ΙΛΥΔΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΑΕ ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Χρήσης 2019 (1η Ιανουαρίου 2019 έως 31η Δεκεμβρίου 2019) Σύμφωνα με το άρθρο 4 του ν. 3556/2007 και τις κατ’ εξουσιοδότηση αυτού εκτελεστικές Αποφάσεις του Δ.Σ. της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς Βεβαιώνεται ότι η παρούσα Ετήσια Οικονομική Έκθεση της εταιρικής χρήσεως 2019 (01.01.2019-31.12.2019), είναι εκείνη που εγκρίθηκε ομόφωνα από το Διοικητικό Συμβούλιο της «ΙΛΥΔΑ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ» κατά την συνεδρίαση αυτού της 29ης Ιουνίου 2020 και είναι αναρτημένη στο διαδίκτυο στην νόμιμα καταχωρημένη ηλεκτρονική διεύθυνση www.ilyda.com, όπου και θα παραμείνει στην διάθεση του επενδυτικού κοινού για χρονικό διάστημα τουλάχιστον δέκα (10) ετών από την ημερομηνία της συντάξεως και δημοσιοποιήσεώς της. ΙΛΥΔΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Δηλώσεις Εκπροσώπων του Διοικητικού Συμβουλίου ............................................................................ 4 Ετήσια Έκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου .......................................................................................... 6 Έκθεση Ανεξάρτητου Ορκωτού Ελεγκτή Λογιστή................................................................................ 46 Ετήσιες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις ........................................................................................... 52 Κατάσταση Οικονομικής Θέσης ..................................................................................................... 52 Κατάσταση Συνολικών Εσόδων ...................................................................................................... 53 Κατάσταση Μεταβολών Ιδίων Κεφαλαίων εταιρεία .................................................................... 54 Κατάσταση Μεταβολών Ιδίων Κεφαλαίων όμιλος ....................................................................... 55 Κατάσταση Ταμιακών Ροών ........................................................................................................... 56 Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών καταστάσεων ..................................................................... 57 1. Γενικές πληροφορίες .................................................................................................................... 57 2. Δομή ομίλου .................................................................................................................................. 57 3. Σύνοψη σημαντικών λογιστικών πολιτικών .............................................................................. 57 3.1 Πλαίσιο κατάρτισης των Χρηματοοικονομικών καταστάσεων. .............................................. 57 3.2. Ενοποίηση - Αποτίμηση θυγατρικών και συγγενών επιχειρήσεων ......................................... 60 3.3 Ενσώματα πάγια .................................................................................................................... 61 3.4 Άυλα περιουσιακά στοιχεία .................................................................................................... 62 3.5 Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία ............................................................................ 63 3.6 Αποθέματα ............................................................................................................................. 64 3.7 Απαιτήσεις από πελάτες ......................................................................................................... 65 3.8 Ταμιακά διαθέσιμα και ισοδύναμα......................................................................................... 65 3.9 Συναλλαγές σε ξένο νόμισμα .................................................................................................. 65 3.10 Μετοχικό κεφάλαιο .............................................................................................................. 65 3.11 Μερίσματα ........................................................................................................................... 65 3.12 Αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος..................................................................................... 66 3.13 Παροχές στο προσωπικό ...................................................................................................... 66 3.14 Προβλέψεις .......................................................................................................................... 66 3.15 Κρατικές επιχορηγήσεις ....................................................................................................... 66 3.16 Χρηματοοικονομικά Εργαλεία ............................................................................................. 66 3.17 Αναγνώριση εσόδων ............................................................................................................ 66 3.18 Μισθώσεις ........................................................................................................................... 68 4. Σκοποί και πολιτικές διαχείρισης κινδύνων ............................................................................. 69 4.1 Χρηματοοικονομικοί κίνδυνοι......................................................................................... 69 4.2 Πολιτικές και διαδικασίες διαχείρισης κεφαλαίου. ........................................................ 72 2 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2019 ΙΛΥΔΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ 5. Σημαντικές λογιστικές εκτιμήσεις και παραδοχές. ................................................................... 74 6. Πληροφόρηση κατά τομέα ........................................................................................................... 74 7. Ενσώματα περιουσιακά στοιχεία ................................................................................................ 75 8. Άυλα περιουσιακά στοιχεία ......................................................................................................... 76 9. Επενδύσεις σε θυγατρικές. ........................................................................................................... 78 9Α. Υπεραξία. .................................................................................................................................... 78 10. Δικαιώματα χρήσης παγίων ....................................................................................................... 79 11. Πελάτες και λοιπές εμπορικές απαιτήσεις................................................................................ 80 12. Λοιπές απαιτήσεις....................................................................................................................... 81 13. Χρηματικά διαθέσιμα και ισοδύναμα αυτών ........................................................................... 82 14. Μετοχικό Κεφάλαιο................................................................................................................... 82 15. Αποθεματικά .............................................................................................................................. 82 16. Υποχρεώσεις παροχών προσωπικού. ........................................................................................ 82 17. Έσοδα επομένων χρήσεων από επιχορηγήσεις......................................................................... 83 18. Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις .................................................................................. 83 19. Λοιπές Προβλέψεις ..................................................................................................................... 84 20. Δανεισμός .................................................................................................................................... 84 21. Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις ...................................................................................... 85 22. Κόστος πωλήσεων - έξοδα λειτουργιών.................................................................................... 85 23. Άλλα έσοδα .................................................................................................................................. 86 24. Άλλα έξοδα .................................................................................................................................. 86 25. Φόρος εισοδήματος .................................................................................................................... 86 26. Κέρδη ανά μετοχή....................................................................................................................... 87 27. Μεταβολή υποχρεώσεων από χρηματοοικονομικές δραστηριότητες .................................... 87 28. Μερίσματα .................................................................................................................................. 87 29. Υφιστάμενα εμπράγματα βάρη .................................................................................................. 88 30. Αριθμός απασχολούμενου προσωπικού .................................................................................... 88 31. Συναλλαγές με συνδεμένα μέρη ................................................................................................. 88 32. Ενδεχόμενες απαιτήσεις και υποχρεώσεις ................................................................................ 89 33. Αμοιβές ελεγκτών ....................................................................................................................... 89 34. Ενδεχόμενες φορολογικές υποχρεώσεις .................................................................................... 89 35. Μεταγενέστερα του Ισολογισμού γεγονότα .............................................................................. 90 Διαθεσιμότητα των Οικονομικών Καταστάσεων ................................................................................... 90 3 5 45 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2019 ΈΚΘΕΣΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΥ ΟΡΚΩΤΟΥ ΕΛΕΓΚΤΗ ΛΟΓΙΣΤΗ Προς τους Μετόχους της εταιρείας «ΙΛΥΔΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» Έκθεση Ελέγχου επί των Οικονομικών Καταστάσεων Γνώμη Έχουμε ελέγξει τις συνημμένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις της εταιρείας «ΙΛΥΔΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ», οι οποίες αποτελούνται από την κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης της 31ης Δεκεμβρίου 2019, τις καταστάσεις αποτελεσμάτων και λοιπών συνολικών εισοδημάτων μεταβολών ιδίων κεφαλαίων και ταμειακών ροών της χρήσεως που έληξε την ημερομηνία αυτή, καθώς και περίληψη σημαντικών λογιστικών αρχών και μεθόδων και λοιπές επεξηγηματικές πληροφορίες. Κατά τη γνώμη μας, οι συνημμένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις παρουσιάζουν εύλογα, από κάθε ουσιώδη άποψη, την οικονομική θέση της εταιρείας «ΙΛΥΔΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ», κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019, τη χρηματοοικονομική της επίδοση και τις ταμειακές της ροές για τη χρήση που έληξε την ημερομηνία αυτή σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς, όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Βάση γνώμης Διενεργήσαμε τον έλεγχό μας σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Ελέγχου (ΔΠΕ) όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία. Οι ευθύνες μας, σύμφωνα με τα πρότυπα αυτά περιγράφονται περαιτέρω στην ενότητα της έκθεσής μας “Ευθύνες ελεγκτή για τον έλεγχο των οικονομικών καταστάσεων”. Είμαστε ανεξάρτητοι από την Εταιρεία, καθ’ όλη τη διάρκεια του διορισμού μας, σύμφωνα με τον Κώδικα Δεοντολογίας για Επαγγελματίες Ελεγκτές του Συμβουλίου Διεθνών Προτύπων Δεοντολογίας Ελεγκτών, όπως αυτός έχει ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία και τις απαιτήσεις δεοντολογίας που σχετίζονται με τον έλεγχο των οικονομικών καταστάσεων στην Ελλάδα και έχουμε εκπληρώσει τις δεοντολογικές μας υποχρεώσεις σύμφωνα με τις απαιτήσεις της ισχύουσας νομοθεσίας και του προαναφερόμενου Κώδικα Δεοντολογίας. Πιστεύουμε ότι τα ελεγκτικά τεκμήρια που έχουμε αποκτήσει είναι επαρκή και κατάλληλα να παρέχουν βάση για τη γνώμη μας. Σημαντικότερα θέματα ελέγχου Τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου είναι εκείνα τα θέματα που, κατά την επαγγελματική μας κρίση, ήταν εξέχουσας σημασίας στον έλεγχό μας επί των χρηματοοικονομικών καταστάσεων της ελεγχόμενης χρήσεως. Τα θέματα αυτά και οι σχετιζόμενοι κίνδυνοι ουσιώδους ανακρίβειας αντιμετωπίστηκαν στο πλαίσιο του ελέγχου των χρηματοοικονομικών καταστάσεων ως σύνολο, για τη διαμόρφωση της γνώμης μας επί αυτών και δεν εκφέρουμε ξεχωριστή γνώμη για τα θέματα αυτά. 46 1. Αναγνώριση εσόδου Σημαντικότερο θέμα ελέγχου Αντιμετώπιση ελεγκτικού θέματος Ο κύκλος εργασιών του Ομίλου ανήλθε για την ετήσια περίοδο που έληξε την 31.12.2019 σε 2,81 Οι βασικές ελεγκτικές διαδικασίες που εκ € (2,24 εκ € για την χρήση που έληξε την πραγματοποιήσαμε περιλάμβαναν μεταξύ άλλων τα ακόλουθα: 31.12.2018). Έλεγχο του ορθού διαχωρισμού των Αναγνωρίσαμε την συγκεκριμένη περιοχή ως χρήσεων, εξετάζοντας πωλήσεις που ένα από τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου λόγω πραγματοποιήθηκαν πλησίον της της πολυπλοκότητας και της πολυμορφίας των ημερομηνίας λήξης της περιόδου προσφερόμενων υπηρεσιών. Επίσης, η αναφοράς και αμέσως μετά από αυτή, αναγνώριση των εσόδων απαιτεί κρίσεις και μέσω συσχέτισης των τιμολογίων με τις εκτιμήσεις από την Διοίκηση σε σχέση με την αντίστοιχες συμβάσεις. ορθή εφαρμογή των λογιστικών προτύπων. Στοχευμένες αναλυτικές διαδικασίες για τον εντοπισμό τυχόν ασυνήθιστων Πληροφορίες σχετικά με τις λογιστικές πολιτικές μεταβολών και συναλλαγών που χρήζουν της εταιρείας αναγνώρισης του εσόδου, περαιτέρω διερεύνησης. αναφέρονται στην σημείωση 3.17. «Αναγνώριση Εξέταση σημαντικών συμβάσεων πελατών Εσόδων» της ετήσιας οικονομικής έκθεσης. για τον εντοπισμό, την καταγραφή και την κατανόηση περίπλοκων όρων και προϋποθέσεων, με σκοπό να διασφαλιστεί η καταλληλόλητα του ακολουθούμενου λογιστικού χειρισμού με βάση τις υφιστάμενες Λογιστικές αρχές και μεθόδους αναγνώρισης των εσόδων. 2. Διαχωρισμός δαπανών έρευνας - ανάπτυξης (Άυλα περιουσιακά στοιχεία) Σημαντικότερο θέμα ελέγχου Τα Άυλα περιουσιακά στοιχεία του Ομίλου και της εταιρείας ανήλθαν για την ετήσια περίοδο που έληξε την 31/12/2019 σε 3,09 εκ. € (3,02 εκ € για την χρήση που έληξε την 31.12.2018). Αναγνωρίσαμε την συγκεκριμένη περιοχή ως ένα από τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου επειδή αποτελεί βασικό στοιχείο του Ενεργητικού καθώς και της φύσης της δραστηριότητας της εταιρείας Αντιμετώπιση ελεγκτικού θέματος Η ελεγκτική μας προσέγγιση περιέλαβε και τις Εκτίμηση της καταλληλότητας των υπολογισμών και διαχωρισμών των δαπανών σε ανάπτυξη και έρευνα που εφαρμόζει η διοίκηση. Έλεγχος της ορθής καταχώρησης δαπανών έρευνας σε επιβάρυνση των αποτελεσμάτων χρήσης και των δαπανών ανάπτυξης σε προσαύξηση των Άυλων στοιχείων. 