ΕΒΡΟΦΑΡΜΑ ΑΒΕΕ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΓΑΛΑΚΤΟΣ Γ.Ε.Μ.Η. 54412521000 ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2020 και για τη χρήση 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2020 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 1 Ιαν – 31 Δεκ 2020 Οι χρηματοοικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας και του Ομίλου για τη χρήση 2020 που περιλαμβάνονται στις σελίδες 25 έως 65 έχουν συνταχθεί σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (ΔΠΧΑ) που έχουν εγκριθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση, είναι αυτές που εγκρίθηκαν από το Διοικητικό Συμβούλιο της μητρικής Εταιρείας την Πέμπτη 29 Απριλίου 2021 και τελούν υπό την έγκριση της τακτικής Γενικής Συνέλευσης των μετόχων. Επιπλέον, αναρτήθηκαν και στον διαδικτυακό τόπο της μητρικής Εταιρείας http://www.evrofarma.gr. Στην ίδια διεύθυνση διαδικτύου θα αναρτηθούν και οι ετήσιες χρηματοοικονομικές καταστάσεις, η έκθεση Διαχειρίσεως του Διοικητικού Συμβουλίου και η επί αυτών έκθεση ελέγχου των ορκωτών ελεγκτών λογιστών της θυγατρικής Εταιρείας CAMPUS A.E. Περιεχόμενα ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΜΕΛΩΝ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ......................................................................................... 1 ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ............................................................................................ 2 1. ΕΤΗΣΙΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ 2020 ........................................................................................ 3 2. ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΣΥΜΒΕΙ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ ........................................................... 6 3. ΚΥΡΙΟΤΕΡΟΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΚΑΙ ΑΒΕΒΑΙΟΤΗΤΕΣ ............................................................................................. 7 4. ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ........................................................................................................................................ 9 5. ΕΠΕΞΗΓΗΜΑΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ Δ.Σ. ΕΠΙ ΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΤΗΣ ΠΑΡ.7 ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 4 ΤΟΥ Ν.3556/2007 (σύμφωνα με την παρ.8 του άρθρου 4 του Ν.3556/2007) ................................................................. 9 6. ΣΥΝΑΛΛΑΓΕΣ ΣΥΝΔΕΜΕΝΩΝ ΜΕΡΩΝ .......................................................................................................... 11 7. ΔΗΛΩΣΗ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ....................................................................................................... 12 ΕΚΘΕΣΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΥ ΟΡΚΩΤΟΥ ΕΛΕΓΚΤΗ ΛΟΓΙΣΤΗ ................................................................................ 20 ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ & ΛΟΙΠΩΝ ΣΥΝΟΛΙΚΩΝ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΩΝ 1ης ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ – 31ης ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2020 .................................................................................................................................................................. 25 ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΣΗΣ ΤΗΣ 31Ης ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2020.............................................................. 26 ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ΟΜΙΛΟΥ 1ης ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ – 31ης ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2020................................................................................................................................................................................................. 27 ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 1ης ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ – 31ης ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2020................................................................................................................................................................................................. 28 ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΑΜΙΑΚΩΝ ΡΟΩΝ 1ης ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ – 31ης ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2020 ............................................... 29 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ................................................................................ 30 1. Γενικές Πληροφορίες .............................................................................................................................................. 30 2. Σύνοψη σημαντικών λογιστικών αρχών ................................................................................................................. 30 3. Σημαντικές λογιστικές εκτιμήσεις και κρίσεις ...................................................................................................... 43 4. Πληροφόρηση κατά λειτουργικό τομέα................................................................................................................ 45 5. Έσοδα από συμβάσεις με πελάτες ......................................................................................................................... 46 6. Άλλα έσοδα / έξοδα................................................................................................................................................ 47 7. Λειτουργικά έξοδα ................................................................................................................................................... 47 8. Χρηματοοικονομικά έσοδα / (έξοδα) .................................................................................................................. 49 9. Φόρος εισοδήματος ................................................................................................................................................ 50 10. Κέρδη ανά μετοχή .................................................................................................................................................. 53 11. Ενσώματες ακινητοποιήσεις ................................................................................................................................... 54 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 1 Ιαν – 31 Δεκ 2020 12. Συμμετοχές σε συγγενείς Εταιρείες ....................................................................................................................... 56 13. Βιολογικά περιουσιακά στοιχεία ............................................................................................................................ 56 14. Αποθέματα ............................................................................................................................................................... 57 15. Πελάτες και λοιπές απαιτήσεις ............................................................................................................................... 57 16. Ταμιακά διαθέσιμα και ισοδύναμα ........................................................................................................................ 58 17. Μετοχικό κεφάλαιο και αποθεματικά .................................................................................................................... 58 18. Δάνεια τραπεζών ...................................................................................................................................................... 59 19. Υποχρεώσεις μισθώσεων ......................................................................................................................................... 60 20. Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις................................................................................................................... 60 21. Επιχορηγήσεις ......................................................................................................................................................... 61 22. Προβλέψεις για παροχές σε εργαζομένους ........................................................................................................... 61 23. Ενδεχόμενες υποχρεώσεις ...................................................................................................................................... 62 24. Διαχείριση κινδύνων ................................................................................................................................................ 62 25. Συναλλαγές με συνδεδεμένα μέρη ......................................................................................................................... 63 26. Γεγονότα μετά την ημερομηνία αναφοράς ........................................................................................................... 64 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 1 Ιαν – 31 Δεκ 2020 1 19 KSi Greece Helping clients succeed ΕΚΘΕΣΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΥ ΟΡΚΩΤΟΥ ΕΛΕΓΚΤΗ ΛΟΓΙΣΤΗ Προς τους Μετόχους της Εταιρείας «Εβροφάρμα ΑΒΕΕ Βιομηχανία Γάλακτος» Έκθεση ελέγχου επί των Εταιρικών και Ενοποιημένων Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων Γνώμη Έχουμε ελέγξει τις συνημμένες εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας «Εβροφάρμα ΑΒΕΕ Βιομηχανία Γάλακτος» (Εταιρεία και Όμιλος), οι οποίες αποτελούνται από την εταιρική και ενοποιημένη κατάσταση οικονομικής θέσης της 31ης Δεκεμβρίου 2020, τις εταιρικές και ενοποιημένες καταστάσεις αποτελεσμάτων και λοιπών συνολικών εισοδημάτων, μεταβολών ιδίων κεφαλαίων και ταμιακών ροών της χρήσεως που έληξε την ημερομηνία αυτή, καθώς και περίληψη σημαντικών λογιστικών αρχών και μεθόδων και λοιπές επεξηγηματικές πληροφορίες. Κατά τη γνώμη μας, οι συνημμένες εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις παρουσιάζουν εύλογα, από κάθε ουσιώδη άποψη, τη χρηματοοικονομική θέση της Εταιρείας και της θυγατρικής αυτής (ο Όμιλος) την 31η Δεκεμβρίου 2020, τη χρηματοοικονομική τους επίδοση και τις ταμιακές τους ροές, για τη χρήση που έληξε την ημερομηνία αυτή, σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (ΔΠΧΑ), όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Βάση γνώμης Διενεργήσαμε τον έλεγχό μας σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Ελέγχου (ΔΠΕ) όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία. Οι ευθύνες μας, σύμφωνα με τα πρότυπα αυτά περιγράφονται περαιτέρω στην ενότητα της έκθεσής μας “Ευθύνες ελεγκτή για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων”. Είμαστε ανεξάρτητοι από την Εταιρεία και την ενοποιούμενη θυγατρική της, καθ’ όλη τη διάρκεια του διορισμού μας, σύμφωνα με τον Κώδικα Δεοντολογίας για Επαγγελματίες Ελεγκτές του Συμβουλίου Διεθνών Προτύπων Δεοντολογίας Ελεγκτών, όπως αυτός έχει ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία και τις απαιτήσεις δεοντολογίας που σχετίζονται με τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων στην Ελλάδα και έχουμε εκπληρώσει τις δεοντολογικές μας υποχρεώσεις σύμφωνα με τις απαιτήσεις της ισχύουσας νομοθεσίας και του προαναφερόμενου Κώδικα Δεοντολογίας. Πιστεύουμε ότι τα ελεγκτικά τεκμήρια που έχουμε αποκτήσει είναι επαρκή και κατάλληλα να παρέχουν βάση για τη γνώμη μας. Σημαντικότερα θέματα ελέγχου Τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου είναι εκείνα τα θέματα που, κατά την επαγγελματική μας κρίση, ήταν εξέχουσας σημασίας στον έλεγχό μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων της ελεγχόμενης χρήσεως. Τα θέματα αυτά και οι σχετιζόμενοι κίνδυνοι ουσιώδους ανακρίβειας αντιμετωπίστηκαν στο πλαίσιο του ελέγχου των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων ως σύνολο, για τη διαμόρφωση της γνώμης μας επί αυτών και δεν εκφέρουμε ξεχωριστή γνώμη για τα θέματα αυτά. 20 KSi Greece Helping clients succeed Σημαντικότερα θέματα ελέγχου Πως αντιμετωπίστηκε το σημαντικότερο θέμα ελέγχου στον έλεγχό μας Επιμέτρηση βιολογικών περιουσιακών στοιχείων (ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις) Όπως αναφέρεται στη σημείωση 13, κατά την 31 Δεκεμβρίου 2020, ο Όμιλος επιμέτρησε τα βιολογικά περιουσιακά στοιχεία στην εύλογη αξία τους μείον το εκτιμώμενο κόστος πώλησης, η οποία ανήλθε σε € 4.484 χιλ. Οι ελεγκτικές διαδικασίες που διενεργήθηκαν αφορούν τα εξής: Για τον προσδιορισμό της εύλογης αξίας των βιολογικών περιουσιακών στοιχείων, η Διοίκηση του Ομίλου εφαρμόζει συγκεκριμένη μέθοδο υπολογισμού της εύλογης αξίας των βιολογικών περιουσιακών στοιχείων χρησιμοποιώντας μοντέλο προεξόφλησης των αναμενόμενων μελλοντικών ταμιακών ροών. Στα πλαίσια της μεθόδου αυτής ομαδοποιεί τα ανωτέρω περιουσιακά στοιχεία σε κατηγορίες με βάση το γένος και την ηλικία (παραγωγικά ζώα, αναπτυσσόμενα θηλυκά και αρσενικά ζώα) και λαμβάνει υπόψη το πρόσφατο κόστος αγοράς βιολογικών περιουσιακών στοιχείων, στοιχεία από την ενεργή αγορά αντίστοιχων βιολογικών περιουσιακών στοιχείων τα οποία προσαρμόζει όπου είναι απαραίτητο, λαμβάνοντας επιπλέον υπόψη δαπάνες μεταφοράς και ανάπτυξης έως ότου το ζώο καταστεί παραγωγικό όπως και τυχόν ενσωματωμένα δικαιώματα. Πραγματοποιήσαμε σύγκριση της εύλογης αξίας με τις τιμές της ενεργούς αγοράς και ιστορικές τιμές αγοράς από τον Όμιλο και αξιολογήσαμε το εύλογο των προσαρμογών και τη μέθοδο υπολογισμού της εύλογης αξίας των βιολογικών περιουσιακών στοιχείων. Η επιμέτρηση των βιολογικών περιουσιακών στοιχείων χαρακτηρίζεται ως περιοχή ιδιαίτερου ελεγκτικού ενδιαφέροντος καθώς αφορά σημαντικές εκτιμήσεις της Διοίκησης σχετικά με τις βασικές παραδοχές (όπως π.χ. τις τιμές πώλησης, τους ρυθμούς ανάπτυξης και το επιτόκιο προεξόφλησης που χρησιμοποιήθηκε για την προεξόφληση των αναμενόμενων μελλοντικών ταμιακών ροών) για τον προσδιορισμό της εύλογης αξίας. Εξετάσαμε τη διαδικασία ομαδοποίησης και καταγραφής των βιολογικών περιουσιακών στοιχείων. Οι κυριότερες παραδοχές που αξιολογήθηκαν περιλαμβάνουν τις τιμές πώλησης, τους ρυθμούς ανάπτυξης και το προεξοφλητικό επιτόκιο. Αξιολογήσαμε την επίδραση στην εύλογη αξία των βιολογικών περιουσιακών στοιχείων μιας ενδεχόμενης μεταβολής των κύριων παραδοχών. Ελέγξαμε την επάρκεια των σχετικών γνωστοποιήσεων. Από την εργασία μας δεν προέκυψαν σημαντικές εξαιρέσεις και διαπιστώσαμε ότι οι γνωστοποιήσεις της Σημείωσης 13 είναι επαρκείς. Ανακτησιμότητα εμπορικών και λοιπών απαιτήσεων (εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις) Όπως αναφέρεται στη σημείωση 15, κατά την 31 Δεκεμβρίου 2020, οι συνολικές απαιτήσεις του Ομίλου και της Εταιρείας ανέρχονται σε € 12.153 χιλ. και € 10.360 χιλ., αντίστοιχα, μετά από σωρευμένες απομειώσεις € 3.662 χιλ. και € 3.526 χιλ., αντίστοιχα. Στην περίπτωση που οι πελάτες καταστούν αφερέγγυοι και αδυνατούν να καλύψουν τις συμβατικές τους υποχρεώσεις, ο Όμιλος εκτίθεται σε πιστωτικό κίνδυνο. Οι ελεγκτικές διαδικασίες που διενεργήθηκαν αφορούν τα εξής: Λάβαμε επιστολές επιβεβαίωσης για αντιπροσωπευτικό δείγμα απαιτήσεων από πελάτες και εξετάσαμε μεταγενέστερες από την ημερομηνία ισολογισμού εισπράξεις τους έναντι υπολοίπων τέλους χρήσης. Αξιολογήσαμε τη διαδικασία που έχει εφαρμόσει η Διοίκηση για την παρακολούθηση των απαιτήσεων και τους παράγοντες 21 KSi Greece Helping clients succeed Σημαντικότερα θέματα ελέγχου Στο ανωτέρω πλαίσιο, η Διοίκηση του Ομίλου εκτιμά την ανακτησιμότητα των εμπορικών και λοιπών απαιτήσεων για τις οποίες υφίστανται αντικειμενικές ενδείξεις απομείωσης, σε εξατομικευμένη βάση ώστε αυτές να απεικονίζονται στο ανακτήσιμο ποσό τους. Επίσης, εκτιμάται η απαιτούμενη πρόβλεψη απομείωσης και για τις αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες. Οι ανωτέρω εκτιμήσεις, λαμβάνουν υπόψη τυχόν εξασφαλίσεις και εγγυήσεις, το ιστορικό εισπραξιμότητας των απαιτήσεων, την εμπειρία της αναφορικά με τις επικρατούσες συνθήκες της αγοράς, καθώς και μεταγενέστερες εισπράξεις. Λόγω του σημαντικού ύψους του κονδυλίου των εμπορικών και λοιπών απαιτήσεων αλλά και λόγω των κρίσεων και εκτιμήσεων που απαιτούνται από την πλευρά της Διοίκησης του Ομίλου, θεωρούμε ότι η ανακτησιμότητα των εμπορικών και λοιπών απαιτήσεων αποτελεί περιοχή ιδιαίτερου ελεγκτικού ενδιαφέροντος. Πως αντιμετωπίστηκε το σημαντικότερο θέμα ελέγχου στον έλεγχό μας που λαμβάνει υπόψη ανακτησιμότητας τους. για τον προσδιορισμό της Εξετάσαμε την ενηλικίωση των υπολοίπων των εμπορικών και λοιπών απαιτήσεων. Αξιολογήσαμε τη μεθοδολογία βάσει της οποίας εκτιμήθηκε το ανακτήσιμο ποσό σύμφωνα με τις διατάξεις του ΔΠΧΑ 9 και ειδικότερα η μεθοδολογία υπολογισμού των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών, με βάση το ιστορικό εισπραξιμότητας των απαιτήσεων. Αξιολογήσαμε τις παραδοχές στις οποίες βασίστηκε η εκτίμηση της Διοίκησης. Επισκοπήσαμε τις απαντητικές επιστολές των συνεργαζόμενων νομικών συμβούλων και εξετάσαμε εάν συμβαδίζουν με την εκτίμηση της Διοίκησης. Αξιολογήσαμε τη σημαντικότητα του ύψους των επισφαλών απαιτήσεων οι οποίες δεν καλύπτονται από πρόβλεψη. Ελέγξαμε την επάρκεια των σχετικών γνωστοποιήσεων. Από την εργασία μας δεν εντοπίσαμε ουσιώδεις εξαιρέσεις και διαπιστώσαμε ότι οι γνωστοποιήσεις ήταν επαρκείς. Άλλες πληροφορίες Η διοίκηση είναι υπεύθυνη για τις άλλες πληροφορίες. Οι άλλες πληροφορίες που περιλαμβάνονται στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου, για την οποία γίνεται σχετική αναφορά στην «Έκθεση επί Άλλων Νομικών και Κανονιστικών Απαιτήσεων», στις Δηλώσεις των Μελών του Διοικητικού Συμβουλίου, αλλά δεν περιλαμβάνουν τις χρηματοοικονομικές καταστάσεις και την έκθεση ελέγχου επί αυτών. Η γνώμη μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων δεν καλύπτει τις άλλες πληροφορίες και δεν εκφράζουμε οποιασδήποτε μορφής συμπέρασμα διασφάλισης επί αυτών. Σε σχέση με τον έλεγχό μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων, η ευθύνη μας είναι να αναγνώσουμε τις άλλες πληροφορίες και, με τον τρόπο αυτό, να εξετάσουμε εάν οι άλλες πληροφορίες είναι ουσιωδώς ασυνεπείς με τις εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις ή τις γνώσεις που αποκτήσαμε κατά τον έλεγχο ή αλλιώς φαίνεται να είναι ουσιωδώς εσφαλμένες. Εάν, με βάση τις εργασίες που έχουμε εκτελέσει, καταλήξουμε στο συμπέρασμα ότι υπάρχει ουσιώδες σφάλμα σε αυτές τις άλλες πληροφορίες, είμαστε υποχρεωμένοι να αναφέρουμε το γεγονός αυτό. Δεν έχουμε τίποτα να αναφέρουμε σχετικά με το θέμα αυτό. Ευθύνες της διοίκησης και των υπευθύνων για τη διακυβέρνηση επί των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων Η διοίκηση έχει την ευθύνη για την κατάρτιση και εύλογη παρουσίαση των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως και για εκείνες τις εσωτερικές δικλείδες ελέγχου που η διοίκηση καθορίζει ως απαραίτητες, ώστε να καθίσταται δυνατή η κατάρτιση εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων απαλλαγμένων από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος. Κατά την κατάρτιση των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων, η διοίκηση είναι υπεύθυνη για την αξιολόγηση της ικανότητα της Εταιρείας και του Ομίλου να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους, γνωστοποιώντας όπου συντρέχει τέτοια περίπτωση, τα θέματα που σχετίζονται με τη συνεχιζόμενη δραστηριότητα και τη χρήση της λογιστικής βάσης της συνεχιζόμενης δραστηριότητας, εκτός και εάν η διοίκηση είτε προτίθεται να ρευστοποιήσει την Εταιρεία και τον Όμιλο ή να διακόψει τη δραστηριότητά τους ή δεν έχει άλλη ρεαλιστική εναλλακτική επιλογή από το να προβεί σ ’αυτές τις ενέργειες. 