ΕΝΤΕΡΣΟΦΤ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2019 (συντασσόμενη σύμφωνα με το άρθρο 4 του ν. 3556/2007 και τις κατ’ εξουσιοδότηση αυτού εκτελεστικές αποφάσεις του Δ.Σ. της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς) ΕΝΤΕΡΣΟΦΤ AE ΑΡ. Γ.Ε.ΜΗ.: 122264001000 ΚΑΛΛΙΘΕΑ ΑΤΤΙΚΗΣ (ΛΕΩΦΟΡΟΣ ΣΥΓΓΡΟΥ 362 ΚΑΙ ΕΥΡΙΠΙΔΟΥ) Βεβαιώνεται ότι η παρούσα Ετήσια Οικονομική Έκθεση που αφορά στην χρήση 2019 (01.01.2019- 31.12.2019), είναι εκείνη που εγκρίθηκε ομόφωνα από το Διοικητικό Συμβούλιο της Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία «ΕΝΤΕΡΣΟΦΤ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ» κατά την συνεδρίαση αυτού της 3/6/2020 και είναι αναρτημένη στο διαδίκτυο στην νόμιμα καταχωρημένη στο Γ.Ε.Μ.Η. ηλεκτρονική διεύθυνση www.entersoft.gr, όπου και θα παραμείνει στην διάθεση του επενδυτικού κοινού για χρονικό διάστημα τουλάχιστον δέκα (10) ετών από την ημερομηνία της συντάξεως και δημοσιοποιήσεως της. Ετήσιες Οικονομικές καταστάσεις (1η Ιανουαρίου 2019 έως 31η Δεκεμβρίου 2019) 1 ΕΤΗΣΙΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ 2019 Ετήσιες Οικονομικές καταστάσεις (1η Ιανουαρίου 2019 έως 31η Δεκεμβρίου 2019) 2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Σελίδα ΕΤΗΣΙΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ 2019 ................................................................... 2 1. ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ........................................................................... 6 Εισαγωγή ...........................................................................................................................................................................6 Ανασκόπηση σημαντικών γεγονότων που συνέβησαν κατά την κλειόμενη εταιρική χρήση ...................................6 Σημαντικές εκδηλώσεις και διακρίσεις ............................................................................................................................9 Σημαντικά γεγονότα από τη λήξη της χρήσης μέχρι σήμερα.................................................................................... 10 Οικονομική Ανασκόπηση των αποτελεσμάτων ......................................................................................................... 11 Προβλέψεις για το 2020 ................................................................................................................................................ 15 Πληροφορίες για τον Όμιλο .......................................................................................................................................... 16 Σημαντικές Συμβάσεις ................................................................................................................................................... 17 Δανειακές Συμβάσεις..................................................................................................................................................... 17 Συναλλαγές με συνδεδεμένα μέρη .............................................................................................................................. 17 Σημαντικοί Κίνδυνοι ....................................................................................................................................................... 18 Μερισματική Πολιτική .................................................................................................................................................... 20 Περιβαλλοντικά Θέματα ................................................................................................................................................ 20 Εργασιακά Θέματα ........................................................................................................................................................ 20 Κοινωνία.......................................................................................................................................................................... 22 Ακίνητα της Εταιρίας ...................................................................................................................................................... 23 Δήλωση Εταιρικής Διακυβέρνησης.............................................................................................................................. 23 Επεξηγηματική Έκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου (σύμφωνα με τις παρ. 7 και 8 του άρθρου 4 του Ν. 3556/2007) ..................................................................................................................................................................... 32 2. Έκθεση Ανεξάρτητου Ορκωτού Ελεγκτή Λογιστή ............................................................................. 35 3. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ 2019 .................................................................................................... 39 3.1 Κατάσταση Οικονομικής Θέσης Μητρικής και Ομίλου (ποσά εκφρασμένα σε ευρώ) .................................... 39 3.2 Κατάσταση Συνολικών Εσόδων Μητρικής και Ομίλου (ποσά εκφρασμένα σε ευρώ) .................................... 40 3.3 Κατάσταση μεταβολής Ιδίων Κεφαλαίων Μητρικής και Ομίλου (ποσά εκφρασμένα σε ευρώ)................... 41 3.4 Κατάσταση ταμειακών ροών Μητρικής και Ομίλου (ποσά εκφρασμένα σε ευρώ).......................................... 42 4. Πληροφορίες για τον Όμιλο ................................................................................................................. 43 4.1 Η Μητρική Εταιρεία ................................................................................................................................................. 43 4.2 Οι Θυγατρικές Εταιρείες.......................................................................................................................................... 44 5. Πλαίσιο κατάρτισης οικονομικών καταστάσεων ............................................................................... 45 6. Βασικές λογιστικές αρχές ..................................................................................................................... 45 6.1 Τροποποιήσεις στα δημοσιευμένα πρότυπα ....................................................................................................... 46 6.2 Αλλαγές λογιστικής πολιτικής................................................................................................................................. 51 6.3 Σημαντικές λογιστικές κρίσεις, εκτιμήσεις και παραδοχές .................................................................................. 53 6.3.1 Κρίσεις ................................................................................................................................................................... 53 6.3.2 Εκτιμήσεις και παραδοχές................................................................................................................................... 53 6.3.3 Συνέχιση δραστηριότητας ................................................................................................................................... 54 6.3.4 Προβλέψεις ........................................................................................................................................................... 54 6.3.5 Ενδεχόμενες απαιτήσεις και υποχρεώσεις ....................................................................................................... 54 6.3.6 Πληροφόρηση κατά τομέα .................................................................................................................................. 55 Ετήσιες Οικονομικές καταστάσεις (1η Ιανουαρίου 2019 έως 31η Δεκεμβρίου 2019) 3 6.3.7 Ενοποίηση ............................................................................................................................................................ 55 6.3.8 Μετατροπή ξένου νομίσματος ............................................................................................................................ 56 6.3.9 Ενσώματες ακινητοποιήσεις ............................................................................................................................... 56 6.3.10 Άυλα περιουσιακά στοιχεία και Υπεραξία ...................................................................................................... 57 6.3.11 Απομείωση Αξίας Περιουσιακών Στοιχείων.................................................................................................... 58 6.3.12 Λοιπές Μακροπρόθεσμες Απαιτήσεις ............................................................................................................. 58 6.3.13 Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία ...................................................................................................... 59 6.3.14 Πελάτες και Λοιπές Εμπορικές απαιτήσεις ..................................................................................................... 61 6.3.15 Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα ταμειακών διαθεσίμων .......................................................................... 61 6.3.16 Ίδια Κεφάλαια ..................................................................................................................................................... 61 6.3.17 Μισθώσεις........................................................................................................................................................... 62 6.3.18 Φορολογία εισοδήματος & αναβαλλόμενος φόρος........................................................................................ 64 6.3.19 Παροχές στο προσωπικό ................................................................................................................................. 65 6.3.20 Επιχορηγήσεις.................................................................................................................................................... 66 6.3.21 Δανειακές υποχρεώσεις .................................................................................................................................... 66 6.3.22 Εμπορικές και λοιπές υποχρεώσεις ................................................................................................................ 66 6.3.23 Αναγνώριση εσόδων και εξόδων ..................................................................................................................... 67 6.3.24 Διανομή μερισμάτων ......................................................................................................................................... 67 7. Διαχείριση Κινδύνων ............................................................................................................................ 67 8. Δομή του Ομίλου ................................................................................................................................... 70 9. Οικονομικές πληροφορίες κατά τομέα ................................................................................................ 71 10. Σημειώσεις επί των Οικονομικών Καταστάσεων ............................................................................ 73 10.1 Ενσώματες ακινητοποιήσεις ................................................................................................................................ 73 10.2 Άυλα περιουσιακά στοιχεία .................................................................................................................................. 75 10.3 Υπεραξία Επιχειρήσεων....................................................................................................................................... 77 10.4 Επενδύσεις σε Θυγατρικές Επιχειρήσεις .......................................................................................................... 78 10.5 Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις / υποχρεώσεις ................................................................................. 79 10.6 Λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις.................................................................................................................. 80 10.7 Πελάτες και λοιπές εμπορικές απαιτήσεις .......................................................................................................... 80 10.8 Λοιπές απαιτήσεις ................................................................................................................................................. 81 10.9 Λοιπά κυκλοφοριακά στοιχεία Ενεργητικού ....................................................................................................... 82 10.10 Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων ................................. 82 10.11 Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα ταμειακών διαθεσίμων ........................................................................... 82 10.12 Αναταξινομήσεις Κονδυλίων.............................................................................................................................. 83 10.13 Ίδια κεφάλαια ....................................................................................................................................................... 83 10.14 Συναλλαγματικές διαφορές μετατροπής θυγατρικών σε ξένο νόμισμα ........................................................ 84 10.15 Αποτελέσματα εις νέον ....................................................................................................................................... 85 10.16 Υποχρεώσεις παροχών προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία ..................................................... 86 10.17 Λοιπές Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις .......................................................................................................... 88 10.18 Επιχορηγήσεις..................................................................................................................................................... 88 10.19 Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις ............................................................................................................. 88 10.20 Τρέχουσες φορολογικές υποχρεώσεις Φόρου Εισοδήματος ........................................................................ 89 10.21 Λοιπές Τρέχουσες φορολογικές υποχρεώσεις................................................................................................ 89 10.22 Βραχυπρόθεσμες Δανειακές Υποχρεώσεις..................................................................................................... 89 Ετήσιες Οικονομικές καταστάσεις (1η Ιανουαρίου 2019 έως 31η Δεκεμβρίου 2019) 4 10.23 Λοιπές Βραχυπρόθεσμες Υποχρεώσεις .......................................................................................................... 89 10.24 Ανάλυση του κόστους κατά λειτουργία ............................................................................................................. 89 10.25 Λοιπά έσοδα / έξοδα εκμετάλλευσης ................................................................................................................ 90 10.26 Χρηματοοικονομικά έσοδα και έξοδα .............................................................................................................. 90 10.27 Φόρος εισοδήματος ............................................................................................................................................ 91 10.28 Κέρδη ανά μετοχή ............................................................................................................................................... 91 10.29 Μερίσματα............................................................................................................................................................ 92 10.30 Κόστος μισθοδοσίας ........................................................................................................................................... 92 10.31 Αριθμός Προσωπικού ........................................................................................................................................ 92 10.32 Συναλλαγές με συνδεδεμένα μέρη.................................................................................................................... 92 10.33 Παροχές προς τη Διοίκηση και Διευθυντικά Στελέχη ...................................................................................... 94 10.34 Ενδεχόμενες απαιτήσεις – υποχρεώσεις ......................................................................................................... 95 10.35 Λειτουργικές Μισθώσεις – Έξοδα ..................................................................................................................... 95 10.36 Επιπτώσεις του COVID-19 στις δραστηριότητες ............................................................................................ 96 10.37 Λοιπές πληροφορίες........................................................................................................................................... 96 10.38 Γεγονότα μετά την ημερομηνία των οικονομικών καταστάσεων ................................................................... 98 Ετήσιες Οικονομικές καταστάσεις (1η Ιανουαρίου 2019 έως 31η Δεκεμβρίου 2019) 5 Ετήσιες Οικονομικές καταστάσεις (1η Ιανουαρίου 2019 έως 31η Δεκεμβρίου 2019) 34 2. Έκθεση Ανεξάρτητου Ορκωτού Ελεγκτή Λογιστή Προς τους Μετόχους της Εταιρείας «ΕΝΤΕΡΣΟΦΤ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ» Έκθεση Ελέγχου επί των Εταιρικών και Ενοποιημένων Οικονομικών Καταστάσεων Γνώμη Έχουμε ελέγξει τις συνημμένες εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις της εταιρείας «ΕΝΤΕΡΣΟΦΤ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ», οι οποίες αποτελούνται από ή την εταιρική και ενοποιημένη κατάσταση οικονομικής θέσης της 31 ης Δεκεμβρίου 2019, τις εταιρικές και ενοποιημένες καταστάσεις αποτελεσμάτων και λοιπών συνολικών εισοδημάτων, μεταβολών ιδίων κεφαλαίων και ταμειακών ροών της χρήσεως που έληξε την ημερομηνία αυτή, καθώς και περίληψη σημαντικών λογιστικών αρχών και μεθόδων και λοιπές επεξηγηματικές πληροφορίες. Κατά τη γνώμη μας, οι συνημμένες εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις παρουσιάζουν εύλογα, από κάθε ουσιώδη άποψη, την οικονομική θέση της εταιρείας «ΕΝΤΕΡΣΟΦΤ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ» και των θυγατρικών αυτής κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019, τη χρηματοοικονομική τους επίδοση και τις ταμειακές τους ροές για τη χρήση που έληξε την ημερομηνία αυτή σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς, όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Βάση γνώμης Διενεργήσαμε τον έλεγχό μας σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Ελέγχου (ΔΠΕ) όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία. Οι ευθύνες μας, σύμφωνα με τα πρότυπα αυτά περιγράφονται περαιτέρω στην ενότητα της έκθεσής μας “Ευθύνες ελεγκτή για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων”. Είμαστε ανεξάρτητοι από την Εταιρεία και τις ενοποιούμενες θυγατρικές της, καθόλη τη διάρκεια του διορισμού μας, σύμφωνα με τον Κώδικα Δεοντολογίας για Επαγγελματίες Ελεγκτές του Συμβουλίου Διεθνών Προτύπων Δεοντολογίας Ελεγκτών, όπως αυτός έχει ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία και τις απαιτήσεις δεοντολογίας που σχετίζονται με τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων στην Ελλάδα και έχουμε εκπληρώσει τις δεοντολογικές μας υποχρεώσεις σύμφωνα με τις απαιτήσεις της ισχύουσας νομοθεσίας και του προαναφερόμενου Κώδικα Δεοντολογίας. Πιστεύουμε ότι τα ελεγκτικά τεκμήρια που έχουμε αποκτήσει είναι επαρκή και κατάλληλα να παρέχουν βάση για τη γνώμη μας. Άλλες πληροφορίες Η διοίκηση είναι υπεύθυνη για τις άλλες πληροφορίες. Οι άλλες πληροφορίες περιλαμβάνονται στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου, για την οποία γίνεται σχετική αναφορά στην “Έκθεση επί άλλων Νομικών και Κανονιστικών Απαιτήσεων”, αλλά δεν περιλαμβάνουν τις οικονομικές καταστάσεις και την έκθεση ελέγχου επί αυτών. 