Ετήσια Οικονομική Έκθεση 1η Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Η συνημμένη Ετήσια Οικονομική Έκθεση έχει εγκριθεί από το Διοικητικό Συμβούλιο της εταιρείας «Εκδοτικός Οργανισμός Λιβάνη Α.Β.Ε.» την 22 Ιουνίου 2020, και έχει δημοσιοποιηθεί με την ανάρτησή της στο διαδύκτιο στη διεύθυνση www.livanis.gr. Επισημαίνεται ότι τα δημοσιοποιημένα στον τύπο συνοπτικά οικονομικά στοιχεία στοχεύουν στο να παράσχουν στον αναγνώστη ορισμένα γενικά οικονομικά στοιχεία αλλά δεν παρέχουν την ολοκληρωμένη εικόνα της οικονομικής θέσης και των αποτελεσμάτων της Εταιρείας, σύμφωνα µε τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Πληροφόρησης (ΔΠΧΠ). ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Σελίδα 1. Δήλωση των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου ...................................................................................... 4 2. Έκθεση Ελέγχου Ανεξάρτητου Ορκωτού Ελεγκτή λογιστή ....................................................................... 5 3Α. Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου ................................................................................ 11 3Β. Δήλωση Εταιρικής Διακυβέρνησης Ν 3873/2010 .................................................................................. 20 3. Κατάσταση οικονομικής θέσης ........................................................................................................ 40 4. Κατάσταση συνολικών εσόδων ....................................................................................................... 41 5. Κατάσταση μεταβολών Ιδίων Κεφαλαίων ....................................................................................... 42 6. Κατάσταση ταμειακών ροών ........................................................................................................... 44 7. Πληροφορίες για τον Όμιλο ............................................................................................................. 45 8.1 8.2 9. 9.1 9.2 9.3 9.4 9.5 9.6 9.7 9.8 9.9 9.10 9.11 9.12 9.13 9.14 9.15 9.16 9.17 9.18 9.19 9.20 9.21 9.22 10 10.1 10.2 10.3 10.4 10.5 Γενικές Πληροφορίες ....................................................................................................................... 45 Αντικείμενο εργασιών ...................................................................................................................... 46 Πλαίσιο κατάρτισης των οικονομικών καταστάσεων-Βασικές λογιστικές αρχές ........................... 46 Πλαίσιο κατάρτισης των οικονομικών καταστάσεων ...................................................................... 46 Δομή του Ομίλου ............................................................................................................................. 51 Ενοποίηση ........................................................................................................................................ 51 Πληροφόρηση κατά τομέα ............................................................................................................... 52 Μετατροπή ξένου νομίσματος ......................................................................................................... 52 Ενσώματες ακινητοποιήσεις ............................................................................................................ 53 Άυλα στοιχεία ενεργητικού ........................................................................................................... 53 Απομείωση αξίας περιουσιακών στοιχείων ..................................................................................... 54 Σημαντικές λογιστικές κρίσεις, εκτιμήσεις και υποθέσεις ............................................................... 54 Σημαντικά εταιρικά γεγονότα .......................................................................................................... 56 Χρηματοοικονομικά μέσα................................................................................................................ 56 Αποθέματα ....................................................................................................................................... 58 Εμπορικές απαιτήσεις ...................................................................................................................... 58 Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα ταμειακών διαθεσίμων ........................................................... 58 Μετοχικό κεφάλαιο .......................................................................................................................... 59 Φορολογία εισοδήματος & αναβαλλόμενος φόρος.......................................................................... 59 Παροχές στο προσωπικό .................................................................................................................. 60 Επιχορηγήσεις .................................................................................................................................. 61 Προβλέψεις ...................................................................................................................................... 61 Αναγνώριση εσόδων και εξόδων ..................................................................................................... 62 Μισθώσεις ........................................................................................................................................ 62 Διανομή μερισμάτων........................................................................................................................ 62 Διαχείριση χρηματοοικονομικών κινδύνων ..................................................................................... 62 Σκοποί και πολιτικές διαχείρισης χρηματοοικονομικών κινδύνων.................................................. 62 Χρηματοοικονομικά μέσα................................................................................................................ 63 Κίνδυνος αγοράς .............................................................................................................................. 63 Πιστωτικός κίνδυνος ........................................................................................................................ 63 Κίνδυνος Ρευστότητας ..................................................................................................................... 63 Εκδοτικός Οργανισμός Λιβάνη Α.Β.Ε. Ετήσια Οικονομική Έκθεση Από 1η Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 2 10.6 Τρέχουσες Συνθήκες Ελληνικής Οικονομίας .................................................................................. 64 11 Οικονομικές πληροφορίες κατά τομέα............................................................................................. 64 11.1 Πρωτεύον τομέας πληροφόρησης-γεωγραφικός τομέας.................................................................. 64 11.2 Δευτερεύων τομέας πληροφόρησης ................................................................................................. 66 12 Σημειώσεις επί των οικονομικών καταστάσεων .............................................................................. 66 12.1 Ενσώματες ακινητοποιήσεις ............................................................................................................ 66 12.2 Άϋλα περιουσιακά στοιχεία ............................................................................................................. 68 12.3 Επενδύσεις σε θυγατρικές και συγγενείς επιχειρήσεις .................................................................... 70 12.4 Πελάτες και λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις ............................................................................ 70 12.5 Αποθέματα ....................................................................................................................................... 70 12.6 Πελάτες και λοιπές εμπορικές απαιτήσεις ....................................................................................... 71 12.7 Χρηματοοικονομικά στοιχεία αποτιμημένα στην εύλογη αξία μέσω της κατάστασης αποτελεσμάτων χρήσης ................................................................................................................................. 71 12.8 Λοιπές απαιτήσεις ............................................................................................................................ 72 12.9 Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα................................................................................................. 73 12.10 Μετοχικό κεφάλαιο-Διαφορά υπέρ το άρτιο ................................................................................... 73 12.11 Λοιπά αποθεματικά .......................................................................................................................... 73 12.12 Δανειακές υποχρεώσεις.................................................................................................................... 74 12.13 Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις/υποχρεώσεις ................................................................... 75 12.14 Προβλέψεις για παροχές στους εργαζόμενους ................................................................................. 76 12.15 Μελλοντικά έσοδα κρατικών επιχορηγήσεων ................................................................................. 77 12.16 Προμηθευτές και συναφείς υποχρεώσεις ......................................................................................... 77 12.17 Φόρος εισοδήματος .......................................................................................................................... 77 12.18 Προβλέψεις και λοιπές υποχρεώσεις ............................................................................................... 77 12.19 Πωλήσεις.......................................................................................................................................... 78 12.20 Κόστος πωληθέντων ........................................................................................................................ 79 12.21 Άλλα έσοδα/έξοδα ........................................................................................................................... 79 12.22 Έξοδα διοίκησης .............................................................................................................................. 80 12.23 Έξοδα διάθεσης ................................................................................................................................ 80 12.24 Χρηματοοικονομικό κόστος (καθαρό) ............................................................................................. 80 12.25 Φόρος εισοδήματος .......................................................................................................................... 81 12.26 Ομαλή συνέχιση της δραστηριότητας της εταιρείας ........................................................................ 81 12.27 Ενδεχόμενες απαιτήσεις-υποχρεώσεις ............................................................................................. 82 12.28 Συναλλαγές με συνδεδεμένα μέρη ................................................................................................... 83 12.29 Προτεινόμενα μερίσματα ................................................................................................................. 84 12.30 Γεγονότα μετά την ημερομηνία του ισολογισμού............................................................................ 84 13. Πληροφορίες άρθρου 10 του Ν.3401/2005 ...................................................................................... 84 14. Στοιχεία και πληροφορίες ................................................................................................................ 85 15. Διαθεσιμότητα οικονομικών καταστάσεων ..................................................................................... 86 Εκδοτικός Οργανισμός Λιβάνη Α.Β.Ε. Ετήσια Οικονομική Έκθεση Από 1η Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 3 4 2. Έκθεση Ελέγχου Ανεξάρτητου Ορκωτού Ελεγκτή λογιστή Έκθεση ελέγχου επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων Έχουμε ελέγξει τις συνημμένες εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας «ΕΚΔΟΤΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΛΙΒΑΝΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» (η Εταιρεία), οι οποίες αποτελούνται από την εταιρική και ενοποιημένη κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης της 31ης Δεκεμβρίου 2019, τις εταιρικές και ενοποιημένες καταστάσεις αποτελεσμάτων και λοιπών συνολικών εισοδημάτων, μεταβολών ιδίων κεφαλαίων και ταμειακών ροών της χρήσεως που έληξε την ημερομηνία αυτή, καθώς και περίληψη σημαντικών λογιστικών αρχών και μεθόδων και λοιπές επεξηγηματικές πληροφορίες. Κατά τη γνώμη μας, οι συνημμένες εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις παρουσιάζουν εύλογα, από κάθε ουσιώδη άποψη, τη χρηματοοικονομική θέση της Εταιρείας και των θυγατρικών αυτής (ο Όμιλος) κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019, την χρηματοοικονομική τους επίδοση και τις ταμειακές τους ροές για τη χρήση που έληξε την ημερομηνία αυτή, σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (ΔΠΧΑ), όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Βάση γνώμης Διενεργήσαμε τον έλεγχό μας σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Ελέγχου (ΔΠΕ) όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία. Οι ευθύνες μας, σύμφωνα με τα πρότυπα αυτά περιγράφονται περαιτέρω στην παράγραφο της έκθεσής μας «Ευθύνες ελεγκτή για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων». Είμαστε ανεξάρτητοι από την Εταιρεία και τις ενοποιούμενες θυγατρικές της καθ’ όλη τη διάρκεια του διορισμού μας σύμφωνα με τον Κώδικα Δεοντολογίας για Επαγγελματίες Ελεγκτές του Συμβουλίου Διεθνών Προτύπων Δεοντολογίας Ελεγκτών, όπως αυτός έχει ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία και τις απαιτήσεις δεοντολογίας που σχετίζονται με τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων στην Ελλάδα και έχουμε εκπληρώσει τις δεοντολογικές μας υποχρεώσεις σύμφωνα με τις απαιτήσεις της ισχύουσας νομοθεσίας και του προαναφερόμενου Κώδικα Δεοντολογίας. Πιστεύουμε ότι τα ελεγκτικά τεκμήρια που έχουμε αποκτήσει είναι επαρκή και κατάλληλα να παρέχουν βάση για τη γνώμη μας. Ουσιώδης αβεβαιότητα που σχετίζεται με τη συνέχιση της δραστηριότητας Εφιστούμε την προσοχή σας στη σημείωση 12.26 των οικονομικών καταστάσεων όπου περιγράφεται ότι τα ίδια κεφάλαια της Εταιρείας κατά τις 31/12/2019 είναι αρνητικά, ενώ υφίστανται και ληξιπρόθεσμες οφειλές σε Τράπεζες, Δημόσιο, Ασφαλιστικά Ταμεία και προμηθευτές. Οι συνθήκες αυτές υποδεικνύουν την ύπαρξη ουσιώδους αβεβαιότητας η οποία ενδεχομένως θα εγείρει σημαντική αμφιβολία σχετικά με τη δυνατότητα της εταιρείας να συνεχίσει απρόσκοπτα την επιχειρηματική της δραστηριότητα. Όπως αναφέρεται στην παραπάνω σημείωση 12.26 των οικονομικών καταστάσεων, στις 31/10/2019 η εταιρεία υπέβαλλε αίτηση στο πλαίσιο του Ν. 4469/2017 περί «Εξωδικαστικού μηχανισμού ρύθμισης οφειλών επιχειρήσεων και άλλες διατάξεις», για την αναδιάρθρωση των οφειλών της. Κατόπιν της υποβολής της, η αίτηση αυτή κοινοποιήθηκε στις πιστώτριες τράπεζες. Η αξιολόγηση της παραπάνω αίτησης ευρίσκεται σε εξέλιξη. Το νέο επιχειρηματικό σχέδιο αναδιάρθρωσης της Εταιρείας που έχει εκπονήσει η Διοίκηση για τη βελτίωση της χρηματοοικονομικής της θέσης και την ομαλή συνέχιση των δραστηριοτήτων της, το οποίο στηρίζεται στην προϋπόθεση της επιτυχούς εκδίκασης της παραπάνω αίτησης υπαγωγής στον Εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης των οφειλών της, έχει ληφθεί υπόψη κατά τη σύνταξη των συνημμένων οικονομικών καταστάσεων. Η γνώμη μας δεν τροποποιείται σε σχέση με το θέμα αυτό. Σημαντικότερα θέματα ελέγχου Τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου είναι εκείνα τα θέματα που, κατά την επαγγελματική μας κρίση, ήταν εξέχουσας σημασίας στον έλεγχό μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων της τρέχουσας χρήσεως. Τα θέματα αυτά και οι σχετιζόμενοι κίνδυνοι ουσιώδους ανακρίβειας αντιμετωπίστηκαν στο πλαίσιο του ελέγχου των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων ως σύνολο, για τη διαμόρφωση της γνώμης μας επί αυτών και δεν εκφέρουμε ξεχωριστή γνώμη για τα θέματα αυτά. Εκτός από το θέμα που περιγράφεται στην παράγραφο της έκθεσής μας “Ουσιώδης αβεβαιότητα που σχετίζεται με τη συνέχιση δραστηριότητας”, έχουμε διαπιστώσει ότι τα θέματα που περιγράφονται κατωτέρω είναι τα σημαντικότερα θέματα του ελέγχου που πρέπει να γνωστοποιούνται στην έκθεσή μας. Εκδοτικός Οργανισμός Λιβάνη Α.Β.Ε. Ετήσια Οικονομική Έκθεση Από 1η Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 5 Σημαντικότερα θέματα ελέγχου Πώς αντιμετωπίστηκε το σημαντικότερο θέμα ελέγχου στον έλεγχό μας 1. Αναγνώριση εσόδων Ο κύκλος εργασιών της Εταιρείας και του Ομίλου Η ελεγκτική μας προσέγγιση περιέλαβε μεταξύ ανήλθε για την χρήση που έληξε την 31/12/2019 σε € άλλων τις κάτωθι διαδικασίες: 3.186.946,50 και € 3.384.963,51, αντίστοιχα, και για Εξετάσαμε το περιβάλλον των πληροφοριακών τη χρήση που έληξε την 31/12/2018 σε € συστημάτων που υποστηρίζει τη λογιστική 3.070.110,78 και € 3.257.327,31, αντίστοιχα. παρακολούθηση των εσόδων, των επιστροφών πωλήσεων και των εκπτώσεων επί των πωλήσεων Τα έσοδα από πωλήσεις αναγνωρίζονται στο βαθμό συμπεριλαμβανομένων των εσωτερικών που είναι πιθανό ότι τα οικονομικά οφέλη θα διαδικασιών και των δικλίδων ασφαλείας που εισρεύσουν στον Όμιλο και την Εταιρεία και τα σχετίζονται με αυτά. σχετικά ποσά μπορούν να μετρηθούν αξιόπιστα. Εξετάσαμε την ορθή μεταφορά των δεδομένων από τα πληροφοριακά συστήματα στο ισοζύγιο Θεωρούμε ότι η αναγνώριση των εσόδων ήταν ένα γενικής λογιστικής. από τα σημαντικότερα θέματα του ελέγχου αφενός Ελέγξαμε τον ορθό διαχωρισμό των χρήσεων, γιατί τα έσοδα ήταν σημαντικό κονδύλι και αφετέρου εξετάζοντας πωλήσεις που πραγματοποιήθηκαν λόγω των εκτιμήσεων και κρίσεων που κοντά στην ημερομηνία λήξης της περιόδου πραγματοποιεί η διοίκηση για την αναγνώριση των αναφοράς και αμέσως μετά από αυτή, μέσω εσόδων. συσχέτισης των τιμολογίων με τα αντίστοιχα παραστατικά διακίνησης. Σχετική αναφορά για τα έσοδα γίνεται τις Εφαρμόσαμε αναλυτικές διαδικασίες για τον οικονομικές καταστάσεις στη σημείωση 9.20 εντοπισμό τυχόν ασυνήθιστων μεταβολών και (Πλαίσιο κατάρτισης των οικονομικών συναλλαγών που χρήζουν περαιτέρω διερεύνησης. καταστάσεων-Βασικές λογιστικές αρχές) και στη Εξετάσαμε την πολιτική των παρεχόμενων σημείωση 12.19 (Πωλήσεις) των οικονομικών εκπτώσεων της Εταιρείας για τη χρήση 2019 και καταστάσεων. ελέγξαμε την ορθότητα τους για δείγμα αυτών. Ελέγξαμε δείγμα επιστροφών που έλαβαν χώρα μεταγενέστερα της 31ης Δεκεμβρίου 2019 για τον εντοπισμό τυχόν εικονικών πωλήσεων στο τέλος της χρήσης 2019. Αξιολογήσαμε την επάρκεια των σχετικών γνωστοποιήσεων που περιλαμβάνονται στις σημειώσεις 9.20 και 12.19 των οικονομικών καταστάσεων. 2. Ανακτησιμότητα εμπορικών απαιτήσεων Όπως αναφέρεται στη σημείωση 12.6 των Η ελεγκτική μας προσέγγιση περιέλαβε μεταξύ οικονομικών καταστάσεων, οι εμπορικές απαιτήσεις άλλων τις κάτωθι διαδικασίες: της Εταιρείας και του Ομίλου στις 31/12/2019 Εξετάσαμε τις διαδικασίες εντοπισμού από τη ανέρχονται σε € 5.774.519,02 και 5.790.600,99, διοίκηση τυχόν ενδείξεων απομείωσης σε αντίστοιχα. Τα αντίστοιχα υπόλοιπα κατά την κυκλοφορούντα στοιχεία ενεργητικού. 31/12/2018 ήταν € 5.234.442,61 και € 5.219.997,81. Εξετάσαμε τη λογικότητα των παραδοχών και εκτιμήσεων της διοίκησης σχετικά με τη Η συσσωρευμένη απομείωση κατά την 31/12/2019 δυνατότητα είσπραξης των εμπορικών απαιτήσεων ανέρχεται σε € 3.854.747,67 για την Εταιρεία και σε της. € 3.910.259,20 για τον Όμιλο, όπως αναφέρεται στη Ελέγξαμε την επάρκεια της σχηματισμένης σημείωση 12.6 των οικονομικών καταστάσεων. Τα πρόβλεψης για επισφαλείς απαιτήσεις αντίστοιχα υπόλοιπα κατά την 31/12/2018 ήταν € λαμβάνοντας υπόψιν μας, μεταξύ άλλων, τις 3.023.006,98 και € 3.050.438,08. απαντητικές επιστολές του νομικού συμβούλου της Εταιρείας. Η διοίκηση αξιολογεί την ανακτησιμότητα των Αξιολογήσαμε την επάρκεια και την ορθότητα των απαιτήσεων της Εταιρείας και του Ομίλου και σχετικών γνωστοποιήσεων που περιλαμβάνονται διενεργεί την απαιτούμενη απομείωση ώστε οι στις σημειώσεις 9.9, 9.13 και 12.6 των Εκδοτικός Οργανισμός Λιβάνη Α.Β.Ε. Ετήσια Οικονομική Έκθεση Από 1η Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 6 εμπορικές απαιτήσεις να εμφανίζονται στο ανακτήσιμο ποσό τους, όπως αναφέρεται στις σημειώσεις 9.9 και 9.13 (Πλαίσιο κατάρτισης των οικονομικών καταστάσεων-Βασικές λογιστικές αρχές) των οικονομικών καταστάσεων. οικονομικών καταστάσεων. Η διοίκηση αξιολογεί την εκτιμώμενη απομείωση με βάση την μεμονωμένη εξέταση της ικανότητας αποπληρωμής του υπολοίπου για κάθε ένα πελάτη, λαμβάνοντας υπόψη και την παλαιότητα αυτού. Για υπόλοιπα πελατών που έχει ακολουθηθεί η νομική οδός λαμβάνεται υπόψη η εκτίμηση του νομικού συμβούλου. Δεδομένης της σημαντικότητας του θέματος και του επιπέδου της κρίσης και των εκτιμήσεων που απαιτήθηκαν από τη διοίκηση της εταιρείας, θεωρήσαμε ότι η αξιολόγηση της απομείωσης της αξίας των εμπορικών απαιτήσεων αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα θέματα του ελέγχου μας. 3. Αποθέματα Όπως αναφέρεται στη σημείωση 12.5 των Η ελεγκτική μας προσέγγιση περιέλαβε μεταξύ οικονομικών καταστάσεων, τα αποθέματα της άλλων τις κάτωθι διαδικασίες: Εταιρείας και του Ομίλου στις 31/12/2019 Ελέγξαμε τις διαδικασίες και δικλίδες διαχείρισης ανέρχονται σε € 3.030.026,37 και 2.933.920,21, αποθεμάτων που έχει σχεδιάσει η Διοίκηση αντίστοιχα. Τα αντίστοιχα υπόλοιπα κατά την αναφορικά με τα αποθέματα. 