ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Περιόδου από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 Σύμφωνα με το Άρθρο 4 του Ν. 3556/2007 και τις εκδοθείσες σχετικές Αποφάσεις του Δ.Σ. της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 1. Γενικές πληροφορίες ......................................................................................................... 33 2. Πλαίσιο κατάρτισης των χρηματοοικονομικών καταστάσεων .............................................. 34 2.1. Κατάρτιση χρηματοοικονομικών καταστάσεων στη βάση της Ρευστοποιήσιμης αξίας ......... 34 2.2. Βάση επιμέτρησης και συγκρισιμότητα .............................................................................. 39 2.3. Νέα Πρότυπα, Διερμηνείες, Αναθεωρήσεις και Τροποποιήσεις υφιστάμενων Προτύπων τα οποία έχουν τεθεί σε ισχύ και έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση ...................... 39 2.4. Μεταβολές στις λογιστικές πολιτικές .................................................................................. 41 3. Σημαντικές λογιστικές εκτιμήσεις και κρίσεις της Διοίκησης ..............................................44 3.1. Καθορισμός ρευστοποιήσιμης αξίας στοιχείων ενεργητικού ............................................... 45 3.2. Ωφέλιμη ζωή αποσβέσιμων περιουσιακών στοιχείων ......................................................... 47 3.3. Μεταγενέστερη επιμέτρηση Ενσώματων Παγίων /Επενδυτικών Ακινήτων / Άυλων Στοιχείων του Ενεργητικού ................................................................................................ 47 3.4. Φόρος εισοδήματος ........................................................................................................... 47 3.5. Αναβαλλόμενος φόρος ......................................................................................................48 3.6. Προβλέψεις για επισφαλείς απαιτήσεις ..............................................................................48 3.7. Πρόβλεψη για αποζημίωση προσωπικού ............................................................................48 3.8. Αναγνώριση εσόδων και απαιτήσεων .................................................................................48 4. Περίληψη Σημαντικών Λογιστικών Πολιτικών ....................................................................49 4.1. Βάση ενοποίησης ...............................................................................................................49 4.2. Συμμετοχές σε θυγατρικές (εταιρικές χρηματοοικονομικές καταστάσεις) ...........................49 4.3. Συναλλαγµατικές µετατροπές.............................................................................................50 4.4. Ενσώματα πάγια ................................................................................................................50 4.5. Ακίνητα για επένδυση ........................................................................................................ 51 4.6. Άυλα στοιχεία του ενεργητικού .......................................................................................... 52 4.7. Απομείωση αξίας μη χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων ................................... 52 4.8. Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία ......................................................................... 53 4.9. Παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα και μέσα αντιστάθμισης κινδύνου ....................... 54 4.10. Εμπορικές απαιτήσεις ........................................................................................................ 55 4.11. Αποθέματα ........................................................................................................................ 55 4.12. Ταμειακά διαθέσιμα, ταμειακά ισοδύναμα και δεσμευμένες καταθέσεις .............................. 55 4.13. Μετοχικό κεφάλαιο ............................................................................................................ 55 4.14. Δανεισμός ......................................................................................................................... 55 4.15. Τρέχουσα και αναβαλλόμενη φορολογία............................................................................ 56 4.16. Παροχές προς το προσωπικό .............................................................................................. 57 4.17. Προβλέψεις και ενδεχόμενες υποχρεώσεις ........................................................................ 57 4.18. Κρατικές επιχορηγήσεις ..................................................................................................... 58 4.19. Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις ................................................................................ 58 4.20. Μισθώσεις ......................................................................................................................... 58 4.21. Κέρδη / (ζημίες) ανά μετοχή ............................................................................................. 59 4.22. Αναγνώριση εσόδων .......................................................................................................... 59 4.23. Διανομή μερίσματος .......................................................................................................... 59 4.24. Στρογγυλοποιήσεις ............................................................................................................ 59 5. Διαχείριση χρηματοοικονομικού κινδύνου ........................................................................ 60 5.1. Παράγοντες χρηματοοικονομικού κινδύνου ...................................................................... 60 5.2. Διαχείριση κεφαλαίων ...................................................................................................... 60 5.3. Προσδιορισμός των εύλογων αξιών χρηματοοικονομικών μέσων ...................................... 60 Σ ε λ ί δ α 2 | 89 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 5.4. Μη χρηματοοικονομικά μέσα αποτιμώμενα σε εύλογη αξία ................................................ 61 6. Ενσώματα πάγια ................................................................................................................64 7. Ακίνητα για επένδυση ........................................................................................................66 8. Άυλα στοιχεία του ενεργητικού ..........................................................................................68 9. Συμμετοχές σε θυγατρικές .................................................................................................69 10. Αποθέματα ........................................................................................................................69 11. Απαιτήσεις από πελάτες ..................................................................................................... 70 12. Λοιπές απαιτήσεις .............................................................................................................. 71 13. Ταμειακά διαθέσιμα, ταμειακά ισοδύναμα και δεσμευμένες καταθέσεις .............................. 72 14. Μετοχικό κεφάλαιο ............................................................................................................ 72 15. Λοιπά αποθεματικά ............................................................................................................ 72 16. Λοιπές μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις ............................................................................... 73 17. Προβλέψεις για αποζημιώσεις προσωπικού ........................................................................ 73 18. Δανειακές Υποχρεώσεις ..................................................................................................... 74 19. Υποχρεώσεις προς προμηθευτές ........................................................................................ 77 20. Λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις ............................................................................... 77 21. Φόρος εισοδήματος ........................................................................................................... 78 22. Αναβαλλόμενοι φόροι ........................................................................................................ 79 23. Ανάλυση κύκλου εργασιών (πωλήσεων) ............................................................................ 79 24. Άλλα έσοδα εκμετάλλευσης .............................................................................................. 80 25. Λειτουργικά έξοδα ............................................................................................................. 81 26. Έσοδα / (Έξοδα) από επενδύσεις ......................................................................................82 27. Χρηματοοικονομικά έσοδα / (έξοδα) .................................................................................82 28. Κέρδη / (Ζημίες) ανά μετοχή .............................................................................................82 29. Πληροφορίες κατά τομέα ...................................................................................................83 30. Συναλλαγές μεταξύ συνδεδεμένων μερών .........................................................................84 31. Διαχείριση χρηματοοικονομικών κινδύνων ........................................................................84 32. Ενδεχόμενες υποχρεώσεις, απαιτήσεις ...............................................................................86 32.1. Εγγυήσεις ..........................................................................................................................86 32.2. Δικαστικές Υποθέσεις ........................................................................................................86 32.3. Εμπράγματες εξασφαλίσεις ομολογιακών δανείων .............................................................86 32.4. Λοιπές ενδεχόμενες υποχρεώσεις ...................................................................................... 87 33. Γεγονότα μετά την ημερομηνία της Κατάστασης Χρηματοοικονομικής Θέσης ..................... 87 Σ ε λ ί δ α 3 | 89 Σ ε λ ί δ α 4 | 89 Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου επί των Ετήσιων Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων 31 Δεκεμβρίου 2019 Σ ε λ ί δ α 16 | 89 Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου επί των Ετήσιων Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων 31 Δεκεμβρίου 2019 ΔΗΛΩΣΗ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ (Σύμφωνα με το Ν. 3873/2010) 1. Αρχές Εταιρικής Διακυβέρνησης Ως Εταιρική Διακυβέρνηση ορίζεται το σύστημα κανόνων και σχέσεων ανάμεσα στη Διοίκηση της Εταιρείας, το Δ.Σ., τους Μετόχους της και άλλα μέρη που έχουν έννομη σχέση με την Εταιρεία. Μέσω των κανόνων αυτών τίθενται οι στόχοι της Εταιρείας και παρακολουθείται η επίτευξή τους και εντοπίζονται οι τυχόν κίνδυνοι που αντιμετωπίζει η Εταιρεία. Σύμφωνα με το άρθρο 2 παρ. 2 του Ν. 3873/2010, η Εταιρεία έχει θεσπίσει και ακολουθεί Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης, ο οποίος είναι αναρτημένος στην ιστοσελίδα της, στο διαδίκτυο στην δ/νση www.yalco.gr για ενημέρωση των μετόχων, επενδυτών και κάθε τρίτου που έχει έννομη σχέση με την Εταιρεία. Οι βασικές αρχές του Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης που εφαρμόζει η Εταιρεία περιγράφονται πιο κάτω. 2. Περιγραφή του συστήματος εσωτερικού ελέγχου Ως σύστημα Εσωτερικού Ελέγχου ορίζεται το σύνολο των διαδικασιών που τίθενται σε εφαρμογή από το Δ.Σ., την Διοίκηση και το υπόλοιπο προσωπικό της Εταιρείας, με σκοπό την διασφάλιση της αποτελεσματικότητας και της αποδοτικότητας των εταιρικών εργασιών, την αξιοπιστία της χρηματοοικονομικής πληροφόρησης και την συμμόρφωση με τους εφαρμοστέους νόμους και κανονισμούς. Η υπηρεσία Εσωτερικού Ελέγχου έχει συσταθεί μετά από σχετική απόφαση του Δ.Σ. και αναφέρεται σ’ αυτό μέσω της Επιτροπής Ελέγχου. Ο επικεφαλής Εσωτερικού Ελέγχου είναι εργαζόμενος πλήρους και αποκλειστικής απασχόλησης και διαθέτει επαρκή προσόντα και εμπειρία. Η υπηρεσία Εσωτερικού Ελέγχου λειτουργεί με την αμέριστη υποστήριξη του Δ.Σ. το οποίο και παρέχει όλα τα αναγκαία μέσα που διευκολύνουν την άσκηση αποδοτικού εσωτερικού ελέγχου. Η υπηρεσία Εσωτερικού Ελέγχου προγραμματίζει, με την σύμφωνη γνώμη της Επιτροπής Ελέγχου και της διοίκησης, το ετήσιο πρόγραμμα ελέγχων, έναν ανά τρίμηνο και τομέα δραστηριότητας και υποβάλει την έκθεση και τα πορίσματα ελέγχου μέσω της Επιτροπής Ελέγχου προς το Δ.Σ. της Εταιρείας, εισηγούμενη και τις αναγκαίες παρεμβάσεις. Αντικειμενικός σκοπός της υπηρεσίας Εσωτερικού Ελέγχου είναι η υποστήριξη της διοίκησης στην εκπλήρωση των εταιρικών στόχων, η διασφάλιση της βέλτιστης λειτουργίας των διαδικασιών, ελέγχων (δικλείδων ασφαλείας) και της εταιρικής περιουσίας. Προς επίτευξη των σκοπών της η υπηρεσία εσωτερικού ελέγχου έχει την απαιτούμενη πρόσβαση στο πληροφοριακό σύστημα της Εταιρείας. Ενδεικτικά παρατίθενται οι αρμοδιότητες της υπηρεσίας Εσωτερικού Ελέγχου: Παρακολουθεί την εφαρμογή και τη συνεχή τήρηση του Εσωτερικού Κανονισμού Λειτουργίας και του Καταστατικού της Εταιρείας, καθώς και της εν γένει νομοθεσίας που αφορά την Εταιρεία και ιδιαίτερα της νομοθεσίας περί ανωνύμων εταιρειών και της αντίστοιχης χρηματιστηριακής. Αναφέρει στο Δ.Σ. της Εταιρείας περιπτώσεις σύγκρουσης των ιδιωτικών συμφερόντων των μελών του Δ.Σ. ή των διευθυντικών στελεχών της Εταιρείας με τα συμφέροντα της Εταιρείας, τις οποίες διαπιστώνει κατά την άσκηση των καθηκόντων του. Παρέχει μετά από έγκριση του Δ.Σ. της Εταιρείας, οποιαδήποτε πληροφορία ζητηθεί εγγράφως από Εποπτικές Αρχές, συνεργάζεται με αυτές και διευκολύνει με κάθε δυνατό τρόπο το έργο παρακολούθησης, ελέγχου και εποπτείας που αυτές ασκούν. Ελέγχει την τήρηση της υποχρέωσης γνωστοποίησης και παρακολούθησης των σημαντικών συναλλαγών και οικονομικών δραστηριοτήτων των μελών του Δ.Σ. ή τρίτων στους οποίους έχουν ανατεθεί αρμοδιότητες του Δ.Σ. που σχετίζονται με την Εταιρεία, τους βασικούς πελάτες ή προμηθευτές της. Διασφαλίζει τα κάτωθι : - ότι οι διαδικασίες αναγνώρισης και διαχείρισης κινδύνων που εφαρμόζονται από την Διοίκηση είναι επαρκείς. ότι το σύστημα Εσωτερικού Ελέγχου της Εταιρείας είναι επαρκές Σ ε λ ί δ α 17 | 89 Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου επί των Ετήσιων Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων 31 Δεκεμβρίου 2019 - ότι διασφαλίζεται η ποιότητα και η αξιοπιστία της παρεχόμενης πληροφόρησης από τη Διοίκηση προς το Δ.Σ., αναφορικά με το σύστημα Εσωτερικού Ελέγχου. Ο Εσωτερικός Έλεγχος ελέγχει την αποτελεσματικότητα, σε όλα τα επίπεδα της διοίκησης, της ορθής εκμετάλλευσης των πόρων της Εταιρείας και της συμμόρφωσης με την πολιτική, τις καταγεγραμμένες διαδικασίες, οδηγίες, εγκυκλίους κ.λ.π. της Διοίκησης και άλλες εσωτερικές υποχρεώσεις. • Συντάσσει και εκτελεί ετήσιο πλάνο ελέγχου για το οποίο παρέχεται η άποψη και της Επιτροπής Ελέγχου σχετικά με την σημαντικότητα των κινδύνων της Εταιρείας και την αναγκαιότητα συγκεκριμένων ελέγχων. 3. Επιτροπή Ελέγχου Η Επιτροπή Ελέγχου είναι επιτροπή μελών του Δ.Σ. και συγκροτείται με σκοπό την υποβοήθησή του, για την εκπλήρωση της εποπτικής του ευθύνης, όσον αφορά τη διαδικασία οικονομικής πληροφόρησης και ενημέρωσης, τη συμμόρφωση της Εταιρείας και των θυγατρικών της με το νομικό και κανονιστικό πλαίσιο λειτουργίας. Συνοπτικά οι υποχρεώσεις της Επιτροπής Ελέγχου είναι : • • • • Παρακολούθηση της διαδικασίας της χρηματοοικονομικής πληροφόρησης. Παρακολούθηση της αποτελεσματικής λειτουργίας του συστήματος εσωτερικού ελέγχου και συστήματος διαχείρισης κινδύνου. Παρακολούθηση της πορείας του υποχρεωτικού ελέγχου των ατομικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων. Επισκόπηση και παρακολούθηση θεμάτων με την ύπαρξη και διατήρηση της αντικειμενικότητας και ανεξαρτησίας του νόμιμου ελεγκτή ή του ελεγκτικού γραφείου, ιδιαιτέρως όσον αφορά την παροχή στην Εταιρεία άλλων υπηρεσιών από τον νόμιμο ελεγκτή ή το ελεγκτικό γραφείο. Η Επιτροπή Ελέγχου ορίζεται από την Γ.Σ. των μετόχων αποτελείται από τρία (3) μη εκτελεστικά μέλη του Δ.Σ. εκ των οποίων το ένα μέλος είναι και ανεξάρτητο. Τα μέλη της Επιτροπής Ελέγχου θα πρέπει να είναι καταρτισμένα να έχουν οικονομικές και διοικητικές γνώσεις. Η Επιτροπή Ελέγχου συνεδριάζει όσες φορές το κρίνει αναγκαίο, τουλάχιστον όμως τέσσερις φορές το χρόνο και συναντά τον τακτικό ελεγκτή της Εταιρείας, χωρίς την παρουσία των μελών Διοίκησης της Εταιρείας δύο φορές το χρόνο. Για το έτος 2018 συνεδρίασε έξι φορές. 4. Επιτροπή Πιστωτικού Ελέγχου Ο Κώδικας έχει θεσπίσει Επιτροπή Πιστωτικού Ελέγχου αποτελούμενη από τον Γενικό Δ/ντή, τον Οικονομικό Δ/ντή και τον Προϊστάμενο Πιστωτικού Ελέγχου. Αρμοδιότητες του Προϊσταμένου του τμήματος Πιστωτικού Ελέγχου είναι οι παρακάτω: • • • • • • • • • • • • Παρακολούθηση καθυστερημένων πληρωμών και επισφαλών απαιτήσεων. Παρακολούθηση και συμφωνία υπολοίπων πελατών. Βεβαίωση πιστοληπτικής ικανότητας νέου πελάτη. Καθορισμός σε συνεργασία με την Εμπορική Διεύθυνση των πιστωτικών ορίων των πελατών και αναθεώρηση τους. Παρακολούθηση κατάστασης εκκρεμών παραγγελιών λόγω υπέρβασης πιστωτικού ορίου και τιμολογιακής πολιτικής. Έγκριση εκκρεμών παραγγελιών και επανενεργοποίηση τους στη ροή του συστήματος. Καθορισμός επισκέψεων των πωλητών για την διενέργεια εισπράξεων. Ενημέρωση πωλητών και εισπρακτόρων για εισπράξεις. Έκδοση πιστωτικών τζίρου επί των πωλήσεων. Έλεγχος των επιταγών που εισπράττονται. Ανάκληση των επιταγών. Διενέργεια μηνιαίων συναντήσεων με τον Οικονομικό Διευθυντή για την συζήτηση θεμάτων που αφορούν την επίτευξη των στόχων του Τμήματος. Η επιτροπή συνεδριάζει ανά δεκαήμερο και όποτε εκτάκτως απαιτείται. Σ ε λ ί δ α 18 | 89 Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου επί των Ετήσιων Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων 31 Δεκεμβρίου 2019 5. Διαχείριση κινδύνων σε σχέση με την χρηματοοικονομική πληροφόρηση και την σύνταξη των χρηματοοικονομικών καταστάσεων Με στόχο την καλύτερη δυνατή διαχείριση των κινδύνων σε σχέση με την εν γένει χρηματοοικονομική πληροφόρηση και τη σύνταξη των χρηματοοικονομικών καταστάσεων, η διοίκηση της Εταιρείας έχει αναπτύξει ολοκληρωμένο πληροφοριακό σύστημα και μέσω του Εσωτερικού Κανονισμού Λειτουργίας της Εταιρείας έχουν καθορισθεί τα επίπεδα πρόσβασης στις εφαρμογές και έχει διασφαλισθεί η συντήρηση και διαχρονική φύλαξη των οικονομικών και λοιπών δεδομένων της επιχειρηματικής της δραστηριότητας. Μέσω της συνεχούς επιμόρφωσης των επί μέρους διοικητικών υπηρεσιών της Εταιρείας παρακολουθούνται οι ισχύουσες διατάξεις εταιρικής, φορολογικής, και χρηματιστηριακής νομοθεσίας έτσι ώστε η Εταιρεία να συμμορφώνεται προς τις διατάξεις αυτές. 6. Διοικητικό Συμβούλιο Το Δ.Σ. έχει τη διοίκηση και απεριόριστη διαχείριση των εταιρικών υποθέσεων, είναι αρμόδιο και αποφασίζει για κάθε υπόθεση που αφορά τη διοίκηση της Εταιρείας, την επίτευξη του εταιρικού σκοπού και τη διαχείριση της εταιρικής περιουσίας, περιλαμβανομένης, κατ’ ενδεικτική απαρίθμηση, της έκδοσης δανείων με κοινές, ανταλλάξιμες ή μετατρέψιμες ομολογίες, με τις προϋποθέσεις που θέτει ο νόμος, ή με ομολογίες κάθε είδους με σκοπό την τιτλοποίηση απαιτήσεων ή απαιτήσεων από ακίνητα. Εξαιρούνται οι αποφάσεις, οι οποίες σύμφωνα με τις διατάξεις του Νόμου ή του Καταστατικού, υπάγονται στην αποκλειστική αρμοδιότητα της Γ.Σ. των μετόχων. • • • • • Το Δ.Σ. μπορεί να αναθέσει την εκπροσώπηση της Εταιρείας, καθώς και την ενάσκηση των δικαιωμάτων του, διοίκησης, διαχείρισης και κάθε άλλης φύσης εν όλω ή εν μέρει, με εξαίρεση την πρόσκληση Γ.Σ., σε ένα ή περισσότερα μέλη του Δ.Σ ή/και σε έναν ή περισσότερους από τους υπαλλήλους της Εταιρείας ή/και σε τρίτα προς την Εταιρεία πρόσωπα, καθορίζοντας σε κάθε περίπτωση τη διάρκεια, έκταση και λοιπούς όρους της παρεχόμενης εντολής. Τα πρόσωπα αυτά δεν μπορούν να αναθέτουν περαιτέρω την άσκηση όλων ή μέρους των εξουσιών που τους ανατέθηκαν. Η Εταιρεία διοικείται από το Δ.Σ., αποτελούμενο από πέντε (5) μέχρι και εννέα (9) μέλη. Σήμερα το Δ.Σ. έχει συγκροτηθεί σε σώμα με πέντε μέλη εκ των οποίων τα τρία εκτελεστικά και τα δύο μη εκτελεστικά και ανεξάρτητα. Τα μέλη του Δ.Σ. εκλέγονται από τη Γ.Σ. των μετόχων της Εταιρείας για πενταετή θητεία, που παρατείνεται αυτόματα μέχρι την πρώτη τακτική Γ.Σ. μετά τη λήξη της θητείας, χωρίς όμως να μπορεί να περάσει την εξαετία. Σε περίπτωση παραίτησης, θανάτου ή με οποιονδήποτε άλλο τρόπο απώλειας της ιδιότητας μέλους ή μελών του Διοικητικού Συμβουλίου, τα λοιπά μέλη που παραμένουν μπορούν ή να εκλέγουν μέλη αυτού σε αντικατάσταση των πιο πάνω ή να συνεχίσουν τη διαχείριση και την εκπροσώπηση της Εταιρείας και χωρίς την αντικατάσταση των μελών που λείπουν, με την προϋπόθεση ότι ο αριθμός των μελών που παραμένουν δεν θα είναι μικρότερος από το μισό του αριθμού των μελών κατά το χρόνο που συνέβησαν τα πιο πάνω γεγονότα. Σε κάθε περίπτωση, τα μέλη αυτά δεν επιτρέπεται να είναι λιγότερα των τριών (3). Το Δ.Σ. συνεδριάζει στην έδρα της Εταιρείας ή εγκύρως συνεδριάζει στο Δήμο Κηφισιάς ή στο Δήμο Αθηναίων ή στα Οινόφυτα Βοιωτίας, κάθε φορά που ο νόμος ή οι ανάγκες της Εταιρείας το απαιτούν. Μέλος του Δ.Σ. που απουσιάζει μπορεί να εκπροσωπείται από άλλο μέλος. Κάθε μέλος του Δ.Σ. μπορεί να εκπροσωπεί ένα μόνο απόντα μέλος, έχοντας γραπτή εξουσιοδότηση. Τα βιογραφικά σημειώματα των μελών του Δ.Σ. είναι αναρτημένα στην ιστοσελίδα της Εταιρείας www.yalco.gr 7. Αμοιβές Μελών του Διοικητικού Συμβουλίου Οι πάσης φύσης αμοιβές των εκτελεστικών μελών του Δ.Σ. προεγκρίνονται από αυτό και υποβάλλονται προς έγκριση μαζί με τις αμοιβές των μη εκτελεστικών στην Γ.Σ. της Εταιρείας. Πληροφορίες σχετικά με το ύψος των αμοιβών αυτών αναφέρονται στις σημειώσεις των οικονομικών καταστάσεων. Ενόψει της εναρμόνισης με το ν.4548/2018 η Εταιρεία θα θεσπίσει πολιτική αποδοχών για τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου, η οποία θα υποβληθεί προς έγκριση της Τακτικής Γενικής Συνέλευσης. Σ ε λ ί δ α 19 | 89 Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου επί των Ετήσιων Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων 31 Δεκεμβρίου 2019 8. Δικαιώματα και Μεταχείριση Μετόχων Όλοι οι μέτοχοι ανεξαρτήτως ποσοστού συμμετοχής στο μετοχικό κεφάλαιο έχουν ίσα δικαιώματα και υποχρεώσεις. Η Εταιρεία μέσω της ιστοσελίδας της διασφαλίζει ισότιμη ενημέρωση όλων των μετόχων για την οικονομική κατάσταση της Εταιρείας καθώς και για τις αποφάσεις της διοίκησης. 9. Γενική Συνέλευση Η Γενική Συνέλευση (Γ.Σ.) είναι το ανώτατο όργανο της Εταιρείας, συγκαλούμενο από το Διοικητικό Συμβούλιο (Δ.Σ.) και δικαιούμενο να αποφασίζει για κάθε υπόθεση που αφορά την Εταιρεία, στο οποίο δικαιούνται να συμμετέχουν οι μέτοχοι, είτε αυτοπροσώπως είτε δια νομίμως εξουσιοδοτημένου αντιπροσώπου, σύμφωνα με την εκάστοτε προβλεπόμενη νόμιμη διαδικασία. Το Δ.Σ. πρέπει να διασφαλίζει ότι η προετοιμασία και η διεξαγωγή της Γ.Σ. των μετόχων διευκολύνουν την αποτελεσματική άσκηση των δικαιωμάτων των μετόχων, οι οποίοι θα πρέπει να είναι πλήρως ενημερωμένοι για όλα τα θέματα που σχετίζονται με την συμμετοχή τους στην Γ.Σ., συμπεριλαμβανομένων των θεμάτων ημερήσιας διάταξης, και των δικαιωμάτων τους κατά τη Γ.Σ.. i. Σε συνδυασμό με τις διατάξεις του Ν.3884/2010, η Εταιρεία πρέπει να αναρτά στον ιστότοπό της είκοσι (20) τουλάχιστον ημέρες πριν από τη Γ.Σ., τόσο στην ελληνική όσο και στην αγγλική όταν αυτό απαιτείται, πληροφορίες σχετικά με : ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ii. iii. iv. v. την ημερομηνία, την ώρα και τον τόπο σύγκλισης της Γ.Σ. των μετόχων, τους βασικούς κανόνες και τις πρακτικές συμμετοχής, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος εισαγωγής θεμάτων στην ημερήσια διάταξη και υποβολής ερωτήσεων καθώς και των προθεσμιών εντός των οποίων τα δικαιώματα αυτά μπορούν να ασκηθούν, τις διαδικασίες ψηφοφορίας, τους όρους αντιπροσώπευσης μέσω πληρεξουσίου και τα χρησιμοποιούμενα έντυπα για ψηφοφορία μέσω πληρεξουσίου την προτεινόμενη ημερήσια διάταξη της συνέλευσης, συμπεριλαμβανομένων σχεδίων των αποφάσεων προς συζήτηση και ψήφιση, αλλά και τυχόν συνοδευτικών εγγράφων, τον προτεινόμενο κατάλογο υποψηφίων μελών του Δ.Σ. και τα βιογραφικά τους (εφόσον υπάρχει θέμα εκλογής μελών), και το συνολικό αριθμό των μετοχών και των δικαιωμάτων ψήφου κατά την ημερομηνία σύγκλισης. Ο Πρόεδρος του Δ.Σ. της Εταιρείας, ο Γενικός Διευθυντής και οι Πρόεδροι των επιτροπών του Δ.Σ. πρέπει να παρίστανται στην Γ.Σ. των μετόχων, προκειμένου να παρέχουν πληροφόρηση και ενημέρωση επί θεμάτων που τίθενται προς συζήτηση και επί ερωτήσεων ή διευκρινήσεων που ζητούν οι μέτοχοι. Επιπλέον, στη Γ.Σ. των μετόχων οφείλει να παρίσταται και ο Υπεύθυνος Εσωτερικού Ελέγχου της Εταιρείας. Κατά τις συνεδριάσεις της Γ.Σ., προεδρεύει προσωρινά ο Πρόεδρος του Δ.Σ.. Ένας από τους παρόντες μετόχους ή αντιπροσώπους μετόχων που ορίζει ο Πρόεδρος, εκτελεί χρέη προσωρινού γραμματέα. Μετά την επικύρωση του πίνακα των μετόχων που έχουν δικαίωμα ψήφου η Γ.Σ. εκλέγει αμέσως το οριστικό προεδρείο, το οποίο συγκροτείται από τον Πρόεδρο και έναν γραμματέα που εκτελεί και χρέη ψηφολέκτη. Οι αποφάσεις της Γ.Σ. πρέπει να λαμβάνονται σύμφωνα με τις διατάξεις της κείμενης νομοθεσίας και τις προβλέψεις του καταστατικού της Εταιρείας. Περίληψη των πρακτικών της Γ.Σ. των μετόχων πρέπει να είναι διαθέσιμη στον ιστότοπό της Εταιρείας από την επόμενη της διεξαγωγής ημέρα από τη Γ.Σ. των μετόχων, μεταφρασμένη στην αγγλική εφόσον αυτό επιβάλλεται από την νομοθεσία ή/και την μετοχική σύνθεση της Εταιρείας. Θεσσαλονίκη, 30 Ιουνίου 2020 Ο Πρόεδρος Δ.Σ. Δημήτριος Κωνσταντίνου Σ ε λ ί δ α 20 | 89 Έκθεση Ανεξάρτητου Ορκωτού Ελεγκτή Λογιστή Προς τους Μετόχους της εταιρείας ΣΩΚΡΑΤΗΣ Δ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ & ΥΙΟΣ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Έκθεση Ελέγχου επί των Εταιρικών και Ενοποιημένων Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων Γνώμη Έχουμε ελέγξει τις συνημμένες εταιρικές και ενοποιημένες χρηματο χρηματοοικονομικές καταστάσεις της εταιρείας ΣΩΚΡΑΤΗΣ Δ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ & ΥΙΟΣ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ (η Εταιρεία),, οι οποίες αποτελούνται από την εταιρική και ενοποιημένη κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης της 31ης Δεκεμβρίου 2019, τις εταιρικές και ενοποιημένες καταστάσεις αποτελεσμάτων και λοιπών συνολικών εισοδημάτων, μεταβολών ιδίων κεφαλαίων και ταμειακών ροών της χρήσεως που έληξε την ημερομηνία αυτή αυτή,, καθώς και περίληψη σημαντικών λογιστικών αρχών και μεθόδων και λοιπές επεξηγηματικές πληροφορίες. Κατά τη γνώμη μας, οι συνημμένες εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις παρουσιάζουν εύλογα, από κάθε ουσιώδη άποψη, την οικονομική θέση της εταιρείας ΣΩΚΡΑΤΗΣ Δ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ & ΥΙΟΣ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ και των θυγατρικών αυτής (ο Όμιλος) κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019, τη χρηματοοικονομική τους επίδοση και τις ταμειακές τους ροές για τη χρήση που έληξε την ημερομηνία αυτή σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς, όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση Ένωση. Βάση γνώμης Διενεργήσαμε τον έλεγχό μας σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Ελέγχου (ΔΠΕ) όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία.. Οι ευθύνες μας, σύμφωνα με τα πρότυπα αυτά περιγράφονται περαιτέρω στην ενότητα της έκθεσής μας “Ευθύνες Ευθύνες ελεγκτή για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών χρηματο καταστάσεων”. Είμαστε ανεξάρτητοι από την Εταιρεία και τις ενοποιούμενες θυγατρικές της, καθ’ όλη τη διάρκε διάρκεια του διορισμού μας, σύμφωνα με τον Κώδικα Δεοντολογίας για Επαγγελματίες Ελεγκτές του Συμβουλίου Διεθνών Προτύπων Δεοντολογίας Ελεγκτών, όπως αυτός έχει ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία και τις απαιτήσεις δεοντολογίας που σχετίζονται με τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων στην Ελλάδα και έχουμε εκπληρώσει τις δεοντολογικές μας υποχρεώσεις σύμφωνα με τις απαιτήσεις της ισχύουσας νομοθεσίας και του προαναφερόμενου Κώδικα Δεοντολογίας. Πιστεύουμε ότι τα ελεγκτικά τεκμή τεκμήρια ρια που έχουμε αποκτήσει είναι επαρκή και κατάλληλα να παρέχουν βάση για τη γνώμη μας. Έμφαση Θέματος Εφιστούμε την προσοχή σας στην σημείωση 2.1 των χρηματοοικονομικών καταστάσεων, όπου γίνεται αναφορά στα πρόσθετα γεγονότα και εξελίξεις που έλαβαν χώρα εντός της περιόδου από 01.01.2019 μέχρι και την ημερομηνία έγκρισης των ετήσιων χρηματοοικονομικών τα οποία δυσχεραίναν περαιτέρω την ήδη δυσμενή οικονομική κατάσταση της εταιρείας και του Ομίλου και οδήγησαν την διοίκηση στην συνέχιση της κατάρτισης των σ συνημμένων εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων στη βάση της «Ρευστοποιήσιμης αξίας» αξίας». Στη γνώμη μας δεν διατυπώνεται επιφύλαξη σε σχέση με το θέμα αυτό αυτό. Σημαντικότερα θέματα ελέγχου Τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου είναι εκείνα τα θέματα που, κατά την επαγγελματική μας κρίση, ήταν εξέχουσας σημασίας στον έλεγχό μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων της ελεγχόμενης χρήσεως. Τα θέματα αυτά και οι σχετιζόμενοι κίνδυνοι ουσιώδους ανακρίβειας αντιμετωπίστη αντιμετωπίστηκαν στο πλαίσιο του ελέγχου των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων ως σύνολο, για τη διαμόρφωση της γνώμης μας επί αυτών και δεν εκφέρουμε ξεχωριστή γνώμη για τα θέματα αυτά. © 2020 Grant Thornton Ορκωτοί Ελεγκτές Σύμβουλοι Επιχειρήσεων | Ζεφύρου 56, 175 64 Π. Φάληρο | Τ: +30 210 7280000 Φ: +30 210 7212222 | www.grant-thornton.gr Σ ε λ ί δ α 21 | 89 Σημαντικότερα θέματα ελέγχου Πώς αντιμετωπίστηκε το σημαντικότερο θέμα ελέγχου στον έλεγχό μας Επιμέτρηση εκτιμώμενης τιμής πώλησης των ιδιοχρησιμοποιούμενων ακινήτων και των επενδύσεων σε ακίνητα Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019, ο Όμιλος και η Εταιρεία έχουν αναγνωρίσει στο κονδύλι «Ενσώματα Πάγια» της Κατάστασης Χρηματοοικονομικής Θέσης ιδιοχρησιμοποιούμενα ακ ακίνητα (οικόπεδα και κτίρια) ποσού € 8.596 χιλ., και στο κονδύλι «Ακίνητα για Επένδυση» επενδύσεις σε ακίνητα ποσού € 1.000 χιλ. Επί των ως άνω ενσώματων παγίων και των ακινήτων για επένδυση του ομίλου και της Εταιρείας υφίστανται εμπράγματες εξασφαλίσεις προς εξασφάλιση κοινού ομολογιακού δανείου «ΚΟΔ Α». Οι ομολογιούχες τράπεζες με την καταγγελία του εν λόγω δανείου προέβησαν σε έκδοση ειδοποίησης διενέργειας πλειστηριασμού για τα ως άνω ενυπόθηκα ακίνητα της Εταιρείας. (βλέπε αναλυτικά σημ. 6). Εξαιτίας της αλλαγής στη βάση κατάρτισης των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων με ισχύ από 31/12/2017, τα ιδιοχρησιμοποιούμενα ακίνητα καθώς και οι επενδύσεις σε ακίνητα, απεικονίζονται στην χαμηλότερη μεταξύ της εκτιμώμενης τιμής πώλησης και αι της λογιστικής τους αξίας για τρίτη συνεχόμενη χρονιά. Ως εκτιμώμενη τιμή πώλησης έχει οριστεί η Αξία Άμεσης Διάθεσης των εν λόγω περιουσιακών στοιχείων, ήτοι η εύλογη αξία αυτών με προσδιορισμένο χρόνο διάθεσής τους στο άμεσο μέλλον. Ο προσδιορισμός της ης εύλογης αξίας των ιδιοχρησιμοποιούμενων ακινήτων και των επενδυτικών ακινήτων, ο οποίος έχει ανατεθεί από τη διοίκηση του Ομίλου σε ανεξάρτητο οίκο εκτιμητών, βασίζεται σε κρίσεις και εκτιμήσεις της διοίκησης με σημαντικό βαθμό αβεβαιότητας. Ο προσδιορισμός σμός της Αξίας Άμεσης Διάθεσης, προέκυψε με βάση την εύλογη αξία και αφού επί αυτής υπολογίστηκαν προσαρμογές βάσει του είδους των εκτιμώμενων ακινήτων, των ειδικών περιστάσεων και της κατάστασης της αγοράς. Λαμβάνοντας υπόψη τους ανωτέρω παράγοντες σε συ συνδυασμό με τη σημαντικότητα των ανωτέρω κονδυλίων για τις χρηματοοικονομικές καταστάσεις, αξιολογήσαμε την επιμέτρηση της εκτιμώμενης τιμής πώλησης των ως άνω ακινήτων, ως ένα εκ των σημαντικότερων θεμάτων ελέγχου. Η ελεγκτική μας προσέγγιση περιέλαβε, μεταξύ άλλων, τις ακόλουθες διαδικασίες: Εξετάσαμε τις διαδικασίες της διοίκησης αναφορικά με την επιμέτρηση της εκτιμώμενης τιμής πώλησης των ιδιοχρησιμοποιούμενων ιδιοχρησιμοποιούμε ακινήτων και των επενδύσεων σε ακίνητα. Αξιολογήσαμε την ανεξαρτησία, την αντικειμενικότητα και την εμπειρία και γνώση του εξωτερικού εκτιμητή ακινήτων, στον οποίο ανατέθηκε από τη διοίκηση ο προσδιορισμός της εύλογης αξίας και της Αξίας Άμεσης Διάθεσης. Διάθεση Εξετάσαμε το εύλογο των παραδοχών και εκτιμήσεων της διοίκησης, που χρησιμοποιήθηκαν για τον προσδιορισμό της εύλογης αξίας και της αξίας άμεσης διάθεσης των ως άνω στοιχείων του ενεργητικού. Παράλληλα, εξετάσαμε την καταλληλότητα των χρησιμοποιούμενων μεθόδων αποτίμησης. Εξετάσαμε σε δειγματοληπτική βάση την πληρότητα και ακρίβεια των στοιχείων που παρασχέθηκαν από τη διοίκηση στον ανεξάρτητο εξωτερικό εκτιμητή ακινήτων. Στις ανωτέρω διαδικασίες, όπου αυτό κρίθηκε απαραίτητο, χρησιμοποιήσαμε τρίτο ανεξάρτητο εμπειρογνώμονα. Αξιολογήσαμε την επάρκεια των γνωστοποιήσεων στις συνημμένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις, σε σχέση με το θέμα αυτό. Οι γνωστοποιήσεις του Ομίλου σχετικά με τη λογιστική του πολιτική, καθώς και τις κρίσεις και εκτιμήσεις που χρησιμοποιήθηκαν κατά την επιμέτρηση των ως άνω ακινήτων στην χαμηλότερη τιμή μεταξύ της εκτιμώμενης τιμής πώλησης και της λογιστικής τους αξίας, περιλαμβάνονται στις σημειώσεις 3.1(α), 4.4, 4, 4.5, 5.4, 6 και 7 των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. © 2020 Grant Thornton Ορκωτοί Ελεγκτές Σύμβουλοι Επιχειρήσεων | Ζεφύρου 56, 175 64 Π. Φάληρο | Τ: +30 210 7280000 Φ: +30 210 7212222 | www.grant-thornton.gr Σ ε λ ί δ α 22 | 89 Σημαντικότερα θέματα ελέγχου Πώς αντιμετωπίστηκε το σημαντικότερο θέμα ελέγχου στον έλεγχό μας Ανακτησιμότητα εμπορικών απαιτήσεων Κατά την 31/12/2019, ο Όμιλος έχει αναγνωρίσει εμπορικές απαιτήσεις ποσού € 9.241 χιλ. έναντι του οποίου έχει σχηματισθεί σωρευμένη πρόβλεψη απομείωσης ύψους € 7.890 χιλ. Εξαιτίας της αλλαγής στη βάση κατάρτισης των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων με ισχύ από 31/12/2017, το καθαρό ποσό των απαιτήσεων αντανακλά τις εκτιμήσεις της διοίκησης για το ποσό που αναμένεται να ανακτηθεί σε συνθήκες ρευστοποίησης των απαιτήσεων στο άμεσο μέλλον. Στη βάση αυτή, η διοίκηση αξιολογεί στη λήξη κάθε περιόδου αναφοράς την ανακτησιμότητα τησιμότητα των εμπορικών απαιτήσεων του Ομίλου, προκειμένου αυτές να απεικονίζονται στο ανακτήσιμο ποσό τους, διαδικασία η οποία περιλαμβάνει σημαντικές κρίσεις και εκτιμήσεις. Στο πλαίσιο αυτό και σε συνδυασμό με τη σημαντικότητα του κονδυλίου στις χρηματοοικονομικές οοικονομικές καταστάσεις, αξιολογήσαμε την ανακτησιμότητα των εμπορικών απαιτήσεων ως ένα εκ των σημαντικότερων θεμάτων ελέγχου. Οι γνωστοποιήσεις του Ομίλου σχετικά με τη λογιστική πολιτική, καθώς και τις κρίσεις και εκτιμήσεις που χρησιμοποιήθηκαν κατά ττην αξιολόγηση της ανακτησιμότητας των εμπορικών απαιτήσεων περιλαμβάνονται στις σημειώσεις 3.6, 4.10 και 11 των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Η ελεγκτική μας προσέγγιση περιέλαβε, μεταξύ άλλων, τις ακόλουθες διαδικασίες: Αξιολογήσαμε τις διαδικασίες της διοίκησης αναφορικά με την παρακολούθηση των εμπορικών απαιτήσεων και την αξιολόγηση της ανακτησιμότητάς τους. Εξετάσαμε τις εκτιμήσεις της διοίκησης, σχετικά με την ανακτησιμότητα των εμπορικών απαιτήσεων. Στη διαδικασία αυτή αξιολογήθηκαν, μεταξύ άλλων, και οι εκτιμήσεις των νομικών συμβούλων που χειρίζονται απαιτήσεις για τις οποίες έχουν ασκηθεί ένδικα μέσα. Αξιολογήσαμε τα συμπεράσματα της διοίκησης αναφορικά με την αναγνώριση προβλέψεων απομείωσης επί των εμπορικών απαιτήσεων του Ομίλου. Αξιολογήσαμε την επάρκεια των