47 Τα άυλα περιουσιακά στοιχεία αφορούν κυρίως λογισμικά προγράμματα, τα οποία είτε έχουν δημιουργηθεί από τρίτους είτε είναι εσωτερικώς δημιουργούμενα από το τμήμα ανάπτυξης της εταιρείας. Εξέταση ότι τα άυλα περιουσιακά στοιχεία που υπόκεινται σε απόσβεση ελέγχονται για απομείωση της αξίας τους, όταν υπάρχουν ενδείξεις ότι η λογιστική αξία τους δεν θα ανακτηθεί. Έλεγχος του ορθού υπολογισμού των αποσβέσεων με βάση την προσδιοριζόμενη ωφέλιμη ζωή τους. Τα άυλα περιουσιακά στοιχεία υπόκεινται σε απόσβεση με βάση την ωφέλιμη ζωή που έχει εκτιμήσει η διοίκηση της εταιρείας. Επίσης σε ετήσια βάση και εφόσον υπάρχουν ενδείξεις, τα Επιπλέον αξιολογήσαμε την επάρκεια και την άυλα περιουσιακά στοιχεία ελέγχονται για καταλληλότητα των γνωστοποιήσεων στη απομείωση της αξίας τους, προκειμένου να σημείωση 8 των οικονομικών καταστάσεων προσδιοριστεί η ανακτήσιμη αξία τους. Πληροφορίες σχετικά με τις λογιστικές πολιτικές της εταιρείας αναγνώρισης του εσόδου, αναφέρονται στην σημείωση 3.4 «Άυλα περιουσιακά στοιχεία» της ετήσιας οικονομικής έκθεσης. Άλλες πληροφορίες Η διοίκηση είναι υπεύθυνη για τις άλλες πληροφορίες. Οι άλλες πληροφορίες περιλαμβάνονται στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου, για την οποία γίνεται σχετική αναφορά στην “Έκθεση επί άλλων Νομικών και Κανονιστικών Απαιτήσεων”, στις Δηλώσεις των Μελών του Διοικητικού Συμβουλίου και σε οποιεσδήποτε άλλες πληροφορίες οι οποίες είτε απαιτούνται από ειδικές διατάξεις του νόμου είτε η Εταιρεία ενσωμάτωσε προαιρετικά στην προβλεπόμενη από το Ν. 3556/2007 Ετήσια Οικονομική Έκθεση, αλλά δεν περιλαμβάνουν τις χρηματοοικονομικές καταστάσεις και την έκθεση ελέγχου επί αυτών. Η γνώμη μας επί των χρηματοοικονομικών καταστάσεων δεν καλύπτει τις άλλες πληροφορίες και δεν εκφράζουμε με τη γνώμη αυτή οποιασδήποτε μορφής συμπέρασμα διασφάλισης επί αυτών. Σε σχέση με τον έλεγχό μας επί των χρηματοοικονομικών καταστάσεων, η ευθύνη μας είναι να αναγνώσουμε τις άλλες πληροφορίες και με τον τρόπο αυτό, να εξετάσουμε εάν οι άλλες πληροφορίες είναι ουσιωδώς ασυνεπείς με τις χρηματοοικονομικές καταστάσεις ή τις γνώσεις που αποκτήσαμε κατά τον έλεγχο ή αλλιώς φαίνεται να είναι ουσιωδώς εσφαλμένες. Εάν, με βάση τις εργασίες που έχουμε εκτελέσει, καταλήξουμε στο συμπέρασμα ότι υπάρχει ουσιώδες σφάλμα σε αυτές τις άλλες πληροφορίες, είμαστε υποχρεωμένοι να αναφέρουμε το γεγονός αυτό. Δεν έχουμε τίποτα να αναφέρουμε σχετικά με το θέμα αυτό. Ευθύνες της διοίκησης και των υπευθύνων για τη διακυβέρνηση επί των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Η διοίκηση έχει την ευθύνη για την κατάρτιση και εύλογη παρουσίαση των καταστάσεων σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως και για εκείνες τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου που η διοίκηση καθορίζει ως απαραίτητες, ώστε να 48 καθίσταται δυνατή η κατάρτιση χρηματοοικονομικών καταστάσεων απαλλαγμένων από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος. Κατά την κατάρτιση των χρηματοοικονομικών καταστάσεων, η διοίκηση είναι υπεύθυνη για την αξιολόγηση της ικανότητας της Εταιρείας να συνεχίσει τη δραστηριότητά της, γνωστοποιώντας όπου συντρέχει τέτοια περίπτωση, τα θέματα που σχετίζονται με τη συνεχιζόμενη δραστηριότητα και τη χρήση της λογιστικής αρχής της συνεχιζόμενης δραστηριότητας, εκτός και εάν η διοίκηση είτε προτίθεται να ρευστοποιήσει την Εταιρεία ή να διακόψει τη δραστηριότητά της ή δεν έχει άλλη ρεαλιστική εναλλακτική επιλογή από το να προβεί σ ’αυτές τις ενέργειες. Η Επιτροπή Ελέγχου (άρθ. 44 ν.4449/2017) της Εταιρείας έχει την ευθύνη εποπτείας της διαδικασίας χρηματοοικονομικής αναφοράς της Εταιρείας. Ευθύνες ελεγκτή για τον έλεγχο των χρηματοοικονομικών καταστάσεων Οι στόχοι μας είναι να αποκτήσουμε εύλογη διασφάλιση για το κατά πόσο οι χρηματοοικονομικές καταστάσεις, στο σύνολο τους, είναι απαλλαγμένες από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος και να εκδώσουμε έκθεση ελεγκτή, η οποία περιλαμβάνει τη γνώμη μας. Η εύλογη διασφάλιση συνιστά διασφάλιση υψηλού επιπέδου, αλλά δεν είναι εγγύηση ότι ο έλεγχος που διενεργείται σύμφωνα με τα ΔΠΕ, όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία, θα εντοπίζει πάντα ένα ουσιώδες σφάλμα, όταν αυτό υπάρχει. Σφάλματα δύναται να προκύψουν από απάτη ή από λάθος και θεωρούνται ουσιώδη όταν, μεμονωμένα ή αθροιστικά, θα μπορούσε εύλογα να αναμένεται ότι θα επηρέαζαν τις οικονομικές αποφάσεις των χρηστών, που λαμβάνονται με βάση αυτές τις χρηματοοικονομικές καταστάσεις. Ως καθήκον του ελέγχου, σύμφωνα με τα ΔΠΕ όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία, ασκούμε επαγγελματική κρίση και διατηρούμε επαγγελματικό σκεπτικισμό καθ’ όλη τη διάρκεια του ελέγχου. Επίσης: Εντοπίζουμε και αξιολογούμε τους κινδύνους ουσιώδους σφάλματος στις οικονομικές καταστάσεις, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος, σχεδιάζοντας και διενεργώντας ελεγκτικές διαδικασίες που ανταποκρίνονται στους κινδύνους αυτούς και αποκτούμε ελεγκτικά τεκμήρια που είναι επαρκή και κατάλληλα για να παρέχουν βάση για τη γνώμη μας. Ο κίνδυνος μη εντοπισμού ουσιώδους σφάλματος που οφείλεται σε απάτη είναι υψηλότερος από αυτόν που οφείλεται σε λάθος, καθώς η απάτη μπορεί να εμπεριέχει συμπαιγνία, πλαστογραφία, εσκεμμένες παραλείψεις, ψευδείς διαβεβαιώσεις ή παράκαμψη των δικλίδων εσωτερικού ελέγχου. Κατανοούμε τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου που σχετίζονται με τον έλεγχο, με σκοπό το σχεδιασμό ελεγκτικών διαδικασιών κατάλληλων για τις περιστάσεις, αλλά όχι με σκοπό τη διατύπωση γνώμης επί της αποτελεσματικότητας των δικλίδων εσωτερικού ελέγχου της Εταιρείας Αξιολογούμε την καταλληλότητα των λογιστικών αρχών και μεθόδων που χρησιμοποιήθηκαν και το εύλογο των λογιστικών εκτιμήσεων και των σχετικών γνωστοποιήσεων που έγιναν από τη Διοίκηση. Αποφαινόμαστε για την καταλληλότητα της χρήσεως από τη διοίκηση της λογιστικής αρχής της συνεχιζόμενης δραστηριότητας και με βάση τα ελεγκτικά τεκμήρια που αποκτήθηκαν για το εάν υπάρχει ουσιώδης αβεβαιότητα σχετικά με γεγονότα ή συνθήκες που μπορεί να υποδηλώνουν ουσιώδη αβεβαιότητα ως προς την ικανότητα της Εταιρείας να συνεχίσει τη 49 δραστηριότητά της. Εάν συμπεράνουμε ότι υφίσταται ουσιώδης αβεβαιότητα, είμαστε υποχρεωμένοι στην έκθεση ελεγκτή να επιστήσουμε την προσοχή στις σχετικές γνωστοποιήσεις των χρηματοοικονομικών καταστάσεων ή εάν αυτές οι γνωστοποιήσεις είναι ανεπαρκείς να διαφοροποιήσουμε τη γνώμη μας. Τα συμπεράσματά μας βασίζονται σε ελεγκτικά τεκμήρια που αποκτώνται μέχρι την ημερομηνία της έκθεσης ελεγκτή. Ωστόσο, μελλοντικά γεγονότα ή συνθήκες ενδέχεται να έχουν ως αποτέλεσμα η Εταιρεία να παύσει να λειτουργεί ως συνεχιζόμενη δραστηριότητα. Αξιολογούμε τη συνολική παρουσίαση, τη δομή και το περιεχόμενο των χρηματοοικονομικών καταστάσεων, συμπεριλαμβανομένων των γνωστοποιήσεων, καθώς και το κατά πόσο οι οικονομικές καταστάσεις απεικονίζουν τις υποκείμενες συναλλαγές και τα γεγονότα με τρόπο που επιτυγχάνεται η εύλογη παρουσίαση. Μεταξύ άλλων θεμάτων, κοινοποιούμε στους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση, το σχεδιαζόμενο εύρος και το χρονοδιάγραμμα του ελέγχου, καθώς και σημαντικά ευρήματα του ελέγχου, συμπεριλαμβανομένων όποιων σημαντικών ελλείψεων στις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου εντοπίζουμε κατά τη διάρκεια του ελέγχου μας. Επιπλέον, δηλώνουμε προς τους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση ότι έχουμε συμμορφωθεί με τις σχετικές απαιτήσεις δεοντολογίας περί ανεξαρτησίας και γνωστοποιούμε προς αυτούς όλες τις σχέσεις και άλλα θέματα που μπορεί εύλογα να θεωρηθεί ότι επηρεάζουν την ανεξαρτησία μας και τα σχετικά μέτρα προστασίας, όπου συντρέχει περίπτωση. Από τα θέματα που γνωστοποιήθηκαν στους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση, καθορίζουμε τα θέματα εκείνα που ήταν εξέχουσας σημασίας για τον έλεγχο των χρηματοοικονομικών καταστάσεων της ελεγχόμενης χρήσεως και ως εκ τούτου αποτελούν τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου. Έκθεση επί Άλλων Νομικών και Κανονιστικών Απαιτήσεων 1. Έκθεση Διαχείρισης Διοικητικού Συμβουλίου Λαμβάνοντας υπόψη ότι η διοίκηση έχει την ευθύνη για την κατάρτιση της Έκθεσης Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου και της Δήλωσης Εταιρικής Διακυβέρνησης που περιλαμβάνεται στην έκθεση αυτή, κατ’ εφαρμογή των διατάξεων της παραγράφου 5 του άρθρου 2 του Ν. 4336/2015 (μέρος Β), σημειώνουμε ότι: α) Στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου περιλαμβάνεται δήλωση εταιρικής διακυβέρνησης, η οποία παρέχει τα πληροφοριακά στοιχεία που ορίζονται στο άρθρο 152 του Ν. 4548/2018. β) Κατά τη γνώμη μας η Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου έχει καταρτισθεί σύμφωνα με τις ισχύουσες νομικές απαιτήσεις του άρθρου 150 και της παραγράφου 1 (περιπτώσεις γ’ και δ’) του άρθρου 152 του Ν. 4548/2018 και το περιεχόμενο αυτής αντιστοιχεί με τις συνημμένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις της χρήσεως που έληξε την 31.12.2019. γ) Με βάση τη γνώση που αποκτήσαμε κατά το έλεγχό μας, για την εταιρεία «ΙΛΥΔΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» και το περιβάλλον της, δεν έχουμε εντοπίσει ουσιώδεις ανακρίβειες στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού της Συμβουλίου. 50 2. Συμπληρωματική Έκθεση προς την Επιτροπή Ελέγχου Η γνώμη μας επί των συνημμένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων είναι συνεπής με τη Συμπληρωματική Έκθεσή μας προς την Επιτροπή Ελέγχου της Εταιρείας, που προβλέπεται από το άρθρο 11 του κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) αριθ. 537/2014. 3. Παροχή Μη Ελεγκτικών Υπηρεσιών Δεν παρείχαμε στην Εταιρεία μη ελεγκτικές υπηρεσίες που απαγορεύονται σύμφωνα με το άρθρο 5 του κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) αριθ. 537/2014 ή λοιπές επιτρεπόμενες μη ελεγκτικές υπηρεσίες. 4. Διορισμός Ελεγκτή Διοριστήκαμε για πρώτη φορά ως Ορκωτοί Ελεγκτές Λογιστές της Εταιρείας με την από 31 Δεκεμβρίου 1999 Απόφαση της Γενικής Συνέλευσης των μετόχων. Έκτοτε ο διορισμός μας έχει αδιαλείπτως ανανεωθεί για μια συνολική περίοδο 21 ετών με βάση τις κατ’ έτος λαμβανόμενες αποφάσεις της τακτικής γενικής συνέλευσης των μετόχων. Αθήνα, 29 Ιουνίου 2020 Μακρής Δ. Σεραφείμ Ορκωτός Ελεγκτής Λογιστής Α.Μ. ΣΟΕΛ 16311 ΣΟΛ Α.Ε. Μέλος Δικτύου Crowe Global Φωκ. Νέγρη 3, 112 57 Αθήνα Α.Μ. ΣΟΕΛ 51 ΙΛΥΔΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΤΗΣΙΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ Κ ΑΤ Α Σ Τ ΑΣ Η Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ι Κ ΗΣ Θ Ε Σ Η Σ Όμιλος 31.12.19 31.12.18 Εταιρεία 31.12.19 31.12.18 7 10 8 2.604.854 41.091 3.094.908 2.627.826 0 3.019.643 2.604.854 41.091 3.094.908 2.627.826 0 3.019.643 Επενδύσεις σε θυγατρικές 9 Υπεραξία Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις 18 Χρημ/κα στοιχεία διαθέσιμα προς πώληση Λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις Σύνολο μη κυκλοφορούντων στοιχείων ενεργητικού 0 0 175.663 1.502 22.591 5.940.609 0 97.811 184.416 1.502 16.001 5.947.199 7.798 0 175.663 1.502 21.595 5.947.412 157.798 0 187.261 1.502 15.005 6.009.035 Αποθέματα Πελάτες και λοιπές εμπορικές απαιτήσεις 11 Λοιπές απαιτήσεις 12 Χρηματικά διαθέσιμα και ισοδύναμα αυτών 13 Σύνολο κυκλοφορούντων στοιχείων ενεργητικού Σύνολο ενεργητικού 175.637 1.446.734 284.483 497.539 2.404.394 8.345.003 163.740 682.053 198.338 970.395 2.014.526 7.961.725 175.637 1.408.825 282.534 494.474 2.361.471 8.308.882 163.740 614.962 199.845 929.392 1.907.939 7.916.974 Καθαρή θέση και υποχρεώσεις Μετοχικό κεφάλαιο Αποθεματικά αναπροσαρμογής Λοιπά αποθεματικά Υπόλοιπο κερδών εις νέο Σύνολο 7.403.519 0 925.469 -4.530.590 3.798.397 7.403.519 0 925.469 -4.492.585 3.836.402 7.403.519 0 925.469 -4.518.123 3.810.864 7.403.519 0 925.469 -4.456.350 3.872.637 3.798.397 3.836.402 3.810.864 3.872.637 179.805 1.993.391 347.147 21.256 220.099 2.761.698 147.805 2.269.894 343.993 0 220.099 2.981.791 177.077 1.993.391 347.147 21.256 220.099 2.758.970 145.077 2.269.894 343.993 0 220.099 2.979.063 0 1.461.725 0 786.647 0 1.415.867 0 708.389 323.181 1.784.906 356.884 1.143.531 323.181 1.739.048 356.884 1.065.273 8.345.003 7.961.725 8.308.882 7.916.974 Ενεργητικό Ενσώματα περιουσιακά στοιχεία Δικαιώματα χρήσης παγίων Άυλα περιουσιακά στοιχεία Σημ. 14 15 Σύνολο ιδίων κεφαλαίων Υποχρεώσεις παροχών προσωπικού Δάνεια τραπεζών Έσοδα επομένων χρήσεων από επιχορηγήσεις Υποχρεώσεις μισθώσεων Λοιπές προβλέψεις Σύνολο μη τρεχουσών υποχρεώσεων Βραχυπρόθεσμα δάνεια Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις Μακροπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις πληρωτέες την επόμενη χρήση Σύνολο τρεχουσών υποχρεώσεων 16 20 17 10 19 21 20 Σύνολο ιδίων κεφαλαίων και υποχρεώσεων Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2019 52 ΙΛΥΔΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Κ ΑΤ Α Σ Τ ΑΣ Η Σ Υ Ν ΟΛ Ι Κ ΩΝ Ε Σ Ο Δ Ω Ν Όμιλος Σημ 01/01-31/12/2019 1/1 - 31/12/2018 Εταιρεία 01/01-31/12/2019 1/1 - 31/12/2018 Πωλήσεις Κόστος πωλήσεων Μικτό κέρδος 6 22 2.810.831 1.751.783 1.059.048 2.244.278 1.413.349 830.929 2.788.591 1.750.333 1.038.258 2.160.576 1.370.875 789.701 Άλλα λειτουργικά έσοδα Έξοδα διάθεσης Έξοδα διοίκησης Έξοδα ερευνών και ανάπτυξης Άλλα λειτουργικά έξοδα Κέρδη προ φόρων και χρηματοοικονομικών αποτελεσμάτων 23 22 22 22 24 170.650 223.793 208.286 467.589 171.584 190.375 213.598 186.847 415.204 255.256 160.362 211.141 193.821 467.589 137.012 189.270 192.361 179.768 415.204 195.207 158.446 0 97.811 60.635 1 89.888 -49.601 -452 112.000 -162.053 24 99.746 189.057 0 150.000 39.057 1 89.234 -3.569 -452 134.000 -138.021 24 99.352 -29.251 8.754 -261.775 -45.936 -50.176 11.598 -237.349 -47.520 -38.005 -215.839 -61.774 -189.829 0 -38.005 0 -215.839 0 -61.774 0 -189.829 0 0 -38.005 0 0 -215.839 0 0 -61.774 0 0 -189.829 -38.005 0 -0,0046 -215.839 0 -0,0262 -61.774 0 -0,0075 -189.829 0 -0,0231 Λοιπές προβλέψεις απομείωσης Προβλέψεις απομείωσης Σύνολο Χρηματοοικονομικά έσοδα Χρηματοοικονομικά έξοδα Κέρδη προ φόρων (συνεχιζόμενες δραστηριότητες) Φόρος εισοδήματος Κέρδη (ζημιές) μετά από φόρους από συνεχιζόμενες δραστηριότητες 25 Κέρδος (ζημιά) περιόδου από διακοπείσες δραστηριότητες Καθαρό κέρδος (ζημιά) περιόδου Λοιπά συνολικά έσοδα Μεταβολή από αποτίμηση ακινήτων Αναβαλλόμενος φόρος Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα χρήσης Κατανεμημένα σε: Μετόχους μητρικής Δικαιώματα μειοψηφίας Κέρδη ανά μετοχή (σε € ανά μετοχή) 26 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2019 53 ΙΛΥΔΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Κ ΑΤ Α Σ Τ ΑΣ Η Μ Ε Τ ΑΒ Ο Λ Ω Ν Ι Δ Ι Ω Ν Κ Ε Φ ΑΛ ΑΙ Ω Ν Ε Τ ΑΙ Ρ Ε Ι Α Εταιρεία Μετοχικό Κεφάλαιο Τακτικό Λοιπά αποθεματικό αποθεματικά Ίδιες μετοχές Υπόλοιπο εις νέον Σύνολο Υπόλοιπα την 01.01.19 σύμφωνα με τα ΔΠΧΠ Καθαρά αποτελέσματα περιόδου Αγορά ιδίων Μ ετοχών Μ είωση Μ ετοχικού Κεφαλαίου Υπόλοιπο ιδίων κεφαλαίων την 31.12.19 7.403.519 0 0 0 7.403.519 264.596 0 0 0 264.596 660.873 0 0 0 660.873 0 0 0 0 0 -4.456.350 -61.774 0 0 -4.518.124 3.872.638 -61.774 0 0 3.810.863 Υπόλοιπα την 01.01.18 σύμφωνα με τα ΔΠΧΠ Αλλαγή λογιστικής πολιτικής (IFRS 9) Αναπροσσαρμοσμέο υπόλοιπο Καθαρά αποτελέσματα περιόδου Αγορά ιδίων Μ ετοχών Αύξηση Μ ετοχικού Κεφαλαίου Υπόλοιπο ιδίων κεφαλαίων την 31.12.2018 7.403.519 0 7.403.519 0 0 0 7.403.519 264.596 0 264.596 0 0 0 264.596 660.873 0 660.873 0 0 0 660.873 0 0 0 0 0 0 0 -4.183.875 -82.646 -4.266.521 -189.829 0 0 -4.456.350 4.145.113 -82.646 4.062.467 -189.829 0 0 3.872.638 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2019 54 ΙΛΥΔΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Κ ΑΤ Α Σ Τ ΑΣ Η Μ Ε Τ ΑΒ Ο Λ Ω Ν Ι Δ Ι Ω Ν Κ Ε Φ ΑΛ ΑΙ Ω Ν ΟΜ Ι Λ ΟΣ Ό μιλος Μετοχικό Κεφάλαιο Τακτικό Λοιπά αποθεματικό αποθεματικά Ίδιες μετοχές Υπόλοιπο εις νέον Σύνολο Υπόλοιπα την 01.01.19 σύμφωνα με τα ΔΠΧΠ Καθαρά αποτελέσματα περιόδου Αύξηση Μ ετοχικού Κεφαλαίου Αγορά ιδίων Μ ετοχών Αύξηση Μ ετοχικού Κεφαλαίου Υπόλοιπο ιδίων κεφαλαίων την 31.12.19 7.403.519 0 0 0 0 7.403.519 264.596 0 0 0 0 264.596 660.873 0 0 0 0 660.873 0 0 0 0 0 0 -4.492.583 -38.005 0 0 0 -4.530.588 3.836.402 -38.005 0 0 0 3.798.397 Υπόλοιπα την 01.01.18 σύμφωνα με τα ΔΠΧΠ Αλλαγή λογιστικής πολιτικής (ifrs 9) Αναπροσαρμοσμένο υπόλοιπο Καθαρά αποτελέσματα περιόδου Αγορά ιδίων Μ ετοχών Αύξηση Μ ετοχικού Κεφαλαίου Υπόλοιπο ιδίων κεφαλαίων την 31.12.2018 7.403.519 0 7.403.519 0 0 0 7.403.519 264.596 0 264.596 0 0 0 264.596 660.873 0 660.873 0 0 0 660.873 0 0 0 0 0 0 0 -4.194.098 -82.646 -4.276.744 -215.839 0 0 -4.492.583 4.134.889 -82.646 4.052.243 -215.839 0 0 3.836.402 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2019 55 ΙΛΥΔΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Κ ΑΤ Α Σ Τ ΑΣ Η Τ ΑΜ Ι Α Κ Ω Ν Ρ Ο Ω Ν Όμιλος Εταιρεία 1/1 - 31/12/2019 1/1 - 31/12/2018 1/1 - 31/12/2019 1/1 - 31/12/2018 Λειτουργικές δραστηριότητες Κέρδη προ φόρων Πλέον / μείον προσαρμογές για: Αποσβέσεις Προβλέψεις Λοιπές προβλέψεις Αναγνωρισθέντα έσοδα κρατικών επιχορηγήσεων Ζημίες από διαγραφή ενσώματων παγίων Αποτέλεσμα επενδυτικής δραστηριότητας Απομείωση θυγατρικής Χρεωστικοί τόκοι και συναφή έξοδα Πλέον/ μείον προσαρμογές για μεταβολές λογαριασμών κεφαλαίου κίνησης Μείωση / (αύξηση) αποθεμάτων Μείωση / (αύξηση) απαιτήσεων (Μείωση) / αύξηση υποχρεώσεων (πλην τραπεζών) Μείον: Χρεωστικοί τόκοι και συναφή έξοδα καταβεβλημένα Καταβλημένοι φόροι Σύνολο εισροών / (εκροών) από λειτουργικές δραστηριότητες (α) Επενδυτικές δραστηριότητες Αγορά ενσώματων και άϋλων παγίων περιουσιακών Εισπράξεις από επιχορηγήσεις παγίων στοιχείων Απόκτηση θυγατρικών και λοιπών επενδύσεων Τόκοι εισπραχθέντες Σύνολο εισροών / (εκροών) από επενδυτικές δραστηριότητες (β) Χρηματοδοτικές δραστηριότητες Εισπράξεις (καταβολές) από εκδοθέντα / αναληφθέντα δάνεια Αγορά ιδίων μετοχών Σύνολο εισροών / (εκροών) από χρηματοδοτικές δραστηριότητες (γ) Καθαρή αύξηση / (μείωση) στα ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα περιόδου (α) + (β) + (γ) Ταμιακά διαθέσιμα από απόκτηση θυγατρικής Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα έναρξης Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα λήξης Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2019 -29.251 -261.776 -50.176 -237.351 1.254.306 52.000 -19.835 -152.637 104.130 0 97.811 89.888 1.396.411 1.122.611 269.386 -23.078 -97.403 90.248 0 112.000 99.746 1.311.734 1.254.306 32.000 -19.835 -152.637 104.130 0 150.000 89.234 1.407.022 1.122.611 219.386 -23.078 -97.403 90.248 0 134.000 99.352 1.307.765 -11.897 -700.107 657.354 -27.773 1.122.794 -657.300 -11.897 -727.351 707.478 -27.773 1.146.093 -696.810 -89.888 -3.795 -76.668 -22 -89.234 0 -76.274 0 1.248.078 1.672.765 1.286.017 1.653.001 -1.410.729 0 0 0 -1.124.041 0 0 0 -1.410.729 0 0 0 -1.124.041 0 0 0 -1.410.729 -1.124.041 -1.410.729 -1.124.041 -310.206 0 -330.965 0 -310.206 0 -330.965 0 -310.206 -330.965 -310.206 -330.965 -472.857 0 970.395 497.539 217.759 0 752.636 970.395 -434.918 0 929.392 494.474 197.995 0 731.396 929.392 56 ΙΛΥΔΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ 1. ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Η Εταιρεία ιδρύθηκε στις 10.07.1992 (ΦΕΚ 3532/13.07.1992) ως αμιγής Εταιρεία σχεδιασμού, ανάπτυξης και παραγωγής λογισμικού από τον κ. Βασίλειο Ανυφαντάκη και την κα. Μαρία Παπαδοκωστάκη. Η επωνυμία της Εταιρείας είναι «ΙΛΥΔΑ Ανώνυμος εμπορική Κατασκευαστική Εταιρεία Συστημάτων Πληροφορικής και Παροχής Υπηρεσιών». Ο αριθμός Μητρώου Γ.Ε.ΜΗ. (πρώην ΑΡ. Μ.Ανωνύμων Εταιρειών 26939/06/Β/92/7) είναι 83563402000. Ο διακριτικός τίτλος της Εταιρείας είναι «ΙΛΥΔΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ Α.Ε.» και η διάρκειά της έχει ορισθεί σε 99 έτη. Η έδρα της Εταιρείας είναι στο Δήμο Αθηναίων, οδός Αδριανείου 29, σε ιδιόκτητο κτήριο στο οποίο στεγάζεται το σύνολο των λειτουργιών της. Οι μετοχές της είναι εισηγμένες σε ρυθμιζόμενη αγορά και δη στην Αγορά Αξιών του Χρηματιστηρίου Αθηνών. Οι ετήσιες χρηματοοικονομικές καταστάσεις της Εταιρίας εγκρίθηκαν από το Διοικητικό Συμβούλιο στις 29 Ιουνίου 2020. Οι λογιστικές αρχές που αναφέρονται παρακάτω έχουν εφαρμοσθεί με συνέπεια σε όλες τις περιόδους που παρουσιάζονται. 2. ΔΟΜΗ ΟΜΙΛΟΥ Οι ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις (Όμιλος) περιλαμβάνουν τις χρηματοοικονομικές καταστάσεις τις μητρικής Εταιρείας και της θυγατρικής «CARDISOFT A.E.» στην οποία η μητρική συμμετέχει με ποσοστό συμμετοχής 100%. 3. ΣΥΝΟΨΗ ΣΗΜΑΝΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΤΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ 3.1 ΠΛΑΙΣΙΟ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΤΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ. Οι παρούσες ετήσιες χρηματοοικονομικές καταστάσεις της «ΙΛΥΔΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΑΕ» που αφορούν τη χρήση 2019 έχουν συνταχθεί με βάση την αρχή της συνεχούς επιχειρηματικής δραστηριότητας, την αρχή του δουλευμένου και σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (Δ.Π.Χ.Α.) όπως αυτά έχουν εκδοθεί από το Συμβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων (IASB) καθώς και τις Διερμηνείες τους, που έχουν εκδοθεί από την Επιτροπή Διερμηνειών (IFRIC) και έχουν εγκριθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Όλα τα αναθεωρημένα πρότυπα και διερμηνείες που έχουν εφαρμογή στην εταιρεία και ήταν σε ισχύ την 31 Δεκεμβρίου 2019, ελήφθησαν υπόψη στην έκταση που αυτά ήταν εφαρμόσιμα. Η σύνταξη των ετήσιων χρηματοοικονομικών καταστάσεων της 31ης Δεκεμβρίου 2019, έχει γίνει με τις λογιστικές αρχές που εφαρμόσθηκαν στη χρήση 2018. Κατά τη χρήση 2019, εφαρμόσθηκε για πρώτη φορά το ΔΠΧΑ 16, βλέπε Σημείωση 10. Τυχόν διαφορές μεταξύ των πινάκων της έκθεσης και των Χρηματοοικονομικών καταστάσεων στους οποίους οι πίνακες αναφέρονται, οφείλονται σε στρογγυλοποιήσεις ποσών. Επίσης όπου κρίθηκε αναγκαίο για την ομοιόμορφη παρουσίαση, τροποποιήθηκε αναλόγως η παρουσίαση για τη προηγούμενη χρήση. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2019 57 ΙΛΥΔΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ 3.1.1 Νέα Πρότυπα, Διερμηνείες και Τροποποιήσεις υφιστάμενων Προτύπων Νέα πρότυπα, τροποποιήσεις προτύπων και διερμηνείες έχουν εκδοθεί και είναι υποχρεωτικής εφαρμογής για τις ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την 1η Ιανουαρίου 2019 ή μεταγενέστερα. Πρότυπα και Διερμηνείες υποχρεωτικά για την κλειόμενη οικονομική χρήση Νέα πρότυπα, τροποποιήσεις προτύπων και διερμηνείες έχουν εκδοθεί και είναι υποχρεωτικής εφαρμογής για τις ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την 1η Ιανουαρίου 2019 ή μεταγενέστερα. Η επίδραση από την εφαρμογή αυτών των νέων προτύπων καθώς και οι αλλαγές στις λογιστικές αρχές παρατίθεται παρακάτω: Πρότυπα και Διερμηνείες υποχρεωτικά για την τρέχουσα οικονομική χρήση ΔΠΧΑ 16 «Μισθώσεις» Το ΔΠΧΑ 16 εκδόθηκε τον Ιανουάριο του 2016 και αντικαθιστά το ΔΛΠ 17. Σκοπός του προτύπου είναι να εξασφαλίσει ότι οι μισθωτές και οι εκμισθωτές παρέχουν χρήσιμη πληροφόρηση που παρουσιάζει εύλογα την ουσία των συναλλαγών που αφορούν μισθώσεις. Το ΔΠΧΑ 16 εισάγει ένα ενιαίο μοντέλο για το λογιστικό χειρισμό από την πλευρά του μισθωτή, το οποίο απαιτεί ο μισθωτής να αναγνωρίζει περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις για όλες τις συμβάσεις μισθώσεων με διάρκεια άνω των 12 μηνών, εκτός εάν το υποκείμενο περιουσιακό στοιχείο είναι μη σημαντικής αξίας. Σχετικά με το λογιστικό χειρισμό από την πλευρά του εκμισθωτή, το ΔΠΧΑ 16 ενσωματώνει ουσιαστικά τις απαιτήσεις του ΔΛΠ 17. Επομένως, ο εκμισθωτής συνεχίζει να κατηγοριοποιεί τις συμβάσεις μισθώσεων σε λειτουργικές και χρηματοδοτικές μισθώσεις, και να ακολουθεί διαφορετικό λογιστικό χειρισμό για κάθε τύπο σύμβασης. Η Εταιρεία εφαρμόζει για πρώτη φορά το ΔΠΧΑ 16 κατά την 1 Ιανουαρίου 2019 χρησιμοποιώντας την τροποποιημένη αναδρομική προσέγγιση. Βάσει αυτής της προσέγγισης, η Εταιρεία α) θα αναγνωρίσει μια υποχρέωση την οποία θα επιμετρά στην παρούσα αξία όπως προκύπτει από την προεξόφληση των μισθωμάτων που απομένουν να πληρωθούν με το επιπλέον επιτόκιο δανεισμού που ίσχυε κατά την ημέρα της αρχικής εφαρμογής και β) θα αναγνωρίσει ένα δικαίωμα χρήσης παγίου επιμετρώντας το δικαίωμα αυτό σε ένα ποσό το οποίο θα ισούται με την αντίστοιχη υποχρέωση που θα αναγνωριστεί. Μετά την αρχική αναγνώριση, η Εταιρεία θα α) θα επιμετρά τα δικαιώματα χρήσης παγίων και θα τα αποσβένει με σταθερό ρυθμό καθ’ όλη τη διάρκεια της μίσθωσης και β) θα επιμετρά την αντίστοιχη υποχρέωση, αυξάνοντας και μειώνοντας το ανοιχτό υπόλοιπο με τρόπο που να αντικατοπτρίζει τον τόκο και τις πληρωμές μισθωμάτων αντίστοιχα. Τυχόν επίδραση της εφαρμογής του προτύπου θα καταχωρηθεί σαν προσαρμογή στα αποτελέσματα εις νέον κατά την 1 Ιανουαρίου 2019, χωρίς να υπάρξει τροποποίηση στη συγκριτική πληροφόρηση. Η Εταιρεία επιπλέον θα χρησιμοποιήσει την εξαίρεση που παρέχεται από το πρότυπο αναφορικά με τον προσδιορισμό των μισθώσεων. Αυτό πρακτικά σημαίνει πως εφαρμόζονται οι απαιτήσεις του ΔΠΧΑ 16 σε όλες τις συμβάσεις που ήταν σε ισχύ κατά την 1 Ιανουαρίου 2019 και είχαν αναγνωρισθεί ως μισθώσεις με βάσει το ΔΛΠ 17 και την ΕΔΔΠΧΑ 4. Επιπλέον η Εταιρεία θα χρησιμοποιήσει τις εξαιρέσεις του προτύπου αναφορικά με τις μισθώσεις με εναπομένουσα διάρκεια μικρότερη των 12 μηνών κατά την ημερομηνία αρχικής εφαρμογής του προτύπου και για τις μισθώσεις παγίων χαμηλής αξίας. H επίδραση του προτύπου σε επίπεδο Εταιρείας περιγράφεται στη σημείωση 10. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2019 58 ΙΛΥΔΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΠΧΑ 9 (Τροποποιήσεις) «Δικαιώματα πρόωρης αποπληρωμής με καταβολή αρνητικής ποινής εξόφλησης» Οι τροποποιήσεις παρέχουν στις εταιρείες την δυνατότητα, εφόσον πληρούν μία συγκεκριμένη συνθήκη, να επιμετρούν χρηματοοικονομικά στοιχεία με δικαίωμα πρόωρης αποπληρωμής και καταβολή αρνητικής ποινής εξόφλησης (negative compensation) στο αναπόσβεστο κόστος ή στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εισοδημάτων αντί στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων. ΔΛΠ 28 (Τροποποιήσεις) «Μακροπρόθεσμες συμμετοχές σε συγγενείς και κοινοπραξίες» Οι τροποποιήσεις διευκρινίζουν ότι οι οντότητες πρέπει να λογιστικοποιούν τις μακροπρόθεσμες συμμετοχές τους σε μία συγγενή εταιρεία ή κοινοπραξία - στις οποίες δεν εφαρμόζεται η μέθοδος της καθαρής θέσης - με βάση το ΔΠΧΑ 9. Ε.Δ.Δ.Π.Χ.Π 23 «Αβεβαιότητα σχετικά με τον χειρισμό θεμάτων φορολογίας εισοδήματος» Η Διερμηνεία παρέχει επεξηγήσεις ως προς την αναγνώριση και επιμέτρηση του τρέχοντος και αναβαλλόμενου φόρου εισοδήματος όταν υπάρχει αβεβαιότητα σχετικά με την φορολογική αντιμετώπιση κάποιων στοιχείων. Το Ε.Δ.Δ.Π.Χ.Π 23 έχει εφαρμογή σε όλες τις πτυχές της λογιστικοποίησης του φόρου εισοδήματος όταν υπάρχει τέτοια αβεβαιότητα, συμπεριλαμβανομένου του φορολογητέου κέρδους/ζημιάς, της φορολογικής βάσης των περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων, τα φορολογικά κέρδη και φορολογικές ζημιές και τους φορολογικούς συντελεστές. ΔΛΠ 19 (Τροποποιήσεις) «Τροποποίηση προγράμματος, περικοπή ή διακανονισμός» Οι τροποποιήσεις καθορίζουν τον τρόπο με τον οποίο οι οντότητες πρέπει να προσδιορίζουν τα συνταξιοδοτικά έξοδα όταν λαμβάνουν χώρα αλλαγές σε συνταξιοδοτικά προγράμματα καθορισμένων παροχών. Ετήσιες βελτιώσεις σε ΔΠΧΑ (Κύκλος 2015 – 2017) Οι τροποποιήσεις που παρατίθενται παρακάτω περιλαμβάνουν αλλαγές σε τέσσερα ΔΠΧΑ. ΔΠΧΑ 3 «Συνενώσεις επιχειρήσεων» Οι τροποποιήσεις διευκρινίζουν πως μία οντότητα επαναμετρά το ποσοστό που κατείχε προηγουμένως σε μία από κοινού ελεγχόμενη δραστηριότητα όταν αποκτά τον έλεγχο της επιχείρησης αυτής. ΔΠΧΑ 11 «Από κοινού συμφωνίες» Οι τροποποιήσεις διευκρινίζουν πως μία οντότητα δεν επαναμετρά το ποσοστό που κατείχε προηγουμένως σε μία από κοινού ελεγχόμενη δραστηριότητα όταν αποκτά από κοινού έλεγχο στην επιχείρηση αυτή. ΔΛΠ 12 «Φόροι εισοδήματος» Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2019 59 ΙΛΥΔΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Οι τροποποιήσεις διευκρινίζουν πως μία οντότητα λογιστικοποιεί όλες τις επιπτώσεις στο φόρο εισοδήματος από πληρωμές μερισμάτων με τον ίδιο τρόπο. IAS 23 «Κόστος δανεισμού» Οι τροποποιήσεις διευκρινίζουν πως μία οντότητα χειρίζεται ως μέρος του γενικού δανεισμού οποιοδήποτε δάνειο αναλήφθηκε ειδικά για την ανάπτυξη ενός περιουσιακού στοιχείου όταν το στοιχείο αυτό είναι έτοιμο για τη χρήση την οποία προορίζεται ή την πώλησή του. Πρότυπα και Διερμηνείες υποχρεωτικά για μεταγενέστερες περιόδους. ΔΠΧΑ 17 «Ασφαλιστήρια συμβόλαια» (εφαρμόζεται στις ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2021) Το ΔΠΧΑ 17 εκδόθηκε τον Μάιο του 2017 και αντικαθιστά το ΔΠΧΑ 4. Το ΔΠΧΑ 17 καθιερώνει τις αρχές για την αναγνώριση, επιμέτρηση και παρουσίαση των ασφαλιστήριων συμβολαίων που βρίσκονται στο πεδίο εφαρμογής του προτύπου καθώς και τις σχετικές γνωστοποιήσεις. Σκοπός του προτύπου είναι να διασφαλίσει ότι μία οντότητα παρέχει σχετικές πληροφορίες οι οποίες να παρουσιάζουν την εύλογη εικόνα σχετικά με αυτά τα συμβόλαια. Το νέο πρότυπο επιλύει τα προβλήματα συγκρισιμότητας που είχε δημιουργήσει το ΔΠΧΑ 4 καθώς απαιτεί όλα τα ασφαλιστήρια συμβόλαια να λογιστικοποιούνται με τρόπο συνεπή. Οι ασφαλιστικές υποχρεώσεις θα επιμετρώνται σε τρέχουσες αξίες και όχι σε ιστορικό κόστος. Το πρότυπο δεν έχει υιοθετηθεί ακόμη από την Ευρωπαϊκή Ένωση. ΔΠΧΑ 3 (Τροποποιήσεις) «Ορισμός συνένωσης επιχειρήσεων» (εφαρμόζεται στις ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2020). Ο νέος ορισμός εστιάζει στην έννοια της απόδοσης μιας επιχείρησης με τη μορφή παροχής αγαθών και υπηρεσιών στους πελάτες σε αντίθεση με τον προηγούμενο οριμό ο οποίος εστίαζε στις αποδόσεις με τη μορφή μερισμάτων, χαμηλότερου κόστους ή άλλου οικονομικού οφέλους σε επενδυτές και λοιπά μέρη. Οι τροποποιήσεις δεν έχουν υιοθετηθεί ακόμη από την Ευρωπαϊκή Ένωση. ΔΛΠ 1 και ΔΛΠ 8 (Τροποποιήσεις) «Ορισμός του ουσιώδους» (εφαρμόζεται στις ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2020) Οι τροποποιήσεις αποσαφηνίζουν τον ορισμό του ουσιώδους και πώς πρέπει να χρησιμοποιείται, συμπληρώνοντας τον ορισμό με οδηγίες οι οποίες παρέχονταν έως τώρα σε άλλα σημεία των ΔΠΧΑ. Επιπλέον, έχουν βελτιωθεί οι διευκρινίσεις που συνοδεύουν τον ορισμό. Τέλος, οι τροποποιήσεις διασφαλίζουν ότι ο ορισμός του ουσιώδους εφαρμόζεται με συνέπεια σε όλα τα ΔΠΧΑ. Οι τροποποιήσεις δεν έχουν υιοθετηθεί ακόμη από την Ευρωπαϊκή Ένωση. 3.2. ΕΝΟΠΟΙΗΣΗ - ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΘΥΓΑΤΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Η χρησιμοποιούμενη λογιστική μέθοδος για την ενοποίηση είναι η μέθοδος αγοράς. Το κόστος της απόκτησης μιας θυγατρικής είναι η εύλογη αξία των περιουσιακών στοιχείων που δόθηκαν, των συμμετοχικών τίτλων που εκδόθηκαν και των υποχρεώσεων που αναλήφθηκαν κατά την ημερομηνία της ανταλλαγής, πλέον τυχόν κόστους άμεσα επιρριπτέου στην συναλλαγή. Τα Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2019 60 ΙΛΥΔΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ εξατομικευμένα περιουσιακά στοιχεία, υποχρεώσεις και ενδεχόμενες υποχρεώσεις που συνιστούν μια επιχειρηματική ενοποίηση αποτιμώνται κατά την απόκτηση στις εύλογες αξίες τους ανεξαρτήτως του ποσοστού συμμετοχής. Το πέραν της εύλογης αξίας των επί μέρους στοιχείων που αποκτήθηκαν, κόστος, καταχωρείται ως υπεραξία. Αν το συνολικό κόστος απόκτησης είναι μικρότερο από την εύλογη αξία των επί μέρους στοιχείων που αποκτήθηκαν, η διαφορά καταχωρείται άμεσα στα αποτελέσματα. Διεταιρικές συναλλαγές και διεταιρικά υπόλοιπα και απραγματοποίητα κέρδη από συναλλαγές μεταξύ των εταιριών του ομίλου διαγράφονται. Οι απραγματοποίητες ζημίες, διαγράφονται εφόσον δεν υπάρχει ένδειξη απομείωσης, του μεταβιβασθέντος περιουσιακού στοιχείου. Στις συγγενείς επιχειρήσεις ο Όμιλος έχει ουσιώδη επιρροή (όχι έλεγχο), με τα ποσοστά συμμετοχής να κυμαίνονται από 20% - 50% των δικαιωμάτων ψήφου. Οι επενδύσεις σε συγγενείς λογιστικοποιούνται με την μέθοδο της καθαρής θέσης. Αρχικά καταχωρούνται στο κόστος κτήσεως. Ο λογαριασμός των επενδύσεων σε συγγενείς επιχειρήσεις μειώνεται με τυχόν ζημίες απομείωσης. Το μερίδιο του ομίλου πάνω στα κέρδη ή τις ζημίες των συγγενών επιχειρήσεων μετά την απόκτηση καταχωρείται στα αποτελέσματα, ενώ αυτό επί των μεταβολών των αποθεματικών μετά την απόκτηση, καταχωρείται στα αποθεματικά. Όλες αυτές οι μεταβολές επηρεάζουν την λογιστική αξία των επενδύσεων. Στην περίπτωση που το μερίδιο του ομίλου επί των ζημιών μιας συγγενούς εξισωθεί με το δικαίωμα συμμετοχής στην συγγενή, δεν αναγνωρίζονται ζημιές, με εξαίρεση την περίπτωση που έχουν αναληφθεί περαιτέρω δεσμεύσεις για λογαριασμό της συγγενούς. Οι συμμετοχές σε θυγατρικές και συγγενείς εταιρίες, στις ατομικές χρηματοοικονομικές καταστάσεις της μητρικής εταιρίας, αποτιμώνται στο κόστος κτήσεως μείον τις ζημίες απομείωσης. 