31/12/2018 ήταν € 3.446.941,45 και € 3.353.457,11. Παρακολουθήσαμε τη διαδικασία καταμέτρησης των αποθεμάτων και διενεργήσαμε φυσική Η συσσωρευμένη πρόβλεψη για καθυστερημένα απογραφή στις αποθήκες. αποθέματα κατά την 31/12/2019 ανέρχεται σε € Εξετάσαμε την καθαρή ρευστοποιήσιμη αξία των 1.159.362,77 για την Εταιρεία και τον Όμιλο, όπως αποθεμάτων, η οποία προκύπτει από πωλήσεις, αναφέρεται στη σημείωση 12.5 των οικονομικών μετά την λήξη της περιόδου αναφοράς. καταστάσεων. Η αντίστοιχη πρόβλεψη για την Διενεργήσαμε αναλυτικές διαδικασίες αναφορικά Εταιρεία και τον Όμιλο κατά την 31/12/2018 με την κίνηση των αποθεμάτων και τον εντοπισμό ανερχόταν σε € 1.359.362,77. αποθεμάτων με χαμηλή εμπορευσιμότητα. Διενεργήσαμε δειγματοληπτική επιβεβαίωση του Τα αποθέματα αποτιμώνται στη χαμηλότερη τιμή ορθού προσδιορισμού της τιμής κτήσεως και του μεταξύ κόστους κτήσης και καθαρής κόστους παραγωγής των αποθεμάτων. ρευστοποιήσιμης αξίας όπως αναφέρεται στις Αξιολογήσαμε την επάρκεια και την λογιστικές πολιτικές του Ομίλου. Η καθαρή καταλληλότητα των γνωστοποιήσεων στις ρευστοποιήσιμη αξία είναι η εκτιμώμενη τιμή σημειώσεις 9.9, 9.12 και 12.5 των οικονομικών πώλησης μείον οποιαδήποτε σχετικά έξοδα πώλησης. καταστάσεων. Βάσει των ανωτέρω, η Διοίκηση διενεργεί τις κατάλληλες εκτιμήσεις, στηριζόμενη στην κίνηση των κωδικών μέσα στην χρήση καθώς και στον προγραμματισμό για την επόμενη περίοδο. Θεωρήσαμε την περιοχή, κόστος παραγωγής αποθέματα τέλους χρήσης, ως ένα από τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου αφενός γιατί τα αποθέματα αποτελούν σημαντικό στοιχείο του Ενεργητικού και αφετέρου λόγω του μεγέθους των αναλώσεων και των εκτιμήσεων που απαιτούνται Εκδοτικός Οργανισμός Λιβάνη Α.Β.Ε. Ετήσια Οικονομική Έκθεση Από 1η Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 7 τόσο στην επιμέτρηση της αξίας των αποθεμάτων, όσο και στον υπολογισμό του κόστους παραγωγής. Πληροφορίες σχετικά με τα αποθέματα της Εταιρείας και του Ομίλου, αναφέρονται στις σημειώσεις 9.9, 9.12 και 12.5 των οικονομικών καταστάσεων. Άλλες πληροφορίες Η διοίκηση είναι υπεύθυνη για τις άλλες πληροφορίες. Οι άλλες πληροφορίες που περιλαμβάνονται στην Ετήσια Οικονομική Έκθεση, είναι η Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου, για την οποία γίνεται σχετική αναφορά στην “Έκθεση επί Άλλων Νομικών και Κανονιστικών Απαιτήσεων” και οι Δηλώσεις των Μελών του Διοικητικού Συμβουλίου, αλλά δεν περιλαμβάνουν τις οικονομικές καταστάσεις και την έκθεση ελέγχου επί αυτών. Η γνώμη μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων δεν καλύπτει τις άλλες πληροφορίες και δεν εκφράζουμε με τη γνώμη αυτή οποιασδήποτε μορφής συμπέρασμα διασφάλισης επί αυτών. Σε σχέση με τον έλεγχό μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων, η ευθύνη μας είναι να αναγνώσουμε τις άλλες πληροφορίες και, με τον τρόπο αυτό, να εξετάσουμε εάν οι άλλες πληροφορίες είναι ουσιωδώς ασυνεπείς με τις εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις ή τις γνώσεις που αποκτήσαμε κατά τον έλεγχο ή αλλιώς φαίνεται να είναι ουσιωδώς εσφαλμένες. Εάν, με βάση τις εργασίες που έχουμε εκτελέσει, καταλήξουμε στο συμπέρασμα ότι υπάρχει ουσιώδες σφάλμα σε αυτές τις άλλες πληροφορίες, είμαστε υποχρεωμένοι να αναφέρουμε το γεγονός αυτό. Δεν έχουμε τίποτα να αναφέρουμε σχετικά με το θέμα αυτό. Ευθύνες της διοίκησης και των υπευθύνων για τη διακυβέρνηση των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων Η διοίκηση έχει την ευθύνη για την κατάρτιση και εύλογη παρουσίαση των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ, όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως και για εκείνες τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου, που η διοίκηση καθορίζει ως απαραίτητες, ώστε να καθίσταται δυνατή η κατάρτιση εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων απαλλαγμένων από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος. Κατά την κατάρτιση των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων, η διοίκηση είναι υπεύθυνη για την αξιολόγηση της ικανότητας της Εταιρείας και του Ομίλου να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους, γνωστοποιώντας όπου συντρέχει τέτοια περίπτωση, τα θέματα που σχετίζονται με τη συνεχιζόμενη δραστηριότητα και τη χρήση της λογιστικής βάσης της συνεχιζόμενης δραστηριότητας, εκτός και αν η διοίκηση είτε προτίθεται να ρευστοποιήσει την Εταιρεία και τον Όμιλο ή να διακόψει τη δραστηριότητά τους, ή δεν έχει άλλη ρεαλιστική εναλλακτική επιλογή από το να προχωρήσει σε αυτές τις ενέργειες. Η Επιτροπή Ελέγχου (άρθ. 44 ν.4449/2017) της Εταιρείας έχει την ευθύνη εποπτείας της διαδικασίας χρηματοοικονομικής αναφοράς της Εταιρείας και του Ομίλου. Ευθύνες ελεγκτή για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων Οι στόχοι μας είναι να αποκτήσουμε εύλογη διασφάλιση για το κατά πόσο οι εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις, στο σύνολό τους, είναι απαλλαγμένες από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος και να εκδώσουμε έκθεση ελεγκτή, η οποία περιλαμβάνει τη γνώμη μας. Η εύλογη διασφάλιση συνιστά διασφάλιση υψηλού επιπέδου, αλλά δεν είναι εγγύηση ότι ο έλεγχος που διενεργείται σύμφωνα με τα ΔΠΕ, όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία, θα εντοπίζει πάντα ένα ουσιώδες σφάλμα, όταν αυτό υπάρχει. Σφάλματα δύναται να προκύψουν από απάτη ή από λάθος και θεωρούνται ουσιώδη όταν μεμονωμένα ή αθροιστικά, θα μπορούσε εύλογα να αναμένεται ότι θα επηρέαζαν τις οικονομικές αποφάσεις των χρηστών, που λαμβάνονται με βάση αυτές τις εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις. Ως καθήκον του ελέγχου, σύμφωνα με τα ΔΠΕ όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία, ασκούμε επαγγελματική κρίση και διατηρούμε επαγγελματικό σκεπτικισμό καθ’ όλη τη διάρκεια του ελέγχου. Επίσης: Εκδοτικός Οργανισμός Λιβάνη Α.Β.Ε. Ετήσια Οικονομική Έκθεση Από 1η Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 8 • Εντοπίζουμε και αξιολογούμε τους κινδύνους ουσιώδους σφάλματος στις εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος, σχεδιάζοντας και διενεργώντας ελεγκτικές διαδικασίες που ανταποκρίνονται στους κινδύνους αυτούς και αποκτούμε ελεγκτικά τεκμήρια που είναι επαρκή και κατάλληλα για να παρέχουν βάση για την γνώμη μας. Ο κίνδυνος μη εντοπισμού ουσιώδους σφάλματος που οφείλεται σε απάτη είναι υψηλότερος από αυτόν που οφείλεται σε λάθος, καθώς η απάτη μπορεί να εμπεριέχει συμπαιγνία, πλαστογραφία, εσκεμμένες παραλείψεις, ψευδείς διαβεβαιώσεις ή παράκαμψη των δικλίδων εσωτερικού ελέγχου. • Κατανοούμε τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου που σχετίζονται με τον έλεγχο, με σκοπό το σχεδιασμό ελεγκτικών διαδικασιών κατάλληλων για τις περιστάσεις, αλλά όχι με σκοπό την διατύπωση γνώμης επί της αποτελεσματικότητας των δικλίδων εσωτερικού ελέγχου της Εταιρείας και του Ομίλου. • Αξιολογούμε την καταλληλότητα των λογιστικών αρχών και μεθόδων που χρησιμοποιήθηκαν και το εύλογο των λογιστικών εκτιμήσεων και των σχετικών γνωστοποιήσεων που έγιναν από τη διοίκηση. • Αποφαινόμαστε για την καταλληλότητα της χρήσης από τη διοίκηση της λογιστικής βάσης της συνεχιζόμενης δραστηριότητας και με βάση τα ελεγκτικά τεκμήρια που αποκτήθηκαν για το εάν υπάρχει ουσιώδης αβεβαιότητα σχετικά με γεγονότα ή συνθήκες που μπορεί να υποδηλώνουν ουσιώδη αβεβαιότητα ως προς την ικανότητα της Εταιρείας και του Ομίλου να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους. Εάν συμπεράνουμε ότι υφίσταται ουσιώδης αβεβαιότητα, είμαστε υποχρεωμένοι στην έκθεση ελεγκτή να επιστήσουμε την προσοχή στις σχετικές γνωστοποιήσεις των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων ή εάν αυτές οι γνωστοποιήσεις είναι ανεπαρκείς να διαφοροποιήσουμε τη γνώμη μας. Τα συμπεράσματά μας βασίζονται σε ελεγκτικά τεκμήρια που αποκτώνται μέχρι την ημερομηνία της έκθεσης ελεγκτή. Ωστόσο, μελλοντικά γεγονότα ή συνθήκες ενδέχεται να έχουν ως αποτέλεσμα η Εταιρεία και ο Όμιλος να παύσουν να λειτουργούν ως συνεχιζόμενη δραστηριότητα. • Αξιολογούμε τη συνολική παρουσίαση, τη δομή και το περιεχόμενο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων, συμπεριλαμβανομένων των γνωστοποιήσεων καθώς και το κατά πόσο οι εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις απεικονίζουν τις υποκείμενες συναλλαγές και τα γεγονότα με τρόπο που επιτυγχάνεται η εύλογη παρουσίαση. • Συλλέγουμε επαρκή και κατάλληλα ελεγκτικά τεκμήρια αναφορικά με την χρηματοοικονομική πληροφόρηση των οντοτήτων ή των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων εντός του Ομίλου για την έκφραση γνώμης επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων. Είμαστε υπεύθυνοι για την καθοδήγηση, την επίβλεψη και την εκτέλεση του ελέγχου της Εταιρείας και των θυγατρικών της. Παραμένουμε αποκλειστικά υπεύθυνοι για την ελεγκτική μας γνώμη. Μεταξύ άλλων θεμάτων, κοινοποιούμε στους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση, το σχεδιαζόμενο εύρος και το χρονοδιάγραμμα του ελέγχου καθώς και σημαντικά ευρήματα του ελέγχου, συμπεριλαμβανομένων όποιων σημαντικών ελλείψεων στις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου εντοπίζουμε κατά τη διάρκεια του ελέγχου μας. Επιπλέον, δηλώνουμε προς τους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση ότι έχουμε συμμορφωθεί με τις σχετικές απαιτήσεις δεοντολογίας περί ανεξαρτησίας και γνωστοποιούμε προς αυτούς όλες τις σχέσεις και άλλα θέματα που μπορεί εύλογα να θεωρηθεί ότι επηρεάζουν την ανεξαρτησία μας και τα σχετικά μέτρα προστασίας, όπου συντρέχει περίπτωση. Από τα θέματα που γνωστοποιήθηκαν στους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση, καθορίζουμε τα θέματα εκείνα που ήταν εξέχουσας σημασίας για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων της τρέχουσας περιόδου και ως εκ τούτου αποτελούν τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου. Έκθεση επί Άλλων Νομικών και Κανονιστικών Απαιτήσεων 1. Έκθεση Διαχείρισης Διοικητικού Συμβουλίου Λαμβάνοντας υπόψη ότι η διοίκηση έχει την ευθύνη για την κατάρτιση της Έκθεσης Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου και της Δήλωσης Εταιρικής Διακυβέρνησης που περιλαμβάνεται στην έκθεση αυτή, κατ’ εφαρμογή των διατάξεων της παραγράφου 5 του άρθρου 2 του Ν.4336/2015 (μέρος Β), σημειώνουμε ότι: α. Στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου περιλαμβάνεται δήλωση εταιρικής διακυβέρνησης, η οποία παρέχει τα πληροφοριακά στοιχεία που ορίζονται που ορίζονται στο άρθρο 152 του Ν. 4548/2018. β. Κατά τη γνώμη μας η Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου έχει καταρτισθεί σύμφωνα με τις ισχύουσες νομικές απαιτήσεις των άρθρων 150 και 153 και της παραγράφου 1 (περιπτώσεις γ’ και δ’) του Εκδοτικός Οργανισμός Λιβάνη Α.Β.Ε. Ετήσια Οικονομική Έκθεση Από 1η Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 9 άρθρου 152 του Ν. 4548/2018 και το περιεχόμενο αυτής αντιστοιχεί με τις συνημμένες οικονομικές καταστάσεις της χρήσης που έληξε την 31.12.2019. γ. Με βάση τη γνώση που αποκτήσαμε κατά τον έλεγχό μας, για την Εταιρεία «ΕΚΔΟΤΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΛΙΒΑΝΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» και το περιβάλλον της, δεν έχουμε εντοπίσει ουσιώδεις ανακρίβειες στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού της Συμβουλίου. 2. Συμπληρωματική Έκθεση προς την Επιτροπή Ελέγχου Η γνώμη μας επί των συνημμένων εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων είναι συνεπής με τη Συμπληρωματική Έκθεσή μας προς την Επιτροπή Ελέγχου της Εταιρείας, που προβλέπεται από το άρθρο 11 του κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) αριθ. 537/2014. 3. Παροχή Μη Ελεγκτικών Υπηρεσιών Δεν παρείχαμε στην Εταιρεία και τις θυγατρικές της μη ελεγκτικές υπηρεσίες που απαγορεύονται σύμφωνα με το άρθρο 5 του κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) αριθ. 537/2014. 4. Διορισμός Ελεγκτή Διοριστήκαμε για πρώτη φορά ως Ορκωτοί Ελεγκτές Λογιστές της Εταιρείας με την από 29/06/2012 απόφαση της ετήσιας γενικής συνέλευσης των μετόχων. Έκτοτε ο διορισμός μας έχει αδιαλείπτως ανανεωθεί για μία συνολική περίοδο 7 ετών με βάση τις κατ’ έτος λαμβανόμενες αποφάσεις της τακτικής γενικής συνέλευσης των μετόχων. Αθήνα, 22 Ιουνίου 2020 Ορκωτός Ελεγκτής Λογιστής Γεράσιμος Ρομποτής Αρ. Μ. ΣΟΕΛ: 42121 ΔΙΕΘΝΗΣ ΕΛΕΓΚΤΙΚΗ Α.Ε.Ο.Ε.Λ. Αρ. Μ. ΣΟΕΛ: 111 Πατησίων 81 & Χέϋδεν 8,Τ.Κ. 104 34, Αθήνα Εκδοτικός Οργανισμός Λιβάνη Α.Β.Ε. Ετήσια Οικονομική Έκθεση Από 1η Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 10 39 3. Κατάσταση οικονομικής θέσης Ισολογισμός Ο ΟΜΙΛΟΣ Ποσά σε € Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 31/12/2019 31/12/2018 5.152.931,66 5.288.369,34 5.152.931,54 5.288.369,22 2.675,08 2.975,08 ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ Μη κυκλοφορούντα Στοιχεία Ενεργητικό Ενσώματες ακινητοποιήσεις 12.1 Άυλα περιουσιακά στοιχεία 12.2 Επενδύσεις σε θυγατρικές επιχειρήσεις 12.3 - - Επενδύσεις σε συγγενείς επιχειρήσεις 12.3 - - 1,00 - Αναβαλλόμενες Φορολογικές Απαιτήσεις 12.13 - 87.110,05 - Πελάτες και λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις 12.4 29.800,11 5.269.842,70 29.800,11 5.318.170,33 1.870.663,60 1.919.771,35 2.087.578,68 2.211.435,63 137.307,42 137.307,42 112.336,91 117.259,34 4.665.917,98 Σύνολο 78.664,62 30.800,11 30.800,11 5.265.071,47 5.322.144,53 - 1,00 Κυκλοφορούν ενεργητικό Αποθέματα 12.5 1.774.557,44 1.994.094,34 Πελάτες και λοιπές εμπορικές απαιτήσεις Χρηματοοικονομικά στοιχεία αποτ. Στην εύλογη αξία Λοιπές απαιτήσεις 12.6 1.880.341,79 2.169.559,73 12.7 137.307,42 137.307,42 12.8 361.149,04 220.302,91 Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα 12.9 152.962,85 118.735,67 Σύνολο 4.306.318,54 4.640.000,07 266.966,00 134.371,49 4.329.079,86 ΣΥΝΟΛΟ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ 9.571.390,01 9.962.144,60 9.598.922,56 9.984.088,31 ΙΔΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ Μετοχικό κεφάλαιο 12.10 7.734.375,00 7.734.375,00 7.734.375,00 7.734.375,00 Διαφορά υπερ το άρτιο 12.10 4.994.984,00 4.994.984,00 4.994.984,00 4.994.984,00 Λοιπά αποθεματικά 12.11 2.305.657,74 2.231.076,73 2.305.657,74 2.231.076,73 (27.255.341,44) (26.446.600,81) (26.368.623,70) (25.557.755,86) (12.220.324,70) (11.486.165,08) (11.333.606,96) (10.597.320,13) Αποτελέσματα εις νέον Ίδια κεφάλαια αποδιδόμενα στους ιδιοκτήτες της μητρικής Μη ελέγχουσες συμμετοχές Σύνολο ιδίων κεφαλαίων --- --- (12.220.324,70) (11.486.165,08) - - (11.333.606,96) (10.597.320,13) ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις Δάνεια 12.12 - - - Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις Προβλέψεις για παροχές στους εργαζομένους κατά την έξοδο από την υπηρεσία 12.13 - 50.340,07 - 53.507,73 320.972,57 422.352,35 312.584,70 12.15 283.691,59 399.192,69 283.691,59 Μελλοντικά έσοδα κρατικών επιχορηγήσεων 682.884,28 793.664,99 399.192,69 682.884,28 422.352,35 788.444,78 753.790,12 15.249.868,58 - 795.904,46 15.173.816,32 - 12.14 Σύνολο μακροπροθέσμων υποχρεώσεων - Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις Προμηθευτές και συναφείς υποχρεώσεις 12.16 839.007,41 916.832,25 Βραχυπρόθεσμα δάνεια Φόρος εισοδήματος 12.12 12.17 15.249.868,58 - 15.173.816,32 - Προβλέψεις και λοιπές υποχρεώσεις 12.18 5.019.954,44 4.563.996,12 Σύνολο βραχυπρόθεσμων υποχρεώσεων 21.108.830,43 20.654.644,69 4.245.986,54 20.249.645,24 3.823.242,88 19.792.963,66 Σύνολο υποχρεώσεων 21.791.714,71 21.448.309,68 20.932.529,52 20.581.408,44 9.571.390,01 9.962.144,60 9.598.922,56 9.984.088,31 ΣΥΝΟΛΟ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ & ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ Εκδοτικός Οργανισμός Λιβάνη Α.Β.Ε. Ετήσια Οικονομική Έκθεση Από 1η Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 40 4. Κατάσταση συνολικών εσόδων Ο ΟΜΙΛΟΣ Ποσά σε € Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 1/1-31/12/2019 1/1-31/12/2018 1/1-31/12/2019 1/1-31/12/2018 Πωλήσεις 12.19 3.384.963,51 3.257.327,31 3.186.946,50 3.070.110,78 Μείον:Κόστος πωλήσεων 12.20 (1.643.885,27) 2.496.289,18) (1.519.590,30) (2.349.009,43) 1.741.078,24 761.038,13 1.667.356,20 721.101,35 Μεικτό κέρδος (ζημιές) Αλλα έσοδα 12.21 192.930,47 188.052,30 160.945,56 165.848,01 Έξοδα διοίκησης 12.22 (585.888,83) (576.266,05) (569.016,45) (551.523,54) Έξοδα διάθεσης 12.23 (1.450.069,37) (612.970,27) (1.392.144,80) (573.820,63) Αλλα έξοδα 12.21 (382.859,12) (931.424,74) (366.388,49) (873.148,40) (484.808,60) (1.171.570,63) (499.247,97) (1.111.543,21) (348.649,14) (1.048.635,01) (363.388,51) (989.832,41) (378.355,71) - (479.826,07) - (377.656,64) - (475.447,54) - (863.164,31) (1.651.396,70) (876.904,61) (1.586.990,75) 54.423,69 175.249,10 (66.036,78) 174.639,69 Καθαρά κέρδη (ζημιές) περιόδου (808.740,62) (1.476.147,60) (810.867,83) (1.412.351,06) Κατανέμονται σε: Ιδιοκτήτες μητρικής (808.740,62) (1.476.147,60) --- --- (808.740,62) (0,1046) Κέρδη/(ζημιές) προ φόρων, χρηματοδοτικών και επενδυτικών αποτελεσμάτων Κέρδη/(Ζημιές) προ φόρων, χρηματοδοτικών, επενδυτικών αποτελεσμάτων και συνολικών αποσβέσεων Χρηματοοικονομικό κόστος (καθαρό) Κέρδη ζημίες από συγγενείς 12.24 Κέρδη (ζημιές) προ φόρου Φόρος εισοδήματος Καθαρό κέρδος (ζημιές) από Συνεχιζόμενες δραστηριότητες 12.25 Μη ελέγχουσες συμμετοχές Λοιπά συνολικά έσοδα Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα Βασικά κέρδη/ (ζημιές) ανά μετοχή Εκδοτικός Οργανισμός Λιβάνη Α.Β.Ε. Ετήσια Οικονομική Έκθεση Από 1η Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 (810.867,83) (1.412.351,06) --- --- (1.476.147,60) (810.867,83) (1.412.351,06) (0,1909) (0,1048) (0,1826) 41 5. Κατάσταση μεταβολών Ιδίων Κεφαλαίων Ο ΟΜΙΛΟΣ Υπόλοιπα 01.01.2018 Προσαρμογή αποθεματικού εύλογης αξίας Κέρδη/(Ζημιές) περιόδου Λοιπά συνολικά έσοδα Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα περιόδου Υπόλοιπο των Ιδίων Κεφαλαίων κατά την 31.12.2018 Μετοχικό κεφάλαιο 7.734.375,00 Διαφορά από έκδοση μετοχών υπέρ το άρτιο 4.994.984,00 Διαφορές αναπροσαρμογής περιουσιακών στοιχείων 494.769,73 Λοιπά αποθεματικά 1.736.307,00 ----- Αποτελέσματα εις νέον (24.970.453,21) (1.476.147,60) -- Σύνολο (10.010.017,48) (1.476.147,60) Μη ελέγχουσες συμμετοχές Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων (10.010.017,48) --- (1.476.147,60) (1.476.147,60) -(1.476.147,60) --- -(1.476.147,60) --- (11.486.165,08) --- (11.486.165,08) 74.581,01 (808.740,62) 7.734.375,00 4.994.984,00 494.769,73 1.736.307,00 (26.446.600,81) (11.486.165,08) 7.734.375,00 4.994.984,00 494.769,73 74.581,01 1.736.307,00 (26.446.600,81) Λοιπά συνολικά έσοδα --- (808.740,62) --- (11.486.165,08) 74.581,01 (808.740,62) Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα περιόδου --- (808.740,62) (808.740,62) --- (808.740,62) 1.736.307,00 (27.255.341,43) (12.220.324,69) --- (12.220.324,69) Υπόλοιπα 01.01.2019 Προσαρμογή αποθεματικού εύλογης αξίας Κέρδη/(Ζημιές) περιόδου Υπόλοιπο των Ιδίων Κεφαλαίων κατά την 31.12.2019 Εκδοτικός Οργανισμός Λιβάνη Α.Β.Ε. Ετήσια Οικονομική Έκθεση Από 1η Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 7.734.375,00 4.994.984,00 569.350,74 --- --- 42 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ Μετοχικό κεφάλαιο 7.734.375,00 Διαφορά από έκδοση μετοχών υπέρ το άρτιο 4.994.984,00 Διαφορές αναπροσαρμογής περιουσιακών στοιχείων 494.769,73 Λοιπά αποθεματικά 1.736.307,00 Υπόλοιπο των Ιδίων Κεφαλαίων κατά την 31.12.2018 7.734.375,00 4.994.984,00 494.769,73 1.736.307,00 Υπόλοιπα 01.01.2019 Κέρδη/(Ζημιές) περιόδου Προσαρμογή αποθεματικού εύλογης αξίας Λοιπά συνολικά έσοδα Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα περιόδου 7.734.375,00 4.994.984,00 494.769,73 1.736.307,00 Υπόλοιπο των Ιδίων Κεφαλαίων κατά την 31.12.2019 7.734.375,00 Υπόλοιπα 01.01.2018 Κέρδη/(Ζημιές) περιόδου Προσαρμογή αποθεματικού εύλογης αξίας Λοιπά συνολικά έσοδα Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα περιόδου Εκδοτικός Οργανισμός Λιβάνη Α.Β.Ε. Ετήσια Οικονομική Έκθεση Από 1η Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Αποτελέσματα εις νέον (24.145.404,81) (1.412.351,06) Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων (9.184.969,07) (1.412.351,06) (1.412.351,06) (25.557.755,87) (1.412.351,06) (10.597.320,13) (25.557.755,87) (810.867,83) (10.597.320,13) (810.867,83) 74.581,00 (810.867,83) (26.368.623,70) (810.867,83) (11.333.606,95) 74.581,00 4.994.984,00 569.350,73 1.736.307,00 43 6. Κατάσταση ταμειακών ροών Ποσά σε € Ο ΟΜΙΛΟΣ Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 1/1-31/12/2019 1/1-31/12/2018 1/1-31/12/2019 1/1-31/12/2018 (863.164,31) (1.651.396,70) (876.904,61) (1.586.990,75) Αποσβέσεις 136.159,46 122.936,62 135.859,46 121.710,80 Προβλέψεις (37.280,98) 36.507,79 (28.893,11) 34.407,39 --- --- --- --- (23.159,66) (49.697,94) (23.159,66) (49.697,94) Χρεωστικοί/Πιστωτικοί τόκοι και συναφή έξοδα/έσοδα Πλέον/ μείον προσαρμογές για μεταβολές λογαριασμών κεφαλαίου κίνησης ή που σχετίζονται με τις λειτουργικές δραστηριότητες: 378.694,15 480.144,81 377.995,08 475.766,28 Μείωση / (αύξηση) αποθεμάτων 219.536,90 740.431,91 216.915,08 734.704,70 Μείωση / (αύξηση) απαιτήσεων (Μείωση) / αύξηση υποχρεώσεων (πλην τραπεζών) 102.054,61 107.329,60 137.035,19 103.643,34 424.450,68 468.551,64 380.629,32 446.092,00 (24.747,41) (15.372,86) (24.048,34) (10.994,33) --- --- --- --- 312.543,44 239.434,87 295.428,41 268.641,49 --- --- --- --- Λειτουργικές δραστηριότητες Κέρδη/(ζημιές) προ φόρων Πλέον / μείον προσαρμογές για: Συναλλαγματικές διαφορές Αποτελέσματα επενδυτικής/χρηματοδοτικής δραστηριότητας Μείον: Χρεωστικοί τόκοι και συναφή έξοδα καταβεβλημένα Καταβεβλημένοι φόροι Σύνολο εισροών / εκροών από λειτουργικές δραστηριότητες (α) Επενδυτικές δραστηριότητες Είσπραξη επιχορήγησης --- (3.000,00) --- --- 800,00 --- 800,00 --- Μερίσματα εισπραχθέντα --- --- --- --- Απόκτηση θυγατρικών,συγγενών,κοινοπραξιών --- --- --- --- Πωλήσεις χρηματοοικονομικών στοιχείων σε εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων --- --- --- --- Τόκοι εισπραχθέντες Σύνολο εισροών / εκροών από επενδυτικές δραστηριότητες (β) --- --- --- --- (800,00) (3.000,00) 800,00 --- --- --- --- (279.116,26) (250.329,84) (279.116,26) (250.329,84) --- --- --- --- (279.116,26) (250.329,84) Αγορά ενσώματων και άυλων παγίων στοιχείων Εισπραξεις από πώληση ενσώματων και άυλων παγίων Χρηματοδοτικές δραστηριότητες Eισπράξεις για αυξήση μετοχικού κεφαλαίου και υπέρ το άρτιο Εισπράξεις από εκδοθέντα / αναληφθέντα δάνεια Εξοφλήσεις δανείων Χρηματοοικονομικά έσοδα που εισπράχθηκαν Σύνολο εισροών / εκροών από χρηματοδοτικές δραστηριότητες (γ) --- (279.116,26) (250.329,84) Καθαρή αύξηση /(μείωση) στα ταμειακά διαθέσιμα & ισοδύναμα περιόδου (α)+(β)+(γ) 34.227,18 (13.894,97) 17.112,15 18.311,65 Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα έναρξης περιόδου 118.735,67 132.630,64 117.259,34 98.947,69 Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα λήξης περιόδου 152.962,85 118.735,67 134.371,49 117.259,34 Εκδοτικός Οργανισμός Λιβάνη Α.