ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΧΡΗΣΗΣ 1η ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ ΕΩΣ 31η ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2020 Σύμφωνα με το άρθρο 4 του Ν. 3556/2007 ΙΚΤΙΝΟΣ ΕΛΛΑΣ Α.Ε. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΜΑΡΜΑΡΩΝ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Αριθμός Γ.Ε.ΜΗ. 000949319001 (ΑΡ.Μ.Α.Ε. 2304/06/Β/86/53) ΛΥΚΟΒΡΥΣΗΣ 7, 14452 ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΗ ΑΤΤΙΚΗΣ Τηλ. 210-2826825 Fax. 210-2818574 e-mail : info@iktinos www.iktinos.gr ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Δηλώσεις των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου (Σύμφωνα με το άρθρο 4 § 2 του Ν. 3556/2007) .................................................................................................................................... 4 2. Έκθεση Ελέγχου Ανεξάρτητου Ορκωτού Ελεγκτή Λογιστή ....................................................... 5 3. Έκθεση πεπραγμένων επιτροπής ελέγχου της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία ΙΚΤΙΝΟΣ ΕΛΛΑΣ Α.Ε ....................................................................................................................... 12 4. Ετήσια Έκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου ........................................................................... 21 5. Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις για την περίοδο από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2020 ......................................................................................... 69 5.1. Κατάσταση Συνολικών Εσόδων .............................................................................................. 69 5.2. Κατάσταση Οικονομικής Θέσης ............................................................................................. 71 5.3. Ενοποιημένη Κατάσταση Μεταβολών Ιδίων Κεφαλαίων....................................................... 73 5.4. Κατάσταση Μεταβολών Ιδίων Κεφαλαίων Εταιρείας ............................................................ 75 5.5. Κατάσταση Ταμειακών Ροών (Έμμεση Μέθοδος) ..................................................................... 77 6. Πληροφορίες για τον Όμιλο ...................................................................................................... 78 6.1. Γενικές Πληροφορίες............................................................................................................. 78 6.2. Φύση Δραστηριοτήτων .......................................................................................................... 78 6.3. Συμμετοχές σε άλλες εταιρίες ................................................................................................ 80 6.4. Εταιρείες που συμμετέχουν στις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις του Ομίλου ........ 82 7. Πλαίσιο κατάρτισης οικονομικών καταστάσεων....................................................................... 83 7.1 Γενικό πλαίσιο κατάρτισης ...................................................................................................... 83 7.2.1 Αλλαγές σε Λογιστικές Πολιτικές ......................................................................................... 84 7.2.2 Νέα Πρότυπα, Διερμηνείες, Αναθεωρήσεις και Τροποποιήσεις υφιστάμενων Προτύπων τα οποία δεν έχουν ακόμα τεθεί σε ισχύ ή δεν έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση ... 86 7.3 Σημαντικές λογιστικές εκτιμήσεις και κρίσεις της Διοίκησης ................................................. 90 8. Βασικές λογιστικές αρχές .......................................................................................................... 94 9. Διαχείριση Κινδύνων ............................................................................................................... 116 10. Οικονομικές πληροφορίες κατά τομέα ................................................................................. 120 11.Σημειώσεις επί των Οικονομικών Καταστάσεων ................................................................... 123 11.1. Ενσώματες ακινητοποιήσεις .............................................................................................. 123 11.2. Ασώματα Πάγια .................................................................................................................. 126 11.3 Επενδύσεις σε Ακίνητα ........................................................................................................ 128 11.4. Επενδύσεις σε θυγατρικές επιχειρήσεις και Συγγενείς Επιχειρήσεις................................. 129 11.5. Αναβαλλόμενοι φόροι ........................................................................................................ 130 11.6. Λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις .................................................................................. 132 11.7. Αποθέματα .......................................................................................................................... 132 11.8. Πελάτες και λοιπές εμπορικές απαιτήσεις.......................................................................... 132 Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 2 11.9. Λοιπές απαιτήσεις ............................................................................................................... 134 11.10. Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα ταμειακών διαθεσίμων............................................ 134 11.11. Ίδια κεφάλαια .................................................................................................................. 134 11.12. Δανειακές υποχρεώσεις ................................................................................................... 137 11.13. Υποχρεώσεις παροχών προσωπικού ................................................................................ 139 11.14. Κρατικές Επιχορηγήσεις ................................................................................................... 140 11.15. Προβλέψεις ...................................................................................................................... 141 11.16. Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις ............................................................................. 141 11.17. Τρέχουσες φορολογικές υποχρεώσεις ............................................................................. 142 11.18. Λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις ............................................................................ 142 11.19. Πωλήσεις .......................................................................................................................... 142 11.20. Έξοδα ανά κατηγορία ....................................................................................................... 142 11.21. Λοιπά έσοδα / έξοδα εκμετάλλευσης .............................................................................. 144 11.22. Χρηματοοικονομικά έσοδα / έξοδα ................................................................................. 145 11.23. Λοιπά χρηματοοικονομικά αποτελέσματα ....................................................................... 146 11.24. Αποτελέσματα επενδυτικής δραστηριότητας .................................................................. 146 11.25. Φόρος εισοδήματος .......................................................................................................... 146 11.26. Κέρδη ανά μετοχή ............................................................................................................ 147 11.27. Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις .......................................... 148 11.28. Εύλογη αξία μη χρηματοοικονομικών μέσων .................................................................. 153 11.29. Ενδεχόμενες απαιτήσεις - υποχρεώσεις .......................................................................... 154 11.30. Συναλλαγές με συνδεδεμένα μέρη................................................................................... 155 11.31. Μερίσματα ........................................................................................................................ 156 11.32. Αριθμός απασχολούμενου προσωπικού .......................................................................... 156 11.33. Διαδικτυακός τόπος ανάρτησης των οικονομικών εκθέσεων του ομίλου ...................... 157 11.34. Γεγονότα μετά την ημερομηνία του ισολογισμού ........................................................... 157 Σελίδα 4 2. Έκθεση Ελέγχου Ανεξάρτητου Ορκωτού Ελεγκτή Λογιστή Προς τους Μετόχους της εταιρείας «ΙΚΤΙΝΟΣ ΕΛΛΑΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» Έκθεση Ελέγχου επί των Εταιρικών και Ενοποιημένων Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων Γνώμη Έχουμε ελέγξει τις συνημμένες εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις της εταιρείας «ΙΚΤΙΝΟΣ ΕΛΛΑΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» (η Εταιρεία), οι οποίες αποτελούνται από την εταιρική και ενοποιημένη κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης της 31ης Δεκεμβρίου 2020, τις εταιρικές και ενοποιημένες καταστάσεις συνολικού εισοδήματος, μεταβολών ιδίων κεφαλαίων και ταμειακών ροών της χρήσεως που έληξε την ημερομηνία αυτή, καθώς και περίληψη σημαντικών λογιστικών αρχών και μεθόδων και λοιπές επεξηγηματικές πληροφορίες. Κατά τη γνώμη μας, οι συνημμένες εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις παρουσιάζουν εύλογα, από κάθε ουσιώδη άποψη, την οικονομική θέση της εταιρείας «ΙΚΤΙΝΟΣ ΕΛΛΑΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» και των θυγατρικών αυτής (ο Όμιλος) κατά την 31η Δεκεμβρίου 2020, τη χρηματοοικονομική τους επίδοση και τις ταμειακές τους ροές για τη χρήση που έληξε την ημερομηνία αυτή σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς, όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Βάση γνώμης Διενεργήσαμε τον έλεγχό μας σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Ελέγχου (ΔΠΕ) όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία. Οι ευθύνες μας, σύμφωνα με τα πρότυπα αυτά περιγράφονται περαιτέρω στην ενότητα της έκθεσής μας «Ευθύνες ελεγκτή για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων». Είμαστε ανεξάρτητοι από την Εταιρεία και τις ενοποιούμενες θυγατρικές της, καθ’ όλη τη διάρκεια του διορισμού μας, σύμφωνα με τον Κώδικα Δεοντολογίας για Επαγγελματίες Ελεγκτές του Συμβουλίου Διεθνών Προτύπων Δεοντολογίας Ελεγκτών, όπως αυτός έχει ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία και τις απαιτήσεις δεοντολογίας που σχετίζονται με τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων στην Ελλάδα και έχουμε εκπληρώσει τις δεοντολογικές μας υποχρεώσεις σύμφωνα με τις απαιτήσεις της ισχύουσας νομοθεσίας και του προαναφερόμενου Κώδικα Δεοντολογίας. Πιστεύουμε ότι τα ελεγκτικά τεκμήρια που έχουμε αποκτήσει είναι επαρκή και κατάλληλα να παρέχουν βάση για τη γνώμη μας. Σημαντικότερα θέματα ελέγχου Τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου είναι εκείνα τα θέματα που, κατά την επαγγελματική μας κρίση, ήταν εξέχουσας σημασίας στον έλεγχό μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων της ελεγχόμενης χρήσεως. Τα θέματα αυτά και οι σχετιζόμενοι κίνδυνοι ουσιώδους ανακρίβειας αντιμετωπίστηκαν στο πλαίσιο του ελέγχου των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων ως σύνολο, για τη διαμόρφωση της γνώμης μας επί αυτών και δεν εκφέρουμε ξεχωριστή γνώμη για τα θέματα αυτά. Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 5 Σημαντικότερο θέμα ελέγχου Πώς αντιμετωπίστηκε στον έλεγχό μας το σημαντικότερο θέμα ελέγχου Ανακτησιμότητα εμπορικών απαιτήσεων Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2020, οι εμπορικές απαιτήσεις του Ομίλου και της Εταιρείας ανέρχονται σε ποσό € 7,14 εκ. και ποσό € 8,51 εκ. αντίστοιχα, ενώ η σχετική συσσωρευμένη απομείωση που περιλαμβάνεται στο παραπάνω ποσό, όπως αναφέρεται στην σημείωση 10.9 των χρηματοοικονομικών καταστάσεων, ανέρχεται σε ποσό € 0,91 εκ. και ποσό € 0,96 εκ. αντίστοιχα για τον Όμιλο και την Εταιρεία. Η διοίκηση αξιολογεί στη λήξη κάθε περιόδου αναφοράς την ανακτησιμότητα των εμπορικών απαιτήσεων του Ομίλου και της Εταιρείας, προκειμένου αυτές να απεικονίζονται στο ανακτήσιμο ποσό τους, αναγνωρίζοντας τις απαιτούμενες προβλέψεις ζημιάς απομείωσης για αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές. Η διαδικασία αυτή περιλαμβάνει σημαντικές κρίσεις και εκτιμήσεις. Δεδομένης της σημαντικής αξίας των εμπορικών απαιτήσεων και του επιπέδου της κρίσης και των εκτιμήσεων που απαιτήθηκαν από τη διοίκηση, θεωρούμε την αξιολόγηση της ανακτησιμότητας των εμπορικών απαιτήσεων ως ένα από τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου. Οι γνωστοποιήσεις της Εταιρίας και του Ομίλου σχετικά με τη λογιστική πολιτική, καθώς και τις κρίσεις και εκτιμήσεις που χρησιμοποιήθηκαν κατά την αξιολόγηση της ανακτησιμότητας των εμπορικών απαιτήσεων περιλαμβάνονται στις σημειώσεις 6.3, 7.8 και 10.9 των συνημμένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Οι βασικές ελεγκτικές διαδικασίες που πραγματοποιήσαμε σχετικά με την αξιολόγηση της ανακτησιμότητας των εμπορικών απαιτήσεων περιλάμβαναν μεταξύ άλλων τις κάτωθι διαδικασίες: ­ Κατανοήσαμε τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου που έχουν σχεδιαστεί από τη διοίκηση και σχετίζονται με τις διαδικασίες πιστωτικού ελέγχου του Ομίλου και τη χορήγηση πιστώσεων στους πελάτες. ­ Εξετάσαμε τις εκτιμήσεις των παραδοχών και της μεθοδολογίας που χρησιμοποιήθηκε από τη διοίκηση για τον προσδιορισμό της ανακτησιμότητας των εμπορικών απαιτήσεων ή του χαρακτηρισμού τους ως επισφαλών. ­ Εξετάσαμε τις απαντητικές επιστολές του νομικού συμβούλου, για επισφαλείς απαιτήσεις που χειρίστηκαν κατά τη διάρκεια του έτους για τον εντοπισμό τυχόν θεμάτων που υποδεικνύουν υπόλοιπα από εμπορικές απαιτήσεις που δεν είναι ανακτήσιμα στο μέλλον. ­ Εξετάσαμε την ενηλικίωση των υπολοίπων των εμπορικών απαιτήσεων στο τέλος της χρήσης για τον εντοπισμό τυχόν οφειλετών με οικονομική δυσχέρεια. ­ Αξιολογήσαμε την ανακτησιμότητα των υπολοίπων των απαιτήσεων κατά την 31η Δεκεμβρίου 2020, συγκρίνοντας τα ποσά αυτά με μεταγενέστερες εισπράξεις/ τακτοποιήσεις. - Αξιολογήσαμε την ορθή εφαρμογή των απαιτήσεων του ΔΠΧΑ 9 κατά τον υπολογισμό των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών για όλη τη διάρκεια ζωής των μέσων. ­ Αξιολογήσαμε την επάρκεια των γνωστοποιήσεων στις συνημμένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις, σε σχέση με το θέμα αυτό. Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 6 Αποτίμηση αποθεμάτων Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2020, ο Όμιλος και η Οι βασικές ελεγκτικές διαδικασίες που Εταιρεία κατέχουν αποθέματα ύψους € 22,60 πραγματοποιήσαμε σχετικά με την αξιολόγηση εκ. και € 22,57 εκ. αντίστοιχα. της αποτίμησης των αποθεμάτων περιλάμβαναν μεταξύ άλλων τις κάτωθι διαδικασίες: Τα αποθέματα αποτιμώνται στη χαμηλότερη τιμή μεταξύ κόστους κτήσεως και καθαρής Κατανοήσαμε τις δικλίδες εσωτερικού ρευστοποιήσιμης αξίας. ελέγχου που έχουν σχεδιαστεί από τη διοίκηση για τον εντοπισμό βραδέως Η πρόβλεψη για απομείωση της αξίας των κινούμενων/απαξιωμένων αποθεμάτων και τον αποθεμάτων σχηματίζεται στη βάση προσδιορισμό της ρευστοποιήσιμης αξίας τους. εκτιμήσεων της διοίκησης αναφορικά με την πραγματική κατάσταση και τη δυνατότητα Παρευρεθήκαμε στη διαδικασία της χρησιμοποίησης των αποθεμάτων εφόσον φυσικής απογραφής σε συγκεκριμένους κρίνεται απαραίτητο. αποθηκευτικούς χώρους και διενεργήσαμε δειγματοληπτικά καταμετρήσεις αποθεμάτων. Λόγω της σημαντικότητας του ως άνω κονδυλίου, του βαθμού υποκειμενικότητας στις - Εξετάσαμε δειγματοληπτικά αποθέματα με παραδοχές που βασίζεται η ανάλυση σκοπό την επιβεβαίωση του ορθού αποτίμησης, καθώς και της χρήσης εκτιμήσεων υπολογισμού του κόστους κτήσης τους της διοίκησης, θεωρούμε την αξιολόγηση της σύμφωνα με τα τιμολόγια αγορών και τον ορθό αποτίμησης των αποθεμάτων, ως ένα εκ των επιμερισμό των εξόδων παραγωγής. σημαντικότερων θεμάτων ελέγχου. - Αξιολογήσαμε την ορθή αποτίμηση των Οι γνωστοποιήσεις του Ομίλου και της αποθεμάτων, συγκρίνοντας την καθαρή Εταιρείας σχετικά με την λογιστική πολιτική, ρευστοποιήσιμη αξία τους, κατά την καθώς και τις παραδοχές και εκτιμήσεις που ημερομηνία αναφοράς με το κόστος κτήσης χρησιμοποιήθηκαν κατά την αξιολόγηση της των αποθεμάτων. αποτίμησης των αποθεμάτων, περιλαμβάνονται στις σημειώσεις 7.9 και 10.8 των συνημμένων - Εξετάσαμε το ισοζύγιο αποθήκης για τον χρηματοοικονομικών καταστάσεων εντοπισμό ακίνητων και βραδέως κινούμενων αποθεμάτων. Αξιολογήσαμε την επάρκεια των γνωστοποιήσεων στις συνημμένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις, σε σχέση με το θέμα αυτό. Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 7 Άλλες πληροφορίες Η διοίκηση είναι υπεύθυνη για τις άλλες πληροφορίες. Οι άλλες πληροφορίες περιλαμβάνονται στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου, για την οποία γίνεται σχετική αναφορά στην «Έκθεση επί άλλων Νομικών και Κανονιστικών Απαιτήσεων» και στις Δηλώσεις των Μελών του Διοικητικού Συμβουλίου, αλλά δεν περιλαμβάνουν τις χρηματοοικονομικές καταστάσεις και την έκθεση ελέγχου επί αυτών. Η γνώμη μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων δεν καλύπτει τις άλλες πληροφορίες και δεν εκφράζουμε με τη γνώμη αυτή οποιασδήποτε μορφής συμπέρασμα διασφάλισης επί αυτών. Σε σχέση με τον έλεγχό μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων, η ευθύνη μας είναι να αναγνώσουμε τις άλλες πληροφορίες και με τον τρόπο αυτό, να εξετάσουμε εάν οι άλλες πληροφορίες είναι ουσιωδώς ασυνεπείς με τις εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις ή τις γνώσεις που αποκτήσαμε κατά τον έλεγχο ή αλλιώς φαίνεται να είναι ουσιωδώς εσφαλμένες. Εάν, με βάση τις εργασίες που έχουμε εκτελέσει, καταλήξουμε στο συμπέρασμα ότι υπάρχει ουσιώδες σφάλμα σε αυτές τις άλλες πληροφορίες, είμαστε υποχρεωμένοι να αναφέρουμε το γεγονός αυτό. Δεν έχουμε τίποτα να αναφέρουμε σχετικά με το θέμα αυτό. Ευθύνες της διοίκησης και των υπευθύνων για τη διακυβέρνηση επί των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοικονομικών καταστάσεων Η διοίκηση έχει την ευθύνη για την κατάρτιση και εύλογη παρουσίαση των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως και για εκείνες τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου που η διοίκηση καθορίζει ως απαραίτητες, ώστε να καθίσταται δυνατή η κατάρτιση των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων απαλλαγμένων από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος. Κατά την κατάρτιση των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων, η διοίκηση είναι υπεύθυνη για την αξιολόγηση της ικανότητας της Εταιρείας και του Ομίλου να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους, γνωστοποιώντας όπου συντρέχει τέτοια περίπτωση, τα θέματα που σχετίζονται με τη συνεχιζόμενη δραστηριότητα και τη χρήση της λογιστικής αρχής της συνεχιζόμενης δραστηριότητας, εκτός και εάν η διοίκηση είτε προτίθεται να ρευστοποιήσει την Εταιρεία και τον Όμιλο ή να διακόψει τη δραστηριότητά τους ή δεν έχει άλλη ρεαλιστική εναλλακτική επιλογή από το να προβεί σ ’αυτές τις ενέργειες. Η Επιτροπή Ελέγχου (άρθ. 44 Ν. 4449/2017) της Εταιρείας έχει την ευθύνη εποπτείας της διαδικασίας χρηματοοικονομικής αναφοράς της Εταιρείας και του Ομίλου. Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 8 Ευθύνες ελεγκτή για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων Οι στόχοι μας είναι να αποκτήσουμε εύλογη διασφάλιση για το κατά πόσο οι εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις, στο σύνολο τους, είναι απαλλαγμένες από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος και να εκδώσουμε έκθεση ελεγκτή, η οποία περιλαμβάνει τη γνώμη μας. Η εύλογη διασφάλιση συνιστά διασφάλιση υψηλού επιπέδου, αλλά δεν είναι εγγύηση ότι ο έλεγχος που διενεργείται σύμφωνα με τα ΔΠΕ, όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία, θα εντοπίζει πάντα ένα ουσιώδες σφάλμα, όταν αυτό υπάρχει. Σφάλματα δύναται να προκύψουν από απάτη ή από λάθος και θεωρούνται ουσιώδη όταν, μεμονωμένα ή αθροιστικά, θα μπορούσε εύλογα να αναμένεται ότι θα επηρέαζαν τις οικονομικές αποφάσεις των χρηστών, που λαμβάνονται με βάση αυτές τις εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις. Ως καθήκον του ελέγχου, σύμφωνα με τα ΔΠΕ όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία, ασκούμε επαγγελματική κρίση και διατηρούμε επαγγελματικό σκεπτικισμό καθ’ όλη τη διάρκεια του ελέγχου. Επίσης: Εντοπίζουμε και αξιολογούμε τους κινδύνους ουσιώδους σφάλματος στις εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος, σχεδιάζοντας και διενεργώντας ελεγκτικές διαδικασίες που ανταποκρίνονται στους κινδύνους αυτούς και αποκτούμε ελεγκτικά τεκμήρια που είναι επαρκή και κατάλληλα για να παρέχουν βάση για τη γνώμη μας. Ο κίνδυνος μη εντοπισμού ουσιώδους σφάλματος που οφείλεται σε απάτη είναι υψηλότερος από αυτόν που οφείλεται σε λάθος, καθώς η απάτη μπορεί να εμπεριέχει συμπαιγνία, πλαστογραφία, εσκεμμένες παραλείψεις, ψευδείς διαβεβαιώσεις ή παράκαμψη των δικλίδων εσωτερικού ελέγχου. Κατανοούμε τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου που σχετίζονται με τον έλεγχο, με σκοπό το σχεδιασμό ελεγκτικών διαδικασιών κατάλληλων για τις περιστάσεις, αλλά όχι με σκοπό τη διατύπωση γνώμης επί της αποτελεσματικότητας των δικλίδων εσωτερικού ελέγχου της Εταιρείας και του Ομίλου. Αξιολογούμε την καταλληλότητα των λογιστικών αρχών και μεθόδων που χρησιμοποιήθηκαν και το εύλογο των λογιστικών εκτιμήσεων και των σχετικών γνωστοποιήσεων που έγιναν από τη διοίκηση. Αποφαινόμαστε για την καταλληλότητα της χρήσης από τη διοίκηση της λογιστικής αρχής της συνεχιζόμενης δραστηριότητας και με βάση τα ελεγκτικά τεκμήρια που αποκτήθηκαν για το εάν υπάρχει ουσιώδης αβεβαιότητα σχετικά με γεγονότα ή συνθήκες που μπορεί να υποδηλώνουν ουσιώδη αβεβαιότητα ως προς την ικανότητα της Εταιρείας και του Ομίλου να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους. Εάν συμπεράνουμε ότι υφίσταται ουσιώδης αβεβαιότητα, είμαστε υποχρεωμένοι στην έκθεση ελεγκτή να επιστήσουμε την προσοχή στις σχετικές γνωστοποιήσεις των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων ή εάν αυτές οι γνωστοποιήσεις είναι ανεπαρκείς να διαφοροποιήσουμε τη γνώμη μας. Τα συμπεράσματά μας βασίζονται σε ελεγκτικά τεκμήρια που αποκτώνται μέχρι την ημερομηνία της έκθεσης ελεγκτή. Ωστόσο, μελλοντικά γεγονότα ή συνθήκες ενδέχεται να έχουν ως αποτέλεσμα η Εταιρεία και ο Όμιλος να παύσουν να λειτουργούν ως συνεχιζόμενη δραστηριότητα. Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 9 Αξιολογούμε τη συνολική παρουσίαση, τη δομή και το περιεχόμενο των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων, συμπεριλαμβανομένων των γνωστοποιήσεων, καθώς και το κατά πόσο οι εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις απεικονίζουν τις υποκείμενες συναλλαγές και τα γεγονότα με τρόπο που επιτυγχάνεται η εύλογη παρουσίαση. Αποκτούμε επαρκή και κατάλληλα ελεγκτικά τεκμήρια αναφορικά με την χρηματοοικονομική πληροφόρηση των οντοτήτων ή των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων εντός του Ομίλου για την έκφραση γνώμης επί των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Είμαστε υπεύθυνοι για την καθοδήγηση, την επίβλεψη και την εκτέλεση του ελέγχου της Εταιρείας και των θυγατρικών της. Παραμένουμε αποκλειστικά υπεύθυνοι για την ελεγκτική μας γνώμη. Μεταξύ άλλων θεμάτων, κοινοποιούμε στους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση, το σχεδιαζόμενο εύρος και το χρονοδιάγραμμα του ελέγχου, καθώς και σημαντικά ευρήματα του ελέγχου, συμπεριλαμβανομένων όποιων σημαντικών ελλείψεων στις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου εντοπίζουμε κατά τη διάρκεια του ελέγχου μας. Επιπλέον, δηλώνουμε προς τους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση ότι έχουμε συμμορφωθεί με τις σχετικές απαιτήσεις δεοντολογίας περί ανεξαρτησίας και γνωστοποιούμε προς αυτούς όλες τις σχέσεις και άλλα θέματα που μπορεί εύλογα να θεωρηθεί ότι επηρεάζουν την ανεξαρτησία μας και τα σχετικά μέτρα προστασίας, όπου συντρέχει περίπτωση. Από τα θέματα που γνωστοποιήθηκαν στους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση, καθορίζουμε τα θέματα εκείνα που ήταν εξέχουσας σημασίας για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων της ελεγχόμενης χρήσεως και ως εκ τούτου αποτελούν τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου. Έκθεση επί άλλων Νομικών και Κανονιστικών Απαιτήσεων 1. Έκθεση Διαχείρισης Διοικητικού Συμβουλίου Λαμβάνοντας υπόψη ότι η διοίκηση έχει την ευθύνη για την κατάρτιση της Έκθεσης Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου και της Δήλωσης Εταιρικής Διακυβέρνησης που περιλαμβάνεται στην έκθεση αυτή, κατ’ εφαρμογή των διατάξεων της παραγράφου 5 του άρθρου 2 του Ν. 4336/2015 (μέρος Β), σημειώνουμε ότι: α) Στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου περιλαμβάνεται δήλωση εταιρικής διακυβέρνησης, η οποία παρέχει τα πληροφοριακά στοιχεία που ορίζονται στο άρθρο 152 του Ν. 4548/2018. β) Κατά τη γνώμη μας η Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου έχει καταρτισθεί σύμφωνα με τις ισχύουσες νομικές απαιτήσεις των άρθρων 150 και 153 και της παραγράφου 1 (περιπτώσεις γ’ και Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 10 δ’) του άρθρου 152 του Ν. 4548/2018 και το περιεχόμενο αυτής αντιστοιχεί με τις συνημμένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις της χρήσης που έληξε την 31.12.2020. γ) Με βάση τη γνώση που αποκτήσαμε κατά το έλεγχό μας, για την εταιρεία «ΙΚΤΙΝΟΣ ΕΛΛΑΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» και το περιβάλλον της, δεν έχουμε εντοπίσει ουσιώδεις ανακρίβειες στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού της Συμβουλίου. 2. Συμπληρωματική Έκθεση προς την Επιτροπή Ελέγχου Η γνώμη μας επί των συνημμένων εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων είναι συνεπής με τη Συμπληρωματική Έκθεσή μας προς την Επιτροπή Ελέγχου της Εταιρείας, που προβλέπεται από το άρθρο 11 του κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) αριθ. 537/2014. 3. Παροχή μη ελεγκτικών υπηρεσιών Δεν παρείχαμε στην Εταιρεία και τις θυγατρικές της μη ελεγκτικές υπηρεσίες που απαγορεύονται σύμφωνα με το άρθρο 5 του κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) αριθ. 537/2014. Οι επιτρεπόμενες μη ελεγκτικές υπηρεσίες που έχουμε παράσχει στην Εταιρεία και στις θυγατρικές της, κατά τη διάρκεια της χρήσεως που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2020 γνωστοποιούνται στη Σημείωση 10.21 των συνημμένων εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων. 4. Διορισμός Ελεγκτή Διοριστήκαμε για πρώτη φορά ως Ορκωτοί Ελεγκτές Λογιστές της Εταιρείας με την από 30/06/2009 απόφαση της ετήσιας τακτικής γενικής συνέλευσης των μετόχων. Έκτοτε ο διορισμός μας έχει αδιαλείπτως ανανεωθεί για μια συνολική περίοδο 12 ετών με βάση τις κατ’ έτος λαμβανόμενες αποφάσεις της τακτικής γενικής συνέλευσης των μετόχων. Αθήνα, 28 Απριλίου 2021 Ο Ορκωτός Ελεγκτής Λογιστής Νίκος Ιωάννου Α.Μ. Σ.Ο.Ε.Λ. 29301 Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 11 3. Έκθεση πεπραγμένων επιτροπής ελέγχου της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία ΙΚΤΙΝΟΣ ΕΛΛΑΣ Α.Ε 1. Επιστολή Προέδρου της Επιτροπής Ελέγχου Αξιότιμοι κ.κ. Μέτοχοι και εκπρόσωποι των μετόχων της Εταιρείας, Εκ μέρους της Επιτροπής Ελέγχου της ΙΚΤΙΝΟΣ ΕΛΛΑΣ Α.Ε (η «Εταιρεία») και υπό την ιδιότητά μου ως Προέδρου αυτής, σας υποβάλω την παρούσα Έκθεση Πεπραγμένων της Επιτροπής για το έτος 2020 και το έτος 2021 μέχρι την ημερομηνία της παρούσας. Σκοπός της παρούσας Έκθεσης είναι να παρουσιάσει μία συνοπτική αλλά συνολική εικόνα του έργου της Επιτροπής Ελέγχου, κατά την προαναφερθείσα περίοδο. 2. Εισαγωγή Η Εταιρεία διαθέτει Επιτροπή Ελέγχου η οποία συγκροτήθηκε σε σώμα στο πλαίσιο της από 27.2.2020 συνεδρίασης της σε εφαρμογή του άρθ. 44 του ν. 4449/2017. 3. Σκοπός Πρωταρχικός σκοπός της Επιτροπής Ελέγχου είναι η υποστήριξη του Διοικητικού Συμβουλίου στα καθήκοντά του, σχετικά με την χρηματοοικονομική πληροφόρηση, τον εσωτερικό έλεγχο, την κανονιστική συμμόρφωση και τη διαχείριση εταιρικών κινδύνων. Επιγραμματικά η Επιτροπή Ελέγχου: α) ενημερώνει το Διοικητικό Συμβούλιο της ελεγχόμενης οντότητας για το αποτέλεσμα του υποχρεωτικού ελέγχου και επεξηγεί πώς συνέβαλε ο υποχρεωτικός έλεγχος στην ακεραιότητα της χρηματοοικονομικής πληροφόρησης και ποιος ήταν ο ρόλος της Επιτροπής Ελέγχου στην εν λόγω διαδικασία, β) παρακολουθεί τη διαδικασία χρηματοοικονομικής πληροφόρησης και υποβάλλει συστάσεις ή προτάσεις για την εξασφάλιση της ακεραιότητάς της, γ) παρακολουθεί την αποτελεσματικότητα των συστημάτων εσωτερικού ελέγχου, διασφάλισης της ποιότητας και διαχείρισης κινδύνων της επιχείρησης και, κατά περίπτωση, του τμήματος εσωτερικού ελέγχου της, όσον αφορά τη χρηματοοικονομική πληροφόρηση της ελεγχόμενης οντότητας, χωρίς να παραβιάζει την ανεξαρτησία της οντότητας αυτής, δ) παρακολουθεί τον υποχρεωτικό έλεγχο των ετήσιων και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων ετήσιων και ιδίως την απόδοσή του, λαμβάνοντας υπόψη οποιαδήποτε πορίσματα και Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 12 συμπεράσματα της αρμόδιας αρχής σύμφωνα με την παρ. 6 του άρθρου 26 του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 537/2014, ε) επισκοπεί και παρακολουθεί την ανεξαρτησία των ορκωτών ελεγκτών λογιστών ή των ελεγκτικών εταιρειών σύμφωνα με τα άρθρα 21, 22, 23, 26 και 27, καθώς και το άρθρο 6 του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 537/2014 και ιδίως την καταλληλότητα της παροχής μη ελεγκτικών υπηρεσιών στην ελεγχόμενη οντότητα σύμφωνα με το άρθρο 5 του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 537/2014, στ) είναι υπεύθυνη για τη διαδικασία επιλογής ορκωτών ελεγκτών λογιστών ή ελεγκτικών εταιρειών και προτείνει τους ορκωτούς ελεγκτές λογιστές ή τις ελεγκτικές εταιρείες που θα διοριστούν σύμφωνα με το άρθρο 16 του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 537/2014, εκτός εάν εφαρμόζεται η παρ. 8 του άρθρου 16 του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 537/2014. 