35 Η γνώμη μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων δεν καλύπτει τις άλλες πληροφορίες και δεν εκφράζουμε με τη γνώμη αυτή οποιασδήποτε μορφής συμπέρασμα διασφάλισης επί αυτών. Σε σχέση με τον έλεγχό μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων, η ευθύνη μας είναι να αναγνώσουμε τις άλλες πληροφορίες και με τον τρόπο αυτό, να εξετάσουμε εάν οι άλλες πληροφορίες είναι ουσιωδώς ασυνεπείς με τις εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις ή τις γνώσεις που αποκτήσαμε κατά τον έλεγχο ή αλλιώς φαίνεται να είναι ουσιωδώς εσφαλμένες. Εάν, με βάση τις εργασίες που έχουμε εκτελέσει, καταλήξουμε στο συμπέρασμα ότι υπάρχει ουσιώδες σφάλμα σε αυτές τις άλλες πληροφορίες, είμαστε υποχρεωμένοι να αναφέρουμε το γεγονός αυτό. Δεν έχουμε τίποτα να αναφέρουμε σχετικά με το θέμα αυτό. Ευθύνες της διοίκησης επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων Η διοίκηση έχει την ευθύνη για την κατάρτιση και εύλογη παρουσίαση των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως και για εκείνες τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου που η διοίκηση καθορίζει ως απαραίτητες, ώστε να καθίσταται δυνατή η κατάρτιση των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων απαλλαγμένων από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος. Κατά την κατάρτιση των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων, η διοίκηση είναι υπεύθυνη για την αξιολόγηση της ικανότητας της Εταιρείας και του Ομίλου να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους, γνωστοποιώντας όπου συντρέχει τέτοια περίπτωση, τα θέματα που σχετίζονται με τη συνεχιζόμενη δραστηριότητα και τη χρήση της λογιστικής αρχής της συνεχιζόμενης δραστηριότητας, εκτός και εάν η διοίκηση είτε προτίθεται να ρευστοποιήσει την Εταιρεία και τον Όμιλο ή να διακόψει τη δραστηριότητά τους ή δεν έχει άλλη ρεαλιστική εναλλακτική επιλογή από το να προβεί σ ’αυτές τις ενέργειες. Ευθύνες ελεγκτή για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων Οι στόχοι μας είναι να αποκτήσουμε εύλογη διασφάλιση για το κατά πόσο οι εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις, στο σύνολο τους, είναι απαλλαγμένες από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος και να εκδώσουμε έκθεση ελεγκτή, η οποία περιλαμβάνει τη γνώμη μας. Η εύλογη διασφάλιση συνιστά διασφάλιση υψηλού επιπέδου, αλλά δεν είναι εγγύηση ότι ο έλεγχος που διενεργείται σύμφωνα με τα ΔΠΕ, όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία, θα εντοπίζει πάντα ένα ουσιώδες σφάλμα, όταν αυτό υπάρχει. Σφάλματα δύναται να προκύψουν από απάτη ή από λάθος και θεωρούνται ουσιώδη όταν, μεμονωμένα ή αθροιστικά, θα μπορούσε εύλογα να αναμένεται ότι θα επηρέαζαν τις οικονομικές αποφάσεις των χρηστών, που λαμβάνονται με βάση αυτές τις εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις. Ως καθήκον του ελέγχου, σύμφωνα με τα ΔΠΕ όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία, ασκούμε επαγγελματική κρίση και διατηρούμε επαγγελματικό σκεπτικισμό καθ’ όλη τη διάρκεια του ελέγχου. Επίσης: • Εντοπίζουμε και αξιολογούμε τους κινδύνους ουσιώδους σφάλματος στις εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος, σχεδιάζοντας και διενεργώντας ελεγκτικές διαδικασίες που ανταποκρίνονται στους κινδύνους αυτούς και αποκτούμε ελεγκτικά τεκμήρια που είναι επαρκή 36 και κατάλληλα για να παρέχουν βάση για τη γνώμη μας. Ο κίνδυνος μη εντοπισμού ουσιώδους σφάλματος που οφείλεται σε απάτη είναι υψηλότερος από αυτόν που οφείλεται σε λάθος, καθώς η απάτη μπορεί να εμπεριέχει συμπαιγνία, πλαστογραφία, εσκεμμένες παραλείψεις, ψευδείς διαβεβαιώσεις ή παράκαμψη των δικλίδων εσωτερικού ελέγχου. • Κατανοούμε τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου που σχετίζονται με τον έλεγχο, με σκοπό το σχεδιασμό ελεγκτικών διαδικασιών κατάλληλων για τις περιστάσεις, αλλά όχι με σκοπό τη διατύπωση γνώμης επί της αποτελεσματικότητας των δικλίδων εσωτερικού ελέγχου της Εταιρείας και του Ομίλου. • Αξιολογούμε την καταλληλότητα των λογιστικών αρχών και μεθόδων που χρησιμοποιήθηκαν και το εύλογο των λογιστικών εκτιμήσεων και των σχετικών γνωστοποιήσεων που έγιναν από τη διοίκηση. • Αποφαινόμαστε για την καταλληλότητα της χρήσεως από τη διοίκηση της λογιστικής αρχής της συνεχιζόμενης δραστηριότητας και με βάση τα ελεγκτικά τεκμήρια που αποκτήθηκαν για το εάν υπάρχει ουσιώδης αβεβαιότητα σχετικά με γεγονότα ή συνθήκες που μπορεί να υποδηλώνουν ουσιώδη αβεβαιότητα ως προς την ικανότητα της Εταιρείας και του Ομίλου να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους. Εάν συμπεράνουμε ότι υφίσταται ουσιώδης αβεβαιότητα, είμαστε υποχρεωμένοι στην έκθεση ελεγκτή να επιστήσουμε την προσοχή στις σχετικές γνωστοποιήσεις των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων ή εάν αυτές οι γνωστοποιήσεις είναι ανεπαρκείς να διαφοροποιήσουμε τη γνώμη μας. Τα συμπεράσματά μας βασίζονται σε ελεγκτικά τεκμήρια που αποκτώνται μέχρι την ημερομηνία της έκθεσης ελεγκτή. Ωστόσο, μελλοντικά γεγονότα ή συνθήκες ενδέχεται να έχουν ως αποτέλεσμα η Εταιρεία και ο Όμιλος να παύσουν να λειτουργούν ως συνεχιζόμενη δραστηριότητα. • Αξιολογούμε τη συνολική παρουσίαση, τη δομή και το περιεχόμενο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων, συμπεριλαμβανομένων των γνωστοποιήσεων, καθώς και το κατά πόσο οι εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις απεικονίζουν τις υποκείμενες συναλλαγές και τα γεγονότα με τρόπο που επιτυγχάνεται η εύλογη παρουσίαση. • Αποκτούμε επαρκή και κατάλληλα ελεγκτικά τεκμήρια αναφορικά με την χρηματοοικονομική πληροφόρηση των οντοτήτων ή των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων εντός του Ομίλου για την έκφραση γνώμης επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων. Είμαστε υπεύθυνοι για την καθοδήγηση, την επίβλεψη και την εκτέλεση του ελέγχου της Εταιρείας και των θυγατρικών της. Παραμένουμε αποκλειστικά υπεύθυνοι για την ελεγκτική μας γνώμη. Μεταξύ άλλων θεμάτων, κοινοποιούμε στη διοίκηση, το σχεδιαζόμενο εύρος και το χρονοδιάγραμμα του ελέγχου, καθώς και σημαντικά ευρήματα του ελέγχου, συμπεριλαμβανομένων όποιων σημαντικών ελλείψεων στις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου εντοπίζουμε κατά τη διάρκεια του ελέγχου μας. Έκθεση επί άλλων Νομικών και Κανονιστικών Απαιτήσεων Λαμβάνοντας υπόψη ότι η διοίκηση έχει την ευθύνη για την κατάρτιση της Έκθεσης Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου, κατ’ εφαρμογή των διατάξεων της παραγράφου 5 του άρθρου 2 (μέρος Β) του Ν. 4336/2015, σημειώνουμε ότι: 37 α) Κατά τη γνώμη μας η Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου έχει καταρτισθεί σύμφωνα με τις ισχύουσες νομικές απαιτήσεις των άρθρων 150 και 153 του Ν. 4548/2018 και το περιεχόμενο αυτής αντιστοιχεί με τις συνημμένες εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις της χρήσεως που έληξε την 31.12.2019. β) Με βάση τη γνώση που αποκτήσαμε κατά το έλεγχό μας, για την εταιρεία «ΕΝΤΕΡΣΟΦΤ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ», και το περιβάλλον της, δεν έχουμε εντοπίσει ουσιώδεις ανακρίβειες στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού της Συμβουλίου. Αθήνα, 4 Ιουνίου 2020 ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ Δ. ΜΠΙΝΕΡΗΣ Ορκωτός Ελεγκτής Λογιστής Α.Μ. ΣΟΕΛ 53311 ΣΟΛ Α.Ε. Μέλος Δικτύου Crowe Global Φωκ. Νέγρη 3, 112 57 Αθήνα Α.Μ. ΣΟΕΛ 125 38 3. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ 2019 3.1 Κατάσταση Οικονομικής Θέσης Μητρικής και Ομίλου (ποσά εκφρασμένα σε ευρώ) Ο ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2019 ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ Μη Κυκλοφοριακά Στοιχεία Ενεργητικού Ενσώματες Ακινητοποιήσεις Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2018 31/12/2019 31/12/2018 Σημείωση 10.1 2.426.530 575.301 2.304.796 518.717 Άυλα περιουσιακά στοιχεία 10.2 2.498.689 2.717.904 2.413.652 2.647.156 Υπεραξία επιχειρήσεων Επενδύσεις σε Θυγατρικές Επιχειρήσεις Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις Λοιπές Μακροπρόθεσμες Απαιτήσεις 10.3 10.4 10.5 10.6 138.095 0 237.728 89.811 5.390.853 508.928 0 253.362 93.027 4.148.521 0 1.000.327 237.829 80.485 6.037.090 370.832 1.100.327 231.179 81.725 4.949.936 10.7 10.8 10.9 6.966.704 742.441 3.700 6.242.761 447.086 10.675 6.561.520 862.856 29.699 5.945.119 543.327 22.866 10.10 468.450 455.465 468.450 455.465 10.11 2.788.582 10.969.877 2.985.817 10.141.804 1.837.662 9.760.187 2.394.864 9.361.641 16.360.730 14.290.325 15.797.277 14.311.577 1.336.800 563 1.394.953 1.336.800 563 1.341.320 1.336.800 563 1.380.154 1.336.800 563 1.330.528 Κυκλοφοριακά Περιουσιακά Στοιχεία Πελάτες και Λοιπές Εμπορικές Απαιτήσεις Λοιπές Απαιτήσεις Λοιπά Κυκλοφοριακά στοιχεία Ενεργητικού Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων Ταμειακά διαθέσιμα Σύνολο Ενεργητικού ΠΑΘΗΤΙΚΟ Ίδια Κεφάλαια & Υποχρεώσεις Ίδια Κεφάλαια Μετοχικό κεφάλαιο Διαφορά Υπέρ Το Άρτιο Αποθεματικά Συναλλαγματικές διαφορές μετατροπής θυγατρικών σε ξένο νόμισμα Αποτελέσματα Εις Νέον 10.13 10.13 10.13 10.14 -25.398 -51.272 0 0 10.15 8.008.892 6.792.683 8.084.915 7.203.032 10.715.811 9.420.094 10.802.432 9.870.923 17.630 10.424 0 0 10.733.441 9.430.518 10.802.432 9.870.923 10.16 517.984 404.177 436.705 368.975 10.17 1.623.951 0 2.141.935 275.222 20.601 700.000 1.588.710 0 2.025.415 275.222 20.601 664.798 10.19 81.516 861.402 48.633 829.785 10.20 650.386 473.658 530.977 405.401 10.21 10.22 10.23 764.461 852.895 1.136.096 3.485.354 676.339 1.385.110 763.299 4.159.808 671.286 789.618 928.917 2.969.430 614.444 1.258.314 667.912 3.775.856 5.627.289 4.859.808 4.994.845 4.440.654 16.360.730 14.290.325 15.797.277 14.311.577 Ίδια κεφάλαια αποδιδόμενα στους ιδιοκτήτες της Μητρικής Δικαιώματα μειoψηφίας Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων Μακροπρόθεσμες Υποχρεώσεις Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις Υποχρεώσεις παροχών προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία Λοιπές Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις Λοιπές Προβλέψεις Σύνολο Μακροπρόθεσμων Υποχρεώσεων Βραχυπρόθεσμες Υποχρεώσεις Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις Τρέχουσες Φορολογικές Υποχρεώσεις Φόρου Εισοδήματος Λοιπές Τρέχουσες φορολογικές Υποχρεώσεις Βραχυπρόθεσμες Δανειακές Υποχρεώσεις Λοιπές Βραχυπρόθεσμες Υποχρεώσεις Σύνολο Βραχυπρόθεσμων Υποχρεώσεων Σύνολο Υποχρεώσεων Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων και Υποχρεώσεων Ετήσιες Οικονομικές καταστάσεις (1η Ιανουαρίου 2019 έως 31η Δεκεμβρίου 2019) 39 3.2 Κατάσταση Συνολικών Εσόδων Μητρικής και Ομίλου (ποσά εκφρασμένα σε ευρώ) Ο ΟΜΙΛΟΣ 1/1 - 31/12/2019 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 1/1 - 31/12/2018 1/1 - 31/12/2019 1/1 - 31/12/2018 Σημείωση Πωλήσεις Κόστος Πωληθέντων Μικτό Κέρδος 10.24 15.413.984 5.766.035 9.647.949 13.789.700 5.680.593 8.109.107 12.406.182 4.645.376 7.760.806 11.339.100 4.528.204 6.810.896 Λοιπά έσοδα εκμετάλλευσης Έξοδα διάθεσης Έξοδα διοίκησης Έξοδα Έρευνας Λοιπά έξοδα εκμετάλλευσης 10.25 10.24 10.24 10.24 10.25 169.232 2.390.112 1.788.903 2.157.511 419.331 203.990 2.275.060 1.766.105 2.155.087 23.830 188.207 1.819.499 1.537.945 1.951.615 383.582 265.561 1.678.777 1.587.986 1.833.174 18.549 3.061.324 2.093.014 2.256.372 1.957.972 20.707 174.875 3.765 119.441 213.174 145.144 15.924 105.317 2.907.156 1.977.338 2.324.403 1.868.578 -667.138 -473.129 -524.327 -402.398 2.240.017 1.504.209 1.800.076 1.466.180 25.874 9.300 0 0 25.874 9.300 0 0 2.265.892 1.513.510 1.800.076 1.466.180 2.228.356 11.662 2.240.017 1.499.064 5.146 1.504.209 1.800.076 1.466.180 1.800.076 1.466.180 2.254.230 11.662 2.265.892 1.508.364 5.146 1.513.510 1.800.076 0 1.800.076 1.466.180 0 1.466.180 0,5085 0,3397 0,4040 0,3290 0,0000 0,0000 0,0000 0,0000 4.362.925 3.001.000 3.443.056 2.778.630 3.061.324 2.093.014 2.256.372 1.957.972 Αποτελέσματα Προ Φόρων Χρηματοδοτικών και επενδυτικών Αποτελεσμάτων Χρηματοοικονομικά Έσοδα Χρηματοοικονομικά Έξοδα 10.26 10.26 Κέρδη προ φόρων Φόρος εισοδήματος 10.27 Κέρδη μετά από φόρους (Α) Λοιπά συνολικά εισοδήματα Στοιχεία που ανακατατάσσονται μεταγενέστερα στα αποτελέσματα Συναλλαγματικές διαφορές μετατροπής εκμεταλλεύσεων στο εξωτερικό Λοιπά συνολικά εισοδήματα περιόδου μετά από φόρους (B) ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΚΑ ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΧΡΉΣΗ (Α+Β) Κέρδος που αναλογεί σε: Κατόχους μετοχών της μητρικής Μη ελέγχουσες συμμετοχές Συγκεντρωτικά συνολικά εισοδήματα που αναλογούν: Κατόχους μετοχών της μητρικής Μη ελέγχουσες συμμετοχές Κέρδη ανά μετοχή Βασικά Απομειωμένα 10.28 Προτεινόμενο μέρισμα ανά μετοχή Σύνοψη αποτελεσμάτων χρήσης Αποτελέσματα Προ Φόρων Χρηματοδοτικών και επενδυτικών Αποτελεσμάτων και Αποσβέσεων Αποτελέσματα Προ Φόρων Χρηματοδοτικών και επενδυτικών Αποτελεσμάτων Ετήσιες Οικονομικές καταστάσεις (1η Ιανουαρίου 2019 έως 31η Δεκεμβρίου 2019) 40 3.3 Κατάσταση μεταβολής Ιδίων Κεφαλαίων Μητρικής και Ομίλου (ποσά εκφρασμένα σε ευρώ) Ο ΟΜΙΛΟΣ (ποσά σε €) Μετοχικό κεφάλαιο 1-Ιαν-18 Σχηματισμός Αποθεματικών Απομειώσεις βάση ΔΠΧΑ 9 Διανομή μερίσματος Συναλλαγές με Iδιοκτήτες Λοιπά αποθεματικά Υπέρ το άρτιο Αποτελέσματα εις νέον 1.336.800 563 1.316.218 25.102 0 0 25.102 Καθαρό κέρδος περιόδου μετά από φόρους (α) Λοιπά συνολικά έσοδα/ έξοδα περιόδου μετά από φόρους (β) Συγκεντρωτικά Συνολικά Έσοδα περιόδου (α) + (β) 31-Δεκ-18 1.336.800 1-Ιαν-19 1.336.800 Σχηματισμός Αποθεματικών Μεταβολή αποθεματικών Έξοδα Αύξησης ΜΚ απευθείας σε Καθαρή θέση Έξοδα θυγατρικών απευθείας σε Καθαρή θέση Διανόμη μερίσματος θυγατρικής σε δικαιώματα μειωψηφίας Διανομή μερίσματος Συναλλαγές με Iδιοκτήτες 0 563 563 0 6.126.697 -25.102 -228.697 -579.280 -833.079 1.499.064 0 1.499.064 6.792.682 6.792.682 -62.244 1.341.320 1.341.320 62.244 -8.610 -66.487 -81.336 4.455 -806.535 -1.012.147 53.632 Καθαρό κέρδος περιόδου μετά από φόρους (α) Λοιπά συνολικά έσοδα/ έξοδα περιόδου μετά από φόρους (β) Συγκεντρωτικά Συνολικά Έσοδα χρήσης (α) + (β) 31-Δεκ-19 1.336.800 563 Συναλλαγματικές διαφορές μετατρόπης θυγατρικών σε ξένο νόμισμα 1.394.953 Δικαιώματα μειοψηφίας Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων -60.572 5.278 0 0 5.146 9.300 9.300 -51.272 -51.272 5.146 10.425 10.425 -4.455 0 -4.455 11.662 8.724.984 0 -228.697 -579.280 -807.977 1.504.209 9.300 1.513.510 9.430.518 9.430.518 0 -8.610 -66.487 -81.336 0 -806.535 -962.970 2.228.356 0 2.228.356 25.874 25.874 11.662 2.240.017 25.874 2.265.892 8.008.892 -25.398 17.631 10.733.441 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ (ποσά σε €) 1-Ιαν-18 Διανίομη μερίσματος Απομειώσεις βάση ΔΠΧΑ 9 Σχηματισμός Αποθεματικών Συναλλαγές με Iδιοκτήτες Μετοχικό κεφάλαιο 1.336.800 0 563 Λοιπά αποθεματικά 1.307.607 0 22.920 22.920 Υπέρ το άρτιο Καθαρό κέρδος χρήσης μετά από φόρους (α) Λοιπά συνολικά έσοδα/ έξοδα χρήσης μετά από φόρους (β) Συγκεντρωτικά Συνολικά Έσοδα περιόδου (α) + (β) 31-Δεκ-18 1-Ιαν-19 Σχηματισμός Αποθεματικών Έξοδα Αύξησης ΜΚ απευθείας σε Καθαρή θέση Διανομή μερίσματος Συναλλαγές με Iδιοκτήτες 1.336.800 563 1.330.527 1.336.800 563 1.330.527 49.627 0 0 49.625 Καθαρό κέρδος χρήσης μετά από φόρους (α) Λοιπά συνολικά έσοδα/ έξοδα περιόδου μετά από φόρους (β) Συγκεντρωτικά Συνολικά Έσοδα Χρήσης (α) + (β) 31-Δεκ-19 Ετήσιες Οικονομικές καταστάσεις (1η Ιανουαρίου 2019 έως 31η Δεκεμβρίου 2019) 1.336.800 563 1.380.154 Αποτελέσματα εις Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων νέον 6.554.331 9.199.303 -579.280 -579.280 -215.279 -215.279 -22.920 0 -817.479 -794.559 1.466.180 1.466.180 0 1.466.180 7.203.032 1.466.180 9.870.923 7.203.032 -49.627 -66.487 -802.080 -918.194 9.870.923 0 -66.487 -802.080 -868.567 1.800.076 0 1.800.076 0 1.800.076 8.084.915 1.800.076 10.802.432 41 3.4 Κατάσταση ταμειακών ροών Μητρικής και Ομίλου (ποσά εκφρασμένα σε ευρώ) Έμμεση μέθοδος Ο ΟΜΙΛΟΣ Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 2.907.156 1.977.338 2.324.403 1.868.578 1.301.600 100.843 370.832 -78.604 -20.707 174.875 907.986 9.537 0 -78.604 -3.765 119.441 1.186.684 135.354 370.832 -78.604 -213.174 145.144 820.658 4.050 0 -78.604 -15.924 105.317 -1.152.314 -774.772 -1.048.202 -752.190 -12.724 1.223.378 -114.878 1.200.121 -537.744 30.803 -348.559 -37.942 -174.875 -672.153 -119.441 -359.889 -145.144 -810.368 -105.317 -217.316 2.206.188 2.932.013 1.403.489 2.791.433 -647.800 -1.987.290 -548.565 -1.963.313 Αύξηση / μείωση λοιπών μακροπρόθεσμων απαιτήσεων 1.240 Τόκοι εισπραχθέντες 20.707 Μερίσματα εισπραχθέντα 0 Αύξηση / μείωση μακροπρόθεσμων 190 υποχρεώσεων (εκτός δανείων) Σύνολο εισροών / (εκροών) από επενδυτικές -625.664 δραστηριότητες (β) Χρηματοδοτικές δραστηριότητες Διανόμη μερισμάτος -806.535 Εισπράξη από επιστρόφη ΜΚ θυγατρικής 0 Πληρωμές κεφαλαίου υποχρέωσης μίσθωσης (Πληρωμές -418.522 χρηματοδοτικών μισθώσεων) Έξοδα αύξησης Μετοχικού Κεφαλαίου απευθείας στην καθάρη -66.487 θέση Αύξηση / μείωση Βραχυπρόθεσμων Δανειακών -486.215 Υποχρεώσεων Σύνολο εισροών / (εκροών) από χρηματοδοτικές -1.777.758 δραστηριότητες (γ) Καθαρή αύξηση / (μείωση) στα ταμειακά διαθέσιμα και -197.235 ισοδύναμα χρήσης (α) + (β) + (γ) -13.057 3.765 0 1.240 28.868 184.306 -15.069 15.924 0 -2.199 0 0 -1.998.781 -334.151 -1.962.459 -579.280 0 -802.080 100.000 -579.280 0 0 -389.275 0 0 -66.487 0 -239.816 -468.696 -176.813 -819.096 -1.626.539 -756.093 114.136 -557.201 72.881 2.871.682 2.985.817 2.394.864 1.837.662 2.321.983 2.394.864 Λειτουργικές δραστηριότητες Κέρδη προ φόρων Πλέον / μείον προσαρμογές για: Αποσβέσεις Προβλέψεις Απομείωση υπεραξίας θυγατρικών Αποσβέσεις επιχορηγούμενων παγίων Αποτελέσματα επενδυτικής δραστηριότητας Χρεωστικοί τόκοι και συναφή έξοδα Πλέον/ μείον προσαρμογές για μεταβολές λογαριασμών κεφαλαίου κίνησης ή που σχετίζονται με τις λειτουργικές δραστηριότητες Μείωση / (αύξηση) των απαιτήσεων (Μείωση) / αύξηση βραχυπρόθεσμων υποχρεώσεων (πλην τραπεζών και φόρων) (Μείωση) / αύξηση Υποχρεώσεων από φόρους Μείον: Χρεωστικοί τόκοι και συναφή έξοδα καταβλημένα Καταβληµένοι φόροι Σύνολο εισροών / (εκροών) από λειτουργικές δραστηριότητες (α) Επενδυτικές δραστηριότητες Αγορά ενσώµατων και άυλων παγίων περιουσιακών στοιχείων Ταµειακά διαθέσιµα και ισοδύναµα έναρξης χρήσης Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα λήξης περιόδου 2.985.817 2.788.582 31/12/2019 31/12/2018 Οι επισυναπτόμενες σημειώσεις αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των Ετήσιων Οικονομικών Καταστάσεων Ετήσιες Οικονομικές καταστάσεις (1η Ιανουαρίου 2019 έως 31η Δεκεμβρίου 2019) 42 4. Πληροφορίες για τον Όμιλο 4.1 Η Μητρική Εταιρεία Η Εταιρία «ΕΝΤΕΡΣΟΦΤ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ», με διακριτικό τίτλο «Entersoft A.E.», ιδρύθηκε το 2002 και είναι εγγεγραμμένη στο Μητρώο Ανωνύμων Εταιρειών με αριθμό 52460/01ΝΤ/Β/02/200 και ΑΡ. Γ.Ε.ΜΗ : 122264001000. Έδρα της Εταιρείας είναι ο Δήμος Καλλιθέας (Λ. Συγγρού 362 & Ευριπίδου) και σύμφωνα με το καταστατικό της η διάρκειά της είναι πενήντα (50) έτη. Σκοπός της εταιρείας σύμφωνα με το άρθρο 3 του καταστατικού της είναι: 1. Η ανάπτυξη προϊόντων λογισμικού. 2. Η παροχή μηχανογραφικών και συναφών υπηρεσιών με τη χρησιμοποίηση ή μη ηλεκτρονικών υπολογιστών καθώς και η μηχανογραφική επεξεργασία πληροφοριακών στοιχείων για λογαριασμό τρίτων (φασόν). 3. Η προαγωγή της έρευνας και της ανάπτυξης της τεχνολογίας στους τομείς της ηλεκτρονικής και πληροφορικής. 4. Η εισαγωγή από το εξωτερικό και η αγορά από το εσωτερικό συγκροτημάτων, μηχανημάτων, συσκευών, συναφών ειδών ηλεκτρονικών υπολογιστών και προϊόντων λογισμικού με σκοπό την μεταπώλησή τους. 5. Η αντιπροσώπευση άλλων συναφών οίκων στην Ελλάδα. 6. Η εμπορία των ανωτέρω και 7. Γενικά, κάθε δραστηριότητα συναφής με τα ανωτέρω. Για την επίτευξη του σκοπού της η εταιρεία μπορεί να συμμετέχει σε εταιρείες οποιασδήποτε μορφής ομοειδούς ή παρεμφερούς σκοπού. Τα έσοδα της εταιρείας προέρχονται κυρίως από την πώληση λογισμικών προγραμμάτων. Το Διοικητικό Συμβούλιο της εταιρείας κατά την 31/12/2019 έχει ως εξής: Ονοματεπώνυμο Ιδιότητα Μέλους Νικολόπουλος Παντελής του Νικολάου Πρόεδρος, μη εκτελεστικό μέλος Κοτζαμανίδης Αντώνιος του Νικολάου Διευθύνων Σύμβουλος, εκτελεστικό μέλος Δημητρακόπουλος Κωνσταντίνος του Λάμπρου Αντιπρόεδρος, εκτελεστικό μέλος Αβράτογλου Χαράλαμπος του Φιλίππου Εκτελεστικό μέλος Μένεγος Σταύρος του Κωνσταντίνου Εκτελεστικό μέλος Φωκάς Κωνσταντίνος του Γεωργίου Μη εκτελεστικό μέλος Παπαχριστοπούλου Αικατερίνη του Χρήστου Εκτελεστικό μέλος Ετήσιες Οικονομικές καταστάσεις (1η Ιανουαρίου 2019 έως 31η Δεκεμβρίου 2019) 43 Λάμπρου Μαρίκα του Ευαγγέλου Ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος Πραματάρη Αικατερίνη του Χρύσανθου Ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος H θητεία του ως άνω Διοικητικού Συμβουλίου είναι πενταετής και λήγει την 11.10.2024 και σε κάθε περίπτωση μέχρι την ημέρα κατά την οποία θα συνέλθει η Τακτική Γενική Συνέλευση προς έγκριση των ετησίων οικονομικών καταστάσεων της διαχειριστικής περιόδου 01.01.2024 έως 31.12.2024 (έως 10.09.2025). Τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου μπορούν να επανεκλεγούν ή να ανακληθούν ελεύθερα. Η διεύθυνση των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου είναι η έδρα της Εταιρείας, Λεωφ. Συγγρού 362, 17674 Καλλιθέα, τηλ.: 211 1015000. 4.2 Οι Θυγατρικές Εταιρείες ENTERSOFT ROMANIA SOFTWARE SRL Συμμετοχή 100% ENTERSOFT BULGARIA EOOD Συμμετοχή 100% ENTERSOFT GROUP RETAIL – LINK A.E Συμμετοχή 98% ENTERSOFT MIDDLE EAST Συμμετοχή 100% ENTERSOFT ROMANIA SOFTWARE SRL Η εταιρεία ιδρύθηκε στις 28/7/2008 με έδρα το Βουκουρέστι Ρουμανίας με μετοχικό κεφάλαιο 200.000€ ENTERSOFT BULGARIA EOOD Η εταιρεία ιδρύθηκε στις 5/9/2008 την εταιρεία «ENTERSOFT BULGARIA EOOD» με έδρα τη Σόφια Βουλγαρίας με μετοχικό κεφάλαιο 100.000€. ENTERSOFT MIDDLE EAST Ετήσιες Οικονομικές καταστάσεις (1η Ιανουαρίου 2019 έως 31η Δεκεμβρίου 2019) 44 Η εταιρεία ιδρύθηκε στις 11/9/2014 με έδρα το Ντουμπάι με μετοχικό κεφάλαιο 193.704 ευρώ . Η νέα εταιρεία έχει σκοπό την προώθηση των βασικών προϊόντων της Entersoft Α.Ε. και την υποστήριξη των τοπικών μεταπωλητών. Οι ανωτέρω εταιρείες έχουν σκοπό την προώθηση των βασικών προϊόντων της Entersoft Α.Ε. στη Ρουμάνικη, Βουλγάρικη και στην αγορά των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων αντίστοιχα καθώς και την υποστήριξη των τοπικών μεταπωλητών. RETAIL – LINK A.E. Στις 08/10/2009 έγινε εξαγορά της εταιρείας. Σκοπός της Retail Link είναι να δρά ως ανεξάρτητος φορέας μεταξύ των λιανεμπόρων και των προμηθευτών τους, υποστηρίζοντας τις συναλλαγές τους μέσω πλατφόρμας της στο Internet. Οι υπηρεσίες της εταιρείας απευθύνονται τόσο στους προμηθευτές όσο και στους λιανέμπορους. 5. Πλαίσιο κατάρτισης οικονομικών καταστάσεων Οι ενοποιημένες και ατομικές οικονομικές καταστάσεις της Entersoft A.E. της 31ης Δεκεμβρίου 2019, έχουν συνταχθεί με την αρχή του ιστορικού κόστους και την αρχή της συνέχισης της δραστηριότητας (going concern). Είναι σύμφωνες με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Πληροφόρησης (ΔΠΧΑ) όπως αυτά έχουν εκδοθεί από την Επιτροπή Διεθνών Λογιστικών Προτύπων (IASB) καθώς και των ερμηνειών τους, όπως αυτές έχουν εκδοθεί από την Επιτροπή Ερμηνείας Προτύπων (I.F.R.I.C.) της IASB. Η σύνταξη οικονομικών καταστάσεων σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ απαιτεί τη χρήση λογιστικών εκτιμήσεων και κρίσης της διοίκησης κατά την εφαρμογή των λογιστικών αρχών της εταιρείας. Σημαντικές παραδοχές από τη διοίκηση για την εφαρμογή των λογιστικών μεθόδων της εταιρείας έχουν επισημανθεί όπου κρίνεται απαιτητό. Οι ετήσιες οικονομικές καταστάσεις για την χρήση που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2019 εγκρίθηκαν από το Διοικητικό Συμβούλιο της 3ης Ιουνίου 2020. Οι οικονομικές καταστάσεις τελούν υπό την οριστική έγκριση της Τακτικής Γενικής Συνέλευσης των μετόχων. 6. Βασικές λογιστικές αρχές Οι λογιστικές αρχές βάσει των οποίων συντάσσονται οι συνημμένες οικονομικές καταστάσεις είναι συνεπείς με αυτές που χρησιμοποιήθηκαν για τη σύνταξη των οικονομικών καταστάσεων της συγκριτικής χρήσης 2018 και έχουν εφαρμοστεί με συνέπεια για όλες τις χρήσεις που παρουσιάζονται. Ο Όμιλος έχει υιοθετήσει τα νέα πρότυπα και τις διερμηνείες, η εφαρμογή των οποίων έγινε υποχρεωτική για τις χρήσεις που άρχισαν την 1η Ιανουαρίου 2019. Παρακάτω παρουσιάζονται τα νέα πρότυπα Ετήσιες Οικονομικές καταστάσεις (1η Ιανουαρίου 2019 έως 31η Δεκεμβρίου 2019) 45 6.1 Τροποποιήσεις στα δημοσιευμένα πρότυπα Υιοθέτηση Νέων και Αναθεωρημένων Διεθνών Προτύπων Νέα πρότυπα, τροποποιήσεις προτύπων και διερμηνείες έχουν εκδοθεί και είναι υποχρεωτικής εφαρμογής για τις ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την 1η Ιανουαρίου 2019 ή μεταγενέστερα. Στην χρήση 2019 ο Όμιλος υιοθέτησε το πρότυπο ΔΠΧΑ 16. Όπου δεν αναφέρεται διαφορετικά οι άλλες τροποποιήσεις και ερμηνείες που ισχύουν για πρώτη φορά στη χρήση 2019, δεν έχουν επίδραση στις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις του Ομίλου. Ο Όμιλος δεν υιοθέτησε πρόωρα πρότυπα, ερμηνείες ή τροποποιήσεις που έχουν εκδοθεί από το Σ.Δ.Λ.