22 KSi Greece Helping clients succeed Η Επιτροπή Ελέγχου (άρθ. 44 Ν. 4449/2017) της Εταιρείας έχει την ευθύνη εποπτείας της διαδικασίας χρηματοοικονομικής αναφοράς της Εταιρείας και του Ομίλου. Ευθύνες ελεγκτή για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων Οι στόχοι μας είναι να αποκτήσουμε εύλογη διασφάλιση για το κατά πόσο οι εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις στο σύνολο τους είναι απαλλαγμένες από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος και να εκδώσουμε έκθεση ελεγκτή, η οποία περιλαμβάνει τη γνώμη μας. Η εύλογη διασφάλιση συνιστά διασφάλιση υψηλού επιπέδου, αλλά δεν είναι εγγύηση ότι ο έλεγχος που διενεργείται σύμφωνα με τα ΔΠΕ, όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία, θα εντοπίζει πάντα ένα ουσιώδες σφάλμα, όταν αυτό υπάρχει. Σφάλματα δύναται να προκύψουν από απάτη ή από λάθος και θεωρούνται ουσιώδη όταν, μεμονωμένα ή αθροιστικά, θα μπορούσε εύλογα να αναμένεται ότι θα επηρέαζαν τις οικονομικές αποφάσεις των χρηστών, που λαμβάνονται με βάση αυτές τις εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις. Ως καθήκον του ελέγχου, σύμφωνα με τα ΔΠΕ όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία, ασκούμε επαγγελματική κρίση και διατηρούμε επαγγελματικό σκεπτικισμό καθ’ όλη τη διάρκεια του ελέγχου. Επίσης: § § § § § § Εντοπίζουμε και αξιολογούμε τους κινδύνους ουσιώδους σφάλματος στις εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος, σχεδιάζοντας και διενεργώντας ελεγκτικές διαδικασίες που ανταποκρίνονται στους κινδύνους αυτούς και αποκτούμε ελεγκτικά τεκμήρια που είναι επαρκή και κατάλληλα για να παρέχουν βάση για την γνώμη μας. Ο κίνδυνος μη εντοπισμού ουσιώδους σφάλματος που οφείλεται σε απάτη είναι υψηλότερος από αυτόν που οφείλεται σε λάθος, καθώς η απάτη μπορεί να εμπεριέχει συμπαιγνία, πλαστογραφία, εσκεμμένες παραλείψεις, ψευδείς διαβεβαιώσεις ή παράκαμψη των εσωτερικών δικλείδων ελέγχου. Κατανοούμε τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου που σχετίζονται με τον έλεγχο, με σκοπό το σχεδιασμό ελεγκτικών διαδικασιών κατάλληλων για τις περιστάσεις, αλλά όχι με σκοπό τη διατύπωση γνώμης επί της αποτελεσματικότητας των δικλίδων εσωτερικού ελέγχου της Εταιρείας και του Ομίλου. Αξιολογούμε την καταλληλότητα των λογιστικών αρχών και μεθόδων που χρησιμοποιήθηκαν και το εύλογο των λογιστικών εκτιμήσεων και των σχετικών γνωστοποιήσεων που έγιναν από τη Διοίκηση. Αποφαινόμαστε για την καταλληλότητα της χρήσης από τη διοίκηση της λογιστικής αρχής της συνεχιζόμενης δραστηριότητας και με βάση τα ελεγκτικά τεκμήρια που αποκτήθηκαν για το εάν υπάρχει ουσιώδης αβεβαιότητα σχετικά με γεγονότα ή συνθήκες που μπορεί να υποδηλώνουν ουσιώδη αβεβαιότητα ως προς την ικανότητα της Εταιρείας και του Ομίλου να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους. Εάν συμπεράνουμε ότι υφίσταται ουσιώδης αβεβαιότητα, είμαστε υποχρεωμένοι στην έκθεση ελεγκτή να επιστήσουμε την προσοχή στις σχετικές γνωστοποιήσεις των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων ή εάν αυτές οι γνωστοποιήσεις είναι ανεπαρκείς να διαφοροποιήσουμε τη γνώμη μας. Τα συμπεράσματά μας βασίζονται σε ελεγκτικά τεκμήρια που αποκτώνται μέχρι την ημερομηνία της έκθεσης ελεγκτή. Ωστόσο, μελλοντικά γεγονότα ή συνθήκες ενδέχεται να έχουν ως αποτέλεσμα η Εταιρεία και ο Όμιλος να παύσουν να λειτουργούν ως συνεχιζόμενη δραστηριότητα. Αξιολογούμε τη συνολική παρουσίαση, τη δομή και το περιεχόμενο των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων, συμπεριλαμβανομένων των γνωστοποιήσεων, καθώς και το κατά πόσο οι εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις απεικονίζουν τις υποκείμενες συναλλαγές και τα γεγονότα με τρόπο που επιτυγχάνεται η εύλογη παρουσίαση. Αποκτούμε επαρκή και κατάλληλα ελεγκτικά τεκμήρια αναφορικά με την χρηματοοικονομική πληροφόρηση των οντοτήτων ή των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων εντός του Ομίλου για την έκφραση γνώμης επί των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Είμαστε υπεύθυνοι για την καθοδήγηση, την επίβλεψη και την εκτέλεση του ελέγχου της Εταιρείας και της θυγατρικής της. Παραμένουμε αποκλειστικά υπεύθυνοι για την ελεγκτική μας γνώμη. Μεταξύ άλλων θεμάτων, κοινοποιούμε στους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση, το σχεδιαζόμενο εύρος και το χρονοδιάγραμμα του ελέγχου, καθώς και σημαντικά ευρήματα του ελέγχου, συμπεριλαμβανομένων όποιων σημαντικών ελλείψεων στις δικλείδες εσωτερικού ελέγχου εντοπίζουμε κατά τη διάρκεια του ελέγχου μας. Επιπλέον, δηλώνουμε προς τους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση ότι έχουμε συμμορφωθεί με τις σχετικές απαιτήσεις δεοντολογίας περί ανεξαρτησίας και γνωστοποιούμε προς αυτούς όλες τις σχέσεις και άλλα θέματα που μπορεί εύλογα να θεωρηθεί ότι επηρεάζουν την ανεξαρτησία μας και τα σχετικά μέτρα προστασίας, όπου συντρέχει περίπτωση. Από τα θέματα που γνωστοποιήθηκαν στους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση, καθορίζουμε τα θέματα εκείνα που ήταν εξέχουσας σημασίας για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων της ελεγχόμενης χρήσεως και ως εκ τούτου αποτελούν τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου. 23 KSi Greece Helping clients succeed Έκθεση επί Άλλων Νομικών και Κανονιστικών Απαιτήσεων 1. Έκθεση Διαχείρισης Διοικητικού Συμβουλίου Λαμβάνοντας υπόψη ότι η διοίκηση έχει την ευθύνη για την κατάρτιση της Έκθεσης Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου και της Δήλωσης Εταιρικής Διακυβέρνησης που περιλαμβάνεται στην έκθεση αυτή, κατ’ εφαρμογή των διατάξεων της παραγράφου 5 του άρθρου 2 του Ν. 4336/2015 (μέρος Β), σημειώνουμε ότι: 2. α) Στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου περιλαμβάνεται δήλωση εταιρικής διακυβέρνησης, η οποία παρέχει τα πληροφοριακά στοιχεία που ορίζονται στο άρθρο 152 του Ν. 4548/2018. β) Κατά τη γνώμη μας η Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου έχει καταρτισθεί σύμφωνα με τις ισχύουσες νομικές απαιτήσεις των άρθρων 150 και 153 και της παραγράφου 1 (περιπτώσεις γ’ και δ’) του άρθρου 152 του Ν. 4548/2018 και το περιεχόμενο αυτής αντιστοιχεί με τις συνημμένες εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις της χρήσης που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2020. γ) Με βάση τη γνώση που αποκτήσαμε κατά τον έλεγχό μας, για την Εταιρεία «Εβροφάρμα ΑΒΕΕ Βιομηχανία Γάλακτος» και το περιβάλλον της, δεν έχουμε εντοπίσει ουσιώδεις ανακρίβειες στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού της Συμβουλίου. Συμπληρωματική Έκθεση προς την Επιτροπή Ελέγχου Η γνώμη μας επί των συνημμένων εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων είναι συνεπής με τη Συμπληρωματική Έκθεσή μας προς την Επιτροπή Ελέγχου της Εταιρείας, που προβλέπεται από το άρθρο 11 του κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) αριθ. 537/2014. 3. Παροχή Μη Ελεγκτικών Υπηρεσιών Δεν παρείχαμε στην Εταιρεία και τη θυγατρική της μη ελεγκτικές υπηρεσίες που απαγορεύονται σύμφωνα με το άρθρο 5 του κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) αριθ. 537/2014 ή λοιπές επιτρεπόμενες μη ελεγκτικές υπηρεσίες. Οι επιτρεπόμενες μη ελεγκτικές υπηρεσίες που έχουμε παράσχει στην Εταιρεία και στη θυγατρική της, κατά τη διάρκεια της χρήσεως που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2020 γνωστοποιούνται στη Σημείωση 7 των συνημμένων εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων. 4. Διορισμός Ελεγκτή Διοριστήκαμε για πρώτη φορά ως Ορκωτοί Ελεγκτές Λογιστές του Ομίλου με την από 10 Απριλίου 2014 απόφαση της ετήσιας τακτικής γενικής συνέλευσης των μετόχων. Έκτοτε ο διορισμός µας έχει αδιαλείπτως ανανεωθεί για συνολική περίοδο 7 ετών µε βάση τις κατ’ έτος λαμβανόμενες αποφάσεις της τακτικής γενικής συνέλευσης των μετόχων. KSi Greece Ιδιωτική Κεφαλαιουχική Εταιρεία Ορκωτών Ελεγκτών & Συμβούλων Επιχειρήσεων Αθήνα, 29 Απριλίου 2021 Ο Ορκωτός Ελεγκτής Λογιστής Λεωφ. Κηφισίας 62 & Πρεμετής 151 25 Μαρούσι Φράγκων 6-8, 546 26 Θεσσαλονίκη Ανδρέα Μάρμορα 2, 491 32 Κέρκυρα ΑΜ ΣΟΕΛ 171 Γεώργιος Ν. Νίκου ΑΜ ΣΟΕΛ 21841 24 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 1 Ιαν – 31 Δεκ 2020 ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ & ΛΟΙΠΩΝ ΣΥΝΟΛΙΚΩΝ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΩΝ 1ης ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ – 31ης ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2020 Όμιλος (ποσά σε χιλιάδες €) Πωλήσεις μη βιολογικών στοιχείων Πωλήσεις βιολογικών στοιχείων Σημ. 01.01.31.12.2020 01.01.31.12.2019 01.01.31.12.2020 01.01.31.12.2019 4&5 4&5 29.329 4.580 30.049 3.431 28.687 - 29.807 - (22.906) 147 (5.714) (21.985) 166 (5.023) (23.812) - (23.727) - 1.178 6.614 (1.061) 828 7.467 (967) 588 5.463 (1.036) 256 6.336 (963) (3.724) 1.829 - (3.911) 2.589 43 (3.702) 725 - (3.898) 1.475 - Κόστος πωληθέντων μη βιολογικών στοιχείων Επίδραση επιμέτρησης βιολογικών στοιχείων στην εύλογη αξία Δαπάνες ανάπτυξής βιολογικών στοιχείων Άλλα έσοδα/(έξοδα) Μικτό αποτέλεσμα Έξοδα διοίκησης Εταιρεία 6 7.3 Έξοδα διάθεσης Κέρδη προ φόρων και τόκων Χρηματοοικονομικά έσοδα 7.4 Χρηματοοικονομικά έξοδα Αποτελέσματα από συγγενείς επιχειρήσεις 8 12 (640) 6 (764) (1) (540) - (657) - Έκτακτα χρηματοοικονομικά έξοδα Κέρδη (ζημίες) προ φόρων 8 1.195 (1.541) 326 185 (1.541) (723) Φόρος εισοδήματος Καθαρά κέρδη / (ζημίες) 9 (115) 1.080 (169) 157 (81) 104 41 (682) 1.080 1.080 157 157 104 104 (682) (682) 10 0,0790 0,0115 0,0076 (0,0499) Αναλογιστικές (ζημίες) / κέρδη παροχών σε εργαζομένους 22 - 62 - 62 Αναλογούν φόρος 9 - (3) 59 - (3) 59 - 59 - 59 1.080 216 104 (623) 8 Αποδιδόμενο σε: Μετόχους μητρικής Κέρδη / (ζημίες) ανά μετοχή αποδιδόμενα στους μετόχους της μητρικής Λοιπά συνολικά έσοδα / (ζημίες) που δε μεταφέρονται στα αποτελέσματα σε μεταγενέστερες περιόδους Σύνολο λοιπών συνολικών εσόδων / (ζημιών) Σύνολο συγκεντρωτικών εσόδων μετά από φόρους Οι σημειώσεις στις σελίδες 30 έως 65 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος αυτών των χρηματοοικονομικών καταστάσεων του Ομίλου και της Εταιρείας 25 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 1 Ιαν – 31 Δεκ 2020 ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΣΗΣ ΤΗΣ 31Ης ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2020 Όμιλος (Ποσά σε χιλ. Ευρώ) Σημ. 31.12.2020 Εταιρεία 31.12.2019 31.12.2020 31.12.2019 Περιουσιακά στοιχεία Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία Ενσώματες ακινητοποιήσεις Δικαιώματα χρήσης παγίων Λοιπά άϋλα περιουσιακά στοιχεία Επενδύσεις σε ακίνητα Βιολογικά περιουσιακά στοιχεία Συμμετοχές σε θυγατρικές εταιρείες Συμμετοχές σε συγγενείς εταιρείες Μακροπρόθεσμες απαιτήσεις 11 11 11.1 13 12 15 Λοιποί συμμετοχικοί τίτλοι Σύνολο μη κυκλοφορούντων περιουσιακών στοιχείων 22.418 37 129 650 4.246 6 23 22.916 70 167 650 4.112 30 16.702 37 129 650 2.946 16 17.123 52 167 650 2.946 23 33 27.542 67 28.012 7 20.487 7 20.968 Κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία Αποθέματα Βιολογικά περιουσιακά στοιχεία Πελάτες και λοιπές απαιτήσεις 14 13 15 3.334 238 12.153 2.856 224 10.002 2.741 10.360 2.389 8.987 Ταμιακά διαθέσιμα και ισοδύναμα 16 3.108 106 2.004 98 Σύνολο κυκλοφορούντων περιουσιακών στοιχείων 18.833 13.188 15.105 11.474 Σύνολο περιουσιακών στοιχείων 46.375 41.200 35.592 32.442 12.032 935 1.869 12.032 935 1.267 12.032 935 1.361 12.032 935 1.091 Αποτελέσματα εις νέον (1.885) (2.363) (6.173) (6.007) Ίδια κεφάλαια αποδιδόμενα στους ιδιοκτήτες της μητρικής Σύνολο Ιδίων κεφαλαίων Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις Μακροπρόθεσμα δάνεια Επιχορηγήσεις Υποχρεώσεις μισθώσεων Προβλέψεις για παροχές σε εργαζομένους 12.951 12.951 11.871 11.871 8.155 8.155 8.051 8.051 18 21 19 22 16.634 4.821 7 57 660 5.228 23 71 15.377 3.259 7 57 114 3.531 23 71 9 1.193 22.712 1.097 7.079 391 19.091 310 4.049 20 18 9 19 7.246 3.423 19 24 10.712 5.265 16.923 13 49 22.250 6.270 2.052 24 8.346 4.538 15.773 31 20.342 Σύνολο υποχρεώσεων 33.424 29.329 27.437 24.391 Σύνολο ιδίων κεφαλαίων και υποχρεώσεων 46.375 41.200 35.592 32.442 Ίδια κεφάλαια και υποχρεώσεις Ίδια κεφάλαια αποδιδόμενα στους ιδιοκτήτες της μητρικής Μετοχικό κεφάλαιο Υπέρ το άρτιο Αποθεματικά Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις Σύνολο μακροπροθέσμων υποχρεώσεων Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις Βραχυπρόθεσμα δάνεια Φόρος εισοδήματος Υποχρεώσεις μισθώσεων Σύνολο βραχυπροθέσμων υποχρεώσεων 17 17 17 Οι σημειώσεις στις σελίδες 30 έως 65 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος αυτών των χρηματοοικονομικών καταστάσεων του Ομίλου και της Εταιρείας 26 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 1 Ιαν – 31 Δεκ 2020 ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ΟΜΙΛΟΥ 1ης ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ – 31ης ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2020 Όμιλος (Ποσά σε χιλ. Ευρώ) Υπόλοιπο 01.01.2019 Κέρδη χρήσης Λοιπά συνολικά κέρδη / (ζημίες) μετά από φόρους Συγκεντρωτικά συνολικά κέρδη μετά από φόρους Μετοχικό κεφάλαιο Υπέρ το άρτιο Αποθεματικό αντιστάθμισης ταμιακών ροών Αποθεματικά Αφορολόγητα αποθεματικά Αποτελέσματα εις νέον Σύνολο 12.032 - 935 - 1.239 - - - (2.551) 157 59 216 11.655 157 59 216 - - 28 - - (28) - Υπόλοιπο 31.12.2019 12.032 935 1.267 - - (2.363) 11.871 Υπόλοιπο 01.01.2020 Κέρδη χρήσης Λοιπά συνολικά κέρδη / (ζημίες) μετά από φόρους Συγκεντρωτικά συνολικά κέρδη μετά από φόρους Σχηματισμός τακτικού αποθεματικού 12.032 - 935 - 1.267 42 - - (2.363) 1.080 1.080 (42) 11.871 1.080 1.080 - - - - - 560 (560) - 12.032 935 1.309 - 560 (1.885) 12.951 Σχηματισμός τακτικού αποθεματικού Σχηματιστός αφορολόγητου αποθεματικού Υπόλοιπο 31.12.2020 Οι σημειώσεις στις σελίδες 30 έως 65 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος αυτών των χρηματοοικονομικών καταστάσεων του Ομίλου και της Εταιρείας 27 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 1 Ιαν – 31 Δεκ 2020 ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 1ης ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ – 31ης ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2020 Εταιρεία (Ποσά σε χιλ. Ευρώ) Υπόλοιπο 01.01.2019 Ζημίες χρήσης Λοιπά συνολικά κέρδη / (ζημίες) μετά από φόρους Συγκεντρωτικά συνολικά κέρδη μετά από φόρους Μετοχικό κεφάλαιο Υπέρ το άρτιο Αποθεματικό αντιστάθμισης ταμιακών ροών Αποθεματικά Αφορολόγητα αποθεματικά Αποτελέσματα εις νέον Σύνολο 12.032 - 935 - 1.091 - - - (5.384) (682) 8.674 (682) - - - - - 59 59 - - - - - (623) (623) Υπόλοιπο 31.12.2019 12.032 935 1.091 - - (6.007) 8.051 Υπόλοιπο 01.01.2020 Κέρδη χρήσης Λοιπά συνολικά κέρδη / (ζημίες) μετά από φόρους Συγκεντρωτικές συνολικές (ζημίες) μετά από φόρους 12.032 - 935 - 1.091 - - - (6.007) 104 104 8.051 104 104 - - - - 270 (270) - 12.032 935 1.091 - 270 (6.173) 8.155 Σχηματισμός αφορολόγητου αποθεματικού Υπόλοιπο 31.12.2020 Οι σημειώσεις στις σελίδες 30 έως 65 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος αυτών των χρηματοοικονομικών καταστάσεων του Ομίλου και της Εταιρείας 28 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 1 Ιαν – 31 Δεκ 2020 ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΑΜΙΑΚΩΝ ΡΟΩΝ 1ης ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ – 31ης ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2020 Όμιλος (Ποσά σε χιλ. Ευρώ) Σημ. Λειτουργικές δραστηριότητες Κέρδη προ φόρων Εταιρεία 01.01.31.12.2020 01.01.31.12.2019 01.01.31.12.2020 01.01.31.12.2019 1.195 326 185 (723) Πλέον / Μείον προσαρμογές για: Αποσβέσεις ενσώματων ακινητοποιήσεων Αποσβέσεις δικαιωμάτων χρήσης παγίων Αποσβέσεις ασώματων ακινητοποιήσεων Αναλογούσες αποσβέσεις επιχορηγήσεων Ζημία απομείωσης απαιτήσεων Αποτελέσματα από συγγενείς επιχειρήσεις Αναστροφή πρόβλεψης 7 7 7 21 15 12 1.304 51 38 (407) 239 (6) - 1.341 55 38 (374) 466 1 (75) 997 33 38 (273) 204 - 1.053 32 38 (242) 457 - Προβλέψεις παροχών εργαζομένων Καταβληθείσες παροχές σε εργαζόμενους Αποτέλεσμα (κέρδη) / ζημίες επενδυτικής δραστηριότητας Επίπτωση επιμέτρησης σε εύλογη αξία Χρεωστικοί τόκοι και συναφή έξοδα Πλέον/μείζον προσαρμογές για μεταβολές κεφαλαίου κίνησης: 22 22 12 (27) (8) (147) 640 26 (8) (2) (166) 2.305 12 (27) (41) 540 26 (8) 2.198 13 8 (Αύξηση) / μείωση αποθεμάτων (478) 287 (352) 402 (Αύξηση) / μείωση απαιτήσεων Αύξηση / (μείωση) υποχρεώσεων (πλην τραπεζών) (2.397) 2.218 1.545 (3.089) (1.584) 1.851 2.075 (3.255) Μείον: Χρεωστικοί τόκοι και συναφή έξοδα καταβλημένα Καταβλημένοι φόροι εισοδήματος (640) (129) (764) (134) (540) - (657) (6) Σύνολο εισροών από λειτουργικές δραστηριότητες 1.457 1.778 1.042 1.390 11 (904) (758) (576) (472) 13 97 (117) 18 - - (806) (857) (576) (472) Επενδυτικές δραστηριότητες Αγορά ενσώματων ακινητοποιήσεων Αγορά βιολογικών περιουσιακών στοιχείων Έσοδα από πώληση περιουσιακών στοιχείων Σύνολο (εκροών) για επενδυτικές δραστηριότητες Χρηματοδοτικές Δραστηριότητες Εισπράξεις από εκδοθέντα / αναληφθέντα δάνεια Εξοφλήσεις δανείων Εξοφλήσεις υποχρεώσεων από μισθώσεις Σύνολο (εκροών) για χρηματοδοτικές δραστηριότητες 19 Καθαρή μείωση στα ταμιακά διαθέσιμα και ισοδύναμα Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα έναρξης περιόδου Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα λήξης περιόδου 16 24.276 8.914 21.684 8.614 (21.870) (55) 2.351 (10.228) (55) (1.369) (20.209) (36) 1.439 (9.936) (31) (1.353) 3.002 (448) 1.906 (435) 106 554 98 533 3.108 106 2.004 98 Οι σημειώσεις στις σελίδες 30 έως 65 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος αυτών των χρηματοοικονομικών καταστάσεων του Ομίλου και της Εταιρείας 29 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 1 Ιαν – 31 Δεκ 2020 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ 1. Γενικές Πληροφορίες Η Εταιρεία ΕΒΡΟΦΑΡΜΑ ΑΒΕΕ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΓΑΛΑΚΤΟΣ με διακριτικό τίτλο "ΕΒΡΟΦΑΡΜΑ" ιδρύθηκε το 1991 (3506/9-8-91 ΦΕΚ) στο Διδυμότειχο Έβρου και ξεκίνησε την βιομηχανική της δραστηριότητα το 1994. Η Εταιρεία έχει την έδρα της στο Νομό Έβρου στο 1ο χλμ. Διδυμοτείχου-Ορεστιάδας και η ιστοσελίδα της είναι www.evrofarma.gr. Τον Ιούνιο του 2000 η Εταιρεία εισήγαγε τις μετοχές της στην Παράλληλη Αγορά του Χρηματιστηρίου Αξιών Αθηνών. Ο Όμιλος ΕΒΡΟΦΑΡΜΑ, (στο εξής Όμιλος) αποτελείται από τη μητρική Εταιρεία (εφεξής «η Εταιρεία») και τη θυγατρική Εταιρεία CAMPUS Α.