4. Σύνθεση Πρόεδρος της Επιτροπής Ελέγχου είναι ο κύριος Ιωάννης Ταμαρέσης, Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου και μέλη της είναι οι κύριοι Βασίλης Πετίνης και Σταύρος Ισαακίδης, ανεξάρτητοι τρίτοι (μη μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου). Τα μέλη της Επιτροπής Ελέγχου πληρούν τα κριτήρια ανεξαρτησίας του ν.3016/2002 και τα κριτήρια καταλληλότητας που ορίζει το άρθρο 44 του ν. 4449/2017 όπως τροποποιήθηκε με τις διατάξεις του ν.4706/2020 και η απόφαση 1302/2017 της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς. 5. Συνεδριάσεις της Επιτροπής Ελέγχου Σύμφωνα με τον Κανονισμό Λειτουργίας της, η Επιτροπή συνεδριάζει τουλάχιστον τέσσερις (4) φορές το χρόνο. Ο συνολικός αριθμός των συνεδριάσεων εντός του έτους καθορίζεται από τις απαιτήσεις για την επιτέλεση των αρμοδιοτήτων της Επιτροπής. Κατά τη διάρκεια του 2020, η Επιτροπή Ελέγχου συνεδρίασε επτά (7) φορές τις κάτωθι ημερομηνίες: στις 27.2.2020, 28.2.2020, 17.6.2020, 15.9.2020, 14.10.2020, 19.11.2020 και 15.12.2020. Εντός του 2021 και μέχρι την ημερομηνία σύνταξης της παρούσας Έκθεσης, η Επιτροπή Ελέγχου έχει συνεδριάσει έξι (6) φορές, στις 14.1.2021, 21.1.2021, 15.4.2021, 19.4.2021, 20.4.2021 και 22.4.2021 στο πλαίσιο παρακολούθησης της διαδικασίας ελέγχου των χρηματοοικονομικών καταστάσεων της Εταιρείας της χρήσης που έληξε την 31.12.2020 και λοιπών ζητημάτων σχετιζόμενων με τις αρμοδιότητες της Επιτροπής Ελέγχου. Στις ανωτέρω αναφερόμενες συνεδριάσεις τις Επιτροπής Ελέγχου ήταν παρόντα όλα τα μέλη της Επιτροπής Ελέγχου και όλες οι αποφάσεις ελήφθησαν ομόφωνα. Για κάθε συνεδρίαση τηρείται πρακτικό, το οποίο υπογράφεται από όλα τα μέλη της Επιτροπής Ελέγχου. Αξίζει να σημειωθεί ότι πέραν των προαναφερθέντων συνεδριάσεων, τα μέλη της Επιτροπής Ελέγχου είχαν συχνές επικοινωνίες και συναντήσεις με τον ορκωτό ελεγκτή της Εταιρείας, τον Επικεφαλής της Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 13 Μονάδας Εσωτερικού Ελέγχου, εκτελεστικά μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου, μέλη της Διοίκησης συμπεριλαμβανόμενης της Οικονομικής Διεύθυνσης, της Εμπορικής Διεύθυνσης και της Διεύθυνσης Πληροφορικής στο πλαίσιο εκτέλεσης των καθηκόντων τους σύμφωνα με τον Εσωτερικό Κανονισμό Λειτουργίας της Επιτροπής Ελέγχου και την κείμενη νομοθεσία. 6. Πεπραγμένα της Επιτροπής Ελέγχου Α. Δομή και Διαδικασίες Συστήματος Εσωτερικού Ελέγχου Σύμφωνα με το άρθρο 44 του ν.4449/2017, βασική αρμοδιότητα της Επιτροπής Ελέγχου αποτελεί η παρακολούθηση της αποτελεσματικότητας των συστημάτων εσωτερικού ελέγχου, διασφάλισης της ποιότητας και διαχείρισης κινδύνων της επιχείρησης και, κατά περίπτωση, του τμήματος εσωτερικού ελέγχου της, όσον αφορά τη χρηματοοικονομική πληροφόρηση της ελεγχόμενης οντότητας, χωρίς να παραβιάζει την ανεξαρτησία της οντότητας αυτής. Στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της η Επιτροπή Ελέγχου παρείχε εποπτεία της Μονάδας Εσωτερικού Ελέγχου και αξιολόγησε το Σύστημα Εσωτερικού Ελέγχου βασιζόμενη στα πορίσματα των ελέγχων που διενήργησε η Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου καθώς και των λειτουργιών διαχείρισης κινδύνων και κανονιστικής συμμόρφωσης. Η Επιτροπή Ελέγχου κατά τη χρονική περίοδο από την 1.1.2020 έως την ημερομηνία της παρούσας προέβη στα ακόλουθα: (α) Ενημερώθηκε από τον Επικεφαλής της Μονάδας Εσωτερικού Ελέγχου αναφορικά με το ετήσιο πρόγραμμα ελέγχου της Μονάδας. Η Επιτροπή Ελέγχου επαλήθευσε ότι η μεθοδολογία που εφαρμόζει η Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου για την κατάρτιση του ετήσιου προγράμματος ελέγχου είναι βασισμένη στην αξιολόγηση κινδύνων (risk-based), η οποία εξετάζει την ύπαρξη και την επάρκεια των μηχανισμών ελέγχου που απαιτούνται για την κάλυψη των αντίστοιχων κινδύνων και ότι καλύπτει όλες τις μονάδες, τις λειτουργίες, τις διαδικασίες και τα πληροφοριακά συστήματα της Εταιρείας. Εξέτασε τους κινδύνους που έχουν εντοπιστεί και τη μέθοδο αξιολόγησης αυτών και βάσει της εικόνας που έχει σχηματίσει η Επιτροπή Ελέγχου αναφορικά με το περιβάλλον ελέγχου, την δομή, την οργάνωση και λειτουργία της Εταιρίας, έκρινε ότι η επισκόπηση και αξιολόγηση των κινδύνων είναι επαρκής και αποτελεσματική. Η Επιτροπή Ελέγχου συζήτησε επίσης το ζήτημα της στελέχωσης και των πόρων της Μονάδας Εσωτερικού Ελέγχου και εισηγήθηκε την περαιτέρω εκπαίδευση του Επικεφαλής σε ζητήματα που αφορούν το νέο κανονιστικό πλαίσιο με βάσει τον ν.4706/2020 καθώς συμμετοχή σε σεμινάρια που άπτονται των αρμοδιοτήτων του Εσωτερικού Ελέγχου. Συζητήθηκε το συνολικό χρονοδιάγραμμα και οι ημερομηνίες υποβολής των τριμηνιαίων εκθέσεων και ενέκρινε το Ετήσιο Πρόγραμμα Ελέγχου. (β) Η Επιτροπή Ελέγχου κατά τη διάρκεια της εργασίας της επισκόπησε την ανεξαρτησία της Μονάδας Εσωτερικού Ελέγχου, κρίνοντας τόσο σε σχέση με την τήρηση των κριτηρίων ανεξαρτησίας του Επικεφαλής της όσο και από τον τρόπο λειτουργίας και εκτέλεσης των καθημερινών της εργασιών. Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 14 Διαπίστωσε ότι η Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου είναι τυπικά και ουσιαστικά λειτουργικά ανεξάρτητη και δεν υπάγεται σε καμία άλλη οργανωτική μονάδα της Εταιρείας. (γ) Κατά την αξιολόγηση της, η Επιτροπή Ελέγχου επισκόπησε το εγχειρίδιο πολιτικών και λειτουργίας της Μονάδας Εσωτερικού Ελέγχου, το οργανόγραμμα της Εταιρείας ώστε να αντιληφθεί τις γραμμές αναφοράς του Επικεφαλής Εσωτερικού Ελέγχου, λοιπά εγχειρίδια και πολιτικές, τον τρόπο άσκησης των καθηκόντων του Επικεφαλής της Μονάδας Εσωτερικού Ελέγχου, επισκόπηση πρακτικών, τα πρότυπα στα οποία βασίστηκε για την κατάρτιση των ελέγχων και γενικότερα τη συνολική συμπεριφορά και παρουσία του στην Εταιρεία και δεν εντόπισε συνθήκες παρεμπόδισης της ανεξαρτησίας ή αντικειμενικότητας του Επικεφαλής της Μονάδας Εσωτερικού Ελέγχου. (δ) Η Επιτροπή Ελέγχου παρακολούθησε την υλοποίηση του ετήσιου πλάνου ελέγχου, μέσω των τριμηνιαίων αναφορών του Επικεφαλής της Μονάδας Εσωτερικού Ελέγχου. Ο Επικεφαλής της Μονάδας Εσωτερικού Ελέγχου για την ενάσκηση των καθηκόντων του ακολουθεί την ισχύουσα νομοθεσία, τα Διεθνή Πρότυπα για την Επαγγελματική Εφαρμογή Εσωτερικού Ελέγχου (International Standards for the Professional Practice of Internal Auditing) του Ινστιτούτου Εσωτερικών Ελεγκτών, τις αποφάσεις της Διοίκησης και της Επιτροπής Ελέγχου. Στο πλαίσιο των συνεδριάσεων συζητήθηκαν τα ευρήματα της Μονάδας Εσωτερικού Ελέγχου τα οποία αποτέλεσαν και βάση για την συνολική αξιολόγηση του Συστήματος Εσωτερικού Ελέγχου που παρέδωσε η Επιτροπή Ελέγχου στο Διοικητικό Συμβούλιο. Στο πλαίσιο αυτό συζητήθηκε και η πρόοδος υλοποίησης της Εταιρείας εισηγήσεων και προτάσεων που προέκυψαν στο πλαίσιο προγενέστερων ελέγχων. (ε) Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε και στην εξέταση της Επιτροπής Ελέγχου μέσω της Μονάδας Εσωτερικού Ελέγχου ζητημάτων που αφορούν της επάρκεια, την ασφάλεια και του ελέγχου των πληροφοριακών συστημάτων της Εταιρείας. (στ) Στο πλαίσιο της ετήσιας έκθεσης αξιολόγησης του Συστήματος Εσωτερικού Ελέγχου της Εταιρείας, η Επιτροπή Ελέγχου: - Παρείχε αξιολόγηση του Επικεφαλής της Μονάδας Εσωτερικού Ελέγχου και της λειτουργίας της Μονάδας ως προς την ανεξαρτησία και αντικειμενικότητα, την επάρκεια στελέχωσης και κατάρτισης και γενικότερα της αξίας που προσδίδει στη διασφάλιση της ακεραιότητας, επάρκειας και αποτελεσματικότητας του Συστήματος Εσωτερικού Ελέγχου. - Επισκόπησε τη συνολική λειτουργία της διαχείρισης κινδύνων όπως επιτελείται εντός της Εταιρείας αλλά και από την Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου και προέβη σε εισηγήσεις αναφορικά με τη βελτίωση και συμμόρφωση σύμφωνα με τα οριζόμενα στον ν.4706/2020. - Παρακολούθησε την αποτελεσματικότητα της λειτουργίας κανονιστικής συμμόρφωσης της Εταιρείας μέσω κυρίως ελέγχων που διενεργεί η Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου αλλά και του ρόλου της Διοίκησης στην παρακολούθηση και εφαρμογή της νομοθεσίας και προέβη σε εισηγήσεις αναφορικά με τη βελτίωση και συμμόρφωση σύμφωνα με τα οριζόμενα στον ν.4706/2020. Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 15 (ζ) Κατά τη διάρκεια του δεύτερου εξαμήνου 2020, η Επιτροπή Ελέγχου, αφιέρωσε σημαντικό χρόνο στην αξιολόγηση της συμμόρφωσης της Εταιρείας με το κανονιστικό πλαίσιο αναφορικά με την εταιρική διακυβέρνηση όπως αυτό διαμορφώνεται με τον ν.4706/2020 ο οποίος τίθεται σε ισχύ τον Ιούλιο 2021. Στο πλαίσιο αυτό η Επιτροπή Ελέγχου προέβη σε ενημέρωση του Διοικητικού Συμβουλίου αναφορικά με τον νόμο αυτό και πραγματοποίησε συναντήσεις με μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου και της Διοίκησης ούτως ώστε να εξετάσει την πρόοδο συμμόρφωσης με τον νέο κανονιστικό πλαίσιο βάσει ανάλυσης ελλείψεων (gap analysis) που διενήργησε η Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου. Β. Χρηματοοικονομική Πληροφόρηση – Εξωτερικός έλεγχος Ως προς τις αρμοδιότητες της αναφορικά με την εποπτεία της κατάρτισης και ελέγχου των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων η Επιτροπή Ελέγχου κατά τη χρονική περίοδο από την 1.1.2020 έως την ημερομηνία της παρούσας προέβη στα ακόλουθα: (α) Η Επιτροπή Ελέγχου σύμφωνα με το άρθρο 16 παρ. 2 του κανονισμού 537/2014 και άρθρο 44 παρ. 3 περ. στ’ του νόμου 4449/2017, αφού έλαβε υπόψη την προσφορά της ελεγκτικής εταιρείας «GRANT THORNTON AE Ορκωτών Ελεγκτών και Συμβουλών Επιχειρήσεων» και λαμβάνοντας υπόψη τη μη υπέρβαση των χρονικών ορίων του άρθρου 17 παρ. 1 του κανονισμού 537/2014 ούτε των άρθρων 42 παρ. 4 και 48 του ν. 4449/2017 και της οδηγίας που εκδόθη από την ΕΛΤΕ την 7.4.2020, συνέστησε στο Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας την ανανέωση του διορισμού της ως άνω εταιρίας για τον έλεγχο των ετήσιων εταιρικών χρηματοοικονομικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων, την επισκόπηση χρηματοοικονομικών καταστάσεων εξαμήνου, τον φορολογικό έλεγχο για την έκδοση φορολογικού πιστοποιητικού κατ’ άρθρο 65Α του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας και τον έλεγχο της έκθεσης αποδοχών έτους 2020. (β) ενημερώθηκε από τους Ορκωτούς Ελεγκτές Λογιστές της Εταιρίας αναφορικά με τον σχεδιασμό του ελέγχου, τα χρονοδιαγράμματα και τις ομάδες ελέγχου, την ελεγκτική προσέγγιση τόσο για τη μητρική εταιρία όσο και τις θυγατρικές, το εύρος ελέγχου, την μέθοδο καθορισμού του ουσιώδους μεγέθους, τα σημαντικά θέματα ελέγχου, τον τρόπο αξιολόγησης των σημαντικότερων κινδύνων και τις προτεινόμενες ελεγκτικές διαδικασίες για την έκδοση των ετήσιων και εξαμηνιαίων οικονομικών καταστάσεων. Η Επιτροπή Ελέγχου έκρινε ότι ο σχεδιασμός του ελέγχου είναι ικανοποιητικός σε σχέση με τους κινδύνους που έχουν εντοπιστεί, η ομάδα ελέγχου διαθέτει την γνώση και την εμπειρία σε σχέση με τα θέματα ελέγχου και οι σχεδιαζόμενες δικλίδες ασφαλείας που έχει θέσει η ελεγκτική εταιρία κρίνονται ως ικανοποιητικές για τη διασφάλιση της ανεξαρτησίας και της ποιοτικής συνεισφοράς του ελέγχου. (γ) Κατά τη διάρκεια του 2020, η Επιτροπή Ελέγχου συναντήθηκε με τον ορκωτό ελεγκτής της Εταιρείας στο πλαίσιο της διαδικασίας επισκόπησης των οικονομικών καταστάσεων της εξαμηνιαίας περιόδου που έληξε την 30.6.2020. Κατά τη διάρκεια της συνάντησης εξετάστηκαν, πέρα από την παρουσίαση της επίδοσης της Εταιρείας το εξάμηνο, αναλύσεις για βασικές περιοχές επισκόπησης ήτοι της Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 16 επίδρασης του Covid-19, των δικαιωμάτων χρήσης παγίων και λοιπά ζητήματα και έλαβε την έκθεση επισκόπησης. (δ) Εξέτασε, σε συνεργασία με τα αρμόδια όργανα της Διοίκησης, πριν την έγκρισή τους από το Διοικητικό Συμβούλιο., τις χρηματοοικονομικές καταστάσεις της Εταιρίας (εταιρικές και ενοποιημένες), που καταρτίστηκαν σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (Δ.Π.Χ.Α.). Για την απόκτηση εύλογης διασφάλισης αναφορικά με την πληρότητα και τη συνέπεια των χρηματοοικονομικών καταστάσεων, η Επιτροπή Ελέγχου προέβη κατά τη διάρκεια της χρήσης ενδεικτικά στα εξής: Επικοινωνίες και συζητήσεις με την Οικονομική Διεύθυνση με σκοπό την λήψη υποστηρικτικών εγγράφων και διευκρινίσεων / επεξηγήσεων αναφορικά με τυχόν ουσιώδης διαφοροποιήσεις μεγεθών σε σχέση με την προηγούμενη χρήση και βεβαίωσης ότι οι Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις της Εταιρείας και του Ομίλου έχουν συνταχθεί σύμφωνα με το ισχύον κανονιστικό πλαίσιο αλλά και τα λογιστικά πρότυπα που ακολουθεί η Εταιρεία και ο Όμιλος. - Επισκόπηση, μέσω της Μονάδας Εσωτερικού Ελέγχου των Πληροφοριακών Συστημάτων της Εταιρείας ως προς την παραγωγή οικονομικής πληροφόρησης. - Αξιολόγηση της γενικότερης αποτελεσματικότητας του Συστήματος Εσωτερικού Ελέγχου ως προς την σύνταξη των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων. - Επικοινωνίες με τους ορκωτούς ελεγκτές ως προς την πορεία των εργασιών τους και τυχόν ευρήματα ελέγχου. Ως αποτέλεσμα, η Επιτροπή Ελέγχου συνέταξε και παρέδωσε έκθεση προς το Διοικητικό Συμβούλιο με - την οποία αξιολόγησε την πληρότητα και την συνέπεια των χρηματοοικονομικών καταστάσεων, σύμφωνα με την πληροφόρηση που παρασχέθηκε στα μέλη της. (ε) Κατά τη διάρκεια του 2020 αλλά και εντός του 2021, η Επιτροπή Ελέγχου συναντήθηκε με τον ορκωτό ελεγκτής της Εταιρείας και τη Διοίκηση στο πλαίσιο της διαδικασίας ολοκλήρωσης και δημοσίευσης των οικονομικών καταστάσεων της 31.12.2019 και 31.12.2020 αντίστοιχα. Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στα σημαντικότερα θέματα ελέγχου (Key Audit Matters) δηλαδή της αξιολόγησης της ανακτησιμότητας των εμπορικών απαιτήσεων και τις αποτίμησης των αποθεμάτων και στις διαδικασίες διασφάλισης που εφάρμοσαν οι ελεγκτές καθώς και σε λοιπές σημαντικές περιοχές όπως της ταξινόμησης των δανειακών υποχρεώσεων, του ελέγχου απομείωσης συμμετοχών, της κεφαλαιοποίησης δαπανών έρευνας και εξόρυξης ορυκτού πλούτου, τις επιδράσεις του Covid-19, στην αποτελεσματικότητα της συνεργασίας της Εταιρείας με τον ορκωτό και γενικότερα την αξιολόγηση του Συστήματος Εσωτερικού Ελέγχου. Στο πλαίσιο αυτό η Επιτροπή Ελέγχου έλαβε και τη Συμπληρωματική Έκθεση προς την Επιτροπή Ελέγχου, που προβλέπεται από το άρθρο 11 του κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) αριθ. 537/2014. (στ) Με την ολοκλήρωση του ελέγχου των χρηματοοικονομικών καταστάσεων, η Επιτροπή Ελέγχου υπέβαλε στο Διοικητικό Συμβούλιο αναφορά με την οποία εξηγούσε τη συμβολή γενικότερα του Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 17 υποχρεωτικού ελέγχου στην ποιότητα και ακεραιότητα της χρηματοοικονομικής πληροφόρησης, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών γνωστοποιήσεων, που εγκρίνει το Διοικητικό Συμβούλιο και δημοσιοποιείται καθώς και το ρόλο της Επιτροπής Ελέγχου στην διαδικασία αυτή. Στο πλαίσιο αυτό αξιολογήθηκε η συνολική συνεισφορά του ελέγχου ως προς της απόκτηση διασφάλισης επί των χρηματοοικονομικών καταστάσεων, η ποιότητα των παραδοτέων και των παρουσιάσεων, η αξιολόγησης της ανεξαρτησίας και διασφάλισης ποιότητας, η κατάρτιση της ομάδας, η γενικότερη προσέγγιση και επικοινωνία κτλ. Επίσης αξιολογήθηκε η συνεισφορά του ελέγχου στον εντοπισμό αδυναμιών του Συστήματος Εσωτερικού Ελέγχου, τον εντοπισμό ευρημάτων που εντοπίστηκαν και διορθώθηκαν, την επισκόπηση ελέγχων απομείωσης συμμετοχών, την επιβεβαίωση υπολοίπων, την επιβεβαίωση κρίσεων της Διοίκησης (πχ σε σχέση με προβλέψεις), τη λήψη ενημέρωσης αναφορικά με το νέο κανονιστικό πλαίσιο και γενικότερα τη διασφάλιση της προετοιμασίας των χρηματοοικονομικών καταστάσεων σύμφωνα με το ισχύον κανονιστικό πλαίσιο και τα λογιστικά πρότυπα που ακολουθεί η Εταιρεία και ο Όμιλος. Ως προς αυτή την κατεύθυνση, σημαντική ήταν και η συνεισφορά ανεξάρτητων ορκωτών εκτιμητών που αποτίμησαν την ακίνητη περιουσία της Εταιρείας και του Ομίλου. (ζ) Ως προς την επάρκεια των γνωστοποιήσεων των κινδύνων που παρουσιάζονται στις Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις, η Επιτροπή Ελέγχου είχε συζητήσεις με την Οικονομική Διεύθυνση και αξιολόγησε την εργασία του Επικεφαλής Εσωτερικού Ελέγχου ως προς τη διαδικασία διαχείρισης κινδύνων και έκρινε ότι δεν απαιτείται γνωστοποίηση επιπρόσθετων κινδύνων. (η) Επίσης η Επιτροπή Ελέγχου εξέτασε την έκθεση μη χρηματοοικονομικής πληροφόρησης της έκθεσης διαχείρισης έχοντας συζητήσει την επάρκεια και πληρότητα των γνωστοποιήσεων με τον εξειδικευμένο σύμβουλο της Εταιρείας αναφορικά με ζητήματα βιώσιμης ανάπτυξης όπως αναφέρεται και στη συνέχεια. (θ) Η Επιτροπή Ελέγχου εξέτασε τη Δήλωση Εταιρικής Διακυβέρνησης ως προς τις αποκλίσεις σε σχέση με τον Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης που ακολουθεί η Εταιρεία, τις αρμοδιότητες των οργάνων και επιτροπών της και τα χαρακτηριστικά στου Συστήματος Εσωτερικού Ελέγχου της Εταιρείας. Γ. Άλλες Υπηρεσίες Διασφάλισης και Λοιπές Μη Ελεγκτικές Υπηρεσίες Τα μέλη της Επιτροπής Ελέγχου κατόπιν επισκόπησης του αντικειμένου και εύρους των προτεινόμενων μη ελεγκτικών εργασιών, των προτύπων που διέπουν την διενέργεια τους, της μεθοδολογικής προσέγγισης και της προτεινόμενης αμοιβής για την παροχή των υπηρεσιών όπως αυτά αποτυπώνονται στις αντίστοιχες προσφορές, τη λήψη διασφάλισης για την εφαρμογή του κανονιστικού πλαισίου και της αξιολόγησης πιθανών απειλών για την ανεξαρτησία και των διασφαλίσεων σύμφωνα με την οδηγία 2006/43/ΕΚ, όπως ενσωματώνεται στον Ν.4449/2017, από την παροχή των υπηρεσιών αυτών, και Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 18 αφότου κατέληξαν ότι το αντικείμενο των προτεινόμενων υπηρεσιών δεν περιλαμβάνεται στις απαγορευμένες μη ελεγκτικές υπηρεσίες της παραγράφου 1 του άρθρου 5 του Κανονισμού 537/2014 και οι προτεινόμενες αμοιβές δεν παραβιάζουν το ανώτατο όριο για την παροχή αμοιβών (CAP) των μη ελεγκτικών υπηρεσιών σύμφωνα με την 22.10.2018 οδηγία της ΕΛΤΕ αναφορικά με τον Κανονισμό 537/2014 για τον υποχρεωτικό έλεγχο οντοτήτων δημοσίου συμφέροντος και τον Ν.4449/2017, έδωσε τη συγκατάθεση της για την παροχή των κάτωθι υπηρεσιών - - Παροχή υπηρεσιών αναφορικά με την αξιολόγηση της προετοιμασίας του Φακέλου Τεκμηρίωσης των Ενδοομιλικών Συναλλαγών από την Grant Thornton Business Solutions A.E. Εκτέλεση προσυμφωνημένων ελεγκτικών διαδικασιών επί της επιβεβαίωσης τήρησης των χρηματοοικονομικών δεικτών του Κοινού Ομολογιακού δανείου από την Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος από την Grant Thornton Aνώνυμη Εταιρεία Ορκωτών Ελεγκτών και Συμβούλων Επιχειρήσεων Εκτέλεση προσυμφωνημένων ελεγκτικών διαδικασιών επί της επιβεβαίωσης τήρησης του χρηματοοικονομικού δείκτη του Κοινού Ομολογιακού δανείου από την Τράπεζα Eurobank Ergasias Α.Ε της ΙΔΙΩΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ Α.Ε. από την Grant Thornton Aνώνυμη Εταιρεία Ορκωτών Ελεγκτών και Συμβούλων Επιχειρήσεων. Δ. Πολιτική Βιώσιμης Ανάπτυξης Η Εταιρική Υπευθυνότητα και Βιώσιμη Ανάπτυξη είναι άμεσα συνδεδεμένες με τις επιχειρηματικές δομές της Εταιρείας και καθορίζουν τον τρόπο με τον οποίο επιλέγει να προχωρά προς την επίτευξη της συνεχούς υπεύθυνης ανάπτυξης. Η Εταιρεία έχει συνάψει συνεργασία με εξειδικευμένο σύμβουλο με σκοπό τη λήψη συμβουλευτικής υποστήριξης σε θέματα βιώσιμης ανάπτυξης και την κατάρτιση απολογισμού βιώσιμης ανάπτυξης. Η Επιτροπή Ελέγχου, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της είχε συνάντηση με τον εν λόγω σύμβουλο με σκοπό να ενημερωθούν για την πρόοδο της Εταιρείας ως προς τη συμμόρφωση αναφορικά με τις απαιτήσεις του ν.4706/2020 ως προς την κατάρτιση πολιτικής βιώσιμης ανάπτυξης καθώς και για τη σύνταξη απολογισμού εταιρικής υπευθυνότητας. Οι επιχειρηματικές αρχές της Εταιρείας συνιστούν έναν κώδικα ηθικής οριοθετώντας συμπεριφορές και τρόπους δράσεων ως ουσιαστικές παραμέτρους για τη δημιουργία βιώσιμης αξίας. Βασικές παράμετροι είναι η δημιουργία αξίας στο πλαίσιο της επιχειρηματικής ηθικής με σκοπό τη δημιουργία ωφελειών προς όλα τα ενδιαφερόμενα με τον οργανισμό μέρη: μετόχους, εργαζομένους, συνεργάτες, προμηθευτές, θεσμικοί φορείς, κοινωνία, η ανοιχτή και εποικοδομητική επικοινωνία και συνεργασία με όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη με στόχευση στη μεγαλύτερη λογοδοσία, η παροχή καινοτόμων και βέλτιστων λύσεων για την προστασία του περιβάλλοντος, η δημιουργία αμοιβαίου οφέλους προς τους επιχειρηματικούς συνεργάτες και η συνεργασία με τις τοπικές κοινότητες για την ευημερία και τοπική ανάπτυξη. Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 19 Η στρατηγική Εταιρικής Υπευθυνότητας και Βιώσιμης Ανάπτυξης της Εταιρείας, αντιμετωπίζεται ως στρατηγική επένδυση και οι πρωτοβουλίες που λαμβάνονται, στοχεύουν στην ανάδειξη του υπεύθυνου επιχειρείν και των αρχών της Βιώσιμης Ανάπτυξης. Η εξέλιξη, με βάση τις αρχές της Βιώσιμης Ανάπτυξης αποτελεί τον κεντρικό πυρήνα της φιλοσοφίας και της στρατηγικής της Εταιρείας και η Διοίκησή της συμμορφώνεται και με τον Ελληνικό Κώδικα Βιωσιμότητας. Όπως παρουσιάζεται αναλυτικά και στην Μη Χρηματοοικονομική Πληροφόρηση της Έκθεσης Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου, στο πλαίσιο υλοποίησης της πολιτικής βιώσιμης ανάπτυξης: - Χρησιμοποιούνται μέθοδοι και πρακτικές, οι οποίες είναι οικονομικά, περιβαλλοντικά και κοινωνικά υπεύθυνες. Υιοθετούνται οι Ευρωπαϊκές και διεθνείς προδιαγραφές για την προστασία του περιβάλλοντος Εφαρμόζονται οι βέλτιστες διαθέσιμες τεχνικές Εφαρμόζονται διαδικασίες για την εξοικονόμηση φυσικών πόρων και ενέργειας, για τον περιορισμό των εκπομπών αερίων και της ορθής διαχείρισης των αποβλήτων Υλοποιούνται προγράμματα για τη στήριξη του κοινωνικού συνόλου με ιδιαίτερη έμφαση στις τοπικές κοινωνίες Υιοθετούνται με σχολαστική επιτήρηση, προγράμματα για την υγιεινή και ασφάλεια του εργατικού προσωπικού, καθώς επίσης προγράμματα εκπαίδευσης και εν συνεχείας μάθησης. Δημιουργείται πλαίσιο για την ενίσχυση πράσινης και καινοτόμας επιχειρηματικότητας στον κλάδο Μεταμόρφωση Αττικής, 20/4/2021 Τα µέλη της Επιτροπής Ελέγχου της ΙΚΤΙΝΟΣ ΕΛΛΑΣ Α.Ε. Ιωάννης Ταμαρέσης (Πρόεδρος) Σταύρος Ισαακίδης (Μέλος) Βασίλης Πετίνης (Μέλος) Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 20 Σελίδα 68 5. Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις για την περίοδο από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2020 5.1. Κατάσταση Συνολικών Εσόδων ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Σημ. Πωλήσεις Κόστος Πωληθέντων Μικτό Κέρδος Λοιπά λειτουργικά έσοδα Έξοδα διάθεσης Έξοδα διοίκησης Έξοδα, έρευνας και ανάπτυξης Λοιπά λειτουργικά έξοδα 10.20 10.21 Σύνολο Λοιπών Συνολικών εσόδων μετά φόρων Συγκεντρωτικά Συνολικά Έσοδα μετά από φόρους Συγκεντρωτικά Συνολικά Αποτελέσματα μετά από φόρους αποδιδόμενα σε: Ιδιοκτήτες Μητρικής Μη ελέγχουσες Συμμέτοχές 1/1 31/12/2020 1/1 31/12/2019 44.491.049 (25.045.450) 19.445.599 1.577.909 (6.927.469) (5.252.730) (67.328) (1.052.427) 32.592.393 (17.086.886) 15.505.507 468.297 (5.822.424) (4.344.541) (269.772) (534.092) 40.588.167 (20.687.506) 19.900.661 778.853 (6.550.654) (4.418.419) (67.328) (852.847) 4.402.631 7.723.554 5.002.975 8.790.266 10.23 10.23 120 (1.910.826) 114 (1.815.448) 71 (1.794.580) 90 (1.630.525) 10.24 (34.805) 54.335 (2.030.833) (1.115.665) 10.25 213.557 0 14.448 0 0 0 0 0 10.22 10.21 10.21 10.21 10.22 10.26 Καθαρά Κέρδη / (ζημιές) μετά φόρων (από συνεχιζόμενες & διακοπείσες δραστηριότητες) Λοιπά Συνολικά έσοδα: Ποσά που δεν αναταξινομούνται στη Κατάσταση Αποτελεσμάτων σε μεταγενέστερες περιόδους: Κέρδος από την επανεκτίμηση σε εύλογες αξίες παγίων περιουσιακών στοιχείων Αναλογιστικά Αποτελέσματα Φόροι εισοδήματος στοιχείων των λοιπών συνολικών εσόδων 1/1 31/12/2019 35.127.969 (20.659.189) 14.468.780 1.136.740 (5.822.424) (4.485.126) (269.772) (625.567) Κέρδη Προ Φόρων Χρηματοδοτικών και επενδυτικών Αποτελεσμάτων Χρηματοοικονομικά Έσοδα Χρηματοοικονομικά Έξοδα Λοιπά Χρηματοοικονομικά Αποτελέσματα Αποτελέσματα επενδυτικής δραστηριότητας Κέρδη / Ζημίες από συγγενείς εταιρίες Καθαρά Κέρδη / (ζημιές) προ φόρων Φόρος εισοδήματος 1/1 31/12/2020 ΕΤΑΙΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 2.670.677 5.962.555 1.192.082 6.044.166 (1.546.066) (2.160.469) (661.913) (1.677.007) 1.124.612 3.802.086 530.169 4.367.159 10.12 3.491.993 3.173.897 10.14 (9.363) (131.537) (8.452) (130.027) 10.26 (857.693) 31.569 (781.569) 31.206 2.624.937 (99.968) 2.383.877 (98.820) 3.749.549 3.702.118 2.914.046 4.268.338 3.742.114 7.434 3.697.542 4.576 2.914.046 4.268.338 Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 69 Κέρδη περιόδου μετά από φόρους αποδιδόμενα σε Ιδιοκτήτες Μητρικής Μη ελέγχουσες Συμμέτοχές Βασικά Κέρδη ανά Μετοχή αποδιδόμενα στους Ιδιοκτήτες Μετρικής Σύνοψη αποτελεσμάτων περιόδου: Κέρδη Προ Φόρων Χρηματοδοτικών, Eπενδυτικών Αποτελεσμάτων και Αποσβέσεων 10.27 1.141.283 (16.672) 3.797.357 4.729 530.169 4.367.159 0,0100 0,0334 0,0047 0,0384 8.234.383 11.670.347 7.341.312 11.234.754 Οι συνοδευτικές σημειώσεις αποτελούν αναπόσπαστο μέρος αυτών των Ετήσιων Εταιρικών και Ενοποιημένων Οικονομικών Καταστάσεων. Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 70 5.2. Κατάσταση Οικονομικής Θέσης Ενεργητικό Μη Κυκλοφορούντα Στοιχεία Ενεργητικού Ενσώματα πάγια Επενδύσεις σε ακίνητα Άϋλα περιουσιακά στοιχεία Επενδύσεις σε θυγατρικές επιχειρήσεις Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις Λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις Κυκλοφορούντα Στοιχεία Ενεργητικού Αποθέματα Πελάτες και λοιπές εμπορικές απαιτήσεις Λοιπές απαιτήσεις Χρηματοοικονομικά στοιχεία αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα Ο ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2020 31/12/2019 10.1 10.3 10.2 10.5 10.6 10.7 47.890.183 29.061.664 8.839.019 0 1.272.307 54.205 87.117.378 46.201.540 28.856.406 8.045.919 0 1.112.643 55.426 84.271.934 25.865.461 102.000 8.619.015 29.867.109 3.724.943 34.506 68.213.033 22.763.515 55.851 7.798.402 31.059.184 3.128.592 35.726 64.841.270 10.8 10.9 10.10 22.597.675 7.142.064 2.985.463 21.391.627 6.375.559 8.171.081 22.568.913 8.513.693 2.158.658 20.408.919 7.459.188 7.134.321 10.28 38.058 72.863 38.058 72.863 10.11 3.388.737 36.151.995 1.584.248 37.595.377 3.028.028 36.307.350 1.446.133 36.521.423 123.269.373 121.867.311 104.520.384 101.362.694 11.432.040 43.792 3.069.050 9.500.557 (181.138) 23.790.236 11.432.040 43.792 461.172 9.382.626 (181.138) 25.050.540 11.432.040 43.792 2.827.537 9.500.557 (181.138) 20.892.006 11.432.040 43.792 437.237 9.382.626 (181.138) 22.762.801 47.654.537 46.189.032 44.514.794 43.877.358 511.089 48.165.626 503.655 46.692.687 44.514.794 43.877.358 19.036.669 16.607.836 17.879.999 14.294.500 0 0 0 Σύνολο Ενεργητικού Ίδια Κεφάλαια & Υποχρεώσεις Ίδια Κεφάλαια Μετοχικό κεφάλαιο Υπέρ το άρτιο Διαφορές αναπροσαρμογής παγίων Λοιπά αποθεματικά Αποθεματικό Ιδίων μετοχών Αποτελέσματα εις νέο Ίδια κεφάλαια αποδιδόμενα στους μετόχους της Μητρικής Μη ελέγχουσες Συμμέτοχές Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων Μακροπρόθεσμες Υποχρεώσεις Μακροπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις Υποχρεώσεις από παράγωγα χρηματοοικονομικά στοιχεία Υποχρεώσεις από χρηματοοικονομικές μισθώσεις Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις Υποχρεώσεις παροχών προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία Επιχορηγήσεις Προβλέψεις Σύνολο Μακροπροθέσμων Υποχρεώσεων Βραχυπρόθεσμες Υποχρεώσεις Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις Τρέχουσες φορολογικές υποχρεώσεις Βραχυπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις Μακροπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις πληρωτέες στην επόμενη χρήση Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις από παράγωγα χρηματοοικονομικά στοιχεία Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις από χρηματοοικονομικές μισθώσεις Λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις Σύνολο Βραχυπροθέσμων Υποχρεώσεων Σύνολο Υποχρεώσεων Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων και Υποχρεώσεων H ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2020 31/12/2019 10.12 10.12 10.12 10.12 10.12 10.12 10.13 10.13 1.669.276 1.609.822 1.669.276 1.609.822 10.6 7.907.820 6.663.383 893.314 124.363 10.14 953.702 860.843 913.573 825.248 10.15 10.16 5.379.465 280.718 35.227.650 5.979.610 266.981 31.988.475 85.917 243.883 21.685.962 143.134 231.901 17.228.966 10.17 10.18 10.13 6.400.158 1.577.614 14.919.567 8.132.934 5.238.426 20.205.014 5.611.512 1.546.258 14.919.567 7.100.945 4.990.454 19.175.272 10.13 9.349.043 2.548.473 8.342.924 1.647.780 0 0 0 0 10.13 1.055.454 1.191.322 1.055.454 1.191.322 10.19 6.574.261 39.876.097 5.869.981 43.186.150 6.843.914 38.319.628 6.150.597 40.256.370 75.103.747 75.174.625 60.005.590 57.485.337 123.269.373 121.867.311 104.520.384 101.362.694 Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 71 Οι συνοδευτικές σημειώσεις αποτελούν αναπόσπαστο μέρος αυτών των Ετήσιων Εταιρικών και Ενοποιημένων Οικονομικών Καταστάσεων. Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 72 5.3. Ενοποιημένη Κατάσταση Μεταβολών Ιδίων Κεφαλαίων (Ποσά εκφρασμένα σε €) Μετοχικό κεφάλαιο Αναπροσαρμοσμένο υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2019 Αγορά Ιδίων Μετοχών Σχηματισμός Τακτικού Αποθεματικού Σχηματισμός αποθεματικού ιδίας συμμετοχής Διανομή κερδών προηγουμένων χρήσεων Συναλλαγές με Ιδιοκτήτες Αποτέλεσμα Χρήσης 1/1 - 31/12/2019 Λοιπά Συνολικά Έσοδα για την Περίοδο 1.1 31.12.2019 Συγκεντρωτικά Συνολικά Έσοδα για την Περίοδο 1/1 - 31/12/2019 11.432.040 Υπέρ Το Άρτιο 43.792 Αποδιδόμενα στους μετόχους της μητρικής Αποθεματικά Αποθεματικό Λοιπά Αποτελέσματα εύλογης Ιδίων αποθεματικά εις νέον αξίας Μετοχών 461.172 8.786.716 (181.138) 595.911 Μη Ελέγχουσες Συμμετοχές Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων 498.926 47.259.212 (4.864.554) 0 0 0 (4.268.643) (4.268.643) 0 0 0 0 (4.268.643) (4.268.643) 3.797.510 3.797.357 4.576 3.802.086 (100.121) (100.121) 153 (99.968) 26.217.704 (595.911) (4.268.643) 0 0 0 595.911 0 Σύνολο 46.760.285 0 0 0 0 0 3.697.388 3.697.236 4.729 3.702.118 Υπόλοιπα 31/12/2019 11.432.040 43.792 461.172 9.382.626 (181.138) 25.050.540 46.188.032 503.665 46.692.687 Αναπροσαρμοσμένο υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2020 11.432.040 43.792 461.172 9.382.626 (181.138) 25.050.540 46.188.032 503.665 46.692.687 Αγορά Ιδίων Μετοχών Σχηματισμός Τακτικού Αποθεματικού Διανομή κερδών προηγουμένων χρήσεων Μέρισμα χρήσης Εξαγορά θυγατρικής Αγορά Ιδίων Μετοχών Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 117.931 (117.931) (2.276.610) Σελίδα 73 0 0 (2.276.610) 0 0 0 0 0 (2.276.610) 0 0 0 Πώληση Ιδίων Μετοχών Επιστροφή Μετοχικού Κεφαλαίου Συναλλαγές με Ιδιοκτήτες Αποτέλεσμα Χρήσης 1/1 - 31/12/2020 Λοιπά Συνολικά Έσοδα για την Περίοδο 1.1 31.12.2020 Συγκεντρωτικά Συνολικά Έσοδα για την Περίοδο 1/1 - 31/12/2020 Υπόλοιπα 31/12/2020 0 0 0 0 117.931 0 2.607.878 0 (2.394.541) 0 2.276.610 0 0 2.276.610 1.141.283 1.141.283 (16.671,65) 1.124.612 (7.047) 2.600.831 24.106,00 2.624.937 0 0 2.607.878 0 0 1.134.237 3.742.114 7.434 3.749.549 11.432.040 43.792 3.069.050 9.500.557 (181.138) 23.790.236 47.654.537 511.089 48.165.626 Οι συνοδευτικές σημειώσεις αποτελούν αναπόσπαστο μέρος αυτών των Ετήσιων Εταιρικών και Ενοποιημένων Οικονομικών Καταστάσεων. Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 74 5.4. Κατάσταση Μεταβολών Ιδίων Κεφαλαίων Εταιρείας (Ποσά εκφρασμένα σε €) Μετοχικό κεφάλαιο Σύνολο ιδίων κεφαλαίων έναρξης περιόδου 1/1/2019 11.432.040 Υπέρ Το Άρτιο Αποθεματικά εύλογης αξίας Λοιπά αποθεματικά Αποθεματικό Ιδίων Μετοχών Αποτελέσματα εις νέον 437.237 8.786.715 (181.138) 23.359.016 43.877.662 (595.911) 0 43.792 Σχηματισμός αποθεματικού ιδίας συμμετοχής 595.911 Σχηματισμός Τακτικού Αποθεματικού Σύνολο 0 Διανομή κερδών προηγουμένων χρήσεων (4.268.643) (4.268.643) Αγορά Ιδίων Μετοχών 0 Πώληση Ίδίων μετοχών 0 Συναλλαγές με Ιδιοκτήτες 0 0 0 595.911 0 Αποτέλεσμα Περιόδου 1/1 - 31/12/2019 Λοιπά Συνολικά Έσοδα για την Περίοδο 1.1 - 31.12.2019 Συγκεντρωτικά Συνολικά Έσοδα για την Περίοδο 1/1 - 31/12/2019 όλοιπα 31/12/2019 (4.864.554) (4.268.643) 4.367.159 4.367.159 (98.820) (98.820) 0 0 0 0 0 4.268.338 4.268.338 11.432.040 43.792 437.237 9.382.626 (181.138) 22.762.800 43.877.357 Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 75 Σύνολο ιδίων κεφαλαίων έναρξης περιόδου 1/1/2020 11.432.040 43.792 437.237 9.382.626 (181.138) 22.762.800 43.877.357 0 Σχηματισμός Τακτικού Αποθεματικού 117.931 Διανομή κερδών προηγουμένων χρήσεων (117.931) 0 (2.276.610) (2.276.610) Μέρισμα χρήσης 0 Αγορά Ιδίων μετοχών 0 Πώληση Ίδίων μετοχών 0 Συναλλαγές με Ιδιοκτήτες 0 0 Αποτέλεσμα Περιόδου 1/1 - 31/12/2020 117.931 0 (2.394.541) 2.276.610 530.169 530.169 2.390.300 Λοιπά Συνολικά Έσοδα για την Περίοδο 1.1 - 31.12.2020 2.383.877 (6.423) Συγκεντρωτικά Συνολικά Έσοδα για την Περίοδο 1/1 - 31/12/2020 Υπόλοιπα 31/12/2020 Οι συνοδευτικές σημειώσεις αποτελούν 0 0 2.390.300 0 0 523.746 2.910.046 11.432.040 43.792 2.827.537 9.500.557 (181.138) 20.892.005 44.514.794 αναπόσπαστο μέρος αυτών Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 των Ετήσιων Εταιρικών και Σελίδα 76 Ενοποιημένων Οικονομικών Καταστάσεων. 5.5. Κατάσταση Ταμειακών Ροών (Έμμεση Μέθοδος) (Ποσά εκφρασμένα σε €) Ο ΟΜΙΛΟΣ 1/1 1/1 31/12/2020 31/12/2019 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 1/1 1/1 31/12/2020 31/12/2019 Λειτουργικές δραστηριότητες Κέρδη(ζημίες) προ φόρων Πλέον / μείον προσαρμογές για: Αποσβέσεις Προβλέψεις Συναλλαγματικές διαφορές Αναγνωρισθέντα έσοδα επιχορηγήσεων Αποτελέσματα (έσοδα, έξοδα, κέρδη και ζημιές) επενδυτικής δραστηριότητας Χρεωστικοί τόκοι και συναφή έξοδα 2.670.677 5.962.555 1.192.969 6.044.166 4.431.897 388.182 2.356 (600.145) 4.540.223 862.480 746 (593.385) 2.395.554 276.764 2.356 (57.217) 2.494.991 634.397 746 (50.457) (213.557) (113.427) (14.448) 1.056.596 1.943.868 1.814.364 3.824.526 1.630.525 Μείωση / (αύξηση) αποθεμάτων Μείωση / (αύξηση) απαιτήσεων (Μείωση) / αύξηση υποχρεώσεων (πλην τραπεζών) (1.314.290) 3.491.361 (1.110.836) (1.854.728) (13.890) (7.067.532) (2.159.994) 3.125.731 166.679 (1.850.449) (3.125.644) (4.290.697) Επιστροφή προκαταβολής φόρου εισοδήματος Χρεωστικοί τόκοι και συναφή έξοδα καταβεβλημένα Καταβεβλημένοι φόροι 796.575 (1.866.049) (3.228.950) (1.673.269) (826.214) 796.575 (1.751.123) (3.208.040) (1.514.497) (697.606) Σύνολο εισροών / (εκροών) από λειτουργικές δραστηριότητες (α) 5.391.088 1.037.923 4.590.331 332.072 0 0 (803.954) 0 (3.123.486) 34.582 0 0 120 (5.009.215) 942.593 0 0 114 (2.897.040) 7.582 0 0 71 (4.363.632) 932.073 0 0 90 (3.088.783) (4.066.508) (3.693.340) (3.431.469) 15.528.809 (12.448.802) 7.908.340 (3.280.537) 15.528.809 (11.266.083) 7.908.340 (2.093.505) (1.492.010) 191.291 (1.492.010) (837.489) (2.085.813) (2.075.793) (2.085.813) (2.075.793) (497.816) 2.743.301 684.903 2.901.553 1.804.489 (285.283) 1.581.895 (197.844) 1.584.248 1.869.531 1.446.133 1.643.977 0 0 3.388.737 1.584.248 3.028.027 1.446.133 Πλέον/ μείον προσαρμογές για μεταβολές λογαριασμών κεφαλαίου κίνησης ή που σχετίζονται με τις λειτουργικές δραστηριότητες: Μείον: Επενδυτικές δραστηριότητες Απόκτηση θυγατρικών, συγγενών, κοινοπραξιών και λοιπών επενδύσεων Αγορά ενσώματων και άϋλων παγίων περιουσιακών στοιχείων Αγορά επενδύσεων σε ακίνητα Εισπράξεις από πωλήσεις ενσώματων και άϋλων παγίων Εισπράξεις από πωλήσεις επενδύσεων σε ακίνητα Τόκοι εισπραχθέντες Σύνολο εισροών / (εκροών) από επενδυτικές δραστηριότητες (β) Χρηματοδοτικές δραστηριότητες Εισπράξεις από εκδοθέντα / αναληφθέντα δάνεια Εξοφλήσεις δανείων Εξοφλήσεις υποχρεώσεων από χρηματοδοτικές μισθώσεις (χρεολύσια) Μερίσματα πληρωθέντα Σύνολο εισροών / (εκροών) από χρηματοδοτικές δραστηριότητες (γ) Καθαρή αύξηση / (μείωση) στα ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα περιόδου (α) + (β) + (γ) Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα έναρξης περιόδου Ταμειακά διαθέσιμα έναρξης θυγατρικών που ενσωματώθηκαν για πρώτη φορά στον Όμιλο Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα λήξης περιόδου Σύνολο Οι συνοδευτικές σημειώσεις αποτελούν αναπόσπαστο μέρος αυτών των Ετήσιων Εταιρικών και Ενοποιημένων Οικονομικών Καταστάσεων. Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 77 6. Πληροφορίες για τον Όμιλο 6.1. Γενικές Πληροφορίες Η εταιρία Ικτίνος Ελλάς είναι ελληνική ανώνυμη εταιρία και αποτελεί τη μητρική εταιρία του ομίλου. Ιδρύθηκε στις 12/03/1974 από τον Αρχιτέκτονα Μηχανικό Ευάγγελο Νικ. Χαϊδά, ο οποίος παραμένει και σήμερα ο κύριος μέτοχος. Λειτουργεί με την επωνυμία «ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΊΑ ΜΑΡΜΑΡΩΝ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΙΚΤΙΝΟΣ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.» και τον διακριτικό τίτλο «ΙΚΤΙΝΟΣ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.» (Φ.Ε.Κ. 244-12/3/1974 Τεύχος Α.Ε. και Ε.Π.Ε.). Η έδρα του Ομίλου, βρίσκεται στο Μεταμόρφωση Αττικής, (οδός Λυκοβρύσεως 7, Τ.Κ. 144 52). Οι μετοχές της εταιρείας εισήχθησαν στο Χρηματιστήριο Αθηνών το 2000. Η διάρκειά της Εταιρείας ύστερα από απόφαση της Γενικής Συνέλευσης των μετόχων της, στις 12/01/1999, παρατάθηκε μέχρι τις 11/03/2049. . 6.2. Φύση Δραστηριοτήτων Ο σκοπός της εταιρείας όπως αυτός ορίζεται στο άρθρο 2 του καταστατικού της εταιρείας έχει ως ακολούθως: Σκοπός της Εταιρείας είναι : Η εκμετάλλευση γενικά λατομείων μαρμάρων, γρανιτών, διακοσμητικών πετρωμάτων, αδρανών υλικών και συναφών υλών και υποπροϊόντων τους καθώς και η έρευνα διάνοιξη και διαμόρφωση ή εκμετάλλευση των λατομείων αυτών με εργολαβική ή οποιασδήποτε άλλης μορφής σχέση καθώς και η παροχή υπηρεσιών τεχνογνωσίας. Η κοπή και η με οποιονδήποτε τρόπο επεξεργασία των προϊόντων αυτών. Η εξαγωγή των ως άνω προϊόντων εις το εξωτερικό. Η εμπορία των ως άνω προϊόντων στο εσωτερικό. Η ενέργεια κάθε παρόμοιας ή συναφούς εμπορικής δραστηριότητας η οποία έχει σχέση με τα προαναφερόμενα αντικείμενα. Η σύναψη συμβάσεων έργων, για την τοποθέτηση όλων των προαναφερόμενων προϊόντων σε πάσης φύσεως οικοδομικά έργα τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό. Η κατασκευή παντός είδους οικοδομών, σε ιδιόκτητα ή ξένα ακίνητα, ιδιαιτέρως δε κατά το γνωστό και σύνηθες στις συναλλαγές σύστημα της αντιπαροχής, η αγορά και η πώληση ακινήτων, η ανάληψη πάσης φύσεως τεχνικών έργων ή μελετών, σε συνδυασμό ή και ξεχωριστά τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό για λογαριασμό νομικών ή φυσικών προσώπων του Δημοσίου, Δημόσιων Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 78 Οργανισμών καθώς και Οργανισμών κοινής ωφέλειας, νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου κλπ. καθώς και η βιομηχανία οικοδομικών υλών και γενικότερα υλικών τεχνικών έργων. Η άσκηση πάσης φύσεως Τουριστικών Επιχειρήσεων ιδιαιτέρως δε αυτών για κατασκευή και εκμετάλλευση ξενοδοχείων ύπνου και φαγητού, ξενώνων, περιπτέρων, οικισμών, πλαζ και γενικά παραλιακών η μη χώρων στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό και μάλιστα είτε σε ιδιόκτητα ακίνητα είτε σε μισθωμένα. Η ανάληψη πάσης φύσεως και παντός αντικειμένου εμπορικών αντιπροσωπειών καθώς και η εκπροσώπηση διαφόρων οίκων και επιχειρήσεων του εσωτερικού ή του εξωτερικού καθώς και η επί προμήθεια διάθεση παντός αντικειμένου όλων των συναφών με τον σκοπό της εταιρείας. Η παραγωγή και εμπορία οικοδομικών υλικών, η εισαγωγή αυτών καθώς και η εξαγωγή τους. Παραγωγή και εκμετάλλευση ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (Α.Π.Ε.), όπως η αιολική ενέργεια, η ηλιακή ενέργεια, η ενέργεια κυμάτων, η παλιρροϊκή ενέργεια, η βιομάζα, τα αέρια που εκλύονται από χώρους υγειονομικής ταφής και από εγκαταστάσεις βιολογικού καθαρισμού, τα βιοαέρια, η γεωθερμική ενέργεια, η υδραυλική ενέργεια που αξιοποιείται από υδροηλεκτρικούς σταθμούς καθώς και η φωτοβολταϊκή ενέργεια. Η με οποιονδήποτε τρόπο και υπό οποιανδήποτε νομική μορφή συμμετοχή σε οποιεσδήποτε συναφείς παρόμοιες ή όμοιες επιχειρήσεις, οι οποίες λειτουργούν ατομικά ή υπό εταιρική μορφή που έχουν ήδη συσταθεί ή πρόκειται να συσταθούν είτε απ’ αυτήν είτε από άλλα πρόσωπα με όμοιους ή συναφείς με αυτούς που αναφέρονται στο παρόν άρθρο σκοπούς. Όλοι οι αναφερόμενοι σκοποί της εταιρείας ενεργούνται τόσο στο εσωτερικό της Ελλάδας όσο και σε οποιαδήποτε άλλη χώρα του εξωτερικού. Με την έκτακτη Γενική Συνέλευση των Μετόχων της από 20η Μαρτίου 2012 έγινε επέκταση σκοπού της Εταιρείας ως ακολούθως : Παραγωγή και εμπορία γεωργικών προϊόντων στην Ελλάδα και στο εξωτερικό είτε αυτά παράγονται στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό καθώς και η με οποιονδήποτε τρόπο και υπό οποιανδήποτε νομική μορφή συμμετοχή σε οποιεσδήποτε συναφείς παρόμοιες ή όμοιες επιχειρήσεις, οι οποίες λειτουργούν ατομικά ή υπό εταιρική μορφή που έχουν ήδη συσταθεί ή πρόκειται να συσταθούν είτε απ’ αυτήν είτε από άλλα πρόσωπα με όμοιους ή συναφείς με αυτούς που αναφέρονται στο παρόν άρθρο σκοπούς. Ο βασικός κλάδος στον οποίο δραστηριοποιείται, σήμερα, η ΙΚΤΙΝΟΣ ΕΛΛΑΣ Α.Ε. είναι ο κλάδος εξόρυξης μαρμάρων, επεξεργασίας και εμπορίας μαρμάρων και γρανιτών και λοιπών διακοσμητικών. Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 79 6.3. Συμμετοχές σε άλλες εταιρίες Η ΙΚΤΙΝΟΣ ΕΛΛΑΣ Α.Ε. συμμετέχει, άμεσα και έμμεσα, στις εξής εταιρείες: ΦΕΙΔΙΑΣ ΕΛΛΑΣ Α.Β.Ε.Ε. Η εταιρεία ιδρύθηκε το 1981 ως Ε.Π.Ε. ενώ το 1986, μετατράπηκε σε Α.Β.Ε.Ε. Έχει έδρα στο Δήμο Βριλησσίων Αττικής, οδός Τήνου 12Α. Βασικό αντικείμενο εργασιών της είναι η επεξεργασία μαρμάρων, κυρίως σχίσιμο όγκων, για τρίτους (εργασίες φασόν) καθώς και η εξαγωγή των ως άνω προϊόντων στο εξωτερικό, κάθε παρόμοια ή συναφής εργασία, η οποία έχει σχέση µε τα προαναφερθέντα αντικείμενα. Τέλος αντικείμενο εργασίας αποτελεί και η σύναψη συμβάσεων έργων, για την τοποθέτηση όλων των προαναφερόμενων προϊόντων σε πάσης φύσεως οικοδομικά έργα. ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΟΚΡΑΤΗΣ Ε.Π.Ε. Η εταιρεία ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΟΚΡΑΤΗΣ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Ε.Π.Ε. ιδρύθηκε το 1999. Η ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΟΚΡΑΤΗΣ Ε.Π.Ε. έχει έδρα στην Μεταμόρφωση Αττικής και τα γραφεία της βρίσκονται στην οδό Λυκόβρυσης 7. Σκοπός της εταιρείας είναι η ανάπτυξη δικτύου πωλήσεων και μαρμάρων στο εξωτερικό. Το επιχειρηματικό της σχέδιο έχει εγκριθεί από το υπουργείο Ανάπτυξης και έχει ενταχθεί στις επιχορηγήσεις του Επιχειρησιακού Προγράμματος Βιομηχανίας (υποπρόγραμμα 4, μέτρο 2, δράση 9 – Δίκτυα CLUSTERS) Στην εταιρεία συμμετέχει η ΙΚΤΙΝΟΣ ΕΛΛΑΣ ΑΕ με ποσοστό 25% και η ΦΕΙΔΙΑΣ ΕΛΛΑΣ ΑΕ με ποσοστό 5%. Το υπουργείο Ανάπτυξης έχει απορρίψει την έγκριση των επιχορηγήσεων και η ΚAΛΛΙΤΕΧΝΟΚΡΑΤΗΣ Ε.Π.Ε. έχει προσφύγει στο Συμβούλιο Επικρατείας. Έχει τεθεί σε εκκαθάριση. ΙΔΙΩΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ Α.Ε. Η ΙΚΤΙΝΟΣ ΕΛΛΑΣ Α.Ε., στα πλαίσια της άμεσης δραστηριοποίησης της στην αιολική ενέργεια, αγόρασε σε ποσοστό 100% (έναντι συνολικού κόστους ευρώ 2.449.500) στις 21/12/2007, την εταιρεία με την επωνυμία ΙΔΙΩΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ Α.Ε. η οποία έχει σκοπό την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας με οποιοδήποτε νόμιμο τρόπο ή μέσο και ιδίως της ηλεκτρικής ενέργειας που προέρχεται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. LATIRUS ENTERPRISES LIMITED Η ΙΚΤΙΝΟΣ ΕΛΛΑΣ Α.Ε αγόρασε (έναντι ποσού ευρώ 8.283) στις 12/12/2006, την Κυπριακή εταιρεία με την επωνυμία LATIRUS ENTERPRISES LIMITED και στην οποία μεταβίβασε το πακέτο μετοχών της Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 80 ΙΚΤΙΝΟΣ ΤΕΧΝΙΚΗ & ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ Α.Ε. το οποίο κατείχε. Στην συνέχεια έγινε αύξηση Μετοχικού Κεφαλαίου υπέρ το άρτιο (το συνολικό ποσό της αύξησης Μετοχικού Κεφαλαίου και υπέρ το άρτιο ανήλθε σε ευρώ 9.126.557) στην οποία συμμετείχε η εταιρία DolphinCI Thirteen Limited της Κύπρου, θυγατρική κατά 100% της επενδυτικής εταιρείας Dolphin Capital Investors LTD εισηγμένη στο Χρηματιστήριο του Λονδίνου (ΑΙΜ). Η IKTINOΣ ΕΛΛΑΣ Α.Ε., μετά από αυτό και από την απευθείας πώληση μετοχών διατήρησε συμμετοχή ποσοστού (20,344%) των μετοχών. Η εταιρία ΙΚΤΙΝΟΣ ΕΛΛΑΣ προχώρησε στην εξαγορά του 79,656% της εταιρίας Latirus Ltd έναντι 14.000.000 ευρώ από την εταιρία DolphinCi Thirteen Ltd στις 30/3/2018. Η ΙΚΤΙΝΟΣ ΕΛΛΑΣ μετά την εξαγορά κατέχει το 100% της εταιρίας Latirus Ltd και είναι ο αποκλειστικός μέτοχος. ΑΙΟΛΙΚΗ ΜΕΓΑ ΙΣΩΜΑ Α.Ε. Η ΙΚΤΙΝΟΣ ΕΛΛΑΣ Α.Ε., στα πλαίσια της δραστηριοποίησης της στην αιολική ενέργεια, προχώρησε σε σύσταση της «Αιολική Μέγα Ίσωμα Ανώνυμη Εταιρεία παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας» με την υπ΄ αριθμό 8497/21-1-2010 πράξη σύστασης, σε ποσοστό 100%, η οποία έχει σκοπό την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας με οποιοδήποτε νόμιμο τρόπο ή μέσο και ιδίως της ηλεκτρικής ενέργειας που προέρχεται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. ΑΙΟΛΙΚΗ ΛΥΚΟΦΩΛΙΑ Η ΙΚΤΙΝΟΣ ΕΛΛΑΣ Α.Ε., στα πλαίσια της δραστηριοποίησης της στην αιολική ενέργεια, προχώρησε σε σύσταση της «Αιολική Λυκοφωλιά Ανώνυμη Εταιρεία παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας» με την υπ΄ αριθμό 8854/24-2-2011 πράξη σύστασης, σε ποσοστό 100%, η οποία έχει σκοπό την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας με οποιοδήποτε νόμιμο τρόπο ή μέσο και ιδίως της ηλεκτρικής ενέργειας που προέρχεται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. ΑΙΟΛΙΚΟ ΜΑΥΡΟΛΙΘΑΡΟ Η ΙΚΤΙΝΟΣ ΕΛΛΑΣ Α.Ε., στα πλαίσια της δραστηριοποίησης της στην αιολική ενέργεια, προχώρησε σε σύσταση της «Αιολική Μαυρολίθαρο Ανώνυμη Εταιρεία παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας» με την υπ΄ αριθμό 8855/24-2-2011 πράξη σύστασης, σε ποσοστό 100%, η οποία έχει σκοπό την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας με οποιοδήποτε νόμιμο τρόπο ή μέσο και ιδίως της ηλεκτρικής ενέργειας που προέρχεται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. ΑΙΟΛΙΚΑ ΣΥΝΟΡΑ Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 81 Η ΙΚΤΙΝΟΣ ΕΛΛΑΣ Α.Ε., στα πλαίσια της δραστηριοποίησης της στην αιολική ενέργεια, προχώρησε σε σύσταση της «Αιολική Σύνορα Ανώνυμη Εταιρεία παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας» με την υπ΄ αριθμό 9377/21-3-2013 πράξη σύστασης, σε ποσοστό 100% μέσω της θυγατρικής της εταιρίας ΙΔΕΗ Α.Ε., η οποία έχει σκοπό την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας με οποιοδήποτε νόμιμο τρόπο ή μέσο και ιδίως της ηλεκτρικής ενέργειας που προέρχεται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. ΙΚΤΙΝΟΣ ΜΑΡΜΑΡΟΝ Η εταιρία ΙΚΤΙΝΟΣ ΕΛΛΑΣ με στόχο την βελτίωση των παρεχόμενων υπηρεσιών στην εσωτερική αγορά και την ανάληψη μεγάλων project. Η από 27/02/2020 Γενική Συνέλευση της μητρικής εταιρίας Ικτίνος Ελλάς αποφάσισε την διακοπή των εργασιών της 100% θυγατρικής εταιρείας ΙΚΤΙΝΟΣ ΜΑΡΜΑΡΟΝ Α.Ε. και τη θέση αυτής σε εκκαθάριση για λόγους οικονομίας κλίμακας, καθώς και την επαναδραστηριοποίηση των πωλήσεων στην εσωτερική αγορά με τη δημιουργία νέου τμήματος εντός της Εταιρείας. Με την από 30/4/2020 Έκτακτη Γενική Συνέλευση της ΙΚΤΙΝΟΣ ΜΑΡΜΑΡΟΝ επικυρώθηκε η παραπάνω απόφαση του μοναδικού μετόχου για λύση της εταιρίας και θέση αυτής σε εκκαθάριση και ο ορισμός της κα Ιουλίας Χαϊδά ως εκκαθαρίστρια. Την 07/05/2020 καταχωρίσθηκε με ΚΑΚ 2128349 στο Γενικό Εμπορικό Μητρώο (Γ.Ε.ΜΗ.), η με αριθμό 4792/07- 05-2020 απόφαση της Υπηρεσίας ΓΕΜΗ του Επιμελητηρίου μας (ΑΔΑ: ΩΣΣΙ469ΗΕΘ-ΓΦΤ) με την οποία εγκρίθηκε η λύση της Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία «ΙΚΤΙΝΟΣ ΜΑΡΜΑΡΟΝ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ», το διακριτικό τίτλο «IKTINOS MARMARON» και αριθμό ΓΕΜΗ 137209901000, σύμφωνα με σχετική απόφαση της Έκτακτης Γενικής Συνέλευσης της Μετόχου της 30/04/2020. ΙΚΤΙΝΟΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ Η ΙΚΤΙΝΟΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ δραστηριοποιείται στον κλάδο του real estate και πρόκειται να αναπτύξει μια τουριστική εγκατάσταση στην θέση Όρμος Φανερωμένης του Δήμου Σητείας σε έκταση περίπου 2.689 στρεμμάτων. 6.4. Εταιρείες που συμμετέχουν στις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις του Ομίλου Οι εταιρείες οι οποίες συμμετέχουν στις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις παρουσιάζονται στον ακόλουθο πίνακα: Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 82 Λυκόβρυσης 7, Μεταμόρφωση Αττικής Τήνου 12Α, Βριλήσσια Αττικής Μητρική 90,00% ΜΕΘΟΔΟΣ ΕΝΟΠΟΙΗΣΗΣ Ολική Ενοποίηση Ολική Ενοποίηση Λυκόβρυσης 7, Μεταμόρφωση Αττικής 30,00% Ολική Ενοποίηση Λυκόβρυσης 7, Μεταμόρφωση Αττικής Αισχύλου και Αγίων Αναργύρων 11, Δράμα Λυκόβρυσης 7, Μεταμόρφωση Αττικής 100,00% 100,00% 100,00% Ολική Ενοποίηση Ολική Ενοποίηση Ολική Ενοποίηση Λυκόβρυσης 7, Μεταμόρφωση Αττικής 100,00% Ολική Ενοποίηση Λυκόβρυσης 7, Μεταμόρφωση Αττικής Λυκόβρυσης 7, Μεταμόρφωση Αττικής Λυκόβρυσης 7, Μεταμόρφωση Αττικής 100,00% 100,00% 97,764% Ολική Ενοποίηση Ολική Ενοποίηση Ολική Ενοποίηση Αγίας Φυλάξεως, 67 Drakos House 3025 Λεμεσός Κύπρος 100,00% Ολική Ενοποίηση ΕΠΩΝΥΜΙΑ ΙΚΤΙΝΟΣ ΕΛΛΑΣ Α.Ε. ΦΕΙΔΙΑΣ ΕΛΛΑΣ Α.Ε. ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΟΚΡΑΤΗΣ Ε.Π.Ε. ΙΚΤΙΝΟΣ ΜΑΡΜΑΡΟΝ ΑΕ ΙΔΕΗ Α.Ε. ΑΙΟΛΙΚΗ ΜΕΓΑ ΙΣΩΜΑ Α.Ε. ΑΙΟΛΙΚΗ ΜΑΥΡΟΛΙΘΑΡΟ Α.Ε. ΑΙΟΛΙΚΗ ΛΥΚΟΦΩΛΙΑ Α.Ε. ΑΙΟΛΙΚΗ ΣΥΝΟΡΑ Α.Ε. ΙΚΤΙΝΟΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ Α.Ε. LATIRUS ENTERPRISES Ltd ΕΔΡΑ ΠΟΣΟΣΤΟ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ Στις ιδιαίτερες οικονομικές καταστάσεις της μητρικής οι θυγατρικές εταιρείες αποτιμούνται στην αξία κτήσεως. Η Καλλιτεχνοκράτης Ε.Π.Ε. ενοποιείται με την μέθοδο της ολικής ενοποίησης διότι η μητρική εταιρεία κατέχει τον έλεγχο. 7. Πλαίσιο κατάρτισης οικονομικών καταστάσεων 7.1 Γενικό πλαίσιο κατάρτισης Οι ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις της ΙΚΤΙΝΟΣ ΕΛΛΑΣ Α.Ε. έχουν καταρτιστεί βάσει της αρχής της συνέχισης της δραστηριότητας (going concern) και είναι σύμφωνες με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (ΔΠΧΑ) που έχουν εκδοθεί από την Επιτροπή Διεθνών Λογιστικών Προτύπων (IASB), καθώς και των Διερμηνειών τους, οι οποίες έχουν εκδοθεί από την Επιτροπή Ερμηνείας Προτύπων (IFRIC) και έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση μέχρι την 31/12/2020. Οι εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις έχουν συνταχθεί με βάση την αρχή του ιστορικού κόστους, όπως αυτή τροποποιείται με την αναπροσαρμογή γηπέδων και κτιρίων – επενδυτικών ακινήτων - και χρηματοοικονομικών απαιτήσεων και υποχρεώσεων σε εύλογες αξίες μέσω του αποτελέσματος. Η σύνταξη οικονομικών καταστάσεων σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Πληροφόρησης (ΔΠΧΑ) απαιτεί τη χρήση λογιστικών εκτιμήσεων. Επίσης, απαιτεί την κρίση της διοίκησης κατά την εφαρμογή των λογιστικών αρχών του ομίλου. Οι περιπτώσεις οι οποίες περιλαμβάνουν μεγαλύτερο βαθμό κρίσης και πολυπλοκότητας ή οι περιπτώσεις όπου οι υποθέσεις και οι Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 83 εκτιμήσεις είναι σημαντικές για τις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις, περιλαμβάνονται στη σημείωση 6.3. Οι λογιστικές αρχές βάσει των οποίων συντάχθηκαν οι οικονομικές καταστάσεις, είναι συνεπείς με αυτές που χρησιμοποιήθηκαν για τη σύνταξη των ετήσιων οικονομικών καταστάσεων του Ομίλου της χρήσης 2019 και έχουν εφαρμοσθεί με συνέπεια σε όλες τις περιόδους που παρουσιάζονται εκτός από αυτές που περιγράφονται στην παράγραφο 6.2. 7.2.1 Αλλαγές σε Λογιστικές Πολιτικές Τα ακόλουθα νέα Πρότυπα, Διερμηνείες και τροποποιήσεις Προτύπων έχουν εκδοθεί από το Συμβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων (IASB), έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση και η εφαρμογή τους είναι υποχρεωτική από την 01/01/2020 ή μεταγενέστερα. Αναθεώρηση του Εννοιολογικού Πλαισίου της Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2020) Τον Μάρτιο του 2018, το IASB προέβη στην αναθεώρηση του Εννοιολογικού Πλαισίου της Χρηματοοικονομικής Αναφοράς, σκοπός της οποίας ήταν η ενσωμάτωση σημαντικών θεμάτων τα οποία δεν καλύπτονταν, καθώς επίσης και η επικαιροποίηση και παροχή διευκρινίσεων σε σχέση με συγκεκριμένες καθοδηγήσεις. Το αναθεωρημένο Εννοιολογικό Πλαίσιο της Χρηματοοικονομικής Αναφοράς περιλαμβάνει ένα νέο κεφάλαιο σχετικά με την επιμέτρηση, στο οποίο αναλύεται η έννοια της επιμέτρησης, συμπεριλαμβανομένων παραγόντων που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά την επιλογή μίας βάσης επιμέτρησης, θέματα σχετικά με την παρουσίαση και γνωστοποίηση στις Οικονομικές Καταστάσεις και καθοδήγηση αναφορικά με την αποαναγνώριση στοιχείων του ενεργητικού και υποχρεώσεων από τις Οικονομικές Καταστάσεις. Περαιτέρω, το αναθεωρημένο Εννοιολογικό Πλαίσιο της Χρηματοοικονομικής Αναφοράς περιλαμβάνει βελτιωμένους ορισμούς των στοιχείων του ενεργητικού και των υποχρεώσεων, καθοδήγηση που υποβοηθά την εφαρμογή των εν λόγω ορισμών, επικαιροποίηση των κριτηρίων για την αναγνώριση των στοιχείων του ενεργητικού και των υποχρεώσεων, καθώς επίσης και διευκρινίσεις σε σημαντικούς τομείς, όπως οι ρόλοι της διαχείρισης, της συντηρητικότητας και της αβεβαιότητας κατά την επιμέτρηση στην χρηματοοικονομική πληροφόρηση. Ο Όμιλος θα εξετάσει την επίπτωση όλων των παραπάνω στις Οικονομικές του Καταστάσεις, αν και δεν αναμένεται να έχουν καμία. Τροποποιήσεις στις Αναφορές του Εννοιολογικού Πλαισίου της Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2020) Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 84 Τον Μάρτιο του 2018, το IASB προέβη στην έκδοση Τροποποιήσεων στις Αναφορές του Εννοιολογικού Πλαισίου της Χρηματοοικονομικής Αναφοράς, σε συνέχεια της αναθεώρησής του. Ορισμένα Πρότυπα περιλαμβάνουν ρητές αναφορές σε προγενέστερες εκδόσεις του Εννοιολογικού Πλαισίου της Χρηματοοικονομικής Αναφοράς. Σκοπός των εν λόγω τροποποιήσεων είναι η επικαιροποίηση των ως άνω αναφορών και η υποστήριξη για τη μετάβαση στο αναθεωρημένο Εννοιολογικό Πλαίσιο της Χρηματοοικονομικής Αναφοράς. Ο Όμιλος θα εξετάσει την επίπτωση όλων των παραπάνω στις Οικονομικές του Καταστάσεις, αν και δεν αναμένεται να έχουν καμία. Τροποποιήσεις στο ΔΛΠ 1 και στο ΔΛΠ 8: «Ορισμός του Ουσιώδους» (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2020) Τον Οκτώβριο του 2018, το IASB προέβη στην έκδοση τροποποιήσεων στον ορισμό του ουσιώδους, προκειμένου να καταστεί ευκολότερο για τις εταιρείες να προβούν σε άσκηση κρίσης σχετικά με το ουσιώδες μέγεθος. Ο ορισμός του ουσιώδους βοηθά τις εταιρείες να αποφασίσουν ποιες πληροφορίες θα πρέπει να περιληφθούν στις Οικονομικές τους Καταστάσεις. Ο νέος ορισμός τροποποιεί το ΔΛΠ 1 και το ΔΛΠ 8. Οι τροποποιήσεις αποσαφηνίζουν τον ορισμό του ουσιώδους και πώς αυτός θα πρέπει να εφαρμοστεί, συμπεριλαμβάνοντας στον ορισμό καθοδήγηση η οποία μέχρι τώρα περιλαμβανόταν σε άλλα Πρότυπα. Ο Όμιλος θα εξετάσει την επίπτωση όλων των παραπάνω στις Οικονομικές του Καταστάσεις, αν και δεν αναμένεται να έχουν καμία. Τροποποιήσεις στα ΔΠΧΑ 9, ΔΛΠ 39 και ΔΠΧΑ 7: “Αναμόρφωση Σημείου Αναφοράς Επιτοκίου” (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2020) Τον Σεπτέμβριο του 2019, το IASB προέβη στην έκδοση τροποποιήσεων σε ορισμένες απαιτήσεις συγκεκριμένων λογιστικών χειρισμών αντιστάθμισης, προκειμένου να εξομαλύνει ενδεχόμενες επιπτώσεις που προκύπτουν από την αβεβαιότητα η οποία προέρχεται από την αναμόρφωση του Σημείου Αναφοράς Επιτοκίου. Οι τροποποιήσεις σχεδιάστηκαν για να υποστηρίξουν την παροχή χρήσιμων χρηματοοικονομικών πληροφοριών από τις εταιρείες κατά τη διάρκεια της περιόδου αβεβαιότητας, η οποία προκύπτει από τη σταδιακή κατάργηση των σημείων αναφοράς επιτοκίου, όπως τα διατραπεζικά επιτόκια. Επιπλέον, οι εταιρείες απαιτείται να παράσχουν πρόσθετες πληροφορίες στους επενδυτές αναφορικά με τις σχέσεις αντιστάθμισης που επηρεάζονται άμεσα από τις εν λόγω συνθήκες αβεβαιότητας. Ο Όμιλος θα εξετάσει την επίπτωση όλων των παραπάνω στις Οικονομικές του Καταστάσεις, αν και δεν αναμένεται να έχουν καμία. Τροποποιήσεις στο ΔΠΧΑ 3: «Ορισμός μίας Επιχείρησης» (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2020) Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 85 Τον Οκτώβριο του 2018, το IASB προέβη στην έκδοση τροποποιήσεων περιορισμένου σκοπού στο ΔΠΧΑ 3 προκειμένου να βελτιώσει τον ορισμό μίας επιχείρησης. Οι τροποποιήσεις θα βοηθήσουν τις εταιρείες να προσδιορίσουν αν μία απόκτηση αποτελεί συνένωση επιχειρήσεων ή απόκτηση στοιχείων του ενεργητικού. Ο τροποποιημένος ορισμός επισημαίνει ότι η εκροή μίας επιχείρησης είναι να παρέχει αγαθά και υπηρεσίες στους πελάτες, ενώ ο προγενέστερος ορισμός εστίαζε στις αποδόσεις υπό τη μορφή μερισμάτων, χαμηλότερου κόστους ή άλλων οικονομικών οφελών στους επενδυτές και σε τρίτους. Επιπλέον της τροποποίησης του ορισμού της επιχείρησης, το IASB μέσω της εν λόγω έκδοσης παρέχει συμπληρωματική καθοδήγηση. Ο Όμιλος θα εξετάσει την επίπτωση όλων των παραπάνω στις Οικονομικές του Καταστάσεις, αν και δεν αναμένεται να έχουν καμία. • Τροποποιήσεις στο ΔΠΧΑ 16 «Μισθώσεις» Σχετιζόμενες με τον Covid-19 Παραχωρήσεις Μισθώματος (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/06/2020) Τον Μάιο του 2020, το IASB προέβη στην έκδοση τροποποιήσεων στο ΔΠΧΑ 16 οι οποίες παρέχουν στους μισθωτές τη δυνατότητα να μην προβούν σε αξιολόγηση για το εάν μία σχετιζόμενη με τον Covid -19 παραχώρηση μισθώματος χαρακτηρίζεται ως τροποποίηση μίσθωσης. Πιο συγκεκριμένα, οι τροποποιήσεις διευκρινίζουν ότι στην περίπτωση που πληρούνται συγκεκριμένες προϋποθέσεις, δεν απαιτείται από τους μισθωτές να αξιολογήσουν εάν συγκεκριμένες παραχωρήσεις μισθώματος που σχετίζονται με τον Covid-19 αποτελούν τροποποιήσεις μίσθωσης. Αντιθέτως, οι μισθωτές που εφαρμόζουν αυτή την πρακτική εφαρμογή, θα υιοθετήσουν για τις εν λόγω παραχωρήσεις μισθώματος έναν λογιστικό χειρισμό ως να μην αποτελούν τροποποιήσεις μίσθωσης. Τα παραπάνω εφαρμόζονται για παραχωρήσεις μισθώματος που σχετίζονται με τον Covid-19, οι οποίες μειώνουν τις πληρωμές μισθωμάτων που καθίστανται πληρωτέες την ή πριν από την 30η Ιουνίου 2021. Οι τροποποιήσεις δεν έχουν επίδραση στις ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις. 7.2.2 Νέα Πρότυπα, Διερμηνείες, Αναθεωρήσεις και Τροποποιήσεις υφιστάμενων Προτύπων τα οποία δεν έχουν ακόμα τεθεί σε ισχύ ή δεν έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση Τα ακόλουθα νέα Πρότυπα, Διερμηνείες και τροποποιήσεις Προτύπων έχουν εκδοθεί από το Συμβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων (IASB), αλλά είτε δεν έχουν ακόμη τεθεί σε ισχύ είτε δεν έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 86 • Τροποποιήσεις στο ΔΠΧΑ 4 «Ασφαλιστικές Συμβάσεις» - αναβολή εφαρμογής ΔΠΧΑ 9 (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2021) Τον Ιούνιο του 2020, το IASB προέβη στην έκδοση τροποποιήσεων βάσει των οποίων αναβάλλεται η ημερομηνία αρχικής εφαρμογής του ΔΠΧΑ 17 για δύο έτη, δηλαδή θα εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1η Ιανουαρίου 2023. Συνεπεία αυτού, το IASB προέβη επίσης σε παράταση της καθορισμένης καταληκτικής ημερομηνίας για την προσωρινή εξαίρεση από την εφαρμογή του ΔΠΧΑ 9 «Χρηματοοικονομικά Μέσα» που περιλαμβάνεται στο ΔΠΧΑ 4 «Ασφαλιστικές Συμβάσεις», έχοντας ως αποτέλεσμα οι οικονομικές οντότητες να απαιτείται να εφαρμόσουν το ΔΠΧΑ 9 για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1η Ιανουαρίου 2023. Ο Όμιλος θα εξετάσει την επίπτωση όλων των παραπάνω στις Οικονομικές του Καταστάσεις, αν και δεν αναμένεται να έχουν καμία. Τα ανωτέρω έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση με ημερομηνία έναρξης ισχύος την 01/01/2021. • Τροποποιήσεις στα ΔΠΧΑ 9, ΔΛΠ 39, ΔΠΧΑ 7, ΔΠΧΑ 4 και ΔΠΧΑ 16: «Αναμόρφωση Σημείου Αναφοράς Επιτοκίου – Φάση 2» (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2021) Τον Αύγουστο του 2020, το IASB ολοκλήρωσε τη διαδικασία αξιολόγησης και ανταπόκρισης στην αναμόρφωση των διατραπεζικών επιτοκίων και άλλων σημείων αναφοράς επιτοκίου, προβαίνοντας στην έκδοση μίας σειράς τροποποιήσεων σε πέντε Πρότυπα. Οι τροποποιήσεις συμπληρώνουν αυτές που εκδόθηκαν το 2019 και επικεντρώνονται στις επιπτώσεις στις Οικονομικές Καταστάσεις όταν μια εταιρεία αντικαθιστά το παλιό επιτόκιο αναφοράς με ένα εναλλακτικό επιτόκιο αναφοράς ως αποτέλεσμα της αναμόρφωσης. Πιο συγκεκριμένα, οι τροποποιήσεις σχετίζονται με το πώς μια εταιρεία θα λογιστικοποιήσει τις αλλαγές στις συμβατικές ταμειακές ροές χρηματοοικονομικών μέσων, πώς θα λογιστικοποιήσει μία αλλαγή στις σχέσεις αντιστάθμισης ως αποτέλεσμα της αναμόρφωσης, καθώς και σχετικές πληροφορίες που θα πρέπει να γνωστοποιήσει. Ο Όμιλος θα εξετάσει την επίπτωση όλων των παραπάνω στις Οικονομικές του Καταστάσεις, αν και δεν αναμένεται να έχουν καμία. Τα ανωτέρω έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση με ημερομηνία έναρξης ισχύος την 01/01/2021. • Τροποποιήσεις στο ΔΠΧΑ 3 «Συνενώσεις Επιχειρήσεων», στο ΔΛΠ 16 «Ενσώματα Πάγια», στο ΔΛΠ 37 «Προβλέψεις, Ενδεχόμενες Υποχρεώσεις και Ενδεχόμενα Στοιχεία του Ενεργητικού» και στις «Ετήσιες Βελτιώσεις 2018 - 2020» (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2022) Τον Μάιο του 2020, το IASB προέβη στην έκδοση μίας σειράς τροποποιήσεων, που περιλαμβάνουν περιορισμένου σκοπού τροποποιήσεις σε τρία Πρότυπα, καθώς και τις Ετήσιες Βελτιώσεις του Συμβουλίου. Οι εν λόγω τροποποιήσεις παρέχουν διευκρινίσεις αναφορικά με τη διατύπωση των Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 87 Προτύπων ή διορθώνουν ήσσονος σημασίας συνέπειες, παραβλέψεις ή αντικρούσεις μεταξύ των απαιτήσεων των Προτύπων. Πιο συγκεκριμένα: - Οι τροποποιήσεις στο ΔΠΧΑ 3 «Συνενώσεις Επιχειρήσεων» επικαιροποιούν μία παραπομπή του ΔΠΧΑ 3 στο Εννοιολογικό Πλαίσιο της Χρηματοοικονομικής Αναφοράς χωρίς να τροποποιούν τις λογιστικές απαιτήσεις που αφορούν στις συνενώσεις επιχειρήσεων. - Οι τροποποιήσεις στο ΔΛΠ 16 «Ενσώματα Πάγια» απαγορεύουν σε μία εταιρεία να αφαιρέσει από το κόστος των παγίων ποσά που έλαβε από την πώληση στοιχείων που παράγονται κατά τη διάρκεια προετοιμασίας των εν λόγω παγίων για να καταστούν έτοιμα προς χρήση. Αντιθέτως, η εταιρεία αναγνωρίζει τα εν λόγω έσοδα από πωλήσεις και τα σχετικά κόστη στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων. - Οι τροποποιήσεις στο ΔΛΠ 37 «Προβλέψεις, Ενδεχόμενες Υποχρεώσεις και Ενδεχόμενα Στοιχεία του Ενεργητικού» προσδιορίζουν τα κόστη που μία εταιρεία θα πρέπει να συμπεριλάβει κατά την αξιολόγηση για το εάν ένα συμβόλαιο είναι ζημιογόνο. - Οι Ετήσιες Βελτιώσεις των ΔΠΧΑ – Κύκλος 2018-2020 προβαίνουν σε ήσσονος σημασίας τροποποιήσεις στο ΔΠΧΑ 1 «Πρώτη Εφαρμογή των Διεθνών Προτύπων Χρηματοοικονομικής Αναφοράς», στο ΔΠΧΑ 9 «Χρηματοοικονομικά Μέσα», στο ΔΛΠ 41 «Γεωργία» και στα Επεξηγηματικά Παραδείγματα που συνοδεύουν το ΔΠΧΑ 16 «Μισθώσεις». Ο Όμιλος θα εξετάσει την επίπτωση όλων των παραπάνω στις Οικονομικές του Καταστάσεις, αν και δεν αναμένεται να έχουν καμία. Τα ανωτέρω δεν έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. • ΔΠΧΑ 17 «Ασφαλιστικές Συμβάσεις» (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2023) Τον Μάιο του 2017, το IASB προέβη στην έκδοση ενός νέου Προτύπου, του ΔΠΧΑ 17, το οποίο αντικαθιστά ένα ενδιάμεσο Πρότυπο, το ΔΠΧΑ 4. Σκοπός του έργου του IASB ήταν η ανάπτυξη ενός ενιαίου Προτύπου βασισμένου στις αρχές (principle-based standard) για τον λογιστικό χειρισμό όλων των τύπων ασφαλιστικών συμβάσεων, συμπεριλαμβανομένων και των συμβάσεων αντασφάλισης που κατέχει ένας ασφαλιστικός φορέας. Ένα ενιαίο Πρότυπο βασισμένο στις αρχές θα ενισχύσει τη συγκρισιμότητα της χρηματοοικονομικής αναφοράς μεταξύ οικονομικών οντοτήτων, δικαιοδοσιών και κεφαλαιαγορών. Το ΔΠΧΑ 17 καθορίζει τις απαιτήσεις που θα πρέπει να εφαρμόζει μία οικονομική οντότητα στη χρηματοοικονομική πληροφόρηση που σχετίζεται με ασφαλιστικές συμβάσεις που εκδίδει και συμβάσεις αντασφάλισης που κατέχει. Επιπλέον, τον Ιούνιο του 2020, το IASB προέβη στην έκδοση τροποποιήσεων, οι οποίες όμως δεν επηρεάζουν τις θεμελιώδεις αρχές που εισήχθησαν όταν αρχικά εκδόθηκε το ΔΠΧΑ 17. Οι τροποποιήσεις έχουν σχεδιαστεί με σκοπό να μειώσουν τα κόστη μέσω απλούστευσης ορισμένων απαιτήσεων του Προτύπου, να οδηγήσουν σε πιο εύκολα επεξηγήσιμη Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 88 χρηματοοικονομική απόδοση, καθώς και να διευκολύνουν τη μετάβαση αναβάλλοντας την ημερομηνία εφαρμογής του Προτύπου για το 2023, παρέχοντας παράλληλα πρόσθετη βοήθεια για τη μείωση της προσπάθειας που απαιτείται κατά την πρώτη εφαρμογή του Προτύπου. Ο Όμιλος θα εξετάσει την επίπτωση όλων των παραπάνω στις Οικονομικές του Καταστάσεις, αν και δεν αναμένεται να έχουν καμία. Τα ανωτέρω δεν έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. • Τροποποιήσεις στο ΔΛΠ 1 «Ταξινόμηση Υποχρεώσεων ως Βραχυπρόθεσμες ή Μακροπρόθεσμες» (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2023) Τον Ιανουάριο του 2020, το IASB προέβη στην έκδοση τροποποιήσεων στο ΔΛΠ 1 που επηρεάζουν τις απαιτήσεις για την παρουσίαση των υποχρεώσεων. Συγκεκριμένα, οι τροποποιήσεις αποσαφηνίζουν ένα από τα κριτήρια ταξινόμησης μιας υποχρέωσης ως μακροπρόθεσμη, την απαίτηση για μία οντότητα να έχει το δικαίωμα να αναβάλει τον διακανονισμό της υποχρέωσης για τουλάχιστον 12 μήνες μετά την περίοδο αναφοράς. Οι τροποποιήσεις περιλαμβάνουν: α) αποσαφήνιση ότι το δικαίωμα μίας οντότητας για αναβολή του διακανονισμού θα πρέπει να υφίσταται κατά την ημερομηνία αναφοράς, β) αποσαφήνιση ότι η ταξινόμηση της υποχρέωσης δεν επηρεάζεται από τις προθέσεις ή προσδοκίες της διοίκησης σχετικά με την εξάσκηση του δικαιώματος αναβολής του διακανονισμού, γ) επεξηγούν πώς οι συνθήκες δανεισμού επηρεάζουν την ταξινόμηση, και δ) αποσαφήνιση των απαιτήσεων σχετικά με την ταξινόμηση υποχρεώσεων μίας οντότητας που πρόκειται να ή ενδεχομένως να διακανονίσει μέσω έκδοσης ιδίων συμμετοχικών τίτλων. Επιπλέον, τον Ιούλιο του 2020, το IASB προέβη στην έκδοση μίας τροποποίησης για την αναβολή κατά ένα έτος της ημερομηνίας έναρξης ισχύος της αρχικώς εκδοθείσας τροποποίησης στο ΔΛΠ 1, ως αποτέλεσμα της εξάπλωσης της πανδημίας του Covid-19. Ο Όμιλος θα εξετάσει την επίπτωση όλων των παραπάνω στις Οικονομικές του Καταστάσεις, αν και δεν αναμένεται να έχουν καμία. Τα ανωτέρω δεν έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. • Τροποποιήσεις στο ΔΛΠ 1 «Παρουσίαση των Οικονομικών Καταστάσεων» (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2023) Τον Φεβρουάριο του 2021, το IASB προέβη στην έκδοση τροποποιήσεων περιορισμένου σκοπού που αφορούν στις γνωστοποιήσεις των λογιστικών πολιτικών. Σκοπός των τροποποιήσεων είναι να βελτιώσουν τις γνωστοποιήσεις των λογιστικών πολιτικών ώστε να παρέχουν πιο χρήσιμη πληροφόρηση στους επενδυτές και σε λοιπούς χρήστες των Οικονομικών Καταστάσεων. Πιο συγκεκριμένα, με βάση τις τροποποιήσεις απαιτείται η γνωστοποίηση σημαντικών πληροφοριών σχετικών με τις λογιστικές πολιτικές, αντί της γνωστοποίησης των σημαντικών λογιστικών πολιτικών. Ο Όμιλος θα εξετάσει την Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 89 επίπτωση όλων των παραπάνω στις Οικονομικές του Καταστάσεις, αν και δεν αναμένεται να έχουν καμία. Τα ανωτέρω δεν έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. • Τροποποιήσεις στο ΔΛΠ 8 «Λογιστικές Πολιτικές, Αλλαγές στις Λογιστικές Εκτιμήσεις και Λάθη: Ορισμός των Λογιστικών Εκτιμήσεων» (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2023) Τον Φεβρουάριο του 2021, το IASB προέβη στην έκδοση τροποποιήσεων περιορισμένου σκοπού οι οποίες αποσαφηνίζουν τη διαφορά μεταξύ αλλαγής λογιστικής εκτίμησης και αλλαγής λογιστικής πολιτικής. Η διάκριση αυτή είναι σημαντική, καθώς η αλλαγή λογιστικής εκτίμησης εφαρμόζεται χωρίς αναδρομική ισχύ και μόνο για μελλοντικές συναλλαγές και άλλα μελλοντικά γεγονότα, εν αντιθέσει με την αλλαγή λογιστικής πολιτικής που έχει αναδρομική ισχύ και εφαρμόζεται σε συναλλαγές και άλλα γεγονότα του παρελθόντος. Ο Όμιλος θα εξετάσει την επίπτωση όλων των παραπάνω στις Οικονομικές του Καταστάσεις, αν και δεν αναμένεται να έχουν καμία. Τα ανωτέρω δεν έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. 7.3 Σημαντικές λογιστικές εκτιμήσεις και κρίσεις της Διοίκησης Η προετοιμασία των οικονομικών καταστάσεων σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Πληροφόρησης (ΔΠΧΑ) απαιτεί από τη διοίκηση το σχηματισμό κρίσεων, εκτιμήσεων και υποθέσεων οι οποίες επηρεάζουν τα δημοσιευμένα περιουσιακά στοιχεία και τις υποχρεώσεις την ημερομηνία σύνταξης οικονομικών καταστάσεων. Επηρεάζουν επίσης τις γνωστοποιήσεις των ενδεχόμενων απαιτήσεων και υποχρεώσεων την ημερομηνία σύνταξης οικονομικών καταστάσεων καθώς και τα δημοσιευμένα ποσά εσόδων και εξόδων κατά της περιόδου. Τα πραγματικά αποτελέσματα ενδέχεται να διαφέρουν από αυτά τα οποία έχουν εκτιμηθεί. Οι εκτιμήσεις και οι κρίσεις βασίζονται στην εμπειρία του παρελθόντος και σε άλλους παράγοντες, συμπεριλαμβανομένων και των προσδοκιών για μελλοντικά γεγονότα τα οποία θεωρούνται λογικά στις συγκεκριμένες συνθήκες, ενώ επαναξιολογούνται συνεχώς με την χρησιμοποίηση όλων των διαθέσιμων πληροφοριών. Οι βασικές εκτιμήσεις και αξιολογικές κρίσεις της Διοίκησης είναι οι ακόλουθές: Εκτιμήσεις κατά τον υπολογισμό της αξίας χρήσης των ΜΔΤΡ Ο Όμιλος διενεργεί σχετικό έλεγχο απομείωσης της αξίας των επενδύσεων σε θυγατρικές και συγγενείς όποτε υπάρχει ένδειξη για απομείωση, σύμφωνα με τις διατάξεις του ΔΛΠ 36. Προκειμένου να Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 90 διαπιστωθεί εάν συντρέχουν λόγοι απομείωσης, απαιτείται ο υπολογισμός της αξίας χρήσης και της εύλογης αξίας μειωμένης κατά το κόστος πώλησης της κάθε Μονάδας Δημιουργίας Ταμειακών Ροών (ΜΔΤΡ). Τα ανακτήσιμα ποσά των ΜΔΤΡ έχουν καθοριστεί για σκοπούς ελέγχου απομείωσης, με βάση τον υπολογισμό της αξίας χρήσης τους, ο οποίος απαιτεί εκτιμήσεις. Για τον υπολογισμό της αξίας χρήσης, οι εκτιμώμενες ταμειακές ροές προεξοφλούνται στην παρούσα αξία τους με τη χρήση ενός συντελεστή προεξόφλησης, ο οποίος αντικατοπτρίζει τις τρέχουσες εκτιμήσεις της αγοράς για τη διαχρονική αξία του χρήματος, καθώς και τους κινδύνους που συνδέονται με τη συγκεκριμένη ΜΔΤΡ. Στον υπολογισμό χρησιμοποιούνται ταμειακές προβλέψεις βασισμένες σε εγκεκριμένα από τη Διοίκηση επιχειρηματικά σχέδια. Αυτά τα επιχειρηματικά σχέδια και οι προβλέψεις ταμειακών ροών συνήθως καλύπτουν περίοδο πέντε ετών. Ειδικότερα για τον τομέα της ενέργειας χρησιμοποιούνται παραδοχές οι οποίες επικρατούν στην αγορά της ενέργειας. Η περίοδος που εξετάζεται από τη διοίκηση, υπερβαίνει τα πέντε έτη, διάστημα το οποίο ενθαρρύνεται από το ΔΛΠ 36, καθώς ιδιαίτερα για τις ανανεώσιμες ενεργειακές μονάδες ακόμα και μια μεγαλύτερη περίοδος θα κρίνεται αρκετά ικανοποιητική. Ταμειακές ροές πέραν της περιόδου κατά την οποία οι προβλέψεις είναι διαθέσιμες, προεκτείνονται βάσει των εκτιμώμενων ρυθμών ανάπτυξης. Οι βασικές παραδοχές που χρησιμοποιούνται για τον προσδιορισμό της ανακτήσιμης αξίας των διαφορετικών ΜΔΤΡ που έχουν πραγματοποιηθεί, αναφέρονται στη σημείωση 10.4 των χρηματοοικονομικών καταστάσεων, όπου και εξηγείται περαιτέρω. Πρόβλεψη για φόρο εισοδήματος Η πρόβλεψη για φόρο εισοδήματος με βάση το ΔΛΠ 12 υπολογίζεται με εκτίμηση των φόρων που θα καταβληθούν στις φορολογικές αρχές και περιλαμβάνει τον τρέχοντα φόρο εισοδήματος για κάθε χρήση και πρόβλεψη για τους πρόσθετους φόρους που πιθανόν να προκύψουν σε φορολογικούς ελέγχους. Προκειμένου να προσδιοριστεί η πρόβλεψη του Ομίλου για τους φόρους εισοδήματος απαιτείται ουσιαστική αντίληψη των ανωτέρω. Παρότι η έκβαση του φορολογικού ελέγχου δεν είναι δυνατόν να προβλεφθεί αξιόπιστα, οι εταιρίες του ομίλου χρησιμοποιώντας στατιστικά στοιχεία από φορολογικούς ελέγχους παρελθόντων ελεγμένων φορολογικά χρήσεων, έχουν σχηματίσει πρόβλεψη για τις ενδεχόμενες φορολογικές υποχρεώσεις που θα προκύψουν από τον φορολογικό έλεγχο των ανέλεγκτων χρήσεων. Στην περίπτωση που οι τελικοί φόροι που προκύπτουν μετά από τους φορολογικούς ελέγχους είναι διαφορετικοί από τα ποσά που είχαν αρχικά καταχωρηθεί, διαφορές αυτές θα επηρεάσουν το φόρο εισοδήματος και τις προβλέψεις για αναβαλλόμενους φόρους στη χρήση που ο προσδιορισμός των φορολογικών διαφορών έλαβε χώρα. Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 91 Προβλέψεις για αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες από απαιτήσεις από πελάτες Ο Όμιλος και η Εταιρεία εφαρμόζουν την απλοποιημένη προσέγγιση του ΔΠΧΑ 9 για τον υπολογισμό των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών, με την οποία, η πρόβλεψη ζημίας επιμετράται σε ποσό ίσο με τις αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής για τις απαιτήσεις από πελάτες. Ο Όμιλος και η Εταιρεία διενεργούν προβλέψεις για επισφαλείς απαιτήσεις σε σχέση με συγκεκριμένους πελάτες όταν υπάρχουν δεδομένα ή ενδείξεις οι οποίες καταδεικνύουν ότι η είσπραξη της σχετικής απαίτησης στο σύνολο της ή κατά ένα μέρος δεν είναι πιθανή. Η Διοίκηση του Ομίλου προβαίνει σε περιοδική επανεκτίμηση της επάρκειας της πρόβλεψης σχετικά με τις επισφαλείς απαιτήσεις σε συνάρτηση της πιστωτικής της πολιτικής και λαμβάνοντας υπόψη τα στοιχεία της Νομικής Υπηρεσίας του Ομίλου, τα οποία προκύπτουν βάση επεξεργασίας ιστορικών δεδομένων και πρόσφατων εξελίξεων των υποθέσεων που διαχειρίζεται. Επίσης, αξιολογεί την ανακτησιμότητα των εμπορικών απαιτήσεων επισκοπώντας και την ενηλικίωση των υπολοίπων των πελατών, το πιστωτικό ιστορικό τους και την διευθέτηση των μεταγενέστερων της περιόδου αναφοράς εισπράξεων. Πρόβλεψη για αποζημίωση προσωπικού Το ύψος της πρόβλεψης για αποζημίωσης προσωπικού βασίζεται σε αναλογιστική μελέτη. Η αναλογιστική μελέτη περιλαμβάνει την στοιχειοθέτηση παραδοχών σχετικών με το προεξοφλητικό επιτόκιο, το ποσοστό αύξησης των αμοιβών των εργαζομένων, την αύξηση του δείκτη τιμών καταναλωτή και την αναμενόμενη εναπομένουσα εργασιακή ζωή. Οι παραδοχές που χρησιμοποιούνται εμπεριέχουν σημαντική αβεβαιότητα και η Διοίκηση του Ομίλου προβαίνει σε συνεχή επανεκτίμηση τους. Ενδεχόμενα στοιχεία του ενεργητικού και ενδεχόμενες υποχρεώσεις Ο όμιλος εμπλέκεται σε δικαστικές διεκδικήσεις και αποζημιώσεις κατά τη συνήθη πορεία των εργασιών του. Η διοίκηση κρίνει ότι οποιοιδήποτε διακανονισμοί δε θα επηρέαζαν σημαντικά τη οικονομική θέση του Ομίλου στις 31 Δεκεμβρίου του 2020. Παρόλα αυτά, ο καθορισμός των ενδεχόμενων υποχρεώσεων που σχετίζονται με τις δικαστικές διεκδικήσεις και τις απαιτήσεις είναι μία πολύπλοκη διαδικασία που περιλαμβάνει κρίσεις σχετικά με τις πιθανές συνέπειες και διερμηνείες σχετικά με τους νόμους και τους κανονισμούς. Μεταβολές στις κρίσεις ή στις διερμηνείες είναι πιθανό να οδηγήσουν σε μία αύξηση ή μια μείωση των ενδεχόμενων υποχρεώσεων του Ομίλου στο μέλλον. Ωφέλιμη ζωή αποσβέσιμων στοιχείων Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 92 Η διοίκηση της εταιρίας εξετάζει τις ωφέλιμες ζωές των αποσβέσιμων στοιχείων σε κάθε χρήση. Την 31η Δεκεμβρίου 2020 η διοίκηση της εταιρίας εκτιμά ότι οι ωφέλιμες ζωές αντιπροσωπεύουν την αναμενόμενη χρησιμότητα των στοιχείων του ενεργητικού. Απομείωση ενσώματων και άυλων παγίων στοιχείων Τα ενσώματα και άυλα πάγια στοιχεία ελέγχονται για σκοπούς απομείωσης όταν γεγονότα ή αλλαγές στις συνθήκες υποδηλώνουν ότι η λογιστική τους αξία μπορεί να μην είναι ανακτήσιμη. Για τον υπολογισμό της αξίας χρήσεως η Διοίκηση εκτιμά τις μελλοντικές ταμειακές ροές από το περιουσιακό στοιχείο ή την μονάδα ταμειακής ροής και να επιλέξει τον κατάλληλο συντελεστή προεξόφλησης για να υπολογίσει την παρούσα αξία των μελλοντικών ταμειακών ροών. Επιμέτρηση της εύλογης αξίας των επενδύσεων σε ακίνητα Οι εκτιμήσεις των επενδύσεων σε ακίνητα υποστηρίζονται από έκθεση εκτίμησης που πραγματοποιείται από ανεξάρτητο εκτιμητικό οίκο, ο οποίος και προσδιορίζει την αξία των επενδυτικών ακινήτων ακολουθώντας κατά περίπτωση τις διεθνώς αναγνωρισμένες μεθόδους εκτίμησης. Η πλέον κατάλληλη ένδειξη της εύλογης αξίας είναι οι τρέχουσες αξίες που ισχύουν σε μια ενεργή αγορά για συναφή μισθωτήρια αλλά και λοιπά συμβόλαια. Εάν δεν είναι εφικτή η ανεύρεση τέτοιων πληροφοριών, η αξία προσδιορίζεται μέσα από ένα εύρος λογικών εκτιμήσεων των εύλογων αξιών. Στις περισσότερες περιπτώσεις κρίθηκε ως πλέον κατάλληλη, η Τεχνική Ανάλυσης των Προεξοφλημένων Ταμειακών Ροών. Τα μοντέλα προεξόφλησης ταμειακών ροών, βασίζονται σε αξιόπιστες εκτιμήσεις μελλοντικών ταμειακών ροών που πηγάζουν από υποθέσεις σχετικά με επιτεύξιμους συντελεστές σε σχέση με την υπό εξέταση αγορά και τη διεθνή ανταγωνιστικότητα, χρησιμοποιώντας προεξοφλητικά επιτόκια που απεικονίζουν την τρέχουσα εκτίμηση της αγοράς αναφορικά με την αβεβαιότητα για το ύψος και τη χρονική στιγμή εμφάνισης αυτών των ταμειακών ροών. Για την εφαρμογή τεχνικών αποτίμησης προεξόφλησης ταμειακών ροών, χρησιμοποιούνται παραδοχές, που θεμελιώνουν εκτιμήσεις για τον προσδιορισμό της εύλογης αξίας και είναι αυτές που σχετίζονται με: προσδοκώμενα μελλοντικά έσοδα, πληρότητα, κενές περίοδοι, κόστος κατασκευής, υποχρεώσεις συντήρησης, καθώς και κατάλληλα προεξοφλητικά επιτόκια. Περαιτέρω πληροφορίες αναφορικά με τις βασικές παραδοχές περιλαμβάνονται στη σημείωση 10.29. Προβλέψεις για περιβαλλοντική αποκατάσταση Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 93 O Όμιλος σχηματίζει πρόβλεψη έναντι των σχετικών υποχρεώσεών του για αποκατάσταση του φυσικού περιβάλλοντος από την εκμετάλλευση των λατομείων και των αιολικών πάρκων, που απορρέουν από την κείμενη περιβαλλοντική νομοθεσία ή από δεσμευτικές πρακτικές του Ομίλου. Η συγκεκριμένη πρόβλεψη αποκατάστασης προεξοφλείται στην παρούσα αξία και αναγνωρίζεται στο κόστος των ενσώματων ακινητοποιήσεων. Ο συντελεστής προεξόφλησης με τον οποίο προεξοφλείται η μελλοντική υποχρέωση είναι το επιτόκιο προ φόρων το οποίο απεικονίζει τις τρέχουσες εκτιμήσεις της αγοράς για την διαχρονική αξία του χρήματος. Περαιτέρω πληροφορίες στις Σημειώσεις 7.4 και 10.16. 8. Βασικές λογιστικές αρχές Οι λογιστικές αρχές βάσει των οποίων συντάσσονται οι συνημμένες οικονομικές καταστάσεις και τις οποίες συστηματικά εφαρμόζει ο Όμιλος είναι οι ακόλουθες. 8.1. Πληροφόρηση κατά τομέα Ως επιχειρηματικός τομέας ορίζεται μία ομάδα στοιχείων ενεργητικού και δραστηριοτήτων που παρέχουν προϊόντα και υπηρεσίες, τα οποία υπόκεινται σε διαφορετικούς κινδύνους και αποδόσεις από εκείνα άλλων επιχειρηματικών τομέων. Ως γεωγραφικός τομέας, ορίζεται μία γεωγραφική περιοχή, στην οποία παρέχονται προϊόντα και υπηρεσίες και η οποία υπόκειται σε διαφορετικούς κινδύνους και αποδόσεις από άλλες περιοχές. Ο Όμιλος δραστηριοποιείται κυρίως στην εκμετάλλευση λατομείων μαρμάρων (εξόρυξη και Εμπορεία Μαρμάρων), ενώ ασχολείται και με την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές και το real estate. Γεωγραφικά ο Όμιλος δραστηριοποιείται στην Ελληνική Επικράτεια, στην Ευρωζώνη και σε Λοιπές Χώρες. 8.2. Ενοποίηση Θυγατρικές: Είναι όλες οι εταιρείες που διοικούνται και ελέγχονται, άμεσα ή έµµεσα, από άλλη εταιρία (μητρική), είτε µέσω της κατοχής της πλειοψηφίας των μετοχών της εταιρείας στην οποία έγινε η επένδυση, είτε µέσω της εξάρτησή της από την τεχνογνωσία που της παρέχει ο Όμιλος. Δηλαδή, θυγατρικές είναι οι επιχειρήσεις πάνω στις οποίες ασκείται έλεγχος από την μητρική. Η Ικτίνος Ελλάς αποκτά και ασκεί έλεγχο μέσω των δικαιωμάτων ψήφου. Η ύπαρξη τυχόν δυνητικών δικαιωμάτων ψήφου τα οποία είναι ασκήσιμα κατά τον χρόνο σύνταξης των οικονομικών καταστάσεων, λαμβάνεται υπόψη προκειμένου να στοιχειοθετηθεί αν η μητρική ασκεί τον έλεγχο επί των θυγατρικών. Οι θυγατρικές ενοποιούνται πλήρως (ολική ενοποίηση) με την μέθοδο της εξαγοράς από την ημερομηνία Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 94 που αποκτάται ο έλεγχος επ’ αυτών και παύουν να ενοποιούνται από την ημερομηνία που τέτοιος έλεγχος δεν υφίσταται. Η εξαγορά θυγατρικής από τον Όμιλο λογιστικοποιείται βάσει της μεθόδου της αγοράς. Το κόστος κτήσης μιας θυγατρικής είναι η εύλογη αξία των περιουσιακών στοιχείων που δόθηκαν, των μετοχών που εκδόθηκαν και των υποχρεώσεων που αναλήφθηκαν κατά την ημερομηνία της ανταλλαγής, πλέον τυχόν κόστους άμεσα συνδεδεμένου με την συναλλαγή. Τα εξατομικευμένα περιουσιακά στοιχεία, υποχρεώσεις και ενδεχόμενες υποχρεώσεις που αποκτώνται σε μία επιχειρηματική συνένωση επιμετρώνται κατά την εξαγορά στις εύλογες αξίες τους ανεξαρτήτως του ποσοστού συμμετοχής. Το κόστος αγοράς πέραν της εύλογης αξίας των επί μέρους στοιχείων που αποκτήθηκαν, καταχωρείται ως υπεραξία. Αν το συνολικό κόστος της αγοράς είναι μικρότερο από την εύλογη αξία των επί μέρους στοιχείων που αποκτήθηκαν, η διαφορά καταχωρείται άμεσα στα αποτελέσματα. Διεταιρικές συναλλαγές, υπόλοιπα και μη πραγματοποιημένα κέρδη από συναλλαγές μεταξύ των εταιρειών του Ομίλου απαλείφονται. Οι μη πραγματοποιημένες ζημιές, επίσης απαλείφονται, εκτός εάν η συναλλαγή παρέχει ενδείξεις απομείωσης, του μεταβιβασθέντος στοιχείου ενεργητικού. Οι λογιστικές αρχές των θυγατρικών έχουν τροποποιηθεί ώστε να είναι ομοιόμορφες με αυτές που έχουν υιοθετηθεί από τον Όμιλο. Έλεγχος απομείωσης επενδύσεων σε θυγατρικές εταιρείες (Εταιρικές Οικονομικές Καταστάσεις): Οι συμμετοχές της μητρικής εταιρείας στις ενοποιούμενες θυγατρικές της αποτιμώνται στο κόστος κτήσης μείον τυχόν συσσωρευμένες ζημίες απομείωσης. Σε κάθε ημερομηνία αναφοράς, η Διοίκηση αξιολογεί κατά πόσον υφίστανται εσωτερικές ή εξωτερικές ενδείξεις απομείωσης επί των επενδύσεων της σε θυγατρικές εταιρείες. Στην περίπτωση όπου υπάρχουν ενδείξεις, η Εταιρεία πραγματοποιεί έλεγχο απομείωσης και προσδιορίζει την ανακτήσιμη αξία για κάθε Μονάδα Δημιουργίας Ταμειακών Ροών ως το υψηλότερο ποσό μεταξύ της εύλογης αξίας μείον τα κόστη πώλησης και της αξίας λόγω χρήσης. Για σκοπούς εκτίμησης της απομείωσης, οι επενδύσεις σε θυγατρικές κατηγοριοποιούνται στη μικρότερη ομάδα στοιχείων που μπορεί να παράσχει ταμειακές ροές ανεξάρτητα από άλλα στοιχεία ή ομάδες στοιχείων του Ομίλου (Μονάδες Δημιουργίας Ταμειακών Ροών). Ζημία απομείωσης αναγνωρίζεται για το ποσό κατά το οποίο η λογιστική αξία μίας Μονάδας Δημιουργίας Ταμειακών Ροών υπερβαίνει το ανακτήσιμο ποσό της, το οποίο είναι το υψηλότερο μεταξύ εύλογης αξίας μείον τα κόστη πώλησης και της αξίας λόγω χρήσης. Για τον προσδιορισμό της αξίας λόγω χρήσης, η Διοίκηση προσδιορίζει τις εκτιμώμενες μελλοντικές ταμειακές ροές για κάθε Μονάδα Δημιουργίας Ταμειακών Ροών προσδιορίζοντας ένα κατάλληλο προεξοφλητικό επιτόκιο προκειμένου να υπολογίσει την παρούσα αξία των ταμειακών ροών. Τα στοιχεία που χρησιμοποιούνται για τον έλεγχο απομείωσης, Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 95 προκύπτουν άμεσα από τους εγκεκριμένους προϋπολογισμούς της Διοίκησης. Προεξοφλητικοί παράγοντες προσδιορίζονται μεμονωμένα για κάθε Μονάδα Δημιουργίας Ταμειακών Ροών και αντικατοπτρίζουν τα αντίστοιχα στοιχεία κινδύνων που έχουν προσδιοριστεί από τη Διοίκηση για κάθε ένα από αυτά. Συγγενείς: Είναι οι επιχειρήσεις αυτές πάνω στις οποίες ο Όμιλος μπορεί να ασκήσει σημαντική επιρροή αλλά δεν πληρούν τις προϋποθέσεις για να χαρακτηριστούν είτε θυγατρικές, είτε συμμετοχή σε κοινοπραξία. Επενδύσεις σε συγγενείς επιχειρήσεις αρχικά αναγνωρίζονται στο κόστος και κατόπιν θεωρούνται ότι χρησιμοποιούν τη μέθοδο της καθαρής θέσης. Στο τέλος κάθε χρήσης, το κόστος αυξάνεται με την αναλογία της επενδύτριας επιχείρησης στις μεταβολές της καθαρής θέσης της επενδυόμενης επιχείρησης και μειώνεται με τα λαμβανόμενα από τη συγγενή μερίσματα. Όσον αφορά την υπεραξία απόκτησης, αυτή μειώνει την αξία της συμμετοχής με επιβάρυνση των αποτελεσμάτων χρήσης, όταν μειώνεται η αξία της. Το μερίδιο του Ομίλου στα κέρδη ή τις ζημιές των συνδεδεμένων επιχειρήσεων μετά την εξαγορά αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα, ενώ το μερίδιο των μεταβολών των αποθεματικών μετά την εξαγορά, αναγνωρίζεται στα αποθεματικά. Οι συσσωρευμένες μεταβολές επηρεάζουν την λογιστική αξία των επενδύσεων σε συνδεδεμένες επιχειρήσεις. Όταν η συμμετοχή του Ομίλου στις ζημίες σε μία συγγενή επιχείρηση ισούται ή υπερβαίνει τη συμμετοχή της στη συγγενή επιχείρηση, συμπεριλαμβανομένων οποιονδήποτε άλλων επισφαλών απαιτήσεων, ο Όμιλος δεν αναγνωρίζει περαιτέρω ζημίες, εκτός και αν έχει καλύψει υποχρεώσεις ή έχει ενεργήσει πληρωμές εκ μέρους της συγγενούς επιχείρησης και εν γένη εκείνων που προκύπτουν από τη μετοχική ιδιότητα. Μη πραγματοποιημένα κέρδη από συναλλαγές μεταξύ του Ομίλου και των συνδεδεμένων επιχειρήσεων απαλείφονται κατά το ποσοστό συμμετοχής του Ομίλου στις συνδεδεμένες επιχειρήσεις. Μη πραγματοποιημένες ζημιές απαλείφονται, εκτός εάν η συναλλαγή παρέχει ενδείξεις απομείωσης του μεταβιβασθέντος περιουσιακού στοιχείου. 8.3. Μετατροπή ξένου νομίσματος Οι ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις παρουσιάζονται σε Ευρώ, που αποτελεί το λειτουργικό νόμισμα και το νόμισμα παρουσίασης της μητρικής Εταιρείας και όλων των θυγατρικών της. «Λειτουργικό» είναι το νόμισμα του πρωτεύοντος οικονομικού περιβάλλοντος στο οποίο λειτουργεί ο Όμιλος και βάση του οποίου επιμετρώνται τα στοιχεία των οικονομικών καταστάσεων των εταιρειών του Ομίλου. Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 96 Οι συναλλαγές σε ξένα νομίσματα μετατρέπονται στο λειτουργικό νόμισμα με την χρήση των ισοτιμιών που ισχύουν κατά την ημερομηνία των συναλλαγών. Κέρδη και ζημιές από συναλλαγματικές διαφορές οι οποίες προκύπτουν από την εκκαθάριση τέτοιων συναλλαγών κατά την διάρκεια της περιόδου και από την μετατροπή των νομισματικών στοιχείων που εκφράζονται σε ξένο νόμισμα με τις ισχύουσες ισοτιμίες κατά την ημερομηνία της Κατάστασης Οικονομικής Θέσης, καταχωρούνται στα αποτελέσματα. Οι συναλλαγματικές διαφορές από μη νομισματικά στοιχεία που αποτιμώνται στην εύλογη αξία τους, θεωρούνται ως τμήμα της εύλογης αξίας και συνεπώς καταχωρούνται όπου και οι διαφορές της εύλογης αξίας. 8.4. Ενσώματες ακινητοποιήσεις Τα πάγια στοιχεία του ενεργητικού απεικονίζονται στις οικονομικές καταστάσεις στις αξίες κτήσεως τους ή στις αξίες τεκμαρτού κόστους όπως αυτό προσδιορίστηκε βάση εύλογων αξιών κατά την ημερομηνία μετάβασης στα ΔΠΧΑ, μείον, κατ’ αρχήν τις συσσωρευμένες αποσβέσεις και δεύτερον, τυχών απαξιώσεις των παγίων. Το κόστος κτήσεως περιλαμβάνει όλες τις άμεσα επιρριπτέες δαπάνες για την απόκτηση των στοιχείων. Μετά την αρχική αναγνώριση τα ιδιοχρησιμοποιούμενα ακίνητα, αποτιμώνται στην εύλογη αξία τους και η θετική διαφορά καταχωρείται σε λογαριασμό καθαρής θέσης «Διαφορές αναπροσαρμογής», ενώ η αρνητική στο βαθμό, που δεν συμψηφίζεται με αντίστοιχο αποθεματικό, καταχωρείται στα αποτελέσματα χρήσεως. Μεταγενέστερες δαπάνες καταχωρούνται σε επαύξηση της λογιστικής αξίας των ενσωμάτων παγίων ή ως ξεχωριστό πάγιο μόνον κατά την έκταση που οι δαπάνες αυτές αυξάνουν τα μελλοντικά οικονομικά οφέλη που αναμένεται να εισρεύσουν από την χρήση του παγίου στοιχείου και το κόστος τους μπορεί να επιμετρηθεί αξιόπιστα. Το κόστος επισκευών και συντηρήσεων καταχωρείται στα αποτελέσματα όταν πραγματοποιούνται. Οι αποσβέσεις των άλλων στοιχείων των ενσωμάτων παγίων (πλην οικοπέδων τα οποία δεν αποσβένονται) υπολογίζονται με την σταθερή μέθοδο μέσα στην ωφέλιμη ζωή τους που έχει ως εξής: Κτίρια 12 - 20 έτη Μηχανολογικός εξοπλισμός 6- 10 έτη Αυτοκίνητα 5 - 7 έτη Λοιπός εξοπλισμός 3 - 5 έτη Οι υπολειμματικές αξίες και οι ωφέλιμες ζωές των ενσωμάτων παγίων υπόκεινται σε επανεξέταση σε κάθε ημερομηνία ισολογισμού. Όταν οι λογιστικές αξίες των ενσωμάτων ακινητοποιήσεων υπερβαίνουν την ανακτήσιμη αξία τους, η διαφορά (απομείωση) καταχωρείται άμεσα ως έξοδο στα αποτελέσματα. Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 97 Κατά την πώληση ενσωμάτων ακινητοποιήσεων, οι διαφορές μεταξύ του τιμήματος που λαμβάνεται και της λογιστικής τους αξίας καταχωρούνται ως κέρδη ή ζημίες στα αποτελέσματα. Οι επισκευές και συντηρήσεις καταχωρούνται στα έξοδα της περιόδου που αφορούν. Κόστος Αποκατάστασης Λατομείων – Αιολικών Πάρκων (Α/Π): Οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον κλάδο των εξορύξεων ή και ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, υπόκεινται σε υποχρεώσεις περιβαλλοντικής αποκατάστασης. Σύμφωνα με το ΔΛΠ 16 «Ενσώματες Ακινητοποιήσεις», το κόστος με το οποίο αναγνωρίζεται ένα στοιχείο των ενσώματων ακινητοποιήσεων, περιλαμβάνει μεταξύ άλλων και την αρχική εκτίμηση του κόστους κατεδάφισης ή αποκατάστασης του συγκεκριμένου στοιχείου από τον χώρο στον οποίο τοποθετήθηκε. Η υποχρέωση αυτή προκύπτει από την κατασκευή του παγίου, την διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου και την εξορυκτική δραστηριότητα της εταιρίας. Ο όμιλος έχει αναγνωρίσει πρόβλεψη για την αποκατάσταση των χώρων λατομείων και αιολικού πάρκου (εργασίες επιχωμάτωσης, δενδροφύτευση χώρων και λοιπές εργασίες), η οποία συγκεντρώνει τα ακόλουθα χαρακτηριστικά: 1. Έχει αναγνωριστεί σαν μέρος του κόστους των ενσώματων ακινητοποιήσεων (διαμορφώσεις λατομείων, Α/Π) σύμφωνα με το ΔΛΠ 16, και 2. Έχει αναγνωριστεί σαν υποχρέωση, σύμφωνα με το ΔΛΠ 37. Το άθροισμα του ποσού της πρόβλεψης αποκατάστασης και της λογιστικής αξίας των ενσώματων ακινητοποιήσεων (διαμορφώσεις χώρου) δεν υπερβαίνει το ανακτήσιμο ποσό των συγκεκριμένων παγίων. Στην περίπτωση που το συνολικό ποσό της λογιστικής αξίας των ενσώματων ακινητοποιήσεων και της πρόβλεψης αποκατάστασης υπερβαίνει την ανακτήσιμη αξία, το υπερβάλλον ποσό αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα της χρήσης κατά την οποία προκύπτει. Η συγκεκριμένη πρόβλεψη αποκατάστασης προεξοφλείται στην παρούσα αξία και αναγνωρίζεται στο κόστος των ενσώματων ακινητοποιήσεων. Ο συντελεστής προεξόφλησης με τον οποίο προεξοφλείται η μελλοντική υποχρέωση είναι το επιτόκιο προ φόρων το οποίο απεικονίζει τις τρέχουσες εκτιμήσεις της αγοράς για την διαχρονική αξία του χρήματος. Η πρόβλεψη αποκατάστασης αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα χρήσης κατά τη διάρκεια της ωφέλιμης ζωής των ενσώματων ακινητοποιήσεων, μέσω της απόσβεσής τους. Τα εκτιμώμενα έξοδα αποκατάστασης αξιολογούνται, σε κάθε ημερομηνία του Ισολογισμού, ως προς την επάρκειά τους και προσαρμόζονται αναλόγως προσαρμόζοντας ανάλογα την σχετική πρόβλεψη. Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 98 Στις 31/12/2020 η πρόβλεψη αποκατάστασης ανέρχεται συνολικά για όλα τα Λατομεία σε ποσό € 243.883 και για τα Αιολικά πάρκα στο ποσό των € 36.835, ενώ την 31/12/2019 ανέρχεται σε ποσό € 231.901 και 35.081 αντίστοιχα. 8.5. Επενδύσεις σε Ακίνητα Επενδύσεις σε ακίνητα είναι οι επενδύσεις που αφορούν όλα εκείνα τα ακίνητα τα οποία κατέχονται από τον ιδιοκτήτη, είτε για να αποκομίζει μισθώματα από την εκμίσθωσή τους είτε για την αύξηση της αξίας τους (ενίσχυση κεφαλαίου) ή και για τα δύο. Οι επενδύσεις σε ακίνητα αποτιμώνται αρχικά στο κόστος κτήσης συμπεριλαμβανομένων και των εξόδων της συναλλαγής. Μεταγενέστερα αναγνωρίζονται στην εύλογη αξία τους. Η εύλογη αξία καθορίζεται από ανεξάρτητους εκτιμητές, με επαρκή εμπειρία σχετικά με την τοποθεσία και τη φύση της επένδυσης σε ακίνητα. Η εύλογη αξία μιας επένδυσης σε ακίνητα είναι η τιμή στην οποία το ακίνητο μπορεί να ανταλλαχθεί μεταξύ ενήμερων και πρόθυμων μερών σε μια συνήθη εμπορική συναλλαγή. Η εύλογη αξία εξαιρεί μια τιμή προσαυξημένη ή μειωμένη εξαιτίας ειδικών όρων ή περιστάσεων, όπως ασυνήθιστη χρηματοδότηση, πώληση με συμφωνία επαναμίσθωσης, ειδικές αντιπαροχές ή παραχωρήσεις που γίνονται από οποιονδήποτε σχετίζεται με την πώληση. Κάθε κέρδος (ή ζημιά) που προκύπτει από μεταβολή στην εύλογη αξία της επένδυσης, συνιστά αποτέλεσμα και αναγνωρίζεται στα συνολικά έσοδα της χρήσης κατά την οποία προκύπτει. Προσδιοριστικός παράγοντας της εύλογης αξίας είναι η τρέχουσα τιμή σε μια ενεργό αγορά για όμοια ακίνητα, στην ίδια τοποθεσία και στην ίδια κατάσταση. Εάν δεν υπάρχουν τρέχουσες τιμές για όμοια ακίνητα σε μία ενεργό αγορά στην ίδια τοποθεσία, τότε μπορούν να χρησιμοποιούνται: Τρέχουσες τιμές μιας ενεργούς αγοράς για διαφορετικά ακίνητα, με αντίστοιχες προσαρμογές ώστε να αντανακλώνται οι διαφορές. Πρόσφατες τιμές σε λιγότερο ενεργές αγορές με προσαρμογές που να αντανακλούν τις διαφοροποιήσεις στις οικονομικές συνθήκες σε σχέση με την ημερομηνία που διενεργήθηκαν οι συναλλαγές. Προεξοφλημένες ταμειακές ροές από τρέχουσες συμβάσεις μίσθωσης για όμοια ακίνητα, στην ίδια τοποθεσία και στην ίδια κατάσταση. Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 99 8.6. Άυλα περιουσιακά στοιχεία Άυλα περιουσιακά στοιχεία αποτελούν τα δικαιώματα χρήσης και εκμετάλλευσης Λατομείων και Λοιπών Ενσώματων Ακινητοποιήσεων, έξοδα έρευνας και ανάπτυξης, καθώς και οι άδειες λογισμικού. Δικαίωμα Εκμετάλλευσης Λατομείων και Λοιπών ενσώματων Ακινητοποιήσεων: Περιλαμβάνουν τα Δικαίωμα μίσθωσης της γης καθώς και τα Δικαιώματα Εκμετάλλευσης Ορυκτών Πόρων. Ό Όμιλος τα αναγνωρίζει αρχικά στο κόστος κτήσης ή στην ονομαστική τους αξία. Μετά την αρχική αναγνώριση, ο Όμιλος ακολουθεί τη Λογιστική αρχή απεικόνισης του μοντέλου του κόστους και απεικονίζει τα άυλα περιουσιακά της στοιχεία στο κόστος τους μείον κάθε σωρευμένη απόσβεση και κάθε σωρευμένη ζημία απομείωσης. Έξοδα Έρευνας και Αξιολόγησης Ορυκτών Πόρων: Στο ΔΠΧΑ 6, δεν προδιαγράφονται συγκεκριμένες αρχές αναγνώρισης και επιμέτρησης για τα κόστη που πραγματοποιούνται κατά την φάση έρευνας και αξιολόγησης ορυκτών πόρων. Κατά συνέπεια, θα ήταν αποδεκτό για τα συγκεκριμένα κόστη είτε να αναγνωρίζονται σαν περιουσιακά στοιχεία και να διαγράφονται όταν προσδιορίζεται ότι δεν θα καταλήξουν σε οικονομικά οφέλη είτε να αναγνωρίζονται άμεσα στα αποτελέσματα όταν πραγματοποιούνται εάν το τελικό αποτέλεσμα (αξιοποίηση λατομείου) είναι αβέβαιο. Ο όμιλος επιμετρά κόστη που προέρχονται από έρευνα και αξιολόγηση στο κόστος αναγνωρίζοντας τα σαν περιουσιακά στοιχεία, εφόσον εκτιμά ότι θα καταλήξουν σε μελλοντικά οικονομικά οφέλη. Ο όμιλος αποσβένει τα έξοδα ερευνών και ανάπτυξης των λατομείων σύμφωνα με την διάρκεια άδειας εκμετάλλευσης αυτών, η οποία κυμαίνεται από 15 μέχρι 25 χρόνια. Κόστη που αφορούν έξοδα έρευνας και αξιολόγησης ορυκτών πόρων περιλαμβάνουν κατά κανόνα τα εξής: (α) η απόκτηση του δικαιώματος έρευνας, β) οι τοπογραφικές, γεωλογικές, γεωχημικές και γεωφυσικές μελέτες, (γ) οι δοκιμαστικές γεωτρήσεις, (δ) η εκσκαφή κατά ερευνητικά ορύγματα, (ε) η δειγματοληψία και (στ) οι δραστηριότητες που σχετίζονται µε την αξιολόγηση της τεχνικής δυνατότητας και οικονομικής βιωσιμότητας της εξόρυξης ενός ορυκτού πόρου. Ο όμιλος ελέγχει τα περιουσιακά στοιχεία που προέρχονται από έρευνα και αξιολόγηση για απομείωση όταν υπάρχουν σχετικές ενδείξεις. Εάν εκτιμάται ότι τα συγκεκριμένα κόστη δεν θα καταλήξουν σε μελλοντικά οικονομικά οφέλη τότε το σύνολο τους αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα χρήσης Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 100 Λογισμικό: Οι άδειες λογισμικού αποτιμώνται στο κόστος κτήσεως μείον τις αποσβέσεις. Οι αποσβέσεις διενεργούνται με την σταθερή μέθοδο κατά την διάρκεια της ωφέλιμης ζωής των στοιχείων αυτών η οποία κυμαίνεται από 1 έως 3 χρόνια. 8.7. Απομείωση Αξίας Περιουσιακών Στοιχείων Τα στοιχεία του ενεργητικού που έχουν απροσδιόριστη ωφέλιμη ζωή δεν αποσβένονται και υπόκεινται σε έλεγχο απομείωσης ετησίως και όταν κάποια γεγονότα καταδεικνύουν ότι η λογιστική αξία μπορεί να μην είναι ανακτήσιμη. Τα στοιχεία του ενεργητικού που αποσβένονται υπόκεινται σε έλεγχο απομείωσης της αξίας τους όταν υπάρχουν ενδείξεις ότι οι λογιστική αξία τους δεν θα ανακτηθεί. Η ανακτήσιμη αξία είναι το μεγαλύτερο ποσό μεταξύ της καθαρής τιμής πώλησης και της αξίας λόγω χρήσης. Η ζημία λόγο μείωσης της αξίας των στοιχείων του ενεργητικού αναγνωρίζεται από την επιχείρηση, όταν η λογιστική αξία των στοιχείων αυτών (ή της Μονάδας Δημιουργίας Ταμειακών Ροών) είναι μεγαλύτερη από το ανακτήσιμο ποσό τους. Καθαρή αξία πώλησης θεωρείται το ποσό από την πώληση ενός στοιχείου του ενεργητικού στα πλαίσια μιας αμφοτεροβαρούς συναλλαγής στην οποία τα μέρη έχουν πλήρη γνώση και προσχωρούν οικειοθελώς, μετά από την αφαίρεση κάθε πρόσθετου άμεσου κόστους διάθεσης του στοιχείου ενεργητικού, ενώ, αξία χρήσης είναι η παρούσα αξία των εκτιμώμενων μελλοντικών ταμειακών ροών που αναμένεται να εισρεύσουν στην επιχείρηση από τη χρήση ενός στοιχείου ενεργητικού και από την διάθεση του στο τέλος της εκτιμώμενης ωφέλιμης ζωής του. 8.8. Χρηματοοικονομικά μέσα Τα χρηματοοικονομικά στοιχεία του ενεργητικού και οι χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις αναγνωρίζονται στην Κατάσταση Οικονομικής Θέσης όταν, και μόνον όταν, ο Όμιλος καθίσταται συμβαλλόμενος του χρηματοοικονομικού μέσου. Ο Όμιλος παύει να αναγνωρίζει ένα χρηματοοικονομικό στοιχείο του ενεργητικού όταν και μόνο όταν εκπνεύσουν τα συμβατικά δικαιώματα επί των ταμειακών ροών του χρηματοοικονομικού στοιχείου του ενεργητικού ή όταν μεταβιβάσει το χρηματοοικονομικό στοιχείο του ενεργητικού και επί της ουσίας μεταβιβάζονται ουσιωδώς όλοι οι κίνδυνοι και τα οφέλη που σχετίζονται με τo συγκεκριμένο χρηματοοικονομικό στοιχείο του ενεργητικού. Μία χρηματοοικονομική υποχρέωση αποαναγνωρίζεται από την Κατάσταση Οικονομικής Θέσης όταν, και μόνο όταν, εξοφλείται – δηλαδή όταν η δέσμευση που καθορίζεται στη σύμβαση εκπληρώνεται, ακυρώνεται ή εκπνέει. i) Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 101 Αρχική αναγνώριση και μεταγενέστερη επιμέτρηση των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων Από την 1 Ιανουαρίου 2018, τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία κατατάσσονται, κατά την αρχική αναγνώριση, ως μεταγενέστερα επιμετρούμενα στο αποσβεσμένο κόστος, στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εισοδημάτων ή στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων. Η κατάταξη των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων κατά την αρχική αναγνώριση βασίζεται στις συμβατικές ταμειακές ροές των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων και στο επιχειρηματικό μοντέλο εντός του οποίου διακατέχεται το χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο. Με εξαίρεση τις απαιτήσεις από πελάτες, ο Όμιλος αρχικά αποτιμά ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο στην εύλογη αξία του συν το κόστος συναλλαγής, στην περίπτωση ενός χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου που δεν αποτιμάται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων. Οι απαιτήσεις από πελάτες αρχικά αποτιμώνται στην αξία συναλλαγής όπως ορίζεται από το ΔΠΧΑ 15. Για να ταξινομηθεί και να αποτιμηθεί ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο στο αποσβεσμένο κόστος ή στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εισοδημάτων, πρέπει να δημιουργούνται ταμειακές ροές που αποτελούν «αποκλειστικά πληρωμές κεφαλαίου και τόκων» επί του ανεξόφλητου υπολοίπου κεφαλαίου. Η αξιολόγηση αυτή είναι γνωστή ως «SPPI» κριτήριο και γίνεται σε επίπεδο μεμονωμένου χρηματοοικονομικού μέσου. Μετά την αρχική αναγνώριση, τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία κατατάσσονται σε τρεις κατηγορίες: - στο αποσβεσμένο κόστος - στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εισοδημάτων - στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που καταχωρούνται στο αποσβεσμένο κόστος, αποτιμώνται μεταγενέστερα βάσει της μεθόδου του πραγματικού επιτοκίου (EIR) και υπόκεινται σε έλεγχο απομείωσης της αξίας τους. Τα κέρδη και οι ζημιές αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα όταν το περιουσιακό στοιχείο παύει να αναγνωρίζεται, τροποποιείται ή απομειώνεται. Για επενδύσεις οι οποίες διαπραγματεύονται σε ενεργό αγορά, η εύλογη αξία υπολογίζεται με βάση τις τιμές προσφοράς της αγοράς. Για επενδύσεις για τις οποίες δεν υπάρχει ενεργός αγορά, η εύλογη αξία προσδιορίζεται μέσω τεχνικών αποτίμησης, εκτός εάν το εύρος των ορθολογικών εκτιμήσεων της εύλογης αξίας είναι σημαντικά μεγάλο και οι πιθανότητες των διάφορων εκτιμήσεων δεν μπορούν εύλογα να αξιολογηθούν, οπότε δεν επιτρέπεται η αποτίμηση αυτών των επενδύσεων στην εύλογη αξία. Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 102 H αγορά ή πώληση χρηματοοικονομικών στοιχείων που απαιτούν την παράδοση των περιουσιακών στοιχείων μέσα σε ένα χρονικό πλαίσιο που προβλέπεται από κανονισμό ή παραδοχή της αγοράς, αναγνωρίζεται κατά την ημερομηνία διακανονισμού (δηλαδή την ημερομηνία που το περιουσιακό στοιχείο μεταφέρεται ή παραδίδεται στον Όμιλο ή την Εταιρεία). Εμπορικές απαιτήσεις Οι εμπορικές απαιτήσεις είναι υπόλοιπα οφειλόμενα από τους πελάτες για την πώληση αγαθών ή την παροχή υπηρεσιών σε αυτούς από τη συνήθη δραστηριότητα του Ομίλου. Οι απαιτήσεις από πελάτες καταχωρούνται αρχικά στην αξία συναλλαγής όπως ορίζεται από το ΔΠΧΑ 15 και μεταγενέστερα αποτιμώνται στο αναπόσβεστο κόστος χρησιμοποιώντας την μέθοδο του πραγματικού επιτοκίου. Απομείωση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων Ο Όμιλος και η Εταιρεία αξιολογούν σε κάθε ημερομηνία κατάρτισης οικονομικών καταστάσεων τα δεδομένα αναφορικά με το κατά πόσον η αξία ενός χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου ή μίας ομάδας χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων έχει απομειωθεί ως ακολούθως: Ο Όμιλος και η Εταιρεία αναγνωρίζουν πρόβλεψη ζημίας έναντι αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών για όλα τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που δεν αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων. Οι αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες βασίζονται στη διαφορά ανάμεσα σε όλες τις συμβατικές ταμειακές ροές που είναι απαιτητές σύμφωνα με τη σύμβαση και όλες τις ταμειακές ροές που ο Όμιλος ή η Εταιρεία προσδοκούν να εισπράξουν προεξοφλημένες με βάση το κατά προσέγγιση αρχικό πραγματικό επιτόκιο. Για την εφαρμογή της ανωτέρω προσέγγισης πραγματοποιείται διάκριση μεταξύ: των χρηματοοικονομικών στοιχείων των οποίων ο πιστωτικός κίνδυνος δεν έχει επιδεινωθεί σημαντικά μετά την αρχική αναγνώριση ή τα οποία έχουν χαμηλό πιστωτικό κίνδυνο κατά την ημερομηνία αναφοράς (Στάδιο 1) και για τα οποία αναγνωρίζεται η αναμενόμενη πιστωτική ζημιά για τους επόμενους 12 μήνες, των χρηματοοικονομικών στοιχείων των οποίων ο πιστωτικός κίνδυνος έχει επιδεινωθεί σημαντικά μετά την αρχική αναγνώριση και τα οποία δεν έχουν χαμηλό πιστωτικό κίνδυνο (Στάδιο 2). Για αυτά τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία αναγνωρίζεται η αναμενόμενη πιστωτική ζημιά έως τη λήξη τους, Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 103 των χρηματοοικονομικών στοιχείων για τα οποία υπάρχουν αντικειμενικές αποδείξεις απομείωσης κατά την ημερομηνία αναφοράς (Στάδιο 3) και για τα οποία αναγνωρίζεται η αναμενόμενη πιστωτική ζημιά έως τη λήξη τους. Για τις απαιτήσεις από πελάτες ο Όμιλος και η Εταιρεία εφαρμόζουν την απλοποιημένη προσέγγιση για τον υπολογισμό των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών. Επομένως, σε κάθε ημερομηνία αναφοράς, ο Όμιλος και η Εταιρεία επιμετρούν την πρόβλεψη ζημίας σε ποσό ίσο με τις αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές καθ' όλη τη διάρκεια ζωής χωρίς να παρακολουθούν τις μεταβολές στον πιστωτικό κίνδυνο. Κατά τον υπολογισμό των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών, ο Όμιλος χρησιμοποιεί έναν πίνακα προβλέψεων έχοντας ομαδοποιήσει τα ανωτέρω χρηματοοικονομικά μέσα με βάση τη φύση και ενηλικίωση των υπολοίπων και λαμβάνοντας υπόψη διαθέσιμα ιστορικά στοιχεία σε σχέση με τους οφειλέτες, προσαρμοσμένα για μελλοντικούς παράγοντες σε σχέση με τους οφειλέτες και το οικονομικό περιβάλλον. Αποαναγνώριση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων Ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο (ή ένα μέρος ενός χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου ή μέρος μίας ομάδας παρόμοιων χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων) αποαναγνωρίζεται όταν: • τα δικαιώματα για την εισροή ταμειακών πόρων έχουν εκπνεύσει, • ο Όμιλος ή η Εταιρεία διατηρεί το δικαίωμα στην εισροή ταμειακών ροών από το συγκεκριμένο περιουσιακό στοιχείο αλλά έχει αναλάβει ταυτόχρονα την υποχρέωση να τα καταβάλλει σε τρίτους πλήρως χωρίς σημαντική καθυστέρηση, υπό τη μορφή μίας σύμβασης μεταβίβασης, ή • ο Όμιλος ή η Εταιρεία έχει μεταβιβάσει το δικαίωμα εισροής ταμειακών ροών από το συγκεκριμένο περιουσιακό στοιχείο ενώ παράλληλα, είτε (α) έχει μεταβιβάσει ουσιαστικά όλους τους κινδύνους και τα οφέλη από αυτό είτε (β) δεν έχει μεταβιβάσει ουσιαστικά όλους τους κινδύνους και τα οφέλη, αλλά έχει μεταβιβάσει τον έλεγχο του συγκεκριμένου στοιχείου. Όταν ο Όμιλος ή η Εταιρεία μεταβιβάζει τα δικαιώματα εισροής ταμειακών ροών από ένα περιουσιακό στοιχείο ή συνάπτει σύμβαση μεταβίβασης, αξιολογεί την έκταση κατά την οποία διατηρεί τους κινδύνους και τα οφέλη της κυριότητας του περιουσιακού στοιχείου. Όταν ο Όμιλος ούτε μεταβιβάζει ούτε διατηρεί ουσιαστικά όλους τους κινδύνους και τα οφέλη του μεταβιβασθέντος περιουσιακού στοιχείου και διατηρεί τον έλεγχο του συγκεκριμένου στοιχείου, τότε το στοιχείο αναγνωρίζεται στο βαθμό της συνεχιζόμενης συμμετοχής του Ομίλου στο περιουσιακό στοιχείο αυτό. Στην περίπτωση αυτή, ο Όμιλος αναγνωρίζει παράλληλα και μια συνδεδεμένη υποχρέωση. Το μεταβιβασθέν περιουσιακό Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 104 στοιχείο και η συνδεδεμένη υποχρέωση επιμετρώνται σε βάση που αντανακλά τα δικαιώματα και τις δεσμεύσεις που έχει διατηρήσει ο Όμιλος ή η Εταιρεία. Η συνεχιζόμενη συμμετοχή που λαμβάνει τη μορφή της εγγύησης του μεταβιβασθέντος περιουσιακού στοιχείου αναγνωρίζεται στην χαμηλότερη αξία μεταξύ της λογιστικής αξίας του περιουσιακού στοιχείου και του μέγιστου ποσού του ληφθέντος ανταλλάγματος που ο Όμιλος θα μπορούσε να υποχρεωθεί να επιστρέψει. ii) Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις Οι χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις του Ομίλου περιλαμβάνουν δάνεια, εμπορικές και λοιπές υποχρεώσεις. Δανειακές υποχρεώσεις Οι δανειακές υποχρεώσεις του Ομίλου αναγνωρίζονται αρχικά στο κόστος, το οποίο αντανακλά την εύλογη αξία των εισπρακτέων ποσών μειωμένη με τα σχετικά άμεσα έξοδα σύναψης, όπου αυτά είναι σημαντικά. Μετά την αρχική αναγνώριση, τα έντοκα δάνεια επιμετρώνται στο αποσβεσμένο κόστος χρησιμοποιώντας τη μέθοδο του πραγματικού επιτοκίου. Το αποσβεσμένο κόστος υπολογίζεται αφού ληφθούν υπόψη δαπάνες έκδοσης και η διαφορά μεταξύ του αρχικού ποσού και του ποσού λήξεως. Κέρδη και ζημίες αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα όταν οι υποχρεώσεις αποαναγνωρίζονται ή απομειώνονται και μέσω της διαδικασίας απόσβεσης. Εμπορικές και λοιπές υποχρεώσεις Τα υπόλοιπα προμηθευτών και λοιπών υποχρεώσεων αναγνωρίζονται αρχικά στην εύλογη αξία τους και επιμετρώνται μεταγενέστερα στο αποσβεσμένο κόστος χρησιμοποιώντας τη μέθοδο του πραγματικού επιτοκίου. Οι εμπορικές και λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις δεν είναι τοκοφόροι λογαριασμοί και συνήθως διακανονίζονται με βάση τις συμφωνηθείσες πιστώσεις. Oι χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις ταξινομούνται στις βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις, εκτός εάν ο Όμιλος διατηρεί ανεπιφύλακτα το δικαίωμα να μεταφέρει την τακτοποίηση της χρηματοοικονομικής υποχρέωσης τουλάχιστον 12 μήνες μετά την ημερομηνία αναφοράς των Οικονομικών Καταστάσεων. Αποαναγνώριση χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 105 Μια χρηματοοικονομική υποχρέωση διαγράφεται όταν η δέσμευση που απορρέει από την υποχρέωση, ακυρώνεται ή εκπνέει. Όταν μία υφιστάμενη χρηματοοικονομική υποχρέωση αντικαθίσταται από μία άλλη από τον ίδιο δανειστή αλλά με ουσιαστικά διαφορετικούς όρους, ή οι όροι μίας υφιστάμενης υποχρέωσης τροποποιούνται σημαντικά, αυτή η ανταλλαγή ή τροποποίηση αντιμετωπίζεται ως αποαναγνώριση της αρχικής υποχρέωσης και αναγνώριση μίας νέας υποχρέωσης. Η διαφορά στις αντίστοιχες λογιστικές αξίες αναγνωρίζεται στην κατάσταση αποτελεσμάτων. Συμψηφισμός χρηματοοικονομικών απαιτήσεων και υποχρεώσεων Οι χρηματοοικονομικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις συμψηφίζονται και το καθαρό ποσό απεικονίζεται στην κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης μόνο όταν ο Όμιλος ή η Εταιρεία έχει νομικά το δικαίωμα αυτό και προτίθεται να τα συμψηφίσει σε καθαρή βάση μεταξύ τους ή να απαιτήσει το περιουσιακό στοιχείο και να διακανονίσει την υποχρέωση ταυτόχρονα. Το νόμιμο δικαίωμα δεν πρέπει να εξαρτάται από μελλοντικά γεγονότα και πρέπει να μπορεί να εκτελεσθεί κατά τη συνήθη πορεία των εργασιών και σε περίπτωση αθέτησης, αφερεγγυότητας ή πτώχευσης της εταιρείας ή του αντισυμβαλλομένου. 8.9. Αποθέματα Την ημερομηνία του ισολογισμού, τα αποθέματα αποτιμώνται στη χαμηλότερη τιμή μεταξύ του κόστους κτήσης και της καθαρής ρευστοποιήσιμης αξίας. Η καθαρή ρευστοποιήσιμη αξία είναι η εκτιμώμενη τιμή πώλησης στην συνήθεις πορεία των εργασιών της επιχείρησης μείον οποιαδήποτε σχετικά έξοδα πώλησης. Το κόστος των αποθεμάτων δεν περιλαμβάνει χρηματοοικονομικά έξοδα. Το κόστος των αποθεμάτων περιλαμβάνει όλα τα κόστη αγοράς, μετατροπής καθώς και τις δαπάνες που πραγματοποιήθηκαν για να φθάσουν τα αποθέματα στην παρούσα θέση και κατάσταση. Το κόστος αγοράς περιλαμβάνει την τιμή αγοράς, τους εισαγωγικούς δασμούς και άλλους φόρους καθώς και μεταφορικά, έξοδα παράδοσης και τις άμεσα επιρριπτέες δαπάνες. Εμπορικές εκπτώσεις, μειώσεις τιμών και άλλα παρόμοια στοιχεία αφαιρούνται κατά τον προσδιορισμό του κόστους αγοράς. Το κόστος μετατροπής των αποθεμάτων περιλαμβάνει τις δαπάνες που σχετίζονται άμεσα με τις μονάδες παραγωγής, όπως είναι τα άμεσα εργατικά. Επίσης συμπεριλαμβάνει ένα συστηματικό επιμερισμό των σταθερών και μεταβλητών γενικών εξόδων παραγωγής, που πραγματοποιούνται κατά τη μετατροπή των υλών σε έτοιμα αγαθά. Σταθερά γενικά έξοδα παραγωγής είναι οι έμμεσες δαπάνες παραγωγής που παραμένουν σχετικά σταθερές, ανεξαρτήτως του όγκου παραγωγής, όπως είναι η απόσβεση και συντήρηση εργοστασιακών κτιρίων και εξοπλισμού, αλλά και το κόστος της διεύθυνσης και διοίκησης του εργοστασίου. Μεταβλητά γενικά έξοδα παραγωγής είναι οι έμμεσες δαπάνες παραγωγής που Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 106 μεταβάλλονται άμεσα ή σχεδόν άμεσα, ανάλογα με τον όγκο της παραγωγής, όπως είναι oι έμμεσες ύλες και η έμμεση εργασία. Η πρόβλεψη για απομείωση της αξίας των αποθεμάτων σχηματίζεται στη βάση εκτιμήσεων της διοίκησης αναφορικά με την πραγματική κατάσταση και τη δυνατότητα χρησιμοποίησης των αποθεμάτων εφόσον κρίνεται απαραίτητο. 8.10. Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα ταμειακών διαθεσίμων Τα διαθέσιμα και ισοδύναμα διαθεσίμων περιλαμβάνουν τα μετρητά στην τράπεζα και στο ταμείο καθώς επίσης και τις βραχυπρόθεσμες επενδύσεις υψηλής ρευστότητας όπως τα προϊόντα της αγοράς χρήματος και οι τραπεζικές καταθέσεις. Τα προϊόντα της αγοράς χρήματος είναι χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω της κατάστασης αποτελεσμάτων. 8.11. Μη κυκλοφοριακά περιουσιακά στοιχεία ταξινομημένα ως κρατούμενα προς πώληση Τα περιουσιακά στοιχεία που διατηρούνται προς πώληση συμπεριλαμβάνουν τα λοιπά περιουσιακά στοιχεία (συμπεριλαμβανομένης της υπεραξίας) και τα ενσώματα πάγια που ο Όμιλος σκοπεύει να πουλήσει εντός ενός έτους από την ημερομηνία ταξινόμησής τους ως “κρατούμενα προς πώληση”. Τα περιουσιακά στοιχεία που ταξινομούνται ως “κρατούμενα προς πώληση” αποτιμώνται στη χαμηλότερη αξία μεταξύ της λογιστικής αξίας τους αμέσως πριν την ταξινόμησή τους ως κρατούμενα προς πώληση, και την εύλογή τους αξία μείον το κόστος πώλησης. Τα περιουσιακά στοιχεία που ταξινομούνται ως “κρατούμενα προς πώληση” δεν υπόκεινται σε απόσβεση. Το κέρδος ή η ζημία που προκύπτει από την πώληση και επανεκτίμηση των “κρατουμένων προς πώληση” περιουσιακών στοιχείων συμπεριλαμβάνεται στην κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσης. 8.12. Μετοχικό κεφάλαιο Έξοδα τα οποία πραγματοποιήθηκαν για την έκδοση μετοχών εμφανίζονται μετά την αφαίρεση του σχετικού φόρου εισοδήματος, σε μείωση του προϊόντος της έκδοσης. Τα έξοδα τα οποία σχετίζονται με την έκδοση μετοχών για την απόκτηση επιχειρήσεων περιλαμβάνονται στο κόστος κτήσεως της επιχειρήσεως που αποκτάται. Κατά την απόκτηση ιδίων μετοχών, το καταβληθέν τίμημα, συµπεριλαµβανοµένων και των σχετικών δαπανών, απεικονίζεται μειωτικά των ιδίων κεφαλαίων (αποθεματικό υπέρ το άρτιο). Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 107 8.13. Φορολογία εισοδήματος & αναβαλλόμενος φόρος Η επιβάρυνση της περιόδου με φόρους εισοδήματος αποτελείται από τους τρέχοντες φόρους και τους αναβαλλόμενους φόρους, δηλαδή τους φόρους ή τις φορολογικές ελαφρύνσεις που σχετίζονται με τα οικονομικά οφέλη που προκύπτουν στην περίοδο αλλά έχουν ήδη καταλογιστεί ή θα καταλογιστούν από τις φορολογικές αρχές σε διαφορετικές περιόδους. Ο φόρος εισοδήματος αναγνωρίζεται στον λογαριασμό των αποτελεσμάτων της περιόδου, εκτός του φόρου εκείνου που αφορά συναλλαγές που καταχωρήθηκαν απευθείας στα ίδια κεφάλαια, στην οποία περίπτωση καταχωρείται απευθείας, κατά ανάλογο τρόπο, στα ίδια κεφάλαια. Οι τρέχοντες φόροι εισοδήματος περιλαμβάνουν τις βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις ή και απαιτήσεις προς τις δημοσιονομικές αρχές που σχετίζονται με τους πληρωτέους φόρους επί του φορολογητέου εισοδήματος της περιόδου και οι τυχόν πρόσθετοι φόροι εισοδήματος που αφορούν προηγούμενες χρήσεις. Οι τρέχοντες φόροι επιμετρώνται σύμφωνα με τους φορολογικούς συντελεστές και τους φορολογικούς νόμους που εφαρμόζονται στις διαχειριστικές περιόδους με τις οποίες σχετίζονται, βασιζόμενα στο φορολογητέο κέρδος για το έτος. Όλες οι αλλαγές στα βραχυπρόθεσμα φορολογικά στοιχεία του ενεργητικού ή τις υποχρεώσεις αναγνωρίζονται σαν μέρος των φορολογικών εξόδων στην κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσης. Ο αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος προσδιορίζεται με την μέθοδο της υποχρέωσης που προκύπτει από τις προσωρινές διαφορές μεταξύ της λογιστικής αξίας και της φορολογικής βάσης των στοιχείων του ενεργητικού και των υποχρεώσεων. Αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος δεν λογίζεται εάν προκύπτει από την αρχική αναγνώριση στοιχείου ενεργητικού ή παθητικού σε συναλλαγή, εκτός επιχειρηματικής συνένωσης, η οποία όταν έγινε η συναλλαγή δεν επηρέασε ούτε το λογιστικό ούτε το φορολογικό κέρδος ή ζημία. Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις αποτιμώνται με βάση τους φορολογικούς συντελεστές που αναμένεται να εφαρμοστούν στην περίοδο κατά την οποία θα διακανονιστεί η απαίτηση ή η υποχρέωση, λαμβάνοντας υπόψη τους φορολογικούς συντελεστές (και φορολογικούς νόμους) που έχουν τεθεί σε ισχύ ή ουσιαστικά ισχύουν μέχρι την ημερομηνία του Ισολογισμού. Σε περίπτωση αδυναμίας σαφούς προσδιορισμού του χρόνου αναστροφής των προσωρινών διαφορών εφαρμόζεται ο φορολογικός συντελεστής που ισχύει κατά την επόμενη της ημερομηνίας του ισολογισμού χρήση. Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις αναγνωρίζονται κατά την έκταση στην οποία θα υπάρξει μελλοντικό φορολογητέο κέρδος για την χρησιμοποίηση της προσωρινής διαφοράς που δημιουργεί την αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση. Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 108 Ο αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος αναγνωρίζεται για τις προσωρινές διαφορές που προκύπτουν από επενδύσεις σε θυγατρικές και συνδεδεμένες επιχειρήσεις, με εξαίρεση την περίπτωση που η αναστροφή των προσωρινών διαφορών ελέγχεται από τον Όμιλο και είναι πιθανό ότι οι προσωρινές διαφορές δεν θα αναστραφούν στο προβλεπτό μέλλον. Οι περισσότερες αλλαγές στις αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις ή υποχρεώσεις αναγνωρίζονται σαν ένα κομμάτι των φορολογικών εξόδων στην κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσης. Μόνο αυτές οι μεταβολές στα στοιχεία του ενεργητικού ή τις υποχρεώσεις που επηρεάζουν τις προσωρινές διαφορές αναγνωρίζονται κατευθείαν στα ίδια κεφάλαια του Ομίλου, όπως η επανεκτίμηση της αξίας της ακίνητης περιουσίας, έχουν ως αποτέλεσμα την σχετική αλλαγή στις αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις ή υποχρεώσεις να χρεώνεται έναντι του σχετικού λογαριασμού της καθαρής θέσης. 8.14. Παροχές στο προσωπικό Βραχυπρόθεσμες παροχές: Οι βραχυπρόθεσμες παροχές προς τους εργαζομένους (εκτός από παροχές λήξης της εργασιακής σχέσης) σε χρήμα και σε είδος αναγνωρίζονται ως έξοδο όταν καθίστανται δεδουλευμένες. Τυχόν ανεξόφλητο ποσό καταχωρείται ως υποχρέωση, ενώ σε περίπτωση που το ποσό που ήδη καταβλήθηκε υπερβαίνει το ποσό των παροχών, η επιχείρηση αναγνωρίζει το υπερβάλλον ποσό ως στοιχείο του ενεργητικού της (προπληρωθέν έξοδο) μόνο κατά την έκταση που η προπληρωμή θα οδηγήσει σε μείωση μελλοντικών πληρωμών ή σε επιστροφή. Παροχές μετά την έξοδο από την υπηρεσία: Οι παροχές μετά τη λήξη της απασχόλησης περιλαμβάνουν εφάπαξ αποζημιώσεις συνταξιοδότησης, συντάξεις και άλλες παροχές που καταβάλλονται στους εργαζόμενους μετά την λήξη της απασχόλησης ως αντάλλαγμα της υπηρεσίας τους. Οι υποχρεώσεις του Ομίλου για παροχές συνταξιοδότησης αφορούν τόσο προγράμματα καθορισμένων εισφορών όσο και προγράμματα καθορισμένων παροχών. Το δεδουλευμένο κόστος των προγραμμάτων καθορισμένων εισφορών καταχωρείται ως έξοδο στην περίοδο που αφορά. Τα προγράμματα συνταξιοδότησης που υιοθετούνται από τον Όμιλο χρηματοδοτούνται εν μέρει μέσω πληρωμών σε ασφαλιστικές εταιρίες ή σε κρατικά κοινωνικά ασφαλιστικά ιδρύματα. (α) Πρόγραμμα καθορισμένων εισφορών Τα προγράμματα καθορισμένων εισφορών αφορούν την καταβολή εισφορών σε Ασφαλιστικούς Φορείς (π.χ. Ίδρυμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων), με αποτέλεσμα να μην ανακύπτει νομική υποχρέωση του Ομίλου Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 109 σε περίπτωση που το Κρατικό Ταμείο αδυνατεί να καταβάλλει σύνταξη στον ασφαλιζόμενο. Η υποχρέωση του εργοδότη περιορίζεται στην καταβολή των εργοδοτικών εισφορών στα Ταμεία. Η πληρωτέα εισφορά από τον Όμιλο σε ένα πρόγραμμα καθορισμένων εισφορών, αναγνωρίζεται ως υποχρέωση μετά και την αφαίρεση της εισφοράς που καταβλήθηκε, ενώ οι δεδουλευμένες εισφορές αναγνωρίζονται ως έξοδο στα αποτελέσματα της χρήσης. (β) Πρόγραμμα καθορισμένων παροχών (Μη χρηματοδοτούμενο) Σύμφωνα με τον Ν.2112/20 και 4093/2012 η Εταιρεία καταβάλλει στους εργαζόμενους αποζημιώσεις επί απόλυσης ή αποχώρησης λόγω συνταξιοδότησης. Το ύψος των καταβαλλόμενων ποσών αποζημίωσης εξαρτάται από τα έτη προϋπηρεσίας, το ύψος των αποδοχών και τον τρόπο απομάκρυνσης από την υπηρεσία (απόλυση ή συνταξιοδότηση). Η θεμελίωση δικαιώματος συμμετοχής σε αυτά τα προγράμματα, βασίζεται συνήθως στα χρόνια προϋπηρεσίας του υπαλλήλου μέχρι την συνταξιοδότηση του. Η υποχρέωση που αναγνωρίζεται στην Κατάσταση Οικονομικής Θέσης για τα προγράμματα καθορισμένων παροχών αποτελεί την παρούσα αξία της υποχρέωσης για την καθορισμένη παροχή μείον την εύλογη αξία των στοιχείων του ενεργητικού του προγράμματος (αποθεματικό από τις καταβολές στην ασφαλιστική εταιρία) και τις μεταβολές που προκύπτουν από οποιοδήποτε αναλογιστικό κέρδος ή ζημία και το κόστος της προϋπηρεσίας. Η δέσμευση της καθορισμένης παροχής υπολογίζεται ετησίως από ανεξάρτητο αναλογιστή με τη χρήση της μεθόδου της προβεβλημένης πιστωτικής μονάδος (projected unit credit method). Ένα πρόγραμμα συγκεκριμένων παροχών καθορίζει με βάση διάφορες παραμέτρους, όπως η ηλικία, τα έτη προϋπηρεσίας, ο μισθός, συγκεκριμένες υποχρεώσεις για καταβλητέες παροχές Οι προβλέψεις που αφορούν την περίοδο περιλαμβάνονται στο σχετικό κόστος προσωπικού στις συνημμένες απλές και ενοποιημένες καταστάσεις αποτελεσμάτων και συνίστανται από το τρέχον και παρελθόν κόστος υπηρεσίας, το σχετικό χρηματοοικονομικό κόστος, τα αναλογιστικά κέρδη ή ζημιές και τις όποιες πιθανές πρόσθετες επιβαρύνσεις. Αναφορικά με τα μη αναγνωρισμένα αναλογιστικά κέρδη ή ζημιές, ακολουθείται το αναθεωρημένο ΔΛΠ 19R, το οποίο περιλαμβάνει μια σειρά από τροποποιήσεις στην λογιστική των προγραμμάτων καθορισμένων παροχών, μεταξύ άλλων: · την αναγνώριση των αναλογιστικών κερδών /ζημιών στα λοιπά συνολικά έσοδα και την οριστική εξαίρεση τους από τα αποτελέσματα της χρήσης, Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 110 · τη μη αναγνώριση πλέον των αναμενόμενων αποδόσεων των επενδύσεων του προγράμματος στα αποτελέσματα της χρήσης αλλά την αναγνώριση του σχετικού τόκου επί της καθαρής υποχρέωσης/(απαίτησης) της παροχής υπολογιζόμενου βάσει του προεξοφλητικού επιτοκίου που χρησιμοποιείται για την επιμέτρηση της υποχρέωσης καθορισμένων παροχών, · την αναγνώριση του κόστους προϋπηρεσίας στα αποτελέσματα της χρήσης την νωρίτερα εκ των ημερομηνιών τροποποίησης του προγράμματος ή όταν αναγνωρίζεται η σχετική αναδιάρθρωση ή η τερματική παροχή, · λοιπές αλλαγές περιλαμβάνουν νέες γνωστοποιήσεις, όπως ποσοτική ανάλυση ευαισθησίας 8.15. Κρατικές Επιχορηγήσεις Ο Όμιλος αναγνωρίζει τις κρατικές επιχορηγήσεις οι οποίες ικανοποιούν αθροιστικά τα εξής κριτήρια: α) Υπάρχει τεκμαιρόμενη βεβαιότητα ότι η επιχείρηση έχει συμμορφωθεί ή πρόκειται να συμμορφωθεί με τους όρους της επιχορήγησης και β) πιθανολογείται ότι το ποσό της επιχορήγησης θα εισπραχθεί. Καταχωρούνται στην εύλογη αξία και αναγνωρίζονται με τρόπο συστηματικό στα έσοδα, με βάση την αρχή του συσχετισμού των επιχορηγήσεων με τα αντίστοιχα κόστη τα οποία και επιχορηγούν. Οι επιχορηγήσεις που αφορούν στοιχεία του ενεργητικού περιλαμβάνονται στις μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις ως έσοδο επόμενων χρήσεων και αναγνωρίζονται συστηματικά και ορθολογικά στα έσοδα κατά τη διάρκεια της ωφέλιμης ζωής του παγίου στοιχείου του ενεργητικού. 8.16. Προβλέψεις Προβλέψεις αναγνωρίζονται όταν ο Όμιλος έχει παρούσες νομικές η τεκμαιρόμενες υποχρεώσεις ως αποτέλεσμα παρελθόντων γεγονότων, είναι πιθανή η εκκαθάρισή τους μέσω εκροών πόρων και η εκτίμηση του ακριβούς ποσού της υποχρέωσης μπορεί να πραγματοποιηθεί με αξιοπιστία. Οι προβλέψεις επισκοπούνται κατά την ημερομηνία σύνταξης κάθε ισολογισμού και προσαρμόζονται προκειμένου να αντανακλούν την παρούσα αξία της δαπάνης που αναμένεται να απαιτηθεί για τη διευθέτηση της υποχρέωσης. Οι ενδεχόμενες υποχρεώσεις δεν αναγνωρίζονται στις οικονομικές καταστάσεις αλλά γνωστοποιούνται, εκτός αν η πιθανότητα εκροών πόρων οι οποίοι ενσωματώνουν οικονομικά οφέλη είναι ελάχιστη. Οι ενδεχόμενες απαιτήσεις δεν αναγνωρίζονται στις οικονομικές καταστάσεις αλλά γνωστοποιούνται εφόσον η εισροή οικονομικών οφελών είναι πιθανή. 8.17. Αναγνώριση εσόδων και εξόδων Έσοδα: Ο Όμιλος εφάρμοσε το ΔΠΧΑ 15 για πρώτη φορά την 01.01.2018. Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 111 Σύμφωνα με το ΔΧΠΑ 15, καθιερώνεται ένα μοντέλο πέντε βημάτων για τον προσδιορισμό των εσόδων από συμβόλαια με πελάτες: Βήμα 1: Προσδιορισμός της σύμβασης για την πώληση αγαθών ή την παροχή υπηρεσιών Βήμα 2: Προσδιορισμός των ξεχωριστών υποχρεώσεων που απορρέουν από τη σύμβαση με τον πελάτη Βήμα 3: Προσδιορισμός της τιμής συναλλαγής Βήμα 4: Κατανομή της τιμής συναλλαγής στις υποχρεώσεις που απορρέουν από τη σύμβαση Βήμα 5: Αναγνώριση εσόδου καθώς η οντότητα ικανοποιεί τις υποχρεώσεις της που απορρέουν από τη σύμβαση με τον πελάτη Η αναγνώριση των εσόδων γίνεται στο ποσό κατά το οποίο μία οντότητα προσδοκά να έχει ως αντάλλαγμα για τη μεταβίβαση των αγαθών ή των υπηρεσιών σε έναν αντισυμβαλλόμενο. Τα διεταιρικά έσοδα μέσα στον Όμιλο απαλείφονται πλήρως. Η αναγνώριση των εσόδων γίνεται ως εξής: Πωλήσεις αγαθών: Τα έσοδα από την πώληση αγαθών αναγνωρίζονται όταν ο έλεγχος του αγαθού μεταφέρεται στον πελάτη, συνήθως κατά την παράδοσή σε αυτόν, και δεν υπάρχει καμία υποχρέωση που θα μπορούσε να επηρεάσει την αποδοχή του αγαθού από τον πελάτη. Παροχή υπηρεσιών: Τα έσοδα από παροχή υπηρεσιών λογίζονται την περίοδο που παρέχονται οι υπηρεσίες, με βάση το στάδιο ολοκλήρωσης της παρεχόμενης υπηρεσίας σε σχέση με το σύνολο των παρεχόμενων υπηρεσιών. Έσοδα από την πώληση και επαναμίσθωση Ενσώματων Ακινητοποιήσεων: Η θετική διαφορά μεταξύ της εύλογης αξίας του ανταλλάγματος και της αξίας του παραχωρηθέντος περιουσιακού στοιχείου καταχωρείται ως έσοδο επόμενων χρήσεων και αποσβένεται ανάλογα με τον ρυθμό απόσβεσης (βάση της ωφέλιμης ζωής ή του χρόνου μίσθωσης) του μισθωμένου πλέον περιουσιακού στοιχείου. Έσοδα από τόκους: Τα έσοδα από τόκους αναγνωρίζονται βάσει χρονικής αναλογίας και με την χρήση του πραγματικού επιτοκίου. Όταν υπάρχει απομείωση των απαιτήσεων, η λογιστική αξία αυτών μειώνεται στο ανακτήσιμο ποσό τους το οποίο είναι η παρούσα αξία των αναμενόμενων μελλοντικών ταμειακών ροών προεξοφλουμένων με το αρχικό πραγματικό επιτόκιο. Στην συνέχεια λογίζονται τόκοι με το ίδιο επιτόκιο επί της απομειωμένης (νέας λογιστικής) αξίας. Έσοδα από μερίσματα: Τα μερίσματα, λογίζονται ως έσοδα, όταν θεμελιώνεται το δικαίωμα είσπραξής τους. Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 112 Έξοδα: Τα έξοδα αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα σε δεδουλευμένη βάση. Οι πληρωμές που πραγματοποιούνται για λειτουργικές μισθώσεις μεταφέρονται στο αποτελέσματα ως έξοδα, κατά το χρόνο χρήσεως του μισθίου. Τα έξοδα από τόκους αναγνωρίζονται σε δεδουλευμένη βάση. Κόστος Δανεισμού: Το κόστους δανεισμού που σχετίζεται άμεσα με την αγορά, κατασκευή ή παραγωγή των επιλέξιμων στοιχείων του ενεργητικού, μεταφέρεται σε αύξηση του κόστους των στοιχείων αυτών. Η κεφαλαιοποίηση του κόστους δανεισμού πραγματοποιείται κατά την περίοδο κατασκευής του παγίου και σταματά όταν το επιλέξιμο στοιχείο έχει έλθει σε εκμεταλλεύσιμη ή εμπορεύσιμη κατάσταση. Όταν το πάγιο ολοκληρώνεται σταδιακά, το κόστος δανεισμού, που αναλογεί στο ολοκληρωμένο κομμάτι του στοιχείου του ενεργητικού, παύει να μεταφέρεται στο κόστος του παγίου και μεταφέρεται στα αποτελέσματα της χρήσης. 8.18. Μισθώσεις Μέχρι και το 2018, οι μισθώσεις ταξινομούνταν ως χρηματοδοτικές ή λειτουργικές σύμφωνα με τις απαιτήσεις του ΔΛΠ 17. Οι χρηματοδοτικές μισθώσεις κεφαλαιοποιούνταν κατά την έναρξη της μίσθωσης στη χαμηλότερη αξία που προκύπτει μεταξύ της εύλογης αξίας του παγίου στοιχείου και της παρούσας αξίας των ελάχιστων μισθωμάτων, καθένα εκ των οποίων προσδιορίζονταν κατά την έναρξη της μίσθωσης. Κάθε μίσθωμα επιμεριζόταν μεταξύ της υποχρέωσης και των τόκων. Οι πληρωμές των λειτουργικών μισθώσεων καταχωρούνταν με σταθερή μέθοδο στην Κατάσταση Συνολικού Εισοδήματος σε όλη τη διάρκεια της μίσθωσης. Από την 01/01/2019, με βάση το ΔΠΧΑ 16 καταργείται για τον μισθωτή η ταξινόμηση των μισθώσεων σε λειτουργικές μισθώσεις και χρηματοοικονομικές μισθώσεις και όλες οι μισθώσεις αναγνωρίζονται λογιστικά ως στοιχεία «Κατάστασης Οικονομικής Θέσης», μέσω της αναγνώρισης ενός «δικαιώματος χρήσης» στοιχείων του ενεργητικού και μίας «υποχρέωσης μίσθωσης». Αναγνώριση και αρχική επιμέτρηση δικαιώματος χρήσης στοιχείου του ενεργητικού Κατά την ημερομηνία έναρξης μίας μισθωτικής περιόδου ο Όμιλος αναγνωρίζει ένα δικαίωμα χρήσης στοιχείου του ενεργητικού και μία υποχρέωση μίσθωσης προβαίνοντας σε επιμέτρηση του δικαιώματος χρήσης του στοιχείου του ενεργητικού στο κόστος. Το κόστος του δικαιώματος χρήσης στοιχείου του ενεργητικού περιλαμβάνει: το ποσό της αρχικής επιμέτρησης της υποχρέωσης μίσθωσης (βλ. κατωτέρω), τις τυχόν καταβολές μισθωμάτων που πραγματοποιήθηκαν πριν ή κατά την ημερομηνία έναρξης της μισθωτικής περιόδου, μειωμένες με τα κίνητρα μίσθωσης που εισπράχθηκαν, τα αρχικά άμεσα κόστη που βαρύνουν τον μισθωτή, και Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 113 μία εκτίμηση των δαπανών που θα βαρύνουν τον Όμιλο κατά την αποσυναρμολόγηση και την απομάκρυνση του μισθωμένου στοιχείου του ενεργητικού, την αποκατάσταση του χώρου στον οποίον βρίσκεται το μισθωμένο στοιχείο του ενεργητικού ή την αποκατάσταση του στοιχείου του ενεργητικού όπως απαιτείται από τους όρους και τις προϋποθέσεις της μίσθωσης. Ο Όμιλος αναλαμβάνει την υποχρέωση για τις εν λόγω δαπάνες είτε κατά την ημερομηνία έναρξης της μισθωτικής περιόδου είτε ως συνέπεια της χρήσης του μισθωμένου στοιχείου του ενεργητικού κατά τη διάρκεια μίας συγκεκριμένης περιόδου. Αρχική επιμέτρηση της υποχρέωσης μίσθωσης Κατά την ημερομηνία έναρξης της μισθωτικής περιόδου, ο Όμιλος επιμετρά την υποχρέωση μίσθωσης στην παρούσα αξία των ανεξόφλητων καταβολών μισθωμάτων κατά την ημερομηνία αυτήν. Όταν το τεκμαρτό επιτόκιο της μίσθωσης είναι εφικτό να προσδιοριστεί κατάλληλα, τότε οι καταβολές μισθωμάτων θα προεξοφλούνται χρησιμοποιώντας το επιτόκιο αυτό. Σε διαφορετική περίπτωση χρησιμοποιείται το οριακό επιτόκιο δανεισμού του Ομίλου. Κατά την ημερομηνία έναρξης της μισθωτικής περιόδου, οι καταβολές μισθωμάτων που περιλαμβάνονται στην επιμέτρηση της υποχρέωσης μίσθωσης συμπεριλαμβάνουν τις παρακάτω πληρωμές για το δικαίωμα χρήσης στοιχείου του ενεργητικού κατά τη διάρκεια της περιόδου μίσθωσης, εφόσον δεν έχουν καταβληθεί κατά την ημερομηνία έναρξης της μισθωτικής περιόδου: (α) τις σταθερές καταβολές μείον τυχόν εισπρακτέα κίνητρα μίσθωσης, (β) τις τυχόν μεταβλητές καταβολές μισθωμάτων που εξαρτώνται από τη μελλοντική μεταβολή δεικτών ή επιτοκίων, οι οποίες επιμετρώνται αρχικά χρησιμοποιώντας την τιμή του δείκτη ή του επιτοκίου κατά την ημερομηνία έναρξης της μισθωτικής περιόδου, (γ) τα ποσά που αναμένεται να καταβάλλει ο Όμιλος ως εγγυήσεις υπολειμματικής αξίας, (δ) την τιμή εξάσκησης του δικαιώματος αγοράς εφόσον είναι ουσιαστικά βέβαιο ότι ο Όμιλος θα εξασκήσει το δικαίωμα, και ε) τις καταβολές ποινών για τον τερματισμό της μίσθωσης, εάν η μισθωτική περίοδος αντανακλά την εξάσκηση του δικαιώματος του Ομίλου για τον τερματισμό της μίσθωσης. Μεταγενέστερη επιμέτρηση Μεταγενέστερη επιμέτρηση δικαιώματος χρήσης στοιχείου του ενεργητικού Μετά την ημερομηνία έναρξης της μισθωτικής περιόδου, ο Όμιλος επιμετρά το δικαίωμα χρήσης στοιχείου του ενεργητικού με το μοντέλο του κόστους. Ο Όμιλος επιμετρά το δικαίωμα χρήσης στοιχείου του ενεργητικού στο κόστος: Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 114 (α) μείον τυχόν σωρευμένες αποσβέσεις και σωρευμένες ζημιές απομείωσης, και (β) προσαρμοσμένο για τυχόν μεταγενέστερη επιμέτρηση της υποχρέωσης μίσθωσης, Ο Όμιλος εφαρμόζει τις απαιτήσεις του ΔΛΠ 16 αναφορικά με την απόσβεση του δικαιώματος χρήσης στοιχείου του ενεργητικού, το οποίο και εξετάζει για τυχόν απομείωση. Το δικαίωμα χρήσης στοιχείου του ενεργητικού αποσβένεται στη μικρότερη περίοδο μεταξύ της ωφέλιμης ζωής του στοιχείου ή της διάρκειας μίσθωσής του, με σταθερή μέθοδο. Μεταγενέστερη επιμέτρηση υποχρέωσης Μετά την ημερομηνία έναρξης της μισθωτικής περιόδου, ο Όμιλος επιμετρά την υποχρέωση μίσθωσης, ως ακολούθως: (α) αυξάνοντας την λογιστική αξία, προκειμένου να αντανακλά το χρηματοοικονομικό κόστος επί της υποχρέωσης μίσθωσης, (β) μειώνοντας την λογιστική αξία, προκειμένου να αντανακλά τα μισθώματα που έχουν καταβληθεί, και (γ) επιμετρώντας εκ νέου την λογιστική αξία, προκειμένου να αντανακλά τυχόν επανεκτίμηση ή τροποποίηση της μίσθωσης. Το χρηματοοικονομικό κόστος μίας υποχρέωσης μίσθωσης κατανέμεται κατά τη διάρκεια της μισθωτικής περιόδου με τέτοιον τρόπο, ούτως ώστε να προκύπτει ένα σταθερό περιοδικό επιτόκιο επί του ανεξόφλητου υπολοίπου της υποχρέωσης. Μετά την ημερομηνία έναρξης της μισθωτικής περιόδου, ο Όμιλος αναγνωρίζει στα κέρδη ή στις ζημιές (με εξαίρεση την περίπτωση που οι δαπάνες περιλαμβάνονται στην λογιστική αξία ενός άλλου στοιχείου του ενεργητικού για το οποίο εφαρμόζονται άλλα σχετικά Πρότυπα) και τα δύο παρακάτω στοιχεία: (α) το χρηματοοικονομικό κόστος επί της υποχρέωσης μίσθωσης, και (β) τις μεταβλητές καταβολές μισθωμάτων που δεν περιλαμβάνονται στην επιμέτρηση της υποχρέωσης μίσθωσης κατά την περίοδο που λαμβάνει χώρα το γεγονός που ενεργοποιεί τις εν λόγω καταβολές 8.19. Διανομή μερισμάτων Η διανομή μερισμάτων στους μετόχους της μητρικής αναγνωρίζεται ως υποχρέωση στις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις την ημερομηνία κατά την οποία η διανομή εγκρίνεται από την Γενική Συνέλευση των μετόχων. Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 115 8.20. Συνδεδεμένα Μέρη Οι συναλλαγές και τα διεταιρικά υπόλοιπα μεταξύ συνδεδεμένων με τον Όμιλο μερών γνωστοποιούνται σύμφωνα με το ΔΛΠ 24 «Γνωστοποιήσεις Συνδεδεμένων Μερών». Οι συναλλαγές αυτές αφορούν τις συναλλαγές μεταξύ της διοίκησης, των κύριων μετόχων και των θυγατρικών εταιρειών ενός ομίλου με την μητρική εταιρεία και τις λοιπές θυγατρικές που απαρτίζουν τον Όμιλο. 9. Διαχείριση Κινδύνων Παράγοντες χρηματοοικονομικού κινδύνου Η Εταιρεία και ο Όμιλος εκτίθεται σε χρηματοοικονομικούς και άλλους κινδύνους. Το γενικό πρόγραμμα διαχείρισης κινδύνων του Ομίλου έχει στόχο να ελαχιστοποιήσει την ενδεχόμενη αρνητική επίδραση τους, στη χρηματοοικονομική απόδοση του Ομίλου. Η Οικονομική Διεύθυνση παρακολουθεί και διαχειρίζεται τους κινδύνους στους οποίους εκτίθεται ο Όμιλος, προσδιορίζει, εκτιμά και αντισταθμίζει εφόσον χρειαστεί τους χρηματοοικονομικούς κινδύνους σε συνεργασία με τις υπηρεσίες που αντιμετωπίζουν αυτούς τους κινδύνους. Επίσης δεν εκτελεί κερδοσκοπικές συναλλαγές που δεν σχετίζονται με τις εμπορικές, επενδυτικές ή δανειοληπτικές δραστηριότητες του Ομίλου. Ειδικότερα για τους κινδύνους αυτούς σημειώνουμε τα εξής: Συναλλαγματικός κίνδυνος Ο Όμιλος πραγματοποιεί το μεγαλύτερο μέρος των συναλλαγών του σε ευρώ, με συνέπεια να περιορίζεται ο άμεσος συναλλαγματικός κίνδυνος. Διενεργεί όμως και εμπορικές συναλλαγές σε διεθνές επίπεδο, εκτός του ευρώ και συνεπώς εκτίθεται σε συναλλαγματικό κίνδυνο προερχόμενο κυρίως από το Δολάριο Αμερικής. Οι συναλλαγές αυτές αφορούν μικρό μέρος των δραστηριοτήτων και άρα ο συναλλαγματικός κίνδυνος είναι περιορισμένος. Πιστωτικός κίνδυνος Ο Όμιλος δεν έχει σημαντική συγκέντρωση πιστωτικού κινδύνου σε κάποια από τα συμβαλλόμενα με αυτόν μέρη, γιατί αφενός οι εξαγωγές πραγματοποιούνται με τραπεζικές εγγυήσεις και οι πωλήσεις λιανικής γίνονται επί το πλείστων της μετρητοίς και αφετέρου υπάρχει μεγάλη διασπορά του πελατολογίου του στις χονδρικές πωλήσεις. Οι χονδρικές πωλήσεις του Ομίλου γίνονται με βάση τις Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 116 εσωτερικές αρχές λειτουργίας του, που διασφαλίζουν ότι οι πωλήσεις αγαθών και υπηρεσιών λαμβάνουν χώρα προς πελάτες με πιστωτική αξιοπιστία. Για τυχόν επισφαλείς πιστώσεις πελατών η εταιρία έχει συνάψει συμβόλαιο κάλυψης πιστώσεων με την εταιρεία EULER HERMES. Στον παρακάτω πίνακα αναλύεται ο πιστωτικός κίνδυνος της Εταιρείας και του Ομίλου Ο ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2020 Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία Λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις Απαιτήσεις και προκαταβολές Χρηματικά Διαθέσιμα Η ΕΤΑΙΡΙΑ 31/12/2019 31/12/2020 31/12/2019 54.205 10.127.526 3.388.737 55.426 14.440.481 1.584.248 34.506 10.672.351 3.028.028 35.726 14.593.508 1.446.133 13.570.468 16.080.155 13.734.885 16.075.368 Κίνδυνος ρευστότητας Οι ανάγκες ρευστότητας προσδιορίζονται για χρονικό διάστημα 6 μηνών και επαναπροσδιορίζονται σε μηνιαία βάση. Οι δε ανάγκες πληρωμών παρακολουθούνται σε εβδομαδιαία βάση. Σε περιόδους μη επάρκειας της ρευστότητας η εταιρία έχει τη δυνατότητα χρηματοδότησης των αναγκών ρευστότητάς της μέσω τραπεζικού δανεισμού από εγκεκριμένα όρια τα οποία διατηρεί με τράπεζες. Με σκοπό την αντιμετώπιση των δυσχερών οικονομικών συνθηκών που έχουν διαμορφωθεί, ο Όμιλος προχωρά στην λήψη μέτρων με σκοπό την μείωση του χρόνου είσπραξης των απαιτήσεων και την διατήρηση ικανοποιητικών ποσών μετρητών και άλλων περιουσιακών στοιχείων με υψηλή ρευστότητα. Η ανάλυση των μη προεξοφλημένων συμβατικών πληρωμών των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων του Ομίλου και της Εταιρείας έχει ως εξής: Ο ΟΜΙΛΟΣ Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις Μακροπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις Τρέχουσες φορολογικές υποχρεώσεις Υποχρεώσεις από χρηματοοικονομικές μισθώσεις Εμπορικές και λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις Βραχυπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις χρηματοδοτικής μίσθωσης Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις δανειακές πληρωτέες την επόμενη χρήση 31/12/2020 Η ΕΤΑΙΡΙΑ 31/12/2019 31/12/2020 31/12/2019 19.036.669 1.577.614 1.669.276 16.607.836 5.238.426 1.609.822 17.879.999 1.546.258 1.669.276 14.294.500 4.990.454 1.609.822 12.974.419 14.919.567 14.002.915 20.205.014 12.455.425 14.919.567 13.251.542 19.175.272 1.055.454 1.191.322 1.055.454 1.191.322 9.349.043 2.548.473 8.342.924 1.647.780 60.582.042 61.403.808 57.868.903 56.160.692 Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 117 Ο ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2020 Ποσά σε € ' Τραπεζικός δανεισμός Υποχρεώσεις χρηματοδοτικών μισθώσεων Εμπορικές και λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις Τρέχουσες Φορολογικές Υποχρεώσεις Σύνολο Βραχυπρόθεσμες εντός 6 μηνών 6 έως 12 μήνες 10.134.304 14.134.304 527.727 527.727 12.974.419 633.298 944.316 24.269.749 15.606.347 Μακροπρόθεσμες 1 έως 5 έτη άνω των 5 ετών 16.576.669 2.460.000 1.669.276 18.245.945 2.460.000 Ο ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2019 Ποσά σε € ' Τραπεζικός δανεισμός Υποχρεώσεις χρηματοδοτικών μισθώσεων Εμπορικές και λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις Τρέχουσες Φορολογικές Υποχρεώσεις Σύνολο Βραχυπρόθεσμες εντός 6 μηνών 6 έως 12 μήνες 11.430.593 11.322.893 595.661 595.661 13.607.766 395.149 3.320.749 1.917.677 28.954.769 14.231.380 Μακροπρόθεσμες 1 έως 5 έτη άνω των 5 ετών 11.807.836 4.800.000 1.609.822 0 0 0 0 0 13.417.658 4.800.000 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2020 Ποσά σε € ' Τραπεζικός δανεισμός Υποχρεώσεις χρηματοδοτικών μισθώσεων Εμπορικές και λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις Τρέχουσες Φορολογικές Υποχρεώσεις Σύνολο Βραχυπρόθεσμες εντός 6 μηνών 6 έως 12 μήνες 9.706.518 13.555.971 527.727 527.727 12.455.425 601.941 944.316 23.291.612 15.028.014 Μακροπρόθεσμες 1 έως 5 έτη άνω των 5 ετών 15.419.999 2.460.000 1.669.276 17.089.275 2.460.000 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 Ποσά σε € ' Τραπεζικός δανεισμός Υποχρεώσεις χρηματοδοτικών μισθώσεων Εμπορικές και λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις Τρέχουσες Φορολογικές Υποχρεώσεις Σύνολο Βραχυπρόθεσμες εντός 6 μηνών 6 έως 12 μήνες 10.465.376 10.357.676 595.661 595.661 12.856.392 395.149 3.139.889 1.850.565 27.057.318 13.199.051 Μακροπρόθεσμες 1 έως 5 έτη άνω των 5 ετών 9.494.500 4.800.000 1.609.822 0 0 0 0 0 11.104.322 4.800.000 Κίνδυνος διακύμανσης Επιτοκίων Ο Όμιλος παρακολουθεί και διαχειρίζεται τον δανεισμό του, προβαίνοντας σε συνδυασμένη χρήση βραχυπρόθεσμου και μακροπρόθεσμου δανεισμού. Υπάρχουν εγκεκριμένα όρια χρηματοδοτήσεων και Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 118 ικανοποιητικοί όροι συνεργασίας και τιμολόγησης των διαφόρων τραπεζικών εργασιών τα οποία βοηθούν στο περιορισμό του χρηματοοικονομικού κόστους του Ομίλου. Ο παρακάτω πίνακας παρουσιάζει την ευαισθησία του αποτελέσματος της χρήσης καθώς και των ιδίων κεφαλαίων με βάση μια εύλογη μεταβολή του επιτοκίου της τάξεως του +1% ή –1%: ΟΜΙΛΟΣ Μεταβλητή 1% 31/12/2020 Αποτέλεσμα χρήσης (προ φόρων) Καθαρή Θέση (440.962) (335.131) Αποτέλεσμα χρήσης (προ φόρων) Καθαρή Θέση Μεταβλητή 1% 31/12/2020 (408.930) (310.786) -1% 440.962 335.131 Μεταβλητή 1% -1% 31/12/2019 (385.899) (293.284) 385.899 293.284 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ -1% 408.930 310.786 Μεταβλητή 1% -1% 31/12/2019 (342.675) 342.675 (260.433) 260.433 Κίνδυνος αποθεμάτων-προμηθευτών Ο Όμιλος λαμβάνει όλα τα απαραίτητα μέτρα (ασφάλιση, φύλαξη) για να ελαχιστοποιήσει τον κίνδυνο και τις ενδεχόμενες ζημιές λόγω απώλειας αποθεμάτων από φυσικές καταστροφές, κλοπές, κλπ. Η Διοίκηση επανεξετάζει συνεχώς την καθαρή ρευστοποιήσιμη αξία των αποθεμάτων και προβαίνει σε κατάλληλες απομειώσεις. Επίσης, η Εταιρία θεωρεί ότι, η εξάρτηση από τους προμηθευτές είναι πολύ περιορισμένη και σε κάθε περίπτωση μη σημαντικός ο κίνδυνος για τα οικονομικά μεγέθη του Ομίλου, καθώς δεν υπάρχει σημαντική εξάρτηση από συγκεκριμένους προμηθευτές, κανένας εκ των οποίων δεν προμηθεύει την Εταιρία με προϊόντα σε ποσοστό άνω του 10% του συνόλου των αγορών της. Εξάρτηση από Πελάτες Η πελατειακή βάση του Ομίλου παρουσιάζει μεγάλη διασπορά και δεν υφίσταται κίνδυνος εξάρτησης από μεγάλους πελάτες. Ο Όμιλος στοχεύει στην ικανοποίηση όλο και μεγαλύτερου πλήθους πελατών αυξάνοντας αφενός την γκάμα των προϊόντων που διαθέτει και αφετέρου επιδιώκοντας την άμεση ικανοποίηση των αναγκών τους. Διαχείριση Κεφαλαίου Ο πρωταρχικός στόχος του Ομίλου και της Εταιρείας σχετικά με τη διαχείριση του κεφαλαίου είναι η διασφάλιση της διατήρησης ισχυρής πιστοληπτικής ικανότητας και υγειών κεφαλαιακών δεικτών με Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 119 σκοπό την υποστήριξη της επιχειρησιακής λειτουργίας τους και τη μεγιστοποίηση της αξίας προς όφελος των μετόχων. Ο Όμιλος και η Εταιρεία διαχειρίζονται την κεφαλαιακή διάρθρωση και πραγματοποιούν προσαρμογές προκειμένου να εναρμονίζονται με τις αλλαγές στο οικονομικό περιβάλλον. Ένα σημαντικό μέσο για τη διαχείριση κεφαλαίου είναι η χρήση του δείκτη μόχλευσης (ο δείκτης του καθαρού δανεισμού προς τα ίδια κεφάλαια), ο οποίος παρακολουθείται σε επίπεδο Ομίλου. Στον υπολογισμό του καθαρού δανεισμού περιλαμβάνονται τα τοκοφόρα δάνεια και ομόλογα, μείον τα ταμειακά διαθέσιμα και ταμειακά ισοδύναμα. ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2020 Δάνεια Μείον:Ταμειακά Διαθέσιμα Καθαρός Δανεισμός 31/12/2019 ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2020 31/12/2019 46.030.009 42.162.466 43.867.220 37.918.696 (3.388.737) (1.584.248) (3.028.028) (1.446.133) 42.641.272 40.578.218 40.839.192 36.472.562 Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων Σύνολο Κεφαλαίων 48.165.626 46.692.687 44.514.794 43.877.358 48.165.626 46.692.687 44.514.794 43.877.358 Δείκτης μόχλευσης 0,8853 0,8690 0,9174 0,8312 10. Οικονομικές πληροφορίες κατά τομέα Ως επιχειρηματικός τομέας ορίζεται μία ομάδα στοιχείων ενεργητικού και δραστηριοτήτων που παρέχουν προϊόντα και υπηρεσίες, τα οποία υπόκεινται σε διαφορετικούς κινδύνους και αποδόσεις από εκείνα άλλων επιχειρηματικών τομέων. Ως γεωγραφικός τομέας, ορίζεται μία γεωγραφική περιοχή, στην οποία παρέχονται προϊόντα και υπηρεσίες και η οποία υπόκειται σε διαφορετικούς κινδύνους και αποδόσεις από άλλες περιοχές Ο Όμιλος δραστηριοποιείται στην εκμετάλλευση λατομείων μαρμάρων (εξόρυξη και εμπορεία Μαρμάρων), στον τομέα της αιολικής ενέργειας, καθώς και στο Real Estate. Γεωγραφικά ο Όμιλος δραστηριοποιείται στην Ελληνική Επικράτεια, στην Ευρωζώνη και σε Λοιπές Χώρες. Πρωτεύων τομέας πληροφόρησης – επιχειρηματικοί τομείς Τα αποτελέσματα του Ομίλου ανά τομέα αναλύονται ως εξής: Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 120 Ο ΟΜΙΛΟΣ 1/1 - 31/12/2020 Συνολικές μικτές πωλήσεις/τομέα Ενδοεταιρικές πωλήσεις/τομέα Καθαρές Πωλήσεις ανά τομέα Κόστος Πωληθέντων Μικτά αποτελέσματα Λειτουργικά αποτελέσματα Χρηματοδοτικά αποτελέσματα Επενδυτικά Χρηματοδοτικά αποτελέσματα Κέρδη προ φόρων Φόρος εισοδήματος Καθαρό κέρδος /(ζημιά) Μάρμαρα Αποσβέσεις Λειτουργικά Αποτ.προ Φόρων, Χρημ/κων, Επενδυτικών Αποτ. και Αποσβέσεων (ΕΒΙΤDΑ) 2.072.787 0 35.993.677 (938.708) 33.055.183 (17.975.950) 15.079.233 (10.565.726) (1.843.859) 0 2.072.787 (2.683.240) (610.453) 576.104 (100.312) 0 0 0 0 (76.527) (1.339) (865.708) 35.127.969 (20.659.189) 14.468.780 (10.066.149) (1.945.510) 54.448 0 159.109 213.557 2.724.096 (1.173.682) 1.550.415 (134.661) (323.544) (458.205) 81.242 (48.840) 32.402 2.670.677 (1.546.066) 1.124.612 2.413.483 1.418.269 0 3.831.752 6.926.990 1.383.920 (76.527) 8.234.383 43.882.638 (1.420.840) 42.461.798 (22.339.412) 20.122.386 (12.245.105) (1.601.075) 0 6.276.206 (1.766.672) Καθαρό κέρδος /(ζημιά) 4.509.535 Αποσβέσεις Λειτουργικά Αποτ.προ Φόρων, Χρημ/κων, Επενδυτικών Αποτ. και Αποσβέσεων (ΕΒΙΤDΑ) Γενικό Σύνολο 33.993.890 Αιολική Ενέργεια 2.029.251 0 2.029.251 (2.706.038) (676.787) 564.822 (158.386) 0 (270.351) (369.094) 1/1 - 31/12/2019 Συνολικές μικτές πωλήσεις/τομέα Ενδοεταιρικές πωλήσεις/τομέα Καθαρές Πωλήσεις ανά τομέα Κόστος Πωληθέντων Μικτά αποτελέσματα Λειτουργικά αποτελέσματα Χρηματοδοτικά αποτελέσματα Επενδυτικά Χρηματοδοτικά αποτελέσματα Κέρδη προ φόρων Φόρος εισοδήματος REAL ESTATE Αιολική Ενέργεια Μάρμαρα REAL ESTATE Γενικό Σύνολο 0 0 0 0 0 (41.762) (1.538) 0 (43.300) (24.703) 45.911.889 (1.420.840) 44.491.049 (25.045.450) 19.445.599 (11.722.045) (1.760.999) 0 5.962.555 (2.160.469) -639.445 (68.003) 3.802.086 2.528.523 1.418.269 0 3.946.792 10.405.805 1.306.304 (41.762) 11.670.347 Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 121 Η κατανομή των ενοποιημένων στοιχείων του ενεργητικού και των υποχρεώσεων στους επιχειρηματικούς τομείς αναλύεται ως εξής: 1/1 - 31/12/2020 Μάρμαρα Ενεργητικό Τομέα Ενοποιημένο Ενεργητικό 72.652.726 72.652.726 Υποχρεώσεις Τομέα Ενοποιημένες Υποχρεώσεις 59.792.066 59.792.066 Ο ΟΜΙΛΟΣ Αιολική REAL Ενέργεια ESTATE 20.990.892 29.625.756 20.990.892 29.625.756 10.926.570 10.926.570 4.385.112 4.385.112 75.103.747 75.103.747 REAL ESTATE 29.402.508 29.402.508 Γενικό Σύνολο 121.867.311 121.867.311 5.118.438 5.118.438 75.174.625 75.174.625 Ενεργητικό Τομέα Ενοποιημένο Ενεργητικό 68.733.262 68.733.262 Αιολική Ενέργεια 23.731.541 23.731.541 Υποχρεώσεις Τομέα Ενοποιημένες Υποχρεώσεις 58.151.488 58.151.488 11.904.698 11.904.698 1/1 - 31/12/2019 Μάρμαρα Γενικό Σύνολο 123.269.374 123.269.374 Δευτερεύων τομέας πληροφόρησης - γεωγραφικοί τομείς Ο μεγαλύτερος όγκος των πωλήσεων του Ομίλου πραγματοποιείται στην Κίνα και οι κύριες περιοχές δραστηριοποίησης της εταιρίας είναι η Ελλάδα , οι χώρες της Ευρωζώνης και της Ασίας. Οι πωλήσεις του Ομίλου ανά γεωγραφικό τομέα αναλύονται ως εξής: Ο ΟΜΙΛΟΣ ΠΩΛΗΣΕΙΣ Eυρωζώνη Λοιπές Ευρωπαϊκές χώρες Ασία Αμερική Αυστραλία Αφρική Εξαγωγή μέσω τρίτων Ελλάδα Σύνολο 1/1 31/12/2020 1.640.226 1.017.873 22.674.588 3.511.357 37.180 194.686 1.801.724 1/1 31/12/2019 1.284.337 1.283.065 28.730.371 5.183.594 61.062 622.246 2.522.237 4.250.334 35.127.969 4.804.137 44.491.049 Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Η ΕΤΑΙΡΙΑ 1/1 31/12/2020 1.640.226 1.017.873 22.753.384 3.511.357 37.180 194.686 1.801.724 1.635.962 1/1 31/12/2019 969.948 1.283.065 28.730.371 4.906.636 61.062 622.246 2.522.237 1.492.602 32.592.393 40.588.167 Σελίδα 122 11.Σημειώσεις επί των Οικονομικών Καταστάσεων 11.1. Ενσώματες ακινητοποιήσεις Η ανάλυση των ενσώματων παγίων του Ομίλου και της Εταιρείας παρουσιάζεται παρακάτω: Οικόπεδα & Κτίρια Λογιστική αξία την 1 Ιανουαρίου 2019 Μικτή Λογιστική αξία Συσσωρευμένη απόσβεση και απομείωση αξίας Λογιστική αξία την 31 Δεκεμβρίου 2019 Μικτή Λογιστική αξία Συσσωρευμένη απόσβεση και απομείωση αξίας Λογιστική αξία την 31 Δεκεμβρίου 2020 Λογιστική αξία την 1 Ιανουαρίου 2019 Επίδραση από την εφαρμογή του ΔΠΧΑ 16 Προσθήκες Πωλήσεις - Μειώσεις Αποσβέσεις Πωλήσεις - Μειώσεις αποσβέσεων Αποαναγνώριση παγίων Λογιστική αξία την 31 Δεκεμβρίου 2019 Προσθήκες Αναπροσαρμογή Ακινήτων Μεταφορικά μέσα & μηχ/κός εξοπλισμός Ο ΟΜΙΛΟΣ Έπιπλα και Λοιπός εξοπλισμός Ακιν. Υπο εκτέλεση Σύνολο 13.741.096 30.938.582 194.089 3 44.873.771 19.329.166 60.474.991 1.418.577 0 81.222.734 (4.667.754) (29.263.088) (1.084.614) 14.661.412 31.211.903 333.963 3 46.207.281 24.373.972 61.709.311 1.554.134 0 87.637.417 (6.044.245) (32.555.391) (1.147.597) 18.329.727 29.153.920 406.536 Οικόπεδα & Κτίρια Μεταφορικά μέσα & μηχ/κός εξοπλισμός 13.735.023 30.938.582 200.162 3 44.873.770 206.851 306.855 0 0 513.706 1.315.904 0 ( 474.901) 4.881.266 (1.299.659) (3.552.180) 252.563 0 (90.814) 0 0 0 64.497.33 (1.299.659) ( 4.117.895) 0 100.680 0 0 100.680 (121.465) (163.642) (27.948) 0 (313.055) 14.661.412 663.714 31.211.903 1.508.302 333.963 135.557 3 0 46.207.280 2.307.572 4.216.540 (109.430) 0 0 4.107.110 3 (35.015.453) 3 (39.747.233) 3 47.890.183 Έπιπλα και Ακιν. Λοιπός Υπο εξοπλισμός εκτέλεση Σύνολο Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 123 Πωλήσεις - Μειώσεις Αποσβέσεις Αναπροσαρμογή αποσβέσεων Ακινήτων Πωλήσεις - Μειώσεις αποσβέσεων Αποαναγνώριση παγίων Λογιστική αξία την 31 Δεκεμβρίου 2020 0 (501.957) (7.579,38) (3.552.439) (50.11) (62.933) (3) 0 (7.632) (4.117.328) (824.280) 217.461 0 0 (606.819) 0 0 0 0 0 0 0 0 18.329.727 29.153.920 406.536 Οικόπεδα & Κτίρια Λογιστική αξία την 1 Ιανουαρίου 201 Μικτή Λογιστική αξία Συσσωρευμένη απόσβεση και απομείωση αξίας Λογιστική αξία την 31 Δεκεμβρίου 2019 Μικτή Λογιστική αξία Συσσωρευμένη απόσβεση και απομείωση αξίας Λογιστική αξία την 31 Δεκεμβρίου 2020 Προσθήκες Πωλήσεις – Μειώσεις Αποσβέσεις Πωλήσεις - Μειώσεις αποσβέσεων 0 Ακιν. Υπο εκτέλεση 47.890.183 Σύνολο 9.650.898 10.102.748 172.726 3 19.926.375 12.962.639 24.204.824 1.274.973 3 38.442.439 (2.655.834) (12.043.412) (979.677) 0 (15.678.923) 10.306.805 12.161.412 295.296 3 22.763.516 17.641.915 25.318.642 1.410.401 3 44.370.962 (3.801.495) (13.666.919) (1.037.084) (3) (18.505.501) 13.840.421 11.651.722 373.318 0 25.865.461 Οικόπεδα & Κτίρια Λογιστική αξία την 1 Ιανουαρίου 2019 Επίδραση από την εφαρμογή του ΔΠΧΑ 16 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ Μεταφορικά Έπιπλα και μέσα & Λοιπός μηχ/κός εξοπλισμός εξοπλισμός 0 Μεταφορικά Έπιπλα και μέσα & Λοιπός μηχ/κός εξοπλισμός εξοπλισμός Ακιν. Υπο εκτέλεση Σύνολο 9.650.898 10.102.748 172.726 3 19.926.375 146.159 213.002 0 0 359.161 767.407 0 (257.658) 4.853.265 (1.277.811) (1.771.378) 194.908 0 (72.338) 0 0 0 5.815.580 (1.277.811) (2.101.374) 0 87.853 0 0 87.853 Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 124 Αποαναγνώριση παγίων Λογιστική αξία την 31 Δεκεμβρίου 2019 Προσθήκες Αναπροσαρμογή Ακινήτων Πωλήσεις - Μειώσεις Αποσβέσεις Αναπροσαρμογή αποσβέσεων Ακινήτων Πωλήσεις - Μειώσεις αποσβέσεων Αποαναγνώριση παγίων Λογιστική αξία την 31 Δεκεμβρίου 2020 0 (46.267) 0 0 (46.267) 10.306.806 12.161.412 295.296 3 22.763.517 652.726 3.861.998 0 (277.574) 1.287.724 (9.353) (7.579) (1.773.567) 135.428 0 (50) (57.357) 0 0 (3) 0 2.075.878 3.852.645 (7.632) (2.108.497) (817.833) 107.385 0 0 (710.449) 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 13.840.421 11.651.722 373.318 0 25.865.461 Κατά την 31 Δεκεμβρίου ο Όμιλος και η Εταιρεία επανεκτίμησαν τα γήπεδα, τα κτίρια και τις τεχνικές εγκαταστάσεις (όπου κρίθηκε απαραίτητο) βάσει μελετών από αναγνωρισμένο οίκο εκτιμητών. Λογω του τύπου, των χαρακτηριστικών και της θέσης του κάθε ακινήτου από το χαρτοφυλάκιο του Ομίλου, για τον προσδιορισμό της εύλογης αξίας εφαρμόστηκε κατά προτεραιότητα η Μέθοδος Συγκριτικών Στοιχείων ή Κτηματαγοράς. Σε περιπτώσεις ειδικών ακινήτων ή ακινήτων σε περιοχές με ανενεργή αγορά, εφαρμόστηκε η Μέθοδος Υπολειμματικού Κόστους Αντικατάστασης. Από την συνολική αξία της αναπροσαρμογής ποσό 2.390.300 ευρώ και 2.607.878 ευρώ για την Εταιρεία και τον Όμιλο αντίστοιχα αναγνωρίστηκε στο Αποθεματικό «Διαφορές αναπροσαρμογής Παγίων» μέσω των Λοιπών Συνολικών Εσόδων (βλ.Σημ.10.12). Στις ενσώματες ακινητοποιήσεις του ανωτέρω πίνακα περιλαμβάνονται τα πάγια με δικαιώματα χρήσης της εταιρείας και του ομίλου τα οποία αναλύονται ανά κατηγορία παγίου στον παρακάτω πίνακα. ΟΜΙΛΟΣ ΟΙΚΟΠΕΔΑ ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΚΟΣ & ΚΤΙΡΙΑ ΜΕΣΑ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ Υπόλοιπο έναρξης περιόδου πριν την εφαρμογή του ΔΠΧΑ 16 Επίδραση από την εφαρμογή του ΔΠΧΑ 16 Υπόλοιπο έναρξης περιόδου μετά την εφαρμογή του ΔΠΧΑ 16 0 0 2.507.004 206.861 166.736 0 206.861 166.736 2.507.004 Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 125 Προσθήκες περιόδου Αποσβέσεις περιόδου Αποαναγνώριση Υπόλοιπο λήξης περιόδου 31/12/2019 Προσθήκες περιόδου Αποσβέσεις περιόδου Αποαναγνώριση Υπόλοιπο λήξης περιόδου 31/12/2020 0 -56.599 -60.702 89.560 298.021 -52.348 -6.599 328.633 63.057 -65.240 164.552 4.995 -60.405 -7816 101.327 1.814.395 -421.659 0 3.899.740 1.041.965 -492.163 0 4.449.542 ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΟΙΚΟΠΕΔΑ ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΚΟΣ & ΚΤΙΡΙΑ ΜΕΣΑ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ Υπόλοιπο έναρξης περιόδου πριν την εφαρμογή του ΔΠΧΑ 16 Επίδραση από την εφαρμογή του ΔΠΧΑ 16 Υπόλοιπο έναρξης περιόδου μετά την εφαρμογή του ΔΠΧΑ 16 Προσθήκες περιόδου Αποσβέσεις περιόδου Αποαναγνώριση Υπόλοιπο λήξης περιόδου 31/12/2019 Προσθήκες περιόδου Αποσβέσεις περιόδου Αποαναγνώριση Υπόλοιπο λήξης περιόδου 31/12/2020 0 0 2.507.004 146.159 213.002 0 146.159 213.002 2.507.004 0 -56.599 0 89.560 298.021 -52.348 -6.599 328.633 63.057 -65.240 -46.267 164.552 4.995 -60.405 -7.816 101.327 1.814.445 -421.659 0 3.899.790 1.041.965 -492.163 0 4.449.592 Επίσης έχουν εγγράφει προσημειώσεις ύψους ευρώ 3.500.000 (πρώτη υποθήκη) σε εξασφάλιση του κοινού ομολογιακού δανείου ύψους ευρώ 7.000.000 που υπογράφηκε με την ALPHA BANK (πρώην ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ) το οποίο εξοφλήθηκε στις 30/3/2021 και έχει ξεκινήσει η διαδικασία της άρσης της προσημείωσης. 11.2. Ασώματα Πάγια Software Λογιστική αξία την 1 Ιανουαρίου 2019 Μικτή Λογιστική αξία Συσσωρευμένη απόσβεση και απομείωση αξίας Ο ΟΜΙΛΟΣ Δικαιώματα Λοιπά Σύνολο 24.855 7.227.693 186.092 7.438.640 371.000 9.151.060 443.375 9.965.436 (355.619) (1.279.102) (284.796) (1.919.517) Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 126 Λογιστική αξία την 31 Δεκεμβρίου 2019 Μικτή Λογιστική αξία Συσσωρευμένη απόσβεση και απομείωση αξίας Λογιστική αξία την 31 Δεκεμβρίου 2020 15.381 7.871.958 158.579 8.045.919 372.054 10.450.917 443.375 11.266.346 (360.524) (1.754.496) (312.308) (2.427.328) 11.114 8.696.421 158.997 8.839.018 Λοιπά Σύνολο Software Λογιστική αξία την 1 Ιανουαρίου 2019 Προσθήκες Πωλήσεις-μειώσεις Αποσβέσεις Mεταφορές Λογιστική αξία την 31 Δεκεμβρίου 2019 Προσθήκες Πωλήσεις-μειώσεις Αποσβέσεις Μεταφορές Λογιστική αξία την 31 Δεκεμβρίου 2020 24.438 7.227.693 186.509 7.438.640 460 0 (9.934) 1.027.947 0 (383.682) 0 0 (27.512) 1.028.407 0 (421.129) 0 14.964 7.871.958 158.997 8.045.918 1.054 0 1.299.857 0 0 0 (4.905) (434.694) 0 1.260.211,35 0 (467.111) 0 11.114 Software Λογιστική αξία την 1 Ιανουαρίου 2019 Μικτή Λογιστική αξία Συσσωρευμένη απόσβεση και απομείωση αξίας Λογιστική αξία την 31 Δεκεμβρίου 2019 Μικτή Λογιστική αξία Συσσωρευμένη απόσβεση και απομείωση αξίας Λογιστική αξία την 31 Δεκεμβρίου 2020 Δικαιώματα 8.696.421 158.997 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ Δικαιώματα 8.839.018 Σύνολο 24.855 7.138.756 7.163.611 368.006 8.805.525 9.173.531 (352.625) (1.022.504) (1.375.129) 15.381 7.783.021 7.798.402 369.060 10.105.382 10.474.442 (357.530) (1.497.898) (1.855.428) 11.531 8.607.484 8.619.015 Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 127 Software Λογιστική αξία την 1 Ιανουαρίου 2019 Προσθήκες Πωλήσεις-μειώσεις Αποσβέσεις Πωλήσεις - Μειώσεις αποσβέσεων μεταφορές Λογιστική αξία την 31 Δεκεμβρίου 2019 Προσθήκες πωλήσεις-μειώσεις Αποσβέσεις Πωλήσεις - Μειώσεις αποσβέσεων μεταφορές Λογιστική αξία την 31 Δεκεμβρίου 2020 Δικαιώματα Σύνολο 24.855 7.138.757 7.163.611 0 460 0 (9.934) 0 0 1.027.947 0 (383.682) 0 0 1.028.407 0 (393.617) 0 15.380 7.783.021 7.798.402 1.054 1.259.157 1.260.211 0 0 (4.905) 0 0 (434.694) 0 0 0 (439.599) 0 0 11.530 8.607.485 0 0 0 8.619.015 11.3 Επενδύσεις σε Ακίνητα Ο ΟΜΙΛΟΣ Επενδύσεις σε ακίνητα την 1 Ιανουαρίου 2019 Προσθήκες Πωλήσεις Αποτίμηση Επενδύσεις σε ακίνητα την 31 Δεκεμβρίου 2019 Προσθήκες Αναπροσαρμογή Ακινήτων Προσθήκες από εξαγορά θυγατρικής Πωλήσεις Αποτίμηση Επενδύσεις σε ακίνητα την 31 Δεκεμβρίου 2020 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 28.835.851 55.851 20.555 0 0 0 0 0 28.856.406 55.851 0 205.258 0 46.149 0 0 0 0 0 0 29.061.664 102.000 Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 128 Τα επενδυτικά ακίνητα της Εταιρείας ποσού € 102.000, αφορούν την εύλογη αξία δύο ακινήτων το οποίο το ένα αγοράστηκε εντός του 2015 και το δεύτερο εντός του 2016, με σκοπό την εκμετάλλευση του. Τα επενδυτικά ακίνητα του Ομίλου ποσού 29.061.664 αφορούν μια έκταση 2.800 στρ. στη Σητεία Κρήτης με σκοπό την πώληση και Ο Όμιλος και η Εταιρεία παρακολουθούν τα εν λόγω ακίνητα στην εύλογη αξία (βλ.Σημ.10.29). 11.4. Επενδύσεις σε θυγατρικές επιχειρήσεις και Συγγενείς Επιχειρήσεις Οι επενδύσεις σε θυγατρικές επιχειρήσεις αναλύονται παρακάτω: Αξία κτήσεως 31/12/2019 Αύξηση Μετοχικού Κεφαλαίου Απομείωση συμμετοχής Αξία κτήσεως 31/12/2020 ΦΕΙΔΙΑΣ Α.Ε. (Συμμετοχή 90,00%) ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΟΚΡΑΤΗΣ ΕΠΕ (Συμμετοχή 30,00%) ΙΔΕΗ Α.Ε. (Συμμετοχή 100%) 864.742 11.005 14.051.500 -380.000 484.742 11.005 ΙΚΤΙΝΟΣ ΜΑΡΜΑΡΟΝ Α.Ε. (Συμμετοχή 100%) LATIRUS (Συμμετοχή 97,764%) ΣΥΝΟΛΟ 616.028 15.515.908 31.059.184 -1.000.000 -616.028 803.953 0 -1.192.075 13.051.500 0 16.319.861 29.867.109 Η εταιρεία προχώρησε σε αύξηση Μετοχικού Κεφαλαίου ποσού 1.600.000 ευρώ στην κατά 100% θυγατρική εταιρεία Latirus Ltd ΑΕ και μέχρι τις 31/12/2020 είχε καταβάλει με εισφορά μετρητών ποσό 803.953 ευρώ. Η Εταιρεία κατά την διάρκεια της χρήσης προέβη σε έλεγχο απομείωσης του συνόλου των συμμετοχών της. Από τον έλεγχο προέκυψε απομείωση της αξίας της θυγατρικής εταιρείας ΙΔΕΗ ποσού 1.000.000 ευρώ το οποίο επιβάρυνε τα αποτελέσματα της εταιρείας. Οι βασικές παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν είναι: Μέση τιμή ενέργειας έτους 2020 (ευρώ 86,00 ανά Μεγαβατόρα). Το προεξοφλητικό επιτόκιο που εφαρμόστηκε (Μέσο Σταθμικό Κόστος Κεφαλαίου) είναι 7,55%. Ο ρυθμός ανάπτυξης των ταμειακών ροών υπολογίστηκε σε επιχειρηματικά πλάνα εγκεκριμένα από τη διοίκηση, τα οποία έχουν συμπεριλάβει τις απαραίτητες αναθεωρήσεις για την αποτύπωση της τρέχουσας οικονομικής συγκυρίας, για τα οποία η διοίκηση πιστεύει ότι αντανακλούν την προηγούμενη εμπειρία και λοιπές διαθέσιμες πληροφορίες από εξωτερικές πηγές. Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 129 Επίσης προχώρησε σε απομείωση της αξίας της θυγατρικής εταιρείας ΦΕΙΔΙΑΣ ΑΕ ποσού 380.000 ευρώ το οποίο επιβάρυνε τα αποτελέσματα της εταιρείας. Επίσης προχώρησε στην ολοσχερή διαγραφή της αξίας συμμετοχής της θυγατρικής εταιρείας ΙΚΤΙΝΟΣ ΜΑΡΜΑΡΟΝ ΑΕ ποσού 616.028 ευρώ το οποίο επιβάρυνε τα αποτελέσματα της εταιρείας. Η ΙΚΤΙΝΟΣ ΜΑΡΜΑΡΟΝ ΑΕ βρίσκεται σε εκκαθάριση και η μητρική εταιρία δεν αναμένεται να λάβει πίσω επιστροφή κεφαλαίου. 11.5. Αναβαλλόμενοι φόροι Ο συντελεστής φορολογίας εισοδήματος νομικών προσώπων στην Ελλάδα είχε ορισθεί στο 24% για το 2020, Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις / υποχρεώσεις, του Ομίλου όπως προκύπτουν από τις σχετικές προσωρινές φορολογικές διαφορές έχουν ως εξής: Ο ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2020 Απαίτηση Μη Κυκλοφοριακά Στοιχεία Άυλα Περιουσιακά Στοιχεία Ενσώματα πάγια Επενδυτικά ακίνητα Κυκλοφοριακά Στοιχεία Αποθέματα Απαιτήσεις Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία επιμετρούμενα στην εύλογη αξία 31/12/2019 Υποχρέωση Απαίτηση Υποχρέωση 462.842 156.069 0 46.602 3.543.820 4.297.352 400.530 167.175 30.873 2.364.373 4.248.090 48.000 220.569 0 0 48.000 172.569 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 376.153 0 20.047 0 320.370 0 20.047 0 0 8.673 1.272.306 0 0 7.907.820 0 4.000 1.112.644 0 1.715 6.663.383 Αποθεματικά Αποφορολόγηση αποθεματικών Μακροπρόθεσμες Υποχρεώσεις Προβλέψεις Λοιπές Μακροπρόθεσμες Υποχρεώσεις Βραχυπρόθεσμες Υποχρεώσεις Βραχυπρόθεσμες Προβλέψεις Λοιπές Βραχυπρόθεσμες Υποχρεώσεις Αντίστοιχα οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις / υποχρεώσεις, της Εταιρείας όπως προκύπτουν από τις σχετικές προσωρινές φορολογικές διαφορές έχουν ως εξής: Η ΕΤΑΙΡΙΑ 31/12/2020 Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 31/12/2019 Σελίδα 130 Μη Κυκλοφοριακά Στοιχεία Άυλα Περιουσιακά Στοιχεία Ενσώματα πάγια Επενδυτικά ακίνητα Επενδύσεις σε συνδεδεμένες επιχειρήσεις Κυκλοφοριακά Στοιχεία Αποθέματα Απαιτήσεις Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία επιμετρούμενα στην εύλογη αξία Αποθεματικά Αποφορολόγηση αποθεματικών Μακροπρόθεσμες Υποχρεώσεις Προβλέψεις Λοιπές Μακροπρόθεσμες Υποχρεώσεις Βραχυπρόθεσμες Υποχρεώσεις Βραχυπρόθεσμες Προβλέψεις Λοιπές Βραχυπρόθεσμες Υποχρεώσεις Σύνολο Απαίτηση Υποχρέωση Απαίτηση Υποχρέωση 421.083 89.615 362.066 108.074 106.031 2.609.170 863.906 11.076 - 2.130.123 - 48.000 - 48.000 - 220.569 - 172.569 - - - - - 327.834 8.673 3.724.943 - - - 303.760 - 18.332 - 4.000 3.128.592 - 18.332 893.314 124.363 Ο συντελεστής φόρου εισοδήματος στον οποίο υπόκειται ο Όμιλος είναι 24% Την 12/12/2019 ψηφίστηκε ο νέος φορολογικός νόμος 4646/2019, όπου σύμφωνα με το άρθρο 22, ο φορολογικός συντελεστής διαμορφώνεται πλέον σε 24% για τα εισοδήματα του φορολογικού έτους 2019 και εφεξής. Ο αναβαλλόμενος φόρος έχει υπολογιστεί με βάση το συντελεστή φορολογίας που ισχύει την κάθε χρονιά που θα πραγματοποιηθεί η αναγνώριση του εσόδου ή εξόδου. Οι αναβαλλόμενοι φόροι στην Κατάσταση Συνολικών Εσόδων έχουν ως εξής: Ο ΟΜΙΛΟΣ 1/131/12/2020 Άυλα Περιουσιακά Στοιχεία έξοδο/(έσοδο) Ενσώματα πάγια έξοδο/(έσοδο) Επενδυτικά ακίνητα έξοδο/(έσοδο) Επενδύσεις σε συνδεδεμένες επιχειρήσεις έξοδο/(έσοδο) Αποθέματα έξοδο/(έσοδο) Απαιτήσεις έξοδο/(έσοδο) Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία επιμετρούμενα στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων έξοδο/(έσοδο) Προβλέψεις έξοδο/(έσοδο) Η ΕΤΑΙΡΙΑ 1/131/12/2019 1/131/12/2019 1/1-31/12/2020 -46.583 25.029 -59.017 -910 330.611 49.262 132.288 -7.263 11.076 -23.427 0 -7.971 -479.047 -203.745 0 0 70.879 7.476 0 0 50.000 7.476 -48.000 0 -22.045 -109.949 -48.000 -53.536 Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της -91.833 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 131 Λοιπές Μακροπρόθεσμες Υποχρεώσεις έξοδο/(έσοδο) Λοιπές Βραχυπρόθεσμες Υποχρεώσεις έξοδο/(έσοδο) Έξοδο / (έσοδο) Αναβαλλόμενου φόρου στα Αποτελέσματα 0 0 -4.673 106.926 -4.673 106.997 227.081 242.794 -608.969 -173.558 11.6. Λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις Οι λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις του Ομίλου και της Εταιρείας αναλύονται στον παρακάτω πίνακα: Ο ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2020 31/12/2019 Δοσμένες Εγγυήσεις 54.205 Η ΕΤΑΙΡΙΑ 31/12/2020 31/12/2019 55.426 34.506 35.726 11.7. Αποθέματα Τα αποθέματα του Ομίλου και της Εταιρείας αναλύονται ως εξής: Α' ύλες Ημιτελή & έτοιμα προϊόντα Παραγωγή σε εξέλιξη Εμπορεύματα Λοιπά Προβλέψεις για απομείωση αποθεμάτων Σύνολο Ο ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2020 31/12/2019 7.705.085 8.697.110 10.771.927 11.362.766 0 0 1.758.546 563.844 1.697.827 2.323.954 (350.000) 22.597.675 -541.757 21.391.628 Η ΕΤΑΙΡΙΑ 31/12/2020 31/12/2019 8.697.110 7.705.085 11.362.766 10.771.927 0 0 563.844 607.983 2.295.193 1.673.924 (350.000) 22.568.913 (350.000) 20.408.919 11.8. Πελάτες και λοιπές εμπορικές απαιτήσεις Οι πελάτες και οι λοιπές εμπορικές απαιτήσεις του Ομίλου και της Εταιρείας, αναλύονται ως εξής: Ο ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2020 31/12/2019 Πελάτες Γραμμάτια Εισπρακτέα Επιταγές Εισπρακτέες Μείον: Προβλέψεις απομείωσης Καθαρές Εμπορικές Απαιτήσεις Η ΕΤΑΙΡΙΑ 31/12/2020 31/12/2019 7.244.799 13.000 797.007 -912.742 7.313.227 13.000 449.712 -1.400.380 8.668.248 13.000 797.007 (964.561) 8.112.134 13.000 284.434 (950.380) 7.142.064 6.375.559 8.513.693 7.459.187 Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 132 Οι εύλογες αξίες των απαιτήσεων δεν διαφέρουν ουσιωδώς από τις αξίες που είναι αναγνωρισμένες στις Οικονομικές Καταστάσεις. Ο Όμιλος προέβη στον σχηματισμό προβλέψεων για επισφαλείς απαιτήσεις ποσού € 209.237. Η κίνηση του λογαριασμού “προβλέψεις για επισφαλείς απαιτήσεις" είναι η εξής: Υπόλοιπο 1η Ιανουαρίου Προσθήκη χρήσης Χρησιμοποίηση προβλέψεων Ο ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2020 31/12/2019 -1.400.380 -1.281.508 -209.237 -750.000 696.875 631.128 Σύνολο -912.742 Η ΕΤΑΙΡΙΑ 31/12/2020 31/12/2019 -950.380 -981.508 -209.237 -600.000 195.056 631.128 -1.400.380 -964.561 -950.380 Η πρόβλεψη απομείωσης αναλύεται ως εξής βάσει του νέου προτύπου ΔΠΧΑ 9: Υπόλοιπο 1η Ιανουαρίου Προσθήκη χρήσης Χρησιμοποίηση προβλέψεων Υπόλοιπο 31η Δεκεμβρίου Στάδιο 1 0 0 0 0 ΟΜΙΛΟΣ 2020 Στάδιο 2 -677.651 0 118.782 -558.869 Στάδιο 3 -722.729 -209.237 578.093 -353.873 Στάδιο 1 0 0 0 0 ΕΤΑΙΡΕΙΑ 2020 Στάδιο 2 -677.651 0 118.782 -558.869 Στάδιο 3 -272.729 -209.237 76.274 -405.692 Η χρονική απεικόνιση των εμπορικών απαιτήσεων έχει ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2020 31/12/2019 Μη ληξιπρόθεσμα και μη απομειωμένα Ληξιπρόθεσμα και μη απομειωμένα Έως 90 ημέρες Από 91 έως 180 ημέρες Από 181 έως 365 ημέρες Πάνω από 365 ημέρες ΕΤΑΙΡΙΑ 31/12/2020 31/12/2019 4.826.622 4.883.562 6.524.211 6.263.644 847.619 740.826 726.996 7.142.064 452.889 221.684 767.264 50.160 6.375.559 649.971 535.804 803.707 8.513.693 451.773 215.044 478.567 50.160 7.459.188 Οι προβλέψεις για επισφαλείς απαιτήσεις αναγνωρίζονται σε εξατομικευμένη βάση όταν υπάρχει αντικειμενική ένδειξη ότι ο όμιλος και η εταιρεία δεν θα εισπράξουν όλα τα ποσά που προβλέπονται βάσει των αρχικών όρων των συμβάσεων πώλησης. Ενδείξεις μη εισπραξιμότητας συνιστούν η καθυστέρηση της είσπραξης των απαιτήσεων και οι σημαντικές χρηματοοικονομικές δυσκολίες των πελατώνΕτήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 133 χρεωστών. Το ποσό της πρόβλεψης είναι η διαφορά μεταξύ της λογιστικής αξίας των απαιτήσεων και των εκτιμώμενων χρηματοροών που θα εισπραχθούν. Η λογιστική αξία των απαιτήσεων μειώνεται μέσω αντίθετου λογαριασμού (πρόβλεψης), με αναγνώριση της μείωσης στα αποτελέσματα στο κονδύλι « Λοιπά Έξοδα». Μεταγενέστερες ανακτήσεις απομειωμένων ποσών αναγνωρίζονται ως έσοδο στο κονδύλι «Άλλα Έσοδα». 11.9. Λοιπές απαιτήσεις Οι λοιπές απαιτήσεις του Ομίλου και της Εταιρείας αναλύονται ως εξής: Ο ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2020 31/12/2019 Απαιτήσεις Από Ελληνικό Δημόσιο Προκαταβολές Μεταφορά Παγίων σε λοιπές Λοιπές Απαιτήσεις Καθαρές απαιτήσεις Χρεωστών 1.725.702 125.839 6.832.952 390 106.159 1.133.922 2.985.463 8.277.240 Η ΕΤΑΙΡΙΑ 31/12/2020 31/12/2019 1.416.885 0 6.383.215 0 741.773 2.158.658 751.105 7.134.321 Οι εύλογες αξίες των απαιτήσεων δεν διαφέρουν ουσιωδώς από τις αξίες που είναι αναγνωρισμένες στις Οικονομικές Καταστάσεις. 11.10. Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα ταμειακών διαθεσίμων Τα Ταμειακά διαθέσιμα του Ομίλου και της Εταιρείας αναλύονται ως εξής: Ο ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2020 31/12/2019 Διαθέσιμα στο ταμείο Βραχυπρόθεσμες τραπεζικές καταθέσεις Σύνολο Η ΕΤΑΙΡΙΑ 31/12/2020 31/12/2019 3.297 13.916 1.382 1.114 3.385.440 1.570.331 3.026.646 1.445.019 3.388.737 1.584.248 3.028.028 1.446.133 11.11. Ίδια κεφάλαια Μετοχικό κεφάλαιο ΑΞΙΑ Αριθμός μετοχών Υπόλοιπο στις 31 Δεκεμβρίου 2020 28.580.100 Μετοχικό Κεφάλαιο 11.432.040 Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Υπέρ το άρτιο 43.792 Σύνολο 11.475.832 Σελίδα 134 Έκδοση νέων μετοχών Αύξηση Μετοχικού Κεφαλαίου με κεφαλαιοποίηση υπέρ το άρτιο Επιστροφή κεφαλαίου Υπόλοιπο στις 31 Δεκεμβρίου 2019 Έκδοση νέων μετοχών Αύξηση Μετοχικού Κεφαλαίου με κεφαλαιοποίηση υπέρ το άρτιο Επιστροφή κεφαλαίου Υπόλοιπο στις 31 Δεκεμβρίου 2020 - - - - - - - - 28.580.100 11.432.040 43.792 11.475.832 - - - - - - - - 28.580.100 11.432.040 43.792 11.475.832 Στην ετήσια Τακτική Γενική Συνέλευση των μετόχων της Εταιρείας, που πραγματοποιήθηκε στις 26.6.2019, αποφασίστηκε η μείωση της ονομαστικής αξίας της μετοχής από σαράντα λεπτά του ευρώ (0,40) σε δέκα λεπτά του ευρώ (0,10) με ταυτόχρονη αύξηση του συνολικού αριθμού των μετοχών από 28.580.100 σε 114.320.400 κοινές ονομαστικές μετοχές (split) και την έκδοση 85.740.300 νέες μετοχές. Οι ως άνω 85.740.300 μετοχές διανεμήθηκαν δωρεάν στους μετόχους της εταιρίας με αναλογία αντικατάστασης τέσσερις (4) νέες κοινές ονομαστικές μετοχές για κάθε μία (1) παλαιά ονομαστική μετοχή. Η εταιρία έλαβε απόφαση με την Έκτακτη Γενική Συνέλευση Νο 88/27-2-2020 για την αγορά ιδίων μετοχών της Εταιρίας μέσω του Χ.Α. σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 49 του Ν. 4548/2018 με τους εξής ειδικότερους όρους και προϋποθέσεις: Διάρκεια για την οποία χορηγείται η έγκριση : 24 μήνες Ανώτατο όριο τιμής μετοχής στην οποία μπορεί να γίνει η απόκτηση : € 4,00 Κατώτατο όριο τιμής μετοχής στην οποία μπορεί να γίνει η απόκτηση : € 0,50 Μέγιστος αριθμός μετοχών που μπορεί να αποκτηθούν: Μέχρι το 1/10 του καταβεβλημένου μετοχικού κεφαλαίου (του συνολικού αριθμού των μετοχών). Η Εταιρεία κατέχει πλέον 489.916 ίδιες μετοχές, ήτοι ποσοστό 0,429% του μετοχικού της κεφαλαίου. Αποθεματικά Υπόλοιπο στις 1 Ιανουαρίου 2019 Μεταβολές κατά την διάρκεια της περιόδου Υπόλοιπο στις 31 Δεκεμβρίου 2019 Μεταβολές κατά την διάρκεια της περιόδου Ο ΟΜΙΛΟΣ Τακτικό Λοιπά αποθεματικό αποθεματικά 2.066.902 6.719.813 Σύνολο 8.786.715 595.911 0 595.911 2.662.813 6.719.813 9.382.626 117.931 0 117.931 Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 135 Υπόλοιπο στις 31 Δεκεμβρίου 2020 Υπόλοιπο στις 1 Ιανουαρίου 2019 2.780.744 6.719.813 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ Τακτικό Λοιπά αποθεματικό αποθεματικά 2.066.902 6.719.813 Μεταβολές κατά την διάρκεια της περιόδου Υπόλοιπο στις 31 Δεκεμβρίου 2019 Μεταβολές κατά την διάρκεια της περιόδου Υπόλοιπο στις 31 Δεκεμβρίου 2020 9.500.557 Σύνολο 8.786.715 595.911 0 595.911 2.662.813 6.719.813 9.382.626 117.931 0 117.931 2.780.744 6.719.813 9.500.557 Διαφορές αναπροσαρμογής Παγίων (Αποθεματικό εύλογης αξίας) Κατά την 31 Δεκεμβρίου ο Όμιλος και η Εταιρεία επανεκτίμησαν τα γήπεδα, τα κτίρια και τις τεχνικές εγκαταστάσεις (όπου κρίθηκε απαραίτητο) βάσει μελετών από αναγνωρισμένο οίκο εκτιμητών. Λογω του τύπου, των χαρακτηριστικών και της θέσης του κάθε ακινήτου από το χαρτοφυλάκιο του Ομίλου, για τον προσδιορισμό της εύλογης αξίας εφαρμόστηκε κατά προτεραιότητα η Μέθοδος Συγκριτικών Στοιχείων ή Κτηματαγοράς. Σε περιπτώσεις ειδικών ακινήτων ή ακινήτων σε περιοχές με ανενεργή αγορά, εφαρμόστηκε η Μέθοδος Υπολειμματικού Κόστους Αντικατάστασης. Ο Όμιλος Υπόλοιπο 31.12.2020 - Προ Αναπροσαρμογής (31.12.2012) Αναπροσαρμογή ακινήτων Οικόπεδα Κτίρια 111.442 904.638 1.016.080 Αναπροσαρμογή αποσβέσεων ακινήτων Σύνολο 0 -436.296 -436.296 Αναβαλλόμενος φόρος (20%) -22.288 -93.668 -115.957 Σύνολο 89.153 374.674 463.827 Μη ελέγχουσες Συμμετοχές -2.655 Συνολο Αποθεματικό Εύλογης Αξίας Παγίων 461.172 Μεταβολή 31.12.2020 Αναπροσαρμογή ακινήτων Σύνολο 286.481 3.810.695 4.097.176 Αναπροσαρμογή αποσβέσεων ακινήτων Αναβαλλόμενος φόρος Σύνολο χρήσης 2020 0 -605.183 -605.183 -68.756 -791.184 -859.939 217.726 2.414.327 2.632.053 Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 136 Υπόλοιπο 31.12.2020 - Μετά από Αναπροσαρμογή Αναπροσαρμογή ακινήτων Σύνολο 397.923 4.715.333 5.113.256 0 -1.041.479 -1.041.479 -91.044 -884.852 -975.896 306.879 2.789.001 3.095.881 Αναπροσαρμογή αποσβέσεων ακινήτων Αναβαλλόμενος φόρος Σύνολο χρήσης 2020 Μη ελέγχουσες Συμμετοχές -26.831 Συνολο Αποθεματικό Εύλογης Αξίας Παγίων 3.069.050 Η Εταιρεία Υπόλοιπο 31.12.2020 - Προ Αναπροσαρμογής (31.12.2012) Οικόπεδα Αναπροσαρμογή ακινήτων 111.441,54 830.305,48 941.747,02 0,00 -395.205,89 -395.205,89 Αναβαλλόμενος φόρος (20%) -22.288,31 -87.015,92 -109.304,23 Συνολο Αποθεματικό Εύλογης Αξίας Παγίων 89.153,23 348.083,67 437.236,90 Αναπροσαρμογή αποσβέσεων ακινήτων Κτίρια Μεταβολή 31.12.2020 Αναπροσαρμογή ακινήτων Σύνολο Σύνολο 64.687,40 3.818.022,96 3.882.710,36 0,00 -708.813,05 -708.813,05 Αναβαλλόμενος φόρος -15.524,98 -768.071,37 -783.596,35 Σύνολο χρήσης 2020 49.162,42 2.341.138,54 2.390.300,96 176.128,94 4.648.328,45 0,00 -1.104.018,95 -37.813,29 -855.087,29 4.824.457,39 1.104.018,95 -892.900,58 138.315,65 2.689.222,21 2.827.537,86 Αναπροσαρμογή αποσβέσεων ακινήτων Υπόλοιπο 31.12.2020 - Μετά από Αναπροσαρμογή Αναπροσαρμογή ακινήτων Αναπροσαρμογή αποσβέσεων ακινήτων Αναβαλλόμενος φόρος Σύνολο χρήσης 2020 Σύνολο 11.12. Δανειακές υποχρεώσεις Οι δανειακές υποχρεώσεις του Ομίλου και της Εταιρείας αναλύονται ως εξής: Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 137 Οι ημερομηνίες λήξης του συνόλου των δανείων του Ομίλου και της Εταιρείας είναι οι εξής: Ο ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2020 31/12/2019 Μακροπρόθεσμος δανεισμός Τραπεζικός δανεισμός Υποχρεώσεις χρηματοδοτικής μίσθωσης Σύνολο μακροπρόθεσμων δανείων Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2020 31/12/2019 19.036.669 1.669.276 20.705.945 16.607.836 1.609.822 18.217.658 17.879.999 1.669.276 19.549.275 14.294.500 1.609.822 15.904.322 9.349.043 2.548.473 8.342.924 1.647.780 Βραχυπρόθεσμα δάνεια Τραπεζικός δανεισμός Υποχρεώσεις χρηματοδοτικής μίσθωσης Σύνολο βραχυπρόθεσμων δανείων 14.919.567 1.055.454 15.975.021 20.205.014 1.191.322 21.396.336 14.919.567 1.055.454 15.975.021 19.175.272 1.191.322 20.366.594 Σύνολο δανείων 46.030.009 42.162.466 43.867.220 37.918.696 Μακρ/σμες Υποχρεώσεις πληρ. στην Επόμενη Χρήση Έως 1 έτος 31 Δεκεμβρίου 2019 Σύνολο δανείων Σύνολο χρηματοδοτικής μίσθωσης 31 Δεκεμβρίου 2020 Σύνολο δανείων Σύνολο χρηματοδοτικής μίσθωσης 20.823.053 1.191.322 9.494.500 1.609.822 4.800.000 0 35.117.553 2.801.143 23.262.490 1.055.454 15.419.999 1.669.276 2.460.000 0 41.142.490 2.724.730 Έως 1 έτος 31 Δεκεμβρίου 2019 Σύνολο δανείων Σύνολο χρηματοδοτικής μίσθωσης 31 Δεκεμβρίου 2020 Σύνολο δανείων Σύνολο χρηματοδοτικής μίσθωσης Η ΕΤΑΙΡΙΑ Μεταξύ 1 και 5 Άνω των 5 ετών ετών Ο ΟΜΙΛΟΣ Μεταξύ 1 και 5 Άνω των 5 ετών ετών Σύνολο 22.753.487 1.191.322 11.807.836 1.609.822 4.800.000 0 39.361.323 2.801.144 24.268.609 1.055.454 16.576.669 1.669.276 2.460.000 0 43.305.279 2.724.730 Εξασφαλίσεις Έχουν εγγράφει προσημειώσεις ύψους ευρώ 3.500.000 (πρώτη υποθήκη) σε εξασφάλιση του κοινού ομολογιακού δανείου ύψους ευρώ 7.000.000 που υπογράφηκε με την ALPHA BANK (πρώην ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ) στις 17.10.2008 και τροποποιήθηκε στις 31.1.2017. Το υπόλοιπο του δανείου κατά την Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 138 31/12/2020 ανέρχεται σε ποσό 1.657.600 ευρώ, το οποίο εξοφλήθηκε ολοσχερώς στις 30/3/2021 και έχει ξεκινήσει η διαδικασία άρσης της προσημείωσης. Έχει συσταθεί ενέχυρο ‘α τάξης και σειράς επί μετοχών εκδόσεως της Ικτίνος Τεχνική και Τουριστική ΑΕ, οι οποίες αντιστοιχούν σε ποσοστό 97,764% του μετοχικού της κεφαλαίου κυριότητας της εταιρείας Laritus Ltd, σε εξασφάλιση του κοινού ομολογιακού δανείου ύψους ευρώ 10.000.000 που υπογράφηκε με την ALPHA BANK. Το υπόλοιπο του δανείου κατά την 31/12/2020 ανέρχεται σε ποσό 9.740.000 ευρώ. Το μέσο επιτόκιο δανεισμού του ομίλου και της εταιρείας την ημερομηνία του ισολογισμού είναι 3,94% και 3,96% αντίστοιχα. 11.13. Υποχρεώσεις παροχών προσωπικού Σύμφωνα µε το Ελληνικό εργατικό δίκαιο, οι εργαζόμενοι δικαιούνται αποζημίωσης σε περιπτώσεις απόλυσης ή συνταξιοδότησης, το ύψος της οποίας σχετίζεται µε τις αποδοχές των εργαζομένων, τη διάρκεια υπηρεσίας και τον τρόπο αποχώρησης (απόλυση ή συνταξιοδότηση). Οι εργαζόμενοι που παραιτούνται ή απολύονται µε αιτία δεν δικαιούνται αποζημίωσης. Η οφειλόμενη αποζημίωση σε περίπτωση συνταξιοδότησης είναι ίση με 40% του ποσού που θα πληρωνόταν σε περίπτωση απόλυσης. Στις αρχές του 2020 η θυγατρική εταιρία Ικτίνος Μάρμαρον μεταβίβασε στην εταιρία ΙΚΤ ΜΑΡΜΑΡΟΝ ΙΚΕ το σύνολο του προσωπικού της χωρίς την ανάληψη κάποιας δέσμευσης αναφορικά με την αποζημίωση των εργαζομένων προς την αντισυμβαλλόμενη εταιρεία, για το λόγο αυτό την 31 Δεκεμβρίου 2019 η εν λόγω θυγατρική αποαναγνώρισε το σύνολο της σχηματισθείσας πρόβλεψης. Οι μεταβολές στην παρούσα αξία της αποζημίωσης προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία είναι οι παρακάτω: Ο ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2020 31/12/2019 Η ΕΤΑΙΡΙΑ 31/12/2020 31/12/2019 Υπόλοιπο έναρξης χρήσης την 01/01/2017 Κόστος τρέχουσας απασχόλησης Χρηματοοικονομικό κόστος Κόστος μεταφοράς προσωπικού Κόστος (αποτέλεσμα) Διακανονισμών 860.844 75.133 10.799 0 4.345 755.925 61.080 10.902 0 (73.593) 825.248 72.419 10.352 0 4.345 650.417 57.963 10.407 0 1.441 Παροχές πληρωθείσες εντός του τρέχοντος έτους Αναλογιστικά (κέρδη)/ζημιές -7.242 9.823 -25.007 131.537 -7.242 8.452 -25.007 130.027 953.702 860.844 913.573 825.248 Υπόλοιπο Υποχρέωσης την 31/12/2018 Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 139 Οι κύριες αναλογιστικές παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν έχουν ως εξής: Προεξοφλητικό επιτόκιο Μελλοντικές αυξήσεις μισθών Πληθωρισμός 31/12/2020 0,90% 2,50% 2,00% 31/12/2019 1,15% 2,50% 1,50% Η χρήση ενός επιτοκίου προεξόφλησης 0,5% μεγαλύτερου θα είχε ως αποτέλεσμα η αναλογιστική υποχρέωση να ήταν μικρότερη κατά 7% για την Εταιρεία και τον Όμιλο ενώ η ακριβώς αντίρροπη κίνηση, δηλαδή η χρήση ενός επιτοκίου προεξόφλησης 0,5% μικρότερου θα είχε ως αποτέλεσμα η αναλογιστική υποχρέωση να ήταν μεγαλύτερη κατά 8% για την Εταιρεία και τον Όμιλο. Η χρήση 0,5% μεγαλύτερης αναμενόμενης αύξησης μισθών θα είχε ως αποτέλεσμα η αναλογιστική υποχρέωση να ήταν μεγαλύτερη κατά 8% για την Εταιρεία και τον Όμιλο, ενώ η ακριβώς αντίρροπη κίνηση, δηλαδή η χρήση αναμενόμενης αύξησης μισθών μικρότερη κατά 0,5% θα είχε ως αποτέλεσμα η αναλογιστική υποχρέωση να ήταν μικρότερη κατά 7% για την Εταιρεία και τον Όμιλο. Ανάλυση ευαισθησίας Ο ΟΜΙΛΟΣ Αναλογιστική Ποσοστιαία Υποχρέωση Μεταβολή Αύξηση επιτοκίου προεξόφλησης κατά 0,5% Μείωση επιτοκίου προεξόφλησης κατά 0,5% Αύξηση αναμενόμενης αύξησης μισθών κατά 0,5% Μείωση αναμενόμενης αύξησης μισθών κατά 0,5% Η ΕΤΑΙΡΙΑ Αναλογιστική Ποσοστιαία Υποχρέωση Μεταβολή 886.267 1.022.304 -7% 8% 850.735 983.059 -7% 8% 1.020.775 8% 981.570 7% 886.930 -7% 851.380 -7% 11.14. Κρατικές Επιχορηγήσεις Οι επιχορηγήσεις του Ομίλου και της Εταιρείας αναλύονται ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2020 Επιχορηγήσεις Νέες επιχορηγήσεις Μείον: Αναλογούσες αποσβέσεις στην χρήση Σύνολο 31/12/2019 5.979.610 0 -600.145 5.379.465 Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 6.572.995 0 -593.385 5.979.610 Σελίδα 140 31/12/2020 31/12/2019 143.134 0 (57.217) 193.591 0 (50.457) 85.917 143.134 Επιχορηγήσεις Νέες επιχορηγήσεις Μείον: Αναλογούσες αποσβέσεις στην χρήση Σύνολο 11.15. Προβλέψεις Ο Όμιλος έχει υποχρέωση να αποκαταστήσει το φυσικό τοπίο στις περιοχές όπου δημιουργούνται λατομεία ή εγκαθίστανται μονάδες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Οι σχετικές προβλέψεις που έχουν αναγνωρισθεί ως την 31/12/2020 από τον Όμιλο και την Εταιρία έχουν ως εξής: Ο ΟΜΙΛΟΣ Προβλέψεις Υπόλοιπα κατά την 1η Ιανουαρίου 2019 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ Προβλέψεις 253.934 220.523 Πρόσθετες προβλέψεις περιόδου: Φόρος ανέλεγκτων χρήσεων Δαπάνες αποκατάστασης αιολικού πάρκου Δαπάνες αποκατάστασης λατομείων Προβλέψεις αναγνωρισμένες στα πάγια Υπόλοιπα κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019 1.671 11.378 0 266.982 11.378 231.901 Πρόσθετες προβλέψεις περιόδου: Φόρος ανέλεγκτων χρήσεων Δαπάνες αποκατάστασης αιολικού πάρκου Δαπάνες αποκατάστασης λατομείων Προβλέψεις αναγνωρισμένες στα πάγια Υπόλοιπα κατά την 31η Δεκεμβρίου 2020 1.754 11.982 0 280.718 11.982 243.883 11.16. Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις Η ανάλυση των υπολοίπων των προμηθευτών και των λοιπών συναφών υποχρεώσεων του Ομίλου και της Εταιρείας έχει ως εξής: Ο ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2020 31/12/2019 Προμηθευτές Επιταγές Πληρωτέες Προκαταβολές πελατών Σύνολο 696.175 4.623.944 1.080.039 6.400.158 536.544 6.754.207 842.183 8.132.934 Η ΕΤΑΙΡΙΑ 31/12/2020 31/12/2019 58.873 4.472.600 1.080.039 5.611.512 Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 238.089 6.217.647 7.100.945 Σελίδα 141 11.17. Τρέχουσες φορολογικές υποχρεώσεις Ο ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2020 31/12/2019 Φόρος εισοδήματος Λοιποί φόροι Σύνολο 944.316 633.298 1.577.614 1.878.610 3.359.816 5.238.426 Η ΕΤΑΙΡΙΑ 31/12/2020 31/12/2019 944.316 601.941 1.546.258 1.864.071 3.126.883 4.990.454 11.18. Λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις Οι λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις του Ομίλου και της εταιρείας αναλύονται ως εξής: Ο ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2020 31/12/2019 Ασφαλιστικοί οργανισμοί Μερίσματα πληρωτέα Λοιπές υποχρεώσεις Δεδουλευμένα έξοδα Σύνολο Η ΕΤΑΙΡΙΑ 31/12/2020 31/12/2019 367.167 1.290.681 319.581 1.173.364 36.048 5.676.254 494.792 6.574.261 28.248 4.149.186 401.867 5.869.982 36.048 6.141.948 346.337 6.843.914 28.248 4.688.340 260.644 6.150.596 11.19. Πωλήσεις Οι πωλήσεις του ομίλου και της εταιρείας αναλύονται ως εξής: Ο ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2020 Εμπορεύματα Προϊόντα Α Ύλες Υπηρεσίες Αιολική Ενέργεια Λοιπά ΣΥΝΟΛΟ Η ΕΤΑΙΡΙΑ 31/12/2019 31/12/2020 31/12/2019 802.052 10.828.428 20.487.566 665.376 2.072.787 271.760 1.750.804 14.465.327 24.242.122 1.762.374 2.029.251 240.315 47.685 10.742.140 20.875.432 655.376 0 271.760 24.261 15.137.142 24.242.246 978.257 0 206.261 35.127.969 44.491.049 32.592.393 40.588.167 11.20. Έξοδα ανά κατηγορία Τα έξοδα ανά κατηγορία του Ομίλου και της Εταιρείας αναλύονται ως εξής: Κόστος Πωληθέντων Ο ΟΜΙΛΟΣ Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 H ΕΤΑΙΡΕΙΑ Σελίδα 142 Αμοιβές Προσωπικού Αμοιβές Τρίτων Παροχές Τρίτων Φόροι Τέλη Γενικά Έξοδα Χρηματοοικονομικά Αποσβέσεις Σύνολο Κόστος αποθεμάτων Απομείωση αποθεμάτων Μείον Ιδιοπαραγωγή Κόστος πωληθέντων 01/0131/12/2020 7.292.760 94.207 2.363.519 243.838 242.114 91.717 3.978.709 14.306.865 6.866.378 (514.053) 20.659.189 01/0131/12/2019 8.399.309 1.771.984 2.587.572 154.428 275.696 94.351 3.897.495 17.180.936 8.313.595 0 (449.081) 25.045.450 01/0131/12/2020 6.923.154 532.301 1.714.153 42.521 176.304 91.717 1.975.455 11.455.605 6.145.334 (514.053) 17.086.886 01/0131/12/2019 7.991.566 1.058.884 1.818.247 51.394 221.931 94.351 1.903.723 13.140.095 7.995.048 0 (449.081) 20.687.506 Έξοδα διοίκησης Αμοιβές Προσωπικού Αμοιβές Τρίτων Παροχές Τρίτων Φόροι Τέλη Γενικά Έξοδα Χρηματοοικονομικά Αποσβέσεις Προβλέψεις Σύνολο Κόστος αποθεμάτων Ο ΟΜΙΛΟΣ 01/0101/0131/12/2020 31/12/2019 2.125.272 2.689.204 1.095.404 1.064.010 144.215 84.443 99.369 83.313 536.846 822.247 32.274 15.862 317.249 348.839 79.939 62.521 4.427.393 5.170.439 57.733 4.485.126 82.291 5.252.730 H ΕΤΑΙΡΕΙΑ 01/0101/0131/12/2020 31/12/2019 2.122.380 2.208.206 1.024.052 991.781 185.662 137.915 76.592 64.519 488.097 561.063 32.274 15.862 284.161 297.378 76.764 59.404 4.289.983 4.336.128 54.558 4.344.541 82.291 4.418.419 Έξοδα διάθεσης Αμοιβές Προσωπικού Αμοιβές Τρίτων Παροχές Τρίτων Φόροι Τέλη Γενικά Έξοδα Χρηματοοικονομικά Αποσβέσεις Σύνολο Ο ΟΜΙΛΟΣ 01/0101/0131/12/2020 31/12/2019 1.072.931 1.273.972 247.413 284.520 158.207 264.916 45.626 27.351 3.846.685 4.553.586 1.957 808 125.712 121.144 5.498.530 6.526.296 H ΕΤΑΙΡΕΙΑ 01/0101/0131/12/2020 31/12/2019 1.072.931 1.149.923 247.413 242.270 158.207 151.647 45.626 27.351 3.846.685 4.456.339 1.957 808 125.712 121.144 5.498.530 6.149.482 Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 143 Κόστος αποθεμάτων 323.894 401.172 323.894 401.172 5.822.424 6.927.469 5.822.424 6.550.654 Έξοδα, Έρευνας και Ανάπτυξης Αμοιβές Προσωπικού Αμοιβές Τρίτων Παροχές Τρίτων Φόροι Τέλη Γενικά Έξοδα Χρηματοοικονομικά Αποσβέσεις Κόστος αποθεμάτων 01/0131/12/2020 140.020 8.988 14.363 2.121 11.903 770 10.226 188.392 01/0131/12/2019 81.380 269.772 67.328 01/0131/12/2020 140.020 8.988 14.363 2.121 11.903 770 10.226 188.392 67.328 81.380 269.772 14.257 4.200 48.871 01/0131/12/2019 14.257 4.200 48.871 67.328 67.328 Για το έτος που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2020, στα έξοδα της χρήσης που αναλύονται στο κονδύλι «Αμοιβές Τρίτων» περιλαμβάνονται αμοιβές του νόμιμου ελεγκτή και του ελεγκτικού γραφείου ποσού ευρώ 0 (2020 : € 6.000) για τον Όμιλο και ευρώ 0 (2020 : € 6.000 χιλ.) για την Εταιρία, που αφορούν σε επιτρεπόμενες μη ελεγκτικές υπηρεσίες (εξαιρουμένων των υπηρεσιών του υποχρεωτικού και του φορολογικού ελέγχου). Οι αμοιβές προσωπικού αναλύονται ως εξής:, Ο ΟΜΙΛΟΣ 1/1 1/1 31/12/2020 31/12/2019 Μισθοί και Ηµεροµίσθια Εργοδοτικές εισφορές Λοιπά Η ΕΤΑΙΡΙΑ 1/1 1/1 31/12/2020 31/12/2019 8.000.833 9.493.750 7.708.553 8.667.254 2.313.279 396.811 2.602.985 328.270 2.236.401 390.297 2.424.676 317.168 10.710.923 12.425.005 10.335.251 11.409.098 11.21. Λοιπά έσοδα / έξοδα εκμετάλλευσης Τα λοιπά έσοδα / έξοδα εκμετάλλευσης του Ομίλου και της Εταιρείας αναλύονται ως εξής: Έσοδα Ο ΟΜΙΛΟΣ Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 144 Έσοδα από Επιδοτήσεις Επιστροφή Δασμών & Φόρων Κέρδη Συναλλαγματικών Διαφορών Κέρδη από αποτίμηση ακινήτων Έσοδα από αναλογούσες αποσβέσεις Κέρδη από πώληση παγίων Λοιπά Σύνολο Έξοδα Ζημιές συναλλαγματικών διαφορών Απομείωση επισφαλών πελατών Απομείωση λοιπών απαιτήσεων Έξοδα Προηγούμενων Χρήσεων Λοιπά Σύνολο 1/1 31/12/2020 1/1 31/12/2019 0 275.819 2.000 0 600.145 114.684 144.092 1.136.740 0 613.641 1.761 0 593.385 124.335 244.787 1.577.909 Ο ΟΜΙΛΟΣ 1/1 1/1 31/12/2020 31/12/2019 4.356 200.000 0 11.651 409.559 625.567 1/1 31/12/2020 1/1 31/12/2019 275.819 2.000 0 57.217 87.684 45.578 468.297 613.641 1.761 0 50.457 68.145 44.849 778.853 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 1/1 1/1 31/12/2020 31/12/2019 2.507 750.000 0 14.842 285.078 1.052.427 4.356 200.000 0 9.910 319.826 534.092 2.507 600.000 0 11.221 239.119 852.847 11.22. Χρηματοοικονομικά έσοδα / έξοδα Τα χρηματοοικονομικά έσοδα / έξοδα του Ομίλου και της Εταιρείας αναλύονται ως εξής: Χρηματοοικονομικά Έσοδα από: Ο ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2020 31/12/2019 Τόκοι Γραμματίων Λοιποί Πιστωτικοί Τόκοι Λοιπά έσοδα κεφαλαίων Σύνολο 30 90 0 120 Η ΕΤΑΙΡΙΑ 31/12/2020 31/12/2019 0 114 0 114 30 41 0 71 0 90 0 90 Χρηματοοικονομικά Έξοδα από: Ο ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2020 31/12/2019 Τραπεζικά δάνεια & υπεραναλήψεις Προμήθειες Εγγυητικών Επιστολών Λοιπά Τραπεζικά Έξοδα Λοιπά Χρηματοοικονομικά Έξοδα Σύνολο 1.604.979 12.556 293.291 0 1.910.826 1.590.550 12.395 211.834 0 1.815.448 Η ΕΤΑΙΡΙΑ 31/12/2020 31/12/2019 1.503.937 12.118 278.525 0 1.784.228 Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 1.332.664 12.395 285.466 0 1.630.525 Σελίδα 145 11.23. Λοιπά χρηματοοικονομικά αποτελέσματα Τα λοιπά χρηματοοικονομικά αποτελέσματα του Ομίλου και της Εταιρείας αναλύονται ως εξής: Απομείωση αξίας συμμετοχής Απομείωση υπεραξίας Αποτίμηση παραγώγων Μετοχών και Warrants Σύνολο Ο ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2020 31/12/2019 0 0 0 0 Η ΕΤΑΙΡΙΑ 31/12/2020 31/12/2019 (1.996.029) (1.170.000) 0 0 (34.805) 54.335 (34.805) 54.335 (34.805) 54.335 (2.030.833) (1.115.665) 11.24. Αποτελέσματα επενδυτικής δραστηριότητας Τα αποτελέσματα επενδυτικής δραστηριότητας του Ομίλου και της Εταιρείας αναλύονται ως εξής: Ο ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2020 31/12/2019 Κέρδος από την επανεκτίμηση σε εύλογες αξίες παγίων περιουσιακών στοιχείων Κέρδος από την αποτίμηση σε εύλογες αξίες επενδυτικών ακινήτων Ζημία από την επανεκτίμηση σε εύλογες αξίες παγίων περιουσιακών στοιχείων Σύνολο Η ΕΤΑΙΡΙΑ 31/12/2020 31/12/2019 40.000 0 0 0 205.258 0 46.149 0 (31.701) 0 (31.701) 0 213.557 0 14.448 0 11.25. Φόρος εισοδήματος Ο φόρος εισοδήματος του Ομίλου και της Εταιρείας αναλύονται ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ 1/1 31/12/2020 1/1 31/12/2019 1.223.968 1.828.119 1.215.806 1.804.036 Αναβαλλόμενος φόρος περιόδου έξοδο/(έσοδο) 227.081 466.121 (608.969) (105.392) Διαφορές φορολογικού ελέγχου 0 0 (68.166) (223.330) 0 Φόρος περιόδου Αναβαλλόμενος φόρος περιόδου λόγω μεταβολής φορολογικού Συντελεστή Λοιποί μη ενσωματωμένοι στο λειτουργικό κόστος φόροι 95.016 89.558 1/1 31/12/2020 55.076 Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 1/1 31/12/2019 46.530 Σελίδα 146 Σύνολο 1.546.065 2.160.468 661.913 1.677.008 Ο ισχύοντας φορολογικός συντελεστής στην Ελλάδα το 2020 ήταν 24%. Την 12/12/2019 ψηφίστηκε ο νέος φορολογικός νόμος 4646/2019, όπου σύμφωνα με το άρθρο 22, ο φορολογικός συντελεστής διαμορφώνεται πλέον σε 24% για τα εισοδήματα του φορολογικού έτους 2019 και εφεξής. Η συμφωνία μεταξύ του ποσού φόρου εισοδήματος και του ποσού που προκύπτει από την εφαρμογή του ισχύοντος συντελεστή φορολογίας εισοδήματος της Εταιρείας στην Ελλάδα (2020: 24%, 2019: 24%) επί των αποτελεσμάτων προ φόρων, έχει ως ακολούθως: ΟΜΙΛΟΣ 1/1 1/1 31/12/2020 31/12/2019 Κέρδη/(Ζημιές) προ φόρων εισοδήματος Φόροι εισοδήματος υπολογισμένοι με τον ισχύοντα φορολογικό συντελεστή 24% ΕΤΑΙΡΕΙΑ 1/1 1/1 31/12/2020 31/12/2019 2.670.677 5.962.556 1.192.082 6.044.166 640.963 1.431.013 286.100 1.450.600 - Φορολογική επίδραση εξόδων που δεν εκπίπτουν για φορολογικούς σκοπούς 320.738 255.127 320.738 233.147 - Φορολογική επίδραση ζημιών χρήσεως για τις οποίες δεν αναγνωρίστηκε αναβαλλόμενηφορολογική απαίτηση 479.179 697.810 Προ/γές χρήσης για έξοδα που δεν εκπίπτουν για φορ/κούς σκοπούς - Προσαρμογή αναβαλλόμενης φορολογίας από μεταβολή φορολογικού συντελεστή - Λοιποί μη ενσωματωμένοι στο λειτουργικό κόστος φόροι - Λοιπά Φόροι εισοδήματος που εμφανίζονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων (223.330) 95.016 89.558 10.170 (89.710) 1.546.065 2.160.469 (68.166) 55.076 46.530 14.897 661.913 1.677.007 11.26. Κέρδη ανά μετοχή Τα Κέρδη ανά μετοχή του Ομίλου και της Εταιρείας αναλύονται ως εξής: Ο ΟΜΙΛΟΣ Αριθμός μετοχών Μείον: Αριθμός Ιδίων μετοχών μητρικής Σύνολο μετοχών Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2020 31/12/2019 31/12/2020 114.320.400 114.320.400 114.320.400 114.320.400 (489.916) (489.916) (489.916) (489.916) 113.830.484 113.830.484 113.830.484 113.830.484 Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 31/12/2019 Σελίδα 147 Κέρδη που αναλογούν στους μετόχους της μητρικής Σταθμισμένος μέσος όρος του αριθμού μετοχών σε κυκλοφορία Βασικά κέρδη ανά μετοχή (Ευρώ ανά μετοχή) 1.141.283 3.797.358 530.169 113.830.484 113.830.484 113.830.484 113.830.484 0,0100 0,0334 0,0047 0,0384 4.367.159 11.27. Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις Οι εύλογες αξίες όλων των χρηματοοικονομικών προϊόντων του Ομίλου και της Εταιρείας τα οποία απεικονίζονται στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις, δεν διαφέρουν από τις λογιστικές αξίες. Παρακάτω παρατίθεται ανάλυση των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων του Ομίλου και της Εταιρείας, πλην των ταμειακών διαθεσίμων και ταμειακών ισοδύναμων: Ο ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2020 Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία Λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις Πελάτες Λοιπές απαιτήσεις και προκαταβολές Εισηγμένα λοιπά χρηματοοικονομικά στοιχεία Σύνολο Μακροπρόθεσμα Βραχυπρόθεσμα Σύνολο 54.205 7.142.064 2.985.463 Συμμετοχικοί τίτλοι (equity instruments) αποτιμώμενοι στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων 0 0 0 0 38.058 38.058 10.181.731 38.058 10.219.789 54.205 10.127.526 0 38.058 54.205 10.165.584 10.181.731 38.058 10.219.789 Χρεωστικοί τίτλοι (debt instruments) αποτιμώμενοι στο αποσβεσμένο κόστος Σύνολο 54.205 7.142.064 2.985.463 Ο ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2019 Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία Λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις Πελάτες Λοιπές απαιτήσεις και προκαταβολές Εισηγμένα λοιπά χρηματοοικονομικά στοιχεία Σύνολο Μακροπρόθεσμα Βραχυπρόθεσμα Χρεωστικοί τίτλοι (debt instruments) αποτιμώμενοι στο αποσβεσμένο κόστος Συμμετοχικοί τίτλοι (equity instruments) αποτιμώμενοι στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων 55.426 6.375.559 8.171.081 0 0 0 Σύνολο 55.426 6.375.559 8.171.081 0 72.863 72.863 14.602.066 72.863 14.674.929 55.426 14.546.640 0 72.863 55.426 14.619.503 Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 148 Σύνολο 14.602.066 72.863 14.674.929 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2020 Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία Λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις Πελάτες Λοιπές απαιτήσεις και προκαταβολές Εισηγμένα λοιπά χρηματοοικονομικά στοιχεία Σύνολο Μακροπρόθεσμα Βραχυπρόθεσμα Σύνολο Χρεωστικοί τίτλοι (debt instruments) αποτιμώμενοι στο αποσβεσμένο κόστος Συμμετοχικοί τίτλοι (equity instruments) αποτιμώμενοι στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων Σύνολο 34.506 8.513.693 0 34.506 8.513.693 2.158.658 0 2.193.164 0 38.058 38.058 10.706.857 38.058 10.744.915 34.506 10.672.351 0 38.058 34.506 10.710.409 10.706.857 38.058 10.744.915 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία Λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις Πελάτες Λοιπές απαιτήσεις και προκαταβολές Εισηγμένα λοιπά χρηματοοικονομικά στοιχεία Σύνολο Μακροπρόθεσμα Βραχυπρόθεσμα Σύνολο Χρεωστικοί τίτλοι (debt instruments) αποτιμώμενοι στο αποσβεσμένο κόστος Συμμετοχικοί τίτλοι (equity instruments) αποτιμώμενοι στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων Σύνολο 35.726 35.726 7.459.188 0 0 7.459.188 7.134.321 0 7.134.321 0 72.863 72.863 14.629.235 72.863 14.702.097 35.726 14.593.508 0 72.863 35.726 14.629.235 14.629.235 72.863 14.702.097 Ο ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2020 Χρημ/κές υποχρεώσεις Χρηματοοικονομικές αποτιμώμενες υποχρεώσεις στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Χρημ/κές υποχρεώσεις αποτιμώμενες στο αποσβεσμένο κόστος Σύνολο Σελίδα 149 Προμηθευτές Λοιπές υποχρεώσεις Δανεισμός και χρηματοδοτικές μισθώσεις Σύνολο Μακροπρόθεσμα Βραχυπρόθεσμα Σύνολο 6.400.158 6.574.261 0 0 6.400.158 6.574.261 46.030.009 0 46.030.009 59.004.428 0 59.004.428 20.705.945 38.298.483 0 0 20.705.945 38.298.483 59.004.428 0 59.004.428 Ο ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2019 Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις Προμηθευτές Λοιπές υποχρεώσεις Δανεισμός και χρηματοδοτικές μισθώσεις Σύνολο Μακροπρόθεσμα Βραχυπρόθεσμα Σύνολο 8.132.934 5.869.981 Χρημ/κές υποχρεώσεις αποτιμώμενες στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων 0 0 42.162.466 0 42.162.466 56.165.381 0 56.165.381 18.217.658 37.947.724 0 0 18.217.658 37.947.724 56.165.381 0 56.165.381 Χρημ/κές υποχρεώσεις αποτιμώμενες στο αποσβεσμένο κόστος Σύνολο 8.132.934 5.869.981 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2020 Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις Προμηθευτές Λοιπές υποχρεώσεις Δανεισμός και χρηματοδοτικές μισθώσεις Σύνολο Μακροπρόθεσμα Βραχυπρόθεσμα Σύνολο Χρημ/κές υποχρεώσεις αποτιμώμενες στο αποσβεσμένο κόστος 5.611.512 6.843.914 Χρημ/κές υποχρεώσεις αποτιμώμενες στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων 0 0 Σύνολο 5.611.512 6.843.914 43.867.220 0 43.867.220 56.322.645 0 56.322.645 19.549.275 36.773.370 0 0 19.549.275 36.773.370 56.322.645 0 56.322.645 Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 150 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις Χρημ/κές υποχρεώσεις αποτιμώμενες στο αποσβεσμένο κόστος Προμηθευτές Λοιπές υποχρεώσεις Δανεισμός και χρηματοδοτικές μισθώσεις 7.100.945 6.150.597 Σύνολο Μακροπρόθεσμα Βραχυπρόθεσμα Σύνολο Χρημ/κές υποχρεώσεις αποτιμώμενες στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων 0 0 Σύνολο 7.100.945 6.150.597 37.918.696 0 37.918.696 51.170.237 0 51.170.237 15.904.322 35.265.916 0 0 15.904.322 35.265.916 51.170.237 0 51.170.237 Εύλογη αξία χρηματοοικονομικών μέσων Ιεραρχία Εύλογης Αξίας Ο Όμιλος χρησιμοποιεί την παρακάτω ιεραρχία για τον καθορισμό και τη γνωστοποίηση της εύλογης αξίας των χρηματοοικονομικών μέσων ανά τεχνική αποτίμησης: Επίπεδο 1: διαπραγματεύσιμες τιμές σε ενεργές αγορές για όμοια περιουσιακά στοιχεία ή υποχρεώσεις Επίπεδο 2: τεχνικές αποτίμησης για τις οποίες όλες οι εισροές που έχουν σημαντική επίδραση στην καταγεγραμμένη εύλογη αξία είναι παρατηρήσιμες είτε άμεσα είτε έμμεσα Επίπεδο 3: τεχνικές που χρησιμοποιούν εισροές που έχουν σημαντική επίδραση στην καταγεγραμμένη εύλογη αξία και δεν βασίζονται σε παρατηρήσιμα δεδομένα της αγοράς Οι πίνακες που ακολουθούν απεικονίζουν τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού και παθητικού που επιμετρούνται στην εύλογη αξία κατά την 31 Δεκεμβρίου 2020. Ο ΟΜΙΛΟΣ / Η ΕΤΑΙΡΙΑ Χρηματοοικονομικά μέσα αποτιμώμενα σε εύλογες αξίες: Περιγραφή Χρηματοοικονομικά στοιχεία του ενεργητικού αποτιμώμενα σε εύλογες αξίες μέσω αποτελεσμάτων - Μετοχές Αποτίμηση σε Εύλογες Αξίες στην λήξη της περιόδου αναφοράς χρησιμοποιώντας: 31/12/2020 Επίπεδο 1 38.058 38.058 Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Επίπεδο 2 Σελίδα 151 Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού διαθέσιμα προς πώληση Σύνολα 38.058 38.058 0 Πολιτικές και διαδικασίες διαχείρισης κεφαλαίου Οι στόχοι του Ομίλου και της Εταιρείας όσον αφορά τη διαχείριση του κεφαλαίου είναι οι εξής: να εξασφαλίσει την ικανότητα της Εταιρείας να συνεχίσει απρόσκοπτα τη δραστηριότητα της και να παρέχει ικανοποιητική απόδοση στους μετόχους τιμολογώντας τις υπηρεσίες αναλογικά με το κόστος και φροντίζοντας την κεφαλαιακή διάρθρωση, να εξασφαλίσει τη διατήρηση υγιών δεικτών κεφαλαίου. Η Εταιρεία παρακολουθεί τη διαχείριση του κεφαλαίου με βάση το παρακάτω δείκτη που βασίζεται σε μεγέθη όπως αυτά απεικονίζονται στην Κατάσταση Οικονομικής Θέσης. ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2020 31/12/2019 Δάνεια Μείον:Ταμειακά Διαθέσιμα ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2020 31/12/2019 43.305.279 (3.388.737) 42.162.466 (1.584.248) 41.142.490 (3.028.028) 37.918.696 (1.446.133) 39.916.542 40.578.218 38.114.462 36.472.562 48.165.626 46.692.687 44.514.794 43.877.358 Σύνολο Κεφαλαίων 48.165.626 46.692.687 44.514.794 43.877.358 Δείκτης μόχλευσης 0,8287 0,8690 0,8562 0,8312 Καθαρός Δανεισμός Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων Υποχρεώσεις που προέρχονται από Χρηματοδοτικές Δραστηριότητες Βάσει του ΔΛΠ 7, οι μη ταμειακές μεταβολές για τις οποίες δεν υπάρχει υποχρέωση γνωστοποίησης στις Ταμειακές Ροές, παρουσιάζονται παρακάτω: Ο ΟΜΙΛΟΣ 1η Ιανουαρίου 2020 Ταμειακές Ροές : - Αποπληρωμές - Εισπράξεις Μακροπρόθεσμα δάνεια Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις πληρωτέες την επόμενη χρήση Βραχυπρόθεσμα δάνεια Σύνολο 16.607.836 2.548.473 20.205.014 39.361.323 365.263 7.514.222 1.266.647 3.142.314 10.816.891 4.872.273 12.448.802 15.528.809 Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 152 Μη Ταμειακές κινήσεις: 31η Δεκεμβρίου 2020 Ο ΟΜΙΛΟΣ -4.720.146 4.924.858 658.322 863.033 19.036.669 9.349.043 14.919.567 43.305.279 Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις πληρωτέες την επόμενη χρήση Μακροπρόθεσμα δάνεια 1η Ιανουαρίου 2019 Ταμειακές Ροές : - Αποπληρωμές - Εισπράξεις Μη Ταμειακές κινήσεις: 31η Δεκεμβρίου 2019 19.304.533 Βραχυπρόθεσμα δάνεια 1.786.475 Σύνολο 12.612.770 33.703.778 7.908.340 --2.093.505 7.908.340 -2.093.505 -2.696.697 2.855.503 -316.096 -157.290 16.607.836 2.548.473 20.205.014 39.361.323 11.28. Εύλογη αξία μη χρηματοοικονομικών μέσων Οι επενδύσεις σε ακίνητα αποτιμώνται στην εύλογη αξία τους. Η εύλογη αξία των ακινήτων υπολογίστηκε από ανεξάρτητο εκτιμητικό οίκο με επαρκή εμπειρία, ο οποίος και προσδιόρισε την αξία των ακινήτων ακολουθώντας κατά περίπτωση τις διεθνώς αναγνωρισμένες μεθόδους εκτίμησης. Οι παρακάτω πίνακες δείχνουν τα επίπεδα των μη χρηματοοικονομικών μέσων ενεργητικού που αποτιμώνται σε εύλογες αξίες την 31 Δεκεμβρίου 2020 και την 31 Δεκεμβρίου 2019 αντίστοιχα. Μη Χρηματοοικονομικά μέσα αποτιμώμενα σε εύλογες αξίες κατά την 31/12/2020: Περιγραφή Ο ΟΜΙΛΟΣ Επίπεδο 1 Επίπεδο 2 Επενδύσεις σε ακίνητα 0 Μη Χρηματοοικονομικά μέσα αποτιμώμενα σε εύλογες αξίες κατά την 31/12/2019: 0 Επίπεδο 1 Επίπεδο 2 Επίπεδο 3 102.000 29.061.664 0 Ο ΟΜΙΛΟΣ Επίπεδο 1 Επίπεδο 2 Επενδύσεις σε ακίνητα Σύνολα Επίπεδο 3 29.061.664 Σύνολα Περιγραφή Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 0 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ Επίπεδο 3 Επίπεδο 1 Επίπεδο 2 Επίπεδο 3 28.856.406 0 0 102.000 28.856.406 Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 55.851 0 0 55.851 Σελίδα 153 Για τον υπολογισμό της εύλογης αξίας των οικοπέδων εφαρμόστηκε η μέθοδος των προεξοφλημένων ταμειακών ροών. Η μέθοδος των προεξοφλημένων ταμειακών ροών (DCF) λαμβάνει υπόψη το χρονισμό, τη συχνότητα και το ύψος των μελλοντικών ταμειακών ροών που αναμένεται να παράγει το ακίνητο χρησιμοποιώντας προεξοφλητικά επιτόκια που απεικονίζουν την τρέχουσα εκτίμηση της αγοράς αναφορικά με την αβεβαιότητα για το ύψος και τη χρονική στιγμή εμφάνισης αυτών των ταμειακών ροών. Για την εφαρμογή τεχνικών αποτίμησης προεξόφλησης ταμειακών ροών, χρησιμοποιούνται παραδοχές, που θεμελιώνουν εκτιμήσεις για τον προσδιορισμό της εύλογης αξίας και είναι αυτές που σχετίζονται με: προσδοκώμενα μελλοντικά έσοδα, πληρότητα, κενές περίοδοι, κόστος κατασκευής, υποχρεώσεις συντήρησης, καθώς και κατάλληλα προεξοφλητικά επιτόκια Ενδεικτικά για την αποτίμηση των επενδυτικών ακινήτων οι βασικές παραδοχές που στηρίζονται σε μη παρατηρήσιμα δεδομένα και έχουν χρησιμοποιηθεί συνοψίζονται στον παρακάτω πίνακα: 31/12/2020 Παραδοχές Αξία ανά μ2 Επιτόκιο προεξόφλησης € 5,03/μ2 - € 33,06/μ2 10,80% 11.29. Ενδεχόμενες απαιτήσεις - υποχρεώσεις Δεν υπάρχουν επίδικες ή υπό διαιτησία διαφορές δικαστικών ή διαιτητικών οργάνων που να έχουν σημαντική επίπτωση στην οικονομική κατάσταση ή λειτουργία του Ομίλου. Οι ανέλεγκτες φορολογικές χρήσεις των εταιρειών του Ομίλου έχουν ως εξής: ΕΠΩΝΥΜΙΑ ΙΚΤΙΝΟΣ ΕΛΛΑΣ Α.Ε. ΦΕΙΔΙΑΣ ΕΛΛΑΣ Α.Ε. ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΟΚΡΑΤΗΣ Ε.Π.Ε. ΙΚΤΙΝΟΣ ΜΑΡΜΑΡΟΝ ΑΕ ΕΔΡΑ ΑΙΟΛΙΚΗ ΜΕΓΑ ΙΣΩΜΑ Α.Ε. Λυκόβρυσης 7, Μεταμόρφωση Αττικής Τήνου 12Α, Βριλήσσια Αττικής Λυκόβρυσης 7, Μεταμόρφωση Αττικής Λ.Κηφισίας 112-Μαρούσι Αισχύλου και Αγίων Αναργύρων 11, Δράμα Λυκόβρυσης 7, Μεταμόρφωση Αττικής ΑΙΟΛΙΚΗ ΜΑΥΡΟΛΙΘΑΡΟ Α.Ε. Λυκόβρυσης 7, Μεταμόρφωση Αττικής ΑΙΟΛΙΚΗ ΛΥΚΟΦΩΛΙΑ Α.Ε. Λυκόβρυσης 7, Μεταμόρφωση Αττικής ΑΙΟΛΙΚΗ ΣΥΝΟΡΑ Α.Ε. ΙΚΤΙΝΟΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΑΕ LATIRUS Ltd Λυκόβρυσης 7, Μεταμόρφωση Αττικής ΙΔΕΗ Α.Ε. Λυκόβρυσης 7, Μεταμόρφωση Αττικής Φλωρίνης 11-Λευκώσια Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 ΑΝΕΛΕΓΚΤΕΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΑ ΧΡΗΣΕΙΣ 2010 ΥΠΟ ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΗ 2015 2010 2014-2020 2011-2012 & 2014-2020 2011-2012 & 2014-2020 2014-2020 2010-2020 2006-2020 Σελίδα 154 Για τις χρήσεις 2011-2013, οι Ελληνικές Ανώνυμες Εταιρίες που οι ετήσιες χρηματοοικονομικές τους καταστάσεις ελέγχονται υποχρεωτικά, υποχρεούνται να λαμβάνουν «Ετήσιο Πιστοποιητικό» που προβλέπεται στην παρ. 5 του άρθρου 82 του Ν.2238/1994, το οποίο εκδίδεται μετά από φορολογικό έλεγχο που διενεργείται από τον ίδιο Νόμιμο Ελεγκτή ή ελεγκτικό γραφείο που ελέγχει τις ετήσιες χρηματοοικονομικές καταστάσεις. Από το 2014 και μετά, οι ανωτέρω Ελληνικές Ανώνυμες Εταιρίες, εκτός από τις οποίες βάσει της ΠΟΛ.1124/2015 εξαιρούνται από το ετήσιο πιστοποιητικό από νόμιμους ελεγκτές που προβλέπεται από τις διατάξεις του άρθρου 65A του Ν. 4174/2013, καθώς τα ακαθάριστα έσοδά της κάθε μίας δεν υπερβαίνουν το ποσό των εκατόν πενήντα χιλιάδων ευρώ ετησίως, υποχρεούνται να λαμβάνουν «Ετήσιο Πιστοποιητικό» που προβλέπεται από τις διατάξεις του άρθρου 65Α παρ.1 του Ν.4174/2013. Το αποτέλεσμα των ανωτέρω ελέγχων οδηγεί στην έκδοση φορολογικού πιστοποιητικού, το οποίο εφόσον πληρούνται οι σχετικές προϋποθέσεις υποκαθιστά τον έλεγχο από τη δημόσια αρχή, η οποία όμως διατηρεί το δικαίωμα μεταγενέστερου ελέγχου χωρίς να περαιώνει τις φορολογικές της υποχρεώσεις για την οικεία διαχειριστική χρήση. Από τη χρήση 2016 με πρόσφατη σχετική νομοθεσία, ο συγκεκριμένος έλεγχος κατέστη πλέον προαιρετικός. Ο Όμιλος επέλεξε να συνεχίσει να λαμβάνει το Ετήσιο Πιστοποιητικό για τις εταιρείες οι οποίες πληρούν τα κριτήρια της ΠΟΛ 1124/2015. Για τη χρήση 2020, είναι ήδη σε εξέλιξη ο φορολογικός έλεγχος για την έκδοση «Έκθεσης Φορολογικής Συμμόρφωσης» για την Εταιρεία και τις θυγατρικές ΙΚΤΙΝΟΣ ΜΑΡΜΑΡΟΝ ΑΕ, ΦΕΙΔΙΑΣ ΕΛΛΑΣ Α.Ε. και ΙΔΕΗ Α.Ε., ενώ δεν αναμένεται να προκύψουν σημαντικές φορολογικές υποχρεώσεις πέραν από αυτές που καταχωρήθηκαν και που απεικονίζονται στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις. 11.30. Συναλλαγές με συνδεδεμένα μέρη Τα ποσά των αγορών και πωλήσεων της εταιρείας από και προς τα συνδεδεμένα μέρη όπως αυτά ορίζονται από το ΔΛΠ 24, σωρευτικά από την έναρξη της τρέχουσας περιόδου 1/1 – 31/12/2020 και 1/131/12/2019 καθώς και τα υπόλοιπα των απαιτήσεων και των υποχρεώσεων των ανωτέρω εταιρειών στις 31/12/2020 και 31/12/2019 αναλύονται παρακάτω: Οι απαιτήσεις / υποχρεώσεις και οι αμοιβές των διοικητικών και διευθυντικών στελεχών του Ομίλου για τις χρήσεις που έληξαν την 31η Δεκεμβρίου 2020 και 2019 έχουν ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2020 31/12/2019 Πωλήσεις Εμπορευμ/των / υπηρεσίες Θυγατρικές Λοιπά Συνδεδεμένα Μέρη Σύνολα 727.867 727.867 Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 0 31ης Δεκεμβρίου 2020 ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2020 31/12/2019 72.413 273.129 345.541 588.821 588.821 Σελίδα 155 Λοιπά Έσοδα / Έξοδα Θυγατρικές Λοιπά Συνδεδεμένα Μέρη Σύνολα 54.099 54.099 0 (70.700) (70.700) (79.720) (79.720) Αγορές Εμπορευμάτων / Υπηρεσιών Θυγατρικές Λοιπά Συνδεδεμένα Μέρη Σύνολα 30.83930.839 0 792.995 30.839 823.834 860.768 0 860.768 31/12/2020 31/12/2019 31/12/2020 31/12/2019 Απαιτήσεις Θυγατρικές Λοιπά Συνδεδεμένα Μέρη Σύνολα 625.985 625.985 11.994 11.994 2.344.455 625.985 2.970.441 2.671.860 11.994 2.683.854 Υποχρέωσεις Θυγατρικές Λοιπά Συνδεδεμένα Μέρη - - 748.181 - 677.648 - Σύνολα 0 0 748.181 677.648 Αμοιβές προς μέλη ΔΣ και λοιπά διευθυντικά στελέχη Πωλήσεις σε μέλη ΔΣ και λοιπά διευθυντικά στελέχη Απαιτήσεις από μέλη ΔΣ και λοιπά διευθυντικά στελέχη Υποχρεώσεις μέλη ΔΣ και λοιπά διευθυντικά στελέχη 31/12/2020 849.561 0 134.063 2.893.842 31/12/2019 1.259.015 18.121 95.424 2.528.405 11.31. Μερίσματα Κατά την Έκτακτη Γενική Συνέλευση των μετόχων της εταιρίας που συνήλθε την 29/1/2020 αποφασίσθηκε η διανομή κερδών προηγουμένων ετών ποσού 0,02 ευρώ ανά μετοχή. Σχετικά με τη διανομή μερίσματος για τη χρήση του 2020 η πρόταση του Διοικητικού Συμβουλίου στην Τακτική Γενική Συνέλευση των μετόχων είναι η μη διανομή μερίσματος. 11.32. Αριθμός απασχολούμενου προσωπικού Ο Αριθμός απασχολούμενου προσωπικού του Ομίλου και της Εταιρείας αναλύεται ως εξής: Ο ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2020 31/12/2019 Μισθωτοί 148 Η ΕΤΑΙΡΙΑ 31/12/2020 31/12/2019 165 Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 143 149 Σελίδα 156 Ημερομίσθιοι Σύνολο 256 404 290 455 246 277 389 426 11.33. Διαδικτυακός τόπος ανάρτησης των οικονομικών εκθέσεων του ομίλου Οι ετήσιες οικονομικές καταστάσεις της μητρικής εταιρείας «ΙΚΤΙΝΟΣ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.» καθώς και των θυγατρικών της εταιριών αναρτώνται στις κάτωθι διευθύνσεις διαδικτύου: Επωνυμία Διευθύνση διαδικτύου ΙΚΤΙΝΟΣ ΕΛΛΑΣ ΑΕ iktinos.gr ΦΕΙΔΙΑΣ ΕΛΛΑΣ Α.Ε. fidiashellas.gr ΙΔΙΩΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ Α.Ε. idei.gr ΑΙΟΛΙΚΗ ΜΕΓΑ ΙΣΩΜΑ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ aiolikimegaisoma.gr ΑΙΟΛΙΚΗ ΜΑΥΡΟΛΙΘΑΡΟ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ aiolikimavrolitharo.gr ΑΙΟΛΙΚΗ ΛΥΚΟΦΩΛΙΑ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ aiolikilikofolia.gr ΑΙΟΛΙΚΗ ΣΥΝΟΡΑ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ aiolikisinora.gr 11.34. Γεγονότα μετά την ημερομηνία του ισολογισμού Το ξέσπασμα του νέου κορωνοϊού (COVID-19), έχει επηρεάσει την επιχειρηματική και οικονομική δραστηριότητα σε όλο τον κόσμο και για ένα ιδιαίτερα εξαγωγικό προϊόν, όπως το ελληνικό μάρμαρο, οι επιπτώσεις από την παγκόσμια κρίση αποτελούν πηγή κινδύνου. Η ανάκαμψη της αγοράς θα είναι σταδιακή και οι πρώτοι μήνες λειτουργίας μετά την άρση των περιοριστικών μέτρων, θα παρουσιάζουν μειωμένες πωλήσεις σε σχέση με αντίστοιχους μήνες προηγούμενων ετών. Η εταιρία κατέγραψε σημαντικά βελτιωμένα νούμερα το πρώτο 3μηνο του 2021 παρόλο που βρισκόμαστε εν περίοδο κρίσης. Η Διοίκηση της Εταιρείας εκτιμά διαρκώς την κατάσταση και τις πιθανές επιπτώσεις, και λαμβάνει όλα τα αναγκαία μέτρα για τη διατήρηση της βιωσιμότητας της Εταιρείας και των θυγατρικών της και την ελαχιστοποίηση των επιπτώσεων στις δραστηριότητες τους στο παρόν επιχειρηματικό και οικονομικό περιβάλλον. Σε κάθε περίπτωση δεν υφίσταται καμία ανησυχία αναφορικά με την συνέχιση της δραστηριότητας της Εταιρείας και του Ομίλου. Η εταιρεία έχει αυτή την στιγμή ταμειακή επάρκεια και τα κατάλληλα χρηματοοικονομικά εργαλεία - γραμμές χρηματοδότησης από το τραπεζικό σύστημα και είναι σε θέση να διατηρήσει τις θέσεις εργασίας, και να ανταπεξέλθει στην παγκόσμια κρίση. Το περιβάλλον αυτή τη στιγμή δεν μας επιτρέπει ιδιαίτερα ασφαλείς προβλέψεις για το μέλλον καθώς δεν είναι γνωστό πότε θα επανέλθουμε σε κανονικούς ρυθμούς. Η διάρκεια και το μέγεθος των επιπτώσεων Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Σελίδα 157 είναι άρρηκτα συνδεδεμένα με την εξεύρεση αποτελεσματικών μεθόδων αντιμετώπισης του ιού και την καταλληλότητα και αποτελεσματικότητα των δημοσιονομικών πολιτικών που εφαρμόζονται διεθνώς για τη στήριξη των επιχειρήσεων και των εθνικών οικονομιών. Η Διοίκηση του Ομίλου είναι αισιόδοξη ως προς την εξέλιξη των πωλήσεων καθώς τα μηνύματα από τις εμπορικές συμφωνίες που διαπραγματεύεται και από αυτές που ήδη έχουν κλείσει και βρίσκονται σε στάδιο υλοποίησης είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικά. Η ανάκαμψη της αγοράς θα είναι σταδιακή και οι πρώτοι μήνες λειτουργίας μετά την άρση των περιοριστικών μέτρων, θα παρουσιάζουν μειωμένες πωλήσεις σε σχέση με αντίστοιχους μήνες προηγούμενων ετών. Ανάκαμψη προβλέπεται το β΄ εξάμηνο του 2021. Κατά την 23/04/2021 η Έκτακτη Γενική Συνέλευση των μετόχων ενέκρινε Ομολογιακό Δάνειο ύψους 3,5 εκ.ευρώ από την ATTICA BANK, 7ετούς διάρκειας, με σκοπό την αναχρηματοδότηση υφιστάμενων δανείων. Πέρα των αναφερθέντων γεγονότων, δεν υπάρχουν άλλα μεταγενέστερα επί των οικονομικών καταστάσεων γεγονότα, τα οποία να αφορούν είτε τον Όμιλο είτε την Εταιρεία, στα οποία επιβάλλεται αναφορά από τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς. Μεταμόρφωση Αττικής, 27 Απριλίου 2021 Ο Πρόεδρος του Δ.Σ. Η Αντιπρόεδρος Ο Οικονομικός Δ/ντης Ιουλία Χαϊδά Κατσικάκης Περιστέρης & Διευθύνων Σύμβουλος Χαϊδάς Ευάγγελος Α.Δ.Τ. ΑΕ 079957 Α.Δ.Τ. ΑΝ 685224 Ετήσιες Εταιρικές και Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2020 Α.Δ.Τ. Χ 630853 Σελίδα 158

Περίληψη: Τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της ΙΚΤΙΝΟΣ ΕΛΛΑΣ Α.Ε. 1. Χαϊδάς Ευάγγελος του Νικολάου, Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου και Διευθύνων Σύμβουλος. 2. Χαϊδά Ιουλία του Ευαγγέλου, Αντιπρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου. 3. Χαϊδά Αναστασία του Ευαγγέλου, Μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου. Υπό την ως άνω ιδιότητά μας, ειδικώς προς τούτο ορισθέντες από το Διοικητικό Συμβούλιο της Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία «ΙΚΤΙΝΟΣ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.» δηλώνουμε και βεβαιώνουμε με την παρούσα ότι εξ όσων γνωρίζουμε: α) οι συνημμένες ετήσιες εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις για την χρήση 01/0131/12/2020, οι οποίες καταρτίσθηκαν σύμφωνα με τα ισχύοντα λογιστικά πρότυπα, απεικονίζουν κατά τρόπο αληθή τα στοιχεία του ενεργητικού και των υποχρεώσεων, την καθαρή θέση και τα συνολικά αποτελέσματα χρήσεως της εταιρείας καθώς και των επιχειρήσεων που περιλαμβάνονται στην ενοποίηση εκλαμβανόμενων ως σύνολο και, β) η συνημμένη έκθεση του διοικητικού συμβουλίου απεικονίζει κατά τρόπο αληθή την εξέλιξη, τις επιδόσεις και τη θέση της εταιρείας, καθώς και των επιχειρήσεων που περιλαμβάνονται στην ενοποίηση εκλαμβανομένων ως σύνολο, συμπεριλαμβανομένης της περιγραφής των κυριότερων κινδύνων και αβεβαιοτήτων που αντιμετωπίζουν. γ) οι συνημμένες ετήσιες εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις είναι εκείνες που εγκρίθηκαν από το Διοικητικό Συμβούλιο της «ΙΚΤΙΝΟΣ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.» την 23 Απριλίου 2021 και έχουν δημοσιοποιηθεί με την ανάρτησή τους στο διαδίκτυο, στη διεύθυνση www.iktinos.gr. Μεταμόρφωση Αττικής, 27 Απριλίου 2021 Οι βεβαιούντες, Ο Πρόεδρος του Δ.Σ. Τα ορισθέντα από το Δ.Σ. μέλη & Διευθύνων Σύμβουλος Χαϊδάς Ευάγγελος Α.Δ.Τ. ΑΕ 079957 Ιουλία Χαϊδά Α.Δ.Τ. ΑΝ 685224 Αναστασία Χαϊδά Α.Δ.Τ. AN 674657