατά την ημερομηνία του ισολογισμού. «Ενεργός» χρηματαγορά υπάρχει όταν υπάρχουν άμεσα διαθέσιμες και αναθεωρούμενες σε τακτά διαστήματα τιμές, που δημοσιεύονται από χρηματιστήριο, χρηματιστή, κλάδο, οργανισμό αξιολόγησης ή οργανισμό εποπτείας. Αυτά τα χρηματοοικονομικά εργαλεία περιλαμβάνονται στο επίπεδο 1. Η εύλογη αξία των περιουσιακών στοιχείων που δεν διαπραγματεύονται σε ενεργές χρηματαγορές (π.χ. συμβόλαια παραγώγων εκτός της αγοράς παραγώγων) προσδιορίζεται με την χρήση τεχνικών αποτίμησης, οι οποίες βασίζονται ως επί το πλείστον σε διαθέσιμες πληροφορίες για συναλλαγές που διενεργούνται σε ενεργές αγορές ενώ χρησιμοποιούν κατά το δυνατό λιγότερο εκτιμήσεις της οικονομικής οντότητας. Αυτά τα χρηματοοικονομικά εργαλεία περιλαμβάνονται στο επίπεδο 2. Εάν οι τεχνικές αποτίμησης δεν βασίζονται σε διαθέσιμες αγοραίες πληροφορίες τότε τα χρηματοοικονομικά εργαλεία περιλαμβάνονται στο επίπεδο 3. 4.9.4 Συναλλαγματικός κίνδυνος Ο Όμιλος δραστηριοποιείται σε ένα περιβάλλον σχετικά υψηλού συναλλαγματικού κινδύνου δεδομένου ότι περίπου το 65% του συνόλου των πωλήσεων του Ομίλου προέρχεται από τις χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, όπου τελευταίως παρουσιάζεται υψηλή διακύμανση των ισοτιμιών. Η Διοίκηση του Ομίλου παρακολουθεί διαρκώς τις συναλλαγματικές διακυμάνσεις, αλλά προς το παρόν ελλείψει μη ικανοποιητικών προϊόντων αντιστάθμισης κινδύνου δεν έχει προβεί στην λήψη σχετικών μέτρων. Την 31η Δεκεμβρίου 2019, εάν το ευρώ είχε υποτιμηθεί κατά 5% έναντι των ακόλουθων νομισμάτων, με όλες τις άλλες μεταβλητές να παραμένουν σταθερές, η επίδραση στην κατάσταση συνολικών εσόδων και στην καθαρή θέση του Ομίλου για κάθε μία μεταβολή ξεχωριστά θα ήταν η ακόλουθη: Επίδραση PLN RON Αποτελέσματα Καθαρή Θέση 372.459 1.891.062 319.732 868.638 Μία ανατίμηση κατά 5% έναντι των ακόλουθων νομισμάτων, θα είχε την ισόποση αλλά αντίθετη επίδραση στα παραπάνω νομίσματα με τα ποσά που αναγράφονται πιο πάνω, στη βάση ότι όλες οι άλλες μεταβλητές παραμένουν σταθερές. 4.9.5 Κίνδυνος επιτοκίου Επιδίωξη του Ομίλου είναι η επίτευξη της βέλτιστης σχέσης μεταξύ του κόστους δανεισμού και των τυχόν επιπτώσεων στα κέρδη και τις ταμειακές ροές που δύνανται να επιφέρουν οι μεταβολές των επιτοκίων. Ο Όμιλος παρακολουθεί και διαχειρίζεται το δανεισμό και γενικά την οικονομική του στρατηγική προβαίνοντας στη συνδυασμένη χρήση βραχυπρόθεσμου και μακροπρόθεσμου δανεισμού. Πολιτική του Ομίλου είναι να παρακολουθεί διαρκώς τις τάσεις των επιτοκίων καθώς και τις χρηματοδοτικές του ανάγκες. Σε ημερήσια βάση, το κεφάλαιο κίνησης καλύπτεται κατά κύριο λόγο από τις λειτουργικές ταμειακές ροές και από τις υπάρχουσες τραπεζικές γραμμές πίστωσης προς εξασφάλιση βραχυπρόθεσμου δανεισμού. Το επιτόκιο του βραχυπρόθεσμου δανεισμού καθορίζεται σαν διατραπεζικό προσφερόμενο επιτόκιο κατά την ημερομηνία του δανεισμού πλέον ενός προκαθορισμένου περιθωρίου. Η αναλογία μεταξύ του δανεισμού με σταθερό επιτόκιο και του δανεισμού με κυμαινόμενο επιτόκιο ελέγχεται και καθορίζεται από την κατευθυντήρια πολιτική του Ομίλου. Μια αύξηση του επιτοκίου δανεισμού κατά 0,5%, λαμβάνοντας υπόψη το σύνολο του δανεισμού της 31/12/2019, θα προκαλούσε μείωση στα καθαρά αποτελέσματα και στα Ίδια Κεφάλαια κατά 0,27 εκ. ευρώ. 75 76 ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠΟ 1/1/2019 – 31/12/2019 4.9.6 Πιστωτικός κίνδυνος Οι απαιτήσεις του Ομίλου προέρχονται από χονδρικές πωλήσεις. Η χρηματοοικονομική κατάσταση των πελατών παρακολουθείται διαρκώς από τις εταιρείες του Ομίλου οι οποίες ελέγχουν το μέγεθος της παροχής των πιστώσεων καθώς και τα πιστωτικά όρια των λογαριασμών. Όταν κρίνεται απαραίτητο, ζητείται επιπλέον εξασφάλιση με εγγυήσεις. Όπου διαπιστώνεται πιθανότητα μη είσπραξης των απαιτήσεων γίνονται προβλέψεις για επισφάλειες. Σχετική ανάλυση παρατίθεται στην σημείωση 4.10.5. 4.9.7 Κίνδυνος Ρευστότητας Η συνετή διαχείριση της ρευστότητας επιτυγχάνεται με την ύπαρξη του κατάλληλου συνδυασμού ρευστών διαθεσίμων και εγκεκριμένων τραπεζικών πιστώσεων. Ο Όμιλος ελέγχει διαρκώς το ποσό του βραχυπρόθεσμου και μακροπρόθεσμου δανεισμού καθώς και την αναλογία αυτού προς τις συνολικές υποχρεώσεις, τη σύνθεση των συνολικών υποχρεώσεων, και διαχειρίζεται τους κινδύνους που μπορεί να δημιουργηθούν από έλλειψη επαρκούς ρευστότητας φροντίζοντας να υπάρχουν πάντα εξασφαλισμένες τραπεζικές πιστώσεις προς χρήση. Οι υπάρχουσες διαθέσιμες αχρησιμοποίητες εγκεκριμένες τραπεζικές πιστώσεις προς τον Όμιλο, είναι επαρκείς ώστε να αντιμετωπιστεί οποιαδήποτε πιθανή έλλειψη ταμειακών διαθεσίμων. Ο Όμιλος φροντίζει να διαχειρίζεται το κεφάλαιο κίνησης με τέτοιον τρόπο ώστε να ελαχιστοποιούνται οι πιθανοί κίνδυνοι ρευστότητας και ταμειακών εισροών. Η ληκτότητα των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων την 31η Δεκεμβρίου 2019 και 2018 για τον Όμιλο και την Εταιρεία αναλύεται ως εξής: Ενηλικίωση υποχρεώσεων 2019 Μακροπρόθεσμα δάνεια Βραχυπρόθεσμα δάνεια Υποχρεώσεις από μισθώσεις Προμηθευτές Λοιπές υποχρεώσεις Σύνολο εντός 6 μηνών Ενηλικίωση υποχρεώσεων 2018 Μακροπρόθεσμα δάνεια Βραχυπρόθεσμα δάνεια Υποχρεώσεις από μισθώσεις Προμηθευτές Λοιπές υποχρεώσεις Σύνολο εντός 6 μηνών Ενηλικίωση υποχρεώσεων 2019 Μακροπρόθεσμα δάνεια Βραχυπρόθεσμα δάνεια Υποχρεώσεις από μισθώσεις Προμηθευτές Λοιπές υποχρεώσεις Σύνολο εντός 6 μηνών Ενηλικίωση υποχρεώσεων 2018 Μακροπρόθεσμα δάνεια Βραχυπρόθεσμα δάνεια Υποχρεώσεις από μισθώσεις Προμηθευτές Λοιπές υποχρεώσεις Σύνολο εντός 6 μηνών 20.000.000 1.968.194 64.710.500 3.615.466 90.294.160 6 έως 12 μήνες 10.814.535 1.816.730 1.014.739 891.211 14.537.215 6 έως 12 μήνες 1.911.410 5.809.208 61.846.984 3.880.118 67.638.512 765.823 1.263.791 7.838.822 20.000.000 845.605 30.990.895 3.876.077 55.712.577 6 έως 12 μήνες 800.993 1.002.970 970.669 2.774.632 6 έως 12 μήνες 1.500.000 1.500.000 27.303.347 3.668.219 32.471.566 765.823 2.289.164 4.554.987 Όμιλος 1 έως 5 έτη 35.000.000 7.807.823 1.343.949 44.151.771 Όμιλος 1 έως 5 έτη 38.000.000 1.221.898 39.221.898 Εταιρεία 1 έως 5 έτη 35.000.000 αργότερα από 5 έτη 960.450 960.450 αργότερα από 5 έτη - αργότερα από 5 έτη 3.245.488 2.097.913 40.343.401 Εταιρεία 1 έως 5 έτη 38.000.000 1.864.687 39.864.687 - αργότερα από 5 έτη - Σύνολο 35.000.000 30.814.535 12.553.196 65.725.240 5.850.625 149.943.597 Σύνολο 38.000.000 7.720.618 62.612.807 6.365.807 114.699.232 Σύνολο 35.000.000 20.000.000 4.892.086 31.993.865 6.944.659 98.830.610 Σύνολο 38.000.000 3.000.000 28.069.170 7.822.071 76.891.241 77 ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠΟ 1/1/2019 – 31/12/2019 4.9.8 Κίνδυνος διακύμανσης τιμών πρώτων υλών Ο Όμιλος εκτίθεται σε κίνδυνο από διακύμανση τιμών στις βασικές πρώτες ύλες που χρησιμοποιεί για τα προϊόντα που παράγει ιδιόκτητες παραγωγικές εγκαταστάσεις του. ❖ Οι βασικές πρώτες ύλες που ο Όμιλος χρησιμοποιεί για τις κατηγορίες των Αρωμάτων, Καλλυντικών και Προϊόντων περιποίησης προσώπου είναι αρώματα, έλαια και χημικά. Οι τιμές των πρώτων υλών στα Αρώματα, στα Καλλυντικά και στα Προϊόντα Περιποίησης προσώπου δεν έχουν σημαντικές διακυμάνσεις, ενώ οι όποιες διαφορές εξαλείφονται μεταφέροντας σταδιακά τους όγκους από έναν προμηθευτή στον άλλο όταν είναι απαραίτητο, διατηρώντας ενεργούς εναλλακτικούς προμηθευτές και δημιουργώντας αποθέματα ασφαλείας. ❖ Οι βασικές πρώτες ύλες που χρησιμοποιεί ο Όμιλος για τις κατηγορίες προϊόντων οικιακής χρήσης (προϊόντα συσκευασίας τροφίμων και πλαστικές σακούλες απορριμμάτων) είναι το αλουμίνιο (σε jumbo rolls), το πλαστικό (PVC/LDPE Cling film σε Jumbo rolls) και το Πολυαιθυλένιο ( HDPE, LDPE, LLDPE). Αναφορικά με την επίδραση των διακυμάνσεων στις τιμές του αλουμινίου και του πλαστικού, ο Όμιλος προβαίνει σε κλείσιμο τιμής κατά βραχύχρονα διαστήματα, και επιπρόσθετα δημιουργεί απόθεμα ασφαλείας όταν κρίνει απαραίτητο. Παρόλα αυτά, στο χειρότερο σενάριο που αυξηθεί το κόστος στα προϊόντα που έχουν βάση το αλουμίνιο και το πλαστικό ταυτόχρονα κατά 3%, τότε διατηρώντας όλες τις υπόλοιπες παραμέτρους σταθερές, η επιβάρυνση στο κόστος πωληθέντων του Ομίλου θα ήταν της τάξης του 0,79 εκ. ευρώ. 4.10 ΕΠΕΞΗΓΗΜΑΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ 4.10.1 Πληροφόρηση ανά τομέα Για διοικητικούς σκοπούς, ο Όμιλος είναι οργανωμένος σε τέσσερις βασικές επιχειρηματικές δραστηριότητες: τα Καλλυντικά Ευρείας Διανομής, τα Προϊόντα Οικιακής Χρήσης, τις Λοιπές Πωλήσεις και τα Προϊόντα Private Label. Σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 8 – Λειτουργικοί Τομείς η διοίκηση παρακολουθεί τα λειτουργικά