Π. και υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση αλλά δεν έχουν υποχρεωτική εφαρμογή στη χρήση 2019. Πρότυπα και Διερμηνείες υποχρεωτικά για την τρέχουσα οικονομική χρήση 2019 ΔΠΧΑ 16 «Μισθώσεις» Στις 13 Ιανουαρίου 2016 το ΣΔΛΠ εξέδωσε το ΔΠΧΑ 16 το οποίο και αντικαθιστά το ΔΛΠ 17 και τις Διερμηνείες 4, 15 και 27. Σκοπός του προτύπου είναι να εξασφαλίσει ότι οι μισθωτές και οι εκμισθωτές παρέχουν χρήσιμη πληροφόρηση που παρουσιάζει εύλογα την ουσία των συναλλαγών που αφορούν μισθώσεις. Το ΔΠΧΑ 16 εισάγει ένα ενιαίο μοντέλο για το λογιστικό χειρισμό από την πλευρά του μισθωτή, το οποίο απαιτεί ο μισθωτής να αναγνωρίζει περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις για όλες τις συμβάσεις μισθώσεων με διάρκεια άνω των 12 μηνών, εκτός εάν το υποκείμενο περιουσιακό στοιχείο είναι μη σημαντικής αξίας. Το περιουσιακό στοιχείο κατά την αρχική αναγνώριση αποτελείται από το ποσό της αρχικής αναγνώρισης της υποχρέωσης μίσθωσης, τις αρχικές άμεσες δαπάνες, τυχόν προκαταβολές μισθωμάτων και την εκτίμηση κόστους από την υποχρέωση αποκατάστασης του στοιχείου. Η υποχρέωση μίσθωσης κατά την αρχική αναγνώριση αποτελείται από την παρούσα αξία των μελλοντικών υπολειπόμενων πληρωμών μισθωμάτων. Σχετικά με το λογιστικό χειρισμό από την πλευρά του εκμισθωτή, το ΔΠΧΑ 16 ενσωματώνει ουσιαστικά τις απαιτήσεις του ΔΛΠ 17. Επομένως, ο εκμισθωτής συνεχίζει να κατηγοριοποιεί τις συμβάσεις μισθώσεων σε λειτουργικές και χρηματοδοτικές μισθώσεις, και να ακολουθεί διαφορετικό λογιστικό χειρισμό για κάθε τύπο σύμβασης. Το νέο πρότυπο εφαρμόστηκε από τον Όμιλο εντός της αναφερόμενης περιόδου. Οι απαιτούμενες γνωστοποιήσεις και η επίδραση σχετικά με την εφαρμογή του προτύπου περιλαμβάνονται στο κεφάλαιο των αλλαγών λογιστικής πολιτικής των σημειώσεων. Οι κατωτέρω τροποποιήσεις δεν είχαν σημαντική επίπτωση στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας και του Ομίλου εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά. Ετήσιες Βελτιώσεις στα ΔΠΧΑ, Κύκλος 2015-2017 Στο πλαίσιο του προγράμματος των ετήσιων βελτιώσεων των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων, το Συμβούλιο εξέδωσε, την 12.12.2017, μη επείγουσες αλλά απαραίτητες τροποποιήσεις σε επιμέρους πρότυπα ως ακολούθως: Ετήσιες Οικονομικές καταστάσεις (1η Ιανουαρίου 2019 έως 31η Δεκεμβρίου 2019) 46 ΔΠΧΑ 3 Συνενώσεις Επιχειρήσεων και ΔΠΧΑ 11 Κοινές Συμφωνίες Οι τροποποιήσεις του ΔΠΧΑ 3 διευκρινίζουν ότι όταν μια οικονομική οντότητα αποκτά τον έλεγχο μιας επιχείρησης που αποτελούσε κοινή επιχείρησή της, θα πρέπει να προχωρήσει σε αποτίμηση των συμφερόντων που είχε προηγουμένως στην επιχείρηση αυτή. Οι τροποποιήσεις του ΔΠΧΑ 11 διευκρινίζουν ότι μια οντότητα που συμμετέχει, αλλά δεν έχει από κοινού τον έλεγχο μιας κοινής επιχείρησης μπορεί να αποκτήσει από κοινού έλεγχο στην κοινή επιχείρηση, της οποίας η δραστηριότητα αποτελεί επιχείρηση όπως ορίζεται στο ΔΠΧΑ 3. Σε τέτοιες περιπτώσεις, τα συμφέροντα στην κοινή επιχείρηση που κατείχε προηγουμένως δεν αποτιμώνται εκ νέου. ΔΛΠ 12 Φόροι Εισοδήματος Το Συμβούλιο τροποποιώντας το ΔΛΠ 12 διευκρίνισε ότι μια οικονομική οντότητα πρέπει να καταχωρίζει όλες τις φορολογικές επιπτώσεις που προκύπτουν από τη διανομή μερισμάτων στα αποτελέσματα, στα άλλα συνολικά εισοδήματα ή στα ίδια κεφάλαια, ανάλογα με το πού η οντότητα καταχώρισε την αρχική συναλλαγή από την οποία προέκυψαν τα διανεμόμενα κέρδη και εν συνεχεία το μέρισμα. ΔΛΠ 23 Κόστος δανεισμού Οι τροποποιήσεις διευκρινίζουν ότι εάν ο δανεισμός που λήφθηκε ειδικά για την απόκτηση περιουσιακού στοιχείου παραμείνει σε εκκρεμότητα και το σχετικό περιουσιακό στοιχείο έχει καταστεί έτοιμο για την προοριζόμενη χρήση ή πώλησή του, τότε το υπόλοιπο του δανεισμού αυτού θα πρέπει να συμπεριλαμβάνεται στα κεφάλαια του γενικού δανεισμού κατά τον υπολογισμό του επιτοκίου κεφαλαιοποίησης. ΔΛΠ 28 (Τροποποίηση) «Μακροπρόθεσμες συμμετοχές σε συγγενείς επιχειρήσεις και κοινοπραξίες» Το Συμβούλιο, τον Οκτώβριο του 2017, εξέδωσε τροποποιήσεις στο πρότυπο ΔΛΠ 28 «Επενδύσεις σε συγγενείς επιχειρήσεις και κοινοπραξίες». Με αυτή την τροποποίηση, το Συμβούλιο διευκρίνισε ότι η εξαίρεση στο ΔΠΧΑ 9 ισχύει μόνο για συμμετοχές που παρακολουθούνται λογιστικά με τη μέθοδο της καθαρής θέσης. Οι οντότητες θα πρέπει να εφαρμόζουν το ΔΠΧΑ 9 στα άλλα συμφέροντα σε συγγενείς και κοινοπραξίες, συμπεριλαμβανομένων των μακροπρόθεσμων συμφερόντων στα οποία δεν εφαρμόζεται η μέθοδος της καθαρής θέσης και τα οποία, στην ουσία, αποτελούν μέρος της καθαρής επένδυσης σε αυτές τις συγγενείς και κοινοπραξίες. Η τροποποίηση εφαρμόζεται στις ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1η Ιανουαρίου 2019 ΔΛΠ 19 (Τροποποίηση) «Παροχές σε εργαζομένους» – Τροποποίηση, περικοπή ή διακανονισμός του Προγράμματος Παροχών. Ετήσιες Οικονομικές καταστάσεις (1η Ιανουαρίου 2019 έως 31η Δεκεμβρίου 2019) 47 Το ΣΔΛΠ στις 7 Φεβρουαρίου 2018 εξέδωσε τροποποίηση στο ΔΛΠ 19 με την οποία διευκρινίζει τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να προσδιορίζεται το κόστος υπηρεσίας όταν προκύπτουν αλλαγές στο πρόγραμμα καθορισμένων παροχών. Σύμφωνα με το ΔΛΠ 19 σε περίπτωση τροποποίησης, περικοπής ή διακανονισμού, απαιτείται επανυπολογισμός της καθαρής υποχρέωσης ή απαίτησης των καθορισμένων παροχών. Η τροποποίηση του ΔΛΠ 19 προβλέπει ότι θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν οι αναθεωρημένες παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν και κατά τον επανυπολογισμό της καθαρής υποχρέωσης ή απαίτησης προκειμένου να προσδιοριστεί το κόστος υπηρεσίας και ο καθαρός τόκος για την υπόλοιπη περίοδο μετά την αλλαγή στο πρόγραμμα. Επίσης, με την τροποποίηση του ΔΛΠ 19 αποσαφηνίζεται η επίδραση μίας τροποποίησης, περικοπής ή διακανονισμού στις απαιτήσεις αναφορικά με τον περιορισμό στην αναγνώριση της καθαρής απαίτησης (ανώτατο όριο περιουσιακού στοιχείου). Η τροποποίηση εφαρμόζεται στις ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1η Ιανουαρίου 2019. ΕΔΔΠΧΑ 23 Διερμηνεία «Αβεβαιότητα σχετικά με το χειρισμό θεμάτων φορολογίας εισοδήματος» Στις 7 Ιουνίου 2017 το ΣΔΛΠ εξέδωσε τη Διερμηνεία 23. Η Διερμηνεία 23 έχει εφαρμογή στον προσδιορισμό του φορολογητέου κέρδους (φορολογική ζημία), τις φορολογικές βάσεις, τις αχρησιμοποίητες φορολογικές ζημίες, τις αχρησιμοποίητες φορολογικές ελαφρύνσεις και τους φορολογικούς συντελεστές, όταν υπάρχει αβεβαιότητα ως προς την ορθότητα των φορολογικών χειρισμών σύμφωνα με το ΔΛΠ 12. Σε αυτή την περίπτωση θα πρέπει να εξετάζεται: • εάν οι φορολογικοί χειρισμοί πρέπει να εξετάζονται συλλογικά ή εξατομικευμένα και υπό την παραδοχή ότι οι έλεγχοι θα διενεργηθούν από τις φορολογικές Αρχές έχοντας πλήρη γνώση των σχετικών πληροφοριών • η πιθανότητα να γίνει αποδεκτός ο προσδιορισμός του φορολογητέου κέρδους (φορολογικής ζημίας), των φορολογικών βάσεων, των αχρησιμοποίητων φορολογικών ζημιών, των αχρησιμοποίητων πιστώσεων φόρου και των φορολογικών συντελεστών από τις φορολογικές Αρχές, και • η επαναξιολόγηση των κρίσεων και εκτιμήσεων εάν αλλάξουν τα γεγονότα και οι περιστάσεις Η διερμηνεία εφαρμόζεται σε ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2019. ΔΠΧΑ 9 (Τροποποίηση) «Χρηματοοικονομικά Μέσα - Χαρακτηριστικά προπληρωμής με αρνητική αποζημίωση» Το Συμβούλιο εξέδωσε στις 12 Οκτωβρίου 2017 τροποποίηση στο ΔΠΧΑ 9, με την οποία επιτρέπεται σε κάποια προπληρωτέα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού με χαρακτηριστικά αρνητικής αποζημίωσης, που διαφορετικά θα αποτιμώνταν στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων, να αποτιμηθούν στο αναπόσβεστο κόστος ή στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών αποτελεσμάτων που καταχωρούνται απευθείας στην καθαρή θέση. Η τροποποίηση του ΔΠΧΑ 9 αποσαφηνίζει ότι οι συμβατικοί όροι που διέπουν ένα χρηματοοικονομικό στοιχείο ενεργητικού είναι αποκλειστικά ταμειακές ροές κεφαλαίου και τόκου επί του απλήρωτου κεφαλαίου, που θα πρέπει να καταβληθούν σε συγκεκριμένες ημερομηνίες (Solely Payments of Principal and Interest- SPPI), ανεξάρτητα από το γεγονός που προκαλεί την πρόωρη λήξη του συμβολαίου και ανεξάρτητα από το ποιο αντισυμβαλλόμενο μέρος καταβάλλει ή εισπράττει τη δίκαιη αποζημίωση για την πρόωρη λήξη του συμβολαίου. Ετήσιες Οικονομικές καταστάσεις (1η Ιανουαρίου 2019 έως 31η Δεκεμβρίου 2019) 48 Πρότυπα και Διερμηνείες υποχρεωτικά για μεταγενέστερες περιόδους που δεν έχουν εφαρμοστεί νωρίτερα από τον την Εταιρεία και τον Όμιλο. Οι κατωτέρω τροποποιήσεις δεν αναμένεται να έχουν σημαντική επίπτωση στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας και του Ομίλου εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά. Τροποποιήσεις των παραπομπών στο εννοιολογικό πλαίσιο των ΔΠΧΑ (που εκδόθηκαν στις 29 Μαρτίου 2018) Την 29η Μαρτίου 2018 το Συμβούλιο των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων εξέδωσε το αναθεωρημένο εννοιολογικό πλαίσιο το οποίο επανακαθορίζει: - το σκοπό της χρηματοοικονομικής πληροφόρησης, - τα ποιοτικά χαρακτηριστικά των οικονομικών καταστάσεων, - τους ορισμούς του περιουσιακού στοιχείου, της υποχρέωσης, της καθαρής θέσης, καθώς και των εσόδων και των εξόδων, - τα κριτήρια αναγνώρισης και τις οδηγίες σχετικά με τον χρόνο της διαγραφής περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων στις οικονομικές καταστάσεις, - τις βάσεις αποτίμησης και οδηγίες σχετικά με τον τρόπο που πρέπει να χρησιμοποιούνται και, - έννοιες και καθοδήγηση σχετικά με την παρουσίαση και τις γνωστοποιήσεις Ο σκοπός της αναθεώρησης του εννοιολογικού πλαισίου είναι η υποβοήθηση όσον προετοιμάζουν οικονομικές καταστάσεις να αναπτύσσουν συνεπείς λογιστικές πολιτικές για συναλλαγές και άλλα γεγονότα που δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των υπαρχόντων προτύπων ή όταν ένα πρότυπο δίνει δυνατότητα επιλογής μεταξύ λογιστικών πολιτικών. Επιπλέον, σκοπός της αναθεώρησης είναι να βοηθήσει όλα τα εμπλεκόμενα μέρη να κατανοήσουν και να ερμηνεύσουν τα πρότυπα. Το Συμβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων εξέδωσε επίσης ένα συνοδευτικό έγγραφο, «Τροποποιήσεις στις παραπομπές του εννοιολογικού πλαισίου», το οποίο καθορίζει τις τροποποιήσεις των προτύπων που επηρεάζονται προκειμένου να επικαιροποιηθούν οι αναφορές στο αναθεωρημένο εννοιολογικό πλαίσιο. Η τροποποίηση εφαρμόζεται από τους συντάκτες που αναπτύσσουν λογιστικές πολιτικές βάσει του εννοιολογικού πλαισίου, στις ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1η Ιανουαρίου 2020. ΔΛΠ 1 και ΔΛΠ 8 (τροποποιήσεις) «Ορισμός του σημαντικού» Στις 31 Οκτωβρίου 2018 το ΣΔΛΠ στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας γνωστοποιήσεων εξέδωσε τροποποιήσεις στο ΔΛΠ 1 και ΔΛΠ 8, οι οποίες αποσαφηνίζουν τον ορισμό του σημαντικού και τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να εφαρμοσθεί, συμπεριλαμβάνοντας στον ορισμό καθοδήγηση που μέχρι στιγμής έχει αναφερθεί σε άλλα ΔΠΧΑ. Ο νέος ορισμός προβλέπει ότι µία πληροφορία είναι σημαντική εάν το γεγονός της παράλειψης, υπόκρυψης ή ανακριβούς γνωστοποίησής της εύλογα θα αναμενόταν να επηρεάσει τις αποφάσεις που οι κύριοι χρήστες των οικονομικών καταστάσεων λαμβάνουν Ετήσιες Οικονομικές καταστάσεις (1η Ιανουαρίου 2019 έως 31η Δεκεμβρίου 2019) 49 βάσει αυτών των καταστάσεων. Οι τροποποιήσεις περιλαμβάνουν παραδείγματα περιστάσεων που ενδέχεται να οδηγήσουν στην απόκρυψη σημαντικής πληροφορίας. Ο ορισμός του σημαντικού, που αποτελεί μία σημαντική λογιστική έννοια στα ΔΠΧΑ, βοηθά τις εταιρείες να αποφασίσουν κατά πόσο οι πληροφορίες πρέπει να περιλαμβάνονται στις οικονομικές τους καταστάσεις. Ο επικαιροποιημένος ορισμός τροποποιεί το ΔΛΠ 1 «Παρουσίαση των Οικονομικών Καταστάσεων» και το ΔΛΠ 8 «Λογιστικές Πολιτικές, Μεταβολές στις Λογιστικές Εκτιμήσεις και Λάθη». Η τροποποίηση διασφαλίζει ότι ο ορισμός του σημαντικού είναι συνεπής σε όλα τα πρότυπα των ΔΠΧΑ. Η τροποποίηση ισχύει από την ή μετά την 1η Ιανουαρίου 2020. ΔΠΧΑ 9 ΔΛΠ 39 και ΔΠΧΑ 7 (Τροποποίηση) «Μεταρρύθμιση των επιτοκίων αναφοράς» Το Συμβούλιο εξέδωσε στις 26 Σεπτεμβρίου 2019 τροποποιήσεις στα πρότυπα ΔΠΧΑ 9, ΔΛΠ 39 και ΔΠΧΑ 7 προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι επιπτώσεις στη χρηματοοικονομική αναφορά από τη μεταρρύθμιση των επιτοκίων αναφοράς κατά την περίοδο πριν από την αντικατάσταση ενός υφιστάμενου επιτοκίου αναφοράς με εναλλακτικό επιτόκιο αναφοράς. Οι τροποποιήσεις παρέχουν προσωρινές και περιορισμένες εξαιρέσεις στις απαιτήσεις της λογιστικής αντιστάθμισης του διεθνούς λογιστικού προτύπου (ΔΛΠ) 39 Χρηματοοικονομικά μέσα: Αναγνώριση και επιμέτρηση και του Διεθνούς Προτύπου Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (ΔΠΧΑ) 9 Χρηματοοικονομικά μέσα, ώστε οι επιχειρήσεις να μπορούν να συνεχίσουν να πληρούν τις απαιτήσεις υποθέτοντας ότι τα υφιστάμενα κριτήρια αναφοράς επιτοκίων δεν μεταβάλλονται λόγω της μεταρρύθμισης του διατραπεζικού επιτοκίου δανεισμού. Οι εξαιρέσεις αφορούν την εφαρμογή των ακόλουθων διατάξεων: - Την απαίτηση περί πολύ υψηλής πιθανότητας εκπλήρωσης όσον αφορά αντισταθμίσεις ταμειακών ροών, - Την αξιολόγηση της οικονομικής σχέσης ανάμεσα στο αντισταθμιζόμενο στοιχείο και το μέσο αντιστάθμισης, - Τον προσδιορισμό ενός συστατικού ενός στοιχείου ως αντισταθμισμένου στοιχείου. Η τροποποίηση εφαρμόζεται στις ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1η Ιανουαρίου 2020. Πρότυπα και Τροποποιήσεις Πρότυπων που δεν έχουν υιοθετηθεί από την Ε.Ε.: ΔΠΧΑ 17 «Ασφαλιστήρια Συμβόλαια» Στις 18 Μαΐου 2017 το ΣΔΛΠ εξέδωσε το ΔΠΧΑ 17, το οποίο αντικαθιστά το υφιστάμενο πρότυπο ΔΠΧΑ 4. To ΔΠΧΑ 17 θεσπίζει τις αρχές για την καταχώριση, αποτίμηση, παρουσίαση και τις γνωστοποιήσεις των ασφαλιστηρίων συμβολαίων με στόχο την παροχή μιας περισσότερο ομοιόμορφης προσέγγισης αποτίμησης και παρουσίασης για όλα τα ασφαλιστήρια συμβόλαια. Το ΔΠΧΑ 17 απαιτεί η αποτίμηση των ασφαλιστικών υποχρεώσεων να μην διενεργείται στο ιστορικό κόστος αλλά στην τρέχουσα αξία με τρόπο συνεπή και με τη χρήση: Ετήσιες Οικονομικές καταστάσεις (1η Ιανουαρίου 2019 έως 31η Δεκεμβρίου 2019) 50 • αμερόληπτων αναμενόμενων σταθμισμένων εκτιμήσεων μελλοντικών ταμειακών ροών με βάση επικαιροποιημένες παραδοχές, • προεξοφλητικών επιτοκίων που αντικατοπτρίζουν τα χαρακτηριστικά ταμειακών ροών των συμβάσεων και • εκτιμήσεων σχετικά με τους χρηματοοικονομικούς και μη κινδύνους που προκύπτουν από την έκδοση των ασφαλιστήριων συμβολαίων. • Το νέο πρότυπο εφαρμόζεται σε ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2021. • Σημειώνεται, επίσης, πως τον Νοέμβριο 2018 το ΣΔΛΠ πρότεινε τη μετάθεση της ημερομηνίας υποχρεωτικής εφαρμογής του νέου προτύπου την 1.1.2022. ΔΠΧΑ 3 (Τροποποίηση) «Συνενώσεις επιχειρήσεων» Η τροποποίηση αφορά τη βελτίωση του ορισμού της επιχείρησης με σκοπό να βοηθήσει τις εταιρείες να καθορίσουν κατά πόσον μια εξαγορά που πραγματοποιούν αφορά επιχείρηση ή ομάδα περιουσιακών στοιχείων. Ο τροποποιημένος ορισμός της επιχείρησης επικεντρώνεται στο παραγόμενο προϊόν μιας επιχείρησης, που είναι η παροχή αγαθών και υπηρεσιών στους πελάτες, ενώ ο προηγούμενος ορισμός εστίαζε στις αποδόσεις με τη μορφή μερισμάτων, χαμηλότερου κόστους ή άλλου οικονομικού οφέλους απευθείας στους επενδυτές ή άλλους ιδιοκτήτες, μέλη ή συμμετέχοντες. Επιπλέον με την τροποποίηση προστίθενται οδηγίες για την αξιολόγηση του κατά πόσο µία αποκτώµενη διαδικασία είναι ουσιαστική και εισάγεται µία προαιρετική άσκηση συγκέντρωσης εύλογης αξίας µε ενδεικτικά παραδείγματα. Οι εταιρείες υποχρεούνται να εφαρμόζουν τον τροποποιημένο ορισμό της επιχείρησης σε εξαγορές που θα πραγματοποιηθούν την ή μετά την 1η Ιανουαρίου 2020. ΔΛΠ 1 (Τροποποίηση) «Κατάταξη υποχρεώσεων σε βραχυπρόθεσμες ή μακροπρόθεσμες» Η τροποποίηση επηρεάζει μόνο την παρουσίαση των υποχρεώσεων στην κατάσταση οικονομικής θέσης. Με την τροποποίηση διευκρινίζεται ότι η κατάταξη των υποχρεώσεων θα πρέπει να βασίζεται σε υφιστάμενα δικαιώματα κατά την ημερομηνία λήξης της περιόδου αναφοράς. Επίσης, η τροποποίηση αποσαφήνισε ότι οι προσδοκίες της Διοίκησης για τα γεγονότα που αναμένεται να συμβούν μετά την ημερομηνία του ισολογισμού δεν θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη και διευκρίνισε τις περιπτώσεις που συνιστούν τακτοποίηση της υποχρέωσης. Η τροποποίηση εφαρμόζεται στις ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1η Ιανουαρίου 2022. 6.2 Αλλαγές λογιστικής πολιτικής Υιοθέτηση ΔΠΧΑ 16 «Μισθώσεις» Ο Όμιλος υιοθέτησε το ΔΠΧΑ 16 καταχωρίζοντας την υποχρέωση από τις μισθώσεις κατά την ημερομηνία πρώτης εφαρμογής για τις μισθώσεις οι οποίες προηγουμένως κατατάσσονταν ως λειτουργικές μισθώσεις σύμφωνα με το ΔΛΠ 17 και δεν αναμόρφωσε τη συγκριτική πληροφορία. Επίσης ο Όμιλος αναγνώρισε περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης κατά την ημερομηνία αρχικής εφαρμογής για τις μισθώσεις οι οποίες προηγουμένως κατατάσσονταν ως λειτουργικές μισθώσεις σύμφωνα με το ΔΛΠ 17. Ο Όμιλος επιμέτρησε τα περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης στο ποσό που ισούται με την Ετήσιες Οικονομικές καταστάσεις (1η Ιανουαρίου 2019 έως 31η Δεκεμβρίου 2019) 51 υποχρέωση από τη μίσθωση, προσαρμοσμένο κατά το ποσό τυχόν προπληρωμένων ή δουλευμένων μισθωμάτων που αφορούν την εν λόγω μίσθωση και τα οποία είχαν αναγνωριστεί στην κατάσταση οικονομικής θέσης αμέσως πριν από την ημερομηνία της αρχικής εφαρμογής. Ο Όμιλος επέλεξε να εφαρμόσει το πρότυπο στις συμβάσεις που είχαν αναγνωριστεί πριν την ημερομηνία έναρξης ισχύος του ΔΠΧΑ 16 ως μισθώσεις εφαρμόζοντας το ΔΛΠ 17 και την Διερμηνεία ΕΔΔΠΧΑ 4. Συνεπώς, ο Όμιλος δεν θα εφαρμόσει το πρότυπο στις συμβάσεις που δεν είχαν προηγουμένως προσδιοριστεί ως συμβάσεις μίσθωσης σύμφωνα με το ΔΛΠ 17 και τη Διερμηνεία ΕΔΔΠΧΠ 4. Ο Όμιλος επέλεξε να χρησιμοποιήσει τις εξαιρέσεις που προβλέπονται από το πρότυπο για τις συμβάσεις μίσθωσης οι οποίες λήγουν εντός 12 μηνών από την ημερομηνία της αρχικής εφαρμογής και των συμβάσεων μίσθωσης για τις οποίες το υποκείμενο περιουσιακό στοιχείο είναι χαμηλής αξίας. Σημειώνεται ότι ο Όμιλος για τις μισθώσεις που λήγουν εντός του 2020 και που, ωστόσο, αναμένεται να ανανεωθούν, προέβη σε εκτιμήσεις για την ανανέωσή τους. Από την προαναφερθείσα διαδικασία προέκυψαν οι παρακάτω επιδράσεις : Ο ΟΜΙΛΟΣ Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ Αξία περιουσιάκων στοιχείων με δικαίωμα χρήσης βάσει του ΔΠΧΑ 16 Ακίνητα Αυτοκίνητα Σύνολο 1/1/2019 1/1/2019 1.367.288 677.506 2.044.794 1.367.288 615.863 1.983.151 Για τον προσδιορισμό της αξίας των Ακίνητων περιουσιακών στοιχείων με δικαίωμα χρήσης χρησιμοποιήθηκε ως επιτόκιο το μέσω επιτόκιο δανεισμού του Όμιλου το οποίο υπολογίστηκε σε 4,72%. Για τον προσδιορισμό της αξίας των Αυτοκινήτων με δικαίωμα χρήσης εφαρμόστηκαν επιτόκια ανά κατηγορία αυτοκίνητου, σε συμφωνία με τις εταιρείες μίσθωσης που συνεργάζεται ο Όμιλος, τα οποία κυμαίνονται κατά μέσο όρο στο 4,4% Οι επιπτώσεις από την υιοθέτηση του νέου Προτύπου την 31/12/2019 αναλύονται παρακάτω. Αποπλήρωμη περιουσιάκων στοιχείων με δικαίωμα χρήσης Πληρωμή τοκοχρεολυσίου Ακινήτων Πληρωμή τοκοχρεολυσίου αυτοκινήτων Ο ΟΜΙΛΟΣ Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 31/12/2019 152.888 152.888 198.160 173.952 Έξοδα περιουσιάκων στοιχείων με δικαίωμα χρήσης βάσει του ΔΠΧΑ 16 Αποσβέσεις Ακινήτων Πληρωμή τόκων Ακινήτων Αναβαλλόμενος Φόρος Ακινήτων Αποσβέσεις Αυτοκινήτων Πληρώμη τόκων Αυτοκινήτων Αναβαλλόμενος Φόρος Αυτοκινήτων Ο ΟΜΙΛΟΣ Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 31/12/2019 205.768 205.768 61.604 61.604 -12.691 -12.691 185.694 161.133 19.705 17.171 2.992 3.077 Ετήσιες Οικονομικές καταστάσεις (1η Ιανουαρίου 2019 έως 31η Δεκεμβρίου 2019) 52 Η επίδραση της εφαρμογής του ΔΠΧΑ 16 κατά την 1η Ιανουαρίου 2019 (αύξηση/(μείωση)) έχει ως εξής : Ο ΟΜΙΛΟΣ Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ Δικαιώματα χρήσης παγίων Δικαιώματα χρήσης παγίων 01.01.2019 Αποσβέσεις περιόδου Δικαιώματα χρήσης παγίων 31.12.2019 2.044.794 -391.462 1.653.333 1.983.151 -366.901 1.616.250 Αναγνωρισθείσες υποχρεώσεις μισθώσεων 01.01.2019 Τόκοι Περιόδου Πληρωμές Περιόδου Υπόλοιπο 31.12.2019 2.044.794 -81.310 -351.049 1.612.436 1.983.151 -78.775 -326.841 1.577.536 Μακροπρόθεσμες Υποχρεώσεις μισθώσεων Βραχυπρόθεσμες Υποχρεώσεις μισθώσεων Υπόλοιπο 31.12.2019 1.195.813 416.623 1.612.436 1.172.437 405.099 1.577.536 6.3 Σημαντικές λογιστικές κρίσεις, εκτιμήσεις και παραδοχές Η προετοιμασία των οικονομικών καταστάσεων σύμφωνα με τα Δ.Π.Χ.Π. απαιτεί από τη Διοίκηση τον σχηματισμό κρίσεων, εκτιμήσεων και υποθέσεων οι οποίες επηρεάζουν τα δημοσιευμένα στοιχεία του ενεργητικού και τις υποχρεώσεις, όπως επίσης την γνωστοποίηση ενδεχόμενων απαιτήσεων και υποχρεώσεων κατά την ημερομηνία σύνταξης των οικονομικών καταστάσεων και τα δημοσιευμένα ποσά εσόδων και εξόδων κατά την περίοδο αναφοράς. Τα πραγματικά αποτελέσματα μπορεί να διαφέρουν από αυτά τα οποία έχουν εκτιμηθεί. Οι εκτιμήσεις και οι κρίσεις επαναξιολογούνται συνεχώς και βασίζονται τόσο στην εμπειρία του παρελθόντος όσο και σε άλλους παράγοντες, συμπεριλαμβανομένων και των προσδοκιών για μελλοντικά γεγονότα τα οποία θεωρούνται λογικά με βάση τις συγκεκριμένες συνθήκες. Οι εκτιμήσεις και οι κρίσεις της διοίκησης επανεξετάζονται διαρκώς και βασίζονται σε ιστορικά δεδομένα και προσδοκίες για μελλοντικά γεγονότα που κρίνονται εύλογες σύμφωνα με τις ισχύουσες συνθήκες. 6.3.1 Κρίσεις Οι βασικές κρίσεις που πραγματοποιεί η Διοίκηση του Ομίλου (εκτός των κρίσεων που συνδέονται με εκτιμήσεις οι οποίες παρουσιάζονται στη συνέχεια) και που έχουν τη σημαντικότερη επίδραση στα ποσά που αναγνωρίζονται στις οικονομικές καταστάσεις, κυρίως σχετίζονται με την ανακτησιμότητα των απαιτήσεων. Συγκεκριμένα, η Διοίκηση εξετάζει κατ’ έτος την ανακτησιμότητα των κονδυλίων που περιλαμβάνονται στους εισπρακτέους λογαριασμούς, σε συνδυασμό και με εξωτερική πληροφόρηση, (βάσεις δεδομένων αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας πελατών, νομικοί σύμβουλοι) προκειμένου να αποφασίσει για την ανακτησιμότητα των κονδυλίων που περιλαμβάνονται στους εισπρακτέους λογαριασμούς. 6.3.2 Εκτιμήσεις και παραδοχές Συγκεκριμένα ποσά που περιλαμβάνονται ή επηρεάζουν τις οικονομικές καταστάσεις και τις σχετικές γνωστοποιήσεις θα πρέπει να εκτιμηθούν απαιτώντας από τη Διοίκηση να χρησιμοποιήσει παραδοχές αναφορικά με τις αξίες ή τις συνθήκες οι οποίες δεν μπορούν να είναι γνωστές με βεβαιότητα κατά τη στιγμή προετοιμασίας των οικονομικών καταστάσεων. Μία «κρίσιμη λογιστική εκτίμηση» είναι εκείνη που συνδυάζει σημαντικότητα στην απεικόνιση της χρηματοοικονομικής κατάστασης της επιχείρησης και των αποτελεσμάτων της και απαιτεί από τη Διοίκηση της εταιρείας πιο δύσκολες, υποκειμενικές ή σύνθετες Ετήσιες Οικονομικές καταστάσεις (1η Ιανουαρίου 2019 έως 31η Δεκεμβρίου 2019) 53 κρίσεις, ενώ συχνά υπάρχει ανάγκη εκτιμήσεων σχετικά με την επίδραση γεγονότων τα οποία θεωρούνται ως ενδογενώς αβέβαια. Ο Όμιλος αποτιμά τέτοιες κρίσεις σε μία συνεχή βάση στηριζόμενη σε ιστορικά στοιχεία και εμπειρία, σε συμβουλές ειδικών, σε τάσεις και μεθόδους οι οποίες θεωρούνται εύλογες σε σχέση με τις περιστάσεις, καθώς και σε προβλέψεις αναφορικά με το πώς αυτές ενδέχεται να μεταβληθούν στο μέλλον. 