Ε., (στο εξής «η θυγατρική») που εδρεύει στην Μέστη Αλεξανδρούπολης και της οποίας η Εταιρεία κατέχει το 100% των μετοχών της καθώς επίσης και, τη συγγενή Εταιρεία ΑΛ ΜΑΡΩ ΙΚΕ (στο εξής «η συγγενής») στην οποία η θυγατρική Εταιρεία CAMPUS Α.Ε. κατέχει το 20% των εταιρικών μεριδίων της με αξία κτήσης € 1 χιλ. και ενοποιείται με τη μέθοδο της καθαρής θέσης. Η αξία κτήσεως της συμμετοχής στη θυγατρική ανέρχεται κατά την 31.12.2020 και 31.12.2019 σε ποσό € 2.946 χιλ. ευρώ. Οι κυρίες δραστηριότητες του Ομίλου είναι η εκμετάλλευση γαλακτοπαραγωγικών ζώων, η παραγωγή και η πώληση γαλακτοκομικών προϊόντων και εμπορία γαλακτοκομικών προϊόντων. Οι ετήσιες χρηματοοικονομικές καταστάσεις του Ομίλου και της Εταιρείας εγκρίθηκαν από το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας την 29η Απριλίου 2021 και τελούν υπό την έγκριση της τακτικής Γενικής Συνέλευσης των μετόχων. Οι χρηματοοικονομικές καταστάσεις παρουσιάζονται σε χιλιάδες € (λειτουργικό νόμισμα), που είναι το νόμισμα του πρωτεύοντος οικονομικού περιβάλλοντος στο οποίο δραστηριοποιείται ο Όμιλος. 2. Σύνοψη σημαντικών λογιστικών αρχών Οι βασικές λογιστικές αρχές που υιοθετήθηκαν για την κατάρτιση των χρηματοοικονομικών καταστάσεων είναι οι εξής: 2.1 Βάση κατάρτισης των χρηματοοικονομικών καταστάσεων Οι χρηματοοικονομικές καταστάσεις περιλαμβάνουν τις χρηματοοικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας και τις ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις του Ομίλου και έχουν καταρτιστεί με βάση την αρχή της συνεχιζόμενης δραστηριότητας και σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (ΔΠΧΑ), όπως αυτά έχουν εγκριθεί από το Συμβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων και έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι χρηματοοικονομικές καταστάσεις έχουν συνταχθεί σύμφωνα με την αρχή του ιστορικού κόστους, εκτός από την αποτίμηση των επενδυτικών ακινήτων, των βιολογικών περιουσιακών στοιχείων, των συμμετοχικών τίτλων και των συνταξιοδοτικών προγραμμάτων καθορισμένων παροχών που επιμετρούνται σε εύλογη αξία. Η σύνταξη των χρηματοοικονομικών καταστάσεων, σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ, απαιτεί τη χρήση ορισμένων σημαντικών λογιστικών εκτιμήσεων. Επίσης, απαιτεί την άσκηση κρίσης από τη Διοίκηση για τη διαδικασία εφαρμογής των λογιστικών αρχών. Οι τομείς που απαιτούν υψηλότερου βαθμού κρίση ή είναι εξαιρετικά πολύπλοκοι ή οι τομείς όπου οι υποθέσεις και οι εκτιμήσεις είναι σημαντικές για τις χρηματοοικονομικές καταστάσεις, αναφέρονται στις σημαντικές λογιστικές εκτιμήσεις και κρίσεις στη σημείωση 3. Οι χρηματοοικονομικές καταστάσεις έχουν συνταχθεί με βάση τις ίδιες λογιστικές αρχές που υιοθετήθηκαν κατά τη σύνταξη των χρηματοοικονομικών καταστάσεων της προηγούμενης χρήσης, εκτός από την υιοθέτηση των νέων ή αναθεωρημένων προτύπων, τροποποιήσεων και διερμηνειών, η εφαρμογή των οποίων έγινε υποχρεωτική για τις περιόδους την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2020. 2.2 Υιοθέτηση νέων και αναθεωρημένων ΔΠΧΑ και Διερμηνειών Νέα πρότυπα, τροποποιήσεις προτύπων και διερμηνείες που έχουν υιοθετηθεί από την Εταιρεία Οι λογιστικές αρχές και οι υπολογισμοί βάσει των οποίων συντάχθηκαν οι εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις, είναι συνεπείς με αυτές που χρησιμοποιηθήκαν για τη σύνταξη των ετήσιων εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων της χρήσης που έληξε 31 Δεκέμβριου 2019, και έχουν εφαρμοστεί 30 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 1 Ιαν – 31 Δεκ 2020 με συνέπεια σε όλες τις περιόδους που παρουσιάζονται, πλην των κάτωθι αναφερόμενων τροποποιήσεων, οι οποίες υιοθετήθηκαν από την Εταιρεία κατά την 1 Ιανουάριου 2020. Οι τροποποιήσεις και ερμηνείες που εφαρμόστηκαν για πρώτη φορά κατά το 2020 δεν είχαν σημαντικές επιπτώσεις στις εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις για το έτος που έληξε 31 Δεκέμβριου 2020. Αυτές επίσης και αναφέρονται παρακάτω: • ΔΠΧΑ 3: Συνενώσεις Επιχειρήσεων (Τροποποιήσεις): Το ΣΔΛΠ εξέδωσε τροποποιήσεις αναφορικά με τον ορισμό μιας Επιχείρησης (τροποποιήσεις στο ΔΠΧΑ 3) με σκοπό την επίλυση των δυσκολίων που προκύπτουν όταν μια οικονομική οντότητα προσδιορίζει εάν έχει αποκτήσει μια επιχείρηση ή μια ομάδα περιουσιακών στοιχείων. • Εννοιολογικό πλαίσιο Διεθνών Προτύπων Χρηματοοικονομικής Αναφοράς: Το ΣΔΛΠ εξέδωσε το αναθεωρημένο εννοιολογικό πλαίσιο για τη χρηματοοικονομική πληροφόρηση στις 29 Μάρτιου 2018. Το εννοιολογικό πλαίσιο καθορίζει ένα ολοκληρωμένο σύνολο εννοιών για τη χρηματοοικονομική πληροφόρηση. Οι έννοιες αυτές συμβάλλουν στον καθορισμό προτύπων, την καθοδήγηση των συντακτών για την ανάπτυξη συνεπών λογιστικών πολίτικων και την υποστήριξη στην προσπάθεια τους να κατανοήσουν και να ερμηνεύσουν τα πρότυπα. Το Συμβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων εξέδωσε επίσης ένα συνοδευτικό έγγραφο, «Τροποποιήσεις στις παραπομπές του εννοιολογικού πλαισίου», το οποίο καθορίζει τις τροποποιήσεις των προτύπων που επηρεάζονται προκειμένου να επικαιροποιηθούν οι αναφορές στο αναθεωρημένο εννοιολογικό πλαίσιο. Στόχος του εγγράφου είναι η υποστήριξη της μετάβασης στο αναθεωρημένο εννοιολογικό πλαίσιο ΔΠΧΑ για τις Εταιρείες που υιοθετούν το εννοιολογικό πλαίσιο για να αναπτύξουν λογιστικές πολίτικες όταν κανένα πρότυπο ΔΠΧΑ δεν κάνει αναφορά. • ΔΛΠ 1 Παρουσίαση των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων και ΔΛΠ 8 Λογιστικές πολίτικες, αλλαγές στις λογιστικές εκτιμήσεις και λάθη: Ορισμός της σημαντικότητας (Τροποποιήσεις). Οι τροποποιήσεις διευκρινίζουν τον ορισμό της σημαντικότητας και τον τρόπο με τον οποίο θα πρέπει να εφαρμοστεί. Ο νέος ορισμός αναφέρει πως «πληροφόρηση θεωρείται σημαντική εφόσον όταν παραλείπεται, αποκρύπτεται ή είναι ανακριβής, εύλογα αναμένεται να επηρεάσει τις αποφάσεις των κυρίων χρηστών των χρηματοοικονομικών καταστάσεων, που λαμβάνουν με βάση αυτές τις χρηματοοικονομικές καταστάσεις, οι οποίες παρέχουν οικονομική πληροφόρηση για τη συγκεκριμένη οντότητα». Επιπλέον, βελτιωθήκαν οι επεξηγήσεις που συνοδεύουν τον ορισμό της σημαντικότητας. Οι τροποποιήσεις διασφαλίζουν ότι ο ορισμός της σημαντικότητας είναι συνεπής σε όλα τα πρότυπα των ΔΠΧΑ. • ΔΠΧΑ 9, ΔΛΠ 39 και ΔΠΧΑ 7 (Τροποποιήσεις) “Αναμόρφωση επιτοκίων αναφοράς”: Τον Σεπτέμβριο του 2019, το Συμβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων (ΣΔΛΠ) εξέδωσε τροποποιήσεις στα πρότυπα ΔΠΧΑ 9, ΔΛΠ 39 και ΔΠΧΑ 7, με τις οποίες ολοκληρώνεται η πρώτη φάση των εργασιών του αναφορικά με τις επιπτώσεις της αναμόρφωσης των διατραπεζικών επιτοκίων δανεισμού στη χρηματοοικονομική πληροφόρηση. Οι τροποποιήσεις αναφέρονται σε θέματα που προκύπτουν στη χρηματοοικονομική πληροφόρηση σε περιόδους που προηγούνται της αντικατάστασης ενός υφισταμένου επιτοκίου αναφοράς με ένα εναλλακτικό επιτόκιο, και αντιμετωπίζουν τις επιπτώσεις σε συγκεκριμένες απαιτήσεις λογιστικής αντιστάθμισης του ΔΠΧΑ 9 «Χρηματοοικονομικά Μέσα» και του ΔΛΠ 39 «Χρηματοοικονομικά μέσα: Αναγνώριση και επιμέτρηση». Οι τροποποιήσεις προβλέπουν προσωρινές διευκολύνσεις εφαρμόσιμες σε υφιστάμενες σχέσεις αντιστάθμισης που επηρεάζονται από την αναμόρφωση των επιτοκίων αναφοράς, επιτρέποντας τη συνέχιση της λογιστικής αντιστάθμισης κατά την περίοδο της αβεβαιότητας πριν από την αντικατάσταση ενός υφισταμένου επιτοκίου αναφοράς με ένα εναλλακτικό επιτόκιο σχεδόν μηδενικού κίνδυνου. Επίσης, οι τροποποιήσεις εισάγουν στο ΔΠΧΑ 7 «Χρηματοοικονομικά Μέσα: Γνωστοποιήσεις» πρόσθετες γνωστοποιήσεις γύρω από την αβεβαιότητα που προκύπτει από την αναμόρφωση των επιτοκίων αναφοράς. Η δεύτερη φάση (σχέδιο προτύπου) επικεντρώνεται σε θέματα που επηρεάζουν τη χρηματοοικονομική πληροφόρηση όταν ένα υφιστάμενο επιτόκιο αναφοράς αντικατασταθεί από ένα επιτόκιο μηδενικού κίνδυνου. Πρότυπα που έχουν εκδοθεί αλλά δεν έχουν εφαρμογή στην παρούσα λογιστική περίοδο και δεν έχουν υιοθετηθεί νωρίτερα Η Εταιρεία δεν έχει υιοθετήσει κάποιο από τα παρακάτω πρότυπα, διερμηνείες ή τροποποιήσεις τα οποία έχουν εκδοθεί αλλά δεν έχουν εφαρμογή στην παρούσα λογιστική περίοδο. Επιπλέον η Εταιρεία βρίσκεται σε διαδικασία αξιολόγησης όλων των προτύπων, των διερμηνειών και των τροποποιήσεων που έχουν εκδοθεί αλλά δεν είχαν εφαρμογή στην παρούσα περίοδο και κατέληξε ότι δεν θα υπάρξει σημαντική επίδραση στις εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις από την εφαρμογή τους. 31 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 1 Ιαν – 31 Δεκ 2020 • ΔΠΧΑ 16 (Τροποποίηση) «Παραχωρήσεις σε ενοίκια που σχετίζονται με τον COVID-19» (εφαρμόζεται στις ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιουνίου 2020): Η τροποποίηση εφαρμόζεται, αναδρομικά, για ετήσιες περιόδους αναφοράς που ξεκινούν την ή μετά την 1η Ιουνίου 2020. Επιτρέπεται η νωρίτερη εφαρμογή, συμπεριλαμβανομένων και των χρηματοοικονομικών καταστάσεων που δεν έχουν ακόμη εγκριθεί για έκδοση κατά την 28η Μάϊου 2020. Το ΣΔΛΠ τροποποίησε το πρότυπο απαλλάσσοντας τους μισθωτές από την εφαρμογή των απαιτήσεων του ΔΠΧΑ 16 αναφορικά με τη λογιστική τροποποίησης μίσθωσης για εκπτώσεις ενοίκιού που προκύπτουν ως άμεση συνέπεια της πανδημίας Covid-19. Η τροποποίηση παρέχει πρακτική διευκόλυνση στον μισθωτή να αντιμετωπίσει λογιστικά οποιαδήποτε αλλαγή ή έκπτωση επί μισθωμάτων ως συνέπεια του Covid-19, με τον ίδιο τρόπο βάσει των απαιτήσεων του ΔΠΧΑ 16, εάν η αλλαγή ή έκπτωση δεν θεωρείτο τροποποίηση της μίσθωσης, εφόσον πληρούνται όλες οι ακόλουθες προϋποθέσεις: – Η αλλαγή στις πληρωμές μισθωμάτων οδηγεί σε αναθεωρημένο αντάλλαγμα που είναι ουσιαστικά ίδιο με ή μικρότερο από το αντάλλαγμα για το μίσθωμα αμέσως πριν από την αλλαγή, – Οποιαδήποτε μείωση στις πληρωμές μισθωμάτων επηρεάζει πληρωμές που οφείλονται την ή πριν από την 30η Ιουνίου 2021, – Δεν υπάρχει ουσιαστική αλλαγή σε άλλους ορούς και προϋποθέσεις της μίσθωσης. Τον Φεβρουάριο του 2021, το ΣΔΛΠ εξέδωσε πρόταση για παράταση, κατά ένα επιπλέον έτος (έως την 30η Ιουνίου 2022), της περιόδου κατά της οποία εφαρμόζεται η πρακτική εξάσκηση στις παραχωρήσεις ενοικίου σε μια αλλαγή στις πληρωμές μισθώσεων, που αρχικά είχε ισχύ έως τις 30 Ιουνίου 2021. • ΔΛΠ 1 (Τροποποίηση) «Ταξινόμηση υποχρεώσεων ως βραχυπρόθεσμες ή μακροπρόθεσμες» (εφαρμόζονται στις ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουάριου 2023): Οι τροποποιήσεις εφαρμόζονται για ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουάριου 2022 ενώ επιτρέπεται νωρίτερη εφαρμογή. Το ΣΔΛΠ εξέδωσε σχέδιο προτύπου για την αναβολή της ημερομηνίας έναρξης εφαρμογής των τροποποιήσεων την 1η Ιανουάριου 2023. Οι τροποποιήσεις έχουν στόχο την επίτευξη συνέπειας στην εφαρμογή των απαιτήσεων του προτύπου, βοηθώντας τις Εταιρείες να καθορίσουν κατά ποσό ο δανεισμός και οι λοιπές υποχρεώσεις με αβέβαιη ημερομηνία διακανονισμού ταξινομούνται ως βραχυπρόθεσμες ή μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις, στην Κατάσταση Οικονομικής Θέσης. Οι τροποποιήσεις επηρεάζουν την παρουσίαση των υποχρεώσεων στην Κατάσταση Οικονομικής Θέσης, ενώ δεν τροποποιούν τις υφιστάμενες απαιτήσεις αναφορικά με την επιμέτρηση ή το χρόνο αναγνώρισης ενός περιουσιακού στοιχείου, υποχρέωσης, εσόδου ή εξόδου ή τις γνωστοποιήσεις επί των στοιχείων αυτών. Επίσης, οι τροποποιήσεις διευκρινίζουν τις απαιτήσεις ταξινόμησης για το δανεισμό, τον οποίο μπορεί να διακανονίσει μια Εταιρεία εκδίδοντας συμμετοχικούς τίτλους. Οι τροποποιήσεις δεν έχουν ακόμη υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. ΔΠΧΑ 9, ΔΛΠ 39, ΔΠΧΑ 7, ΔΠΧΑ 4 και ΔΠΧΑ 16 (Τροποποιήσεις) «Αναμόρφωση επιτοκίων αναφοράς – Φάση 2» (εφαρμόζονται στις ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουάριου 2021). Τον Αύγουστο του 2020, το Συμβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων (ΣΔΛΠ) εξέδωσε τροποποιήσεις στα πρότυπα ΔΠΧΑ 9, ΔΛΠ 39, ΔΠΧΑ 7, ΔΠΧΑ 4 και ΔΠΧΑ 16, με τις οποίες ολοκληρώνονται οι εργασίες του αναφορικά με τις επιπτώσεις της αναμόρφωσης των διατραπεζικών επιτοκίων δανεισμού στη χρηματοοικονομική πληροφόρηση. Οι τροποποιήσεις προβλέπουν προσωρινές διευκολύνσεις οι οποίες αντιμετωπίζουν τις επιπτώσεις στη χρηματοοικονομική πληροφόρηση όταν ένα διατραπεζικό επιτόκιο δανεισμού αντικαθίσταται με ένα εναλλακτικό επιτόκιο σχεδόν μηδενικού κίνδυνου. Συγκεκριμένα, οι τροποποιήσεις προβλέπουν μια πρακτική διευκόλυνση για τη λογιστική αντιμετώπιση αλλαγών στη βάση προσδιορισμού των συμβατικών ταμιακών ροών χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων, απαιτώντας την προσαρμογή του πραγματικού επιτοκίου, όπως γίνεται στην περίπτωση αλλαγής στο επιτόκιο αγοράς. Επιπλέον, οι τροποποιήσεις εισάγουν διευκολύνσεις για τη μη διακοπή των σχέσεων αντιστάθμισης, συμπεριλαμβανομένης μιας προσωρινής διευκόλυνσης από την απαίτηση διακριτής αναγνωρισιμότητας ενός εναλλακτικού επιτοκίου σχεδόν μηδενικού κίνδυνου, που προσδιορίζεται ως αντιστάθμιση ενός στοιχείου κίνδυνου. Επίσης, οι τροποποιήσεις στο ΔΠΧΑ 4 επιτρέπουν στις Εταιρείες ασφαλίσεων που εξακολουθούν να εφαρμόζουν το ΔΛΠ 39 να λάβουν τις ίδιες διευκολύνσεις με αυτές που προβλέπονται στις τροποποιήσεις του ΔΠΧΑ 9. Ακόμη, οι τροποποιήσεις εισάγουν στο ΔΠΧΑ 7 «Χρηματοοικονομικά Μέσα: Γνωστοποιήσεις» πρόσθετες γνωστοποιήσεις που επιτρέπουν στους χρήστες των χρηματοοικονομικών καταστάσεων να κατανοήσουν τις επιπτώσεις της αναμόρφωσης των διατραπεζικών επιτοκίων δανεισμού στα χρηματοοικονομικά μέσα και στη στρατηγική διαχείρισης κίνδυνων της οικονομικής οντότητας. Οι τροποποιήσεις εφαρμόζονται για ετήσιες • 32 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 1 Ιαν – 31 Δεκ 2020 • • • λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουάριου 2021, ενώ επιτρέπεται νωρίτερη εφαρμογή. Οι τροποποιήσεις δεν απαιτούν από την οντότητα να αναμορφώσει τις προηγούμενες περιόδους αναφοράς. ΔΠΧΑ 10 (Τροποποίηση) Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις και ΔΛΠ 28 Επενδύσεις σε Συγγενείς επιχειρήσεις και Κοινοπραξίες: Πώληση ή εισφορά περιουσιακών στοιχείων μεταξύ ενός επενδυτή και της συγγενούς του Εταιρείας ή της κοινοπραξίας του: Οι τροποποιήσεις αντιμετωπίζουν μια αναγνωρισμένη ασυνέπεια μεταξύ των απαιτήσεων του ΔΠΧΑ 10 και εκείνες του ΔΛΠ 28, για την αντιμετώπιση της πώλησης ή της εισφοράς των περιουσιακών στοιχείων μεταξύ του επενδυτή και της συγγενούς του Εταιρείας ή της κοινοπραξίας του. Η κυρία συνέπεια των τροποποιήσεων είναι ότι ένα πλήρες κέρδος ή η ζημιά αναγνωρίζεται όταν η συναλλαγή περιλαμβάνει μια επιχείρηση (είτε στεγάζεται σε μια θυγατρική είτε όχι). Ένα μερικό κέρδος ή η ζημιά αναγνωρίζεται όταν η συναλλαγή περιλαμβάνει στοιχεία ενεργητικού που δεν συνιστούν επιχείρηση, ακόμη και αν τα στοιχεία αυτά στεγάζονται σε θυγατρική. Το Δεκέμβριο του 2015 το ΣΔΛΠ ανέβαλε επ’ αόριστο την ημερομηνία εφαρμογής της τροποποίησης αυτής, αναμένοντας το αποτέλεσμα του έργου του για τη μέθοδο της καθαρής θέσης. Οι τροποποιήσεις δεν έχουν ακόμη υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. – ΔΠΧΑ 3 Συνενώσεις Επιχειρήσεων, ΔΛΠ 16 Ενσώματες Ακινητοποιήσεις, IAS 37 Προβλέψεις, ενδεχόμενες υποχρεώσεις και ενδεχόμενα περιουσιακά στοιχεία και Ετήσιες Αναβαθμίσεις 2018-2020 ΔΠΧΑ (Τροποποιήσεις) Οι τροποποιήσεις εφαρμόζονται για ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουάριου 2022, ενώ επιτρέπεται νωρίτερα εφαρμογή. Το ΣΔΛΠ εξέδωσε, περιορισμένου πεδίου, τροποποιήσεις σε πρότυπα, ως κατωτέρω: – ΔΠΧΑ 3 Συνενώσεις Επιχειρήσεων: οι τροποποιήσεις επικαιροποιούν μία παραπομπή του ΔΠΧΑ 3 στο Εννοιολογικό Πλαίσιο για Χρηματοοικονομικές Αναφορές χωρίς αλλαγή στις λογιστικές απαιτήσεις του προτύπου για συνενώσεις επιχειρήσεων. – ΔΛΠ 16 Ενσώματες Ακινητοποιήσεις: οι τροποποιήσεις απαγορεύουν τη μείωση του κόστος των ενσωμάτων ακινητοποιήσεων με ποσά που λαμβάνονται από την πώληση στοιχείων που παράγονται ενώ η Εταιρεία προετοιμάζει το περιουσιακό στοιχείο για την προοριζόμενη χρήση του. Τα έσοδα από τις πωλήσεις και το σχετικό κόστος αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα. – ΔΛΠ 37 Προβλέψεις, ενδεχόμενες υποχρεώσεις και ενδεχόμενα περιουσιακά στοιχεία: οι τροποποιήσεις προσδιορίζουν τις δαπάνες εκπλήρωσης μιας συμβάσης, στο πλαίσιο της αξιολόγησης της συμβάσης εάν είναι επαχθής. Μικρές τροποποιήσεις διενεργηθήκαν στις Ετήσιες Αναβαθμίσεις 2018-2020 στα πρότυπα ΔΠΧΑ 1- Πρώτη Εφαρμογή των Διεθνών Προτύπων Χρηματοοικονομικής Αναφοράς, στο ΔΠΧΑ 9- Χρηματοοικονομικά Μέσα, στο ΔΠΛ 41-Γεωργία και στα ενδεικτικά παραδείγματα που συνοδεύουν το ΔΠΧΑ 16-Μισθώσεις. ΔΛΠ 1 Παρουσίαση των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων και Δήλωση Πρακτικής ΔΠΧΑ 2: Γνωστοποίηση των Λογιστικών Πολίτικων (Τροποποιήσεις): Οι Τροποποιήσεις ισχύουν για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουάριου 2023 με νωρίτερη εφαρμογή να επιτρέπεται. Οι τροποποιήσεις παρέχουν καθοδήγηση σχετικά με την εφαρμογή κρίσεων ουσιαστικής σημασίας στις γνωστοποιήσεις λογιστικής πολιτικής. Συγκεκριμένα, οι τροποποιήσεις στο ΔΛΠ 1 αντικαθιστούν την απαίτηση γνωστοποίησης «σημαντικών» λογιστικών πολίτικων με την απαίτηση γνωστοποίησης «ουσιωδών» λογιστικών πολίτικων. Επίσης, προστίθενται οδηγίες και επεξηγηματικά παραδείγματα στη Δήλωση Πρακτικής για να βοηθήσουν στην εφαρμογή της εννοίας της ουσιαστικότητας κατά τη λήψη κρίσεων για γνωστοποιήσεις λογιστικής πολιτικής. ΔΛΠ 8 Λογιστικές πολίτικες, αλλαγές στις λογιστικές εκτιμήσεις και σφάλματα: Ορισμός των λογιστικών εκτιμήσεων (Τροποποιήσεις): Οι τροποποιήσεις τίθενται σε ισχύ για ετήσιες περιόδους αναφοράς που ξεκινούν την ή μετά την 1η Ιανουάριου 2023 με νωρίτερη εφαρμογή να επιτρέπεται και ισχύουν για αλλαγές στις λογιστικές πολίτικες και αλλαγές σε λογιστικές εκτιμήσεις που πραγματοποιούνται κατά ή μετά την έναρξη αυτής της περιόδου. Οι τροποποιήσεις εισάγουν έναν νέο ορισμό των λογιστικών εκτιμήσεων, οριζόμενοι ως νομισματικά ποσά στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις που υπόκεινται σε αβεβαιότητα επιμέτρησης. Επίσης, οι τροποποιήσεις διευκρινίζουν ποιες είναι οι αλλαγές στις λογιστικές εκτιμήσεις και πως διαφέρουν από τις αλλαγές στις λογιστικές πολίτικες και τις διορθώσεις σφαλμάτων. Οι τροποποιήσεις δεν έχουν ακόμη υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. 