αποτελέσματα των επιχειρηματικών τομέων ξεχωριστά με σκοπό την αξιολόγηση απόδοσης και την λήψη αποφάσεων σχετικά με την διάθεση πόρων. Τα αποτελέσματα του Ομίλου ανά τομέα αναλύονται ως εξής: Για την περίοδο 01/01/2019 – 31/12/2019: Τομείς Εμπορικής Δραστηριότητας Έσοδα από εξωτερικούς πελάτες Κέρδη προ φόρων χρηματοδοτικών και επενδυτικών αποτελεσμάτων Έσοδα από τόκους Έξοδα από τόκους Κέρδη προ φόρων Φόρος εισοδήματος Κέρδη και ζημίες μετά από φόρους Αποσβέσεις Κέρδη και ζημίες προ φόρων χρηματοδοτικών και επενδυτικών αποτελεσμάτων & αποσβέσεων Καλλυντικά Προϊόντα Ευρείας Οικιακής Διανομής Χρήσης 159.624.764 142.145.601 Λοιπές Πωλήσεις 47.601.196 Έσοδα από Σύνολο συγγενείς Ομίλου Εταιρείες 20.701.217 0 370.072.778 Private Label (Polipak) 11.560.234 43.379 -683.129 12.257.455 1.592.596 10.664.859 4.513.169 14.418.550 38.629 -608.325 15.039.425 1.954.054 13.085.371 4.018.970 4.335.368 12.936 -203.714 4.543.284 590.303 3.952.981 1.345.858 1.469.743 5.626 -88.593 1.560.164 202.710 1.357.453 1.031.135 12.055.298 0 0 12.055.298 2.300.364 9.754.934 0 43.839.194 100.570 -1.583.760 45.455.627 6.640.028 38.815.599 10.909.132 16.073.403 18.437.520 5.681.226 2.500.879 12.055.298 54.748.326 78 ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠΟ 1/1/2019 – 31/12/2019 Για την περίοδο 01/01/2018 –31/12/2018: Τομείς Εμπορικής Δραστηριότητας Έσοδα από εξωτερικούς πελάτες Κέρδη προ φόρων χρηματοδοτικών και επενδυτικών αποτελεσμάτων Έσοδα από τόκους Έξοδα από τόκους Κέρδη προ φόρων Φόρος εισοδήματος Κέρδη και ζημίες μετά από φόρους Αποσβέσεις Κέρδη και ζημίες προ φόρων χρηματοδοτικών και επενδυτικών αποτελεσμάτων & αποσβέσεων Καλλυντικά Προϊόντα Ευρείας Οικιακής Διανομής Χρήσης 151.528.834 130.464.018 Λοιπές Πωλήσεις 43.396.165 Έσοδα από Σύνολο συγγενείς Ομίλου Εταιρείες 18.606.712 0 343.995.729 Private Label (Polipak) 12.196.528 53.770 -605.704 11.406.491 1.490.746 9.915.745 2.532.854 13.298.544 46.295 -521.502 12.618.334 1.649.125 10.969.209 2.180.748 4.173.674 15.399 -173.467 3.947.416 515.899 3.431.518 725.381 1.466.193 6.603 -74.376 1.369.181 178.942 1.190.239 980.791 9.438.878 0 0 9.438.878 1.806.805 7.632.073 0 40.573.818 122.066 -1.375.048 38.780.300 5.641.516 33.138.784 6.419.774 14.729.382 15.479.293 4.899.055 2.446.984 9.438.878 46.993.592 Σημειώσεις: - Τα έσοδα από συγγενείς εταιρείες αφορούν έσοδα που προέρχονται από την εταιρεία Elca Cosmetics Ltd και των θυγατρικών της. - Ο υπολογισμός των χρηματοοικονομικών εσόδων & εξόδων και των αποσβέσεων έχει γίνει αναλογικά βάσει των πωλήσεων της εκάστοτε επιχειρηματικής δραστηριότητας του Ομίλου. Ο δε υπολογισμός των φόρων εισοδήματος έχει βασιστεί αναλογικά στα κέρδη προ φόρων της εκάστοτε επιχειρηματικής δραστηριότητας του Ομίλου. Η κατανομή των ενοποιημένων στοιχείων του ενεργητικού και των υποχρεώσεων στους επιχειρηματικούς τομείς του Ομίλου αναλύεται ως εξής: Όμιλος Καλλυντικά Ευρείας Προϊόντα Οικιακής Χρήσης Λοιπές Πωλήσεις Private Label (Polipak) 31.12.2019 31.12.2018 31.12.2019 31.12.2018 31.12.2019 31.12.2018 31.12.2019 31.12.2018 31.12.2019 31.12.2018 421.548.851 354.703.896 183.271.247 156.245.741 163.202.756 134.525.204 54.652.739 44.747.035 20.422.109 19.185.917 167.912.531 130.074.975 70.686.407 57.297.540 62.946.134 49.332.310 21.079.170 16.409.375 13.200.819 7.035.749 Σύνολο Ενεργητικού Σύνολο Υποχρεώσεων 4.10.2 Επενδύσεις σε συγγενείς επιχειρήσεις Στις ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις του Ομίλου Σαράντη ενσωματώνονται τα ενοποιημένα οικονομικά μεγέθη της εταιρείας ELCA Cosmetics Ltd, με βάση την μέθοδο της καθαρής θέσης. Η κίνηση των συμμετοχών του Ομίλου σε συγγενείς εταιρείες και κοινοπραξίες, αναλύεται ως εξής: Ποσά σε € Όμιλος Υπόλοιπο έναρξης περιόδου Συμμετοχή στα κέρδη συγγενών εταιρειών και κοινοπραξιών Μερίσματα Λοιπά συνολικά εισοδήματα Συναλλαγματικές Διαφορές Υπόλοιπο λήξης περιόδου 31.12.2019 31.12.2018 20.554.060 17.256.128 9.754.934 7.632.073 -8.820.000 0 -30.767 21.458.228 -4.067.000 -243.666 -23.475 20.554.060 Τα βασικά ενοποιημένα οικονομικά μεγέθη της ELCA Cosmetics Ltd παρατίθενται στους παρακάτω πίνακες: ELCA COSMETICS Έσοδα Κέρδος (ζημιά) προ φόρων Κέρδος (ζημιά) μετά την αφαίρεση φόρου 01.01 31.12.2019 114.208.275 24.602.649 19.908.029 01.01 31.12.2018 102.922.303 19.263.016 15.575.659 79 ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠΟ 1/1/2019 – 31/12/2019 ELCA COSMETICS Κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις Σύνολο ιδίων κεφαλαίων 31.12.2019 65.781.608 19.644.824 -24.425.294 -17.208.836 43.792.301 31.12.2018 61.226.754 9.323.125 -22.283.973 -6.318.844 41.947.062 4.10.3 Υπεραξία Η υπεραξία στον ‘Όμιλο και στην Εταιρεία αναλύονται ως εξής: Ποσά σε Ευρώ Υπόλοιπο 1/1/2019 Προσθήκες/Μειώσεις Συναλλαγματικές Διαφορές Απομειώσεις Υπόλοιπο 31.12.2019 Ποσά σε Ευρώ Υπόλοιπο 1/1/2018 Προσθήκες/Μειώσεις Συναλλαγματικές Διαφορές Απομειώσεις Υπόλοιπο 31.12.2018 Όμιλος 7.928.988 Εταιρεία 1.100.000 0 -30.566 0 7.898.422 0 0 0 1.100.000 Όμιλος 7.194.613 Εταιρεία 1.100.000 806.713 -72.337 0 7.928.988 0 0 0 1.100.000 Οι προσθήκες στην υπεραξία προκύπτουν από τις εξαγορές που πραγματοποιήθηκαν κατά το 2018. O Όμιλος και η Εταιρεία ετησίως προβαίνουν σε έλεγχο για τυχόν απομείωση των υφισταμένων υπεραξιών, η οποία καταχωρείται στα αποτελέσματα χρήσης. Για τη χρήση του 2019, οι χρησιμοποιούμενες παραδοχές ανά Μονάδα Δημιουργίας Ταμειακών Ροών έχουν ως κάτωθι: Παραδοχές 2019 Προεξοφλητικό επιτόκιο (WACC) Ρυθμός ανάπτυξης 5+ Κέρδη προ φόρων και τοκων (εύρος 5ετίας) Υπόλοιπο Υπεραξίας Δ. Κουκουζέλης ΕΠΕ-Ελλάδα 9,6% 2,0% 4%-7,5% 1.100.000 ElmiplantΡουμανία 10,4% 2,5% 18%-19,5% 2.236.124 PolipakΠολωνία 7,9% 1,0% 6,9%-7,7% 2.231.684 Trade 90Ουγγαρία 8,1% 1,5% 12,1%-12,9% 1.285.763 Astrid Τ.Μ.- Indulona-Σλοβακία Τσεχία & Τσεχία 7,1% 7,1% 1,0% 1,0% 10,8%-12,3% 10-13,6% 236.776 263.331 ErgopackΟυκρανία 13,2% 1,0% 5-5,5% 544.744 Το ανακτήσιμο ποσό των ανωτέρω μονάδων δημιουργίας ταμειακών ροών προσδιορίστηκε με βάση τη μέθοδο της αξίας λόγω χρήσης. Η αξία χρήσης υπολογίστηκε χρησιμοποιώντας προβλέψεις ταμειακών ροών που βασίστηκαν στα εγκεκριμένα από τη διοίκηση πενταετή επιχειρηματικά σχέδια και οι οποίες προβλήθηκαν στο διηνεκές. Οι βασικές παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν από την Διοίκηση κατά τον υπολογισμό των προβλέψεων των ταμειακών ροών στα πλαίσια διενέργειας του ετήσιου ελέγχου για την απομείωση της υπεραξίας είναι οι ακόλουθες: -Το επιτόκιο μηδενικού κινδύνου καθορίστηκε με βάση εξωτερική πληροφόρηση. -Τα προϋπολογιστικά κέρδη προ φόρων και τόκων υπολογίστηκαν με βάση τα πραγματικά ιστορικά στοιχεία των τελευταίων ετών προσαρμοσμένα προκειμένου να ληφθούν υπόψη οι αναμενόμενες μεταβολές λειτουργικής κερδοφορίας. ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠΟ 1/1/2019 – 31/12/2019 4.10.4 Αποθέματα Τα αποθέματα αναλύονται ως εξής: Όμιλος Εμπορεύματα Προϊόντα Α΄ ύλες Προκαταβολές για αγορές αποθεμάτων Απομείωση Αξίας λόγω Απαξίωσης Σύνολο Εταιρεία Εμπορεύματα Προϊόντα Α΄ ύλες Προκαταβολές για αγορές αποθεμάτων Απομείωση Αξίας λόγω Απαξίωσης Σύνολο 31.12.2019 68.125.403 10.786.429 17.262.147 654.225 -2.274.919 94.553.285 31.12.2018 52.286.194 12.038.002 14.828.628 1.434.255 -840.598 79.746.481 31.12.2019 23.812.380 9.902.511 11.353.140 252.436 -1.492.317 43.828.151 31.12.2018 16.949.344 11.287.142 9.505.647 1.233.535 -378.503 38.597.165 Τα αποθέματα της Εταιρείας και του Ομίλου είναι ελεύθερα βαρών. Η ανάλυση της πρόβλεψης απομείωσης αξίας λόγω απαξίωσης έχει ως εξής: Όμιλος Υπόλοιπο Έναρξης Πρόβλεψη χρήσης Χρησιμοποίηση πρόβλέψης Αντιλογισμός Πρόβλεψης Συναλλαγματικές Διαφορές Υπόλοιπο Λήξης 31.12.2019 840.597,89 1.638.072,61 -134.559,94 -111.613,59 42.421,56 2.274.918,53 31.12.2018 578.767,96 973.376,44 -711.546,51 0,00 0,00 840.597,89 Εταιρεία Υπόλοιπο Έναρξης Πρόβλεψη χρήσης Χρησιμοποίηση πρόβλέψης Αντιλογισμός Πρόβλεψης Συναλλαγματικές Διαφορές Υπόλοιπο Λήξης 31.12.2019 378.503,09 1.137.394,59 -23.581,16 0,00 0,00 1.492.316,52 31.12.2018 404.070,00 378.503,09 -404.070,00 0,00 0,00 378.503,09 Κατά την τρέχουσα χρήση ο Όμιλος και η Εταιρεία προέβη σε καταστροφές αποθεμάτων συνολικού ύψους 0,25 εκ. ευρώ και 0,02 εκ. ευρώ αντιστοίχως και το 2018 οι καταστροφές αποθεμάτων ανήλθαν σε 0,7 εκ. ευρώ και 0,4 εκ. ευρώ αντιστοίχως. 