3.3 ΕΝΣΩΜΑΤΑ ΠΑΓΙΑ Τα Οικόπεδα – Κτίρια αποτιμώνται στην εύλογη αξία των, η οποία διενεργείται κάθε τρία περίπου χρόνια και γίνεται από ανεξάρτητους εκτιμητές, τα λοιπά ενσώματα πάγια αποτιμώνται στο ιστορικό κόστος κτήσης. Αυξήσεις στην λογιστική αξία των ενσωμάτων παγίων που προκύπτουν από αναπροσαρμογές στην εύλογη αξία καταχωρούνται σε αποθεματικό των ιδίων κεφαλαίων. Μειώσεις στη λογιστική αξία φέρονται σε μείωση του αποθεματικού εφόσον στο παρελθόν είχε σχηματισθεί τέτοιο αποθεματικό για το ίδιο περιουσιακό στοιχείο. Μειώσεις της αξίας πέραν του αποθεματικού καθώς και μειώσεις στην λογιστική αξία περιουσιακών στοιχείων για τα οποία δεν υπάρχει αποθεματικό αναπροσαρμογής, καταχωρείται στ’ αποτελέσματα ως έξοδο. Η διαφορά μεταξύ των αποσβέσεων που διενεργούνται επί της αναπροσαρμοσμένης αξίας των ενσωμάτων παγίων και οι οποίες καταχωρούνται στα έξοδα και των αποσβέσεων που βασίζονται στο κόστος κτήσεως των ενσωμάτων παγίων, μεταφέρεται από το αποθεματικό αναπροσαρμογής στα κέρδη εις νέο, με την πλήρη απόσβεση ή την πώληση αυτών. Η αξία των γηπέδων-οικοπέδων δεν αποσβένεται, οι δε αποσβέσεις των άλλων στοιχείων των ενσωμάτων παγίων υπολογίζονται με την σταθερή μέθοδο κατά την διάρκεια της ωφέλιμης ζωής τους που έχει ως εξής: - Κτίρια Μηχανολογικός εξοπλισμός Αυτοκίνητα Λοιπός εξοπλισμός 40 – 50 3-4 5-8 5-8 Έτη Έτη Έτη Έτη Οι υπολειμματικές αξίες και οι ωφέλιμες ζωές των ενσωμάτων παγίων υπόκεινται σε επανεξέταση σε κάθε ετήσιο ισολογισμό. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2019 61 ΙΛΥΔΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Η καταχώρηση των προσθηκών, στα βιβλία της εταιρείας, γίνεται στο κόστος κτήσης, το οποίο περιλαμβάνει όλες τις άμεσα επιρριπτέες δαπάνες για την απόκτηση των στοιχείων. Μεταγενέστερες δαπάνες καταχωρούνται σε επαύξηση της λογιστικής αξίας των ενσωμάτων παγίων μόνον αν πιθανολογείται ότι μελλοντικά οικονομικά οφέλη θα εισρεύσουν στην εταιρεία και το κόστος τους μπορεί να αποτιμηθεί αξιόπιστα. Οι επισκευές και οι συντηρήσεις, όταν γίνονται, καταχωρούνται σε βάρος των αποτελεσμάτων χρήσης. 3.4 ΆΥΛΑ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Η εταιρεία δραστηριοποιούμενη κατά κύριο λόγο, στην παραγωγή και πώληση μηχανογραφικών εφαρμογών, υποβάλλεται στην διενέργεια διαφόρων επενδύσεων είτε για την δημιουργία νέων εφαρμογών (software) είτε για την βελτίωση και περαιτέρω ανάπτυξη των ήδη υπαρχόντων. Τα στάδια τα οποία ακολουθούνται προκειμένου μία δαπάνη να χαρακτηρισθεί ως άυλο περιουσιακό στοιχείο έχουν ως εξής. Στάδιο έρευνας Σημειώνεται ότι ως έρευνα ορίζεται «η πρωτότυπη και προγραμματισμένη συστηματική εξέταση που αναλαμβάνεται με την προσμονή της αποκτήσεως νέας επιστημονικής ή τεχνικής γνώσεως ή αντιλήψεως». Κατά το στάδιο αυτό, οποιεσδήποτε δαπάνες και να πραγματοποιηθούν, επιβαρύνουν τα αποτελέσματα. Στάδιο ανάπτυξης Σημειώνεται ότι ως στάδιο ανάπτυξης ορίζεται «η εφαρμογή των ευρημάτων της έρευνας ή άλλης γνώσεως σε ένα πρόγραμμα ή σχέδιο για την παραγωγή νέων ή ουσιωδώς βελτιωμένων, προϊόντων, διαδικασιών, συστημάτων ή υπηρεσιών πριν από την έναρξη της εμπορικής παραγωγής ή χρήσεως». Το στάδιο της ανάπτυξης ως μεταγενέστερο από το στάδιο της έρευνας παρέχει λογικά στην επιχείρηση την δυνατότητα να μπορεί βάσιμα να αποδείξει ότι θα δημιουργηθεί τελικά ένα άυλο περιουσιακό στοιχείο, επίσης κατά την διαδικασία ανάπτυξης φαίνεται πιο καθαρά ότι το συγκεκριμένο περιουσιακό στοιχείο δημιουργείται προκειμένου να φέρει μελλοντικά οφέλη. Επιπρόσθετα για να αναγνωριστούν, οι επενδύσεις που πραγματοποιούνται κατά το στάδιο της ανάπτυξης, σαν άυλο περιουσιακό στοιχείο θα πρέπει να συντρέχουν σωρευτικά οι εξής προϋποθέσεις: Να υπάρχει η τεχνική δυνατότητα, να ολοκληρωθεί το άυλο περιουσιακό στοιχείο ώστε τελικά αυτό να δύναται να διατεθεί για πώληση ή χρήση Να υπάρχει η πρόθεση και η δυνατότητα να ολοκληρωθεί το περιουσιακό στοιχείο προκειμένου να διατεθεί προς πώληση ή χρήση. Να τεκμηριώνεται ο τρόπος με τον οποίο θα προκύψουν μελλοντικά οφέλη από τη δημιουργία του άυλου περιουσιακού στοιχείου. Να υπάρχει η διαθεσιμότητα επαρκών, τεχνικών, οικονομικών, ή άλλων πόρων οι οποίοι θα βοηθήσουν την εταιρεία να ολοκληρώσει και να διαθέσει ή να χρησιμοποιήσει το άυλο περιουσιακό στοιχείο Ικανότητα να παρακολουθούνται αξιόπιστα οι δαπάνες που θα αποδοθούν στο άυλο περιουσιακό στοιχείο κατά τη διάρκεια της ανάπτυξής του. Έλεγχος απομείωσης Τα άυλα περιουσιακά στοιχεία που υπόκεινται σε απόσβεση ελέγχονται για απομείωση της αξίας τους, όταν υπάρχουν ενδείξεις ότι η λογιστική αξία τους δεν θα ανακτηθεί. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2019 62 ΙΛΥΔΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Η ανακτήσιμη αξία είναι η μεγαλύτερη αξία μεταξύ της εύλογης αξίας μειωμένης με το απαιτούμενο για την πώληση κόστος και της αξίας χρήσεως του περιουσιακού στοιχείου. Η αξία χρήσης προσδιορίζεται με προεξόφληση των μελλοντικών ροών με το κατάλληλο προεξοφλητικό επιτόκιο. Εάν η ανακτήσιμη αξία είναι μικρότερη της αναπόσβεστης, τότε η αναπόσβεστη αξία μειώνεται έως το ύψος της ανακτήσιμης. Οι ζημιές απομείωσης καταχωρούνται ως έξοδα στα αποτελέσματα της χρήσης κατά την οποία προκύπτουν, εκτός εάν το περιουσιακό στοιχείο έχει αναπροσαρμοστεί, οπότε η ζημία απομείωσης μειώνει το αντίστοιχο αποθεματικό αναπροσαρμογής. Όταν σε μεταγενέστερη χρήση η ζημία απομείωσης πρέπει να αναστραφεί, η αναπόσβεστη αξία του περιουσιακού στοιχείου αυξάνεται έως το ύψος της αναθεωρημένης εκτίμησης της ανακτήσιμης αξίας, στο βαθμό που η νέα αναπόσβεστη αξία δεν υπερβαίνει την αναπόσβεστη αξία που θα είχε προσδιοριστεί εάν δεν είχε καταχωρηθεί η ζημία απομείωσης σε προηγούμενες χρήσεις. Η αναστροφή της ζημίας απομείωσης καταχωρείται στα έσοδα, εκτός εάν το περιουσιακό στοιχείο έχει αναπροσαρμοστεί, οπότε αναστροφή της ζημίας απομείωσης αυξάνει το αντίστοιχο αποθεματικό αναπροσαρμογής. Αποσβέσεις Οι αποσβέσεις διενεργούνται με την σταθερή μέθοδο κατά την διάρκεια της ωφέλιμης ζωής των στοιχείων αυτών η οποία κυμαίνεται από 3 έως 5 χρόνια. 3.5 ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Ο Όμιλος ταξινομεί τα χρηματοοικονομικά στοιχεία του ενεργητικού του στις παρακάτω κατηγορίες: χρηματοοικονομικά στοιχεία σε εύλογη αξία μέσω της κατάστασης αποτελεσμάτων, δάνεια και απαιτήσεις και διαθέσιμα προς πώληση. Η κατηγοριοποίηση εξαρτάται από το σκοπό για τον οποίο αποκτήθηκαν. Η Διοίκηση ορίζει την κατηγορία στην οποία θα ενταχθούν τα συγκεκριμένα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία κατά την αρχική ημερομηνία αναγνώρισης και επανεξετάζει την ταξινόμηση σε κάθε ημερομηνία παρουσίασης. (α) Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε εύλογη αξία μέσω της Κατάστασης Αποτελεσμάτων Η κατηγορία αυτή έχει τρεις υποκατηγορίες: χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που κατέχονται για εμπορία, αυτά που προσδιορίστηκαν σε αυτή την κατηγορία κατά την έναρξη και παράγωγα. Περιουσιακά στοιχεία ενεργητικού αυτής της κατηγορίας ταξινομούνται στο κυκλοφορούν ενεργητικό αν κατέχονται για εμπορία ή αν αναμένεται να πωληθούν εντός 12 μηνών από την ημερομηνία ισολογισμού. Τα παράγωγα προϊόντα επίσης ταξινομούνται ως κατεχόμενα για εμπορία με την προϋπόθεση ότι δεν έχουν οριστεί ως μέσα αντιστάθμισης. Τα περιουσιακά στοιχεία αυτής της κατηγορίας ταξινομούνται στο κυκλοφορούν ενεργητικό. (β) Δάνεια και απαιτήσεις Περιλαμβάνει μη παράγωγα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία με πάγιες ή προσδιορισμένες πληρωμές, τα οποία δε διαπραγματεύονται σε ενεργείς αγορές και δεν υπάρχει πρόθεση πώλησής τους. Συμπεριλαμβάνονται στο κυκλοφορούν ενεργητικό, εκτός από εκείνα με λήξη μεγαλύτερη των 12 μηνών από την ημερομηνία ισολογισμού τα οποία συμπεριλαμβάνονται στο μη κυκλοφορούν ενεργητικό. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2019 63 ΙΛΥΔΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ (γ) Διαθέσιμα για πώληση χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία Περιλαμβάνει μη παράγωγα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία τα οποία είτε προσδιορίζονται σε αυτήν την κατηγορία είτε δεν ταξινομούνται σε κάποια από τις ανωτέρω κατηγορίες. Περιλαμβάνονται στο μη κυκλοφορούν ενεργητικό εφόσον η Διοίκηση δεν έχει την πρόθεση να τα ρευστοποιήσει μέσα σε 12 μήνες από την ημερομηνία Ισολογισμού. Αγορές και πωλήσεις επενδύσεων αναγνωρίζονται κατά την ημερομηνία που διεξάγεται η συναλλαγή που είναι η ημερομηνία κατά την οποία ο Όμιλος δεσμεύεται να αγοράσει ή να πωλήσει το περιουσιακό στοιχείο. Οι επενδύσεις αρχικά αναγνωρίζονται στην εύλογη αξία τους πλέον του κόστους συναλλαγής. Οι επενδύσεις παύουν να αναγνωρίζονται όταν τα δικαιώματα είσπραξης ταμειακών ροών από τις επενδύσεις λήγουν ή μεταβιβάζονται και ο Όμιλος έχει μεταβιβάσει ουσιωδώς όλους τους κινδύνους και τις ωφέλειες που συνεπάγεται η ιδιοκτησία. Τα διαθέσιμα προς πώληση και τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε εύλογη αξία μέσω της Κατάστασης Αποτελεσμάτων μετέπειτα παρουσιάζονται στην εύλογη αξία τους. Τα πραγματοποιηθέντα και μη πραγματοποιηθέντα κέρδη ή ζημίες που προκύπτουν από τις μεταβολές της εύλογης αξίας των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων σε εύλογη αξία μέσω της Κατάστασης Αποτελεσμάτων, αναγνωρίζονται στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων την χρήση που προκύπτουν. Μη πραγματοποιηθέντα κέρδη ή ζημίες που προκύπτουν από τις μεταβολές της εύλογης αξίας χρηματοοικονομικών στοιχείων που ταξινομήθηκαν σαν διαθέσιμα προς πώληση αναγνωρίζονται στα αποθεματικά επανεκτίμησης επενδύσεων. Σε περίπτωση πώλησης ή απομείωσης των διαθέσιμων προς πώληση χρηματοοικονομικών στοιχείων, οι συσσωρευμένες αναπροσαρμογές εύλογης αξίας μεταφέρονται στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων. Οι εύλογες αξίες των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων που είναι διαπραγματεύσιμα σε ενεργείς αγορές προσδιορίζονται από τις τρέχουσες τιμές προσφοράς (bid price). Εάν η αγορά για ένα χρηματοοικονομικό στοιχείο ενεργητικού δεν είναι ενεργή και για τα μη διαπραγματεύσιμα στοιχεία, ο Όμιλος προσδιορίζει τις εύλογες αξίες με τη χρήση μεθόδων αποτίμησης. Οι μέθοδοι αποτίμησης περιλαμβάνουν τη χρήση πρόσφατων συναλλαγών, αναφορά σε συγκρίσιμα στοιχεία και μεθόδους προεξόφλησης ταμειακών ροών αναπροσαρμοσμένες ώστε να αντικατοπτρίζουν τις συγκεκριμένες συνθήκες του εκδότη. Από το 2018 και εξής εξετάζονται σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 9 όλες οι προϋποθέσεις αποτίμησης και ελέγχου απομείωσης των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων προκειμένου αυτά να απομειωθούν. Ο Όμιλος αξιολογεί σε κάθε ημερομηνία ισολογισμού κατά πόσο υπάρχει αντικειμενική ένδειξη ότι ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο έχει υποστεί απομείωση στην αξία. Για μετοχές εταιριών που έχουν ταξινομηθεί ως χρηματοοικονομικά στοιχεία διαθέσιμα προς πώληση, σημαντική ή παρατεταμένη μείωση της εύλογης αξίας της μετοχής χαμηλότερα από το κόστος κτήσης συνιστά ένδειξη απομείωσης της αξίας. Αν στοιχειοθετείται απομείωση της αξίας, η συσσωρευμένη ζημιά που υπολογίζεται σαν η διαφορά μεταξύ του κόστους κτήσης και της τρέχουσας εύλογης αξίας μείον οποιαδήποτε ζημιά απομείωσης η οποία είχε αναγνωρισθεί προηγουμένως στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων, μεταφέρεται από το αποθεματικό επανεκτίμησης επενδύσεων στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων. Οι ζημιές απομείωσης των συμμετοχικών τίτλων που καταχωρούνται στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων δεν αναστρέφονται μέσω της Κατάστασης Αποτελεσμάτων. 3.6 ΑΠΟΘΕΜΑΤΑ Τα αποθέματα αποτιμώνται στην χαμηλότερη αξία μεταξύ κόστους κτήσεως και της καθαρής ρευστοποιήσιμης αξίας. Το κόστος κτήσεως προσδιορίζεται με την μέθοδο του μέσου Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2019 64 ΙΛΥΔΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ σταθμικού όρου. Κόστος δανεισμού δεν περιλαμβάνεται στο κόστος κτήσεως των αποθεμάτων. Η καθαρή ρευστοποιήσιμη αξία εκτιμάται με βάση τις τρέχουσες τιμές πώλησης των αποθεμάτων στα πλαίσια της συνήθους δραστηριότητας, αφαιρουμένων και των τυχόν εξόδων πώλησης όπου συντρέχει περίπτωση. 3.7 ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΠΕΛΑΤΕΣ Οι απαιτήσεις από πελάτες καταχωρούνται αρχικά στην εύλογη αξία τους. Οι ζημιές απομείωσης (απώλειες από επισφαλείς απαιτήσεις) αναγνωρίζονται όταν υπάρχει αντικειμενική απόδειξη ότι η εταιρεία δεν είναι σε θέση να εισπράξει όλα τα ποσά που οφείλονται με βάση τους συμβατικούς όρους. Το ποσό της ζημιάς απομείωσης καταχωρείται ως έξοδο στα αποτελέσματα. 3.8 ΤΑΜΙΑΚΑ ΔΙΑΘΕΣΙΜΑ ΚΑΙ ΙΣΟΔΥΝΑΜΑ Τα ταμιακά διαθέσιμα και ταμιακά ισοδύναμα περιλαμβάνουν τα μετρητά, τις καταθέσεις όψεως και τις βραχυπρόθεσμες μέχρι 3 μήνες επενδύσεις, υψηλής ρευστοποιησιμότητας και χαμηλού ρίσκου. 3.9 ΣΥΝΑΛΛΑΓΕΣ ΣΕ ΞΕΝΟ ΝΟΜΙΣΜΑ Οι συναλλαγές που είναι εκπεφρασμένες σε ξένο νόμισμα, μετατρέπονται σε ευρώ, βάση της συναλλαγματικής ισοτιμίας η οποία ισχύει κατά την ημερομηνία της συναλλαγής. Κατά την ημερομηνία σύνταξης των οικονομικών καταστάσεων, τα νομισματικά περιουσιακά στοιχεία και οι υποχρεώσεις, που είναι εκπεφρασμένες σε ξένο νόμισμα, μετατρέπονται σε ευρώ, με βάση τη συναλλαγματική ισοτιμία η οποία ισχύει κατά την ημερομηνία αυτή. Οι συναλλαγματικές διαφορές που προκύπτουν από την μετατροπή αυτή επιβαρύνουν τα αποτελέσματα της κλειόμενης χρήσης. 3.10 ΜΕΤΟΧΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Οι κοινές μετοχές κατατάσσονται στα ίδια κεφάλαια. Οι υποχρεωτικά εξαγοράσιμες προνομιούχες μετοχές κατατάσσονται στις υποχρεώσεις. Άμεσα κόστη για την έκδοση μετοχών, εμφανίζονται μετά την αφαίρεση του σχετικού φόρου εισοδήματος, σε μείωση του προϊόντος της έκδοσης. Άμεσα κόστη που σχετίζονται με την έκδοση μετοχών για την απόκτηση επιχειρήσεων περιλαμβάνονται στο κόστος κτήσεως της επιχειρήσεως που αποκτάται. Το κόστος κτήσεως των ιδίων μετοχών μειωμένο με το φόρο εισοδήματος (εάν συντρέχει περίπτωση) εμφανίζεται αφαιρετικώς των ιδίων κεφαλαίων της εταιρείας, μέχρις ότου οι ίδιες μετοχές πωληθούν ή ακυρωθούν. Κάθε κέρδος ή ζημιά από πώληση ιδίων μετοχών καθαρό από άμεσα για την συναλλαγή λοιπά κόστη και φόρο εισοδήματος, αν συντρέχει περίπτωση, εμφανίζεται ως αποθεματικό στα ίδια κεφάλαια. 3.11 ΜΕΡΙΣΜΑΤΑ Τα πληρωτέα μερίσματα, απεικονίζονται ως υποχρέωση, κατά τον χρόνο έγκρισης αυτών από την Τακτική Γενική Συνέλευση των μετόχων. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2019 65 ΙΛΥΔΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ 3.12 ΑΝΑΒΑΛΛΟΜΕΝΟΣ ΦΟΡΟΣ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ Ο αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος προσδιορίζεται με την μέθοδο της υποχρέωσης που προκύπτει από τις προσωρινές διαφορές μεταξύ της λογιστικής αξίας και της φορολογικής βάσης των περιουσιακών στοιχείων και των υποχρεώσεων. Ο αναβαλλόμενος φόρος προσδιορίζεται με τους φορολογικούς συντελεστές που ισχύουν κατά την ημερομηνία του Ισολογισμού. Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις καταχωρούνται κατά την έκταση κατά την οποία θα υπάρξει μελλοντικό φορολογητέο κέρδος για την χρησιμοποίηση της προσωρινής διαφοράς που δημιουργεί την αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση. 3.13 ΠΑΡΟΧΕΣ ΣΤΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ Η υποχρέωση της εταιρείας προς τα πρόσωπα που μισθοδοτούνται από αυτήν, για την μελλοντική καταβολή παροχών ανάλογα με τον χρόνο της προϋπηρεσίας του καθενός, προσμετράται και απεικονίζεται με βάση το αναμενόμενο να καταβληθεί δεδουλευμένο δικαίωμα του κάθε εργαζομένου κατά την ημερομηνία του ισολογισμού. 3.14 ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ Οι προβλέψεις για αποζημιώσεις, καταχωρούνται όταν: Υπάρχει μία παρούσα νόμιμη ή τεκμαιρόμενη δέσμευση ως αποτέλεσμα γεγονότων του παρελθόντος. Είναι πιθανόν ότι θ’ απαιτηθεί εκροή πόρων για διακανονισμό της δέσμευσης Το απαιτούμενα ποσό μπορεί να αποτιμηθεί αξιόπιστα. 3.15 ΚΡΑΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΟΡΗΓΗΣΕΙΣ Οι κρατικές επιχορηγήσεις για εκπαίδευση προσωπικού ή άλλα έξοδα καταχωρούνται στα έσοδα βάσει της αρχής της συσχέτισης των εσόδων με τα έξοδα και απεικονίζονται στα αποτελέσματα αφαιρετικά των αντίστοιχων εξόδων. Οι κρατικές επιχορηγήσεις που σχετίζονται σε πάγια περιουσιακά στοιχεία καταχωρούνται στο παθητικό ως έσοδα επόμενων χρήσεων και μεταφέρονται στα έσοδα ανάλογα με την ωφέλιμη διάρκεια ζωής των σχετικών παγίων. 3.16 ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ Βασικά χρηματοοικονομικά εργαλεία της εταιρείας, αποτελούν τα μετρητά οι τραπεζικές καταθέσεις και τέλος οι βραχυπρόθεσμες απαιτήσεις και υποχρεώσεις. Δεδομένης της βραχυπρόθεσμης φύσης των στοιχείων αυτών, η Διοίκηση της εταιρείας πιστεύει ότι η εύλογη αξία αυτών ταυτίζεται με την αξία που απεικονίζονται στα λογιστικά βιβλία. 