γνωστοποιήσεων στις συνημμένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις, σε σχέση με το θέμα αυτό. Άλλες πληροφορίες Η διοίκηση είναι υπεύθυνη για τις άλλες πληροφορίες. Οι άλλες πληροφορίες περιλαμβάνονται στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου, για την οποία γίνεται σχετική αναφορά στην “Έκθεση επί άλλων Νομικών και Κανονιστικών Απαιτήσεων”, στις Δηλώσεις των Μελών του Διοικητικού Συμβουλίου, αλλά δεν περιλαμβάνουν τις χρηματοοικονομικές καταστάσεις και την έκθεση ελέγχου επί αυτών. Η γνώμη μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων δεν καλύπτει τις άλλες πληροφορίες και δεν εκφράζουμε με τη γνώμη αυτή οποιασδήποτε μορφής συμπέρασμα διασφάλισης επί αυτών. Σε σχέση με τον έλεγχό μας επί των εταιρικών και ενοπο ενοποιημένων ιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων, η ευθύνη μας είναι να αναγνώσουμε τις άλλες πληροφορίες και με τον τρόπο αυτό, να εξετάσουμε εάν οι άλλες πληροφορίες είναι ουσιωδώς ασυνεπείς με τις εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις ή τις γν γνώσεις που αποκτήσαμε κατά τον έλεγχο ή αλλιώς φαίνεται να είναι ουσιωδώς εσφαλμένες. Εάν, με βάση τις εργασίες που έχουμε εκτελέσει, καταλήξουμε στο συμπέρασμα ότι υπάρχει ουσιώδες σφάλμα σε αυτές τις άλλες πληροφορίες, είμαστε υποχρεωμένοι να αναφέρουμε ττο ο γεγονός αυτό. Δεν έχουμε τίποτα να αναφέρουμε σχετικά με το θέμα αυτό. © 2020 Grant Thornton Ορκωτοί Ελεγκτές Σύμβουλοι Επιχειρήσεων | Ζεφύρου 56, 175 64 Π. Φάληρο | Τ: +30 210 7280000 Φ: +30 210 7212222 | www.grant-thornton.gr Σ ε λ ί δ α 23 | 89 Ευθύνες της διοίκησης και των υπευθύνων για τη διακυβέρνηση επί των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων Η διοίκηση έχει την ευθύνη για την κατάρτιση και εύλογη παρουσίαση των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση, και με τις αναγκαίες προσαρμογές στην βάση επιμέτρησης των στοιχείων του ενεργητικού και των υποχρεώσεων, δεδομένου ότι δεν ισχύει η αρχή της συνέχισης της δραστηριότητας κατά την κατάρτιση των συνημμένων εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων, όπως και για εκείνες τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου που η διοίκηση καθορίζει ως απαραίτητες, ώστ ώστε ε να καθίσταται δυνατή η κατάρτιση των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων απαλλαγμένων από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος. Κατά την κατάρτιση των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων, η διοίκηση είναι υπεύθυνη για την αξιολόγηση της ικανότητας της Εταιρείας και του Ομίλου να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους, γνωστοποιώντας όπου συντρέχει τέτοια περίπτωση, τα θέματα που σχετίζονται με τη συνεχιζόμενη δραστηριότητα και τη χρήση της λογιστικής ικής αρχής της συνεχιζόμενης δραστηριότητας, εκτός και εάν η διοίκηση είτε προτίθεται να ρευστοποιήσει την Εταιρεία και τον Όμιλο ή να διακόψει τη δραστηριότητά τους ή δεν έχει άλλη ρεαλιστική εναλλακτική επιλογή από το να προβεί σ ’αυτές τις ενέργειες. Η Επιτροπή Ελέγχου (άρθ. 44 Ν. 4449/2017) της Εταιρείας έχει την ευθύνη εποπτείας της διαδικασίας χρηματοοικονομικής αναφοράς της Εταιρείας και του Ομίλου. Ευθύνες ελεγκτή καταστάσεων για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών Οι στόχοι μας είναι να αποκτήσουμε εύλογη διασφάλιση για το κατά πόσο οι εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις, στο σύνολο τους, είναι απαλλαγμένες από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος και να εκδώσουμε έκθεση ελεγκτή, η οποία περιλαμβάνει τη γνώμη μας. Η εύλογη διασφάλιση συνιστά διασφάλιση υψηλού επιπέδου, αλλά δεν είναι εγγύηση ότι ο έλεγχος που διενεργείται σύμφωνα με τα ΔΠΕ, όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία, θα εντοπίζει πάντα ένα ουσιώδες σφάλμα, όταν αυτό υπάρχει. Σφάλματα δύναται να προκύψουν από απάτη ή από λάθος και θεωρούνται ουσιώδη όταν, μεμονωμένα ή αθροιστικά, θα μπορούσε εύλογα να αναμένεται ότι θα επηρέαζαν τις χρηματοοικονομικές αποφάσεις των χρηστών, που λαμβάνονται με βάση αυτές τις εταιρικές ταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις. Ως καθήκον του ελέγχου, σύμφωνα με τα ΔΠΕ όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία, ασκούμε επαγγελματική κρίση και διατηρούμε επαγγελματικό σκεπτικισμό καθ’ όλη τη διάρκεια του ελέγχου. Επίσης: Εντοπίζουμε και αξιολογούμε τους κινδύνους ουσιώδους σφάλματος στις εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος, σχεδιάζοντας και διενεργώντας ελεγκτικές διαδικασίες που ανταποκρίνονται στου στους ς κινδύνους αυτούς και αποκτούμε ελεγκτικά τεκμήρια που είναι επαρκή και κατάλληλα για να παρέχουν βάση για τη γνώμη μας. Ο κίνδυνος μη εντοπισμού ουσιώδους σφάλματος που οφείλεται σε απάτη είναι υψηλότερος από αυτόν που οφείλεται σε λάθος, καθώς η απάτη μ μπορεί να εμπεριέχει συμπαιγνία, πλαστογραφία, εσκεμμένες παραλείψεις, ψευδείς διαβεβαιώσεις ή παράκαμψη των δικλίδων εσωτερικού ελέγχου. Κατανοούμε τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου που σχετίζονται με τον έλεγχο, με σκοπό το σχεδιασμό ελεγκτικών διαδικασιών κατάλληλων για τις περιστάσεις, αλλά όχι με σκοπό τη διατύπωση αποτελεσματικότητας των δικλίδων εσωτερικού ελέγχου της Εταιρείας και του Ομίλου. γνώμης επί της Αξιολογούμε την καταλληλότητα των λογιστικών αρχών και μεθόδων που χρησιμοποιήθηκαν και το εύλ εύλογο των λογιστικών εκτιμήσεων και των σχετικών γνωστοποιήσεων που έγιναν από τη διοίκηση. Αποφαινόμαστε για την καταλληλότητα της χρήσης από τη διοίκηση της λογιστικής αρχής της συνεχιζόμενης δραστηριότητας και με βάση τα ελεγκτικά τεκμήρια που αποκτήθηκ αποκτήθηκαν αν για το εάν υπάρχει ουσιώδης αβεβαιότητα σχετικά με γεγονότα ή συνθήκες που μπορεί να υποδηλώνουν ουσιώδη αβεβαιότητα ως προς την ικανότητα της Εταιρείας και του Ομίλου να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους. Σε περιπτώσεις όπου η χρήση της λογιστικής βάσης της συνεχιζόμενης δραστηριότητας κριθεί ως μη ενδεδειγμένη, η διοίκηση δύναται να καταρτίσει τις © 2020 Grant Thornton Ορκωτοί Ελεγκτές Σύμβουλοι Επιχειρήσεων | Ζεφύρου 56, 175 64 Π. Φάληρο | Τ: +30 210 7280000 Φ: +30 210 7212222 | www.grant-thornton.gr Σ ε λ ί δ α 24 | 89 εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις σε εναλλακτική βάση (για παράδειγμα στη βάση ρευστοποίησης). Στην περίπτωση αυτή εκτελούμε τον έλεγχ έλεγχο ο αυτών των χρηματοοικονομικών καταστάσεων υπό την προϋπόθεση ότι η εναλλακτική βάση παρουσίασης είναι αποδεκτή υπό τις περιστάσεις. Είμαστε υποχρεωμένοι στην έκθεση ελεγκτή να επιστήσουμε την προσοχή στις σχετικές γνωστοποιήσεις των εταιρικών και ενοποιημ ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων ή εάν αυτές οι γνωστοποιήσεις είναι ανεπαρκείς να διαφοροποιήσουμε τη γνώμη μας. Τα συμπεράσματά μας βασίζονται σε ελεγκτικά τεκμήρια που αποκτώνται μέχρι την ημερομηνία της έκθεσης ελεγκτή. Ωστόσο, μελλοντικά γεγονότα ή συνθήκες ενδέχεται να έχουν ως αποτέλεσμα η Εταιρεία και ο Όμιλος να παύσουν να λειτουργούν ως συνεχιζόμενη δραστηριότητα. Αξιολογούμε τη συνολική παρουσίαση, τη δομή και το περιεχόμενο των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων, συμπ συμπεριλαμβανομένων εριλαμβανομένων των γνωστοποιήσεων, καθώς και το κατά πόσο οι εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις απεικονίζουν τις υποκείμενες συναλλαγές και τα γεγονότα με τρόπο που επιτυγχάνεται η εύλογη παρουσίαση. Αποκτούμε επαρκή και κατάλληλα ελεγκτικά τεκμήρια αναφορικά με την χρηματοοικονομική πληροφόρηση των οντοτήτων ή των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων εντός του Ομίλου για την έκφραση γνώμης επί των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Είμαστε υπεύθυνοι για την καθοδή καθοδήγηση, την επίβλεψη και την εκτέλεση του ελέγχου της Εταιρείας και των θυγατρικών της. Παραμένουμε αποκλειστικά υπεύθυνοι για την ελεγκτική μας γνώμη. Μεταξύ άλλων θεμάτων, κοινοποιούμε στους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση, το σχεδιαζόμενο εύρος και το χρονοδιάγραμμα του ελέγχου, καθώς και σημαντικά ευρήματα του ελέγχου, συμπεριλαμβανομένων όποιων σημαντικών ελλείψεων στις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου εντοπίζουμε κατά τη διάρκεια του ελέγχου μας. Επιπλέον, δηλώνουμε προς τους υπεύθυνους για τη διακυβέρνησ διακυβέρνηση η ότι έχουμε συμμορφωθεί με τις σχετικές απαιτήσεις δεοντολογίας περί ανεξαρτησίας και γνωστοποιούμε προς αυτούς όλες τις σχέσεις και άλλα θέματα που μπορεί εύλογα να θεωρηθεί ότι επηρεάζουν την ανεξαρτησία μας και τα σχετικά μέτρα προστασίας, όπου συντρέχ συντρέχει περίπτωση. Από τα θέματα που γνωστοποιήθηκαν στους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση, καθορίζουμε τα θέματα εκείνα που ήταν εξέχουσας σημασίας για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων της ελεγχόμενης χρήσεως και ως εκ τούτου ύτου αποτελούν τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου. Έκθεση επί άλλων Νομικών και Κανονιστικών Απαιτήσεων 1. Έκθεση Διαχείρισης Διοικητικού Συμβουλίου Λαμβάνοντας υπόψη ότι η διοίκηση έχει την ευθύνη για την κατάρτιση της Έκθεσης Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου και της Δήλωσης Εταιρικής Διακυβέρνησης που περιλαμβάνεται στην έκθεση αυτή, κατ’ εφαρμογή των διατάξεων της παραγράφου 5 του άρθρου 2 του Ν. 4336/2015 (μέρος Β), σημειώνουμε ότι: α) Στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου περιλαμβάνε περιλαμβάνεται ται δήλωση εταιρικής διακυβέρνησης, η οποία παρέχει τα πληροφοριακά στοιχεία που ορίζονται στο άρθρο 152 του Ν. 4548/2018. β) Κατά τη γνώμη μας η Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου έχει καταρτισθεί σύμφωνα με τις ισχύουσες νομικές απαιτήσεις των ν άρθρων 150 και 153 και της παραγράφου 1 (περιπτώσεις γ’ και δ’) του άρθρου 152 του Ν. 4548/2018 και το περιεχόμενο αυτής αντιστοιχεί με τις συνημμένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις της χρήσης που έληξε την 31.12.2019. γ) Με βάση τη γνώση που αποκτήσαμε κατά το έλεγχό μας, για την εταιρεία ΣΩΚΡΑΤΗΣ Δ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ & ΥΙΟΣ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Α.Ε. και το περιβάλλον της, δεν έχουμε εντοπίσει ουσιώδεις ανακρίβειες στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού της Συμβουλίου. © 2020 Grant Thornton Ορκωτοί Ελεγκτές Σύμβουλοι Επιχειρήσεων | Ζεφύρου 56, 175 64 Π. Φάληρο | Τ: +30 210 7280000 Φ: +30 210 7212222 | www.grant-thornton.gr Σ ε λ ί δ α 25 | 89 2. Ίδια Κεφάλαια και Σχετικές Απαιτήσεις τ του Ν. 4548/2018 Στη σημείωση 2.1 επί των συνημμένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων γίνεται αναφορά στο γεγονός ότι το Σύνολο των Ιδίων Κεφαλαίων της Εταιρείας, κατά την 31 Δεκεμβρίου 2019 έχει καταστεί αρνητικό και ως εκ τούτου συντρέχουν οι προϋποθέσεις ττης ης παρ.4 του άρθρου 119 του Ν.4548/2018, βάσει του οποίου το Διοικητικό Συμβούλιο υποχρεούται να συγκαλέσει τη γενική συνέλευση των μετόχων με θέμα την λήψη κατάλληλων μέτρων Συμπληρωματική Έκθεση προς την Επιτροπή Ελέγχου Η γνώμη μας επί των συνημμένων εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων είναι συνεπής με τη Συμπληρωματική Έκθεσή μας προς την Επιτροπή Ελέγχου της Εταιρείας, που προβλέπεται από το άρθρο 11 του κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) αριθ. 537/2014. Παροχή μη ελεγκτικών υπηρεσιών Δεν παρείχαμε στην Εταιρεία και τις θυγατρικές της μη ελεγκτικές υπηρεσίες που απαγορεύονται σύμφωνα με το άρθρο 5 του κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) αριθ. 537/2014. Διορισμός Ελεγκτή Διοριστήκαμε για πρώτη φορά ως Ορκωτοί Ελεγκτές Λογιστές της Εταιρείας με την από 28/07/2017 απόφαση της ετήσιας τακτικής γενικής συνέλευσης των μετόχων. Έκτοτε ο διορισμός μας έχει αδιαλείπτως ανανεωθεί για μια συνολική περίοδο (3) ετών με βάση τις κατ’ έτος λαμβανόμενες αποφάσεις της τακτικής γενικής συνέλευσης των. Τρίτη, 30 Ιουνίου 2020 Ο Ορκωτός Ελεγκτής Λογιστής Νικόλαος Χρήστος Μαντζούνης Α.Μ. Σ.Ο.Ε.Λ. 40511 © 2020 Grant Thornton Ορκωτοί Ελεγκτές Σύμβουλοι Επιχειρήσεων | Ζεφύρου 56, 175 64 Π. Φάληρο | Τ: +30 210 7280000 Φ: +30 210 7212222 | www.grant-thornton.gr Σ ε λ ί δ α 26 | 89 Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης την 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης (Εταιρική και Ενοποιημένη) ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ Ενσώματα πάγια Ακίνητα για επένδυση Άυλα στοιχεία του ενεργητικού Λοιπές μακρ/σμες απαιτήσεις Σύνολο πάγιου ενεργητικού Αποθέματα Απαιτήσεις από πελάτες Λοιπές απαιτήσεις Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα Σύνολο κυκλοφορούντων περιουσιακών στοιχείων ΣΥΝΟΛΟ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ ΙΔΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ & ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΙΔΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ Μετοχικό κεφάλαιο Αποθεματικό από έκδοση μετοχών υπέρ το άρτιο Λοιπά αποθεματικά Ζημίες εις νέο Ίδια κεφάλαια αποδιδόμενα στους ιδιοκτήτες της μητρικής Μη ελέγχουσες συμμετοχές Σύνολο ιδίων κεφαλαίων (α) ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ Αναβαλλόμενοι φόροι Προβλέψεις για αποζημιώσεις προσωπικού Λοιπές μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις Σύνολο μακροπρόθεσμων υποχρεώσεων Βραχυπρόθεσμες τραπεζικές υποχρεώσεις Υποχρεώσεις προς προμηθευτές Υποχρεώσεις για τρέχουσα φορολογία Λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις Σύνολο βραχυπρόθεσμων υποχρεώσεων Σύνολο υποχρεώσεων (β) ΣΥΝΟΛΟ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ & ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ (α+β) ΣΗΜ 6 7 8 ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2019 31/12/2018 ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 8.919.290 1.000.000 51.001 58.632 10.028.923 9.803.288 1.088.839 59.459 64.141 11.015.727 8.766.111 1.000.000 50.033 52.450 9.868.593 9.772.983 1.088.839 58.033 51.582 10.971.436 10 11 12 814.168 1.351.172 1.219.013 1.396.156 3.426.099 1.164.961 716.141 1.654.353 1.197.690 1.263.284 3.574.673 1.134.238 13 242.790 322.320 174.564 215.529 3.627.143 13.656.066 6.309.536 17.325.263 3.742.748 13.611.341 6.187.723 17.159.159 14 8.178.804 8.178.804 8.178.804 8.178.804 15 12.065.697 6.046.677 (62.930.900) 12.065.697 6.046.677 (58.008.610) 12.065.697 6.046.677 (62.889.141) 12.065.697 6.046.677 (58.083.646) (36.639.722) (13.244) (36.652.966) (31.717.431) (16.729) (31.734.160) (36.597.963) (36.597.963) (31.792.468) (31.792.468) 22 1.031 2.357 - - 17 712.211 737.262 712.211 737.262 16 2.369.326 2.257.275 2.252.373 2.249.133 3.082.568 2.996.893 2.964.584 2.986.395 43.761.666 1.898.228 42.627.422 2.140.609 43.740.998 1.960.092 42.502.763 2.226.352 - 20.375 - - 1.566.569 1.274.123 1.543.630 1.236.118 47.226.464 50.309.032 46.062.530 49.059.423 47.244.720 50.209.304 45.965.233 48.951.627 13.656.066 17.325.263 13.611.341 17.159.159 18 19 20 Οι σημειώσεις στις σελίδες 33 έως 89 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Σ ε λ ί δ α 27 | 89 Κατάσταση Αποτελεσμάτων για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά Κατάσταση Αποτελεσμάτων (Εταιρική και Ενοποιημένη) 1/1/201931/12/2019 ΟΜΙΛΟΣ 1/1/201831/12/2018 ΕΤΑΙΡΕΙΑ 1/1/20191/1/201831/12/2019 31/12/2018 ΣΗΜ Κύκλος εργασιών (πωλήσεις) 23 Κόστος πωλήσεων Μικτό κέρδος 7.894.152 11.756.376 7.576.998 11.093.222 (5.728.357) (8.029.362) (5.624.404) (7.669.479) 2.165.795 3.727.014 1.952.594 3.423.742 Άλλα έσοδα εκμετάλλευσης 24 821.782 943.151 819.265 933.559 Έξοδα διοικητικής λειτουργίας 25 (1.458.594) (1.591.014) (1.426.010) (1.543.898) Έξοδα λειτουργίας διάθεσης 25 (3.391.235) (4.005.346) (3.096.485) (3.718.400) Άλλα έξοδα εκμετάλλευσης 25 (853.110) (752.159) (854.610) (750.194) (2.715.362) (1.678.354) (2.605.246) (1.655.190) Λειτουργικές ζημίες Έσοδα / (έξοδα) από επενδύσεις 26 5.700 28.860 5.700 28.860 Χρηματοοικονομικά έξοδα 27 (2.189.406) (1.339.294) (2.186.386) (1.335.911) (4.899.069) (2.988.788) (4.785.932) (2.962.242) 1.326 (19.150) - - (4.897.743) (3.007.939) (4.785.932) (2.962.242) (4.887.015) (3.003.046) (4.785.932) (2.962.242) Ζημίες προ φόρων Φόροι 21 Ζημίες χρήσης Κατανέμεται σε: Ιδιοκτήτες της μητρικής Μη ελέγχουσες συμμετοχές Ζημίες χρήσης ανά μετοχή – βασικά σε Ευρώ 28 (10.728) (4.893) - - (4.897.743) (3.007.939) (4.785.932) (2.962.242) (0,3705) (0,2276) (0,3628) (0,2246) Οι σημειώσεις στις σελίδες 33 έως 89 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Σ ε λ ί δ α 28 | 89 Κατάσταση Συνολικών Εσόδων για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά Κατάσταση Συνολικών Εσόδων (Εταιρική και Ενοποιημένη) ΟΜΙΛΟΣ 1/1/201831/12/2018 1/1/201931/12/2019 ΕΤΑΙΡΕΙΑ 1/1/201931/12/2019 1/1/2018-31/12/2018 ΣΗΜ Ζημίες χρήσης μετά από φόρους Λοιπά Συνολικά Έσοδα: Ποσά που δεν αναταξινομούνται στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων σε μεταγενέστερες χρήσεις Επανεκτίμηση υποχρεώσεων παροχών προσωπικού Αναβαλλόμενος φόρος επί της επανεκτίμησης της υποχρέωσης παροχών προσωπικού (4.897.743) (3.007.939) (4.785.932) (2.962.242) 17 (19.563) 5.212 (19.563) 5.212 22 - - - - Λοιπά συνολικά έσοδα χρήσης μετά φόρων (19.563) 5.212 (19.563) 5.212 Συγκεντρωτικά συνολικά εισοδήματα χρήσης (4.917.305) (3.002.727) (4.805.495) (2.957.030) (4.906.578) (10.728) (2.997.835) (4.893) (4.805.495) - (2.957.030) - (4.917.305) (3.002.727) (4.805.495) (2.957.030) Κατανέμεται σε: Ιδιοκτήτες της μητρικής Μη ελέγχουσες συμμετοχές Οι σημειώσεις στις σελίδες 33 έως 89 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Σ ε λ ί δ α 29 | 89 Κατάσταση Ταμειακών Ροών για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά Κατάσταση Ταμειακών Ροών (Εταιρική και Ενοποιημένη) Λειτουργικές δραστηριότητες Ζημίες προ φόρων Πλέον / (μείον) προσαρμογές για: Αποσβέσεις Προβλέψεις Συναλλαγματικές διαφορές Αποτελέσματα (έσοδα, έξοδα, κέρδη και ζημιές) επενδυτικής δραστηριότητας Προβλεψεις απομείωσης παγίων Αναστροφή πρόβλεψης απομείωσης παγίων Αναστροφή πρόβλεψης λοιπών απαιτήσεων Αναστροφή πρόβλεψης αποθεμάτων (Κέρδος)/ Ζημιά από χρηματοοικονομικά παράγωγα Χρεωστικοί τόκοι και συναφή έξοδα Πλέον / (μείον) προσαρμογές για μεταβολές λογαριασμών κεφαλαίου κίνησης ή που σχετίζονται με τις λειτουργικές δραστηριότητες Μείωση αποθεμάτων Μείωση απαιτήσεων από πελάτες (Μείωση) / αύξηση υποχρεώσεων (πλην τραπεζών) Μείον: Χρεωστικοί τόκοι και συναφή έξοδα καταβλημένα Καταβλημένοι φόροι Σύνολο εισροών / (εκροών) από λειτουργικές δραστηριότητες (α) Επενδυτικές δραστηριότητες Αγορά ενσώματων παγίων και άυλων περιουσιακών στοιχείων Εισπράξεις από πωλήσεις ενσώματων παγίων και άυλων περιουσιακών στοιχείων Τόκοι εισπραχθέντες Διακανονισμός παραγώγου Σύνολο εκροών από επενδυτικές δραστηριότητες (β) Χρηματοδοτικές δραστηριότητες Εισπράξεις από εκδοθέντα / αναληφθέντα δάνεια Εξοφλήσεις δανείων Εξοφλήσεις υποχρεώσεων από χρηματοδοτικές μισθώσεις (χρεολύσια) Σύνολο εκροών από χρηματοδοτικές δραστηριότητες (γ) Καθαρή μείωση στα ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα χρήσης (α)+(β)+(γ) Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα έναρξης χρήσης Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα λήξης χρήσης ΟΜΙΛΟΣ 1/1/20191/1/201831/12/2019 31/12/2018 ΕΤΑΙΡΕΙΑ 1/1/20191/1/201831/12/2019 31/12/2018 (4.899.069) (2.988.788) (4.785.932) (2.962.242) 626.170 (43.837) 5.108 642.639 291.727 13.832 607.725 (43.113) 5.108 631.094 290.269 13.832 (10.715) (10.156) (6.868) (843) 779.073 (188.023) (60.000) (294.393) 5.700 2.189.534 (1.890.451) (316.751) (316.751) 0 (28.860) 1.340.477 (1.055.881) 779.073 (188.023) (60.000) (294.393) 5.700 2.186.554 (1.794.170) 0 (28.860) 1.337.069 (1.036.431) 878.211 1.952.735 181.701 1.373.869 2.592.669 (1.174.542) 841.536 1.784.170 173.674 1.317.045 2.531.862 (1.191.216) 30.724 115.312 27.744 111.903 20.375 2.961.548 2.602.908 2.771.636 2.478.666 1.071.096 1.547.026 977.466 1.442.235 (38.869) (85.045) (38.419) (79.360) 1.000 14.450 1.000 4.367 1.183 168 183 73.777 21.385 (37.685) (48.027) (1.072.909) (2.296.570) (40.032) 710.000 0 67.121 1.157 21.385 (37.250) (52.451) (948.249) (2.268.591) 710.000 0 (32.931) (1.112.941) (1.586.570) (981.180) (1.558.591) (79.530) 322.320 (87.571) 409.890 (40.964) 215.529 (168.808) 384.336 242.790 322.320 174.564 215.529 Οι σημειώσεις στις σελίδες 33 έως 89 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Σ ε λ ί δ α 30 | 89 Κατάσταση Μεταβολών Ιδίων Κεφαλαίων για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά Κατάσταση Μεταβολών Ιδίων Κεφαλαίων (Ενοποιημένη) Μετοχικό κεφάλαιο Υπόλοιπο Ιδίων Κεφαλαίων κατά την 1η Ιανουάριου 2018 8.178.804 Ίδια Κεφάλαια αποδιδόμενα στους μετόχους της μητρικής Ίδια Κεφάλαια Διαφορά από Λοιπά Αποτελέσματα αποδιδόμενα στους έκδοση μτχ αποθεματικά εις νέο ιδιοκτήτες της υπέρ το άρτιο μητρικής 12.065.697 7.724.503 (56.688.602) (28.719.597) Αποθεματικό μετατρέψιμου ομολογιακού δανείου (1.677.827) Δικαιώματα Μειοψηφίας (11.836) (28.731.433) - - - - - 1.677.827 Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων 1.677.827 - - (3.003.046) (3.003.046) (4.893) (3.007.939) - - 5.212 5.212 - 5.212 - - - 5.212 5.212 - 5.212 Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα χρήσης μετά φόρων Υπόλοιπο Ιδίων Κεφαλαίων κατά την 31η Δεκεμβρίου 2018 8.178.804 12.065.697 6.046.677 (2.997.835) (58.008.610) (2.997.835) (31.717.432) (4.893) (16.729) (3.002.727) (31.734.160) Υπόλοιπο Ιδίων Κεφαλαίων κατά την 1η Ιανουάριου 2019 Εξαγορά ποσοστού μειοψηφίας 8.178.804 12.065.697 6.046.677 (58.008.610) (15.713) (31.717.432) (15.713) (16.729) 14.213 (31.734.160) (1.500) - - - (15.713) (15.713) 14.213 (1.500) Ζημίες χρήσης Λοιπά Συνολικά Έσοδα: - - - (4.887.015) (4.887.015) (10.728) (4.897.743) Επανεκτίμηση υποχρεώσεων παροχών προσωπικού Λοιπά συνολικά έσοδα χρήσης μετά από φόρους - - - (19.563) (19.563) - (19.563) - - - (19.563) (19.563) - (19.563) 8.178.804 12.065.697 6.046.677 (4.906.578) (62.930.900) (4.906.578) (36.639.722) (10.728) (13.244) (4.917.305) (36.652.966) Συναλλαγές με Ιδιοκτήτες - - (1.677.827) Ζημίες χρήσης Λοιπά Συνολικά Έσοδα: - - Επανεκτίμηση υποχρεώσεων παροχών προσωπικού Λοιπά συνολικά έσοδα χρήσης μετά από φόρους - Συναλλαγές με Ιδιοκτήτες Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα χρήσης μετά φόρων Υπόλοιπο Ιδίων Κεφαλαίων κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019 Οι σημειώσεις στις σελίδες 33 έως 89 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Σ ε λ ί δ α 31 | 89 Κατάσταση Μεταβολών Ιδίων Κεφαλαίων για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2019 Όλα τα ποσά είναι σε Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά Κατάσταση Μεταβολών Ιδίων Κεφαλαίων (Εταιρική) Μετοχικό κεφάλαιο Υπόλοιπο Ιδίων Κεφαλαίων κατά την 1η Ιανουάριου 2018 Διαφορά από έκδοση μτχ υπέρ το άρτιο 8.178.804 12.065.697 Αποθεματικό μετατρέψιμου ομολογιακού δανείου Λοιπά αποθεματικά Αποτελέσματα εις νέο Σύνολο (56.804.443) 1.677.827 (28.835.437) 0 7.724.503 (1.677.827) Συναλλαγές με Ιδιοκτήτες - - (1.677.827) 1.677.827 0 Ζημίες χρήσης Λοιπά Συνολικά Έσοδα: - - - (2.962.242) (2.962.242) Επανεκτίμηση υποχρεώσεων παροχών προσωπικού - - - 5.212 5.212 Λοιπά συνολικά έσοδα χρήσης μετά από φόρους - - - 5.212 5.212 8.178.804 12.065.697 6.046.677 (2.957.030) (2.957.030) Υπόλοιπο Ιδίων Κεφαλαίων κατά την 31η Δεκεμβρίου 2018 (58.083.646) (31.792.468) Υπόλοιπο Ιδίων Κεφαλαίων κατά την 1η Ιανουάριου 2019 8.178.804 12.065.697 6.046.677 (58.083.646) (31.792.468) - - Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα χρήσης μετά φόρων Αποθεματικό μετατρέψιμου δανείου Λοιπές μεταφορές - - - Ζημίες χρήσης Λοιπά Συνολικά Έσοδα: - - (4.785.932) (4.785.932) (19.563) (19.563) Επανεκτίμηση υποχρεώσεων παροχών προσωπικού - - - Λοιπά συνολικά έσοδα χρήσης μετά από φόρους - - - (19.563) (19.563) 8.178.804 12.065.697 6.046.676,78 (4.805.495) (4.805.495) (62.889.141) (36.597.963) Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα χρήσης μετά φόρων Υπόλοιπο Ιδίων Κεφαλαίων κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019 Οι σημειώσεις στις σελίδες 33 έως 89 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Σ ε λ ί δ α 32 | 89 Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019 Όμιλος και Εταιρεία Όλα τα ποσά είναι σε Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά 1. Γενικές πληροφορίες Η Εταιρεία «ΣΩΚΡΑΤΗΣ.Δ.ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ & ΥΙΟΣ Α.Ε. - YALCO» έχει συσταθεί στην Ελλάδα το 1972 με διάρκεια 99 ετών σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν. 2190/1920 ως Ανώνυμη Εταιρεία με αριθμό μητρώου Α.Ε.: 8349/06/Β/86/02 και αριθμό ΓΕΜΗ: 57202204000. Έχει έδρα στο Δήμο Δέλτα, Καλοχώρι, του Νομού Θεσσαλονίκης, στη διεύθυνση 5ο χλμ. Εθνικής Οδού Θεσσαλονίκης – Κατερίνης και η ηλεκτρονική της διεύθυνση είναι www.yalco.gr. Ο αριθμός του απασχολούμενου προσωπικού την 31/12/2019 είναι για τον Όμιλο 108 και για τη μητρική 103 άτομα, ενώ την 31/12/2018 ήταν 112 και 107 αντίστοιχα. Η Εταιρεία δραστηριοποιείται στο χώρο του εισαγωγικού χονδρικού εμπορίου ειδών οικιακής χρήσης, μικρών ηλεκτρικών συσκευών, ειδών μαζικής εστίασης και στην παραγωγή αντικολλητικών σκευών οικιακής και επαγγελματικής χρήσης, στο χώρο της λιανικής ειδών οικιακής χρήσης και δώρων, τόσο μέσω ιδίων καταστημάτων, όσο και με το σύστημα franchising & shop in shop. Επίσης, δραστηριοποιείται μέσω των θυγατρικών της: 1. ROTA Logistics A.E. με έδρα στην Ελλάδα στο χώρο παροχής αποθηκευτικών υπηρεσιών (3 PL), αποθήκευσης, ανασυσκευασίας, διανομών. 2. Την YSC TACTICAL INVESTMENTS LIMITED με έδρα στην Κύπρο και σκοπό τη διεξαγωγή επενδυτικών δραστηριοτήτων. 3. Την ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΡΟΔΟΥ A.E.- HORECALAND με έδρα στην Ελλάδα και σκοπό την περαιτέρω ανάπτυξη της υφιστάμενης δραστηριότητας και την ενίσχυση του ξενοδοχειακού τομέα. Οι εταιρείες του Ομίλου που περιλαμβάνονται στις ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις είναι: Αντικείμενο Δραστηριότητας ΕΔΡΑ / ΧΩΡΑ ΠΟΣΟΣΤΟ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ 1. ΣΩΚΡΑΤΗΣ Δ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ & ΥΙΟΣ Α.Ε. “YALCO” Χονδρικό εμπόριο ειδών οικιακής χρήσης ΕΛΛΑΔΑ ΜΗΤΡΙΚΗ 2. ROTA LOGISTICS A.E. Παροχή αποθηκευτικών υπηρεσιών ΕΛΛΑΔΑ 99,97% Άμεση Επενδυτικές δραστηριότητες ΚΥΠΡΟΣ 100,00% Άμεση Χονδρικό εμπόριο ειδών οικιακής χρήσης ΕΛΛΑΔΑ 90,00% Άμεση 3. YSC TACTICAL INVESTMENTS LIMITED 4. ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΡΟΔΟΥ A.E.- HORECALAND ΣΧΕΣΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ Οι εταιρείες 2 και 3 δεν έχουν επιχειρηματική δραστηριότητα. Οι μετοχές της θυγατρικής εταιρείας Rota Logistics AE είναι ενεχυριασμένες έναντι του κοινοπρακτικού δανείου Α. Την 28η Ιουνίου 2019 η Εταιρεία προχώρησε στην εξαγορά επιπλέον ποσοστού 30% του μετοχικού κεφαλαίου της εταιρείας «ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΡΟΔΟΥ A.E.- HORECALAND». Μετά την ως άνω εξαγορά η Εταιρεία κατέχει το 90% του μετοχικού κεφαλαίου της ως άνω θυγατρικής εταιρείας. Για όλες τις εταιρείες του Ομίλου κατά την ενοποίηση εφαρμόσθηκε η μέθοδος της ολικής ενοποίησης. Το υφιστάμενο Διοικητικό Συμβούλιο έχει πενταετή θητεία, η οποία λήγει με την εκλογή νέου Διοικητικού Συμβουλίου από την Τακτική Γενική Συνέλευση που θα συγκληθεί εντός του έτους 2023. Το Διοικητικό Συμβούλιο εξελέγη από τη Γενική Συνέλευση της Εταιρείας που πραγματοποιήθηκε την 8η Οκτωβρίου 2018 και συγκροτήθηκε σε σώμα κατά τη συνεδρίασή του την ίδια ημέρα. Το υφιστάμενο Διοικητικό Συμβούλιο όπως αυτό εκλέχθηκε την 8η Οκτωβρίου 2018 έχει την εξής σύνθεση: Δημήτριος Κωνσταντίνου Καλλιόπη Αναστασίου Κωνσταντίνου Σωκράτης Κωνσταντίνου Πρόεδρος Αντιπρόεδρος Διευθύνων Σύμβουλος Εκτελεστικό Μέλος Εκτελεστικό Μέλος Εκτελεστικό Μέλος Οι σημειώσεις στις σελίδες 33 έως 89 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Σ ε λ ί δ α 33 | 89 Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019 Όμιλος και Εταιρεία Όλα τα ποσά είναι σε Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά Ιωάννης Βεζύρογλου Αμεντέο Όντονι Μέλος Δ.Σ. Μέλος Δ.Σ. Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Οι παρούσες ενοποιημένες και εταιρικές χρηματοοικονομικές καταστάσεις της χρήση που έληξε την 31/12/2019 έχουν εγκριθεί από το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας την 30 Ιουνίου 2020 και υπόκεινται στην οριστική έγκριση της Γενικής Συνέλευσης των Μετόχων, είναι δε αναρτημένες στη διαδικτυακή διεύθυνση www.yalco.gr 2. Πλαίσιο κατάρτισης των χρηματοοικονομικών καταστάσεων Οι ενοποιημένες και εταιρικές χρηματοοικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας αφορούν τη χρήση 2019 και καλύπτουν την ετήσια περίοδο από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019. Οι χρηματοοικονομικές καταστάσεις έχουν καταρτισθεί σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (ΔΠΧΑ) και τις Διερμηνείες της Επιτροπής Διερμηνειών των Διεθνών Προτύπων Χρηματοοικονομικής Αναφοράς, όπως έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση μέχρι και την 31/12/2019. Ο Όμιλος εφαρμόζει όλα τα Διεθνή Λογιστικά Πρότυπα (ΔΛΠ), τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (ΔΠΧΑ) και τις Διερμηνείες τους που έχουν εφαρμογή στις εργασίες του. Οι βασικές λογιστικές πολιτικές που εφαρμόσθηκαν κατά τη σύνταξη αυτών των ετήσιων χρηματοοικονομικών καταστάσεων περιγράφονται στη σημ. 4 και έχουν εφαρμοστεί με συνέπεια για όλες τις περιόδους που παρουσιάζονται, εκτός από τις αλλαγές και τροποποιήσεις προτύπων που αναφέρονται στη σημείωση 2.4 παρακάτω. 2.1. Κατάρτιση χρηματοοικονομικών καταστάσεων στη βάση της Ρευστοποιήσιμης αξίας Η Διοίκηση κατά τη σύνταξη των οικονομικών καταστάσεων της 31/12/2017, και κατόπιν της αξιολόγησης που έλαβε υπόψη τις συνθήκες του περιβάλλοντος αλλά και τα ειδικά χαρακτηριστικά της Εταιρείας, κατέληξε ότι η Αρχή της Συνέχισης της δραστηριότητας (Going Concern) δεν αποτελεί κατάλληλη βάση για την σύνταξη των οικονομικών καταστάσεων. Στο πλαίσιο αυτό και προκειμένου να παρασχεθεί η καλύτερη δυνατή πληροφόρηση στους χρήστες των οικονομικών καταστάσεων και με στόχο να προσεγγίσει κατά το δυνατό την αξία των περιουσιακών στοιχείων σε περίπτωση που η Εταιρεία παύσει τη λειτουργία της, κρίθηκε σκόπιμη η αλλαγή της βάσης κατάρτισης των Οικονομικών Καταστάσεων από την «Αρχή Συνέχισης της Δραστηριότητας» στην «Ρευστοποιήσιμη Αξία» με ισχύ από την 31η Δεκεμβρίου 2017. Σύμφωνα με τη «Ρευστοποιήσιμη Αξία» η ανάκτηση των στοιχείων του ενεργητικού και ο διακανονισμός των υποχρεώσεων θα πραγματοποιηθεί μέσω της ρευστοποίησης των στοιχείων του ενεργητικού και όχι στο πλαίσιο των συνήθων εμπορικών της δραστηριοτήτων. Έκτοτε, οι εξαμηνιαίες οικονομικές καταστάσεις της περιόδου που έληξε την 30/06/2018, οι ετήσιες οικονομικές καταστάσεις της χρήσης που έληξε την 31/12/2018, οι εξαμηνιαίες οικονομικές καταστάσεις της περιόδου που έληξε την 30/06/2019, καθώς και οι συννημένες ετήσιες οικονομικές καταστάσεις της χρήσης που έληξε την 31/12/2019 καταρτίστηκαν ομοίως στη Βάση της Ρευστοποιήσιμης Αξίας. Η διοίκηση της εταιρείας αξιολογώντας τα γεγονότα που αναλυτικά αναφέρονται στη Σημείωση 2.1 κατωτέρω, δεν μπορεί να δεσμευτεί για την εξεύρεση λύσης που να διασφαλίζει την συνέχιση των δραστηριοτήτων της εταιρείας γεγονός που καθιστά πιθανή την παύση λειτουργίας της στο άμεσο μέλλον. Σε κάθε περίπτωση, η Διοίκηση προτίθεται να εξαντλήσει από την μεριά της κάθε περιθώριο εύρεσης λύσης αναμένοντας και τις εξελίξεις που θα προκύψουν μετά και από την μεταβίβαση των απαιτήσεων που απορρέουν από τις συμβάσεις των κοινοπρακτικών δανείων και των ανοικτών πιστωτικών γραμμών- αλληλόχρεων λογαριασμών της Τράπεζας Eurobank Ergasias AE στην εταιρεία ειδικού σκοπού CAIRO No. 3 FINANCE DESIGNATED ACTIVITY COMPANY. Σημαντικές δυσχερείς εξελίξεις της περιόδου από 01/01/2019 μέχρι και την ημερομηνία έγκρισης των ετήσιων χρηματοοικονομικών καταστάσεων Η Διοίκηση κατά τη σύνταξη των οικονομικών καταστάσεων της 31/12/2019 αξιολόγησε το βαθμό κατά τον οποίο η Αρχή της Συνέχισης της δραστηριότητας (Going Concern) αποτελεί κατάλληλη βάση για την σύνταξη των οικονομικών καταστάσεων. Για την αξιολόγηση αυτή λήφθηκαν υπόψη οι συνθήκες του περιβάλλοντος, τα ειδικά χαρακτηριστικά της Εταιρείας και οι πρόσφατες δυσχερείς εξελίξεις και ενέργειες στις οποίες προέβησαν οι ομολογιούχοι δανειστές προς διασφάλιση των συμφερόντων τους. Συγκεκριμένα, οι ομολογιούχοι δανειστές σε συνέχεια της καταγγελίας των δανειακών συμβάσεων της Εταιρείας, συνεπεία της οποίας, το συνολικό οφειλόμενο ποσό που κατέστη ληξιπρόθεσμό και καλείτο να καταβληθεί άμεσα, ανερχόταν σε συνολικό ποσό Ευρώ 40.348.644 κεφαλαίου και ποσό Ευρώ 1.564.659 τόκων (31/12/2019: Ευρώ 39.961.495 και Ευρώ 3.534.398 αντίστοιχα) προχώρησαν και σε επιπλέον νομικές ενέργειες όπως αναλυτικά περιγράφονται στο σημείο (α) κατωτέρω, οι οποίες δυσχεραίναν περαιτέρω την ήδη δυσμενή και ρευστή οικονομική κατάσταση της Εταιρείας. Οι σημειώσεις στις σελίδες 33 έως 89 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Σ ε λ ί δ α 34 | 89 Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019 Όμιλος και Εταιρεία Όλα τα ποσά είναι σε Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά Σημειώνεται ότι μέχρι και σήμερα παρά τις κατωτέρω δυσμενέστατες εξελίξεις που περιγράφονται στα σημεία (α), (β) και (γ), η Εταιρεία συνεχίζει, έστω και σε σημαντικά περιορισμένο βαθμό, τη λειτουργία της με πρωταρχικό μέλημα της Διοίκησης την έγκαιρη καταβολή της μισθοδοσίας του προσωπικού, όπως επίσης και την εξυπηρέτηση των φορολογικών και ασφαλιστικών υποχρεώσεων, καθώς και των προμηθευτών της. Οι ρυθμισμένες φορολογικές και ασφαλιστικές υποχρεώσεις ανέρχονταν την 31/12/2019 σε Ευρώ 496.288 ενώ μέχρι την ημερομηνία έγκρισης των συνημμένων ετησίων οικονομικών καταστάσεων ανέρχονταν σε Ευρώ 596.791 και εξυπηρετούνται μέχρι την ημερομηνία δημοσίευσης. (α) Καταγγελία Δανειακών Συμβάσεων από τις Πιστώτριες Τράπεζες Τον Φεβρουάριο του 2019, και λόγω των γεγονότων μη συμμόρφωσης με τους συμβατικούς όρους των δανειακών συμβάσεων, οι πιστώτριες τράπεζες προχώρησαν στην καταγγελία των δανειακών συμβάσεων. Ειδικότερα: Καταγγελία Κοινού Ομολογιακού Δανείου ποσού Ευρώ 18.000.000 (ΚΟΔ Α) Την 04/02/2019, έπειτα από ομόφωνη απόφαση της Συνέλευσης των Ομολογιούχων, η πιστώτρια τράπεζα EUROBANK ΑΕ, με την ιδιότητα του εκπροσώπου των ομολογιούχων τραπεζών προέβη στην καταγγελία του Κοινού Ομολογιακού Δανείου Α (ΚΟΔ Α) ποσού Ευρώ 18.000.000 και προχώρησε, μέσω σχετικών νομικών ενεργειών, σε εντολή για την άμεση καταβολή ολόκληρου του οφειλόμενου κεφαλαίου, πλέον των δεδουλευμένων ληξιπρόθεσμων τόκων (Κεφάλαιο: Ευρώ 18.000.000 Τόκοι: Ευρώ 716.320). Περαιτέρω, με την καταγγελία του ΚΟΔ Α ενεργοποιήθηκαν όροι σχετικά με την: (α) Αναγκαστική εκποίηση, κατά τις διατάξεις του ν.