4.10.5 Εμπορικές Απαιτήσεις και λοιπές απαιτήσεις Ο λογαριασμός Εμπορικές Απαιτήσεις αναλύεται ως εξής: Όμιλος Πελάτες Μείον προβλέψεις Καθαρές απαιτήσεις πελατών Επιταγές εισπρακτέες και γραμμάτια Μείον προβλέψεις Καθαρές επιταγές εισπρακτέες και γραμμάτια Σύνολο 31.12.2019 89.715.374 -3.735.758 85.979.616 18.906.647 -2.400.000 16.506.647 102.486.263 31.12.2018 86.510.585 -4.644.059 81.866.526 15.174.238 -2.400.000 12.774.238 94.640.764 80 81 ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠΟ 1/1/2019 – 31/12/2019 Εταιρεία 31.12.2019 31.854.397 -1.796.014 30.058.382 18.076.288 -2.400.000 15.676.288 45.734.670 Πελάτες Μείον προβλέψεις Καθαρές απαιτήσεις πελατών Επιταγές εισπρακτέες και γραμμάτια Μείον προβλέψεις Καθαρές επιταγές εισπρακτέες και γραμμάτια Σύνολο 31.12.2018 32.031.390 -2.341.955 29.689.434 14.206.120 -2.400.000 11.806.120 41.495.554 Την 31 Δεκεμβρίου 2019 και 2018, η ενηλικίωση των τρεχουσών και ληξιπρόθεσμων εμπορικών απαιτήσεων από πελάτες είχε ως εξής: Όμιλος 31.12.2019 31.12.2018 91.265.050 80.987.095 7.494.687 9.997.858 1.602.868 2.139.049 8.259.416 8.560.821 108.622.021 101.684.823 Τρέχουσες (εντός πίστωσης) 0-90 ημέρες 91-180 ημέρες μεγαλύτερη των 180 ημερών Εταιρεία 31.12.2019 31.12.2018 38.137.852 34.832.056 2.606.118 2.314.949 1.462.159 1.409.112 7.724.555 7.681.393 49.930.684 46.237.509 Από 01/01/2018 εφαρμόστηκε στον Όμιλο και την Εταιρεία η απλοποιημένη προσέγγιση του ΔΠΧΑ 9 και υπολογίζει τις αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές καθ’ όλη την διάρκεια ζωής των απαιτήσεων τους. Στον παρακάτω πίνακες παρουσιάζεται η πληροφόρηση σχετικά με την έκθεση του Ομίλου και της Εταιρεία στον πιστωτικό κίνδυνο: ΕΜΠΟΡΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΙΚΟ ΠΟΣΟ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΑΠΑΙΤΗΣΕΩΝ ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΗ ΠΙΣΤΩΤΙΚΗ ΖΗΜΙΑ ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΟ ΠΟΣΟΣΤΟ ΠΙΣΤΩΤΙΚΗ ΖΗΜΙΑΣ 'Ομιλος Current 91.265.050 307.419 0,34% <90 7.494.687 571.065 7,62% 90-180 1.602.868 172.859 10,78% 181+ 8.259.416 5.084.416 61,56% Total 108.622.021 6.135.758 5,65% ΕΜΠΟΡΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΙΚΟ ΠΟΣΟ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΑΠΑΙΤΗΣΕΩΝ ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΗ ΠΙΣΤΩΤΙΚΗ ΖΗΜΙΑ ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΟ ΠΟΣΟΣΤΟ ΠΙΣΤΩΤΙΚΗ ΖΗΜΙΑΣ Εταιρεία Current 38.137.852 4.393 0,01% <90 2.606.118 5.322 0,20% 90-180 1.462.159 51.812 3,54% 181+ 7.724.555 4.134.488 53,52% Total 49.930.684 4.196.014 8,40% Οι λοιπές απαιτήσεις αναλύονται ως εξής: Όμιλος Λογ. Επίδικων απαιτήσεων Χρεώστες διάφοροι Βραχυπρόθεσμες Απαιτήσεις από Μισθώσεις Λογ/μοι Διαχειρίσεως Προκ/λών & Πιστώσεων Μείον προβλέψεις Σύνολο 31.12.2019 425.136 2.422.742 205.186 51.294 -310.266 2.794.093 31.12.2018 425.136 3.621.577 0 52.336 -310.266 3.788.784 ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠΟ 1/1/2019 – 31/12/2019 Εταιρεία Λογ. Επίδικων απαιτήσεων Χρεώστες διάφοροι Απαίτηση από μερίσματα εισπρακτέα Βραχυπρόθεσμες Απαιτήσεις από Συνδεδεμένα Μέρη Βραχυπρόθεσμες Απαιτήσεις από Μισθώσεις Λογ/μοι Διαχειρίσεως Προκ/λών & Πιστώσεων Μείον προβλέψεις Σύνολο 31.12.2019 425.136 1.061.845 7.658.096 6.867.112 177.385 51.294 -310.266 15.930.604 31.12.2018 425.136 540.655 17.062.000 0 0 52.336 -310.266 17.769.862 Η ανάλυση της πρόβλεψης τόσο για τις εμπορικές όσο και για τις λοιπές απαιτήσεις έχει ως εξής: Όμιλος Υπόλοιπο έναρξης Επίδραση αλλαγής λογιστικής πολιτικής IFRS9 Προσθήκες χρήσης Απαιτήσεις που διαγράφηκαν Ποσά που έχουν αντιλογιστεί Συναλλαγματικές διαφορές Προσθήκη λόγω εξαγοράς Υπόλοιπο λήξης Εταιρεία Υπόλοιπο έναρξης Επίδραση αλλαγής λογιστικής πολιτικής IFRS9 Προσθήκες χρήσης Απαιτήσεις που διαγράφηκαν Ποσά που έχουν αντιλογιστεί Συναλλαγματικές διαφορές Προσθήκη λόγω εξαγοράς Υπόλοιπο λήξης 31.12.2019 7.354.324 0 290.182 -29.472 -1.372.422 203.411 0 6.446.024 31.12.2018 4.527.544 1.500.000 535.180 -125.707 -378.523 3.018 1.292.812 7.354.324 31.12.2019 5.052.221 0 50.000 0 -595.941 0 0 4.506.280 31.12.2018 3.999.872 1.000.000 310.266 0 -257.917 0 0 5.052.221 4.10.6 Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα Τα διαθέσιμα αντιπροσωπεύουν μετρητά στα ταμεία του Ομίλου και της Εταιρείας και τραπεζικές καταθέσεις διαθέσιμες σε πρώτη ζήτηση, που αναλύονται ως εξής: Όμιλος Ταμείο Καταθέσεις στις τράπεζες Σύνολο 31.12.2019 242.159 54.605.246 54.847.405 31.12.2018 295.354 32.484.412 32.779.766 Εταιρεία Ταμείο Καταθέσεις στις τράπεζες Σύνολο 31.12.2019 218.106,09 30.060.793 30.278.899 31.12.2018 279.370 11.389.896 11.669.266 82 ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠΟ 1/1/2019 – 31/12/2019 4.10.7 Χρηματοοικονομικά στοιχεία σε εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων Όμιλος 31.12.2019 Υπόλοιπο Έναρξης Προσθήκες Πωλήσεις Αναπροσαρμογές Εύλογης Αξίας Υπόλοιπο Τέλους Εταιρεία 31.12.2018 1.415.190 3.851.053 -3.245.669 493.786 2.514.360 31.12.2019 2.978.000 3.171.319 -4.437.694 -296.435 1.415.190 31.12.2018 1.415.190 2.978.000 3.851.053 3.171.319 -3.245.669 -4.437.694 493.786 -296.435 2.514.360 1.415.190 Πρόκειται για τοποθετήσεις με βραχυπρόθεσμο επενδυτικό ορίζοντα που διαπραγματεύονται σε ενεργή αγορά. 4.10.8 Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις Οι προμηθευτές της Εταιρείας και του Ομίλου αναλύονται ως εξής: Όμιλος Προμηθευτές Επιταγές πληρωτέες Σύνολο 31.12.2019 61.993.633 3.731.523 65.725.156 31.12.2018 58.100.885 4.511.922 62.612.807 Εταιρεία Προμηθευτές Επιταγές πληρωτέες Σύνολο 31.12.2019 28.262.342 3.731.523 31.993.865 31.12.2018 23.557.248 4.511.922 28.069.170 Οι λοιπές υποχρεώσεις της Εταιρείας και του Ομίλου αναλύονται ως εξής: Όμιλος Ασφαλιστικοί Οργανισμοί Προκαταβολές πελατών Μακρ. υποχρ. πληρ. την επομ. χρ. Μερίσματα πληρωτέα Πιστωτές διάφοροι Σύνολο 31.12.2019 2.039.444 1.324.382 77.201 26.813 2.382.870 5.850.709 31.12.2018 1.810.879 1.312.857 148.868 29.991 3.063.212 6.365.807 Εταιρεία Ασφαλιστικοί Οργανισμοί Προκαταβολές πελατών Βραχ. υποχρ. προς συνδ. επιχ Μερίσματα πληρωτέα Πιστωτές διάφοροι Σύνολο 31.12.2019 1.428.597 3.254.100 483.500 26.813 1.751.649 6.944.659 31.12.2018 1.271.364 3.827.002 483.500 29.991 2.210.213 7.822.071 4.10.9 Προβλέψεις και λοιπές μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις Οι προβλέψεις και λοιπές μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις αναλύονται ως εξής: Όμιλος Λοιπές προβλέψεις Λοιπές μακροπρόθεσμες υποχρ. Σύνολο 31.12.2019 588.706 105.656 694.362 31.12.2018 401.465 140.339 541.804 83 84 ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠΟ 1/1/2019 – 31/12/2019 4.10.10 Δάνεια Τα δάνεια αναλύονται ως εξής: Βραχυπρόθεσμα δάνεια Τραπεζικά δάνεια Ομολογίες Μακροπρόθεσμα δάνεια Τραπεζικά δάνεια Ομολογίες Σύνολο Όμιλος 31.12.2019 31.12.2018 30.814.535 7.720.618 0 0 30.000.000 5.000.000 65.814.535 22.000.000 16.000.000 45.720.618 Εταιρεία 31.12.2019 31.12.2018 20.000.000 3.000.000 0 0 0 35.000.000 55.000.000 22.000.000 16.000.000 41.000.000 Τα τραπεζικά δάνεια του Ομίλου αφορούν δάνεια για κεφάλαια κίνησης και Ομολογιακά δάνεια. Κατά την διάρκεια του έτους 2019 αποπληρώθηκε το υπόλοιπο του δανείου που είχε χορηγηθεί από την EBRD στην ΓΡ. ΣΑΡΑΝΤΗΣ Α.Β.Ε.Ε. αρχικού ύψους 25 εκ. ευρώ. Επιπρόσθετα, το 1ο εξάμηνο του έτους 2019 χορηγήθηκε ομολογιακό δάνειο ύψους 4 εκ. ευρώ από την EUROBANK ERGASIAS S.A στην ΓΡ. ΣΑΡΑΝΤΗΣ Α.Β.Ε.Ε. Το σύνολο των ομολογιακών δανείων από την EUROBANK ERGASIAS S.A της ΓΡ. ΣΑΡΑΝΤΗΣ Α.Β.Ε.Ε. στις 30.06.2019 ανήλθε στα 20 εκ ευρώ. Το 2ο εξάμηνο του έτους 2019 αποπληρώθηκε μέρος του συνόλου των ομολογιακών δανείων προς την EUROBANK ERGASIAS S.A που ανήλθε στο ποσό των 15 εκ. ευρώ. Τέλος το 2ο εξάμηνο του έτους χορηγήθηκε ενδοομιλικό ομολογιακό δάνειο 30 εκ. ευρώ στην ΓΡ. ΣΑΡΑΝΤΗΣ Α.Β.Ε.