3.17 ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΕΣΟΔΩΝ Σύμφωνα με το ΔΧΠΑ 15, καθιερώνεται ένα μοντέλο πέντε βημάτων για τον προσδιορισμό των εσόδων από συμβόλαια με πελάτες: 1. Προσδιορισμός της (των) σύμβασης (συμβάσεων) με τον πελάτη. 2. Προσδιορισμός των υποχρεώσεων εκτέλεσης. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2019 66 ΙΛΥΔΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ 3. Προσδιορισμός της τιμής συναλλαγής 4. Επιμερισμός της τιμής συναλλαγής στις υποχρεώσεις εκτέλεσης της σύμβασης. 5. Αναγνώριση εσόδου όταν (ή καθώς) η εταιρεία ικανοποιεί τις υποχρεώσεις εκτέλεσης. Η αναγνώριση των εσόδων γίνεται στο ποσό κατά το οποίο μία οντότητα προσδοκά να έχει ως αντάλλαγμα για τη μεταβίβαση των αγαθών ή των υπηρεσιών σε έναν αντισυμβαλλόμενο. Κατά την ανάθεση μιας σύμβασης καθορίζεται και η λογιστική παρακολούθηση των επιπρόσθετων εξόδων καθώς και των άμεσων εξόδων που απαιτούνται για την ολοκλήρωση της σύμβασης αυτής. Ως έσοδο ορίζεται το ποσό το οποίο μία οικονομική οντότητα αναμένει να δικαιούται ως αντάλλαγμα για τα αγαθά ή τις υπηρεσίες που μεταβίβασε σε έναν πελάτη. Εάν το υποσχόμενο αντάλλαγμα σε μια σύμβαση περιλαμβάνει μεταβλητό ποσό, η οικονομική οντότητα εκτιμά το ποσό του ανταλλάγματος που θα δικαιούται έναντι της μεταβίβασης των υποσχόμενων αγαθών ή υπηρεσιών στον πελάτη. Το ποσό ανταλλάγματος μπορεί να μεταβάλλεται λόγω εκπτώσεων, επιδοτήσεων τιμής, επιστροφών χρημάτων, πιστώσεων, μειώσεων τιμής, κινήτρων, πρόσθετων παροχών απόδοσης, κυρώσεων ή άλλων παρόμοιων στοιχείων. Το υποσχόμενο αντάλλαγμα μπορεί επίσης να μεταβάλλεται, εάν το δικαίωμα μιας οικονομικής οντότητας επί του ανταλλάγματος εξαρτάται από την επέλευση ή μη επέλευση μελλοντικού γεγονότος. Η Εταιρεία αναγνωρίζει έσοδα όταν ικανοποιούν την εκτέλεση της συμβατικής υποχρέωσης, μεταβιβάζοντας τα αγαθά ή τις υπηρεσίες βάσει της υποχρέωσης αυτής. Η απόκτηση του ελέγχου από τον πελάτης γίνεται όταν έχει τη δυνατότητα να κατευθύνει τη χρήση και να αντλεί ουσιαστικά όλα τα οικονομικά οφέλη από αυτό το αγαθό ή την υπηρεσία. Ο έλεγχος μεταβιβάζεται κατά τη διάρκεια μιας περιόδου ή σε μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή. Τα έσοδα από την πώληση αγαθών αναγνωρίζονται όταν ο έλεγχος του αγαθού μεταφέρεται στον πελάτη, συνήθως κατά την παράδοσή σε αυτόν, και δεν υπάρχει καμία υποχρέωση που θα μπορούσε να επηρεάσει την αποδοχή του αγαθού από τον πελάτη. Δεσμεύσεις εκτέλεσης που εκπληρώνονται με την πάροδο του χρόνου. Η εταιρία αναγνωρίζει έσοδο για μία δέσμευση εκτέλεσης που εκπληρώνεται με την πάροδο του χρόνου, μόνο εάν μπορεί εύλογα να επιμετρήσει την πρόοδό της ως προς την πλήρη εκπλήρωση της εν λόγω δέσμευσης. Τα έσοδα από την παροχή υπηρεσιών αναγνωρίζονται την λογιστική περίοδο την όποια οι υπηρεσίες παρέχονται και επιμετρώνται σύμφωνα με τη φύση των υπηρεσιών που θα παρασχεθούν. Η απαίτηση από τον πελάτη αναγνωρίζεται όταν υπάρχει ένα άνευ προϋποθέσεων δικαίωμα να λάβει η οικονομική οντότητα το τίμημα για τις εκτελεσμένες υποχρεώσεις της σύμβασης προς τον πελάτη. Δεσμεύσεις εκτέλεσης που εκπληρώνονται σε μία συγκεκριμένη χρονική στιγμή. Όταν μία δέσμευση εκτέλεσης δεν εκπληρώνεται με την πάροδο του χρόνου (σύμφωνα με τα όσα αναφέρθηκαν ανωτέρω), τότε η οικονομική οντότητα εκπληρώνει τη δέσμευση εκτέλεσης σε μία συγκεκριμένη χρονική στιγμή. Για τον προσδιορισμό της χρονικής στιγμής κατά την οποία ο πελάτης αποκτά τον έλεγχο ενός υποσχόμενου στοιχείου του ενεργητικού και η οικονομική οντότητα εκπληρώνει μία δέσμευση εκτέλεσης, η οικονομική οντότητα εξετάζει τις απαιτήσεις για την απόκτηση ελέγχου, σύμφωνα με τα όσα αναλυτικά αναφέρονται στις διατάξεις του ΔΠΧΑ 15. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2019 67 ΙΛΥΔΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Τα έσοδα περιλαμβάνουν την εύλογη αξία των πωλήσεων αγαθών και παροχής υπηρεσιών, καθαρά από τους ανακτώμενους φόρους εκπτώσεις και επιστροφές. Η αναγνώριση των εσόδων γίνεται ως εξής: (α) Πωλήσεις αγαθών. Οι πωλήσεις αγαθών αναγνωρίζονται όταν η εταιρεία παραδίδει τα αγαθά στους πελάτες, τα αγαθά γίνονται αποδεκτά από αυτούς και η είσπραξη της απαίτησης είναι εύλογα εξασφαλισμένη. (β) Παροχή υπηρεσιών. Τα έσοδα από παροχή υπηρεσιών λογίζονται με βάση το στάδιο ολοκλήρωσης της υπηρεσίας σε σχέση με το εκτιμώμενο συνολικό κόστος της. 3.18 ΜΙΣΘΩΣΕΙΣ Οι μισθώσεις παγίων κατά τις οποίες μεταβιβάζονται στην Εταιρεία όλοι οι κίνδυνοι και τα οφέλη που έχουν σχέση με την κυριότητα ενός στοιχείου του ενεργητικού, ανεξάρτητα από την τελική μεταβίβαση ή μη του τίτλου κυριότητας του στοιχείου αυτού, αποτελούν τις χρηματοοικονομικές μισθώσεις. Οι μισθώσεις αυτές κεφαλαιοποιούνται με την έναρξη της μίσθωσης στη χαμηλότερη μεταξύ της εύλογης αξίας του παγίου στοιχείου ή της παρούσας αξίας των ελάχιστων μισθωμάτων. Κάθε μίσθωμα επιμερίζεται μεταξύ της υποχρέωσης και των χρηματοοικονομικών εξόδων έτσι ώστε να επιτυγχάνεται ένα σταθερό επιτόκιο στην υπολειπόμενη χρηματοοικονομική υποχρέωση. Οι αντίστοιχες υποχρεώσεις από μισθώματα, καθαρές από χρηματοοικονομικά έξοδα, απεικονίζονται στις υποχρεώσεις. Το μέρος του χρηματοοικονομικού εξόδου που αφορά σε χρηματοδοτικές μισθώσεις αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα χρήσης κατά τη διάρκεια της μίσθωσης. Τα πάγια που αποκτήθηκαν με χρηματοδοτική μίσθωση αποσβένονται στη μικρότερη περίοδο μεταξύ της ωφέλιμης ζωής των παγίων στοιχείων και της διάρκειας μίσθωσής τους. Συμφωνίες μισθώσεων όπου ο εκμισθωτής μεταβιβάζει το δικαίωμα χρήσης ενός στοιχείου του ενεργητικού για μια συμφωνημένη χρονική περίοδο, χωρίς ωστόσο να μεταβιβάζει και τους κινδύνους και ανταμοιβές της ιδιοκτησίας του παγίου στοιχείου, ταξινομούνται ως λειτουργικές μισθώσεις. Οι πληρωμές που γίνονται για λειτουργικές μισθώσεις (καθαρές από τυχόν κίνητρα που προσφέρθηκαν από τον εκμισθωτή) αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα χρήσης αναλογικά κατά τη διάρκεια της μίσθωσης. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2019 68 ΙΛΥΔΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ 4. ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΙΝΔΥΝΩΝ 4.1 ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ Η Εταιρεία είναι εκτεθειμένη σε χρηματοοικονομικούς κινδύνους όπως o πιστωτικός κίνδυνος, ρευστότητας, τεχνολογικών εξελίξεων, επιτοκίου, συναλλαγματικός κίνδυνος και πρόσφατα προστέθηκε και ο κίνδυνος από την επιβολή κεφαλαιακών ελέγχων στο Ελληνικό τραπεζικό σύστημα. Τα χρηματοοικονομικά μέσα αποτελούνται κυρίως από τραπεζικές καταθέσεις, τραπεζικές υπεραναλήψεις, απαιτήσεις από πελάτες και υποχρεώσεις σε προμηθευτές- πιστωτές και λοιπές υποχρεώσεις. Το γενικό πρόγραμμα διαχείρισης κινδύνων στοχεύει στον περιορισμό της αρνητικής επίδρασης στα χρηματοοικονομικά αποτελέσματα που προκύπτουν από την αδυναμία πρόβλεψης των χρηματοοικονομικών αγορών και τη διακύμανση στις μεταβλητές του κόστους και των πωλήσεων. Η πολιτική διαχείρισης κινδύνων εφαρμόζεται από την κεντρική οικονομική υπηρεσία της Εταιρείας. Το Διοικητικό Συμβούλιο παρέχει οδηγίες και κατευθύνσεις για την γενική διαχείριση του κινδύνου καθώς και ειδικές οδηγίες για την διαχείριση συγκεκριμένων κίνδυνων, όπως κίνδυνος επιτοκίου και ο πιστωτικός κίνδυνος. Η διαδικασία που ακολουθείται είναι η παρακάτω: αξιολόγηση των κινδύνων που σχετίζονται με τις δραστηριότητες και τις λειτουργίες της εταιρείας, σχεδιασμός της μεθοδολογίας και επιλογή των κατάλληλων χρηματοοικονομικών προϊόντων για την μείωση των κινδύνων όπου απαιτείται εκτέλεση / εφαρμογή, σύμφωνα με τη διαδικασία που έχει εγκριθεί από τη διοίκηση, της διαδικασίας διαχείρισης κινδύνων. Ανάλυση πιστωτικού κινδύνου Η Εταιρεία δεν έχει σημαντική συγκέντρωση πιστωτικού κινδύνου σε κάποια από τα συμβαλλόμενα με αυτήν μέρη, κυρίως λόγω της μεγάλης διασποράς του πελατολογίου της. Σημειώνεται ότι δεν υπάρχει πελάτης που να συμμετέχει με ποσοστό πάνω από 5% στον κύκλο εργασιών, γεγονός που μειώνει σημαντικά την πιθανότητα πιστωτικού κινδύνου. Πάντως ενόψει των συνθηκών της ευρύτερης οικονομικής κρίσης, η οποία εκδηλώνεται σε όλους σχεδόν αδιακρίτως τους τομείς της οικονομικής δραστηριότητας και έχει πλήξει σημαντικά την εγχώρια αγορά, κυρίως μετά την επιβολή των κεφαλαιακών περιορισμών (capital controls), ο κίνδυνος που ενδέχεται να προκύψει από τυχόν αδυναμία ορισμένων εκ των πελατών ν΄ ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους έναντι της Εταιρείας αξιολογείται ως αρκετά σημαντικός, ανεξαρτήτως του γεγονότος ότι η Εταιρεία έχει διασφαλίσει τις προϋποθέσεις ελέγχου των όποιων αρνητικών επιπτώσεων αυτού, μέσω της συστηματικής παρακολούθησης των επιδόσεων και της οικονομικής απόδοσης των πελατών της, ώστε να ενεργεί, στο μέτρο που αυτό είναι εφικτό, προληπτικά με στόχο την αποφυγή δημιουργίας σημαντικών επισφαλειών. Συνακόλουθα ο πιστωτικός κίνδυνος λόγω των ειδικών συνθηκών που έχουν δημιουργηθεί μετά την 28η Ιουνίου 2015, αξιολογείται και αυτός ως σημαντικός και ικανός να επηρεάσει την κερδοφορία και τις εν γένει οικονομικές επιδόσεις της Εταιρείας. Πιο συγκεκριμένα, η έκθεση του Ομίλου όσον αφορά τον πιστωτικό κίνδυνο περιορίζεται στα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία (μέσα) τα οποία την ημερομηνία του Ισολογισμού αναλύονται ως εξής: Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2019 69 ΙΛΥΔΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Κατηγορίες χρηματοοικονομικών στοιχείων Εμπορικές και λοιπές απαιτήσεις Ταμιακά διαθέσιμα και ισοδύναμα Σύνολο Όμιλος 31.12.2019 31.12.2018 1.731.218 880.391 497.539 970.395 2.228.756 1.850.786 Εταιρεία 31.12.2019 31.12.2018 1.691.359 814.807 494.474 929.392 2.185.833 1.744.199 Ανάλυση κινδύνου ρευστότητας Η διαχείριση του κινδύνου ρευστότητας συμπεριλαμβάνει την διασφάλιση ύπαρξης επαρκών διαθεσίμων και ισοδύναμων καθώς και την εξασφάλιση της πιστοληπτικής ικανότητας μέσω εγκεκριμένων ορίων χρηματοδότησης. Η Διοίκηση της Εταιρείας παρακολουθεί και αναπροσαρμόζει το ταμειακό πρόγραμμα ρευστότητας με βάση τις αναμενόμενες ταμειακές εισροές και εκροές. Σημειώνεται ότι ένα σημαντικό γεγονός που έχει επηρεάσει θετικά τη ρευστότητα της Εταιρείας, ήταν η επωφελής ρύθμιση των δανειακών της υποχρεώσεων με την Εθνική Τράπεζα. Η Εταιρεία παράλληλα διατηρεί ικανά ταμειακά διαθέσιμα, ενώ διατηρεί και εγκεκριμένα πιστωτικά όρια από πιστωτικά ιδρύματα, ώστε να διασφαλίζεται έτι περαιτέρω από τον κίνδυνο ρευστότητας. Η ληκτότητα των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων την 31η Δεκεμβρίου 2019 και 31η Δεκεμβρίου 2018 αναλύεται ως εξής: Χρήση 2018 Προμηθευτές & Λοιπές Βραχ. Υποχρεώσεις Σύνολο Δανείων Σύνολο Έως 12 μήνες Από 1 έως 2 έτη Από 2 έως 5 έτη Άνω των 5 ετών Σύνολο 786.647 0 0 0 786.647 356.884 356.884 1.070.652 842.358 2.626.778 1.143.531 356.884 1.070.652 842.358 3.413.425 Χρήση 2019 Προμηθευτές & Λοιπές Βραχ. Υποχρεώσεις Σύνολο Δανείων Σύνολο Έως 12 μήνες Από 1 έως 2 έτη Από 2 έως 5 έτη Άνω των 5 ετών Σύνολο 1.461.725 0 0 0 1.461.725 323.181 323.181 969.543 700.667 2.316.572 1.784.906 323.181 969.543 700.667 3.778.297 Κίνδυνος τεχνολογικών εξελίξεων Οι τεχνολογικές εξελίξεις που αφορούν στη δραστηριότητα των εταιρειών του κλάδου της Πληροφορικής, ενδέχεται να επηρεάσουν την ανταγωνιστικότητά τους, έχοντας ως αποτέλεσμα την ύπαρξη συνεχούς ανάγκης ανανέωσης και ενημέρωσης. Ενδεχομένως, κάποιες σημαντικές και αναγκαίες διαφοροποιήσεις στην υπάρχουσα τεχνολογία να απαιτήσουν σημαντικές επενδύσεις στο μέλλον. Σε κάθε περίπτωση σημειώνεται ότι η Εταιρεία καταβάλλει κάθε δυνατή προσπάθεια προκειμένου να είναι επαρκώς καλυμμένη έναντι του κινδύνου της μειωμένης τεχνολογικής εξέλιξης με τους ακόλουθους τρόπους: Αναπτύσσοντας τα προϊόντα σε ευρέως διαδεδομένες διεθνώς πλατφόρμες που έχουν σημαντικό χρόνο ζωής και επιπλέον απαιτούν σημαντικούς πόρους για την αλλαγή τους από την πελατειακή βάση της Εταιρείας, Λαμβάνοντας μέρος σε διάφορα προγράμματα, με μοναδικό στόχο την ενημέρωση και την αναγνώριση των πλέον καινοτόμων τεχνολογιών για την πιθανή ένταξή τους στη διαδικασία ανάπτυξης των προϊόντων της προχωρά σε συνεχή εκπαίδευση του προσωπικού σε τεχνολογικά ζητήματα, σε συνεργασία με διεθνώς αναγνωρισμένους φορείς εξειδικευμένους σε κλάδους υψηλής τεχνολογίας. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2019 70 ΙΛΥΔΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Ενόψει της ως άνω συστηματικής και μεθοδευμένης προσπάθειας της εταιρείας ο συγκεκριμένος κίνδυνος αξιολογείται ως ελεγχόμενος. Ανάλυση ευαισθησίας κινδύνου επιτοκίου Ο επιτοκιακός κίνδυνος δεν είναι πλέον ιδιαίτερα σημαντικός, δεδομένου ότι αφενός μεν ο δανεισμός της Εταιρείας είναι συνδεδεμένος με ευνοϊκούς όρους με το Euribor αφετέρου δε η Εταιρεία έχει περιορισμένη και σε κάθε περίπτωση ελεγχόμενη έκθεση σε τραπεζικό δανεισμό, ιδιαίτερα μετά και την επιτευχθείσα ρύθμιση με την Εθνική Τράπεζα, η οποία τηρείται με απόλυτη συνέπεια. Πολιτική του Ομίλου είναι να διατηρεί το ύψος του συνολικού δανεισμού σε μεταβλητό επιτόκιο και να επεμβαίνει διορθωτικά, όποτε απαιτείται, και παράλληλα να αποφεύγει, στο βαθμό που αυτό είναι επιτρεπτό από την ενγένει επιχειρηματική δραστηριότητα, την έκθεση σε περαιτέρω δανειοδότηση. Πάντως εκτιμάται ότι σε συνδυασμό με τα ανωτέρω, μια περαιτέρω επιδείνωση του ήδη αρνητικού οικονομικού κλίματος στην Ελληνική οικονομία, με επιπλέον μετατόπιση σημαντικών επιτοκιακών επιβαρύνσεων από τα πιστωτικά ιδρύματα στις επιχειρήσεις, ίσως να επιβαρύνει την εταιρία με πρόσθετο δανειακό κόστος και να την εκθέσει σε κίνδυνο ταμιακών εκροών, κίνδυνος ο οποίος κατά την παρούσα χρονική στιγμή, δεν αξιολογείται ως ιδιαίτερα σημαντικός, επειδή η θετική εξέλιξη της ρύθμισης των δανείων με την Εθνική Τράπεζα τον περιορίζει σημαντικά. Οι παρακάτω πίνακες παρουσιάζουν την ευαισθησία του αποτελέσματος της χρήσης 2019 καθώς και των ιδίων κεφαλαίων σε μια λογική ποσοστιαία μεταβολή του επιτοκίου κατά +1,00 ή -1,00 της μονάδας. Οι αλλαγές στα επιτόκια εκτιμάται ότι κινούνται σε μία λογική βάση σε σχέση με τις συνθήκες της αγοράς. Ποσοστιαία μεταβολή επιτοκίου Αποτελέσματα χρήσης μετά από φόρους Καθαρή θέση Τραπεζικός δανεισμός Τόκοι από αλλαγή επιτοκίου Τόκοι από αλλαγή επιτοκίου μετά από φόρους Αποτελέσματα χρήσης Καθαρή θέση (διαμορφωμένη) Όμιλος - Χρήση 2019 1% -1% -38.005 -38.005 3.798.397 3.798.397 2.316.572 2.316.572 23.166 -23.166 17.606 -17.606 -55.611 -20.399 3.780.791 3.816.003 Όμιλος - Χρήση 2018 1% -1% -215.839 -215.839 3.836.402 3.836.402 2.626.778 2.626.778 29.577 -29.577 21.000 -21.000 -236.839 -194.839 3.815.402 3.857.402 Συναλλαγματικός Κίνδυνος Ο Όμιλος δεν εκτίθενται σε συναλλαγματικό κίνδυνο, διότι το σύνολο σχεδόν των συναλλαγών διενεργείται σε ευρώ. Κίνδυνος ενίσχυσης του ανταγωνισμού από εισαγόμενες επιχειρήσεις Ο συγκεκριμένος κίνδυνος είναι πάντοτε υπαρκτός και υπολογίσιμος στον χώρο όπου δραστηριοποιείται ο Όμιλος, ιδίως δε αν συνεκτιμηθεί το γεγονός ότι τα εμπόδια (φραγμοί) εισόδου δεν είναι τόσο ισχυρά στον τομέα αυτό, καθώς η πλειονότητα των τεχνικών όρων που χρησιμοποιούνται για την υλοποίηση και ολοκλήρωση πληροφοριακών συστημάτων και την παραμετροποίηση προϊόντων λογισμικού είναι διαδεδομένοι ευρέως, γεγονός το οποίο επιτρέπει σε αλλοδαπές εταιρείες να διεισδύουν με σχετική ευκολία στην αγορά, εκμεταλλευόμενες ιδίως τα συγκριτικά πλεονεκτήματα που διαθέτουν, κυρίως σε επίπεδο μεγεθών. Ο Όμιλος αντιμετωπίζει τον συγκεκριμένο κίνδυνο με έμφαση στον σχεδιασμό και ανάπτυξη ποιοτικών προϊόντων, στην συστηματική και στοχευμένη βελτίωση, αναβάθμιση και Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2019 71 ΙΛΥΔΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ προσαρμοστικότητα των προϊόντων που ήδη εμπορεύεται, στην δημιουργία σχέσεων διαρκείας και εμπιστοσύνης με την πελατειακή της βάση. Πάντως ο συγκεκριμένος κίνδυνος αποτελεί διαχρονικά υπαρκτό και εν δυνάμει κίνδυνο ανά πάσα στιγμή και με την σημασία αυτή αντιμετωπίζεται από την Διοίκηση της Εταιρείας, δια τον λόγο και η Εταιρεία δίδει πάντοτε ιδιαίτερη έμφαση στον τομέα της ποιοτικής και προϊοντικής της διαφοροποίησης και στην εν γένει παροχή προς τους πελάτες αυτής υπηρεσιών υψηλού επιπέδου. Κίνδυνοι από την εξάπλωση του κορωνοϊού COVID-19 Η ραγδαία εξάπλωση και η ταχύτατη διασπορά του νέου κορωνοϊού COVID-19, η οποία είχε ως αποτέλεσμα την κήρυξη πανδημίας από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (Π.