33 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 1 Ιαν – 31 Δεκ 2020 2.3 Βάση ενοποίησης Οι ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις συμπεριλαμβάνουν τις χρηματοοικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας και των επιχειρήσεων που ελέγχονται από αυτήν (θυγατρικές) κατά τη λήξη της αντίστοιχης περιόδου. Ο έλεγχος επιτυγχάνεται όπου η Εταιρεία έχει τη δύναμη να ρυθμίζει την χρηματοοικονομική και λειτουργική πολιτική της επιχείρησης στην οποία συμμετέχει ώστε να επωφελείται από τις δραστηριότητές της. Κατά την εξαγορά, τα περιουσιακά στοιχεία και οι υποχρεώσεις και οι πιθανές υποχρεώσεις κάθε θυγατρικής αποτιμώνται σύμφωνα με την εύλογη αξία τους κατά την ημερομηνία της εξαγοράς. Το επιπλέον ποσό που καταβάλλεται για την εξαγορά, από την εύλογη αξία της καθαρής θέσης που αποκτήθηκε, αναγνωρίζεται ως υπεραξία. Εάν το κόστος εξαγοράς είναι μικρότερο της εύλογης αξίας της καθαρής θέσης που αποκτήθηκε, τότε η διαφορά πιστώνεται στα αποτελέσματα την χρονιά της κτήσης. Οι λογιστικές αρχές των θυγατρικών είναι οι ίδιες ή/και προσαρμόζονται με αυτές της Μητρικής. Κατά την ενοποίηση, όλες οι σημαντικές διεταιρικές συναλλαγές, τα υπόλοιπα, τα κέρδη και ζημίες μεταξύ των επιχειρήσεων του Ομίλου απαλείφονται. 2.4 Αναγνώριση εσόδων Έσοδα από συμβόλαια με πελάτες Τα έσοδα περιλαμβάνουν την εύλογη αξία των πωλήσεων αγαθών και παροχής υπηρεσιών, καθαρά από Φόρους Προστιθεμένης Αξίας, τέλη, εκπτώσεις και επιστροφές. Τα έσοδα από πελάτες αναγνωρίζονται όταν ο έλεγχος των αγαθών ή των υπηρεσιών που παρέχονται έχουν μεταφερθεί στον πελάτη. Η μεταβίβαση αυτή του ελέγχου γίνεται κατά το χρόνο παράδοσης των αγαθών ή παροχής των υπηρεσιών. Το ύψος του εσόδου που αναγνωρίζεται, είναι το ποσό που η Εταιρεία και η θυγατρική της αναμένει πως θα λάβει ως αντάλλαγμα για την παροχή αυτών των αγαθών ή υπηρεσιών. Οι όροι πληρωμής συνήθως διαφοροποιούνται ανάλογα με το είδος της πώλησης και εξαρτώνται κατά κύριο λόγο από τη φύση των προιόντων ή των υπηρεσιών και τα χαρακτηριστικά κάθε πελάτη. Τα έσοδα αναγνωρίζονται ως ακολούθως: Πωλήσεις αγαθών στη χονδρική αγορά Η Εταιρεία και η θυγατρική της αναγνωρίζει έσοδο όταν εκπληρώνει μια συμβατική υποχρέωση προς τον εκάστοτε πελάτη με την παράδοση αγαθού (που ταυτίζεται με το χρόνο που ο έλεγχος επί του αγαθού περνάει στον πελάτη). Εάν μια σύμβαση περιλαμβάνει περισσότερες από μια συμβατικές υποχρεώσεις η συνολική αξία της συμβάσης επιμερίζεται στις επιμέρους υποχρεώσεις με βάση τις επιμέρους αξίες πώλησης. Το ποσό του εσόδου που αναγνωρίζεται είναι το ποσό που έχει επιμεριστεί στην αντίστοιχη συμβατική υποχρέωση που εκπληρώθηκε, με βάση το αντίτιμο που αναμένει να λάβει σύμφωνα με τους ορούς της συμβάσης. Παροχή υπηρεσιών Τα έσοδα από παροχή υπηρεσιών αναγνωρίζονται στη λογιστική περίοδο κατά την οποία παρέχονται οι υπηρεσίες, καθώς ο πελάτης αποκτά τον έλεγχο των υποσχεθεισών υπηρεσιών σε σχέση με το στάδιο ολοκλήρωσης της παροχής της υπηρεσίας και αξιολογείται με βάση την πραγματική παρεχόμενη υπηρεσία, ως ποσοστό των συνολικών υπηρεσιών που έχουν συμφωνηθεί. Μεταβλητό αντίτιμο Εάν το αντίτιμο που έχει συμφωνηθεί στα πλαίσια της συμβάσης περιλαμβάνει και μεταβλητό τμήμα, η Εταιρεία και η θυγατρική της αναγνωρίζει το ποσό αυτό σαν έσοδο, στο βαθμό που δεν είναι σημαντικά πιθανό το ποσό αυτό να αντιλογιστεί στο μέλλον. Δικαιώματα εκπτώσεων Η Εταιρεία και η θυγατρική της παρέχει εκπτώσεις στους πελάτες της βάσει όρων που προσδιορίζονται στις σχετικές συμβάσεις. Τα δικαιώματα για εκπτώσεις με βάση τον όγκο των πωλήσεων, αξιολογούνται από την Εταιρεία και τη θυγατρική της, προκειμένου να προσδιοριστεί εάν αποτελούν ουσιώδη δικαιώματα τα οποία ο πελάτης δεν θα αποκτούσε εάν δεν είχε συνάψει τη συγκεκριμένη σύμβαση. Για όλα αυτά τα δικαιώματα η Εταιρεία και η θυγατρική της αξιολογεί την πιθανότητα εξάσκησης τους και στη συνέχεια το μέρος του εσόδου το οποίο αναλογεί στο συγκεκριμένο δικαίωμα αναγνωρίζεται όταν το δικαίωμα είτε εξασκηθεί είτε λήξει. 34 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 1 Ιαν – 31 Δεκ 2020 Έσοδα από τόκους Τα έσοδα από τόκους καταχωρούνται βάσει μιας χρονικής αναλογίας αναφορικά με το ανεξόφλητο κεφάλαιο και το εφαρμόσιμο πραγματικό επιτόκιο, το οποίο είναι το επιτόκιο που ακριβώς προεξοφλεί τις εκτιμώμενες μελλοντικές ταμιακές εισπράξεις, οι οποίες αναμένεται να εισρεύσουν καθ’ όλη την διάρκεια ζωής του περιουσιακού στοιχείου, ώστε να εξισώνονται με την καθαρή λογιστική αξία του περιουσιακού στοιχείου. Έσοδα από μερίσματα Τα έσοδα από μερίσματα αναγνωρίζονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων όταν το δικαίωμα είσπραξής τους έχει θεμελιωθεί. 2.5 Συναλλαγές σε ξένο νόμισμα Κατά την προετοιμασία των χρηματοοικονομικών καταστάσεων, συναλλαγές σε νομίσματα διαφορετικά από το λειτουργικό νόμισμα του Ομίλου καταχωρούνται με τη χρησιμοποίηση των συναλλαγματικών ισοτιμιών (τρέχουσες ισοτιμίες) που ισχύουν κατά τις ημερομηνίες των συναλλαγών. Οι συναλλαγματικές διαφορές (κέρδη ή ζημίες) που προκύπτουν από τον διακανονισμό των ανωτέρω συναλλαγών καθώς και από τη μετατροπή στο τέλος της χρήσης των χρηματικών στοιχείων (monetary items) από το ξένο νόμισμα στο λειτουργικό νόμισμα, καταχωρούνται στην κατάσταση αποτελεσμάτων. 2.6 Κόστος δανεισμού Το κόστος δανεισμού το άμεσα αποδιδόμενο στην αγορά, κατασκευή ή παραγωγή ειδικών περιουσιακών στοιχείων για τα οποία απαιτείται σημαντική χρονική περίοδος μέχρι να είναι έτοιμα για την προτιθέμενη χρήση ή πώληση τους, προστίθεται στο κόστος κτήσης αυτών των περιουσιακών στοιχείων μέχρι την χρονική στιγμή που αυτά θα είναι ουσιαστικά έτοιμα για την προτιθέμενη χρήση ή πώλησή τους. Τα έσοδα από προσωρινές τοποθετήσεις αναληφθέντων ποσών για την χρηματοδότηση των παραπάνω περιουσιακών στοιχείων μειώνουν το κόστος δανεισμού που κεφαλαιοποιείται. Το κόστος δανεισμού στις υπόλοιπες περιπτώσεις επιβαρύνει τα αποτελέσματα της χρήσης μέσα στην οποία πραγματοποιείται. 2.7 Κρατικές επιχορηγήσεις Οι κρατικές επιχορηγήσεις για επανεκπαίδευση του προσωπικού αναγνωρίζονται ως έσοδο κατά τη διάρκεια των περιόδων που απαιτούνται για να αντικρισθούν με τα ανάλογα συσχετιζόμενα έξοδα και παρουσιάζονται αφαιρετικά από αυτά. Οι κρατικές επιχορηγήσεις που αφορούν γήπεδα, κτίρια, μηχανήματα και εξοπλισμό αντιμετωπίζονται σαν αναβαλλόμενο έσοδο και μεταφέρονται στα αποτελέσματα κατά τη διάρκεια της αναμενόμενης ωφέλιμης ζωής των παγίων αυτών. Η έναρξη της μεταφοράς των αποσβέσεών τους διενεργείται στην περίοδο κατά την οποία οι σχετικές κρατικές επιχορηγήσεις έχουν καταστεί οριστικές και έχουν εγκριθεί από την αρμόδια αρχή. 2.8 Κόστος παροχών προς το προσωπικό λόγω συνταξιοδότησης Οι παροχές μετά τη λήξη της απασχόλησης περιλαμβάνουν εφάπαξ αποζημιώσεις συνταξιοδότησης, συντάξεις και άλλες παροχές που καταβάλλονται στους εργαζόμενους μετά την λήξη της απασχόλησης ως αντάλλαγμα της υπηρεσίας τους. Οι υποχρεώσεις του Ομίλου για παροχές συνταξιοδότησης αφορούν τόσο προγράμματα καθορισμένων εισφορών όσο και προγράμματα καθορισμένων παροχών. Το δεδουλευμένο κόστος των προγραμμάτων καθορισμένων εισφορών καταχωρείται ως έξοδο στην περίοδο που αφορά. Πρόγραμμα καθορισμένων εισφορών Τα προγράμματα καθορισμένων εισφορών αφορούν την καταβολή εισφορών σε Ασφαλιστικούς Φορείς (π.χ. Ίδρυμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων), με αποτέλεσμα να μην ανακύπτει νομική υποχρέωση του Ομίλου σε περίπτωση που το Κρατικό Ταμείο αδυνατεί να καταβάλλει σύνταξη στον ασφαλιζόμενο. Η υποχρέωση του εργοδότη περιορίζεται στην καταβολή των εργοδοτικών εισφορών στα Ταμεία. Η πληρωτέα εισφορά από τον Όμιλο σε ένα πρόγραμμα καθορισμένων εισφορών, αναγνωρίζεται ως υποχρέωση μετά και την αφαίρεση της εισφοράς που καταβλήθηκε, ενώ οι δεδουλευμένες εισφορές αναγνωρίζονται ως έξοδο στα αποτελέσματα της χρήσης. 35 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 1 Ιαν – 31 Δεκ 2020 Πρόγραμμα καθορισμένων παροχών Σύμφωνα με τον Ν.2112/20 και 4093/2012 ο Όμιλος καταβάλλει στους εργαζόμενους αποζημιώσεις επί απόλυσης ή αποχώρησης λόγω συνταξιοδότησης. Το ύψος των καταβαλλόμενων ποσών αποζημίωσης εξαρτάται από τα έτη προϋπηρεσίας, το ύψος των αποδοχών και τον τρόπο απομάκρυνσης από την υπηρεσία (απόλυση ή συνταξιοδότηση). Η θεμελίωση δικαιώματος συμμετοχής σε αυτά τα προγράμματα, βασίζεται συνήθως στα χρόνια προϋπηρεσίας του υπαλλήλου μέχρι την συνταξιοδότηση του. Η υποχρέωση που αναγνωρίζεται στην Κατάσταση Οικονομικής Θέσης για τα προγράμματα καθορισμένων παροχών αποτελεί την παρούσα αξία της υποχρέωσης για την καθορισμένη παροχή μείον τις μεταβολές που προκύπτουν από οποιοδήποτε αναλογιστικό κέρδος ή ζημία και το κόστος της προϋπηρεσίας. Η δέσμευση της καθορισμένης παροχής υπολογίζεται ετησίως από ανεξάρτητο αναλογιστή με τη χρήση της μεθόδου της προβεβλημένης πιστωτικής μονάδος (projected unit credit method). Ο υπολογισμός λαμβάνει υπόψη διάφορες παραμέτρους, όπως η ηλικία, τα έτη προϋπηρεσίας, ο μισθός, συγκεκριμένες υποχρεώσεις για καταβλητέες παροχές. Οι προβλέψεις που αφορούν τη χρήση περιλαμβάνονται στο κόστος προσωπικού και συνίστανται από το τρέχον και παρελθόν κόστος υπηρεσίας, το σχετικό χρηματοοικονομικό κόστος και τις όποιες πιθανές πρόσθετες επιβαρύνσεις. Τα αναλογιστικά κέρδη και οι ζημίες που προκύπτουν από τις προσαρμογές με βάση τα ιστορικά δεδομένα αναγνωρίζονται στο σύνολο τους στην κατάσταση λοιπών συνολικών εισοδημάτων. Παροχές τερματισμού της απασχόλησης Οι παροχές λόγω λήξης της εργασιακής σχέσης καταβάλλονται όταν οι εργαζόμενοι αποχωρούν πριν την ημερομηνία συνταξιοδοτήσεως. Ο Όμιλος καταχωρεί αυτές τις παροχές όταν δεσμεύεται, είτε όταν τερματίζει την απασχόληση υπαρχόντων εργαζομένων σύμφωνα με ένα λεπτομερές πρόγραμμα για το οποίο δεν υπάρχει πιθανότητα απόσυρσης, είτε όταν προσφέρει αυτές τις παροχές ως κίνητρο για εθελουσία αποχώρηση. Όταν οι παροχές αυτές καθίστανται πληρωτέες σε περιόδους πέραν των 12 μηνών από την ημερομηνία των Χρηματοοικονομικών καταστάσεων, προεξοφλούνται. 2.9 Φορολογία Το έξοδο του φόρου αντιπροσωπεύει το άθροισμα του τρέχοντος πληρωτέου φόρου και του αναβαλλόμενου φόρου, πλέον τυχόν πρόσθετου φόρου από φορολογικό έλεγχο προηγούμενων χρήσεων. Η επιβάρυνση του φόρου της τρέχουσας χρήσης βασίζεται στο φορολογητέο κέρδος της χρήσης. Το φορολογητέο κέρδος διαφέρει από το καθαρό λογιστικό κέρδος που εμφανίζεται στα αποτελέσματα διότι αποκλείει έσοδα ή έξοδα που φορολογούνται ή εξαιρούνται από τον φόρο σε άλλες χρήσεις και επιπλέον αποκλείει στοιχεία που ποτέ δεν φορολογούνται ή δεν εκπίπτουν φορολογικά. Ο φόρος υπολογίζεται σύμφωνα με τους ισχύοντες φορολογικούς συντελεστές ή αυτούς που ουσιαστικά έχουν θεσπιστεί κατά την ημερομηνία της Κατάστασης Οικονομικής Θέσης. Αναβαλλόμενη φορολογία αναγνωρίζεται σε διαφορές μεταξύ της λογιστικής αξίας των περιουσιακών στοιχείων και των υποχρεώσεων στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις και των αντίστοιχων φορολογικών βάσεων των χρησιμοποιούμενων για τον υπολογισμό των φορολογητέων κερδών και λογιστικοποιείται με την χρήση της μεθόδου της υποχρέωσης στην Κατάσταση Οικονομικής Θέσης. Οι υποχρεώσεις από αναβαλλόμενη φορολογία αναγνωρίζονται για όλες τις φορολογικές προσωρινές διαφορές, ενώ οι απαιτήσεις από αναβαλλόμενη φορολογία αναγνωρίζονται στην έκταση που είναι πιθανό ότι φορολογητέα κέρδη θα είναι διαθέσιμα έναντι των οποίων εκπεστέες προσωρινές διαφορές θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν. Τέτοιες απαιτήσεις και υποχρεώσεις δεν αναγνωρίζονται αν οι προσωρινές διαφορές προκύπτουν από υπεραξία ή από την αρχική αναγνώριση (εκτός από μία συνένωση επιχειρήσεων) περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων, από συναλλαγές που δεν επηρεάζουν ούτε τα φορολογητέα ούτε τα λογιστικά κέρδη. Υποχρεώσεις από αναβαλλόμενη φορολογία αναγνωρίζονται για προσωρινές φορολογικές διαφορές που προκύπτουν από επενδύσεις σε θυγατρικές και συνδεμένες επιχειρήσεις, και συμφέροντα σε κοινοπραξίες με εξαίρεση τις περιπτώσεις όπου ο Όμιλος μπορεί να ελέγξει την αντιστροφή των προσωρινών διαφορών και είναι πιθανό ότι οι διαφορές αυτές δεν θα αντιστραφούν στο προβλεπόμενο μέλλον. Απαιτήσεις από αναβαλλόμενη φορολογία αναγνωρίζονται για προσωρινές φορολογικές διαφορές που προκύπτουν από επενδύσεις και συμφέροντα μόνο στην έκταση που είναι πιθανό να υπάρχουν επαρκή φορολογητέα κέρδη έναντι των οποίων θα χρησιμοποιηθούν τα οφέλη των προσωρινών φορολογικών διαφορών και αναμένεται ότι αυτές θα αντιστραφούν στο προβλεπόμενο μέλλον. 36 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 1 Ιαν – 31 Δεκ 2020 Η λογιστική αξία της απαίτησης από αναβαλλόμενη φορολογία εξετάζεται κάθε ημερομηνία σύνταξης της Κατάστασης Οικονομικής Θέσης και μειώνεται στην έκταση που δεν είναι πλέον πιθανό ότι θα υπάρχουν επαρκή φορολογητέα κέρδη που θα επιτρέψουν την ανάκτηση αυτού του περιουσιακού στοιχείου εξ’ ολοκλήρου ή εν μέρει. Η αναβαλλόμενη φορολογία υπολογίζεται σύμφωνα με τους φορολογικούς συντελεστές που αναμένεται να βρίσκονται σε ισχύ την περίοδο που θα ρευστοποιηθεί η απαίτηση ή θα διακανονιστεί η υποχρέωση. Η αναβαλλόμενη φορολογία επιβαρύνει ή ωφελεί τα αποτελέσματα της χρήσης, με εξαίρεση τις περιπτώσεις εκείνες που αφορούν εγγραφές κατευθείαν στην καθαρή θέση οπότε και η αναβαλλόμενη φορολογία που τις αφορά λογιστικοποιείται στην καθαρή θέση. Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις συμψηφίζονται όταν υπάρχει ένα νομικά εκτελεστό δικαίωμα να συμψηφισθούν τρέχουσες φορολογικές απαιτήσεις με τρέχουσες φορολογικές υποχρεώσεις και όταν αυτές σχετίζονται με φόρους εισοδήματος επιβαλλόμενους από την ίδια φορολογική αρχή και επί πλέον ο Όμιλος προτίθεται να διακανονίσει τις τρέχουσες φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις του σε μία καθαρή βάση. 2.10 Λοιπά άυλα περιουσιακά στοιχεία Λοιπά άυλα περιουσιακά στοιχεία συμπεριλαμβάνεται το λογισμικό του Ομίλου το οποίο εμφανίζεται στο κόστος κτήσεώς του και αποσβένεται με τον ρυθμό της εκτιμώμενης από τον Όμιλο ωφέλιμης ζωής τους, χρησιμοποιώντας τη σταθερή μέθοδο όσον αφορά το λογισμικό και με την περίοδο που η Εταιρεία έχει το δικαίωμα εκμετάλλευσης των αντίστοιχων δικαιωμάτων. Η ωφέλιμη ζωή των λοιπών άυλων περιουσιακών στοιχείων εκτιμάται σε 5 - 10 χρόνια. Οι εκτιμώμενες ωφέλιμες ζωές των λοιπών ασώματων ακινητοποιήσεων, τυχόν υπολειμματικές τους αξίες και η μέθοδος απόσβεσης επαναξιολογούνται σε τακτά χρονικά διαστήματα, ώστε τυχόν αλλαγές στις εκτιμήσεις να εφαρμοσθούν σε επόμενες χρήσεις. 2.11 Ενσώματες ακινητοποιήσεις Τα γήπεδα και τα κτίρια που κατέχονται με σκοπό τη χρήση τους στην παραγωγή ή διάθεση αγαθών και υπηρεσιών ή για διοικητικούς σκοπούς εμφανίζονται στην Κατάσταση Οικονομικής Θέσης στο κόστος μείον τις αναλογούσες συσσωρευμένες αποσβέσεις. Τα ακίνητα υπό κατασκευή που προορίζονται για την παραγωγή, την ενοικίαση, για διοικητικούς ή άλλους σκοπούς ακόμη και μη προκαθορισμένους, παρουσιάζονται στο κόστος τους μειωμένα με τα ποσά που αναγνωρίζονται ως ζημία από απομείωση της αξίας τους. Το κόστος περιλαμβάνει αμοιβές επαγγελματιών και για τις ακινητοποιήσεις που ικανοποιούν τα απαραίτητα κριτήρια το κεφαλαιοποιημένο κόστος δανεισμού, σύμφωνα με τις λογιστικές αρχές που ακολουθεί ο Όμιλος. Η απόσβεση των στοιχείων αυτών, όπως και των άλλων ακινητοποιήσεων, αρχίζει όταν τα περιουσιακά αυτά στοιχεία είναι έτοιμα για την προτιθέμενη χρήση τους. Έπιπλα και εξοπλισμός εμφανίζονται στο κόστος τους μειωμένα κατά το ποσό των συσσωρευμένων αποσβέσεων και την αναγνωρισμένη ζημία από απομείωση της αξίας τους. Οι ενσώματες ακινητοποιήσεις που κατέχονται με μισθώσεις αποσβένονται με βάση την εκτιμώμενη ωφέλιμη ζωή τους, δηλαδή στην ίδια βάση όπως και τα πάγια ιδιόκτητα περιουσιακά στοιχεία του Ομίλου και αν αυτή είναι μικρότερη στην περίοδο που ορίζει το μισθωτήριο συμβόλαιο. Οι αποσβέσεις λογίζονται στα αποτελέσματα έτσι ώστε να μειώνουν το κόστος ή την αξία αποτίμησης των παγίων περιουσιακών στοιχείων, εκτός από την γη και τις ακινητοποιήσεις υπό κατασκευή, κατά την διάρκεια της εκτιμώμενης ωφέλιμης ζωής των παγίων, χρησιμοποιώντας τη σταθερή μέθοδο: Βιομηχανικά κτίρια Λοιπά κτίρια Μηχανήματα και μηχανολογικός εξοπλισμός Λοιπές εγκαταστάσεις και εξοπλισμός Έπιπλα και λοιπός εξοπλισμός Μεταφορικά μέσα 33 40 15-20 6,7 5 8 37 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 1 Ιαν – 31 Δεκ 2020 Οι εκτιμώμενες ωφέλιμες ζωές των παγίων, οι υπολειμματικές τους αξίες και η μέθοδος απόσβεσης επαναξιολογούνται σε τακτά χρονικά διαστήματα, ώστε τυχόν αλλαγές στις εκτιμήσεις να εφαρμοσθούν σε επόμενες χρήσεις. Το κέρδος ή η ζημία που προκύπτει από την πώληση ή την απόσυρση ενός περιουσιακού στοιχείου καθορίζεται ως η διαφορά μεταξύ των εσόδων από την πώληση και της αντίστοιχης αναπόσβεστης αξίας του και μεταφέρεται στα αποτελέσματα της χρήσης. 