Ε. Η ανάλυση των ομολογιακών δανείων του Ομίλου και της Εταιρείας αναλύεται ως εξής: 4.10.10.1 Όμιλος Όμιλος Ανάλυση ομολογιακών δανείων Τράπεζα Λήξη EUROBANK 15/10/2021 Σύνολο Ποσό 5.000.000 5.000.000 4.10.10.2 Εταιρεία Eταιρεία Ανάλυση ομολογιακών δανείων Τράπεζα Λήξη EUROBANK 15/10/2021 SARANTIS POLSKA S.A. 25/9/2024 SARANTIS BULGARIA LTD 25/9/2024 SARANTIS ROMANIA S.A. 25/9/2024 Σύνολο Total Ποσό 5.000.000 7.500.000 7.500.000 15.000.000 35.000.000,00 35.000.000,00 85 ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠΟ 1/1/2019 – 31/12/2019 Παρακάτω παρατίθεται η ανάλυση της μεταβολής των υποχρεώσεων που προέρχονται από χρηματοδοτικές δραστηριότητες : Μακροπρόθεσμες Βραχυπρόθεσμες Δανειακές Δανειακές υποχρεώσεις υποχρεώσεις Όμιλος 1.1.2019 Ταμειακές ροές Δανεια και δανειακές υποχρεωσεις από εξαγορές Μη ταμειακές ροές: -Επίδραση συναλλαγματικών διαφορών -Μακροπρόθεσμες δανειακές υποχρεωσεις την 31 Δεκεμβρίου 2018 που εγιναν βραχυπροθεσμες στη διαρκεια του 2019 31.12.2019 38.000.000 -3.000.000 45.720.618 19.992.332 0 101.585 101.585 0 0 0 35.000.000 30.814.535 65.814.535 Μακροπρόθεσμες Βραχυπρόθεσμες Δανειακές Δανειακές υποχρεώσεις υποχρεώσεις Εταιρεία 1.1.2019 Ταμειακές ροές Μη ταμειακές ροές: -Επίδραση συναλλαγματικών διαφορών -Μακροπρόθεσμες δανειακές υποχρεωσεις την 31 Δεκεμβρίου 2018 που εγιναν βραχυπροθεσμες στη διαρκεια του 2019 31.12.2019 Σύνολο 7.720.618 22.992.332 38.000.000 -3.000.000 3.000.000 17.000.000 Σύνολο 41.000.000 14.000.000 0 0 35.000.000 20.000.000 55.000.000 4.10.11 Φόρος εισοδήματος Φόρος χρήσης Αναβαλλόμενος φόρος Σύνολο Όμιλος Εταιρεία 01.01 - 31.12.2019 01.01 - 31.12.2018 01.01 - 31.12.2019 01.01 - 31.12.2018 -6.090.230 -5.801.937 0 0 -549.798 160.420 16.934 317.092 -6.640.028 -5.641.516 16.934 317.092 Κέρδη / (Ζημιές) προ φόρων μείον/πλέον: Προσωρινές διαφορές στα έσοδα μείον/πλέον: Προσωρινές διαφορές στις δαπάνες 45.455.627 -8.403.068 4.572.367 38.780.299 -3.957.275 4.219.379 78.480.932 -4.933.877 4.314.756 3.889.767 -2.646.009 3.339.210 Προσαρμογές στο φόρο για εισοδήματα που δεν υπόκεινται σε φορολογία Αφορολόγητα εισοδήματα Διαφορές στα έσοδα Κέρδος από απόκτηση εταιρείας Λοιπές προσαρμογές 0 -6.670.092 0 0 0 -5.222.011 0 0 -73.046.206 -98.469 0 0 0 -229.372 0 0 Προσαρμογές στο φόρο για έξοδα που δεν εκπίπτουν για φορολογικούς σκοπούς Διαφορές στις δαπάνες Μη εκπιπτώμενες δαπάνες -1.240.795 681.065 177.735 319.443 594.960 1.195.818 433.175 1.554.586 Συμψηφισμός ζημιών προηγούμενων χρήσεων -1.950.120 0 -10.271.896 -16.613.252 Σύνολο 32.444.984 34.317.571 -3.763.982 -10.271.896 0 6.058.567 -165.523 0 5.807.680 -116.063 0 -44.357 -5.744 0 5.641.516 0 0 -165.523 0 148.589 0 0 -16.934 0 0 -116.063 0 -201.028 0 0 -317.092 Συντελεστής φόρου (Μέσος συντελεστής για τον Όμιλο) Αναμενόμενη δαπάνη φόρου Προσαρμογές στο φόρο για μεταβολή στον συντελεστή Φόρος απο αναγνώριση φορολογικών ζημιών Φόρος προσωρινών διαφορών Λοιπές κινήσεις Προβλέψεις και δαπάνες πρόσθετων φορολογικών υποχρεώσεων Πραγματική δαπάνη φόρου 715.320 31.663 6.640.028 Για τη χρήση 2019 η Εταιρεία έχει υπαχθεί στο φορολογικό έλεγχο των Ορκωτών Ελεγκτών Λογιστών που προβλέπεται από τις διατάξεις του Άρθρου 65Α του Ν.4174/2013. Ο έλεγχος αυτός βρίσκεται σε εξέλιξη και το σχετικό φορολογικό πιστοποιητικό προβλέπεται να χορηγηθεί µετά τη δημοσίευση των ετήσιων οικονομικών καταστάσεων για την χρήση 31.12.2019. Η Διοίκηση της Εταιρείας δεν αναμένει να προκύψουν σημαντικές φορολογικές υποχρεώσεις πέραν από αυτές που καταχωρήθηκαν και που απεικονίζονται στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις. ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠΟ 1/1/2019 – 31/12/2019 4.10.12 Αναβαλλόμενοι φόροι Όμιλος Αναβαλλόμενες απαιτήσεις Διαφορές ασωμ. περιουσιακών στοιχείων Διαφορές ενσωμ. περιουσιακών στοιχείων Διαγραφή πελατών Προβλέψεις για παροχές στο προσωπικό Προβλέψεις Αναγνώριση φορολογικής ζημιάς Συναλλαγματικές διαφορές Σύνολο 31.12.2019 -388 -132.121 11.049 5.389 200.553 82.287 0 166.767 31.12.2018 Αναβαλλόμενες υποχρεώσεις Διαφορές ασωμ. περιουσιακών στοιχείων Διαφορές ενσωμ. περιουσιακών στοιχείων Προβλέψεις επισφαλών πελατών Προβλέψεις για παροχές στο προσωπικό Προβλέψεις Συναλλαγματικές διαφορές Σύνολο 31.12.2019 -7.107.089 -329.967 71.926 570.637 772.954 -3.883 -6.025.422 31.12.2018 -6.958.578 -229.821 208.852 520.711 684.605 2.079 -5.772.151 Αναβαλλόμενοι φόροι έσοδο / (έξοδο) Διαφορές ασωμ. περιουσιακών στοιχείων Διαφορές ενσωμ. περιουσιακών στοιχείων Προβλέψεις επισφαλών πελατών Προβλέψεις για παροχές στο προσωπικό Προβλέψεις Αναγνώριση φορολογικής ζημιάς Συναλλαγματικές διαφορές Από απόκτηση θυγατρικής Από απορρόφηση θυγατρικής Μερικό σύνολο Αναλογία αναβαλλόμενου φόρου από συγγενείς εταιρείες Σύνολο Σύνολο αναβαλλόμενου φόρου που αναγνωρίστηκε στην κατάσταση συνολικών εσόδων (α) Σύνολο αναβαλλόμενου φόρου που αναγνωρίστηκε στην κατάσταση συνολικών εσόδων (β) 31.12.2019 -107.680 223.040 -22.610 57.457 -425.097 -326.148 -5.928 0 6.234 -600.732 3.103 -597.628 31.12.2018 -2.840.729 -466.486 234.237 82.684 442.850 630.970 1.233 2.102.038 0 186.797 25.919 212.716 -549.798 160.420 -47.830 52.296 0 -120.941 31.461 14.312 178.778 630.970 0 734.581 86 ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠΟ 1/1/2019 – 31/12/2019 Εταιρεία Αναβαλλόμενες απαιτήσεις / (υποχρεώσεις) Διαφορές ασωμ. περιουσιακών στοιχείων Διαφορές ενσωμ. περιουσιακών στοιχείων Προβλέψεις επισφαλών πελατών Προβλέψεις για παροχές στο προσωπικό Αναγνώριση φορολογικής ζημιάς Προβλέψεις Σύνολο 31.12.2019 -2.763.707,67 228.715,03 35.074,01 513.192,48 0,00 269.683,32 -1.717.042,83 31.12.2018 -2.166.226,89 215.032,26 196.651,97 447.520,75 0,00 248.442,23 -1.058.579,68 Αναβαλλόμενοι φόροι έσοδο / (έξοδο) Διαφορές ασωμ. περιουσιακών στοιχείων Διαφορές ενσωμ. περιουσιακών στοιχείων Προβλέψεις για παροχές στο προσωπικό Αναγνώριση φορολογικής ζημιάς Προβλέψεις Από απορρόφηση θυγατρικής Σύνολο Σύνολο αναβαλλόμενου φόρου που αναγνωρίστηκε στην κατάσταση συνολικών εσόδων (α) Σύνολο αναβαλλόμενου φόρου που αναγνωρίστηκε στην κατάσταση συνολικών εσόδων (β) 31.12.2019 23.851,83 19.594,98 59.759,52 0,00 -140.336,87 6.234,17 -30.896,37 31.12.2018 4.569,71 40.429,78 196.651,97 66.906,77 322.022,38 0,00 630.580,61 16.933,86 317.091,73 -47.830,22 313.488,88 Ομιλος Αμοιβές προσωπικού Παροχές σε προσωπικό Εργοδοτικές εισφορές Αποζημιώσεις απόλυσης Μισθοί μελών Δ.Σ. Σύνολο Μέσος όρος απασχολούμενου προσωπικού 31.12.2019 38.300.383 1.326.406 7.749.476 1.054.075 1.311.769 49.742.109 2.786 31.12.2018 33.838.734 1.044.784 6.965.874 673.576 952.105 43.475.074 2.581 Eταιρεία Αμοιβές προσωπικού Παροχές σε προσωπικό Εργοδοτικές εισφορές Αποζημιώσεις απόλυσης Μισθοί μελών Δ.Σ. Σύνολο Μέσος όρος απασχολούμενου προσωπικού 31.12.2019 17.993.277 733.585 4.485.401 836.021 1.159.693 25.207.976 886 31.12.2018 16.465.383 590.645 4.098.625 518.772 304.010 21.977.435 696 4.10.13 Παροχές προσωπικού Οι αμοιβές και τα έξοδα προσωπικού αναλύονται ως εξής : 87 ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠΟ 1/1/2019 – 31/12/2019 4.10.14 Έξοδα ανά κατηγορία Η ανάλυση των εξόδων ανά κατηγορία έχει ως εξής: Όμιλος Κόστος πωληθέντων εμπορευμάτων Έξοδα προσωπικού Αμοιβές τρίτων Παροχές τρίτων Φόροι τέλη Διάφορα έξοδα Αποσβέσεις παγίων Σύνολο δραστηριοτήτων 01.01 - 31.12.2019 232.483.810 42.451.458 6.641.645 8.023.487 2.354.683 39.090.157 8.201.844 339.247.085 01.01 - 31.12.2018 215.102.260 37.308.793 7.232.517 10.060.708 2.256.621 37.443.062 4.555.835 313.959.797 Eταιρεία Κόστος πωληθέντων εμπορευμάτων Έξοδα προσωπικού Αμοιβές τρίτων Παροχές τρίτων Φόροι τέλη Διάφορα έξοδα Αποσβέσεις παγίων Σύνολο δραστηριοτήτων 01.01 - 31.12.2019 94.611.656 22.864.904 3.090.858 2.621.611 1.512.387 16.121.411 4.747.135 145.569.962 01.01 - 31.12.2018 84.806.674 19.665.717 3.362.186 4.175.606 1.149.554 15.479.893 3.169.024 131.808.654 Σημείωση: Τα παραπάνω έξοδα είναι μειωμένα κατά το ποσό των δαπανών που έχουν επιβαρύνει την παραγωγή της μητρικής εταιρείας και του Ομίλου. Η ανάλυση του κόστους πωληθέντων έχει ως εξής: Όμιλος Κόστος εμπορευμάτων Έξοδα προσωπικού Αμοιβές τρίτων Παροχές τρίτων Φόροι τέλη Διάφορα έξοδα Αποσβέσεις παγίων Ιδιόχρηση αποθεμάτων Καταστροφή αποθεμάτων Σύνολο δραστηριοτήτων 01.01 - 31.12.2019 216.774.743 7.290.651 4.578.271 4.303.362 56.907 567.141 2.599.775 -3.812.573 125.533 232.483.810 01.01 - 31.12.2018 202.718.715 6.247.966 3.786.832 3.939.515 33.432 524.182 1.881.598 -4.271.279 241.299 215.102.260 Eταιρεία Κόστος εμπορευμάτων Έξοδα προσωπικού Αμοιβές τρίτων Παροχές τρίτων Φόροι τέλη Διάφορα έξοδα Αποσβέσεις παγίων Ιδιόχρηση αποθεμάτων Σύνολο δραστηριοτήτων 01.01 - 31.12.2019 89.632.856 2.343.072 2.258.917 703.081 4.959 202.736 919.739 -1.453.704 94.611.656 01.01 - 31.12.2018 80.208.560 2.298.313 2.107.007 990.080 270 200.145 723.050 -1.720.751 84.806.674 88 ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠΟ 1/1/2019 – 31/12/2019 Η ανάλυση των εξόδων διοίκησης έχει ως εξής: Όμιλος Έξοδα προσωπικού Αμοιβές τρίτων Παροχές τρίτων Φόροι τέλη Διάφορα έξοδα Αποσβέσεις παγίων Σύνολο δραστηριοτήτων 01.01 - 31.12.2019 10.533.639 2.095.708 2.668.631 318.237 1.384.232 1.618.502 18.618.949 01.01 - 31.12.2018 7.983.297 2.835.707 3.089.113 258.851 1.062.424 1.098.268 16.327.660 Eταιρεία Έξοδα προσωπικού Αμοιβές τρίτων Παροχές τρίτων Φόροι τέλη Διάφορα έξοδα Αποσβέσεις παγίων Σύνολο δραστηριοτήτων 01.01 - 31.12.2019 4.915.479 1.053.395 1.571.566 145.168 907.071 864.453 9.457.132 01.01 - 31.12.2018 3.406.785 1.322.559 1.805.747 92.948 631.789 639.625 7.899.453 Η ανάλυση των εξόδων διάθεσης έχει ως εξής: Όμιλος Έξοδα προσωπικού Αμοιβές τρίτων Παροχές τρίτων Φόροι τέλη Διάφορα έξοδα Αποσβέσεις παγίων Σύνολο δραστηριοτήτων 01.01 - 31.12.2019 31.917.819 4.545.937 5.354.856 2.036.446 37.705.925 6.583.342 88.144.325 01.01 - 31.12.2018 29.325.497 4.396.810 6.971.595 1.997.770 36.380.638 3.457.567 82.529.877 Eταιρεία Έξοδα προσωπικού Αμοιβές τρίτων Παροχές τρίτων Φόροι τέλη Διάφορα έξοδα Αποσβέσεις παγίων Σύνολο δραστηριοτήτων 01.01 - 31.12.2019 17.949.425 2.037.464 1.050.045 1.367.218 15.214.340 3.882.682 41.501.173 01.01 - 31.12.2018 16.258.931 2.039.627 2.369.859 1.056.607 14.848.104 2.529.399 39.102.527 4.10.15 Χρηματοοικονομικά έσοδα/έξοδα Τα χρηματοοικονομικά έσοδα/έξοδα αναλύονται ως εξής : Όμιλος Χρεωστικοί τόκοι Πιστωτικοί τόκοι Συναλλαγματικές διαφορές Κέρδη από πώληση συμμ.