6.3.3 Συνέχιση δραστηριότητας Ο Όμιλος και η Εταιρεία εκπληρώνουν τις καθημερινές τους ανάγκες για κεφάλαιο κίνησης μέσω των δημιουργούμενων χρηματοροών και των σχετικών πόρων που έχουν στη διάθεση τους, περιλαμβανομένων και των τραπεζικών χορηγήσεων. Οι προβλέψεις του Ομίλου και της Εταιρείας λαμβάνοντας υπόψη τις πιθανές μεταβολές στην εμπορική τους απόδοση, δημιουργούν την εύλογη προσδοκία στη Διοίκηση ότι ο Όμιλος και η Εταιρεία διαθέτουν επαρκείς πόρους για να συνεχίσουν απρόσκοπτα την επιχειρηματική τους δραστηριότητα στο εγγύς μέλλον. Ως εκ τούτου, ο Όμιλος και η Εταιρεία συνεχίζουν να υιοθετούν την «αρχή της επιχειρηματικής συνέχειας των δραστηριοτήτων τους» κατά τη σύνταξη των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων της χρήσης που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2019. 6.3.4 Προβλέψεις Ο Όμιλος σχηματίζει προβλέψεις για απαιτήσεις ίσες με το ποσό των απαιτήσεων από πελάτες και χρεώστες που η Διοίκηση της Ομίλου εκτιμά ως επισφαλείς. Για να καθορίσει τις απαραίτητες προβλέψεις κατά την ημερομηνία του ισολογισμού, λαμβάνει υπόψη διάφορα γεγονότα (π.χ. πιστοληπτική ικανότητα του πελάτη, αμφισβήτηση ύπαρξης της απαίτησης και του ποσού αυτής, κλπ) . Σε ότι αφορά τις μη επισφαλείς εμπορικές απαιτήσεις ο Όμιλος εφαρμόζει την απλοποιημένη προσέγγιση του ΔΠΧΑ 9 και υπολογίζει τις αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες καθ' όλη τη διάρκεια ζωής των απαιτήσεων του. Σε κάθε ημερομηνία ισολογισμού, ο Όμιλος διενεργεί έλεγχο απομείωσης των απαιτήσεων χρησιμοποιώντας συγκεκριμένη μέθοδο υπολογισμού (πίνακα –matrix) με βάσει τον οποίο υπολογίζονται οι αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές. Οι σχετικές προβλέψεις υπολογίζονται με τρόπο που αντανακλά την εμπειρία από παρελθόντα γεγονότα καθώς και προβλέψεις της μελλοντικής οικονομικής κατάστασης των πελατών και του οικονομικού περιβάλλοντος. Επίσης προβλέψεις αναγνωρίζονται όταν ο Όμιλος έχει νομικές ή τεκμαιρόμενες υποχρεώσεις ως αποτέλεσμα παρελθόντων γεγονότων και είναι πιθανή η εκροή πόρων και η μπορεί να γίνει ακριβής προσδιορισμός του ποσού της υποχρέωσης. Οι προβλέψεις εξετάζονται κατά την ημερομηνία σύνταξης των χρηματοοικονομικών καταστάσεων και προσαρμόζονται προκειμένου να αντανακλούν την παρούσα αξία της δαπάνης που αναμένεται να απαιτηθεί για τη διευθέτηση της υποχρέωσης. Οι ενδεχόμενες υποχρεώσεις δεν αναγνωρίζονται στις οικονομικές καταστάσεις αλλά γνωστοποιούνται. 6.3.5 Ενδεχόμενες απαιτήσεις και υποχρεώσεις Ο Όμιλος είναι δυνατό να εμπλακεί σε δικαστικές διαμάχες και αξιώσεις κατά τη συνήθη πορεία της λειτουργίας του. Η Διοίκηση έχει την άποψη ότι οποιοιδήποτε διακανονισμοί επιτευχθούν δε θα επηρεάσουν σημαντικά τη χρηματοοικονομική θέση του Ομίλου όπως αυτή παρουσιάζεται την 31η Δεκεμβρίου 2019. Ωστόσο, ο προσδιορισμός ενδεχόμενων υποχρεώσεων Ετήσιες Οικονομικές καταστάσεις (1η Ιανουαρίου 2019 έως 31η Δεκεμβρίου 2019) 54 συνδεμένων με δικαστικές διαμάχες και αξιώσεις είναι μία σύνθετη διαδικασία, που απαιτεί κρίσεις αναφορικά με το αποτέλεσμα και την εφαρμογή νόμων και ρυθμίσεων. Αλλαγή στις κρίσεις ή στην εφαρμογή μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση ή τη μείωση των ενδεχόμενων υποχρεώσεων της εταιρείας στο μέλλον. Η Διοίκηση εκτιμά ότι έχουν διενεργηθεί επαρκείς προβλέψεις για την αντιμετώπιση ενδεχόμενων υποχρεώσεων συνδεμένων με δικαστικές διαμάχες. 6.3.6 Πληροφόρηση κατά τομέα Ως επιχειρηματικός τομέας ορίζεται μία ομάδα στοιχείων ενεργητικού και δραστηριοτήτων που παρέχουν προϊόντα και υπηρεσίες, τα οποία υπόκεινται σε διαφορετικούς κινδύνους και αποδόσεις από εκείνα άλλων επιχειρηματικών τομέων. Ως γεωγραφικός τομέας ορίζεται μία γεωγραφική περιοχή στην οποία παρέχονται προϊόντα και υπηρεσίες και η οποία υπόκειται σε διαφορετικούς κινδύνους και αποδόσεις από άλλες περιοχές. Ο Όμιλος δραστηριοποιείται 1)στην ανάπτυξη και πώληση λογισμικών προγραμμάτων και στην παροχή σχετικών συμβουλευτικών υπηρεσιών όσον αφορά θέματα οργάνωσης λογισμικού, 2) και στην παροχή υπηρεσιών μέσω διαδικτύου (θυγατρική εταιρεία RETAIL-LINK AE ). Γεωγραφικά ο Όμιλος δραστηριοποιείται κατά κύριο λόγο στην ελληνική επικράτεια αλλά και σε Ρουμανία, Βουλγαρία, Κύπρο και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. 6.3.7 Ενοποίηση Θυγατρικές: Είναι όλες οι εταιρείες που διοικούνται και ελέγχονται, άμεσα ή έμμεσα, από άλλη εταιρεία (μητρική) είτε μέσω της κατοχής της πλειοψηφίας των μετοχών της εταιρίας στην οποία έγινε η επένδυση είτε μέσω της εξάρτησής της από την τεχνογνωσία που της παρέχει ο Όμιλος. Δηλαδή, θυγατρικές είναι οι επιχειρήσεις πάνω στις οποίες ασκείται έλεγχος από την μητρική. Η Entersoft A.E. αποκτά και ασκεί έλεγχο μέσω των δικαιωμάτων ψήφου. Η ύπαρξη τυχόν δυνητικών δικαιωμάτων ψήφου τα οποία είναι ασκήσιμα κατά το χρόνο σύνταξης των οικονομικών καταστάσεων λαμβάνεται υπόψη προκειμένου να στοιχειοθετηθεί αν η μητρική ασκεί τον έλεγχο επί των θυγατρικών. Οι θυγατρικές ενοποιούνται πλήρως (ολική ενοποίηση) με τη μέθοδο της εξαγοράς από την ημερομηνία που αποκτάται ο έλεγχος επ’ αυτών και παύουν να ενοποιούνται από την ημερομηνία που τέτοιος έλεγχος δεν υφίσταται. Η εξαγορά θυγατρικής από τον Όμιλο λογιστικοποιείται βάσει της μεθόδου της αγοράς. Το κόστος κτήσης μιας θυγατρικής είναι η εύλογη αξία των περιουσιακών στοιχείων που δόθηκαν, των μετοχών που εκδόθηκαν και των υποχρεώσεων που αναλήφθηκαν κατά την ημερομηνία της ανταλλαγής, πλέον τυχόν κόστους άμεσα συνδεδεμένου με την συναλλαγή. Τα εξατομικευμένα περιουσιακά στοιχεία, υποχρεώσεις που αποκτώνται σε μία επιχειρηματική συνένωση επιμετρούνται κατά την εξαγορά στις εύλογες αξίες τους ανεξαρτήτως του ποσοστού συμμετοχής. Το κόστος αγοράς πέραν της εύλογης αξίας των επί μέρους στοιχείων που αποκτήθηκαν, καταχωρείται ως υπεραξία. Αν το συνολικό κόστος της αγοράς είναι μικρότερο από την εύλογη αξία των επί μέρους στοιχείων που αποκτήθηκαν, η διαφορά καταχωρείται άμεσα στα αποτελέσματα. Ετήσιες Οικονομικές καταστάσεις (1η Ιανουαρίου 2019 έως 31η Δεκεμβρίου 2019) 55 Διεταιρικές συναλλαγές, υπόλοιπα και μη πραγματοποιημένα κέρδη από συναλλαγές μεταξύ των εταιρειών του Ομίλου απαλείφονται κατά την ενοποίηση. Οι μη πραγματοποιημένες ζημιές, επίσης απαλείφονται, εκτός εάν η συναλλαγή παρέχει ενδείξεις απομείωσης, του μεταβιβασθέντος στοιχείου ενεργητικού. Οι λογιστικές αρχές των θυγατρικών έχουν τροποποιηθεί ώστε να είναι ομοιόμορφες με αυτές που έχουν υιοθετηθεί από τον Όμιλο. Η αρνητική υπεραξία που προκύπτει από εξαγορά λοιπών εταιρειών καταχωρείται απ’ ευθείας στα αποτελέσματα της χρήσης. 6.3.8 Μετατροπή ξένου νομίσματος Τα στοιχεία των οικονομικών καταστάσεων των εταιρειών του Ομίλου επιμετρώνται βάσει του νομίσματος του πρωτεύοντος οικονομικού περιβάλλοντος στο οποίο λειτουργεί ο Όμιλος (λειτουργικό νόμισμα). Οι ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις παρουσιάζονται σε ευρώ, που είναι το λειτουργικό νόμισμα και το νόμισμα παρουσίασης της μητρικής Εταιρείας και όλων των θυγατρικών της. Οι συναλλαγές σε ξένο νόμισμα μετατρέπονται στο λειτουργικό νόμισμα με την χρήση των ισοτιμιών που ισχύουν κατά την ημερομηνία των συναλλαγών. Κέρδη και ζημίες από συναλλαγματικές διαφορές οι οποίες προκύπτουν από την εκκαθάριση τέτοιων συναλλαγών κατά την διάρκεια της περιόδου και από την μετατροπή των νομισματικών στοιχείων που εκφράζονται σε ξένο νόμισμα με τις ισχύουσες ισοτιμίες κατά την ημερομηνία ισολογισμού, καταχωρούνται στα αποτελέσματα. Οι συναλλαγματικές διαφορές από μη νομισματικά στοιχεία που αποτιμώνται στην εύλογη αξία τους, θεωρούνται ως τμήμα της εύλογης αξίας και συνεπώς καταχωρούνται όπου και οι διαφορές της εύλογης αξίας. Οι ατομικές οικονομικές καταστάσεις των εταιρειών που μετέχουν στην ενοποίηση και οι οποίες αρχικά παρουσιάζονται σε νόμισμα διαφορετικό από το νόμισμα παρουσίασης του Ομίλου, έχουν μετατραπεί σε ευρώ. Τα στοιχεία και οι υποχρεώσεις έχουν μεταφραστεί σε ευρώ στην ισοτιμία κλεισίματος του ισολογισμού. Τα έσοδα και τα έξοδα έχουν μετατραπεί στο νόμισμα παρουσίασης του Ομίλου στις μέσες ισοτιμίες κατά την αναφερόμενη περίοδο. Όποιες διαφορές προκύπτουν από την διαδικασία έχουν χρεωθεί / πιστωθεί στο αποθεματικό μετατροπής ισολογισμών σε ξένο νόμισμα της καθαρής θέσης. 6.3.9 Ενσώματες ακινητοποιήσεις Τα πάγια στοιχεία του ενεργητικού απεικονίζονται στις οικονομικές καταστάσεις στις αξίες κτήσεως τους ή στις αξίες τεκμαιρόμενου κόστους όπως αυτό προσδιορίστηκε βάσει εύλογων αξιών κατά την ημερομηνία μετάβασης μείον κατ’ αρχήν τις συσσωρευμένες αποσβέσεις και δεύτερον τυχών απαξιώσεις των παγίων. Το κόστος κτήσεως περιλαμβάνει όλες τις άμεσα επιρριπτέες δαπάνες για την απόκτηση των στοιχείων. Μεταγενέστερες δαπάνες καταχωρούνται σε επαύξηση της λογιστικής αξίας των ενσώματων παγίων ή ως ξεχωριστό πάγιο μόνον κατά την έκταση που οι δαπάνες αυτές αυξάνουν τα μελλοντικά οικονομικά οφέλη που αναμένεται να εισρεύσουν από την χρήση του παγίου στοιχείου και το κόστος τους μπορεί να επιμετρηθεί αξιόπιστα. Το κόστος επισκευών και συντηρήσεων καταχωρείται στα αποτελέσματα όταν πραγματοποιούνται. Οι αποσβέσεις των άλλων στοιχείων των ενσώματων παγίων (πλην οικοπέδων τα οποία δεν αποσβένονται) υπολογίζονται με την σταθερή μέθοδο μέσα στην ωφέλιμη ζωή τους που έχει ως εξής Ετήσιες Οικονομικές καταστάσεις (1η Ιανουαρίου 2019 έως 31η Δεκεμβρίου 2019) 56 Εγκαταστάσεις Κτιρίων - Βάσει διάρκειας συμβολαίου Μηχανολογικός Εξοπλισμός - 6-15 έτη Λοιπός εξοπλισμός - 3-5 έτη Οι υπολειμματικές αξίες και οι ωφέλιμες ζωές των ενσώματων παγίων υπόκεινται σε επανεξέταση σε κάθε ημερομηνία ισολογισμού. Όταν οι λογιστικές αξίες των ενσώματων ακινητοποιήσεων υπερβαίνουν την ανακτήσιμη αξία τους η διαφορά (απομείωση) καταχωρείται άμεσα ως έξοδο στα αποτελέσματα. Κατά την πώληση ενσώματων ακινητοποιήσεων οι διαφορές μεταξύ του τιμήματος που λαμβάνεται και της λογιστικής τους αξίας καταχωρούνται ως κέρδη ή ζημίες στα αποτελέσματα. Οι επισκευές και οι συντηρήσεις καταχωρούνται στα έξοδα της περιόδου που αφορούν. 6.3.10 Άυλα περιουσιακά στοιχεία και Υπεραξία Στα άυλα περιουσιακά στοιχεία συμπεριλαμβάνονται τα κόστη ανάπτυξης λογισμικού καθώς και οι άδειες λογισμικού. Λογισμικό: Οι από αγορά προερχόμενες άδειες λογισμικού αποτιμώνται στο κόστος κτήσεως μείον τις αποσβέσεις. Οι αποσβέσεις διενεργούνται με την σταθερή μέθοδο κατά την διάρκεια της ωφέλιμης ζωής των στοιχείων αυτών η οποία κυμαίνεται από 1 έως 5 χρόνια. Έξοδα ανάπτυξης: Τα έξοδα που προκύπτουν λόγω ανάπτυξης εσωτερικών προγραμμάτων (και σχετίζονται με τον σχεδιασμό και τις δοκιμές νέων ή βελτιωμένων λογισμικών προγραμμάτων) αναγνωρίζονται ως άυλα στοιχεία όταν ισχύουν οι παρακάτω προϋποθέσεις. - Η τεχνική δυνατότητα ολοκλήρωσης του άυλου περιουσιακού στοιχείου ώστε να καταστεί έτοιμο για χρήση ή πώληση, - Η πρόθεση της επιχείρησης να ολοκληρώσει το άυλο περιουσιακό στοιχείο ώστε να το χρησιμοποιεί ή να το πωλεί, - Η ικανότητά της να το πωλεί ή να το χρησιμοποιεί, - Ότι το άυλο περιουσιακό στοιχείο θα δημιουργήσει μελλοντικά οικονομικά οφέλη, - Την επάρκεια των τεχνικών οικονομικών και άλλων πόρων για να ολοκληρωθεί η ανάπτυξη και - Την ικανότητά της να αποτιμά αξιόπιστα την δαπάνη που επιρρίπτεται στο άυλο περιουσιακό στοιχείο κατά τη διάρκεια της περιόδου ανάπτυξης. Τα έξοδα που έχουν δημιουργηθεί κατά το στάδιο της ερευνάς για την δημιουργία των ανωτέρω εσωτερικών προγραμμάτων εγγράφονται στα αποτελέσματα. Τα έξοδα ανάπτυξης τα οποία έχουν κεφαλαιοποιηθεί αποσβένονται από την εκκίνηση της εμπορικής παραγωγής του προϊόντος βάσει της σταθερής μεθόδου απόσβεσης κατά την περίοδο των αναμενόμενων ωφελειών του προϊόντος. Η χρονική περίοδος απόσβεσης που έχει υιοθετηθεί από τον Όμιλο ανέρχεται σε 7 έτη. Παράλληλα ελέγχεται κατά έτος η πιθανότητα απομείωσης στις περιπτώσεις που δεν διαφαίνεται πιθανότητα ανάκτησης τους. Τα ιδιοπαραγόμενα λογισμικά προγράμματα περιλαμβάνουν το άμεσο κόστος μισθοδοσίας του προσωπικού που συμμετέχει στην ανάπτυξη των προγραμμάτων αυτών. Έξοδα ανάπτυξης τα οποία σε προηγούμενες οικονομικές χρήσεις είχαν καταχωρηθεί ως έξοδα δεν Ετήσιες Οικονομικές καταστάσεις (1η Ιανουαρίου 2019 έως 31η Δεκεμβρίου 2019) 57 καταχωρούνται ως ασώματες ακινητοποιήσεις σε μεταγενέστερη οικονομική χρήση. Οι αποσβέσεις διενεργούνται με την σταθερή μέθοδο κατά την διάρκεια της ωφέλιμης ζωής των στοιχείων αυτών είναι 7 χρόνια. Πελατειακές σχέσεις: Τα κονδύλια που παρουσιάζονται στα άυλα στοιχεία του Ομίλου και της Εταιρείας ως Πελατειακές σχέσεις, είναι τα κονδύλια που προέκυψαν από την διαδικασία επιμερισμού του κόστους συνένωσης, με βάση την εκτίμηση της εύλογης αξίας των αναγνωρίσιμων άυλων περιουσιακών στοιχείων, των παγίων περιουσιακών στοιχείων και λοιπών στοιχείων ενεργητικού και υποχρεώσεων (Purchase Price Allocation-PPA) με βάση όσα ορίζονται στο Διεθνές Πρότυπο Χρηματοοικονομικής Αναφοράς 3 (Δ.Π.Χ.Α. 3), των θυγατρικών εταιρειών που αποκτήθηκαν μέσα στη χρήση 2009. Η χρονική περίοδος απόσβεσης που έχει υιοθετηθεί από την Διοίκηση του Ομίλου ανέρχεται από 7 -10 έτη. Υπεραξία: Η υπεραξία αντιπροσωπεύει τη διαφορά μεταξύ του κόστους εξαγοράς και της εύλογης αξίας του μεριδίου της καθαρής θέσης της θυγατρικής επιχείρησης κατά την ημερομηνία της εξαγοράς. Στην περίπτωση που η τρέχουσα αξία καθαρής θέσης κατά την ημερομηνία εξαγοράς μίας εταιρείας είναι μεγαλύτερη από το τίμημα που δόθηκε για την απόκτησή της, τότε προκύπτει αρνητική υπεραξία η οποία καταχωρείται απευθείας ως έσοδο στην κατάσταση αποτελεσμάτων. Η υπεραξία ελέγχεται ετησίως για απομείωση και αναγνωρίζεται στο κόστος μείον τις όποιες ζημιές απομείωσης. Για την ευχερέστερη διεκπεραίωση των ελέγχων απομείωσης, το ποσό της υπεραξίας κατανέμεται σε μονάδες δημιουργίας ταμιακών ροών. Κέρδη και ζημίες από την πώληση μιας επιχείρησης περιλαμβάνουν τη λογιστική αξία της υπεραξίας που αντιστοιχεί στην επιχείρηση που πουλήθηκε. 6.3.11 Απομείωση Αξίας Περιουσιακών Στοιχείων Τα στοιχεία του ενεργητικού που έχουν απροσδιόριστη ωφέλιμη ζωή δεν αποσβένονται. Ελέγχονται ετησίως για τυχόν ενδείξεις απομείωσης ή όταν υπάρχουν γεγονότα που καταδεικνύουν ότι η λογιστική αξία μπορεί να μην είναι ανακτήσιμη. Τα περιουσιακά στοιχεία που αποσβένονται υπόκεινται σε έλεγχο απομείωσης της αξίας τους όταν υπάρχουν ενδείξεις ότι η λογιστική αξία τους δεν θα ανακτηθεί, ζημιά απομείωσης αναγνωρίζεται για το ποσό για το οποίο η λογιστική αξία του παγίου υπερβαίνει την ανακτήσιμη αξία του. Η ανακτήσιμη αξία είναι η μεγαλύτερη μεταξύ της καθαρής ρευστοποιήσιμης αξίας των περιουσιακών στοιχείων, μειωμένης κατά το απαιτούμενο κόστος πώλησης, και της αξίας λόγω χρήσης. Για σκοπούς υπολογισμού της απομείωσης, τα πάγια κατηγοριοποιούνται στο χαμηλότερο δυνατό επίπεδο ώστε να συνδεθούν με ξεχωριστές αναγνωρίσιμες ταμειακές ροές (μονάδες δημιουργίας ταμιακών ροών). Μη χρηματοοικονομικά στοιχεία εκτός από υπεραξία που έχουν υποστεί απομείωση επανεκτιμώνται για πιθανή αντιστροφή της απομείωσης σε κάθε ημερομηνία κατάρτισης των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. 6.3.12 Λοιπές Μακροπρόθεσμες Απαιτήσεις Οι Λοιπές Μακροπρόθεσμες Απαιτήσεις του ενεργητικού καταχωρούνται πάντα στο ιστορικό κόστος χωρίς έκπτωση παρούσας αξίας από την ημερομηνία της αναμενόμενης λήξης ή πραγματοποίησης. Ετήσιες Οικονομικές καταστάσεις (1η Ιανουαρίου 2019 έως 31η Δεκεμβρίου 2019) 58 6.3.13 Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία Αρχική αναγνώριση και επιμέτρηση Χρηματοοικονομικό μέσο είναι κάθε σύμβαση που δημιουργεί ένα χρηματοοικονομικό στοιχείο ενεργητικού σε μία επιχείρηση και μια χρηματοοικονομική υποχρέωση ή ένα συμμετοχικό τίτλο σε μια άλλη επιχείρηση. Ο Όμιλος και η Εταιρία ταξινομούν τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία τους στις παρακάτω κατηγορίες: α) Στα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που στη συνέχεια επιμετρώνται σε εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων χρήσης β) Στα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που στη συνέχεια επιμετρώνται σε εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εισοδημάτων και γ) Στα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που επιμετρώνται στο αποσβέσιμο κόστος. Η ταξινόμηση εξαρτάται από το επιχειρηματικό μοντέλο της οντότητας για τη διαχείριση των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων και των συμβατικών όρων των ταμειακών ροών. Με εξαίρεση τις εμπορικές απαιτήσεις, ο Όμιλος και η Εταιρία επιμετρούν τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία αρχικά στην εύλογη αξία τους προσθέτοντας κόστη συναλλαγής, στη περίπτωση που ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο δεν επιμετράται στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων χρήσης.. Οι εμπορικές απαιτήσεις αρχικά επιμετρώνται στην αξία συναλλαγής. Σύμφωνα με τις πρόνοιες του ΔΧΠΑ 9, τα χρεόγραφα επιμετρούνται στη συνέχεια στο αποσβέσιμο κόστος, ή στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εισοδημάτων, ή στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων χρήσης. Η ταξινόμηση βασίζεται σε δύο κριτήρια: i) το επιχειρηματικό μοντέλο διαχείρισης των χρηματοοικονομικών στοιχείων και I) εάν οι συμβατικές ταμειακές ροές του μέσου, αντιπροσωπεύουν «μόνο πληρωμές κεφαλαίου και τόκων» (SPPI κριτήριο) επί του υπολοίπου που εκκρεμεί. O Όμιλος και η εταιρεία δεν διαθέτουν χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που στη συνέχεια επιμετρώνται σε εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εισοδημάτων την 31 Δεκεμβρίου 2019. α) Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων. Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων περιλαμβάνουν τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που κατέχονται προς εμπορία, τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που προσδιορίζονται κατά την αρχική αναγνώριση στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων ή τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που υποχρεωτικά θα πρέπει να επιμετρηθούν στην εύλογη αξία. Ετήσιες Οικονομικές καταστάσεις (1η Ιανουαρίου 2019 έως 31η Δεκεμβρίου 2019) 59 Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού ταξινομούνται ως διακρατούμενα προς εμπορία εάν αποκτώνται με σκοπό την πώληση ή την επαναγορά τους στο εγγύς μέλλον. Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία με ταμιακές ροές που δεν είναι μόνο πληρωμές κεφαλαίου και τόκων ταξινομούνται και αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων, ανεξάρτητα από το επιχειρηματικό μοντέλο. β) Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε αποσβεσμένο κόστος Ο Όμιλος αποτιμά τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε αποσβεσμένο κόστος εάν πληρούνται και οι δύο ακόλουθοι όροι: i) Το χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο διατηρείται σε επιχειρηματικό μοντέλο με στόχο τη διακράτηση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων για τη συλλογή συμβατικών ταμειακών ροών και ii) οι συμβατικές ρήτρες του χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου δημιουργούν σε συγκεκριμένες ημερομηνίες ταμειακές ροές που αποτελούν μόνο πληρωμές κεφαλαίου και τόκων επί του υπολοίπου του αρχικού κεφαλαίου. Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία στο αποσβεσμένο κόστος επιμετρώνται στη συνέχεια χρησιμοποιώντας την μέθοδο (EIR) και υπόκεινται σε απομείωση. Τα κέρδη και οι ζημίες αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα όταν το περιουσιακό στοιχείο αποαναγνωρίζεται, τροποποιηθεί ή απομειωθεί. Αποαναγνώριση και απομείωση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων Αποαναγνώριση Ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο αποαναγνωρίζεται κυρίως όταν: i) Tα δικαιώματα λήψης ταμειακών ροών από το περιουσιακό στοιχείο έχουν λήξει, ή ii) Ο Όμιλος έχει μεταβιβάσει τα δικαιώματά του να λαμβάνει ταμειακές ροές από το περιουσιακό στοιχείο ή έχει αναλάβει την υποχρέωση να πληρώσει εξ ολοκλήρου τις λαμβανόμενες ταμειακές ροές χωρίς σημαντική καθυστέρηση σε τρίτο μέρος βάσει συμφωνίας και είτε (α) ο Όμιλος έχει μεταβιβάσει ουσιαστικά όλους τους κινδύνους και τα οφέλη του περιουσιακού στοιχείου είτε (β) ο Όμιλος δεν έχει μεταβιβάσει ούτε κρατήσει ουσιαστικά όλους τους κινδύνους και τις εκτιμήσεις του περιουσιακού στοιχείου, αλλά έχει μεταβιβάσει τον έλεγχο του περιουσιακού στοιχείου. Όταν ο Όμιλος έχει μεταβιβάσει τα δικαιώματά του να εισπράξει ταμειακές ροές από ένα περιουσιακό στοιχείο ή έχει συνάψει συμφωνία μεταβίβασης, αξιολογεί εάν και σε ποιο βαθμό κατέχει τους κινδύνους και τα οφέλη από την κυριότητα. Όταν ο Όμιλος δεν έχει μεταβιβάσει ούτε κατέχει ουσιαστικά όλους τους κινδύνους και τα οφέλη του περιουσιακού στοιχείου και ούτε έχει μεταβιβάσει τον έλεγχο του περιουσιακού στοιχείου, ο Όμιλος συνεχίζει να αναγνωρίζει το μεταβιβασθέν περιουσιακό στοιχείο στο βαθμό της συνεχιζόμενης εμπλοκής του. Στην περίπτωση αυτή, ο Όμιλος αναγνωρίζει επίσης κάθε σχετική υποχρέωση. Το μεταβιβασθέν περιουσιακό στοιχείο και η σχετική υποχρέωση αποτιμώνται σε βάση τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που ο Όμιλος κατέχει. Απομείωση Ετήσιες Οικονομικές καταστάσεις (1η Ιανουαρίου 2019 έως 31η Δεκεμβρίου 2019) 60 Ο Όμιλος και η Εταιρία αναγνωρίζουν προβλέψεις απομείωσης για αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές για όλα τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία, εκτός αυτών που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων χρήσης. Για τις εμπορικές απαιτήσεις, ο Όμιλος και η Εταιρία εφάρμοσαν την απλοποιημένη προσέγγιση του προτύπου και υπολόγισαν τις αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές με βάση τις αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές για όλη τη διάρκεια ζωής των στοιχείων αυτών. Για τα υπόλοιπα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία, οι αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές υπολογίζονται με βάση τις ζημιές των επόμενων 12 μηνών. Οι αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές των επόμενων 12 μηνών είναι ένα μέρος των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών για όλη τη διάρκεια ζωής των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων, που προκύπτει από τη πιθανότητα αθέτησης πληρωμής ενός στοιχείου εντός των επόμενων 12 μηνών από την ημέρα αναφοράς. Πάντως, όταν υπάρχει σημαντική αύξηση του πιστωτικού κινδύνου από την αρχική αναγνώριση, η πρόβλεψη απομείωσης θα βασίζεται στις αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές όλης της διάρκειας ζωής του στοιχείου. 