Β.Ε. Ετήσια Οικονομική Έκθεση Από 1η Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 44 7. Πληροφορίες για τον Όμιλο 8.1 Γενικές Πληροφορίες Οι παρούσες Οικονομικές Καταστάσεις για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 εγκρίθηκαν με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου στις 22 Ιουνίου 2020. Το Διοικητικό Συμβούλιο της εταιρείας δύναται, με απόφασή του, να διορθώσει τις Οικονομικές Καταστάσεις, μετά την δημοσιοποίησή τους, εάν αυτό είναι αναγκαίο. Οι κύριοι μέτοχοι που κατέχουν άμεσα ή έμμεσα ποσοστό μεγαλύτερο από το 5% του συνολικού αριθμού των μετοχών της εταιρείας παρατίθενται παρακάτω: ΜΕΤΟΧΟΣ ΗΛΙΑΣ ΑΝΤ. ΛΙΒΑΝΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΑΝΤ. ΛΙΒΑΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΛΙΒΑΝΗ συζ. ΑΝΤ. ΛΟΙΠΟΙ ΜΕΤΟΧΟΙ ΣΥΝΟΛΟ ΤΕΜΑΧΙΑ 2.657.113 2.608.323 937.570 1.531.369 7.734.375 ΠΟΣΟΣΤΟ 34,35% 33,72% 12,12% 19,80% 100,00% Οι μετοχές της εταιρείας (κοινές, ονομαστικές) είναι εισηγμένες στο Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών Α.Ε. με τον κωδικό «ΛΙΒΑΝ». Το site της εταιρείας είναι www.livanis.gr. Συνοπτικά οι βασικές πληροφορίες για την εταιρεία έχουν ως εξής: Σύνθεση Διοικητικού Συμβουλίου Συνεργαζόμενες Τράπεζες Παναγιώτα Α. Λιβάνη (Πρόεδρος Δ.Σ.) Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος Ηλίας Α. Λιβάνης (Αντιπρόεδρος του Δ.Σ. & Διευθύνων Σύμβουλος) Alpha Bank Αντώνιος Η. Λιβάνης (Μέλος – μη εκτελεστικό) (Μέχρι 11/9/2019 όπου απεβίωσε) Τράπεζα Πειραιώς Ευτύχιος Δασκαλάκης (Ανεξάρτητο μέλος – μη εκτελεστικό ) Ηλέκτρα-Αικατερίνη Λιβάνη-Δρίλλια (Μέλος – μη εκτελεστικό) Ανδρέας Γ. Κουτούπης (Ανεξάρτητο μέλος – μη εκτελεστικό ) (από 30/1/2019) Θεμιστοκλής Γ.Λαζαρίδης (Ανεξάρτητο μέλος – μη εκτελεστικό ) (από 31/12/2019) Αριθμός Φορολογικού Μητρώου – Δ.Ο.Υ. 094418139 – ΦΑΕ Αθηνών Αριθμός Μητρώου Ανωνύμων Εταιρειών Νομικός Σύμβουλος 29964/06/Β/93/23 Ρωμοσιός Κωνσταντίνος Aριθμός ΓΕΜΗ 5122701000 Εποπτεύουσα αρχή Υπουργείο Ανάπτυξης / Γενική Γραμματεία Εμπορίου/Διεύθυνση Α.Ε. & Πίστεως Εκδοτικός Οργανισμός Λιβάνη Α.Β.Ε. Ετήσια Οικονομική Έκθεση Από 1η Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 45 Η εταιρεία ιδρύθηκε στις 22 Νοεμβρίου 1993 και η διάρκεια της έχει ορισθεί σε πενήντα (50) έτη. Η νομική μορφή της εταιρείας είναι Ανώνυμη Εταιρεία (Α.Ε.) και η έδρα της βρίσκεται στην οδό Σόλωνος 98, Αθήνα Τ.Κ. 106 80. 8.2 Αντικείμενο εργασιών Ο Όμιλος ανήκει στην κατηγορία της Δευτερογενούς Παραγωγής. Δραστηριοποιείται, κυρίως, στον κλάδο των εκδόσεων με κωδικό δραστηριότητας 221.1 κατά ΣΤΑΚΟΔ 2003. Συγκεκριμένα, οι δραστηριότητες του Ομίλου περιλαμβάνουν εκτυπώσεις, βιβλιοδετικές εργασίες, εκδόσεις πάσης φύσεως βιβλίων και συναφών εντύπων καθώς, επίσης, και εμπορία βιβλίων και συναφών ειδών. Τα γραφεία του Ομίλου στεγάζονται στην έδρα της επί της οδού Σόλωνος 98 – Αθήνα, σε ιδιόκτητο νεοκλασικό κτίριο. Επίσης, σε ιδιόκτητο κτίριο 4.500 τ.μ. επί της οδού Στρυμώνος 18, στην περιοχή του Βοτανικού, στεγάζονται οι εγκαταστάσεις προεκτύπωσης και εκτύπωσης καθώς και οι αποθήκες. 9. Πλαίσιο κατάρτισης των οικονομικών καταστάσεων-Βασικές λογιστικές αρχές 9.1 Πλαίσιο κατάρτισης των οικονομικών καταστάσεων Οι ετήσιες οικονομικές καταστάσεις που καλύπτουν την περίοδο από την 1η Ιανουαρίου 2019 έως και την 31η Δεκεμβρίου 2019 έχουν συνταχθεί με βάση την αρχή του ιστορικού κόστους, όπως αυτή τροποποιείται με την αναπροσαρμογή συγκεκριμένων στοιχείων ενεργητικού και παθητικού σε τρέχουσες αξίες, την αρχή της συνέχισης της δραστηριότητας (going concern) και είναι σύμφωνες με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (ΔΠΧΑ) όπως αυτά έχουν εκδοθεί από την Επιτροπή Διεθνών Λογιστικών Προτύπων (IASB), καθώς και των ερμηνειών τους, όπως αυτές έχουν εκδοθεί από την Επιτροπή Ερμηνείας Προτύπων (I.F.R.I.C) της IASB. Η σύνταξη των οικονομικών καταστάσεων σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ (IFRS) απαιτεί τη χρήση εκτιμήσεων και κρίσεων της διοίκησης κατά την εφαρμογή των λογιστικών αρχών της Εταιρείας. Σημαντικές παραδοχές από τη Διοίκηση για την εφαρμογή των λογιστικών μεθόδων της εταιρείας επισημαίνονται όπου κρίνεται κατάλληλο. Οι εκτιμήσεις και οι κρίσεις στις οποίες προβαίνει η Διοίκηση αξιολογούνται συνεχώς και βασίζονται σε εμπειρικά δεδομένα και άλλους παράγοντες, συμπεριλαμβανομένων των προσδοκιών για μελλοντικά γεγονότα που θεωρούνται αναμενόμενα υπό εύλογες συνθήκες. Το νόμισμα παρουσίασης των οικονομικών καταστάσεων είναι το Ευρώ. Οι λογιστικές αρχές και οι υπολογισμοί βάσει των οποίων συντάχθηκαν οι οικονομικές καταστάσεις, είναι συνεπείς με αυτές που χρησιμοποιήθηκαν για τη σύνταξη των ετήσιων οικονομικών καταστάσεων της χρήσης 2018 και έχουν εφαρμοσθεί με συνέπεια για όλες τις χρήσεις που παρουσιάζονται. Υιοθέτηση Νέων και Αναθεωρημένων Διεθνών Προτύπων Νέα λογιστικά πρότυπα και τροποποιήσεις υφιστάμενων προτύπων τα οποία έχουν τεθεί σε ισχύ και έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση Τα ακόλουθα νέα Πρότυπα, Διερμηνείες και τροποποιήσεις Προτύπων έχουν εκδοθεί από το Συμβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων (IASB), έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση και η εφαρμογή τους είναι υποχρεωτική από την 01/01/2019 ή μεταγενέστερα. Εκδοτικός Οργανισμός Λιβάνη Α.Β.Ε. Ετήσια Οικονομική Έκθεση Από 1η Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 46 ΔΠΧΑ 16 «Μισθώσεις» (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2019) Τον Ιανουάριο του 2016, το IASB προέβη στην έκδοση ενός νέου Προτύπου, του ΔΠΧΑ 16. Το ΔΠΧΑ 16 αντικαθιστά το ΔΛΠ 17 «Μισθώσεις», την ΕΔΔΠΧΑ 4 «Προσδιορισμός των συμφωνιών που περιέχουν μίσθωση», την ΜΕΔ 15 «Λειτουργικές μισθώσεις - Κίνητρα» και την ΜΕΔ 27 «Αξιολόγηση συναλλαγών που έχουν τη νομική μορφή μίσθωσης». Το Πρότυπο εισάγει τις αρχές για την αναγνώριση, επιμέτρηση, παρουσίαση και γνωστοποίηση των μισθώσεων και απαιτεί από τον μισθωτή να αναγνωρίζει όλες τις μισθώσεις με ένα ενιαίο μοντέλο στις οικονομικές καταστάσεις. Δεν υπήρξε σημαντική επίδραση στον Όμιλο και την Εταιρεία από την εφαρμογή του συγκεκριμένου προτύπου. ΕΔΔΠΧΑ 23 «Αβεβαιότητα σχετικά με Χειρισμούς Φόρου Εισοδήματος» (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2019) Τον Ιούνιο του 2017, το IASB προέβη στην έκδοση μίας νέας Διερμηνείας, της ΕΔΔΠΧΑ 23. Το ΔΛΠ 12 «Φόροι Εισοδήματος» προσδιορίζει τον λογιστικό χειρισμό του τρέχοντος και αναβαλλόμενου φόρου, αλλά δεν προσδιορίζει τον τρόπο με τον οποίο θα πρέπει να αντικατοπτρίζονται οι επιπτώσεις της αβεβαιότητας. Η ΕΔΔΠΧΑ 23 περιλαμβάνει τις επιπρόσθετες του ΔΛΠ 12 απαιτήσεις, προσδιορίζοντας τον τρόπο με τον οποίο θα πρέπει να αντικατοπτρίζονται οι επιπτώσεις της αβεβαιότητας στον λογιστικό χειρισμό των φόρων εισοδήματος. Η νέα Διερμηνεία δεν έχει ουσιώδη επίδραση στις οικονομικές καταστάσεις του Ομίλου και της Εταιρείας. Τροποποιήσεις στο ΔΠΧΑ 9: «Προπληρωθέντα Στοιχεία με Αρνητική Απόδοση» (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2019) Τον Οκτώβριο του 2017, το IASB προέβη στην έκδοση τροποποιήσεων περιορισμένου σκοπού στο ΔΠΧΑ 9. Βάσει των υφιστάμενων απαιτήσεων του ΔΠΧΑ 9, μία οικονομική οντότητα θα επιμετρούσε ένα χρηματοοικονομικό στοιχείο του ενεργητικού με αρνητική απόδοση στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων, καθώς το χαρακτηριστικό της «αρνητικής απόδοσης» θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι δημιουργεί ενδεχόμενες ταμειακές ροές οι οποίες δεν αποτελούνται μόνο από πληρωμές κεφαλαίου και τόκου. Βάσει των τροποποιήσεων, οι οικονομικές οντότητες επιτρέπεται να επιμετρούν συγκεκριμένα προπληρωτέα χρηματοοικονομικά στοιχεία του ενεργητικού με αρνητική απόδοση στο αποσβεσμένο κόστος ή στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων, εφόσον πληρείται μία συγκεκριμένη προϋπόθεση. Οι τροποποιήσεις δεν έχουν επίδραση στις οικονομικές καταστάσεις του Ομίλου και της Εταιρείας. Τροποποιήσεις στο ΔΛΠ 28: «Μακροπρόθεσμες Συμμετοχές σε Συγγενείς και Κοινοπραξίες» (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2019) Τον Οκτώβριο του 2017, το IASB προέβη στην έκδοση τροποποιήσεων περιορισμένου σκοπού στο ΔΛΠ 28. Σκοπός των εν λόγω τροποποιήσεων είναι η παροχή διευκρινίσεων σχετικά με τον λογιστικό χειρισμό των μακροπρόθεσμων συμμετοχών σε μία συγγενή ή κοινοπραξία – στις οποίες δεν εφαρμόζεται η μέθοδος της καθαρής θέσης – βάσει του ΔΠΧΑ 9. Οι τροποποιήσεις δεν έχουν επίδραση στις οικονομικές καταστάσεις του Ομίλου και της Εταιρείας. Ετήσιες Βελτιώσεις των ΔΠΧΑ – Κύκλος 2015-2017 (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2019) Εκδοτικός Οργανισμός Λιβάνη Α.Β.Ε. Ετήσια Οικονομική Έκθεση Από 1η Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 47 Τον Δεκέμβριο του 2017, το IASB προέβη στην έκδοση «Ετήσιες Βελτιώσεις των ΔΠΧΑ – Κύκλος 2015-2017», η οποία αποτελείται από μία σειρά τροποποιήσεων σε ορισμένα Πρότυπα και αποτελεί μέρος του προγράμματος για τις ετήσιες βελτιώσεις στα ΔΠΧΑ. Οι τροποποιήσεις που περιλαμβάνονται στον κύκλο αυτόν είναι οι εξής: ΔΠΧΑ 3 - ΔΠΧΑ 11: Συμμετοχικά δικαιώματα που κατείχε προηγουμένως ο αποκτών σε μία από κοινού λειτουργία, ΔΛΠ 12: Επιπτώσεις στον φόρο εισοδήματος από πληρωμές για χρηματοοικονομικά μέσα ταξινομημένα ως στοιχεία των ιδίων κεφαλαίων, ΔΛΠ 23: Κόστη δανεισμού επιλέξιμα για κεφαλαιοποίηση. Οι τροποποιήσεις δεν έχουν επίδραση στις οικονομικές καταστάσεις του Ομίλου και της Εταιρείας. Τροποποιήσεις στο ΔΛΠ 19: «Τροποποίηση, Περικοπή ή Διακανονισμός Προγράμματος Καθορισμένων Παροχών» (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2019) Τον Φεβρουάριο του 2018, το IASB προέβη στην έκδοση τροποποιήσεων περιορισμένου σκοπού στο ΔΛΠ 19, βάσει των οποίων μία οικονομική οντότητα απαιτείται να χρησιμοποιεί επικαιροποιημένες αναλογιστικές παραδοχές κατά τον προσδιορισμό του κόστους τρέχουσας υπηρεσίας και του καθαρού τόκου για την εναπομένουσα περίοδο μετά την τροποποίηση, την περικοπή ή τον διακανονισμό ενός προγράμματος καθορισμένων παροχών. Σκοπός των εν λόγω τροποποιήσεων είναι η ενίσχυση της κατανόησης των οικονομικών καταστάσεων και η παροχή περισσότερο χρήσιμων πληροφοριών στους χρήστες αυτών. Οι τροποποιήσεις δεν έχουν επίδραση στις οικονομικές καταστάσεις του Ομίλου και της Εταιρείας. Νέα λογιστικά πρότυπα τροποποιήσεις υφιστάμενων προτύπων τα οποία δεν έχουν ακόμα τεθεί σε ισχύ ή δεν έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση Τα ακόλουθα νέα Πρότυπα, Διερμηνείες και τροποποιήσεις Προτύπων έχουν εκδοθεί από το Συμβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων (IASB), αλλά είτε δεν έχουν ακόμη τεθεί σε ισχύ είτε δεν έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Αναθεώρηση του Εννοιολογικού Πλαισίου της Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2020) Τον Μάρτιο του 2018, το IASB προέβη στην αναθεώρηση του Εννοιολογικού Πλαισίου της Χρηματοοικονομικής Αναφοράς, σκοπός της οποίας ήταν η ενσωμάτωση σημαντικών θεμάτων τα οποία δεν καλύπτονταν, καθώς επίσης και η επικαιροποίηση και παροχή διευκρινίσεων σε σχέση με συγκεκριμένες καθοδηγήσεις. Το αναθεωρημένο Εννοιολογικό Πλαίσιο της Χρηματοοικονομικής Αναφοράς περιλαμβάνει ένα νέο κεφάλαιο σχετικά με την επιμέτρηση, στο οποίο αναλύεται η έννοια της επιμέτρησης, συμπεριλαμβανομένων παραγόντων που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά την επιλογή μίας βάσης επιμέτρησης, θέματα σχετικά με την παρουσίαση και γνωστοποίηση στις οικονομικές καταστάσεις και καθοδήγηση αναφορικά με την αποαναγνώριση στοιχείων του ενεργητικού και υποχρεώσεων από τις οικονομικές καταστάσεις. Περαιτέρω, το αναθεωρημένο Εννοιολογικό Πλαίσιο της Χρηματοοικονομικής Αναφοράς περιλαμβάνει βελτιωμένους ορισμούς των στοιχείων του ενεργητικού και των υποχρεώσεων, καθοδήγηση που υποβοηθά την εφαρμογή των εν λόγω ορισμών, επικαιροποίηση των κριτηρίων για την αναγνώριση των στοιχείων του ενεργητικού και των υποχρεώσεων, καθώς επίσης και διευκρινίσεις σε σημαντικούς τομείς, όπως οι ρόλοι της διαχείρισης, της συντηρητικότητας και της αβεβαιότητας κατά την επιμέτρηση στην χρηματοοικονομική πληροφόρηση. Ο Όμιλος και η Εταιρεία θα εξετάσουν την επίπτωση όλων των Εκδοτικός Οργανισμός Λιβάνη Α.Β.Ε. Ετήσια Οικονομική Έκθεση Από 1η Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 48 παραπάνω στις οικονομικές τους καταστάσεις, αν και δεν αναμένεται να έχουν καμία. Τα ανωτέρω έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση με ημερομηνία έναρξης ισχύος την 01/01/2020. Τροποποιήσεις στις Αναφορές του Εννοιολογικού Πλαισίου της Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2020) Τον Μάρτιο του 2018, το IASB προέβη στην έκδοση Τροποποιήσεων στις Αναφορές του Εννοιολογικού Πλαισίου της Χρηματοοικονομικής Αναφοράς, σε συνέχεια της αναθεώρησής του. Ορισμένα Πρότυπα περιλαμβάνουν ρητές αναφορές σε προγενέστερες εκδόσεις του Εννοιολογικού Πλαισίου της Χρηματοοικονομικής Αναφοράς. Σκοπός των εν λόγω τροποποιήσεων είναι η επικαιροποίηση των ως άνω αναφορών και η υποστήριξη για τη μετάβαση στο αναθεωρημένο Εννοιολογικό Πλαίσιο της Χρηματοοικονομικής Αναφοράς. Ο Όμιλος και η Εταιρεία θα εξετάσουν την επίπτωση όλων των παραπάνω στις οικονομικές τους καταστάσεις, αν και δεν αναμένεται να έχουν καμία. Τα ανωτέρω έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση με ημερομηνία έναρξης ισχύος την 01/01/2020. Τροποποιήσεις στο ΔΛΠ 1 και στο ΔΛΠ 8: «Ορισμός του Ουσιώδους» (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2020) Τον Οκτώβριο του 2018, το IASB προέβη στην έκδοση τροποποιήσεων στον ορισμό του ουσιώδους, προκειμένου να καταστεί ευκολότερο για τις εταιρείες να προβούν σε άσκηση κρίσης σχετικά με το ουσιώδες μέγεθος. Ο ορισμός του ουσιώδους βοηθά τις εταιρείες να αποφασίσουν ποιες πληροφορίες θα πρέπει να περιληφθούν στις Οικονομικές τους Καταστάσεις. Ο νέος ορισμός τροποποιεί το ΔΛΠ 1 και το ΔΛΠ 8. Οι τροποποιήσεις αποσαφηνίζουν τον ορισμό του ουσιώδους και πώς αυτός θα πρέπει να εφαρμοστεί, συμπεριλαμβάνοντας στον ορισμό καθοδήγηση η οποία μέχρι τώρα περιλαμβανόταν σε άλλα Πρότυπα. Ο Όμιλος και η Εταιρεία θα εξετάσουν την επίπτωση όλων των παραπάνω στις οικονομικές τους καταστάσεις, αν και δεν αναμένεται να έχουν καμία. Τα ανωτέρω έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση με ημερομηνία έναρξης ισχύος την 01/01/2020. Τροποποιήσεις στα ΔΠΧΑ 9, ΔΛΠ 39 και ΔΠΧΑ 7: “Αναμόρφωση Σημείου Αναφοράς Επιτοκίου” (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2020) Τον Σεπτέμβριο του 2019, το IASB προέβη στην έκδοση τροποποιήσεων σε ορισμένες απαιτήσεις συγκεκριμένων λογιστικών χειρισμών αντιστάθμισης, προκειμένου να εξομαλύνει ενδεχόμενες επιπτώσεις που προκύπτουν από την αβεβαιότητα η οποία προέρχεται από την αναμόρφωση του Σημείου Αναφοράς Επιτοκίου. Οι τροποποιήσεις σχεδιάστηκαν για να υποστηρίξουν την παροχή χρήσιμων χρηματοοικονομικών πληροφοριών από τις εταιρείες κατά τη διάρκεια της περιόδου αβεβαιότητας, η οποία προκύπτει από τη σταδιακή κατάργηση των σημείων αναφοράς επιτοκίου, όπως τα διατραπεζικά επιτόκια. Επιπλέον, οι εταιρείες απαιτείται να παράσχουν πρόσθετες πληροφορίες στους επενδυτές αναφορικά με τις σχέσεις αντιστάθμισης που επηρεάζονται άμεσα από τις εν λόγω συνθήκες αβεβαιότητας. Ο Όμιλος και η Εταιρεία θα εξετάσουν την επίπτωση όλων των παραπάνω στις οικονομικές τους καταστάσεις, αν και δεν αναμένεται να έχουν καμία. Τα ανωτέρω έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση με ημερομηνία έναρξης ισχύος την 01/01/2020. Εκδοτικός Οργανισμός Λιβάνη Α.Β.Ε. Ετήσια Οικονομική Έκθεση Από 1η Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 49 Τροποποιήσεις στο ΔΠΧΑ 3: «Ορισμός μίας Επιχείρησης» (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2020) Τον Οκτώβριο του 2018, το IASB προέβη στην έκδοση τροποποιήσεων περιορισμένου σκοπού στο ΔΠΧΑ 3 προκειμένου να βελτιώσει τον ορισμό μίας επιχείρησης. Οι τροποποιήσεις θα βοηθήσουν τις εταιρείες να προσδιορίσουν αν μία απόκτηση αποτελεί συνένωση επιχειρήσεων ή απόκτηση στοιχείων του ενεργητικού. Ο τροποποιημένος ορισμός επισημαίνει ότι η εκροή μίας επιχείρησης είναι να παρέχει αγαθά και υπηρεσίες στους πελάτες, ενώ ο προγενέστερος ορισμός εστίαζε στις αποδόσεις υπό τη μορφή μερισμάτων, χαμηλότερου κόστους ή άλλων οικονομικών οφελών στους επενδυτές και σε τρίτους. Επιπλέον της τροποποίησης του ορισμού της επιχείρησης, το IASB μέσω της εν λόγω έκδοσης παρέχει συμπληρωματική καθοδήγηση. Ο Όμιλος και η Εταιρεία θα εξετάσουν την επίπτωση όλων των παραπάνω στις οικονομικές τους καταστάσεις, αν και δεν αναμένεται να έχουν καμία. Τα ανωτέρω δεν έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. ΔΠΧΑ 17 «Ασφαλιστικές Συμβάσεις» (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2021) Τον Μάιο του 2017, το IASB προέβη στην έκδοση ενός νέου Προτύπου, του ΔΠΧΑ 17, το οποίο αντικαθιστά ένα ενδιάμεσο Πρότυπο, το ΔΠΧΑ 4. Σκοπός του έργου του IASB ήταν η ανάπτυξη ενός ενιαίου Προτύπου βασισμένου στις αρχές (principle-based standard) για τον λογιστικό χειρισμό όλων των τύπων ασφαλιστικών συμβάσεων, συμπεριλαμβανομένων και των συμβάσεων αντασφάλισης που κατέχει ένας ασφαλιστικός φορέας. Ένα ενιαίο Πρότυπο βασισμένο στις αρχές θα ενισχύσει τη συγκρισιμότητα της χρηματοοικονομικής αναφοράς μεταξύ οικονομικών οντοτήτων, δικαιοδοσιών και κεφαλαιαγορών. Το ΔΠΧΑ 17 καθορίζει τις απαιτήσεις που θα πρέπει να εφαρμόζει μία οικονομική οντότητα στη χρηματοοικονομική πληροφόρηση που σχετίζεται με ασφαλιστικές συμβάσεις που εκδίδει και συμβάσεις αντασφάλισης που κατέχει. Ο Όμιλος και η Εταιρεία θα εξετάσουν την επίπτωση όλων των παραπάνω στις οικονομικές τους καταστάσεις, αν και δεν αναμένεται να έχουν καμία. Τα ανωτέρω δεν έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Τροποποιήσεις στο ΔΛΠ 1 «Ταξινόμηση Υποχρεώσεων ως Βραχυπρόθεσμες ή Μακροπρόθεσμες» (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2022) Τον Ιανουάριο του 2020, το IASB προέβη στην έκδοση τροποποιήσεων του ΔΛΠ 1 που επηρεάζουν τις απαιτήσεις για την παρουσίαση των υποχρεώσεων. Συγκεκριμένα, οι τροποποιήσεις αποσαφηνίζουν ένα από τα κριτήρια ταξινόμησης μιας υποχρέωσης ως μακροπρόθεσμη, την απαίτηση για μία οντότητα να έχει το δικαίωμα να αναβάλει τον διακανονισμό της υποχρέωσης για τουλάχιστον 12 μήνες μετά την περίοδο αναφοράς. Οι τροποποιήσεις περιλαμβάνουν: α) αποσαφήνιση ότι το δικαίωμα μίας οντότητας για αναβολή του διακανονισμού θα πρέπει να υφίσταται κατά την ημερομηνία αναφοράς, β) αποσαφήνιση ότι η ταξινόμηση της υποχρέωσης δεν επηρεάζεται από τις προθέσεις ή προσδοκίες της διοίκησης σχετικά με την εξάσκηση του δικαιώματος αναβολής του διακανονισμού, γ) επεξηγούν πώς οι συνθήκες δανεισμού επηρεάζουν την ταξινόμηση, και δ) αποσαφήνιση των απαιτήσεων σχετικά με την ταξινόμηση υποχρεώσεων μίας οντότητας που πρόκειται να ή ενδεχομένως να διακανονίσει μέσω έκδοσης ιδίων συμμετοχικών τίτλων. Ο Όμιλος και η Εταιρεία θα εξετάσουν την επίπτωση όλων των παραπάνω στις οικονομικές τους καταστάσεις, αν και δεν αναμένεται να έχουν καμία. Τα ανωτέρω δεν έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Εκδοτικός Οργανισμός Λιβάνη Α.Β.Ε. Ετήσια Οικονομική Έκθεση Από 1η Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 50 9.2 Δομή του Ομίλου Οι εταιρείες του Ομίλου οι οποίες περιλαμβάνονται στις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις, είναι οι εξής: Όνομα θυγατρικών & συγγενών ΕΚΔΟΤΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΛΙΒΑΝΗ ΑΒΕ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΕΠΙΚΑΙΡΑ Α.Ε. Χώρα που δραστηριοποιείται Ελλάδα Ελλάδα % Συμμετοχής Μητρική 100% Μέθοδος ενοποίησης Ολική ενοποίηση Ολική ενοποίηση Ο ιστότοπος της θυγατρικής είναι www.epikaira.gr. 9.3 Ενοποίηση Θυγατρικές επιχειρήσεις Θυγατρικές εταιρείες είναι εκείνες στις οποίες ο Όμιλος έχει ποσοστό συμμετοχής μεγαλύτερο του μισού των δικαιωμάτων ψήφου ή έχει τη δυνατότητα να κατευθύνει τις χρηματοοικονομικές και λειτουργικές αρχές που ακολουθούνται. Τα αποτελέσματα, τα περιουσιακά στοιχεία και οι υποχρεώσεις των θυγατρικών, ενσωματώνονται στις οικονομικές καταστάσεις με την μέθοδο της ολικής ενοποίησης. Οι οικονομικές καταστάσεις των θυγατρικών συντάσσονται με τις ίδιες λογιστικές πολιτικές που ακολουθεί η εταιρεία. Οι διεταιρικές συναλλαγές, τα διεταιρικά υπόλοιπα και τα διεταιρικά έσοδα και έξοδα, απαλείφονται κατά την ενοποίηση. Η υπεραξία που προκύπτει κατά την εξαγορά επιχειρήσεων, αν είναι θετική, αναγνωρίζεται ως μη αποσβέσιμο περιουσιακό στοιχείο, υποκείμενο ετησίως σε έλεγχο απομείωσης της αξίας του. Αν είναι αρνητική (κέρδος ευκαιριακής αγοράς), αναγνωρίζεται ως κέρδος στην κατάσταση αποτελεσμάτων του ομίλου. Υπεραξία είναι η διαφορά μεταξύ τιμήματος για την απόκτηση και εύλογης αξίας των επιμέρους περιουσιακών στοιχείων, των υποχρεώσεων και των ενδεχόμενων υποχρεώσεων της αποκτώμενης. Μη ελέγχουσες συμμετοχές Οι μη ελέγχουσες συμμετοχές παρουσιάζονται στην ενοποιημένη οικονομική θέση στα ίδια κεφάλαια, ξεχωριστά από τα ίδια κεφάλαια των ιδιοκτητών της μητρικής εταιρείας. Τα αποτελέσματα και κάθε συστατικό στοιχείο των λοιπών συνολικών εσόδων λογίζονται στους ιδιοκτήτες της μητρικής εταιρείας και στις μη ελέγχουσες συμμετοχές. Το σύνολο των συνολικών εσόδων λογίζεται στους ιδιοκτήτες της μητρικής εταιρείας και στις μη ελέγχουσες συμμετοχές, ακόμα κι αν αυτό έχει ως αποτέλεσμα οι μη ελέγχουσες συμμετοχές να παρουσιάζουν έλλειμμα. Συγγενείς επιχειρήσεις Είναι οι επιχειρήσεις αυτές πάνω στις οποίες η Εταιρεία μπορεί να ασκήσει σημαντική επιρροή αλλά δεν πληρούν τις προϋποθέσεις για να χαρακτηριστούν είτε θυγατρικές, είτε συμμετοχή σε κοινοπραξία. Οι παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν από την Εταιρεία συνιστούν ότι το κατεχόμενο ποσοστό μεταξύ 20% και 50% δικαιωμάτων ψήφου μίας εταιρείας υποδηλώνει σημαντική επιρροή πάνω στην εταιρεία αυτή. Επενδύσεις σε συγγενείς επιχειρήσεις αρχικά αναγνωρίζονται στο κόστος και κατόπιν θεωρούνται ότι χρησιμοποιούν τη μέθοδο της καθαρής θέσης. Στο τέλος κάθε χρήσης, Εκδοτικός Οργανισμός Λιβάνη Α.Β.Ε. Ετήσια Οικονομική Έκθεση Από 1η Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 51 το κόστος αυξάνεται µε την αναλογία της επενδύτριας επιχείρησης στις μεταβολές της καθαρής θέσης της επενδυόμενης επιχείρησης και μειώνεται µε τα λαμβανόμενα από τη συγγενή μερίσματα. Όσον αφορά την υπεραξία απόκτησης, αυτή μειώνει την αξία της συμμετοχής µε επιβάρυνση των αποτελεσμάτων χρήσης, όταν μειώνεται η αξία της. Το μερίδιο της Εταιρείας στα κέρδη ή τις ζημιές των συνδεδεμένων επιχειρήσεων μετά την εξαγορά αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα, ενώ το μερίδιο των μεταβολών των αποθεματικών μετά την εξαγορά, αναγνωρίζεται στα αποθεματικά. Οι συσσωρευόμενες μεταβολές επηρεάζουν τη λογιστική αξία των επενδύσεων σε συνδεδεμένες επιχειρήσεις. Όταν η συμμετοχή στις ζημιές σε µία συγγενή επιχείρηση ισούται ή υπερβαίνει τη συμμετοχή της στη συγγενή επιχείρηση, συμπεριλαμβανομένων οποιονδήποτε άλλων επισφαλών απαιτήσεων, η Εταιρεία δεν αναγνωρίζει περαιτέρω ζημιές, εκτός και αν έχει καλύψει υποχρεώσεις ή έχει ενεργήσει πληρωμές εκ μέρους της συγγενούς επιχείρησης και εν γένει εκείνων που προκύπτουν από τη μετοχική ιδιότητα. Μη πραγματοποιημένα κέρδη από συναλλαγές μεταξύ της Εταιρείας και των συγγενών επιχειρήσεων απαλείφονται κατά το ποσοστό συμμετοχής της Εταιρείας στις συγγενείς επιχειρήσεις. Μη πραγματοποιημένες ζημιές απαλείφονται, εκτός εάν η συναλλαγή παρέχει ενδείξεις αποµείωσης του μεταβιβασθέντος περιουσιακού στοιχείου. Οι λογιστικές πολιτικές των συγγενών επιχειρήσεων τροποποιούνται προκειμένου να είναι συνεπείς µε αυτές που χρησιμοποιεί η Εταιρεία. 9.4 Πληροφόρηση κατά τομέα Για διοικητικούς σκοπούς η εταιρεία είναι οργανωμένη σε τρεις γεωγραφικούς τομείς (ΕλλάδαΕυρώπη-Τρίτες Χώρες). Σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 8-Λειτουργικοί Τομείς, η διοίκηση παρακολουθεί τα λειτουργικά αποτελέσματα των γεωγραφικών τομέων ξεχωριστά με σκοπό τη λήψη αποφάσεων σχετικά με τη διάθεση πόρων και την αξιολόγηση των αποδόσεων. 9.5 Μετατροπή ξένου νομίσματος (α) Λειτουργικό νόµισµα και νόµισµα παρουσίασης. Τα στοιχεία των οικονοµικών καταστάσεων της Εταιρείας επιµετρώνται βάσει του νοµίσµατος του πρωτεύοντος οικονοµικού περιβάλλοντος, στο οποίο λειτουργεί η Εταιρεία (λειτουργικό νόµισµα). Οι οικονοµικές καταστάσεις παρουσιάζονται σε Ευρώ (€), που είναι το λειτουργικό νόµισµα και το νόµισµα παρουσίασης της Εταιρείας και όλων των συγγενών της. (β) Συναλλαγές και υπόλοιπα λογαριασµών. Οι συναλλαγές σε ξένα νοµίσµατα µετατρέπονται στο λειτουργικό νόµισµα µε τη χρήση των συναλλαγµατικών ισοτιµιών (τρέχουσες ισοτιµίες) που ισχύουν κατά την ηµεροµηνία των συναλλαγών. Κέρδη και ζηµιές από συναλλαγµατικές διαφορές οι οποίες προκύπτουν από την εκκαθάριση τέτοιων συναλλαγών κατά την διάρκεια της περιόδου και από την µετατροπή των νοµισµατικών στοιχείων που εκφράζονται σε ξένο νόµισµα µε τις ισχύουσες ισοτιµίες κατά την ηµεροµηνία ισολογισµού, καταχωρούνται στα αποτελέσµατα. Οι συναλλαγµατικές διαφορές από µη νοµισµατικά στοιχεία που αποτιµώνται στην εύλογη αξία τους, θεωρούνται ως τµήµα της εύλογης αξίας και συνεπώς καταχωρούνται όπου και οι διαφορές της εύλογης αξίας. Οι εκτός Ελλάδος δραστηριότητες της Εταιρείας σε ξένα νοµίσµατα, µετατρέπονται στο νόµισµα λειτουργίας µε τη χρήση των ισοτιµιών που ισχύουν κατά την ηµεροµηνία των συναλλαγών, ενώ τα στοιχεία του ενεργητικού και παθητικού των δραστηριοτήτων στο εξωτερικό, συµπεριλαµβανοµένων της υπεραξίας και των αναπροσαρµογών της εύλογης αξίας, που προκύπτουν κατά την ενοποίηση, µετατρέπονται σε Ευρώ µε τις συναλλαγµατικές ισοτιµίες που ισχύουν κατά την ηµεροµηνία του ισολογισµού. Εκδοτικός Οργανισμός Λιβάνη Α.Β.Ε. Ετήσια Οικονομική Έκθεση Από 1η Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 52 9.6 Ενσώματες ακινητοποιήσεις Τα ενσώµατα πάγια απεικονίζονται στις οικονοµικές καταστάσεις στην αξία κτήσης ή στην εύλογη αξία, η οποία προσδιορίζεται από ανεξάρτητους εκτιµητές, µείον τις σωρευµένες αποσβέσεις και τυχόν ζηµιές αποµείωσης. Το κόστος κτήσης περιλαµβάνει όλες τις άµεσα επιριπτέες δαπάνες για την απόκτηση των παγίων στοιχείων. Μεταγενέστερες δαπάνες καταχωρούνται σε επαύξηση της λογιστικής αξίας των ενσωµάτων παγίων ή ως ξεχωριστό πάγιο µόνον κατά την έκταση που οι δαπάνες αυτές αυξάνουν τα µελλοντικά οικονοµικά οφέλη που αναµένεται να εισρεύσουν από την χρήση του παγίου στοιχείου και το κόστος τους µπορεί να επιµετρηθεί αξιόπιστα. Το κόστος επισκευών και συντηρήσεων καταχωρείται στα αποτελέσµατα όταν πραγµατοποιούνται. Τα οικόπεδα δεν αποσβένονται. Οι αποσβέσεις των λοιπών στοιχείων των ενσωµάτων παγίων υπολογίζονται µε την σταθερή µέθοδο στη διάρκεια της ωφέλιµης ζωής τους που έχει ως εξής: Κτίρια Εγκαταστάσεις 33 - 40 έτη σε ακίνητα Κατά τη διάρκεια τρίτων µισθωτικής περιόδου Μηχανολογικός εξοπλισµός 15 έτη Μεταφορικά µέσα 5 - 7 έτη Λοιπός εξοπλισµός 5 έτη της Οι υπολειµµατικές αξίες και οι ωφέλιµες ζωές των ενσωµάτων παγίων υπόκεινται σε επανεξέταση σε κάθε ηµεροµηνία ισολογισµού. Όταν οι λογιστικές αξίες των ενσωµάτων ακινητοποιήσεων υπερβαίνουν την ανακτήσιµη αξία τους, η διαφορά (αποµείωση) καταχωρείται άµεσα ως έξοδο στα αποτελέσµατα εφόσον το σχετικό αποθεματικό για αναπροσαρμογή των ενσώματων παγίων στην εύλογη αξία τους στα Ίδια Κεφάλαια έχει μηδενικό υπόλοιπο. Κατά την πώληση ενσωµάτων παγίων, οι διαφορές µεταξύ του τιµήµατος που λαµβάνεται και της λογιστικής τους αξίας καταχωρούνται ως κέρδη ή ζηµίες στα αποτελέσµατα. 9.7 Άυλα στοιχεία ενεργητικού Τα άυλα περιουσιακά στοιχεία που αποκτούνται από την Εταιρεία καταχωρούνται στο κόστος κτήσης τους. Τα άυλα περιουσιακά στοιχεία, εκτός από τα έξοδα ανάπτυξης, που δηµιουργούνται εσωτερικά δεν κεφαλαιοποιούνται και οι σχετικές δαπάνες περιλαµβάνονται στα αποτελέσµατα της χρήσεως που προκύπτουν. Στα άυλα στοιχεία του ενεργητικού περιλαµβάνονται: α) λογισµικά προγράμματα, β) ∆ικαιώµατα χρήσης ενσώµατων παγίων στοιχείων, γ) σήματα και άδειες, και δ) ηλεκτρονικά συστήματα εκμάθησης (πύλη e- learning). Οι άδειες λογισµικού καταχωρούνται στα άϋλα περιουσιακά στοιχεία και αποτιµώνται στο κόστος κτήσης µείον τις σωρευµένες αποσβέσεις. Οι αποσβέσεις διενεργούνται µε την µέθοδο της σταθερής απόσβεσης κατά την διάρκεια της ωφέλιµης ζωής των στοιχείων αυτών, η οποία κυµαίνεται από 3 έως 5 χρόνια. Τα δικαιώµατα εκµετάλλευσης ενσώµατων παγίων στοιχείων αποτιµώνται στο κόστος κτήσης, (εύλογη αξία τους κατά την ηµεροµηνία παραχώρησης τους), µείον της αποσβέσεις. Οι αποσβέσεις διενεργούνται ανάλογα µε τα έτη µίσθωσης των ενσώµατων παγίων. Εκδοτικός Οργανισμός Λιβάνη Α.Β.Ε. Ετήσια Οικονομική Έκθεση Από 1η Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 53 Τα ηλεκτρονικά συστήματα εκμάθησης (πύλη e-learning) είναι εσωτερικώς δημιουργούμενα άυλα στοιχεία που καταχωρούνται στο κόστος ιδιοπαραγωγής τους και αποσβένονται με τη μέθοδο της σταθερής απόσβεσης κατά τη διάρκεια της ωφέλιμης ζωής τους, η οποία είναι 7 χρόνια. Τα άυλα περιουσιακά στοιχεία που, σύµφωνα µε το ∆ΛΠ 38, δεν πληρούσαν τα κριτήρια κεφαλαιοποίησης διαγράφηκαν. Όλες οι διαφορές που προέκυψαν κατά τον διαφορετικό χειρισµό σε σχέση µε τις προηγούµενες λογιστικές αρχές καταχωρήθηκαν στα ίδια κεφάλαια κατά την ηµεροµηνία µετάβασης. 9.8 Απομείωση αξίας περιουσιακών στοιχείων Τα στοιχεία του ενεργητικού που έχουν απροσδιόριστη ωφέλιµη ζωή δεν αποσβένονται και υπόκεινται σε έλεγχο αποµείωσης ετησίως και όταν κάποια γεγονότα καταδεικνύουν ότι η λογιστική αξία µπορεί να µην είναι ανακτήσιµη. Τα στοιχεία του ενεργητικού που αποσβένονται υπόκεινται σε έλεγχο αποµείωσης της αξίας τους όταν υπάρχουν ενδείξεις ότι η λογιστική αξία τους δεν θα ανακτηθεί. Η ανακτήσιµη αξία είναι το µεγαλύτερο ποσό µεταξύ της καθαρής τιµής πώλησης και της αξίας λόγω χρήσης. Η ζηµία λόγω µείωσης της αξίας των στοιχείων του ενεργητικού αναγνωρίζεται από την επιχείρηση, όταν η λογιστική αξία των στοιχείων αυτών (ή της Μονάδας ∆ηµιουργίας Ταµειακών Ροών) είναι µεγαλύτερη από το ανακτήσιµο ποσό τους. Καθαρή αξία πώλησης θεωρείται το ποσό από την πώληση ενός στοιχείου του ενεργητικού στο πλαίσιο µιας αµφοτεροβαρούς συναλλαγής, στην οποία τα µέρη έχουν πλήρη γνώση και προσχωρούν οικειοθελώς, µετά από την αφαίρεση κάθε πρόσθετου άµεσου κόστους διάθεσης του στοιχείου ενεργητικού, ενώ, αξία χρήσης είναι η παρούσα αξία των εκτιµώµενων µελλοντικών ταµειακών ροών που αναµένεται να εισρεύσουν στην επιχείρηση από τη χρήση ενός στοιχείου ενεργητικού και από την διάθεση του στο τέλος της εκτιµώµενης ωφέλιµης ζωής του. 9.9 Σημαντικές λογιστικές κρίσεις, εκτιμήσεις και υποθέσεις Η προετοιµασία των οικονοµικών καταστάσεων σύµφωνα µε τα ∆ΠΧΠ απαιτεί από τη διοίκηση το σχηµατισµό κρίσεων, εκτιµήσεων και υποθέσεων, οι οποίες επηρεάζουν τα δηµοσιευµένα στοιχεία του ενεργητικού και τις υποχρεώσεις, όπως επίσης την γνωστοποίηση ενδεχόµενων απαιτήσεων και υποχρεώσεων κατά την ηµεροµηνία σύνταξης των οικονοµικών καταστάσεων και τα δηµοσιευµένα ποσά εσόδων και εξόδων κατά την περίοδο αναφοράς. Τα πραγµατικά αποτελέσµατα µπορεί να διαφέρουν από αυτά τα οποία έχουν εκτιµηθεί. Οι εκτιµήσεις και οι κρίσεις επαναξιολογούνται συνεχώς και βασίζονται τόσο στην εµπειρία του παρελθόντος όσο και σε άλλους παράγοντες, συµπεριλαµβανοµένων και των προσδοκιών για µελλοντικά γεγονότα τα οποία θεωρούνται λογικά µε βάση τις συγκεκριµένες συνθήκες. Κρίσεις Κατά τη διαδικασία εφαρµογής των λογιστικών αρχών και των κρίσεων της διοίκησης, εκτός αυτών που περιλαµβάνουν εκτιµήσεις, οι κρίσεις που σχηµατίζονται από τη διοίκηση και που έχουν την σηµαντικότερη επίδραση στα ποσά που αναγνωρίζονται στις οικονοµικές καταστάσεις σχετίζονται, κυρίως, µε την κατηγοριοποίηση των επενδύσεων. Η διοίκηση αποφασίζει κατά την απόκτηση µίας επένδυσης, εάν αυτή θα κατηγοριοποιηθεί ως διακρατούµενη µέχρι την λήξη, κατεχόµενη για εµπορικούς σκοπούς, αποτιµώµενη στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων, ή διαθέσιµη προς πώληση. Για αυτές που είναι διακρατούµενες µέχρι τη λήξη, η διοίκηση εξετάζει εάν πληρούνται τα κριτήρια που ορίζει το ∆ΠΧΠ 9 και, συγκεκριµένα, εάν έχει την πρόθεση και την ικανότητα να της κρατήσει έως τη λήξη τους. Η εταιρεία κατηγοριοποιεί τις επενδύσεις ως κατεχόµενες για εµπορικούς σκοπούς εάν αυτές έχουν αποκτηθεί κυρίως για τη δηµιουργία βραχυπρόθεσµου κέρδους. Η κατηγοριοποίηση των Εκδοτικός Οργανισμός Λιβάνη Α.Β.Ε. 54 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Από 1η Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 επενδύσεων ως αποτιµώµενες στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων εξαρτάται από τον τρόπο µε βάση τον οποίο η διοίκηση παρακολουθεί την απόδοση των επενδύσεων αυτών. Όταν δεν κατηγοριοποιούνται ως κατεχόµενες για εµπορικούς σκοπούς αλλά υπάρχουν διαθέσιµες και αξιόπιστες εύλογες αξίες και οι µεταβολές στις εύλογες αξίες περιλαµβάνονται στο κέρδος ή στη ζηµιά στους λογαριασµούς των αποτελεσµάτων, τότε κατηγοριοποιούνται ως αποτιµώµενες στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων. Όλες οι λοιπές επενδύσεις κατηγοριοποιούνται ως διαθέσιµες προς πώληση. ανακτησιµότητα των απαιτήσεων Οι εµπορικές απαιτήσεις αναγνωρίζονται αρχικά στην εύλογη αξία και ύστερα αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος µείον τις προβλέψεις για αποµείωση, χρησιµοποιώντας τη µέθοδο του πραγµατικού επιτοκίου. Όταν η Εταιρεία έχει αντικειµενικές ενδείξεις ότι δεν θα εισπράξει όλα τα οφειλόµενα σε αυτήν ποσά, σύµφωνα µε τους όρους της κάθε συµφωνίας, σχηµατίζει πρόβλεψη για αποµείωση εµπορικών απαιτήσεων. Το ύψος της πρόβλεψης διαµορφώνεται από τη διαφορά που προκύπτει µεταξύ της λογιστικής αξίας των απαιτήσεων και τις παρούσας αξίας των εκτιµώµενων µελλοντικών ταµιακών ροών, οι οποίες προεξοφλούνται µε το πραγµατικό επιτόκιο. Το ποσό της πρόβλεψης καταχωρείται ως δαπάνη στα άλλα έξοδα εκµετάλλευσης στην κατάσταση αποτελεσµάτων. απαξίωση των αποθεµάτων Κατάλληλες προβλέψεις σχηµατίζονται για απαξιωµένα, άχρηστα και αποθέµατα µε πολύ χαµηλή κίνηση στην αγορά. Οι µειώσεις της αξίας των αποθεµάτων στην καθαρή ρευστοποιήσιµη αξία και οι λοιπές ζηµίες από αποθέµατα καταχωρούνται στην κατάσταση αποτελεσµάτων κατά την περίοδο που εµφανίζονται. Εκτιµήσεις και υποθέσεις Συγκεκριµένα ποσά τα οποία περιλαµβάνονται ή επηρεάζουν τις οικονοµικές καταστάσεις και οι σχετικές γνωστοποιήσεις πρέπει να εκτιµώνται, απαιτώντας τον σχηµατισµό υποθέσεων σχετικά µε αξίες ή συνθήκες που δεν είναι δυνατό να είναι γνωστές µε βεβαιότητα κατά την περίοδο σύνταξης των οικονοµικών καταστάσεων. Ως σηµαντική λογιστική εκτίµηση, θεωρείται µία η οποία είναι σηµαντική για την εικόνα της οικονοµικής κατάστασης της εταιρείας και τα αποτελέσµατα και απαιτεί τις πιο δύσκολες, υποκειµενικές ή περίπλοκες κρίσεις της διοίκησης, συχνά ως αποτέλεσµα της ανάγκης για σχηµατισµό εκτιµήσεων σχετικά µε την επίδραση υποθέσεων οι οποίες είναι αβέβαιες. Η Εταιρεία αξιολογεί τέτοιες εκτιµήσεις σε συνεχή βάση, βασιζόµενη στα αποτελέσµατα του παρελθόντος και στην εµπειρία, συσκέψεις µε ειδικούς, τάσεις και άλλες µεθόδους οι οποίες θεωρούνται λογικές στις συγκεκριµένες συνθήκες, όπως επίσης και τις προβλέψεις µας σχετικά µε το πώς αυτά ενδέχεται να αλλάξουν στο µέλλον. Εκτιµώµενη αποµείωση υπεραξίας Η Εταιρεία διενεργεί σε ετήσια βάση έλεγχο για τυχόν αποµείωση της υπεραξίας και ενδιάµεσα, όταν τα γεγονότα ή οι συνθήκες καθιστούν πιθανή την ύπαρξη αποµείωσης (π.χ. µία σηµαντική δυσµενής αλλαγή στο εταιρικό κλίµα ή µία απόφαση για πώληση ή διάθεση µιας µονάδας). Ο καθορισµός της ύπαρξης αποµείωσης απαιτεί την αποτίµηση της αντίστοιχης µονάδας, η οποία εκτιµάται χρησιµοποιώντας την µέθοδο της προεξόφλησης των ταµειακών ροών. Όταν αυτό κρίνεται διαθέσιµο και απαραίτητο, χρησιµοποιούνται σχετικοί συντελεστές πολλαπλασιασµού της αγοράς, προκειµένου να επιβεβαιωθούν τα αποτελέσµατα από τις προεξοφληµένες ταµειακές ροές. Εφαρµόζοντας αυτή τη µεθοδολογία, η εταιρεία βασίζεται σε µία σειρά από παράγοντες, στους οποίους περιλαµβάνονται τα πραγµατικά λειτουργικά αποτελέσµατα, τα µελλοντικά εταιρικά σχέδια, οι οικονοµικές προεκτάσεις και τα δεδοµένα της αγοράς. Στην περίπτωση που, από αυτή την ανάλυση, προκύπτει αποµείωση της υπεραξίας, τότε η µέτρηση της αποµείωσης απαιτεί εκτίµηση της εύλογης αξίας για κάθε αναγνωριζόµενο ενσώµατο ή άυλο περιουσιακό στοιχείο. Σε αυτή την Εκδοτικός Οργανισμός Λιβάνη Α.Β.Ε. Ετήσια Οικονομική Έκθεση Από 1η Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 55 περίπτωση, χρησιµοποιείται η προσέγγιση των ταµειακών ροών η οποία αναφέρεται ανωτέρω από ανεξάρτητους εκτιµητές, όπου κρίνεται κατάλληλο. ∆ιενεργείται έλεγχος για άλλα αναγνωριζόµενα άυλα περιουσιακά στοιχεία µε καθορισµένες ωφέλιµες ζωές και υποκείµενα σε απόσβεση, συγκρίνοντας την λογιστική αξία µε το άθροισµα των µη προεξοφληµένων ταµειακών ροών που αναµένεται να δηµιουργηθούν από το περιουσιακό στοιχείο. Ελέγχονται τα άυλα περιουσιακά στοιχεία µε αόριστες ωφέλιµες ζωές ετησίως χρησιµοποιώντας µία µέθοδο εύλογης αξίας, όπως τις προεξοφληµένες ταµειακές ροές. Η Εταιρεία ετησίως διενεργεί έλεγχο για αποµείωση της υπεραξίας, σύµφωνα µε την λογιστική πολιτική. Τα ανακτήσιµα ποσά των µονάδων δηµιουργίας ταµειακών ροών έχουν καθοριστεί βασιζόµενα σε υπολογισµούς της αξίας σε χρήση (on value-in-use calculations). Αυτοί οι υπολογισµοί απαιτούν τη χρήση εκτιµήσεων. Φόροι εισοδήµατος Η Εταιρεία υπόκειται σε φόρο εισοδήµατος σύμφωνα με την ισχύουσα φορολογική νομοθεσία. Σηµαντικές εκτιµήσεις απαιτούνται για τον καθορισµό της πρόβλεψης για φόρους εισοδήµατος. Υπάρχουν πολλές συναλλαγές και υπολογισµοί για τους οποίους ο ακριβής καθορισµός του φόρου είναι αβέβαιος κατά τη συνήθη πορεία των δραστηριοτήτων της επιχείρησης. Η Εταιρεία αναγνωρίζει υποχρεώσεις για αναµενόµενα θέµατα φορολογικού ελέγχου, βασιζόµενη σε εκτιµήσεις του κατά πόσο θα οφείλονται επιπλέον φόροι. Όταν το τελικό αποτέλεσµα από τους φόρους αυτών των υποθέσεων διαφέρει από τα ποσά που είχαν αρχικά λογιστεί, τέτοιες διαφορές θα έχουν επίδραση στο φόρο εισοδήµατος και στις προβλέψεις για αναβαλλόµενη φορολογία στην περίοδο κατά την οποία τα ποσά αυτά έχουν καθορισθεί. Προβλέψεις Οι προβλέψεις Επισφαλών Απαιτήσεων απεικονίζονται µε τα ποσά τα οποία είναι πιθανόν να ανακτηθούν. Μόλις γίνει γνωστό ότι ένας συγκεκριµένος λογαριασµός υπόκειται σε κίνδυνο µεγαλύτερο του συνήθους πιστωτικού κινδύνου (π.χ. χαµηλή πιστοληπτική ικανότητα του πελάτη, διαφωνία σχετικά µε την ύπαρξη της απαίτησης ή το ποσό αυτής κ.λπ.), τότε ο λογαριασµός αναλύεται και καταγράφεται εάν οι συνθήκες υποδηλώνουν ότι η απαίτηση είναι ανείσπρακτη. Οι προβλέψεις Περιβαλλοντικών Υποχρεώσεων απεικονίζονται στα ποσά των εκροών που αναµένεται να απαιτηθούν προκειµένου να διακανονιστεί η υποχρέωση Ενδεχόµενα γεγονότα Η Εταιρεία εµπλέκεται σε δικαστικές διεκδικήσεις και αποζηµιώσεις κατά τη συνήθη πορεία των εργασιών της. Η διοίκηση κρίνει ότι οποιοιδήποτε διακανονισμοί δε θα επηρέαζαν σημαντικά την οικονομική θέση της Εταιρείας, την 31 ∆εκεµβρίου 2019. Μεταβολές στις κρίσεις ή στις διερμηνείες είναι πιθανό να οδηγήσουν σε µία αύξηση ή µία μείωση των ενδεχόμενων υποχρεώσεων της Εταιρείας στο μέλλον. 9.10 Σημαντικά εταιρικά γεγονότα Δεν υπάρχουν σημαντικά εταιρικά γεγονότα που να επηρρεάζουν την οικονομική θέση της εταιρείας και του ομίλου πέρα των ήδη αναφερθέντων γεγονότων σχετικά με την πανδημία του COVID-19. 9.11 Χρηματοοικονομικά μέσα Χρηµατοοικονοµικό µέσο είναι κάθε σύµβαση που δηµιουργεί ένα χρηµατοοικονοµικό στοιχείο ενεργητικού σε µία επιχείρηση και µια χρηµατοοικονοµική υποχρέωση ή ένα συµµετοχικό τίτλο σε µια άλλη επιχείρηση. Τα χρηµατοοικονοµικά µέσα της Εταιρείας ταξινοµούνται στις παρακάτω κατηγορίες µε βάση την ουσία της σύµβασης και το σκοπό για τον οποίο αποκτήθηκαν: Εκδοτικός Οργανισμός Λιβάνη Α.Β.Ε. Ετήσια Οικονομική Έκθεση Από 1η Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 56 i) Χρηµατοοικονοµικά στοιχεία αποτιµώµενα στην εύλογη αξία τους µέσω της κατάστασης αποτελεσµάτων χρήσης Πρόκειται για χρηµατοοικονοµικά στοιχεία ενεργητικού, που ικανοποιούν οποιαδήποτε από τις παρακάτω προϋποθέσεις: Χρηµατοοικονοµικά στοιχεία ενεργητικού που κατέχονται για εµπορικούς σκοπούς (συµπεριλαµβάνονται τα παράγωγα, εκτός από εκείνα που είναι καθορισµένα και αποτελεσµατικά µέσα αντιστάθµισης, αυτά που αποκτώνται ή δηµιουργούνται µε σκοπό την πώληση ή την επαναγορά και τέλος αυτά που αποτελούν µέρος ενός χαρτοφυλακίου από αναγνωρισµένα χρηµατοοικονοµικά µέσα). Κατά την αρχική αναγνώριση ορίζεται από την επιχείρηση ως στοιχείο που αποτιµάται στην εύλογη αξία, µε αναγνώριση των µεταβολών στην Κατάσταση Αποτελεσµάτων Χρήσης. Στον Ισολογισµό της Εταιρείας οι συναλλαγές και η αποτίµηση σε εύλογες αξίες των παραγώγων απεικονίζονται σε ξεχωριστά κονδύλια του Ενεργητικού και των Υποχρεώσεων µε τίτλο «Παράγωγα Χρηµατοοικονοµικά Στοιχεία». Οι µεταβολές στην εύλογη αξία των παραγώγων καταχωρούνται στην κατάσταση αποτελεσµάτων χρήσης. ii) ∆άνεια και απαιτήσεις Περιλαµβάνουν µη παράγωγα χρηµατοοικονοµικά στοιχεία ενεργητικού µε σταθερές ή προσδιορισµένες πληρωµές, τα οποία δεν διαπραγµατεύονται σε ενεργές αγορές. Στην κατηγορία αυτή (∆άνεια και Απαιτήσεις) δεν περιλαµβάνονται: α) απαιτήσεις από προκαταβολές για αγορά αγαθών ή υπηρεσιών, β) απαιτήσεις που έχουν να κάνουν µε δοσοληψίες φόρων, οι οποίες έχουν επιβληθεί νοµοθετικά από το κράτος, γ) οτιδήποτε δεν καλύπτεται από σύµβαση ώστε να δίνει δικαίωµα στην επιχείρηση για λήψη µετρητών ή άλλων χρηµατοοικονοµικών παγίων στοιχείων. Τα ∆άνεια και οι απαιτήσεις περιλαµβάνονται στο κυκλοφορούν ενεργητικό, εκτός από εκείνα µε λήξεις µεγαλύτερες των 12 µηνών από την ηµεροµηνία ισολογισµού. Τα τελευταία συµπεριλαµβάνονται στα µη κυκλοφορούντα στοιχεία του ενεργητικού. iv) ∆ιαθέσιµα για πώληση χρηµατοοικονοµικά στοιχεία ενεργητικού Περιλαµβάνει µη παράγωγα χρηµατοοικονοµικά περιουσιακά στοιχεία τα οποία είτε προσδιορίζονται σε αυτήν την κατηγορία, είτε δεν µπορούν να ενταχθούν σε κάποια από τις ανωτέρω. Στη συνέχεια, τα διαθέσιµα προς πώληση χρηµατοοικονοµικά περιουσιακά στοιχεία αποτιµώνται στην εύλογη αξία τους και τα σχετικά κέρδη ή ζηµιές καταχωρούνται σε αποθεµατικό των ιδίων κεφαλαίων µέχρι τα στοιχεία αυτά να πωληθούν ή να χαρακτηρισθούν ως αποµειωµένα. Κατά την πώληση ή όταν χαρακτηρισθούν ως αποµειωµένα, τα κέρδη ή οι ζηµιές µεταφέρονται στα αποτελέσµατα. Ζηµιές αποµείωσης που έχουν αναγνωρισθεί στα αποτελέσµατα δεν αντιστρέφονται µέσω αποτελεσµάτων. Οι αγορές και οι πωλήσεις των επενδύσεων αναγνωρίζονται κατά την ηµεροµηνία της συναλλαγής που είναι και η ηµεροµηνία που η Εταιρεία δεσµεύεται να αγοράσει ή να πωλήσει το στοιχείο. Οι επενδύσεις αρχικά αναγνωρίζονται στην εύλογη αξία τους πλέον των άµεσα επιρριπτέων στη συναλλαγή δαπανών, µε εξαίρεση όσον αφορά τις άµεσα επιρριπτέες στη συναλλαγή δαπάνες, για τα στοιχεία εκείνα που αποτιµώνται στην εύλογη αξία τους µε µεταβολές στα αποτελέσµατα. Οι Εκδοτικός Οργανισμός Λιβάνη Α.