& χρεογράφων Έξοδα & ζημιές από πώληση συμμ.& χρεογράφων Λοιπά χρηματοοικονομικά έσοδα/έξοδα Σύνολο 01.01 - 31.12.2019 01.01 - 31.12.2018 -1.583.760 -1.375.048 100.570 122.066 2.522.733 -958.233 844.563 1.077.284 -134.777 -154.717 -167.218 -1.089.216 1.582.112 -2.377.863 89 90 ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠΟ 1/1/2019 – 31/12/2019 Εταιρεία Χρεωστικοί τόκοι Πιστωτικοί τόκοι Συναλλαγματικές διαφορές Κέρδη από πώληση συμμ.& χρεογράφων Έξοδα & ζημιές από πώληση συμμ.& χρεογράφων Μερίσματα εισπρακτέα θυγατρ. Λοιπά χρηματοοικονομικά έσοδα/έξοδα Σύνολο 01.01 - 31.12.2019 01.01 - 31.12.2018 -1.163.012 -1.127.329 252.688 68.525 -27.499 -28.292 844.563 1.077.284 -134.777 -154.714 73.046.206 0 317.026 -653.408 73.135.196 -817.934 Tα μερίσματα εισπρακτέα από θυγατρικές αφορούν κυρίως μερίσματα της εταιρείας «GR SARANTIS CYPRUS» που στην συνέχεια απορροφήθηκε από την μητρική εταιρεία όπως περιγράφεται στην σημείωση 2.3. 4.10.16 Μετοχικό κεφάλαιο 31.12.2019 31.12.2018 31.12.2017 Αριθμός μετοχών 69.877.484 69.877.484 34.938.742 Μετοχικό κεφάλαιο Ονομασ. αξία μετοχών 0,78 0,78 1,55 Μετοχικό κεφάλαιο 54.504.438 54.504.438 54.155.050 Υπέρ το άρτιο Σύνολο 40.676.356 40.676.356 41.025.743 95.180.793 95.180.793 95.180.793 Σε συνέχεια της απόφασης της Τακτικής Γενικής Συνέλευσης των μετόχων της Εταιρείας της 27/04/2018, πραγματοποιήθηκε αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου κατά το ποσό των 349.387,42 Ευρώ με κεφαλαιοποίηση μέρους του αποθεματικού υπέρ το άρτιον. Η αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου πραγματοποήθηκε με αντίστοιχη αύξηση της ονομαστικής αξίας της μετοχής από 1,55 Ευρώ σε 1,56 Ευρώ. Μετά την ως άνω αύξηση, το μετοχικό κεφάλαιο της Εταιρίας ανέρχεται στο ποσό των 54.504.437,52 Ευρώ, διαιρούμενο σε 34.938.742 κοινές ονομαστικές μετοχές, ονομαστικής αξίας 1,56 Ευρώ. Στην συνέχεια, η Γενική Συνέλευση αποφάσισε την μείωση της ονομαστικής αξίας της μετοχής από Ευρώ 1,56 σε Ευρώ 0,78 και την ταυτόχρονη αύξηση του συνολικού αριθμού των μετοχών από 34.938.742 σε 69.877.484 κοινές ονομαστικές μετοχές (split). Οι ως άνω 34.938.742 νέες μετοχές διανεμήθηκαν δωρεάν στους μετόχους της Εταιρίας σε αναλογία μία νέα κοινή, ονομαστική μετοχή για κάθε μία παλαιά κοινή, ονομαστική μετοχή. 4.10.17 Κέρδη ανά μετοχή Τα κέρδη ανά μετοχή υπολογίστηκαν χρησιμοποιώντας τον μέσο σταθμισμένο αριθμό μετοχών αφαιρουμένου του σταθμισμένου μέσου όρου των ιδίων μετοχών που κατέχει η Εταιρεία. Ομιλος Εταιρεία 01.01 - 31.12.2019 01.01 - 31.12.2018 01.01 - 31.12.2019 01.01 - 31.12.2018 Κέρδη μετά φόρων που αναλογούν στους μετόχους της μητρικής Μεσοσταθμικός αριθμός μετοχών Κέρδη ανα μετοχή (€ ) 38.009.532 32.539.619 78.497.866 4.206.859 67.145.884 0,5661 67.778.268 0,4801 67.145.884 1,1691 67.778.268 0,0621 4.10.18 Μερίσματα ❖ Για την περίοδο που έληξε την 31/12/2019: Η Τακτική Γενική Συνέλευση των μετόχων της κατά τη συνεδρίασή της στις 18.06.2019 αποφάσισε τη διανομή μερίσματος ποσού 0,14311 ευρώ ανά μετοχή, δηλαδή συνολικού ποσού 10.000.036 ευρώ. Σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία, το μέρισμα που αντιστοιχεί στις 2.731.600 μετοχές που κατείχε η Εταιρεία προσαύξησε το μέρισμα των λοιπών μετόχων και συνεπώς το συνολικό μεικτό ποσό του μερίσματος ανά μετοχή ανήλθε σε 0,14893 ευρώ. ❖ Για την περίοδο που έληξε την 31/12/2018: Η Τακτική Γενική Συνέλευση των μετόχων της κατά τη συνεδρίασή της στις 27.04.2018 αποφάσισε τη διανομή μερίσματος ποσού 0,26905 ευρώ ανά μετοχή, δηλαδή συνολικού ποσού 9.400.423,76 ευρώ. Σύμφωνα με την ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠΟ 1/1/2019 – 31/12/2019 κείμενη νομοθεσία, το μέρισμα που αντιστοιχεί στις 1.365.800 μετοχές που κατείχε η Εταιρεία προσαύξησε το μέρισμα των λοιπών μετόχων και συνεπώς το συνολικό μεικτό ποσό του μερίσματος ανά μετοχή ανήλθε σε 0,2800 ευρώ. 4.10.19 Ίδιες μετοχές Κατά την διάρκεια του 2019 η Εταιρεία δεν προέβη σε αγορά ιδίων μετοχών. Tο πρόγραμμα αγοράς ιδίων μετοχών, το οποίο είχε εγκριθεί σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 16 του κ.ν. 2190/1920, από την Έκτακτη Γενική Συνέλευση της 9ης Ιουνίου 2016 έχει ολοκληρωθεί. Κατά τη διάρκεια του παραπάνω προγράμματος, κατ' εφαρμογή των Κανονισμών ΕΕ/596/2014 και ΕΕ/1052/2016 καθώς και κάθε αποδεκτής πρακτικής για την εξυπηρέτηση των εκάστοτε επιτρεπομένων εκ του νόμου σκοπών και χρήσεων, η εταιρεία προέβη στην αγορά 2.731.600 ιδίων κοινών ονομαστικών μετοχών (προσαρμοσμένες μετα το split) συνολικά, οι οποίες αντιστοιχούν σε ποσοστό 3,91% του μετοχικού της κεφαλαίου, με μέση τιμή κτήσης 4,59 Ευρώ ανά μετοχή, καταβάλλοντας συνολικά 12.528.913 Ευρώ. Μέχρι την 31/12/2019 η Εταιρεία κατέχει συνολικά 2.731.600 μετοχές ονομαστικής αξίας 0,78 ευρώ, οι οποίες αντιστοιχούν σε ποσοστό 3,91% του μετοχικού της κεφαλαίου. 4.10.20 Μεταβατικοί λογαριασμοί 4.10.20.1 Μεταβατικοί λογαριασμοί ενεργητικού Οι μεταβατικοί λογαριασμοί ενεργητικού αναλύονται ως εξής: Όμιλος Έξοδα επομενων χρήσεων Έσοδα χρήσεως εισπρακτέα Λοιποί μεταβ λογ/σμοι Ενεργητικού Σύνολο 31.12.2019 31.12.2018 1.094.435 878.781 306.532 253.281 929.363 858.576 2.330.330 1.990.638 Εταιρεία Έξοδα επομενων χρήσεων Έσοδα χρήσεως εισπρακτέα Σύνολο 31.12.2019 31.12.2018 660.991 490.338 116.798 119.117 777.789 609.455 4.10.20.2 Μεταβατικοί λογαριασμοί παθητικού Οι μεταβατικοί λογαριασμοί παθητικού αναλύονται ως εξής: Όμιλος Έσοδα επομενων χρήσεων Έξοδα χρήσεως δουλευμένα Λοιποί μεταβ λογ/σμοι Παθητικού Σύνολο 31.12.2019 31.12.2018 1.270.929 67.078 1.174.559 1.483.231 1.702.440 1.070.707 4.147.927 2.621.016 Εταιρεία Έσοδα επομενων χρήσεων Έξοδα χρήσεως δουλευμένα Λοιποί μεταβ λογ/σμοι Παθητικού Σύνολο 31.12.2019 31.12.2018 122.641 2.641 603.956 554.005 113.628 54.993 840.226 611.640 91 ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠΟ 1/1/2019 – 31/12/2019 4.10.21 Αποθεματικό αναπροσαρμογής και λοιπά Τα αποθεματικά αναλύονται ως εξής: Όμιλος Τακτικό Αποθεματικό Ειδικό Αποθεματικό Έκτακτο Αποθεματικό Αφορολόγητα Αποθεματικά ειδικών διατάξεων νόμων Αποθεμ. για ίδιες μετοχές Αποθεματικό από αναπροσαρμογή περιουσιακών στοιχείων Σύνολο 31.12.2019 6.227.175 452.114 165.445 3.601.875 -12.528.913 15.833.726 13.751.423 31.12.2018 5.673.696 432.240 165.446 3.601.875 -12.528.913 13.597.917 10.942.261 Εταιρεία Τακτικό Αποθεματικό Ειδικό Αποθεματικό Αφορολόγητα Αποθεματικά ειδικών διατάξεων νόμων Αποθεμ. για ίδιες μετοχές Αποθεματικό από αναπροσαρμογή περιουσιακών στοιχείων Σύνολο 31.12.2019 4.176.668 128.612.806 3.601.875 -12.528.913 13.252.316 137.114.752 31.12.2018 4.038.581 65.413.203 3.601.875 -12.528.913 12.291.730 72.816.477 92 ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠΟ 1/1/2019 – 31/12/2019 4.10.22 Πίνακας μεταβολής παγίων 4.10.22.1 Eταιρεία Κτίρια εγκατασ.κτιρ.& Τεχνικά έργα Γήπεδα Οικόπεδα Αξία κτήσης 1.1.2018 Επενδύσεις σε ακίνητα ΜηχανήματαΤεχ.εγκατ. & Μεταφορικά μέσα Λοιπός εξοπλισμός Έπιπλα & Λοιπός εξοπλισμός Ακινητοποιήσεις Ασώματες υπό εκτέλεση & ακινητοποιήσεις προκαταβολές Σύνολο 7.767.072 32.720.432 203.660 12.363.377 918.673 10.173.692 135.660 Προσθήκες 6.000 230.847 0 1.669.972 168.695 1.062.224 165.758 77.418 3.380.915 Διαγραφές 0 0 0 -22.198 -25.150 -20.503 -86.160 0 -154.011 Πωλήσεις 0 0 0 -46.177 -57.482 -51.001 0 0 -154.660 7.773.072 32.951.279 203.660 13.964.975 1.004.737 11.164.412 215.258 Αξία κατά την 31.12.2018 Κτίρια εγκατασ.κτιρ.& Τεχνικά έργα Γήπεδα Οικόπεδα Επενδύσεις σε ακίνητα ΜηχανήματαΤεχ.