2.12 Μισθώσεις Δικαιώματα χρήσης παγίων Η Εταιρεία και η θυγατρική της αναγνωρίζει δικαιώματα χρήσης παγίων στην έναρξη της μίσθωσης (την ημερομηνία που το περιουσιακό στοιχείο είναι διαθέσιμο προς χρήση). Τα δικαιώματα χρήσης παγίων επιμετρούνται στο κόστος τους, μειωμένο κατά τη συσσωρευμένη απόσβεση και την απομείωση της αξίας τους και προσαρμοσμένο κατά την επαναμέτρηση των αντίστοιχων υποχρεώσεων μισθώσεων. Το κόστος των δικαιωμάτων χρήσης παγίων συμπεριλαμβάνει το ποσό των υποχρεώσεων μισθώσεων που έχουν αναγνωριστεί, τις αρχικές άμεσα συνδεδεμένες σχετικές δαπάνες και τις πληρωμές μισθώσεων που έγιναν την ή πριν την ημερομηνία έναρξης, μειωμένες κατά το ποσό των προσφερόμενων εκπτώσεων ή άλλων κινήτρων. Εκτός των περιπτώσεων όπου είναι σχετικά βέβαιο ότι το μισθωμένο πάγιο θα περιέλθει στην κατοχή της Εταιρείας και της θυγατρικής της στο τέλος της σύμβασης μίσθωσης, τα αναγνωρισμένα δικαιώματα χρήσης παγίων αποσβένονται με τη σταθερή μέθοδο κατά τη μικρότερη διάρκεια μεταξύ της ωφέλιμης ζωής του υποκειμένου πάγιου και των όρων της συμβάσης μίσθωσης. Τα δικαιώματα χρήσης παγίων υπόκεινται σε έλεγχο απομείωσης της αξίας τους είτε κάθε ένα ξεχωριστά, είτε ως μονάδα δημιουργίας ταμιακών ροών. Υποχρεώσεις μισθώσεων Κατά την έναρξη της μίσθωσης, η Εταιρεία και η θυγατρική της αναγνωρίζει υποχρεώσεις μισθώσεων ίσες με την παρούσα αξία των μισθωμάτων κατά τη συνολική διάρκεια της συμβάσης μίσθωσης. Οι πληρωμές συμπεριλαμβάνουν τα συμβατικά σταθερά μισθώματα, μειωμένα κατά το ποσό των προσφερόμενων επιδοτήσεων, μεταβλητά μισθώματα που εξαρτώνται από κάποιον δείκτη, καθώς και ποσά για πληρωμές υπολειμματικής αξίας που αναμένεται να πληρωθούν. Τα μισθώματα επίσης περιλαμβάνουν την τιμή εξάσκησης ενός δικαιώματος αγοράς, που είναι σχετικά βέβαιο να εξασκηθεί από την Εταιρεία και τη θυγατρική της και πληρωμές κυρώσεων λύσης της μίσθωσης, αν οι όροι συμβάσης δείχνουν με σχετική βεβαιότητα ότι η Εταιρεία και η θυγατρική της θα εξασκήσει το δικαίωμα για λύση. Τα μεταβλητά μισθώματα που δεν εξαρτώνται από κάποιον δείκτη, αναγνωρίζονται ως έξοδο στην περίοδο που επέρχεται το γεγονός ή η συνθήκη και γίνεται η πληρωμή. Για να υπολογίσει την παρούσα αξία των πληρωμών, η Εταιρεία και η θυγατρική της χρησιμοποιεί το κόστος επιπροσθέτου δανεισμού κατά την ημερομηνία έναρξης της μίσθωσης, εάν το πραγματικό επιτόκιο δεν προσδιορίζεται ευθέως από τη σύμβαση μίσθωσης. Μεταγενέστερα της έναρξης μίσθωσης, το ποσό των υποχρεώσεων μισθώσεων προσαυξάνεται με έξοδα τόκων και μειώνεται με τις πληρωμές μισθωμάτων που πραγματοποιούνται. Επιπλέον, η λογιστική αξία των υποχρεώσεων μισθώσεων επαναμετράται εάν υπάρξει τροποποίηση συμβάσης, ή οποιαδήποτε αλλαγή στη διάρκεια της συμβάσης, στα σταθερά μισθώματα ή στην απόφαση εξαγοράς του περιουσιακού στοιχείου. Οι επαναμετρήσεις αυτές καταχωρούνται σε μια γραμμή στη σημείωση των δικαιωμάτων χρήσης παγίων ως μεταβολές. (α) Βραχυχρόνιες μισθώσεις και μισθώσεις παγίων χαμηλής αξίας Η Εταιρεία και η θυγατρική της εφαρμόζει την εξαίρεση σχετικά με τις βραχυχρόνιες μισθώσεις (δηλαδή μισθώσεις διάρκειας μικρότερης ή ίσης των 12 μηνών, από την ημερομηνία έναρξης της συμβάσης μίσθωσης, οπού δεν υπάρχει το δικαίωμα αγοράς του περιουσιακού στοιχείου). Επίσης εφαρμόζει την εξαίρεση σχετικά με τα περιουσιακά στοιχεία χαμηλής αξίας (δηλαδή αξίας μικρότερης των πέντε χιλιάδων ευρώ). Πληρωμές μισθωμάτων για βραχυχρόνιες και χαμηλής αξίας μισθώσεις αναγνωρίζονται ως έξοδα με τη σταθερή μέθοδο κατά τη διάρκεια της μίσθωσης. (β) Σημαντικές εκτιμήσεις στον προσδιορισμό της διάρκειας μισθώσεων με δικαίωμα ανανέωσης Η Εταιρεία και η θυγατρική της προσδιορίζει τη διάρκεια μίσθωσης ως τη συμβατική διάρκεια μίσθωσης, συμπεριλαμβανομένης της χρονικής περιόδου που καλύπτεται από α) δικαίωμα επέκτασης της μίσθωσης, εάν είναι σχετικά βέβαιο ότι το δικαίωμα θα εξασκηθεί ή από β) δικαίωμα λύσης της συμβάσης, εάν είναι σχετικά βέβαιο ότι το δικαίωμα δε θα εξασκηθεί. 38 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 1 Ιαν – 31 Δεκ 2020 Η Εταιρεία και η θυγατρική της έχει το δικαίωμα για κάποιες μισθώσεις, να επεκτείνει τη διάρκεια της συμβάσης μίσθωσης. Η Εταιρεία και η θυγατρική της αξιολογεί εάν υπάρχει σχετική βεβαιότητα ότι θα εξασκηθεί το δικαίωμα ανανέωσης, λαμβάνοντας υπόψη όλους τους σχετικούς παράγοντες που δημιουργούν οικονομικό κίνητρο, να εξασκήσει το δικαίωμα ανανέωσης. Μεταγενέστερα της ημερομηνίας έναρξης της μίσθωσης, η Εταιρεία και η θυγατρική της επανεξετάζει τη διάρκεια της μίσθωσης, εάν υπάρξει ένα σημαντικό γεγονός ή αλλαγή στις συνθήκες που εμπίπτουν στον έλεγχό του και επηρεάζουν την επιλογή εξάσκησης (ή όχι) του δικαιώματος ανανέωσης (όπως για παράδειγμα μια αλλαγή στην επιχειρηματική στρατηγική της Εταιρείας και της θυγατρικής της). (γ) Προσδιορισμός διάρκειας μισθώσεων Η Επιτροπή εξέδωσε απόφαση, σύμφωνα με την οποία κατά την εκτίμηση της έννοιας της μη σημαντικής ποινής, κατά την κατάρτιση των όρων μίσθωσης, η ανάλυση δεν πρέπει να καλύπτει μόνο την χρηματική ποινή που προβλέπεται στη σύμβαση, αλλά να χρησιμοποιεί μια ευρύτερη οικονομική εκτίμηση της ποινής έτσι ώστε να περιλαμβάνει όλες τις πιθανές οικονομικές εκροές που συνδέονται με την καταγγελία της συμβάσης. Η Εταιρεία και η θυγατρική της εφαρμόζει αυτή την απόφαση και χρησιμοποιεί κρίση για την εκτίμηση της μίσθωσης, ιδιαιτέρα στις περιπτώσεις οπού οι συμφωνίες δεν προβλέπουν προκαθορισμένη διάρκεια. Η Εταιρεία και η θυγατρική της λαμβάνει υπόψη όλους τους σχετικούς παράγοντες που δημιουργούν οικονομικό κίνητρο για να ασκήσει είτε την ανανέωση είτε τον τερματισμό. 2.13 Απομείωση αξίας ενσώματων και λοιπών άυλων ακινητοποιήσεων εκτός από υπεραξία Σε κάθε ημερομηνία αναφοράς, ο Όμιλος εξετάζει τη λογιστική αξία των ενσώματων και λοιπών άυλων ακινητοποιήσεων για να προσδιορίσει αν υπάρχει ένδειξη ότι αυτά τα περιουσιακά στοιχεία έχουν υποστεί ζημία απομείωσης. Αν οποιαδήποτε τέτοια ένδειξη υπάρχει, το ανακτήσιμο ποσό του περιουσιακού στοιχείου εκτιμάται για να καθορισθεί ο βαθμός της ζημίας απομείωσης (αν υπάρχει). Όταν δεν είναι δυνατό να εκτιμηθεί η ανακτήσιμη αξία ενός επί μέρους περιουσιακού στοιχείου, ο Όμιλος εκτιμά την ανακτήσιμη αξία της μονάδας δημιουργίας ταμιακών ροών στην οποία το περιουσιακό στοιχείο ανήκει. Το ανακτήσιμο ποσό είναι το μεγαλύτερο μεταξύ της εύλογης αξίας μειωμένης κατά τα έξοδα πώλησης και της αξίας χρήσης του. Για τον υπολογισμό της αξίας χρήσης (του περιουσιακού στοιχείου), οι εκτιμώμενες μελλοντικές ταμιακές ροές προεξοφλούνται στη παρούσα αξία τους χρησιμοποιώντας ένα προ-φόρου προεξοφλητικό επιτόκιο που αντανακλά τις παρούσες εκτιμήσεις της αγοράς για τη διαχρονική αξία του χρήματος και τους κινδύνους που σχετίζονται με το περιουσιακό στοιχείο. Αν το ανακτήσιμο ποσό ενός περιουσιακού στοιχείου (ή μιας μονάδας δημιουργίας ταμιακών ροών) εκτιμάται ότι είναι μικρότερο από τη λογιστική αξία του, η λογιστική αξία του περιουσιακού στοιχείου (μονάδας δημιουργίας ταμιακών ροών) μειώνεται μέχρι το ανακτήσιμο ποσό αυτού. Μια ζημία απομείωσης αναγνωρίζεται αμέσως στα αποτελέσματα, εκτός αν το σχετιζόμενο περιουσιακό στοιχείο μεταφέρεται σε ένα αναπροσαρμοσμένο ποσό, οπότε στην περίπτωση αυτή η ζημία απομείωσης αντιμετωπίζεται ως μείωση στο ποσό της αναπροσαρμογής. Όταν, μεταγενέστερα, μία ζημία απομείωσης αναστραφεί, η λογιστική αξία του περιουσιακού στοιχείου (της μονάδας δημιουργίας ταμιακών ροών) αυξάνεται μέχρι την αναθεωρημένη εκτιμώμενη ανακτήσιμη αξία του, έτσι ώστε η αυξημένη λογιστική αξία να μην υπερβαίνει τη λογιστική αξία που θα είχε προσδιορισθεί αν δεν είχε αναγνωρισθεί καμία ζημία απομείωσης της αξίας του περιουσιακού στοιχείου (μονάδας δημιουργίας ταμιακών ροών) στα προηγούμενα έτη. Η αναστροφή της ζημίας απομείωσης αναγνωρίζεται αμέσως στα αποτελέσματα, εκτός αν το σχετιζόμενο περιουσιακό στοιχείο μεταφέρεται σε αναπροσαρμοσμένη αξία, οπότε στην περίπτωση αυτή η αναστροφή της ζημίας απομείωσης αντιμετωπίζεται ως αύξηση αναπροσαρμογής. 2.14 Επενδυτικά ακίνητα Τα επενδυτικά ακίνητα επιμετρούνται αρχικά στο κόστος, συμπεριλαμβανομένων των εξόδων συναλλαγής. Η λογιστική αξία συμπεριλαμβάνει το κόστος αντικατάστασης μέρους υφιστάμενου επενδυτικού ακινήτου κατά το χρόνο που το κόστος αυτό πραγματοποιείται εφόσον τα κριτήρια αναγνώρισης πληρούνται. Δεν περιλαμβάνει το κόστος της καθημερινής συντήρησης ενός ακινήτου. Μετά την αρχική αναγνώριση, οι επενδύσεις σε ακίνητα απεικονίζονται στην εύλογη αξία, που αντικατοπτρίζει τις συνθήκες της αγοράς κατά την ημερομηνία του ισολογισμού. Τα κέρδη ή ζημίες που προκύπτουν από μεταβολές στην εύλογη αξία των επενδύσεων σε ακίνητα που περιλαμβάνονται στο κέρδος ή ζημία στο έτος που προκύπτουν. 39 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 1 Ιαν – 31 Δεκ 2020 Τα επενδυτικά ακίνητα διαγράφονται όταν είτε έχουν πωληθεί ή όταν το ακίνητο αποσύρεται μονίμως από τη χρήση και δεν αναμένονται μελλοντικά οικονομικά οφέλη από τη διάθεσή του. Τα κέρδη ή ζημίες από την απόσυρση ή πώληση των επενδυτικών ακινήτων αναγνωρίζονται ως κέρδος ή ζημία κατά την περίοδο της απόσυρσης ή της πώλησης. Μεταφορές από ή προς επενδυτικά ακίνητα γίνονται μόνο όταν υπάρχει μεταβολή στη χρήση. Για τη μεταφορά από επενδυτικά ακίνητα σε ιδιοχρησιμοποιούμενα ακίνητα, το τεκμαρτό κόστος για μεταγενέστερη λογιστική είναι η εύλογη αξία κατά την ημερομηνία της μεταβολής της χρήσης. Αν ιδιοχρησιμοποιούμενα ακίνητα γίνονται επενδυτικά ακίνητα ο Όμιλος απεικονίζει το ακίνητο σύμφωνα με τη λογιστική αρχή για τις ενσώματες ακινητοποιήσεις μέχρι έως την ημερομηνία μεταβολής της χρήσης. 2.15 Βιολογικά περιουσιακά στοιχεία Τα βιολογικά περιουσιακά στοιχεία περιλαμβάνουν γαλακτοπαραγωγά ζώα (αγελάδες και μοσχάρια) τα οποία επιμετρώνται στην εύλογη αξία τους μείον το εκτιμώμενο κόστος πώλησης. Διαφορές από την αποτίμηση των βιολογικών περιουσιακών στοιχείων στην εύλογη αξία τους καταχωρίζονται ως κέρδη ή ζημιές στα αποτελέσματα της περιόδου που προκύπτουν. Τα βιολογικά περιουσιακά στοιχεία που αποτιμούνται στην εύλογη αξία τους δεν υπόκεινται σε απόσβεση. Για τα βιολογικά περιουσιακά στοιχεία που υπάρχουν διαθέσιμες τιμές αγοράς, αυτές οι τιμές, μειωμένες με το κόστος που απαιτείται για τη διάθεσή τους, χρησιμοποιούνται για την αποτίμηση στην εύλογη αξία. Για τα βιολογικά περιουσιακά στοιχεία που δεν υπάρχουν διαθέσιμες τιμές αγοράς, η εκτίμηση της εύλογης αξίας γίνεται με χρήση τεχνικών προεξοφλήσεως αναμενόμενων μελλοντικών ταμιακών ροών. Επειδή η εκτίμηση των αναμενόμενων μελλοντικών ταμιακών ροών ενσωματώνει τους συνυφασμένους με το προ αποτίμηση στοιχείο κινδύνους χρησιμοποιήθηκε το χωρίς κίνδυνο προεξοφλητικό επιτόκιο προ φόρων ποσοστού 3,93%. 2.16 Αποθέματα Τα αποθέματα παρουσιάζονται στη χαμηλότερη μεταξύ της αξίας κτήσης τους και της καθαρής ρευστοποιήσιμης αξίας τους. Το κόστος συμπεριλαμβάνει τα άμεσα υλικά και, όπου συντρέχει περίπτωση, τα άμεσα εργατικά κόστη και τα αναλογούντα γενικά βιομηχανικά έξοδα που πραγματοποιούνται προκειμένου να φέρουν τα αποθέματα στην παρούσα τους θέση και κατάσταση. Το κόστος υπολογίζεται χρησιμοποιώντας τη μέθοδο του σταθμισμένου μέσου όρου. Η καθαρή ρευστοποιήσιμη αξία αντιπροσωπεύει την εκτιμώμενη αξία πώλησης μειωμένη με όλα τα εκτιμώμενα κόστη ολοκλήρωσης και τα έξοδα πώλησης, προβολής διάθεσης και διανομής που θα πραγματοποιηθούν. 2.17 Χρηματοοικονομικά μέσα Αρχική αναγνώριση και επιμέτρηση Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία ταξινομούνται, κατά την αρχική αναγνώριση, και μεταγενέστερα αποτιμώνται στο αποσβεσμένο κόστος, στην εύλογη αξία μέσω άλλων συνολικών εισοδήματών (OCI) και στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων. Η ταξινόμηση των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων κατά την αρχική αναγνώριση εξαρτάται από τα συμβατικά χαρακτηριστικά των ταμιακών ροών του χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου και το επιχειρηματικό μοντέλο της Εταιρείας και της θυγατρικής της για τη διαχείριση τους. Με εξαίρεση τις εμπορικές απαιτήσεις που δεν περιέχουν σημαντική χρηματοοικονομική συνιστώσα ή για τις οποίες έχει εφαρμόσει την πρακτική σκοπιμότητας, η Εταιρεία και η θυγατρική της αρχικά αποτιμά τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία στην εύλογη αξία τους πλέον, στην περίπτωση ενός χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου που δεν αποτιμάται μέσω αποτελεσμάτων, του κόστους συναλλαγής. Οι εμπορικές απαιτήσεις που δεν περιέχουν σημαντική χρηματοοικονομική συνιστώσα ή για τις οποίες η Εταιρεία και η θυγατρική της έχει εφαρμόσει την πρακτική σκοπιμότητας, αποτιμώνται στην τιμή συναλλαγής που προσδιορίζεται σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 15. Στη Σημ. 2.4 αναλύεται η λογιστική πολιτική για έσοδα από συμβάσεις με πελάτες. Προκειμένου ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο να ταξινομηθεί και να αποτιμηθεί στο αποσβεσμένο κόστος ή στην εύλογη αξία μέσω των συνολικών εισοδήματών, πρέπει από αυτά να προκύπτουν ταμιακές ροές οι οποίες να είναι «αποκλειστικά πληρωμές κεφάλαιού και τόκων (SPES)» επί του αρχικού κεφάλαιού. Η αξιολόγηση αυτή αναφέρεται ως SPES test και εξετάζεται σε επίπεδο χρηματοοικονομικού στοιχείου. 40 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 1 Ιαν – 31 Δεκ 2020 Το επιχειρηματικό μοντέλο της Εταιρείας και της θυγατρικής της για τη διαχείριση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων αναφέρεται στον τρόπο με τον οποίο διαχειρίζεται τις οικονομικές της δυνατότητες προκειμένου να δημιουργήσει ταμιακές ροές. Το επιχειρηματικό μοντέλο καθορίζει εάν οι ταμιακές ροές θα προκύψουν από τη συλλογή συμβατικών ταμιακών ροών, πώληση των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων ή και από τα δυο. Η αγορά ή πώληση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων που απαιτούν την παράδοση περιουσιακών στοιχείων εντός χρονικού πλαισίου που καθορίζεται με κανονισμό ή σύμβαση στην αγορά αναγνωρίζονται κατά την ημερομηνία συναλλαγής δηλαδή κατά την ημερομηνία κατά την οποία η Εταιρεία και η θυγατρική της δεσμεύεται να αγοράσει ή να πωλήσει το περιουσιακό στοιχείο. Μεταγενέστερη επιμέτρηση Για σκοπούς μεταγενέστερης επιμέτρησης, τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία ταξινομούνται στις κάτωθι κατηγορίες: • Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων • Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε αποσβεσμένο κόστος • Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των συνολικών εισοδήματών χωρίς ανακύκλωση σωρευτικών κερδών και ζημίων κατά την αποαναγνώριση (α) Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων περιλαμβάνουν τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που κατέχονται προς εμπορία, τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που προσδιορίζονται κατά την αρχική αναγνώριση στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων ή τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που υποχρεωτικά θα πρέπει να επιμετρηθούν στην εύλογη αξία. Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού ταξινομούνται ως διακρατούμενα προς εμπορία εάν αποκτώνται με σκοπό την πώληση ή την επαναγορά τους στο εγγύς μέλλον. Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία κατηγοριοποιούνται ως κυκλοφορούντα στοιχεία ενεργητικού όταν ταξινομούνται ως διακρατούμενα προς εμπορία ή όταν η ημερομηνία λήξης τους είναι μικρότερη των 12 μηνών, ενώ στην αντίθετη περίπτωση κατηγοριοποιούνται ως μη κυκλοφορούντα στοιχεία ενεργητικού. Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία με ταμιακές ροές που δεν είναι μόνο πληρωμές κεφάλαιού και τόκων ταξινομούνται και αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων, ανεξάρτητα από το επιχειρηματικό μοντέλο. Τα χρηματοοικονομικά αυτά στοιχεία ταξινομούνται ως κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία όταν διακρατούνται προς διαπραγμάτευση ή αναμένεται να ρευστοποιηθούν εντός 12 μηνών από την περίοδο αναφοράς. (β) Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε αποσβεσμένο κόστος Η Εταιρεία και η θυγατρική της αποτιμά τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε αποσβεσμένο κόστος εάν πληρούνται και οι δυο ακόλουθοι όροι: α) Το χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο διατηρείται σε επιχειρηματικό μοντέλο με στόχο τη διακράτηση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων για τη συλλογή συμβατικών ταμιακών ροών και β) οι συμβατικοί όροι του χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου δημιουργούν σε συγκεκριμένες ημερομηνίες ταμιακές ροές που αποτελούν μόνο πληρωμές κεφαλαίου και τόκων επί του υπολοίπου του αρχικού κεφαλαίου. Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία στο αποσβεσμένο κόστος επιμετρώνται στη συνέχεια χρησιμοποιώντας την μέθοδο (EIR) και υπόκεινται σε απομείωση. Τα κέρδη και οι ζημιές αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα όταν το περιουσιακό στοιχείο αποαναγνωριστεί, τροποποιηθεί ή απομειωθεί. (γ) Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που ταξινομούνται στην εύλογη αξία μέσω των συνολικών εισοδήματών Κατά την αρχική αναγνώριση, η Εταιρεία και η θυγατρική της μπορεί να επιλέξει να ταξινομήσει αμετάκλητα τις συμμετοχικές επενδύσεις ως συμμετοχικούς τίτλους που προσδιορίζονται στην εύλογη αξία μέσω συνολικών εισοδήματών όταν πληρούν τον ορισμό της καθαρής θέσης σύμφωνα με το ΔΛΠ 32 Χρηματοοικονομικά μέσα: Παρουσίαση, και δεν κατέχονται προς εμπορία. Η ταξινόμηση καθορίζεται ανά χρηματοοικονομικό μέσο. Τα κέρδη και οι ζημιές από αυτά τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία δεν ανακυκλώνονται ποτέ στα κέρδη ή τις ζημιές. Τα μερίσματα αναγνωρίζονται ως αλλά έσοδα στην κατάσταση αποτελεσμάτων όταν έχει αποδειχθεί το δικαίωμα 41 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 1 Ιαν – 31 Δεκ 2020 πληρωμής, εκτός εάν η Εταιρεία η θυγατρική της επωφελείται από τα έσοδα αυτά ως ανάκτηση μέρους του κόστους του χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου, οπότε τα κέρδη αυτά αναγνωρίζονται στην κατάσταση συνολικών εισοδήματών. Οι συμμετοχικοί τίτλοι που προσδιορίζονται στην εύλογη αξία μέσω των συνολικών εισοδήματών δεν υπόκεινται σε εξέταση απομείωσης. Αποαναγνώριση και απομείωση Αποαναγνώριση Ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο αποαναγνωρίζεται κυρίως όταν: • • Τα δικαιώματα λήψης ταμιακών ροών από το περιουσιακό στοιχείο έχουν λήξει, ή Η Εταιρεία και η θυγατρική της έχει μεταβιβάσει τα δικαιώματά της να λαμβάνει ταμιακές ροές από το περιουσιακό στοιχείο ή έχει αναλάβει την υποχρέωση να πληρώσει εξ ολοκλήρου τις λαμβανόμενες ταμιακές ροές χωρίς σημαντική καθυστέρηση σε τρίτο μέρος βάσει συμφωνίας "pass-through" και είτε (α) η Εταιρεία και η θυγατρική της έχει μεταβιβάσει ουσιαστικά όλους τους κίνδυνους και τα οφέλη του περιουσιακού στοιχείου είτε (β) η Εταιρεία και η θυγατρική της δεν έχει μεταβιβάσει ούτε κρατήσει ουσιαστικά όλους τους κίνδυνους και τις εκτιμήσεις του περιουσιακού στοιχείου, αλλά έχει μεταβιβάσει τον έλεγχο του περιουσιακού στοιχείου. Όταν η Εταιρεία και η θυγατρική της έχει μεταβιβάσει τα δικαιώματα να εισπράξει ταμιακές ροές από ένα περιουσιακό στοιχείο ή έχει συνάψει συμφωνία μεταβίβασης, αξιολογεί εάν και σε ποιο βαθμό κατέχει τους κίνδυνους και τα οφέλη από την κυριότητα. Όταν η Εταιρεία και η θυγατρική της δεν έχει μεταβιβάσει ούτε κατέχει ουσιαστικά όλους τους κίνδυνους και τα οφέλη του περιουσιακού στοιχείου και ούτε έχει μεταβιβάσει τον έλεγχο του περιουσιακού στοιχείου, συνεχίζει να αναγνωρίζει το μεταβιβασθέν περιουσιακό στοιχείο στο βαθμό της συνεχιζόμενης εμπλοκής της. Στην περίπτωση αυτή, η Εταιρεία και η θυγατρική της αναγνωρίζει επίσης κάθε σχετική υποχρέωση. Το μεταβιβασθέν περιουσιακό στοιχείο και η σχετική υποχρέωση αποτιμώνται με βάση τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που η Εταιρεία και η θυγατρική της κατέχει. Απομείωση Περαιτέρω γνωστοποιήσεις σχετικά με απομείωση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων παρέχονται επίσης στις ακόλουθες σημειώσεις: Γνωστοποιήσεις για σημαντικές εκτιμήσεις και παραδοχές (Σημ. 3.4) Απαιτήσεις από πελάτες (Σημ. 15) Συμψηφισμός απαιτήσεων - υποχρεώσεων Ο συμψηφισμός χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων με υποχρεώσεις και η απεικόνιση του καθαρού ποσού στην Κατάσταση Οικονομικής Θέσης πραγματοποιείται μόνο εφόσον υπάρχει νόμιμο εκτελεστέο δικαίωμα για συμψηφισμό και υπάρχει πρόθεση για διακανονισμό του καθαρού ποσού που προκύπτει από τον συμψηφισμό ή για ταυτόχρονο διακανονισμό. Το νομικά εκτελεστό δικαίωμα δεν πρέπει να εξαρτάται από μελλοντικά γεγονότα και πρέπει να ασκείται κατά τη συνήθη πορεία των εργασιών καθώς και σε περιπτώσεις αθέτησης των υποχρεώσεων, αφερεγγυότητας ή πτώχευσης της Εταιρείας ή του αντισυμβαλλόμενου. 2.18 Ταμιακά διαθέσιμα και ισοδύναμα Τα ταμιακά διαθέσιμα και ισοδύναμα του Ομίλου περιλαμβάνουν κυρίως μετρητά και καταθέσεις όψεως λήξης έως 90 ημέρες. 2.19 Δάνεια Τα έντοκα τραπεζικά δάνεια και οι υπεραναλήψεις καταχωρούνται με τα αντίστοιχα ποσά των σχετικών αναλήψεων μειωμένα κατά τα άμεσα έξοδα έκδοσης τους. Τα χρηματοοικονομικά έξοδα, συμπεριλαμβανομένων και των πληρωτέων επιβραβεύσεων (premium) κατά την εξόφληση ή επαναγορά και τα άμεσα έξοδα έκδοσης λογιστικοποιούνται σε δεδουλευμένη βάση στα αποτελέσματα χρησιμοποιώντας τη μέθοδο του πραγματικού επιτοκίου και προστίθενται στο αναπόσβεστο λογιστικό υπόλοιπο του σχετικού δανείου ή υπερανάληψης, στην έκταση που δεν διακανονίζονται στην χρήση που προκύπτουν. 42 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 1 Ιαν – 31 Δεκ 2020 2.20 Υποχρεώσεις Οι υποχρεώσεις από εμπορικές δραστηριότητες είναι άτοκες και εμφανίζονται στην ονομαστική τους αξία. 2.21 Προβλέψεις Οι προβλέψεις είναι υποχρεώσεις αβέβαιου χρόνου ή ποσού. Η αναγνώριση των προβλέψεων γίνεται όταν υπάρχει μία παρούσα νομική ή τεκμαιρόμενη δέσμευση ως αποτέλεσμα παρελθοντικών γεγονότων, είναι πιθανό να απαιτηθεί μια εκροή πόρων για τον διακανονισμό της δέσμευσης και το απαιτούμενο ποσό μπορεί να εκτιμηθεί αξιόπιστα. Όταν ο Όμιλος αναμένει να αποζημιωθεί για μια πρόβλεψη, π.χ. από ένα ασφαλιστικό συμβόλαιο, και υπάρχει κατ’ ουσία βεβαιότητα για την είσπραξή της αποζημίωσης, τότε η συγκεκριμένη αποζημίωση καταχωρείται ως ξεχωριστή απαίτηση. Η δαπάνη που σχετίζεται με κάθε πρόβλεψη παρουσιάζεται στη κατάσταση αποτελεσμάτων, καθαρή από κάθε αποζημίωση. Προβλέψεις δεν αναγνωρίζονται για μελλοντικές λειτουργικές ζημίες. Ο Όμιλος δημιουργεί πρόβλεψη για επαχθείς συμβάσεις όταν η οικονομική ωφέλεια που αναμένεται να προκύψει από αυτές τις συμβάσεις, είναι μικρότερη από τα αναπόφευκτα έξοδα συμμόρφωσης προς τις συμβατικές υποχρεώσεις. Οι προβλέψεις αναδιάρθρωσης περιλαμβάνουν ποινές από πρόωρη λήξη μισθώσεων και πληρωμές τερματισμού απασχόλησης εργαζομένων, και καταχωρούνται στην περίοδο εκείνη που δημιουργείται για τον Όμιλο νομική ή τεκμαιρόμενη δέσμευση της πληρωμής. Δαπάνες συνδεόμενες με τις συνήθεις δραστηριότητες του Ομίλου, δε εγγράφονται ως προβλέψεις προκαταβολικά. Όταν η επίδραση του χρόνου στην αξία του χρήματος είναι σημαντική, οι προβλέψεις επιμετρώνται στην παρούσα αξία των δαπανών που αναμένεται να απαιτηθούν για τον διακανονισμό της υποχρέωσης, χρησιμοποιώντας ως επιτόκιο προεξόφλησης ένα προ-φόρου επιτόκιο, που αντανακλά τις τρέχουσες εκτιμήσεις της αγοράς για την διαχρονική αξία του χρήματος και τους συναφείς με την υποχρέωση κινδύνους. Η αύξηση της πρόβλεψης από την πάροδο του χρόνου αναγνωρίζεται ως χρηματοοικονομικό έξοδο. 2.22 Μετοχικό κεφάλαιο Έξοδα τα οποία πραγματοποιήθηκαν για την έκδοση μετοχών εμφανίζονται μετά την αφαίρεση του σχετικού φόρου εισοδήματος, σε μείωση του προϊόντος της έκδοσης. Τα έξοδα τα οποία σχετίζονται με την έκδοση μετοχών για την απόκτηση επιχειρήσεων περιλαμβάνονται στο κόστος κτήσης της επιχείρησης που αποκτάται. Κατά την απόκτηση ιδίων μετοχών, το καταβληθέν τίμημα συμπεριλαμβανομένων και των σχετικών δαπανών, απεικονίζεται μειωτικά των ιδίων κεφαλαίων (αποθεματικό υπέρ το άρτιο). Οι Ίδιες Μετοχές δεν ενσωματώνουν δικαιώματα ψήφου. 2.23 Αναταξινομήσεις κονδυλίων Έγινε μια μη σημαντική αναταξινόμηση ποσού € 7 χιλ. σε κονδύλια της “Κατάσταση Οικονομικής Θέσης” της προηγούμενης συγκριτικής πληροφόρησης 31/12/2019, ώστε αυτά να καταστούν συγκρίσιμα με τα αντίστοιχα της τρέχουσας περιόδου. Η αναταξινόμηση αυτή αφορά τις κατηγορίες “Λοιποί συμμετοχικοί τίτλοι” και ‘‘Συμμετοχές σε θυγατρικές Εταιρείες’’. Η αναταξινόμηση αυτή δεν είχε καμία επίδραση στα Καθαρά Αποτελέσματα και στα Ίδια Κεφάλαια του Ομίλου ή της Εταιρείας. 3. Σημαντικές λογιστικές εκτιμήσεις και κρίσεις Η σύνταξη των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων προϋποθέτει τη διενέργεια εκτιμήσεων και παραδοχών, που ενδέχεται να επηρεάσουν τα λογιστικά υπόλοιπα των ακινητοποιήσεων και υποχρεώσεων και τις απαιτούμενες γνωστοποιήσεις για ενδεχόμενες απαιτήσεις και υποχρεώσεις όπως επίσης και το ύψος των εσόδων και εξόδων που αναγνωρίστηκαν. Η χρήση επαρκούς πληροφόρησης και η εφαρμογή υποκειμενικής κρίσης αποτελούν αναπόσπαστα στοιχεία για τη διενέργεια εκτιμήσεων σε αποτιμήσεις περιουσιακών στοιχείων, υποχρεώσεις από παροχές στο προσωπικό, απομείωση αξίας απαιτήσεων, ανοιχτές φορολογικές υποχρεώσεις και εκκρεμείς δικαστικές υποθέσεις. Τα πραγματικά μελλοντικά αποτελέσματα ενδέχεται να διαφέρουν από τις ανωτέρω εκτιμήσεις. Οι σημαντικότερες πηγές αβεβαιότητας στις λογιστικές εκτιμήσεις της Διοίκησης αφορούν κυρίως: 43 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 1 Ιαν – 31 Δεκ 2020 3.1 Εύλογη αξία βιολογικών περιουσιακών στοιχείων Η εύλογη αξία των βιολογικών περιουσιακών στοιχείων θα βασίζεται πάντα σε παραδοχές, εκτιμήσεις και κρίσεις οι οποίες ενέχουν βαθμό αβεβαιότητας, ακόμη και αν ο Όμιλος έχει αποκτήσει σημαντική εμπειρία κατά την εκτίμηση αυτών των παραγόντων. Οι εκτιμήσεις εφαρμόζονται στους ακόλουθους βασικούς παράγοντες: τις τιμές της αγοράς, τις επιδοτήσεις παραγωγής γάλακτος ενσωματωμένες στην κυριότητα του ζώου και τα έξοδα ανάπτυξης του ζώου μέχρι να γίνει παραγωγικό. 3.2 Ωφέλιμη ζωή ενσώματων ακινητοποιήσεων Οι εκτιμώμενες ωφέλιμες ζωές των παγίων, οι υπολειμματικές τους αξίες και η μέθοδος απόσβεσης επαναξιολογούνται σε τακτά χρονικά διαστήματα, ώστε τυχόν αλλαγές στις εκτιμήσεις να εφαρμοσθούν σε επόμενες χρήσεις και ενδέχεται να διαφέρουν από τις πραγματικές λόγω διαφόρων παραγόντων όπως τεχνολογική καινοτομία, συντήρηση, βαθμός χρησιμοποίησης, μήνες λειτουργίας κλπ. 3.3 Φόροι Υπάρχει σχετική αβεβαιότητα όσον αφορά την ερμηνεία των φορολογικών νόμων και τις αλλαγές στη φορολογική νομοθεσία. Συνεπώς οι διαφορές που προκύπτουν μεταξύ των πραγματικών αποτελεσμάτων και των παραδοχών που έγιναν, ή οι μελλοντικές μεταβολές σε υποθέσεις και παραδοχές θα μπορούσαν να απαιτήσουν μελλοντικές αναπροσαρμογές στο φόρο εισοδήματος και το σχετικό έξοδο που ήδη έχει αναγνωριστεί. Ο Όμιλος σχηματίζει προβλέψεις που βασίζονται σε εύλογες εκτιμήσεις, για τις πιθανές συνέπειες των ελέγχων από τις φορολογικές αρχές των αντίστοιχων χωρών στις οποίες δραστηριοποιείται. Το ύψος των εν λόγω προβλέψεων βασίζεται σε διάφορους παράγοντες, όπως η εμπειρία των προηγούμενων φορολογικών ελέγχων και διάφορες ερμηνείες των φορολογικών ρυθμίσεων. Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις αναγνωρίζονται για όλες τις διαθέσιμες φορολογικές ζημίες κατά την έκταση που είναι πιθανό ότι φορολογητέα κέρδη θα είναι διαθέσιμα έναντι των οποίων μπορούν να χρησιμοποιηθούν οι ζημίες αυτές. Σημαντικές εκτιμήσεις είναι απαραίτητες για τον καθορισμό του ύψους της αναβαλλόμενης φορολογικής απαίτησης που μπορεί να αναγνωριστεί, με βάση το πιθανό χρονοδιάγραμμα και το ύψος των μελλοντικών φορολογητέων κερδών. Οι ανωτέρω εκτιμήσεις και παραδοχές βασίζονται στην ως τώρα εμπειρία της Διοίκησης και επαναξιολογούνται ώστε να επικαιροποιούνται στις εκάστοτε υφιστάμενες συνθήκες της αγοράς. Εκπτώσεις φόρου εισοδήματος έναντι επενδύσεων Υπάρχει σχετική αβεβαιότητα όσον αφορά την οδηγία για το χειρισμό των εκπτώσεων φόρου εισοδήματος στα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς καθώς εξαιρούνται του σκοπού των ΔΛΠ 12 «Φόροι εισοδήματος» και ΔΛΠ 20 «Κρατικές επιχορηγήσεις». Συνεπώς, απαιτείται κρίση για τον λογιστικό χειρισμό τους με βάση τις διατάξεις του ΔΛΠ 8 «Λογιστικές πολιτικές, μεταβολές των λογιστικών εκτιμήσεων και λάθη». Θεωρούμε ότι η κατάλληλη λογιστική παρακολούθηση των εκπτώσεων φόρων έναντι επενδύσεων που λαμβάνει ο Όμιλος είναι με την εφαρμογή του ΔΛΠ 12, διότι λαμβάνουμε υπόψη τον παράγοντα της λήψης απευθείας έκπτωσης φόρου αντί της καταβολής επιχορήγησης. Σ’ αυτήν την περίπτωση οι εκπτώσεις φόρων έναντι επενδύσεων αναγνωρίζονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων της χρήσης και στην κατάσταση οικονομικής θέσης με την απόφαση πιστοποίησης του επενδυτικού σχεδίου (με την ικανοποίηση των κριτηρίων). 3.4 Προβλέψεις αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών εμπορικών απαιτήσεων Ο Όμιλος χρησιμοποιεί πίνακα με τον οποίο υπολογίζει τις αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής των απαιτήσεων του. Ο πίνακας αυτός βασίζεται στην εμπειρία του παρελθόντος αλλά προσαρμόζεται με τρόπο τέτοιο ώστε να αντανακλά προβλέψεις για τη μελλοντική οικονομική κατάσταση των πελατών αλλά και του οικονομικού περιβάλλοντος. Σε κάθε ημερομηνία ισολογισμού, επικαιροποιούνται τα ιστορικά ποσοστά που χρησιμοποιούνται και αναλύονται οι εκτιμήσεις της μελλοντικής οικονομικής κατάστασης. Η συσχέτιση μεταξύ των ιστορικών στοιχείων, της μελλοντικής οικονομικής κατάστασης και των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών περιλαμβάνει σημαντικές εκτιμήσεις. Το ύψος των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις αλλαγές των συνθηκών και των προβλέψεων της μελλοντικής οικονομικής κατάστασης. Επιπλέον η εμπειρία του παρελθόντος αλλά και οι προβλέψεις που γίνονται για το μέλλον ενδέχεται να μην οδηγήσουν σε συμπεράσματα ενδεικτικά του πραγματικού ύψους αθέτησης υποχρεώσεων πελατών στο μέλλον. 44 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 1 Ιαν – 31 Δεκ 2020 4. Πληροφόρηση κατά λειτουργικό τομέα Το σύνολο της δραστηριότητας του Ομίλου ανά γεωγραφικό τομέα βρίσκεται κυρίως στην Ελλάδα, καθώς η Εταιρεία και η θυγατρική που περιλαμβάνεται στην ενοποίηση έχουν έδρα στην Ελλάδα. Για σκοπούς διοικητικής πληροφόρησης, ο Όμιλος είναι διαχωρισμένος στους εξής τομείς: § § παραγωγή και την πώληση γαλακτοκομικών προϊόντων και παραγωγή γάλακτος μέσω εκτροφής βιολογικών περιουσιακών στοιχείων (αγελάδων) Οι λογιστικές πολιτικές για τους λειτουργικούς τομείς είναι ο ίδιες με αυτές που περιγράφονται στις σημαντικές λογιστικές πολιτικές των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Η Διοίκηση παρακολουθεί τα λειτουργικά αποτελέσματα των τομέων χωριστά, προκειμένου να λαμβάνει αποφάσεις, να ανακατανέμει πόρους και να αξιολογεί την απόδοσή τους. Η απόδοση των λειτουργικών τομέων επιμετράται βάσει του καθαρού αποτελέσματος μετά και από φόρους εισοδήματος. Οι διατομεακές πωλήσεις τιμολογούνται με τις τιμές που ισχύουν και για τους εκτός ομίλου πελάτες. 4.1 Λειτουργικοί τομείς 01.01.-31.12.2020 Μητρική Παραγωγή και Πωλήσεις Γαλακτομικών Προιόντων Πωλήσεις σε εξωτερικούς πελάτες Διατομεακές πωλήσεις Επίπτωση επιμέτρησης στην εύλογη αξία Λοιπά έσοδα Αποσβέσεις Λοιπά έξοδα Αποτελέσματα από συγγενείς Χρηματοοικονομικά έσοδα Χρεωστικοί τόκοι Κέρδη / (Ζημίες) προ φόρων Φόρος εισοδήματος Καθαρή (ζημία) / κέρδος περιόδου Περιουσιακά στοιχεία τομέων Υποχρεώσεις των τομέων Θυγατρική Εκτροφή Αγελάδων 01.01.-31.12.2019 Μητρική Θυγατρική Ενοποιημένα Ενοποιημένα Παραγωγή και στοιχεία στοιχεία Απαλοιφές Πωλήσεις Εκτροφή Απαλοιφές οικονομικών οικονομικών Γαλακτομικών Αγελάδων καταστάσεων καταστάσεων Προιόντων 28.143 544 5.766 315 (859) 33.909 - 29.208 599 4.272 1.127 (1.725) 33.481 - - 147 - 147 - 166 - 166 588 (795) (27.755) (540) 185 (81) 104 590 (191) (5.523) (100) 1.004 (34) 970 859 6 6 6 1.178 (986) (32.419) 6 (640) 1.195 (115) 1.080 256 (811) (29.318) (657) (723) 41 (682) 572 (288) (4.735) 43 (107) 1.050 (210) 840 1.725 (1) (1) (1) 828 (1.099) (32.328) (1) 43 (764) 326 (169) 157 35.592 (27.437) 13.751 (6.014) (2.968) 27 46.375 (33.424) 32.442 (24.391) 11.977 (5.210) (3.219) 272 41.200 (29.329) 45 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 1 Ιαν – 31 Δεκ 2020 4.2 Γεωγραφική πληροφόρηση 01.01.-31.12.2020 Χώρα Ελλάδα Κύπρος Σουηδία Γερμανία Πολωνία Ρουμανία Τσεχία Γαλλία Ιταλία Βουλγαρία Μεγάλη Βρετανία Βέλγιο Ουγγαρία Ελβετία Σλοβακία Ολλανδία Κροατία Μάλτα Σλοβενία Λιθουανία Δανία Ταϊλάνδη Αυστρία Σύνολο 01.01.-31.12.2019 Περιουσιακά Πωλήσεις Περιουσιακά στοιχεία Πωλήσεις στοιχεία 32.532 46.375 32.553 41.200 407 330 210 118 175 2 126 44 93 22 67 40 47 60 44 31 9 31 24 29 23 25 23 184 20 21 20 7 10 4 7 5 13 4 4 8 1 17 33.909 46.375 33.481 41.200 Τα έσοδα από έναν μόνον πελάτη του τομέα πωλήσεις γαλακτοκομικών προϊόντων ανέρχονται σε € 14.092 χιλ. (2019: € 15.854 χιλ.) ποσό που αντιστοιχεί στο 42% περίπου (2019: 47%) των συνολικών εσόδων του Ομίλου. Η δραστηριότητα του Ομίλου και της Εταιρείας δεν παρουσιάζει εποχικότητα. 5. Έσοδα από συμβάσεις με πελάτες Όμιλος Προϊόντα Εμπορεύματα Παροχή υπηρεσιών Πωλήσεις βιολογικών στοιχείων Λοιπές πωλήσεις Εταιρεία 01.01.31.12.2020 01.01.31.12.2019 01.01.31.12.2020 01.01.31.12.2019 28.992 3.617 893 142 265 33.909 28.859 3.759 454 125 283 33.481 24.719 3.494 214 260 28.687 25.561 3.970 276 29.807 46 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 1 Ιαν – 31 Δεκ 2020 6. Άλλα έσοδα / έξοδα Όμιλος Αποσβέσεις κρατικών επιχορηγήσεων Κέρδη εκποίησης παγίων Κοινοτικές επιδοτήσεις Έσοδα ενοικίων Επιστροφές φόρων (ΦΠΑ) Έσοδα παρεπόμενων υπηρεσιών Λοιπά Εταιρεία 01.01.31.12.2020 01.01.31.12.2019 01.01.31.12.2020 01.01.31.12.2019 407 41 487 97 39 374 2 285 88 - 273 41 160 14 39 242 10 - 51 56 1.178 79 828 51 10 588 4 256 7. Λειτουργικά έξοδα 7.1 Έξοδα κατ’ είδος Όμιλος Εταιρεία 01.01.31.12.2020 01.01.31.12.2019 01.01.31.12.2020 01.01.31.12.2019 3.021 2.782 2.434 2.274 1.354 1.395 1.029 1.085 38 693 38 680 38 514 38 533 Έξοδα μεταφορών Διαφημίσεις Απομειώσεις επισφαλών απαιτήσεων 1.623 118 239 1.705 130 466 1.586 113 204 1.652 124 457 Λοιπά 2.631 9.717 2.701 9.897 1.818 7.736 1.894 8.057 Παροχές σε εργαζόμενους Αποσβέσεις ενσώματων ακινητοποιήσεων δικαιωμάτων παγίων χρήσης Αποσβέσεις ασώματων ακινητοποιήσεων Επισκευές και συντηρήσεις και Οι αμοιβές των ελεγκτών κατά τη διάρκεια της χρήσης 2020 α) για τον υποχρεωτικό έλεγχο των χρηματοοικονομικών καταστάσεων: Όμιλος: € 13 χιλ. Εταιρεία: 9 χιλ. β) για το φορολογικό πιστοποιητικό: Όμιλος € 10,9 χιλ. Εταιρεία: € 7,7 χιλ. γ) για τις επιτρεπόμενες μη ελεγκτικές υπηρεσίες: Θυγατρική: € 5 χιλ. Πέραν των ανωτέρω υπηρεσιών, δεν παρέχονται άλλες υπηρεσίες από τους ελεγκτές. Ο Όμιλος διαθέτει ομάδα εργασίας που συνεργάζεται με Πανεπιστήμια, η οποία ασχολείται με την έρευνα και την ανάπτυξη αναφορικά με προϊόντα (ανάπτυξη νέων και βελτίωση/ εξέλιξη υπαρχόντων) και με νέες τεχνολογίες παραγωγής. Κατά την κλειόμενη χρήση, ο Όμιλος και η Εταιρεία πραγματοποίησαν δαπάνες επιστημονικής και τεχνολογικής έρευνας ποσού € 334 χιλ. και € 111 χιλ., αντίστοιχα (2019: 88 χιλ. και € 27 χιλ., αντίστοιχα). 47 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 1 Ιαν – 31 Δεκ 2020 7.2 Αποσβέσεις και αναλώσεις αποθεμάτων που συμπεριλαμβάνονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων Όμιλος Εταιρεία 01.01.31.12.2020 01.01.31.12.2019 01.01.31.12.2020 01.01.31.12.2019 837 898 512 588 23.442 22.029 20.595 20.576 374 379 374 379 181 118 181 118 Περιλαμβάνονται στο κόστος πωλήσεων Αποσβέσεις ενσώματων ακινητοποιήσεων, δικαιωμάτων παγίων χρήσης και άυλων περιουσιακών στοιχείων Αναλώσεις αποθεμάτων Περιλαμβάνονται στα έξοδα διοίκησης Αποσβέσεις ενσώματων ακινητοποιήσεων, δικαιωμάτων παγίων χρήσης και άυλων περιουσιακών στοιχείων Περιλαμβάνονται στα έξοδα διάθεσης Αποσβέσεις ενσώματων ακινητοποιήσεων, δικαιωμάτων παγίων χρήσης και άυλων περιουσιακών στοιχείων 7.3 Έξοδα διοίκησης Όμιλος 01.01.31.12.2020 01.01.31.12.2019 Εταιρεία 01.01.01.01.31.12.2020 31.12.2019 Αποσβέσεις ενσώματων ακινητοποιήσεων, δικαιωμάτων παγίων χρήσης και άυλων περιουσιακών στοιχείων 374 379 374 379 Μισθοί και ημερομίσθια 297 251 272 251 69 65 69 65 - 3 - 3 21 26 67 21 26 67 240 - 185 - 240 - 185 - 34 1.061 17 967 34 1.036 13 963 Εργοδοτικές εισφορές αμοιβών προσωπικού Πρόβλεψη για αποζημίωση προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία Αναλώσεις υλικών Επισκευές και συντηρήσεις Λοιπές παροχές τρίτων Αμοιβές μελών ΔΣ Λοιπά έξοδα 48 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 1 Ιαν – 31 Δεκ 2020 7.4 Έξοδα διάθεσης Όμιλος 01.01.31.12.2020 Αποσβέσεις ενσώματων ακινητοποιήσεων, δικαιωμάτων παγίων χρήσης και άυλων περιουσιακών στοιχείων Μισθοί και ημερομίσθια Εργοδοτικές εισφορές αμοιβών προσωπικού Πρόβλεψη για αποζημίωση προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία Αναλώσεις υλικών Έξοδα μεταφορών Επισκευές και συντηρήσεις Λοιπές παροχές τρίτων Ζημία απόμειωσης απαιτήσεων Έξοδα για διαφήμιση Λοιπά έξοδα 01.01.31.12.2019 Εταιρεία 01.01.01.01.31.12.2020 31.12.2019 181 118 181 118 697 179 645 167 697 179 645 167 - 6 - 6 320 1.500 113 423 204 107 3.724 287 1.563 117 439 457 99 13 3.911 320 1.500 113 423 204 85 3.702 287 1.563 117 439 457 99 3.898 01.01.31.12.2020 01.01.31.12.2019 01.01.31.12.2020 01.01.31.12.2019 38 2 84 64 4 62 11 2 84 25 3 62 559 120 12 (240) 30 34 1 640 477 133 23 1 764 537 75 12 (203) 21 1 540 452 97 17 1 657 8. Χρηματοοικονομικά έσοδα / (έξοδα) 8.1 Χρηματοοικονομικά έξοδα Όμιλος Τόκοι μακροπρόθεσμων δανείων Τόκοι μισθώσεων Προεξοφλητικοί τόκοι Τόκοι ομολογιακών δανείων Τόκοι βραχυπρόθεσμων δανείων Απόσβεση εξόδων δανείων Επιδότηση τόκων δανείων Λοιπά έξοδα τραπεζών Αποτίμηση λοιπού συμμετοχικού τίτλου Τόκοι επί προβλέψεων για παροχές σε εργαζόμενους Εταιρεία Κατά τη διάρκεια της χρήσης 2020 ο Όμιλος και η Εταιρεία έλαβε ποσά € 240 χιλ. και € 203 χιλ., αντίστοιχα, που αφορούν επιδοτήσεις τόκων υφιστάμενων τραπεζικών δανειακών υποχρεώσεων, στα πλαίσια του προγράμματος επιδότησης τόκων υφιστάμενων δανείων για μικρομεσαίες επιχειρήσεις από το Υπουργείο Ανάπτυξης και Επενδύσεων, εξαιτίας των δυσμενών επιπτώσεων της πανδημίας Covid-19. 8.2 Αποτίμηση λοιπού συμμετοχικού τίτλου Στη χρήση 2015 η θυγατρική Εταιρεία αγόρασε χρεόγραφα που αντιστοιχούν σε μετοχές χρηματοπιστωτικού ιδρύματος που είναι εισηγμένες στο Ελληνικό Χρηματιστήριο, αξίας κτήσης € 120 χιλ. (Λοιποί συμμετοχικοί τίτλοι). Από την αποτίμηση των επενδύσεων σε συμμετοχικούς τίτλους με βάση τη δημοσιευμένη τιμή αγοράς της 31.12.2020 προέκυψε ζημία € 34 χιλ. που καταχωρήθηκε στα χρηματοοικονομικά έξοδα της κατάστασης αποτελεσμάτων (31.12.2019: κέρδος € 43 χιλ. που καταχωρήθηκε στα χρηματοοικονομικά έσοδα της κατάστασης αποτελεσμάτων). 49 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 1 Ιαν – 31 Δεκ 2020 8.3 Χρηματοοικονομικά έξοδα διευθέτησης δανείου Τον Σεπτέμβριο του 2019 η Διοίκηση ήρθε σε συμφωνία με τον εκκαθαριστή της, πρώην Αγροτικής Τράπεζας της Ελλάδος (ΑΤΕ), για την ολοσχερή εξόφληση των μεταξύ τους δανείων. Ειδικότερα στην προηγούμενη χρήση, η Εταιρεία κατέβαλε ποσό € 6.790 χιλ. για την ολοσχερή εξόφληση των ανωτέρω δανείων της πρώην ΑΤΕ, ως εκ τούτου, τα αποτελέσματα της προηγούμενης χρήσης επιβαρύνθηκαν με έκτακτο χρηματοοικονομικό έξοδο ποσού € 1.541 χιλ. από τον ανωτέρω τραπεζικό διακανονισμό και την ολοσχερή εξόφληση των δανείων στην πρώην ΑΤΕ. 9. Φόρος εισοδήματος Ο φόρος εισοδήματος που αναγνωρίστηκε στην κατάσταση αποτελεσμάτων και λοιπών συνολικών εισοδημάτων του Ομίλου και της Εταιρείας αναλύεται ως ακολούθως: Κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσης Τρέχων φόρος εισοδήματος Όμιλος 01.01.31.12.2020 01.01.31.12.2019 Εταιρεία 01.01.01.01.31.12.2020 31.12.2019 185 140 (167) - - - - (112) - (112) Αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος 97 141 81 71 Φόρος εισοδήματος που έχει αναγνωριστεί στην κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσης 115 169 81 (41) 01.01.31.12.2020 01.01.31.12.2019 01.01.31.12.2020 01.01.31.12.2019 Φόρος (έσοδο) / έξοδο επί αναλογιστικών ζημιών / κερδών παροχών προς εργαζομένους - 3 - 3 Φόρος εισοδήματος έξοδο / (έσοδο) που έχει αναγνωριστεί στην κατάσταση λοιπών συνολικών εσόδων - 3 - 3 Έκπτωση φόρου έναντι επενδύσεων Αναστροφή πρόβλεψης για χρήσεις που έχει περάσει η περίοδος παραγραφής Όμιλος Κατάσταση λοιπών συνολικών εσόδων Εταιρεία Στον πίνακα που ακολουθεί παρατίθεται συμφωνία μεταξύ του πραγματικού εξόδου φόρου και των κερδών προ φόρου πολλαπλασιαζόμενα με τον τρέχοντα συντελεστή φόρου εισοδήματος (24% για τη χρήση 2020 και 24% για τη χρήση 2019). 50 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 1 Ιαν – 31 Δεκ 2020 Όμιλος Κέρδη προ φόρων Συντελεστής φόρου εισοδήματος Έξοδο φόρου με βάση το συντελεστή Προσαρμογές για έξοδα που δεν εκπίπτουν Εταιρεία 01.01.31.12.2020 01.01.31.12.2019 01.01.31.12.2020 01.01.31.12.2019 1.195 24% 287 326 24% 78 185 24% 44 (723) 24% (174) 196 111 192 117 Επίδραση από αλλαγή φορολογικού συντελεστή Έκπτωση φόρου έναντι επενδύσεων (167) (45) - - (9) - Φορολογική επίδραση προσωρινών διαφορών για τις οποίες δεν έχει αναγνωριστεί αναβαλλόμενος φόρος (201) 25 (155) 25 115 169 81 (41) 10% 52% 44% 6% Πραγματικός συντελεστής φόρου εισοδήματος Η Ελληνική φορολογική νομοθεσία και οι σχετικές διατάξεις υπόκεινται σε ερμηνείες από τις φορολογικές αρχές και τα διοικητικά δικαστήρια. Οι δηλώσεις φόρου εισοδήματος κατατίθενται σε ετήσια βάση. Από την οικονομική χρήση 2011 και έως τη χρήση 2020 οι φορολογικές δηλώσεις υπόκεινται στη διαδικασία έκδοσης Έκθεσης Φορολογικής Συμμόρφωσης (όπως περιγράφεται παρακάτω). Οι φορολογικές ζημίες, στο βαθμό που αναγνωρίζονται από τις φορολογικές αρχές, μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τον συμψηφισμό κερδών των πέντε επόμενων χρήσεων που ακολουθούν τη χρήση στην οποία πραγματοποιήθηκαν. Σύμφωνα με τις διατάξεις της Ελληνικής φορολογικής νομοθεσίας, οι Εταιρείες καταβάλλουν κάθε χρόνο προκαταβολή φόρου εισοδήματος υπολογιζόμενη επί του φόρου εισοδήματος της τρέχουσας χρήσης. Κατά την εκκαθάριση του φόρου την επόμενη χρήση, τυχόν υπερβάλλον ποσό προκαταβολής επιστρέφεται στην Εταιρεία μετά από φορολογικό έλεγχο. Έκθεση Φορολογικής Συμμόρφωσης Για τη χρήση 2011 και εντεύθεν, οι Ελληνικές Ανώνυμες Εταιρείες και οι Εταιρείες Περιορισμένης Ευθύνης που οι ετήσιες οικονομικές τους καταστάσεις ελέγχονται υποχρεωτικά, υποχρεούνται να λαμβάνουν «Ετήσιο Πιστοποιητικό» που προβλέπεται στην παρ. 5 του άρθρου 82 του Ν.2238/1994 και αντικαταστάθηκε με το άρθρο 65Α του Ν. 4174/2013, το οποίο εκδίδεται μετά από φορολογικό έλεγχο που διενεργείται από τον ίδιο Νόμιμο Ελεγκτή ή ελεγκτικό γραφείο που ελέγχει τις ετήσιες χρηματοοικονομικές καταστάσεις. Κατόπιν ολοκλήρωσης του φορολογικού ελέγχου, ο Νόμιμος Ελεγκτής ή ελεγκτικό γραφείο εκδίδει στην Εταιρεία «Έκθεση Φορολογικής Συμμόρφωσης» και στη συνέχεια ο Νόμιμος Ελεγκτής ή ελεγκτικό γραφείο την υποβάλει ηλεκτρονικά στο Υπουργείο Οικονομικών το αργότερο εντός δέκα μηνών από την ημερομηνία του ισολογισμού της Εταιρείας. Για τη χρήση 2016 και εντεύθεν η λήψη «Έκθεσης Φορολογικής Συμμόρφωσης» από το Νόμιμο Ελεγκτή ή ελεγκτικό γραφείο έχει καταστεί προαιρετική. Η Εταιρεία και η θυγατρική της επέλεξαν τη λήψη της Έκθεσης Φορολογικής Συμμόρφωσης» από το ελεγκτικό γραφείο που έχει αναλάβει τον υποχρεωτικό έλεγχο των χρηματοοικονομικών καταστάσεων για τις χρήσεις 2016 έως 2020. Για την Εταιρεία και τη θυγατρική της, η «Έκθεση Φορολογικής Συμμόρφωσης» για τις οικονομικές χρήσεις 2011 έως 2019 έχει εκδοθεί χωρίς ουσιαστικές προσαρμογές όσον αφορά το έξοδο φόρου και την αντίστοιχη πρόβλεψη φόρου, όπως αυτά αντικατοπτρίζονται στις ετήσιες χρηματοοικονομικές καταστάσεις. Για την Εταιρεία και τη θυγατρική της, οι φορολογικοί έλεγχοι για τη χρήση 2020 ήδη διενεργούνται και είναι σε εξέλιξη από την KSi Greece IKE. Δεν αναμένεται να υπάρξουν σημαντικές φορολογικές υποχρεώσεις πέραν από αυτές που καταχωρήθηκαν και που απεικονίζονται στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις. Δεν υπάρχουν ανέλεγκτες φορολογικά χρήσεις. Στην προηγούμενη χρήση έγινε αναστροφή πρόβλεψης ανέλεγκτων φορολογικά χρήσεων ποσού € 112 χιλ., η οποία είχε σχηματιστεί κατά τις προηγούμενες χρήσεις που αφορούσε τις χρήσεις 2008 έως 2010 και λόγω της φορολογικής παραγραφής των χρήσεων αυτών ωφέλησε τα αποτελέσματα της χρήσης 2019. 51 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 1 Ιαν – 31 Δεκ 2020 9.1 Αναβαλλόμενη φορολογία Η κίνηση της αναβαλλόμενης φορολογίας του Ομίλου και της Εταιρείας αναλύεται ως εξής: Όμιλος Κατάσταση οικονομικής θέσης Κατάσταση αποτελεσμάτων 01.01.01.01.31.12.2020 31.12.2019 31.12.2020 31.12.2019 Φορολογικές ζημίες Απομειώσεις επισφαλών απαιτήσεων Ενσώματες ακινητοποιήσεις Έξοδα εγκατάστασης (775) 1.473 - (719) 1.373 12 (56) 100 (12) (86) 62 - Προβλέψεις παροχών εργαζομέννων Επιχορηγήσεις Εύλογη αξία βιολογικών περιουσιακών στοιχείων (14) (277) 783 (17) (229) 736 3 (48) 47 10 71 33 12 (50) 62 14 96 104 Λοιπά Αναβαλλόμενος φόρος (έσοδο) / έξοδο Αναβαλλόμενη φορολογική (απαίτηση) υποχρέωση μέσω αποτελεσμάτων / Αναβαλλόμενη φορολογική (απαίτηση) / υποχρέωση μέσω κατάστασης συνολικών εσόδων Αναβαλλόμενη φορολογική υποχρέωση σύνολο (απαίτηση) / 1.202 1.106 (9) (9) 1.193 * 1.097 * Εταιρεία Κατάσταση οικονομικής θέσης Κατάσταση αποτελεσμάτων 01.01.01.01.31.12.2020 31.12.2019 31.12.2020 31.12.2019 Φορολογικές ζημίες Απομειώσεις επισφαλών απαιτήσεων Ενσώματες ακινητοποιήσεις Έξοδα εγκατάστασης Επιχορηγήσεις Προβλέψεις παροχών εργαζομέννων Λοιπά (742) 1.368 (247) (14) 35 (715) 1.286 1 (204) (17) (32) Αναβαλλόμενος φόρος (έσοδο) / έξοδο Αναβαλλόμενη φορολογική (απαίτηση) υποχρέωση μέσω αποτελεσμάτων / 400 319 Αναβαλλόμενη φορολογική (απαίτηση) / υποχρέωση μέσω κατάστασης συνολικών εσόδων (9) (9) Αναβαλλόμενη φορολογική υποχρέωση σύνολο 391 310 (απαίτηση) / (27) 82 (1) (43) 3 67 (85) 55 65 10 26 81 71 52 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 1 Ιαν – 31 Δεκ 2020 Η συμφωνία του αναβαλλόμενου φόρου του Ομίλου και της Εταιρείας αναλύεται ως εξής: Όμιλος Εταιρεία Συμφωνία αναβαλλόμενου φόρου 31.12.2020 31.12.2019 31.12.2020 31.12.2019 Υπόλοιπο 01 Ιανουαρίου που αναγνωρίστηκε μέσω αποτελεσμάτων (απαίτηση) / υποχρέωση 1.106 1.002 319 248 Υπόλοιπο 01 Ιανουαρίου που αναγνωρίστηκε μέσω κατάστασης συνολικών εσόδων (απαίτηση) / υποχρέωση (9) (12) (9) (12) Φόρος που αναγνωρίστηκε στα αποτελέσματα της περιόδου χρήσης (απαίτηση) / υποχρέωση 96 104 81 71 Φόρος που αναγνωρίστηκε στα λοιπά συνολικά έσοδα της χρήσης (απαίτηση) / υποχρέωση - 3 - 3 1.193 1.097 391 310 1.193 1.193 1.097 1.097 391 391 310 310 Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου (απαίτηση) / υποχρέωση * Ο αναβαλλόμενος φόρος απεικονίζονται στην κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης ως: * Αναβαλλόμενη φορολογική (απαίτηση) * Αναβαλλόμενη φορολογική υποχρέωση 10. Κέρδη ανά μετοχή Τα βασικά κέρδη ανά μετοχή υπολογίζονται διαιρώντας το καθαρό κέρδος της χρήσης από συνεχιζόμενες δραστηριότητες που αναλογεί στους μετόχους της μητρικής με τον μέσο σταθμισμένο αριθμό των κοινών μετοχών κατά την διάρκεια της περιόδου. Μειωμένα κέρδη/(ζημίες), ανά μετοχή δεν υπολογίζονται διότι δεν συντρέχουν οι σχετικές προϋποθέσεις. Τα σχετικά δεδομένα έχουν ως εξής: Όμιλος 01.01.31.12.2020 Κέρδος / (Ζημία) που αναλογεί στους μετόχους Μέσος σταθμισμένος αριθμός κοινών μετοχών κατά την διάρκεια της χρήσεως 01.01.31.12.2019 Εταιρεία 01.01.01.01.31.12.2020 31.12.2019 1.080 157 104 (682) 13.673.200 13.673.200 13.673.200 13.673.200 0,0790 0,0115 0,0076 (0,0499) 53 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 1 Ιαν – 31 Δεκ 2020 11. Ενσώματες ακινητοποιήσεις Όμιλος 01.01.-31.12.2020 Κόστος κτήσεως 01.01.2020 Προσθήκες χρήσεως Πωλήσεις - Μειώσεις Μεταφορές/ανακατανομές Κόστος κτήσεως 31.12.2020 Σωρευμένες αποσβέσεις 01.01.2020 Αποσβέσεις χρήσεως Πωλήσεις - Μειώσεις Σωρευμένες αποσβέσεις 31.12.2020 Όμιλος 01.01.-31.12.2019 Κόστος κτήσεως 01.01.2019 Γήπεδα Οικόπεδα Κτίρια Μηχανήματα Μεταφορικά μέσα Λοιπός εξοπλισμός Πάγια υπό εκτέλεση Δικαιώματα χρήσης παγίων Σύνολο 5.716 17.372 25.381 3.403 3.806 1.413 124 57.215 - 64 243 240 (200) 174 32 (162) - 191 (58) 30 377 (447) 18 - 922 (420) - 5.716 17.679 25.595 3.273 3.969 1.343 142 57.717 (193) (7.901) (18.615) (3.121) (3.695) - (54) (33.579) - (523) - (680) 104 (61) 162 (40) 57 - (51) - (1.355) 323 (193) (8.424) (19.191) (3.020) (3.678) - (105) (34.611) Γήπεδα Οικόπεδα Κτίρια Μηχανήματα Μεταφορικά μέσα Λοιπός εξοπλισμός Πάγια υπό εκτέλεση Δικαιώματα χρήσης παγίων Σύνολο 5.716 17.345 25.419 3.235 3.767 1.002 76 56.560 - 27 - 57 (95) - 182 (14) - 39 - 411 - 48 - 764 (109) - Κόστος κτήσεως 31.12.2019 5.716 17.372 25.381 3.403 3.806 1.413 124 57.215 Σωρευμένες αποσβέσεις 01.01.2019 (193) (7.380) (18.019) (3.028) (3.655) - - (32.275) - (521) - (677) 81 (103) 10 (40) - - (54) - (1.395) 91 (193) (7.901) (18.615) (3.121) (3.695) (54) (33.579) 01.01.2019 5.523 9.965 7.400 207 112 1.002 76 24.285 31.12.2019 5.523 9.471 6.766 282 111 1.413 70 23.636 01.01.2020 5.523 9.471 6.766 282 111 1.413 70 23.636 31.12.2020 5.523 9.255 6.404 253 291 1.343 37 23.105 Προσθήκες χρήσεως Πωλήσεις - Μειώσεις Μεταφορές/ανακατανομές Αποσβέσεις χρήσεως Πωλήσεις - Μειώσεις Σωρευμένες αποσβέσεις 31.12.2019 - Αναπόσβεστο υπόλοιπο 54 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 1 Ιαν – 31 Δεκ 2020 11. Ενσώματες ακινητοποιήσεις (συνέχεια) Εταιρεία 01.01.-31.12.2020 Κόστος κτήσεως 01.01.2020 Γήπεδα Οικόπεδα Κτίρια Μηχανήματα Μεταφορικά μέσα Λοιπός εξοπλισμός Πάγια υπό εκτέλεση Δικαιώματα χρήσης παγίων Σύνολο 4.392 10.693 22.766 3.310 3.352 999 84 45.596 Προσθήκες χρήσεως Πωλήσεις - Μειώσεις - 45 - 50 (74) 25 (126) 102 (1) 354 - 18 - 594 (201) Μεταφορές/ανακατανομές - - - - 10 (10) - - 4.392 10.738 22.742 3.209 3.463 1.343 102 45.989 (193) (4.899) (16.302) (3.059) (3.286) - (32) (27.771) - (317) (599) (56) (25) - (33) (1.030) - - 74 126 1 - - 201 (193) (5.216) (16.827) (2.989) (3.310) - (65) (28.600) Κόστος κτήσεως 31.12.2020 Σωρευμένες αποσβέσεις 01.01.2020 Αποσβέσεις χρήσεως Πωλήσεις - Μειώσεις Σωρευμένες αποσβέσεις 31.12.2020 Εταιρεία 01.01.-31.12.2019 Γήπεδα Κόστος κτήσεως 01.01.2019 Προσθήκες χρήσεως Οικόπεδα 4.392 - Πωλήσεις - Μειώσεις Μεταφορές/ανακατανομές Κόστος κτήσεως 31.12.2019 Σωρευμένες αποσβέσεις 01.01.2019 Αποσβέσεις χρήσεως Πωλήσεις - Μειώσεις Σωρευμένες αποσβέσεις 31.12.2019 Κτίρια Μηχανήματα Μεταφορικά μέσα Λοιπός εξοπλισμός Πάγια υπό εκτέλεση Δικαιώματα χρήσης παγίων Σύνολο 10.693 - 22.766 - 3.165 145 3.324 28 702 297 76 8 45.118 478 4.392 10.693 22.766 3.310 3.352 999 84 45.596 (193) (4.582) (15.701) (2.961) (3.249) - - (26.686) - (317) - (601) - (98) - (37) - - (32) - (1.085) - (193) (4.899) (16.302) (3.059) (3.286) (32) (27.771) - Αναπόσβεστο υπόλοιπο 01.01.2019 4.199 6.111 7.065 204 75 702 76 18.432 31.12.2019 4.199 5.794 6.464 251 66 999 52 17.825 01.01.2020 4.199 5.794 6.464 251 66 999 52 17.825 31.12.2020 4.199 5.522 5.915 220 153 1.343 37 17.389 55 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 1 Ιαν – 31 Δεκ 2020 11. Ενσώματες ακινητοποιήσεις (συνέχεια) Επί των ενσωμάτων ακινητοποιήσεων του Ομίλου και των εγγυητών αυτού υφίστανται κατά την 31η Δεκεμβρίου 2020 εξασφαλίσεις ποσού € 18 εκ. πλέον τόκων και εξόδων για τις τραπεζικές υποχρεώσεις του Ομίλου. Κατά την 31.12.2020 και 31.12.2019 δεν υπήρχαν δεσμεύσεις για την απόκτηση ενσωμάτων ακινητοποιήσεων από τον Όμιλο και την Εταιρεία. 11.1 Επενδυτικά ακίνητα Τα επενδυτικά ακίνητα του Ομίλου περιλαμβάνουν μια παλιά μονάδα επεξεργασίας γάλακτος εκτός λειτουργίας, αξίας € 600 χιλ. (31.12.2019 € 600 χιλ.) και ένα ακίνητο (οικόπεδο με κτίριο) αξίας € 50 χιλ. (31.12.2019 € 50 χιλ.) Κατά τη χρήση 2019 διενεργήθηκε εκτίμηση της εύλογης αξίας των ανωτέρω εγκαταστάσεων από εμπειρογνώμονα πολιτικό μηχανικό, βάσει της οποίας η εύλογη αξία των εγκαταστάσεων ανέρχεται σε € 650 χιλ.. Η εκτίμηση βασίστηκε σε συγκριτικά στοιχεία παρόμοιων συναλλαγών ακινήτων. Κατά τη διάρκεια της χρήσης 2020 δεν υπήρξε διαφοροποίηση των ανωτέρω συγκριτικών στοιχείων για να προβούμε σε νέα εκτίμηση. 12. Συμμετοχές σε συγγενείς Εταιρείες Οι επενδύσεις σε συγγενείς Εταιρείες περιλαμβάνει τη συμμετοχή σε Εταιρεία στην οποία ο Όμιλος ασκεί σημαντική επιρροή χωρίς όμως να έχει τον έλεγχο ή από κοινού έλεγχο. Η Εταιρεία αυτή στην Κατάσταση Οικονομικής Θέσης της θυγατρικής του Ομίλου εμφανίζεται στην αξία κτήσης της μείον τις ζημίες απομείωσης και στην ενοποιημένη με τη Μέθοδο της Καθαρής Θέσης. Συγκεκριμένα, η θυγατρική Εταιρεία του Ομίλου συμμετέχει στην ΑΛ ΜΑΡΩ ΙΚΕ με ποσοστό συμμετοχής 20%. Η σύσταση της έγινε την 13.07.2018. Η αξία κτήσης της συμμετοχής ανέρχεται σε € 1 χιλ. Στην κλειόμενη χρήση υπήρξε αναλογία κερδών που αναγνωρίστηκε στα ενοποιημένα αποτελέσματα της χρήσης ποσού € 6 χιλ. 13. Βιολογικά περιουσιακά στοιχεία Βιολογικά περιουσιακά στοιχεία εύλογη αξία έναρξης χρήσης Αγορές περιόδου Πωλήσεις περιόδου Καθαρή μεταβολή εύλογης αξίας στην περίοδο 31.12.2020 4.336 (142) 290 31.12.2019 4.055 117 (235) 399 Βιολογικά περιουσιακά στοιχεία εύλογη αξία λήξης περιόδου 4.484 4.336 Τα βιολογικά περιουσιακά στοιχεία διακρίνονται σε ώριμα και μη ώριμα ως εξής: 31.12.2020 (Ώριμα: 3.176 χιλ. ευρώ, Μη ώριμα: 1.308 χιλ. ευρώ). 31.12.2019 (Ώριμα: 2.978 χιλ. ευρώ, Μη ώριμα: 1.358 χιλ. ευρώ). Η εύλογη αξία του παραχθέντος γάλακτος κατά τη διάρκεια της χρήσης 2020 ανήλθε σε € 4.373 χιλ. (2019: € 3.847 χιλ.) του κρέατος αντίστοιχα σε € 146 χιλ. (2019: € 151 χιλ.) και των ζωοτροφών σε € 156 χιλ. (2019: € 298 χιλ.). Ως εύλογη αξία των βιολογικών περιουσιακών στοιχείων χρησιμοποιήθηκε η ανακτήσιμη αξία τους, η οποία βασίστηκε στην αξία χρήσεως και προσδιορίστηκε με προεξόφληση των αναμενόμενων μελλοντικών χρηματοροών. Δεδομένου ότι κατά την εκτίμηση ελήφθησαν υπόψη όλοι οι συνδεόμενοι με τα στοιχεία κίνδυνοι, για την προεξόφληση χρησιμοποιήθηκε το προεξοφλητικό επιτόκιο προ φόρων 3,93%. 56 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 1 Ιαν – 31 Δεκ 2020 14. Αποθέματα Όμιλος Εμπορεύματα Προϊόντα έτοιμα και ημιτελή Υλικά παραγωγής Αναλώσιμα-είδη συσκευασίας Απομείωση Εταιρεία 31.12.2020 83 1.885 1.264 162 3.394 31.12.2019 67 1.542 1.117 190 2.916 31.12.2020 83 1.885 671 162 2.801 31.12.2019 67 1.542 650 190 2.449 (60) 3.334 (60) 2.856 (60) 2.741 (60) 2.389 Οι αναλώσεις αποθεμάτων που περιλαμβάνονται στο κόστος πωληθέντων διαμορφώθηκε ως εξής: Όμιλος: 2020 23.442 χιλ. 2019: € 22.029 χιλ. Εταιρεία: 2020 20.595 χιλ. 2019: € 20.576 χιλ. 15. Πελάτες και λοιπές απαιτήσεις Όμιλος Πελάτες εσωτερικού Πελάτες εξωτερικού Επιταγές εισπρακτέες (μεταχρονολογημένες) Γραμμάτια εισπρακτέα Έσοδα εισπρακτέα Λοιπές απαιτήσεις Προκαταβολές Μείον: ζημία απομείωσης απαιτήσεων Σύνολο Μείον: μακροπρόθεσμο μέρος Βραχυπρόθεσμο μέρος 31.12.2020 6.991 136 1.817 1.861 1.726 2.392 913 (3.662) 12.176 (23) 12.153 31.12.2019 5.673 149 1.293 1.035 1.644 2.734 1.294 (3.791) 10.032 (30) 10.002 Εταιρεία 31.12.2020 31.12.2019 5.536 5.490 136 149 1.784 1.277 1.836 1.010 1.593 1.617 2.142 2.087 875 1.071 (3.526) (3.691) 10.376 9.010 (17) (23) 10.360 8.987 Η μέση περίοδος πίστωσης που παρασχέθηκε στους πελάτες από τον Όμιλο ανήλθε σε 117 ημέρες για τη χρήση 2020 (χρήση 2019: 89), για την Εταιρεία ανήλθε σε 119 ημέρες για τη χρήση 2020 (χρήση 2019: 97). Πιστωτικά όρια υπάρχουν για όλους τους πελάτες με βάση τις εγκεκριμένες θέσεις της Διοίκησης, τα οποία και εξετάζονται σε συνεχή βάση ώστε να ανταποκρίνονται στα εκάστοτε δεδομένα της αγοράς. Η Εταιρεία συνεργάζεται κυρίως με μεγάλες αλυσίδες super market με αξιοσημείωτη πιστοληπτική ικανότητα με αποτέλεσμα ο πιστωτικός κίνδυνος να μην είναι σημαντικός. Επίσης η θυγατρική Εταιρεία, πουλά την παραγωγή της κυρίως σε συνδεδεμένες Εταιρείες του Ομίλου και τη μητρική Εταιρεία, με αποτέλεσμα να μην εκτίθεται σημαντικά σε πιστωτικό κίνδυνο. Η Εταιρεία καταβάλει προσπάθειες ώστε να επεκτείνει τη διασπορά των πωλήσεών της προκειμένου να μειώσει περεταίρω τον πιστωτικό κίνδυνο στον οποίο εκτίθεται. Η μέγιστη έκθεση στον πιστωτικό κίνδυνο από τις απαιτήσεις αφορά τα ανωτέρω ποσά και η εύλογη αξία των απαιτήσεων ταυτίζεται περίπου με την λογιστική αξία τους. Ο Όμιλος και η Εταιρεία δεν εκτίθενται σε συναλλαγματικό κίνδυνο διότι όλες οι πωλήσεις γίνονται σε ευρώ. Στις λοιπές απαιτήσεις περιλαμβάνεται ποσό € 1.402 χιλ. για την Εταιρεία και τον Όμιλο που αφορά απαίτηση από τον ΟΑΕΔ για την επιχορήγηση του κόστους μισθοδοσίας των ετών 2010 έως 2015 (αφορούσε όλες τις επιχειρήσεις που λειτουργούν σε παραμεθόριες περιοχές). Με βάση την απόφαση 47284/359 του Υπουργού Οικονομικών - Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων ρυθμίζεται η διαδικασία, οι όροι, οι προϋποθέσεις, τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, ο τρόπος συμψηφισμού, παρακράτησης και απόδοσης, το είδος των συμψηφιζόμενων και παρακρατούμενων απαιτήσεων, καθώς και κάθε άλλο ειδικότερο διαδικαστικό ζήτημα, για την εφαρμογή του άρθρου 87 του ν. 4706/2020 (A ́ 136) και του άρθρου 57 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 1 Ιαν – 31 Δεκ 2020 26 του ν. 4722/2020 (A ́ 177), αναφορικά με την διαδικασία πληρωμής των ανεξόφλητων απαιτήσεων των δικαιούχων μέχρι τις 31.12.2015 έναντι του Ελληνικού Δημοσίου και του Οργανισμού Απασχόλησης Εργατικού Δυναμικού (ΟΑΕΔ). Με την ανωτέρω απόφαση τακτοποιείται η απαίτηση του Ομίλου από τον ΟΑΕΔ αρχικά με συμψηφισμό των απαιτήσεων με οφειλές προς τη Φορολογική Διοίκηση και τους Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης και στη συνέχεια με μελλοντικές προκύπτουσες οφειλές επί αυτών αν δεν έχει τακτοποιηθεί το υπόλοιπο. Η Διοίκηση αναμένει την τακτοποίηση του υπολοίπου στην επόμενη χρήση. Μετά την υιοθέτηση του ΔΠΧΑ 9 την 1.1.2018, ο Όμιλος και η Εταιρία εφαρμόζουν την απλοποιημένη μέθοδο του ΔΠΧΑ 9 για τον υπολογισμό των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών, η οποία χρησιμοποιεί την πρόβλεψη της αναμενόμενης πιστωτικής ζημίας για όλη τη διάρκεια ζωής των εμπορικών και λοιπών απαιτήσεων. Για τον έλεγχο της απομείωσης που πραγματοποιήθηκε στις 31.12.2020 σύμφωνα με την παραπάνω μέθοδο, χρησιμοποιήθηκαν προϋπολογιστικά ποσοστά. Τα ποσοστά αυτά βασίζονται στις ημέρες καθυστέρησης πληρωμών για ομάδες πελατών με παρόμοια χαρακτηριστικά. Ο υπολογισμός αντανακλά ένα σταθμισμένο με πιθανότητες αποτέλεσμα, τη χρονική αξία του χρήματος, λογικές και βάσιμες πληροφορίες που είναι διαθέσιμες την ημερομηνία του ισολογισμού για γεγονότα του παρελθόντος, τις τρέχουσες συνθήκες, τις προβλέψεις για τις μελλοντικές οικονομικές συνθήκες και συγκεκριμένες πληροφορίες για ορισμένες απαιτήσεις. Η κίνηση του λογαριασμού των προβλέψεων για επισφαλείς απαιτήσεις έχει ως εξής: Πρόβλεψη για επισφαλείς εμπορικές και λοιπές Προσθήκες χρήσης 01.01-31.12.2019 Υπόλοιπο 31.12.2019 Προσθήκες χρήσης 01.01-31.12.2020 Μείον: Οριστική διαγραφή απομειωμένων απαιτήσεων Πρόβλεψη για επισφαλείς εμπορικές και λοιπές απαιτήσεις 31.12.2020 Όμιλος (3.325) (466) (3.791) Εταιρεία (3.234) (457) (3.691) (240) 369 (204) 369 (3.662) (3.526) Κατά την κλειόμενη χρήση, ο Όμιλος και η μητρική Εταιρεία αναγνώρισαν απομείωση ποσού € 237 και € 201 χιλ., αντίστοιχα. 16. Ταμιακά διαθέσιμα και ισοδύναμα Ταμείο Καταθέσεις όψεως Όμιλος 31.12.2020 31.12.2019 28 20 3.080 86 3.108 106 Εταιρεία 31.12.2020 31.12.2019 28 20 1.976 78 2.004 98 H μέγιστη έκθεση στον πιστωτικό κίνδυνο από τα ταμιακά διαθέσιμα ανέρχεται για τον Όμιλο σε € 3.080 χιλ. και € 86 χιλ. για τις χρήσεις 2020 και 2019 και για την Εταιρεία σε € 1.976 χιλ. και € 78 χιλ., αντίστοιχα. 17. Μετοχικό κεφάλαιο και αποθεματικά Μετοχικό κεφάλαιο Αποθεματικό από έκδοση μετοχών υπέρ το άρτιο Τακτικό αποθεματικό Αφορολόγητα αποθεματικά Αποθεματικά φορολογηθέντα κατ' ειδικό τρόπο Όμιλος 31.12.2020 31.12.2019 12.032 12.032 935 935 412 370 700 140 757 757 14.836 14.234 Εταιρεία 31.12.2020 31.12.2019 12.032 12.032 935 935 277 277 327 57 757 757 14.328 14.058 58 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 1 Ιαν – 31 Δεκ 2020 Το μετοχικό κεφάλαιο της Εταιρείας διαιρείται σε 13.673.200 κοινές ονομαστικές μετοχές, αξίας € 0,88 ανά μετοχή. Όλες οι μετοχές έχουν δικαίωμα ψήφου και συμμετέχουν στα κέρδη. Το υπέρ το άρτιο ανά μετοχή ανέρχεται σε € 0,068. Κατά την κλειόμενη χρήση, μεταφέρθηκαν στα αφορολόγητα αποθεματικά από τα αποτελέσματα εις νέο ποσά € 560 χιλ. για τον Όμιλο και € 270 χιλ. για την Εταιρεία, τα οποία αφορούν συσσωρευμένες αποσβέσεις επιχορηγήσεων επενδύσεων του ν. 3299/04 ποσού € 393 χιλ. για τον Όμιλο και € 270 χιλ. για την Εταιρεία και έκπτωση φόρου έναντι επενδύσεων από το φόρο εισοδήματος ποσού € 167 χιλ. για τον Όμιλο. 18. Δάνεια τραπεζών Όμιλος Μακροπρόθεσμα δάνεια τραπεζών Ομολογιακά δάνεια λήξη έως 2028 Μακροπρόθεσμα δάνεια τραπεζών λήξη έως 2024 Βραχυπρόθεσμο μέρος μακροπρόθεσμων δανείων Σύνολο μακροπρόθεσμων δανείων τραπεζών Βραχυπρόθεσμα δάνεια τραπεζών Αλληλόχρεοι λογαριασμοί 31.12.2020 18.310 957 (2.633) 16.634 31.12.2020 31.12.2019 1.055 (395) 660 31.12.2019 Εταιρεία 31.12.2020 31.12.2019 17.110 114 334 (1.847) (220) 15.377 31.12.2020 114 31.12.2019 570 7.579 - 6.617 Δεδουλευμένοι τόκοι Βραχυπρόθεσμο μέρος μακροπρόθεσμων δανείων 220 2.633 153 9.191 205 1.847 140 9.016 Σύνολο βραχυπρόθεσμων δανείων τραπεζών 3.423 16.923 2.052 15.773 Σύνολο δανείων τραπεζών 20.057 17.583 17.429 15.887 Τον Ιανουάριο του 2020 υπεγράφη από κοινού με την Τράπεζα Πειραιώς και την Alpha Bank, σύμβαση για έκδοση ομολογιακού δανείου, ύψους περίπου € 15 εκ. με διάρκεια 8 ετών. Μέρος του δανείου ποσού € 8,8 εκ. περίπου χρησιμοποιήθηκε για την πρόωρη εξόφληση του παλαιού ομολογιακού δανείου στο οποίο συμμετείχαν οι τράπεζες Attica Bank - Εθνική Τράπεζα - Eurobank - Alpha Bank - Τράπεζα Πειραιώς, η συμβατική λήξη του οποίου ήταν την 05η Σεπτεμβρίου 2020. Να σημειωθεί ότι το υπόλοιπο ποσό του ομολογιακού δανείου € 6,2 εκ. και περίπου € 0,750 εκ. ίδια κεφάλαια χρησιμοποιήθηκαν για την ολοσχερή εξόφληση του δανείου της πρώην ATEBank. Επί των εμπραγμάτων βεβαρημένων ακινήτων του Ομίλου και των εγγυητών αυτού υφίστανται κατά την 31η Δεκεμβρίου 2020 εξασφαλίσεις ποσού € 18 εκ. πλέον τόκων και εξόδων και εξασφαλίσεις επί των κινητών αξιών και συγκεκριμένα ενέχυρο επί των μερισμάτων των μετοχών. Ο Όμιλος κατά την 31η Δεκεμβρίου 2020, πληροί και τους τρεις δείκτες που προβλέπονται από τη σύμβαση του ομολογιακού δανείου, ως εξής: § § § EBITDA (κέρδη προ φόρων, τόκων και αποσβέσεων μη συμπεριλαμβανομένων εκτάκτων και ανόργανων αποτελεσμάτων) / καθαρούς χρεωστικούς τόκους: πληρείται Σύνολο των καθαρών δανειακών υποχρεώσεων προς σύνολο ιδίων κεφαλαίων πληρείται Σύνολο των καθαρών δανειακών υποχρεώσεων προς EBITDA (κέρδη προ φόρων, τόκων και αποσβέσεων μη συμπεριλαμβανομένων εκτάκτων και ανόργανων αποτελεσμάτων) πληρείται Κατά την κλειόμενη χρήση εκτός από την αναχρηματοδότηση του τραπεζικού δανεισμού της μητρικής Εταιρείας, η μητρική Εταιρεία και η θυγατρική της προχώρησαν στην έκδοση και λήψη δύο κοινών ομολογιακών δανείων, ύψους € 2,85 εκ. και € 1,2 εκ., αντίστοιχα, βάσει των αποφάσεων των Διοικητικών Συμβουλίων τους. Τα εν λόγω δάνεια είναι 5ετούς διάρκειας, χωρίς εξασφαλίσεις και πραγματοποιούνται με την εγγύηση που παρέχεται από το Ταμείο Εγγυοδοσίας Επιχειρήσεων COVID-19 της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας Α.Ε. που συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαικό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης και το Ελληνικό Δημόσιο και με την συνεισφορά του Επιχειρησιακού Προγράμματος Ανταγωνιστικότητας, Επιχειρηματικότητας και Καινοτομίας (Ε.Παν.Ε.Κ.). Το μέσο πραγματικό επιτόκιο για τη χρήση 2020 ανήλθε σε 3,40% και 3,24% για τον Όμιλο και την Εταιρεία, αντίστοιχα (χρήση 2019 σε 4,13% και 4,16%, αντίστοιχα). 59 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 1 Ιαν – 31 Δεκ 2020 19. Υποχρεώσεις μισθώσεων Τα υπόλοιπα των υποχρεώσεων μισθώσεων και οι κινήσεις της περιόδου έχουν ως εξής: Όμιλος 7 7 31.12.2019 23 23 Εταιρεία 31.12.2020 31.12.2019 7 23 7 23 31.12.2020 24 24 31.12.2019 45 4 49 31.12.2020 24 24 Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις μισθώσεων Μισθώσεις μεταφορικών μέσων λήξη έως 2024 Μισθώσεις κτιρίων λήξη έως 2020 Σύνολο μακροπρόθεσμων υποχρεώσεων μισθώσεων 31.12.2020 Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις μισθώσεων Μισθώσεις μεταφορικών μέσων λήξη έως 2024 Μισθώσεις κτιρίων λήξη έως 2020 Σύνολο βραχυπρόθεσμων υποχρεώσεων μισθώσεων Σύνολο υποχρεώσεων μισθώσεων 31 72 Όμιλος Αξία 01.01.2019 Προσθήκες Χρηματοοικονομικό κόστος Αποπληρωμές Αξία 31.12.2019 Προσθήκες Χρηματοοικονομικό κόστος Αποπληρωμές Αξία 31.12.2020 31.12.2019 27 4 31 31 54 Εταιρεία 76 48 5 (57) 72 11 3 (55) 31 76 8 4 (34) 54 11 2 (36) 31 Τα παρακάτω ποσά αναγνωρίστηκαν στην ενοποιημένη κατάσταση αποτελεσμάτων: Όμιλος 01.01.31.12.2020 Αποσβέσεις δικαιωμάτων χρήσης παγίων Χρηματοοικονομικό κόστος δικαιωμάτων μισθώσεων Συνολικό ποσό που αναγνωρίστηκε στην κατάσταση συνολικών εισοδημάτων Εταιρεία 01.01.31.12.2019 01.01.31.12.2020 01.01.31.12.2019 51 2 54 5 33 2 32 4 53 59 35 36 Οι υποχρεώσεις μισθώσεων αφορούν μισθώσεις για μεταφορικά μέσα. 20. Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις Προμηθευτές Υποχρεώσεις προς εργαζομένους Επιταγές πληρωτέες Ασφαλιστικοί οργανισμοί Λοιποί φόροι τέλη Υποχρεώσεις factoring Λοιπές υποχρεώσεις Όμιλος 31.12.2020 31.12.2019 2.944 2.076 124 84 2.778 1.977 180 162 18 9 1.128 933 74 24 7.246 5.265 Εταιρεία 31.12.2020 31.12.2019 2.675 1.794 110 73 2.201 1.620 124 111 (26) 2 1.128 933 58 5 6.270 4.538 Οι υποχρεώσεις προς προμηθευτές και λοιπούς πιστωτές διακανονίζονται σε διάστημα 60-120 ημερών. 60 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 1 Ιαν – 31 Δεκ 2020 21. Επιχορηγήσεις Υπόλοιπο επιχορηγήσεων 01.01.2019 Ληφθείσες επιχορηγήσεις Αποσβέσεις επιχορηγήσεων Υπόλοιπο επιχορηγήσεων 31.12.2019 Ληφθείσες επιχορηγήσεις Αποσβέσεις επιχορηγήσεων Υπόλοιπο επιχορηγήσεων 31.12.2020 Όμιλος 5.602 (374) 5.228 (407) 4.821 Εταιρεία 3.773 (242) 3.531 (272) 3.259 Οι κρατικές επιχορηγήσεις αφορούν κυρίως την Εταιρεία και σχετίζονται με επενδύσεις που έγιναν από την περίοδο 1994 και μετά και επιχορηγήθηκαν σε ποσοστό από 40% έως 55%, και σε μικρότερο βαθμό στη θυγατρική Εταιρεία. Οι επιχορηγήσεις αυτές αφορούν βιομηχανικές εγκαταστάσεις επεξεργασίας γάλακτος και κρέατος και εγκαταστάσεις βοοτροφικών και προβατοτροφικών μονάδων στα πλαίσια των αναπτυξιακών νόμων 1892/1990, 1257/99 και 3299/2004. 22. Προβλέψεις για παροχές σε εργαζομένους Οι προβλέψεις για παροχές σε εργαζομένους αφορούν πρόγραμμα καθορισμένης παροχής που επιβάλλεται από τον Ν. 2112/20, βάσει του οποίου κάθε εργαζόμενος, κατά την αποχώρησή του για συνταξιοδότηση, λαμβάνει συγκεκριμένο ποσό εκφραζόμενο σε μισθούς ή ημερομίσθια ανάλογα με την σχέση απασχόλησης (υπάλληλος ή εργάτης), το οποίο καθορίζεται από τον Νόμο και εξαρτάται από τον συνολικό χρόνο υπηρεσίας στον ίδιο εργοδότη και τις αποδοχές κατά τον χρόνο της αποχώρησης. Η σχηματισμένη πρόβλεψη, για τον Όμιλο και για την Εταιρεία, έχει ως εξής: Όμιλος Υπόλοιπο πρόβλεψης για παροχές σε εργαζόμενους 01.01.2019 Τόκοι επί της υποχρέωσης Κόστος παροχών Αναλογιστικές ζημίες / (κέρδη) Καταβολές παροχών Υπόλοιπο πρόβλεψης για παροχές σε εργαζόμενους 31.12.2019 Τόκοι επί της υποχρέωσης Κόστος παροχών Αναλογιστικές ζημίες / (κέρδη) Καταβολές παροχών Υπόλοιπο πρόβλεψης για παροχές σε εργαζόμενους 31.12.2020 Εταιρεία 111 1 20 (53) (8) 111 1 20 (53) (8) 71 1 12 (27) 71 1 12 (27) 57 57 Οι βασικές παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν από τον αναλογιστή, έχουν ως ακολούθως: Προεξοφλητικό επιτόκιο Μελλοντικές αυξήσεις μισθών Αύξηση δείκτη τιμών καταναλωτή Μέσος όρος μελλοντικής εργασιακής ζωής - έτη 2020 0,78% 2020-2022 0%, 20232025 0,5%, 2026-2028 1%, 2029-2031 1,5%, 2032 1,7% 2019 0,78% 2020-2022 0%, 20232025 0,5%, 2026-2028 1%, 2029-2031 1,5%, 2032 1,7% 26 26 61 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 1 Ιαν – 31 Δεκ 2020 23. Ενδεχόμενες υποχρεώσεις Δοθείσες εγγυήσεις Ο Όμιλος και η Εταιρεία έχουν χορηγήσει εγγυήσεις (κυρίως εγγυητικές επιστολές τραπεζών), για εξασφάλιση των υποχρεώσεων προς τρίτους, ως εξής: Όμιλος: 31.12.2020: € 219 χιλ. ευρώ και Εταιρεία: 31.12.2020: € 119 χιλ. 24. Διαχείριση κινδύνων Κίνδυνος επιτοκίου Ο Όμιλος εκτίθεται σε κίνδυνο ταμιακών ροών επιτοκίου ο οποίος μπορεί να προέλθει από ενδεχόμενη μεταβολή των επιτοκίων των δανείων, τα οποία θα επηρεάσουν θετικά ή αρνητικά τις ταμιακές εκροές που συνδέονται με υποχρεώσεις του Ομίλου. Για να το αντιμετωπίσει, ο Όμιλος αναλύει την έκθεσή του στη μεταβολή των επιτοκίων σε συνεχή βάση προσπαθώντας να επιτύχει αναχρηματοδότηση με καλύτερους όρους και τρόπους και κάνοντας συνετή διαχείριση των δανείων του. Αύξηση ή μείωση του Euribor κατά μια μονάδα αυξάνει ή μειώνει το χρηματοοικονομικό κόστος του Ομίλου και της Εταιρείας κατά € 188 χιλ. και € 167 χιλ., αντίστοιχα (2019: € 175 χιλ. και € 158 χιλ., αντίστοιχα). Κίνδυνος ρευστότητας Ο Όμιλος διαχειρίζεται τις ανάγκες ρευστότητας βάσει προγραμμάτων πληρωμών και εισπράξεων που καταρτίζονται σε εβδομαδιαία και μηνιαία βάση. Συγκεκριμένα υπάρχει προσεκτική παρακολούθηση των υποχρεώσεων (μακροπροθέσμων και βραχυπροθέσμων υποχρεώσεων) καθώς επίσης και των πληρωμών που πραγματοποιούνται. Επιπλέον, παρακολουθούνται σε ημερήσια βάση οι εισπράξεις από εμπορικές απαιτήσεις, καθώς και η πιστή τήρηση των συμφωνιών είσπραξης, ειδικά από μεγάλους πελάτες (super markets κλπ.) με συμφωνίες εισπράξεων με συγκεκριμένα τιμολόγια πωλήσεων. Η ανάλυση των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων με τις αντίστοιχες ημερομηνίες λήξεως βάσει των συμβατικών δεσμεύσεων του Ομίλου και της Εταιρείας έχουν ως εξής: 31.12.2020 31.12.2020 Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις Δάνεια τραπεζών Όμιλος Λιγότερα από 1 μήνα 2.448 - 2.300 1.210 3-12 μήνες 2.300 2.318 1- 5 έτη 10.144 > 5 έτη 9.646 Σύνολο 7.048 23.318 Εταιρεία 31.12.2020 Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις Δάνεια τραπεζών 1-3 μήνες Λιγότερα από 1 μήνα 2.271 - 1-3 μήνες 1.950 882 3-12 μήνες 1.950 1.226 1- 5 έτη 8.796 > 5 έτη 9.646 Σύνολο 6.172 20.550 31.12.2019 31.12.2019 Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις Δάνεια τραπεζών 31.12.2019 Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις Δάνεια τραπεζών Όμιλος Λιγότερα από 1 μήνα 1.634 - 1-3 μήνες 1.730 7.207 3-12 μήνες 1.730 10.786 1- 5 έτη 692 > 5 έτη - Σύνολο 5.094 18.685 Εταιρεία Λιγότερα από 1 μήνα 1.694 - 1-3 μήνες 1.366 6.839 3-12 μήνες 1.366 9.845 1- 5 έτη 116 > 5 έτη - Σύνολο 4.425 16.800 62 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 1 Ιαν – 31 Δεκ 2020 Πιστωτικός κίνδυνος Ο πιστωτικός κίνδυνος προκύπτει κυρίως από πιστώσεις σε πελάτες συμπεριλαμβανομένων των λογαριασμών εισπρακτέων αλλά και από τις καταθέσεις της Εταιρείας σε τραπεζικά ιδρύματα. Το εμπορικό και το οικονομικό τμήμα αξιολογούν την φερεγγυότητα του πελάτη λαμβάνοντας υπ’ όψη την χρηματοοικονομική του κατάσταση, την εξυπηρέτηση των τρεχουσών οφειλών του και ορίζουν πιστωτικά όρια τα οποία παρακολουθούνται τακτικά και δεν δύνανται να ξεπεραστούν από έναν μεμονωμένο πελάτη. 25. Συναλλαγές με συνδεδεμένα μέρη Όμιλος 01.01.31.12.2020 01.01.31.12.2019 Εταιρεία 01.01.01.01.31.12.2020 31.12.2019 Έσοδα Έσοδα Έσοδα Έσοδα από από από από θυγατρική (Campus) συνδεδεμένη (Δοϊράνη) συνδεδεμένη (ΑΛ ΜΑΡΩ ΙΚΕ) λοιπά συνδεδεμένα μέρη 21 3.975 1.074 5.070 179 2.673 633 3.485 545 21 55 621 599 179 778 Αγορές Αγορές Αγορές Αγορές (Πρώτων υλών) από θυγατρική (Campus) από συνδεδεμένη (Δοϊράνη) από συνδεδεμένη (ΑΛ ΜΑΡΩ ΙΚΕ) από λοιπά συνδεδεμένα μέρη 2.594 5.223 375 8.192 2.833 3.748 407 6.988 315 2.594 5.178 229 8.316 1.127 2.833 3.748 342 8.050 31.12.2020 18 998 400 31.12.2018 230 31.12.2020 26 18 131 31.12.2018 274 - 1.416 230 175 274 Υποχρεώσεις προς θυγατρική (Campus) Υποχρεώσεις προς συνδεδεμένη (Δοϊράνη) Υποχρεώσεις προς συνδεδεμένη (ΑΛ ΜΑΡΩ ΙΚΕ) 1.008 269 182 1.008 3 269 171 Υποχρεώσεις προς λοιπά συνδεδεμένα μέρη 18 1.026 101 552 8 1.016 101 544 Απαιτήσεις Απαιτήσεις Απαιτήσεις Απαιτήσεις από από από από θυγατρική (Campus) συνδεδεμένη (Δοϊράνη) συνδεδεμένη (ΑΛ ΜΑΡΩ ΙΚΕ) λοιπά συνδεδεμένα μέρη Μέλη Διοικητικού Συμβουλίου και διευθυντικά στελέχη Βραχύχρονες παροχές Απαιτήσεις Όμιλος Εταιρεία 01.01.31.12.2020 01.01.31.12.2019 01.01.31.12.2020 01.01.31.12.2019 75 - 28 1 50 - 28 1 Σημειώσεις: § § § § § § Οι πωλήσεις προς τη Campus αφορούν πωλήσεις ζωοτροφών και απολυμαντικών ειδών Οι αγορές από τη Campus αφορούν αγορές αγελαδινού γάλακτος Οι αγορές από ΑΛ ΜΑΡΩ ΙΚΕ αφορούν αγορές αγελαδινού γάλακτος Οι πωλήσεις της Campus προς την ΑΛ ΜΑΡΩ ΙΚΕ αφορούν πωλήσεις αγελαδινού γάλακτος Οι πωλήσεις προς λοιπά συνδεδεμένα μέρη αφορούν πωλήσεις ζωοτροφών, απολυμαντικών και παροχή υπηρεσιών για στέγαση ζώων Οι αγορές από λοιπά συνδεδεμένα μέρη αφορούν αγορές ζώων για εμπορία και κατσικίσιου γάλακτος 63 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 1 Ιαν – 31 Δεκ 2020 Δεν υπάρχουν επισφαλείς απαιτήσεις από συνδεδεμένα μέρη ούτε έχει γίνει σχετική πρόβλεψη στην τρέχουσα και στην προηγούμενη χρήση. 26. Γεγονότα μετά την ημερομηνία αναφοράς Ομολογιακό δάνειο μητρικής Την 26.03.2021 λήφθηκε κοινό ομολογιακό δάνειο, ύψους € 2 εκ. όπου η μητρική Εταιρεία εξέδωσε και κάλυψε η Alpha Bank βάσει της απόφασης της 18.12.2020 του Διοικητικού Συμβουλίου. Το εν λόγω δάνειο είναι 5ετούς διάρκειας, χωρίς εξασφαλίσεις και πραγματοποιείται με την εγγύηση που παρέχεται από το Ταμείο Εγγυοδοσίας Επιχειρήσεων COVID-19 της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας Α.Ε. που συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαικό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης και το Ελληνικό Δημόσιο και με την συνεισφορά του Επιχειρησιακού Προγράμματος Ανταγωνιστικότητας, Επιχειρηματικότητας και Καινοτομίας (Ε.Παν.Ε.Κ.). Δεν υπάρχουν άλλα σημαντικά γεγονότα για τη μητρική Εταιρεία και τη θυγατρική της Campus Α.Ε., που έλαβαν χώρα από τη λήξη της περιόδου μέχρι την ημερομηνία σύνταξης της παρούσας έκθεσης που να χρήζουν προσαρμογής των ετήσιων χρηματοοικονομικών καταστάσεων ή σχετικής γνωστοποίησης. 64 Ετήσια Οικονομική Έκθεση 1 Ιαν – 31 Δεκ 2020 Διαδικτυακός τόπος – Διαθεσιμότητα χρηματοοικονομικών καταστάσεων Οι ετήσιες και ενδιάμεσες χρηματοοικονομικές καταστάσεις του Ομίλου και της Εταιρείας, η Έκθεση Ελέγχου Ορκωτού Ελεγκτή και η Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου προς την Ετήσια Τακτική Γενική Συνέλευση έχουν αναρτηθεί στην ιστοσελίδα της Εταιρείας (www.evrofarma.gr). Οι ετήσιες χρηματοοικονομικές καταστάσεις, οι Εκθέσεις Ελέγχου των Ορκωτών Ελεγκτών Λογιστών και οι εκθέσεις του Διοικητικού Συμβουλίου των Εταιρειών που ενσωματώνονται στις ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας, αναρτώνται στην ιστοσελίδα της Εταιρείας (www.evrofarma.gr). 65

Περίληψη: Τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου: 1. 2. 3. 4. 5. Αθανάσιος Παπαζηλάκης, Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου Πασχάλης Παπαζηλάκης, Αντιπρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου και Διευθύνων Σύμβουλος Δημήτριος Γιαννουλάκης, Μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου (Μη Εκτελεστικό) Καραβασίλης Χρήστος, Μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου (Ανεξάρτητο, Μη Εκτελεστικό) Χρυσοστομίδης Απόστολος, Μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου (Ανεξάρτητο, Μη Εκτελεστικό) υπό την ως άνω ιδιότητα μας δηλώνουμε και βεβαιώνουμε με την παρούσα ότι: Α) οι ετήσιες, εταιρικές και ενοποιημένες, χρηματοοικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας και του Ομίλου ΕΒΡΟΦΑΡΜΑ ΑΒΕΕ, για τη χρήση 01.01.2020 – 31.12.2020, οι οποίες καταρτίσθηκαν σύμφωνα με τα ισχύοντα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς, απεικονίζουν κατά τρόπο αληθή τα στοιχεία του ενεργητικού και του παθητικού, την καθαρή θέση και τα αποτελέσματα χρήσεως της Εταιρείας ΕΒΡΟΦΑΡΜΑ ΑΒΕΕ, καθώς και της Εταιρείας που περιλαμβάνεται στην ενοποίηση εκλαμβανομένων ως σύνολο. Β) η ετήσια έκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου απεικονίζει κατά τρόπο αληθή την εξέλιξη, τις επιδόσεις και τη θέση της Εταιρείας ΕΒΡΟΦΑΡΜΑ ΑΒΕΕ καθώς και των εταιρειών που περιλαμβάνονται στην ενοποίηση εκλαμβανομένων ως σύνολο, συμπεριλαμβανομένης της περιγραφής των κυριότερων κινδύνων και αβεβαιοτήτων που αντιμετωπίζουν. Διδυμότειχο, 29 Απριλίου 2021 Ο Πρόεδρος του Δ.Σ. Ο Αντιπρόεδρος του Δ.Σ. Το Μέλος του Δ.Σ. και Δ/νων Σύμβουλος Αθανάσιος Παπαζηλάκης Πασχάλης Παπαζηλάκης Δημήτριος Γιαννουλάκης Α.Δ.Τ ΑΕ 417565 Α.Δ.Τ. ΑΗ 926302 Α.Δ.Τ. ΑΙ 907700