δ. 1923, των ενυπόθηκων ακινήτων της Εταιρείας (βλέπε σημειώσεις 6 και 7), και (β) Αναγκαστική εκποίηση των ενεχυριασμένων άυλων μετοχών εκδόσεως της Εταιρείας. Εν συνεχεία, η πιστώτρια τράπεζα προχώρησε σε πράξεις ειδοποίησης διενέργειας πλειστηριασμού για τα ενυπόθηκα ακίνητα της Εταιρείας όπως αυτά είχαν εγγραφεί ως εμπράγματες ασφάλειες του ως άνω Κοινού Ομολογιακού Δανείου Α (ΚΟΔ Α). Συγκεκριμένα στις 12/04/2019, η Διοίκηση έλαβε ειδοποίηση για τα ενυπόθηκα ακίνητα της Εταιρείας στα Οινόφυτα Βοιωτίας με ημερομηνία διεξαγωγής πλειστηριασμού την 03η Ιουλίου 2019, και στις 19/04/2019 έλαβε ειδοποίηση για τα ενυπόθηκα ακίνητα της Εταιρείας στο Καλοχώρι του Δήμου Δέλτα Θεσσαλονίκης με ημερομηνία διεξαγωγής πλειστηριασμού την 17/06/2019. Η Εταιρεία και στις δύο περιπτώσεις άσκησε ένδικα μέσα με τα οποία οι ημερομηνίες πλειστηριασμού μετατέθηκαν για τις 13/11/2019 και 20/11/2019 αντίστοιχα. Την 07/11/2019 η Διοίκηση της Εταιρείας κατέθεσε δικόγραφο δήλωσης παύσης πληρωμών στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης για την αναστολή των μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης των ενυπόθηκων ακινήτων της Εταιρείας. Η δικάσιμος για την συζήτηση του εν λόγω δικογράφου, ορίστηκε την 09/12/2019, κατά την οποία η Εταιρεία παραιτήθηκε από την αξίωση της για προστασία. Νέα ημερομηνία πλειστηριασμού ορίστηκε η 26/02/2020 αλλά δεν διενεργήθηκε καθώς ανεστάλη. Σε συνέχεια του ανωτέρω σημειώνεται ότι η Διοίκηση δεν έχει θέσει σε εφαρμογή, ούτε έχει εγκρίνει κάποιο σχέδιο για την εθελοντική εκκαθάριση της Εταιρείας, καθώς επίσης, δεν έχει προβεί σε στάση πληρωμών. Την 13/03/2020 η εκπρόσωπος των ομολογιούχων τραπεζών Eurobank Ergasias AE γνωστοποίησε στην Εταιρεία Δήλωση Συνέχισης του προγράμματος αναγκαστικής εκποίησης των ενυπόθηκων ακινήτων της Εταιρείας, ορίζοντας νέα ημερομηνία πλειστηριασμού των ακινήτων στο Καλοχώρι του Δήμου Δέλτα Θεσσαλονίκης την 20/05/2020. Ο εν λόγω πλειστηριασμός δεν έλαβε χώρα εξαιτίας της εξάπλωσης του κορωνοϊού και τη συνεπακόλουθης αναστολής λειτουργίας των δικαστηρίων. Αναμένεται να οριστεί νέα ημερομηνία διεξαγωγής του πλειστηριασμού. Μέχρι την ημερομηνία δημοσίευσης των συνημμένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων, ουδεμία άλλη ενέργεια δεν έχει λάβει χώρα. Καταγγελία Κοινού Ομολογιακού Δανείου ποσού Ευρώ 10.943.274 (ΚΟΔ Β) και σταθεροποίηση κυμαινόμενης ασφάλειας ενεχύρου εις βάρος αποθεμάτων Την 04/02/2019, έπειτα από την ομόφωνη απόφαση της Συνέλευσης των Ομολογιούχων, η πιστώτρια τράπεζα EUROBANK ΑΕ, με την ιδιότητα του εκπροσώπου των ομολογιούχων τραπεζών, προέβη στην καταγγελία του Κοινού Ομολογιακού Δανείου Β (ΚΟΔ Β) ποσού Ευρώ 10.943.274 και προχώρησε, μέσω σχετικών νομικών ενεργειών, σε εντολή για την άμεση καταβολή ολόκληρου του οφειλόμενου κεφαλαίου πλέον των δεδουλευμένων ληξιπρόθεσμων τόκων (Κεφάλαιο: Ευρώ 10.943.274 Τόκοι: Ευρώ 661.914). Περαιτέρω, με την καταγγελία του ΚΟΔ Β ενεργοποιήθηκαν όροι σχετικά με την: (α) Αναγκαστική εκποίηση των ενεχυριασμένων άυλων μετοχών εκδόσεως της Εταιρείας και (β) τη Σταθεροποίηση της κυμαινόμενης ασφάλειας ενεχύρου ν.2844/2000 που έχει συσταθεί εις βάρος εμπορευμάτων της Εταιρείας καθώς και για την αναγκαστική εκποίηση αυτών. Οι σημειώσεις στις σελίδες 33 έως 89 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Σ ε λ ί δ α 35 | 89 Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019 Όμιλος και Εταιρεία Όλα τα ποσά είναι σε Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά Σταθεροποίηση της κυμαινόμενης ασφάλειας ενεχύρου Την 03/06/2019 επιδόθηκε στην Εταιρεία «Εξώδικη γνωστοποίηση, πρόσκληση και αναγγελία σταθεροποίησης κυμαινόμενης ασφάλειας» για τη σταθεροποίηση της κυμαινόμενης ασφάλειας που είχε συσταθεί σε βάρος ομάδας εμπορευμάτων (βλέπε σημείωση 10) η οποία καταχωρήθηκε στο αρμόδιο Ενεχυροφυλακείο Θεσσαλονίκης στις 27/06/2019. Στη βάση αξιολόγησης των νομικών θεμάτων που άπτονται της σταθεροποίησης της κυμαινόμενης ασφάλειας και με δεδομένο ότι από την 27/06/2019 και μέχρι την έγκριση των συνημμένων ετήσιων χρηματοοικονομικών καταστάσεων δεν έχουν επέλθει περαιτέρω εξώδικες ή δικαστικές πράξεις που να αφορούν στον τρόπο με τον οποίο η εταιρεία διαθέτει τα εμπορεύματά της και εισπράττει τις αντίστοιχες απαιτήσεις, η Διοίκηση της Εταιρείας στα πλαίσια των συνήθων συναλλαγών της, συνεχίζει και μετά την ως άνω ημερομηνία να διαθέτει τα εμπορεύματά της στους πελάτες της με κύριο γνώμονα τη διασφάλιση της συνέχισης της εμπορικής της δραστηριότητας. Οι συνολικές πωλήσεις εμπορευμάτων της Εταιρείας για την περίοδο από 27/06/2019 έως 31/12/2019 ανήλθαν σε Ευρώ 2.768 χιλ. Περαιτέρω σημειώνεται ότι καθώς τα ασφαλισμένα εμπορεύματα/απαιτήσεις κατά την 31/12/2019 υπολείπονται της αξίας που είχε αρχικά ορισθεί από την ως άνω σύμβαση, οι πιστώτριες τράπεζες δύνανται να ζητήσουν από την Εταιρεία το ποσό που υπολείπεται έως την κάλυψη της συμφωνηθείσας εξασφάλισης (βλέπε αναλυτικά σημ. 11). Έκδοση Διαταγής πληρωμής Την 10/03/2020 η εκπρόσωπος των ομολογιούχων τραπεζών Eurobank Ergasias AE προέβη σε επίδοση της από 20/02/2020 εκδοθείσας διαταγής πληρωμής για αποπληρωμή μέρους του κεφαλαίου της άνω ληξιπρόθεσμης απαίτησης, η οποία ανέρχεται σε Ευρώ 2.000.000 εντόκως με το συμβατικό επιτόκιο υπερημερίας από την επόμενη της επίδοσης της καταγγελίας του ομολογιακού δανείου ήτοι από 05/02/2019 πλέον τόκων κεφαλαιοποιημένων και ανατοκιζόμενων ανά εξάμηνο καθώς και δικαστικά έξοδα εκδόσεως της διαταγής πληρωμής ποσού Ευρώ 31.184. Η Εταιρεία κατά της ως άνω διαταγής πληρωμής, άσκησε ανακοπή κατ’ αρ. 632 ΚΠολΔ ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών η οποία προσδιορίστηκε όπως συζητηθεί την 23η Σεπτεμβρίου 2020. Καταγγελία Μετατρέψιμου Ομολογιακού Δανείου ποσού Ευρώ 10.200.000 (ΜΟΔ) Την 04/02/2019, έπειτα από την ομόφωνη απόφαση της Συνέλευσης των Ομολογιούχων, η πιστώτρια τράπεζα EUROBANK ΑΕ, με την ιδιότητα του εκπροσώπου των ομολογιούχων τραπεζών, προέβη στην καταγγελία του Μετατρέψιμου Ομολογιακού Δανείου (ΜΟΔ) ποσού Ευρώ 10.200.000 και προχώρησε, μέσω σχετικών νομικών ενεργειών, σε εντολή για την άμεση καταβολή ολόκληρου του οφειλόμενου κεφαλαίου πλέον των δεδουλευμένων τόκων (Κεφάλαιο: Ευρώ 10.200.000 Τόκοι: Ευρώ 186.425). Περαιτέρω, την 26η Ιουνίου 2019 οι πιστώτριες τράπεζες προχώρησαν σε έκδοση διαταγής πληρωμής για την εκτέλεση του ενεχύρου των απαιτήσεων της Εταιρείας από την εταιρεία «Home City». Συνέπεια των ενεργειών αυτών, η είσπραξη της απαίτησης μετά την ολοκλήρωση της εκποίησης του ακινήτου θα περιέλθει στον Εκπρόσωπο των ομολογιούχων. (βλέπε σημείωση 12). Σε συνέχεια της από 04/02/2019 απόφασης της Συνέλευσης των Ομολογιούχων, η εκπρόσωπος των πιστωτριών τραπεζών προέβη σε αναγκαστική εκποίηση ενυπόθηκου ακινήτου ιδιοκτησίας των μετόχων της Εταιρείας κου Σωκράτη Κωνσταντίνου και κας Αμαλίας Κωνσταντίνου με την διενέργεια ηλεκτρονικού πλειστηριασμού την 4η Δεκεμβρίου 2019.Ο πλειστηριασμός ολοκληρώθηκε και το αντίτιμο του εκπλειστηριάσματος ανήλθε σε Ευρώ 1.500.100. Την 30/01/2020 επιδόθηκε η περίληψη της κατακυρωτικής εκθέσεως και την 16/06/2020 κοινοποιήθηκε στην Εταιρεία η πράξης απόδοσης του εκπλειστηριάσματος κατά την οποία Ευρώ 1.497.642,08 θα αποδοθεί στην ανώνυμη εταιρεία Τράπεζα Eurobank AE με την ιδιότητα της ως εκπρόσωπος των ομολογιούχων και Ευρώ 2.457,92 αποτελούν έξοδα εκτέλεσης τα οποία θα παρακρατηθούν από το πλειστηρίασμα. Καταγγελία λοιπών πιστωτικών γραμμών ποσού Ευρώ 1.205.371 Την 22/02/2019 και την 26/02/2019, και με τη σύμφωνη γνώμη των λοιπών πιστωτριών τραπεζών, η τράπεζα EUROBANK ΑΕ προέβη στην καταγγελία των ανοικτών πιστωτικών γραμμών – αλληλόχρεων λογαριασμών – και μακροπρόθεσμου δανείου συνολικού ποσού Ευρώ 1.205.371 (31.12.2019: 815.522,61) και προχώρησε, μέσω σχετικών νομικών ενεργειών, σε εντολή για την άμεση καταβολή ολόκληρου του οφειλόμενου κεφαλαίου πλέον των δεδουλευμένων τόκων (βλέπε σημείωση 18). Έκδοση διαταγής πληρωμής Την 10/03/2020 η Τράπεζα Eurobank Ergasias AE προέβη σε επίδοση της από 20/02/2020 εκδοθείσας διαταγής πληρωμής ποσού Ευρώ 500.000,00 εντόκως με το συμβατικό επιτόκιο υπερημερίας από την 27/02/2019 επόμενη της επίδοσης της καταγγελίας πλέον τόκων κεφαλαιοποιημένων και ανατοκιζόμενων ανά εξάμηνο πλέον εισφοράς του ν.128/1975 καθώς και δικαστικά έξοδα εκδόσεως της διαταγής πληρωμής ποσού Ευρώ 12.800, για αποπληρωμή Οι σημειώσεις στις σελίδες 33 έως 89 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Σ ε λ ί δ α 36 | 89 Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019 Όμιλος και Εταιρεία Όλα τα ποσά είναι σε Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά μέρους του κεφαλαίου αλληλόχρεου δανειακού λογαριασμού ο οποίος την 31/12/2019 ανέρχονταν σε Ευρώ 815.523. Η Εταιρεία κατά της ως άνω διαταγής πληρωμής, άσκησε ανακοπή κατ’ αρ. 632 ΚΠολΔ ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών η οποία προσδιορίστηκε όπως συζητηθεί την 23η Σεπτεμβρίου 2020. Μέχρι και την ημερομηνία έγκρισης των ετήσιων χρηματοοικονομικών καταστάσεων της Εταιρείας και του Ομίλου της χρήσης που έληξε την 31/12/2019, δεν έχει περιέλθει εις γνώση της Διοίκησης ουδεμία άλλη νομική ενέργεια εκ μέρους της πιστώτριας τράπεζας αναφορικά με τα ως άνω καταγγελθέντα δάνεια. Περαιτέρω, ουδεμία άλλη ενέργεια δεν έχει λάβει χώρα εκ μέρους των ομολογιούχων αναφορικά με το ενέχυρο εμπορευμάτων και μετοχών. Συνέπεια των ανωτέρω καταγγελιών, το συνολικό οφειλόμενο ποσό που κατέστη ληξιπρόθεσμό και καλείτο να καταβάλει άμεσα η Εταιρεία κατά τις ημερομηνίες καταγγελίας των εν λόγω δανείων, ανερχόταν σε ποσό Ευρώ 40.348.644 κεφαλαίου και ποσό Ευρώ 1.564.659 τόκων (31/12/2019: Ευρώ 39.961.495 και Ευρώ 3.534.398 αντίστοιχα και 31.05.2020: Ευρώ 39.961.495 και Ευρώ 4.530.357 αντίστοιχα ). Σε συνέχεια των παραπάνω, η ομολογιούχος τράπεζα Eurobank Ergasias AE γνωστοποίησε με την από 01/07/2019 επιστολή της, τη μεταβίβαση και ανάθεση διαχείρισης των απαιτήσεων που απορρέουν από τις συμβάσεις των κοινοπρακτικών δανείων και των ανοικτών πιστωτικών γραμμών- αλληλόχρεων λογαριασμών, λόγω πώλησης, στην εταιρεία ειδικού σκοπού με την επωνυμία «CAIRO No. 3 FINANCE DESIGNATED ACTIVITY COMPANY» στο πλαίσιο τιτλοποίησης. Σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 10 και 14 παρ. 13 του ν. 3156/2003 «Ομολογιακά δάνεια, τιτλοποίηση απαιτήσεων και απαιτήσεων από ακίνητα και άλλες διατάξεις» η Τράπεζα προέβη σε τιτλοποίηση απαιτήσεων της από χαρτοφυλάκιο επιχειρηματικών και άλλων δανείων, μεταξύ των οποίων και η απαίτησή της από τις προαναφερόμενες συμβάσεις, Περίληψη της σχετικής σύμβασης μεταβίβασης καταχωρίσθηκε την 24η Ιουνίου 2019 (εφεξής «Ημερομηνία Μεταβίβασης») στο Δημόσιο Βιβλίο του άρθρου 3 του ν. 2844/2000 του Ενεχυροφυλακείου Αθηνών με την υπ’ αριθμόν 152/24.06.2019 πράξη καταχώρισης του εντύπου δημοσίευσης συμβάσεων του άρθρου 10 παρ. 8 του ν. 3156/2003 (στον τόμο 10, αρ. 186), η δε καταχώριση αυτή επέχει κατά νόμο θέση αναγγελίας της μεταβίβασης αυτής προς τους δανειολήπτες των μεταβιβασθεισών απαιτήσεων. Συνεπεία των ανωτέρω, από την ως άνω Ημερομηνία Μεταβίβασης, η Εταιρεία Ειδικού Σκοπού καθίσταται δικαιούχος των πάσης φύσεως απαιτήσεων που απορρέουν από την Σύμβαση/σεις (περιλαμβανομένων και των παρεπόμενων απαιτήσεων, όπως είναι τυχόν εγγύηση) και εφεξής θα ασκεί όλα τα σχετικά δικαιώματα. Σε συνέχεια της από 24/06/2019 επιστολής σχετικώς με την μεταβίβαση των απαιτήσεων στην εταιρεία ειδικού σκοπού «CAIRO No. 3 FINANCE DESIGNATED ACTIVITY COMPANY» («Εταιρεία ειδικού σκοπού»), στις 30/03/2020 («Ημερομηνία Αλλαγής Διαχειριστή») η Εταιρεία ειδικού σκοπού προέβη σε αντικατάσταση της Eurobank ως διαχειριστή των απαιτήσεων της τιτλοποίησης και ανέθεσε τη διαχείριση αυτών στην εταιρεία διαχείρισης απαιτήσεων από δάνεια και πιστώσεις με την επωνυμία «Eurobank Financial Planning Services» (εφεξής «Διαχειριστής») σύμφωνα με το ισχύον νομοθετικό καθεστώς. Ο Διαχειριστής είναι εταιρεία διαχείρισης του ν. 4354/2015 ως ισχύει, που έχει αδειοδοτηθεί και εποπτεύεται από την Τράπεζα της Ελλάδος (Απόφαση 220/1/13.03.2017 της Επιτροπής Πιστωτικών και Ασφαλιστικών Θεμάτων της Τράπεζας της Ελλάδος, που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β' 880/16.03.2017). Περίληψη της σχετικής σύμβασης διαχείρισης καταχωρήθηκε στο Δημόσιο Βιβλίο του άρθρου 3 του ν. 2844/2000 του Ενεχυροφυλακείου Αθηνών, σύμφωνα με το άρθρο 10 παρ. 14 και 16 του ν. 3156/2003, με την υπ' αριθμόν 154/29.04.2020 πράξη (στον τόμο 11, αρ. 102). Η ανωτέρω ανάθεση διαχείρισης των απαιτήσεων από τη Σύμβαση δεν μεταβάλλει τους όρους της, ούτε τους όρους ενδεχόμενης εγγύησης. (β) Χρηματοοικονομική κατάσταση του Ομίλου και της Εταιρείας κατά την 31.12.2019 Συσσωρευμένες ζημιές: Ο Όμιλος και η Εταιρεία έχουν σημειώσει επί σειρά ετών σημαντικής έκτασης ζημίες οι οποίες προέρχονται από τη λειτουργική τους δραστηριότητα, ως συνέπεια τόσο της εξέλιξης των οικονομικών τους μεγεθών όσο και των δυσμενών συνθηκών στο οικονομικό περιβάλλον αλλά και στον κλάδο στον οποίο δραστηριοποιούνται. Συνεπεία των εν λόγω συσσωρευμένων ζημιών, η Εταιρεία και ο Όμιλος κατά την 31 Δεκεμβρίου 2019 παρουσιάζουν αρνητική καθαρή θέση Ευρώ (36.653) χιλ. και Ευρώ (36.598) χιλ. αντίστοιχα. Αρνητικά Ίδια Κεφάλαια: Κατά την 31/12/2019, το σύνολο των ιδίων κεφαλαίων της Εταιρείας έχει καταστεί αρνητικό και κατά συνέπεια συντρέχουν οι προύποθέσεις της παρ.4 του άρθρου 119 του Ν.4548/2018. Περιορισμός της εμπορικής λειτουργίας της Εταιρείας: Εξαιτίας της έλλειψης ρευστότητας και κεφαλαίων, η δραστηριότητα της Εταιρείας έχει περιοριστεί σημαντικά και αφορά κατά κύριο λόγο τις ενέργειες που απαιτούνται για την επίλυση των θεμάτων που σχετίζονται με την ικανοποίηση των αναγκών ρευστότητας. Συγκεκριμένα, η έλλειψη του κεφαλαίου κίνησης αποτέλεσε τον καθοριστικό παράγοντα της πτώσης των πωλήσεων της Εταιρείας. Η σημαντικά Οι σημειώσεις στις σελίδες 33 έως 89 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Σ ε λ ί δ α 37 | 89 Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019 Όμιλος και Εταιρεία Όλα τα ποσά είναι σε Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά περιορισμένη διαθεσιμότητα αποθεμάτων δεν επιτρέπει στην Εταιρεία να εκμεταλλεύεται τη ζήτηση για τα προϊόντα της τόσο για οικιακή, αλλά κυρίως για επαγγελματική χρήση (ξενοδοχεία και εστιατόρια). Παρά τον περαιτέρω περιορισμό του κόστους λειτουργίας, η σημαντική πτώση των πωλήσεων οδήγησε στη διαμόρφωση αρνητικών αποτελεσμάτων για τη περίοδο. Ανεπάρκεια ταμειακών ροών για κάλυψη των βραχυπρόθεσμων υποχρεώσεων για τους επόμενους δώδεκα μήνες: Ο ταμειακός προγραμματισμός στον οποίο έχει προβεί η Διοίκηση για τους επόμενους δώδεκα μήνες καταδεικνύει ότι οι προβλεπόμενες ταμειακές εισροές υπολείπονται σημαντικά των υποχρεώσεων για την εύρυθμη λειτουργία της εταιρείας. Αυτό και στο βαθμό που δεν επιτευχθεί κάποια συμφωνία με τις πιστώτριες τράπεζες, θα οδηγήσει την εταιρεία σε δυσκολία να καλύψει τις τρέχουσες υποχρεώσεις της. (γ) Ραγδαία εξάπλωση Covid-19 Ο COVID-19 ο οποίος ανιχνεύθηκε για πρώτη φορά το Δεκέμβριο του 2019 σε περιοχή της Κίνας και έκτοτε έχει εξαπλωθεί σε ολόκληρο τον κόσμο, έχει δυσμενείς επιπτώσεις τόσο στην παγκόσμια όσο και στην εγχώρια οικονομική ανάπτυξη. Η ταχεία εξάπλωση του Covid-19 στην Ευρώπη και σε όλο σχεδόν τον κόσμο, με τα περιοριστικά μέτρα να ανακοινώνονται το ένα μετά το άλλο, έχει σημαντικές επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία και χρειάζονται αντίστοιχα δραστικά μέτρα για τον περιορισμό αυτών των επιπτώσεων. Ορισμένα από αυτά τα μέτρα (ενδεικτικά: αναστολή λειτουργίας ξενοδοχειακών μονάδων, πολυκαταστημάτων, σημείων με μεγάλη προσέλευση κοινού/καταναλωτών, απαγόρευση άσκοπης κυκλοφορίας) επηρέασαν και θα επηρεάσουν την καθημερινή λειτουργία της εταιρείας με τους εξής κυρίως τρόπους: Διατάραξη της ομαλής Παραγωγικής Λειτουργίας του εργοστασίου Διακοπές και καθυστερήσεις στην αλυσίδα εφοδιασμού Αναστολή λειτουργίας ξενοδοχειακών εγκαταστάσεων, εστίασης και δικτύου καταστημάτων λιανικής. Μη διαθεσιμότητα προσωπικού και εργασία εξ αποστάσεως. Παρά τα έκτακτα μέτρα στήριξης και διοχέτευσης ρευστότητας από εθνικές κυβερνήσεις και κεντρικές τράπεζες ανά τον κόσμο, το πλήγμα που δέχονται ολόκληροι κλάδοι από τα περιοριστικά μέτρα των κυβερνήσεων είναι βαρύ, η παραγωγή επηρεάζεται αρνητικά και η συνολική ζήτηση στην οικονομία μειώνεται. Καθώς ο βαθμός αβεβαιότητας αναφορικά με την εξάπλωση του Covid-19 παραμένει σημαντικός, οι οικονομικές επιπτώσεις του τόσο σε παγκόσμιο όσο και σε επίπεδο μεμονωμένων χωρών θα εξαρτηθούν από τη διάρκεια, την ένταση και τον βαθμό εξάπλωσης της νόσου. Η ταχεία και έγκαιρη υιοθέτηση αυστηρών μέτρων περιορισμού της εξάπλωσης του ιού στη χώρα μας μετά την εκθετική αύξηση των κρουσμάτων σε πολλές χώρες της Ευρώπης, αλλάζει άρδην την προοπτική της ελληνικής οικονομίας. Έπειτα από τρία έτη ανάκαμψης, η ελληνική οικονομία αναμένεται να επιστρέψει σε ένα υφεσιακό περιβάλλον, χωρίς να είναι ακόμη σαφής ο χρονικός ορίζοντας αυτής της διαταραχής, αλλά και το μέγεθος της ύφεσης. Συνέπεια των ανωτέρω, κατά τους μήνες Μάρτιο, Απρίλιο και Μάιο οι πωλήσεις της Εταιρείας εμφάνισαν μείωση της τάξης του 70% σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2019. Σε συνδυασμό με τον περιορισμό της εμπορικής λειτουργίας της Εταιρείας εξαιτίας της έλλειψης ρευστότητας και κεφαλαίων, τα χρηματοοικονομικά στοιχεία της Εταιρείας για την χρήση του 2020 αναμένεται να επηρεασθούν δυσμενώς σε βαθμό που δεν μπορεί να εκτιμηθεί αξιόπιστα υπό τις παρούσες συνθήκες. Πέραν των ανωτέρω λειτουργικών περιοχών η μεγαλύτερη επίπτωση για την εταιρεία από την εξάπλωση του ιού είναι πως σε αυτό το αβέβαιο εγχώριο αλλά και παγκόσμιο οικονομικό περιβάλλον η όποια περιορισμένη πιθανότητα εξεύρεσής λύσης που θα μπορούσε να διασφαλίσει την συνέχιση των δραστηριοτήτων της εταιρείας περιορίζεται ακόμα περισσότερο. Η Εταιρεία παρακολουθεί επισταμένως τις εξελίξεις ούτως ώστε να μπορεί να ανταποκριθεί άμεσα στις υγειονομικές απαιτήσεις του παγκόσμιου και εγχώριου περιβάλλοντος λαμβάνοντας όλα τα απαραίτητα μέτρα για την προστασία της υγείας των εργαζομένων και των συνεργατών της. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι έχει γίνει πλήρη ενημέρωση του προσωπικού της Εταιρείας σχετικά με τα συμπτώματα και τους τρόπους μετάδοσης του ιού και έχουν δοθεί αναλυτικές οδηγίες για τα μέτρα προφύλαξης. Έχουν δε τοποθετηθεί στους χώρους εργασίας τα απαραίτητα αντιβακτηριδιακά υλικά και γίνονται ανά τακτά διαστήματα απολυμάνσεις όλων των εγκαταστάσεων και γραφείων. Με βάση όλα τα ανωτέρω και προκειμένου να παρασχεθεί η καλύτερη δυνατή πληροφόρηση στους χρήστες των οικονομικών καταστάσεων και με στόχο να προσεγγίσει κατά το δυνατό την αξία των περιουσιακών στοιχείων στην περίπτωση που η Εταιρεία αναγκαστεί σε παύση της λειτουργίας της, κρίθηκε σκόπιμη η συνέχιση της εφαρμογής της βάσης κατάρτισης των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων στη «Ρευστοποιήσιμη Αξία» και για τις ετήσιες εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις της χρήσης που έληξε την 31/12/2019. Σύμφωνα με τη «Ρευστοποιήσιμη Αξία» η ανάκτηση των στοιχείων του ενεργητικού και ο διακανονισμός των υποχρεώσεων θα Οι σημειώσεις στις σελίδες 33 έως 89 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Σ ε λ ί δ α 38 | 89 Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019 Όμιλος και Εταιρεία Όλα τα ποσά είναι σε Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά πραγματοποιηθεί μέσω της ρευστοποίησης των στοιχείων του ενεργητικού και όχι στο πλαίσιο των συνήθων εμπορικών της δραστηριοτήτων. 2.2. Βάση επιμέτρησης και συγκρισιμότητα Εξαιτίας της αλλαγής στη βάση κατάρτισης των χρηματοοικονομικών καταστάσεων με ισχύ από 31/12/2017 (σημ. 2.1) τα στοιχεία του ενεργητικού απεικονίζονται στη χαμηλότερη αξία μεταξύ της ρευστοποιήσιμης αξίας και της λογιστικής αξίας. Οι υποχρεώσεις απεικονίζονται στο αναπόσβεστο κόστος εκτός των δανείων που έχουν αποτιμηθεί στην ονομαστική τους αξία. Ως εκ τούτου, τα στοιχεία ενεργητικού και παθητικού της κλειόμενης χρήσης είναι συγκρίσιμα με τα αντίστοιχα κονδύλια της προηγούμενης χρήσης που έληξε την 31/12/2018. Επιπρόσθετα, για τη συγκρισιμότητα των χρηματοοικονομικών καταστάσεων πρέπει να ληφθούν υπόψη οι αλλαγές που αφορούν την υιοθέτηση νέων και αναθεωρημένων προτύπων οι οποίες όμως για τις παρούσες οικονομικές καταστάσεις δεν επιφέρουν σημαντικές αλλαγές στην πληροφόρηση που παρέχεται. 2.3. Νέα Πρότυπα, Διερμηνείες, Αναθεωρήσεις και Τροποποιήσεις υφιστάμενων Προτύπων τα οποία έχουν τεθεί σε ισχύ και έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση Συγκεκριμένα νέα πρότυπα, τροποποιήσεις προτύπων και διερμηνείες έχουν εκδοθεί, τα οποία είναι υποχρεωτικά για λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την 1.1.2019 ή μεταγενέστερα. Η εκτίμηση του Ομίλου σχετικά με την επίδραση από την εφαρμογή αυτών των νέων προτύπων, τροποποιήσεων και διερμηνειών παρατίθεται παρακάτω. ΔΠΧΑ 16 «Μισθώσεις» Τον Ιανουάριο του 2016 το ΣΔΛΠ εξέδωσε το νέο λογιστικό πρότυπο ΔΠΧΑ 16 «Μισθώσεις» το οποίο αντικαθιστά το ΔΛΠ 17 «Μισθώσεις» και τις σχετικές διερμηνείες. Το ΔΠΧΑ 16 εισάγει τις αρχές για την αναγνώριση, επιμέτρηση, παρουσίαση και γνωστοποίηση των μισθώσεων και για τα δύο μέρη σε ένα συμβόλαιο, δηλ. τον πελάτη («μισθωτής») και τον προμηθευτή («εκμισθωτής»). Η επίδραση από την εφαρμογή του Προτύπου στον Όμιλο και την Εταιρεία περιγράφεται στη Σημείωση 2.4 Τροποποιήσεις στο ΔΠΧΑ 9: «Προπληρωθέντα Στοιχεία με Αρνητική Απόδοση» (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2019) Τον Οκτώβριο του 2017, το IASB προέβη στην έκδοση τροποποιήσεων περιορισμένου σκοπού στο ΔΠΧΑ 9. Βάσει των υφιστάμενων απαιτήσεων του ΔΠΧΑ 9, μία οικονομική οντότητα θα επιμετρούσε ένα χρηματοοικονομικό στοιχείο του ενεργητικού με αρνητική απόδοση στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων, καθώς το χαρακτηριστικό της «αρνητικής απόδοσης» θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι δημιουργεί ενδεχόμενες ταμειακές ροές οι οποίες δεν αποτελούνται μόνο από πληρωμές κεφαλαίου και τόκου. Βάσει των τροποποιήσεων, οι οικονομικές οντότητες επιτρέπεται να επιμετρούν συγκεκριμένα προπληρωτέα χρηματοοικονομικά στοιχεία του ενεργητικού με αρνητική απόδοση στο αποσβεσμένο κόστος ή στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων, εφόσον πληρείται μία συγκεκριμένη προϋπόθεση. Οι τροποποιήσεις δεν έχουν επίδραση στις ενοποιημένες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις. ΕΔΔΠΧΑ 23 «Αβεβαιότητα σχετικά με Χειρισμούς Φόρου Εισοδήματος» (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2019) Τον Ιούνιο του 2017, το IASB προέβη στην έκδοση μίας νέας Διερμηνείας, της ΕΔΔΠΧΑ 23. Το ΔΛΠ 12 «Φόροι Εισοδήματος» προσδιορίζει τον λογιστικό χειρισμό του τρέχοντος και αναβαλλόμενου φόρου, αλλά δεν προσδιορίζει τον τρόπο με τον οποίο θα πρέπει να αντικατοπτρίζονται οι επιπτώσεις της αβεβαιότητας. Η ΕΔΔΠΧΑ 23 περιλαμβάνει τις επιπρόσθετες του ΔΛΠ 12 απαιτήσεις, προσδιορίζοντας τον τρόπο με τον οποίο θα πρέπει να αντικατοπτρίζονται οι επιπτώσεις της αβεβαιότητας στον λογιστικό χειρισμό των φόρων εισοδήματος. Η νέα Διερμηνεία δεν έχει επίδραση στις ενοποιημένες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις. Οι σημειώσεις στις σελίδες 33 έως 89 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Σ ε λ ί δ α 39 | 89 Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019 Όμιλος και Εταιρεία Όλα τα ποσά είναι σε Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά Τροποποιήσεις στο ΔΛΠ 28: «Μακροπρόθεσμες Συμμετοχές σε Συγγενείς και Κοινοπραξίες» (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2019) Τον Οκτώβριο του 2017, το IASB προέβη στην έκδοση τροποποιήσεων περιορισμένου σκοπού στο ΔΛΠ 28. Σκοπός των εν λόγω τροποποιήσεων είναι η παροχή διευκρινίσεων σχετικά με τον λογιστικό χειρισμό των μακροπρόθεσμων συμμετοχών σε μία συγγενή ή κοινοπραξία – στις οποίες δεν εφαρμόζεται η μέθοδος της καθαρής θέσης – βάσει του ΔΠΧΑ 9. Οι τροποποιήσεις δεν έχουν επίδραση στις ενοποιημένες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις. Τροποποιήσεις στο ΔΛΠ 19: «Τροποποίηση, Περικοπή ή Διακανονισμός Προγράμματος Καθορισμένων Παροχών» (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2019) Τον Φεβρουάριο του 2018, το IASB προέβη στην έκδοση τροποποιήσεων περιορισμένου σκοπού στο ΔΛΠ 19, βάσει των οποίων μία οικονομική οντότητα απαιτείται να χρησιμοποιεί επικαιροποιημένες αναλογιστικές παραδοχές κατά τον προσδιορισμό του κόστους τρέχουσας υπηρεσίας και του καθαρού τόκου για την εναπομένουσα περίοδο μετά την τροποποίηση, την περικοπή ή τον διακανονισμό ενός προγράμματος καθορισμένων παροχών. Σκοπός των εν λόγω τροποποιήσεων είναι η ενίσχυση της κατανόησης των οικονομικών καταστάσεων και η παροχή περισσότερο χρήσιμων πληροφοριών στους χρήστες αυτών. Οι τροποποιήσεις δεν έχουν επίδραση στις ενοποιημένες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις. Ετήσιες Βελτιώσεις των ΔΠΧΑ – Κύκλος 2015-2017 (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2019) Τον Δεκέμβριο του 2017, το IASB προέβη στην έκδοση «Ετήσιες Βελτιώσεις των ΔΠΧΑ – Κύκλος 2015-2017», η οποία αποτελείται από μία σειρά τροποποιήσεων σε ορισμένα Πρότυπα και αποτελεί μέρος του προγράμματος για τις ετήσιες βελτιώσεις στα ΔΠΧΑ. Οι τροποποιήσεις που περιλαμβάνονται στον κύκλο αυτόν είναι οι εξής: ΔΠΧΑ 3 - ΔΠΧΑ 11: Συμμετοχικά δικαιώματα που κατείχε προηγουμένως ο αποκτών σε μία από κοινού λειτουργία, ΔΛΠ 12: Επιπτώσεις στον φόρο εισοδήματος από πληρωμές για χρηματοοικονομικά μέσα ταξινομημένα ως στοιχεία των ιδίων κεφαλαίων, ΔΛΠ 23: Κόστη δανεισμού επιλέξιμα για κεφαλαιοποίηση. Οι τροποποιήσεις εφαρμόζονται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1η Ιανουαρίου 2019. Οι τροποποιήσεις δεν έχουν επίδραση στις ενοποιημένες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις. Πρότυπα και Διερμηνείες υποχρεωτικά για μεταγενέστερες περιόδους Τροποποιήσεις στο ΔΠΧΑ 3: «Ορισμός μίας Επιχείρησης» (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2020) Τον Οκτώβριο του 2018, το IASB προέβη στην έκδοση τροποποιήσεων περιορισμένου σκοπού στο ΔΠΧΑ 3 προκειμένου να βελτιώσει τον ορισμό μίας επιχείρησης. Οι τροποποιήσεις θα βοηθήσουν τις εταιρείες να προσδιορίσουν αν μία απόκτηση αποτελεί συνένωση επιχειρήσεων ή απόκτηση στοιχείων του ενεργητικού. Ο τροποποιημένος ορισμός επισημαίνει ότι η εκροή μίας επιχείρησης είναι να παρέχει αγαθά και υπηρεσίες στους πελάτες, ενώ ο προγενέστερος ορισμός εστίαζε στις αποδόσεις υπό τη μορφή μερισμάτων, χαμηλότερου κόστους ή άλλων οικονομικών οφελών στους επενδυτές και σε τρίτους. Επιπλέον της τροποποίησης του ορισμού της επιχείρησης, το IASB μέσω της εν λόγω έκδοσης παρέχει συμπληρωματική καθοδήγηση. Ο Όμιλος θα εξετάσει την επίπτωση όλων των παραπάνω στις Χρηματοοικονομικές του Καταστάσεις, αν και δεν αναμένεται να έχουν καμία. Τα ανωτέρω έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση με ημερομηνία έναρξης ισχύος την 01/01/2020. Τροποποιήσεις στο ΔΛΠ 1 και στο ΔΛΠ 8: «Ορισμός του Ουσιώδους» (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2020) Τον Οκτώβριο του 2018, το IASB προέβη στην έκδοση τροποποιήσεων στον ορισμό του ουσιώδους, προκειμένου να καταστεί ευκολότερο για τις εταιρείες να προβούν σε άσκηση κρίσης σχετικά με το ουσιώδες μέγεθος. Ο ορισμός του ουσιώδους βοηθά τις εταιρείες να αποφασίσουν ποιες πληροφορίες θα πρέπει να περιληφθούν στις Οικονομικές τους Καταστάσεις. Ο νέος ορισμός τροποποιεί το ΔΛΠ 1 και το ΔΛΠ 8. Οι τροποποιήσεις αποσαφηνίζουν τον ορισμό του ουσιώδους και πώς αυτός θα πρέπει να εφαρμοστεί, συμπεριλαμβάνοντας στον ορισμό καθοδήγηση η οποία μέχρι τώρα περιλαμβανόταν σε άλλα Πρότυπα. Ο Όμιλος θα εξετάσει την επίπτωση όλων των παραπάνω στις Χρηματοοικονομικές του Καταστάσεις, αν και δεν αναμένεται να έχουν καμία. Τα ανωτέρω έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση με ημερομηνία έναρξης ισχύος την 01/01/2020. Οι σημειώσεις στις σελίδες 33 έως 89 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Σ ε λ ί δ α 40 | 89 Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019 Όμιλος και Εταιρεία Όλα τα ποσά είναι σε Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά Αναθεώρηση του Εννοιολογικού Πλαισίου της Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2020) Τον Μάρτιο του 2018, το IASB προέβη στην αναθεώρηση του Εννοιολογικού Πλαισίου της Χρηματοοικονομικής Αναφοράς, σκοπός της οποίας ήταν η ενσωμάτωση σημαντικών θεμάτων τα οποία δεν καλύπτονταν, καθώς επίσης και η επικαιροποίηση και παροχή διευκρινίσεων σε σχέση με συγκεκριμένες καθοδηγήσεις. Το αναθεωρημένο Εννοιολογικό Πλαίσιο της Χρηματοοικονομικής Αναφοράς περιλαμβάνει ένα νέο κεφάλαιο σχετικά με την επιμέτρηση, στο οποίο αναλύεται η έννοια της επιμέτρησης, συμπεριλαμβανομένων παραγόντων που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά την επιλογή μίας βάσης επιμέτρησης, θέματα σχετικά με την παρουσίαση και γνωστοποίηση στις Οικονομικές Καταστάσεις και καθοδήγηση αναφορικά με την αποαναγνώριση στοιχείων του ενεργητικού και υποχρεώσεων από τις Οικονομικές Καταστάσεις. Περαιτέρω, το αναθεωρημένο Εννοιολογικό Πλαίσιο της Χρηματοοικονομικής Αναφοράς περιλαμβάνει βελτιωμένους ορισμούς των στοιχείων του ενεργητικού και των υποχρεώσεων, καθοδήγηση που υποβοηθά την εφαρμογή των εν λόγω ορισμών, επικαιροποίηση των κριτηρίων για την αναγνώριση των στοιχείων του ενεργητικού και των υποχρεώσεων, καθώς επίσης και διευκρινίσεις σε σημαντικούς τομείς, όπως οι ρόλοι της διαχείρισης, της συντηρητικότητας και της αβεβαιότητας κατά την επιμέτρηση στην χρηματοοικονομική πληροφόρηση. Ο Όμιλος θα εξετάσει την επίπτωση όλων των παραπάνω στις Χρηματοοικονομικές του Καταστάσεις, αν και δεν αναμένεται να έχουν καμία. Τα ανωτέρω έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση με ημερομηνία έναρξης ισχύος την 01/01/2020. Τροποποιήσεις στις Αναφορές του Εννοιολογικού Πλαισίου της Χρηματοοικονομικής (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2020) Αναφοράς Τον Μάρτιο του 2018, το IASB προέβη στην έκδοση Τροποποιήσεων στις Αναφορές του Εννοιολογικού Πλαισίου της Χρηματοοικονομικής Αναφοράς, σε συνέχεια της αναθεώρησής του. Ορισμένα Πρότυπα περιλαμβάνουν ρητές αναφορές σε προγενέστερες εκδόσεις του Εννοιολογικού Πλαισίου της Χρηματοοικονομικής Αναφοράς. Σκοπός των εν λόγω τροποποιήσεων είναι η επικαιροποίηση των ως άνω αναφορών και η υποστήριξη για τη μετάβαση στο αναθεωρημένο Εννοιολογικό Πλαίσιο της Χρηματοοικονομικής Αναφοράς. Ο Όμιλος θα εξετάσει την επίπτωση όλων των παραπάνω στις Χρηματοοικονομικές του Καταστάσεις, αν και δεν αναμένεται να έχουν καμία. Τα ανωτέρω έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση με ημερομηνία έναρξης ισχύος την 01/01/2020. Τροποποιήσεις στο ΔΛΠ 1 «Ταξινόμηση Υποχρεώσεων ως Βραχυπρόθεσμες ή Μακροπρόθεσμες» (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2022) Τον Ιανουάριο του 2020, το IASB προέβη στην έκδοση τροποποιήσεων του ΔΛΠ 1 που επηρεάζουν τις απαιτήσεις για την παρουσίαση των υποχρεώσεων. Συγκεκριμένα, οι τροποποιήσεις αποσαφηνίζουν ένα από τα κριτήρια ταξινόμησης μιας υποχρέωσης ως μακροπρόθεσμη, την απαίτηση για μία οντότητα να έχει το δικαίωμα να αναβάλει τον διακανονισμό της υποχρέωσης για τουλάχιστον 12 μήνες μετά την περίοδο αναφοράς. Οι τροποποιήσεις περιλαμβάνουν: α) αποσαφήνιση ότι το δικαίωμα μίας οντότητας για αναβολή του διακανονισμού θα πρέπει να υφίσταται κατά την ημερομηνία αναφοράς, β) αποσαφήνιση ότι η ταξινόμηση της υποχρέωσης δεν επηρεάζεται από τις προθέσεις ή προσδοκίες της διοίκησης σχετικά με την εξάσκηση του δικαιώματος αναβολής του διακανονισμού, γ) επεξηγούν πώς οι συνθήκες δανεισμού επηρεάζουν την ταξινόμηση, και δ) αποσαφήνιση των απαιτήσεων σχετικά με την ταξινόμηση υποχρεώσεων μίας οντότητας που πρόκειται να ή ενδεχομένως να διακανονίσει μέσω έκδοσης ιδίων συμμετοχικών τίτλων. Ο Όμιλος θα εξετάσει την επίπτωση όλων των παραπάνω στις Χρηματοοικονομικές του Καταστάσεις, αν και δεν αναμένεται να έχουν καμία. Τα ανωτέρω δεν έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. 2.4. Μεταβολές στις λογιστικές πολιτικές Στις ετήσιες εταιρικές και ενοποιημένες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις της χρήσης που έληξε την 31/12/2019 έχουν τηρηθεί οι λογιστικές πολιτικές που χρησιμοποιήθηκαν για να καταρτιστούν οι ετήσιες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις του Ομίλου και της Εταιρείας για τη χρήση που έληξε την 31/12/2018, προσαρμοσμένων με νέα Πρότυπα, και τις αναθεωρήσεις επί των Προτύπων που επιτάσσουν το ΔΠΧΑ και τα οποία υιοθετήθηκαν καθώς η εφαρμογή τους έγινε υποχρεωτική για τις περιόδους μετά την 01/01/2019 (βλ. ΔΠΧΑ 16 παρακάτω). ΔΠΧΑ 16 «Μισθώσεις» Ο Όμιλος και η Εταιρεία προχώρησαν στην υιοθέτηση του ΔΠΧΑ 16 «Μισθώσεις» από την 1η Ιανουαρίου 2019. Αναφορικά με τον μισθωτή, το ΔΠΧΑ 16 καταργεί την κατάταξη των μισθώσεων ως λειτουργικές μισθώσεις ή χρηματοδοτικές μισθώσεις όπως απαιτούνταν από το ΔΛΠ 17 και αντ’ αυτού εισάγει ένα μοναδικό λογιστικό μοντέλο για τον μισθωτή. Εφαρμόζοντας αυτό το μοντέλο, ο μισθωτής απαιτείται να αναγνωρίσει: Οι σημειώσεις στις σελίδες 33 έως 89 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Σ ε λ ί δ α 41 | 89 Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019 Όμιλος και Εταιρεία Όλα τα ποσά είναι σε Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά α) περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις για όλες τις μισθώσεις με διάρκεια μεγαλύτερη των δώδεκα μηνών, εκτός αν το υποκείμενο περιουσιακό στοιχείο είναι χαμηλής αξίας, και β) αποσβέσεις από μισθωμένα περιουσιακά στοιχεία ξεχωριστά στην κατάσταση αποτελεσμάτων από τους τόκους για υποχρεώσεις από μισθώσεις. Αναφορικά με τον εκμισθωτή, το ΔΠΧΑ 16 ουσιαστικά διατηρεί τους λογιστικούς χειρισμούς όπως προβλέπονταν στο ΔΛΠ 17. Επομένως, ο εκμισθωτής συνεχίζει να κατατάσσει τις μισθώσεις του ως λειτουργικές μισθώσεις ή χρηματοδοτικές μισθώσεις και να λογιστικοποιεί αυτούς τους δύο τύπους μισθώσεων διαφορετικά. Αναγνώριση στις Οικονομικές Καταστάσεις ως μισθωτής την 01/01/2019 Το νέο λογιστικό πρότυπο επηρέασε τον λογιστικό χειρισμό των λειτουργικών μισθώσεων του Ομίλου και της Εταιρείας ως μισθωτή. Ο Όμιλος και η Εταιρεία εφάρμοσαν το ΔΠΧΑ 16 από την 1/1/2019, εφαρμόζοντας την απλοποιημένη μέθοδο μετάβασης (“modified retrospective approach”), χωρίς επαναδιατύπωση των συγκριτικών ποσών για τα προηγούμενα έτη. Δικαιώματα χρήσης περιουσιακών στοιχείων Δικαιώματα χρήσης Κτιρίων - Τεχνικών έργων Δικαιώματα χρήσης Μεταφορικών Μέσων Σύνολο πάγιου ενεργητικού Ο ΟΜΙΛΟΣ 1/1/2019 16.462 40.305 56.767 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 1/1/2019 16.462 40.305 56.767 Λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις μισθώσεων Σύνολο βραχυπροθέσμων υποχρεώσεων Ο ΟΜΙΛΟΣ 1/1/2019 32.931 32.931 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 1/1/2019 32.931 32.931 Λοιπές μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις μισθώσεων Σύνολο μακροπροθέσμων υποχρεώσεων Ο ΟΜΙΛΟΣ 1/1/2019 23.836 23.836 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 1/1/2019 23.836 23.836 56.767 56.767 ΣΥΝΟΛΟ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ Ο Όμιλος και η Εταιρεία δεν είχε επίδραση στα ίδια κεφάλαια από την αρχική εφαρμογή του ΔΠΧΑ 16. Επιδράσεις από την υιοθέτηση του ΔΠΧΑ 16 κατά την μετάβαση Με βάση το προηγούμενο πρότυπο (ΔΛΠ 17) ο Όμιλος (ως μισθωτής), ταξινομούσε τις μισθώσεις είτε ως χρηματοδοτικές (όπου ο Όμιλος και η Εταιρεία διατηρούσε ουσιαστικά όλους τους κινδύνους και τα οφέλη της ιδιοκτησίας), είτε ως λειτουργικές. Οι χρηματοδοτικές μισθώσεις κεφαλαιοποιούνταν με την έναρξη της μίσθωσης στη χαμηλότερη μεταξύ της εύλογης αξίας του παγίου στοιχείου και της παρούσας αξίας των ελάχιστων μισθωμάτων. Κάθε μίσθωμα επιμεριζόταν μεταξύ της υποχρέωσης και των χρηματοοικονομικών εξόδων. Το μέρος του κόστους χρηματοδότησης της μίσθωσης που αντιστοιχούσε σε τόκους αναγνωριζόταν στα αποτελέσματα χρήσης κατά τη διάρκεια της μίσθωσης, ενώ οι αντίστοιχες υποχρεώσεις από μισθώματα, απεικονίζονταν στις «Μακροπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις » και «Βραχυπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις». Μισθώσεις όπου ένα σημαντικό μέρος των κινδύνων και των οφελών της ιδιοκτησίας διατηρούνταν από τον εκμισθωτή ταξινομούνταν ως λειτουργικές μισθώσεις και δεν κεφαλαιοποιούνταν, ενώ οι πληρωμές για λειτουργικές μισθώσεις αναγνωρίζονταν στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων αναλογικά κατά τη διάρκεια της μίσθωσης. Τυχόν προπληρωθέντα μισθώματα περιλαμβάνονταν στους λογαριασμούς «Λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις» και «Εμπορικές και λοιπές βραχυπρόθεσμες απαιτήσεις», ενώ τα δεδουλευμένα μισθώματα περιλαμβάνονταν στις «Εμπορικές και λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις». Οι σημειώσεις στις σελίδες 33 έως 89 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Σ ε λ ί δ α 42 | 89 Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019 Όμιλος και Εταιρεία Όλα τα ποσά είναι σε Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά Κατά την πρώτη εφαρμογή ΔΠΧΑ 16 την 1/1/2019, ο Όμιλος και η Εταιρεία εφάρμοσαν τα εξής: Α) Μισθώσεις που προηγουμένως ταξινομούνταν ως χρηματοδοτικές: Ο Όμιλος και η Εταιρεία δεν άλλαξαν τις προϋπάρχουσες λογιστικές αξίες των ενσώματων παγίων στοιχείων και των υποχρεώσεων από χρηματοδοτικές μισθώσεις κατά την ημερομηνία αρχικής εφαρμογής του ΔΠΧΑ 16 για μισθώσεις που ήταν ταξινομημένες ως χρηματοδοτικές (τα δικαιώματα χρήσης παγίων και οι υποχρεώσεις μισθώσεων ισούνται με τα μισθωμένα πάγια και υποχρεώσεις υπό το ΔΛΠ 17). Οι απαιτήσεις του ΔΠΧΑ 16 εφαρμόστηκαν στις μισθώσεις αυτές από την 1 Ιανουαρίου 2019. Β) Μισθώσεις που προηγουμένως ταξινομούνταν ως λειτουργικές: Ο Όμιλος και η Εταιρία αναγνώρισαν δικαιώματα χρήσης παγίων και υποχρεώσεις για τις μισθώσεις αυτές που προηγουμένως ταξινομούνταν ως λειτουργικές, εκτός των εξαιρέσεων του προτύπου για τα συμβόλαια μίσθωσης με εναπομένουσα διάρκεια μικρότερη των δώδεκα μηνών κατά την ημερομηνία αρχικής εφαρμογής του προτύπου, για τα συμβόλαια που το μισθωμένο περιουσιακό στοιχείο είναι χαμηλής αξίας, καθώς και για τα βραχυπρόθεσμα συμβόλαια. Ο Όμιλος και η Εταιρεία εφάρμοσαν την απλοποιημένη μέθοδο μετάβασης (“modified retrospective approach”), βάσει της οποίας αναγνώρισε: 1) υποχρέωση για μισθώσεις, η οποία επιμετρήθηκε ως η παρούσα αξία μέσω της προεξόφλησης των μελλοντικών μισθωμάτων με το διαφορικό επιτόκιο δανεισμού (incremental borrowing rate) που ίσχυε κατά την ημερομηνία αρχικής εφαρμογής του προτύπου, και 2) δικαίωμα χρήσης περιουσιακού στοιχείου (“right-of-use asset”), το οποίο αναγνωρίστηκε σε ένα ποσό που ισούται με την αντίστοιχη υποχρέωση για μισθώσεις, αναπροσαρμοσμένο για τις προπληρωμές και δεδουλευμένες πληρωμές μισθωμάτων που είχαν αναγνωριστεί στην Κατάσταση Οικονομικής Θέσης στις 31/12/2018. Για τις μισθώσεις στις οποίες προβλέπονται δικαιώματα του Ομίλου και της Εταιρείας για επέκταση της μίσθωσης ή λύσης της μίσθωσης, έγινε εκτίμηση της διοίκησης για το αν υπάρχει βεβαιότητα ότι τα δικαιώματα θα εξασκηθούν ή όχι με βάσει την προγενέστερη εμπειρία και το επιχειρηματικό πλάνο του Ομίλου και της Εταιρείας. Ο ΟΜΙΛΟΣ Ανειλημμένες υποχρεώσεις λειτουργικής μίσθωσης που γνωστοποιήθηκαν την 31 Δεκεμβρίου 2018 Εξαιρέσεις: (Μείον): Βραχυπρόθεσμες μισθώσεις 166.080 (107.455) Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 112.980 Σύνολο: 58.625 (54.355) 58.625 Προεξόφληση των μελλοντικών μισθωμάτων με το διαφορικό επιτόκιο δανεισμού: Αναγνωρισμένες υποχρεώσεις χρηματοδοτικής μίσθωσης την 31/12/2018 Σύνολο αναγνωρισμένων υποχρεώσεων μίσθωσης σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 16 στις 01/01/2019: Εκ των οποίων : Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις μισθώσεων Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις μισθώσεων 56.767 16.348 56.767 16.348 73.115 73.115 2.390 70.725 2.390 70.725 Εξ αίτιας της αλλαγής στη βάση παρουσίασης των οικονομικών καταστάσεων με ισχύ από 31/12/2017, το σύνολο των υποχρεώσεων μίσθωσης έχει ταξινομηθεί στις βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις. Αναγνώριση μισθώσεων στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις της 31/12/2019: Μετά την αρχική αναγνώριση ο Όμιλος και η Εταιρεία επιμετρά τα δικαιώματα χρήσης περιουσιακών στοιχείων και τα αποσβένει με σταθερό ρυθμό καθ’ όλη τη διάρκεια της μίσθωσης. Αντίστοιχα, ο Όμιλος επιμετρά τις παραπάνω υποχρεώσεις από μισθώσεις και τις αυξομειώνει με βάση την αναγνώριση των σχετικών τόκων και των πληρωμών μισθωμάτων. Οι σημειώσεις στις σελίδες 33 έως 89 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Σ ε λ ί δ α 43 | 89 Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019 Όμιλος και Εταιρεία Όλα τα ποσά είναι σε Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά Κατάσταση Οικονομικής Θέσης Στα ενσώματα πάγια στοιχεία συμπεριλαμβάνονται τα παρακάτω Δικαιώματα Χρήσης Περιουσιακών Στοιχείων (Rightof-Use Assets) μέσω μισθώσεων βάσει του ΔΠΧΑ 16: ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΧΡΗΣΗΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ Ο ΟΜΙΛΟΣ Υπόλοιπο έναρξης περιόδου πριν την εφαρμογή του ΔΠΧΑ 16 Επίδραση από την εφαρμογή του ΔΠΧΑ 16 Υπόλοιπο έναρξης περιόδου μετά την εφαρμογή του ΔΠΧΑ 16 Προσθήκες Κτίρια Τεχνικά έργα Μεταφορικά μέσα - Μηχανήματα & Εξοπλισμός - Σύνολο 16.552 16.552 16.462 40.305 - 56.767 16.462 40.305 16.552 73.319 140.412,38 140.412,38 Αποσβέσεις (21.911) (19.202) (1.888) (43.001) Υπόλοιπο λήξης περιόδου 134.963 21.103 14.664 170.730 ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΧΡΗΣΗΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ Υπόλοιπο έναρξης περιόδου πριν την εφαρμογή του ΔΠΧΑ 16 Επίδραση από την εφαρμογή του ΔΠΧΑ 16 Υπόλοιπο έναρξης περιόδου μετά την εφαρμογή του ΔΠΧΑ 16 Αποσβέσεις Υπόλοιπο λήξης περιόδου Κτίρια Τεχνικά έργα Μεταφορικά μέσα Μηχανήματα & Εξοπλισμός Σύνολο - - 16.552 16.552 16.462 40.305 - 56.767 16.462 40.305 16.552 73.319 (14.110) (19.202) (1.888) (35.201) 2.352 21.103 14.664 38.118 Κατάσταση Αποτελεσμάτων Αποσβέσεις από δικαιώματα χρήσης περιουσιακών στοιχείων Τόκοι από υποχρεώσεις μισθώσεων Έξοδα ενοικίων από βραχυπρόθεσμα συμβόλαια και περιουσιακά στοιχεία χαμηλής αξίας Συνολικά ποσά που αναγνωριστήκαν στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων Ο ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2019 41.113 4.201 259.739 305.054 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 33.313 2.703 195.740 231.756 Τα παρακάτω ποσά αναγνωρίστηκαν στην κατάσταση αποτελεσμάτων: Κατά τη χρήση του 2019 η θετική επίδραση στο EBITDA του Ομίλου και της Εταιρείας ανήλθε σε περίπου €43 χιλ. και €34 χιλ. αντίστοιχα, καθώς με βάση το ΔΛΠ 17 οι πληρωμές από λειτουργικές μισθώσεις συμπεριλαμβάνονταν στο EBITDA, αλλά μετά την εφαρμογή του ΔΠΧΑ 16 οι αποσβέσεις των δικαιωμάτων χρήσης περιουσιακών στοιχείων και οι τόκοι των υποχρεώσεων από μισθώσεις δεν θα συμπεριλαμβάνονται στον υπολογισμό του EBITDA. Τέλος, οι ταμειακές ροές του Ομίλου και της Εταιρείας από λειτουργικές δραστηριότητες αυξήθηκαν κατά τη χρήση του 2019, και αντίστοιχα οι ταμειακές ροές από χρηματοδοτικές δραστηριότητες μειώθηκαν κατά ένα ποσό περίπου €43 χιλ. και €34 χιλ. αντίστοιχα, καθώς οι πληρωμές του κεφαλαίου και των τόκων των υποχρεώσεων από μισθώσεις θα ταξινομηθούν ως ταμειακές ροές από χρηματοδοτικές δραστηριότητες. 3. Σημαντικές λογιστικές εκτιμήσεις και κρίσεις της Διοίκησης Ο Όμιλος προβαίνει σε εκτιμήσεις, παραδοχές και αξιολογικές κρίσεις προκειμένου, να επιλέξει τις καταλληλότερες λογιστικές αρχές σε σχέση με την μελλοντική εξέλιξη γεγονότων και συναλλαγών. Οι εν λόγω εκτιμήσεις, παραδοχές και κρίσεις επανεξετάζονται περιοδικά προκειμένου να ανταποκρίνονται στα τρέχοντα δεδομένα και να αντανακλούν τους εκάστοτε τρέχοντες κινδύνους και βασίζονται στην προγενέστερη εμπειρία της Διοίκησης του Ομίλου σε σχέση με το επίπεδο/όγκο των συναφών συναλλαγών ή γεγονότων. Οι σημειώσεις στις σελίδες 33 έως 89 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Σ ε λ ί δ α 44 | 89 Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019 Όμιλος και Εταιρεία Όλα τα ποσά είναι σε Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά Συγκεκριμένα, ποσά που περιλαμβάνονται ή επηρεάζουν τις χρηματοοικονομικές καταστάσεις, καθώς και τις σχετικές γνωστοποιήσεις εκτιμώνται, απαιτώντας τον σχηματισμό υποθέσεων σχετικά με αξίες ή συνθήκες, οι οποίες δεν είναι δυνατόν να είναι γνωστές με βεβαιότητα κατά την περίοδο σύνταξης των Οικονομικών Καταστάσεων και ως εκ τούτου τα πραγματικά αποτελέσματα μπορεί να διαφέρουν από αυτά τα οποία έχουν εκτιμηθεί. Μία λογιστική εκτίμηση θεωρείται σημαντική όταν είναι σημαντική για την χρηματοοικονομική κατάσταση και τα αποτελέσματα του Ομίλου και απαιτεί τις πιο δύσκολες, υποκειμενικές ή περίπλοκες κρίσεις της Διοίκησης. Οι εκτιμήσεις και οι κρίσεις της Διοίκησης βασίζονται στην εμπειρία του παρελθόντος και σε άλλους παράγοντες, συμπεριλαμβανομένων και των προσδοκιών για μελλοντικά γεγονότα τα οποία θεωρούνται λογικά στις συγκεκριμένες συνθήκες, ενώ επαναξιολογούνται συνεχώς βάσει όλων των διαθέσιμων πληροφοριών. Σημειώνεται ότι, παρά το γεγονός ότι οι εκτιμήσεις αυτές βασίζονται στην καλύτερη δυνατή γνώση της Διοίκησης της Εταιρείας και του Ομίλου, σε σχέση με τις τρέχουσες συνθήκες και ενέργειες, τα πραγματικά αποτελέσματα μπορεί τελικά να διαφέρουν από αυτές. Κατά τη σύνταξη των ετήσιων χρηματοοικονομικών καταστάσεων, οι σημαντικές εκτιμήσεις, κρίσεις και παραδοχές που διενεργήθηκαν από τη Διοίκηση σε σχέση με την εφαρμογή των λογιστικών αρχών του Ομίλου και τις κύριες πηγές εκτίμησης των αβεβαιοτήτων ήταν παρόμοιες με αυτές που εφαρμόστηκαν κατά τη σύνταξη των χρηματοοικονομικών καταστάσεων του Ομίλου και της Εταιρείας της χρήσης που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2018. Οι βασικές εκτιμήσεις και αξιολογικές κρίσεις που αναφέρονται σε δεδομένα η εξέλιξη των οποίων θα μπορούσε να επηρεάσει τα κονδύλια των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων τους επόμενους 12 μήνες και έχουν ως εξής: 3.1. Καθορισμός ρευστοποιήσιμης αξίας στοιχείων ενεργητικού Τα στοιχεία του ενεργητικού της Εταιρείας επιμετρούνται στη ρευστοποιήσιμη αξία τους. Ως ρευστοποιήσιμη αξία ορίζεται η εκτιμώμενη αξία πώλησης του στοιχείου του ενεργητικού μειωμένο με τα άμεσα έξοδα πώλησής του. Η αξία πώλησης είναι η τιμή στην οποία θα μπορούσε να εκποιηθεί το περιουσιακό στοιχείο με μετρητά εντός εύλογου χρονικού διαστήματος. Η αξία πώλησης έχει εκτιμηθεί την 31/12/2019 διενεργώντας την υπόθεση ότι ο Όμιλος προβαίνει σε εκκαθάριση των στοιχείων του Ενεργητικού με προσδιορισμένο χρόνο διάθεσής τους στο άμεσο μέλλον. Ο Όμιλος πριν την εκτίμηση της ρευστοποιήσιμης αξίας εξέτασε τη δυνατότητα πώλησης ορισμένων περιουσιακών στοιχείων ως σύνολο μαζί με τις αντίστοιχες υποχρεώσεις τους (ομάδα διάθεσης). Στις περιπτώσεις που αυτό κρίθηκε εφικτό, όπως για παράδειγμα στην περίπτωση που τα στοιχεία αυτά ανήκουν σε μία θυγατρική η οποία εκτιμάται ότι μπορεί να συνεχίσει τις δραστηριότητες της, τότε τα στοιχεία αυτά αποτιμήθηκαν στην χαμηλότερη τιμή μεταξύ της αξίας πώλησης της ομάδας και της συνολικής καθαρής λογιστικής του αξίας. Σημειώνεται ότι λόγω των δυσμενών συνθηκών που αναφέρονται ανωτέρω (σημείωση 2.1), διαμορφώνονται ειδικοί όροι στη διαδικασία διαπραγμάτευσης και στο τίμημα που θα συμφωνηθεί μεταξύ των δύο αντισυμβαλλόμενων μερών. Για τα στοιχεία που υπάρχει διαθέσιμη τιμή από μια ενεργό αγορά, η τιμή πώλησης καθορίζεται με βάση την τιμή διαπραγμάτευσής τους κατά την ημερομηνία αναφοράς. Η εκτιμώμενη τιμή πώλησης των υπολοίπων στοιχείων διαμορφώθηκε ως εξής: α) Ιδιοχρησιμοποιούμενα ακίνητα (οικόπεδά και κτήρια) και Ακίνητα για επένδυση Ο προσδιορισμός της εκτιμώμενης τιμής πώλησης των ιδιοχρησιμοποιούμενων ακινήτων (οικόπεδα και κτίρια) και ακινήτων για επένδυση πραγματοποιήθηκε από ανεξάρτητο εκτιμητικό οίκο, ο οποίος και προσδιόρισε την αξία των ακινήτων ακολουθώντας κατά περίπτωση τις διεθνώς αναγνωρισμένες μεθόδους εκτίμησης. Για τον υπολογισμό της εύλογης αξίας των ακινήτων χρησιμοποιήθηκαν τρείς εκτιμητικές μέθοδοι για το σκοπό της συλλογής όσο το δυνατόν περισσότερων και πληρέστερων στοιχείων για την αγορά των υπό εκτίμηση ακινήτων. Μετά από την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων των μεθόδων υιοθετήθηκε με βαρύτητα 50% η “Συγκριτική Μέθοδος”, με βαρύτητα 30% η “Μέθοδος Εισοδήματος” και με βαρύτητα 20% η “Μέθοδος Αποσβεσμένου Κόστους Αντικατάστασης” καθώς με αυτό τον τρόπο κρίθηκε ότι προσδιορίζεται ορθότερα η αξία των υπό εκτίμηση ακινήτων. Η στάθμιση είναι συνεπής σε όλα τα ακίνητα καθώς λειτουργούν στην ίδια γενική αγορά. Ο επιμερισμός της αξίας σε γη και βελτιώσεις πραγματοποιήθηκε με την αφαίρεση από την εκτιμηθείσα αξία της αξίας της γης όπως αυτή προσδιορίστηκε από την εφαρμογή της Συγκριτικής Μεθόδου. Ειδικότερα, οι μέθοδοι εκτίμησης που χρησιμοποιήθηκαν είναι: Οι σημειώσεις στις σελίδες 33 έως 89 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Σ ε λ ί δ α 45 | 89 Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019 Όμιλος και Εταιρεία Όλα τα ποσά είναι σε Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά Προσέγγιση Συγκριτικών Στοιχείων ή Κτηματαγοράς (Comparative Approach): Σύμφωνα με τη μέθοδο αυτή, ο προσδιορισμός της αξίας ενός ακινήτου γίνεται με βάση τα συμπεράσματα που προκύπτουν από έρευνα και συλλογή στοιχείων, δηλαδή συγκριτικών στοιχείων που αφορούν ακίνητα που παρουσιάζουν τη μεγαλύτερη ομοιότητα χαρακτηριστικών με το κατά περίπτωση υπό εκτίμηση ακίνητο, καθώς και πληροφορίες που προέρχονται από ειδήμονες της τοπικής κτηματαγοράς. Οι κυριότεροι παράγοντες που συνυπολογίζονται κατά την εφαρμογή της Μεθόδου Συγκριτικών Στοιχείων και προκειμένου να εκτιμηθεί με ακρίβεια η αξία ενός ακινήτου παρόμοιο με το υπό εκτίμηση, είναι κατ’ αρχήν η τοποθεσία και οι δυνατότητες πρόσβασης. Σημαντικοί ακόμη παράγοντες, οι οποίοι λαμβάνονται υπόψη για την εκτίμηση της αξίας, αποτελούν το επίπεδο προσφοράς και ζήτησης, αλλά και η εν γένει κατάσταση και ρευστότητα της κτηματαγοράς κατά τη χρονική στιγμή της εκτίμησης. Προσέγγιση Εισοδήματος (Income Approach): Η μέθοδος αυτή προσεγγίζει την αξία του ακινήτου με βάση την κεφαλαιακή αξία του ακινήτου, δηλαδή το ετήσιο εισόδημα που αποκομίζει ή θα μπορούσε να αποκομίζει ο ιδιοκτήτης-επενδυτής από το ακίνητο. Προϋπόθεση για την εφαρμογή αυτής της μεθόδου είναι η ύπαρξη αγοράς για μισθώσεις αντίστοιχων με το υπό εκτίμηση ακίνητο. Το ετήσιο εισόδημα κεφαλαιοποιείται με βάση τον συντελεστή απόδοσης που εφαρμόζεται για τη κεφαλαιοποίηση της συγκεκριμένης επένδυσης και ο οποίος θα μπορούσε και αυτός να προσδιορισθεί με βάση συγκριτικά στοιχεία της κτηματαγοράς λόγω της εφαρμογής του σε αντίστοιχα μισθωμένα ακίνητα που διατίθενται προς πώληση στην αγορά. Προσέγγιση Κόστους - Μέθοδος Αποσβεσμένου Κόστους Αντικατάστασης (Cost Approach - Depreciated Replacement Cost Method): Σύμφωνα με τη μέθοδο αυτή εκτιμάται η Εύλογη αξία του γηπέδου του ακινήτου βάσει συγκριτικών στοιχείων και σε αυτήν προστίθεται το κόστος κατασκευής των επ’ αυτού κτιρίων και λοιπών επικείμενων (μόνιμα προσαρτημένων) εγκαταστάσεων και έγγειων βελτιώσεων στην παρούσα φάση και κατάστασή τους ήτοι το λεγόμενο «κόστος αντικατάστασης» των κτιρίων του ακινήτου. Η λογική πίσω από τη μέθοδο του αποσβεσμένου κόστους αντικατάστασης είναι ότι ο εκάστοτε επενδυτής είναι διατεθειμένος να πληρώσει για ένα ακίνητο, το πολύ όσο θα του κόστιζε να κατασκευάσει μόνος του ένα άλλο με τα ίδια χαρακτηριστικά. Περαιτέρω, προσδιορίστηκε η αξία άμεσης διάθεσης των υπό εκτίμηση ακινήτων με ορίζοντα διάθεσής τους στο άμεσο μέλλον. Ως αξία άμεσης διάθεσης, ουσιαστικά νοείται η εύλογη αξία αυτών με προσδιορισμένο χρόνο διάθεσής τους το άμεσο μέλλον. Ειδικότερα για την τρέχουσα χρήση, για τον υπολογισμό της αξίας άμεσης διάθεσης των ακινήτων χρησιμοποιήθηκε ο ορίζοντας από την ημερομηνία αναφοράς μέχρι τις ημερομηνίες πλειστηριασμού των ακινήτων όπως αυτές αναφέρονται παραπάνω (σημ. 2.1 & 5.4). Περαιτέρω πληροφορίες αναφορικά με τις βασικές παραδοχές περιλαμβάνονται στις σημ. 5.4, 6 και 7. β) Λοιπά ενσώματα πάγια Τα λοιπά ενσώματα πάγια αξιολογήθηκαν και αναγνωρίστηκαν στις ανακτήσιμες αξίες αυτές, ήτοι στην χαμηλότερη αξία μεταξύ της λογιστικής τους αξίας και της εκτιμώμενης τιμής πώλησης. Για τον προσδιορισμό των αξιών αυτών, δεν χρησιμοποιήθηκαν εκτιμήσεις ανεξάρτητων εκτιμητών αλλά εφαρμόστηκαν παραδοχές της διοίκησης, λαμβάνοντας υπόψη την παλαιότητα των ενσώματων παγίων, την αναπόσβεστη αξία αυτών και την αρχική αξία κτήσης τους. Περαιτέρω πληροφορίες περιλαμβάνονται στη σημ. 6. γ) Επενδύσεις σε θυγατρικές Ο υπολογισμός της ρευστοποιήσιμης αξίας των επενδύσεων σε θυγατρικές βασίστηκε κατά κύριο λόγο σε εκτιμήσεις της Διοίκησης, κατόπιν της αξιολόγησης των εμπορικών τους δραστηριοτήτων αλλά και των οικονομικών τους μεγεθών. Στο πλαίσιο αυτό, για τη χρήση που έληξε την 31/12/2017, η Εταιρεία προέβη σε πλήρη απομείωση των αξιών των επενδύσεων σε θυγατρικές κατά το ποσό που εμφανίζονταν στα βιβλία της Εταιρείας κατά την ημερομηνία αυτή. Ως εκ τούτου, η Εταιρεία δεν εμφανίζει στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης το εν λόγω κονδύλι καθώς είναι πλήρως απομειωμένο. Οι σημειώσεις στις σελίδες 33 έως 89 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Σ ε λ ί δ α 46 | 89 Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019 Όμιλος και Εταιρεία Όλα τα ποσά είναι σε Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά δ) Αποθέματα Ο Όμιλος, σε κάθε περίοδο αναφοράς, διενεργεί αποτίμηση των αποθεμάτων στη χαμηλότερη τιμή μεταξύ του κόστους κτήσης και της καθαρής ρευστοποιήσιμης αξίας. Η ρευστοποιήσιμη αξία υπολογίζεται με βάση τις βέλτιστες διαθέσιμες πληροφορίες οι οποίες αντανακλούν τις τρέχουσες συνθήκες της αγοράς. Εξαιτίας της αλλαγής στη βάση παρουσίασης των οικονομικών καταστάσεων με ισχύ από 31/12/2017, η εκτιμώμενη αξία πώλησης των αποθεμάτων εκτιμήθηκε διενεργώντας την υπόθεση ότι ο Όμιλος προβαίνει σε εκκαθάριση των στοιχείων του Ενεργητικού του με προσδιορισμένο χρόνο διάθεσής τους στο άμεσο μέλλον. Στα πλαίσια αυτά, διαμορφώνονται ειδικοί όροι στη διαδικασία διαπραγμάτευσης και στο τίμημα που θα συμφωνηθεί μεταξύ των μερών για την πώληση των αποθεμάτων. Συνεπεία του γεγονότος αυτού διενεργήθηκαν εκτιμήσεις για την απομείωση αποθεμάτων λαμβάνοντας υπόψη ως παραδοχές ότι, δεν θα υφίσταται ενεργό το πλήρες ανθρώπινο δυναμικό πωλήσεων της Εταιρείας, το υφιστάμενο δίκτυο πωλήσεων/πελατών και δεν θα μπορούν να πραγματοποιηθούν νέες αγορές για την κάλυψη τυχόν ελλειμμάτων σε συγκεκριμένους κωδικούς αποθεμάτων. Κατά συνέπεια, σε περίπτωση που προκύψει ανάγκη μαζικής αναγκαστικής πώλησης των αποθεμάτων, αυτά θα διατεθούν με σημαντικές εκπτώσεις επί του κόστους κτήσης τους. Επιπρόσθετα, στις 3 Ιουνίου 2019 η εκπρόσωπος των ομολογιούχων, ως αποτέλεσμα της καταγγελίας του ΚΟΔ Β, κοινοποίησε την αναγγελία σταθεροποίησης της κυμαινόμενης ασφάλειας η οποία καταχωρήθηκε στο αρμόδιο Ενεχυροφυλάκειο Θεσσαλονίκης στις 27/06/2019. Περαιτέρω πληροφορίες περιλαμβάνονται στη σημ. 2.1,3.8 και 10. 3.2. Ωφέλιμη ζωή αποσβέσιμων περιουσιακών στοιχείων Απαιτείται κρίση για τον προσδιορισμό της ωφέλιμης ζωής καθώς και της υπολειμματικής αξίας των ενσώματων περιουσιακών στοιχείων. Η εκτίμηση της ωφέλιμης ζωής ενός περιουσιακού στοιχείου είναι θέμα κρίσης, που βασίζεται στην εμπειρία της Διοίκησης του Ομίλου από όμοια περιουσιακά στοιχεία. Η υπολειμματική αξία και η ωφέλιμη ζωή ενός περιουσιακού στοιχείου επανεξετάζονται τουλάχιστον σε ετήσια βάση λαμβάνοντας υπόψη τα νέα δεδομένα και τις εκάστοτε συνθήκες της αγοράς. 3.3. Μεταγενέστερη επιμέτρηση Ενσώματων Παγίων /Επενδυτικών Ακινήτων / Άυλων Στοιχείων του Ενεργητικού Για όσο διάστημα συνεχίζεται η δραστηριότητα της Εταιρείας (σημειώνεται ότι η Διοίκηση δεν έχει θέσει σε εφαρμογή, ούτε έχει εγκρίνει κάποιο σχέδιο για την εθελοντική εκκαθάριση της Εταιρείας), τα οφέλη από τα ενσώματα πάγια, τα άυλα στοιχεία του ενεργητικού και τα επενδυτικά ακίνητα, αποκτώνται μέσω της χρήσης τους. Στο πλαίσιο αυτό, η Εταιρεία από την 01/01/2018 και εφεξής συνεχίζει να υπολογίζει αποσβέσεις επί των ως άνω στοιχείων του ενεργητικού, με βάση υπολογισμού το κόστος κτήσης αυτών. Εν συνεχεία, και σε κάθε μεταγενέστερη ημερομηνία αναφοράς, όταν η λογιστική αξία ενός περιουσιακού στοιχείου του ενεργητικού (ήτοι κόστος κτήσης μειωμένο με τις σωρευμένες αποσβέσεις και τις σωρευμένες ζημίες από την επιμέτρηση στη ρευστοποιήσιμη αξία) υπερβαίνει την εκτιμώμενη τιμή πώλησης (αξία άμεσης διάθεσης /forced sale) κατά την ημερομηνία εκείνη, τότε η επιπλέον ζημία θα βαρύνει τα αποτελέσματα της περιόδου. Στις περιπτώσεις ενσώματων παγίων, άυλων στοιχείων του ενεργητικού και επενδυτικών ακινήτων που έχει αναγνωριστεί σωρευτική ζημία από την επιμέτρηση σε ρευστοποιήσιμες αξίες λόγω της νέας βάσης κατάρτισης, όταν η λογιστική τους αξία (ήτοι κόστος κτήσης μειωμένο με τις σωρευμένες αποσβέσεις και τις σωρευμένες ζημίες από την επιμέτρηση στην ρευστοποιήσιμη αξία) υπολείπεται της εκτιμώμενης τιμής πώλησης, τότε η σωρευμένη αναγνωρισθείσα ζημία ρευστοποίησης θα αναστρέφεται, σε όφελος των κερδών ή ζημιών της περιόδου αναφοράς. 3.4. Φόρος εισοδήματος Η πρόβλεψη για φόρο εισοδήματος με βάση το ΔΛΠ 12 υπολογίζεται με εκτίμηση των φόρων που θα καταβληθούν στις φορολογικές αρχές και περιλαμβάνει τον τρέχοντα φόρο εισοδήματος για κάθε χρήση και πρόβλεψη για τους πρόσθετους φόρους που πιθανόν να προκύψουν σε φορολογικούς ελέγχους. Για τον συνολικό προσδιορισμό της πρόβλεψης για φόρο εισοδήματος απαιτούνται σημαντικές εκτιμήσεις. Για συγκεκριμένες συναλλαγές και υπολογισμούς, ο προσδιορισμός της τελικής φορολογίας είναι αβέβαιος. Ο Όμιλος αναγνωρίζει υποχρεώσεις για προβλεπόμενα φορολογικά ζητήματα με βάση υπολογισμούς για το κατά πόσον θα προκύψει επιπρόσθετη φορολογία. Οι σημειώσεις στις σελίδες 33 έως 89 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Σ ε λ ί δ α 47 | 89 Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019 Όμιλος και Εταιρεία Όλα τα ποσά είναι σε Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά Όπου το τελικό φορολογικό αποτέλεσμα αυτών των ζητημάτων διαφέρει από το ποσό που έχει αρχικά αναγνωριστεί οι διαφορές επηρεάζουν την πρόβλεψη για φόρο εισοδήματος και αναβαλλόμενη φορολογία στην περίοδο που έγινε ο προσδιορισμός. 3.5. Αναβαλλόμενος φόρος Εξ αίτιας της αλλαγής στη βάση παρουσίασης των οικονομικών καταστάσεων με ισχύ από 31/12/2017, η αναγνώριση αναβαλλόμενου φόρου εξαρτάται από την εκτίμηση για δυνατότητα συμψηφισμού των αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων (DTA) και υποχρεώσεων (DTL) στο άμεσο μέλλον. Η Διοίκηση εκτιμά πως στους επόμενους 12 μήνες δύναται να συμψηφιστούν φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις της Εταιρείας και ως εκ τούτου υπάρχει δυνατότητα συμψηφισμού των αναβαλλόμενων φόρων. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, μετά το συμψηφισμό των αναβαλλόμενων φόρων, η καθαρή αναβαλλόμενη φορολογία που προκύπτει είναι αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση. Δεδομένου ότι ο Όμιλος και η Εταιρεία δεν αναμένεται να έχουν μελλοντικά φορολογητέα κέρδη με τα οποία θα μπορούσαν να συμψηφιστούν οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις δεν αναγνωρίζεται αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση. 3.6. Προβλέψεις για επισφαλείς απαιτήσεις H Εταιρεία αξιολογεί σε κάθε ημερομηνία κατάρτισης οικονομικών καταστάσεων τα δεδομένα αναφορικά με το κατά πόσον η αξία ενός χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου ή μίας ομάδας χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων έχει απομειωθεί ως ακολούθως: Η Εταιρεία αναγνωρίζει πρόβλεψη ζημίας έναντι αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών για όλα τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που δεν αποτιμούνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων. Οι αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές βασίζονται στη διαφορά ανάμεσα σε όλες τις συμβατικές ταμειακές ροές που είναι απαιτητές σύμφωνα με τη σύμβαση και όλες τις ταμειακές ροές που η Εταιρεία προσδοκά να εισπράξει, προεξοφλημένες με βάση το κατά προσέγγιση αρχικό πραγματικό επιτόκιο. Οι αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές αναγνωρίζονται σε δύο στάδια. Εάν ο πιστωτικός κίνδυνος ενός χρηματοοικονομικού μέσου δεν έχει αυξηθεί σημαντικά από την αρχική αναγνώριση, η Εταιρεία επιμετρά την πρόβλεψη ζημιάς για το εν λόγω χρηματοοικονομικό μέσο σε ποσό ίσο με τις αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές των επόμενων 12 μηνών. Εάν ο πιστωτικός κίνδυνος του χρηματοοικονομικού μέσου έχει αυξηθεί σημαντικά από την αρχική αναγνώριση, η Εταιρεία επιμετρά την πρόβλεψη ζημιάς για ένα χρηματοοικονομικό μέσο σε ποσό ίσο με τις αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές καθ' όλη τη διάρκεια ζωής, ανεξάρτητα από το πότε προέκυψε η αθέτηση. Εξαιτίας της αλλαγής στη βάση κατάρτισης των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων με ισχύ από 31/12/2017, το καθαρό ποσό των απαιτήσεων αντανακλά τις εκτιμήσεις της Διοίκησης για το ποσό που αναμένεται να ανακτηθεί σε συνθήκες ρευστοποίησης των απαιτήσεων στο άμεσο μέλλον (σημ. 11). 3.7. Πρόβλεψη για αποζημίωση προσωπικού Το ύψος της πρόβλεψης για αποζημίωση προσωπικού βασίζεται σε αναλογιστική μελέτη. Η αναλογιστική μελέτη περιλαμβάνει την στοιχειοθέτηση παραδοχών σχετικών με το προεξοφλητικό επιτόκιο, το ποσοστό αύξησης των αμοιβών των εργαζομένων, την αύξηση του δείκτη τιμών καταναλωτή και την αναμενόμενη εναπομένουσα εργασιακή ζωή. Οι παραδοχές που χρησιμοποιούνται εμπεριέχουν σημαντική αβεβαιότητα και η Διοίκηση του Ομίλου προβαίνει σε συνεχή επανεκτίμησή τους (σημ. 17). 3.8. Αναγνώριση εσόδων και απαιτήσεων Την 03/06/2019 επιδόθηκε στην Εταιρεία «Εξώδικη γνωστοποίηση, πρόσκληση και αναγγελία σταθεροποίησης κυμαινόμενης ασφάλειας» για τη σταθεροποίηση της κυμαινόμενης ασφάλειας που είχε συσταθεί σε βάρος ομάδας εμπορευμάτων (βλέπε σημείωση 10) η οποία καταχωρήθηκε στο αρμόδιο Ενεχυροφυλακείο Θεσσαλονίκης στις 27/06/2019. Στη βάση αξιολόγησης των νομικών θεμάτων που άπτονται της σταθεροποίησης της κυμαινόμενης ασφάλειας και με δεδομένο ότι από την 27/06/2019 και μέχρι την έγκριση των συνημμένων ετήσιων χρηματοοικονομικών καταστάσεων δεν έχουν επέλθει περαιτέρω εξώδικες ή δικαστικές πράξεις που να αφορούν στον τρόπο με τον οποίο η Εταιρεία διαθέτει τα εμπορεύματά της και εισπράττει τις αντίστοιχες απαιτήσεις, η Διοίκηση της Οι σημειώσεις στις σελίδες 33 έως 89 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Σ ε λ ί δ α 48 | 89 Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019 Όμιλος και Εταιρεία Όλα τα ποσά είναι σε Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά Εταιρείας στα πλαίσια των συνήθων συναλλαγών της, συνεχίζει και μετά την ως άνω ημερομηνία να διαθέτει τα εμπορεύματά της στους πελάτες της με κύριο γνώμονα τη διασφάλιση της συνέχισης της εμπορικής της δραστηριότητας και να αναγνωρίζει το αντίστοιχο έσοδο. Οι συνολικές πωλήσεις εμπορευμάτων της Εταιρείας για την περίοδο από 27/06/2019 έως 31/12/2019 ανήλθαν σε Ευρώ 2.768 χιλ. 4. Περίληψη Σημαντικών Λογιστικών Πολιτικών 4.1. Βάση ενοποίησης Οι ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις περιλαμβάνουν τις χρηματοοικονομικές καταστάσεις της μητρικής εταιρείας, καθώς και όλων των θυγατρικών εταιρειών. Η ημερομηνία κατάρτισης των χρηματοοικονομικών καταστάσεων των εταιρειών που ενοποιούνται συμπίπτει με αυτήν της μητρικής εταιρείας. Όπου είναι αναγκαίο, γίνονται οι απαραίτητες αναμορφώσεις στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις των ενοποιούμενων εταιρειών προκειμένου οι λογιστικές αρχές τους να είναι συνεπείς με τις λογιστικές αρχές που έχουν υιοθετηθεί από τον Όμιλο. Θυγατρικές Εταιρείες Θυγατρικές είναι οι εταιρείες όπου η μητρική εταιρεία ασκεί ουσιαστικό έλεγχο. Έλεγχος θεωρείται ότι υπάρχει όταν περισσότερο από το ήμισυ των δικαιωμάτων ψήφου μιας οικονομικής οντότητας ανήκει άμεσα, ή έμμεσα μέσω θυγατρικών, στη μητρική εταιρεία. Έλεγχος, επίσης, υπάρχει και αν ακόμα η μητρική εταιρεία κατέχει το ήμισυ ή λιγότερο των δικαιωμάτων ψήφου μιας οντότητας, αλλά έχει τη δυνατότητα να κατευθύνει την οικονομική και επιχειρηματική πολιτική της οικονομικής οντότητας αυτής. Οι θυγατρικές ενοποιούνται µε ολική ενοποίηση από την ημερομηνία που αποκτάται ο έλεγχος επ’ αυτών και παύουν να ενοποιούνται κατά την ημερομηνία που τέτοιος έλεγχος δεν υφίσταται. Ενδοεταιρικά υπόλοιπα και ενδοεταιρικές συναλλαγές, που συμπεριλαμβάνουν έσοδα, δαπάνες και μερίσματα, καθώς και τα μη πραγματοποιηθέντα κέρδη – ζημίες από ενδοεταιρικές συναλλαγές σε περιουσιακά στοιχεία όπως αποθέματα και ενσώματα πάγια περιουσιακά στοιχεία απαλείφονται. Εξ αίτιας της αλλαγής στη βάση κατάρτισης των οικονομικών καταστάσεων με ισχύ από 31/12/2017, η αποτίμηση των εν λόγω περιουσιακών στοιχείων γίνεται στη χαμηλότερη μεταξύ της λογιστικής αξίας και της αξίας ρευστοποίησης. Ειδικά για τις οικονομικές καταστάσεις του ομίλου τα στοιχεία του ενεργητικού και οι υποχρεώσεις αποτιμώνται ως μία ομάδα περιουσιακών στοιχείων των οποίων η λογιστική αξία συγκρίνεται με την εκτιμώμενη αξία ρευστοποίησης (σημ. 3.1). Μη Ελέγχουσες Συμμετοχές Οι μη ελέγχουσες συμμετοχές είναι το μέρος των ιδίων κεφαλαίων μίας θυγατρικής που δεν αναλογούν, άμεσα ή έμμεσα, στην μητρική επιχείρηση. Οι ζημιές που αφορούν στις μη ελέγχουσες συμμετοχές (μειοψηφία) μίας θυγατρικής, μπορεί να ξεπερνούν τα δικαιώματα των μη ελεγχουσών συμμετοχών στα ίδια κεφάλαια της θυγατρικής. Τα κέρδη ή οι ζημιές και κάθε συστατικό στοιχείο των λοιπών συνολικών εσόδων, λογίζεται τόσο στους ιδιοκτήτες της μητρικής όσο και στις μη ελέγχουσες συμμετοχές, ακόμα και αν αυτό έχει ως αποτέλεσμα ότι οι μη ελέγχουσες συμμετοχές θα παρουσιάζουν έλλειμμα. Τα δικαιώματα μειοψηφίας αντιπροσωπεύουν το ποσοστό των κερδών ή ζημιών και τα ίδια κεφάλαια που δεν ανήκουν στην μητρική εταιρεία. Τα δικαιώματα μειοψηφίας των κερδών – ζημιών παρουσιάζονται ξεχωριστά στην κατάσταση αποτελεσμάτων, ενώ στον ενοποιημένο ισολογισμό παρουσιάζονται τα δικαιώματα μειοψηφίας στα ίδια κεφάλαια, ξεχωριστά από τα ίδια κεφάλαια των μετόχων της μητρικής εταιρείας. 4.2. Συμμετοχές σε θυγατρικές (εταιρικές χρηματοοικονομικές καταστάσεις) Στις Εταιρικές χρηματοοικονομικές καταστάσεις, οι συμμετοχές στις θυγατρικές εταιρείες, παρουσιάζονται στο κόστος κτήσης. Κατά την ημερομηνία αναφοράς των χρηματοοικονομικών καταστάσεων εξετάζεται αν υπάρχει ένδειξη απομείωσής τους, σύμφωνα με το ΔΛΠ 36. Στην περίπτωση που υφίστανται ενδείξεις απομείωσης, προσδιορίζεται η Οι σημειώσεις στις σελίδες 33 έως 89 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Σ ε λ ί δ α 49 | 89 Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019 Όμιλος και Εταιρεία Όλα τα ποσά είναι σε Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά ανακτήσιμη αξία τους, ώστε να καθοριστεί το ύψος της απομείωσης της αξίας. Η ζημία απομείωσης αναγνωρίζεται ως έξοδο απευθείας στα αποτελέσματα χρήσης. Εξ αίτιας της αλλαγής στη βάση κατάρτισης των οικονομικών καταστάσεων με ισχύ από 31/12/2017, η αποτίμηση των συμμετοχών σε θυγατρικές στις εταιρικές χρηματοοικονομικές καταστάσεις γίνεται στη χαμηλότερη αξία μεταξύ της λογιστικής τους αξίας και της αξίας ρευστοποίησης. Ο υπολογισμός της ρευστοποιήσιμης αξίας των επενδύσεων σε θυγατρικές βασίστηκε κυρίως σε εκτιμήσεις της Διοίκησης, κατόπιν της αξιολόγησης των εμπορικών τους δραστηριοτήτων αλλά και των οικονομικών τους μεγεθών (σημ. 3.1). Στο πλαίσιο αυτό, για τη χρήση που έληξε την 31/12/2017, η Εταιρεία προέβη σε πλήρη απομείωση των αξιών των επενδύσεων σε θυγατρικές κατά το ποσό που εμφανίζονταν στα βιβλία της Εταιρείας κατά την ημερομηνία αυτή. Ως εκ τούτου, η Εταιρεία δεν εμφανίζει στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης το εν λόγω κονδύλι καθώς είναι πλήρως απομειωμένο. 4.3. Συναλλαγµατικές µετατροπές Λειτουργικό νόμισμα και νόμισμα παρουσίασης Τα στοιχεία των οικονομικών καταστάσεων των εταιρειών του Οµίλου επιµετρώνται βάσει του νοµίσµατος του πρωτεύοντος οικονομικού περιβάλλοντος, στο οποίο κάθε εταιρεία λειτουργεί («λειτουργικό νόµισµα»). Οι ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις παρουσιάζονται σε Ευρώ, ήτοι στο νόµισµα παρουσίασης του Οµίλου. Συναλλαγές και υπόλοιπα Οι συναλλαγές σε ξένα νομίσματα μετατρέπονται στο λειτουργικό νόμισμα µε τη χρήση των ισοτιµιών που ισχύουν κατά την ηµεροµηνία των συναλλαγών. Κέρδη και ζηµιές από συναλλαγµατικές διαφορές οι οποίες προκύπτουν από την εκκαθάριση τέτοιων συναλλαγών κατά την διάρκεια της χρήσης και από την µετατροπή των νοµισµατικών στοιχείων σε ξένο νόµισµα µε τις ισχύουσες ισοτιµίες κατά την ηµεροµηνία αναφοράς, αναγνωρίζονται στα αποτελέσµατα. 4.4. Ενσώματα πάγια Τα γήπεδα και τα κτίρια που κατέχονται με σκοπό τη χρήση τους στην παραγωγή ή διάθεση των αγαθών και υπηρεσιών ή για διοικητικούς σκοπούς απεικονίζονται στην κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης, στο αρχικό κόστος κτήσης μειωμένα με τις συσσωρευμένες αποσβέσεις (πλην των γηπέδων) και τις μετέπειτα ζημίες από απομείωση της αξίας τους. Τα υπόλοιπα ενσώματα πάγια περιουσιακά στοιχεία (μηχανήματα, μεταφορικά μέσα, λοιπός εξοπλισμός) απεικονίζονται στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης, στο αρχικό κόστος κτήσης τους, μείον τις συσσωρευμένες αποσβέσεις και την αναγνωρισμένη ζημία από απομείωση της αξίας τους. Τα ακίνητα υπό κατασκευή παρουσιάζονται στο κόστος κτήσης τους μειωμένα με τα ποσά που αναγνωρίζονται ως ζημία από απομείωση της αξίας τους. Οι αποσβέσεις λογίζονται σύμφωνα με την πραγματική ωφέλιμη ζωή των παγίων (εκτός από τα γήπεδα και τις ακινητοποιήσεις υπό κατασκευή που δεν αποσβένονται) χρησιμοποιώντας την σταθερή μέθοδο, ώστε να αποσβεσθούν μέσω αποτελεσμάτων, το κόστος ή η αξία αποτίμησης των παγίων περιουσιακών στοιχείων, στην περίοδο της ωφέλιμης ζωής τους. Εξαιρούνται βελτιώσεις σε ακίνητα τρίτων οι οποίες αποσβένονται στο μικρότερο χρονικό διάστημα μεταξύ της ωφέλιμης ζωής της βελτίωσης και της διάρκειας μίσθωσης του μισθωμένου ακινήτου. Η εκτιμώμενη διάρκεια της ωφέλιμης ζωής των κυριότερων κατηγοριών ενσώματων παγίων περιουσιακών στοιχείων που χρησιμοποιούνται είναι οι ακόλουθες: 1. 2. 3. 4. Κτίρια Μηχανήματα Μεταφορικά Μέσα Ηλεκτρονικοί υπολογιστές έως από από από 60 έτη 5 έως 20 έτη 5 έως 14 έτη 3 έως 10 έτη Οι σημειώσεις στις σελίδες 33 έως 89 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Σ ε λ ί δ α 50 | 89 Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019 Όμιλος και Εταιρεία Όλα τα ποσά είναι σε Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά 5. Λοιπός εξοπλισμός από 5 έως 20 έτη Η ωφέλιμη ζωή των ενσώματων πάγιων αναθεωρείται και αναπροσαρμόζεται εφ’ όσον κριθεί σκόπιμο κατά την ημερομηνία αναφοράς της Κατάστασης Χρηματοοικονομικής Θέσης. Το κέρδος ή η ζημία που προκύπτει από την πώληση ή την απόσυρση ενός ενσώματου παγίου, καθορίζεται ως διαφορά μεταξύ εσόδων από την πώληση και της αντίστοιχης αναπόσβεστης αξίας του και μεταφέρεται στα αποτελέσματα της χρήσης. Οι δαπάνες για την επισκευή και συντήρηση των ενσώματων πάγιων αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα της περιόδου, οι προσθήκες και οι βελτιώσεις προσαυξάνουν το αρχικό κόστος κτήσης, εφόσον αυτές επιμηκύνουν την ωφέλιμη ζωή, αυξάνουν την παραγωγική τους δυναμικότητα ή μειώνουν το κόστος λειτουργίας τους. Για όσο διάστημα συνεχίζεται η δραστηριότητα της Εταιρείας τα οφέλη από τα ενσώματα πάγια αποκτώνται μέσω της χρήσης τους. Στο πλαίσιο αυτό, η Εταιρεία από την 01/01/2018 και εφεξής συνεχίζει να υπολογίζει αποσβέσεις επί των ως άνω στοιχείων του ενεργητικού, με βάση υπολογισμού το κόστος κτήσης αυτών. Εν συνεχεία, και σε κάθε μεταγενέστερη ημερομηνία αναφοράς, όταν η λογιστική αξία ενός περιουσιακού στοιχείου του ενεργητικού (ήτοι κόστος κτήσης μειωμένο με τις σωρευμένες αποσβέσεις και τις σωρευμένες ζημίες από την επιμέτρηση στη ρευστοποιήσιμη αξία) υπερβαίνει την εκτιμώμενη τιμή πώλησης (αξία άμεσης διάθεσης /forced sale) κατά την ημερομηνία εκείνη, τότε η επιπλέον ζημία θα βαρύνει τα αποτελέσματα της περιόδου. Στις περιπτώσεις ενσώματων παγίων, που έχει αναγνωριστεί σωρευτική ζημία από την επιμέτρηση σε ρευστοποιήσιμες αξίες λόγω της νέας βάσης κατάρτισης, όταν η λογιστική τους αξία (ήτοι κόστος κτήσης μειωμένο με τις σωρευμένες αποσβέσεις και τις σωρευμένες ζημίες από την επιμέτρηση στην ρευστοποιήσιμη αξία) υπολείπεται της εκτιμώμενης τιμής πώλησης, τότε η σωρευμένη αναγνωρισθείσα ζημία ρευστοποίησης θα αναστρέφεται, σε όφελος των κερδών ή ζημιών της περιόδου αναφοράς. Εξ αίτιας της αλλαγής στη βάση παρουσίασης των οικονομικών καταστάσεων με ισχύ από 31/12/2017 τα ενσώματα πάγια της Εταιρείας απεικονίζονται στη χαμηλότερη μεταξύ της εκτιμώμενης τιμής πώλησης (αξία άμεσης διάθεσης / forced sale) και της λογιστικής τους αξίας (σημ. 3.1). 4.5. Ακίνητα για επένδυση Ακίνητα τα οποία κατέχονται ή για μακροχρόνιες εκμισθώσεις ή για κεφαλαιουχικά κέρδη ή και για τα δύο, και τα οποία δε χρησιμοποιούνται από τον Όμιλο, κατηγοριοποιούνται ως επενδύσεις σε ακίνητα. Οι επενδύσεις σε ακίνητα αναγνωρίζονται αρχικά στο κόστος, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών άμεσων εξόδων κτήσης. Μετά την αρχική αναγνώριση, οι επενδύσεις σε ακίνητα επιμετρούνται σε κόστος µείον αποσβέσεις και τυχόν αποµείωση. Τα επενδυτικά κτίρια αποσβένονται βάσει της ωφέλιµης ζωής τους που εκτιμάται σε 60 έτη. Μεταγενέστερες δαπάνες προστίθενται στη λογιστική αξία του ακινήτου μόνο όταν είναι πιθανόν ότι μελλοντικά οικονομικά οφέλη, που σχετίζονται με το εν λόγω ακίνητο, θα εισρεύσουν στον Όμιλο και ότι τα σχετικά κόστη μπορούν να μετρηθούν αξιόπιστα. Τα έξοδα επιδιορθώσεων και συντηρήσεων επιβαρύνουν τα αποτελέσματα της χρήσης κατά την οποία πραγματοποιούνται. Για όσο διάστημα συνεχίζεται η δραστηριότητα της Εταιρείας τα οφέλη από τα επενδυτικά ακίνητα, αποκτώνται μέσω της χρήσης τους. Στο πλαίσιο αυτό, η Εταιρεία από την 01/01/2018 και εφεξής συνεχίζει να υπολογίζει αποσβέσεις επί των ως άνω στοιχείων του ενεργητικού, με βάση υπολογισμού το κόστος κτήσης αυτών. Εν συνεχεία, και σε κάθε μεταγενέστερη ημερομηνία αναφοράς, όταν η λογιστική αξία ενός περιουσιακού στοιχείου του ενεργητικού (ήτοι κόστος κτήσης μειωμένο με τις σωρευμένες αποσβέσεις και τις σωρευμένες ζημίες από την επιμέτρηση στη ρευστοποιήσιμη αξία) υπερβαίνει την εκτιμώμενη τιμή πώλησης (αξία άμεσης διάθεσης /forced sale) κατά την ημερομηνία εκείνη, τότε η επιπλέον ζημία θα βαρύνει τα αποτελέσματα της περιόδου. Στις περιπτώσεις επενδυτικών ακινήτων που έχει αναγνωριστεί σωρευτική ζημία από την επιμέτρηση σε ρευστοποιήσιμες αξίες λόγω της νέας βάσης κατάρτισης, όταν η λογιστική τους αξία (ήτοι κόστος κτήσης μειωμένο με τις σωρευμένες αποσβέσεις και τις σωρευμένες ζημίες από την επιμέτρηση στην ρευστοποιήσιμη αξία) υπολείπεται της εκτιμώμενης τιμής πώλησης, τότε η σωρευμένη αναγνωρισθείσα ζημία ρευστοποίησης θα αναστρέφεται, σε όφελος των κερδών ή ζημιών της περιόδου αναφοράς. Οι σημειώσεις στις σελίδες 33 έως 89 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Σ ε λ ί δ α 51 | 89 Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019 Όμιλος και Εταιρεία Όλα τα ποσά είναι σε Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά Εξ αίτιας της αλλαγής στη βάση παρουσίασης των οικονομικών καταστάσεων με ισχύ από 31/12/2017 τα επενδυτικά ακίνητα της Εταιρείας απεικονίζονται στη χαμηλότερη μεταξύ της εκτιμώμενης τιμής πώλησης (αξία άμεσης διάθεσης / forced sale) και της λογιστικής τους αξίας (σημ. 3.1). 4.6. Άυλα στοιχεία του ενεργητικού Λογισμικό Οι άδειες λογισµικού αποτιµώνται στο κόστος κτήσεως µείον τις αποσβέσεις. Οι αποσβέσεις υπολογίζονται µε τη σταθερή µέθοδο κατά την διάρκεια της ωφέλιµης ζωής των στοιχείων αυτών η οποία κυµαίνεται από 3 έως 10 έτη. Σήματα Τα σήματα που αποκτήθηκαν ως μέρος εμπορικής συναλλαγής αναγνωρίζονται στην εύλογη αξία τους κατά την ημερομηνία απόκτησης τους. Το κόστος ενός σήματος το οποίο αποκτήθηκε σε μία εμπορική συναλλαγή, αποτελεί την εύλογη αξία του στοιχείου αυτού κατά την ημερομηνία της απόκτησής του. Μετά την αρχική αναγνώριση, τα σήματα αποτιμώνται στο ιστορικό κόστος μείον τις σωρευμένες αποσβέσεις και κάθε τυχόν σωρευμένη ζημιά απομείωσης. Οι αποσβέσεις διενεργούνται με βάση τη σταθερή μέθοδο κατά τη διάρκεια της ωφέλιμης ζωής των άυλων στοιχείων που έχει προσδιοριστεί στα 10 έτη. Για όσο διάστημα συνεχίζεται η δραστηριότητα της Εταιρείας, τα οφέλη από τα άυλα στοιχεία του ενεργητικού αποκτώνται μέσω της χρήσης τους. Στο πλαίσιο αυτό, η Εταιρεία από την 01/01/2018 και εφεξής συνεχίζει να υπολογίζει αποσβέσεις επί των ως άνω στοιχείων του ενεργητικού, με βάση υπολογισμού το κόστος κτήσης αυτών. Εν συνεχεία, και σε κάθε μεταγενέστερη ημερομηνία αναφοράς, όταν η λογιστική αξία ενός περιουσιακού στοιχείου του ενεργητικού (ήτοι κόστος κτήσης μειωμένο με τις σωρευμένες αποσβέσεις και τις σωρευμένες ζημίες από την επιμέτρηση στη ρευστοποιήσιμη αξία) υπερβαίνει την εκτιμώμενη τιμή πώλησης (αξία άμεσης διάθεσης /forced sale) κατά την ημερομηνία εκείνη, τότε η επιπλέον ζημία θα βαρύνει τα αποτελέσματα της περιόδου. Στις περιπτώσεις άυλων στοιχείων του ενεργητικού που έχει αναγνωριστεί σωρευτική ζημία από την επιμέτρηση σε ρευστοποιήσιμες αξίες λόγω της νέας βάσης κατάρτισης, όταν η λογιστική τους αξία (ήτοι κόστος κτήσης μειωμένο με τις σωρευμένες αποσβέσεις και τις σωρευμένες ζημίες από την επιμέτρηση στην ρευστοποιήσιμη αξία) υπολείπεται της εκτιμώμενης τιμής πώλησης, τότε η σωρευμένη αναγνωρισθείσα ζημία ρευστοποίησης θα αναστρέφεται, σε όφελος των κερδών ή ζημιών της περιόδου αναφοράς. Εξ αίτιας της αλλαγής στη βάση παρουσίασης των οικονομικών καταστάσεων με ισχύ από 31/12/2017 τα άυλα περιουσιακά στοιχεία του Ομίλου απεικονίζονται στη χαμηλότερη μεταξύ της ρευστοποιήσιμης και της λογιστικής τους αξίας. 4.7. Απομείωση αξίας μη χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων Με την εξαίρεση της υπεραξίας και των άυλων περιουσιακών στοιχείων με απεριόριστη διάρκεια ζωής, τα οποία ελέγχονται για απομείωση τουλάχιστον σε ετήσια βάση, οι λογιστικές αξίες των λοιπών περιουσιακών στοιχείων ελέγχονται για σκοπούς απομείωσης όταν τα γεγονότα και οι συνθήκες υποδηλώνουν ότι η λογιστική αξία τους μπορεί να μην είναι πλέον ανακτήσιμη. Όταν η λογιστική αξία κάποιου περιουσιακού στοιχείου υπερβαίνει το ανακτήσιμο ποσό του, η ζημία αυτής της απομείωσης, βαρύνει τα αποτελέσματα της περιόδου που διαπιστώνεται η απομείωση αξίας του περιουσιακού στοιχείου. Το μεγαλύτερο ποσό που προκύπτει από τη σύγκριση μεταξύ της εύλογης αξίας μειωμένης με τα έξοδα πώλησης του περιουσιακού στοιχείου και της αξίας χρήσης του, αποτελεί την ανακτήσιμη αξία του περιουσιακού στοιχείου. Για τον προσδιορισμό της απομείωσης τα περιουσιακά στοιχεία ομαδοποιούνται στο χαμηλότερο επίπεδο για το οποίο οι ταμειακές ροές δύναται να προσδιοριστούν ξεχωριστά. Όταν μεταγενέστερα, μία ζημία απομείωσης αναστραφεί, η λογιστική αξία του περιουσιακού στοιχείου, αυξάνεται μέχρι την αξία πριν από την απομείωση αξίας. Η αναστροφή της ζημίας απομείωσης αναγνωρίζεται αμέσως στα αποτελέσματα της περιόδου που πραγματοποιείται η αναστροφή της ζημίας απομείωσης. Οι σημειώσεις στις σελίδες 33 έως 89 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Σ ε λ ί δ α 52 | 89 Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019 Όμιλος και Εταιρεία Όλα τα ποσά είναι σε Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά 4.8. Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία Αναγνώριση και αποαναγνώριση Οι αγορές και οι πωλήσεις των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων αναγνωρίζονται κατά την ημερομηνία της συναλλαγής που είναι και η ημερομηνία που ο Όμιλος δεσμεύεται να αγοράσει ή να πωλήσει το στοιχείο. Οι επενδύσεις παύουν να αναγνωρίζονται όταν το δικαίωμα στις ταμειακές ροές από τις επενδύσεις λήγει ή μεταβιβάζεται και ο Όμιλος έχει μεταβιβάσει ουσιωδώς όλους τους κινδύνους και τα οφέλη που συνεπάγεται η ιδιοκτησία. Ταξινόμηση Από την 1 Ιανουαρίου 2018, ο Όμιλος ταξινομεί τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία του στις ακόλουθες κατηγορίες: i) χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε αποσβεσμένο κόστος και ii) χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία αποτιμώμενα στην εύλογη αξία τους μέσω αποτελεσμάτων ή μέσω λοιπών συνολικών εισοδημάτων («ΕΑΜΑ»). Η ταξινόμηση εξαρτάται από: α) το επιχειρηματικό μοντέλο του Ομίλου βάσει του οποίου γίνεται η διαχείριση του χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου, και β) τα χαρακτηριστικά των συμβατικών ροών του χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου. Επιμέτρηση Κατά την αρχική αναγνώριση, ο Όμιλος επιμετρά τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά της στοιχεία στη εύλογη αξία τους πλέον, για τις περιπτώσεις που ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο δεν αποτιμάται στην εύλογη αξία του μέσω αποτελεσμάτων, των άμεσα επιρριπτέων στη συναλλαγή δαπανών. Για τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που αποτιμώνται στην εύλογη αξία τους μέσω αποτελεσμάτων οι δαπάνες συναλλαγής αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα την περίοδο που προκύπτουν. Η μεταγενέστερη επιμέτρηση των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων του Ομίλου εξαρτάται από το επιχειρηματικό μοντέλο του Ομίλου για την διαχείριση των επιμέρους χρηματοοικονομικών περιουσιακών της στοιχείων και τα χαρακτηριστικά των ταμειακών ροών τους. Ο Όμιλος χρησιμοποιεί τις ακόλουθες δύο κατηγορίες επιμέτρησης με βάση τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που διακατέχει: α) Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία επιμετρούμενα σε αποσβεσμένο κόστος. Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία επιμετρούνται στο αποσβεσμένο κόστος, εάν κατέχονται στα πλαίσια ενός επιχειρηματικού μοντέλου µε σκοπό τη διακράτησή τους και την είσπραξη των συμβατικών ταμειακών ροών σε καθορισμένες ημερομηνίες οι οποίες συνίστανται αποκλειστικά σε πληρωμές κεφαλαίου και τόκων επί του εκάστοτε ανεξόφλητου κεφαλαίου (Solely Payments of Principal and Interest - SPPI). Τα έσοδα των τόκων αυτών των στοιχείων περιλαμβάνονται στα χρηματοοικονομικά έσοδα και αναγνωρίζονται µε τη χρήση του πραγµατικού επιτοκίου. Οποιοδήποτε κέρδος ή ζηµία που προκύπτει από τη διαγραφή αναγνωρίζεται αµέσως στην κατάσταση αποτελεσμάτων. Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που ταξινομούνται σε αυτή την κατηγορία περιλαμβάνονται στα κονδύλια «Απαιτήσεις από πελάτες», «Λοιπές απαιτήσεις» και «Ταμειακά διαθέσιμα, ταμειακά ισοδύναμα και δεσμευμένες καταθέσεις» που παρουσιάζονται στην κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης (Σημειώσεις 11,12 και 13). Περιλαμβάνονται δε στο κυκλοφορούν ενεργητικό, εκτός από εκείνα με λήξη μεγαλύτερη των 12 μηνών από την ημερομηνία αναφοράς. β) Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων. Στην κατηγορία αυτή ταξινομούνται τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία τα οποία δεν επιμετρούνται στο αποσβεσμένο κόστος ή στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εισοδημάτων. Τα πραγµατοποιηµένα και µη πραγµατοποιηµένα κέρδη ή ζηµίες που προκύπτουν από τις µεταβολές της εύλογης αξίας των χρηµατοοικονοµικών περιουσιακών στοιχείων αποτιµώµενα στην εύλογη αξία τους µε µεταβολές στα αποτελέσµατα, αναγνωρίζονται στα αποτελέσµατα την περίοδο που προκύπτουν. Τα παράγωγα ταξινομούνται στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων εκτός εάν προσδιορίζονται ως αντισταθμίσεις (Σημείωση 4.9). Στοιχεία ενεργητικού αυτής της κατηγορίας ταξινομούνται στο κυκλοφορούν ενεργητικό εάν κατέχονται για συναλλαγή ή αναμένεται να πουληθούν εντός 12 μηνών από την ημερομηνία αναφοράς. Οι σημειώσεις στις σελίδες 33 έως 89 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Σ ε λ ί δ α 53 | 89 Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019 Όμιλος και Εταιρεία Όλα τα ποσά είναι σε Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά Απομείωση Ο Όμιλος από 1 Ιανουαρίου 2018 ακολουθεί την απαιτήσεις του ΔΠΧΑ 9 αναφορικά με την απομείωση της αξίας των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων. Ο Όμιλος αναγνωρίζει προβλέψεις αποµείωσης για αναµενόµενες πιστωτικές ζηµιές για όλα τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία, εκτός αυτών που επιμετρούνται στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσμάτων χρήσης. Οι αναµενόµενες πιστωτικές ζηµιές βασίζονται στη διαφορά μεταξύ των συμβατικών ταμειακών ροών και όλων των ταμειακών ροών που o Όμιλος αναμένει να λάβει. Η διαφορά προεξοφλείται χρησιµοποιώντας µια εκτίµηση του αρχικού πραγµατικού επιτοκίου του χρηµατοοικονοµικού περιουσιακού στοιχείου. Για τα συμβατικά περιουσιακά στοιχεία και τις απαιτήσεις από πελάτες, ο Όμιλος εφαρμόζει την απλοποιημένη προσέγγιση του προτύπου και ως εκ τούτου υπολογίζει τις αναμενόμενες πιστωτικές ζηµιές µε βάση τις αναμενόμενες πιστωτικές ζηµιές για όλη τη διάρκεια ζωής των στοιχείων αυτών. Ο Όμιλος έχει επιλέξει να ακολουθήσει την απλοποιημένη προσέγγιση του προτύπου και για τα συµβατικά περιουσιακά στοιχεία και τις απαιτήσεις από πελάτες που ενέχουν σημαντικά στοιχεία χρηματοδότησης. Η λογιστική αξία του περιουσιακού στοιχείου μειώνεται με την χρήση ενός λογαριασμού πρόβλεψης και το ποσό της ζημίας αναγνωρίζεται στην κατάσταση συνολικού εισοδήματος. Όταν μια εμπορική απαίτηση καθίσταται ανεπίδεκτη εισπράξεως, συμψηφίζεται με το ποσό της πρόβλεψης για εμπορικές απαιτήσεις. Μεταγενέστερα ανακτήσιμα ποσά τα οποία είχαν προηγουμένως διαγραφεί πιστώνονται στην κατάσταση συνολικού εισοδήματος και επιμερίζονται αναλόγως στα περιουσιακά στοιχεία που ανέκτησαν την απωλεσθείσα λογιστική αξία τους (εν όλω ή εν μέρει). 4.9. Παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα και μέσα αντιστάθμισης κινδύνου Ο Όμιλος όποτε κρίνει απαραίτητο κάνει χρήση παράγωγων χρηματοοικονομικών προϊόντων, όπως συμβόλαια προθεσμιακών πράξεων συναλλάγματος, συμβάσεις ανταλλαγής επιτοκίων και συμβάσεις ανταλλαγής νομισμάτων και άλλα παράγωγα που συνδέονται με διακυμάνσεις επιτοκίων και συναλλαγματικών ισοτιμιών. Κατά την 1/1/2019, ημερομηνία υιοθέτησης του προτύπου ΔΠΧΑ 9, η Εταιρεία έκανε χρήση της δυνατότητας που προέβλεπε το πρότυπο να εξακολουθήσουν να εφαρμόζουν τις απαιτήσεις του ΔΛΠ 39 για τη λογιστική αντιστάθμισης. Ο Όμιλος και η Εταιρεία επέλεξαν να συνεχίσουν να εφαρμόζουν το ΔΛΠ 39 για τις υφιστάμενες, κατά την ημερομηνία πρώτης εφαρμογής, σχέσεις αντιστάθμισης. Με την έναρξη της αντισταθμιστικής συναλλαγής και την επακόλουθη χρήση των παράγωγων χρηματοοικονομικών στοιχείων, ο Όμιλος τεκμηριώνει την αντισταθμιστική σχέση μεταξύ του αντισταθμιζόμενου στοιχείου και του μέσου αντιστάθμισης αναφορικά με τη διαχείριση κινδύνου και την στρατηγική ανάληψης της συναλλαγής. Ο Όμιλος ακόμη τεκμηριώνει την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας της αντιστάθμισης όσον αφορά τον συμψηφισμό των μεταβολών στην εύλογη αξία ή των ταμειακών ροών των αντισταθμιζόμενων στοιχείων, τόσο κατά την έναρξη της αντισταθμιστικής σχέσης όσο και σε συνεχιζόμενη βάση. Τα παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα, αποτιμώνται στην εύλογη αξία τους κατά την ημερομηνία του ισολογισμού. Η εύλογη αξία των εν λόγω παραγωγών προσδιορίζεται κυρίως με βάση την αγοραία αξία και επιβεβαιώνεται από τα αντισυμβαλλόμενα πιστωτικά ιδρύματα. Οι μεταβολές στην εύλογη αξία των παράγωγων χρηματοοικονομικών προϊόντων που δεν είναι μέρος μιας σχέσης αντιστάθμισης κινδύνου, καταχωρούνται στα αποτελέσματα της περιόδου στην οποία προκύπτουν ως έσοδο ή έξοδο. Κέρδη και ζημίες από την αποτίμηση μέσων αντιστάθμισης εύλογης αξίας καταχωρούνται στα αποτελέσματα. Κέρδη και ζημίες από αποτίμηση μέσων αντιστάθμισης ταμειακών ροών, όταν η αντιστάθμιση είναι αποτελεσματική, καταχωρούνται στην καθαρή θέση, ενώ όταν η αντιστάθμιση αυτή δεν είναι αποτελεσματική καταχωρούνται στα αποτελέσματα της περιόδου. Τα ποσά που καταχωρούνται στην καθαρή θέση, μεταφέρονται στα αποτελέσματα στις περιόδους που το αντισταθμιζόμενο στοιχείο επηρεάζει τα κέρδη ή τις ζημίες. Όταν ένα μέσο αντιστάθμισης λήγει ή πωλείται, ή όταν μια σχέση αντιστάθμισης δεν πληροί, πλέον τα κριτήρια της αντισταθμιστικής λογιστικής, τα σωρευμένα ποσά που εμφανίζονται στην καθαρή θέση παραμένουν στην καθαρή θέση και μεταφέρονται στα αποτελέσματα, όταν το αντισταθμισμένο στοιχείο επηρεάζει τα κέρδη ή τις ζημίες. Στην Οι σημειώσεις στις σελίδες 33 έως 89 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Σ ε λ ί δ α 54 | 89 Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019 Όμιλος και Εταιρεία Όλα τα ποσά είναι σε Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά περίπτωση της αντιστάθμισης μιας προβλεπόμενης μελλοντικής συναλλαγής, η οποία δεν αναμένεται πλέον να πραγματοποιηθεί, τα σωρευμένα ποσά από την καθαρή θέση μεταφέρονται στα αποτελέσματα. 4.10. Εμπορικές απαιτήσεις Οι εμπορικές απαιτήσεις καταχωρούνται αρχικά στην εύλογη αξία τους. και µεταγενέστερα επμετρώνται στο αναπόσβεστο κόστος µε τη µέθοδο του πραγµατικού επιτοκίου, εκτός εάν το αποτέλεσµα της προεξόφλησης δεν είναι σηµαντικό, µειωµένο µε τυχόν ζηµιά αποµείωσης (σημ. 4.8). Εξαιτίας της αλλαγής στη βάση κατάρτισης των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων με ισχύ από 31/12/2017, το καθαρό ποσό των απαιτήσεων αντανακλά τις εκτιμήσεις της διοίκησης για το ποσό που αναμένεται να ανακτηθεί σε συνθήκες ρευστοποίησης των απαιτήσεων στο άμεσο μέλλον. 4.11. Αποθέματα Τα αποθέματα αποτιμώνται στη χαμηλότερη αξία μεταξύ της αξίας κτήσης τους και της καθαρής ρευστοποιήσιμης αξίας τους. Το κόστος προσδιορίζεται χρησιμοποιώντας τη μέθοδο του ετήσιου σταθμισμένου μέσου όρου. Η καθαρή ρευστοποιήσιμη αξία αντιπροσωπεύει την εκτιμώμενη αξία πώλησης μειωμένη κατά τα εκτιμώμενα έξοδα πώλησης. Πρόβλεψη για βραδέως κινούμενα ή απαξιωμένα αποθέματα σχηματίζεται εφόσον κρίνεται απαραίτητο. Εξαιτίας της αλλαγής στη βάση παρουσίασης των οικονομικών καταστάσεων με ισχύ από 31/12/2017, τα αποθέματα απεικονίζονται στη χαμηλότερη αξία μεταξύ της αξίας κτήσης τους και της καθαρής ρευστοποιήσιμης αξίας τους όπως αυτή προσδιορίζεται μέσω μίας αναγκαστικής πώλησης (forced sale) (σημ. 3.1). 4.12. Ταμειακά διαθέσιμα, ταμειακά ισοδύναμα και δεσμευμένες καταθέσεις Τα ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα περιλαμβάνουν μετρητά, καταθέσεις όψεως και βραχυπρόθεσμες καταθέσεις μέχρι 3 μήνες. Στα ταμειακά διαθέσιμα περιλαμβάνονται και οι δεσμευμένες καταθέσεις οι οποίες αποτελούν προϊόν ρευστοποιηθέντων αξιογράφων / καλυμμάτων βραχυπρόθεσμης χρηματοδότησης ανακυκλούμενες σε σύντομο χρονικό διάστημα διάρκειας 3 μηνών. 4.13. Μετοχικό κεφάλαιο Το μετοχικό κεφάλαιο περιλαμβάνει τις κοινές μετοχές της Εταιρείας και περιλαμβάνεται στα ίδια κεφάλαια. Άμεσα έξοδα για την έκδοση μετοχών, εμφανίζονται μετά την αφαίρεση του σχετικού φόρου εισοδήματος, σε μείωση του προϊόντος της έκδοσης. Άμεσα έξοδα που σχετίζονται με την έκδοση μετοχών για την απόκτηση επιχειρήσεων περιλαμβάνονται στο κόστος κτήσεως της επιχειρήσεως που αποκτάται. Το κόστος κτήσεως ιδίων μετοχών εμφανίζεται αφαιρετικά των ιδίων κεφαλαίων της Εταιρείας, έως ότου οι ίδιες μετοχές πωληθούν ή ακυρωθούν. 4.14. Δανεισμός Τα δάνεια καταχωρούνται αρχικά στην εύλογη αξία τους, μειωμένα με τα τυχόν άμεσα έξοδα για την πραγματοποίηση της συναλλαγής. Στη συνέχεια αποτιμώνται στο αναπόσβεστο κόστος βάσει της μεθόδου του πραγματικού επιτοκίου. Τυχόν διαφορά μεταξύ του εισπραχθέντος ποσού (καθαρό από σχετικά έξοδα) και της αξίας εξόφλησης αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα κατά τη διάρκεια του δανεισμού βάσει της μεθόδου του πραγματικού επιτοκίου. Η ταξινόμησή τους γίνεται με βάση την συμβατική ημερομηνία διακανονισμού της υποχρέωσης. Το μέρος της υποχρέωσης που θα διακανονισθεί σε διάστημα 12 μηνών από την λήξη της χρήσης εμφανίζεται ως βραχυπρόθεσμη υποχρέωση, ενώ το μέρος των δανείων που θα διακανονισθεί μεταγενέστερα εμφανίζεται υπό τον τίτλο μακροπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις. Οι σημειώσεις στις σελίδες 33 έως 89 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Σ ε λ ί δ α 55 | 89 Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019 Όμιλος και Εταιρεία Όλα τα ποσά είναι σε Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά Μετατρέψιμα Ομολογιακά Δάνεια (ΜΟΔ) Ο Όμιλος ταξινομεί ένα χρηματοοικονομικό μέσο έκδοσής του στα ίδια κεφάλαια ή στις υποχρεώσεις ανάλογα με την ουσία των συμβατικών όρων του μέσου. Τα μετατρέψιμα ομολογιακά δάνεια διαχωρίζονται σε δύο τμήματα, αφενός στην χρηματοοικονομική υποχρέωση και αφετέρου στο τμήμα των ιδίων κεφαλαίων που αφορά στο δικαίωμα προαίρεσης που παρέχεται στον κάτοχο να μετατρέψει τις ομολογίες του σε κοινές μετοχές της Εταιρείας. Η χρηματοοικονομική υποχρέωση αποτιμάται αρχικά στην παρούσα αξία όλων των μελλοντικών πληρωμών που έχει αναλάβει να πραγματοποιήσει ο Όμιλος ανεξάρτητα από την εξάσκηση ή όχι των δικαιωμάτων προαίρεσης των ομολογιούχων. Ως επιτόκιο προεξόφλησης λαμβάνεται το επιτόκιο που ισχύει στην αγορά κατά την ημερομηνία της έκδοσης για ένα όμοιο δάνειο χωρίς το ενσωματωμένο δικαίωμα μετατροπής. Μεταγενέστερα, η υποχρέωση αποτιμάται είτε στο αποσβεσμένο κόστος χρησιμοποιώντας τη μέθοδο του πραγματικού επιτοκίου είτε στην εύλογη αξία σύμφωνα με τα ειδικά χαρακτηριστικά του εκάστοτε MΟΔ. Οι τόκοι που προκύπτουν από τα ομολογιακά δάνεια περιλαμβάνονται στο κονδύλι «Χρηματοοικονομικά έσοδα / (έξοδα)». Η υπολειμματική αξία μεταξύ του καθαρού προϊόντος της έκδοσης και της παρούσας αξίας της χρηματοοικονομικής υποχρέωσης αναγνωρίζεται, μετά την αφαίρεση του αναλογούντα φόρου εισοδήματος, απευθείας σε λογαριασμό των ιδίων κεφαλαίων. Στην περίπτωση κατά την οποία δεν πληρείται ο κανόνας «fixed for fixed», το μετατρέψιμο ομολογιακό δάνειο αποτελεί στην ολότητά του ένα σύνθετο χρηματοοικονομικό μέσο και, στο σύνολό του (και το στοιχείο του δανείου και το ενσωματωμένο παράγωγο με τη μορφή του δικαιώματος μετατροπής) αποτελεί μια χρηματοοικονομική υποχρέωση. Εξαιτίας της αλλαγής στη βάση κατάρτισης των οικονομικών καταστάσεων με ισχύ από 31/12/2017, η Εταιρεία αναθεώρησε τις εκτιμήσεις καταβολών της προκειμένου να προσαρμοστεί η λογιστική αξία των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων (δανειακών υποχρεώσεων), ώστε να αντανακλά τις πραγματικές και αναθεωρημένες εκτιμώμενες ταμειακές ροές. Στην περίπτωση αυτή, υπολογίστηκε εκ νέου η λογιστική αξία υπολογίζοντας την παρούσα αξία των εκτιμώμενων μελλοντικών ταμειακών ροών στο αρχικό πραγματικό επιτόκιο του χρηματοοικονομικού μέσου (ονομαστική αξία δανείων).Η σχετική προσαρμογή αναγνωρίστηκε ως χρηματοοικονομικό έξοδο σε επιβάρυνση των αποτελεσμάτων της συγκριτικής χρήσης του 2017, με ποσό ίσο με τη διαφορά μεταξύ της ονομαστικής αξίας των δανειακών υποχρεώσεων και του αποσβεσμένου κόστους αυτών, χωρίς ωστόσο να αναταξινομηθεί το στοιχείο των ιδίων κεφαλαίων καθώς την 31 Δεκεμβρίου 2017 δεν συνέτρεχαν λόγοι περί μη εξάσκησης του δικαιώματος προαίρεσης των ομολογιούχων. Στις 4 Φεβρουαρίου 2019 οι πιστώτριες τράπεζες προχώρησαν σε καταγγελία του μετατρέψιμου ομολογιακού δανείου όπως αυτή περιγράφεται στη σημείωση 2.1. και πλέον δεν συντρέχουν λόγοι περί εξάσκησης του δικαιώματος προαίρεσης των ομολογιούχων. Ως εκ τούτου, το στοιχείο των ιδίων κεφαλαίων αναταξινομήθηκε από τα «Ειδικά αποθεματικά» στα «Αποτελέσματα εις νέον». 4.15. Τρέχουσα και αναβαλλόμενη φορολογία Ο φόρος εισοδήματος της χρήσης αποτελείται από την τρέχουσα και την αναβαλλόμενη φορολογία. Ο φόρος αναγνωρίζεται στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων εκτός και αν σχετίζεται με ποσά που έχουν αναγνωριστεί στα λοιπά συνολικά έσοδα ή απευθείας στα ίδια κεφάλαια. Σε αυτήν την περίπτωση ο φόρος αναγνωρίζεται επίσης στα λοιπά συνολικά έσοδα ή στα ίδια κεφάλαια αντίστοιχα. Ο τρέχων φόρος υπολογίζεται βάσει της φορολογικής νομοθεσίας που έχει θεσπιστεί κατά την ημερομηνία ισολογισμού, σύμφωνα με τους φορολογικούς νόμους που ισχύουν στην Ελλάδα και του εξωτερικού και βάσει της ισχύουσας φορολογικής νομοθεσίας στην χώρα λειτουργίας των εταιρειών. Η δαπάνη για τρέχοντα φόρο εισοδήματος περιλαμβάνει τον φόρο εισοδήματος που προκύπτει βάσει των κερδών της Εταιρείας όπως αναμορφώνεται στη φορολογική της δήλωση και προβλέψεις για πρόσθετους φόρους και προσαυξήσεις για ανέλεγκτες φορολογικά χρήσεις, και υπολογίζεται σύμφωνα με τους θεσμοθετημένους ή ουσιαστικά θεσμοθετημένους φορολογικούς συντελεστές. Ο αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος προσδιορίζεται με την μέθοδο της υποχρέωσης που προκύπτει από τις προσωρινές διαφορές μεταξύ της λογιστικής αξίας και της φορολογικής βάσης των περιουσιακών στοιχείων και των υποχρεώσεων που εμφανίζονται στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις. Αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος δεν λογίζεται εάν προκύπτει από την αρχική αναγνώριση στοιχείου ενεργητικού ή παθητικού σε συναλλαγή, εκτός επιχειρηματικής συνένωσης, η οποία όταν έγινε δεν επηρέασε ούτε το λογιστικό ούτε το φορολογικό κέρδος ή ζημία. Ο αναβαλλόμενος φόρος προσδιορίζεται με τους φορολογικούς συντελεστές και νόμους που ισχύουν κατά την ημερομηνία του ισολογισμού και αναμένεται να είναι σε ισχύ όταν οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις θα πραγματοποιηθούν ή οι αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις θα τακτοποιηθούν. Οι σημειώσεις στις σελίδες 33 έως 89 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Σ ε λ ί δ α 56 | 89 Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019 Όμιλος και Εταιρεία Όλα τα ποσά είναι σε Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις αναγνωρίζονται στο βαθμό για τον οποίο ενδέχεται να υπάρξει μελλοντικό φορολογητέο κέρδος για την χρησιμοποίηση της προσωρινής διαφοράς που δημιουργεί την αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση. Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις συμψηφίζονται μόνο εάν επιτρέπεται νομικά ο συμψηφισμός φορολογικών απαιτήσεων και υποχρεώσεων και εφόσον οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις προκύπτουν από την ίδια φορολογούσα αρχή επί της οντότητας που φορολογείται ή και επί διαφορετικών οντοτήτων και υπάρχει η πρόθεση η τακτοποίηση να γίνει με συμψηφισμό. Ο Όμιλος και η Εταιρεία δεν αναμένεται να έχουν μελλοντικά φορολογητέα κέρδη και ως εκ τούτου δεν αναγνωρίζουν αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση. 4.16. Παροχές προς το προσωπικό Οι αμοιβές και τα έξοδα προσωπικού για υπηρεσίες που παρασχέθηκαν στη χρήση καταχωρούνται στα αποτελέσματα, ενώ τα οφειλόμενα ή προπληρωθέντα ποσά στον ισολογισμό. Ως πρόγραμμα καθορισμένων εισφορών ορίζεται ένα πρόγραμμα συνταξιοδότησης στα πλαίσια του οποίου ο Όμιλος καταβάλει σταθερές εισφορές σε κρατικά ασφαλιστικά ταμεία και δεν έχει καμία νομική ή τεκμαιρόμενη υποχρέωση να καταβάλλει πρόσθετες εισφορές στην περίπτωση που οι πόροι του ταμείου δεν θα είναι αρκετοί ώστε να παρέχουν συνταξιοδοτικές παροχές στους εργαζόμενους. Ως πρόγραµµα καθορισµένων παροχών ορίζεται ένα συνταξιοδοτικό πρόγραµµα το οποίο καθορίζει ένα συγκεκριµένο ποσό παροχής συντάξεως το οποίο θα εισπράξει ο εργαζόµενος όταν συνταξιοδοτηθεί το οποίο συνήθως εξαρτάται από ένα ή περισσότερους παράγοντες όπως η ηλικία, τα χρόνια προϋπηρεσίας και το ύψος των αποδοχών. Η υποχρέωση που καταχωρείται στον ισολογισµό για τα προγράµµατα καθορισµένων παροχών είναι η παρούσα αξία της υποχρέωσης για την καθορισµένη παροχή, κατά την ηµεροµηνία ισολογισµού, µειωµένη κατά την εύλογη αξία των περιουσιακών στοιχείων του προγράµµατος. Η υποχρέωση της καθορισµένης παροχής υπολογίζεται ετησίως από ανεξάρτητο αναλογιστή µε τη χρήση της µεθόδου της προβλεπόµενης πιστωτικής µονάδας (projected unit credit method). Η παρούσα αξία της υποχρέωσης καθορισµένων παροχών υπολογίζεται µε προεξόφληση των µελλοντικών χρηµατικών εκροών µε συντελεστή προεξόφλησης το επιτόκιο των µακροπροθέσµων υψηλής πιστοληπτικής διαβάθµισης εταιρικών οµολόγων που έχουν διάρκεια περίπου ίση µε το συνταξιοδοτικό πρόγραµµα. Το κόστος τρέχουσας υπηρεσίας του προγράµµατος καθορισµένων παροχών που αναγνωρίζεται στην κατάσταση αποτελεσµάτων στις αποδοχές προσωπικού, αντανακλά την αύξηση της υποχρέωσης καθορισµένων παροχών που προέρχεται από υπηρεσία εργαζοµένου κατά την τρέχουσα περίοδο, αλλαγές της παροχής, περικοπές και διακανονισµούς. Το καταχωρηµένο κόστος προϋπηρεσίας καταχωρείται άµεσα στα αποτελέσµατα. Το καθαρό κόστος τόκων υπολογίζεται ως το καθαρό ποσό µεταξύ της υποχρέωσης για το πρόγραµµα καθορισµένων παροχών και της εύλογης αξίας των περιουσιακών στοιχείων του προγράµµατος επί το επιτόκιο προεξόφλησης. Τα αναλογιστικά κέρδη ή ζηµίες που προκύπτουν από εµπειρικές αναπροσαρµογές και αλλαγές σε αναλογιστικές παραδοχές χρεώνονται ή πιστώνονται στα Λοιπά συνολικά εισοδήµατα κατά την περίοδο την οποία προκύπτουν. Το κόστος προϋπηρεσίας αναγνωρίζεται απευθείας στην κατάσταση αποτελεσµάτων. Εξ αίτιας της αλλαγής στη βάση κατάρτισης των οικονομικών καταστάσεων με ισχύ από 31/12/2017, η Εταιρεία αξιολόγησε τις τυχόν επιδράσεις από μία ενδεχόμενη λύση της Εταιρείας και αναγκαστική απόλυση των εργαζομένων (σημ. 32). 4.17. Προβλέψεις και ενδεχόμενες υποχρεώσεις Προβλέψεις αναγνωρίζονται όταν ο Όμιλος έχει παρούσες νομικές ή τεκμαιρόμενες υποχρεώσεις ως αποτέλεσμα παρελθόντων γεγονότων, είναι πιθανή η εκκαθάρισή τους μέσω εκροών πόρων και η εκτίμηση του ακριβούς ποσού της υποχρέωσης μπορεί να εκτιμηθεί με αξιοπιστία. Οι σημειώσεις στις σελίδες 33 έως 89 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Σ ε λ ί δ α 57 | 89 Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019 Όμιλος και Εταιρεία Όλα τα ποσά είναι σε Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά Οι προβλέψεις αναγνωρίζονται σε προεξοφληµένη βάση, όταν είναι σηµαντική η επίδραση της διαχρονικής αξίας του χρήµατος, µε τη χρήση ενός προ φόρου επιτοκίου που αντανακλά τις τρέχουσες εκτιµήσεις της αγοράς για τη διαχρονική αξία του χρήµατος και του σχετικού κινδύνου της υποχρέωσης. Όταν γίνεται προεξόφληση των προβλέψεων η αύξηση της πρόβλεψης που οφείλεται στο πέρασµα του χρόνου αναγνωρίζεται ως χρηµατοοικονοµικό έξοδο. Οι προβλέψεις επισκοπούνται κατά την ημερομηνία σύνταξης των οικονομικών καταστάσεων και προσαρμόζονται προκειμένου να αντανακλούν την παρούσα αξία της δαπάνης που αναμένεται να απαιτηθεί για τη διευθέτηση της υποχρέωσης. Οι ενδεχόμενες υποχρεώσεις δεν αναγνωρίζονται στις οικονομικές καταστάσεις αλλά γνωστοποιούνται. Σε περιπτώσεις όπου η εκροή οικονομικών πόρων ως αποτέλεσμα παρουσών δεσμεύσεων θεωρείται μη πιθανή, ή το ποσό της πρόβλεψης δεν μπορεί να εκτιμηθεί αξιόπιστα, δεν αναγνωρίζεται καμία υποχρέωση στις οικονομικές καταστάσεις. Οι ενδεχόμενες απαιτήσεις δεν αναγνωρίζονται στις οικονομικές καταστάσεις αλλά γνωστοποιούνται εφόσον η εισροή οικονομικών ωφελειών είναι πιθανή. 4.18. Κρατικές επιχορηγήσεις Οι κρατικές επιχορηγήσεις αναγνωρίζονται στην εύλογη αξία τους όταν αναμένεται με βεβαιότητα ότι η επιχορήγηση θα εισπραχθεί και ο Όμιλος θα συμμορφωθεί με όλους τους προβλεπόμενους όρους. Οι κρατικές επιχορηγήσεις που αφορούν ενσώματα περιουσιακά στοιχεία αντιμετωπίζονται σαν αναβαλλόμενο έσοδο, εμφανίζονται στις μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις και μεταφέρονται στα αποτελέσματα κατά τη διάρκεια της αναμενόμενης ωφέλιμης ζωής των ενσώματων παγίων περιουσιακών στοιχείων. Ειδικότερα και αναφορικά με την επιχορήγηση του αναπτυξιακού Ν.3299/2004 που έχει λάβει η Εταιρεία για την πραγματοποίηση επενδύσεων στα Οινόφυτα Βοιωτίας, η Εταιρεία, κατόπιν υποβολής γραπτών ερωτημάτων στους αρμόδιους εποπτικούς φορείς, δεν προβαίνει σε τμηματική μεταφορά του ποσού της επιχορήγησης ως έσοδο στα αποτελέσματα με βάση την ωφέλιμη ζωή των επιχορηγούμενων παγίων, καθώς βάσει των γραπτών απαντήσεων των αρχών επί των ερωτημάτων ο εν λόγω λογιστικός χειρισμός αντίκειται στις προβλεπόμενες διατάξεις του Ν.3299/2004 και η εφαρμογή του ενδέχεται να οδηγήσει σε επιβολή φόρων. Εξ αίτιας της αλλαγής στη βάση κατάρτισης των οικονομικών καταστάσεων με ισχύ από 31/12/2017, η Εταιρεία αξιολόγησε τις τυχόν επιδράσεις από μία ενδεχόμενη λύση της Εταιρείας και αναγκαστική διανομή του εισπραχθέντος ποσού της επιχορήγησης (σημ. 32). 4.19. Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις Οι εµπορικές υποχρεώσεις αναγνωρίζονται αρχικά στην εύλογη αξία τους και αποτιµώνται µεταγενέστερα στο αναπόσβεστο κόστος χρησιµοποιώντας τη µέθοδο του πραγµατικού επιτοκίου. Οι πληρωτέοι λογαριασµοί κατατάσσονται στις βραχυπρόθεσµες υποχρεώσεις, εάν η πληρωµή οφείλεται εντός ενός έτους ή λιγότερο. Αν όχι, παρουσιάζονται ως µακροπρόθεσµες υποχρεώσεις. 4.20. Μισθώσεις Εταιρεία Ομίλου ως Μισθωτής Οι μισθώσεις παγίων κατά τις οποίες μεταβιβάζονται στον Όμιλο όλοι οι κίνδυνοι και τα οφέλη που έχουν σχέση με την κυριότητα ενός στοιχείου του ενεργητικού, ανεξάρτητα από την τελική μεταβίβαση ή μη του τίτλου κυριότητας του στοιχείου αυτού, αποτελούν τις χρηματοοικονομικές μισθώσεις. Οι μισθώσεις αυτές κεφαλαιοποιούνται με την έναρξη της μίσθωσης στη χαμηλότερη μεταξύ της εύλογης αξίας του παγίου στοιχείου ή της παρούσας αξίας των ελάχιστων μισθωμάτων. Κάθε μίσθωμα επιμερίζεται μεταξύ της υποχρέωσης και των χρηματοοικονομικών εξόδων έτσι ώστε να επιτυγχάνεται ένα σταθερό επιτόκιο στην υπολειπόμενη χρηματοοικονομική υποχρέωση. Οι αντίστοιχες υποχρεώσεις από μισθώματα, καθαρές από χρηματοοικονομικά έξοδα, απεικονίζονται στις υποχρεώσεις. Το μέρος του χρηματοοικονομικού εξόδου που αφορά σε χρηματοδοτικές μισθώσεις αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα χρήσης κατά τη διάρκεια της μίσθωσης. Τα πάγια που αποκτήθηκαν με χρηματοδοτική μίσθωση αποσβένονται στη μικρότερη περίοδο μεταξύ της ωφέλιμης ζωής των παγίων στοιχείων και της διάρκειας μίσθωσής τους. Οι σημειώσεις στις σελίδες 33 έως 89 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Σ ε λ ί δ α 58 | 89 Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019 Όμιλος και Εταιρεία Όλα τα ποσά είναι σε Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά Συμφωνίες μισθώσεων όπου ο εκμισθωτής μεταβιβάζει το δικαίωμα χρήσης ενός στοιχείου του ενεργητικού για μια συμφωνημένη χρονική περίοδο, χωρίς ωστόσο να μεταβιβάζει και τους κινδύνους και ανταμοιβές της ιδιοκτησίας του παγίου στοιχείου, ταξινομούνται ως λειτουργικές μισθώσεις. Οι πληρωμές που γίνονται για λειτουργικές μισθώσεις (καθαρές από τυχόν κίνητρα που προσφέρθηκαν από τον εκμισθωτή) αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα χρήσης αναλογικά κατά τη διάρκεια της μίσθωσης. Εταιρεία Ομίλου ως εκμισθωτής Όταν πάγια εκμισθώνονται με χρηματοδοτική μίσθωση, η παρούσα αξία των μισθωμάτων καταχωρείται ως απαίτηση. Η διαφορά μεταξύ του μικτού ποσού της απαίτησης και της παρούσας αξίας της απαίτησης καταχωρείται ως αναβαλλόμενο χρηματοοικονομικό έσοδο. Το έσοδο από την εκμίσθωση αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα χρήσης κατά τη διάρκεια της μίσθωσης χρησιμοποιώντας τη μέθοδο της καθαρής επένδυσης, η οποία αντιπροσωπεύει μια σταθερή περιοδική απόδοση. Πάγια που εκμισθώνονται με λειτουργικές μισθώσεις περιλαμβάνονται στις ενσώματες ακινητοποιήσεις της κατάστασης οικονομικής θέσης. Αποσβένονται κατά τη διάρκεια της αναμενόμενης ωφέλιμης ζωής τους σε βάση συνεπή με παρόμοιες ιδιόκτητες ενσώματες ακινητοποιήσεις. Το έσοδο του ενοικίου (καθαρό από τυχόν κίνητρα που δόθηκαν στους μισθωτές) αναγνωρίζεται με τη σταθερή μέθοδο κατά τη διάρκεια της περιόδου της μίσθωσης. 4.21. Κέρδη / (ζημίες) ανά μετοχή Τα βασικά κέρδη ανά μετοχή (ΚΑΜ) υπολογίζονται διαιρώντας τα καθαρά κέρδη με το μέσο σταθμισμένο αριθμό κοινών μετοχών που είναι σε κυκλοφορία κατά τη διάρκεια κάθε έτους, εξαιρώντας τον μέσο όρο των κοινών μετοχών που αποκτήθηκαν ως ίδιες μετοχές. 4.22. Αναγνώριση εσόδων Τα έσοδα περιλαμβάνουν την εύλογη αξία του τιμήματος που εισπράχθηκε ή θα εισπραχθεί και αντιπροσωπεύει ποσά εισπρακτέα για αγαθά και υπηρεσίες που παρέχονται κατά την κανονική ροή της λειτουργίας της επιχείρησης, καθαρά από εκπτώσεις, επιστροφές, Φ.Π.Α. και άλλους φόρους που σχετίζονται με πωλήσεις. Τα ενδοομιλικά έσοδα απαλείφονται. Τα έσοδα από πωλήσεις των αγαθών αναγνωρίζονται τη χρονική στιγμή που οι κίνδυνοι και οι ωφέλειες που απορρέουν από την κυριότητα των αγαθών μεταβιβάζονται στον αγοραστή.(βλέπε σημ. 3.8) Έσοδα από παροχή υπηρεσιών καταχωρούνται στα αποτελέσματα με βάση το στάδιο ολοκλήρωσης της διαδικασίας παροχής υπηρεσιών κατά την ημερομηνία του ισολογισμού. Έσοδα από τόκους αναγνωρίζονται με βάση το ποσό των τόκων που αντιστοιχεί στη χρήση. Τα έσοδα από μερίσματα καταχωρούνται στην κατάσταση αποτελεσμάτων τη στιγμή που θεμελιώνεται το δικαίωμα είσπραξής τους από το όργανο που εγκρίνει την καταβολή τους. 4.23. Διανομή μερίσματος Η διανομή των μερισμάτων στους μετόχους καταχωρείται ως υποχρέωση στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις όταν αποφασίζεται από την Τακτική Γενική Συνέλευση των Μετόχων. Η Εταιρεία δεν θα διανείμει μέρισμα για τη χρήση 2018, λόγω συσσωρευμένων ζημιών. 4.24. Στρογγυλοποιήσεις Τα ποσά που εμπεριέχονται σε αυτές τις οικονομικές καταστάσεις έχουν στρογγυλοποιηθεί σε ευρώ. Λόγω του γεγονότος αυτού, διαφορές που ενδέχεται να υπάρχουν οφείλονται σε αυτές τις στρογγυλοποιήσεις. Οι σημειώσεις στις σελίδες 33 έως 89 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Σ ε λ ί δ α 59 | 89 Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019 Όμιλος και Εταιρεία Όλα τα ποσά είναι σε Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά 5. Διαχείριση χρηματοοικονομικού κινδύνου 5.1. Παράγοντες χρηματοοικονομικού κινδύνου Ο Όµιλος εκτίθεται σε διάφορους χρηματοοικονομικούς κινδύνους όπως, ενδεικτικά, κινδύνους αγοράς (συναλλαγµατικό κίνδυνο, κίνδυνο επιτοκίων, κλπ.), πιστωτικό κίνδυνο και κίνδυνο ρευστότητας. Οι χρηµατοοικονοµικοί κίνδυνοι σχετίζονται µε τα παρακάτω χρηµατοοικονοµικά µέσα: εµπορικές απαιτήσεις, ταµειακά διαθέσιµα και ισοδύναµα, προµηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις και δανεισµός. Η διαχείριση κινδύνων διεκπεραιώνεται από την κεντρική οικονομική υπηρεσία του Ομίλου, η οποία λειτουργεί με συγκεκριμένους κανόνες που έχουν εγκριθεί από το Διοικητικό Συμβούλιο. Το Διοικητικό Συμβούλιο παρέχει οδηγίες και κατευθύνσεις για την γενική διαχείριση του κινδύνου καθώς και ειδικές οδηγίες για την διαχείριση συγκεκριμένων κινδύνων όπως ο συναλλαγματικός κίνδυνος, ο κίνδυνος επιτοκίου και ο πιστωτικός κίνδυνος. Αναλυτικά οι κίνδυνοι παρατίθενται στη σημείωση 31 των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. 5.2. Διαχείριση κεφαλαίων Ο Όμιλος διαχειρίζεται τα κεφάλαιά του έτσι ώστε να διασφαλίσει ότι οι εταιρείες του Ομίλου θα εξακολουθήσουν να είναι βιώσιμες για να είναι σε θέση να προσφέρει αποδόσεις στους μετόχους, μέσω της βελτιστοποίησης της σχέσης δανεισμού προς τα ίδια κεφάλαια. Η κεφαλαιακή διάρθρωση του Ομίλου αποτελείται από ίδια κεφάλαια, από δανεισμό, από χρηματικά διαθέσιμα και ταμειακά ισοδύναμα. Βασικός στόχος σε σχέση με τη διαχείριση του κεφαλαίου είναι η εξασφάλιση των αναγκαίων πηγών που θα διασφαλίσουν τη συνέχιση της δραστηριότητας. Η Εταιρεία καταβάλλει προσπάθειες στην κατεύθυνση αυτή. Ειδικότερη αναφορά για την επάρκεια κεφαλαίου και τις ανάγκες για ρευστότητα παρατίθενται στη σημ. 2.1. Ο καθαρός δανεισµός του Οµίλου στις 31/12/2019 και στις 31/12/2018 παρουσιάζεται αναλυτικά στον ακόλουθο πίνακα: Τράπεζες λογ/μοί βραχυπρόθεσμων υποχρεώσεων Μείον: Χρηματικά διαθέσιμα & ταμειακά ισοδύναμα Καθαρό χρέος Σύνολο ιδίων κεφαλαίων 5.3. Ο Όμιλος 31/12/2019 31/12/2018 43.761.666 42.627.422 (242.790) (322.320) 44.004.456 42.305.103 (36.652.966) (31.734.160) Η Εταιρεία 31/12/2019 31/12/2018 42.502.763 43.740.998,10 (174.564) (215.529) 43.566.434 42.287.235 (36.597.963) (31.792.468) Προσδιορισμός των εύλογων αξιών χρηματοοικονομικών μέσων Τα χρηµατοοικονοµικά στοιχεία που αποτιµώνται σε εύλογη αξία κατά την ημερομηνία ισολογισμού κατατάσσονται στα παρακάτω επίπεδα, ανάλογα µε τον τρόπο προσδιορισµού της εύλογης αξίας τους: Επίπεδο 1: για στοιχεία που είναι διαπραγµατεύσιµα σε ενεργό αγορά και των οποίων η εύλογη αξία προσδιορίζεται από τις τιµές αγοράς (µη προσαρµοσµένες) οµοίων στοιχείων. Επίπεδο 2: για στοιχεία των οποίων η εύλογη αξία προσδιορίζεται από παράγοντες που σχετίζονται µε δεδοµένα της αγοράς, είτε άµεσα (τιµές) είτε έµµεσα (παράγωγα τιµών). Επίπεδο 3: για στοιχεία των οποίων η εύλογη αξία δεν προσδιορίζεται µε παρατηρήσεις από την αγορά, παρά βασίζεται κυρίως σε εσωτερικές εκτιµήσεις. Οι σημειώσεις στις σελίδες 33 έως 89 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Σ ε λ ί δ α 60 | 89 Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019 Όμιλος και Εταιρεία Όλα τα ποσά είναι σε Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά Τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού και οι υποχρεώσεις που επιμετρούνται στην εύλογη αξία στην κατάσταση οικονομικής θέσης κατηγοριοποιούνται στην ιεραρχία της εύλογης αξίας ως εξής: Ο Όμιλος Χρηµατοοικονοµικά στοιχεία ενεργητικού Χρηµατοοικονοµικά στοιχεία σε εύλογη αξία µέσω αποτελεσμάτων Η Εταιρεία Χρηµατοοικονοµικά στοιχεία ενεργητικού Χρηµατοοικονοµικά στοιχεία σε εύλογη αξία µέσω αποτελεσμάτων 5.4. 31 ∆εκεµβρίου 2019 Κατηγοριοποίηση Επίπεδο 1 Επίπεδο 2 Επίπεδο 3 13.800 Σύνολο 13.800 31 ∆εκεµβρίου 2019 Κατηγοριοποίηση Επίπεδο 1 Επίπεδο 2 Επίπεδο 3 13.800 Σύνολο 13.800 Μη χρηματοοικονομικά μέσα αποτιμώμενα σε εύλογη αξία Τα ιδιοχρησιμοποιούμενα ακίνητα (οικόπεδα και κτίρια) καθώς και οι επενδύσεις σε ακίνητα, απεικονίζονται στην χαμηλότερη μεταξύ της εκτιμώμενης τιμής πώλησης και της λογιστικής τους αξίας. Η εκτιμώμενη τιμή πώλησης των ακινήτων υπολογίστηκε από ανεξάρτητο εκτιμητικό οίκο, ο οποίος και προσδιόρισε την αξία των ακινήτων ακολουθώντας κατά περίπτωση τις διεθνώς αναγνωρισμένες μεθόδους εκτίμησης. Συγκεκριμένα, ως βάση εκτίμησης χρησιμοποιήθηκε η Αξία Άμεσης Διάθεσης των εν λόγω περιουσιακών στοιχείων, ήτοι η εύλογη αξία αυτών με προσδιορισμένο χρόνο διάθεσής τους στο άμεσο μέλλον. Για τον υπολογισμό της εύλογης αξίας των ακινήτων χρησιμοποιήθηκαν τρείς εκτιμητικές μέθοδοι για το σκοπό της συλλογής όσο το δυνατόν περισσότερων και πληρέστερων στοιχείων για την αγορά των υπό εκτίμηση ακινήτων. Μετά από την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων των μεθόδων υιοθετήθηκε με βαρύτητα 50% η “Συγκριτική Μέθοδος”, με βαρύτητα 30% η “Μέθοδος Εισοδήματος” και με βαρύτητα 20% η “Μέθοδος Αποσβεσμένου Κόστους Αντικατάστασης” καθώς με αυτό τον τρόπο κρίθηκε ότι προσδιορίζεται ορθότερα η αξία των υπό εκτίμηση ακινήτων. Η στάθμιση είναι συνεπής σε όλα τα ακίνητα καθώς λειτουργούν στην ίδια γενική αγορά. Ο επιμερισμός της αξίας σε γη και βελτιώσεις πραγματοποιήθηκε με την αφαίρεση από την εκτιμηθείσα αξία της αξίας της γης όπως αυτή προσδιορίστηκε από την εφαρμογή της Συγκριτικής Μεθόδου. Ειδικότερα, οι μέθοδοι εκτίμησης που χρησιμοποιήθηκαν κατά τον υπολογισμό της εκτιμώμενης εύλογης αξίας είναι: Προσέγγιση Συγκριτικών Στοιχείων ή Κτηματαγοράς (Comparative Approach): Σύμφωνα με τη μέθοδο αυτή, ο προσδιορισμός της αξίας ενός ακινήτου γίνεται με βάση τα συμπεράσματα που προκύπτουν από έρευνα και συλλογή στοιχείων, δηλαδή συγκριτικών στοιχείων που αφορούν ακίνητα που παρουσιάζουν τη μεγαλύτερη ομοιότητα χαρακτηριστικών με το κατά περίπτωση υπό εκτίμηση ακίνητο, καθώς και πληροφορίες που προέρχονται από ειδήμονες της τοπικής κτηματαγοράς. Οι κυριότεροι παράγοντες που συνυπολογίζονται κατά την εφαρμογή της Μεθόδου Συγκριτικών Στοιχείων και προκειμένου να εκτιμηθεί με ακρίβεια η αξία ενός ακινήτου παρόμοιο με το υπό εκτίμηση, είναι κατ’ αρχήν η τοποθεσία και οι δυνατότητες πρόσβασης. Σημαντικοί ακόμη παράγοντες, οι οποίοι λαμβάνονται υπόψη για την εκτίμηση της αξίας, αποτελούν το επίπεδο προσφοράς και ζήτησης, αλλά και η εν γένει κατάσταση και ρευστότητα της κτηματαγοράς κατά τη χρονική στιγμή της εκτίμησης. Προσέγγιση Εισοδήματος (Income Approach): Η μέθοδος αυτή προσεγγίζει την αξία του ακινήτου με βάση την κεφαλαιακή αξία του ακινήτου, δηλαδή το ετήσιο εισόδημα που αποκομίζει ή θα μπορούσε να αποκομίζει ο ιδιοκτήτης- επενδυτής από το ακίνητο. Προϋπόθεση για την εφαρμογή αυτής της μεθόδου είναι η ύπαρξη αγοράς για μισθώσεις αντίστοιχων με το υπό εκτίμηση ακίνητο. Το ετήσιο εισόδημα κεφαλαιοποιείται με βάση τον συντελεστή απόδοσης που εφαρμόζεται για τη κεφαλαιοποίηση της συγκεκριμένης επένδυσης και ο οποίος θα μπορούσε και αυτός να προσδιορισθεί με βάση συγκριτικά στοιχεία της κτηματαγοράς λόγω της εφαρμογής του σε αντίστοιχα μισθωμένα ακίνητα που διατίθενται προς πώληση στην αγορά. Προσέγγιση Κόστους - Μέθοδος Αποσβεσμένου Κόστους Αντικατάστασης (Cost Approach - Depreciated Replacement Cost Method): Σύμφωνα με τη μέθοδο αυτή εκτιμάται η Εύλογη αξία του γηπέδου του ακινήτου βάσει συγκριτικών στοιχείων και σε αυτήν προστίθεται το κόστος κατασκευής των επ’ αυτού κτιρίων και λοιπών επικείμενων (μόνιμα προσαρτημένων) εγκαταστάσεων και έγγειων βελτιώσεων στην παρούσα φάση και κατάστασή τους ήτοι το λεγόμενο «κόστος αντικατάστασης» των κτιρίων του ακινήτου. Η λογική πίσω από τη μέθοδο του αποσβεσμένου κόστους αντικατάστασης είναι ότι ο εκάστοτε επενδυτής είναι διατεθειμένος να πληρώσει για ένα ακίνητο, το πολύ όσο θα του κόστιζε να κατασκευάσει μόνος του ένα άλλο με τα ίδια χαρακτηριστικά. Οι σημειώσεις στις σελίδες 33 έως 89 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Σ ε λ ί δ α 61 | 89 Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019 Όμιλος και Εταιρεία Όλα τα ποσά είναι σε Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά Παρακάτω αναλύεται η στάθμιση των εύλογων αξιών ανά εγκατάσταση: Οινόφυτα Στάθμιση Εύλογη αξία ανά μέθοδο 14.503.000 Σταθμισμένη Εύλογη Αξία 7.251.500 2.492.400 Προσέγγιση Συγκριτικών Στοιχείων ή Κτηματαγοράς 50% Προσέγγιση Εισοδήματος 30% 8.308.000 Προσέγγιση Κόστους - Μέθοδος Αποσβεσμένου Κόστους Αντικατάστασης 20% 11.610.000 2.322.000 Εύλογη αξία € 12.065.900 Εύλογη αξία (στρογγυλοποίηση) 12.070.000 Εύλογη αξία / μ2 458,22 Καταμερισμός Αξίας Αξία Γης 3.190.000 Αξία Κτιρίων 8.880.000 12.070.000 Αξία Άμεσης Διάθεσης Αξία Άμεσης Διάθεσης 7.240.000 Θεσσαλονίκη Εμπορική Αποθήκη Προσέγγιση Συγκριτικών Στοιχείων ή Κτηματαγοράς 50% Εύλογη αξία ανά μέθοδο 1.951.000 Προσέγγιση Εισοδήματος 30% 1.086.400 325.920 Προσέγγιση Κόστους - Μέθοδος Αποσβεσμένου Κόστους Αντικατάστασης 20% 1.864.000 372.800 Στάθμιση Σταθμισμένη Εύλογη αξία Σταθμισμένη Εύλογη Αξία 975.500 1.674.000 Σταθμισμένη Εύλογη αξία / μ2 372,8 Καταμερισμός Αξίας Αξία Γης 379.000 Αξία Κτιρίων 1.295.000 1.674.000 Αξία Άμεσης Διάθεσης Αξία Άμεσης Διάθεσης 1.000.000 Θεσσαλονίκη Βιομηχανοστάσιο Προσέγγιση Συγκριτικών Στοιχείων ή Κτηματαγοράς 50% Εύλογη αξία ανά μέθοδο 3.165.600 Προσέγγιση Εισοδήματος 30% 1.831.500 549.450 Προσέγγιση Κόστους - Μέθοδος Αποσβεσμένου Κόστους Αντικατάστασης 20% 2.784.800 556.960 Στάθμιση Σταθμισμένη Εύλογη αξία Σταθμισμένη Εύλογη Αξία 1.582.800 2.689.000 Σταθμισμένη Εύλογη αξία / μ2 399,87 Καταμερισμός Αξίας Αξία Γης 1.126.000 Αξία Κτιρίων 1.563.000 2.689.000 Αξία Άμεσης Διάθεσης Αξία Άμεσης Διάθεσης 1.610.000 Οι σημειώσεις στις σελίδες 33 έως 89 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Σ ε λ ί δ α 62 | 89 Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019 Όμιλος και Εταιρεία Όλα τα ποσά είναι σε Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά Ο προσδιορισμός της Αξίας Άμεσης Διάθεσης των εν λόγω ακινήτων προέκυψε με βάση την εύλογη αξία και αφού επί αυτής υπολογίστηκαν προσαρμογές βάσει του είδους των εκτιμώμενων ακινήτων και της κατάστασης της αγοράς. Οι παρακάτω πίνακες δείχνουν τα επίπεδα των μη χρηματοοικονομικών μέσων ενεργητικού που αποτιμώνται σε εύλογες αξίες την 31 Δεκεμβρίου 2019 και 2018. Ο Όμιλος 31 Δεκεμβρίου 2019 Κατηγοριοποίηση Επίπεδο 1 Επίπεδο 2 Ενσώματα πάγια (εύλογη αξία) - - Ενσώματα πάγια (αξία άμεσης διάθεσης / forced sale) - - 8.850.000 Ακίνητα για επένδυση (εύλογη αξία) - - 1.674.000 Ακίνητα για επένδυση (αξία άμεσης διάθεσης / forced sale) - - 1.000.000 Ο Όμιλος Ενσώματα πάγια (εύλογη αξία) Ενσώματα πάγια (αξία άμεσης διάθεσης / forced sale) Ακίνητα για επένδυση (εύλογη αξία) Ακίνητα για επένδυση (αξία άμεσης διάθεσης / forced sale) Η Εταιρεία Επίπεδο 3 14.759.000 31 ∆εκεµβρίου 2018 Κατηγοριοποίηση Επίπεδο 1 Επίπεδο 2 Επίπεδο 3 14.375.000 10.060.000 1.657.000 1.160.000 31 Δεκεμβρίου 2019 Κατηγοριοποίηση Επίπεδο 1 Επίπεδο 2 Ενσώματα πάγια (εύλογη αξία) - - 14.759.000 Ενσώματα πάγια (αξία άμεσης διάθεσης / forced sale) - - 8.850.000 Ακίνητα για επένδυση (εύλογη αξία) - - 1.674.000 Ακίνητα για επένδυση (αξία άμεσης διάθεσης / forced sale) - - 1.000.000 Η Εταιρεία Ενσώματα πάγια (εύλογη αξία) Ενσώματα πάγια (αξία άμεσης διάθεσης / forced sale) Ακίνητα για επένδυση (εύλογη αξία) Ακίνητα για επένδυση (αξία άμεσης διάθεσης / forced sale) Επίπεδο 3 31 ∆εκεµβρίου 2018 Κατηγοριοποίηση Επίπεδο 1 Επίπεδο 2 Επίπεδο 3 14.375.000 10.060.000 1.657.000 1.160.000 Η αξία των ιδιοχρησιμοποιούμενων ακινήτων και επενδύσεων σε ακίνητα απεικονίστηκε στη χαμηλότερη μεταξύ της ως άνω αναφερόμενης εκτιμώμενης τιμής πώλησης (αξία άμεσης διάθεσης /forced sale) και της λογιστικής τους αξίας (σημ. 3.1 , 6, 7) Ειδικότερα για την τρέχουσα χρήση, για τον υπολογισμό της αξίας άμεσης διάθεσης των ακινήτων χρησιμοποιήθηκε ο ορίζοντας από την ημερομηνία αναφοράς μέχρι τις ημερομηνίες πλειστηριασμού των ακινήτων όπως αυτές αναφέρονται στην σημ. 2.1. Οι σημειώσεις στις σελίδες 33 έως 89 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Σ ε λ ί δ α 63 | 89 Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019 Όμιλος και Εταιρεία Όλα τα ποσά είναι σε Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά 6. Ενσώματα πάγια Ο ΟΜΙΛΟΣ Γήπεδα Οικόπεδα Κτίρια Τεχνικά έργα Αξίες την 1/1/2018 Προσθήκες περιόδου Μειώσεις περιόδου 2.467.637 - 14.652.560 - Μηχανήματα - Τεχν. εγκ/σεις – Λοιπός μηχ. 3.844.943 22.524 (95.030) Αξίες την 31/12/2018 Σωρευμένες αποσβέσεις την 1/1/2018 Μειώσεις περιόδου Αποσβέσεις περιόδου 2.467.637 - 14.652.560 5.540.809 315.600 Σωρευμένες αποσβέσεις την 31/12/2018 Μεταφορικά μέσα Έπιπλα και λοιπός εξοπλισμός 1.085.062 (77.278) 7.691.150 61.806 (46.405) 29.741.351 84.330 (218.714) 3.772.437 3.683.001 (95.030) 39.900 1.007.783 999.377 (72.711) 29.915 7.706.551 6.931.816 (46.315) 190.286 29.606.968 17.155.003 (214.055) 575.701 Σύνολα - 5.856.409 3.627.871 956.581 7.075.787 17.516.648 2.467.637 8.796.151 144.567 51.202 630.764 12.090.320 (23.779) (1.632.998) (104.883) (24.325) (501.048) (2.287.033) 2.443.858 7.163.153 39.684 26.877 129.716 9.803.287 Γήπεδα Οικόπεδα Κτίρια Τεχνικά έργα Μηχανήματα - Τεχν. εγκ/σεις – Λοιπός μηχ. Μεταφορικά μέσα Έπιπλα και λοιπός εξοπλισμός Αξίες την 1/1/2019 Επίδραση IFRS 16 2.467.637 - 14.652.560 156.875 3.772.437 - 1.007.783 40.305 7.706.551 - 29.606.968 197.179 Αναπροσαρμοσμένες αξίες λόγω ΔΠΧΑ 16 την 1/1/2019 Προσθήκες περιόδου Μειώσεις περιόδου 2.467.637 - 14.809.434 - 3.772.437 - 1.048.088 (10.268) 7.706.551 34.694 (1.290) 29.804.147 34.694 (11.558) Αξίες την 31/12/2019 Σωρευμένες αποσβέσεις την 1/1/2019 Μειώσεις περιόδου Αποσβέσεις περιόδου 2.467.637 - 14.809.434 5.856.409 337.511 3.772.437 3.627.871 38.887 1.037.820 956.581 (10.268) 41.821 7.739.955 7.075.787 (1.186) 141.113 29.827.283 17.516.648 (11.454) 559.332 Αναπόσβεστη αξία την 31/12/2018 Σωρευμένες προσαρμογές από την επιμέτρηση στην ρευστοποιήσιμη αξία Προσαρμοσμένη Αναπόσβεστη αξία την 31/12/2018 Σωρευμένες αποσβέσεις την 31/12/2019 Αναπόσβεστη αξία την 31/12/2019 Σωρευμένες προσαρμογές από την επιμέτρηση στην ρευστοποιήσιμη αξία Προσαρμοσμένη αναπόσβεστη αξία την 31/12/2019 Σύνολα - 6.193.920 3.666.758 988.134 7.215.713 18.064.525 2.467.637 8.615.514 105.679 49.686 524.241 11.762.758 (6.383) (2.345.343) (75.170) (4.862) (411.709) (2.843.468) 2.461.254 6.270.171 30.509 44.824 112.532 8.919.290 Οι σημειώσεις στις σελίδες 33 έως 89 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Σ ε λ ί δ α 64 | 89 Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019 Όμιλος και Εταιρεία Όλα τα ποσά είναι σε Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ Γήπεδα Οικόπεδα 2.467.637 - Κτίρια Τεχνικά έργα 14.652.560 - Μηχανήματα - Τεχν. εγκ/σεις – Λοιπός μηχ. Εξοπλισμός 3.664.593 22.524 - Αξίες την 31/12/2018 Σωρευμένες αποσβέσεις την 1/1/2018 Μειώσεις περιόδου Αποσβέσεις περιόδου Σωρευμένες αποσβέσεις την 31/12/2018 2.467.637 - 14.652.560 5.540.809 315.600 - Αναπόσβεστη αξία την 31/12/2018 Σωρευμένες προσαρμογές από την επιμέτρηση στην ρευστοποιήσιμη αξία Προσαρμοσμένη Αναπόσβεστη αξία την 31/12/2018 2.467.637 Μεταφορικά μέσα 1.071.804 (71.230) Έπιπλα και λοιπός εξοπλισμό ς 7.356.001 56.511 - Σύνολα 29.212.594 79.035 (71.230) 3.687.117 3.502.651 39.900 1.000.574 997.241 (71.199) 28.144 7.412.512 6.626.307 180.930 29.220.399 16.667.008 (71.199) 564.575 5.856.409 3.542.551 954.187 6.807.237 17.160.384 8.796.151 144.566 46.387 605.275 12.060.015 (23.779) (1.632.998) (104.883) (24.325) (501.048) (2.287.033) 2.443.858 7.163.153 39.683 22.062 104.227 9.772.982 Γήπεδα Οικόπεδα 2.467.637 - Κτίρια Τεχνικά έργα 14.652.560 16.462 Μηχανήματα - Τεχν. εγκ/σεις – Λοιπός μηχ. Εξοπλισμός 3.687.117 - Μεταφορικά μέσα 1.000.574 40.305 Έπιπλα και λοιπός εξοπλισμό ς 7.412.512 - Σύνολα 29.220.399 56.767 2.467.637 - 14.669.022 - 3.687.117 - 1.040.878 - 7.412.512 34.244 (10.268) (1.290) Αξίες την 31/12/2019 Σωρευμένες αποσβέσεις την 1/1/2019 Μειώσεις περιόδου Αποσβέσεις περιόδου Σωρευμένες αποσβέσεις την 31/12/2019 2.467.637 - 14.669.022 5.856.409 329.710 3.687.117 3.542.551 38.887 1.030.610 954.187 7.445.466 6.807.237 - 6.186.120 3.581.438 Αναπόσβεστη αξία την 31/12/2019 Σωρευμένες προσαρμογές από την επιμέτρηση στην ρευστοποιήσιμη αξία Προσαρμοσμένη αναπόσβεστη αξία την 31/12/2019 2.467.637 8.482.902 105.679 (6.383) (2.345.343) 2.461.254 6.137.559 Αξίες την 1/1/2018 Προσθήκες περιόδου Μειώσεις περιόδου Αξίες την 1/1/2019 Επίδραση IFRS 16 Αναπροσαρμοσμένες αξίες λόγω ΔΠΧΑ 16 την 1/1/2019 Προσθήκες περιόδου Μειώσεις περιόδου 29.277.166 34.244 (11.558) 29.299.852 17.160.384 (11.454) 541.344 (10.268) (1.186) 40.715 984.634 132.031 6.938.081 ,67 45.976 507.384 11.609.578 (75.170) (4.862) (411.709) (2.843.468) 30.509 41.114 95.675 8.766.111 17.690.274 Κατά την τρέχουσα περίοδο διατέθηκαν για επενδύσεις ενσώματων παγίων περιουσιακών στοιχείων για τον Όμιλο Ευρώ 34.712 , ενώ για τη μητρική Ευρώ 34.262. Επί των ενσώματων παγίων και των ακινήτων για επένδυση του ομίλου και της Εταιρείας υφίστανται εμπράγματες εξασφαλίσεις ποσού Ευρώ 23.500.000 σε τράπεζες προς εξασφάλιση κοινού ομολογιακού δανείου ΚΟΔ Α. Την 04/02/2019 οι ομολογιούχες τράπεζες προχώρησαν στην καταγγελία του εν λόγω κοινού ομολογιακού δανείου (σημ. 2.1) και προέβησαν σε έκδοση ειδοποίησης διενέργειας πλειστηριασμού για τα ως άνω ενυπόθηκα ακίνητα της Εταιρείας. Συγκεκριμένα στις 12/04/2019 η Διοίκηση έλαβε ειδοποίηση για τα ενυπόθηκα ακίνητα της Εταιρείας στα Οινόφυτα Βοιωτίας με ημερομηνία διεξαγωγής πλειστηριασμού την 03η Ιουλίου 2019, και στις 19/04/2019 έλαβε ειδοποίηση για τα ενυπόθηκα ακίνητα της Εταιρείας στο Καλοχώρι του Δήμου Δέλτα Θεσσαλονίκης με ημερομηνία διεξαγωγής πλειστηριασμού την 17η Ιουλίου 2019. Η Εταιρεία και στις δύο περιπτώσεις άσκησε ένδικα μέσα με τα οποία οι ημερομηνίες πλειστηριασμού μετατέθηκαν για τις 13/11/2019 και 20/11/2019 αντίστοιχα. Την 07/11/2019 η Διοίκηση της Εταιρείας κατέθεσε δικόγραφο δήλωσης παύσης πληρωμών στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης για την αναστολή των μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης των ενυπόθηκων ακινήτων της Εταιρείας. Η δικάσιμος για την συζήτηση του εν λόγω δικογράφου, ορίστηκε την 09/12/2019, κατά την οποία η Εταιρεία παραιτήθηκε από την αξίωση της για προστασία. Νέα ημερομηνία πλειστηριασμού ορίστηκε η 26/02/2020 αλλά δεν διενεργήθηκε καθώς ανεστάλη. Οι σημειώσεις στις σελίδες 33 έως 89 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Σ ε λ ί δ α 65 | 89 Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019 Όμιλος και Εταιρεία Όλα τα ποσά είναι σε Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά Την 13/03/2020 η εκπρόσωπος των ομολογιούχων τραπεζών Eurobank Ergasias AE γνωστοποίησε στην Εταιρεία Δήλωση Συνέχισης του προγράμματος αναγκαστικής εκποίησης των ενυπόθηκων ακινήτων της Εταιρείας, ορίζοντας νέα ημερομηνία πλειστηριασμού των ακινήτων στο Καλοχώρι του Δήμου Δέλτα Θεσσαλονίκης την 20/05/2020. Ο εν λόγω πλειστηριασμός δεν έλαβε χώρα εξαιτίας της εξάπλωσης του κορωνοϊού και τη συνεπακόλουθης αναστολής λειτουργίας των δικαστηρίων. Αναμένεται να οριστεί νέα ημερομηνία διεξαγωγής του πλειστηριασμού. Μέχρι την ημερομηνία δημοσίευσης των συνημμένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων, ουδεμία άλλη ενέργεια δεν έχει λάβει χώρα. Συνέπεια των ανωτέρω τα ενσώματα πάγια περιουσιακά στοιχεία του Ομίλου ( οικόπεδα και κτίρια εκτός των μισθώσεων ΔΠΧΑ 16) που τελούν υπό κατάσχεση στις 31/12/2019 αποτιμημένα στην εκτιμώμενη αξία ρευστοποίησης (forced sale) ανέρχονται σε ποσό 8.596.461 €. Εξ αίτιας της αλλαγής στη βάση παρουσίασης των χρηματοοικονομικών καταστάσεων με ισχύ από 31/12/2017, η αξία των ενσώματων παγίων αντιστοιχεί στην εκτιμώμενη αξία ρευστοποίησης (forced sale) όπως αυτή εκφράζεται μέσω της αξίας άμεσης διάθεσης (σημ. 3.1α και 5.4). Ως αποτέλεσμα για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019 ο Όμιλος και η Εταιρεία προέβησαν σε μείωση των αξιών των ενσώματων παγίων κατά το ποσό Ευρώ 775 χιλ. Το εν λόγω ποσό περιλαμβάνεται στο κονδύλι «Άλλα έξοδα εκμετάλλευσης» της ενοποιημένης και εταιρικής κατάστασης αποτελεσμάτων (σημ.25). Περαιτέρω, ο Όμιλος και η Εταιρεία συνεχίζουν να υπολογίζουν τις αποσβέσεις επί των ενσώματων παγίων με βάση υπολογισμού το κόστος κτήσης. Για ενσώματα πάγια που έχει αναγνωριστεί σωρευτική ζημία από την επιμέτρηση σε ρευστοποιήσιμες αξίες λόγω της νέας βάσης κατάρτισης από 31/12/2017, όταν η λογιστική τους αξία (ήτοι κόστος κτήσης μειωμένο με τις σωρευμένες αποσβέσεις και τις σωρευμένες ζημίες από την επιμέτρηση στη ρευστοποιήσιμη αξία) υπολείπεται της εκτιμώμενης τιμής πώλησης, τότε η σωρευμένη αναγνωρισθείσα ζημία ρευστοποίησης αναστρέφεται, σε όφελος των κερδών ή ζημιών της περιόδου. Για τη χρήση που λήγει την 31/12/2019 το ποσό της αναστροφής ανέρχεται σε Ευρώ 186 χιλ. (31/12/2018: Ευρώ 356 χιλ.) (σημ. 24). Τα γήπεδα και τα κτίρια της Εταιρείας κατατάσσονται στο Επίπεδο ιεραρχίας 3. 7. Ακίνητα για επένδυση Ο ΟΜΙΛΟΣ Αξίες την 1/1/2018 Προσθήκες χρήσης Αξίες την 31/12/2018 Σωρευμένες αποσβέσεις την 1/1/2018 Αποσβέσεις χρήσης Σωρευμένες αποσβέσεις την 31/12/2018 Αναπόσβεστη αξία την 31/12/2018 Σωρευμένες προσαρμογές από την επιμέτρηση στην ρευστοποιήσιμη αξία Προσαρμοσμένη Αναπόσβεστη αξία την 31/12/2018 Γήπεδα Οικόπεδα 184.851 184.851 184.851 - Κτίρια - Τεχνικά έργα 1.905.151 1.905.151 903.651 56.179 959.830 945.321 (41.333) 903.988 Σύνολα 2.090.002 2.090.002 903.651 56.179 959.830 1.130.172 (41.333) 1.088.839 Αξίες την 1/1/2019 Αξίες την 31/12/2019 Σωρευμένες αποσβέσεις την 1/1/2019 Αποσβέσεις χρήσης Σωρευμένες αποσβέσεις την 31/12/2019 Αναπόσβεστη αξία την 31/12/2019 Σωρευμένες προσαρμογές από την επιμέτρηση στην ρευστοποιήσιμη αξία Προσαρμοσμένη Αναπόσβεστη αξία την 31/12/2019 Γήπεδα Οικόπεδα 184.851 184.851 184.851 - Κτίρια - Τεχνικά έργα 1.905.151 1.905.151 959.830 56.179 1.016.009 889.142 (73.993) 815.149 Σύνολα 2.090.002 2.090.002 959.830 56.179 1.016.009 1.073.993 (73.993) 1.000.000 Οι σημειώσεις στις σελίδες 33 έως 89 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Σ ε λ ί δ α 66 | 89 Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019 Όμιλος και Εταιρεία Όλα τα ποσά είναι σε Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ Αξίες την 1/1/2018 Προσθήκες χρήσης Αξίες την 31/12/2018 Σωρευμένες αποσβέσεις την 1/1/2018 Αποσβέσεις χρήσης Σωρευμένες αποσβέσεις την 31/12/2018 Αναπόσβεστη αξία την 31/12/2018 Σωρευμένες προσαρμογές από την επιμέτρηση στην ρευστοποιήσιμη αξία Προσαρμοσμένη Αναπόσβεστη αξία την 31/12/2018 Γήπεδα Οικόπεδα 184.851 184.851 184.851 184.851 Κτίρια Τεχνικά έργα 1.905.151 0 1.905.151 903.651 56.179 959.830 945.321 (41.333) 903.988 Σύνολα 2.090.002 0 2.090.002 903.651 56.179 959.830 1.130.172 (41.333) 1.088.839 Αξίες την 1/1/2019 Αξίες την 31/12/2019 Σωρευμένες αποσβέσεις την 1/1/2019 Αποσβέσεις χρήσης Σωρευμένες αποσβέσεις την 31/12/2019 Αναπόσβεστη αξία την 31/12/2019 Σωρευμένες προσαρμογές από την επιμέτρηση στην ρευστοποιήσιμη αξία Προσαρμοσμένη Αναπόσβεστη αξία την 31/12/2019 Γήπεδα Οικόπεδα 184.851 184.851 184.851 184.851 Κτίρια Τεχνικά έργα 1.905.151 1.905.151 959.830 56.179 1.016.009 889.142 (73.993) 815.149 Σύνολα 2.090.002 2.090.002 959.830 56.179 1.016.009 1.073.993 (73.993) 1.000.000 Επί των ενσώματων παγίων και των ακινήτων για επένδυση του ομίλου και της Εταιρείας υφίστανται εμπράγματες εξασφαλίσεις ποσού Ευρώ 23.500.000 σε τράπεζες προς εξασφάλιση κοινού ομολογιακού δανείου ΚΟΔ Α. Την 04/02/2019 οι ομολογιούχες τράπεζες προχώρησαν στην καταγγελία του εν λόγω κοινού ομολογιακού δανείου (σημ. 2.1) και προέβησαν σε έκδοση ειδοποίησης διενέργειας πλειστηριασμού για τα ως άνω ενυπόθηκα ακίνητα της Εταιρείας. Συγκεκριμένα, στις 19/04/2019 έλαβε ειδοποίηση για τα ενυπόθηκα ακίνητα της Εταιρείας στο Καλοχώρι του Δήμου Δέλτα Θεσσαλονίκης με ημερομηνία διεξαγωγής πλειστηριασμού την 17η Ιουλίου 2019. Η Εταιρεία άσκησε ένδικα μέσα με τα οποία η ημερομηνία πλειστηριασμού μετατέθηκε για τις 20/11/2019. Την 07/11/2019 η Διοίκηση της Εταιρείας κατέθεσε δικόγραφο δήλωσης παύσης πληρωμών στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης για την αναστολή των μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης των ενυπόθηκων ακινήτων της Εταιρείας. Η δικάσιμος για την συζήτηση του εν λόγω δικογράφου, ορίστηκε την 09/12/2019, κατά την οποία η Εταιρεία παραιτήθηκε από την αξίωση της για προστασία. Νέα ημερομηνία πλειστηριασμού ορίστηκε η 26/02/2020 αλλά δεν διενεργήθηκε καθώς ανεστάλη. Την 13/03/2020 η εκπρόσωπος των ομολογιούχων τραπεζών Eurobank Ergasias AE γνωστοποίησε στην Εταιρεία Δήλωση Συνέχισης του προγράμματος αναγκαστικής εκποίησης των ενυπόθηκων ακινήτων της Εταιρείας, ορίζοντας νέα ημερομηνία πλειστηριασμού των ακινήτων στο Καλοχώρι του Δήμου Δέλτα Θεσσαλονίκης την 20/05/2020. Ο εν λόγω πλειστηριασμός δεν έλαβε χώρα εξαιτίας της εξάπλωσης του κορωνοϊού και τη συνεπακόλουθης αναστολής λειτουργίας των δικαστηρίων. Αναμένεται να οριστεί νέα ημερομηνία διεξαγωγής του πλειστηριασμού. Μέχρι την ημερομηνία δημοσίευσης των συνημμένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων, ουδεμία άλλη ενέργεια δεν έχει λάβει χώρα. Συνέπεια των ανωτέρω τα ακίνητα για επένδυση του Ομίλου που τελούν υπό κατάσχεση στις 31/12/2019 αποτιμημένα στην εκτιμώμενη αξία ρευστοποίησης (forced sale) ανέρχονται σε ποσό € 1.000.000. Εξ αίτιας της αλλαγής στη βάση παρουσίασης των οικονομικών καταστάσεων με ισχύ από 31/12/2017, η αξία των ακινήτων για επένδυση αντιστοιχεί στην εκτιμώμενη αξία ρευστοποίησης (forced sale) όπως αυτή εκφράζεται μέσω της αξίας άμεσης διάθεσης (σημ. 3.1 και 5.4). Περαιτέρω όπως αναφέρεται και στη σημείωση 2.4 ο Όμιλος και η Εταιρεία συνεχίζουν να υπολογίζουν τις αποσβέσεις επί των επενδυτικών ακινήτων με βάση υπολογισμού το κόστος κτήσης. Για επενδυτικά ακίνητα που έχει αναγνωριστεί σωρευτική ζημία από την επιμέτρηση σε ρευστοποιήσιμες αξίες λόγω της νέας βάσης κατάρτισης, όταν η λογιστική τους αξία (ήτοι κόστος κτήσης μειωμένο με τις σωρευμένες αποσβέσεις και τις σωρευμένες ζημίες από την επιμέτρηση στη ρευστοποιήσιμη αξία) υπολείπεται της εκτιμώμενης τιμής πώλησης, τότε η σωρευμένη αναγνωρισθείσα ζημία ρευστοποίησης αναστρέφεται, σε όφελος των κερδών ή ζημιών της χρήσης. Για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019 ο Όμιλος και η Εταιρεία προέβησαν σε μείωση των αξιών των επενδυτικών ακινήτων κατά 33 χιλ. Το εν λόγω ποσό περιλαμβάνεται στο κονδύλι «Λειτουργικά έξοδα» της ενοποιημένης και εταιρικής κατάστασης αποτελεσμάτων (σημ.25). Οι σημειώσεις στις σελίδες 33 έως 89 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Σ ε λ ί δ α 67 | 89 Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019 Όμιλος και Εταιρεία Όλα τα ποσά είναι σε Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά 8. Άυλα στοιχεία του ενεργητικού Τα άυλα περιουσιακά στοιχεία αποτελούνται από λογισμικά και σήματα και αναλύονται ως εξής: Ο ΟΜΙΛΟΣ Αξίες την 1/1/2018 Προσθήκες χρήσης Αξίες την 31/12/2018 Σωρευμένες αποσβέσεις την 1/1/2018 Αποσβέσεις χρήσης Σωρευμένες αποσβέσεις την 31/12/2018 Αναπόσβεστη αξία την 31/12/2018 Πλέον προσαρμογές από την επιμέτρηση στην ρευστοποιήσιμη αξίας Προσαρμοσμένη Αναπόσβεστη αξία την 31/12/2018 ΣΗΜΑΤΑ 83.796 83.796 17.220 8.000 25.220 58.576 58.576 ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ 581.964 715 582.679 571.987 2.759 574.746 7.933 (7.050) 883 ΣΥΝΟΛΑ 665.760 715 666.475 589.207 10.759 599.966 66.509 (7.050) 59.459 Αξίες την 01/01/2019 Προσθήκες χρήσης Αξίες την 31/12/2019 Σωρευμένες αποσβέσεις την 01/01/2019 Αποσβέσεις χρήσης Σωρευμένες αποσβέσεις την 31/12/2019 Αναπόσβεστη αξία την 31/12/2019 Προσαρμογές από την επιμέτρηση στην ρευστοποιήσιμη αξία Προσαρμοσμένη Αναπόσβεστη αξία την 31/12/2019 ΣΗΜΑΤΑ 83.796 83.796 25.220 8.000 33.220 50.576 50.576 ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ 582.679 4.157 586.836 574.746 2.660 577.406 9.430 (9.005) 426 ΣΥΝΟΛΑ 666.475 4.157 670.632 599.966 10.660 610.626 60.006 (9.005) 51.001 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ Αξίες την 1/1/2018 Προσθήκες χρήσης Αξίες την 31/12/2018 Σωρευμένες αποσβέσεις την 1/1/2018 Αποσβέσεις χρήσης Σωρευμένες αποσβέσεις την 31/12/2018 Αναπόσβεστη αξία την 31/12/2018 Σωρευμένες προσαρμογές από την επιμέτρηση στην ρευστοποιήσιμη αξία Προσαρμοσμένη Αναπόσβεστη αξία την 31/12/2018 ΣΗΜΑΤΑ 83.796 83.796 17.796 8.000 25.796 58.000 58.000 ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ 472.089 325 472.414 462.990 2.341 465.331 7.083 (7.050) - ΣΥΝΟΛΑ 555.884 325 556.209 480.786 10.341 491.127 65.083 (7.050) 58.033 Αξίες την 01/01/2019 Προσθήκες χρήσης Αξίες την 31/12/2019 Σωρευμένες αποσβέσεις την 01/01/2019 Αποσβέσεις χρήσης Σωρευμένες αποσβέσεις την 31/12/2019 Αναπόσβεστη αξία την 31/12/2019 Σωρευμένες προσαρμογές από την επιμέτρηση στην ρευστοποιήσιμη αξία Προσαρμοσμένη Αναπόσβεστη αξία την 31/12/2019 ΣΗΜΑΤΑ 83.796 83.796 25.796 8.000 33.796 50.000 50.000 ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ 472.414 4.157 476.571 465.331 2.202 467.533 9.037 (9.005) 33 ΣΥΝΟΛΑ 556.209 4.157 560.366 491.127 10.202 501.329 59.037 (9.005) 50.033 Εξ αίτιας της αλλαγής στη βάση παρουσίασης των οικονομικών καταστάσεων με ισχύ από 31/12/2017, τα άυλα περιουσιακά στοιχεία απομειώθηκαν πλήρως, εκτός από τα σήματα που θεωρείται ότι έχουν εμπορική αναγνωρισιμότητα. Περαιτέρω όπως αναφέρεται και στην σημείωση 2.4 η Εταιρεία συνεχίζει να υπολογίζει τις αποσβέσεις επί των άυλων στοιχείων του ενεργητικού με βάση υπολογισμού το κόστος κτήσης. Για άυλα στοιχεία που έχει αναγνωριστεί σωρευτική ζημία από την επιμέτρηση σε ρευστοποιήσιμες αξίες λόγω της νέας βάσης κατάρτισης , όταν η λογιστική τους αξία (ήτοι κόστος κτήσης μειωμένο με τις σωρευμένες αποσβέσεις και τις σωρευμένες ζημιές από την επιμέτρηση στην ρευστοποιήσιμη αξία) υπολείπεται της εκτιμώμενης τιμής πώλησης, τότε η σωρευμένη αναγνωρισθείσα ζημία Οι σημειώσεις στις σελίδες 33 έως 89 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Σ ε λ ί δ α 68 | 89 Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019 Όμιλος και Εταιρεία Όλα τα ποσά είναι σε Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά ρευστοποίησης αναστρέφεται, σε όφελος των κερδών ή ζημιών της της χρήσης. Για τη χρήση που λήγει την 31/12/2019 το κόστος της αναστροφής ανέρχεται σε Ευρώ 2 χιλ. (σημ. 24). 9. Συμμετοχές σε θυγατρικές Η µεταβολή της λογιστικής αξίας των επενδύσεων της µητρικής σε επιχειρήσεις που ενοποιούνται είχε ως εξής: Υπόλοιπο 01/01/2019 ROTA LOGISTICS A.E. 179.290 YSC TACTICAL INVESTMENTS LIMITED 6.500 ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΡΟΔΟΥ A.E.HORECALAND 15.000 - - 1.500 (179.290) - (6.500) - (16.500) - Εξαγορά ποσοστού θυγατρικής Απομείωση συμμετοχών σε θυγατρικές εταιρείες Υπόλοιπο 31/12/2019 Σύμφωνα με τις ακολουθούμενες λογιστικές πολιτικές και τις απαιτήσεις του ΔΛΠ 36, η Εταιρεία διενεργεί σχετικό έλεγχο απομείωσης επί των στοιχείων του ενεργητικού στη λήξη κάθε ετήσιας περιόδου αναφοράς εφόσον υφίστανται σχετικές ενδείξεις απομείωσης. Ο σχετικός έλεγχος μπορεί να διενεργείται και νωρίτερα, όταν ανακύπτουν ενδείξεις ενδεχόμενης ζημιάς απομείωσης. Η αξιολόγηση που διενεργείται, εστιάζει τόσο σε εξωγενείς όσο και σε ενδογενείς παράγοντες. Στην τρέχουσα χρήση η Εταιρεία εξαγόρασε το 30% των μετοχών της θυγατρικής Επαγγελματικός Εξοπλισμός Ρόδου ΑΕ. Εξ αίτιας της αλλαγής στη βάση παρουσίασης των οικονομικών καταστάσεων με ισχύ από 31/12/2017, οι επενδύσεις επιμετρήθηκαν στην χαμηλότερη μεταξύ της λογιστικής αξίας και της αξίας ρευστοποίησης (Σημ 3.1). Στο πλαίσιο αυτό, για τη χρήση που έληξε την 31/12/2019, η Εταιρεία προέβη σε μείωση των αξιών των επενδύσεων σε θυγατρικές κατά το ποσό Ευρώ 1,5 χιλ. Το εν λόγω ποσό περιλαμβάνεται, στο κονδύλι «Άλλα έξοδα εκμετάλλευσης» της εταιρικής κατάστασης αποτελεσμάτων (Σημ. 25). Σε επίπεδο ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων δεν προέκυψε η ανάγκη αναγνώρισης ζημιών απομείωσης. 10. Αποθέματα Εμπορεύματα Προϊόντα έτοιμα και ημιτελή Πρώτες – βοηθητικές ύλες και υλικά συσκευασίας Σύνολο Μείον: Προβλέψεις για απαξιώσεις αποθεμάτων Πλέον : Προκαταβολές για αγορές αποθεμάτων Σύνολο αποθεμάτων Ο Όμιλος 31/12/2019 31/12/2018 1.379.119 2.068.035 298.064 429.430 364.567 408.809 2.041.751 2.906.275 1.516.837 1.811.229 289.254 301.110 814.168 1.396.156 Η Εταιρεία 31/12/2019 31/12/2018 1.282.923 1.935.163 298.064 429.430 364.567 408.809 1.945.554 2.773.403 1.516.837 1.811.229 287.423 301.110 716.141 1.263.284 Τα αποθέματα επιμετρώνται στη χαμηλότερη τιμή μεταξύ της αξίας κτήσης τους και της καθαρής ρευστοποιήσιμης αξίας τους. Εξ’ αίτιας της αλλαγής στη βάση παρουσίασης των οικονομικών καταστάσεων με ισχύ από 31/12/2017, η αξία των αποθεμάτων αντιστοιχεί στην εκτιμώμενη αξία ρευστοποίησης, όπως αυτή εκφράζεται μέσω της αξίας άμεσης διάθεσης (σημ. 3.1). Στη βάση αυτή, ο Όμιλος και η Εταιρεία προχώρησαν στη χρήση σε αναστροφή πρόβλεψης απομείωσης αποθεμάτων συνολικού ποσού Ευρώ 294 χιλ. (σημ. 24), ενώ για τη συγκριτική περίοδο είχε σχηματισθεί πρόβλεψη Ευρώ 223,8 χιλ. . Με την καταγγελία του ΚΟΔ Β (βλέπε αναλυτικά σημείωση 2.1) ενεργοποιήθηκαν όροι αναφορικά με την κυμαινόμενη ασφάλεια ενεχύρου του ν.2844/2000 που έχει συσταθεί εις βάρος των εμπορευμάτων της Εταιρείας καθώς και την αναγκαστική εκποίηση αυτών. Σύμφωνα με τους όρους της σύμβασης σύστασης κυμαινόμενης ασφάλειας επί ομάδας εμπορευμάτων η συνολική αξία αυτών δεν μπορεί να είναι κατώτερη του ποσού των Ευρώ 4.000.000 με υποχρέωση της Εταιρείας, σε περίπτωση που η αξία τους υπολείπεται του εν λόγω ποσού, σε άμεση αντικατάσταση με άλλα κινητά ίσης αξίας ή την κατάθεση του ποσού της απαίτησης/ανταλλάγματος από την διάθεση σε ενεχυρασμένο λογαριασμό, δεδομένου ότι το συσταθέν ενέχυρο επεκτείνεται και στην απαίτηση της Εταιρείας για το αντάλλαγμα από τη διάθεση της συγκεκριμένης ποσότητας εμπορευμάτων. Όπως αναφέρεται στην σημείωση 2.1 Οι σημειώσεις στις σελίδες 33 έως 89 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Σ ε λ ί δ α 69 | 89 Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019 Όμιλος και Εταιρεία Όλα τα ποσά είναι σε Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά στις 27/06/2019 καταχωρήθηκε στο αρμόδιο Ενεχυροφυλακείο η εξώδικη γνωστοποίηση για τη σταθεροποίηση της ως άνω περιγραφόμενης Κυμαινόμενης Ασφάλειας. Στην βάση των ανωτέρω γεγονότων καθώς τα εμπορεύματα της Εταιρείας με 31/12/2019 υπολείπονται των Ευρώ 4.000.000 και η Εταιρεία δεν έχει καταθέσει τις εισπράξεις από την διάθεση των μη αντικατασταθέντων αποθεμάτων σε ενεχυρασμένο λογαριασμό σημειώνεται ότι, σύμφωνα με τους όρους της σύμβασης σύστασης κυμαινόμενης ασφάλειας, το ενέχυρο επεκτείνεται στο ισόποσο των απαιτήσεων για το αντάλλαγμα από την διάθεση της συγκεκριμένης ποσότητας της ομάδας των μη αντικατασταθέντων εμπορευμάτων. 