εγκατ. & Μεταφορικά μέσα Λοιπός εξοπλισμός Έπιπλα & Λοιπός εξοπλισμός 22.974.067 87.256.632 23.051.484 90.328.877 Ακινητοποιήσεις Ασώματες υπό εκτέλεση & ακινητοποιήσεις προκαταβολές Σύνολο Αποσβέσεις 1.1.2018 0 14.436.992 13.514 8.300.292 786.538 7.058.304 0 4.063.480 34.659.120 Αποσβέσεις περιόδου 0 1.172.322 0 688.612 34.059 795.448 0 1.201.633 3.892.074 Αποσβέσεις διαγραφών 0 0 0 -7.624 -24.831 -16.085 0 0 -48.540 Αποσβέσεις Πωλήσεων 0 0 0 -44.737 -35.079 -44.972 0 0 -124.789 Αποσβέσεις 31.12.2018 0 15.609.315 13.514 8.936.543 760.686 7.792.695 0 5.265.113 38.377.866 7.773.072 17.341.964 190.146 5.028.432 244.050 3.371.717 215.258 17.786.371 51.951.011 Αναπόσβεστη αξία κατά την 31.12.2018 94 ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠΟ 1/1/2019 – 31/12/2019 Κτίρια εγκατασ.κτιρ.& Τεχνικά έργα Γήπεδα Οικόπεδα Αξία κτήσης 1/1/2019 Επενδύσεις σε ακίνητα ΜηχανήματαΤεχ.εγκατ. & Μεταφορικά μέσα Λοιπός εξοπλισμός Ακινητοποιήσεις Ασώματες υπό εκτέλεση & ακινητοποιήσεις προκαταβολές Έπιπλα & Λοιπός εξοπλισμός Σύνολο 7.773.072 32.951.279 203.660 13.964.975 1.004.737 11.164.412 215.258 Προσθήκες 0 231.524 0 2.291.888 43.977 1.231.871 2.711.825 93.440 6.604.525 Αναταξινομήσεις 0 2.163.014 0 537.781 0 12.329 -2.713.124 0 0 Από απορρόφηση θυγατρικής 0 0 0 0 0 0 0 5.984.802 5.984.802 777.761 366.727 -3.300 0 0 0 0 0 1.141.189 Διαγραφές 0 0 0 0 0 -121.258 -78.967 0 -200.225 Πωλήσεις 0 0 -168.388 0 0 -989 0 0 -169.377 8.550.833 35.712.545 31.972 16.794.644 1.048.714 12.286.365 134.992 Επανεκτίμηση Αξία κατά την 31.12.2019 Γήπεδα Οικόπεδα 23.051.484 90.328.877 29.129.726 103.689.791 Κτίρια ΜηχανήματαΑκινητοποιήσεις Επενδύσεις σε Έπιπλα & Λοιπός Ασώματες εγκατασ.κτιρ.& Τεχ.εγκατ. & Μεταφορικά μέσα υπό εκτέλεση & Σύνολο ακίνητα εξοπλισμός ακινητοποιήσεις Τεχνικά έργα Λοιπός εξοπλισμός προκαταβολές 15.609.315 13.514 8.936.543 760.686 7.792.695 0 5.265.113 34.659.120 Αποσβέσεις 1/1/2019 0 Αποσβέσεις περιόδου 0 1.185.173 0 853.528 51.562 910.996 0 1.240.516 4.241.776 Από απορρόφηση θυγατρικής 0 0 0 0 0 0 0 964.268 964.268 Επανεκτίμηση 0 183.903 0 0 0 0 0 0 183.903 Αποσβέσεις διαγραφών 0 0 0 0 0 -119.372 0 0 -119.372 Αποσβέσεις Πωλήσεων 0 0 -13.398 0 0 -594 0 0 -13.993 Αποσβέσεις 31.12.2019 0 16.978.390 115 9.790.071 812.248 8.583.725 0 7.469.897 43.634.448 8.550.833 18.734.154 31.857 7.004.573 236.466 3.702.640 134.992 21.659.829 60.055.343 Αναπόσβεστη αξία κατά την 31.12.2019 95 ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠΟ 1/1/2019 – 31/12/2019 4.10.22.2 Όμιλος Γήπεδα - Οικόπεδα Κτίρια εγκατασ.κτιρ.& Τεχνικά έργα ΜηχανήματαΤεχ.εγκατ. & Λοιπός εξοπλισμός Επενδύσεις σε ακίνητα Μεταφορικά μέσα Ακινητοποιήσεις υπό εκτέλεση & προκαταβολές Έπιπλα & Λοιπός εξοπλισμός Ασώματες ακινητοποιήσεις Σύνολο Αξία κτήσης 1.1.2018 8.288.396 35.875.128 542.018 24.782.675 2.237.798 10.921.969 614.329 44.600.044 127.862.356 Προσθήκες 1.011.207 1.522.489 0 4.124.267 360.531 1.277.865 4.567.577 18.812.955 31.676.891 0 0 0 314.019 7.891 -1.169 -320.514 -228 0 43.573 1.938.123 0 3.614.310 171.540 177.318 277.194 739.399 6.961.456 931.161 911.558 583.076 0 0 0 261.237 0 2.687.033 Διαγραφές 0 0 0 -83.751 -25.328 -28.337 -96.735 0 -234.151 Πωλήσεις 0 0 0 -331.868 -283.845 -79.113 -198.569 -20.525 -913.921 -23.282 6.523 -315 -163.580 -8.628 -4.318 -4.206 -210.848 -408.654 10.251.054 40.253.822 1.124.780 32.256.071 2.459.960 12.264.215 5.100.314 63.920.796 167.631.011 Αναταξινομήσεις Από απορρόφηση θυγατρικής Επανεκτίμηση Συναλλαγματικές διαφορές Αξία κατά την 31.12.2018 Γήπεδα - Οικόπεδα Κτίρια εγκατασ.κτιρ.& Τεχνικά έργα Επενδύσεις σε ακίνητα ΜηχανήματαΤεχ.εγκατ. & Λοιπός εξοπλισμός Μεταφορικά μέσα Έπιπλα & Λοιπός εξοπλισμός Ακινητοποιήσεις υπό εκτέλεση & προκαταβολές Ασώματες ακινητοποιήσεις Σύνολο Αποσβέσεις 1.1.2018 0 15.376.875 13.514 14.602.890 1.720.130 7.663.359 0 8.362.043 47.738.811 Αποσβέσεις περιόδου 0 1.308.339 0 1.983.548 178.378 829.986 0 2.119.523 6.419.774 Από απορρόφηση θυγατρικής 0 681.243 0 1.966.739 125.272 162.356 0 472.490 3.408.100 Επανεκτίμηση 0 227.989 0 0 0 0 0 0 227.989 Αποσβέσεις ανακατατάξεων 0 0 0 1.615 0 -1.387 0 -228 0 Αποσβέσεις διαγραφών 0 0 0 -79.470 -25.009 -23.919 0 0 -128.399 Αποσβέσεις Πωλήσεων 0 0 0 -304.407 -224.069 -73.084 0 0 -601.560 Συναλλαγματικές διαφορές 0 10.199 0 -67.211 -5.876 -3.067 0 -49.801 -115.757 Αποσβέσεις 31.12.2018 0 17.604.645 13.514 18.103.704 1.768.826 8.554.244 0 10.904.027 56.948.959 10.251.054 22.649.177 1.111.266 14.152.367 691.134 3.709.971 5.100.314 53.016.769 110.682.052 Αναπόσβεστη αξία κατά την 31.12.2018 96 ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠΟ 1/1/2019 – 31/12/2019 Γήπεδα - Οικόπεδα Αξία κτήσης 1/1/2019 Κτίρια εγκατασ.κτιρ.& Τεχνικά έργα ΜηχανήματαΤεχ.εγκατ. & Λοιπός εξοπλισμός Επενδύσεις σε ακίνητα Μεταφορικά μέσα Ακινητοποιήσεις υπό εκτέλεση & προκαταβολές Έπιπλα & Λοιπός εξοπλισμός Ασώματες ακινητοποιήσεις Σύνολο 10.251.054 40.253.822 1.124.780 32.256.071 2.459.960 12.264.215 5.100.314 63.920.796 167.631.011 4.075 606.027 0 4.263.253 281.094 1.432.713 7.066.104 672.659 14.325.925 0 5.088.246 0 3.985.848 9.587 159.431 -9.243.111 0 0 824.423 2.665.271 99.311 0 0 0 0 0 3.589.005 Διαγραφές 0 -4.653 0 -123.195 0 -362.486 -78.967 0 -569.301 Πωλήσεις 0 -68.058 -168.388 -208.376 -104.614 -989 -1.396.220 -51.279 -1.997.924 37.403 709.177 -22.976 1.140.872 47.201 39.631 260.336 199.743 2.411.387 11.116.955 49.249.832 1.032.727 41.314.472 2.693.227 13.532.516 1.708.456 64.741.919 185.390.104 Προσθήκες Αναταξινομήσεις Επανεκτίμηση Συναλλαγματικές διαφορές Αξία κατά την 31.12.2019 Γήπεδα - Οικόπεδα Αποσβέσεις 1/1/2019 0 Κτίρια εγκατασ.κτιρ.& Τεχνικά έργα 17.604.645 Επενδύσεις σε ακίνητα ΜηχανήματαΤεχ.εγκατ. & Λοιπός εξοπλισμός 13.514 18.103.704 Αποσβέσεις περιόδου 0 1.444.784 0 Επανεκτίμηση 0 1.181.252 Αποσβέσεις ανακατατάξεων 0 Αποσβέσεις διαγραφών Μεταφορικά μέσα Έπιπλα & Λοιπός εξοπλισμός Ακινητοποιήσεις υπό εκτέλεση & προκαταβολές Ασώματες ακινητοποιήσεις Σύνολο 1.768.826 8.554.244 0 10.904.027 56.948.959 2.423.719 206.013 985.510 0 2.174.834 7.234.860 0 0 0 0 0 0 1.181.252 10.356 0 -10.356 0 0 0 0 0 0 -2.722 0 -121.434 0 -274.189 0 0 -398.345 Αποσβέσεις πωλήσεων 0 -57.878 -13.398 -183.060 -99.076 -594 0 -51.279 -405.285 Συναλλαγματικές διαφορές 0 260.414 0 543.312 29.458 32.531 0 24.654 890.370 Αποσβέσεις 31.12.2019 0 20.440.850 115 20.755.885 1.905.221 9.297.502 0 13.052.237 65.451.811 11.116.955 28.808.982 1.032.612 20.558.586 788.006 4.235.013 1.708.456 51.689.682 119.938.293 Αναπόσβεστη αξία κατά την 31.12.2019 Η αναπόσβεστη αξία των ασώματων ακινητοποιήσεων του Ομίλου κατά την 31/12/2019 αποτελείται από σήματα – δικαιώματα ύψους περίπου 44,74 εκ. ευρώ (46,3 εκ. ευρώ την 31/12/2018) και από λογισμικά προγράμματα ύψους περίπου 6,9 εκ. ευρώ (6,7 εκ. ευρώ). Αντίστοιχα , η αναπόσβεστη αξία των ασώματων ακινητοποιήσεων της Εταιρείας κατά την 31/12/2019 αποτελείται από σήματα – δικαιώματα ύψους περίπου 17,7 εκ. ευρώ (13,5 εκ. ευρώ την 31/12/2018) και από λογισμικά προγράμματα ύψους περίπου 3,9 εκ. ευρώ (4,3 εκ. ευρώ). Τα πάγια περιουσιακά στοιχεία του Ομίλου είναι ελεύθερα βαρών. 97 ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ 2017: 1/1/2018 – 31/12/2018 4.10.23 Αριθμός απασχολούμενου προσωπικού Ο αριθμός απασχολούμενου προσωπικού στον όμιλο και στην εταιρεία είναι: Όμιλος Εταιρεία 01.01 - 31.12.2019 01.01 - 31.12.2018 01.01 - 31.12.2019 01.01 - 31.12.2018 Μισθωτοί 2.136 1.841 805 623 Ημερομίσθιοι 650 740 81 73 Σύνολο εργοδοτουμένων 2.786 2.581 886 696 4.10.24 Παροχές στους εργαζόμενους μετά την έξοδο από την υπηρεσία Η υποχρέωση για αποζημίωση λόγω εξόδου από την υπηρεσία απεικονίζεται στις Οικονομικές Καταστάσεις σύμφωνα με το ΔΛΠ 19 και βασίζεται σε αναλογιστική μελέτη η οποία υπολογίστηκε με ημερομηνία 31 Δεκεμβρίου 2019. Για τους υπολογισμούς της μελέτης έγιναν οι παρακάτω αναλογιστικές παραδοχές: α. Μέσος ετήσιος ρυθμός μακροχρόνιας αύξησης πληθωρισμού: 2% β. Αύξηση Ετήσιου Μισθολογίου: 1,3% γ. Προεξοφλητικό επιτόκιο: Σύμφωνα με τις οδηγίες IAS 19, τo προεξοφλητικό επιτόκιο για τον υπολογισμό παρουσών αξιών, και την επένδυση των αποθεματικών πρέπει να προσδιορίζεται με βάση τη σύνεση. Στην περίπτωσή μας, το επιτόκιο αυτό ορίσθηκε σε 2,22%, σε ονομαστικές τιμές. δ. Κινητικότητα Προσωπικού: Υποθέσαμε ότι δεν θα συμβούν απολύσεις και όλοι οι εργαζόμενοι θα λάβουν την αποζημίωση κατά την συνταξιοδότησή των. ε. Προϋποθέσεις και όριο ηλικίας : Σύμφωνα με τις καταστατικές διατάξεις