6.3.14 Πελάτες και Λοιπές Εμπορικές απαιτήσεις Οι απαιτήσεις από πελάτες, αρχικά καταχωρούνται στην τιμή συναλλαγής που προσδιορίζεται σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 15 και μεταγενέστερα επιμετρώνται στο αναπόσβεστο κόστος με την χρήση του πραγματικού επιτοκίου, αφαιρουμένων των προβλέψεων απομείωσης. Για να καθοριστούν οι απαραίτητες προβλέψεις απομείωσης κατά την ημερομηνία κλεισίματος χρηματοοικονομικών καταστάσεων , λαμβάνονται υπόψη διάφορα γεγονότα (π.χ. πιστοληπτική ικανότητα του πελάτη, αμφισβήτηση ύπαρξης της απαίτησης και του ποσού αυτής, κλπ) . Σε ότι αφορά τις μη επισφαλείς εμπορικές απαιτήσεις ο Όμιλος εφαρμόζει την απλοποιημένη προσέγγιση του ΔΠΧΑ 9 και υπολογίζει τις αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες καθ' όλη τη διάρκεια ζωής των απαιτήσεων του. Ο Όμιλος διενεργεί έλεγχο απομείωσης των απαιτήσεων χρησιμοποιώντας συγκεκριμένη μέθοδο υπολογισμού (πίνακα –matrix) με βάσει τον οποίο υπολογίζονται οι αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές. Το ποσό της πρόβλεψης είναι η διαφορά μεταξύ της λογιστικής αξίας των απαιτήσεων και της αξίας των εκτιμώμενων μελλοντικών ταμειακών ροών και καταχωρείται ως έξοδο στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων. Οι ζημιές απομείωσης αναγνωρίζονται όταν υπάρχει αντικειμενική ένδειξη ότι ο Όμιλος δεν είναι σε θέση να εισπράξει όλα τα ποσά που οφείλονται με βάση τους συμβατικούς όρους 6.3.15 Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα ταμειακών διαθεσίμων Τα διαθέσιμα και ισοδύναμα διαθεσίμων περιλαμβάνουν τα μετρητά στην τράπεζα και στο ταμείο καθώς επίσης και τις βραχυπρόθεσμες επενδύσεις υψηλής ρευστότητας όπως τα προϊόντα της αγοράς χρήματος και οι τραπεζικές καταθέσεις. 6.3.16 Ίδια Κεφάλαια Ετήσιες Οικονομικές καταστάσεις (1η Ιανουαρίου 2019 έως 31η Δεκεμβρίου 2019) 61 Το μετοχικό κεφάλαιο προσδιορίζεται σύμφωνα με την ονομαστική αξία των μετοχών που έχουν εκδοθεί. Οι κοινές μετοχές ταξινομούνται στα ίδια κεφάλαια. Κατά την αύξηση μετοχικού κεφαλαίου η οποία διαφορά μεταξύ της ονομαστικής αξίας των μετοχών και της τιμής διάθεσης των μετοχών στο κονδύλι «Διαφορά Υπέρ το Άρτιο». Έξοδα τα οποία πραγματοποιήθηκαν για την έκδοση μετοχών εμφανίζονται, μετά την αφαίρεση του σχετικού φόρου εισοδήματος, σε μείωση του προϊόντος έκδοσης. Κατά την απόκτηση ιδίων μετοχών το καταβληθέν τίμημα, συμπεριλαμβανομένων και των σχετικών δαπανών, απεικονίζεται μειωτικά των ιδίων κεφαλαίων. Κανένα κέρδος ή ζημία δεν αναγνωρίζεται στην κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσης από την αγορά, πώληση, έκδοση ή διαγραφή ιδίων μετοχών. Οι συναλλαγματικές διαφορές από την μετατροπή των οικονομικών καταστάσεων θυγατρικών στο νόμισμα λειτουργίας του Ομίλου περιλαμβάνονται στο αποθεματικό μετατροπής. 6.3.17 Μισθώσεις Μισθώσεις Ο Όμιλος έχει εφαρμόσει το ΔΠΧΑ 16 χρησιμοποιώντας την απλοποιημένη προσέγγιση καταχωρίζοντας, κατά την ημερομηνία αρχικής εφαρμογής, δικαίωμα χρήσης περιουσιακού στοιχείου με ποσό που ισούται με την υποχρέωση από τη μίσθωση, προσαρμοσμένο κατά το ποσό τυχόν προπληρωμένων ή δουλευμένων μισθωμάτων που αφορούν την εν λόγω μίσθωση. Η συγκριτική πληροφόρηση δεν έχει επαναδιατυπωθεί και εξακολουθεί να γνωστοποιείται σύμφωνα με το ΔΛΠ 17 και την Διερμηνεία ΕΔΔΠΧΑ 4. α) Όταν η Εταιρία είναι μισθωτής Ο Όμιλος αναγνωρίζει ένα δικαίωμα χρήσης περιουσιακού στοιχείου και μια υποχρέωση μίσθωσης κατά την έναρξη της μίσθωσης. Το δικαίωμα χρήσης αρχικά αποτιμάται στο κόστος, το οποίο περιλαμβάνει το ποσό της αρχικής αναγνώρισης της υποχρέωσης μίσθωσης, τυχόν πληρωμές μισθωμάτων που πραγματοποιήθηκαν κατά την έναρξη ή πριν από την έναρξη της μίσθωσης μείον οποιαδήποτε κίνητρα μίσθωσης έχουν εισπραχθεί, τυχόν αρχικά άμεσα έξοδα και την εκτίμηση της υποχρέωσης για τυχόν έξοδα αποκατάστασης του δικαιώματος χρήσης περιουσιακού στοιχείου. Μετά την αρχική αναγνώριση, το δικαίωμα χρήσης αποτιμάται στο κόστος κτήσης μειωμένο με τις τυχόν σωρευμένες αποσβέσεις και ζημίες απομείωσης και προσαρμοσμένο κατά την τυχόν επανεκτίμηση της υποχρέωσης από τη μίσθωση. Το δικαίωμα χρήσης αποσβένεται με τη μέθοδο της σταθερής απόσβεσης έως το τέλος της περιόδου μίσθωσης, εκτός και εάν στην σύμβαση προβλέπεται μεταβίβαση της κυριότητας του υποκείμενου περιουσιακού στοιχείου στην Εταιρία στο τέλος της περιόδου μίσθωσης. Στην περίπτωση αυτή το δικαίωμα χρήσης αποσβένεται στην διάρκεια της ωφέλιμης ζωής του υποκείμενου περιουσιακού στοιχείου. Επιπλέον, το δικαίωμα χρήσης ελέγχεται για ζημίες απομείωσης, εάν υπάρχουν, και προσαρμόζεται στις περιπτώσεις όπου υπάρχει αναπροσαρμογή της υποχρέωσης μίσθωσης. Η υποχρέωση μίσθωσης κατά την αρχική αναγνώριση αποτελείται από την παρούσα αξία των μελλοντικών υπολειπόμενων πληρωμών μισθωμάτων. Ο Όμιλος για να προεξοφλήσει τα υπολειπόμενα μελλοντικά μισθώματα χρησιμοποιεί το τεκμαρτό επιτόκιο της μίσθωσης και όπου αυτό δεν μπορεί να προσδιορισθεί, χρησιμοποιεί το οριακό επιτόκιο δανεισμού (IBR). Ετήσιες Οικονομικές καταστάσεις (1η Ιανουαρίου 2019 έως 31η Δεκεμβρίου 2019) 62 Οι πληρωμές μισθωμάτων που περιλαμβάνονται στην αποτίμηση της υποχρέωσης από μισθώσεις περιλαμβάνουν τα ακόλουθα: - σταθερές πληρωμές, - μεταβλητές πληρωμές που εξαρτώνται από ένα δείκτη ή ένα επιτόκιο, - ποσά που αναμένεται να καταβληθούν βάσει των εγγυήσεων υπολειμματικής αξίας, - την τιμή άσκησης του δικαιώματος αγοράς που ο Όμιλος εκτιμά ότι θα ασκήσει και ποινές για καταγγελία μίσθωσης, εάν στον καθορισμό της διάρκειας της μίσθωσης έχει ληφθεί υπόψη η άσκηση του δικαιώματος καταγγελίας από τον Όμιλο. Μετά την ημερομηνία έναρξης της μισθωτικής περιόδου, η υποχρέωση από τη μίσθωση μειώνεται με τις καταβολές των μισθωμάτων, αυξάνεται με το χρηµατοοικονοµικό έξοδο και επανεκτιμάται για τυχόν επανεκτιμήσεις ή τροποποιήσεις της μίσθωσης. Επανεκτίμηση γίνεται όταν υπάρχει μεταβολή στις μελλοντικές πληρωμές μισθωμάτων που μπορεί να προκύπτουν από τη μεταβολή ενός δείκτη ή εάν υπάρχει μια μεταβολή στην εκτίμηση του Όμιλου για το ποσό που αναμένεται να καταβληθεί για μια εγγύηση υπολειμματικής αξίας, μεταβολή στη διάρκεια της σύμβασης μίσθωσης και μεταβολή στην εκτίμηση άσκησης του δικαιώματος αγοράς του υποκείμενου στοιχείου, εφόσον υπάρχει. Όταν η υποχρέωση μίσθωσης αναπροσαρμόζεται, γίνεται και αντίστοιχη προσαρμογή στη λογιστική αξία του δικαιώματος χρήσης ή καταχωρείται στα αποτελέσματα όταν η λογιστική αξία του δικαιώματος χρήσης μειωθεί στο μηδέν. Σύμφωνα με την πολιτική που επέλεξε να εφαρμόσει ο Όμιλος, το δικαίωμα χρήσης αναγνωρίζεται στα «Ιδιοχρησιμοποιούμενα πάγια περιουσιακά στοιχεία» και η υποχρέωση μίσθωσης στις «Λοιπές μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις» και «Λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις». Στις περιπτώσεις που η Εταιρία λειτουργεί ως υπεκμισθωτής με λειτουργική μίσθωση το δικαίωμα χρήσης που αφορά στην κύρια σύμβαση περιλαμβάνεται στην κατηγορία «Επενδύσεις σε ακίνητα». Η Εταιρία επέλεξε να κάνει χρήση της εξαίρεσης που παρέχει το ΔΠΧΑ 16 και να μην αναγνωρίζει δικαίωμα χρήσης και υποχρέωση μίσθωσης για μισθώσεις των οποίων η διάρκεια δεν υπερβαίνει τους 12 μήνες ή για μισθώσεις στις οποίες το υποκείμενο περιουσιακό στοιχείο είναι χαμηλής αξίας (αξίας μικρότερης των € 5.000 όταν είναι καινούργιο). β) Όταν η Εταιρία είναι εκμισθωτής i. Χρηματοδοτικές μισθώσεις: Στις περιπτώσεις συμβάσεων χρηματοδοτικής μίσθωσης, στις οποίες η Εταιρία λειτουργεί ως εκμισθωτής, το συνολικό ποσό των μισθωμάτων, που προβλέπει η σύμβαση μίσθωσης, καταχωρείται στην κατηγορία δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών. Η διαφορά, μεταξύ της παρούσας αξίας (καθαρή επένδυση) των μισθωμάτων και του συνολικού ποσού των μισθωμάτων, αναγνωρίζεται ως μη δεδουλευμένος τόκος και εμφανίζεται αφαιρετικά των απαιτήσεων. Οι εισπράξεις των μισθωμάτων μειώνουν τη συνολική απαίτηση από μισθώματα, ενώ το Ετήσιες Οικονομικές καταστάσεις (1η Ιανουαρίου 2019 έως 31η Δεκεμβρίου 2019) 63 χρηματοοικονομικό έσοδο αναγνωρίζεται με τη μέθοδο του δεδουλευμένου. Οι απαιτήσεις από χρηματοδοτικές μισθώσεις εξετάζονται για απομείωση της αξίας τους, σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 9. ii. Λειτουργικές μισθώσεις: Στις περιπτώσεις λειτουργικών μισθώσεων, ο Όμιλος κατατάσσει το μισθωμένο πάγιο ως στοιχείο του ενεργητικού, διενεργώντας αποσβέσεις με βάση την ωφέλιμη ζωή του. Τα ποσά των μισθωμάτων, που αντιστοιχούν στη χρήση του μισθωμένου παγίου αναγνωρίζονται ως έσοδα, στην κατηγορία λοιπά έσοδα, με τη μέθοδο του δεδουλευμένου. Όταν η Εταιρία είναι ενδιάμεσος εκμισθωτής, αξιολογεί την κατάταξη της υπεκμίσθωσης κάνοντας αναφορά στο δικαίωμα χρήσης της κύριας μίσθωσης, δηλαδή η Εταιρία συγκρίνει τους όρους της κύριας μίσθωσης με αυτούς της υπεκμίσθωσης. Αντίθετα, εάν η κύρια μίσθωση είναι μια βραχυπρόθεσμη μίσθωση στην οποία η Εταιρία εφαρμόζει την εξαίρεση που περιγράφεται παραπάνω, τότε κατατάσσει την υπεκμίσθωση ως λειτουργική μίσθωση. Στην περίπτωση αυτή, η Εταιρία αναγνωρίζει τα ποσά των μισθωμάτων, που αντιστοιχούν στην υπεκμίσθωση του μισθωμένου παγίου ως έσοδα, στην κατηγορία λοιπά έσοδα, με τη μέθοδο του δεδουλευμένου. 6.3.18 Φορολογία εισοδήματος & αναβαλλόμενος φόρος Η Μητρική Εταιρεία και η θυγατρική της «RETAIL- LINK AE» υπόκεινται σε φόρο εισοδήματος στην Ελληνική επικράτεια, οι θυγατρικές «ENTERSOFT BULGARIA EOOD» και «ENTERSOFT ROMANIA SOFTWORE SRL» στη Βουλγάρικη και Ρουμάνικη επικράτεια αντίστοιχα. Η θυγατρική εταιρεία ENTERSOFT MIDDLE EAST FZ LLC με έδρα το Dubai υπάγεται στη free zone των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Ο Όμιλος αναγνωρίζει υποχρεώσεις για αναμενόμενα θέματα φορολογικού ελέγχου βασιζόμενη σε εκτιμήσεις του κατά πόσο θα οφείλονται επιπλέον φόροι. Όταν το τελικό αποτέλεσμα από τους φόρους αυτών των υποθέσεων διαφέρει από τα ποσά που είχαν αρχικά λογισθεί, τέτοιες διαφορές θα επιδράσουν στο φόρο εισοδήματος και στις προβλέψεις για αναβαλλόμενη φορολογία στην περίοδο κατά την οποία καθορίστηκαν αυτά τα ποσά. Ο φόρος εισοδήματος της χρήσης αποτελείται από τους τρέχοντες φόρους και τους αναβαλλόμενους φόρους, δηλαδή τους φόρους ή τις φορολογικές ελαφρύνσεις που σχετίζονται με τα οικονομικά οφέλη που προκύπτουν στην περίοδο αλλά έχουν ήδη καταλογιστεί ή θα καταλογιστούν από τις φορολογικές αρχές σε διαφορετικές περιόδους. Ο φόρος εισοδήματος αναγνωρίζεται στον λογαριασμό των αποτελεσμάτων της περιόδου εκτός του φόρου εκείνου που αφορά συναλλαγές που καταχωρήθηκαν απευθείας στα ίδια κεφάλαια στην οποία περίπτωση καταχωρείται απευθείας, κατά ανάλογο τρόπο, στα ίδια κεφάλαια. Ο τρέχων φόρος εισοδήματος υπολογίζεται επί του φορολογητέου εισοδήματος της χρήσης, βάσει των ισχυουσών φορολογικών διατάξεων και συντελεστών φόρου, κατά την ημερομηνία κατάρτισης των χρηματοοικονομικών καταστάσεων στις χώρες όπου ο Όμιλος δραστηριοποιείται και δημιουργεί φορολογητέο εισόδημα. Η Διοίκηση περιοδικά προβαίνει σε εκτιμήσεις κατά την υποβολή φορολογικών δηλώσεων σε περιπτώσεις που οι σχετικές φορολογικές διατάξεις επιδέχονται ερμηνείας και προβαίνει στο σχηματισμό προβλέψεων, όπου χρειάζεται, με βάση τα ποσά που αναμένεται να καταβληθούν στις φορολογικές αρχές. Ετήσιες Οικονομικές καταστάσεις (1η Ιανουαρίου 2019 έως 31η Δεκεμβρίου 2019) 64 Ο αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος, αφορά περιπτώσεις προσωρινών διαφορών μεταξύ της λογιστικής αξίας των περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων για σκοπούς σύνταξης των χρηματοοικονομικών καταστάσεων και της φορολογικής τους βάσης. Οι αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις αναγνωρίζονται για όλες τις φορολογητέες προσωρινές διαφορές εκτός από τις περιπτώσεις: όπου η αναβαλλόμενη φορολογική υποχρέωση προκύπτει από την αρχική αναγνώριση της υπεραξίας ενός περιουσιακού στοιχείου ή μιας υποχρέωσης σε μία συναλλαγή η οποία δεν είναι συνένωση εταιρειών και κατά την στιγμή της συναλλαγής δεν επηρεάζει ούτε το λογιστικό κέρδος ούτε το φορολογητέο κέρδος ή ζημία, και των φορολογητέων προσωρινών διαφορών που σχετίζονται με επενδύσεις σε θυγατρικές και συγγενείς εταιρείες, όπου ο χρόνος αντιστροφής των προσωρινών διαφορών μπορεί να ελεγχθεί και είναι πιθανό ότι οι προσωρινές διαφορές δεν θα αντιστραφούν στο προβλεπόμενο μέλλον. Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις αναγνωρίζονται στην περίπτωση που θα υπάρξει μελλοντικό φορολογητέο κέρδος για την χρησιμοποίηση της προσωρινής διαφοράς που δημιουργεί την αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση. 6.3.19 Παροχές στο προσωπικό (α) Βραχυπρόθεσμες παροχές Οι βραχυπρόθεσμες παροχές προς το προσωπικό σε χρήμα και σε είδος, καταχωρούνται ως έξοδο όταν καθίστανται δουλευμένες. (β) Παροχές μετά την έξοδο από την υπηρεσία Οι παροχές μετά την έξοδο από την υπηρεσία περιλαμβάνουν τόσο προγράμματα καθορισμένων εισφορών όσο και προγράμματα καθορισμένων παροχών. Το δεδουλευμένο κόστος των προγραμμάτων καθορισμένων εισφορών καταχωρείται ως έξοδο στην περίοδο που αφορά. Οι υποχρεώσεις που απορρέουν από προγράμματα καθορισμένων παροχών στο προσωπικό υπολογίζονται στην προεξοφλημένη αξία των μελλοντικών παροχών προς το προσωπικό που έχουν καταστεί δεδουλευμένες κατά την ημερομηνία ισολογισμού. Η δέσμευση της καθορισμένης παροχής υπολογίζεται ετησίως από ανεξάρτητο αναλογιστή με τη χρήση της μεθόδου της προβεβλημένης πιστωτικής μονάδας (projected unit credit method). Τα αναλογιστικά κέρδη και ζημίες που προκύπτουν από εμπειρικές προσαρμογές και από μεταβολές στις αναλογιστικές παραδοχές αναγνωρίζονται στα λοιπά συνολικά εισοδήματα στην περίοδο που προκύπτουν. Το κόστος προϋπηρεσίας αναγνωρίζεται άμεσα στα αποτελέσματα. (γ) Παροχές τερματισμού της απασχόλησης Οι παροχές τερματισμού απασχόλησης είναι πληρωτέες όταν ο όμιλος, είτε τερματίζει την απασχόληση εργαζομένων πριν την συνταξιοδότηση, είτε μετά από απόφαση εργαζομένων να δεχθούν προσφορά παροχών από τον Όμιλο σε αντάλλαγμα του τερματισμού της απασχόλησης τους. Ο Όμιλος αναγνωρίζει τις παροχές τερματισμού της απασχόλησης ως υποχρέωση και έξοδο κατά την προγενέστερη μεταξύ των ακόλουθων ημερομηνιών: α) όταν η οικονομική οντότητα δεν δύναται πλέον να Ετήσιες Οικονομικές καταστάσεις (1η Ιανουαρίου 2019 έως 31η Δεκεμβρίου 2019) 65 αποσύρει την προσφορά των εν λόγω παροχών· και β) όταν η οικονομική οντότητα αναγνωρίζει κόστος αναδιάρθρωσης που εμπίπτει στο πεδίο του ΔΛΠ 37 και συνεπάγεται την καταβολή παροχών τερματισμού της απασχόλησης. Παροχές τερματισμού της απασχόλησης που οφείλονται 12 μήνες μετά την ημερομηνία του ισολογισμού προεξοφλούνται. 6.3.20 Επιχορηγήσεις Ο Όμιλος αναγνωρίζει τις κρατικές επιχορηγήσεις οι οποίες ικανοποιούν αθροιστικά τα εξής κριτήρια: α) Υπάρχει τεκμαιρόμενη βεβαιότητα ότι η επιχείρηση έχει συμμορφωθεί ή πρόκειται να συμμορφωθεί με τους όρους της επιχορήγησης και β) πιθανολογείται ότι το ποσό της επιχορήγησης θα εισπραχθεί. Καταχωρούνται στην εύλογη αξία και αναγνωρίζονται με τρόπο συστηματικό στα έσοδα με βάση την αρχή του συσχετισμού των επιχορηγήσεων με τα αντίστοιχα κόστη τα οποία και επιχορηγούν. Κρατικές επιχορηγήσεις που αφορούν έξοδα αναβάλλονται και αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα έτσι ώστε να αντιστοιχίζονται με τα έξοδα που προορίζονται να αποζημιώσουν. Οι επιχορηγήσεις που αφορούν στοιχεία του ενεργητικού περιλαμβάνονται στις μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις ως έσοδο επόμενων χρήσεων και αναγνωρίζονται συστηματικά και ορθολογικά στα έσοδα κατά τη διάρκεια της ωφέλιμης ζωής του παγίου στοιχείου του ενεργητικού. 6.3.21 Δανειακές υποχρεώσεις Τα τραπεζικά δάνεια καταχωρούνται ως υποχρεώσεις την ημερομηνία που εισπράττονται τα κεφάλαια. Περιλαμβάνονται στις οικονομικές καταστάσεις υπό τους τίτλους: «Μακροπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις», «Βραχυπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις» και «Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις πληρωτέες στην επόμενη χρήση». Τα έξοδα έκδοσης δανείου περιλαμβάνονται στα αποτελέσματα εκμετάλλευσης. Σε ημερομηνίες μεταγενέστερες του Ισολογισμού τα δάνεια εμφανίζονται με το ονομαστικό απλήρωτο ποσό. Τα έξοδα των τόκων αναγνωρίζονται όταν καταβάλλονται και κατά την ημερομηνία του Ισολογισμού στο βαθμό που αυτά τα έξοδα είναι δεδουλευμένα και δεν έχουν καταβληθεί. Τα δάνεια χωρίζονται σε μακροπρόθεσμα, αν λήγουν σε περισσότερο από ένα έτος, και σε βραχυπρόθεσμα, αν λήγουν σε ένα έτος ή λιγότερο. Οι υποχρεώσεις που προκύπτουν από χρηματοοικονομικές μισθώσεις μετρούνται στην αρχική αξία μείον το κεφαλαιουχικό στοιχείο των πληρωμών των μισθωμάτων. 6.3.22 Εμπορικές και λοιπές υποχρεώσεις Οι εμπορικές και λοιπές υποχρεώσεις περιλαμβάνονται στις οικονομικές καταστάσεις στους λογαριασμούς: «Λοιπές Μακροπρόθεσμες Υποχρεώσεις», «Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις» καθώς και «Λοιπές Βραχυπρόθεσμες Υποχρεώσεις». Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις αναγνωρίζονται αρχικά στην ονομαστική τους αξία και αποτιμώνται μεταγενέστερα στο αναπόσβεστο κόστος τους μείον τις πληρωμές. Κέρδη και ζημιές από τη διακοπή αναγνώρισης καθώς και από τη διαδικασία απόσβεσης, καταχωρούνται στην κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσης. Ετήσιες Οικονομικές καταστάσεις (1η Ιανουαρίου 2019 έως 31η Δεκεμβρίου 2019) 66 Όταν υπάρχουσα υποχρέωση ανταλλάσσεται από άλλον ή τον ίδιο δανειστή με διαφορετικούς όρους, ή οι όροι της τρέχουσας υποχρέωσης μεταβάλλονται σημαντικά, διενεργείται διαγραφή της αρχικής υποχρέωσης και αναγνωρίζεται ως νέα υποχρέωση. Οποιαδήποτε διαφορά στα σωρευμένα ποσά αναγνωρίζεται στην κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσης. 6.3.23 Αναγνώριση εσόδων και εξόδων Έσοδα: Ο Όμιλος αναγνωρίζει τα έσοδα, εξαιρουμένων τόκων και εσόδων από μερίσματα και άλλα συναφή έσοδα από χρηματοοικονομικά μέσα που αναγνωρίζονται σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 9, κατά τη μεταβίβαση των υποσχόμενων αγαθών ή υπηρεσιών σε πελάτες σε ποσά που αντικατοπτρίζουν το αντάλλαγμα που αναμένεται να δικαιούται ο Όμιλος έναντι των εν λόγω αγαθών ή υπηρεσιών με βάση την παρακάτω προσέγγιση πέντε βημάτων: 1: Προσδιορισμός της σύμβασης για την πώληση αγαθών ή την παροχή υπηρεσιών. 2: Προσδιορισμός των ξεχωριστών υποχρεώσεων που απορρέουν από τη σύμβαση με τον πελάτη . 3: Προσδιορισμός του τιμήματος συναλλαγής. 4: Κατανομή του τιμήματος συναλλαγής στις υποχρεώσεις που απορρέουν από τη 5: Αναγνώριση εσόδου καθώς η οντότητα ικανοποιεί τις υποχρεώσεις της που απορρέουν από τη σύμβαση με τον πελάτη. Τα έσοδα από συμβάσεις με πελάτες αναγνωρίζονται όταν ο πελάτης αποκτά τον έλεγχο των αγαθών ή υπηρεσιών σε ποσό που αντανακλά το αντάλλαγμα το οποίο ο Όμιλος ή η Εταιρεία αναμένει να δικαιούται έναντι των εν λόγω αγαθών ή υπηρεσιών Έσοδα από τόκους: Τα έσοδα από τόκους αναγνωρίζονται βάσει χρονικής αναλογίας και με την χρήση του πραγματικού επιτοκίου. Όταν υπάρχει απομείωση των απαιτήσεων, η λογιστική αξία αυτών μειώνεται στο ανακτήσιμο ποσό τους το οποίο είναι η παρούσα αξία των αναμενόμενων μελλοντικών ταμειακών ροών προεξοφλουμένων με το αρχικό πραγματικό επιτόκιο. Στην συνέχεια λογίζονται τόκοι με το ίδιο επιτόκιο επί της απομειωμένης (νέας λογιστικής) αξίας. Μερίσματα: Τα μερίσματα λογίζονται ως έσοδα όταν θεμελιώνεται το δικαίωμα είσπραξής τους. Έξοδα: Τα έξοδα αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα σε δεδουλευμένη βάση. Τα έξοδα από τόκους αναγνωρίζονται σε δεδουλευμένη βάση. 6.3.24 Διανομή μερισμάτων Η διανομή μερισμάτων στους μετόχους της μητρικής αναγνωρίζεται ως υποχρέωση στις οικονομικές καταστάσεις την ημερομηνία κατά την οποία η διανομή εγκρίνεται από την Γενική Συνέλευση των μετόχων. 