Β.Ε. 57 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Από 1η Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 επενδύσεις διαγράφονται όταν το δικαίωµα στις ταµειακές ροές από τις επενδύσεις λήγει ή µεταβιβάζεται και η Εταιρεία έχει µεταβιβάσει ουσιωδώς όλους τους κινδύνους και τις ανταµοιβές που συνεπάγεται η ιδιοκτησία. Τα δάνεια και οι απαιτήσεις αναγνωρίζονται στο αναπόσβεστο κόστος βάσει της µεθόδου του πραγµατικού επιτοκίου. Τα πραγµατοποιηµένα και µη πραγµατοποιηµένα κέρδη ή ζηµίες που προκύπτουν από τις µεταβολές της εύλογης αξίας των χρηµατοοικονοµικών στοιχείων ενεργητικού αποτιµώµενα στην εύλογη αξία τους µε µεταβολές στα αποτελέσµατα, αναγνωρίζονται στα αποτελέσµατα την περίοδο που προκύπτουν. Οι εύλογες αξίες των χρηµατοοικονοµικών στοιχείων ενεργητικού που είναι διαπραγµατεύσιµα σε ενεργές αγορές προσδιορίζονται από τις τρέχουσες τιµές κλεισίµατος. Για τα µη διαπραγµατεύσιµα στοιχεία, οι εύλογες αξίες προσδιορίζονται µε τη χρήση τεχνικών αποτίµησης, όπως ανάλυση πρόσφατων συναλλαγών, συγκρίσιµων στοιχείων που διαπραγµατεύονται και προεξόφληση ταµειακών ροών. Οι µη διαπραγµατεύσιµοι σε ενεργό αγορά συµµετοχικοί τίτλοι που έχουν ταξινοµηθεί στην κατηγορία ∆ιαθέσιµα προς πώληση χρηµατοοικονοµικά στοιχεία και των οποίων η εύλογη αξία δεν είναι δυνατόν να προσδιοριστεί µε αξιοπιστία αποτιµώνται στο κόστος κτήσης τους. Σε κάθε ηµεροµηνία ισολογισµού, ο Όμιλος εκτιµά αν υπάρχουν αντικειµενικές ενδείξεις που να οδηγούν στο συµπέρασµα ότι τα χρηµατοοικονοµικά στοιχεία του ενεργητικού έχουν υποστεί αποµείωση. Για µετοχές εταιρειών που έχουν ταξινοµηθεί ως χρηµατοοικονοµικά στοιχεία διαθέσιµα προς πώληση, τέτοια ένδειξη συνιστά η σηµαντική ή παρατεταµένη µείωση της εύλογης αξίας σε σχέση µε το κόστος κτήσεως. Αν στοιχειοθετείται αποµείωση, η σωρευµένη στα ίδια κεφάλαια ζηµιά που είναι η διαφορά µεταξύ κόστους κτήσεως και εύλογης αξίας, µεταφέρεται στα αποτελέσµατα. 9.12 Αποθέματα Την ηµεροµηνία του ισολογισµού, τα αποθέµατα αποτιµώνται στο χαµηλότερο του κόστους ή την καθαρή ρευστοποιήσιµη αξία. Η καθαρή ρευστοποιήσιµη αξία είναι η εκτιµηµένη τιµή πώλησης στην συνηθισµένη πορεία των εργασιών της επιχείρησης µείον οποιαδήποτε σχετικά έξοδα πώλησης και χρησιμοποιείται παγίως η μέθοδος αποτίμησης αποθεμάτων FIFO. Στο κόστος των αποθεµάτων δεν περιλαμβάνονται χρηµατοοικονοµικά έξοδα. 9.13 Εμπορικές απαιτήσεις Οι απαιτήσεις από πελάτες καταχωρούνται αρχικά στην εύλογη αξία τους και µεταγενέστερα κατά το μακροπρόθεσμο μέρος τους, αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος χρησιµοποιώντας την µέθοδο του αποτελεσµατικού επιτοκίου, µείον την πρόβλεψη για µείωση της αξίας τους. Στην περίπτωση που η αναπόσβεστη αξία ή το κόστος ενός χρηµατοοικονοµικού στοιχείου υπερβαίνει την παρούσα αξία, τότε το στοιχείο αυτό αποτιµάται στο ανακτήσιµο ποσό αυτού, δηλαδή στη παρούσα αξία των µελλοντικών ροών του περιουσιακού στοιχείου, η οποία υπολογίζεται µε βάση το πραγµατικό αρχικό επιτόκιο. Η σχετική ζηµία µεταφέρεται απευθείας στα αποτελέσµατα χρήσης. Οι ζηµιές αποµείωσης, δηλαδή όταν υπάρχει αντικειµενική ένδειξη ότι η Εταιρεία δεν είναι σε θέση να εισπράξει όλα τα ποσά που οφείλονται µε βάση τους συµβατικούς όρους, αναγνωρίζονται στα αποτελέσµατα. 9.14 Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα ταμειακών διαθεσίμων Τα διαθέσιµα και ισοδύναµα διαθεσίµων περιλαµβάνουν τα µετρητά στην τράπεζα και στο ταµείο καθώς επίσης και τις βραχυπρόθεσµες επενδύσεις υψηλής ρευστότητας, όπως τα προϊόντα της αγοράς χρήµατος και οι τραπεζικές καταθέσεις. Τα προϊόντα της αγοράς χρήµατος είναι Εκδοτικός Οργανισμός Λιβάνη Α.Β.Ε. Ετήσια Οικονομική Έκθεση Από 1η Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 58 χρηµατοοικονοµικά περιουσιακά στοιχεία που αποτιµώνται στην εύλογη αξία µέσω της κατάστασης αποτελεσµάτων. 9.15 Μετοχικό κεφάλαιο Οι κοινές µετοχές περιλαµβάνονται στα ίδια κεφάλαια. Άµεσα έξοδα για την έκδοση µετοχών, εµφανίζονται µετά την αφαίρεση του σχετικού φόρου εισοδήµατος, σε µείωση του προϊόντος της έκδοσης. Άµεσα έξοδα που σχετίζονται µε την έκδοση µετοχών για την απόκτηση επιχειρήσεων περιλαµβάνονται στο κόστος κτήσεως της επιχειρήσεως που αποκτάται. Το κόστος κτήσης ιδίων µετοχών εµφανίζεται αφαιρετικά των ιδίων κεφαλαίων της Εταιρείας, έως ότου οι ίδιες µετοχές πουληθούν ή ακυρωθούν. Κάθε κέρδος ή ζηµιά από πώληση ιδίων µετοχών καθαρό από άµεσα για την συναλλαγή λοιπά έξοδα και φόρους, εµφανίζεται ως αποθεµατικό στα ίδια κεφάλαια. 9.16 Φορολογία εισοδήματος & αναβαλλόμενος φόρος Η επιβάρυνση της περιόδου µε φόρους εισοδήµατος αποτελείται από τους τρέχοντες φόρους και τους αναβαλλόµενους φόρους, δηλαδή τους φόρους ή τις φορολογικές ελαφρύνσεις που σχετίζονται µε τα οικονοµικά οφέλη που προκύπτουν στην περίοδο αλλά έχουν ήδη καταλογιστεί ή θα καταλογιστούν από τις φορολογικές αρχές σε διαφορετικές περιόδους. Ο φόρος εισοδήµατος αναγνωρίζεται στον λογαριασµό των αποτελεσµάτων της περιόδου, εκτός του φόρου εκείνου που αφορά συναλλαγές που καταχωρήθηκαν απευθείας στα ίδια κεφάλαια, στην οποία περίπτωση καταχωρείται απευθείας, κατά ανάλογο τρόπο, στα ίδια κεφάλαια. Οι τρέχοντες φόροι εισοδήµατος περιλαµβάνουν τις βραχυπρόθεσµες υποχρεώσεις ή και απαιτήσεις προς τις δηµοσιονοµικές αρχές που σχετίζονται µε τους πληρωτέους φόρους επί του φορολογητέου εισοδήµατος της περιόδου και τυχόν πρόσθετους φόρους εισοδήµατος που αφορούν σε προηγούµενες χρήσεις. Οι τρέχοντες φόροι επιµετρώνται σύµφωνα µε τους φορολογικούς συντελεστές και τους φορολογικούς νόµους που εφαρµόζονται στις διαχειριστικές περιόδους µε τις οποίες σχετίζονται, βασιζόµενα στο φορολογητέο κέρδος για το έτος. Όλες οι αλλαγές στα βραχυπρόθεσµα φορολογικά στοιχεία του ενεργητικού ή τις υποχρεώσεις αναγνωρίζονται σαν µέρος των φορολογικών εξόδων στην κατάσταση αποτελεσµάτων χρήσης. Ο αναβαλλόµενος φόρος εισοδήµατος προσδιορίζεται µε την µέθοδο της υποχρέωσης που προκύπτει από τις προσωρινές διαφορές µεταξύ της λογιστικής αξίας και της φορολογικής βάσης των στοιχείων του ενεργητικού και των υποχρεώσεων. Αναβαλλόµενος φόρος εισοδήµατος δεν λογίζεται εάν προκύπτει από την αρχική αναγνώριση στοιχείου ενεργητικού ή παθητικού σε συναλλαγή, εκτός επιχειρηµατικής συνένωσης, η οποία όταν έγινε η συναλλαγή δεν επηρέασε ούτε το λογιστικό ούτε το φορολογικό κέρδος ή ζηµία. Οι αναβαλλόµενες φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις αποτιµώνται µε βάση τους φορολογικούς συντελεστές που αναµένεται να εφαρµοστούν στην περίοδο κατά την οποία θα διακανονιστεί η απαίτηση ή η υποχρέωση, λαµβάνοντας υπόψη τους φορολογικούς συντελεστές (και φορολογικούς νόµους) που έχουν τεθεί σε ισχύ ή ουσιαστικά ισχύουν µέχρι την ηµεροµηνία του Ισολογισµού. Σε περίπτωση αδυναµίας σαφούς προσδιορισµού του χρόνου αναστροφής των προσωρινών διαφορών εφαρµόζεται ο φορολογικός συντελεστής που ισχύει κατά την επόµενη της ηµεροµηνίας του ισολογισµού χρήση. Εκδοτικός Οργανισμός Λιβάνη Α.Β.Ε. Ετήσια Οικονομική Έκθεση Από 1η Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 59 Οι αναβαλλόµενες φορολογικές απαιτήσεις αναγνωρίζονται κατά την έκταση στην οποία θα υπάρξει µελλοντικό φορολογητέο κέρδος για την χρησιµοποίηση της προσωρινής διαφοράς που δηµιουργεί την αναβαλλόµενη φορολογική απαίτηση. Ο αναβαλλόµενος φόρος εισοδήµατος αναγνωρίζεται για τις προσωρινές διαφορές που προκύπτουν από επενδύσεις σε συνδεδεµένες επιχειρήσεις, µε εξαίρεση την περίπτωση που η αναστροφή των προσωρινών διαφορών ελέγχεται από την Εταιρεία και είναι πιθανό ότι οι προσωρινές διαφορές δεν θα αναστραφούν στο προβλεπτό µέλλον. Οι περισσότερες αλλαγές στις αναβαλλόµενες φορολογικές απαιτήσεις ή υποχρεώσεις αναγνωρίζονται σαν ένα κοµµάτι των φορολογικών εξόδων στην κατάσταση αποτελεσµάτων χρήσης. Μόνο αυτές οι µεταβολές στα στοιχεία του ενεργητικού ή τις υποχρεώσεις που επηρεάζουν τις προσωρινές διαφορές αναγνωρίζονται κατευθείαν στα ίδια κεφάλαια της Εταιρείας, όπως η επανεκτίµηση της αξίας της ακίνητης περιουσίας, και έχουν ως αποτέλεσµα την σχετική αλλαγή στις αναβαλλόµενες φορολογικές απαιτήσεις ή υποχρεώσεις να χρεώνεται έναντι του σχετικού λογαριασµού της καθαρής θέσης. 9.17 Παροχές στο προσωπικό Βραχυπρόθεσµες παροχές: Οι βραχυπρόθεσµες παροχές προς τους εργαζοµένους (εκτός από παροχές λήξης της εργασιακής σχέσης) σε χρήµα και σε είδος αναγνωρίζονται ως έξοδο όταν καθίστανται δεδουλευµένες. Τυχόν ανεξόφλητο ποσό καταχωρείται ως υποχρέωση, ενώ σε περίπτωση που το ποσό που ήδη καταβλήθηκε υπερβαίνει το ποσό των παροχών, η επιχείρηση αναγνωρίζει το υπερβάλλον ποσό ως στοιχείο του ενεργητικού της (προπληρωθέν έξοδο) µόνο κατά την έκταση που η προπληρωµή θα οδηγήσει σε µείωση µελλοντικών πληρωµών ή σε επιστροφή. Παροχές µετά την έξοδο από την υπηρεσία: Οι παροχές µετά την λήξη της απασχόλησης περιλαµβάνουν συντάξεις ή άλλες παροχές (ασφάλειες ζωής και ιατρική περίθαλψη) που παρέχει η επιχείρηση µετά την λήξη της απασχόλησης, ως αντάλλαγµα της υπηρεσίας των εργαζοµένων. Συνεπώς περιλαµβάνουν τόσο προγράµµατα καθορισµένων εισφορών όσο και προγράµµατα καθορισµένων παροχών. Το δεδουλευµένο κόστος των προγραµµάτων καθορισµένων εισφορών καταχωρείται ως έξοδο στην περίοδο που αφορά. Πρόγραµµα καθορισµένων εισφορών Με βάση το πρόγραµµα καθορισµένων εισφορών, η υποχρέωση της επιχείρησης (νοµική ή τεκµαρτή) περιορίζεται στο ποσό που έχει συµφωνηθεί να συνεισφέρει στον φορέα (π.χ. ταµείο) που διαχειρίζεται τις εισφορές και χορηγεί τις παροχές. Συνεπώς το ποσό των παροχών που θα λάβει ο εργαζόµενος προσδιορίζεται από το ποσό που καταβάλλει η επιχείρηση (ή και ο εργαζόµενος) και από τις καταβληθείσες επενδύσεις των εισφορών αυτών. Η πληρωτέα εισφορά από την επιχείρηση σε ένα πρόγραµµα καθορισµένων εισφορών, αναγνωρίζεται είτε ως µία υποχρέωση µετά και την αφαίρεση της εισφοράς που καταβλήθηκε, είτε ως ένα έξοδο. Πρόγραµµα καθορισµένων παροχών Η υποχρέωση που καταχωρείται στον ισολογισµό για τα προγράµµατα καθορισµένων παροχών αποτελεί την παρούσα αξία της υποχρέωσης για την καθορισµένη παροχή µείον την εύλογη αξία των στοιχείων του ενεργητικού του προγράµµατος (εάν υπάρχουν) και τις µεταβολές που προκύπτουν από οποιοδήποτε αναλογιστικό κέρδος ή ζηµία και το κόστος της προϋπηρεσίας. Για την προεξόφληση χρησιµοποιείται το επιτόκιο των µακροπροθέσµων οµολόγων του Ελληνικού ∆ηµοσίου. Τα αναλογιστικά κέρδη και οι ζηµίες είναι στοιχεία της υποχρέωσης της παροχής της επιχείρησης, όσο και του εξόδου το οποίο θα αναγνωριστεί στα αποτελέσµατα. Αυτά που προκύπτουν από τις προσαρµογές µε βάση τα ιστορικά δεδοµένα και είναι πάνω ή κάτω από το περιθώριο του 10% της σωρευµένης υποχρέωσης, καταχωρούνται στα αποτελέσµατα µέσα στον αναµενόµενο µέσο Εκδοτικός Οργανισμός Λιβάνη Α.Β.Ε. 60 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Από 1η Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 ασφαλιστικό χρόνο των συµµετεχόντων στο πρόγραµµα. Το κόστος προϋπηρεσίας αναγνωρίζεται άµεσα στα αποτελέσµατα µε εξαίρεση την περίπτωση που οι µεταβολές του προγράµµατος εξαρτώνται από τον εναποµένοντα χρόνο υπηρεσίας των εργαζοµένων. Στην περίπτωση αυτή το κόστος προϋπηρεσίας καταχωρείται στα αποτελέσµατα µε την σταθερή µέθοδο µέσα στην περίοδο ωρίµανσης. Παροχές τερµατισµού της απασχόλησης: Οι παροχές λόγω λήξης της εργασιακής σχέσης καταβάλλονται όταν οι εργαζόµενοι αποχωρούν πριν την ηµεροµηνία συνταξιοδοτήσεως. Η Εταιρεία καταχωρεί αυτές τις παροχές όταν δεσµεύεται, είτε όταν τερµατίζει την απασχόληση υπαρχόντων εργαζοµένων σύµφωνα µε ένα λεπτοµερές πρόγραµµα για το οποίο δεν υπάρχει πιθανότητα απόσυρσης, είτε όταν προσφέρει αυτές τις παροχές ως κίνητρο για εκούσια (εθελουσία) αποχώρηση. Όταν οι παροχές αυτές καθίστανται πληρωτέες σε περιόδους πέρα των δώδεκα µηνών από ηµεροµηνία του Ισολογισµού, τότε θα πρέπει να προεξοφλούνται µε βάση τις αποδόσεις των υψηλής ποιότητας εταιρικών οµολόγων ή των κρατικών οµολόγων. Στην περίπτωση µίας προσφοράς που γίνεται για να ενθαρρύνει την εθελουσία αποχώρηση, η αποτίµηση των παροχών λήξης της εργασιακής σχέσης πρέπει να βασίζεται στον αριθµό των εργαζοµένων που αναµένεται να δεχτούν την προσφορά. Στην περίπτωση τερµατισµού απασχόλησης που υπάρχει αδυναµία προσδιορισµού των εργαζοµένων που θα κάνουν χρήση αυτών των παροχών, δεν γίνεται λογιστικοποίηση αλλά γνωστοποίηση αυτών ως ενδεχόµενη υποχρέωση. Κρατικά Ασφαλιστικά προγράμματα: Το προσωπικό της Εταιρείας καλύπτεται κυρίως από τον κύριο Κρατικό Ασφαλιστικό Φορέα που αφορά στον ιδιωτικό τομέα (ΕΦΚΑ), που χορηγεί συνταξιοδοτικές και ιατροφαρμακευτικές παροχές. Κάθε εργαζόμενος είναι υποχρεωμένος να συνεισφέρει μέρος του μηνιαίου μισθού του στο ταμείο, ενώ τμήμα της συνολικής εισφοράς καλύπτεται από την Εταιρεία. Κατά τη συνταξιοδότηση, το συνταξιοδοτικό ταμείο είναι υπεύθυνο για την καταβολή των συνταξιοδοτικών παροχών στους συνταξιούχους. Κατά συνέπεια, η Εταιρεία δεν έχει καμία νομική ή τεκμαρτή υποχρέωση για την πληρωμή μελλοντικών παροχών με βάση αυτό το πρόγραμμα. 9.18 Επιχορηγήσεις Η Εταιρεία αναγνωρίζει τις κρατικές επιχορηγήσεις οι οποίες ικανοποιούν αθροιστικά τα εξής κριτήρια: α) Υπάρχει τεκµαιρόµενη βεβαιότητα ότι η επιχείρηση έχει συµµορφωθεί ή πρόκειται να συµµορφωθεί µε τους όρους της επιχορήγησης και β) πιθανολογείται ότι το ποσό της επιχορήγησης θα εισπραχθεί. Οι επιχορηγήσεις καταχωρούνται στην εύλογη αξία και αναγνωρίζονται µε τρόπο συστηµατικό στα έσοδα, µε βάση την αρχή του συσχετισµού των επιχορηγήσεων µε τα αντίστοιχα κόστη τα οποία και επιχορηγούν. Οι επιχορηγήσεις που αφορούν στοιχεία του ενεργητικού περιλαµβάνονται στις µακροπρόθεσµες υποχρεώσεις ως έσοδο επόµενων χρήσεων και αναγνωρίζονται συστηµατικά και ορθολογικά στα έσοδα κατά τη διάρκεια της ωφέλιµης ζωής του παγίου στοιχείου του ενεργητικού. 9.19 Προβλέψεις Προβλέψεις αναγνωρίζονται όταν η Εταιρεία έχει παρούσες νοµικές η τεκµαιρόµενες υποχρεώσεις ως αποτέλεσµα παρελθόντων γεγονότων, είναι πιθανή η εκκαθάρισή τους µέσω εκροών πόρων και η εκτίµηση του ακριβούς ποσού της υποχρέωσης µπορεί να πραγµατοποιηθεί µε αξιοπιστία. Οι προβλέψεις επισκοπούνται κατά την ηµεροµηνία σύνταξης κάθε ισολογισµού και προσαρµόζονται προκειµένου να αντανακλούν την παρούσα αξία της δαπάνης που αναµένεται να απαιτηθεί για τη Εκδοτικός Οργανισμός Λιβάνη Α.Β.Ε. 61 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Από 1η Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 διευθέτηση της υποχρέωσης. Οι ενδεχόµενες υποχρεώσεις δεν αναγνωρίζονται στις οικονοµικές καταστάσεις αλλά γνωστοποιούνται, εκτός αν η πιθανότητα εκροών πόρων οι οποίοι ενσωµατώνουν οικονοµικά οφέλη είναι ελάχιστη. Οι ενδεχόµενες απαιτήσεις δεν αναγνωρίζονται στις οικονοµικές καταστάσεις αλλά γνωστοποιούνται εφόσον η εισροή οικονοµικών οφελών είναι πιθανή. 9.20 Αναγνώριση εσόδων και εξόδων Τα έσοδα λογίζονται µόνον όταν πιθανολογείται ότι τα οικονοµικά οφέλη που συνδέονται µε τη συναλλαγή θα εισρεύσουν στην επιχείρηση. Τα ειδικά κριτήρια καταχώρησης που αναφέρονται πιο κάτω πρέπει επίσης να ισχύουν: Έσοδα από πώληση αγαθών: Τα έσοδα καταχωρούνται όταν οι ουσιαστικοί κίνδυνοι και ωφέλειες που απορρέουν από την κυριότητα των αγαθών έχουν µεταβιβαστεί στον αγοραστή. Έσοδα από παροχή υπηρεσιών: Τα έσοδα από παροχή υπηρεσιών λογίζονται την περίοδο που παρέχονται οι υπηρεσίες, µε βάση το στάδιο ολοκλήρωσης της παρεχόµενης υπηρεσίας σε σχέση µε το σύνολο των παρεχόµενων υπηρεσιών. Έσοδα από τόκους: Τα έσοδα από τόκους αναγνωρίζονται βάσει της χρονικής αναλογίας και µε την χρήση του πραγµατικού επιτοκίου. Έσοδα από µερίσµατα: Τα µερίσµατα λογίζονται ως έσοδα όταν οριστικοποιείται το δικαίωµα είσπραξής τους, δηλαδή όταν εγκρίνονται από την Γενική Συνέλευση που είναι το κατά νόµο αρµόδια να τα χορηγεί. Έξοδα: Τα έξοδα αναγνωρίζονται στα αποτελέσµατα σε δεδουλευµένη βάση. Οι πληρωµές που πραγµατοποιούνται για λειτουργικές µισθώσεις µεταφέρονται στο αποτελέσµατα ως έξοδα, κατά το χρόνο χρήσεως του µισθίου. Τα έξοδα από τόκους αναγνωρίζονται σε δεδουλευµένη βάση. 9.21 Μισθώσεις Η εταιρεία ως µισθωτής: Συµφωνίες µισθώσεων όπου ο εκµισθωτής µεταβιβάζει το δικαίωµα χρήσης ενός στοιχείου του ενεργητικού για µια συµφωνηµένη χρονική περίοδο, χωρίς ωστόσο να µεταβιβάζει και τους κινδύνους και ανταµοιβές της ιδιοκτησίας του παγίου στοιχείου, ταξινοµούνται ως λειτουργικές µισθώσεις, όταν αυτές κρίνονται ως μη σημαντικές. Οι πληρωµές που γίνονται για λειτουργικές µισθώσεις (καθαρές από τυχόν κίνητρα που προσφέρθηκαν από τον εκµισθωτή) αναγνωρίζονται στα αποτελέσµατα χρήσης ισόποσα κατά τη διάρκεια της µίσθωσης. 9.22 Διανομή μερισμάτων Η διανομή μερισμάτων αναγνωρίζεται ως υποχρέωση στις οικονομικές καταστάσεις την ημερομηνία κατά την οποία η διανομή εγκρίνεται από τη Γενική Συνέλευση των μετόχων. 10 Διαχείριση χρηματοοικονομικών κινδύνων 10.1 Σκοποί και πολιτικές διαχείρισης χρηματοοικονομικών κινδύνων Οι δραστηριότητες της Εταιρείας δηµιουργούν χρηµατοοικονοµικούς κινδύνους, συµπεριλαµβανοµένων, κυρίως, των πιστωτικών κινδύνων και των κινδύνων ρευστότητας. Το πρόγραµµα διαχείρισης κινδύνων της Εταιρείας στοχεύει στον περιορισµό ενδεχόµενης αρνητικής επίδρασης στα χρηµατοοικονοµικά αποτελέσµατα, που είναι δυνατό να προκύψει από την αδυναµία πρόβλεψης των χρηµατοοικονοµικών αγορών και τη διακύµανση στις µεταβλητές του κόστους και των πωλήσεων. Οι βασικές πολιτικές διαχείρισης των κινδύνων καθορίζονται από τη ∆ιοίκηση της Εταιρείας. Εκδοτικός Οργανισμός Λιβάνη Α.Β.Ε. Ετήσια Οικονομική Έκθεση Από 1η Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 62 10.2 Χρηματοοικονομικά μέσα Τα χρηµατοοικονοµικά µέσα της Εταιρείας αποτελούνται κυρίως από καταθέσεις σε τράπεζες, εµπορικούς χρεώστες και πιστωτές, δάνεια, επενδύσεις σε µετοχές, µερίσµατα πληρωτέα και υποχρεώσεις από µισθώσεις. 10.3 Κίνδυνος αγοράς (i) Συναλλαγµατικός κίνδυνος Η Εταιρεία δραστηριοποιείται ελάχιστα σε διεθνές επίπεδο και συνεπώς η έκθεσή της σε συναλλαγµατικό κίνδυνο ειναι μικρή προερχόµενη, κυρίως, από το ∆ολάριο Αµερικής. Αυτός ο κίνδυνος προκύπτει κυρίως από εµπορικές συναλλαγές σε ξένο νόµισµα. ii) Κίνδυνος τιµών εµπορευµάτων Οι τιµές των εµπορευµάτων, οι οποίες καθορίζονται, κυρίως, από την εγχώρια αγορά και την ζήτηση και προσφορά, έχουν ως αποτέλεσµα την έκθεση της Εταιρείας σε μικρό κίνδυνο διακύµανσης των σχετικών τιµών. (iii) Κίνδυνος επιτοκίων Η εταιρεία εκτίθεται σε επιτοκιακό κίνδυνο από δάνεια μεταβλητού επιτοκίου. Η ανάλυση της ευαισθησίας υποθέτει παράλληλη μεταβολή των επιτοκίων κατά ± 0,5% που κατά την κρίση της διοίκησης θεωρείται εύλογη. Η έκθεση της Εταιρείας στους κινδύνους τιµών εµπορευµάτων καθώς και η αντίστοιχη ευαισθησία µπορεί να ποικίλλει ανάλογα µε τον όγκο των συναλλαγών και τα επίπεδα τιµών. Ο κινδύνους αυτός αντιμετωπίζεται με την ανάλογη μεταβολή των τιμών πώλησης των εμπορευμάτων που διαθέτει. 10.4 Πιστωτικός κίνδυνος Η Εταιρεία δεν έχει σηµαντική συγκέντρωση πιστωτικού κινδύνου σε κάποια από τα συµβαλλόµενα µε αυτήν µέρη. Ο πιστωτικός κίνδυνος πηγάζει κυρίως από έκθεση σε πιστωτικό κίνδυνο από πελάτες. Η Εταιρεία παρακολουθεί, σε σταθερή βάση, τις εµπορικές της απαιτήσεις και προσπαθεί να φροντίζει για την έγκαιρη είσπραξή τους. Για την ελαχιστοποίηση του πιστωτικού κινδύνου σε βραχυπρόθεσµα χρηµατοοικονοµικά προϊόντα, η Εταιρεία θέτει όρια στο πόσο θα εκτίθεται σε κάθε µεµονωµένο χρηµατοοικονοµικό ίδρυµα και συναλλάσσεται µόνο µε αναγνωρισµένα χρηµατοπιστωτικά ιδρύµατα, υψηλής πιστοληπτικής διαβάθµισης. 10.5 Κίνδυνος Ρευστότητας Ο κίνδυνος ρευστότητας συνδέεται µε την ανάγκη για επαρκή χρηµατοδότηση της δραστηριότητας και της ανάπτυξής της Εταιρείας. Οι σχετικές ανάγκες ρευστότητας γίνονται αντικείµενο διαχείρισης µέσω προσεκτικής παρακολούθησης των χρεών των µακροπρόθεσµων χρηµατοοικονοµικών υποχρεώσεων καθώς επίσης και των πληρωµών που πραγµατοποιούνται καθηµερινά. Η Εταιρεία διασφαλίζει ότι υπάρχουν επαρκείς διαθέσιµες πιστωτικές διευκολύνσεις ώστε να είναι σε θέση να καλύπτει τις βραχυπρόθεσµες επιχειρηµατικές ανάγκες, κατόπιν υπολογισµού των ταµειακών εισροών που προκύπτουν από τη λειτουργία της καθώς και των µετρητών και ισοδύναµων µετρητών τα οποία τηρεί. Τα κεφάλαια για τις µακροπρόθεσµες ανάγκες ρευστότητας εξασφαλίζονται πρόσθετα από ένα επαρκές ποσό δανειακών κεφαλαίων και την δυνατότητα να πωληθούν µακροπρόθεσµα χρηµατοοικονοµικά στοιχεία. Εκδοτικός Οργανισμός Λιβάνη Α.Β.Ε. Ετήσια Οικονομική Έκθεση Από 1η Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 63 10.6 Τρέχουσες Συνθήκες Ελληνικής Οικονομίας Το 2019 αποτέλεσε έτος ανάκαμψης για την ελληνική οικονομία μετά την παρατεταμένη και βαθιά δεκαετή ύφεση ενώ η ανάδειξη αυτοδύναμης κυβέρνησης τον Ιούλιο του 2019, για πρώτη φορά μετά το 2009, ενίσχυσε περαιτέρω τις προσδοκίες όσον αφορά στις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας το επόμενο διάστημα. Παράλληλα, η βελτίωση του οικονομικού κλίματος, η ενίσχυση της εμπιστοσύνης των αγορών σε συνδυασμό με την ευνοϊκή διεθνή συγκυρία αποτυπώθηκαν στην υποχώρηση των αποδόσεων των ελληνικών ομολόγων που κατέγραψαν ιστορικά χαμηλά επίπεδα. Ο ρυθμός ανάπτυξης το 2019 κυμάνθηκε στο 1,9% ενώ η απόδοση του 10 ετούς ομολόγου βρέθηκε ακόμα και χαμηλότερα από το 1% πιστοποιώντας τη βελτίωση της ελληνικής οικονομίας και τη διάθεση των επενδυτών να αναλάβουν ελληνικό ρίσκο. Τα παραπάνω συνέθεταν ένα θετικό οικονομικό περιβάλλον στις αρχές του έτους με τις εκτιμήσεις να προβλέπουν επιτάχυνση του ρυθμού ανάπτυξης κατά τη διάρκεια του 2020. Το συγκεκριμένο περιβάλλον ανατράπηκε αίφνης με την εμφάνιση και εξάπλωση του ιού covid 19 αρχικά στην Κίνα και εν συνεχεία στην Ευρώπη. Επιπλέον, ο πόλεμος τιμών δε μεταξύ σημαντικών πετρελαιοπαραγωγών χωρών επιδείνωσε σημαντικά τις προοπτικές της οικονομίας επιφέροντας ένα σκηνικό μειωμένης ορατότητας. Μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα το οικονομικό περιβάλλον έγινε ιδιαίτερα ρευστό και οι αναπτυξιακές προοπτικές υποβαθμίστηκαν σε παγκόσμιο επίπεδο. Για την Ελλάδα η αιφνίδια επιδείνωση του οικονομικού κλίματος θέτει σημαντικές προκλήσεις δεδομένων και των αυστηρών περιορισμών που θέτει το δημοσιονομικό πλαίσιο. Ακριβείς εκτιμήσεις για τις συνέπειες της αποδυνάμωσης της οικονομικής δραστηριότητας από την εξάπλωση του ιού είναι δυσχερείς σε αυτή τη φάση και φυσικά θα εξαρτηθούν από τη διάρκεια της έξαρσης του ιού που πλέον έχει χαρακτηριστεί ως πανδημία. Παρακολουθώντας στενά τις εγχώριες και διεθνείς εξελίξεις, η Εταιρεία λαμβάνει όλα τα απαραίτητα μέτρα για την απρόσκοπτη συνέχιση των δραστηριοτήτων της και προσαρμόζει την στρατηγική της, ώστε να ενισχύσει τη θέση της σε κάθε ένα από τους Τομείς δραστηριότητας. Κατά την 31/12/2019, η Διοίκηση έχει αξιολογήσει ότι οι προβλέψεις απομείωσης των χρηματοοικονομικών και μη χρηματοοικονομικών στοιχείων του ενεργητικού του Ομίλου και της Εταιρείας είναι επαρκείς. Περαιτέρω, η Διοίκηση του Ομίλου σε αυτό το σχετικά αβέβαιο οικονομικό περιβάλλον, αξιολογεί συνεχώς την κατάσταση, σχεδιάζει και υλοποιεί τις όποιες αναγκαίες παρεμβάσεις, προκειμένου να ελαχιστοποιηθούν οι επιπτώσεις στις δραστηριότητες του. 11 Οικονομικές πληροφορίες κατά τομέα 11.1 Πρωτεύον τομέας πληροφόρησης-γεωγραφικός τομέας Τα αποτελέσµατα του Ομίλου ανά τοµέα αναλύονται ως εξής: Εκδοτικός Οργανισμός Λιβάνη Α.Β.Ε. Ετήσια Οικονομική Έκθεση Από 1η Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 64 Πληροφόρηση κατά τομέα Πρωτεύων τύπος πληροφόρησης - Γεωγραφικοί τομείς Ελλάδα 31/12/2019 Πωλήσεις Κόστος πωλήσεων Αποτέλεσμα ανά τομέα Έξοδα διάθεσης επιμεριζόμενα Ευρώπη 31/12/2018 31/12/2019 Τρίτες χώρες 31/12/2018 31/12/2019 Σύνολο 31/12/2018 31/12/2019 3.349.157,23 3.211.106,80 34.995,43 40.631,75 810,85 5.588,76 (1.626.501,32) (2.460.870,40) (16.990,28) (31.136,11) (393,67) (4.282,67) 1.722.655,91 750.236,40 18.005,15 9.495,64 417,18 (1.442.175,41) (604.271,58) (7.715,20) (7.646,89) (178,76) 3.384.963,51 3.257.327,31 (1.643.885,27) (2.496.289,18) 1.306,09 1.741.078,24 761.038,13 (1.051,80) (1.450.069,37) (612.970,27) (1.154.173,18) (1.799.464,56) (863.164,31) (1.651.396,70) Λοιπά έξοδα μη επιμεριζόμενα (Ζημιές)/Κέρδη προ φόρων (54.423,69) Φόροι (808.740,62) Καθαρά κέρδη/(ζημιές) ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ 31/12/2019 31/12/2018 31/12/2019 31/12/2018 31/12/2019 31/12/2018 31/12/2018 31/12/2019 175.249,10 (1.476.147,60) 31/12/2018 Κυκλ.ενεργητικό επιμεριζόμενο 4.250.007,54 4.581.475,74 41.651,04 47.561,99 14.659,96 10.962,34 4.306.318,54 4.640.000,07 Πάγιο ενεργητικό επιμεριζόμενο 5.026.071,47 5.322.144,53 - - - - 5.265.071,47 5.322.144,53 ΣΥΝΟΛΟ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ 9.515.079,01 9.903.620,27 41.651,04 47.561,99 14.659,96 10.962,34 9.571.390,01 9.962.144,60 ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις επιμεριζόμενες Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις μη επιμεριζόμενες 21.009.973,50 20.572.799,98 54.903,11 45.987,31 43.953,82 35.857,40 21.108.830,43 20.654.644,69 682.884,28 793.664,99 - - -- - 682.884,28 793.664,99 ΣΥΝΟΛΟ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ 21.692.857,78 21.366.464,97 54.903,11 45.987,31 43.953,82 35.857,40 21.791.714,71 21.448.309,68 Εκδοτικός Οργανισμός Λιβάνη Α.Β.Ε. Ετήσια Οικονομική Έκθεση Από 1η Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 65 11.2 Δευτερεύων τομέας πληροφόρησης Ο ΟΜΙΛΟΣ Πωλήσεις 1/1-31/12/2019 Πωλήσεις Εσωτερικού Ενδοκοινοτικές Παραδόσεις Πωλήσεις σε Τρίτες Χώρες Σύνολα Εμπορεύματα Προϊόντα Παροχή Υπηρεσιών 16.201,05 2.430.396,16 902.560,02 0,00 34.135,43 860,00 0,00 810,85 0,00 16.201,05 2.465.342,44 903.420,02 Σύνολα 3.349.157,23 34.995,43 810,85 3.384.963,51 Πωλήσεις 1/1-31/12/2018 Πωλήσεις Εσωτερικού Ενδοκοινοτικές Παραδόσεις Πωλήσεις σε Τρίτες Χώρες Σύνολα Εμπορεύματα Προϊόντα Παροχή Υπηρεσιών 210.936,04 1.873.787,91 1.128.283,31 0,00 40.631,75 0,00 0,00 5.588,76 0,00 210.936,04 1.920.008,42 1.128.283,31 Σύνολα 3.213.007,26 40.631,75 5.588,76 3.259.227,77 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ Πωλήσεις 1/1-31/12/2019 Πωλήσεις Εσωτερικού Ενδοκοινοτικές Παραδόσεις Πωλήσεις σε Τρίτες Χώρες Σύνολα Εμπορεύματα Προϊόντα Παροχή Υπηρεσιών 16.201,05 2.378.018,47 756.920,70 0,00 34.135,43 860,00 0,00 810,85 0,00 16.201,05 2.412.964,75 757.780,70 Σύνολα 3.151.140,22 34.995,43 810,85 3.186.946,50 Πωλήσεις 1/1-31/12/2018 Πωλήσεις Εσωτερικού Ενδοκοινοτικές Παραδόσεις Πωλήσεις σε Τρίτες Χώρες Σύνολα Εμπορεύματα Προϊόντα Παροχή Υπηρεσιών 210.936,04 1.788.986,72 1.023.967,51 0,00 40.631,75 0,00 0,00 5.588,76 0,00 210.936,04 1.835.207,23 1.023.967,51 Σύνολα 3.625.661,43 40.631,75 5.588,76 3.070.110,78 12 Σημειώσεις επί των οικονομικών καταστάσεων 12.1 Ενσώματες ακινητοποιήσεις Τα ενσώματα πάγια περιουσιακά στοιχεία που παρουσιάζονται στις οικονομικές καταστάσεις αναλύονται ως εξής: Εκδοτικός Οργανισμός Λιβάνη Α.Β.Ε. Ετήσια Οικονομική Έκθεση Από 1η Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 66 Οικόπεδα Κτίρια ΟΜΙΛΟΣ Μηχανολογικός εξοπλισμός Μεταφορικά μέσα Λοιπός εξοπλισμός Σύνολο Αξία κτήσεως ή εύλογη αξία Υπόλοιπο 1.1.2018 1.748.028,77 4.075.895,64 2.820.813,08 464.847,60 1.024.389,74 10.133.974,83 -11.852,76 0,00 -11.852,76 Αναπροσαρμογή Προσθήκες Πωλήσεις-διαγραφέςμεταφορές Υπόλοιπο 31.12.2018 1.748.028,77 4.075.895,64 2.820.813,08 452.994,84 1.024.389,74 10.122.122,07 -1.064.924,41 -2.204.617,57 -458.777,75 -995.574,94 -4.723.894,67 -94.633,30 -15.499,98 -3.628,53 -7.948,99 -121.710,80 Συσσωρευμένες αποσβέσεις Υπόλοιπο 1.1.2018 Αναπροσαρμογή Αποσβέσεις χρήσεως Πωλήσεις-διαγραφέςμεταφορές 11.852,74 Υπόλοιπο 31.12.2018 Αναπόσβεστη αξία 31.12.2018 11.852,74 -1.159.557,71 -2.220.117,55 -450.553,54 -1.003.523,93 -4.833.752,73 1.748.028,77 2.916.337,93 600.695,53 2.441,30 20.865,81 5.288.369,34 1.748.028,77 4.075.895,64 2.820.813,08 452.994,84 1.024.389,74 10.122.122,07 -8.410,16 0,00 -8.410,16 Αξία κτήσεως ή εύλογη αξία Υπόλοιπο 1.1.2019 Αναπροσαρμογή Προσθήκες Πωλήσεις-διαγραφέςμεταφορές Υπόλοιπο 31.12.2019 1.748.028,77 4.075.895,64 2.820.813,08 444.584,68 1.024.389,74 10.113.711,91 -1.159.557,71 -2.220.117,55 -450.553,54 -1.003.523,93 -4.833.752,73 -89.669,27 -40.046,37 -412,54 -5.309,50 -135.437,68 Συσσωρευμένες αποσβέσεις Υπόλοιπο 1.1.2019 Αναπροσαρμογή Αποσβέσεις χρήσεως Πωλήσεις-διαγραφέςμεταφορές 8.410,16 Υπόλοιπο 31.12.2019 Αναπόσβεστη αξία 31.12.2019 1.748.028,77 Οικόπεδα Αξία κτήσεως ή εύλογη αξία Υπόλοιπο 1.1.2018 1.748.028,77 8.410,16 -1.249.226,98 -2.260.163,92 -442.555,92 -1.008.833,43 -4.960.780,25 2.826.668,66 560.649,16 2.028,76 15.556,31 5.152.931,66 Κτίρια 4.075.895,64 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ Μηχανολογικός εξοπλισμός 2.820.813,08 Μεταφορικά μέσα Λοιπός εξοπλισμός Σύνολο 464.847,60 1.021.207,40 10.130.792,49 -11.852,76 0,00 -11.852,76 452.994,84 1.021.207,40 10.118.939,73 Αναπροσαρμογή Προσθήκες Πωλήσεις-διαγραφέςμεταφορές Υπόλοιπο 31.12.2018 1.748.028,77 Εκδοτικός Οργανισμός Λιβάνη Α.Β.Ε. Ετήσια Οικονομική Έκθεση Από 1η Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 4.075.895,64 2.820.813,08 67 Συσσωρευμένες αποσβέσεις Υπόλοιπο 1.1.2018 -1.064.924,41 -2.204.617,57 -458.777,75 -992.392,72 -4.720.712,45 -94.633,30 -15.499,98 -3.628,53 -7.948,99 -121.710,80 Αναπροσαρμογή --- Αποσβέσεις χρήσεως Πωλήσεις-διαγραφέςμεταφορές 11.852,74 Υπόλοιπο 31.12.2018 Αναπόσβεστη αξία 31.12.2018 Αξία κτήσεως ή εύλογη αξία Υπόλοιπο 1.1.2019 11.852,74 -1.159.557,71 -2.220.117,55 -450.553,54 -1.000.341,71 -4.830.570,51 1.748.028,77 2.916.337,93 600.695,53 2.441,30 20.865,69 5.288.369,22 1.748.028,77 4.075.895,64 2.820.813,08 452.994,84 1.021.207,40 10.118.939,73 -8.410,16 0,00 -8.410,16 Αναπροσαρμογή Προσθήκες Πωλήσεις-διαγραφέςμεταφορές Υπόλοιπο 31.12.2019 1.748.028,77 4.075.895,64 2.820.813,08 444.584,68 1.021.207,40 10.110.529,57 -1.159.557,71 -2.220.117,55 -450.553,54 -1.000.341,71 -4.830.570,51 -89.669,27 -40.046,37 -412,54 -5.309,50 -135.437,68 Συσσωρευμένες αποσβέσεις Υπόλοιπο 1.1.2019 Αναπροσαρμογή Αποσβέσεις χρήσεως Πωλήσεις-διαγραφέςμεταφορές 8.410,16 Υπόλοιπο 31.12.2019 Αναπόσβεστη αξία 31.12.2019 8.410,16 -1.249.226,98 -2.260.163,92 -442.555,92 -1.005.651,21 -4.957.598,03 2.826.668,66 560.649,16 2.028,76 15.556,19 5.152.931,54 1.748.028,77 Οι αποσβέσεις που επιβαρύνουν τα αποτελέσματα παρουσιάζονται στις σημειώσεις 12.20, 12.22 και 12.23. Επί των παγίων στοιχείων του Ομίλου έχουν εγγραφεί προσημειώσεις ύψους € 12.700 χιλ. προς κάλυψη τραπεζικού δανεισμού το υπόλοιπο του οποίου στις 31.12.2019 είναι € 13.651 χιλ. 12.2 Άϋλα περιουσιακά στοιχεία Τα ασώματα πάγια περιουσιακά στοιχεία που παρουσιάζονται στις οικονομικές καταστάσεις, αναλύονται ως εξής: Ο ΟΜΙΛΟΣ Δικαιώματα χρήσης ενσ. παγίων στοιχείων Σήματα και άδειες Ηλεκτρονικά συστήματα τηλεκπαίδευσης Λογισμικά προγράμματα Σύνολο Αξία κτήσεως ή εύλογη αξία Υπόλοιπο 1.1.2018 Προσθήκες 76.302,27 --- 3.000,00 1.741.067,42 1.025.520,94 3.000,00 --- Πωλήσεις-διαγραφέςμεταφορές Υπόλοιπο 31.12.2018 2.842.890,63 --79.302,27 Εκδοτικός Οργανισμός Λιβάνη Α.Β.Ε. Ετήσια Οικονομική Έκθεση Από 1η Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 --- 1.741.067,42 1.025.520,94 2.845.890,63 68 Συσσωρευμένες αποσβέσεις Υπόλοιπο 1.1.2018 -76.302,27 --- -1.739.866,52 Αποσβέσεις χρήσεως Πωλήσεις-διαγραφέςμεταφορές -25,00 Υπόλοιπο 31.12.2018 -76.327,27 --- -1.741.067,34 2.975,00 --- 0,08 79.302,27 --- 1.741.067,42 Αναπόσβεστη αξία 31.12.2018 -1.025.520,94 -1.200,82 -2.841.689,73 -1.225,82 -1.025.520,94 --- -2.842.915,55 2.975,08 Αξία κτήσεως ή εύλογη αξία Υπόλοιπο 1.1.2019 Προσθήκες 1.025.520,94 0,00 --- Πωλήσεις-διαγραφέςμεταφορές Υπόλοιπο 31.12.2019 2.845.890,63 --79.302,27 --- 1.741.067,42 1.025.520,94 2.845.890,63 -76.327,27 --- -1.741.067,34 -1.025.520,94 -2.842.915,55 Συσσωρευμένες αποσβέσεις Υπόλοιπο 1.1.2019 Αποσβέσεις χρήσεως Πωλήσεις-διαγραφέςμεταφορές -300,00 Υπόλοιπο 31.12.2019 -76.627,27 --- -1.741.067,34 2.675,00 --- 0,08 Αναπόσβεστη αξία 31.12.2019 -300,00 -1.025.520,94 --- -2.843.215,55 2.675,08 Οι αποσβέσεις που επιβαρύνουν τα αποτελέσματα παρουσιάζονται στις σημειώσεις 12.20, 12.22 και 12.23. Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΟΛ Δικαιώματα χρήσης ενσ. παγίων στοιχείων Αξία κτήσεως ή εύλογη αξία Υπόλοιπο 1.1.2018 76.302,27 Προσθήκες Πωλήσεις-διαγραφέςμεταφορές Υπόλοιπο 31.12.2018 Λογισμικά προγράμματα 1.730.165,42 Ηλεκτρονικά συστήματα τηλεκπαίδευσης 1.025.520,94 --- Σύνολο 2.831.988,63 ----- 76.302,27 1.730.165,42 1.025.520,94 2.831.988,63 -76.302,27 -1.730.165,42 -1.025.520,94 -2.831.988,63 Συσσωρευμένες αποσβέσεις Υπόλοιπο 1.1.2018 Αποσβέσεις χρήσεως Πωλήσεις-διαγραφέςμεταφορές Υπόλοιπο 31.12.2018 -----76.302,27 Αναπόσβεστη αξία 31.12.2018 Εκδοτικός Οργανισμός Λιβάνη Α.Β.Ε. Ετήσια Οικονομική Έκθεση Από 1η Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 --- -1.730.165,42 --- -1.025.520,94 --- -2.831.988,63 --- 69 Αξία κτήσεως ή εύλογη αξία Υπόλοιπο 1.1.2019 76.302,27 1.730.165,42 Προσθήκες Πωλήσεις-διαγραφέςμεταφορές 1.025.520,94 2.831.988,63 --- ----- Υπόλοιπο 31.12.2019 76.302,27 1.730.165,42 1.025.520,94 2.831.988,63 -76.302,27 -1.730.165,42 -1.025.520,94 -2.831.988,63 Συσσωρευμένες αποσβέσεις Υπόλοιπο 1.1.2019 Αποσβέσεις χρήσεως Πωλήσεις-διαγραφέςμεταφορές ----- Υπόλοιπο 31.12.2019 -76.302,27 Αναπόσβεστη αξία 31.12.2019 -1.730.165,42 -1.025.520,94 --- --- -2.831.988,63 --- --- 12.3 Επενδύσεις σε θυγατρικές και συγγενείς επιχειρήσεις Η κίνηση των συμμετοχών της εταιρείας σε θυγατρικές και συγγενείς επιχειρήσεις αφορά τη θυγατρική ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΕΠΙΚΑΙΡΑ ΑΕ, τα οικονομικά στοιχεία της οποίας εμφανίζονται στον ιστότοπο www.epikaira.gr. Την 31/12/2019 η ανωτέρω συμμετοχή εμφανίζεται με αξία κτήσης ευρώ 1,00 λόγω απομείωσης που συντελέστηκε κατά τα προηγούμενα έτη εξαιτίας των σωρευμένων ζημιών της θυγατρικής που είχαν ως συνέπεια τα ίδια της κεφάλαια να γίνουν αρνητικά. 12.4 Πελάτες και λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις Οι πελάτες και λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις αναλύονται ως εξής: Ο ΟΜΙΛΟΣ Εγγυήσεις ενοικίων Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 31/12/2019 31/12/2018 30.800,11 30.800,11 30.800,11 30.800,11 29.800,11 29.800,11 29.800,11 29.800,11 12.5 Αποθέματα Τα αποθέματα του Ομίλου και της εταιρείας αναλύονται στον παρακάτω πίνακα: Εµπορεύµατα Προϊόντα έτοιµα & ηµιτελή Παραγωγή σε εξέλιξη Πρώτες και βοηθητικές ύλες Αναλώσιμα Υλικά Μείον: Προβλέψεις για καθυστερημένα αποθέματα Συνολική καθαρή ρευστοποιήσιμη αξία Εκδοτικός Οργανισμός Λιβάνη Α.Β.Ε. Ετήσια Οικονομική Έκθεση Από 1η Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Ο ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2019 31/12/2018 60.303,39 59.335,97 2.444.793,70 2.832.984,88 249.501,79 254.938,68 179.321,33 204.126,29 0 2.071,29 2.933.920,21 3.353.457,11 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 60.303,39 59.335,97 2.546.495,42 2.933.823,96 249.501,79 254.938,68 173.725,77 196.771,55 0,00 2.071,29 3.030.026,37 3.446.941,45 (1.159.362,77) (1.359.362,77) (1.159.362,77) (1.359.362,77) 1.774.557,44 1.994.094,34 1.870.663,60 2.087.578,68 70 Το κόστος των αποθεμάτων που καταχωρήθηκε ως έξοδο στο κόστος πωληθέντων, το 2019 ανέρχεται σε € 756 χιλ. έναντι € 640 χιλ. το 2018 για την εταιρεία και € 776 χιλ. έναντι € 662 χιλ. το 2018 για τον όμιλο αντίστοιχα. Η πρόβλεψη για βραδέως κινούμενα αποθέματα του Ομίλου και της Εταιρείας μειώθηκε κατά τη διάρκεια της χρήσης κατά 200 χιλ. λόγω αύξησης των πωλήσεων μέρους των εν λόγω αποθεμάτων. Τα αποθέματα της Εταιρείας μειώθηκαν κατά € 217 χιλ. κυρίως λόγω του μειωμένου κόστους παραγωγής. Τα αποθέματα είναι ελεύθερα από κάθε βάρος ή διεκδίκηση τρίτων και έχουν επαρκή ασφαλιστική κάλυψη. 12.6 Πελάτες και λοιπές εμπορικές απαιτήσεις Οι πελάτες και λοιπές εμπορικές απαιτήσεις αναλύονται ως εξής: Απαιτήσεις από πελάτες Πελάτες Γραµµάτια εισπρακτέα Επιταγές εισπρακτέες Μείον: Προβλέψεις για επισφαλείς απαιτήσεις Ο ΟΜΙΛΟΣ Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 31/12/2019 31/12/2018 4.662.007,01 3.605.575,28 4.649.290,56 3.620.020,08 44.237,88 164.546,56 44.237,88 164.546,56 1.084.356,10 1.449.875,97 1.080.990,58 1.449.875,97 5.790.600,99 5.219.977,81 5.774.519,02 5.234.442,61 (3.910.259,20) (3.050.438,08) (3.854.747,67) (3.023.006,98) 1.880.341,79 2.169.559,73 1.919.771,35 2.211.435,63 Οι ανωτέρω απαιτήσεις είναι βραχυπρόθεσμες και δεν απαιτείται προεξόφληση κατά την ημερομηνία ισολογισμού. Έναντι του κινδύνου από τη μη είσπραξη των απαιτήσεων από πελάτες, η Εταιρεία διενεργεί σχετικές προβλέψεις για επισφάλειες βάσει όλων των διαθέσιμων στοιχείων κατά την ημερομηνία του Ισολογισμού. Η πρόβλεψη για επισφαλείς απαιτήσεις του Ομίλου και της Εταιρείας αυξήθηκε κατά τη διάρκεια της χρήσης κατά 860 χιλ. και 832 χιλ., αντίστοιχα, λόγω, κυρίως, αυξημένων επισφαλειών που αφορούν σε απαιτήσεις από τη συνδεδεμένη εταιρεία ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΡΕΥΜΑΤΑ Α.Ε.. Επιταγές εισπρακτέες ύψους € 126 χιλ. έχουν δοθεί προς εγγύηση έναντι βραχυπρόθεσμου τραπεζικού δανεισμού. 12.7 Χρηματοοικονομικά στοιχεία αποτιμημένα στην εύλογη αξία μέσω της κατάστασης αποτελεσμάτων χρήσης Ο ΟΜΙΛΟΣ Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ Μετοχές εισηγμένες στο Χ.Α 31/12/2019 3.200,40 31/12/2018 3.200,40 31/12/2019 3.200,40 31/12/2018 3.200,40 Μετοχές μη εισηγμένες στο Χ.Α 134.107,02 134.107,02 134.107,02 134.107,02 137.307,42 137.307,42 137.307,42 137.307,42 Τα ανωτέρω χρηματοοικονομικά στοιχεία που αποτιμώνται στην εύλογη αξία κατά την ημερομηνία ισολογισμού, αφορούν: Εκδοτικός Οργανισμός Λιβάνη Α.Β.Ε. Ετήσια Οικονομική Έκθεση Από 1η Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 71 Υπόλοιπο έναρξης Προσθήκες/Mειώσεις Αναπροσαρμογή εύλογης αξίας Ο ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2019 31/12/2018 137.307,42 137.307,42 0,00 0,00 0,00 0,00 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 137.307,42 137.307,42 0,00 0,00 0,00 0,00 137.307,42 137.307,42 137.307,42 137.307,42 Η συνολική απομείωση των χρηματοοικονομικών στοιχείων αποτιμημένων στην εύλογη αξία μέσω της κατάστασης αποτελεσμάτων ανέρχεται σε 185 χιλ. και έχει σχηματιστεί σε προηγούμενες χρήσεις. Στην τρέχουσα χρήση δεν χρειάστηκε πρόσθετη απομείωση. 12.8 Λοιπές απαιτήσεις Λοιπές απαιτήσεις Ελληνικό Δημόσιο Προκαταβολές προµηθευτών Λοιπές απαιτήσεις Ο ΟΜΙΛΟΣ Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 31/12/2019 31/12/2018 29.136,07 15.066,33 28.592,07 14.522,33 280.582,55 193.915,06 194.681,31 97.813,82 51.430,42 11.321,52 43.692,62 0,76 361.149,04 220.302,91 266.966,00 112.336,91 Στο λογαριασμό «Προκαταβολές Προμηθευτών» περιλαμβάνονται προκαταβολές σε Έλληνες συγγραφείς, μεταφραστές, διορθωτές αλλά και σε Έλληνες πράκτορες δικαιωμάτων για να δεσμεύσουν νέους τίτλους βιβλίων. Οι ληξιπρόθεσμες απαιτήσεις από Πελάτες και Λοιπές Εμπορικές Απαιτήσεις με λήξη άνω του ενός έτους για την Εταιρεία και τον Όμιλο, για τις οποίες δεν έχει σχηματισθεί πρόβλεψη απομείωσης ανέρχονται το 2019 σε € 380 χιλ. για την Εταιρεία και € 179 χιλ. για τον Όμιλο, ενώ αντίστοιχα ήταν € 462 χιλ. για την Εταιρεία και € 495 χιλ. για τον Όμιλο το 2018. Οι ληξιπρόθεσμες και μη απομειωμένες ως ανω απαιτήσεις κρίνονται εύλογες από τη διοίκηση της εταιρείας, σύμφωνα και με έκθεση του νομικού τμήματός της, διότι αφορούν ανοιχτά υπόλοιπα πελατών οι οποίοι είναι ενεργοί και δεν υπάρχει κανένας πτωχευμένος, η δε εταιρεία έχει ενεργήσει τα νόμιμα για την είσπραξή τους. Η ενηλικίωση υπολοίπων των απαιτήσεων από πελάτες και λοιπών εμπορικών απαιτήσεων της 31/12/2019, οι οποίες είχαν καταστεί ληξιπρόθεσμες, αλλά δεν είχαν απομειωθεί έχει ως ακολούθως: ΟΜΙΛΟΣ (Σε χιλιάδες ευρώ) ΕΤΗ 1 έως 2 31/12/2019 94 31/12/2018 285 2 έως 4 85 210 4 έως 5 0 0 άνω των 5 0 0 179 495 Σύνολο ΕΤΑΙΡΕΙΑ (Σε χιλιάδες ευρώ) ΕΤΗ 1 έως 2 31/12/2019 181 31/12/2018 257 2 έως 4 199 205 4 έως 5 0 0 άνω των 5 0 0 380 462 Σύνολο Εκδοτικός Οργανισμός Λιβάνη Α.Β.Ε. Ετήσια Οικονομική Έκθεση Από 1η Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 72 Όσον αφορά αξιόγραφα σε καθυστέρηση, η Εταιρεία έχει διενεργήσει όλες τις νόμιμες ενέργειες για την είσπραξή τους. Παρά ταύτα στα αξιόγραφα που έχουν λήξη έως την 31/12/2019 και δεν έχουν εισπραχτεί έχουν διενεργηθεί επαρκείς προβλέψεις. 12.9 Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα Ο ΟΜΙΛΟΣ Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 17.575,32 21.731,33 Ταμείο 31/12/2019 19.570,68 31/12/2018 23.176,47 Καταθέσεις όψεως 133.392,17 95.559,20 116.796,17 95.528,01 152.962,85 118.735,67 134.371,49 117.259,34 Τα ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα αντιπροσωπεύουν μετρητά στο ταμείο της εταιρείας και τραπεζικές καταθέσεις διαθέσιμες σε πρώτη ζήτηση. Κατά τις ανωτέρω ημερομηνίες δεν υπήρχαν υπεραναλήψεις από τραπεζικούς λογαριασμούς. 12.10 Μετοχικό κεφάλαιο-Διαφορά υπέρ το άρτιο Το μετοχικό κεφάλαιο ανέρχεται σε € 7.734.375,00 και διαιρείται στις 31/12/2019, αλλά και σήμερα σε 7.734.375 μετοχές ονομαστικής αξίας € 1,00 η κάθε μία. Με απόφαση της έκτακτης Γενικής Συνέλευσης της 8/12/2010 αυξήθηκε η ονομαστική αξία της μετοχής από 0,30 € σε 0,90 € με ταυτόχρονη μείωση του αριθμού των μετοχών σε 7.734.375 (reverse split). H διαπραγμάτευση με τη νέα τιμή μετοχής άρχισε στις 14/1/2011. Με απόφαση της Γενικής Συνέλευσης της 30.6.2011 κεφαλαιοποιήθηκε αφορολόγητο αποθεματικό του Ν.2601/98 ποσού € 773.437,50 με αύξηση της ονομαστικής αξίας της μετοχής από 0,90 € σε 1,00 €. Το υπουργείο ανάπτυξης ενέκρινε την αύξηση κεφαλαίου στις 18.7.2011. Εγκρίθηκε από το Χρηματιστήριο Αθηνών στις 31/8/2011. Το 80,20% του συνόλου του μετοχικού κεφαλαίου της εταιρείας κατέχεται από µέλη της οικογένειας Λιβάνη. Έναντι του ληφθέντος ομολογιακού δανείου από την Εθνική Τράπεζα υπάρχει περιορισμός μεταβίβασης των μετοχών της οικογένειας, έτσι ώστε το συνολικό ποσοστό συµµετοχής της στο μετοχικό κεφάλαιο της εταιρείας και τα δικαιώματα ψήφου στην εταιρεία να μην κατέλθουν κάτω του 67%. Σχετικά µε το μετοχικό κεφάλαιο της εταιρείας δεν υπάρχουν ειδικοί περιορισμοί, πέραν των όσων υπαγορεύει η ισχύουσα νομοθεσία και αναφέρονται παραπάνω. Το υπέρ το άρτιο μετοχικό κεφάλαιο προέκυψε από την έκδοση μετοχών έναντι μετρητών σε αξία μεγαλύτερη της ονομαστικής τους αξίας. 12.11 Λοιπά αποθεματικά Τα λοιπά αποθεματικά που εμφανίζονται στις οικονομικές καταστάσεις αναλύονται ως εξής: Ο ΟΜΙΛΟΣ Τακτικό αποθεματικό Ειδικά αποθεματικά Αφορολόγητα αποθεματικά Αποθεματικό αναπροσαρμογής παγίων Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 530.581,47 807.419,09 31/12/2018 530.581,47 807.419,09 31/12/2019 530.581,47 807.419,09 31/12/2018 530.581,47 807.419,09 398.306,44 398.306,44 398.306,44 398.306,44 569.350,73 494.769,73 569.350,73 494.769,73 2.305.657,74 2.231.076,73 2.305.657,74 2.231.076,73 Σύμφωνα µε την Ελληνική εμπορική νομοθεσία, οι εταιρείες υποχρεούνται, από τα κέρδη της χρήσης, να 73 Εκδοτικός Οργανισμός Λιβάνη Α.Β.Ε. Ετήσια Οικονομική Έκθεση Από 1η Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 σχηματίσουν το 5% σαν τακτικό αποθεματικό μέχρις ότου αυτό φτάσει το ένα τρίτο του καταβλημένου μετοχικού τους κεφαλαίου. Κατά την διάρκεια της ζωής της εταιρείας απαγορεύεται η διανομή του τακτικού αποθεματικού. Τα ειδικά αποθεματικά αφορούν φορολογηθέντα αποθεματικά που ο σχηματισμός τους υπαγορεύεται από ειδικές διατάξεις επενδυτικών νόμων. Τα αφορολόγητα αποθεματικά ειδικών διατάξεων νόμων αφορούν µη διανεμηθέντα κέρδη τα οποία απαλλάσσονται της φορολογίας βάσει ειδικών διατάξεων αναπτυξιακών νόμων υπό την προϋπόθεση ότι υπάρχουν επαρκή κέρδη για το σχηµατισµό τους. Τα αποθεματικά αυτά αφορούν κατά κύριο λόγο επενδύσεις και δεν διανέμονται. 12.12 Δανειακές υποχρεώσεις Οι δανειακές υποχρεώσεις της εταιρείας (μακροπρόθεσμες και βραχυπρόθεσμες) αναλύονται ως εξής: Ο ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2019 31/12/2018 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 Μακροπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις Ομολογιακό Δάνειο 0,00 0,00 0,00 0,00 Δάνεια τραπεζών 0,00 0,00 0,00 0,00 Σύνολο μακροπρόθεσμων υποχρεώσεων Βραχυπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις Βραχυπρόθεσμα τραπεζικά δάνεια Υποχρεώσεις μακροπρόθεσμων δανείων Πληρωτέες στην επόμενη χρήση 0,00 0,00 0,00 0,00 15.249.868,58 15.173.816,32 15.249.868,58 15.173.816,32 0,00 0,00 0,00 0,00 Σύνολο βραχυπρόθεσμων υποχρεώσεων 15.249.868,58 15.173.816,32 15.249.868,58 15.173.816,32 Σύνολο δανείων 15.249.868,58 15.173.816,32 15.249.868,58 15.173.816,32 Στις 29/3/2018 η εταιρεία υπέβαλλε αίτηση επικύρωσης συμφωνίας εξυγίανσης ενώπιον του πολυμελούς πρωτοδικείου Αθηνών κατ’ άρθρο 99 (106 Β), σε συμφωνία με τις πιστώτριες τράπεζες. Η σχετική δίκη έγινε στις 23/5/2018 και στις 30/1/2019, εξεδόθη απόφαση θετική (Αρ.αποφ.48 -Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών) για την εταιρεία, κάνοντας δεκτή στο σύνολο της την αίτηση επικύρωσης συμφωνίας εξυγίανσης. Η παρατεταμένη ύφεση στον κλάδο που δραστηριοποιείται η εταιρία δεν έκανε εφικτή την υλοποίηση του σχεδίου εξυγίανσης, με αποτέλεσμα οι πιστώτριες τράπεζες να καταγγείλουν την σύμβαση εξυγίανσης. Η εταιρεία υπέβαλε την υπ΄αριθμ. 159853/31.10.19 αίτηση στο πλαίσιο του Ν. 4469/2017 περί «Εξωδικαστικού μηχανισμού ρύθμισης οφειλών επιχειρήσεων και άλλες διατάξεις», για την αναδιάρθρωση των οφειλών της. Κατόπιν της υποβολής της, η εν λόγω αίτηση κοινοποιήθηκε στις πιστώτριες τράπεζες. Η αξιολόγηση της παραπάνω αίτησης ευρίσκεται σε εξέλιξη, αν και μέχρι την ημερομηνία της παρούσας έκθεσης δεν έχει υπογραφεί νέα συμφωνία. Οι ημερομηνίες λήξης του συνόλου των βραχυπρόθεσμων δανείων είναι οι εξής: Ο ΟΜΙΛΟΣ Μέχρι 6 μήνες Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 6 με 12 μήνες 31.12.2019 Σύνολο βραχυπρόθεσμων δανείων 15.249.868,58 0,00 31.12.2018 Σύνολο βραχυπρόθεσμων δανείων 15.173.816,32 0,00 Εκδοτικός Οργανισμός Λιβάνη Α.Β.Ε. Ετήσια Οικονομική Έκθεση Από 1η Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Μέχρι 6 μήνες 15.249.868,58 15.173.816,32 6 με 12 μήνες 0,00 0,00 74 Οι ημερομηνίες λήξης των μακροπρόθεσμων δανείων είναι οι εξής: Ο ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2019 0,00 0,00 0,00 Μεταξύ 1 και 2 ετών Μεταξύ 2 και 5 ετών Άνω των 5 ετών Σύνολο 31/12/2018 0,00 0,00 0,00 0,00 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 Ο Όμιλος δεν έχει δυνατότητες δανεισμού (με παροχή εγγυήσεων) τις οποίες δεν έχει χρησιμοποιήσει: Ο ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2019 Με λήξη μέσα σε ένα έτος 31/12/2018 0,00 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 0,00 0,00 0,00 Οι ληξιπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις του Ομίλου και της Εταιρείας κατά την 31/12/2019, αλλά και ως 22/6/2020, ανέρχονται σε € 15.249 χιλ. Η εταιρεία είχε προβεί σε συμφωνία με τους πιστωτές της για αναδιάρθρωση των οφειλών της βάση του άρθρου 106 Β. Το πρόγραμμα δεν υλοποιήθηκε και καταγγέλθηκε από τις δανείστριες τράπεζες. Ως εκ τούτου το σύνολο των δανειακών υποχρεώσεων εμφανίζεται στις βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις και είναι ληξιπρόθεσμο. Η εταιρεία ευρίσκεται σε συζητήσεις με τις πιστώτριες τράπεζες για εκ νέου υποβολή προγράμματος αναδιάθρωσης. 12.13 Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις/υποχρεώσεις Οι αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις όπως προκύπτουν από τις σχετικές προσωρινές φορολογικές διαφορές έχουν ως εξής: Ο ΟΜΙΛΟΣ Αποθεματικό εύλογης αξίας Ενσώματα & άϋλα στοιχεία του ενεργητικού Προβλέψεις για παροχές σε εργαζομένους Αποθέματα Λοιπές προβλέψεις Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 -357.988,82 31/12/2018 -432.569,83 31/12/2019 -357.988,82 31/12/2018 -432.569,83 -173.905,25 -212.618,91 -173.905,25 -212.618,91 70.518,47 93.082,05 112.131,05 134.694,63 278.247,06 261.793,16 394.215,20 107.551,41 278.247,06 228.626,01 394.215,20 62.771,17 78.664,62 -50.340,07 87.110,05 -53.507,74 Στην χρήση 2019 εμφανίζεται αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση στον Όμιλο και στην εταιρεία, καθώς έχουμε μείωση του φορολογικού συντελεστή σε σχέση με την προηγούμενη χρήση και αύξηση των προβλέψεων για επισφαλείς απαιτήσεις. Οι αναβαλλόμενοι φόροι υπολογίζονται επί των προσωρινών διαφορών, σύμφωνα με τη μέθοδο της υποχρέωσης, με τη χρησιμοποίηση των ισχύοντων φορολογικών συντελεστών. Ο υπολογισμός των αναβαλλόμενων φόρων επαναξετάζεται σε κάθε χρήση, προκειμένου το υπόλοιπο που εμφανίζεται στις οικονομικές καταστάσεις να απεικονίζει τους ισχύοντες φορολογικούς συντελεστές. Εκδοτικός Οργανισμός Λιβάνη Α.Β.Ε. Ετήσια Οικονομική Έκθεση Από 1η Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 75 12.14 Προβλέψεις για παροχές στους εργαζόμενους Υποχρεώσεις Ισολογισμού για: Συνταξιοδοτικές παροχές Ο ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2019 31/12/2018 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 283.691,59 320.972,57 283.691,59 312.584,70 283.691,59 320.972,57 283.691,59 312.584,70 Σύνολο Τα ποσά που έχουν καταχωρηθεί στην κατάσταση λογαριασμού αποτελεσμάτων είναι τα παρακάτω: Κόστος τρέχουσας απασχόλησης Χρηματοοικονομικό κόστος Επίδραση περικοπής/διακανονισμού/τερμ ατικές παροχές Αναλογιστικά κέρδη/ζημιές που καταχωρήθηκαν στην περίοδο Επιβάρυνση/αναστορφή χρήσης Σύνολο Ο ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2019 31/12/2018 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 -37.280,98 -37.280,98 -28.893,11 -28.893,11 9.970,51 9.970,51 7.869,11 7.869,11 Τα ποσά που αναγνωρίζονται στον ισολογισμό για τον Όμιλο και την εταιρεία έχουν ως εξής: Ο ΟΜΙΛΟΣ Υπόλοιπο υποχρέωσης την 31.12.2018 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 320.972,57 312.584,70 Κόστος τρέχουσας περιόδου απασχόλησης 1.1-31.12.2019 --- --- Χρηματοοικονομικό κόστος τρέχουσας περιόδου 1.1-31.12.2019 --- --- ----- ----- Επίδραση περικοπής/διακανονισμού/τερματικές παροχές Απόσβεση αναλογιστικών ζημιών Επιβάρυνση/αναστορφή χρήσης περιόδου 1.1-31.12.2019 -37.280,98 -28.893,11 Υπόλοιπο υποχρέωσης την 31.12.2019 283.691,59 283.691,59 Σημειώνεται ότι, δεν διενεργήθηκε αναλογιστική μελέτη για την χρήση 2019, ούτε για τη χρήση 2018. Η πρόβλεψη αποζημίωσης προσωπικού έχει υπολογιστεί με βάση τα οριζόμενα στην ελληνική νομοθεσία. Ο αριθμός του απασχολούμενου προσωπικού για τον Όμιλο και την εταιρεία στη λήξη του 2019 και του 2018 έχει ως εξής: Ο ΟΜΙΛΟΣ Μισθωτοί Σύνολο 31/12/2019 32 32 Εκδοτικός Οργανισμός Λιβάνη Α.Β.Ε. Ετήσια Οικονομική Έκθεση Από 1η Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2018 35 35 31/12/2019 32 32 31/12/2018 31 31 76 Ο μέσος όρος του προσωπικού για το 2019 ήταν 33 άτομα για τον Όμιλο και 30 άτομα για την Εταιρεία ενώ αντίστοιχα για το 2018 ήταν 35 άτομα για τον Όμιλο και 30 για την Εταιρεία. 12.15 Μελλοντικά έσοδα κρατικών επιχορηγήσεων Περιλαμβάνονται οι επιχορηγήσεις παγίου ενεργητικού και αναλύονται ως εξής: Υπόλοιπο έναρξης Προσθήκες Μεταφορές στα αποτελέσματα Ο ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2019 31/12/2018 422.352,35 445.512,01 0,00 0,00 (23.159,66) (23.159,66) Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 422.352,35 445.512,01 0,00 0,00 (23.159,66) (23.159,66) Υπόλοιπο λήξης 399.192,69 399.192,69 422.352,35 422.352,35 12.16 Προμηθευτές και συναφείς υποχρεώσεις Η ανάλυση των υπολοίπων των προμηθευτών και των λοιπών συναφών υποχρεώσεων της εταιρείας έχει ως εξής: Ο ΟΜΙΛΟΣ Προμηθευτές Επιταγές πληρωτέες Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 838.561,16 446,25 31/12/2018 916.386,00 446,25 31/12/2019 753.343,87 446,25 31/12/2018 795.458,21 446,25 839.007,41 916.832,25 753.790,12 795.904,46 12.17 Φόρος εισοδήματος Ο ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2019 Φόρος εισοδήματος φορολογητέων κερδών Φόροι τέλη προηγούμενων χρήσεων 31/12/2018 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 12.18 Προβλέψεις και λοιπές υποχρεώσεις Ο ΟΜΙΛΟΣ Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 2.782.890,80 31/12/2018 2.322.447,99 31/12/2019 31/12/2018 Ασφαλιστικά ταμεία 2.434.758,59 2.008.378,50 Παρακρατούμενοι φόροι-τέλη 1.230.516,35 1.313.299,47 859.834,72 972.544,15 Προκαταβολές πελατών 274.261,66 119.799,16 274.261,66 119.799,16 Λοιπές προβλέψεις και υποχρεώσεις 732.285,63 808.449,50 5.019.954,44 4.563.996,12 677.131,57 4.245.986,54 722.521,07 3.823.242,88 Εκδοτικός Οργανισμός Λιβάνη Α.Β.Ε. Ετήσια Οικονομική Έκθεση Από 1η Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 77 Ο λογαριασμός «Ασφαλιστικά ταμεία» αφορά υπόλοιπα ύψους € 2.434 χιλ. για την Εταιρεία και € 2.782 χιλ. για τον Όμιλο έως την 31/12/2019. Έως την ημερομηνία εκδόσεως της παρούσης, είναι ληξιπρόθεσμες οι ασφαλιστικές οφειλές και, ως εκ τούτου, η εταιρεία καθώς και η θυγατρική της «ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΕΠΙΚΑΙΡΑ Α.Ε.» δεν έχουν ασφαλιστική ενημερότητα. Ο λογαριασμός «Παρακρατούμενοι φόροι-τέλη» αφορά ληξιπρόθεσμα υπόλοιπα των χρήσεων 2014 έως και 2019 και ισούται με € 859 χιλ. για την Εταιρεία (ευρώ 199 χιλ. το 2019, ευρώ 471 χιλ. το 2018 και ευρώ 189 χιλ. το 2017) και € 1.230 χιλ. για τον Όμιλο (ευρώ 202 χιλ. το 2019, ευρώ 496 χιλ. το 2018, ευρώ 218 χιλ. το 2017, ευρώ 125 χιλ. το 2016, ευρώ 62 χιλ. το 2015 και ευρώ 127 χιλ. το 2014), τα οποία είναι ληξιπρόθεσμα μέχρι και σήμερα. Οι εταιρείες δεν διαθέτουν φορολογική ενημερότητα. Τα παραπάνω έχουν συνέπεια την έλλειψη ρευστότητας. Οι καταβολές από το Υπουργείο Παιδείας για πώληση πανεπιστημιακών βιβλίων καταβάλλονται απευθείας στην Εφορία. 12.19 Πωλήσεις Οι πωλήσεις του Ομίλου και της εταιρείας για το 2019 και το 2018 αναλύονται στον παρακάτω πίνακα: Ο ΟΜΙΛΟΣ Πωλήσεις 1/1-31/12/2019 Πωλήσεις Εσωτερικού Ενδοκοινοτικές Παραδόσεις Πωλήσεις σε Τρίτες Χώρες Σύνολα Εμπορεύματα Προϊόντα Παροχή Υπηρεσιών 16.201,05 2.430.396,15 902.560,02 0,00 34.135,43 860,00 0,00 810,85 0,00 16.201,05 2.465.342,44 903.420,02 Σύνολα 3.349.157,23 34.995,43 810,85 3.384.963,51 Πωλήσεις 1/1-31/12/2018 Πωλήσεις Εσωτερικού Ενδοκοινοτικές Παραδόσεις Πωλήσεις σε Τρίτες Χώρες Σύνολα Εμπορεύματα Προϊόντα Παροχή Υπηρεσιών 210.936,04 1.873.787,91 1.128.283,31 0,00 40.631,75 0,00 0,00 5.588,76 0,00 210.936,04 1.920.008,42 1.128.283,31 Σύνολα 3.213.007,26 40.631,75 5.588,76 3.259.227,77 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ Πωλήσεις 1/1-31/12/2019 Πωλήσεις Εσωτερικού Ενδοκοινοτικές Παραδόσεις Πωλήσεις σε Τρίτες Χώρες Σύνολα Εμπορεύματα Προϊόντα Παροχή Υπηρεσιών 16.201,05 2.378.018,47 756.920,70 0,00 34.135,43 0,00 0,00 810,85 0,00 16.201,05 2.412.964,75 757.780,70 Σύνολα 3.151.140,22 34.995,43 810,85 3.186.946,50 Πωλήσεις 1/1-31/12/2018 Πωλήσεις Εσωτερικού Ενδοκοινοτικές Παραδόσεις Πωλήσεις σε Τρίτες Χώρες Σύνολα Εμπορεύματα Προϊόντα Παροχή Υπηρεσιών 210.936,04 1.788.986,72 1.023.967,51 0,00 40.631,75 0,00 0,00 5.588,76 0,00 210.936,04 1.835.207,23 1.023.967,51 Σύνολα 3.625.661,43 40.631,75 5.588,76 3.070.110,78 Εκδοτικός Οργανισμός Λιβάνη Α.Β.Ε. Ετήσια Οικονομική Έκθεση Από 1η Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 78 Στο σύνολο πωλήσεων του εσωτερικού, για την εταιρεία και τον όμιλο, περιλαμβάνονται πωλήσεις προς το Ελληνικό Δημόσιο για το 2019 € 128.791,75 ενώ το 2018 ήταν € 349.064,84. 12.20 Κόστος πωληθέντων Κόστος πωληθέντων Το κόστος πωληθέντων αναλύεται ως εξής: Κόστος αποθεμάτων αναγνωρισμένο ως έξοδο Παροχές εργαζομένων Αμοιβές και έξοδα τρίτων Παροχές τρίτων Φόροι-τέλη Διάφορα έξοδα Αποσβέσεις παγίων Προβλέψεις Σύνολο Ο ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2019 31/12/2018 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 776.282,06 756.182,99 322.854,88 454.857,58 72.937,59 11.261,39 --112.227,54 -210.731,27 407.721,54 482.574,29 72.937,59 11.261,39 0,00 112.227,54 -219.119,14 1.643.885,27 661.035,28 396.710,35 677.634,46 64.173,86 9.945,81 42.210,96 87.001,50 557.576,96 2.496.289,18 640.452,47 306.376,86 641.271,81 64.173,86 9.945,81 42.210,96 87.001,50 557.576,96 2.349.009,43 1.519.590,30 Το κόστος αποθεμάτων αναγνωριζόμενο ως έξοδο είναι για την εταιρεία € 756 χιλ. και είναι αυξημένο σε σχέση με τη προηγούμενη χρήση κατά € 116 χιλ. Το σύνολο των λειτουργικών εξόδων που επιβαρύνουν το κόστος πωληθέντων είναι μειωμένο σε σχέση με την προηγούμενη χρήση κατά € 946 χιλ., ήτοι ποσοστό μείωσης 55,32%, λόγω κυρίως λόγω της μη διενέργειας προβλέψεων για βραδέως κινούμενα αποθέματα και αντιστροφής μέρους αυτών και ως έκ τούτου μεταβολή των προβλέψεων για βραδέως κινούμενα αποθέματα συγκριτικά με την προηγούμενη χρήση κατά € 767 χιλ. 12.21 Άλλα έσοδα/έξοδα Ο ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2019 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2018 31/12/2019 31/12/2018 Άλλα λειτουργικά έσοδα Αποσβέσεις κρατικών επιχορηγήσεων 23.159,66 23.159,66 23.159,66 23.159,66 Λοιπά έσοδα εκμετάλλευσης 169.770,81 164.892,64 137.785,90 142.688,35 Σύνολο 192.930,47 188.052,30 160.945,56 165.848,01 Λοιπά έξοδα εκμετάλλευσης (382.859,12) (931.424,74) (366.388,49) (873.148,40) Σύνολο (382.859,12) (931.424,74) (366.388,49) (873.148,40) Άλλα λειτουργικά έξοδα Στο λογαριασμό «Λοιπά έσοδα εκμεταλλεύσεως» περιλαμβάνεται ποσό € 126 χιλ. που αφορά έσοδα από ενοίκια. Ο λογαριασμός «Λοιπά έξοδα εκμετάλλευσης» αφορά διαγραφές παλαιών επισφαλών χρεωστικών υπολοίπων απαιτήσεων € 173 χιλ. τα οποία δεν είχαν καμμιά πιθανότητα είσπραξης και € 193 χιλ. φορολογικά και ασφαλιστικά πρόστιμα και προσαυξήσεις. 79 Εκδοτικός Οργανισμός Λιβάνη Α.Β.Ε. Ετήσια Οικονομική Έκθεση Από 1η Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 12.22 Έξοδα διοίκησης Έξοδα Διοίκησης Τα έξοδα διοικησης αναλύονται ως εξής: Ο ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2019 31/12/2018 229.347,06 218.196,40 200.628,86 124.386,39 83.408,11 78.528,67 51.122,16 54.113,13 101.180,62 92.403,84 17.625,22 25.205,39 -97.423,20 -16.567,77 585.888,83 576.266,05 Παροχές εργαζομένων Αμοιβές και έξοδα τρίτων Παροχές τρίτων Φόροι-τέλη Διάφορα έξοδα Αποσβέσεις παγίων Προβλέψεις Σύνολο Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 229.347,06 218.196,40 198.128,86 114.683,74 80.120,61 70.465,67 48.882,19 49.363,40 102.835,71 93.503,93 17.325,22 23.979,57 -107.623,20 -18.669,17 569.016,45 551.523,54 Παρατηρείται μικρή αύξηση του συνολικού κόστους διοίκησης στον όμιλο κατά € 18 χιλ., άρα ουσιαστικά σταθεροποιήθηκε το κόστος διοίκησης. 12.23 Έξοδα διάθεσης Έξοδα λειτουργίας διάθεσης Τα έξοδα διάθεσης αναλύονται ως εξής: Παροχές εργαζομένων Αμοιβές και έξοδα τρίτων Παροχές τρίτων Φόροι-τέλη Διάφορα έξοδα Αποσβέσεις παγίων Προβλέψεις Σύνολο Ο ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2019 31/12/2018 328.858,93 318.059,31 13.971,75 21.926,84 45.454,45 42.490,71 13.558,23 11.376,30 192.636,82 138.997,55 6.306,70 10.729,73 849.282,49 69.389,83 1.450.069,37 612.970,27 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 317.058,83 301.580,15 0,00 0,00 45.454,45 42.490,71 13.558,23 11.376,30 188.564,53 138.253,91 6.306,70 10.729,73 821.203,06 69.389,83 1.392.144,80 573.820,63 Παρατηρείται αύξηση του συνολικού κόστους διάθεσης στο όμιλο κατά € 837 χιλ., λόγω της αύξησης κατά 752 χιλ., των προβλέψεων που αφορούν επισφαλείς απαιτήσεις πελατών. 12.24 Χρηματοοικονομικό κόστος (καθαρό) Ο ΟΜΙΛΟΣ Χρεωστικοί τόκοι δανείων τραπεζών Λοιπά συναφή με τις χρημ/σεις έξοδα Λοιποί πιστωτικοί τόκοι Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 31/12/2019 31/12/2018 378.694,15 480.144,81 377.995,08 475.766,28 0,00 (338,44) 0,00 (318,74) 0,00 (338,44) 0,00 (318,74) 378.355,71 479.826,07 377.656,64 475.447,54 Παρατηρείται μείωση χρηματοοικονομικού κόστους στην Εταιρεία κατά € 97 χιλ. Εκδοτικός Οργανισμός Λιβάνη Α.Β.Ε. Ετήσια Οικονομική Έκθεση Από 1η Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 80 12.25 Φόρος εισοδήματος Η φορολογική επιβάρυνση των αποτελεσμάτων αναλύεται ως εξής: Ο ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2019 31/12/2018 31/12/2019 31/12/2018 --- --- --- --- (54.423,69) (175.249,10) (66.036,78) (174.639,69) (54.423,69) (175.249,10) (66.036,78) (174.639,69) Τρέχων φόρος εισοδήματος Αναβαλλόμενος φόρος (έσοδο) Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ Στον πίνακα που ακολουθεί παραθέτουμε τη συμφωνία μεταξύ του ονομαστικού και του πραγματικού φορολογικού συντελεστή: (Ζημιές)/Κέρδη προ φόρων Φορολογικός συντελεστής Αναμενόμενη δαπάνη φόρου Λοιποί φόροι Φόρος εσόδων και εξόδων μη υποκείμενων σε φορολογία Ο ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2019 31/12/2018 (863.164,31) (1.651.396,70) 24% 29% 0,00 0,00 --- Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2018 31/12/2018 (876.904,61) (1.586.990,75) 24% 29% 0,00 0,00 --- --- 54.423,69 175.249,10 66.036,78 174.639,69 (808.740,62) (1.476.147,60) (810.867,83) (1.412.351,06) Τα κέρδη/(ζημιές) ανά μετοχή υπολογίσθηκαν με το μέσο σταθμικό αριθμό των κοινών μετοχών ως εξής: Κέρδη ανά μετοχή Ο ΟΜΙΛΟΣ Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 1/1 31/12/2019 1/1 31/12/2018 1/1 31/12/2019 1/1 31/12/2018 Κέρδη/(ζημιές) που αναλογούν στους ιδιοκτήτες της μητρικής (808.740,62) (1.476.147,60) (810.867,83) (1.412.351,06) Σταθμισμένος αριθμός μετοχών 7.734.375,00 7.734.375,00 (0,1046) (0,1909) Βασικά κέρδη/(ζημιές) ανά μετοχή 7.734.375,00 (0,1048) 7.734.375,00 (0,1826) 12.26 Ομαλή συνέχιση της δραστηριότητας της εταιρείας Στο τρέχον οικονομικό κλίμα, με εμφανή τα σημάδια της οικονομικής ύφεσης (πτώση πωλήσεων, ανεργία, έλλειψη ρευστότητας, αύξηση φορολογίας κ.λπ.) η λειτουργία της εταιρείας και του ομίλου εμφανίζει χρηματοοικονομικές αδυναμίες στις οικονομικές της καταστάσεις. Οι αδυναμίες αυτές συνίστανται στις σωρευμένες ζημιές που έχουν σαν συνέπεια τα ίδια κεφάλαια την 31/12/2019 να είναι αρνητικά, ενώ υφίστανται και ληξιπρόθεσμες οφειλές σε Τράπεζες, Δημόσιο, Ασφαλιστικά Ταμεία και προμηθευτές. Οι ζημιές της περιόδου εμφανίζονται μειωμένες σε σύγκριση με την προηγούμενη περίοδο λόγω της γενικής αναδιάρθρωσης της επιχειρηματικής δραστηριότητας της εταιρείας. Στις 29/3/2018 η εταιρεία υπέβαλλε αίτηση επικύρωσης συμφωνίας εξυγίανσης ενώπιον του πολυμελούς πρωτοδικείου Αθηνών κατ’ άρθρο 99, όπως ισχύει, σε συμφωνία με τις πιστώτριες τράπεζες. Η υπόθεση Εκδοτικός Οργανισμός Λιβάνη Α.Β.Ε. Ετήσια Οικονομική Έκθεση Από 1η Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 81 εκδικάστηκε στις 23/5/2018 και στις 30/1/2019 εξεδόθη απόφαση (αρ. 48-πολυμελες πρωτοδικείο Αθηνών), οπού έκανε δεκτή στο σύνολό της την αίτηση επικύρωσης συμφωνίας εξυγίανσης. Η παρατεταμένη ύφεση στον κλάδο που δραστηριοποιείται η εταιρία δεν έκανε εφικτή την υλοποίηση του σχεδίου εξυγίανσης, με αποτέλεσμα οι πιστώτριες τράπεζες να καταγγείλουν την σύμβαση εξυγίανσης. Η εταιρεία υπέβαλε την υπ΄αριθμ. 159853/31.10.19 αίτηση στο πλαίσιο του Ν. 4469/2017 περί «Εξωδικαστικού μηχανισμού ρύθμισης οφειλών επιχειρήσεων και άλλες διατάξεις», για την αναδιάρθρωση των οφειλών της. Κατόπιν της υποβολής της, η εν λόγω αίτηση κοινοποιήθηκε στις πιστώτριες τράπεζες. Η αξιολόγηση της παραπάνω αίτησης ευρίσκεται σε εξέλιξη, αν και μέχρι την ημερομηνία της παρούσας έκθεσης δεν έχει υπογραφεί νέα συμφωνία. Η Διοίκηση καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια και έχει εκπονήσει νέο επιχειρηματικό σχέδιο αναδιάρθρωσης, το οποίο βρίσκεται σε διαδικασία αναθεώρησης βάσει των νέων συνθηκών που έχουν διαμορφωθεί στην αγορά, λόγω και της πανδημίας του ιού covid 19, με την συμβολή εξειδικευμένης συμβουλευτικής εταιρείας. Η Διοίκηση αναμένει την επιτυχή υλοποίηση της αίτησης υπαγωγής της εταιρείας στον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης των οφειλών της, αλλά και την επιτυχή υλοποίηση του νέου σχεδίου αναδιάρθρωσης, γεγονότα τα οποία αναμένεται να συμβάλλουν στην αναστροφή της οικονομικής κατάστασης της εταιρείας και του ομίλου και την καλυτέρευση των χρηματοοικονομικών μεγεθών του. Με βάση τα παραπάνω, η Διοίκηση πιστεύει ότι δεν συντρέχουν λόγοι μη συνέχισης της δραστηριότητας της εταιρείας. Εντούτοις, η πιθανότητα απόρριψης της αίτησης υπαγωγής της εταιρείας στον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης των οφειλών της υποδηλώνει την ύπαρξη σημαντικής αβεβαιότητας σχετικά με τη δυνατότητα ομαλής συνέχισης της δραστηριότητας της Εταιρείας και του Ομίλου. 12.27 Ενδεχόμενες απαιτήσεις-υποχρεώσεις Δεν υπάρχουν επίδικες ή υπό διαιτησία διαφορές δικαστικών ή διαιτητικών οργάνων που να έχουν σημαντική επίπτωση στην οικονομική κατάσταση ή λειτουργία της εταιρείας. Έχουν χορηγηθεί εγγυητικές επιστολές τραπεζών ύψους € 46 χιλ. και επιταγές εισπρακτέες ύψους € 126 χιλ. έχουν χορηγηθεί για εγγύηση έναντι βραχυπρόθεσμου τραπεζικού δανεισμού. Οι ανέλεγκτες χρήσεις για τις εταιρείες του Ομίλου είναι οι εξής: Εταιρεία ΕΚΔΟΤΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΛΙΒΑΝΗ ΑΒΕ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΕΠΙΚΑΙΡΑ Α.Ε Ανέλεγκτες φορολογικά χρήσεις Δεν έχει ανέλεγκτη χρήση Δεν έχει ανέλεγκτη χρήση Μέχρι την 31/12/2019 ο όμιλος δεν έχει σχηματίσει πρόβλεψη για τις φορολογικά ανέλεγκτες χρήσεις, λόγω των ζημιογόνων χρήσεων. Για τις χρήσεις 2011-2018 η εταιρεία καθώς και η θυγατρική της Εκδόσεις Επίκαιρα Α.Ε., υπήχθη στο φορολογικό έλεγχο των Ορκωτών Ελεγκτών Λογιστών που προβλέπεται από τις διατάξεις του άρθρου 82, παρ. 5 Ν. 2238/1994 και του άρθρου 65Α, παρ.1, του Ν. 4174/2013, ο οποίος ολοκληρώθηκε και εκδόθηκε το σχετικό φορολογικό πιστοποιητικό. Για τη χρήση 2019, η εταιρεία καθώς και η θυγατρική της Εκδόσεις Επίκαιρα Α.Ε., υπήχθη στο φορολογικό έλεγχο των Ορκωτών Ελεγκτών Λογιστών που προβλέπεται από τις διατάξεις του άρθρου 65Α, παρ. 1, του 82 Εκδοτικός Οργανισμός Λιβάνη Α.Β.Ε. Ετήσια Οικονομική Έκθεση Από 1η Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Ν. 4174/2013. Ο έλεγχος αυτός βρίσκεται σε εξέλιξη και το σχετικό φορολογικό πιστοποιητικό προβλέπεται να χορηγηθεί μετά τη δημοσίευση των οικονομικών καταστάσεων χρήσεως 2019. Αν μέχρι την ολοκλήρωση του φορολογικού ελέγχου προκύψουν πρόσθετες φορολογικές υποχρεώσεις εκτιμούμε ότι αυτές δεν θα έχουν ουσιώδη επίδραση στις οικονομικές καταστάσεις. 12.28 Συναλλαγές με συνδεδεμένα μέρη Οι συναλλαγές της εταιρείας με τα συνδεδεμένα μέρη, καθώς και οι απαιτήσεις απεικονίζονται στον παρακάτω πίνακα: Ο ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2019 31/12/2018 Συναλλαγές με θυγατρικές Εταιρείες Πωλήσεις αποθεμάτων και υπηρεσιών προς ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΕΠΙΚΑΙΡΑ Α.Ε. Αγορές αποθεμάτων και υπηρεσιών από ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΕΠΙΚΑΙΡΑ Α.Ε. Απαιτήσεις από θυγατρικές επιχειρήσεις Απαιτήσεις από ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΕΠΙΚΑΙΡΑ Α.Ε. Υποχρεώσεις προς θυγατρικές επιχειρήσεις Υποχρεώσεις προς ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΕΠΙΚΑΙΡΑ Α.Ε. Συναλλαγές με συνδεδεμένες επιχειρήσεις Πωλήσεις αποθεμάτων και υπηρεσιών προς ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΡΕΥΜΑΤΑ ΑΕ Αγορές αποθεμάτων και υπηρεσιών από ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΡΕΥΜΑΤΑ ΑΕ Απαιτήσεις από συνδεδεμένες επιχειρήσεις Απαιτήσεις από ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΡΕΥΜΑΤΑ ΑΕ Παροχές προς τη Διοίκηση Μισθοί και αμοιβές Δ.Σ Βραχυπρόθεσμες παροχές προς εργαζομένους Σύνολο παροχών προς τη Διοίκηση Απαιτήσεις από Διευθυντικά Στελέχη Υποχρεώσεις προς Διευθυντικά Στελέχη Συναλλαγές μεταξύ Θυγατρικής-Συνδεδεμένης Πωλήση αποθ. και υπηρ. από ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΕΠΙΚΑΙΡΑ Α.Ε. προς ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΡΕΥΜΑΤΑ ΑΕ Απαίτηση της ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΕΠΙΚΑΙΡΑ ΑΕ από την ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΡΕΥΜΑΤΑ ΑΕ 0,00 0,00 0,00 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 8.015,09 6.000,00 0,00 1.363,42 1.900,46 0,00 0,00 172.655,86 126.338,66 0,00 0,00 0,00 0,00 935.630,28 1.307.931,92 66.841,71 935.630,28 1.307.931,92 52.062,10 66.841,71 52.062,10 1.333.512,83 463.375,82 1.333.512,83 463.375,82 70.432,80 57.548,34 70.432,80 62.436,81 127.981,14 6.307,00 1.967,78 132.869,61 3.981,00 43.897,62 70.432,80 57.548,34 127.981,14 6.307,00 1.967,78 70.4332,80 62.436,81 132.869,61 3.981,00 43.897,62 95.373,11 0,00 107.426,32 0,00 0.00 0.00 0,00 0,00 Τα συνδεδεμένα μέρη της εταιρείας είναι τα εξής: _ Εταιρεία «ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΕΠΙΚΑΙΡΑ Α.Ε.» (θυγατρική), στην οποία συμμετέχει η μητρική «ΕΚΔΟΤΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΛΙΒΑΝΗ ΑΒΕ» με ποσοστό 100%. Ο κ. Ηλίας Λιβάνης είναι πρόεδρος του Δ.Σ. και Διευθύνων Σύμβουλος, και η κα. Παναγιώτα Λιβάνη μέλος του Δ.Σ. Οι συναλλαγές της μητρικής με τη θυγατρική αφορούν πώληση α΄υλών (χαρτί), παροχή υπηρεσιών (διοικητικές υπηρεσίες), μισθώσεις και αντίστοιχα αγορές εμπορευμάτων (περιοδικά) και λήψη υπηρεσιών (διαφήμιση). _ Εταιρεία «ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΡΕΥΜΑΤΑ Α.Ε.» (συνδεδεμένη), η οποία ιδρύθηκε στις 21/4/2017 με αντικείμενο την έκδοση εφημερίδων (εκδίδει την εβδομαδιαία πολιτική εφημερίδα «ΝΕΑ ΣΕΛΙΔΑ»). Η εταιρεία εδρεύει στην Αθήνα. Ο κ. Ηλίας Λιβάνης είναι Πρόεδρος του Δ.Σ. και Διευθύνων Σύμβουλος, η κα. Παναγιώτα Λιβάνη είναι Αντιπρόεδρος του Δ.Σ. Η μητρική εταιρεία και η θυγατρική της δεν συμμετέχουν στο μετοχικό κεφάλαιο της εν λόγω εταιρείας. Η εταιρεία δεν αποτελεί μέλος του ομίλου και δεν ενοποιείται ο ισολογισμός της. Οι συναλλαγές της εταιρείας με τις εταιρείες του Ομίλου αφορούν σε μίσθωση γραφείων από την «ΕΚΔΟΤΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΛΙΒΑΝΗ Α.Β.Ε.», εκτυπώσεις, αγορά εμπορευμάτων (βιβλίων) 83 Εκδοτικός Οργανισμός Λιβάνη Α.Β.Ε. Ετήσια Οικονομική Έκθεση Από 1η Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 καθώς και αγορά δικαιώματος παραγωγής βιβλίων ιδιοκτησίας της «ΕΚΔΟΤΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΛΙΒΑΝΗ Α.Β.Ε.», τα οποία περιλαμβάνονται ως ένθετα στην εφημερίδα «ΝΕΑ ΣΕΛΙΔΑ». Σημειώνεται ότι η έκδοση της εφημερίδας «ΝΕΑ ΣΕΛΙΔΑ» ανεστάλλη από το Φεβρουάριο του 2020. ∆εν έχουν χορηγηθεί δάνεια σε µέλη του ∆.Σ. ή σε λοιπά διευθυντικά στελέχη της εταιρείας (και τις οικογένειες τους). Έναντι τραπεζικού δανεισµού έχουν δοθεί προσωπικές εγγυήσεις των βασικών µετόχων της εταιρείας, οι οποίοι είναι και µέλη του ∆Σ. 12.29 Προτεινόμενα μερίσματα Η πρόταση του Διοικητικού Συμβουλίου προς τη Γενική Συνέλευση των μετόχων είναι η μη διανομή μερίσματος, λόγω ζημιογόνας χρήσης. 12.30 Γεγονότα μετά την ημερομηνία του ισολογισμού Πέρα των ήδη αναφερθέντων γεγονότων, δεν υπάρχουν μεταγενέστερα των οικονομικών καταστάσεων γεγονότα, στα οποία επιβάλλεται αναφορά από τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Πληροφόρησης. 13. Πληροφορίες άρθρου 10 του Ν.3401/2005 Κατά τη διάρκεια του 2019 καθώς και το 2020 μέχρι την ημερομηνία έκδοσης του παρόντος, η εταιρία δημοσίευσε τις ακόλουθες ανακοινώσεις προς ενημέρωση του επενδυτικού κοινού. 13/1/2020 8/1/2020 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗΣ (Ορθή Επανάληψη) ΓΝΩΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΑΛΛΑΓΗΣ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ (Ορθή Επανάληψη) 8/1/2020 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗΣ (Ορθή Επανάληψη) 31/12/2019 ΓΝΩΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΑΛΛΑΓΗΣ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 31/12/2019 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗΣ 9/12/2019 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΑΝΑΓΓΕΛΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗΣ 30/9/2019 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΑΛΛΩΝ ΣΗΜΑΝΤΙΚΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ (ΔΕΝ ΠΡΟΒΛΕΠΟΝΤΑΙ ΣΕ ΑΛΛΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ) 28/6/2019 ΓΝΩΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΑΛΛΑΓΗΣ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 28/6/2019 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗΣ 7/6/2019 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΑΝΑΓΓΕΛΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗΣ (Ορθή Επανάληψη) 5/6/2019 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΑΝΑΓΓΕΛΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗΣ 30/4/2019 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΥ 30/1/2019 ΓΝΩΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΑΛΛΑΓΗΣ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 30/1/2019 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗΣ 8/1/2019 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΑΝΑΓΓΕΛΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗΣ Εκδοτικός Οργανισμός Λιβάνη Α.Β.Ε. Ετήσια Οικονομική Έκθεση Από 1η Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 84 14. Στοιχεία και πληροφορίες ΕΚΔΟΤΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΛΙΒΑΝΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΡ. ΓΕΜΗ 5122701000 Έδρα: Σόλωνος 98, 10690, Αθήνα Στοιχεία και πληροφορίες περιόδου από 1η Ιανουαρίου 2019 μέχρι 31 Δεκεμβρίου 2019 (Σύμφωνα με την απόφαση 4/507/28.4.2009 του Διοικητικού Συμβουλίου της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς) Τα παρακάτω στοιχεία και πληροφορίες που προκύπτουν από τις οικονομικές καταστάσεις, στοχεύουν σε μία γενική ενημέρωση για την οικονομική κατάσταση και τα αποτελέσματα της "Εκδοτικός Οργανισμός Λιβάνη Α.Β.Ε.". Συνιστούμε, επομένως, στον αναγνώστη, πριν προβεί σε οποιαδήποτε είδους επενδυτική επιλογή ή άλλη συναλλαγή με τον εκδότη, να ανατρέξει στη διεύθυνση διαδικτύου του εκδότη, όπου αναρτώνται οι οικονομικές καταστάσεις καθώς και η έκθεση επισκόπησης του νόμιμου ελεγκτή όποτε αυτή απαιτείται. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΣΗΣ Ποσά εκφρασμένα σε € Ο ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2019 Σόλωνος 98, 10680 Αθήνα 5122701000 Διεύθυνση έδρας Εταιρείας: Αρ. Μητρώου Ανωνύμων εταιρειών: Εποπτεύουσα Αρχή: Υπουργείο ανάπτυξης - Διεύθυνση Εμπορίου Σύνθεση Διοικητικού συμβουλίου: Παναγιώτα Α. Λιβάνη Ηλίας Α. Λιβάνης Πρόεδρος Αντιπρόεδρος και Δ/νων Σύμβουλος Ηλέκτρα-Αικατερίνη Λιβάνη-Δρίλλια Ανδρέας Κουτούπης Ευτύχιος Δασκαλάκης Θεμιστοκλής Λαζαρίδης Μέλος - Μη εκτελεστικό Μέλος – Ανεξάρτητο μη εκτελεστικό Μέλος – Ανεξάρτητο μη εκτελεστικό Μέλος – Ανεξάρτητο μη εκτελεστικό Ημερομηνία έγκρισης από το Διοικητικό Συμβούλιο των οικονομικών καταστάσεων: Νόμιμος ελεγκτής: 22/6/2020 Γεράσιμος Ρομποτής ΑΜΣΟΕΛ 42121 Ελεγκτική εταιρεία: ΔΙΕΘΝΗΣ ΕΛΕΓΚΤΙΚΗ ΑΕΟΕΛ Τύπος έκθεσης επισκόπησης: Σύμφωνη γνώμη - Με Ουσιώδη αβεβαιότητα που σχετίζεται με τη συνέχιση της δραστηριότητας www.livanis.gr Διεύθυνση διαδικτύου εταιρεία: ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΣΥΝΟΛΙΚΩΝ ΕΣΟΔΩΝ ποσά εκφρασμένα σε € Ο ΟΜΙΛΟΣ Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 1/1 - 31/12/2019 1/1 - 31/12/2018 1/1 - 31/12/2019 3.384.963,51 3.257.327,31 3.186.946,50 3.070.110,78 Μικτό κέρδος/ (ζημιά) Κέρδη/(Ζημιές) προ φόρων, χρηματοδοτικών και επενδυτικών αποτελεσμάτων Κέρδη/ (Ζημιές) προ φόρων 1.741.078,24 761.038,13 1.667.356,20 721.101,35 (484.808,60) (863.164,31) (1.171.570,63) (1.651.396,70) (499.247,97) (876.904,61) (1.111.543,21) (1.586.990,75) (808.740,62) (808.740,62) ----(808.740,62) (808.740,62) --(0,1046) (1.476.147,60) (1.476.147,60) ----(1.476.147,60) (1.476.147,60) --(0,1909) (810.867,83) (810.867,83) ----(810.867,83) (810.867,83) --(0,1048) (1.412.351,06) (1.412.351,06) ----(1.412.351,06) (1.412.351,06) --(0,1826) (348.649,14) (1.048.635,01) (363.388,51) (989.832,41) Πρόσθετα στοιχεία και πληροφορίες 1.Οι εταιρείες του Ομίλου με τα αντίστοιχα ποσοστά συμμετοχής καθώς και η μέθοδος ενσωμάτωσής τους στις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις παρατίθενται αναλυτικά στη σημείωση 9.2 των Οικονομικών Καταστάσεων. 2. Οι ανέλεγκτες φορολογικά χρήσεις της Εταιρείας και των εταιρειών του Ομίλου αναφέρονται στη σημείωση 12.28 των Οικονομικών Καταστάσεων. 3. Στα πάγια στοιχεία του Ομίλου έχουν εγγραφεί προσημειώσεις ύψους € 12.700 χιλ. προς κάλυψη τραπεζικού δανεισμού το υπόλοιπο του οποίου στις 31.12.2019 είναι € 13.651 χιλ. 4. Δεν υφίστανται επίδικες ή υπό διαιτησία διαφορές οι οποίες ενδέχεται να έχουν σημαντική επίπτωση στην οικονομική κατάσταση της Εταιρείας και του Ομίλου. Δεν έχει σχηματιστεί πρόβλεψη για τις φορολογικά ανέλεγκτες χρήσεις για της Εταιρεία και τον Όμιλο. Οι λοιπές προβλέψεις που έχουν σχηματισθεί μέχρι την 31.12.2019 και αφορούν επίδικες υποθέσεις ανέρχονται σε € 222 χιλ. για την Εταιρεία και € 262 χιλ. για τον Όμιλο. 5. Ο αριθμός του απασχολούμενου προσωπικού στο τέλος της τρέχουσας περιόδου για την Εταιρεία και τον Όμιλο ήταν 32 άτομα έναντι της προηγούμενης χρήσης στην οποία ήταν 31 και 35 άτομα για την εταιρεία και τον Όμιλο, αντίστοιχα. 6. Οι συναλλαγές της Εταιρείας και του Ομίλου με συνδεδεμένα μέρη κατά την έννοια του ΔΛΠ 24 έχουν ως εξής: Ο ΟΜΙΛΟΣ Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ α) Έσοδα 935.630,28 943.645,37 β) Έξοδα 66.841,71 68.205,13 γ) Απαιτήσεις 1.333.512,83 1.506.168,69 δ) Υποχρεώσεις 0,00 0,00 ε) Συναλλαγές και αμοιβές διευθυντικών στελεχών και μελών της διοίκησης 127.981,14 127.981,14 στ) Απαιτήσεις από τα διευθυντικά στελέχη και μέλη της διοίκησης 6.307,00 6.307,00 ζ) Υποχρεώσεις προς τα διευθυντικά στελέχη και μέλη της διοίκησης 1.967,78 1.967,78 7. Τα κέρδη (Ζημίες) ανα μετοχή υπολογίσθηκαν με βάση το μέσο σταθμισμένο αριθμό επι του συνόλου των μετοχών. 8. Έχουν τηρηθεί οι Λογιστικές αρχές οι οποίες υιοθετήθηκαν σύμφωνα με τα ΔΠΧΠ, όπως εφαρμόσθηκαν στην προηγούμενη χρήση (31/12/2018). Αθήνα, 22 Ιουνίου 2020 Η ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ Α. ΛΙΒΑΝΗ Α.Δ.Τ. AE 384309 Εκδοτικός Οργανισμός Λιβάνη Α.Β.Ε. Ετήσια Οικονομική Έκθεση Από 1η Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 31/12/2018 5.152.931,66 2.675,08 30.800,11 78.664,62 1.774.557,44 1.880.341,79 651.419,31 9.571.390,01 5.288.369,34 2.975,08 30.800,11 1.994.094,34 2.169.559,73 476.346,00 9.962.144,60 7.734.375,00 (19.954.699,70) (12.220.324,70) 0,00 (12.220.324,70) 0,00 682.884,28 15.249.868,58 5.858.961,85 21.791.714,71 9.571.390,01 7.734.375,00 (19.220.540,08) (11.486.165,08) 0,00 (11.486.165,08) 0,00 793.664,99 15.173.816,32 5.480.828,37 21.448.309,68 9.962.144,60 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 5.152.931,54 --29.801,11 87.110,05 1.870.663,60 1.919.771,35 538.644,91 9.598.922,56 5.288.369,22 --29.801,11 2.087.578,68 2.211.435,63 366.903,67 9.984.088,31 7.734.375,00 (19.067.981,96) (11.333.606,96) 7.734.375,00 (18.331.695,13) (10.597.320,13) (11.333.606,96) --682.884,28 15.249.868,58 4.999.776,66 20.932.529,52 9.598.922,56 (10.597.320,13) --788.444,78 15.173.816,32 4.619.147,34 20.581.408,44 9.984.088,31 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ποσά εκφρασμένα σε € 1/1 - 31/12/2018 Κύκλος εργασιών Κέρδη / (Ζημιές) μετά από φόρους (α) Ιδιοκτήτες μητρικής Δικαιώματα Μειοψηφίας Λοιπά συνολικά έσοδα μετά από φόρους (β) Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα μετά από φόρους (α)+(β) Ιδιοκτήτες μητρικής Δικαιώματα Μειοψηφίας Κέρδη/ (ζημιές) μετά από φόρους ανά μετοχή- βασικά (σε €) Κέρδη/(Ζημιές) προ φόρων, χρηματοδοτικών, επενδυτικών αποτελεσμάτων και συνολικών αποσβέσεων ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ Ιδιοχρησιμοποιούμενα ενσώματα πάγια στοιχεία Άυλα περιουσιακά στοιχεία Λοιπά μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία Προμηθευτές και συναφείς απαιτήσεις Αποθέματα Απαιτήσεις από πελάτες Λοιπά κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία ΣΥΝΟΛΟ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ ΙΔΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ Μετοχικό Κεφάλαιο Λοιπά στοιχεία Ιδίων Κεφαλαίων Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων ιδιοκτητών μητρικής (α) Δικαιώματα Μειοψηφίας (β) Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων (γ)=(α)+(β) Μακροπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις Προβλέψεις / Λοιπές μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις Βραχυπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις Λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις Σύνολο υποχρεώσεων (δ) ΣΥΝΟΛΟ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ & ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ (γ) + (δ) ΗΛΙΑΣ Α. ΛΙΒΑΝΗΣ Α.Δ.Τ. AA 026007 Ο ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2019 Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων έναρξης περιόδου (01.01.2019 και 01.01.2018 αντίστοιχα) (11.486.165,08) 31/12/2018 (10.010.017,48) Κέρδη ζημιές περιόδου (808.740,62) (1.476.147,60) Αύξηση μετοχικού κεφαλαίου Λοιπές Μεταβολές Ιδίων Κεφαλαίων 74.581,00 --Λοιπά συνολικά έσοδα ----(1.476.147,60) Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα μετά από φόρους (808.740,62) Δικαιώματα μειοψηφίας από εξαγορά μεριδίου θυγατρικής Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων λήξης περιόδου (31.12.2019 και 31.12.2018 αντίστοιχα) (12.220.324,70) (11.486.165,08) ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΑΜΕΙΑΚΩΝ ΡΟΩΝ ΧΡΗΣΗΣ ποσά εκφρασμένα σε € Ο ΟΜΙΛΟΣ 1/1-31/12/2019 1/1-31/12/2018 Λειτουργικές δραστηριότητες Κέρδη/(ζημιές) προ φόρων Πλέον / μείον προσαρμογές για: Αποσβέσεις Προβλέψεις Συναλλαγματικές διαφορές Αποτελέσματα επενδυτικής/χρηματοδοτικής δραστηριότητας Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 (10.597.320,13) (9.184.969,07) (810.867,83) (1.412.351,06) 74.581,00 --(810.867,83) ----(1.412.351,06) (11.333.606,96) (10.597.320,13) Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 1/1-31/12/2019 1/1-31/12/2018 (863.164,31) (1.651.396,70) (876.904,61) (1.586.990,75) 136.159,46 (37.280,98) --(23.159,66) 122.936,62 36.507,79 --(49.697,94) 135.859,46 (28.893,11) --(23.159,66) 121.710,80 34.407,39 --(49.697,94) Χρεωστικοί/Πιστωτικοί τόκοι και συναφή έξοδα/έσοδα Πλέον/ μείον προσαρμογές για μεταβολές λογαριασμών κεφαλαίου κίνησης ή που σχετίζονται με τις λειτουργικές δραστηριότητες: Μείωση / (αύξηση) αποθεμάτων 378.694,15 480.144,81 377.995,08 475.766,28 219.536,90 740.431,91 216.915,08 734.704,70 Μείωση / (αύξηση) απαιτήσεων 102.054,61 107.329,60 137.035,19 103.643,34 (Μείωση) / αύξηση υποχρεώσεων (πλην τραπεζών) 424.450,68 468.551,64 380.629,32 446.092,00 (24.747,41) --312.543,44 (15.372,86) --239.434,87 (24.048,34) --295.428,41 (10.994,33) --268.641,49 --800,00 ------- (3.000,00) ` 800,00 ------- ------- --800,00 --- --(3.000,00) --- --800,00 --- --0,00 --(279.116,26) --(279.116,26) -----(250.329,84) -------(250.329,84) --(279.116,26) --(279.116,26) --(250.329,84) --(250.329,84) 34.227,18 118.735,67 152.962,85 (13.894,97) 132.630,64 118.735,67 17.112,15 117.259,34 134.371,49 18.311,65 98.947,69 117.259,34 Μείον: Χρεωστικοί τόκοι και συναφή έξοδα καταβεβλημένα Καταβεβλημένοι φόροι Σύνολο εισροών / εκροών από λειτουργικές δραστηριότητες (α) Επενδυτικές δραστηριότητες Αγορά ενσώματων και άυλων παγίων στοιχείων Εισπράξεις από πώληση παγίων Μερίσματα εισπραχθέντα Απόκτηση θυγατρικών, συγγενών, κοινοπραξιών Πωλήσεις χρηματοοικονομικών στοιχείων σε εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων Τόκοι εισπραχθέντες Σύνολο εισροών / εκροών από επενδυτικές δραστηριότητες (β) Χρηματοδοτικές δραστηριότητες Εισπράξεις από εκδοθέντα / αναληφθέντα δάνεια Εξοφλήσεις δανείων Χρηματοοικονομικά έσοδα που εισπράχθηκαν Σύνολο εισροών / εκροών από χρηματοδοτικές δραστηριότητες (γ) Καθαρή αύξηση /(μείωση) στα ταμειακά διαθέσιμα & ισοδύναμα περιόδου (α)+(β)+(γ) Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα έναρξης περιόδου Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα λήξης περιόδου ------- ` Ο ΠΡΟΙΣΤΑΜΕΝΟΣ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΙΩΑΝΝΗΣ ΠΑΠΑΣΑΡΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ Α.Δ.Τ. ΑΙ 600741 ΑΡ. Αδείας Α’ Τάξεως: 9596 85 15. Διαθεσιμότητα οικονομικών καταστάσεων Οι ετήσιες Οικονομικές καταστάσεις της εταιρείας, η έκθεση ελέγχου ανεξάρτητου ορκωτού ελεγκτήλογιστή και η έκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου είναι καταχωρημένες στο διαδίκτυο στη διεύθυνση www.livanis.gr Αθήνα, 22 Ιουνίου 2020 Η Πρόεδρος του Δ.Σ. Ο Αντιπρόεδρος του Δ.Σ. & Διευθύνων Σύμβουλος Παναγιώτα Α. Λιβάνη Ηλίας Α. Λιβάνης Α.Δ.Τ. AΜ 507644 Α.Δ.Τ. ΑΑ 026007 Ο Προϊστάμενος Οικονομικών Υπηρεσιών Ιωάννης Παπασαραντόπουλος Α.Δ.Τ. ΑΙ 600741 ΑΡ. Αδείας Α’ Τάξεως: 9596 Εκδοτικός Οργανισμός Λιβάνη Α.Β.Ε. Ετήσια Οικονομική Έκθεση Από 1η Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 86

Περίληψη: Τα μέλη του Διοικητικού της εταιρείας «Εκδοτικός Οργανισμός Λιβάνη Α.Β.Ε: 1. Παναγιώτα Α. Λιβάνη, Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου 2. Ηλίας Α. Λιβάνης, Αντιπρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου και Δ/νων Σύμβουλος 3. Ηλέκτρα-Αικατερίνη Λιβάνη-Δρίλλια, Μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου υπό την ως άνω ιδιότητά μας, βεβαιώνουμε με την με την παρούσα ότι εξ’ όσων γνωρίζουμε: α. Οι συνηµµένες ετήσιες οικονομικές καταστάσεις της εταιρείας «Εκδοτικός Οργανισμός Λιβάνη Α.Β.Ε.» για τη χρήση 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019, οι οποίες καταρτίσθηκαν σύμφωνα µε τα ισχύοντα λογιστικά πρότυπα, απεικονίζουν κατά τρόπο αληθή τα στοιχεία του ενεργητικού και του παθητικού, την καθαρή θέση και τα αποτελέσματα χρήσεως της εταιρείας. β. Η συνημμένη ετήσια έκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου απεικονίζει κατά τρόπο αληθή την εξέλιξη, τις επιδόσεις και τη θέση της εταιρείας. Αθήνα, 22 Ιουνίου 2020 Οι Βεβαιούντες Παναγιώτα Α. Λιβάνη Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου Ηλίας Α. Λιβάνης Ηλέκτρα-Αικατερίνη Λιβάνη-Δρίλλια Αντιπρόεδρος του Διοικητικού Μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου Συμβουλίου και Δ/νων Σύμβουλος Εκδοτικός Οργανισμός Λιβάνη Α.Β.Ε. Ετήσια Οικονομική Έκθεση Από 1η Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019