του Ταμείου Κύριας ασφάλισης κάθε εργαζόμενου. ζ. Ύψος αποζημίωσης: Εφαρμογή των νομοθετικών διατάξεων του Ν.4093/2012. η. Περιουσιακά στοιχεία για την αποζημίωση του Ν.2112/20: μηδέν (0) Η δαπάνη για πρόβλεψη αποζημίωσης προσωπικού, λόγω συνταξιοδότησης, που αναγνωρίστηκε στα αποτελέσματα είναι: Τρέχον κόστος υπηρεσίας Χρηματοοικονομικό κόστος Αναλογιστικές Ζημιές (Κέρδος) Σύνολο Επιπλέον καταβολές Εξοδα συνταξιοδότησης Υπόλοιπο υποχρεώσεως στην έναρξη Εξοδα συνταξιοδότησης Μειώσεις λόγω μη συνεχιζόμενης δραστηριότητας Συναλλαγματικές Διαφορές Υπόλοιπα λήξεως Ομιλος 31.12.2019 31.12.2018 498.441 465.385 47.470 31.846 -195.351 199.698 350.560 696.928 0 -238.173 350.560 458.755 1.878.697 350.560 0 885 2.230.142 1.419.942 458.755 0 0 1.878.697 Εταιρεία 31.12.2019 31.12.2018 496.100 477.620 47.470 38.477 -195.351 199.698 348.219 715.794 0 -238.173 348.219 477.621 1.790.083 348.219 2.138.302 1.312.462 477.621 0 0 1.790.083 98 ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠΟ 1/1/2019 – 31/12/2019 Παρακάτω παρατίθεται ποσοτική ανάλυση ευαισθησίας των σημαντικών παραδοχών κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019: Παραδοχές Επίπεδο ευαισθησίας Επίδραση στην υποχρέωση καθορισμένων παροχών Προοεξοφλητικό επιτόκιο 0,50% 0,50% Μελλοντικές αυξήσεις 0,50% 0,50% αύξηση μείωση αύξηση μείωση EUR  EUR EUR EUR -57.065 57.522 15.362 -86.857 4.10.25 Δικαστικές Υποθέσεις Δεν υπάρχουν επίδικες ή υπό διαιτησία διαφορές καθώς και αποφάσεις δικαστικών ή διαιτητικών οργάνων που να έχουν σημαντική επίπτωση στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις του Ομίλου και της Εταιρείας, πλην της υπόθεσης της Μαρινόπουλος Α.Ε., για την οποία η Εταιρεία διεκδικεί το ποσό των 2,4 εκ. ευρώ και το οποίο περιλαμβάνεται στις προβλέψεις. 4.10.26 Ενδεχόμενες Υποχρεώσεις Δεν υπάρχουν ενδεχόμενες υποχρεώσεις είτε στον Όμιλο είτε στην Εταιρεία. 4.10.27 Δεσμεύσεις και Συμβατικές Υποχρεώσεις Α. Εγγυήσεις Η Εταιρεία έχει εγγυηθεί έναντι δανειακών υποχρεώσεων των θυγατρικών της. B. Δεσμεύσεις για κεφαλαιουχικές επενδύσεις Μια νέα επένδυση στην θυγατρική εταιρεία Polipak βρίσκεται σε εξέλιξη που θα οδηγήσει σε μια πιο αυτοματοποιημένη διαδικασία παραγωγής, της οποίας το εκτιμώμενο ύψος θα ανέλθει σε € 20 εκ. περίπου. 4.10.28 Γεγονότα μετά την ημερομηνία του ισολογισμού ❖ Η ραγδαία εξάπλωση του κορωνοϊού και η κήρυξη του σε πανδημία από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, αποτελεί μία πρωτόγνωρη δοκιμασία για όλο τον κόσμο με αβέβαιη πορεία. O Όμιλος Σαράντη, με μέγιστο αίσθημα ευθύνης παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις προκειμένου να ανταποκριθεί κατάλληλα σε όλα τα επίπεδα έχοντας προετοιμάσει ειδικό πλάνο δράσεων ώστε να διασφαλιστεί η απρόσκοπτη επιχειρηματική λειτουργία του καθώς και η ασφάλεια των εργαζομένων του και της κοινωνίας στο σύνολό της. Ο Όμιλος έχει θεσπίσει προληπτικά μέτρα σύμφωνα με την κυβέρνηση του κάθε κράτους που δραστηριοποιείται, αλλά και με τις κατευθυντήριες γραμμές της ΠΟΥ. Στην Ελλάδα, συμβάλλοντας στην εθνική προσπάθεια για την πρόληψη της εξάπλωσης του COVID-19, εφαρμόστηκε μια ειδική πολιτική προστασίας που περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, εξ’ αποστάσεως εργασία, αναστολή τόσο των επαγγελματικών όσο και των προσωπικών ταξιδιών, ακύρωση τόσο των εσωτερικών όσο και των εξωτερικών εταιρικών γεγονότων, απολύμανση των κεντρικών γραφείων και ειδική καθοδήγηση για την υγιεινή. Στις υπόλοιπες χώρες δραστηριοποίησής του, ο Όμιλος ευθυγραμμίζεται με τα προληπτικά μέτρα που λαμβάνονται από τις αρχές και είναι προετοιμασμένος να εφαρμόσει εξ’ αποστάσεως εργασία και περαιτέρω ειδικά μέτρα προστασίας. Όσον αφορά στην αλυσίδα εφοδιασμού, ο Όμιλος έχει εξασφαλίσει αποθέματα τα οποία μπορούν να καλύψουν αυξημένα επίπεδα παραγγελιών, ακόμη και στις κατηγορίες που παρουσιάζουν υψηλή κατανάλωση. 99 ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠΟ 1/1/2019 – 31/12/2019 Δεδομένου ότι την δεδομένη στιγμή, η ορατότητα είναι χαμηλή, οι ποσοτικές και ποιοτικές επιπτώσεις στη λειτουργία του Ομίλου και της Εταιρείας από την εξάπλωση του COVID-19 είναι υπό αξιολόγηση και θα παρουσιαστούν στις Ενδιάμεσες Οικονομικές Καταστάσεις. Παρόλα αυτά, η διοίκηση εκτιμά πως, κατόπιν αυτής της διαταραγμένης περιόδου, το επίπεδο της κατανάλωσης θα επανέλθει στα φυσιολογικά του επίπεδα. Εξάλλου, ο χαμηλός δανεισμός και οι ισχυρές ταμειακές ροές του Ομίλου προσφέρουν ασφάλεια στα πλαίσια της αβέβαιης περιόδου που διανύει ο κόσμος. Η κύρια προτεραιότητα του Ομίλου είναι να συνεχίσει να ανταποκρίνεται στις μελλοντικές προκλήσεις, διατηρώντας υψηλή ποιότητα στα προϊόντα του πάντα με γνώμονα την προστασία του εργατικού δυναμικού και της κοινωνίας στο σύνολο της. ❖ Κατά την 28/02/2020 ολοκληρώθηκε, μέσω της έγκριση από την Επιτροπής Ανταγωνισμού, η εξαγορά του σήματος LUKSJA στην Πολωνία και την διανομή των σημάτων PZC. ❖ Σε συνέχεια της εκλογής του τρίτου προσώπου, κ. Ιωάννη Αρκουλή του Μιχαήλ από την Έκτακτη Γενική Συνέλευση της 27ης Φεβρουαρίου 2020, αφού διακριβώθηκε ότι πληροί τις προϋποθέσεις του άρθρου 44 του ν. 4449/2017, και της εξουσιοδότησης του Διοικητικού Συμβουλίου από την ίδια Γενική Συνέλευση να ορίσει τα δύο ανεξάρτητα μη εκτελεστικά μέλη του Δ.Σ., που θα καταλάβουν τις υπόλοιπες θέσεις των μελών της Επιτροπής Ελέγχου της Εταιρείας, το Διοικητικό Συμβούλιο, κατά τη συνεδρίασή του στις 3 Μαρτίου 2020, όρισε ως μέλη της Επιτροπής Ελέγχου της Εταιρείας, τα ανεξάρτητα μη εκτελεστικά μέλη, κ.κ. Δημήτριο Ευσταθίου του Κωνσταντίνου και Χρήστο Οικονόμου του Ιωάννη. Ο ορισμός των ως άνω μελών της Επιτροπής Ελέγχου έγινε, αφού διακριβώθηκε ότι πληρούν τις προϋποθέσεις του άρθρου 44 του Ν. 4449/2017. Περαιτέρω, κατά τη συνεδρίαση της Επιτροπής Ελέγχου στις 3 Μαρτίου 2020, τα μέλη της Επιτροπής Ελέγχου, αποφάσισαν τον ορισμό του κ. Αρκουλή Ιωάννη του Μιχαήλ, ως Προέδρου αυτής. Κατόπιν των ανωτέρω, η Επιτροπή Ελέγχου της Εταιρείας αποτελείται από τους εξής: - Δημήτριο Ευσταθίου του Κωνσταντίνου, ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος του Δ.Σ., μέλος της Επιτροπής Ελέγχου, - Χρήστο Οικονόμου του Ιωάννη, ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος του ΔΣ, μέλος της Επιτροπής Ελέγχου, και - Ιωάννη Αρκουλή του Μιχαήλ, τρίτο πρόσωπο, Προέδρο της Επιτροπής Ελέγχου. 4.10.29 Συναλλαγματικές διαφορές μετατροπής Το λειτουργικό νόμισμα του Ομίλου είναι το Ευρώ. Η εταιρεία μετατρέπει τις καταστάσεις αποτελεσμάτων των θυγατρικών εταιρειών σε ευρώ με την μέση συναλλαγματική ισοτιμία και τους ισολογισμούς στην τιμή κλεισίματος της συναλλαγματικής ισοτιμίας την 31 Δεκεμβρίου. Οι κυριότερες τιμές συναλλάγματος που χρησιμοποιήθηκαν για την μετατροπή των συναλλαγών σε ευρώ είναι οι εξής: US dollar UK sterling Polish zloty Romanian leu Bulgarian lev Czech koruna Serbian dinar Macedonian dinar Hungarian florint Bosnia-Herzegovina convertible marka Ukrainian hryvnia Russian rouble Μέση συναλλαγματική ισοτιμία Συναλλαγματική ισοτιμία κλεισίματος χρήσης που εληξε 31.12.2019 31.12.2018 31.12.2019 31.12.2018 1,12 1,18 1,12 1,15 0,88 0,88 0,85 0,89 4,30 4,26 4,26 4,30 4,75 4,65 4,78 4,66 1,96 1,96 1,96 1,96 25,67 25,65 25,41 25,73 117,86 118,28 117,59 118,19 61,51 61,51 61,49 61,50 325,34 318,85 330,52 321,51 1,96 1,96 1,96 1,96 28,94 72,50 32,13 73,95 26,42 69,34 31,71 79,46 100 ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠΟ 1/1/2019 – 31/12/2019 4.10.30 Συναλλαγές συνδεδεμένων μερών Οι σημαντικότερες συναλλαγές μεταξύ της Εταιρείας και συνδεδεμένων με αυτήν προσώπων (συνδεόμενα μέρη), όπως αυτά ορίζονται στο Διεθνές Λογιστικό Πρότυπο 24 περιγράφονται παρακάτω. Θυγατρικές Η Εταιρεία Απαιτήσεις από εμπορική δραστηριότητα Sarantis Belgrade D.O.O Sarantis Banja Luca DOO Sarantis Bulgaria LTD Sarantis Romania S.A. Sarantis Polska S.A. Sarantis Czech Republic sro Polipak SP.Z.O.O. Sarantis Hungary Kft. Sarantis Portugal LDA Sarantis Slovakia S.R.O Elode France SARL Ergopack LLC Σύνολο 31.12.2019 79.500 23.800 163.656 392.248 1.092.462 1.049.344 38.692 182.992 1.229.076 164.378 22.826 266.428 4.705.401 31.12.2018 Απαιτήσεις από δάνεια Ergopack LLC Σύνολο 31.12.2019 7.131.128 7.131.128 31.12.2018 Γενικό σύνολο απαιτήσεων 0 0 108.171 814.636 426.494 763.938 7.460 274.109 1.142.773 0 19.506 0 3.557.085 0 0 11.836.529 3.557.085 Υποχρεώσεις από εμπορική δραστηριότητα Sarantis Belgrade D.O.O Sarantis Skopje D.O.O Sarantis Polska S.A. Sarantis Czech Republic sro Polipak SP.Z.O.O. Sarantis Hungary Kft. Sarantis