7. Διαχείριση Κινδύνων Ετήσιες Οικονομικές καταστάσεις (1η Ιανουαρίου 2019 έως 31η Δεκεμβρίου 2019) 67 Παράγοντες χρηματοοικονομικού κινδύνου Ο Όμιλος εκτίθεται σε χρηματοοικονομικούς κινδύνους όπως κινδύνους αγοράς (μεταβολές σε συναλλαγματικές ισοτιμίες, επιτόκιο, τιμές αγοράς), πιστωτικό κίνδυνο, κίνδυνο ρευστότητας, κίνδυνο ταμειακών ροών και κίνδυνο εύλογης αξίας από μεταβολές επιτοκίων. Η διαχείριση κινδύνων διεκπεραιώνεται από την κεντρική υπηρεσία διαχείρισης διαθεσίμων. Η κεντρική υπηρεσία διαχείρισης διαθεσίμων προσδιορίζει, εκτιμά και αντισταθμίζει τους χρηματοοικονομικούς κινδύνους σε συνεργασία με τις υπηρεσίες που αντιμετωπίζουν αυτούς τους κινδύνους. Προ της διενέργειας σχετικών συναλλαγών λαμβάνεται έγκριση από τα στελέχη που έχουν το δικαίωμα δέσμευσης της εταιρίας προς τους αντισυμβαλλόμενούς της. Συναλλαγματικός κίνδυνος O Όμιλος έχει επενδύσεις στο εξωτερικό τα καθαρά περιουσιακά στοιχεία των οποίων εκτίθενται σε συναλλαγματικό κίνδυνο. Ο συναλλαγματικός κίνδυνος αυτού του είδους προκύπτει από την ισοτιμία LEVA Βουλγαρίας / ευρώ και RON Ρουμανίας / ευρώ και AED των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων / ευρώ . O Όμιλος δεν χρησιμοποιεί χρηματοπιστωτικά εργαλεία για τη μείωση του κινδύνου αυτού. Η διοίκηση παρακολουθεί τη θέση του Ομίλου ως προς τον κίνδυνο αυτό σε συνεχή βάση και αξιολογεί την ανάγκη να χρησιμοποιήσει συγκεκριμένα χρηματοπιστωτικά εργαλεία για να τον περιορίσει. Η Εταιρεία δε διενεργεί συναλλαγές σε ξένο νόμισμα. Κίνδυνος τεχνολογικών εξελίξεων Οι τεχνολογικές εξελίξεις στην τεχνολογία παραγωγής λογισμικού και τα λειτουργικά συστήματα, υπό συνθήκες, μπορεί να επηρεάσουν μία εταιρεία παραγωγής λογισμικού. Η συνεχής αναβάθμιση των προϊόντων στα τελευταία τεχνολογικά περιβάλλοντα είναι σημαντικός παράγοντας ανταγωνιστικότητας της εταιρείας. Ο Όμιλος δεν εκτιμά ότι για τα αμέσως επόμενα χρόνια τίθεται τέτοιος κίνδυνος, αφού τα προϊόντα του είναι ανεπτυγμένα και διαρκώς προσαρμόζονται σε όλες τις νέες εκδόσεις της πιο σύγχρονης τεχνολογικής πλατφόρμας Microsoft .net. Αυτό αποτελεί και ισχυρό διαφοροποιητικό στοιχείο της εταιρείας από τον ανταγωνισμό της. Σε κάθε περίπτωση ο όμιλος παρακολουθεί στενά τις τεχνολογικές εξελίξεις μέσω της ιδιότητάς μας ως Microsoft Gold ISV Partner και προσαρμόζει αντίστοιχα τα προϊόντα και τις υπηρεσίες του. Επιπλέον ο Τεχνικός Διευθυντής του Ομίλου συμμετέχει στο θεσμό Microsoft Architect Council που σκοπό έχει την έγκαιρη ενημέρωση των συνεργατών της Microsoft για τις τελευταίες τεχνολογικές εξελίξεις. Να σημειωθεί επίσης ότι στον ίδιο απονεμήθηκε πρόσφατα η εξαιρετική διάκριση του Microsoft Regional Director για την Νοτιανατολική Ευρώπη. Η Microsoft, με τον τιμητικό αυτό τίτλο, δικαιώνει τη μακρόχρονη εμπειρία του και τη βαθιά του γνώση που αποτελεί τη βάση για τη στρατηγική επενδύσεων της εταιρείας. Το πρόγραμμα των Regional Directors δημιουργήθηκε το 1993 και αποτελείται από τους 175 κορυφαίους τεχνολογικούς οραματιστές του κόσμου. Οι Regional Directors επιλέγονται από τη Microsoft βάσει μιας αυστηρής δέσμης αξιολογήσεων. Πιστωτικός κίνδυνος Ετήσιες Οικονομικές καταστάσεις (1η Ιανουαρίου 2019 έως 31η Δεκεμβρίου 2019) 68 H έκθεση της Ομίλου όσον αφορά τον πιστωτικό κίνδυνο περιορίζεται στα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία (μέσα) τα οποία την ημερομηνία του Ισολογισμού αναλύονται ως εξής: Ποσά σε ευρώ Λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις Πελάτες και λοιπές εμπορικές απαιτήσεις 31/12/2019 31/12/2018 89.811 93.027 6.966.704 6.242.761 Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων 468.450 455.465 Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα 2.788.582 2.985.817 Σύνολα 10.313.547 9.777.069 Ο Όμιλος δεν έχει σημαντικές συγκεντρώσεις πιστωτικού κινδύνου λόγω μεγάλης διασποράς πελατολογίου. Οι πωλήσεις γίνονται σε δύο κανάλια, συνεργάτες-μεταπωλητές και τελικούς πελάτες. Οι συνεργάτες είναι ειδικά επιλεγμένοι και υπάρχει αξιολογημένο ιστορικό πιστώσεων. Το ίδιο ισχύει και για τους τελικούς πελάτες που όντας συνήθως μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις έχουν θετικό ιστορικό πιστώσεων. Ως προς τους Πελάτες και τις λοιπές εμπορικές απαιτήσεις η Εταιρεία και ο Όμιλος έχουν σχηματίσει προβλέψεις οι οποίες αναλύονται ως εξής: Σύνολο Εμπορικών Απαιτήσεων Μείον: Συνολικές απομειώσεις απαιτήσεων Καθαρές Εμπορικές Απαιτήσεις Ο ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2019 31/12/2018 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 8.091.328 -1.124.624 6.966.704 7.631.822 -1.070.302 6.561.520 7.257.071 -1.014.310 6.242.761 6.914.211 -969.092 5.945.119 Κίνδυνος ρευστότητας Ο Όμιλος διαχειρίζεται τις ανάγκες ρευστότητας της με προσεκτική παρακολούθηση των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων και των πληρωμών που πραγματοποιούνται καθημερινά. Οι ανάγκες ρευστότητας παρακολουθούνται, σε μηνιαία βάση, εξαμηνιαία και ετήσια βάση. Ο Όμιλος διατηρεί μετρητά σε λογαριασμούς όψεως για να καλύψει ανάγκες ρευστότητας. Κίνδυνος ταμειακών ροών και κίνδυνος μεταβολών εύλογης αξίας λόγω μεταβολών των επιτοκίων Τα λειτουργικά έσοδα και οι ταμειακές ροές του Ομίλου είναι ουσιωδώς ανεξάρτητα από μεταβολές στις τιμές των επιτοκίων. Ο Όμιλος δεν έχει στο ενεργητικό του σημαντικά έντοκα στοιχεία, η πολιτική δε του Ομίλου είναι να διατηρεί περίπου το σύνολό τους σε προϊόντα κυμαινόμενου επιτοκίου με εξασφαλισμένη απόδοση. Ετήσιες Οικονομικές καταστάσεις (1η Ιανουαρίου 2019 έως 31η Δεκεμβρίου 2019) 69 Στην λήξη της διαχειριστικής περιόδου το σύνολο του δανεισμού ήταν σε δάνεια κυμαινόμενου επιτοκίου. Να σημειωθεί εδώ ότι ο δανεισμός του Ομίλου στη λήξη της διαχειριστικής περιόδου ήταν μηδενικός. Ο Όμιλος δεν έχει μακροπρόθεσμα δάνεια άρα ο κίνδυνος μεταβολής των επιτοκίων από αυτά δεν υφίσταται. Πολιτικές και διαδικασίες διαχείρισης κεφαλαίου Οι στόχοι του Ομίλου όσον αφορά τη διαχείριση του κεφαλαίου είναι οι εξής: • να εξασφαλίσει την ικανότητα της να συνεχίσει τη δραστηριότητα του (going-concern) και • να ενισχύσει την ρευστότητα του Ομίλου ώστε να παραμείνει ισχυρός στην παρούσα κατάσταση αλλά και για να είναι έτοιμος να εκμεταλλευτεί τυχόν επενδυτικές ευκαιρίες. Ο Όμιλος παρακολουθεί το κεφάλαιο στη βάση του ποσού των ιδίων κεφαλαίων πλέον των δανείων μειωμένης εξασφάλισης μείον τα ταμειακά διαθέσιμα και τα ταμειακά ισοδύναμα όπως αυτά απεικονίζονται στην Κατάσταση Οικονομικής Θέσης. Το κεφάλαιο κατά την 31.12.2019 και 31.12.2018 αναλύεται ως εξής: Ποσά σε ευρώ Σύνολο ιδίων κεφαλαίων Πλέον: δάνεια χωρίς εξασφάλιση Μείον: Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα Κεφάλαιο Σύνολο ιδίων κεφαλαίων Πλέον: δάνεια χωρίς εξασφάλιση Σύνολο Κεφαλαίων Κεφάλαιο προς Σύνολο Κεφαλαίων 31/12/2019 10.733.441 0 2.788.582 7.944.859 31/12/2018 9.430.518 0 2.985.817 6.444.701 10.733.441 0 10.733.441 9.430.518 0 9.430.518 74,02% 68,34% 8. Δομή του Ομίλου Η δομή του Ομίλου κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019 έχει ως εξής: Ετήσιες Οικονομικές καταστάσεις (1η Ιανουαρίου 2019 έως 31η Δεκεμβρίου 2019) 70 Επωνυμία EΝΤΕΡΣΟΦΤ ΑΕ Λ. Συγγρού 362 και Ευριπίδου Καλλιθέα, Αθήνα - Ελλάδα ENTERSOFT BULGARIA EOOD Evrotur Bisiness Center 12 Mihail Tenev 6th fl/21st Sofia - Βουλγαρία ENTERSOFT ROMANIA SOFTWARE SRL 43 Polona St. , 6th floor, BucharestΡουμανία RETAIL- LINK AE Λ. Συγγρού 362 και Ευριπίδου Καλλιθέα, Αθήνα - Ελλάδα ENTERSOFT MIDDLE EAST FZ LLC IMPZ, Publishing Pavilion , Office 220, P.O. BOX: 500424, Dubai UAE Μέθοδος Ενοποίησης Ισοδύναμο %Μητρικής Μητρική Ολική Ενοποίηση 100,00% Ολική Ενοποίηση 100,00% Ολική Ενοποίηση 97,64% Ολική Ενοποίηση 100,00% 9. Οικονομικές πληροφορίες κατά τομέα Κατανομή Εσόδων ανά Λειτουργικό Τομέα και Γεωγραφική Κατανομή Οι πωλήσεις του Ομίλου αφορούν στην πώληση λογισμικών και στην παροχή υποστηρικτικών υπηρεσιών σε λογισμικά προγράμματα, καθώς και στην παροχή υπηρεσιών μέσω διαδικτύου. Ειδικότερα για τον Όμιλο: • H Εταιρεία δραστηριοποιείται στην ανάπτυξη και πώληση λογισμικών, καθώς και στην παροχή υποστηρικτικών υπηρεσιών σε λογισμικά προγράμματα. • Οι θυγατρικές εταιρείες ENTERSOFT BULGARIA, ENTERSOFT ROMANIA SOFTWARE και ENTERSOFT MIDDLE EAST δραστηριοποιούνται στην πώληση λογισμικών, καθώς και στην παροχή υποστηρικτικών υπηρεσιών σε λογισμικά προγράμματα. • Η θυγατρική εταιρεία Retail-Link διαμεσολαβεί μεταξύ των επιχειρήσεων και των προμηθευτών τους, υποστηρίζοντας τις συναλλαγές τους μέσω πλατφόρμας της στο Internet. Οι υπηρεσίες της Retail-Link απευθύνονται τόσο στους προμηθευτές όσο και στους πελάτες αυτών σε όλες τις Κάθετες Αγορές. Οι δραστηριότητες αυτές της Retail-Link, από κοινού με την Εταιρεία, θεωρούνται ως ένας επιχειρηματικός τομέας. Στους πίνακες που ακολουθούν παρατίθεται η ανάλυση των ενοποιημένων πωλήσεων ανά επιχειρηματικό τομέα και γεωγραφική περιοχή κατά την 31-12-2019 σε σύγκριση με την 31-12-2018. Είδος εσόδου Έσοδα από πώληση λογισμικών καθώς και στην παροχή υποστηρικτικών υπηρεσιών σε λογισμικά προγράμματα Έσοδα παροχής υπηρεσιών μέσω διαδικτύου Σύνολο 01/01 - 31/12/2019 Ετήσιες Οικονομικές καταστάσεις (1η Ιανουαρίου 2019 έως 31η Δεκεμβρίου 2019) 13.720.583 1.693.401 15.413.984 01/01 - 31/12/2018 12.236.785 1.552.914 13.789.700 71 Πωλήσεις Ομίλου ανά Γεωγραφική Αγορά Χώρα - Γεωγραφικός Τομέας 01/01-31/12/2019 Έλλαδα Ρουμανία Πολωνία Βουλγαρία Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα Πωλήσεις σε λοιπές Χώρες Ευρωπαίκης Ένωσης Πωλήσεις μητρικής σε Τρίτες Χώρες 13.630.343 1.006.071 8.947 159.843 389.268 150.438 69.074 15.413.984 01/01 – 31/12/2018 12.428.887 649.297 10.066 201.626 245.848 213.725 40.251 13.789.700 ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΟΝΔΥΛΙΩΝ ΑΝΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟ ΤΟΜΕΑ Έσοδα από πώληση λογισμικών καθώς και στην παροχή υποστηρικτικών υπηρεσιών σε λογισμικά προγράμματα Έσοδα παροχής υπηρεσιών μέσω διαδικτύου 31/12/2019 31/12/2019 Σύνολο ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ Μη Κυκλοφοριακά Στοιχεία Ενεργητικού 5.229.134 161.719 5.390.853 9.816.633 1.153.244 10.969.877 Σύνολο Ενεργητικού 15.045.767 1.314.963 16.360.730 ΠΑΘΗΤΙΚΟ Ίδια κεφάλαια αποδιδόμενα στους ιδιοκτήτες της Μητρικής Δικαιώματα μειoψηφίας 9.794.911 920.900 10.715.811 17.630 0 17.630 Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων 9.812.541 920.900 10.733.441 Σύνολο Μακροπρόθεσμων Υποχρεώσεων 2.071.987 69.949 2.141.935 Σύνολο Βραχυπρόθεσμων Υποχρεώσεων 3.161.239 324.115 3.485.354 Σύνολο Υποχρεώσεων 5.233.226 394.063 5.627.289 Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων και Υποχρεώσεων 15.045.767 1.314.963 16.360.730 1/1 - 31/12/2019 1/1 - 31/12/2019 1/1 - 31/12/2019 Πωλήσεις Κόστος Πωληθέντων Μικτό Κέρδος 13.720.583 5.246.745 8.473.838 1.693.401 519.290 1.174.111 15.413.984 5.766.035 9.647.949 Λοιπά έσοδα εκμετάλλευσης Έξοδα διάθεσης Έξοδα διοίκησης Έξοδα Έρευνας Λοιπά έξοδα εκμετάλλευσης 134.745 2.101.761 1.719.128 1.951.615 418.656 34.487 288.350 69.775 205.896 676 169.232 2.390.112 1.788.903 2.157.511 419.331 Αποτελέσματα Προ Φ όρων Χρηματοδοτικών και επενδυτικών Αποτελεσμάτων 2.417.424 643.900 3.061.324 20.654 165.143 53 9.732 20.707 174.875 2.272.935 634.221 2.907.156 (527.050) (140.088) (667.138) 1.745.885 494.132 2.240.017 Κυκλοφοριακά Περιουσιακά Στοιχεία Χρηματοοικονομικά Έσοδα Χρηματοοικονομικά Έξοδα Κέρδη προ φόρων Φόρος εισοδήματος Κέρδη μετά από φόρους (Α) Ετήσιες Οικονομικές καταστάσεις (1η Ιανουαρίου 2019 έως 31η Δεκεμβρίου 2019) 72 ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΟΝΔΥΛΙΩΝ ΑΝΑ ΓΕΩΡΓΑΦΙΚΟ ΤΟΜΕΑ ΕΛΛΑΔΑ ΒΟΥΛΑΡΙΑ ΡΟΥΜΑΝΙΑ ΕΝΩΜΕΝΑ ΑΡΑΒΙΚΑ ΕΜΙΡΑΤΑ ΣΥΝΟΛΟ 5.344.281 2.682 26.473 17.416 5.390.853 10.107.580 15.451.861 108.531 111.213 636.013 662.486 117.753 135.169 10.969.877 16.360.730 ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ Μη Κυκλοφοριακά Στοιχεία Ενεργητικού Κυκλοφοριακά Περιουσιακά Στοιχεία Σύνολο Ενεργητικού Τα μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία του Ομίλου, που βρίσκονται εκτός Ελλάδος, ανέρχονται σε ποσοστό 0,9% περίπου επί του συνόλου των μη κυκλοφορούντων στοιχείων του Ομίλου. Ο Όμιλος δεν έχει μεμονωμένο εξωτερικό πελάτη σε ποσοστό μεγαλύτερο του 10% των συνολικών εσόδων. Από τους παραπάνω πίνακες προκύπτει ότι το 89% περίπου των συνολικών εσόδων του Ομίλου για τη χρήση 2019 προέρχεται από την πώληση λογισμικών και την παροχή υποστηρικτικών υπηρεσιών σε λογισμικά προγράμματα, ενώ το υπόλοιπο 11% περίπου από την παροχή υπηρεσιών μέσω διαδικτύου. Επίσης, κατά την ίδια εξεταζόμενη περίοδο, κατά μέσο όρο το 89% των συνολικών εσόδων πραγματοποιήθηκε στην Ελλάδα, το 8% σε χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (εκτός της Ελλάδος) και το 3% κατά μέσο όρο σε Τρίτες Χώρες. Ο Όμιλος δραστηριοποιείται, πέραν της ελληνικής αγοράς, στις αγορές της Ρουμανίας, της Βουλγαρίας και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων μέσω των εκεί θυγατρικών της. Με κέντρο αυτές τις θυγατρικές, υλοποιεί και έργα σε άλλες χώρες όπως ενδεικτικά σε Κύπρο, Σερβία, Αλβανία, Ισπανία, Πολωνία, Κατάρ, Σλοβακία, Τσεχία, Πορτογαλία, Μολδαβία, Ηνωμένο Βασίλειο, Σαουδική Αραβία, Ουγγαρία, Ισραήλ και Ρωσία, με αποτέλεσμα το 2019 ο Όμιλος να έχει πελάτες σε 21 χώρες. 10. Σημειώσεις επί των Οικονομικών Καταστάσεων 10.1 Ενσώματες ακινητοποιήσεις Τα ενσώματα πάγια του ομίλου και της εταιρείας απεικονίζονται στο ιστορικό κόστος κτήσης τους μείον τις συσσωρευμένες αποσβέσεις και τις τυχόν μειώσεις της αξίας τους. Δεν υπάρχουν υποθήκες, προσημειώσεις ή οποιαδήποτε άλλα βάρη επί των παγίων στοιχείων του ενεργητικού έναντι δανεισμού. Οι μεταβολές του λογαριασμού των ενσώματων ακινητοποιήσεων του Ομίλου και της Εταιρείας έχουν ως εξής: Ετήσιες Οικονομικές καταστάσεις (1η Ιανουαρίου 2019 έως 31η Δεκεμβρίου 2019) 73 Ο ΟΜΙΛΟΣ Έπιπλα και Εγκαταστάσεις Μηχανολογικός Μεταφορικά Σύνολο Λοιπός εξοπλισμός Μέσα Εξοπλισμός Κτιρίων 329.684 274.762 563 0 54.359 Λογιστική αξία την 31 Δεκεμβρίου 2017 1.377.086 1.809.251 64.748 2.377 365.039 Αξία κτήσης -998.302 -1.233.951 -14.759 -2.377 -218.513 Συσσωρευμένη απόσβεση και απομείωση αξίας Λογιστική αξία την 31 Δεκεμβρίου 2018 Αξία κτήσης Συσσωρευμένη απόσβεση και απομείωση αξίας 146.526 1.734.078 -440.262 0 2.377 -2.377 49.989 981.248 -216.333 Λογιστική αξία την 31/12/2019 1.293.816 0 764.915 575.301 378.784 1.477.394 4.195.098 -1.109.596 -1.768.568 367.798 Έπιπλα και Εγκαταστάσεις Μηχανολογικός Μεταφορικά Λοιπός εξοπλισμός Μέσα Εξοπλισμός Κτιρίων Λογιστική αξία την 31 Δεκεμβρίου 2017 Προσθήκες Μειώσεις Περιουσιακά στοιχεία με δικαιώμα εξαγοράς Κατάστροφες παγίων Αποσβέσεις Λογιστική αξία την 31 Δεκεμβρίου 2018 Προσθήκες Περιουσιακά στοιχεία με δικαιώμα εξαγοράς Περιουσιακά στοιχεία με δικαιώμα χρήσης την 1.1.2019 Προσθήκες περιουσιακών στοιχείων με δικαιώμα χρήσης 1.1.2019 - 31.12.2019 Κατάστροφες παγίων Μειώσεις Αποσβέσεις Αποσβέσεις περιουσιακών στοιχείων με δικαιώμα χρήσης Λογιστική αξία την 31/12/2019 2.426.530 Σύνολο 563 0 0 59.624 -263 -9.935 49.989 274.767 185.677 0 0 -81.655 378.784 329.684 285.360 0 59.624 -263 -99.105 575.301 1.367.288 0 214.202 571.892 103.398 0 0 105.148 214.202 1.939.181 0 130.407 0 130.407 0 -114.386 0 263 1.761 -172.832 -366.901 367.798 2.426.530 54.359 99.684 0 0 -7.516 146.527 0 0 0 1.750 0 0 0 -15.981 -205.768 0 0 263 1.761 -42.465 -161.133 1.293.816 0 764.915 Ετήσιες Οικονομικές καταστάσεις (1η Ιανουαρίου 2019 έως 31η Δεκεμβρίου 2019) 74 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ Εγκαταστάσεις Μηχανολογικός Μεταφορικά Έπιπλα και Κτιρίων Εξοπλισμός Μέσα Λοιπός εξοπλισμός Σύνολο Λογιστική αξία την 31 Δεκεμβρίου 2017 54.359 0 563 226.165 281.087 Αξία κτήσης 363.841 2.377 64.748 1.124.677 1.555.642 Συσσωρευμένη απόσβεση και απομείωση αξίας -217.315 -2.377 -14.496 -802.738 -1.036.926 Λογιστική αξία την 31 Δεκεμβρίου 2018 146.526 0 50.252 321.939 518.717 Αξία κτήσης 1.732.880 2.377 886.393 1.210.198 3.831.849 Συσσωρευμένη απόσβεση και απομείωση αξίας -439.064 -2.377 -206.556 -879.055 -1.527.052 Λογιστική αξία την 31/12/2019 Λογιστική αξία την 31 Δεκεμβρίου 2017 1.293.816 0 679.837 331.143 2.304.796 Εγκαταστάσεις Μηχανολογικός Μεταφορικά Έπιπλα και Κτιρίων Εξοπλισμός Μέσα Λοιπός εξοπλισμός 54.359 0 826 225.903 Σύνολο 281.088 Προσθήκες από απόκτηση θυγατρικών εταιρειών 0 Προσθήκες Περιουσιακά στοιχεία με δικαιώμα εξαγοράς Πωλήσεις / καταστρόφες Αποσβέσεις 99.684 Λογιστική αξία την 31 Δεκεμβρίου 2018 Προσθήκες Περιουσιακά στοιχεία με δικαιώμα εξαγοράς Περιουσιακά στοιχεία με δικαιώμα χρήσης την 1.1.2019 Προσθήκες περιουσιακών στοιχείων με δικαιώμα χρήσης 1.1.2019 - 31.12.2019 Μειώσεις Αποσβέσεις Αποσβέσεις περιουσιακών στοιχείων με δικαιώμα χρήσης Λογιστική αξία την 31/12/2019 161.700 -7.516 146.527 0 59.624 -263 -9.935 218 -65.883 261.384 59.624 -45 -83.334 50.252 321.938 518.717 85.522 87.272 214.202 1.844.325 1.750 1.367.288 214.202 477.037 0 130.407 0 130.407 -15.981 -205.768 1.761 -32.689 -161.133 -76.316 0 1.761 -124.986 -366.901 679.837 331.143 2.304.796 1.293.816 0 10.2 Άυλα περιουσιακά στοιχεία Τα άυλα περιουσιακά στοιχεία του Ομίλου αφορούν κυρίως ιδιοπαραγομένα προϊόντα λογισμικού, τα οποία πωλούνται σε τρίτους. Η Διοίκηση της Εταιρείας εκτιμά την ωφέλιμη ζωή αυτών στα επτά (7) έτη, εκτίμηση την οποία στηρίζει στις πωλήσεις αυτών. Ειδικότερα, στις χρήσεις 2018 και 2019, η λογιστική και η αναπόσβεστη αξία των επενδύσεων του Ομίλου, που αφορούν στην ανάπτυξη ιδιοπαραγόμενων νέων προϊόντων και σε σημαντικές επεκτάσεις των υφισταμένων προϊόντων λογισμικού, παρουσιάζεται αναλυτικά στον ακόλουθο πίνακα. Ετήσιες Οικονομικές καταστάσεις (1η Ιανουαρίου 2019 έως 31η Δεκεμβρίου 2019) 75 ENTERSOFT A.E. Ο ΟΜΙΛΟΣ Πελατειακές σχέσεις Σύνολο 64.299 1.824.856 442.400 8.742.883 -410.201 -6.024.977 32.199 2.717.904 442.400 9.285.431 -442.400 -6.786.744 0 2.498.689 Λογιστική αξία την 31 Δεκεμβρίου 2017 Αξία κτήσης Συσσωρευμένη απόσβεση και απομείωση αξίας Λογιστική αξία την 31 Δεκεμβρίου 2018 Αξία κτήσης Συσσωρευμένη απόσβεση και απομείωση αξίας Λογιστική αξία την 31/12/2019 Ανάπτυξη Λογισμικού 1.695.304 6.490.249 -5.035.785 1.454.464 7.030.075 -5.541.433 1.488.642 Λοιπά Λογισμικά 65.249 1.810.234 -578.996 1.231.238 1.812.956 -802.911 1.010.044 Λογιστική αξία την 31 Δεκεμβρίου 2017 Προσθήκες Αποσβέσεις Λογιστική αξία την 31 Δεκεμβρίου 2018 Προσθήκες Αποσβέσεις Λογιστική αξία την 31/12/2019 Ανάπτυξη Λογισμικού 1.695.306 304.184 -545.024 1.454.464 539.826 -505.648 1.488.642 Λοιπά Λογισμικά 65.250 1.397.745 -231.757 1.231.238 2.826 -224.020 1.010.044 Ανάπτυξη Λογισμικού 1.638.536 Λοιπά Λογισμικά 44.016 5.972.190 -4.540.704 1.431.486 1.726.522 -510.852 1.215.671 6.432.779 1.727.226 -5.019.007 -727.346 1.413.773 999.881 Ανάπτυξη Λογισμικού Λοιπά Λογισμικά 1.638.537 304.184 -511.234 1.431.487 44.021 1.397.745 -226.090 1.215.674 0 0 0 0 1.682.551 1.701.929 -737.324 2.647.156 460.589 704 0 461.293 -478.303 -216.494 0 -694.797 1.413.773 999.881 0 2.413.652 Πελατειακές σχέσεις 64.299 -32.100 32.199 0 -32.199 0 Σύνολο 1.824.856 1.701.929 -808.881 2.717.904 542.652 -761.867 2.498.689 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ Λογιστική αξία την 31 Δεκεμβρίου 2017 Αξία κτήσης Συσσωρευμένη απόσβεση και απομείωση αξίας Λογιστική αξία την 31 Δεκεμβρίου 2018 Αξία κτήσης Συσσωρευμένη απόσβεση και απομείωση αξίας Λογιστική αξία την 31/12/2019 Λογιστική αξία την 31 Δεκεμβρίου 2017 Προσθήκες Αποσβέσεις Λογιστική αξία την 31 Δεκεμβρίου 2018 Προσθήκες Αποσβέσεις Λογιστική αξία την 31/12/2019 Πελατειακές σχέσεις 0 Σύνολο 1.682.552 121.400 7.820.112 -121.400 -5.172.957 0 2.647.156 121.400 8.281.407 -121.400 -5.867.754 0 Πελατειακές σχέσεις 2.413.652 Σύνολο Στην παρούσα χρήση η Μητρική Εταιρεία ολοκλήρωσε το προϊόν Διαδικτυακές Υπηρεσίες Entersoft Cloud Store αξίας 460.589 €. Και η θυγατρική εταιρεία ΡΙΤΕΪΛ ΛΙΝΚ ΑΕ ολοκλήρωσε προσθήκη στο προϊόν Υπηρεσίες συνεργατικής ανταλλαγής δεδομένων και παραστατικών (Retail-Link EDI e-Invoicing) αξίας 79.237 €. Σημειώνεται ότι οι πωλήσεις του Όμιλου για τα έτη 2018 και 2019 προέρχονταν κατά 98% και 99% αντίστοιχα από πωλήσεις των ανωτέρω κεφαλαιοποιημένων ιδιοπαραγόμενων λογισμικών προϊόντων που εμφανίζονται ως άυλα περιουσιακά στοιχεία. Ετήσιες Οικονομικές καταστάσεις (1η Ιανουαρίου 2019 έως 31η Δεκεμβρίου 2019) 76 10.3 Υπεραξία Επιχειρήσεων Στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις του Ομίλου κατά την 31/12/2019, εμφανίζεται ποσό υπεραξίας € 138.095 που αφορά την από 2009 εξαγορά της εταιρείας «RETAIL LINK A.E.». Η μεταβολή από την χρήση 2018 αφορά υπεραξίες που είχαν δημιουργηθεί στις χρήσεις 2014 και 2009 των εταιρειών ALPHA SOFTWARE SOLUTIONS IKE, και «NOVA CONSULTING A.E.» αντίστοιχα που μετά από σχετικό έλεγχο απομείωσης επιβαρυνθήκαν τα Λοιπά έξοδα της Εταιρείας και του Όμιλου με το ποσό των € 370.832. 31/12/2019 Θυγατρική Εταιρεία Nova Consulting A.E Retail Link A.E. Alpha Software Solutions Μονοπρόσωπη IKE Σύνολο 138.095 138.096 31/12/2018 102.892 138.095 267.940 508.928 Έλεγχος για απομείωση των υπεραξίας θυγατρικών Την 31.12.12.2019 η εταιρεία προχώρησε σε ετήσιο έλεγχο απομείωσης υπεραξίας. Πιο αναλυτικά: Retail Link A.E. Το ανακτήσιμο ποσό της υπεραξίας προσδιορίστηκε με βάση τη μέθοδο της αξίας χρήσης. Η αξία χρήσης υπολογίστηκε χρησιμοποιώντας προβλέψεις ταμειακών ροών που βασίστηκαν στον προϋπολογισμό από τη Διοίκηση, μία πενταετία προβλέψεων και μετά προβλήθηκαν στο διηνεκές. Οι βασικές παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν από τη Διοίκηση κατά τον υπολογισμό των προβλέψεων των ταμειακών ροών, στο πλαίσιο διενέργειας του ετήσιου ελέγχου για την απομείωση της υπεραξίας, είναι οι ακόλουθες: • Tα προϋπολογιστικά περιθώρια των Αποτελεσμάτων προ Φόρων, Χρηματοδοτικών και Επενδυτικών Αποτελεσμάτων και Αποσβέσεων (EBITDA) υπολογίστηκαν με βάση τα πραγματικά ιστορικά στοιχεία των ετών 2017 και 2018, προσαρμοσμένων προκειμένου να λάβουν υπόψη και τις αναμενόμενες μεταβολές κερδοφορίας και ανέρχονται σε 21,4%26,03% επί των πωλήσεων. • Για την προβολή των ταμειακών ροών στο διηνεκές χρησιμοποιήθηκε ρυθμός ανάπτυξης 1% επί των πωλήσεων για τη συγκεκριμένη ΜΔΤΡ. Το επιτόκιο προεξόφλησης για τη ΜΔΤΡ ανήλθε σε 13,12%. Προκειμένου να καθοριστεί το προεξοφλητικό επιτόκιο των μονάδων, χρησιμοποιήθηκε η μεθοδολογία του Μέσου Σταθμικού Κόστους Κεφαλαίου (Μ.Σ.Κ.Κ. ή WACC). Ετήσιες Οικονομικές καταστάσεις (1η Ιανουαρίου 2019 έως 31η Δεκεμβρίου 2019) 77 Με βάση τα αποτελέσματα του ελέγχου απομείωσης, κατά την 31 Δεκεμβρίου 2019, το ανακτήσιμο ποσό της μονάδας δημιουργίας ταμειακών ροών της Retail Link A.E. είναι μεγαλύτερο από τη λογιστική αξία και, κατά συνέπεια, δεν προέκυψαν ζημίες απομείωσης αναφορικά με την ανωτέρω υπεραξία. Nova Consulting και Alpha Software Solutions Η υπεραξία των επιχειρήσεων Alpha Software Solutions και Nova Consulting αφορά κυρίως στο πελατολόγιο που αποκτήθηκε κατά την εξαγορά των 2 εταιρειών, το οποίο έχει οριστεί ως μονάδα δημιουργίας ταμειακών ροών (ΜΔΤΡ) για τον έλεγχο απομείωσης που διενεργήθηκε. Η εν λόγω υπεραξία την 31.12.2018 ανέρχεται σε € 370.832. Το ανακτήσιμο ποσό της ανωτέρω μονάδας δημιουργίας ταμειακών ροών προσδιορίστηκε με βάση τη μέθοδο της αξίας χρήσης. Η αξία χρήσης υπολογίστηκε χρησιμοποιώντας προβλέψεις ταμειακών ροών που βασίστηκαν στον προϋπολογισμό από τη Διοίκηση, μία πενταετία προβλέψεων και μετά προβλήθηκαν στο διηνεκές. Οι βασικές παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν από τη Διοίκηση κατά τον υπολογισμό των προβλέψεων των ταμειακών ροών, στο πλαίσιο διενέργειας του ετήσιου ελέγχου για την απομείωση της υπεραξίας, είναι οι ακόλουθες: • Tα προϋπολογιστικά περιθώρια λειτουργικού κέρδους (EBITDA- Αποτελέσματα Προ φόρων, Χρηματοδοτικών και Επενδυτικών Αποτελεσμάτων και Αποσβέσεων) υπολογίστηκαν με βάση τα πραγματικά ιστορικά στοιχεία των τελευταίων 3 ετών, προσαρμοσμένων προκειμένου να λάβουν υπόψη και τις αναμενόμενες μεταβολές κερδοφορίας και ανέρχονται σε 15,71%-21,72% επί των πωλήσεων. • Για την προβολή των ταμειακών ροών στο διηνεκές χρησιμοποιήθηκε ρυθμός ανάπτυξης 1% επί τω πωλήσεων για τη συγκεκριμένη ΜΔΤΡ. Το επιτόκιο προεξόφλησης για τη ΜΔΤΡ ανήλθε σε 13,12%. Προκειμένου να καθοριστεί το προεξοφλητικό επιτόκιο των μονάδων χρησιμοποιήθηκε η μεθοδολογία του Μέσου Σταθμικού Κόστους Κεφαλαίου (Μ.Σ.Κ.Κ. ή WACC) Με βάση τα αποτελέσματα του ελέγχου απομείωσης, κατά την 31 Δεκεμβρίου 2019, τα ανακτήσιμα ποσά των μονάδων δημιουργίας ταμειακών ροών της Alpha Software Solutions και της Nova Consulting ήταν εξαιρετικά χαμηλά και ο Όμιλος αποφάσισε να προχωρήσει στην πλήρη διαγραφή τους. Από την ως άνω διαδικασία ελέγχου απομειώσης της υπεραξίας επιβαρυνθήκαν τα Λοιπά έξοδα της Εταιρείας και του Όμιλου με το ποσό των 370.832 € 10.4 Επενδύσεις σε Θυγατρικές Επιχειρήσεις Οι επενδύσεις σε θυγατρικές επιχειρήσεις της Εταιρείας αναλύονται ως εξής: Ετήσιες Οικονομικές καταστάσεις (1η Ιανουαρίου 2019 έως 31η Δεκεμβρίου 2019) 78 ENTERSOFT BULGARIA EOOD ENTERSOFT ROMANIA SOFTWARE SRL RETAIL- LINK AE ENTER SOFT MIDDLE EAST FZ LLC Υπόλοιπο λήξεως 31/12/2019 31/12/2018 100.000 100.000 100.000 200.000 606.622 193.705 1.000.327 606.622 193.705 1.100.327 Στις 10.6.2019 διενεργήθηκε μείωση του μετοχικού κεφαλαίου της θυγατρικής εταιρείας ENTERSOFT ROMANIA SOFTWARE με επιστροφή μετρητών προς τους μετόχους ύψους 100.00,00€ Η εταιρεία εξετάζει ετησίως αν υπάρχουν ενδείξεις απομείωσης συμμετοχών και για όσες υπάρχουν ενδείξεις προβαίνει σε έλεγχο απομείωσης. Από την επισκόπηση αυτή δεν εντοπίστηκαν ενδείξεις απομείωσης εκτός της συμμετοχής στην ENTERSOFT MIDDLE EAST FC LLC. Η εταιρεία προχώρησε σε πλήρη έλεγχο απομείωσης της συγκεκριμένης συμμετοχής. Ο έλεγχος διενεργήθηκε με τη μέθοδο των προεξοφλητικών ταμειακών ροών. Για τη διαδικασία χρησιμοποιήθηκαν προβλέψεις ταμειακών ροών που βασίστηκαν στον προϋπολογισμό από τη Διοίκηση, μία πενταετία προβλέψεων και μετά προβλήθηκαν στο διηνεκές. Οι βασικές παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν από τη Διοίκηση κατά τον υπολογισμό των προβλέψεων των ταμειακών ροών, στο πλαίσιο διενέργειας ελέγχου για την απομείωση της ως άνω συμμετοχής , είναι οι ακόλουθες: • Tα προϋπολογιστικά περιθώρια λειτουργικού κέρδους (EBITDA- Αποτελέσματα Προ φόρων, Χρηματοδοτικών και Επενδυτικών Αποτελεσμάτων και Αποσβέσεων) υπολογίστηκαν με βάση τα πραγματικά ιστορικά στοιχεία των τελευταίων ετών, προσαρμοσμένων προκειμένου να λάβουν υπόψη και τις αναμενόμενες μεταβολές κερδοφορίας και ανέρχονται από -8,3%, έως 6,9% επί των πωλήσεων για τα πρώτα 5 χρόνια και 6,9% στο διηνεκές. • Για την προβολή των ταμειακών ροών στο διηνεκές χρησιμοποιήθηκε ρυθμός ανάπτυξης από 24,4% έως 16,7% για τα πρώτα 5 χρόνια επί των πωλήσεων και 1% στο διηνεκές. • Το επιτόκιο προεξόφλησης ανήλθε σε 7,36%. Προκειμένου να καθοριστεί το προεξοφλητικό επιτόκιο των μονάδων χρησιμοποιήθηκε η μεθοδολογία του Μέσου Σταθμικού Κόστους Κεφαλαίου (Μ.