11. Απαιτήσεις από πελάτες Οι απαιτήσεις από πελάτες του Ομίλου κατά την 31/12/2019, αποτελούνται κυρίως από απαιτήσεις από την πώληση αγαθών. Ακολουθεί ανάλυση πελατών και λοιπών βραχυπρόθεσμων εμπορικών απαιτήσεων: Ο Όμιλος Η Εταιρεία 31/12/2019 31/12/2018 31/12/2019 31/12/2018 Πελάτες 4.256.949 5.345.025 4.774.558 5.564.796 Γραμμάτια εισπρακτέα 1.177.517 1.260.405 1.177.517 1.260.405 Επιταγές εισπρακτέες 3.806.962 4.710.925 3.592.535 4.639.728 9.241.428 11.316.355 9.544.610 11.464.929 (7.890.256) (7.890.256) (7.890.256) (7.890.256) 1.351.172 3.426.099 1.654.353 3.574.673 Σύνολο Μείον: Προβλέψεις για επισφαλείς απαιτήσεις Υπόλοιπο απαιτήσεων από πελάτες Στις απαιτήσεις από πελάτες γίνεται πρόβλεψη για επισφαλείς απαιτήσεις σύμφωνα με εκτίμηση της Διοίκησης του Ομίλου για τα αμφιβόλου είσπραξης ποσά, βάσει ανάλογων ιστορικών στοιχείων και σχετικών υποδείξεων του πιστωτικού ελέγχου. Πριν γίνει αποδεκτός ένας νέος πελάτης, ο Όμιλος χρησιμοποιεί εξωτερικές πιστωτικές πληροφορίες για να εκτιμήσει την πιστοληπτική ικανότητα και φερεγγυότητα του νέου πελάτη και να ορίσει έτσι το πιστωτικό όριό του. Τα πιστωτικά όρια αναθεωρούνται σε συνεχόμενη βάση. Λόγω της αλλαγής στη βάση κατάρτισης των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων με ισχύ από 31/12/2017, το καθαρό ποσό των απαιτήσεων αντανακλά τις εκτιμήσεις της Διοίκησης για το ποσό που αναμένεται να ανακτηθεί σε συνθήκες ρευστοποίησης των απαιτήσεων στο άμεσο μέλλον. Όπως περιγράφεται στην σημείωση 10 σύμφωνα με τους όρους της εν λόγω σύμβασης σύστασης κυμαινόμενης ασφάλειας και καθώς η εταιρεία δεν έχει καταθέσει τις εισπράξεις από την διάθεση των μη αντικατασταθέντων αποθεμάτων σε ενεχυρασμένο λογαριασμό, το ενέχυρο επεκτείνεται, προς εξασφάλιση των ομολογιούχων, στο ισόποσο των απαιτήσεων για το αντάλλαγμα από την διάθεση της συγκεκριμένης ποσότητα της ομάδας των μη αντικατασταθέντων εμπορευμάτων. Ωστόσο, για να συντελεστεί η εκχώρηση των απαιτήσεων θα πρέπει να προηγηθεί η γνωστοποίηση της σταθεροποίησης της κυμαινόμενης ασφάλειας και η αναγγελία της εκχώρησης λόγω ενεχύρου στους οφειλέτες της ενεχυριαζόμενης απαίτησης επιμέλεια του εκπροσώπου των ομολογιούχων δανειστών. Την 31/12/2019 το σύνολο των αποθεμάτων (σημ 10) και απαιτήσεων της Εταιρείας που αποτελούν μέρος της εμπράγματης εξασφάλισης του ΚΟΔ (Β), υπολείπεται των Ευρώ 4 εκ. και ως εκ τούτου οποιαδήποτε νομική ενέργεια προς αποκατάσταση της βλάβης και μέχρι του ποσού που υπολείπεται από την συμφωνηθείσα εξασφάλιση βαρύνει την Εταιρεία. Για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2018 ο Όμιλος και η Εταιρεία προέβησαν σε αναστροφή της πρόβλεψης απομείωσης των εμπορικών απαιτήσεων κατά το ποσό Ευρώ 119 χιλ. Το ποσό της αναστροφής αφορούσε υπόλοιπα εμπορικών απαιτήσεων για τα οποία την 31/12/2017 είχαν ληφθεί προβλέψεις απομείωσης και τα οποία τελικά εισπράχθηκαν μέχρι και την ημερομηνία έγκρισης των χρηματοοικονομικών καταστάσεων για τη συγκριτική χρήση. Το εν λόγω ποσό περιλαμβάνεται στο κονδύλι «Άλλα έσοδα εκμετάλλευσης» της ενοποιημένης και εταιρικής Κατάστασης Αποτελεσμάτων για τη συγκριτική χρήση (σημ. 24). Παρακάτω παρουσιάζεται ανάλυση της συμβατικής ληκτότητας χρηματοοικονομικών απαιτήσεων Ομίλου και της Εταιρείας. Οι σημειώσεις στις σελίδες 33 έως 89 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Σ ε λ ί δ α 70 | 89 Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019 Όμιλος και Εταιρεία Όλα τα ποσά είναι σε Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά Η λήξη των απαιτήσεων του Ομίλου αναλύεται ως ακολούθως: Ο Όμιλος 31/12/2019 Μη ληξιπρόθεσμες και μη απομειωμένες απαιτήσεις Σύνολο Η Εταιρεία 31/12/2018 31/12/2019 1.351.172 3.426.099 1.654.353 31/12/2018 3.574.673 1.351.172 3.426.099 1.654.353 3.574.673 Κατά την 31/12/2019 δεν υφίστανται ληξιπρόθεσμες και μη απομειωμένες απαιτήσεις. Η κίνηση των προβλέψεων για επισφαλείς απαιτήσεις του Ομίλου και της Εταιρείας αναλύονται ως κάτωθι: Ο Όμιλος 31/12/2019 Υπόλοιπο έναρξης Η Εταιρεία 31/12/2018 31/12/2019 31/12/2018 7.890.256 8.009.300 7.890.256 8.009.300 Πρόβλεψη επισφαλών απαιτήσεων 0 (119.043) 0 (119.043) Διαγραφή επισφάλειας - - - - 7.890.256 7.890.256 7.890.256 7.890.256 Υπόλοιπο λήξης Η διοίκηση του Ομίλου κατά τη χρήση που έληξε την 31/12/2019 δεν προέβη σε διαγραφή επισφαλειών. Σημειώνεται ότι ούτε κατά την προηγούμενη χρήση δεν διενεργήθηκε διαγραφή επισφαλειών. Εκτιμώντας την ανακτησιμότητα του λογαριασμού απαιτήσεις από πελάτες, η Διοίκηση εξετάζει οποιαδήποτε αλλαγή στην πιστοληπτική ικανότητα και φερεγγυότητα των απαιτήσεων από την ημερομηνία που χορηγήθηκε η πίστωση ως την ημερομηνία των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. 12. Λοιπές απαιτήσεις Απαιτήσεις από πώληση YALCO HUNGARY KFT Έξοδα επόμενης χρήσης Λογαριασμοί διαχειρίσεως προκαταβολών και πιστώσεων Χρεώστες διάφοροι Μετοχές Μείον: Προβλέψεις για επισφαλείς απαιτήσεις Σύνολο λοιπών απαιτήσεων Ο Όμιλος 31/12/2019 31/12/2018 1.513.580 1.513.580 49.859 51.565 19.433 21.550 341.242 349.067 13.800 8.100 (718.901) (778.901) 1.219.013 1.164.961 Η Εταιρεία 31/12/2019 31/12/2018 1.513.580 1.513.580 49.527 48.622 19.433 21.550 320.251 321.287 13.800 8.100 (718.901) (778.901) 1.197.690 1.134.238 Στις λοιπές απαιτήσεις περιλαμβάνεται απαίτηση από την εταιρεία Home City, που προέρχεται από την πώληση της πρώην θυγατρικής της εταιρείας YALCO Hungary KFT. Το συνολικό ύψος της απαίτησης ανέρχεται σε Ευρώ 1.540 χιλ., το οποίο έχει καταστεί ληξιπρόθεσμο. Επί της ως άνω απαίτησης, η Εταιρεία διενήργησε εντός του 2017 πρόβλεψη απομείωσης ύψους Ευρώ 539,7 χιλ. με συνέπεια το υπόλοιπο αυτής κατά την 31/12/2019 να ανέρχεται σε ποσό Ευρώ 1.000 χιλ. Σημειώνεται ότι το σύνολο της απαίτησης καλύπτεται από πρώτη προσημείωση επί ακινήτου της τελευταίας, η αξία του οποίου έχει καθοριστεί από ανεξάρτητο εκτιμητή (εκτίμηση που έλαβε χώρα τον Μάιο του 2015) σε ποσό σημαντικά μεγαλύτερο της συνολικής απαίτησης. Η Εταιρεία έχει προβεί σε δικαστικές ενέργειες για την εκποίηση του ακινήτου ώστε να εισπράξει την απαίτηση. Περαιτέρω σημειώνεται ότι, σύμφωνα με την από 11/06/2018 απόφαση της Έκτακτης Γενικής Συνέλευσης των μετόχων, αποφασίστηκε μετά από αίτημα των Ομολογιούχων, η Εταιρεία όπως υπογράψει σύμβαση εκχώρησης και ενεχυρίασης με τον εκπρόσωπο των Ομολογιούχων και υπέρ των Ομολογιούχων για την ως άνω απαίτηση, τροποποιώντας με τον τρόπο αυτό τους όρους 20.02 και 20.03 του Ομολογιακού Δανείου με μετατρέψιμες μετοχές, προς επικαιροποίηση της σχετικής υποχρέωσης που η Εταιρεία είχε αναλάβει κατά την έκδοση του ομολογιακού δανείου. Με την καταγγελία του ΚΟΔ Β ενεργοποιήθηκαν όροι για την εκτέλεση του ενεχύρου των απαιτήσεων της Εταιρείας από την εταιρεία «Home City». Την 26η Ιουνίου 2019 οι πιστώτριες τράπεζες προχώρησαν σε έκδοση διαταγής πληρωμής για την εκτέλεση του ενεχύρου των απαιτήσεων της Εταιρείας από την εταιρεία «Home City». Συνέπεια των ενεργειών αυτών, η είσπραξη της απαίτησης μετά την ολοκλήρωση της εκποίησης του ακινήτου θα περιέλθει αυτοδίκαια στον Εκπρόσωπο των ομολογιούχων. Οι σημειώσεις στις σελίδες 33 έως 89 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Σ ε λ ί δ α 71 | 89 Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019 Όμιλος και Εταιρεία Όλα τα ποσά είναι σε Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά Το κονδύλι «Μετοχές» περιλαμβάνει συμμετοχικούς τίτλους διαπραγματεύσιμους σε ενεργή αγορά (Χ.Α.) που επιμετρώνται στην εύλογη αξία µέσω αποτελεσμάτων. Στη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019 ο Όμιλος και η Εταιρεία εισέπραξαν απαιτήσεις ποσού Ευρώ 60 χιλ. για τις οποίες είχαν διενεργηθεί προβλέψεις απομείωσης. Ως εκ τούτου, πρόβλεψη ποσού ίσου με το ποσό της είσπραξης αναστράφηκε (σημ. 24). 13. Ταμειακά διαθέσιμα, ταμειακά ισοδύναμα και δεσμευμένες καταθέσεις Ο Όμιλος 31/12/2019 31/12/2018 12.110 13.686 207.070 274.634 23.611 34.000 242.790 322.320 Ταμείο Καταθέσεις σε τράπεζες Δεσμευμένες καταθέσεις Σύνολο ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα Η Εταιρεία 31/12/2019 31/12/2018 11.769 13.112 139.185 168.416 23.611 34.000 174.564 215.529 Τα ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα αποτελούνται από μετρητά, δεσμευμένες καταθέσεις και βραχυπρόθεσμες καταθέσεις αρχικής διάρκειας 3 μηνών ή λιγότερο. Η λογιστική αξία των ταμειακών χρηματικών διαθεσίμων και ισοδύναμων προσεγγίζει την εύλογη αξία τους. Ο Όμιλος χρησιμοποιεί τους εν λόγω λογαριασμούς για την κάλυψη των βραχυπρόθεσμων υποχρεώσεών του. Οι δεσμευμένες καταθέσεις αποτελούν προϊόν ρευστοποιηθέντων αξιόγραφων /καλυμμάτων βραχυπρόθεσμης χρηματοδότησης ανακυκλούμενες σε σύντομο χρονικό διάστημα διάρκειας 3 μηνών. 14. Μετοχικό κεφάλαιο Το μετοχικό κεφάλαιο της Εταιρείας ανέρχεται σε Ευρώ 8.178.804 και διαιρείται σε 13.191.620 κοινές ανώνυμες μετοχές ονομαστικής αξίας Ευρώ 0,62 η κάθε μετοχή. Όλες οι μετοχές που έχουν εκδοθεί έχουν εξοφληθεί πλήρως. Το μετοχικό κεφάλαιο της Εταιρείας δεν διαφοροποιήθηκε κατά τη διάρκεια της χρήσης. 15. Λοιπά αποθεματικά Ο ΟΜΙΛΟΣ Υπόλοιπο την 01/01/2018 Μεταφορά σε Αποτελέσματα εις νέον Υπόλοιπο την 31/12/2018 Τακτικό αποθεματικό 1.322.527 1.322.527 Τακτικό αποθεματικό Υπόλοιπο την 01/01/2019 Υπόλοιπο την 31/12/2019 Ειδικά αποθεματικά 4.604.554 (1.677.827) 2.926.727 Αφορολόγητα αποθεματικά ειδικών διατάξεων και νόμων 1.797.422 Ειδικά αποθεματικά Αφορολόγητα αποθεματικά ειδικών διατάξεων και νόμων 1.797.422 Σύνολο 7.724.504 (1.677.827) 6.046.677 Σύνολο 1.322.527 1.322.527 2.926.727 2.926.727 1.797.422 1.797.422 6.046.677 6.046.677 Τακτικό αποθεματικό 1.322.527 Αφορολόγητα αποθεματικά ειδικών διατάξεων και νόμων 1.797.422 1.322.527 Ειδικά αποθεματικά 4.604.554 (1.677.827) 2.926.727 1.797.422 Σύνολο 7.724.504 (1.677.827) 6.046.677 Τακτικό αποθεματικό 1.322.527 1.322.527 Ειδικά αποθεματικά 2.926.727 2.926.727 Αφορολόγητα αποθεματικά ειδικών διατάξεων και νόμων 1.797.422 1.797.422 Σύνολο 6.046.677 6.046.677 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ Υπόλοιπο την 01/01/2018 Μεταφορά σε Αποτελέσματα εις νέον Υπόλοιπο την 31/12/2018 Υπόλοιπο την 01/01/2019 Υπόλοιπο την 31/12/2019 Οι σημειώσεις στις σελίδες 33 έως 89 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Σ ε λ ί δ α 72 | 89 Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019 Όμιλος και Εταιρεία Όλα τα ποσά είναι σε Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά Tα ειδικά αποθεματικά έχουν σχηματιστεί για την κάλυψη ίδιας συμμετοχής της μητρικής εταιρείας για τις επενδύσεις: Εκσυγχρονισμού του εργοστασίου παραγωγής αντικολλητικών σκευών στα Οινόφυτα Βοιωτίας, που έχει υπαχθεί στον Ν.2601/1998, ποσού Ευρώ 586.941. Το κέντρο logistics στα Οινόφυτα Βοιωτίας, η κατασκευή του οποίου ολοκληρώθηκε τον Δεκέμβριο του έτους 2008. Η επένδυση αυτή έχει υπαχθεί στον αναπτυξιακό Ν. 3299/2004, και το αποθεματικό που σχηματίσθηκε για την κάλυψη της ίδιας συμμετοχής ανέρχεται στο ποσό των Ευρώ 2.339.786. Τα Αφορολόγητα αποθεματικά ειδικών διατάξεων και νόμων σύμφωνα με την Ελληνική φορολογική νομοθεσία εξαιρούνται του φόρου εισοδήματος υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα διανεμηθούν στους μετόχους. Ο Όμιλος δεν προτίθεται να διανείμει τα αποθεματικά αυτά και επομένως δεν έχει προβεί σε υπολογισμό φόρου εισοδήματος. Διανομή των αποθεματικών αυτών μπορεί να πραγματοποιηθεί ύστερα από έγκριση της Γενικής Συνέλευσης των Μετόχων. Σύμφωνα με τις διατάξεις της Ελληνικής εταιρικής νομοθεσίας, η δημιουργία «τακτικού αποθεματικού» - με την κατ' έτος μεταφορά ποσού ίσου με το 5 % των ετήσιων, μετά από φόρους, κερδών - είναι υποχρεωτική μέχρι να φθάσει το ύψος του αποθεματικού το 1/3 του μετοχικού κεφαλαίου. Το «τακτικό αποθεματικό» διανέμεται μόνο κατά τη διάλυση της Εταιρείας μπορεί, όμως, να συμψηφισθεί με συσσωρευμένες ζημιές. Η κατηγορία των «Ειδικών Αποθεματικών» περιλαμβάνει αποθεματικό μετατρέψιμου ομολογιακού δανείου ποσού Ευρώ 1.677,9 χιλ., το οποίο αναγνωρίστηκε κατά την αρχική αναγνώριση του Μετατρέψιμου Ομολογιακού Δανείου (ΜΟΔ) κατά την 31/12/2016 (σημ. 18). Όπως αναφέρεται παραπάνω (σημ. 2.1) στις 04/02/2019 οι πιστώτριες τράπεζες προχώρησαν σε καταγγελία του μετατρέψιμου ομολογιακού δανείου. Συνέπεια της καταγγελίας υπήρξε η απώλεια του δικαιώματος προαίρεσης των ομολογιούχων. Ως εκ τούτου, το στοιχείο των ιδίων κεφαλαίων αναταξινομήθηκε από τα «Ειδικά αποθεματικά» στα «Αποτελέσματα εις νέον». 16. Λοιπές μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις Επιχορηγήσεις ενσώματων πάγιων περιουσιακών επενδύσεων Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις από μισθώσεις Σύνολο λοιπών μακροπρόθεσμων υποχρεώσεων Ο Όμιλος 31/12/2019 31/12/2018 2.253.443 2.257.275 115.883 2.369.326 2.257.275 Η Εταιρεία 31/12/2019 31/12/2018 2.249.133 2.249.133 3.240 2.252.373 2.249.133 Η Εταιρεία έχει υπαχθεί στο Ν.3299/2004 και έχει λάβει συνολικό ποσό ύψους Ευρώ 2.249.133 ως επιχορήγηση για την πραγματοποίηση επενδύσεων στα Οινόφυτα Βοιωτίας. Κίνηση των επιχορηγήσεων ενσώματων πάγιων Υπόλοιπο επιχορηγήσεων την 01/01/2018 Μεταφορά στα αποτελέσματα περιόδου Σύνολο λογαριασμού επιχορηγήσεων ενσώματων παγίων περιουσιακών επενδύσεων 31/12/2018 Υπόλοιπο επιχορηγήσεων την 01/01/2019 Ο Όμιλος 2.261.106 (3.831) 2.257.275 2.257.275 Η Εταιρεία 2.249.139 (6) 2.249.133 2.249.133 Μεταφορά στα αποτελέσματα περιόδου 01.01-31.12.2019 Σύνολο λογαριασμού επιχορηγήσεων ενσώματων παγίων περιουσιακών επενδύσεων 31/12/2019 (3.831) 2.253.443 2.249.133 17. Προβλέψεις για αποζημιώσεις προσωπικού Τα ποσά που αναγνωρίζονται στην Κατάσταση Χρηματοοικονοµικής Θέσης είναι τα ακόλουθα: Υποχρέωση στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης Καθαρή υποχρέωση στην έναρξη της χρήσης Καθαρό έσοδο / έξοδο χρήσης Μη καταχωρημένα αναλογιστικά κέρδη Καθαρή υποχρέωση στη λήξη της χρήσης Ο Όμιλος 31/12/2019 31/12/2018 737.262 736.982 (44.613) 19.563 712.211 5.491 (5.212) 737.262 Η Εταιρεία 31/12/2019 31/12/2018 737.262 736.982 (44.613) 19.563 712.211 5.491 (5.212) 737.262 Οι σημειώσεις στις σελίδες 33 έως 89 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Σ ε λ ί δ α 73 | 89 Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019 Όμιλος και Εταιρεία Όλα τα ποσά είναι σε Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά Τα ποσά που έχουν καταχωρηθεί στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων Χρήσης είναι τα παρακάτω: Μεταβολή στην Κατάσταση Αποτελέσματων Χρήσης Κόστος τρέχουσας απασχόλησης Καθαρό κόστος τόκων καθορισμένης παροχής Επίδραση περικοπής / διακανονισμού / τερματικές παροχές Έξοδο χρήσης Καταβληθείσες αποζημιώσεις Καθαρό έξοδο χρήσης Ο Όμιλος 31/12/2019 31/12/2018 16.514 23.287 12.533 13.266 40.854 82.258 69.902 118.810 (114.515) (113.320) (44.613) 5.491 Η Εταιρεία 31/12/2019 31/12/2018 16.514 23.287 12.533 13.266 40.854 82.258 69.902 118.810 (114.515) (113.320) (44.613) 5.491 Οι κύριες αναλογιστικές παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν έχουν ως εξής: Ο Όμιλος Βασικές παραδοχές 31/12/2019 Προεξοφλητικό επιτόκιο Μελλοντικές αυξήσεις μισθών Πληθωρισμός 31/12/2018 1,15% 2,00% 1,50% 1,70% 2,00% 2,00% Η ανάλυση ευαισθησίας επί των βασικών παραδοχών παρουσιάζεται ακολούθως: Ο Όμιλος Αναλογιστική Ποσοστιαία Υποχρέωση μεταβολή 695.652 -6% 782.751 6% 781.702 6% 696.248 -6% Ανάλυση ευαισθησίας Αύξηση Μείωση Αύξηση Μείωση επιτοκίου προεξόφλησης κατά 0,5% επιτοκίου προεξόφλησης κατά 0,5% αναμενόμενης αύξησης μισθών κατά 0,5% αναμενόμενης αύξησης μισθών κατά 0,5% 18. Δανειακές Υποχρεώσεις Οι δανειακές υποχρεώσεις του Ομίλου και της Εταιρείας κατά την 31/12/2019 και 31/12/2018 αναλύονται ως εξής: Ο ΟΜΙΛΟΣ Τραπεζικές υπεραναλήψεις σε καταγγελία Factoring Μακροπρόθεσμα δάνεια πληρωτέα στην επόμενη χρήση σε καταγγελία Μακροπρόθεσμες μισθώσεις πληρωτέες στην επόμενη χρήση Δεδουλευμένοι τόκοι σε καταγγελία Σύνολο βραχυπρόθεσμων υποχρεώσεων Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/19 3.095 31/12/18 728.165 31/12/19 3.095 31/12/18 728.165 - 92 - 92 40.167.511 40.367.933 40.167.511 40.243.274 41.264 - 20.596 - 3.549.795 1.531.232 3.549.795 1.531.232 43.761.666 42.627.422 43.740.998 42.502.763 Τον Φεβρουάριο του 2019, και λόγω των γεγονότων μη συμμόρφωσης με τους συμβατικούς όρους των δανειακών συμβάσεων, οι πιστώτριες τράπεζες προχώρησαν στην καταγγελία των δανειακών συμβάσεων. Ειδικότερα: (α) Καταγγελία Δανειακών Συμβάσεων από τις Πιστώτριες Τράπεζες Τον Φεβρουάριο του 2019, και λόγω των γεγονότων μη συμμόρφωσης με τους συμβατικούς όρους των δανειακών συμβάσεων, οι πιστώτριες τράπεζες προχώρησαν στην καταγγελία των δανειακών συμβάσεων. Συγκεκριμένα: Καταγγελία Κοινού Ομολογιακού Δανείου ποσού Ευρώ 18.000.000 (ΚΟΔ Α) Την 04/02/2019, έπειτα από ομόφωνη απόφαση της Συνέλευσης των Ομολογιούχων, η πιστώτρια τράπεζα EUROBANK ΑΕ, με την ιδιότητα του εκπροσώπου των ομολογιούχων τραπεζών προέβη στην καταγγελία του Κοινού Ομολογιακού Δανείου Α (ΚΟΔ Α) ποσού Ευρώ 18.000.000 και προχώρησε, μέσω σχετικών νομικών ενεργειών, σε εντολή για την άμεση καταβολή ολόκληρου του οφειλόμενου κεφαλαίου, πλέον των δεδουλευμένων ληξιπρόθεσμων τόκων (Κεφάλαιο: Ευρώ 18.000.000 Τόκοι: Ευρώ 716.320). Περαιτέρω, με την καταγγελία του ΚΟΔ Α Οι σημειώσεις στις σελίδες 33 έως 89 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Σ ε λ ί δ α 74 | 89 Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019 Όμιλος και Εταιρεία Όλα τα ποσά είναι σε Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά ενεργοποιήθηκαν όροι σχετικά με την: (α) Αναγκαστική εκποίηση, κατά τις διατάξεις του ν.δ. 1923, των ενυπόθηκων ακινήτων της Εταιρείας (βλέπε σημειώσεις 6 και 7), και (β) Αναγκαστική εκποίηση των ενεχυριασμένων άυλων μετοχών εκδόσεως της Εταιρείας. Εν συνεχεία, η πιστώτρια τράπεζα προχώρησε σε πράξεις ειδοποίησης διενέργειας πλειστηριασμού για τα ενυπόθηκα ακίνητα της Εταιρείας όπως αυτά είχαν εγγραφεί ως εμπράγματες ασφάλειες του ως άνω Κοινού Ομολογιακού Δανείου Α (ΚΟΔ Α). Συγκεκριμένα στις 12/04/2019, η Διοίκηση έλαβε ειδοποίηση για τα ενυπόθηκα ακίνητα της Εταιρείας στα Οινόφυτα Βοιωτίας με ημερομηνία διεξαγωγής πλειστηριασμού την 03η Ιουλίου 2019, και στις 19/04/2019 έλαβε ειδοποίηση για τα ενυπόθηκα ακίνητα της Εταιρείας στο Καλοχώρι του Δήμου Δέλτα Θεσσαλονίκης με ημερομηνία διεξαγωγής πλειστηριασμού την 17/06/2019. Η Εταιρεία και στις δύο περιπτώσεις άσκησε ένδικα μέσα με τα οποία οι ημερομηνίες πλειστηριασμού μετατέθηκαν για τις 13/11/2019 και 20/11/2019 αντίστοιχα. Την 07/11/2019 η Διοίκηση της Εταιρείας κατέθεσε δικόγραφο δήλωσης παύσης πληρωμών στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης για την αναστολή των μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης των ενυπόθηκων ακινήτων της Εταιρείας. Η δικάσιμος για την συζήτηση του εν λόγω δικογράφου, ορίστηκε την 09/12/2019, κατά την οποία η Εταιρεία παραιτήθηκε από την αξίωση της για προστασία. Νέα ημερομηνία πλειστηριασμού ορίστηκε η 26/02/2020 αλλά δεν διενεργήθηκε καθώς ανεστάλη. Σε συνέχεια του ανωτέρω σημειώνεται ότι η Διοίκηση δεν έχει θέσει σε εφαρμογή, ούτε έχει εγκρίνει κάποιο σχέδιο για την εθελοντική εκκαθάριση της Εταιρείας, καθώς επίσης, δεν έχει προβεί σε στάση πληρωμών. Την 13/03/2020 η εκπρόσωπος των ομολογιούχων τραπεζών Eurobank Ergasias AE γνωστοποίησε στην Εταιρεία Δήλωση Συνέχισης του προγράμματος αναγκαστικής εκποίησης των ενυπόθηκων ακινήτων της Εταιρείας, ορίζοντας νέα ημερομηνία πλειστηριασμού των ακινήτων στο Καλοχώρι του Δήμου Δέλτα Θεσσαλονίκης την 20/05/2020. Ο εν λόγω πλειστηριασμός δεν έλαβε χώρα εξαιτίας της εξάπλωσης του κορωνοϊού και τη συνεπακόλουθης αναστολής λειτουργίας των δικαστηρίων. Αναμένεται να οριστεί νέα ημερομηνία διεξαγωγής του πλειστηριασμού. Μέχρι την ημερομηνία δημοσίευσης των συνημμένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων, ουδεμία άλλη ενέργεια δεν έχει λάβει χώρα. Καταγγελία Κοινού Ομολογιακού Δανείου ποσού Ευρώ 10.943.274 (ΚΟΔ Β) και σταθεροποίηση κυμαινόμενης ασφάλειας ενεχύρου εις βάρος αποθεμάτων Την 04/02/2019, έπειτα από την ομόφωνη απόφαση της Συνέλευσης των Ομολογιούχων, η πιστώτρια τράπεζα EUROBANK ΑΕ, με την ιδιότητα του εκπροσώπου των ομολογιούχων τραπεζών, προέβη στην καταγγελία του Κοινού Ομολογιακού Δανείου Β (ΚΟΔ Β) ποσού Ευρώ 10.943.274 και προχώρησε, μέσω σχετικών νομικών ενεργειών, σε εντολή για την άμεση καταβολή ολόκληρου του οφειλόμενου κεφαλαίου πλέον των δεδουλευμένων ληξιπρόθεσμων τόκων (Κεφάλαιο: Ευρώ 10.943.274 Τόκοι: Ευρώ 661.914). Περαιτέρω, με την καταγγελία του ΚΟΔ Β ενεργοποιήθηκαν όροι σχετικά με την: (α) Αναγκαστική εκποίηση των ενεχυριασμένων άυλων μετοχών εκδόσεως της Εταιρείας και (β) τη Σταθεροποίηση της κυμαινόμενης ασφάλειας ενεχύρου ν.2844/2000 που έχει συσταθεί εις βάρος εμπορευμάτων της Εταιρείας καθώς και για την αναγκαστική εκποίηση αυτών. Σταθεροποίηση της κυμαινόμενης ασφάλειας ενεχύρου Την 03/06/2019 επιδόθηκε στην Εταιρεία «Εξώδικη γνωστοποίηση, πρόσκληση και αναγγελία σταθεροποίησης κυμαινόμενης ασφάλειας» για τη σταθεροποίηση της κυμαινόμενης ασφάλειας που είχε συσταθεί σε βάρος ομάδας εμπορευμάτων (βλέπε σημείωση 10) η οποία καταχωρήθηκε στο αρμόδιο Ενεχυροφυλακείο Θεσσαλονίκης στις 27/06/2019. Στη βάση αξιολόγησης των νομικών θεμάτων που άπτονται της σταθεροποίησης της κυμαινόμενης ασφάλειας και με δεδομένο ότι από την 27/06/2019 και μέχρι την έγκριση των συνημμένων ετήσιων χρηματοοικονομικών καταστάσεων δεν έχουν επέλθει περαιτέρω εξώδικες ή δικαστικές πράξεις που να αφορούν στον τρόπο με τον οποίο η εταιρεία διαθέτει τα εμπορεύματά της και εισπράττει τις αντίστοιχες απαιτήσεις, η Διοίκηση της Εταιρείας στα πλαίσια των συνήθων συναλλαγών της, συνεχίζει και μετά την ως άνω ημερομηνία να διαθέτει τα εμπορεύματά της στους πελάτες της με κύριο γνώμονα τη διασφάλιση της συνέχισης της εμπορικής της δραστηριότητας. Οι συνολικές πωλήσεις εμπορευμάτων της Εταιρείας για την περίοδο από 27/06/2019 έως 31/12/2019 ανήλθαν σε Ευρώ 2.768 χιλ. Περαιτέρω σημειώνεται ότι καθώς τα ασφαλισμένα εμπορεύματα/απαιτήσεις κατά την 31/12/2019 υπολείπονται της αξίας που είχε αρχικά ορισθεί από την ως άνω σύμβαση, οι πιστώτριες τράπεζες δύνανται να ζητήσουν από την Εταιρεία το ποσό που υπολείπεται έως την κάλυψη της συμφωνηθείσας εξασφάλισης (βλέπε αναλυτικά σημ. 11). Οι σημειώσεις στις σελίδες 33 έως 89 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Σ ε λ ί δ α 75 | 89 Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019 Όμιλος και Εταιρεία Όλα τα ποσά είναι σε Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά Έκδοση Διαταγής πληρωμής Την 10/03/2020 η εκπρόσωπος των ομολογιούχων τραπεζών Eurobank Ergasias AE προέβη σε επίδοση της από 20/02/2020 εκδοθείσας διαταγής πληρωμής για αποπληρωμή μέρους του κεφαλαίου της άνω ληξιπρόθεσμης απαίτησης, η οποία ανέρχεται σε Ευρώ 2.000.000 εντόκως με το συμβατικό επιτόκιο υπερημερίας από την επόμενη της επίδοσης της καταγγελίας του ομολογιακού δανείου ήτοι από 05/02/2019 πλέον τόκων κεφαλαιοποιημένων και ανατοκιζόμενων ανά εξάμηνο καθώς και δικαστικά έξοδα εκδόσεως της διαταγής πληρωμής ποσού Ευρώ 31.184. Η Εταιρεία κατά της ως άνω διαταγής πληρωμής, άσκησε ανακοπή κατ’ αρ. 632 ΚΠολΔ ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών η οποία προσδιορίστηκε όπως συζητηθεί την 23η Σεπτεμβρίου 2020. Καταγγελία Μετατρέψιμου Ομολογιακού Δανείου ποσού Ευρώ 10.200.000 (ΜΟΔ) Την 04/02/2019, έπειτα από την ομόφωνη απόφαση της Συνέλευσης των Ομολογιούχων, η πιστώτρια τράπεζα EUROBANK ΑΕ, με την ιδιότητα του εκπροσώπου των ομολογιούχων τραπεζών, προέβη στην καταγγελία του Μετατρέψιμου Ομολογιακού Δανείου (ΜΟΔ) ποσού Ευρώ 10.200.000. και προχώρησε, μέσω σχετικών νομικών ενεργειών, σε εντολή για την άμεση καταβολή ολόκληρου του οφειλόμενου κεφαλαίου πλέον των δεδουλευμένων τόκων (Κεφάλαιο: Ευρώ 10.200.000 Τόκοι: Ευρώ 186.425). Περαιτέρω, την 26η Ιουνίου 2019 οι πιστώτριες τράπεζες προχώρησαν σε έκδοση διαταγής πληρωμής για την εκτέλεση του ενεχύρου των απαιτήσεων της Εταιρείας από την εταιρεία «Home City». Συνέπεια των ενεργειών αυτών, η είσπραξη της απαίτησης μετά την ολοκλήρωση της εκποίησης του ακινήτου θα περιέλθει στον Εκπρόσωπο των ομολογιούχων. (βλέπε σημείωση 12). Σε συνέχεια της από 04/02/2019 απόφασης της Συνέλευσης των Ομολογιούχων, η εκπρόσωπος των πιστωτριών τραπεζών προέβη σε αναγκαστική εκποίηση ενυπόθηκου ακινήτου ιδιοκτησίας των μετόχων της Εταιρείας κου Σωκράτη Κωνσταντίνου και κας Αμαλίας Κωνσταντίνου με την διενέργεια ηλεκτρονικού πλειστηριασμού την 4η Δεκεμβρίου 2019.Ο πλειστηριασμός ολοκληρώθηκε και το αντίτιμο του εκπλειστηριάσματος ανήλθε σε Ευρώ 1.500.100. Την 16/06/2020 κοινοποιήθηκε στην Εταιρεία η πράξης απόδοσης του εκπλειστηριάσματος κατά την οποία Ευρώ 1.497.642,08 θα αποδοθεί στην ανώνυμη εταιρεία Τράπεζα Eurobank AE με την ιδιότητα της ως εκπρόσωπος των ομολογιούχων και Ευρώ 2.457,92 αποτελούν έξοδα εκτέλεσης τα οποία θα παρακρατηθούν από το πλειστηρίασμα. Καταγγελία λοιπών πιστωτικών γραμμών ποσού Ευρώ 1.205.371 Την 22/02/2019 και την 26/02/2019, και με τη σύμφωνη γνώμη των λοιπών πιστωτριών τραπεζών, η τράπεζα EUROBANK ΑΕ προέβη στην καταγγελία των ανοικτών πιστωτικών γραμμών – αλληλόχρεων λογαριασμών – και μακροπρόθεσμου δανείου συνολικού ποσού Ευρώ 1.205.371 και προχώρησε, μέσω σχετικών νομικών ενεργειών, σε εντολή για την άμεση καταβολή ολόκληρου του οφειλόμενου κεφαλαίου πλέον των δεδουλευμένων τόκων (βλέπε σημείωση 18). Έκδοση διαταγής πληρωμής Την 10/03/2020 η Τράπεζα Eurobank Ergasias AE προέβη σε επίδοση της από 20/02/2020 εκδοθείσας διαταγής πληρωμής ποσού 500.000,00 εντόκως με το συμβατικό επιτόκιο υπερημερίας από την 27/02/2019 επόμενη της επίδοσης της καταγγελίας πλέον τόκων κεφαλαιοποιημένων και ανατοκιζόμενων ανά εξάμηνο πλέον εισφοράς του ν.128/1975 καθώς και δικαστικά έξοδα εκδόσεως της διαταγής πληρωμής ποσού Ευρώ 12.800, για αποπληρωμή μέρους του κεφαλαίου αλληλόχρεου δανειακού λογαριασμού ο οποίος την 29.10.2019 ανέρχονταν σε Ευρώ 805.211. Η Εταιρεία κατά της ως άνω διαταγής πληρωμής, άσκησε ανακοπή κατ’ αρ. 632 ΚΠολΔ ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών η οποία προσδιορίστηκε όπως συζητηθεί την 23η Σεπτεμβρίου 2020. Μέχρι και την ημερομηνία έγκρισης των ετήσιων χρηματοοικονομικών καταστάσεων της Εταιρείας της χρήσης που έληξε την 31/12/2019, δεν έχει περιέλθει εις γνώση της Διοίκησης ουδεμία άλλη νομική ενέργεια εκ μέρους της πιστώτριας τράπεζας αναφορικά με τα ως άνω καταγγελθέντα δάνεια. Περαιτέρω, ουδεμία άλλη ενέργεια δεν έχει λάβει χώρα εκ μέρους των ομολογιούχων αναφορικά με το ενέχυρο εμπορευμάτων και μετοχών. Συνέπεια των ανωτέρω καταγγελιών, το συνολικό οφειλόμενο ποσό που κατέστη ληξιπρόθεσμό και καλείτο να καταβάλει άμεσα η Εταιρεία κατά τις ημερομηνίες καταγγελίας των εν λόγω δανείων, ανερχόταν σε ποσό Ευρώ 40.348.644 κεφαλαίου και ποσό Ευρώ 1.564.659 τόκων (31/12/2019: Ευρώ 39.961.495 και Ευρώ 3.534.398 αντίστοιχα). Μέχρι την 31/05/2020 το οφειλόμενο κεφάλαιο ανέρχεται σε Ευρώ 39.961.495 και οι οφειλόμενοι τόκοι σε Ευρώ 4.530.357. Οι σημειώσεις στις σελίδες 33 έως 89 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Σ ε λ ί δ α 76 | 89 Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019 Όμιλος και Εταιρεία Όλα τα ποσά είναι σε Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά Επιπρόσθετα, η ομολογιούχος τράπεζα Eurobank Ergasias AE γνωστοποίησε με επιστολή της τη μεταβίβαση και ανάθεση διαχείρισης των απαιτήσεων που απορρέουν από τις συμβάσεις των κοινοπρακτικών δανείων και των ανοικτών πιστωτικών γραμμών- αλληλόχρεων λογαριασμών, λόγω πώλησης, στην εταιρεία ειδικού σκοπού με την επωνυμία «CAIRO No. 3 FINANCE DESIGNATED ACTIVITY COMPANY» στο πλαίσιο τιτλοποίησης. Παρά τις όποιες νομικές ενέργειες όμως εκ μέρους των ομολογιούχων τραπεζών, η διοίκηση της Εταιρείας συνεχίζει την προσπάθεια εξεύρεσης λύσης καθώς και των αναγκαίων πηγών χρηματοδότησης. Το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο δανεισμού του Ομίλου και της Εταιρείας για την τρέχουσα χρήση ανήλθε σε 5% (2018: 3,28%) Η μεταβολή των υποχρεώσεων από χρηματοοικονομικές δραστηριότητες βάσει των απαιτήσεων του ΔΛΠ 7 για τον Όμιλο και την Εταιρεία για την χρήση που έληξε την 31/12/2019 αναλύονται ως εξής: Ο Όμιλος Βραχυπρόθεσμες Δανειακές Υποχρεώσεις 42.627.422 41.264 (1.072.909) 0 2.165.888 43.761.667 Ποσά σε € Υπόλοιπο Έναρξης 1/1/2019 Επίδραση ΔΠΧΑ 16 Αποπληρωμές Εισπράξεις Χρεωστικοί τόκοι περιόδου Υπόλοιπο Λήξης 31/12/2019 Συνολικές Δανειακές Υποχρεώσεις 42.627.422 41.264 (1.072.909) 0 2.165.888 43.761.667 Η Εταιρεία Βραχυπρόθε σμες Συνολικές Δανειακές Δανειακές Υποχρεώσεις Υποχρεώσεις 42.502.763 42.502.763 20.596 20.596 (948.249) (948.249) 0 0 2.165.888 2.165.888 43.740.998 43.740.998 Το σύνολο του δανεισµού της Εταιρείας και του Ομίλου είναι σε Ευρώ. Η έκθεση σε µεταβολές των επιτοκίων και οι ηµεροµηνίες ανατιµολόγησης των συµβολαίων περιγράφονται στον πίνακα που ακολουθεί: Σταθερού Επιτοκίου 31-Δεκ-19 Σύνολο δανείων 10.765.408 Ο Όμιλος Κυμαινόμενου επιτοκίου έως 6 μήνες 32.954.994 Σύνολο 43.720.402 Σταθερού Επιτοκίου 10.765.408 Η Εταιρεία Κυμαινόμενου επιτοκίου έως 6 μήνες 32.954.994 Σύνολο 43.720.402 19. Υποχρεώσεις προς προμηθευτές Οι υποχρεώσεις του Ομίλου και της Εταιρείας προς τους προμηθευτές της αναλύονται ως ακολούθως: Προμηθευτές εσωτερικού Προμηθευτές εξωτερικού Σύνολο Υποχρεώσεων προς προμηθευτές Ο Όμιλος 31/12/2019 31/12/2018 544.417 564.939 1.353.811 1.575.669 1.898.228 2.140.609 Η Εταιρεία 31/12/2019 31/12/2018 606.280 650.682 1.353.811 1.575.669 1.960.092 2.226.352 20. Λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις Οι λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις του Ομίλου και της Εταιρείας κατά την 31/12/2019 και 31/12/2018 αναλύονται ως εξής: Υποχρεώσεις σε ασφαλιστικούς οργανισμούς Προκαταβολές πελατών Πρόβλεψη επίδικων υποθέσεων Πιστωτές διάφοροι Υποχρεώσεις από φόρους–τέλη Σύνολο βραχυπρόθεσμων υποχρεώσεων Ο Όμιλος 31/12/2019 31/12/2018 409.545 202.825 207.086 344.647 267.135 267.135 274.794 266.831 408.010 192.685 1.566.569 1.274.123 Η Εταιρεία 31/12/2019 31/12/2018 403.561 196.996 195.791 339.234 267.135 267.135 270.515 245.799 406.628 186.953 1.543.630 1.236.118 Οι σημειώσεις στις σελίδες 33 έως 89 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Σ ε λ ί δ α 77 | 89 Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019 Όμιλος και Εταιρεία Όλα τα ποσά είναι σε Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά 21. Φόρος εισοδήματος Σύμφωνα με τον νόμο 4646/2019, ο συντελεστής φορολογίας εισοδήματος νομικών προσώπων στην Ελλάδα μειώθηκε σε 24% από τη χρήση 2019 και εφεξής. Για τη θυγατρική εταιρεία YSC TACTICAL INVESTMENTS LIMITED που δραστηριοποιείται στην Κύπρο, ο συντελεστής φόρου είναι 10%. Οι φορολογικές ζημίες, στο βαθμό που αναγνωρίζονται από τις φορολογικές αρχές, μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τον συμψηφισμό κερδών των πέντε επόμενων χρήσεων που ακολουθούν τη χρήση που αφορούν. Έκθεση Φορολογικής Συμμόρφωσης Για τις χρήσεις 2011 έως και 2015, η ΣΩΚΡΑΤΗΣ Δ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ & ΥΙΟΣ Α.Ε. και η ROTA LOGISTICS Α.Ε., έχουν λάβει Έκθεση Φορολογικής Συμμόρφωσης, σύμφωνα με την παρ.5 του άρθρου 82 του Ν.2238/1994 και του άρθρου 65Α παρ.1 του Ν.4174/2013, χωρίς να προκύψουν ουσιώδεις διαφορές. Σύμφωνα με την εγκύκλιο ΠΟΛ. 1006/2016, οι εταιρείες οι οποίες έχουν υπαχθεί στον ως άνω ειδικό φορολογικό έλεγχο, δεν εξαιρούνται από τη διενέργεια τακτικού ελέγχου από τις αρμόδιες φορολογικές αρχές. Σύμφωνα με την πρόσφατη σχετική νομοθεσία, ο έλεγχος και η έκδοση της Έκθεσης Φορολογικής Συμμόρφωσης ισχύει για τις χρήσεις 2016 και εφεξής σε προαιρετική βάση. Στο πλαίσιο αυτό, για τις χρήσεις 2016 έως 2019, η Διοίκηση αποφάσισε να μην λάβει Έκθεση Φορολογικής Συμμόρφωσης από τους νόμιμους ελεγκτές για τις εταιρείες του Ομίλου που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα. Οι φορολογικές υποχρεώσεις του Ομίλου δεν είναι οριστικές, καθώς υπάρχουν ανέλεγκτες φορολογικά χρήσεις, οι οποίες αναλύονται κατωτέρω. Για τις ανέλεγκτες φορολογικές χρήσεις υπάρχει το ενδεχόμενο επιβολής πρόσθετων φόρων και προσαυξήσεων κατά τον χρόνο που θα εξετασθούν και θα οριστικοποιηθούν. Ο Όμιλος προβαίνει σε ετήσια εκτίμηση των ενδεχόμενων υποχρεώσεων που αναμένεται να προκύψουν από τον έλεγχο παρελθουσών χρήσεων, διενεργώντας σχετικές προβλέψεις όπου αυτό κρίνεται απαραίτητο. Η Διοίκηση δεν έχει προβεί σε εκτίμηση πρόσθετων φόρων και προσαυξήσεων που πιθανόν να καταλογιστούν σε ενδεχόμενο μελλοντικό έλεγχο από τις φορολογικές αρχές, διότι εκτιμά ότι αν προκύψουν δεν θα είναι σημαντικές και επιπλέον υφίστανται σημαντικές μεταφερόμενες φορολογικές ζημίες, επαρκής να καλύψουν τέτοιες ενδεχόμενες προσαυξήσεις και φόρους. Οι ανέλεγκτες χρήσεις όλων των εταιρειών παρατίθεται παρακάτω: Επωνυμία Εταιρείας 1. ΣΩΚΡΑΤΗΣ Δ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ & ΥΙΟΣ Α.Ε 2. ROTA LOGISTICS A.E. 3. YSC TACTICAL INVESTMENTS LIMITED 4. ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΡΟΔΟΥ A.E.- HORECALAND* Χρήσεις με Έκθεση Φορολογικής συμμόρφωσης* / Ανέλεγκτες φορολογικά χρήσεις 2010, 2011 – 2015*, 2016 - 2019 2010, 2011 – 2015*, 2016 – 2019 2015 – 2019 2016 – 2019 * Χρήσεις για τις οποίες χορηγήθηκε Έκθεση Φορολογικής Συμμόρφωσης Η Εταιρεία δεν έχει ελεγχθεί από τις φορολογικές αρχές για τη χρήση 2010 και καθώς μέχρι την 31/12/2016 δεν έχει εκδοθεί εισαγγελική παραγγελία, εντολή ελέγχου κ.τ.λ. η προθεσμία παραγραφής του δικαιώματος του Δημοσίου για έκδοση πράξεων διοικητικού ή διορθωτικού προσδιορισμού φόρου καθώς και κάθε άλλης πράξης επιβολής φόρων, τελών, προστίμων ή εισφορών δεν παρατείνεται σύμφωνα με τις διατάξεις του αρ. 97 του Ν. 4446/2016 και συνεπώς θεωρείται ότι το δικαίωμα ελέγχου έχει παραγραφεί. Η ανάλυση του φόρου εισοδήματος για τις χρήσεις 2019 και 2018 για τον Όμιλο και την Εταιρεία, αναλύονται ως κάτωθι: Τρέχουσα φορολογία Αναβαλλόμενη φορολογία Συνολικό έξοδο/(έσοδο) φόρου Ο Όμιλος 31/12/2019 31/12/2018 20.375 (1.326) (1.225) (1.326) 19.150 Η Εταιρεία 31/12/2019 31/12/2018 - Οι σημειώσεις στις σελίδες 33 έως 89 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Σ ε λ ί δ α 78 | 89 Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019 Όμιλος και Εταιρεία Όλα τα ποσά είναι σε Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά Η συμφωνία μεταξύ των ποσών φόρου εισοδήματος που έχει επιβαρύνει τα αποτελέσματα και των ποσών που προκύπτουν από την εφαρμογή του ισχύοντος συντελεστή φορολογίας επί των αποτελεσμάτων προ φόρων, έχει ως ακολούθως: Ο Όμιλος 31/12/2019 31/12/2018 (4.899.069) (2.988.788) 24% 29% Ζημίες προ φόρων Συντελεστής φορολογίας Φόρος εισοδήματος, βάσει εφαρμοστέου φορολογικού συντελεστή Φόρος που αναλογεί στις διαφορές ΔΠΧΑ με φορολογία εισοδήματος Φόρος που αναλογεί σε έξοδα που δεν αναγνωρίζονται φορολογικά Αναβαλλόμενοι φόροι Φόρος επί ζημιών Φόροι Η Εταιρεία 31/12/2019 31/12/2018 (4.785.932) (2.962.242) 24% 29% (1.175.776) (866.749) (1.148.624) (859.050) 79.376 (122.629) 82.777 (123.854) 58.013 100.810 41.607 82.539 (1.326) (1.225) 1.038.387 (1.326) 908.942 19.150 - 1.024.240 - 900.365 - Επιχορηγήσεις παγίων επενδύσεων (3.472) 1.111 (2.361) (1.326) (3.687) Σύνολο 3.582 (1.225) 2.357 (1.326) 1.031 22. Αναβαλλόμενοι φόροι Αναβαλλόμενη φορολογία του Ομίλου (Υποχρέωση) Κατά την Μεταβολή Κατά την Μεταβολή Κατά την Αποσβέσεις 7.054 (2.336) 4.718,24 0 4.718 1η Ιανουαρίου 2018 στην χρήση 2018 1η Ιανουαρίου 2019 στην χρήση 2019 31η Δεκεμβρίου 2019 Αναβαλλόμενη φορολογία της Εταιρείας (Υποχρέωση) Εξ αίτιας της αλλαγής στη βάση παρουσίασης των οικονομικών καταστάσεων με ισχύ από 31/12/2017, η αναγνώριση αναβαλλόμενου φόρου εξαρτάται από την εκτίμηση για δυνατότητα συμψηφισμού των αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων (DTA) και υποχρεώσεων (DTL) στο άμεσο μέλλον. Η Διοίκηση εκτιμά πως στους επόμενους 12 μήνες δύναται να συμψηφιστούν φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις της Εταιρείας και ως εκ τούτου υπάρχει δυνατότητα συμψηφισμού των αναβαλλόμενων φόρων. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, μετά το συμψηφισμό των αναβαλλόμενων φόρων, η καθαρή αναβαλλόμενη φορολογία που προκύπτει είναι αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση. Δεδομένου ότι ο Όμιλος και η Εταιρεία δεν αναμένεται να έχουν μελλοντικά φορολογητέα κέρδη με τα οποία θα μπορούσαν να συμψηφιστούν οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις δεν αναγνωρίζεται αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση. 23. Ανάλυση κύκλου εργασιών (πωλήσεων) Ο ΟΜΙΛΟΣ Πωλήσεις στο εσωτερικό Πωλήσεις εμπορευμάτων Πωλήσεις προϊόντων Πωλήσεις λοιπών αποθεμάτων Συνολικές Πωλήσεις 01/01-31/12/2019 Πωλήσεις στο εξωτερικό Σύνολο Πωλήσεων Πωλήσεις στο εσωτερικό 01/01-31/12/2018 Πωλήσεις στο εξωτερικό Σύνολο Πωλήσεων 5.474.143 341.462 5.815.605 9.096.261 543.956 9.640.216 1.739.857 326.599 2.066.457 1.677.752 417.509 2.095.260 12.090 - 12.090 20.899 - 20.899 7.226.091 668.061 7.894.152 10.794.912 961.464 11.756.376 Οι σημειώσεις στις σελίδες 33 έως 89 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Σ ε λ ί δ α 79 | 89 Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019 Όμιλος και Εταιρεία Όλα τα ποσά είναι σε Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ Πωλήσεις στο εσωτερικό Πωλήσεις εμπορευμάτων Πωλήσεις προϊόντων Πωλήσεις λοιπών αποθεμάτων Συνολικές Πωλήσεις 01/01-31/12/2019 Πωλήσεις στο εξωτερικό Σύνολο Πωλήσεων Πωλήσεις στο εσωτερικό 01/01-31/12/2018 Πωλήσεις στο εξωτερικό Σύνολο Πωλήσεων 5.156.989 1.739.857 341.462 326.599 5.498.451 2.066.457 8.433.107 1.677.752 543.956 417.509 8.977.062 2.095.260 12.090 6.908.937 668.061 12.090 7.576.998 20.899 10.131.757 961.464 20.899 11.093.222 Τα έσοδα από πωλήσεις εμπορευμάτων και προϊόντων αναγνωρίζονται στην κατάσταση συνολικού εισοδήματος στην περίοδο που αυτές παρασχέθηκαν. Ως κριτήριο για την αναγνώριση των εσόδων από πωλήσεις εμπορευμάτων / προϊόντων θεωρείται η παράδοσή τους στον πελάτη, ήτοι σε συγκεκριμένη χρονική στιγμή. Οι συνολικές πωλήσεις εμπορευμάτων της Εταιρείας για την περίοδο από 27/06/2019 -31/12/2019 ανήλθαν σε Ευρώ 2.768 χιλ. (σημ.3.8) Ο ΟΜΙΛΟΣ Διαχωρισμός πωλήσεων του Ομίλου βάσει της χρονικής αναγνώρισης του εσόδου: Έσοδο από πωλήσεις εμπορευμάτων / προϊόντων που παραδίδονται σε συγκεκριμένη χρονική στιγμή (at a point of time) Σύνολο 01/01-31/12/2019 01/01-31/12/2018 7.894.152 11.756.376 7.894.152 11.756.376 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ Διαχωρισμός πωλήσεων της Εταιρείας βάσει της χρονικής αναγνώρισης του εσόδου: Έσοδο από πωλήσεις εμπορευμάτων / προϊόντων που παραδίδονται σε συγκεκριμένη χρονική στιγμή (at a point of time) Σύνολο 01/01-31/12/2019 01/01-31/12/2018 7.576.998 11.093.222 7.576.998 11.093.222 24. Άλλα έσοδα εκμετάλλευσης Ο Όμιλος 01/0101/0131/12/2019 31/12/2018 94.400 87.900 Έσοδα από ενοίκια Προμήθεια από πώληση εμπορευμάτων Κέρδη από πώληση ενσώματων παγίων Λοιπά έσοδα Έκτακτα & ανόργανα έσοδα Προσαρμογές από την επιμέτρηση στην ρευστοποιήσιμη των Άυλων Περιουσιακών Στοιχείων (σημ.8) Προσαρμογές από την επιμέτρηση στην ρευστοποιήσιμη των Ακινήτων για Επένδυση (σημ.7) Προσαρμογές από την επιμέτρηση στην ρευστοποιήσιμη των Ενσώματων Περιουσιακών Στοιχείων (σημ.6) Προσαρμογές από την επιμέτρηση στην ρευστοποιήσιμη των Αποθεμάτων Προσαρμογές από την επιμέτρηση στην ρευστοποιήσιμη των Εμπορικών Απαιτήσεων (σημ.11) Προσαρμογές από την επιμέτρηση στην ρευστοποιήσιμη των Λοιπών Απαιτήσεων Έσοδα προηγούμενων χρήσεων Σύνολο λοιπών εσόδων εκμετάλλευσης 2.000 1.000 123.278 51.543 αξία αξία αξία αξία αξία αξία 2.133 0 185.890 111.813 11.719 105.185 19.038 2.325 39.068 355.815 294.393 0 60.000 7.145 821.782 Η Εταιρεία 01/0101/0131/12/2019 31/12/2018 94.400 87.900 2.000 1.000 124.600 47.704 111.813 4.336 106.830 15.184 2.133 2.325 0 185.890 39.068 355.815 294.393 119.043 87.195 4.050 943.151 0 60.000 7.145 819.265 119.043 87.195 4.050 933.559 Οι Προσαρμογές από την επιμέτρηση στην ρευστοποιήσιμη αξία οφείλονται στην αναστροφή μέρους της ζημίας που αναγνωρίστηκε σε προηγούμενες χρήσεις (σημ. 6, 7, 8, 11 και 12). Οι σημειώσεις στις σελίδες 33 έως 89 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Σ ε λ ί δ α 80 | 89 Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019 Όμιλος και Εταιρεία Όλα τα ποσά είναι σε Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά 25. Λειτουργικά έξοδα Ο ΟΜΙΛΟΣ Στοιχεία Ομίλου 01/01-31/12/2019 Έξοδα διοίκησης Έξοδα διάθεσης Αμοιβές και έξοδα προσωπικού 478.043 1.693.334 Αμοιβές και έξοδα τρίτων 638.618 95.438 Παροχές τρίτων Διάφορα έξοδα Αποσβέσεις Άλλα έξοδα εκμετάλλευσης Σύνολο - 2.171.376 103.099 - 741.718 433.538 - 528.976 74.181 628.397 - 702.578 107.620 446.482 - 554.102 Χρεωστικές συν/κές διαφορές Απομείωση οικοπέδων & κτιρίων ενσώματων παγίων - - 15.598 15.598 - - 712.345 712.345 Απομείωση λοιπών ενσώματων παγίων - - 29.980 29.980 Απομείωση ακινήτων για επένδυση - - 32.660 32.660 Απομείωση άυλων παγίων - - 4.088 4.088 64.694 86.385 58.439 209.517 1.458.594 3.391.235 853.110 5.702.939 Λοιπά έξοδα Σύνολο λειτουργικών εξόδων Στοιχεία Ομίλου 01/01-31/12/2018 Έξοδα διοίκησης Έξοδα διάθεσης Άλλα έξοδα εκμετάλλευσης Σύνολο Αμοιβές και έξοδα προσωπικού 566.587 1.872.212 - 2.438.798 Αμοιβές και έξοδα τρίτων 621.307 157.318 - 778.625 Παροχές τρίτων 128.853 528.586 - 657.439 96.341 892.379 - 988.720 113.279 460.248 - 573.527 Διάφορα έξοδα Αποσβέσεις Χρεωστικές συν/κές διαφορές Απομείωση οικοπέδων & κτιρίων ενσώματων παγίων - - 23.555 23.555 - - 15.844 15.844 Απομείωση λοιπών ενσώματων παγίων - - 64.612 64.612 Προβλέψεις απομείωσης αποθεμάτων - - 223.883 223.883 267.135 267.135 64.648 94.604 157.130 316.381 1.591.014 4.005.346 752.159 6.348.519 Πρόβλεψη επίδικων υποθέσεων Λοιπά έξοδα Σύνολο λειτουργικών εξόδων Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ Στοιχεία Εταιρείας 01/0131/12/2019 Αμοιβές και έξοδα προσωπικού Αμοιβές και έξοδα τρίτων Παροχές τρίτων Διάφορα έξοδα Αποσβέσεις Χρεωστικές συν/κές διαφορές Απομείωση οικοπέδων & κτιρίων ενσώματων παγίων Απομείωση λοιπών ενσώματων παγίων Απομείωση ακινήτων για επένδυση Απομείωση άυλων παγίων Λοιπά έξοδα Σύνολο λειτουργικών εξόδων Στοιχεία Εταιρείας 01/0131/12/2018 Αμοιβές και έξοδα προσωπικού Έξοδα διοίκησης 478.043 619.813 92.978 73.401 99.958 - Έξοδα διάθεσης 1.578.204 38.099 350.542 608.913 435.699 - 61.818 1.426.010 85.027 3.096.485 Έξοδα διοίκησης 566.587 Έξοδα διάθεσης 1.760.844 Άλλα έξοδα εκμετάλλευσης 15.598 Σύνολο 2.056.247 657.912 443.520 682.314 535.657 15.598 712.345 29.980 32.660 4.088 59.939 854.610 712.345 29.980 32.660 4.088 206.784 5.377.105 Άλλα έξοδα εκμετάλλευσης - Σύνολο 2.327.431 Οι σημειώσεις στις σελίδες 33 έως 89 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Σ ε λ ί δ α 81 | 89 Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019 Όμιλος και Εταιρεία Όλα τα ποσά είναι σε Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά Αμοιβές και έξοδα τρίτων Παροχές τρίτων Διάφορα έξοδα Αποσβέσεις Χρεωστικές συν/κές διαφορές Απομείωση οικοπέδων & κτιρίων ενσώματων παγίων Απομείωση λοιπών ενσώματων παγίων Προβλέψεις απομείωσης αποθεμάτων Πρόβλεψη επίδικων υποθέσεων Λοιπά έξοδα Σύνολο λειτουργικών εξόδων 598.709 116.703 95.636 105.220 - 97.318 436.475 873.571 456.763 - 23.555 696.027 553.178 969.207 561.982 23.555 - - 61.044 1.543.898 93.429 3.718.400 15.844 64.612 223.883 267.135 155.165 750.194 15.844 64.612 223.883 267.135 309.637 6.012.492 Η επιπλέον απομείωση των ενσώματων παγίων για χρήση 2019 προήλθε από τον υπολογισμό της αξίας άμεσης διάθεσης των ακινήτων για την οποία για την τρέχουσα χρησιμοποιήθηκε ο ορίζοντας από την ημερομηνία αναφοράς μέχρι τις ημερομηνίες πλειστηριασμού των ακινήτων όπως αυτές αναφέρονται στην σημ. 2.1. (βλέπε σημ. 5.4) 26. Έσοδα / (Έξοδα) από επενδύσεις Έσοδα/ (έξοδα) από χρηματοοικονομικά παράγωγα Σύνολο εσόδων / (εξόδων) από επενδύσεις Ο Όμιλος 01/0101/0131/12/2019 31/12/2018 5.700 28.860 5.700 28.860 Η Εταιρεία 01/0101/0131/12/2019 31/12/2018 5.700 28.860 5.700 28.860 Ο Όμιλος 01/0101/0131/12/2019 31/12/2018 (2.086.133) (1.164.012) (71.293) (63.520) (9.860) (65.291) (22.304) (47.655) (2.189.590) (1.340.477) 183 1.183 183 1.183 (2.189.406) (1.339.294) Η Εταιρεία 01/0101/0131/12/2019 31/12/2018 (2.086.133) (1.164.012) (70.906) (63.520) (9.860) (63.286) (19.656) (46.252) (2.186.554) (1.337.069) 168 1.157 168 1.157 (2.186.386) (1.335.911) 27. Χρηματοοικονομικά έσοδα / (έξοδα) Τόκοι ομολογιακών δανείων Τόκοι μακροπρόθεσμων δανείων Τόκοι βραχυπρόθεσμων δανείων Λοιπά χρηματοοικονομικά έξοδα Χρηματοοικονομικά έξοδα Πιστωτικοί τόκοι & συναφή έσοδα Χρηματοοικονομικά έσοδα Σύνολο χρηματοοικονομικών εσόδων / (εξόδων) Η μεγάλη αύξηση του χρηματοοικονομικού κόστους οφείλεται στο γεγονός καταγγελίας των δανειακών συμβάσεων που είχε ως αποτέλεσμα την αύξηση των επιτοκίων και τη συνεπακόλουθη επιβολή τόκων υπερημερίας. 28. Κέρδη / (Ζημίες) ανά μετοχή Τα κέρδη / (ζημίες) ανά μετοχή υπολογίζονται με τη διαίρεση του αναλογούντος στους μετόχους της μητρικής κέρδους με τον σταθμισμένο μέσο όρο των σε κυκλοφορία μετοχών κατά την διάρκεια της χρήσης, εξαιρουμένων των ιδίων κοινών μετοχών που αγοράσθηκαν. Ο σταθμισμένος όρος μετοχών την 31 Δεκεμβρίου 2019 και 2018 είναι 13.191.620 μετοχές. Ο Όμιλος 01/0101/0131/12/2019 31/12/2018 Κέρδη / (Ζημίες) χρήσης που αναλογούν στους Ιδιοκτήτες της μητρικής Μέσος σταθμισμένος αριθμός κοινών μετοχών για τους σκοπούς των βασικών κερδών ανά μετοχή Κέρδη / (Ζημίες) ανά μετοχή Η Εταιρεία 01/0101/0131/12/2019 31/12/2018 (4.887.015) (3.003.046) (4.785.932) (2.962.242) 13.191.620 (0,3705) 13.191.620 (0,2276) 13.191.620 (0,3628) 13.191.620 (0,2246) Τα προσαρμοσμένα κέρδη ανά μετοχή (diluted earnings per share) υπολογίζονται αναπροσαρμόζοντας το σταθμισμένο μέσο αριθμό των σε κυκλοφορία κοινών μετοχών, με τις επιδράσεις όλων των δυνητικών τίτλων των μετατρέψιμων σε κοινές μετοχές. Οι μετατρέψιμοι χρεωστικοί τίτλοι θεωρείται ότι έχουν μετατραπεί σε κοινές μετοχές και το καθαρό κέρδος ή ζημιά προσαρμόζεται προκειμένου να εξαλειφθεί το έξοδο τόκου. Οι σημειώσεις στις σελίδες 33 έως 89 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Σ ε λ ί δ α 82 | 89 Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019 Όμιλος και Εταιρεία Όλα τα ποσά είναι σε Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά Εξαιτίας του γεγονότος καταγγελίας του μετατρέψιμου ομολογιακού δανείου στις 4 Φεβρουαρίου 2019 το δικαίωμα προαίρεσης των ομολογιούχων απωλέσθηκε. Ως εκ τούτου, κατά την 31/12/2019 δεν υπάρχουν δυνητικοί τίτλοι μετατρέψιμοι σε κοινές μετοχές. 29. Πληροφορίες κατά τομέα Η Διοίκηση του Ομίλου παρακολουθεί και λαμβάνει τις αποφάσεις της σύμφωνα με τους τομείς δραστηριότητας που έχει καθορίσει με βάση τη νομική του διάρθρωση. Χρησιμοποιώντας τα ποσοτικά κριτήρια, ορίστηκαν ως λειτουργικοί τομείς η ΣΩΚΡΑΤΗΣ Δ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ & ΥΙΟΣ Α.Ε. και η θυγατρική ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΡΟΔΟΥ Α.Ε. που αναφέρονται χωριστά στις οικονομικές καταστάσεις. Οι πληροφορίες των λειτουργικών τομέων που δεν αποτελούν ξεχωριστούς τομείς για αναφορά, συγκεντρώνονται στην κατηγορία «Λοιπά». Οι λογιστικές πολιτικές των τομέων δραστηριότητας είναι ίδιες με εκείνες που ακολουθούνται κατά τη σύνταξη των οικονομικών καταστάσεων. Η Διοίκηση αξιολογεί την επίδοση των λειτουργικών τομέων, βασιζόμενη στα μικτά κέρδη, στα λειτουργικά κέρδη, στα χρηματοδοτικά αποτελέσματα και στα κέρδη προ φόρων. Οι πληροφορίες αναφορικά με τους τομείς δραστηριότητας και η συμφωνία με τα ενοποιημένα στοιχεία του Ομίλου έχουν ως εξής: Περιόδου 1/1 - 31/12/2019 Πωλήσεις σε τρίτους Εσωτερικές πωλήσεις Σύνολο Μικτό κέρδος Λειτουργικά κέρδη / (ζημίες) Χρηματοοικονομικά έσοδα /(έξοδα) Κέρδη / (Zημίες) προ φόρων Άλλες πληροφορίες Σύνολο ενεργητικού Σύνολο υποχρεώσεων Αγορές ενσώματων παγίων περιουσιακών στοιχείων Αποσβέσεις Περιόδου 1/1 - 31/12/2018 Πωλήσεις σε τρίτους Εσωτερικές πωλήσεις Σύνολο Μικτό κέρδος Λειτουργικά κέρδη / (ζημίες) Χρηματοοικονομικά έσοδα /(έξοδα) Κέρδη / (Zημίες) προ φόρων Άλλες πληροφορίες Σύνολο ενεργητικού Σύνολο υποχρεώσεων Αγορές ενσώματων παγίων περιουσιακών στοιχείων Αποσβέσεις ΣΩΚΡΑΤΗΣ Δ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ & ΥΙΟΣ Α.Ε. 7.016.155 560.842 7.576.998 1.952.594 (2.605.246) (2.180.686) (4.785.932) ΕΠΑΓ/ΚΟΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΡΟΔΟΥ 877.996 877.996 213.201 (88.845) (2.360) (91.205) 13.611.341 50.209.304 Λοιπά Απαλείψεις (4.771) (661) (5.432) (16.500) Ενοποιημένα 7.894.152 7.894.152 2.165.795 (2.715.362) (2.183.706) (4.899.069) 603.248 736.472 44.680 21.959 (603.203) (658.703) 13.656.066 50.309.032 34.244 607.725 450 10.783 7.663 - 34.694 626.170 ΣΩΚΡΑΤΗΣ Δ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ & ΥΙΟΣ Α.Ε. 10.265.558 827.663 11.093.222 3.423.742 (1.655.190) (1.307.052) (2.962.242) ΕΠΑΓ/ΚΟΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΡΟΔΟΥ 1.490.818 1.490.818 303.271 8.919 (864) 8.055 111.917 (2.518) 109.398 Απαλείψεις (827.663) (827.663) (144.000) (144.000) Ενοποιημένα 11.756.376 11.756.376 3.727.014 (1.678.354) (1.310.434) (2.988.788) 17.159.159 48.951.627 402.410 444.429 172.190 167.863 (408.497) (504.497) 17.325.263 49.059.423 79.360 631.094 5.685 3.485 8.059 - 85.045 642.639 - Λοιπά (560.842) (560.842) (16.500) Οι σημειώσεις στις σελίδες 33 έως 89 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Σ ε λ ί δ α 83 | 89 Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019 Όμιλος και Εταιρεία Όλα τα ποσά είναι σε Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά 30. Συναλλαγές μεταξύ συνδεδεμένων μερών Οι συναλλαγές μεταξύ της Εταιρείας και των θυγατρικών της έχουν απαλειφθεί κατά την ενοποίηση. Οι συναλλαγές της Εταιρείας προς και από συνδεδεμένα μέρη αναλύονται ως ακολούθως: Ο Όμιλος 01/0131/12/2019 Πωλήσεις αγαθών και υπηρεσιών προς Θυγατρικές Σύνολο Αγορές αγαθών και υπηρεσιών από Θυγατρικές από λοιπά συνδεδεμένα μέρη Σύνολο - - 560.871 560.871 829.308 829.308 0 96.180 96.180 0 96.180 96.180 1.324 96.180 97.504 0 96.180 96.180 31/12/2019 Ο Όμιλος 31/12/2018 Απαιτήσεις από Θυγατρικές Σύνολο Υποχρεώσεις προς Θυγατρικές προς λοιπά συνδεδεμένα μέρη Σύνολο Συναλλαγές και αμοιβές διευθυντικών στελεχών και μέλη της διοίκησης Απαιτήσεις από διευθυντικά στελέχη και μέλη της διοίκησης Υποχρεώσεις προς διευθυντικά στελέχη και μέλη της διοίκησης Η Εταιρεία 01/0101/0131/12/2019 31/12/2018 01/0131/12/2018 Η Εταιρεία 31/12/2019 31/12/2018 - - 575.897 575.897 278.461 278.461 149.197 149.197 39.933 39.933 82.806 149.197 232.002 226.026 39.933 265.960 237.889 237.889 237.889 237.889 2.946 3.386 - 3.386 47.260 23.945 47.260 23.945 Για τις πωλήσεις και αγορές με τα συνδεδεμένα μέρη που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα εφαρμόζεται χαμηλότερη τιμολογιακή πολιτική, διότι τα άμεσα κόστη για τις συναλλαγές αυτές είναι πολύ χαμηλά, εξασφαλίζοντας έτσι ισοδύναμη περίπου απόδοση με τις συναλλαγές με τα μη συνδεδεμένα μέρη. Οι ενδοομιλικές συναλλαγές δημιουργούν απαιτήσεις για τη μητρική Εταιρεία με ανάλογο χρηματοοικονομικό κόστος, το οποίο μεσοπρόθεσμα θα μειώνεται ανάλογα με την ανάπτυξη των εργασιών και τη βελτίωση των ταμειακών ροών των θυγατρικών εταιρειών. 31. Διαχείριση χρηματοοικονομικών κινδύνων 1) Διαχείριση κινδύνων κεφαλαίου Ο Όμιλος διαχειρίζεται τα κεφάλαιά του έτσι ώστε να διασφαλίσει ότι οι εταιρείες του Ομίλου θα εξακολουθήσουν να είναι βιώσιμες για να είναι σε θέση να προσφέρει αποδόσεις στους μετόχους, μέσω της βελτιστοποίησης της σχέσης δανεισμού προς τα ίδια κεφάλαια. Η κεφαλαιακή διάρθρωση του Ομίλου αποτελείται από ίδια κεφάλαια, από δανεισμό, από χρηματικά διαθέσιμα και ταμειακά ισοδύναμα. Τα ίδια κεφάλαια περιλαμβάνουν το μετοχικό κεφάλαιο, τα αποθεματικά από έκδοση μετοχών υπέρ το άρτιο, τα διάφορα αποθεματικά και τα υπόλοιπο εις νέον. Η Διοίκηση του Ομίλου παρακολουθεί την κεφαλαιακή διάρθρωση του Ομίλου σε συνεχή βάση. Βασικός στόχος σε σχέση με τη διαχείριση του κεφαλαίου είναι η εξασφάλιση των αναγκαίων πηγών που θα διασφαλίσουν τη συνέχιση της δραστηριότητας. Η Εταιρεία καταβάλλει προσπάθειες στην κατεύθυνση αυτή. Ειδικότερη αναφορά για την επάρκεια κεφαλαίου και τις ανάγκες για ρευστότητα παρατίθενται στη σημ. 2.1. Σχέση καθαρού χρέους προς τα ίδια κεφάλαια Οι σημειώσεις στις σελίδες 33 έως 89 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Σ ε λ ί δ α 84 | 89 Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019 Όμιλος και Εταιρεία Όλα τα ποσά είναι σε Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά Η σχέση αυτή έχει ως ακολούθως: Ο Όμιλος 31/12/2019 Τράπεζες λογ/μοί βραχυπρόθεσμων υποχρεώσεων Μείον: Χρηματικά διαθέσιμα & ταμειακά ισοδύναμα Καθαρό χρέος Σύνολο ιδίων κεφαλαίων 43.720.402 242.790 Η Εταιρεία 31/12/2018 42.627.422 (322.320) 31/12/2019 43.720.401,78 (174.564) 31/12/2018 42.502.763 (215.529) 43.963.192 42.305.103 43.545.838 42.287.235 (36.652.966) (31.734.160) (36.597.963) (31.792.468) 2) Κίνδυνος Αγοράς Κίνδυνος επιτοκίων Τα έσοδα του Ομίλου και της Εταιρείας καθώς και οι λειτουργικές ταμειακές ροές είναι γενικά ανεξάρτητες από τις διακυμάνσεις επιτοκίων στην αγορά διότι ο Όμιλος δεν διαθέτει άλλα έντοκα περιουσιακά στοιχεία ενεργητικού εκτός από βραχυπρόθεσμες προθεσμιακές καταθέσεις. Ως εκ τούτου, ο κίνδυνος επιτοκίων από τις τραπεζικές καταθέσεις θεωρείται περιορισμένος Η έκθεση σε κινδύνους οι οποίοι οφείλονται σε διακύμανση επιτοκίων επί των δανειακών υποχρεώσεων προέρχεται από τις μεταβολές στις τιμές του επιτοκίου Euribor. Εάν τα υφιστάμενα επιτόκια ήταν 50 μονάδες βάσης υψηλότερα ή χαμηλότερα, κρατώντας σταθερές τις υπόλοιπες μεταβλητές, για την χρήση που έληξε την 31/12/2019, οι ζημίες θα αυξάνονταν ή θα μειώνονταν αντίστοιχα κατά περίπτωση για τον Όμιλο περίπου Ευρώ 216.557 (2018: Ευρώ 196.887), ενώ για την Εταιρεία περίπου Ευρώ 216.367 (2018: Ευρώ 195.680). Κίνδυνος συναλλάγματος Η Μητρική Εταιρεία δεν είναι εκτεθειμένη σε σημαντικό συναλλαγματικό κίνδυνο για τις αγορές της σε ξένο νόμισμα (κυρίως δολάρια). Το ποσοστό των αγορών σε ξένο νόμισμα έχει περιοριστεί σημαντικά τα τελευταία έτη, καθώς η Εταιρεία έχει επιλέξει να επικεντρωθεί στην αγορά εμπορευμάτων από Ευρωπαϊκές χώρες. Η Διοίκηση παρακολουθεί από πολύ κοντά την εξέλιξη των συναλλαγματικών ισοτιμιών και κατά καιρούς πραγματοποιεί προαγορές συναλλάγματος («κλειδώνοντας» το κόστος αγοράς), ή και αναπροσαρμόζοντας την τιμολογιακή της πολιτική σε περιόδους έντονων διακυμάνσεων περιορίζοντας με τα μέσα αυτά τον συναλλαγματικό κίνδυνο. Κίνδυνος Αποθεμάτων Η προϊοντική συλλογή των εταιρειών του Ομίλου αποτελείται από διαρκή κατά κύριο λόγο καταναλωτικά προϊόντα μη υποκείμενα στη φθορά του χρόνου. Η περιοδική ανανέωση της προϊοντικής συλλογής εξασφαλίζει τη διάθεσή τους και ελαχιστοποιεί την πιθανότητα εμπορικής απαξίωσης των ειδών. Η αξία όλων των αποθεμάτων είναι ασφαλισμένη σε γνωστές ασφαλιστικές εταιρείες πρώτης κατηγορίας, κατά παντός κινδύνου και σε τιμές αντικατάστασης. Προσωρινή μείωση των αποθεμάτων αποκαθίσταται σε εύλογο χρόνο μέσω κατάλληλης προσαρμογής του προγράμματος αγορών. Οι εταιρείες του Ομίλου διατηρούν ανά τον κόσμο εκτεταμένο κατάλογο προμηθευτών και κανείς εξ αυτών δε συμμετέχει στο συνολικό κύκλο εργασιών με ποσοστό μεγαλύτερο του 15%. Ο Όμιλος, σε κάθε περίοδο αναφοράς, διενεργεί αποτίμηση των αποθεμάτων στη χαμηλότερη τιμή μεταξύ του κόστους κτήσης και της καθαρής ρευστοποιήσιμης αξίας. Η ρευστοποιήσιμη αξία υπολογίζεται με βάση τις βέλτιστες διαθέσιμες πληροφορίες οι οποίες αντανακλούν τις τρέχουσες συνθήκες αγοράς. Εξαιτίας της αλλαγής στη βάση παρουσίασης των οικονομικών καταστάσεων με ισχύ από 31/12/2017, η εκτιμώμενη αξία πώλησης των αποθεμάτων εκτιμήθηκε διενεργώντας την υπόθεση ότι ο Όμιλος προβαίνει σε σταδιακή Οι σημειώσεις στις σελίδες 33 έως 89 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Σ ε λ ί δ α 85 | 89 Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019 Όμιλος και Εταιρεία Όλα τα ποσά είναι σε Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά εθελοντική εκκαθάριση του Ενεργητικού. Στα πλαίσια αυτά, διαμορφώνονται ειδικοί όροι στη διαδικασία διαπραγμάτευσης και στο τίμημα που θα συμφωνηθεί μεταξύ των μερών για την πώληση των αποθεμάτων. Συνεπεία του γεγονότος αυτού διενεργήθηκαν εκτιμήσεις για την απομείωση αποθεμάτων λαμβάνοντας υπόψη ως παραδοχές ότι, δεν θα υφίσταται ενεργό το πλήρες ανθρώπινο δυναμικό πωλήσεων της Εταιρείας, το υφιστάμενο δίκτυο πωλήσεων/πελατών και δεν θα μπορούν να πραγματοποιηθούν νέες αγορές για την κάλυψη τυχόν ελλειμμάτων σε συγκεκριμένους κωδικούς αποθεμάτων. Κατά συνέπεια, σε περίπτωση που προκύψει ανάγκη μαζικής αναγκαστικής πώλησης των αποθεμάτων, αυτά θα διατεθούν με σημαντικές εκπτώσεις επί του κόστους κτήσης τους. 3) Πιστωτικός κίνδυνος Ο Όμιλος και η Εταιρεία δραστηριοποιούνται κατά κύριο λόγο στην χονδρική πώληση και λιγότερο στη λιανική. Συνεπώς πιθανός πιστωτικός κίνδυνος αφορά κατά κύριο λόγο στην αδυναμία εκπλήρωσης υποχρεώσεων πελατών χονδρικής. Ο Όμιλος διαθέτει οργανωμένο τμήμα Πιστωτικού Ελέγχου το οποίο αξιοποιεί με συστηματικό τρόπο την παρεχόμενη πληροφόρηση από το μηχανογραφικό σύστημα, σχετικά με το μέγεθος και τη χρονική έκταση των πιστώσεων αλλά και κάθε διαθέσιμο μέσο έγκαιρης και έγκυρης πληροφόρησης που αφορά την οικονομική κατάσταση των πελατών του Ομίλου και παρεμβαίνει με άμεση πληροφόρηση προς τη Διοίκηση. Παράλληλα με τα παραπάνω, οι εταιρείες του Ομίλου αξιολογώντας και σταθμίζοντας τους υφιστάμενους κινδύνους σχηματίζουν κάθε χρόνο σχετική πρόβλεψη που επιβαρύνει τα αποτελέσματα της χρήσης. 4) Κίνδυνος ρευστότητας Κατά την 31/12/2019, το σύνολο των ιδίων κεφαλαίων της Εταιρείας όπως εμφανίζονται στην εταιρική και ενοποιημένη Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης έχει καταστεί αρνητικό και κατά συνέπεια συντρέχει λόγος εφαρμογής του άρθρου 119 Ν. 4548/2018. Περαιτέρω, τα λειτουργικά αποτελέσματα του Ομίλου και της Εταιρείας για τη χρήση 2019 είναι ζημιογόνα κατά ποσό € (2.715) χιλ. και € (2.605) χιλ. αντίστοιχα, ενώ οι λειτουργικές ταμειακές ροές ανέρχονται σε ποσό € 1.071 χιλ. για τον Όμιλο και € 977 χιλ. για την Εταιρεία. Αναφορικά με το κεφάλαιο κίνησης, έχει καταστεί αρνητικό για τον Όμιλο και την Εταιρεία, καθώς το σύνολο των βραχυπρόθεσμων υποχρεώσεων του Ομίλου και της Εταιρείας υπερβαίνουν το σύνολο των κυκλοφορούντων στοιχείων του ενεργητικού κατά ποσό Ευρώ 43.715 χιλ. και Ευρώ 43.505 χιλ. αντίστοιχα. Επιπρόσθετα, οι δανειακές υποχρεώσεις της Εταιρείας και του Ομίλου που ανέρχονται σε Ευρώ 43.493 χιλ. έχουν καταγγελθεί και ως εκ τούτου είναι άμεσα απαιτητές. Συνεπεία των σημαντικά αρνητικών οικονομικών μεγεθών αλλά και των σημαντικών θεμάτων ρευστότητας του Ομίλου και προκειμένου να παρασχεθεί η καλύτερη δυνατή πληροφόρηση στους χρήστες των οικονομικών καταστάσεων, με στόχο να προσεγγίσει κατά το δυνατό την αξία των περιουσιακών στοιχείων σε περίπτωση που η Εταιρεία παύσει τη λειτουργία της, κρίθηκε σκόπιμη η συνέχιση της εφαρμογής της βάσης κατάρτισης των Οικονομικών Καταστάσεων» και για τις ετήσιες Ενοποιημένες και Εταιρικές χρηματοοικονομικές καταστάσεις της χρήσης που έληξε την 31/12/2019 στη «Ρευστοποιήσιμη Αξία». Σύμφωνα με τη «Ρευστοποιήσιμη Αξία» η ανάκτηση των στοιχείων του ενεργητικού και ο διακανονισμός των υποχρεώσεων θα πραγματοποιηθεί μέσω της ρευστοποίησης των στοιχείων του ενεργητικού και όχι πλαίσια των συνήθων εμπορικών της δραστηριοτήτων (σημ. 2.1). 32. Ενδεχόμενες υποχρεώσεις, απαιτήσεις 32.1. - Εγγυήσεις Εγγυητικές επιστολές καλής εκτέλεσης συνολικού ποσού Ευρώ 2.530 για την Εταιρεία την 31/12/2019. 32.2. Δικαστικές Υποθέσεις Δεν υπάρχουν επίδικες ή υπό διαιτησία διαφορές καθώς και αποφάσεις δικαστικών ή διαιτητικών οργάνων που να έχουν σημαντική επίπτωση στη χρηματοοικονομική θέση ή στα αποτελέσματα λειτουργίας του Ομίλου και της Εταιρείας. 32.3. Εμπράγματες εξασφαλίσεις ομολογιακών δανείων Οι εμπράγματες εξασφαλίσεις που υφίστανται για κάθε δάνειο αναλύονται παρακάτω: Οι σημειώσεις στις σελίδες 33 έως 89 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Σ ε λ ί δ α 86 | 89 Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019 Όμιλος και Εταιρεία Όλα τα ποσά είναι σε Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά Κοινό ομολογιακό δάνειο Α (ΚΟΔ Α) Ποσό δανείου: Ευρώ 18.000.000 Εμπράγματες εξασφαλίσεις: Υποθήκη ακινήτων εταιρείας (βλέπε σημείωση 6 & 7), ενέχυρο μέρους καταθέσεων (βλέπε σημείωση 13), ενέχυρο επί μετοχών. Κοινό ομολογιακό δάνειο Β (ΚΟΔ Β) Ποσό δανείου: Ευρώ 10.943.274 Εμπράγματες εξασφαλίσεις: Υποθήκη ακινήτων μετόχων, ασφάλεια ενεχύρου επί εμπορευμάτων (βλέπε σημείωση 10), ενέχυρο επί απαιτήσεων (βλέπε σημείωση 11), ενέχυρο μέρους καταθέσεων (βλέπε σημείωση 13), ενέχυρο επί μετοχών. Μετατρέψιμο ομολογιακό δάνειο (ΜΟΔ) Ποσό δανείου: Ευρώ 10.200.000 Εμπράγματες εξασφαλίσεις: Υποθήκη ακινήτων μετόχων, εκχώρηση απαίτησης Ουγγαρίας (βλέπε σημείωση 12), ενέχυρο μέρους καταθέσεων. 32.4. Λοιπές ενδεχόμενες υποχρεώσεις Αναπτυξιακός Ν. 3299/2004 Βάσει του ν. 3299/2004 το αφορολόγητο αποθεματικό που σχηματίστηκε κατά την απόκτηση της επιχορήγησης δεν μπορεί να διανεμηθεί πριν την παρέλευση πενταετίας από την ολοκλήρωση και έναρξη παραγωγικής λειτουργίας της επένδυσης. Το αποθεµατικό αυτό δεν υπόκειται σε φορολογία εισοδήµατος µε την προϋπόθεση ότι θα παραµείνει αµετάβλητο και δεν θα διανεµηθεί ή κεφαλαιοποιηθεί πριν περάσουν δέκα χρόνια από το χρόνο του σχηµατισµού του. Σε περίπτωση διανομής του πριν την παρέλευση πενταετίας επιβάλλονται οι κυρώσεις που προβλέπονται στο άρθρο 10 του ν. 3299/04. Δεδομένου ότι η Εταιρεία υπήχθη στον αναπτυξιακό νόμο 3299/2004 το 2010 προκύπτει ότι την 31/12/2019 δεν έχει η παρέλθει η δεκαετία που ορίζει ο νόμος για τη μη υπαγωγή αυτού σε φορολογία εισοδήματος σε περίπτωση διανομής / κεφαλαιοποίησης. Ως εκ τούτου, σε ενδεχόμενη λύση της Εταιρείας και αναγκαστική διανομή του ως άνω αποθεματικού, τα αποτελέσματα της Εταιρείας και του Ομίλου θα επιβαρυνθούν με φόρο ποσού Ευρώ 539.792. Πρόβλεψη αποζημίωσης προσωπικού Η πρόβλεψη αποζημίωσης προσωπικού, όπως αυτή απεικονίζεται στην Κατάσταση Οικονομικής Θέσης του Ομίλου και της Εταιρείας, αντανακλά την εκτίμηση της Διοίκησης για καταβολή αποζημίωσης εφόσον ο εργαζόμενος συμπληρώσει τις προϋποθέσεις λήψης πλήρης σύνταξης γήρατος, οπότε και υποχρεούται σε καταβολή του 40% της αποζημίωσης. Σε ενδεχόμενη λύση της Εταιρείας και αναγκαστική απόλυση των εργαζομένων θα οδηγήσει σε καταβολή αποζημιώσεων στο 100% της πρόβλεψης αυτής. Ως εκ τούτου, σε αυτή την περίπτωση τα αποτελέσματα του Ομίλου και της Εταιρείας θα επιβαρυνθούν με ποσό Ευρώ 867 χιλ. 33. Γεγονότα μετά την ημερομηνία της Κατάστασης Χρηματοοικονομικής Θέσης i. Την 10/03/2020 η εκπρόσωπος των ομολογιούχων τραπεζών Eurobank Ergasias AE προέβη σε επίδοση της από 20/02/2020 εκδοθείσας διαταγής πληρωμής για αποπληρωμή μέρους του κεφαλαίου της άνω ληξιπρόθεσμης απαίτησης, η οποία ανέρχεται σε Ευρώ 2.000.000 εντόκως με το συμβατικό επιτόκιο υπερημερίας από την επόμενη της επίδοσης της καταγγελίας του ομολογιακού δανείου ήτοι από 05/02/2019 πλέον τόκων κεφαλαιοποιημένων και ανατοκιζόμενων ανά εξάμηνο καθώς και δικαστικά έξοδα εκδόσεως της διαταγής πληρωμής ποσού Ευρώ 31.184. Η Εταιρεία κατά της ως άνω διαταγής πληρωμής, άσκησε ανακοπή κατ’ αρ. 632 ΚΠολΔ ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών η οποία προσδιορίστηκε όπως συζητηθεί την 23η Σεπτεμβρίου 2020. ii. Την 13/03/2020 η εκπρόσωπος των ομολογιούχων τραπεζών Eurobank Ergasias AE γνωστοποίησε στην Εταιρεία Δήλωση Συνέχισης του προγράμματος αναγκαστικής εκποίησης των ενυπόθηκων ακινήτων της Εταιρείας, ορίζοντας νέα ημερομηνία πλειστηριασμού των ακινήτων στο Καλοχώρι του Δήμου Δέλτα Θεσσαλονίκης την 20/05/2020. Ο εν λόγω πλειστηριασμός δεν έλαβε χώρα εξαιτίας της εξάπλωσης του κορωνοϊού και τη συνεπακόλουθης αναστολής λειτουργίας των δικαστηρίων. Αναμένεται να οριστεί νέα ημερομηνία διεξαγωγής Οι σημειώσεις στις σελίδες 33 έως 89 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Σ ε λ ί δ α 87 | 89 Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019 Όμιλος και Εταιρεία Όλα τα ποσά είναι σε Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά του πλειστηριασμού. Μέχρι την ημερομηνία δημοσίευσης των συνημμένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων, ουδεμία άλλη ενέργεια δεν έχει λάβει χώρα. iii. Την 01/04/2020, ο Πρόεδρος του Χρηματιστηρίου Αθηνών, κατόπιν αιτήματος της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, αποφάσισε την άρση της προσωρινής αναστολής διαπραγμάτευσης των μετόχων της Εταιρείας όπως αυτή είχε αποφασιστεί την 01/10/2019. iv. Σε συνέχεια της από 04/02/2019 απόφασης της Συνέλευσης των Ομολογιούχων, η εκπρόσωπος των πιστωτριών τραπεζών προέβη σε αναγκαστική εκποίηση ενυπόθηκου ακινήτου ιδιοκτησίας των μετόχων της Εταιρείας κου Σωκράτη Κωνσταντίνου και κας Αμαλίας Κωνσταντίνου με την διενέργεια ηλεκτρονικού πλειστηριασμού την 4η Δεκεμβρίου 2019.Ο πλειστηριασμός ολοκληρώθηκε και το αντίτιμο του εκπλειστηριάσματος ανήλθε σε Ευρώ 1.500.100. Την 30/01/2020 επιδόθηκε η περίληψη της κατακυρωτικής εκθέσεως και την 16/06/2020 κοινοποιήθηκε στην Εταιρεία η πράξης απόδοσης του εκπλειστηριάσματος κατά την οποία Ευρώ 1.497.642,08 θα αποδοθεί στην ανώνυμη εταιρεία Τράπεζα Eurobank AE με την ιδιότητα της ως εκπρόσωπος των ομολογιούχων και Ευρώ 2.457,92 αποτελούν έξοδα εκτέλεσης τα οποία θα παρακρατηθούν από το πλειστηρίασμα. v. Σε συνέχεια της από 24/06/2019 επιστολής σχετικώς με την μεταβίβαση των απαιτήσεων στην εταιρεία ειδικού σκοπού «CAIRO No. 3 FINANCE DESIGNATED ACTIVITY COMPANY» («Εταιρεία ειδικού σκοπού»), στις 30/03/2020 («Ημερομηνία Αλλαγής Διαχειριστή») η Εταιρεία ειδικού σκοπού προέβη σε αντικατάσταση της Eurobank ως διαχειριστή των απαιτήσεων της τιτλοποίησης και ανέθεσε τη διαχείριση αυτών στην εταιρεία διαχείρισης απαιτήσεων από δάνεια και πιστώσεις με την επωνυμία «Eurobank Financial Planning Services» (εφεξής «Διαχειριστής») σύμφωνα με το ισχύον νομοθετικό καθεστώς. Ο Διαχειριστής είναι εταιρεία διαχείρισης του ν. 4354/2015 ως ισχύει, που έχει αδειοδοτηθεί και εποπτεύεται από την Τράπεζα της Ελλάδος (Απόφαση 220/1/13.03.2017 της Επιτροπής Πιστωτικών και Ασφαλιστικών Θεμάτων της Τράπεζας της Ελλάδος, που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β' 880/16.03.2017). Περίληψη της σχετικής σύμβασης διαχείρισης καταχωρήθηκε στο Δημόσιο Βιβλίο του άρθρου 3 του ν. 2844/2000 του Ενεχυροφυλακείου Αθηνών, σύμφωνα με το άρθρο 10 παρ. 14 και 16 του ν. 3156/2003, με την υπ' αριθμόν 154/29.04.2020 πράξη (στον τόμο 11, αρ. 102). Η ανωτέρω ανάθεση διαχείρισης των απαιτήσεων από τη Σύμβαση δεν μεταβάλλει τους όρους της, ούτε τους όρους ενδεχόμενης εγγύησης. vi. H εμφάνιση στις αρχές του 2020 του κορωνοϊού (Covid-19) και η εξάπλωσή αυτού την επόμενη περίοδο, έχει οδηγήσει σε λήψη προληπτικών και αναγκαστικών μέτρων αλλά και μέτρων περιορισμού της εξάπλωσης του ιού. Ορισμένα από αυτά τα μέτρα (ενδεικτικά: αναστολή λειτουργίας εκπαιδευτικών δομών, πολυκαταστημάτων και μέρη με μεγάλη προσέλευση κοινού/καταναλωτών, απαγόρευση άσκοπης κυκλοφορίας) εκτιμάται ότι θα επηρεάσουν την καθημερινή λειτουργία της Εταιρείας. Οι περιοχές που αναμένεται να επηρεασθούν είναι: Διατάραξη της ομαλής Παραγωγικής Λειτουργείας του εργοστασίου Διακοπές και καθυστερήσεις στην αλυσίδα εφοδιασμού Κλείσιμο εγκαταστάσεων και καταστημάτων Μη διαθεσιμότητα προσωπικού και εργασία εξ αποστάσεως Συνέπεια των ανωτέρω, κατά τους μήνες Μάρτιο, Απρίλιο και Μάιο οι πωλήσεις της Εταιρείας εμφάνισαν μείωση της τάξης του 70% σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2019. Σε συνδυασμό με τον περιορισμό της εμπορικής λειτουργίας της Εταιρείας εξαιτίας της έλλειψης ρευστότητας και κεφαλαίων, τα χρηματοοικονομικά στοιχεία της Εταιρείας για την χρήση του 2020 αναμένεται να επηρεασθούν δυσμενώς σε βαθμό που δεν μπορεί να εκτιμηθεί αξιόπιστα υπό τις παρούσες συνθήκες. Πέραν των ανωτέρω λειτουργικών περιοχών η μεγαλύτερη επίπτωση για την εταιρεία από την εξάπλωση του ιού είναι πως σε αυτό το αβέβαιο εγχώριο αλλά και παγκόσμιο οικονομικό περιβάλλον η όποια περιορισμένη πιθανότητα εξεύρεσής λύσης που θα μπορούσε να διασφαλίσει την συνέχιση των δραστηριοτήτων της εταιρείας περιορίζεται ακόμα περισσότερο. Η Εταιρεία παρακολουθεί επισταμένως τις εξελίξεις ούτως ώστε να μπορεί να ανταποκριθεί άμεσα στις υγειονομικές απαιτήσεις του παγκόσμιου και εγχώριου περιβάλλοντος λαμβάνοντας όλα τα απαραίτητα μέτρα για την προστασία της υγείας των εργαζομένων και των συνεργατών της. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι έχει γίνει πλήρη ενημέρωση του προσωπικού της Εταιρείας σχετικά με τα συμπτώματα και τους τρόπους μετάδοσης του ιού και έχουν δοθεί αναλυτικές οδηγίες για τα μέτρα προφύλαξης. Έχουν δε τοποθετηθεί στους χώρους εργασίας τα απαραίτητα αντιβακτηριδιακά υλικά και γίνονται ανά τακτά διαστήματα απολυμάνσεις όλων των εγκαταστάσεων και γραφείων. Οι σημειώσεις στις σελίδες 33 έως 89 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Σ ε λ ί δ α 88 | 89 Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019 Όμιλος και Εταιρεία Όλα τα ποσά είναι σε Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά vii. Πέρα των ανωτέρω δεν υπάρχουν σημαντικά γεγονότα που συνέβησαν μετά την 31η Δεκεμβρίου 2019 και πριν την έγκριση των χρηματοοικονομικών καταστάσεων που να επηρεάζουν την χρηματοοικονομική κατάσταση του Ομίλου και της Εταιρείας. Θεσσαλονίκη, 30 Ιουνίου 2020 Πρόεδρος Διευθύνων Σύμβουλος Προϊστάμενος Λογιστηρίου Δημήτριος Σ. Κωνσταντίνου Σωκράτης Δ. Κωνσταντίνου Βύζα Η. Κωνσταντίνα - Μαρία Α.Δ.Τ.: ΑΗ-582847 Α.Δ.Τ.: ΑΚ-031283 Αρ. Αδείας Α’ Τάξης: 0100864 PricewaterhouseCoopers Accounting S.A. Αρ. Αδείας Γραφείου: 1494 Οι σημειώσεις στις σελίδες 33 έως 89 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Σ ε λ ί δ α 89 | 89

Περίληψη: Εμείς τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της εταιρείας Σωκράτης Δ. Κωνσταντίνου Α.Ε. – YALCO εξ’ όσων γνωρίζουμε, δηλώνουμε, σύμφωνα με το άρθρο 4 παρ. 2 του ν.3556/2007 και βεβαιώνουμε με την παρούσα ότι εξ όσων γνωρίζουμε: (1) Οι συνημμένες ετήσιες εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις της χρήσης που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2019 της Σωκράτης Δ. Κωνσταντίνου Α.Ε. – YALCO-, που καταρτίσθηκαν σύμφωνα με τα ισχύοντα Δ.Π.Χ.Α. όπως υιοθετήθηκαν από την Ευρωπαϊκή Ένωση, απεικονίζουν κατά τρόπο αληθή τα στοιχεία που περιλαμβάνονται στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης και στις Καταστάσεις των Αποτελεσμάτων, Συνολικών Εσόδων, Μεταβολών Ιδίων Κεφαλαίων και Ταμειακών Ροών της Εταιρείας, καθώς και των επιχειρήσεων που περιλαμβάνονται στην ενοποίηση εκλαμβανομένων ως σύνολο. (2) Η συνημμένη ετήσια έκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου απεικονίζει κατά τρόπο αληθή τις πληροφορίες που απαιτούνται βάσει του άρθρου 4 του Ν.3556/2007, την εξέλιξη, τις επιδόσεις και τη θέση της Εταιρείας, καθώς και των επιχειρήσεων που περιλαμβάνονται στην ενοποίηση εκλαμβανομένων ως σύνολο, συμπεριλαμβανομένης της περιγραφής των κυριότερων κινδύνων και αβεβαιοτήτων που αντιμετωπίζουν. Θεσσαλονίκη, 30 Ιουνίου 2020 Δημήτριος Σ. Κωνσταντίνου Σωκράτης Δ. Κωνσταντίνου Καλλιόπη Α. Κωνσταντίνου Πρόεδρος του Δ.Σ. Διευθύνων Σύμβουλος Μέλος Δ.Σ.