France SARL Σύνολο 31.12.2019 993.074 996.596 388.312 0 477.778 0 53.868 2.909.627 31.12.2018 1.647.316 902.108 246.879 399 454.131 670 57.181 3.308.683 Υποχρεώσεις από δάνεια Sarantis Bulgaria LTD Sarantis Romania S.A. Sarantis Polska S.A. Waldeck LTD Σύνολο 31.12.2019 7.514.695 15.029.391 7.514.695 538.347 30.597.128 31.12.2018 Γενικό σύνολο υποχρεώσεων 33.506.756 0 0 0 538.493 538.493 3.847.176 101 ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠΟ 1/1/2019 – 31/12/2019 Έσοδα Έσοδα πωλήσεις εμπορευμάτων Sarantis Belgrade D.O.O Sarantis Skopje D.O.O Sarantis Bulgaria LTD Sarantis Romania S.A. Sarantis Polska S.A. Sarantis Czech Republic sro Sarantis Hungary Kft. Sarantis Portugal LDA Sarantis Slovakia S.R.O Ergopack LLC Σύνολο 01.01 - 31.12.2019 01.01 - 31.12.2018 2.493.528 2.124.960 671.669 597.697 1.939.111 1.946.875 5.464.271 4.915.722 6.641.399 4.289.920 3.995.340 2.986.444 939.052 1.028.109 1.062.023 975.686 308.520 0 221.134 0 23.736.046 18.865.414 Έσοδα - τόκοι Ergopack LLC Σύνολο 01.01 - 31.12.2019 01.01 - 31.12.2018 264.015 0 264.015 0 Έσοδα λοιπά Sarantis Belgrade D.O.O Sarantis Banja Luca DOO Sarantis Skopje D.O.O Sarantis Bulgaria LTD Sarantis Romania S.A. Sarantis Polska S.A. Sarantis Czech Republic sro Polipak SP.Z.O.O. Sarantis Hungary Kft. Sarantis Portugal LDA Sarantis Slovakia S.R.O Ergopack LLC Σύνολο 01.01 - 31.12.2019 01.01 - 31.12.2018 186.596 83.046 27.959 3.870 19.954 14.234 26.839 31.743 79.379 82.628 178.141 159.394 99.790 99.294 66.092 43.742 72.011 53.387 86.580 77.321 22.889 0 45.294 0 911.524 648.660 Γενικό σύνολο εσόδων 24.911.586 19.514.074 Έξοδα και αγορές Αγορές εμπορευμάτων - υπηρεσιών Sarantis Belgrade D.O.O Sarantis Bulgaria LTD Sarantis Romania S.A. Sarantis Polska S.A. Sarantis Czech Republic sro Polipak SP.Z.O.O. Sarantis Hungary Kft. Sarantis Portugal LDA Σύνολο 01.01 - 31.12.2019 01.01 - 31.12.2018 53 14.292 3.714 0 23.129 79.505 1.210.162 1.430.136 0 3.502 3.252.666 3.521.156 82 1.564 127 390 4.489.933 5.050.544 Έξοδα - τόκοι Sarantis Bulgaria LTD Sarantis Romania S.A. Sarantis Polska S.A. Waldeck LTD Σύνολο 01.01 - 31.12.2019 01.01 - 31.12.2018 38.672 0 77.344 0 38.672 0 22.060 22.060 176.747 22.060 Γενικό σύνολο εξόδων 4.666.680 5.072.603 102 ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠΟ 1/1/2019 – 31/12/2019 Πίνακας γνωστοποιήσεων συνδεδεμένων μερών Όμιλος α) Έσοδα β) Έξοδα γ) Απαιτήσεις δ) Υποχρεώσεις ε) Συναλλαγές και αμοιβές διευθυντικών στελεχών και μελών διοίκησης στ) Απαιτήσεις από διευθυντικά στελέχη και μέλη της διοίκησης ζ) Υποχρεώσεις προς τα διευθυντικά στελέχη και μέλη της διοίκησης η) Απαιτήσεις από συγγενείς η) Υποχρεώσεις προς συγγενείς 0 0 0 0 1.499.720 83.149 0 336 17.394 4.10.31 Πίνακες κατανομής ανά κλάδο και χώρα δραστηριοποίησης 4.10.31.1 Ανάλυση ανά Κλάδο Δραστηριοποίησης Πωλήσεις ανά Κατηγορία (€ εκ) FY '19 % FY '18 Καλλυντικά Ευρείας Διανομής 159,62 5,34% 151,53 % Πωλήσεων Ιδιοπαραγόμενα % Κατηγορίας Διανεμόμενα % Κατηγορίας Προιόντα Οικιακής Χρήσης % Πωλήσεων Ιδιοπαραγόμενα % Κατηγορίας Διανεμόμενα % Κατηγορίας Private Label 98,29 Λοιπές Πωλήσεις 61,33 Προιόντα Υγείας & Φροντίδας % Κατηγορίας Επιλεκτική % Κατηγορίας 2,26% 142,15 10,70% 8,95% 9,23% -34,24% 11,26% 18,61 5,41% 9,69% 12,86% 43,40 12,62% -10,03% 18,47% 9,77 22,52% 15,42% 81,53% 370,07 0,83 0,64% 5,59% 38,81 129,63 99,36% 0,39% 8,79 130,46 37,93% 99,61% 0,55 55,41 36,57% 38,41% 141,60 96,12 63,43% 38,42% 47,60 % Πωλήσεων 44,05% 61,58% 20,70 % Πωλήσεων Συνολικές Πωλήσεις 43,13% 33,63 77,48% 7,58% 344,00 Εταιρεία 24.911.586 4.666.680 11.836.529 33.506.756 1.347.644 83.149 0 336 17.394 103 ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠΟ 1/1/2019 – 31/12/2019 Ανάλυση Ενοποιημένων Κερδών προ Τόκων και Φόρων EBIT ανά Κατηγορία (€ εκ) FY '19 Καλλυντικά Ευρείας Διανομής 11,56 % -5,22% FY '18 12,20 Περιθώριο 7,24% 8,05% % EBIT 26,37% 30,06% Ιδιοπαραγόμενα 8,11 -11,08% 9,12 Περιθώριο 8,25% 9,49% % EBIT 18,51% 22,49% Διανεμόμενα 3,45 12,18% 3,07 Περιθώριο 5,62% 5,55% % EBIT 7,86% 7,57% Προιοντα Οικιακής Χρήσης 14,42 8,42% 13,30 Περιθώριο 10,14% 10,19% % EBIT 32,89% 32,78% Ιδιοπαραγόμενα 14,51 8,57% 13,37 Περιθώριο 10,25% 10,31% % EBIT 33,10% 32,94% Διανεμόμενα -0,09 -37,29% -0,07 Περιθώριο -16,78% -8,03% % EBIT -0,21% -0,17% Private Label 1,47 0,24% 1,47 Περιθώριο 7,10% 7,88% % EBIT 3,35% 3,61% Λοιπές Πωλήσεις 4,34 3,87% 4,17 Περιθώριο 9,11% 9,62% % EBIT 9,89% 10,29% Προιόντα Υγείας & Φροντίδας 1,31 -12,50% 1,50 Περιθώριο 14,93% 15,35% % EBIT 2,99% 3,70% Επιλεκτική 3,02 13,06% 2,67 Περιθώριο 7,79% 7,95% % EBIT 6,90% 6,59% Εσοδα από Συγγενείς Εταιρείες 12,06 % EBIT Συνολικό EBIT 27,50% 43,84 Περιθώριο 27,72% 11,85% 9,44 23,26% 8,05% 40,57 11,79% 4.10.31.2 Ανάλυση ανά Χώρα Δραστηριοποίησης Για διοικητικούς σκοπούς, ο Όμιλος παρακολουθεί ξεχωριστά ανά χώρα δραστηριοποίησης τα λειτουργικά αποτελέσματά του. Η κατανομή των λειτουργικών εξόδων γίνεται με σκοπό την εξυπηρέτηση της αξιολόγησης της απόδοσης και της αποτελεσματικότερης λήψης αποφάσεων ανά τομέα δραστηριοποίησης. ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠΟ 1/1/2019 – 31/12/2019 Ανάλυση Ενοποιημένων Πωλήσεων Πωλήσεις ανά Χώρα (€ εκ) FY '19 % FY '18 Ελλάδα 126,21 8,14% 116,71 % Πωλήσεων 34,10% 33,93% Πολωνία 55,77 -4,18% 58,20 Polipak - Πολωνία 20,70 11,26% 18,61 Ρουμανία 56,06 7,08% 52,36 Βουλγαρία 13,83 -1,20% 14,00 Σερβία 19,71 4,55% 18,86 Τσεχία 21,68 3,78% 20,89 Σλοβακία 5,61 15,46% 4,85 Ουγγαρία 10,74 -6,16% 11,44 Βόρεια Μακεδονία 4,28 2,83% 4,16 Βοσνία 2,99 -1,04% 3,02 Πορτογαλία 2,23 10,10% 2,03 Ουκρανία 27,62 63,52% 16,89 Ρωσία 2,64 33,79% 1,97 Χώρες του Εξωτερικού 243,86 7,29% 227,29 % Πωλήσεων 65,90% Συνολικές Πωλήσεις 370,07 66,07% 7,58% 344,00 Ανάλυση Ενοποιημένων Κερδών προ Τόκων και Φόρων ΕΒΙΤ ανά Χώρα (€ εκ) FY '19 % FY '18 Ελλάδα 25,61 13,82% 22,50 % ΕΒΙΤ 58,43% Πολωνία 3,25 -30,24% 4,66 Poland-Polipak 1,47 0,24% 1,47 Ρουμανία 5,74 14,28% 5,02 Βουλγαρία 1,47 -10,56% 1,64 Σερβία 2,09 -1,32% 2,12 Τσεχία 2,43 28,51% 1,89 Σλοβακία 0,17 -33,16% 0,25 Ουγγαρία 0,30 451,86% -0,09 Βόρεια Μακεδονία 0,59 -8,56% 0,65 Βοσνία -0,32 -127,02% -0,14 Πορτογαλία -0,19 10,00% -0,21 Ουκρανία 1,29 24,92% 1,03 Ρωσία -0,07 68,49% -0,23 18,22 0,86% 18,07 Χώρες του Εξωτερικού % ΕΒΙΤ Συνολικό ΕΒΙΤ 55,47% 41,57% 43,84 44,53% 8,05% 40,57 104 105 ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠΟ 1/1/2019 – 31/12/2019 Μαρούσι, 01 Απριλίου 2020 Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ Δ.Σ. O ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Δ.Σ. Ο ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΟΜΙΛΟΥ & ΜΕΛΟΣ Δ.Σ. Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ Ο ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟΥ ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ- ΕΥΣΤΑΘΙΟΣ ΣΑΡΑΝΤΗΣ ΣΑΡΑΝΤΗΣ ΡΟΖΑΚΕΑΣ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΛΑΤΣΟΥ ΣΤΕΦΑΣ Α.Δ.Τ. Χ 080619/03 Α.Δ.Τ. ΑΙ 597050/10 Α.Δ.Τ. ΑΚ 783631/13 Α.Δ.Τ. ΑΑ 128208/05 Α.Δ.Τ. ΑΙ 988547/12

Περίληψη: Δηλώνεται με την παρούσα ότι, εξ΄ όσων γνωρίζουμε οι ετήσιες εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις της εταιρείας «ΓΡ. ΣΑΡΑΝΤΗΣ Α.Β.Ε.Ε.» για την περίοδο από 1η Ιανουαρίου 2019 έως την 31η Δεκεμβρίου 2019, οι οποίες καταρτίσθηκαν σύμφωνα με τα ισχύοντα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς, απεικονίζουν κατά τρόπο αληθή τα στοιχεία του ενεργητικού και του παθητικού, την καθαρή θέση και τα αποτελέσματα χρήσεως της εταιρείας «ΓΡ. ΣΑΡΑΝΤΗΣ Α.Β.Ε.Ε.» καθώς και των επιχειρήσεων που περιλαμβάνονται στην ενοποίηση εκλαμβανομένων ως σύνολο. Δηλώνεται επίσης ότι, εξ΄ όσων γνωρίζουμε η ετήσια έκθεση διαχείρισης του διοικητικού συμβουλίου απεικονίζει κατά τρόπο αληθή την εξέλιξη, τις επιδόσεις και τη θέση της «ΓΡ. ΣΑΡΑΝΤΗΣ Α.Β.Ε.Ε.», καθώς και των επιχειρήσεων που περιλαμβάνονται στην ενοποίηση εκλαμβανομένων ως σύνολο, συμπεριλαμβανομένης της περιγραφής των κυριότερων κινδύνων και αβεβαιοτήτων που αντιμετωπίζουν. Μαρούσι, 01 Απριλίου 2020 Οι βεβαιούντες O ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ O ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ & ΔΙΕΥΘΥΝΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Ο ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΟΜΙΛΟΥ & ΜΕΛΟΣ Δ.Σ. ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΣΑΡΑΝΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΣΑΡΑΝΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΡΟΖΑΚΕΑΣ Α.Δ.Τ. Χ 080619/03 Α.Δ.Τ. ΑΙ 597050/2010 Α.Δ.Τ. ΑΚ 783631/13