Σ.Κ.Κ. ή WACC) Με βάση τα αποτελέσματα του ελέγχου απομείωσης, κατά την 31 Δεκεμβρίου 2019, δεν προέκυψε ανάγκη απομείωσης της συμμετοχής της της ENTERSOFT MIDDLE EAST FC LLC. 10.5 Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις / υποχρεώσεις Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις συμψηφίζονται όταν υπάρχει το νομικό δικαίωμα για συμψηφισμό. Τα ποσά που συμψηφίσθηκαν για τον όμιλο και την εταιρεία εμφανίζονται αναλυτικά στους κατωτέρω πίνακες: Ετήσιες Οικονομικές καταστάσεις (1η Ιανουαρίου 2019 έως 31η Δεκεμβρίου 2019) 79 Ο ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2019 31/12/2018 Συμψ. Συμψ. Απαίτηση Υποχρέωση Απαίτηση Υποχρέωση υπόλοιπο υπόλοιπο Άυλα Περιουσιακά Στοιχεία Απαιτήσεις Aφορολόγητα αποθεματικά Λοιπά Παροχές σε Εργαζομένους Σύνολο: -72.836 187.286 365.392 411.962 438.228 224.676 -665 897.849 898.514 54 111.653 123.890 142.483 237.728 1.929.340 111.599 18.593 1.691.612 -46.792 179.796 331.118 404.472 377.910 224.676 -665 897.849 898.514 5.888 22.129 115.138 126.228 253.362 1.781.795 16.241 11.090 1.528.433 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 Συμψ. υπόλοιπο Άυλα Περιουσιακά Στοιχεία Απαιτήσεις Aφορολόγητα αποθεματικά Λοιπά Παροχές σε Εργαζομένους Σύνολο: 31/12/2018 Απαίτηση Υποχρέωση -45.951 156.153 306.045 318.098 351.996 161.945 0 897.848 897.848 6.740 110.199 120.885 124.293 237.829 1.756.484 103.459 3.408 1.518.655 Συμψ. υπόλοιπο Απαίτηση Υποχρέωση -27.967 148.663 276.165 310.608 304.132 161.945 0 897.848 897.848 5.852 22.093 104.630 108.038 231.179 1.614.751 16.241 3.408 1.383.573 Έχουν γίνει όλες οι αναγκαίες προσαρμογές επί των αναβαλλόμενων απαιτήσεων και υποχρεώσεων στον ισχύοντα φορολογικό συντελεστή. 10.6 Λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις Οι λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις του Ομίλου και της Εταιρείας αφορούν στο σύνολο τους εγγυήσεις σε ενοίκια – ΔΕΚΟ – εταιρείες λειτουργικής μίσθωσης αυτοκινήτων και αναλύονται ως εξής: Εγγυήσεις ενοικίων κτιρίων Εγγυήσεις ενοικίων αυτοκινήτων Ο ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2019 31/12/2018 23.871 23.871 49.679 47.229 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 23.871 23.871 49.679 47.229 Λοιπές εγγυήσεις 16.260 21.926 6.935 10.625 Σύνολο: 89.811 93.027 80.485 81.725 10.7 Πελάτες και λοιπές εμπορικές απαιτήσεις Οι πελάτες και οι λοιπές εμπορικές απαιτήσεις του Ομίλου και της Εταιρείας αναλύονται ως εξής: Ετήσιες Οικονομικές καταστάσεις (1η Ιανουαρίου 2019 έως 31η Δεκεμβρίου 2019) 80 Πελάτες Προκαταβολές προμηθευτών Επιταγές Εισπρακτέες (χαρτοφυλακίου) Επιταγές Εισπρακτέες μεταβιβασμένες σε Τράπεζες Γραμμάτια Εισπρακτέα Μείον: Συνολικές απομειώσεις απαιτήσεων Καθαρές Εμπορικές Απαιτήσεις Ο ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2019 31/12/2018 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 5.779.333 23.179 2.262.422 21.594 4.800 -1.124.624 6.966.704 5.392.238 2.070 2.232.713 0 4.800 -1.070.302 6.561.520 5.243.705 14.029 1.873.812 120.725 4.800 -1.014.310 6.242.761 4.967.663 2.070 1.839.566 100.112 4.800 -969.092 5.945.119 Από την 1 Ιανουαρίου 2018, ο Όμιλος εφαρμόζει την απλοποιημένη προσέγγιση του ΔΠΧΑ 9 και υπολογίζει τις αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες καθ' όλη τη διάρκεια ζωής των απαιτήσεων του. Στο τέλος κάθε χρήσης, ο Όμιλος διενεργεί έλεγχο απομείωσης των απαιτήσεων χρησιμοποιώντας μέθοδο των αναμενόμενων πιστωτικών όπως ορίζεται από το ως άνω ΔΠΧΑ. Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζεται η πληροφόρηση σχετικά με την έκθεση του Ομίλου και της Εταιρείας σε πιστωτικό κίνδυνο. Η κατηγοριοποίηση των εμπορικών απαιτήσεων βάσει των ημερών καθυστέρησης από την ημερομηνία που έχει οριστεί από τη διοίκηση το πιστωτικό γεγονός και οι απομειώσεις τους αναλύονται ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ Συνολικό ποσοστό απομειώσεων Συνολικές εμπορικές απαιτήσεις Αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές Απομειωση επισφαλων απαιτησεων Σύνολο απομειώσεων απαιτήσεων <30 2% 5.880.196 118.762 Ημέρες καθυστέρησης 31-90 91-365 7% 14% 695.457 441.972 45.316 61.134 118.762 45.316 61.134 >365 84% 1.073.702 154.547 744.865 899.412 ΣΥΝΟΛΟ 8.091.328 379.759 744.865 1.124.624 6.966.704 ΕΤΑΙΡΕΙΑ Ημέρες καθυστέρησης 31-90 90 -365 >365 2,2% 7,9% 11,2% 68,9% ΣΥΝΟΛΟ 5.370.872 521.318 493.698 1.245.934 7.631.822 115.533 41.378 55.343 113.183 325.437 744.865 744.865 <30 Συνολικό ποσοστό απομειώσεων Συνολικές εμπορικές απαιτήσεις Αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές Απομειωση επισφαλων απαιτησεων Σύνολο απομειώσεων απαιτήσεων 115.533 41.378 55.343 858.048 1.070.302 6.561.520 10.8 Λοιπές απαιτήσεις Οι λοιπές απαιτήσεις του Ομίλου και της Εταιρείας αναλύονται ως εξής: Ετήσιες Οικονομικές καταστάσεις (1η Ιανουαρίου 2019 έως 31η Δεκεμβρίου 2019) 81 Ο ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2019 31/12/2018 Χρεώστες Διάφοροι Απαιτήσεις από Ελληνικό Δημόσιο Προκαταβολής φόρoυ εισοδήματος Δεσμευμένες καταθέσεις Απαιτήσεις από Θυγατρικές εταιρείες Λοιπές Απαιτήσεις Καθαρές απαιτήσεις Χρεωστών Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 29.100 25.273 29.100 25.273 488.760 3.000 0 221.581 742.441 274.286 3.000 0 144.526 447.086 423.758 0 287.130 122.868 862.856 202.290 0 241.130 74.634 543.327 10.9 Λοιπά κυκλοφοριακά στοιχεία Ενεργητικού Τα λοιπά κυκλοφοριακά στοιχεία του Ενεργητικού του Ομίλου και της Εταιρείας αναλύονται ως εξής: Ο ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2019 31/12/2018 Προπληρωθέντα έξοδα Εσοδα χρήσης εισπρακτέα (τόκοι δανείων σε θυγατρικές) Σύνολο: 3.700 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 10.675 3.700 10.675 0 0 25.999 12.191 3.700 10.675 29.699 22.866 10.10 Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων Τα Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία ποσού 468.450 € αφορούν τοποθέτηση της εταιρείας σε τραπεζικό ομόλογο εξωτερικού (Ελβετία) που έχει αποκτηθεί με σκοπό την καλύτερη απόδοση των διαθεσίμων της εταιρείας. Η αποτίμησή του γίνεται στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων. Ο ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2019 31/12/2018 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 Τραπεζικό προϊόν (ομόλογο) Υπολοίπο έναρξης χρήσης 455.465 469.932 455.465 469.932 Αποτίμηση στην ευλόγη αξία 12.985 -14.467 12.985 -14.467 468.450 455.465 468.450 455.465 Υπόλοιπο λήξης χρήσης 10.11 Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα ταμειακών διαθεσίμων Τα ταμειακά διαθέσιμα του Ομίλου και της Εταιρείας αναλύονται ως εξής: Ετήσιες Οικονομικές καταστάσεις (1η Ιανουαρίου 2019 έως 31η Δεκεμβρίου 2019) 82 Ο ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2019 31/12/2018 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 Διαθέσιμα στο ταμείο Καταθέσεις όψεως σε ευρώ Καταθέσεις όψεως σε ξένο νόμισμα 4.530 2.452.933 331.120 13.488 2.855.428 116.902 3.506 1.834.156 0 12.541 2.382.322 0 Σύνολο: 2.788.582 2.985.817 1.837.662 2.394.864 10.12 Αναταξινομήσεις Κονδυλίων Στην ενοποιημένη και εταιρική κατάσταση οικονομικής θέσης της προηγούμενης χρήσης, κονδύλι αξίας € 235.811 έχει αναταξινομηθεί από τον λογαριασμό «Αποθεματικά» στον λογαριασμό «Μακροπρόθεσμες Υποχρεώσεις» καθώς συνδέεται με επιχορήγηση μη κυκλοφορούντος περιουσιακού στοιχείου της Εταιρείας.(βλέπε παράγραφο Επιχορηγήσεις). 10.13 Ίδια κεφάλαια Μετοχικό κεφάλαιο και διαφορά υπέρ το άρτιο Το καταβεβλημένο και εγγεγραμμένο μετοχικό κεφάλαιο της Εταιρείας κατά την 31 Δεκεμβρίου 2019 ανήρχετο στο ποσό των €1.336.800,0 και διαιρείτο σε 4.456.000 κοινές ονομαστικές μετά ψήφου Μετοχές, ονομαστικής αξίας €0,30 εκάστη. Από το 2016 έως την 11.10.2019, το μετοχικό κεφάλαιο της Εταιρείας είχε την ακόλουθη μεταβολή: Με την από 23.06.2016 απόφαση της Γενικής Συνέλευσης των μετόχων, το μετοχικό κεφάλαιο της Εταιρείας μειώθηκε κατά €534.720,00 με επιστροφή μετρητών στους μετόχους, δια μειώσεως της ονομαστικής αξίας των μετοχών κατά €0,12 εκάστης. Την 11.10.2019, εγκρίθηκε η αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της Εταιρείας με την καταβολή μετρητών ποσού έως €163.200 και την έκδοση έως 544.000 νέων κοινών ονομαστικών μετά ψήφου μετοχών ονομαστικής αξίας €0,30 εκάστη, οι οποίες διατέθηκαν σε Δημόσια Προσφορά. Σε συνέχεια την απόφασης της Έκτακτης Γενικής Συνέλευσης της 11/10/2019 το Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών (ΧΑΑ), κατά τη συνεδρίαση της 18/2/2020, ενέκρινε την εισαγωγή προς διαπραγμάτευση στη Κύρια Αγορά του ΧΑΑ 5.000.000 κοινών ονομαστικών μετοχών της Εταιρείας. Την 26η Φεβρουαρίου 2020, ολοκληρώθηκε η διάθεση σε περιορισμένο κύκλο προσώπων και διατέθηκαν 27.200 μετοχές. Την 05η Μαρτίου 2020, ολοκληρώθηκε η Δημόσια Προσφορά και η διάθεση 516.800 νέων κοινών ονομαστικών μετοχών της Εταιρείας Το μετοχικό κεφάλαιο της Εταιρείας είναι ολοσχερώς καταβεβλημένο και οι Μετοχές της πλήρως αποπληρωμένες. Δεν υφίστανται Μετοχές της Εταιρείας οι οποίες δεν αντιπροσωπεύουν κεφάλαιο. Η Εταιρεία δεν κατέχει ίδιες Μετοχές. Οι θυγατρικές της εταιρείες δεν κατέχουν Μετοχές της Εταιρείας. Δεν υπάρχουν μετατρέψιμες κινητές αξίες, ανταλλάξιμες κινητές αξίες ή κινητές αξίες με τίτλους επιλογής (warrants). Ετήσιες Οικονομικές καταστάσεις (1η Ιανουαρίου 2019 έως 31η Δεκεμβρίου 2019) 83 Δεν υπάρχουν συμφωνίες για δικαίωμα ή/και υποχρέωση απόκτησης συμμετοχής στο κεφάλαιο της Εταιρείας. Επίσης, δεν υπάρχει δέσμευση για αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της Εταιρείας, η οποία να εκκρεμεί. Δεν υφίστανται συμφωνίες που να προβλέπουν ότι το κεφάλαιο οποιουδήποτε μέλους του Ομίλου θα αποτελέσει το αντικείμενο δικαιώματος προαίρεσης. Όλες οι Μετοχές έχουν τα ίδια δικαιώματα και υποχρεώσεις και κάθε μετοχή ενσωματώνει όλα τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που προβλέπει ο νόμος και το Καταστατικό της Εταιρείας. Αποθεματικά Τα αποθεματικά του Ομίλου και της εταιρείας αναλύονται ως εξής: Ο ΟΜΙΛΟΣ Τακτικό αποθεματικό Υπόλοιπο στις 31 Δεκεμβρίου 2018 Μεταβολή αποθεματικών Σχηματισμός κατά την διάρκεια της περιόδου 429.737 -8.610 Υπόλοιπο στις 31/12/2019 491.981 Ιδία συμμετοχή στο πρόγραμμα ICT4GROWTH Σύνολο 911.584 62.244 1.341.320 -8.610 62.244 911.584 1.394.953 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ Ιδία συμμετοχή Τακτικό αποθεματικο στο πρόγραμμα ICT4GROWTH Υπόλοιπο στις 31 Δεκεμβρίου 2018 418.945 Σχηματισμός κατά την διάρκεια της περιόδου Υπόλοιπο στις 31/12/2019 49.627 468.572 Σύνολο 911.584 1.330.528 0 49.627 911.584 1.380.154 10.14 Συναλλαγματικές διαφορές μετατροπής θυγατρικών σε ξένο νόμισμα Οι Συναλλαγματικές διάφορες αφορούν την μετατροπή των θυγατρικών από το ξένο νόμισμα και αναλύονται ως εξής: Ετήσιες Οικονομικές καταστάσεις (1η Ιανουαρίου 2019 έως 31η Δεκεμβρίου 2019) 84 Υπόλοιπο έναρξης 31/12/2019 31/12/2018 -51.272 -60.572 Συναλλαγματική Διαφορά από θυγατρική ENTER SOFT ROMANIA 22.003 692 Συναλλαγματική Διαφορά από θυγατρική ENTER SOFT MIDDLE EAST FZ LLC 3.871 8.608 -25.398 -51.272 Υπόλοιπο λήξης 10.15 Αποτελέσματα εις νέον Τα αποτελέσματα εις νέον του Ομίλου και της Εταιρείας αναλύονται ως εξής: Υπόλοιπο αρχής χρήσης Λοιπά συνολικά έσοδα χρήσης μετά φόρων Έξοδα - έσοδα απευθείας σε Καθαρή θέση Διανόμη μερίσματος θυγατρικής σε δικαιώματα μειωψηφίας Διανομή μερίσματος Σχηματισμός Τακτικού αποθεματικού Υπόλοιπο Ο ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2019 31/12/2018 6.792.683 6.126.697 2.228.356 1.499.064 -147.823 -228.697 4.455 -806.535 -579.280 -62.244 -25.102 8.008.892 6.792.683 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 7.203.032 6.554.331 1.800.076 1.466.180 -66.487 -215.279 -802.080 -49.627 8.084.915 -579.280 -22.920 7.203.032 Έξοδα αύξησης Μετοχικού Κεφαλαίου ύψους 66.487 € έχουν καταχωρηθεί απευθείας αρνητικά στα Αποτελέσματα εις Νέον Ετήσιες Οικονομικές καταστάσεις (1η Ιανουαρίου 2019 έως 31η Δεκεμβρίου 2019) 85 10.16 Υποχρεώσεις παροχών προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία Ο ΟΜΙΛΟΣ Ποσά σε Ευρώ Υποχρεώσεις ισολογισμού για : Συνταξιοδοτικές παροχές Σύνολο Χρεώσεις στα αποτελέσματα Συνταξιοδοτικές παροχές Σύνολο Αναλογιστικά (κέρδη)/ζημιές (Λοιπά συνολικά έσοδα) Συνταξιοδοτικές παροχές Σύνολο 31/12/2019 31/12/2018 517.984 517.984 404.177 404.177 113.807 113.807 47.693 47.693 0 0 0 0 Τα ποσά που έχουν καταχωρηθεί στον ισολογισμό είναι τα παρακάτω: Ποσά σε Ευρώ 31/12/2019 Παρούσα αξία χρηματοδοτούμενων υποχρεώσεων 0 Εύλογη αξία περιουσιακών στοιχείων του προγράμματος 0 0 Παρούσα αξία μη χρηματοδοτούμενων υποχρεώσεων 517.984 517.984 Υποχρέωση στον ισολογισμό 517.984 31/12/2018 0 0 0 404.177 404.177 404.177 Τα ποσά που έχουν καταχωρηθεί στην κατάσταση λογαριασμού αποτελεσμάτων είναι τα παρακάτω: Ποσά σε Ευρώ Κόστος τρέχουσας απασχόλησης Χρηματοοικονομικό κόστος Πληρωθείσες εισφορές Κόστος προϋπηρεσίας Ζημιές από περικοπές Σύνολο περιλαμβανομένο στις παροχές σε εργαζομένους 31/12/2019 113.807 0 0 0 0 113.807 31/12/2018 47.693 0 0 0 0 47.693 31/12/2019 68.284 22.761 22.761 113.807 31/12/2018 28.616 9.539 9.539 47.693 31/12/2019 404.177 0 0 0 113.807 0 517.984 31/12/2018 356.484 0 0 0 47.693 0 404.177 0 0 0 0 0 517.984 0 0 0 404.177 Η συνολική χρέωση έχει κατανεμηθεί ως εξής: Ποσά σε Ευρώ Κόστος Πωληθέντων Έξοδα διάθεσης Έξοδα διοίκησης Μεταβολή της υποχρέωσης στον ισολογισμό: Ποσά σε Ευρώ Yπόλοιπο έναρξης (1/1/19 και 1/1/18) Συναλλαγματικές διαφορές Πωλήσεις Θυγατρικών Υποχρεώσεις που αποκτήθηκαν από ενοποίηση επιχείρησης Σύνολο χρέωσης στα αποτελέσματα Πληρωθείσες εισφορές Αναλογιστικά (κέρδη)/ζημιές από αλλαγές σε δημογραφικές παραδοχές Αναλογιστικά (κέρδη)/ζημιές από αλλαγές σε οικονομικές παραδοχές Λοιπά αναλογιστικά (κέρδη)/ζημιές Υπόλοιπο τέλους Οι κύριες αναλογιστικές παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν για λογιστικούς σκοπούς είναι οι εξής: 31/12/2019 31/12/2018 % % Προεξοφλητικό επιτόκιο 1,80% 1,80% Πληθωρισμός 1,50% 1,50% Μελλοντικές αυξήσεις μισθών 0,80% 0,80% Ετήσιες Οικονομικές καταστάσεις (1η Ιανουαρίου 2019 έως 31η Δεκεμβρίου 2019) 86 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ Ποσά σε Ευρώ Υποχρεώσεις ισολογισμού για : Συνταξιοδοτικές παροχές Σύνολο Χρεώσεις στα αποτελέσματα Συνταξιοδοτικές παροχές Σύνολο Αναλογιστικά (κέρδη)/ζημιές (Λοιπά συνολικά έσοδα) Συνταξιοδοτικές παροχές Σύνολο 31/12/2019 31/12/2018 436.705 436.705 368.975 368.975 67.730 67.730 47.887 47.887 0 0 0 0 Τα ποσά που έχουν καταχωρηθεί στον ισολογισμό είναι τα παρακάτω: Ποσά σε Ευρώ 31/12/2019 Παρούσα αξία χρηματοδοτούμενων υποχρεώσεων 0 Εύλογη αξία περιουσιακών στοιχείων του προγράμματος 0 0 Παρούσα αξία μη χρηματοδοτούμενων υποχρεώσεων 436.705 436.705 Υποχρέωση στον ισολογισμό 436.705 31/12/2018 0 0 0 368.975 368.975 368.975 Τα ποσά που έχουν καταχωρηθεί στην κατάσταση λογαριασμού αποτελεσμάτων είναι τα παρακάτω: Ποσά σε Ευρώ Κόστος τρέχουσας απασχόλησης Χρηματοοικονομικό κόστος Πληρωθείσες εισφορές Κόστος προϋπηρεσίας Ζημιές από περικοπές Σύνολο περιλαμβανομένο στις παροχές σε εργαζομένους 31/12/2019 67.730 0 0 0 67.730 31/12/2018 47.887 0 0 0 0 47.887 31/12/2019 40.638 13.546 13.546 67.730 31/12/2018 28.732 9.577 9.577 47.887 31/12/2019 368.975 0 0 0 67.730 0 436.705 31/12/2018 321.088 0 0 0 47.887 0 368.975 0 0 0 0 0 436.705 0 0 0 368.975 Η συνολική χρέωση έχει κατανεμηθεί ως εξής: Ποσά σε Ευρώ Κόστος Πωληθέντων Έξοδα διάθεσης Έξοδα διοίκησης Μεταβολή της υποχρέωσης στον ισολογισμό: Ποσά σε Ευρώ Yπόλοιπο έναρξης (1/1/19 και 1/1/18) Συναλλαγματικές διαφορές Πωλήσεις Θυγατρικών Υποχρεώσεις που αποκτήθηκαν από ενοποίηση επιχείρησης Σύνολο χρέωσης στα αποτελέσματα Πληρωθείσες εισφορές Αναλογιστικά (κέρδη)/ζημιές από αλλαγές σε δημογραφικές παραδοχές Αναλογιστικά (κέρδη)/ζημιές από αλλαγές σε οικονομικές παραδοχές Λοιπά αναλογιστικά (κέρδη)/ζημιές Υπόλοιπο τέλους Οι κύριες αναλογιστικές παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν για λογιστικούς σκοπούς είναι οι εξής: 31/12/2019 31/12/2018 % % Προεξοφλητικό επιτόκιο 1,80% 1,80% Πληθωρισμός 1,50% 1,50% Μελλοντικές αυξήσεις μισθών 0,80% 0,80% Ετήσιες Οικονομικές καταστάσεις (1η Ιανουαρίου 2019 έως 31η Δεκεμβρίου 2019) 87 10.17 Λοιπές Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις Οι Λοιπές μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις του Ομίλου και της Εταιρείας αναλύονται ως εξής: Ο ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2019 31/12/2018 Υποχρέωση από συμβάσεις ακινήτων με δικαίωμα χρήσης Μακροπροθέσμη υποχρεώση από επιχορήγηση παγίου Υποχρέωση από συμβάσεις αυτοκινήτων με δικαίωμα εξαγόρας Υποχρέωση από συμβάσεις αυτοκινήτων με δικαίωμα χρήσης Σύνολο: 1.042.278 0 157.208 235.811 220.248 39.411 204.216 0 1.623.951 275.222 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 1.042.278 0 157.208 235.811 191.177 39.411 198.046 1.588.710 0 275.222 10.18 Επιχορηγήσεις Οι κινήσεις των επιχορηγήσεων αναλύονται ως εξής: Μακροπροθέσμη υποχρεώση από επιχορήγηση παγίου Υπόλοιπο έναρξης Ο ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2019 31/12/2018 235.811 314.414 Μεταβολή στη διαρκέια της χρήσης -78.603 -78.603 Υπόλοιπο λήξης 157.208 235.811 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 235.811 314.414 -78.603 157.208 -78.603 235.811 Όπως προαναφέρεται στην παράγραφο «Αναταξινομήσεις Κονδυλίων», για λόγους καλύτερης παρουσίασης και συγκρισιμότητας κονδύλι αξίας € 235.811 έχει αναταξινομηθεί από τον λογαριασμό «Αποθεματικά» στον λογαριασμό «Μακροπρόθεσμες Υποχρεώσεις» καθώς συνδέεται με επιχορήγηση μη κυκλοφορούντος περιουσιακού στοιχείου της Εταιρείας. 10.19 Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις Η ανάλυση των υπολοίπων των προμηθευτών και των λοιπών συναφών υποχρεώσεων του Ομίλου και της Εταιρείας έχει ως εξής: Προμηθευτές Επιταγές Πληρωτέες (Μεταχρονολογημένες) Προκαταβολές πελατών Σύνολο: Ο ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2019 31/12/2018 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 50.816 3.772 26.928 81.516 52.651 744.112 64.638 861.402 20.117 3.772 24.743 48.633 24.253 744.112 61.420 829.785 Ετήσιες Οικονομικές καταστάσεις (1η Ιανουαρίου 2019 έως 31η Δεκεμβρίου 2019) 88 10.20 Τρέχουσες φορολογικές υποχρεώσεις Φόρου Εισοδήματος Οι τρέχουσες φορολογικές υποχρεώσεις του Φόρου Εισοδήματος του Ομίλου και της Εταιρείας είναι 650.386 € και 530.977 € αντίστοιχα. 10.21 Λοιπές Τρέχουσες φορολογικές υποχρεώσεις Οι λοιπές τρέχουσες φορολογικές υποχρεώσεις του Ομίλου και της Εταιρείας είναι 764.461 € και 671.286 € αντίστοιχα. 10.22 Βραχυπρόθεσμες Δανειακές Υποχρεώσεις Οι Τραπεζικές δανειακές υποχρεώσεις του Ομίλου και της Εταιρείας, βάσει των υπαρχουσών συμβάσεων με τις συνεργαζόμενες Τράπεζες είναι 852.895 € και 789.618 € αντίστοιχα και αφορούν βραχυπροθέσμα δάνεια. 10.23 Λοιπές Βραχυπρόθεσμες Υποχρεώσεις Οι Λοιπές Βραχυπρόθεσμες Υποχρεώσεις του Ομίλου και της Εταιρείας αναλύονται ως εξής: Ο ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2019 31/12/2018 Ασφαλιστικοί οργανισμοί Υποχρέωση από συμβάσεις με δικαίωμα χρήσης έως 31-12-2020 Λοιπές υποχρεώσεις Σύνολο: Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 366.066 391.891 330.115 350.574 416.623 353.407 1.136.096 0 371.407 763.299 405.099 193.704 928.917 0 317.338 667.912 10.24 Ανάλυση του κόστους κατά λειτουργία Το σύνολο των εξόδων για τις χρήσεις που έληξαν 31-12-2019 και 31-12-2018 αναλύονται ως εξής: Ο ΟΜΙΛΟΣ Κατηγορία Δαπάνης Αμοιβές προσωπικού Μείον: Μεταφερόμενες στην ιδιοπαραγώγη λογισμικών προγραμμάτων Αμοιβές τρίτων Παροχές τρίτων Φόροι και τέλη Λοιπά διάφορα έξοδα Προβλέψεις Αποσβέσεις παγίων Σύνολο: Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 1/1 - 31/12/2019 8.495.366 1/1 - 31/12/2018 8.215.813 -539.825 972.665 539.367 31.002 1.063.483 238.901 1.301.600 12.102.560 -304.184 1.040.919 1.030.233 27.428 920.283 70.469 875.886 11.876.845 1/1 - 31/12/2019 1/1 - 31/12/2018 6.903.540 6.554.957 -460.588 995.328 320.269 27.886 812.376 168.940 1.186.684 9.954.434 -304.184 1.029.406 754.718 24.911 691.058 56.617 820.658 9.628.141 Τα ανωτέρω συνολικά έξοδα του Ομίλου και της Εταιρείας επιμερίστηκαν ως ακολούθως Ετήσιες Οικονομικές καταστάσεις (1η Ιανουαρίου 2019 έως 31η Δεκεμβρίου 2019) 89 Ο ΟΜΙΛΟΣ Κόστος Πωληθέντων Έξοδα διάθεσης Έξοδα διοίκησης Έξοδα Έρευνας Σύνολο: 1/1 - 31/12/2019 1/1 - 31/12/2018 5.766.035 5.680.593 2.390.112 2.275.060 1.788.903 1.766.105 2.157.511 2.155.087 12.102.560 11.876.845 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 1/1 - 31/12/2019 1/1 4.645.376 1.819.499 1.537.945 1.951.615 9.954.434 31/12/2018 4.528.204 1.678.777 1.587.986 1.833.174 9.628.141 Η αύξηση των εξόδων στην κατάσταση των συνολικών εσόδων στη παρούσα χρήση σε σχέση με την προηγούμενη κατά 7% και 5% σε επίπεδο Ομίλου και Εταιρείας οφείλεται κυρίως στην αύξηση του μισθολογικού κόστους , των αμοιβών τρίτων, παροχών τρίτων , και αποσβέσεων. 