Ο.Υ.), αποτελεί μια πρωτόγνωρη δοκιμασία, που αναμένεται μετά βεβαιότητας πλέον να έχει δυσμενείς συνέπειες τόσο στη διεθνή όσο και στην εγχώρια οικονομία και αγορά. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΔΝΤ η προοπτική για την παγκόσμια ανάπτυξη είναι αρνητική, με ύφεση ίση ή και μεγαλύτερη από αυτή στη διάρκεια της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης. Η αναπτυξιακή δυναμική που εμφάνισε η ελληνική οικονομία, μετά από μια παρατεταμένη κρίση και εφαρμογή επίπονων προγραμμάτων προσαρμογής και η βελτίωση των οικονομικών δεικτών διακόπηκαν απότομα λόγω της πρωτοφανούς υγειονομικής κρίσης. Κατά τη χρονική στιγμή σύνταξης της παρούσας Εκθέσεως δεν μπορούν να εξαχθούν με βεβαιότητα ασφαλή συμπεράσματα αναφορικά με τις επιπτώσεις από την εξάπλωση του κορωνοϊού στη δραστηριότητα, τα οικονομικά αποτελέσματα και τα μεγέθη της Εταιρείας, καθόσον δεν μπορεί να προσδιορισθεί επακριβώς η χρονική διάρκεια και η ένταση της υγειονομικής κρίσης. Σε κάθε περίπτωση, η Διοίκηση της Εταιρείας, με αίσθημα ευθύνης, παρακολουθεί συστηματικά τις εξελίξεις και φροντίζει καθημερινά για τη λήψη των αναγκαίων μέτρων και την υιοθέτηση των διαδικασιών που κρίνονται σκόπιμες και αναγκαίες, προκειμένου να διασφαλισθεί η απρόσκοπτη λειτουργία της. Ειδικότερα, ενεργώντας με πρωταρχικό γνώμονα την υγεία και ασφάλεια των εργαζομένων της, αλλά και την διασφάλιση της λειτουργίας της προέβη σε περιορισμένο αριθμό αναστολών συμβάσεων εργασίας (με έμφαση κυρίως στα πρόσωπα που εντάσσονται στις λεγόμενες ευπαθείς ομάδες) έτσι ώστε να διασφαλίζεται η ασφαλής συνέχιση της λειτουργίας της εταιρείας. Περαιτέρω, έχει μεριμνήσει για την έγκυρη ενημέρωση του προσωπικού αναφορικά με την σχολαστική τήρηση των κανόνων ατομικής υγιεινής και των συστάσεων και οδηγιών του ΕΟΔΥ και των λοιπών αρμοδίων κρατικών φορέων. Σε κάθε περίπτωση η Διοίκηση του Ομίλου έχει εξασφαλίσει την ύπαρξη και δυνατότητα χρήσης επαρκών ταμειακών διαθεσίμων. 4.2 ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ. Η πολιτική της Εταιρίας όσον αφορά τη διαχείριση του κεφαλαίου είναι συνοπτικά η ακόλουθη : Να διασφαλίσει τη δυνατότητα της Εταιρίας να συνεχίσει απρόσκοπτα τη δραστηριότητά της Να παρέχει ικανοποιητική απόδοση στους μετόχους τιμολογώντας τις υπηρεσίες αναλογικά με το κόστος τους και φροντίζοντας την κεφαλαιακή διάρθρωση. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2019 72 ΙΛΥΔΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Η διοίκηση της Εταιρείας παρακολουθεί τα ξένα κεφάλαια σε σχέση με τα ίδια κεφάλαια στο σύνολό τους. Προκειμένου να πετύχει την επιθυμητή κεφαλαιακή διάρθρωση, η Εταιρία μπορεί να προσαρμόζει το μέρισμα, να προβεί σε επιστροφή κεφαλαίου, ή να εκδώσει νέες μετοχές. Ως ίδια κεφάλαια νοούνται το σύνολο του μετοχικού κεφαλαίου, του υπέρ το άρτιο, των κερδών εις νέων και των λοιπών αποθεματικών (εκτός δικαιωμάτων μειοψηφίας). Η Εταιρεία παρακολουθεί τα κεφάλαια με βάση το δείκτη «Καθαρός δανεισμός προς κέρδη προ φόρων, χρηματοδοτικών, επενδυτικών αποτελεσμάτων και αποσβέσεων (EBITDA)» καθώς και με την σχέση ιδίων κεφαλαίων προς συνολικά απασχολούμενα κεφάλαια . Σαν καθαρό δανεισμό η Εταιρεία ορίζει το σύνολο των τοκοφόρων δανειακών υποχρεώσεων μείον το σύνολο των διαθεσίμων του. Τα συνολικά απασχολούμενα κεφάλαια υπολογίζονται ως «Ίδια κεφάλαια» πλέον τον καθαρό δανεισμό όπως εμφανίζονται στον ισολογισμό. Για τις χρήσεις που έληξαν στις 31 Δεκεμβρίου 2019 και 2018 αντίστοιχα οι αναφερόμενοι δείκτες είχαν ως εξής: Μακροπρόθεσμα δάνεια Μακροπρόθεσμα δάνεια πληρωτέα την επόμενη χρήση Βραχυπρόθεσμα δάνεια Σύνολο Ταμιακά διαθέσιμα και ισοδύναμα Καθαρός δανεισμός ομίλου Αποτελέσματα προ φόρων χρημ/κών επενδυτικών αποτελεσμάτων και αποσβέσεων (ΕΒITDA) Καθαρός δανεισμός/ EBITDA Όμιλος Εταιρεία 31.12.2019 31.12.2018 31.12.2019 31.12.2018 1.884.910 2.269.894 1.884.910 2.269.894 431.662 356.884 431.662 356.884 0 0 0 0 2.316.572 2.626.778 2.316.572 2.626.778 497.539 970.395 494.474 929.392 1.819.033 1.656.383 1.822.098 1.697.386 1.162.304 863.155 1.140.726 887.187 1,57 1,92 1,60 1,91 Στόχος της Εταιρείας ήταν η διατήρηση του ανωτέρω δείκτη κάτω από το 5. Σύνολο ιδίων κεφαλαίων Μείον: Ταμιακά διαθέσιμα και ισοδύναμα Κεφάλαιο Σύνολο ιδίων κεφαλαίων Πλέον: Δάνεια Σύνολο κεφαλαίων Κεφάλαιο προς σύνολο κεφαλαίων Όμιλος Εταιρεία 31.12.2019 31.12.2018 31.12.2019 31.12.2018 3.798.397 3.836.402 3.810.864 3.872.637 497.539 970.395 494.474 929.392 3.300.859 2.866.007 3.316.390 2.943.245 3.798.397 2.316.572 6.114.969 3.836.402 2.957.743 6.794.145 3.810.864 2.316.572 6.127.436 3.872.637 2.957.743 6.830.380 40% 40% 54% 43% Ο στόχος της Εταιρείας είναι η διατήρηση του ανωτέρω δείκτη στο 40% έως 50%. Σύνολο δανεισμού Μείον: Ταμιακά διαθέσιμα και ισοδύναμα Καθαρός δανεισμός Σύνολο ιδίων κεφαλαίων Συνολικά απασχολούμενα κεφάλαια Συντελεστής μόχλευσης Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2019 Όμιλος Εταιρεία 31.12.2019 31.12.2018 31.12.2019 31.12.2018 2.316.572 2.626.778 2.316.572 2.626.778 497.539 970.395 494.474 929.392 1.819.033 1.656.383 1.822.098 1.697.386 3.798.397 5.617.430 3.836.402 5.492.785 3.810.864 5.632.962 3.872.637 5.570.023 37% 37% 32% 30% 73 ΙΛΥΔΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Στόχος της Εταιρείας παραμένει η διατήρηση του ανωτέρω δείκτη κάτω από το 50% . 5. ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ ΕΚΤΙΜΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΔΟΧΕΣ. Η εταιρεία προβαίνει σε εκτιμήσεις και παραδοχές σχετικά με την εξέλιξη των μελλοντικών γεγονότων. Οι εκτιμήσεις και παραδοχές που ενέχουν σημαντικό κίνδυνο να προκαλέσουν ουσιώδεις προσαρμογές στις λογιστικές αξίες των περιουσιακών στοιχείων και των υποχρεώσεων στους επόμενους 12 μήνες αφορούν: (α) Εκτιμώμενη απομείωση λογισμικών προγραμμάτων Τα άυλα περιουσιακά στοιχεία αφορούν το κόστος αγοράς ή ιδιοπαραγωγής λογισμικού όπως μισθοδοσία, υλικά, υπηρεσίες καθώς και κάθε δαπάνη που έχει πραγματοποιηθεί κατά την ανάπτυξη προκειμένου αυτό να τεθεί σε καθεστώς λειτουργίας. Οι δαπάνες που ενισχύουν ή επεκτείνουν την απόδοση των προγραμμάτων λογισμικού πέρα από τις αρχικές προδιαγραφές τους, αναγνωρίζονται ως κεφαλαιουχική δαπάνη και προστίθενται στο αρχικό κόστος του λογισμικού. Το κόστος αγοράς και ανάπτυξης λογισμικού που αναγνωρίζεται ως ασώματη ακινητοποίηση αποσβένεται χρησιμοποιώντας τη σταθερή μέθοδο κατά τη διάρκεια της ωφέλιμης ζωής του (3 έως 5έτη). Ο έλεγχος απομείωσης της αξίας γίνεται σε ετήσια βάση σύμφωνα με τη λογιστική πολιτική που περιγράφεται στην σημείωση 3.4. Οι ανακτήσιμες αξίες των μονάδων δημιουργίας ταμειακών ροών προσδιορίζονται με βάση την αξία χρήσεως αυτών. Οι υπολογισμοί της αξίας χρήσης απαιτούν την χρήση εκτιμήσεων. (β) Ενδεχόμενα γεγονότα Η Εταιρεία εμπλέκεται σε δικαστικές διεκδικήσεις και αποζημιώσεις κατά τη συνήθη πορεία των εργασιών της. Η διοίκηση κρίνει ότι οποιοιδήποτε διακανονισμοί δε θα επηρέαζαν σημαντικά την οικονομική θέση της Εταιρείας στις 31 Δεκεμβρίου 2019. Παρόλα αυτά, ο καθορισμός των ενδεχόμενων υποχρεώσεων που σχετίζονται με τις δικαστικές διεκδικήσεις και τις απαιτήσεις είναι μια πολύπλοκη διαδικασία που περιλαμβάνει κρίσεις σχετικά με τις πιθανές συνέπειες και τις διερμηνείες σχετικά με τους νόμους και τους κανονισμούς. Μεταβολές στις κρίσεις ή στις διερμηνείες είναι πιθανό να οδηγήσουν σε μια αύξηση ή μια μείωση των ενδεχόμενων υποχρεώσεων της Εταιρείας στο μέλλον. 6. ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ ΚΑΤΑ ΤΟΜΕΑ Η εταιρεία δραστηριοποιείται κατά κύριο λόγο στην παροχή υπηρεσιών λογισμικών προγραμμάτων. α) Επιχειρηματικοί τομείς Δεν απαιτείται περαιτέρω ανάλυση δεδομένου ότι τα έσοδα της μητρικής Εταιρίας προέρχονται κυρίως από ένα και μόνο τομέα της πώλησης λογισμικών προγραμμάτων. β) Γεωγραφικοί τομείς Δεν απαιτείται ανάλυση δεδομένου ότι ο κύκλος εργασιών της Εταιρίας προέρχεται αποκλειστικά από πωλήσεις εσωτερικού. Ανάλυση των πωλήσεων κατά πωλήσεις εμπορευμάτων και κατά έσοδα από παροχή υπηρεσιών(που συνδέονται άμεσα με τα λογισμικά) έχουν ως εξής: Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2019 74 ΙΛΥΔΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Όμιλος 31.12.19 314.680 2.496.151 2.810.831 Έσοδα από πωλήσεις εμπορευμάτων Έσοδα από παροχή υπηρεσιών Σύνολο 31.12.18 219.267 2.025.011 2.244.278 Εταιρεία 31.12.19 31.12.18 314.680 219.267 2.473.911 1.941.309 2.788.591 2.160.576 7. ΕΝΣΩΜΑΤΑ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Κατωτέρω παρατίθενται οι μεταβολές των παγίων περιουσιακών στοιχείων. Εταιρεία - Όμιλος Αξία κτήσεως Απογραφή 01.01.2019 Διαφορές εκτίμησης εύλογης αξίας Προσθήκες Πωλήσεις / διαγραφές Μεταφορές / διορθώσεις Υπόλοιπο 31.12.2019 Γήπεδα Κτίρια Μεταφ/κά Λοιπά Ακιν/σεις Σύνολο 598.000 0 0 0 0 598.000 2.941.977 0 163.978 -169.038 0 2.936.918 137.127 0 0 0 0 137.127 1.289.285 0 14.026 0 0 1.303.311 150.000 0 0 0 0 150.000 5.116.389 0 178.004 -169.038 0 5.125.356 0 0 0 0 0 1.207.470 69.363 -64.908 0 1.211.925 134.704 568 0 0 135.272 1.146.389 26.916 0 0 1.173.305 0 0 0 0 0 2.488.563 96.847 -64.908 0 2.520.502 Αναπόσβεστη αξία Κατά την 01.01.2019 Κατά την 31.12.2019 598.000 598.000 1.734.507 1.724.993 2.423 1.855 142.896 130.006 150.000 150.000 2.627.826 2.604.854 Αξία κτήσεως Απογραφή 01.01.2018 Διαφορές εκτίμησης εύλογης αξίας Διαγραφές - πωλήσεις Προσθήκες Υπόλοιπο 31.12.2018 393.000 205.000 0 0 598.000 3.147.429 -205.452 0 0 2.941.977 137.127 0 0 0 137.127 1.381.650 0 -213.052 120.687 1.289.285 150.000 0 0 150.000 5.209.206 -452 -213.052 120.687 5.116.389 0 0 0 0 0 1.146.561 63.385 0 0 1.207.470 133.418 1.286 0 0 134.704 1.244.478 22.692 -120.781 0 1.146.389 0 0 0 0 0 2.524.457 87.362 -120.781 0 2.488.563 393.000 598.000 2.000.868 1.734.507 3.709 2.423 137.172 142.896 150.000 150.000 2.684.749 2.627.826 Συσσωρευμένες αποσβέσεις Απογραφή 01.01.2019 Αποσβέσεις περιόδου Μεταφορές / διορθώσεις Πωλήσεις / διαγραφές Υπόλοιπο 31.12.2019 Συσσωρευμένες αποσβέσεις Απογραφή 01.01.2018 Αποσβέσεις περιόδου Διαγραφές - πωλήσεις Μεταφορές Υπόλοιπο 31.12.2018 Αναπόσβεστη αξία Κατά την 01.01.2018 Κατά την 31.12.2018 H αποτίμηση των γηπέδων και κτιρίων γίνεται στην εύλογη αξία αυτών. Η τελευταία αναπροσαρμογή στην εύλογη αξία πραγματοποιήθηκε την 31η Δεκεμβρίου 2018 με βάση μελέτη που διενεργήθηκε από ανεξάρτητο ορκωτό εκτιμητή με την χρήση ως εκτιμητικής μεθόδου της συγκριτικής μεθόδου (Comparative Method ή Market Approach) με επίπεδο ιεράρχησης 2. Από την μελέτη αυτή προέκυψε ότι η εύλογη αξία των ιδιοχρησιμοποιούμενων ακινήτων δεν διέφερε ουσιωδώς της αντίστοιχης λογιστικής αξίας αυτών. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2019 75 ΙΛΥΔΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Επί των ακινήτων, υπάρχουν εμπράγματα βάρη ποσού 3,9 εκατ. ευρώ για εξασφάλιση τραπεζικών υποχρεώσεων, των οποίων το υπόλοιπο κατά την λήξη της χρήσεως 2019 ανέρχεται σε 2.316 χιλ. ευρώ. Διευκρινίζεται χάριν πληρότητας ότι η Εταιρεία έχει προσυμφωνήσει στην αγορά ακινήτου, έναντι συνολικού τιμήματος ποσού € 500 χιλ. Αντισυμβαλλόμενοι και πωλητές του ως άνω ακινήτου είναι πρόσωπα που εμπίπτουν στις διατάξεις του ισχύοντος κατά το χρόνο υπογραφής του προσυμφώνου άρθρου 23α του κ.ν. 2190/1920 (πλέον άρθρα 99 και 100 του ν. 4548/2018), ενώ για την κατάρτιση του συμβολαιογραφικού προσυμφώνου αγοραπωλησίας του ως άνω ακινήτου είχε ληφθεί ειδική έγκριση από την Έκτακτη Γενική Συνέλευση της 27.10.2017. Δυνάμει της υπ’ αριθ. 16153/19.03.2019 συμβολαιογραφικής πράξης παράτασης προθεσμίας, ορίσθηκε ως νέα ημερομηνία ολοκλήρωσης της αγοράς και υπογραφής του οριστικού συμβολαίου η 11η Απριλίου 2023. 8. ΆΥΛΑ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Κατωτέρω παρατίθενται οι μεταβολές των άυλων περιουσιακών στοιχείων. Αξία κτήσης Υπόλοιπο έναρξης Προσθήκες περιόδου Μεταφορές / διορθώσεις Υπόλοιπο λήξης Εταιρεία - Όμιλος 31.12.19 31.12.18 15.420.364 14.417.009 1.223.715 1.003.355 -11.535 0 16.632.543 15.420.364 Αποσβέσεις Υπόλοιπο έναρξης Προσθήκες περιόδου Μεταφορές / διορθώσεις Υπόλοιπο λήξης 12.400.722 11.365.474 1.136.914 1.035.248 0 0 13.537.636 12.400.722 Αναπόσβεστο υπόλοιπο 3.094.908 3.019.643 Κατά την παρούσα χρήση 2019 οι προσθήκες των άϋλων στοιχείων ανήλθαν σε € 1.137 χιλ. και αφορούν νέα λογισμικά προγράμματα, αλλά και προσθήκες - βελτιώσεις υφιστάμενων. Σχετικά με τις προσθήκες των άυλων περιουσιακών στοιχείων, σημειώνουμε τα εξής: Α. PharmaTron Retail στα πλαίσια του «ΕΡΕΥΝΩ ΔΗΜΙΟΥΡΓΩ ΚΑΙΝΟΤΟΜΩ» Αφορά στην ανάπτυξη του συστήματος "PharmaTron Consumer" (Retail) μέσω του οποίου οι Ασθενείς / Πολίτες θα ενημερώνονται για το πλησιέστερο φαρμακείο που μπορεί να εκτελέσει την συνταγή τους (που έχει καταχωρηθεί στην Ηλεκτρονική Συνταγογράφηση https://www.eprescription.gr της Γενικής Γραμματείας Κοινωνικών Ασφαλίσεων) και προαιρετικά να παραδώσει τα φάρμακα στο χώρο του ασθενή. Η υλοποίηση του εν λόγω προγράμματος ολοκληρώθηκε στις αρχές του 2020. Με το πρόγραμμα αυτό, έχει ήδη προμηθευτεί ο ΕΟΠΥΥ για την διανομή των φαρμάκων υψηλού κόστους (ΦΥΚ) για καρκινοπαθείς και ασθενείς με σκλήρυνση κατά πλάκας μέσω των ιδιωτικών φαρμακείων. Η αναπόσβεστη αξία του συστήματος αυτού κατά την 31.12.2019 ανέρχονταν στο ποσό των 1,05 εκατ € Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2019 76 ΙΛΥΔΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Για την ανάπτυξη του προγράμματος αυτού, έχει υποβληθεί (σε συνεργασία με το ΤΕΙ Ιονίων Νήσων, νυν Πανεπιστήμιο Ιονίων Νήσων) αίτημα με κωδικό Τ1ΕΔΚ - 01868 για το ερευνητικό έργο PharmaTron. Το εν λόγω επενδυτικό έργο εγκρίθηκε από την Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης και Εφαρμογής Δράσεων στους Τομείς της Έρευνας, της Τεχνολογικής Ανάπτυξης και της Καινοτομίας (ΕΥΔΕ-ΕΤΑΚ) με την απόφαση με Α.Π. ΕΥΔΕ ΕΤΑΚ 3452 της 17-10-2018 για συνολικό προϋπολογισμό 842.321 €, από το ποσό αυτό 705.068 € αφορούν την Εταιρεία και 137.252 € αφορούν το Πανεπιστήμιο Ιονίων Νήσων. Β. Εφαρμογές λογισμικού που έχουν ενταχθεί στο ΕΡΓΟ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΝΟΜΟΥ 3908/2011 Τα συστήματα λογισμικού που έχει αναπτύξει η Εταιρεία, έχουν υπαχθεί στον αναπτυξιακό νόμο 3908/2011 και ήδη διαθέτει στην αγορά είναι τα ακόλουθα: Dioscourides Touch, λογισμικό διαχείρισης φαρμακείων (λιανική πώληση), PharmaTron Wholesale (W/S), λογισμικό διαχείρισης φαρμακαποθηκών (χονδρική πώληση), Pharma Updater, μηχανισμός αυτόματης διάθεσης διατίμησης φαρμάκων και αναβάθμισης νέων εκδόσεων λογισμικού µέσω του Internet. Ως βασικός πυρήνας στην ανάπτυξη των τριών προγραμμάτων, είναι η ανάπτυξη εφαρμογών λογισμικού που απευθύνονται στην: Λιανική πώληση φαρμάκων και παραφαρµακευτικών (φαρμακεία), Χονδρική πώληση φαρμάκων και παραφαρµακευτικών (φαρμακαποθήκες) και Μηχανισμός αυτόματης αναβάθμισης εκδόσεων και διανομής διατίμησης φαρμάκων µέσω Internet (Live Update) που εξασφαλίζει αφενός την αμεσότητα διάθεσης των τιμών φαρμάκων όπως επιβάλει η σχετική νομοθεσία και αφετέρου σημαντική μείωση κόστους και χρόνου. Η αναπόσβεστη αξία των ανωτέρω των συγκεκριμένων αναβαθμίσεων λογισμικού κατά την 31.12.2019 ανέρχονταν στο ποσό των 737 χιλ €, ενώ η αναπόσβεστη αξία του συνόλου των συγκεκριμένων εφαρμογών (υπαγόμενων και μη στον αναπτυξιακό), ανέρχονταν στο ποσό των 1.296 χιλ €. Γ. Εφαρμογές λογισμικού που έχουν ενταχθεί στο «ΨΗΦΙΑΚΟ ΑΛΜΑ» Στο Ψηφιακό ΑΛΜΑ έχουν ενταχθεί οι παρακάτω εφαρμογών λογισμικού: Pharmacy Analytics λογισμικό στατιστικής επεξεργασίας δεδομένων για φαρμακεία. Υπηρεσίες συλλογής και αποθήκευση δεδομένων φαρμακείων, αφορά αποθήκευση δεδομένων σε cloud πλατφόρμα και στην συνέχεια επεξεργασία από το λογισμικό Pharmacy Analytics. Dioscourides ERP, αναβάθμιση λογισμικού διαχείρισης φαρμακείων (λιανική πώληση). Portal Φοιτητών & Portal καθηγητών για τις ανάγκες των Πανεπιστημίων, αφορά ανάπτυξη εφαρμογών διοικητικής διαχείρισης, γραμματειακής υποστήριξης, μητρώου καθηγητών/φοιτητών, διαχείρισης μαθημάτων, διαχείρισης συγγραμμάτων, ακαδημαϊκών προγραμμάτων, κ.λ.π . H Εταιρεία έχει ολοκληρώσει την υλοποίηση του εν λόγω προγράμματος το οποίο ήδη διαθέτει με επιτυχία στην αγορά των Φαρμακείων (3 πρώτες ενότητες) και στα Πανεπιστήμια της χώρας (4η ενότητα). Η αναπόσβσετη αξία των ανωτέρω συστημάτων κατά την 31.12.2019 ανέρχονταν στο ποσό των 308 χιλ. €. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2019 77 ΙΛΥΔΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Για την ανάπτυξη των προγραμμάτων αυτών και στα πλαίσια της συνεχούς προσπάθειας ανάπτυξης εξειδικευμένων λογισμικών στο σύνολο του αίτημα της εταιρείας (κωδ. πράξης Ν9ΨΑ-0023960) στα πλαίσια του επιδοτούμενου της δράσης «Ψηφιακό Άλμα» που εντάσσεται στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ανταγωνιστικότητα, Επιχειρηματικότητα και Καινοτομία (ΕΠΑνΕΚ)» του ΕΣΠΑ 2014-2020, (Άξονες Προτεραιότητας 01 και 01Σ «Ανάπτυξη Επιχειρηματικότητας με Τομεακές Προτεραιότητες» του ΕΠΑνΕΚ). Το συνολικό ποσό της εν λόγω επένδυσης ανέρχεται στο ποσό των 398.956 ευρώ με ποσοστό επιχορήγησης 50% (199.478 ευρώ), μεγάλο μέρος του οποίου (ποσό 155.971 €) έχει εισπραχθεί εντός του 2020. Η διάκριση του συνόλου των άυλων περιουσιακών στοιχείων με βάση το εάν έχουν δημιουργηθεί από τρίτους ή είναι εσωτερικώς δημιουργούμενα από το τμήμα ανάπτυξης έχουν ως εξής. Αναπόσβεστο υπόλοιπο 31/12/2018 Προσθήκες 2019 Μ είον αποσβέσεις χρήσης 2019 Αναπόσβεστο υπόλοιπο 31/12/2019 Εσωτερικώς δημιουργούμενα Από τρίτους 1.509.393 1.510.250 586.562 625.617 -555.087 -581.827 1.540.868 1.554.041 Σύνολο 3.019.643 1.212.180 -1.136.914 3.094.908 9. ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΣΕ ΘΥΓΑΤΡΙΚΕΣ. Το υπόλοιπο του λογαριασμού αναλύεται ως εξής: Υπόλοιπο έναρξης Εξαγορά θυγατρικής Απομειώσεις Υπόλοιπο λήξης Εταιρεία 31.12.19 31.12.18 157.799 291.798 0 0 -150.000 -134.000 7.798 157.798 Η συμμετοχή αυτή αφορά την θυγατρική «CARDISOFT Α.Ε.» (ποσοστό συμμετοχής 100%), η εξαγορά της οποίας πραγματοποιήθηκε την 1η Αυγούστου 2017 έναντι ποσού € 291.798 και έκτοτε η εταιρεία αυτή ενοποιείται με την μέθοδο της ολικής ενοποίησης. Κατά την τρέχουσα χρήση διενεργήθηκε έλεγχος απομείωσης αυτής σύμφωνα με τις διατάξεις του ΔΛΠ 36 από τον οποίο προέκυψε ότι το ανακτήσιμο ποσό (αξία χρήσης) ήταν μικρότερο του λογιστικού υπολοίπου αυτής. Η αξία χρήσης υπολογίσθηκε βάσει προβλεπόμενων προεξοφλημένων ταμειακών ροών οι οποίες καλύπτουν πενταετή περίοδο. Οι βασικές παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν αφορούσαν κυρίως τα προεξοφλητικά επιτόκια, τα ποσοστά ανάπτυξης και τα προβλεπόμενα περιθώρια κέρδους. Η απομείωση που προέκυψε από την εργασία αυτή ποσού € 150 χιλ. επιβάρυνε τα αποτελέσματα χρήσης. 9Α. ΥΠΕΡΑΞΙΑ. Το υπόλοιπο του λογαριασμού αναλύεται ως εξής: Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2019 78 ΙΛΥΔΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Υπόλοιπο έναρξης Εξαγορά θυγατρικής Απομειώσεις Υπόλοιπο λήξης Ομιλος 31.12.19 31.12.18 97.811 209.811 0 0 -97.811 -112.000 0 97.811 Η εν λόγω υπεραξία, προερχόταν από την εξαγορά της θυγατρικής εταιρίας CARDISOFT AE. Λόγω της σημαντικής απομείωσής της, στην τρέχουσα χρήση η εταιρία μηδένισε την υπεραξία επιβαρύνοντας τα αποτελέσματα χρήσης (ποσό € 97.811). 10. ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΧΡΗΣΗΣ ΠΑΓΙΩΝ Το ΔΠΧΑ 16 εισάγει ένα ενιαίο μοντέλο για το λογιστικό χειρισμό από την πλευρά του μισθωτή, το οποίο απαιτεί ο μισθωτής να αναγνωρίζει περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις για όλες τις συμβάσεις μισθώσεων με διάρκεια άνω των 12 μηνών, εκτός εάν το υποκείμενο περιουσιακό στοιχείο είναι μη σημαντικής αξίας. H Εταιρεία εφαρμόζει για πρώτη φορά το ΔΠΧΑ 16 κατά την 1 Ιανουαρίου 2019 χρησιμοποιώντας την τροποποιημένη αναδρομική προσέγγιση. Βάσει αυτής της προσέγγισης, η Εταιρεία α) αναγνωρίζει μια υποχρέωση την οποία επιμετρά στην παρούσα αξία όπως προκύπτει από την προεξόφληση των μισθωμάτων που απομένουν να πληρωθούν με το επιτόκιο δανεισμού που ίσχυε κατά την ημέρα της αρχικής εφαρμογής και β) αναγνωρίζει ένα δικαίωμα χρήσης παγίου επιμετρώντας το δικαίωμα αυτό σε ένα ποσό το οποίο ισούται με την αντίστοιχη υποχρέωση που θα αναγνωριστεί. Μετά την αρχική αναγνώριση, η Εταιρεία: α) θα επιμετρά τα δικαιώματα χρήσης παγίων και θα τα αποσβένει με σταθερό ρυθμό καθ’ όλη τη διάρκεια της μίσθωσης και β) θα επιμετρά την αντίστοιχη υποχρέωση, αυξάνοντας και μειώνοντας το ανοιχτό υπόλοιπο με τρόπο που να αντικατοπτρίζει τον τόκο και τις πληρωμές μισθωμάτων αντίστοιχα Λογιστικός Χειρισμός Κατά την υιοθέτηση του ΔΠΧΑ 16, η Εταιρεία εφάρμοσε ένα ενιαίο λογιστικό πλαίσιο για όλες τις μισθώσεις. Η Εταιρεία αναγνώρισε δικαιώματα χρήσης παγίων και υποχρεώσεις για τις μισθώσεις αυτές που προηγουμένως ταξινομούνται ως λειτουργικές εκτός από τις μισθώσεις χαμηλής αξίας. Η υποχρέωση μίσθωσης αναγνωρίστηκε ως η παρούσα αξία υπολειπόμενων πληρωμών, προεξοφλημένης με το κόστος επιπρόσθετου δανεισμού κατά την ημερομηνία της αρχικής εφαρμογής. Η Εταιρεία εφάρμοσε τις πρακτικές διευκόλυνσης όπως παρακάτω: Χρησιμοποίησε ένα ενιαίο προεξοφλητικό επιτόκιο για τις μισθώσεις το οποίο προσδιορίστηκε με βάση το επιτόκιο του 10ετούς ομολόγου του Ελληνικού Δημοσίου αυξημένο με τον πιστωτικό κίνδυνο. Αξιολόγησε, με βάση την προγενέστερη εμπειρία, τη διάρκεια των μισθώσεων των οποίων η σύμβαση περιλαμβάνει όρο επέκτασης ή λύσης. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2019 79 ΙΛΥΔΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Παρακάτω παρατίθενται οι νέες λογιστικές πολιτικές της Εταιρείας κατά την υιοθέτηση του ΔΠΧΑ 16, που ισχύουν από την ημερομηνία της αρχικής εφαρμογής: Δικαίωμα χρήσης παγίων Η Εταιρεία αναγνωρίζει δικαίωμα χρήσης παγίων στην έναρξη της μίσθωσης (την ημερομηνία που το περιουσιακό στοιχείο είναι διαθέσιμο προ χρήση). Τα δικαιώματα χρήσης παγίων επιμετρώνται στο κόστος τους, μειωμένο κατά τη συσσωρευμένη απόσβεση και την απομείωση της αξίας τους προσαρμοσμένο κατά την επιμέτρηση των αντίστοιχων υποχρεώσεων μισθώσεων. Τα δικαιώματα χρήσης παγίων υπόκεινται σε έλεγχο απομείωσης της αξίας τους. Υποχρεώσεις μισθώσεων Κατά την έναρξη της μίσθωσης η Εταιρεία αναγνωρίζει υποχρεώσεις μισθώσεων ίσες με την παρούσα αξία των μισθωμάτων κατά τη συνολική διάρκεια της σύμβασης μίσθωσης. Μεταγενέστερα της έναρξης της μίσθωσης το ποσό των υποχρεώσεων μισθώσεων προσαυξάνεται με έξοδα τόκων και μειώνεται με τις πληρωμές μισθωμάτων που πραγματοποιούνται. Η κίνηση των δικαιωμάτων χρήσης έχει ως εξής. Αξία κτήσης Υπόλοιπο 01.01.19 Προσθήκες Τροποποιήσεις Υπόλοιπο 31.12.19 Μηχ/τα 0 0 0 0 Κτίρια 61.636 0 0 61.636 Σύνολο 61.636 0 0 61.636 0 0 0 0 0 20.545 20.545 41.091 0 20.545 20.545 41.091 Αποσβέσεις Υπόλοιπο 01.01.19 Αποσβέσεις περιόδου Υπόλοιπο 31.12.19 Αναπόσβεστο υπόλοιπο Υποχρέωση μισθώσεων Μακροχρόνια υποχρέωση Υπόλοιπο 01.01.19 Πληρωμές περιόδου Υπόλοιπο 31.12.19 Βραχυπρόθεσμη υποχρέωση Υπόλοιπο 01.01.19 Τόκοι περιόδου Πληρωμές περιόδου Υπόλοιπο 31.12.19 Μηχ/τα Κτίρια Σύνολο 0 0 0 21.256 0 21.256 21.256 0 21.256 0 0 0 0 40.380 2.157 -22.000 20.537 40.380 2.157 -22.000 20.537 11. ΠΕΛΑΤΕΣ ΚΑΙ ΛΟΙΠΕΣ ΕΜΠΟΡΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ. Τα υπόλοιπα των πελατών και λοιπών εμπορικών απαιτήσεων αναλύονται ως εξής. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2019 80 ΙΛΥΔΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Πελάτες Γραμμάτια εισπρακτέα Επιταγές εισπρακτέες Προβλέψεις απομείωσης Σύνολο Όμιλος 31.12.19 2.265.666 3.916 257.720 -1.080.567 1.446.734 Εταιρεία 31.12.19 31.12.18 2.072.107 1.342.529 3.916 2.597 206.834 143.867 -874.032 -874.032 1.408.825 614.962 31.12.18 1.535.269 2.597 194.753 -1.050.567 682.053 Η κίνηση των προβλέψεων για επισφαλείς απαιτήσεις έχει ως εξής: Όμιλος 31.12.19 1.050.567 30.000 0 1.080.567 Υπόλοιπο έναρξης Προβλέψεις στη χρήση Πρώτη εφαρμογή ΔΠΧΑ 9 Υπόλοιπο λήξης Εταιρεία 31.12.19 31.12.18 874.032 605.000 0 186.386 0 82.646 874.032 874.032 31.12.18 731.535 236.386 82.646 1.050.567 Η χρονική ανάλυση των απαιτήσεων έχει ως εξής: Ενήμερα Καθυστερημένα έως 120 ημέρες Καθυστερημένα από 120 έως 360 ημέρες Διάστημα Μεγαλύτερο από 360 Σύνολο Μικτό ποσό απαιτήσεων 1.208.188 79.683 117.511 1.121.920 2.527.301 Πρόβλεψη -1.527 -1.430 -33.185 -1.044.425 -1.080.567 Καθαρό ποσό απαιτήσεων 1.206.661 78.253 84.326 77.495 1.446.734 Ποσοστό πρόβλεψης 0,13% 1,79% 28,24% 93,09% 42,76% Οι προβλέψεις για επισφαλείς απαιτήσεις καλύπτουν το σύνολο των απαιτήσεων που βρίσκονται σε καθυστέρηση μεγαλύτερη του ενός έτους, έναντι των συμβατικών ημερομηνιών λήξης και που σε κάθε περίπτωση δεν αναμένεται εύλογα η είσπραξή τους. Εκτιμάται ότι δεν χρειάζεται ο επιπλέον σχηματισμός πρόβλεψης για επισφαλείς απαιτήσεις με βάση τις διατάξεις του IFRS 9 και αυτή που έχει ήδη δημιουργηθεί θεωρείται επαρκής. 12. ΛΟΙΠΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ Τα υπόλοιπα των λοιπών απαιτήσεων αναλύονται ως εξής. Ελληνικό δημόσιο Προσωπικό λογαριασμοί απόδοσης Προκαταβολές προμ/των Λοιποί χρεώστες Μεταβατικοί λογαριασμοί Προβλέψεις απομείωσης Σύνολα Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2019 Όμιλος 31.12.19 39.141 43.251 173.583 196.219 10.289 -178.000 284.483 31.12.18 50.159 43.179 221.510 37.344 34.145 -188.000 198.338 Εταιρεία 31.12.19 31.12.18 39.141 26.337 43.251 43.179 173.583 237.568 194.270 36.615 10.289 34.145 -178.000 -178.000 282.534 199.845 81 ΙΛΥΔΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ 13. ΧΡΗΜΑΤΙΚΑ ΔΙΑΘΕΣΙΜΑ ΚΑΙ ΙΣΟΔΥΝΑΜΑ ΑΥΤΩΝ Τα υπόλοιπα των Ταμιακών διαθεσίμων και ισοδύναμων αυτών αναλύονται ως εξής. Όμιλος Ταμείο Καταθέσεις σε πιστωτικά ιδρύματα Σύνολα 31.12.19 36.014 461.524 497.539 Εταιρεία 31.12.18 8.432 961.963 970.395 31.12.19 35.842 458.632 494.474 31.12.18 7.980 921.411 929.392 14. ΜΕΤΟΧΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. Το μετοχικό κεφάλαιο της εταιρίας ανέρχεται σε € 7.403.518,80 και διαιρείται σε 8.226.132 κοινές ονομαστικές μετοχές, ονομαστικής αξίας 0,90 € εκάστης. Κατά τη διάρκεια της τρέχουσας χρήσης δεν πραγματοποιήθηκε καμία μεταβολή του μετοχικού κεφαλαίου. 15. ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ Τα αποθεματικά που παρουσιάζονται στις οικονομικές καταστάσεις αναλύονται ως εξής: Τακτικό αποθεματικό Αφορολόγητα αποθεματικά Έκτακτα αποθεματικά Σύνολο Όμιλος 31.12.19 264.596 29.474 631.399 925.469 31.12.18 264.596 29.474 631.399 925.469 Εταιρεία 31.12.19 31.12.18 264.596 264.596 29.474 29.474 631.399 631.399 925.469 925.469 Σύμφωνα με την Ελληνική εμπορική νομοθεσία, οι εταιρείες υποχρεούνται, από τα κέρδη της χρήσης, να σχηματίσουν το 5% σαν τακτικό αποθεματικό μέχρις ότου αυτό φτάσει το ένα τρίτο του καταβλημένου μετοχικού τους κεφαλαίου. Κατά την διάρκεια της λειτουργίας της εταιρείας απαγορεύεται η διανομή του τακτικού αποθεματικού. Τα αφορολόγητα αποθεματικά ειδικών διατάξεων νόμων αφορούν μη διανεμηθέντα κέρδη τα οποία απαλλάσσονται της φορολογίας βάσει ειδικών διατάξεων αναπτυξιακών νόμων (υπό την προϋπόθεση ότι υπάρχουν επαρκή κέρδη για το σχηματισμό τους). Τα αποθεματικά αυτά αφορούν κατά κύριο λόγο επενδύσεις και δεν διανέμονται. Για τα αποθεματικά αυτά δεν έχουν λογιστικοποιηθεί αναβαλλόμενοι φόροι. Τα έκτακτα αποθεματικά προέρχονται από φορολογημένα κέρδη και παρακρατήθηκαν υποχρεωτικά για κάλυψη ίδιας συμμετοχής της εταιρείας που προκύπτει από την υπαγωγή επενδύσεων σε διαφόρους αναπτυξιακούς νόμους 16. ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΠΑΡΟΧΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ. Σύμφωνα με το Ελληνικό εργατικό δίκαιο, οι εργαζόμενοι είναι δικαιούχοι αποζημίωσης σε περιπτώσεις απόλυσης ή συνταξιοδότησης, το ύψος της οποίας σχετίζεται με τις αποδοχές των εργαζομένων, τη διάρκεια υπηρεσίας και τον τρόπο αποχώρησης (απόλυση ή συνταξιοδότηση). Οι εργαζόμενοι που παραιτούνται ή απολύονται με αιτία δεν δικαιούνται αποζημίωση. Η οφειλόμενη αποζημίωση, σε περίπτωση συνταξιοδότησης, είναι ίση με 40% του ποσού που θα πληρωνόταν σε περίπτωση απόλυσης. Η πρόβλεψη για αποζημίωση λόγω εξόδου από την υπηρεσία όπως παρουσιάζεται στις συνημμένες οικονομικές καταστάσεις, δεν βασίζεται σε ανεξάρτητη αναλογιστική μελέτη αλλά αποτελεί εκτίμηση της διοίκησης της εταιρείας και εκτιμάται ότι αυτή δεν διαφέρει ουσιωδώς της πραγματικότητας. Η κίνηση της πρόβλεψης έχει ως εξής: Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2019 82 ΙΛΥΔΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Όμιλος 31.12.19 147.805 0 32.000 179.805 Υπόλοιπο έναρξης Υποχρεώσεις από απόκτηση θυγατρικής Κόστος τρέχουσας απασχόλησης Υπόλοιπο λήξης Εταιρεία 31.12.19 31.12.18 145.077 115.077 0 0 32.000 30.000 177.077 145.077 31.12.18 117.805 0 30.000 147.805 Σημειώνεται ότι λόγω της μη ουσιώδους επίδρασης των μεγεθών των υποχρεώσεων για παροχές στο προσωπικό, δεν συντάχθηκε αναλογιστική μελέτη και η σχηματισθείσα κατά την διάρκεια της τρέχουσας χρήσης πρόσθετη πρόβλεψη, διενεργήθηκε βάση υπολογισμών, οι οποίες εκτιμάται βάσιμα ότι δεν αποκλίνουν ουσιωδώς. 17. ΈΣΟΔΑ ΕΠΟΜΕΝΩΝ ΧΡΗΣΕΩΝ ΑΠΟ ΕΠΙΧΟΡΗΓΗΣΕΙΣ. Η κίνηση του λογαριασμού επιχορηγήσεων έχει ως ακολούθως: Υπόλοιπο έναρξης Νέες επιχορηγήσεις Τακτοποιήσεις Αποσβέσεις Υπόλοιπο τέλους Όμιλος 31.12.19 343.993 155.791 0 -152.637 347.146 31.12.18 441.397 0 0 -97.403 343.993 Εταιρεία 31.12.19 31.12.18 343.993 441.397 155.791 0 0 0 -152.637 -97.403 347.146 343.993 Οι επιχορηγήσεις αφορούν ενισχύσεις που έχουν ληφθεί από το Ελληνικό Δημόσιο για επενδύσεις που έχουν πραγματοποιηθεί σύμφωνα με τις διατάξεις αναπτυξιακών νόμων. Τα ποσά αυτά λογίζονται ως έσοδα ανάλογα με τον ρυθμό των αποσβέσεων των επιχορηγούμενων παγίων. Το κυριότερο μέρος του αναπόσβεστου υπολοίπου των επιχορηγήσεων αφορά τον Ν.3299ΔΒΕ2086 και το ΨΗΦΙΑΚΟ ΑΛΜΑ. Έχουν γίνει υπαγωγές και αναμένονται στο επόμενο διάστημα, επιχορηγήσεις περίπου 200 χιλ € (ΨΗΦΙΑΚΟ ΑΛΜΑ) και 551 χιλ € (ΕΡΕΥΝΩ ΔΗΜΙΟΥΡΓΩ). 18. ΑΝΑΒΑΛΛΟΜΕΝΕΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις συμψηφίζονται όταν υπάρχει εφαρμόσιμο νομικό δικαίωμα να συμψηφιστούν οι τρέχουσες φορολογικές απαιτήσεις έναντι των τρεχουσών φορολογικών υποχρεώσεων και όταν οι αναβαλλόμενοι φόροι εισοδήματος αφορούν στην ίδια φορολογική αρχή. Οι μεταβολές των αναβαλλόμενων φόρων έχουν ως εξής. Υπόλοιπο έναρξης Μεταβολές στα αποτελέσματα χρήσης Υπόλοιπο λήξης Όμιλος 31.12.19 184.416 -8.753 175.664 31.12.18 138.481 45.936 184.416 Εταιρεία 31.12.19 31.12.18 187.261 139.741 -11.597 47.520 175.664 187.261 Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις αναφέρονται επί των κάτωθι διαφορών: Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2019 83 ΙΛΥΔΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Όμιλος 31.12.19 -11.654 210.444 42.499 -142.582 117.452 -40.495 0 175.664 Ενσώματα περιουσιακά στοιχεία Αύλα περιουσιακά στοιχεία Προβλέψεις αποζημίωσης προσωπικού Αναβαλλόμενος φόρος επιχορηγήσεων Προβλέψεις επισφαλειών Λοιπές περιπτώσεις Αναβαλλόμενος φόρος φορολογικών ζημιών Σύνολο 31.12.18 30.813 140.097 36.269 -167.639 122.346 -3.470 26.000 184.416 Εταιρεία 31.12.19 31.12.18 -11.654 30.813 210.444 140.097 42.499 36.269 -142.582 -167.639 117.452 122.346 -40.495 -625 0 26.000 175.664 187.261 Σημειώνεται ότι με τις διατάξεις του ν.4334/2015, (Φ.Ε.Κ. Α΄ 80/16.7.2015) ο συντελεστής φορολογίας εισοδήματος των κερδών από επιχειρηματική δραστηριότητα που αποκτούν τα νομικά πρόσωπα και οι νομικές οντότητες που τηρούν διπλογραφικά βιβλία καθορίσθηκε σε 24% για την χρήση 2019. 19. ΛΟΙΠΕΣ ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ Η κίνηση των λοιπών προβλέψεων έχει ως εξής: Υπόλοιπο έναρξης Χρησιμοποίηση πρόβλεψης Χρεώσεις στα αποτελέσματα Υπόλοιπο τέλους Όμιλος 31.12.19 220.099 0 0 220.099 31.12.18 335.000 -114.901 0 220.099 Εταιρεία 31.12.19 31.12.18 220.099 335.000 0 -114.901 0 0 220.099 220.099 Το υπόλοιπο των προβλέψεων της 31.12.2019 αναλύεται ως εξής: Ποσό € 25.000 αφορά πρόβλεψη για τις ανέλεγκτες φορολογικά χρήσεις και κατά τις εκτιμήσεις της Διοίκησης θεωρείται επαρκής. Ποσό € 150.000 αφορά ενδεχόμενες υποχρεώσεις για δικαστικές διενέξεις τρίτων κατά της εταιρείας. Ποσό € 45.099 αφορά λοιπές προβλέψεις για ενδεχόμενους κινδύνους. 20. ΔΑΝΕΙΣΜΟΣ Οι δανειακές υποχρεώσεις αναλύονται ως εξής: Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2019 84 ΙΛΥΔΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Μακροπρόθεσμος δανεισμός Τραπεζικός δανεισμός Υποχρεώσεις χρηματοοικονομικής μίσθωσης Ομολογιακά δάνεια Σύνολο μακροπροθέσμων δανείων Όμιλος 31.12.19 1.993.391 0 0 1.993.391 31.12.18 2.269.894 0 0 2.269.894 Εταιρεία 31.12.19 31.12.18 1.993.391 2.269.894 0 0 0 0 1.993.391 2.269.894 Βραχυπρόθεσμος δανεισμός Μακροπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις πληρωτέες την επόμενη χρήση Τραπεζικός δανεισμός Σύνολο βραχυπροθέσμων δανείων Σύνολο δανείων 323.181 0 323.181 356.884 0 356.884 323.181 0 323.181 356.884 0 356.884 2.316.572 2.626.778 2.316.572 2.626.778 Σημειώνεται ότι τόσο στον Όμιλο όσο και στην Εταιρία δεν υπάρχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές προς τις τράπεζες και το σύνολο των οφειλών από τις ως άνω δανειακές υποχρεώσεις είναι πλήρως ενήμερες. Σχετικά με τη χρονολογική ανάλυση των δανείων καθώς και την ανάλυση ευαισθησίας του κινδύνου επιτοκίου σας παραπέμπουμε στην παράγραφο 4.1 (ανάλυση κινδύνου ρευστότητος και ανάλυση κινδύνου επιτοκίου) 21. ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΕΣ ΚΑΙ ΛΟΙΠΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ Το υπόλοιπο των προμηθευτών και λοιπών υποχρεώσεων αναλύεται ως εξής: Προμηθευτές Μερίσματα πληρωτέα Οφειλόμενες αμοιβές Λοιπές υποχρεώσεις Επιταγές πληρωτέες Προκαταβολές πελατών Υποχρεώσεις για λοιπούς φόρους τέλη Υποχρεώσεις σε ασφαλιστικούς οργανισμούς Μεταβατικοί λογαριασμοί Σύνολα Όμιλος 31.12.19 852.040 195 7.077 39.263 204.269 207.042 86.851 43.144 21.843 1.461.725 31.12.18 250.895 195 6.851 73.409 224.341 134.387 40.624 39.021 16.923 786.646 Εταιρεία 31.12.19 31.12.18 860.520 236.285 195 195 7.077 6.851 0 454 204.269 224.341 197.373 164.387 82.691 22.063 41.898 36.890 21.843 16.923 1.415.867 708.389 22. ΚΟΣΤΟΣ ΠΩΛΗΣΕΩΝ - ΕΞΟΔΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ Κατωτέρω παρατίθεται ανάλυση των δαπανών κατά είδος και ο επιμερισμός αυτών στις λειτουργίες. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2019 85 ΙΛΥΔΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Αμοιβές προσωπικού Αμοιβές τρίτων Παροχές τρίτων Φόροι τέλη Διάφορα έξοδα Αποσβέσεις Προβλέψεις Αναλώσεις Σύνολα Όμιλος 31.12.19 385.903 436.307 168.637 23.289 149.138 1.254.306 32.000 201.871 2.651.451 31.12.18 358.641 346.592 149.454 20.929 62.288 1.122.611 30.000 138.483 2.228.998 Εταιρεία 31.12.19 31.12.18 348.043 314.154 428.355 323.593 167.271 148.293 22.230 19.978 146.806 61.096 1.254.306 1.122.611 32.000 30.000 223.871 138.483 2.622.884 2.158.208 Κατανεμόμενα σε Κόστος πωληθέντων Έξοδα διοικητικής λειτουργίας Έξοδα λειτουργίας διαθέσεως Έξοδα ερευνών Σύνολα 1.751.783 208.286 223.793 467.589 2.651.451 1.413.349 186.847 213.598 415.204 2.228.998 1.750.333 193.821 211.141 467.589 2.622.884 1.370.875 179.768 192.361 415.204 2.158.208 23. ΆΛΛΑ ΕΣΟΔΑ Το υπόλοιπο αναλύεται ως εξής: Εισπραττόμενα έξοδα αποστολής αγαθών Αποσβέσεις επιχορηγήσεων Ενοίκια κτιρίων Λοιπά έσοδα Αντιλογισμός απομείωσης απαιτήσεων Έκτακτα και ανόργανα έσοδα Έσοδα προηγούμενων χρήσεων Σύνολα Όμιλος 31.12.19 659 152.637 1.800 15.554 0 0 0 170.650 31.12.18 813 97.403 7.100 69.011 0 14.252 1.796 190.375 Εταιρεία 31.12.19 31.12.18 659 813 152.637 97.403 1.800 7.100 5.266 67.906 0 0 0 14.252 0 1.796 160.362 189.270 24. ΆΛΛΑ ΕΞΟΔΑ Το υπόλοιπο αναλύεται ως εξής: Λοιπά έξοδα Ζημία από καταστροφή παγίων Προβλέψεις απομείωσης λοιπών απαιτήσεων Σύνολα Όμιλος 31.12.18 12.438 129.146 30.000 171.584 31.12.17 5.870 0 249.386 255.256 Εταιρεία 31.12.19 31.12.17 7.866 5.821 129.146 0 0 189.386 137.012 195.207 25. ΦΟΡΟΣ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ Ο φόρος εισοδήματος της εταιρείας αναλύεται ως εξής: Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2019 86 ΙΛΥΔΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Όμιλος 31.12.19 0 8.754 0 0 8.754 Τρέχων φόρος περιόδου Αναβαλλόμενος φόρος Λοιποί φόροι Πρόβλεψη φόρου για ανέλεγκτες χρήσεις Σύνολο 31.12.18 0 -45.936 0 0 -45.936 Εταιρεία 31.12.19 31.12.18 0 0 11.598 -47.520 0 0 0 0 11.598 -47.520 Η ανάλυση και η συμφωνία του ονομαστικού με τον πραγματικό φορολογικό συντελεστή έχει ως εξής: Όμιλος 31.12.19 0 8.754 0 0 8.754 Τρέχων φόρος περιόδου Αναβαλλόμενος φόρος Λοιποί φόροι Πρόβλεψη φόρου για ανέλεγκτες χρήσεις Σύνολο 31.12.18 0 -45.936 0 0 -45.936 Εταιρεία 31.12.2019 31.12.2018 0 0 11.598 -47.520 0 0 0 0 11.598 -47.520 26. ΚΕΡΔΗ ΑΝΑ ΜΕΤΟΧΗ. Τα κέρδη ανά μετοχή υπολογίζονται με τη διαίρεση του αναλογούντος στους μετόχους της Εταιρείας κέρδους με τον σταθμισμένο μέσο όρο των σε κυκλοφορία μετοχών κατά την διάρκεια της χρήσης. Όμιλος 31.12.18 -38.005 8.226.132 -0,0046 Κερδη περιόδου μετά από φόρους Σταθμισμένος μέσος όρος μετοχών Κερδη ανά μετοχή 31.12.17 -215.839 8.226.132 -0,0262 Εταιρεία 31.12.19 31.12.18 -61.774 -189.829 8.226.132 8.226.132 -0,0075 -0,0231 27. ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ ΑΠΟ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Ακολούθως παρατίθεται η συμφωνία της μεταβολής των υποχρεώσεων από χρηματοοικονομικές δραστηριότητες, για την Εταιρεία για τη χρήση που έληξε την 31/12/2019: Εταιρεία Μακροπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις Βραχυπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις Κατάσταση οικονομικής Εισπράξεις από Πληρωμές από θέσης 31.12.2018 ταμιακές ροές ταμιακές ροές Μεταφορές Κατάσταση οικονομικής θέσης 31.12.2019 2.269.894 0 310.206 -33.703 1.993.391 356.884 2.626.778 0 0 0 310.206 33.703 0 323.181 2.316.572 28. ΜΕΡΙΣΜΑΤΑ Με βάση την ελληνική νομοθεσία και ειδικότερα το άρθρο 161 του ν. 4548/2018, το ελάχιστο μέρισμα ορίζεται σε ποσοστό τριάντα πέντε τοις εκατό (35%) των καθαρών κερδών, μετά την αφαίρεση των κρατήσεων για σχηματισμό τακτικού αποθεματικού και των λοιπών πιστωτικών Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2019 87 ΙΛΥΔΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ κονδυλίων της κατάστασης αποτελεσμάτων που δεν προέρχονται από πραγματοποιημένα κέρδη. Μη διανομή του ελάχιστου μερίσματος επιτρέπεται μόνο με απόφαση της Γενικής Συνέλευσης, που λαμβάνεται με την αυξημένη απαρτία των παραγράφων 3 και 4 του άρθρου 130 και πλειοψηφία ογδόντα τοις εκατό (80%) του εκπροσωπούμενου στη Συνέλευση κεφαλαίου. Σύμφωνα με τα ανωτέρω η πρόταση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας προς την Ετήσια Τακτική Γενική Συνέλευση των Μετόχων, ενόψει και της εμφάνισης ζημιογόνου αποτελέσματος, θα είναι η μη διανομή οιουδήποτε μερίσματος προς τους μετόχους. 29. ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΑ ΕΜΠΡΑΓΜΑΤΑ ΒΑΡΗ Επί του ακινήτου της οδού Αδριάνειου 29 στην Αθήνα, επί του οποίου στεγάζεται η εταιρεία, υπάρχουν εμπράγματα βάρη ποσού 3,9 εκατ. ευρώ για εξασφάλιση τραπεζικών υποχρεώσεων. (Βλέπε σχετικά στη σημείωση 7) 30. ΑΡΙΘΜΟΣ ΑΠΑΣΧΟΛΟΥΜΕΝΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ O Όμιλος κατά την 31.12.2019 απασχόλησε κατά μέσο όρο 40 άτομα και η Εταιρεία 39 άτομα έναντι 38 και 36 ατόμων για τον Όμιλο και την Εταιρεία αντίστοιχα την 31.12.2018. 31. ΣΥΝΑΛΛΑΓΕΣ ΜΕ ΣΥΝΔΕΜΕΝΑ ΜΕΡΗ Τα ποσά των πωλήσεων και αγορών σωρευτικά από την έναρξη της χρήσης καθώς και τα υπόλοιπα των απαιτήσεων και υποχρεώσεων της εταιρείας στην λήξη της τρέχουσας περιόδου που έχουν προκύψει από συναλλαγές με τα συνδεδεμένα με αυτή μέρη, κατά την έννοια του ΔΛΠ 24 έχουν ως εξής: Όμιλος 31.12.19 31.12.18 Πωλήσεις αγαθών και υπηρεσιών Σε θυγατρική Σε λοιπά συνδεδεμένα μέρη Αγορές αγαθών και υπηρεσιών Από θυγατρική Από λοιπά συνδεδεμένα μέρη Απαιτήσεις Από θυγατρική Από λοιπά συνδεδεμένα μέρη Υποχρεώσεις Σε θυγατρική Σε λοιπά συνδεδεμένα μέρη Συναλλαγές και αμοιβές διευθυντικών στελεχών και μελών διοίκησης Απαιτήσεις από διευθυντικά στελέχη και μέλη της διοίκησης Υποχρεώσεις σε διευθυντικά στελέχη και μέλη της διοίκησης Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2019 Εταιρεία 31.12.19 31.12.18 0 0 0 0 0 0 0 0 0 74.400 0 5.303 22.000 74.400 0 5.303 0 23.343 0 39.152 1.243 23.343 30.622 39.152 0 67.373 0 150.000 0 0 607 0 150.000 0 8.480 67.373 0 150.000 0 0 607 0 150.000 0 88 ΙΛΥΔΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ 32. ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ Πληροφορίες σχετικά με ενδεχόμενες υποχρεώσεις Δικαστικές υποθέσεις Με εξαίρεση ενδεχόμενη απαίτηση που προκύπτει από την άσκηση αγωγής κατά της Τράπεζας Πειραιώς για αχρεώστητες καταβολές στο παρελθόν εγγυητικών επιστολών ποσού € 1,1 εκατ. δεν υπάρχουν άλλες ενδεχόμενες απαιτήσεις και υποχρεώσεις. Σημειώνεται ότι οι καταβολές αυτές δεν εμφανίζονται πλέον στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις της μητρικής Εταιρείας. Με βάση τα σημερινά δεδομένα υπάρχει πιθανότητα η έκβαση της υπόθεσης να είναι υπέρ της εταιρίας, αν και αυτό είναι δύσκολο να προβλεφθεί. 33. ΑΜΟΙΒΕΣ ΕΛΕΓΚΤΩΝ Κατά την χρήση 2019 και 2018 οι συνολικές αμοιβές των ελεγκτών αναλύονται ως εξής: Όμιλος 31.12.19 12.500 Αμοιβές τακτικού ελέγχου Αμοιβές για την χορήγηση έκθεσης φορολογικής συμμόρφωσης Σύνολο 11.000 23.500 31.12.18 12.500 11.000 23.500 Εταιρεία 31.12.19 31.12.18 9.500 9.500 8.000 17.500 8.000 17.500 34. ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΕΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ Οι φορολογικές υποχρεώσεις του Ομίλου δεν είναι οριστικές, καθώς υπάρχουν ανέλεγκτες φορολογικά χρήσεις, οι οποίες αναλύονται στον παρακάτω πίνακα: Επωνυμία Ίλυδα Cardisoft Έδρα Αθήνα Αθήνα Ανέλεγκτες χρήσεις 2014 έως 2019 2014 έως 2019 Κατ’ εφαρμογή σχετικών φορολογικών διατάξεων: α) της παρ. 1 του άρθρου 84 του Ν. 2238/1994 (ανέλεγκτες υποθέσεις φορολογίας εισοδήματος), β) της παρ. 1 του άρθρου 57 του Ν. 2859/2000 (ανέλεγκτες υποθέσεις Φ.Π.Α.) και γ) της παρ. 5 του άρθρου 8 του Ν. 2523/1997 (επιβολή προστίμων για υποθέσεις φορολογίας εισοδήματος), το δικαίωμα του Δημοσίου για την επιβολή του φόρου για τις χρήσεις μέχρι και το 2013 έχει παραγραφεί μέχρι την 31.12.2019, με την επιφύλαξη ειδικών ή εξαιρετικών διατάξεων που τυχόν προβλέπουν μεγαλύτερη προθεσμία παραγραφής και υπό τις προϋποθέσεις που αυτές ορίζουν. Για τις ανέλεγκτες φορολογικές χρήσεις που αναφέρονται παραπάνω, υπάρχει το ενδεχόμενο επιβολής πρόσθετων φόρων και προσαυξήσεων κατά το χρόνο που θα εξετασθούν και θα οριστικοποιηθούν. Ο Όμιλος προβαίνει σε ετήσια εκτίμηση των ενδεχόμενων υποχρεώσεων που αναμένεται να προκύψουν από τον έλεγχο παρελθουσών χρήσεων λαμβάνοντας τις αντίστοιχες προβλέψεις όπου αυτό κρίνεται απαραίτητο. Η Διοίκηση θεωρεί ότι, τυχόν ποσά φόρων που πιθανόν να προκύψουν δεν θα έχουν σημαντική επίδραση στην καθαρή θέση, στα αποτελέσματα χρήσης και στις ταμειακές ροές του Ομίλου και της Εταιρείας. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2019 89 ΙΛΥΔΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Έκθεση Φορολογικής Συμμόρφωσης Για τις χρήσεις 2011 έως και 2018, τόσο η μητρική όσο και η μοναδική θυγατρική εταιρία, έλαβαν Έκθεση Φορολογικής Συμμόρφωσης, σύμφωνα με την παρ. 5 του άρθρου 82 του Ν. 2238/1994 και του άρθρου 65Α παρ.1 του Ν.4174/2013, χωρίς να προκύψουν ουσιώδεις διαφορές. Σύμφωνα με την εγκύκλιο ΠΟΛ. 1006/2016, οι εταιρείες οι οποίες έχουν υπαχθεί στον ως άνω ειδικό φορολογικό έλεγχο δεν εξαιρούνται από τη διενέργεια τακτικού ελέγχου από τις αρμόδιες φορολογικές αρχές. Η Διοίκηση του Ομίλου εκτιμά ότι σε ενδεχόμενους μελλοντικούς επανελέγχους από τις φορολογικές αρχές, εάν τελικά διενεργηθούν, δεν θα προκύψουν επιπρόσθετες φορολογικές διαφορές με σημαντική επίδραση στις Οικονομικές Καταστάσεις. Για τη χρήση 2019, ο ειδικός έλεγχος για τη λήψη Έκθεσης Φορολογικής Συμμόρφωσης βρίσκεται σε εξέλιξη για τις εταιρείες του Ομίλου και τα σχετικά φορολογικά πιστοποιητικά προβλέπεται να χορηγηθούν μετά τη δημοσίευση των Ετήσιων Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων της χρήσης 2019. Αν μέχρι την ολοκλήρωση του φορολογικού ελέγχου προκύψουν πρόσθετες φορολογικές υποχρεώσεις εκτιμάται ότι αυτές δεν θα έχουν ουσιώδη επίδραση στις εν λόγω Καταστάσεις. Σημειώνεται ότι, σύμφωνα με την πρόσφατη σχετική νομοθεσία, ο έλεγχος και η έκδοση της Έκθεσης Φορολογικής Συμμόρφωσης ισχύει για τις χρήσεις 2018 και εφεξής σε προαιρετική βάση. 35. ΜΕΤΑΓΕΝΕΣΤΕΡΑ ΤΟΥ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΓΕΓΟΝΟΤΑ Πέραν των ήδη αναφερθέντων γεγονότων, δεν υπάρχουν μεταγενέστερα των ετησίων χρηματοοικονομικών καταστάσεων γεγονότα, τα οποία να αφορούν στον Όμιλο, στα οποία επιβάλλεται αναφορά από τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς, πλην αυτών που αναφέρθηκαν ανωτέρω στο κεφάλαιο 4.1 της παρούσας σχετικά με τους κινδύνους από την εξάπλωση του κορωνοϊού και των συνεπειών της πανδημίας. Διαθεσιμότητα των Οικονομικών Καταστάσεων Σύμφωνα με τα οριζόμενα στο νόμο 3556/2007 καθώς και στην Απόφαση 8/754/14-04-2016 του Δ.Σ. της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, η Εταιρεία γνωστοποιεί ότι η Ετήσια Οικονομική Έκθεση της χρήσεως 2019 είναι νομίμως αναρτημένη στο διαδίκτυο στην ηλεκτρονική διεύθυνση www.ilyda.com. Ανάρτηση δε αυτής πληροί όλες τις προϋποθέσεις του άρθρου 7 της ως άνω Αποφάσεως του Δ.Σ. της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς. ΟΙ ΥΠΟΓΡΑΦΟΝΤΕΣ Αθήνα, 29 Ιουνίου 2020 Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΚΑΙ Δ/ΝΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΟΥ Δ.Σ. Ο ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΑΝΥΦΑΝΤΑΚΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ Α.Δ.Τ Ν 161703 ΤΣΙΑΤΟΥΡΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Α.Δ.Τ. Ι 078850 ΝΤΟΥΡΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΑΡ.ΑΔ. 31297 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2019 90

Περίληψη: Στις κατωτέρω δηλώσεις, οι οποίες λαμβάνουν χώρα σύμφωνα με το άρθρο 4 παρ. 2 του ν. 3556/2007, όπως ισχύει σήμερα, προβαίνουν οι εκπρόσωποι του Διοικητικού Συμβουλίου της Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία «ΙΛΥΔΑ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ» και ειδικότερα τα ακόλουθα φυσικά πρόσωπα: 1. Βασίλειος Ανυφαντάκης του Αποστόλου, κάτοικος Χαλανδρίου Αττικής, οδός Αγίας Βαρβάρας αριθ. 4, Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου και Διευθύνων Σύμβουλος. 2. Γεώργιος Τσιατούρας του Βασιλείου, κάτοικος Αγίας Παρασκευής Αττικής, οδός Αιγαίου Πελάγους αριθ. 39, Αντιπρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου. 3. Φίλιππος Κούτσικος του Αδαμαντίου και της Ευαγγελίας, κάτοικος Βριλησσίων Αττικής, οδός Θεσσαλίας αριθ. 17, Μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου. ********************************** Οι κάτωθι υπογράφοντες, υπό την ως άνω ιδιότητά μας, σύμφωνα με τα υπό του νόμου οριζόμενα (άρθρο 4 παρ. 2 του ν. 3556/2007), αλλά και ειδικώς προς τούτο ορισθέντες από το Διοικητικό Συμβούλιο της Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία «ΙΛΥΔΑ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ» και τον διακριτικό τίτλο «ΙΛΥΔΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ Α.Ε.» (καλουμένης εφεξής για λόγους συντομίας ως «Εταιρεία» ή «ΙΛΥΔΑ»), κατά την συνεδρίαση αυτού που έλαβε χώρα την 29η Ιουνίου 2020, σύμφωνα με τα υπό του νόμου επιτασσόμενα, δηλώνουμε και βεβαιώνουμε με την παρούσα ότι, εξ όσων γνωρίζουμε: (α) οι ετήσιες χρηματοοικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας της χρήσεως 2019 (01.01.201931.12.2019), εταιρικές και ενοποιημένες, οι οποίες καταρτίσθηκαν σύμφωνα με τα ισχύοντα λογιστικά πρότυπα, απεικονίζουν κατά τρόπο αληθή τα στοιχεία του ενεργητικού και του παθητικού, την καθαρή θέση και τα αποτελέσματα χρήσεως της Εταιρείας, καθώς και των επιχειρήσεων που περιλαμβάνονται στην ενοποίηση εκλαμβανομένων ως σύνολο και (β) η ετήσια Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας απεικονίζει κατά τρόπο αληθή τα σημαντικά γεγονότα που έλαβαν χώρα κατά την διάρκεια της χρήσεως 2019 (01.01.201931.12.2019), την επίδρασή τους στις ετήσιες χρηματοοικονομικές καταστάσεις, συμπεριλαμβανομένης της περιγραφής των κυριότερων κινδύνων και αβεβαιοτήτων που αντιμετωπίζει, τις σημαντικές 4 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης 2019 ΙΛΥΔΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ συναλλαγές που καταρτίσθηκαν μεταξύ της Εταιρείας και των συνδεδεμένων με αυτήν προσώπων (όπως αυτά ορίζονται στο ΔΛΠ 24), καθώς και την εξέλιξη, τις επιδόσεις και την θέση της Εταιρείας, και των επιχειρήσεων που περιλαμβάνονται στην ενοποίηση εκλαμβανομένων ως σύνολο. Αθήνα, 29 Ιουνίου 2020 Βασίλειος Ανυφαντάκης Γεώργιος Τσιατούρας Φίλιππος Κούτσικος Α.Δ.Τ. ΑΜ 645364 Α.Δ.Τ. Ι 078850 Α.Δ.Τ. Λ 736691