10.25 Λοιπά έσοδα / έξοδα εκμετάλλευσης Τα λοιπά έσοδα και έξοδα εκμετάλλευσης του Ομίλου και της Εταιρείας αναλύονται ως εξής: Λοιπά έσοδα εκμετάλλευσης Έσοδα από παρόχες σε τρίτους Είσπραξη επιχορηγήσεων Έσοδα από ενοίκια Λοιπά Σύνολο: Λοιπά έξοδα εκμετάλλευσης Διαγράφη υπεραξίας θυγατρικών που έχουν απορροφύθει από μητρίκη Λοιπά Σύνολο: Ο ΟΜΙΛΟΣ 1/1 -31/12/2019 1/1 -31/12/2018 35.417 66.898 78.604 78.604 0 0 55.212 58.488 169.232 203.990 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 1/1 -31/12/2019 1/1 -31/12/2018 64.579 104.185 78.604 78.604 24.300 24.850 20.724 57.922 188.207 265.561 Ο ΟΜΙΛΟΣ 1/1 -31/12/2019 1/1 -31/12/2018 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 1/1 -31/12/2019 1/1 -31/12/2018 370.832 48.499 419.331 0 23.830 23.830 370.832 12.750 383.582 0 18.549 18.549 10.26 Χρηματοοικονομικά έσοδα και έξοδα Τα χρηματοοικονομικά έσοδα και έξοδα του Ομίλου και της Εταιρείας αναλύονται ως εξής: Χρηματοοικονομικά Έσοδα Έσοδα μερισμάτων Δεδουλευμένοι τόκοι Κέρδος αποτίμησης Σύνολο: Ο ΟΜΙΛΟΣ 1/1 - 31/12/2019 1/1 - 31/12/2018 0 3.765 2.128 0 18.579 0 20.707 3.765 Ετήσιες Οικονομικές καταστάσεις (1η Ιανουαρίου 2019 έως 31η Δεκεμβρίου 2019) Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 1/1 - 31/12/2019 1/1 - 31/12/2018 184.306 0 15.884 15.925 12.985 0 213.174 15.924 90 Χρηματοοικονομικά έξοδα Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 1/1 - 31/12/2019 1/1 - 31/12/2018 Ο ΟΜΙΛΟΣ 1/1 - 31/12/2019 1/1 - 31/12/2018 Έξοδα τραπεζών (λογαριασμοί όψεως και αλληλόχρεοι) Ζημία αποτίμησης Λοιπά χρηματοοικονομικά έξοδα Σύνολο: 62.136 0 112.739 174.875 74.485 14.467 30.489 119.441 52.404 0 92.740 145.144 74.485 14.467 16.366 105.317 10.27 Φόρος εισοδήματος Ο φόρος εισοδήματος του Ομίλου και της Εταιρείας αναλύεται ως εξής: Φόρος Εισοδήματος περιόδου Αναβαλλόμενος φόρος Σύνολο: Ο ΟΜΙΛΟΣ Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 1/1-31/12/2019 1/1-31/12/2018 1/1-31/12/2019 1/1-31/12/2018 660.813 6.327 667.138 480.162 -7.033 473.129 530.977 -6.650 524.327 405.401 -3.004 402.398 Ο ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2019 Συμψ. υπόλοιπο Άυλα Περιουσιακά Στοιχεία Απαιτήσεις Λοιπά Παροχές σε Εργαζομένους Σύνολο: Έξοδο -11.959 5.265 -5.233 18.254 6.327 31/12/2018 Συμψ. υπόλοιπο Έσοδο 47.864 2.225 93.339 0 143.430 35.905 7.490 88.106 18.254 149.756 Έξοδο 36.914 -34.017 3.425 -13.354 -7.033 Έσοδο 16.239 52.246 626 54 69.165 53.152 18.229 4.051 13.408 88.841 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 Συμψ. υπόλοιπο Άυλα Περιουσιακά Στοιχεία Απαιτήσεις Λοιπά Παροχές σε Εργαζομένους Σύνολο: 17.984 -7.490 -888 -16.255 -6.650 Έξοδο 31/12/2018 Συμψ. υπόλοιπο Έσοδο 47.864 0 87.218 0 135.081 29.880 7.490 88.106 16.255 141.732 -35.345 49.802 -4.051 -13.408 -3.004 Έξοδο Έσοδο 8.346 52.246 0 0 60.592 43.691 2.444 4.051 13.408 63.595 10.28 Κέρδη ανά μετοχή Τα κέρδη ανά μετοχή έχουν ως εξής : Ο ΟΜΙΛΟΣ 1/1-31/12/2019 1/1-31/12/2018 Κέρδη που αναλογούν στους μετόχους της Μητρικής Σταθμισμένος μέσος όρος του αριθμού μετοχών Βασικά κέρδη ανά μετοχή (Ευρώ ανά μετοχή) 2.265.892 4.456.000 0,5085 Ετήσιες Οικονομικές καταστάσεις (1η Ιανουαρίου 2019 έως 31η Δεκεμβρίου 2019) 1.513.510 4.456.000 0,3397 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 1/1-31/12/2019 1/1-31/12/2018 1.800.076 4.456.000 0,4040 1.466.180 4.456.000 0,3290 91 10.29 Μερίσματα Στην Ετήσια Τακτική Γενική Συνέλευση των Μετόχων της Εταιρείας που πραγματοποιήθηκε στις 6/6/2019, αποφασίστηκε ομόφωνα με βάση τα συγκεντρωτικά αποτελέσματα μετά φόρων και σύμφωνα με τις διατάξεις του Νόμου που αφορά στην καταβολή μερισμάτων στους μετόχους η διανομή μερίσματος στους μετόχους 0,18 € ανά μετοχή ήτοι ποσό 802.080 ανά μετοχή για τη χρήση 2018. Η καταβολή του ανωτέρω μερίσματος πραγματοποιήθηκε στις 4/7/2019 10.30 Κόστος μισθοδοσίας Το κόστος μισθοδοσίας του Ομίλου και της Εταιρείας αναλύεται ως εξής: Ο ΟΜΙΛΟΣ Ποσά σε € Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 31/12/2019 31/12/2018 Μισθοί, ημερομίσθια & επιδόματα 6.350.856 6.382.977 4.994.829 4.901.818 Έξοδα κοινωνικής ασφάλισης 1.462.328 1.415.782 1.314.400 1.246.122 38.501 5.600 38.501 5.600 103.855 104.371 95.220 97.233 7.955.540 7.908.731 6.442.951 6.250.773 Αποζημιώσεις απόλυσης Λοιπές παροχές σε εργαζομένους Σύνολο 10.31 Αριθμός Προσωπικού Ο αριθμός προσωπικού του Ομίλου και της Εταιρείας έχει ως εξής: Ο ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2019 31/12/2018 Μισθωτοί 243 244 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 188 179 10.32 Συναλλαγές με συνδεδεμένα μέρη Στους παρακάτω πίνακες αναλύονται οι συναλλαγές με τα συνδεδεμένα μέλη σύμφωνα με το ΔΛΠ 24 με τις θυγατρικές εταιρείες του Ομίλου : Ετήσιες Οικονομικές καταστάσεις (1η Ιανουαρίου 2019 έως 31η Δεκεμβρίου 2019) 92 Συναλλαγές με εταιρείες Ομίλου κατά το ΔΛΠ 24 ΔΙΕΤΑΙΡΙΚΕΣ ΠΩΛΗΣΕΙΣ / ΑΓΟΡΕΣ 1/1 - 31/12/2019 ΑΓΟΡΑΣΤΗΣ ΠΩΛΗΤΗΣ 31/12/2019 ΕNTERSOFT Α.Ε. ΕNTERSOFT Α.Ε. ENTERSOFT BULGARIA ENTERSOFT BULGARIA ENTER SOFT ENTERSOFT MIDDLE EAST FZ ROMANIA RETAIL LINK AE LLC 38.074 103.679 103.117 58.320 ENTERSOFT ROMANIA RETAIL LINK AE ENTER SOFT MIDDLE EAST FZ LLC ΔΙΕΤΑΙΡΙΚΕΣ ΠΩΛΗΣΕΙΣ / ΑΓΟΡΕΣ 1/1 -31/12/2018 ΠΩΛΗΤΗΣ 31/12/2018 ΕNTERSOFT Α.Ε. ΕNTERSOFT Α.Ε. ENTERSOFT BULGARIA ENTERSOFT ROMANIA RETAIL LINK AE ENTER SOFT MIDDLE EAST FZ LLC ENTERSOFT BULGARIA 46.622 ENTER SOFT ENTERSOFT MIDDLE EAST FZ ROMANIA RETAIL LINK AE LLC 103.024 82.840 44.415 ΠΩΛΗΤΗΣ ΔΙΕΤΑΙΡΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ / ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ 1/1- 31/12/2019 ΑΓΟΡΑΣΤΗΣ 31/12/2019 ΕNTERSOFT Α.Ε. ΕNTERSOFT Α.Ε. ENTER SOFT ENTERSOFT ENTERSOFT MIDDLE EAST FZ BULGARIA ROMANIA RETAIL LINK AE LLC 187.393 207.116 6.606 447.548 ENTERSOFT BULGARIA ENTERSOFT ROMANIA RETAIL LINK AE ENTER SOFT MIDDLE EAST FZ LLC ΠΩΛΗΤΗΣ ΔΙΕΤΑΙΡΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ / ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ 1/1- 31/12/2018 ΑΓΟΡΑΣΤΗΣ 31/12/2018 ΕNTERSOFT Α.Ε. ΕNTERSOFT Α.Ε. ENTER SOFT ENTERSOFT ENTERSOFT MIDDLE EAST FZ BULGARIA ROMANIA RETAIL LINK AE LLC 113.319 262.551 14.619 389.228 ENTERSOFT BULGARIA ENTERSOFT ROMANIA RETAIL LINK AE ENTER SOFT MIDDLE EAST FZ LLC Οι όροι των συναλλαγών με τα συνδεδεμένα μέρη προβλέπουν ότι οι πωλήσεις προς τα συνδεδεμένα μέρη καθώς επίσης και οι αγορές από αυτά, γίνονται σε κανονικές τιμές που επικρατούν στην αγορά κατά την δεδομένη χρονική στιγμή. Αναλυτικότερα, οι πωλήσεις της μητρικής προς τις θυγατρικές της στις χρήσεις 2019-2018 αφορούν στο σύνολό τους πώληση λογισμικού για μεταπώληση. Ειδικότερα, στη θυγατρική Retail-Link A.E., λόγω συστέγασης, υπάρχει καταμερισμός και ορισμένων δαπανών, η ανάλυση των οποίων έχει ως ακολούθως: Ετήσιες Οικονομικές καταστάσεις (1η Ιανουαρίου 2019 έως 31η Δεκεμβρίου 2019) 93 (ποσά σε €) Πώληση προϊόντων για μεταπώληση Ενοίκιο Τιμολόγηση για λογιστική και διοικητική υποστηρίξη Καταμερισμός λοιπών κοινών δαπανών (ΔΕΗ, ΕΥΔΑΠ) Σύνολο 2019 2018 20.704 49.655 25.802 24.300 14.400 14.400 21.934 14.762 82.840 103.117 Η μητρική εταιρεία έχει παράσχει εγγυήσεις σε τράπεζες για τη σύναψη δανειακών συμβάσεων της θυγατρικής της εταιρείας ΡΙΤΕΪΛ ΛΙΝΚ ΑE, συνολικού ύψους 250.000 ευρώ. Σημειώνεται ότι για την απαίτηση της Εταιρείας από τη θυγατρική εταιρεία ENTERSOFT MIDDLE EAST FC LLC έχει διενεργηθεί πρόβλεψη απομείωσης στη χρήση 2019 ύψους 70.000 € η οποία έχει καταχωρηθεί στα «Έξοδα Διάθεσης» Ο Όμιλος έχει αποφασίσει να προχωρήσει στη χρήση του 2020 σε αύξηση κεφαλαίου των εταιρειών ENTERSOFT BULGARIA και ENTERSOFT MIDDLE EAST FZ LLC ύψους 80.000 € και 200.000€ αντίστοιχα, μέσω κεφαλαιοποίησης υποχρεώσεών τους προς την ENTERSOFT AE. 10.33 Παροχές προς τη Διοίκηση και Διευθυντικά Στελέχη Ο ΟΜΙΛΟΣ 1/1-31/12/2019 1/1-31/12/2018 Παροχές σε διοικητικά στελέχη και μέλη της διοίκησης - Μισθοί και έξοδα κοινωνικής ασφάλισης σε μέλη της διοίκησης - Αμοιβές συνεδριάσεων διοικητικού συμβουλίου - Μισθοί και έξοδα κοινωνικής ασφάλισης σε συγγενείς α΄βαθμού με μέλη της διοίκησης - Μισθοί και έξοδα κοινωνικής ασφάλισης σε διοικητικά στελέχη Σύνολο Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 1/1-31/12/2019 1/1-31/12/2018 513.159 507.024 513.159 507.024 129.546 137.719 129.546 137.719 172.679 177.869 172.679 177.869 7.299 822.683 7.299 822.612 822.683 822.612 Στο κονδύλι «Μισθοί και έξοδα κοινωνικής ασφάλισης σε συγγενείς α΄ βαθμού με μέλη της διοίκησης» για το 2018 και το 2019 αφορούν στο σύνολο τους αμοιβές έμμισθου προσωπικού του οποίου οι συμβάσεις έχουν εγκριθεί από τις ετήσιες τακτικές γενικές συνελεύσεις των μετόχων κατά την πρόσληψη τους, και σε ετήσια βάση γίνεται έγκριση των αποδοχών τους από τις ετήσιες τακτικές συνελεύσεις των μετόχων. Ο ΟΜΙΛΟΣ 1/1-31/12/2019 1/1-31/12/2018 Μισθοί και έξοδα κοινωνικής ασφάλισης σε προϊσταμένους τμημάτων 464.731 Ετήσιες Οικονομικές καταστάσεις (1η Ιανουαρίου 2019 έως 31η Δεκεμβρίου 2019) 509.059 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 1/1-31/12/2019 1/1-31/12/2018 344.962 384.240 94 10.34 Ενδεχόμενες απαιτήσεις – υποχρεώσεις Πληροφορίες σχετικά με ενδεχόμενες υποχρεώσεις Για τις επίδικες απαιτήσεις της Εταιρίας και του Ομίλου κατά τρίτων έχουν σχηματιστεί επαρκείς προβλέψεις λαμβάνοντας υπόψη και την γνωμοδότηση και του νομικού συμβούλου. Δεν υπάρχουν επίδικες ή υπό διαιτησία διαφορές δικαστικών ή διαιτητικών οργάνων που να έχουν σημαντική επίπτωση στην οικονομική κατάσταση ή λειτουργία της Εταιρείας και του Ομίλου. Οι ανέλεγκτες φορολογικές χρήσεις των εταιρειών του Ομίλου έχουν ως εξής: ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΙΕΥ ΘΥ ΝΣΗ ΠΟΣOΣΤΟ ΣΥ ΜΜΕΤΟΧΗΣ EΝΤΕΡΣΟΦΤ ΑΕ Λ. Συγγρού 362 και Ευριπ ίδου Καλλιθέα, Αθήν α Ελλάδα RETAIL- LINK AE Λ. Συγγρού 362 και Ευριπ ίδου Καλλιθέα, Αθήν α Ελλάδα ENTER SOFT MIDDLE EAST FZ LLC Dubai ENTERSOFT BULGARIA EOOD Ev rotur Bisiness Center 12 Mihail Tenev 6th f l/21st Sof ia - Βουλγαρία ENTERSOFT ROMANIA SOFTWARE SRL 43 Polona St. , 6th f loor, Bucharest- Ρουμαν ία ΑΝΕΛΕΓΚΤΕΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ ΜΕΘΟΔΟΣ ΕΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΜΗΤΡΙΚΗ 2019 97,64% Ολική Εν οπ οίηση 2019 100,00% Ολική Εν οπ οίηση Υ π άγεται στη FREE ZONE των ΗΝΩΜΕΝΩΝ ΑΡΑΒΙΚΩΝ ΕΜΙΡΑΤΩΝ 100,00% Ολική Εν οπ οίηση 2008 - 2019 100,00% Ολική Εν οπ οίηση 2008 - 2019 Η Διοίκηση του Ομίλου εκτιμά πως δεν θα υπάρχουν μελλοντικές επιβαρύνσεις από ενδεχόμενο φορολογικό έλεγχο. Η εταιρεία και η θυγατρική της RITEIL-LINK AE, ελέγχονται φορολογικά από χρήση 2011 με βάσει τις διατάξεις 82 παρ. 5 του Ν2238/1994 όπως τροποποιήθηκε και ισχύει με το ‘άρθρο 65 α του Ν. 4174/2013. Η μητρική εταιρεία έχει παράσχει εγγυήσεις σε τράπεζες για τη σύναψη δανειακών συμβάσεων της θυγατρικής της εταιρείας RITEIL- LINK AE, συνολικού ύψους 250.000 ευρώ. 10.35 Λειτουργικές Μισθώσεις – Έξοδα Υποχρεώσεις λειτουργικών μισθώσεων – Προηγούμενη χρήση Κατά την προηγούμενη χρήση, ο Όμιλος μίσθωνε μεταφορικά μέσα και ενσώματες ακινητοποιήσεις με λειτουργικές μισθώσεις, η πλειονότητα των οποίων με την εφαρμογή του ΔΠΧΑ 16 – Μισθώσεις ταξινομήθηκαν το 2019 ως χρηματοδοτικές. Στην λήξη της προηγούμενης χρήσης 2018, τα μελλοντικά πληρωτέα συνολικά μισθώματα σύμφωνα με τις λειτουργικές μισθώσεις είχαν ως εξής: Ποσά σε € Εντός ενός έτους Ένα έως πέντε έτη Πέραν των πέντε ετών Σύνολο 31/12/2018 585.385 1.326.212 31/12/2018 474.442 1.305.447 312.534 2.224.131 312.534 2.092.423 Ετήσιες Οικονομικές καταστάσεις (1η Ιανουαρίου 2019 έως 31η Δεκεμβρίου 2019) 95 10.36 Επιπτώσεις του COVID-19 στις δραστηριότητες Η εμφάνιση της ασθένειας του κορονοϊού (COVID-19) οδήγησε σε πρωτοφανή μέτρα (πχ lockdown) τις κυβερνήσεις σχεδόν σε όλο τον κόσμο. Η διοίκηση έλαβε άμεσα όλα τα απαραίτητα μέτρα για την προστασία των στελεχών που αποτελούν βασικό πυλώνα της επιχειρηματικής της εξέλιξης. Συγκεκριμένα σε όλες τις εταιρείες του Ομίλου έγιναν τα κάτωθι: 1. Ορίστηκε ειδική ομάδα διαχείρισης κρίσης που αποτελείται από ανώτατα στελέχη τα οποία τηλε-συνεδριάζουν κάθε 23 μέρες επαναξιολογώντας τα δεδομένα και παίρνοντας διαρκείς αποφάσεις 2. Εφαρμόστηκαν άμεσα όλες οι οδηγίες από τους αρμόδιους φορείς 3. Λήφθηκαν όλα τα ενδεδειγμένα μέτρα προφύλαξης και κανόνων υγιεινής εντός των χώρων εργασίας με δαιρκείς ενημερώσεις του προσωπικού μας 4. Σταμάτησαν άμεσα και πλήρως όλα τα επαγγελματικά ταξίδια 5. Δόθηκαν άμεσα οδηγίες για παραμονή στο σπίτι σε όσους τυχόν εμφανίσουν ακόμα και ήπια συμπτώματα εποχικής γρίπης ή ακόμα και συμπτώματα εποχικής αλλεργίας. 6. Δόθηκε άμεσα οδηγία εφόσον, παρόλα τα μέτρα, κάποιος εργαζόμενος προσβληθεί από τον ιό θα πρέπει να επανέρθει στο χώρο εργασίας του μόνο εφ’ όσον πάρει σχετική άδεια από τις αρμόδιες αρχές 7. Ενεργοποιήθηκαν όλες οι υποδομές τηλεργασίας που είχε ήδη έτοιμες ο Όμιλος και σταδιακά όλα τα τμήματα της εταιρείας πέρασαν σε τηλεργασία συνεχίζοντας κανονικά τις επιχειρηματικές δραστηριότητες του Ομίλου. Το προσωπικό που δουλεύει με τηλεργασία είναι πάνω από 90%. Ταυτόχρονα έχουμε ήδη σχεδιάσει τηλεργασία ακόμα και για το 100% σε περίπτωση που επιβληθεί πλήρης παύση λειτουργίας της επιχείρηση και είμαστε έτοιμοι να συνεχίσουμε την υποστήριξη των πελατών μας απρόσκοπτα. Παρόλο που μέχρι τη δημοσίευση των αποτελεσμάτων τα αποτελέσματα δε φαινόταν να έχουν επηρεαστεί σημαντικά, η Διοίκηση αναμένει αυτό να συμβεί μετά το 2ο τετράμηνο του 2020. Όμως δε μπορούν να εξαχθούν ασφαλή και βέβαια συμπεράσματα για το ύψος αυτής της επίδρασης σχετικά με την εξέλιξη των εσόδων και των αποτελεσμάτων των εταιρειών του Ομίλου παρόλο που το ανεκτέλεστο έργων παραμένει ικανοποιητικό και τα ταμειακά διαθέσιμα πολύ ισχυρά. Υπάρχουν ενδείξεις για μεμονωμένες περιπτώσεις ακύρωσης παραγγελιών νέων έργων ή και ήπιας κλίμακας αναβολής έργων για λίγες εβδομάδες. Στον Όμιλο υπάρχουν βέβαια και δραστηριότητες, όπως αυτές της θυγατρικής RetailLink (πχ ηλεκτρονική τιμολόγηση και EDI στα Supermarkets), που δε φαίνεται να επηρεάζονται από την πανδημία. Eνώ είναι αβέβαιο, δεν πιστεύουμε, ωστόσο, ότι ο αντίκτυπος του ιού COVD-19 θα είχε σημαντική αρνητική επίπτωση στην οικονομική κατάσταση ή τη ρευστότητα του ομίλου σύμφωνα με τα δεδομένα που έχουμε στη διάθεσή μας μέχρι τη δημοσίευση των χρηματοοικονομικών καταστάσεων 10.37 Λοιπές πληροφορίες Επενδυτικό πρόγραμμα της εταιρείας Ετήσιες Οικονομικές καταστάσεις (1η Ιανουαρίου 2019 έως 31η Δεκεμβρίου 2019) 96 Το επενδυτικό πρόγραμμα της εταιρείας περιλαμβάνει δράσεις που αφορούν τόσο την ανάπτυξη νέων προϊόντων όσο και την επιχειρησιακή ανάπτυξη σε συγκεκριμένες αγορές. Ο Όμιλος στην προσπάθεια του να εδραιώσει τη θέση του στην αγορά των προϊόντων λογισμικού και υπηρεσιών έχει δώσει ιδιαίτερη προτεραιότητα στην έρευνα και την ανάπτυξη των νέων προϊόντων του. Ειδικότερα στην παρούσα χρήση η Μητρική Εταιρεία ολοκλήρωσε το προϊόν Διαδικτυακές Υπηρεσίες Entersoft Cloud Store αξίας 460.589 €., και η θυγατρική εταιρεία ΡΙΤΕΪΛ ΛΙΝΚ ΑΕ ολοκλήρωσε προσθήκη στο προϊόν Υπηρεσίες συνεργατικής ανταλλαγής δεδομένων και παραστατικών (Retail-Link EDI e-Invoicing) αξίας 79.237 €. Αποφάσεις Γενικών συνελεύσεων στην διάρκεια της χρήσης 2019 Στην Τακτική Γενική Συνέλευση στις 6/6/2019 αποφασίστηκε η διανομή μερίσματος από τα κέρδη χρήσεων 2018 κατά € 0,18 ανά μετοχή ήτοι ποσό 802.020€. Στην Έκτακτη Γενικής Συνέλευση 10/11/2019 αποφασίστηκαν τα εξής: 1. Αύξηση μετοχικού κεφαλαίου της Εταιρείας συνολικού ποσού έως 163.200 ευρώ με έκδοση έως 544.000 νέων κοινών μετά ψήφου μετοχών ονομαστικής αξίας έκαστης 0,30 ευρώ, η οποία θα καλυφθεί με δημόσια προσφορά, με κατάργηση του δικαιώματος προτίμησης των υφιστάμενων μετόχων της Εταιρείας και τη διαγραφή του συνόλου των μετοχών από την Εναλλακτική Αγορά του Χρηματιστηρίου Αθηνών λόγω εισαγωγής αυτών στην Κύρια Κατηγορία της Αγοράς Αξιών του Χρηματιστηρίου Αθηνών. 2. Εγκρίθηκε η τροποποίηση του άρθρου 5 του Καταστατικού της Εταιρείας περί του Μετοχικού Κεφαλαίου στο πλαίσιο της ανωτέρω αύξησης του μετοχικού κεφαλαίου. 3. Εγκρίθηκε η εναρμόνιση και τροποποίηση των άρθρων του Καταστατικού της Εταιρείας στα πλαίσια των διατάξεων του νέου νόμου περί ανωνύμων εταιρειών 4548/2018 και την εισαγωγή της Εταιρείας στην Κύρια Κατηγορία της Αγοράς Αξιών του Χρηματιστηρίου Αθηνών. 4. Εγκρίθηκε η εκλογή νέου Διοικητικού Συμβουλίου, το οποίο απαρτίζεται από τα παρακάτω μέλη: i. Παντελής Νικολόπουλος του Νικολάου ii. Αικατερίνη Παπαχριστοπούλου του Χρήστου iii. Κωνσταντίνος Δημητρακόπουλος του Λάμπρου iv. Σταύρος Μένεγος του Κωνσταντίνου v. Χαράλαμπος Αβρατόγλου του Φιλίππου vi. Αντώνιος Κοτζαμανίδης του Νικολάου vii. Κωνσταντίνος Φωκάς του Γεωργίου viii. Μαρίκα Λάμπρου του Ευαγγέλου ix. Κατερίνα Πραματάρη του Χρύσανθου Περαιτέρω, διορίστηκαν ως ανεξάρτητα μη εκτελεστικά μέλη σύμφωνα με τις διατάξεις του νόμου 3016/2002 περί εταιρικής διακυβέρνησης οι κ.κ. Λάμπρου Μαρίκα του Ευαγγέλου και Πραματάρη Κατερίνα του Χρύσανθου. 5. Εγκρίθηκε ο ορισμός της Επιτροπής Ελέγχου της Εταιρείας σύμφωνα με το άρθρο 44 του Ν. 4449/2017, η οποία απαρτίζεται από τα παρακάτω μέλη: i. την κ. Μαρίκα Λάμπρου ως Πρόεδρο της Επιτροπής, ii. την κ. Κατερίνα Πραματάρη ως Μέλος της Επιτροπής, iii. την κ. Παναγιώτα Κώστα ως Μέλος της Επιτροπής. Η θητεία της Επιτροπής Ελέγχου ορίστηκε τριετής. 6. Εγκρίθηκε η Πολιτική Αποδοχών της Εταιρείας σύμφωνα με το άρθρο 110 παράγραφος 2 του Ν. 4548/2018. Ετήσιες Οικονομικές καταστάσεις (1η Ιανουαρίου 2019 έως 31η Δεκεμβρίου 2019) 97 Αμοιβές Ορκωτών Λογιστών Οι αμοιβές του δικτύου των τακτικών ελεγκτών για τον έλεγχο των χρηματοοικονομικών καταστάσεων για τη χρήση 2019 ανήλθαν συνολικά για τον Όμιλο σε 62.500 € και για την εταιρεία σε 40.500 €. Οι αμοιβές για τον έλεγχο φορολογικής συμμόρφωσης της χρήσεως 2019 ανήλθαν για την εταιρεία σε 20.000 € και οι συνολικές αμοιβές για ελέγχους φορολογικής συμμόρφωσης για τον Όμιλο ανήλθαν σε 25.000 €. 10.38 Γεγονότα μετά την ημερομηνία των οικονομικών καταστάσεων Είσοδος στην Κύρια Αγορά του ΧΑ Σε συνέχεια της απόφασης της Έκτακτης Γενικής Συνέλευσης της 11/10/2019 το Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών (ΧΑ), κατά τη συνεδρίαση της 18/2/2020, ενέκρινε την εισαγωγή προς διαπραγμάτευση στη Κύρια Αγορά του ΧΑ του συνόλου των 5.000.000 κοινών ονομαστικών μετοχών της Εταιρείας. Την 26η Φεβρουαρίου 2020, ολοκληρώθηκε η διάθεση 27.200 μετοχών σε περιορισμένο κύκλο προσώπων. Την 5η Μαρτίου 2020, ολοκληρώθηκε η Δημόσια Προσφορά και η διάθεση 516.800 νέων κοινών ονομαστικών μετοχών της Εταιρείας. Η τιμή διάθεσης των Νέων Μετοχών (εφεξής η «Τιμή Διάθεσης») καθορίστηκε σε €7,00 ανά Μετοχή για το σύνολο της Δημόσιας Προσφοράς (Ειδικοί και Ιδιώτες Επενδυτές). Τα συνολικά κεφάλαια που συγκεντρώθηκαν από τη Δημόσια Προσφορά, πριν την αφαίρεση των προμηθειών και εξόδων, ανέρχονται σε Ευρώ €3.788.960. Αναλυτικότερα, 134.618 νέες κοινές ονομαστικές μετοχές - Ιδιώτες Επενδυτές και 382.182 νέες κοινές ονομαστικές μετοχές - Ειδικούς Επενδυτές. Με βάση το ενημερωτικό δελτίο η Εταιρεία θα χρησιμοποιήσει τα αντληθέντα κεφάλαια για εξαγορές μικρότερων σε μέγεθος εταιρειών που θα εμπλουτίσουν το πελατολόγιο και τις λύσεις της και θα δώσουν ευκαιρίες σταυροειδών πωλήσεων όλων των προϊόντων κι υπηρεσιών στις οποίες έχει επενδύσει όλα τα προηγούμενα χρόνια. Στην Έκτακτη Γενική Συνέλευση των Μετόχων της Εταιρείας, που πραγματοποιήθηκε στις 12 Μαΐου 2020 αποφασίστηκε: η μείωση της ονομαστικής αξίας έκαστης κοινής μετά ψήφου μετοχής της Εταιρείας από τριάντα λεπτά του ευρώ (0,30 ευρώ) σε πέντε λεπτά του ευρώ (0,05 ευρώ) και την αντικατάσταση κάθε μίας (1) παλαιάς κοινής μετοχής της Εταιρείας από έξι (6) νέες κοινές μετοχές της Εταιρείας με αύξηση του συνολικού αριθμού των κοινών μετοχών της Εταιρείας από 5.000.000 σε 30.000.000 νέες κοινές μετά ψήφου μετοχές ονομαστικής αξίας 0,05 ευρώ (stock split 1:6). Στη συνέχεια της ανωτέρω μείωσης της ονομαστικής αξίας των κοινών μετά ψήφου μετοχών της Εταιρείας, το συνολικό μετοχικό κεφάλαιο της παρέμείνε αμετάβλητο. Εμφάνιση της νόσου COVID-19 Στις αρχές του Μαρτίου, άρχισαν να επιβάλλονται στην επικράτεια της χώρας τα μέτρα περιορισμού εξάπλωσης COVID-19 και προστασίας από την πανδημία. Μέσα σε αυτό το κλίμα και ενόψει της δημοσίευσης των οικονομικών καταστάσεων, η ΕΑΚΑΑ/ESMA, στις 12 Μαρτίου, εξέδωσε Σύσταση με την οποία κάλεσε όλους τους συμμετέχοντες στις χρηματοπιστωτικές αγορές, να έχουν σε ετοιμότητα σχέδια έκτακτης ανάγκης για τη διασφάλιση της λειτουργικής συνέχειας, να δημοσιοποιήσουν Ετήσιες Οικονομικές καταστάσεις (1η Ιανουαρίου 2019 έως 31η Δεκεμβρίου 2019) 98 κάθε δυνατή πληροφορία σχετικά με την επίπτωση του COVID-19 στα θεμελιώδη μεγέθη και στις προοπτικές τους, και να περιλάβουν σχετικές γνωστοποιήσεις στις οικονομικές καταστάσεις. Όσον αφορά τις δραστηριότητες του Ομίλου, η Διοίκηση παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις από το ξέσπασμα του κορωνοϊού, ακολουθεί την καθοδήγηση των τοπικών υγειονομικών αρχών και τηρεί τις απαιτήσεις και τις δράσεις που εφαρμόζονται από τις αρχές. Σε αυτό το στάδιο, ο αντίκτυπος στην επιχείρηση και στα αποτελέσματα είναι περιορισμένος. Θα συνεχίσουμε να παρακολουθούμε τις διάφορες πολιτικές και συμβουλές των εθνικών ινστιτούτων και παράλληλα θα κάνουμε ότι είναι δυνατόν για να συνεχίσουμε την δραστηριότητας μας με τον καλύτερο και ασφαλέστερο τρόπο χωρίς να θέτουμε σε κίνδυνο την υγεία των ανθρώπων μας. Ο Όμιλος έχει εφαρμόσει σχέδια έκτακτης ανάγκης για τον περιορισμό των πιθανών δυσμενών επιπτώσεων στους υπαλλήλους και τις επιχειρήσεις του Ομίλου. Μετά τις διευκρινήσεις που έχουν παρατεθεί και στις ανωτέρω σχετικές παραγράφους για την εξάπλωση του κορωνοϊού, που αποτελεί μη διορθωτικό γεγονός (non – adjusting event), δεν υπάρχουν άλλα μεταγενέστερα των οικονομικών καταστάσεων γεγονότα τα οποία να αφορούν είτε τον Όμιλο είτε την εταιρία και στα οποία επιβάλλεται αναφορά από τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς» Καλλιθέα, 3 Ιουνίου 2020 Παντελής N. Νικολόπουλος Αντώνιος Ν. Κοτζαμανίδης Νεκταρία Α. Λιβανίου Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου Διευθύνων Σύμβουλος Διευθύντρια Λογιστηρίου Ετήσιες Οικονομικές καταστάσεις (1η Ιανουαρίου 2019 έως 31η Δεκεμβρίου 2019) 99

Περίληψη: Τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΝΤΕΡΣΟΦΤ ΑΕ: • Νικολοπούλος Παντελής, Πρόεδρος Διοικητικού Συμβουλίου και μη εκτελεστικό μέλος, • Κοτζαμανίδης Αντώνιος, Δ/νων Σύμβουλος και εκτελεστικό μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου, • Αβρατόγλου Χαράλαμπος, Εκτελεστικό μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου, υπό την ως άνω ιδιότητά μας, ειδικώς προς τούτο ορισθέντες από το Διοικητικό Συμβούλιο της εταιρίας ΕΝΤΕΡΣΟΦΤ ΑΕ, δηλώνουμε και βεβαιώνουμε με την παρούσα ότι εξ’ όσων γνωρίζουμε: 1. Οι ετήσιες οικονομικές καταστάσεις της ΕΝΤΕΡΣΟΦΤ, Ομίλου και Εταιρίας, για τη χρήση 1ης Ιανουαρίου έως 31ης Δεκεμβρίου 2019, οι οποίες καταρτίστηκαν σύμφωνα με τα ισχύοντα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Πληροφόρησης, απεικονίζουν κατά τρόπο αληθή τα στοιχεία του Ενεργητικού και του Παθητικού, την Καθαρή Θέση και τα Αποτελέσματα της χρήσης 2019 της Εταιρίας καθώς και των επιχειρήσεων που περιλαμβάνονται στην ενοποίηση εκλαμβανομένων ως σύνολο, σύμφωνα με τα οριζόμενα στις παραγράφους 3 έως 5 του άρθρου 4 του Ν.3556/2007. 2. Η ετήσια Έκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου απεικονίζει κατά τρόπο αληθή την εξέλιξη, τις επιδόσεις, τη θέση της Εταιρίας, καθώς και των επιχειρήσεων που περιλαμβάνονται στις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις ως σύνολο, μαζί με τη περιγραφή των κυριοτέρων κινδύνων και αβεβαιοτήτων που αντιμετωπίζουν. Παντελής N. Νικολόπουλος Αντώνιος Ν. Κοτζαμανίδης Χαράλαμπος Φ. Αβρατόγλου Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου Διευθύνων Σύμβουλος Εκτελεστικό Μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου