Ετήσια Οικονοµική Έκθεση 31.12.2020 ΑΡ.Μ.Α.Ε. 7365/06/Β/86/32 – ΑΡ. Γ.Ε.ΜΗ. 121572960000 ΟΜΙΛΟΣ «ΕΛΑΣΤΡΟΝ Α.Ε.Β.Ε. – ΧΑΛΥΒΟΥΡΓΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ» Σύµφωνα µε το άρθρο 4 του Ν. 3556/2007 και τις Εκτελεστικές Αποφάσεις του ∆.Σ. της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς Απρίλιος 2021 Ετήσια Οικονοµική Έκθεση της 31.12.2020 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ∆ΗΛΩΣΗ ΕΚΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ∆ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ................................... 5 ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ∆ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της ΕΛΑΣΤΡΟΝ Α.Ε.Β.Ε. ...... 6 Έκθεση Ανεξάρτητου Ορκωτού Ελεγκτή Λογιστή ............................................................. 35 1. Κατάσταση Οικονοµικής Θέσης ................................................................................... 40 2. Κατάσταση Αποτελεσµάτων και Λοιπών Συνολικών Εσόδων ........................................ 41 3. Κατάσταση Μεταβολών Ιδίων Κεφαλαίων .................................................................... 42 4. Κατάσταση Ταµειακών Ροών ....................................................................................... 43 Σηµειώσεις επί των Οικονοµικών Καταστάσεων ................................................................ 44 1. Γενικές πληροφορίες .................................................................................................... 44 2. Οι σηµαντικές λογιστικές αρχές που χρησιµοποιεί ο Όµιλος .......................................... 44 2.1 Νέα πρότυπα, διερµηνείες και τροποποιήσεις υφιστάµενων προτύπων ........................ 44 2.2 Πλαίσιο κατάρτισης των οικονοµικών καταστάσεων ................................................... 49 2.3 Ενοποίηση ................................................................................................................... 49 2.4 Συναλλαγµατικές µετατροπές ...................................................................................... 51 2.5 Ενοποιηµένες Οικονοµικές Καταστάσεις..................................................................... 51 2.6 Ενσώµατα Περιουσιακά Στοιχεία ................................................................................ 52 2.7 Άυλα περιουσιακά στοιχεία ......................................................................................... 52 2.8 Επενδύσεις σε ακίνητα ................................................................................................ 52 2.9 Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία κατεχόµενα για πώληση και διακοπείσες δραστηριότητες .................................................................................................................. 53 2.10 Έλεγχος αποµείωσης ενσώµατων και άυλων στοιχείων ........................................ 53 2.11 Πληροφόρηση κατά τοµέα ................................................................................... 53 2.12 Κόστος ∆ανεισµού ............................................................................................... 54 2.13 Χρηµατοοικονοµικά Περιουσιακά Στοιχεία (µέσα) .............................................. 54 2.14 Αποθέµατα ........................................................................................................... 56 2.15 Εµπορικές Απαιτήσεις .......................................................................................... 56 2.16 Ταµειακά διαθέσιµα και ισοδύναµα ...................................................................... 57 2.17 Μετοχικό κεφάλαιο και αποθεµατικά ................................................................... 57 2.18 ∆ανεισµός ............................................................................................................ 57 2.19 Φόρος Εισοδήµατος – Αναβαλλόµενος Φόρος Εισοδήµατος ................................ 57 2.20 Παροχές σε εργαζοµένους .................................................................................... 58 2.21 Προβλέψεις .......................................................................................................... 59 2.22 Από - αναγνώριση χρηµατοοικονοµικών απαιτήσεων και υποχρεώσεων .............. 60 2.23 Αναγνώριση εσόδων............................................................................................. 60 2.24 Μισθώσεις............................................................................................................ 61 Ετήσια Οικονοµική Έκθεση της 31.12.2020 2 2.25 Αναταξινοµήσεις Κονδυλίων................................................................................ 63 2.26 ∆ιανοµή µερισµάτων ............................................................................................ 63 2.27 Κρατικές Επιχορηγήσεις....................................................................................... 63 2.28 Κέρδη ανά µετοχή ................................................................................................ 63 2.29 Μακροπρόθεσµες Απαιτήσεις / Υποχρεώσεις ....................................................... 63 2.30 Συνδεδεµένα µέρη ................................................................................................ 63 2.31 ∆ιαχείριση κεφαλαίου .......................................................................................... 64 3. ∆ιαχείριση χρηµατοοικονοµικού κινδύνου .................................................................... 64 Πιστωτικός κίνδυνος ....................................................................................................... 65 Κίνδυνος ρευστότητας ..................................................................................................... 65 Κίνδυνος αγοράς ............................................................................................................. 66 Επιπτώσεις της πανδηµίας στην λειτουργία της Εταιρίας .................................................. 68 4. Εύλογη αξία χρηµατοοικονοµικών στοιχείων................................................................ 70 5. Σηµαντικές λογιστικές εκτιµήσεις και κρίσεις της διοίκησης .......................................... 70 6. Ανάλυση των ενσώµατων πάγιων περιουσιακών στοιχείων ........................................... 72 7. Επενδύσεις σε ακίνητα ................................................................................................. 74 8. Ανάλυση απαιτήσεων ................................................................................................... 74 9. Ανάλυση αποθεµάτων .................................................................................................. 77 10. Επενδύσεις................................................................................................................... 77 11. Παράγωγα ................................................................................................................... 78 12. Ανάλυση των ταµειακών διαθεσίµων ............................................................................ 78 13. Ανάλυση όλων των λογαριασµών της καθαρής θέσης .................................................... 78 14. Ανάλυση προµηθευτών και λοιπών υποχρεώσεων ......................................................... 81 15. Ανάλυση των δανείων .................................................................................................. 81 16. Ανάλυση των αναβαλλόµενων φόρων ........................................................................... 82 17. Ανάλυση των παροχών σε εργαζόµενους µετά την έξοδο από την υπηρεσία.................... 84 18. Ανάλυση των φορολογικών υποχρεώσεων .................................................................... 85 19. Πληροφόρηση κατά τοµέα ............................................................................................ 85 20. Ανάλυση των λοιπών λογαριασµών αποτελεσµάτων ...................................................... 86 21. Επενδυτικά αποτελέσµατα ............................................................................................ 90 22. Ανάλυση των κερδών ανά µετοχή ................................................................................. 90 23. Συναλλαγές µε συνδεδεµένα µέρη ................................................................................. 90 24. Ενδεχόµενες Υποχρεώσεις – Απαιτήσεις ....................................................................... 92 25. Μερίσµατα ................................................................................................................... 94 26. Στοιχεία για το προσωπικό ........................................................................................... 94 27. Κρατικές Επιχορηγήσεις ............................................................................................... 95 28. Υποχρεώσεις από µισθώσεις......................................................................................... 95 Ετήσια Οικονοµική Έκθεση της 31.12.2020 3 29. Συναλλαγµατικές ισοτιµίες ........................................................................................... 97 30. ∆ιαδικτυακός τόπος ανάρτησης των Οικονοµικών Εκθέσεων ........................................ 97 31. Γεγονότα µετά την ηµεροµηνία σύνταξης των Οικονοµικών Καταστάσεων .................... 97 Ετήσια Οικονοµική Έκθεση της 31.12.2020 4 Ετήσια Οικονοµική Έκθεση της 31.12.2020 5 ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ∆ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της ΕΛΑΣΤΡΟΝ Α.Ε.Β.Ε. η για τη περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 31η ∆εκεµβρίου 2020 Ετήσια Οικονοµική Έκθεση της 31.12.2020 34 Έκθεση Ανεξάρτητου Ορκωτού Ελεγκτή Λογιστή Προς τους Μετόχους της εταιρείας «ΕΛΑΣΤΡΟΝ Α.Ε.Β.Ε. – ΧΑΛΥΒΟΥΡΓΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ» Έκθεση Ελέγχου επί των Εταιρικών και Ενοποιηµένων Οικονοµικών Καταστάσεων Γνώµη Έχουµε ελέγξει τις συνηµµένες εταιρικές και ενοποιηµένες οικονοµικές καταστάσεις της εταιρείας «ΕΛΑΣΤΡΟΝ Α.Ε.Β.Ε. – ΧΑΛΥΒΟΥΡΓΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ» (η Εταιρεία), οι οποίες αποτελούνται από την εταιρική και ενοποιηµένη κατάσταση οικονοµικής θέσης της 31ης ∆εκεµβρίου 2020, τις εταιρικές και ενοποιηµένες καταστάσεις αποτελεσµάτων και λοιπών συνολικών εσόδων, µεταβολών ιδίων κεφαλαίων και ταµειακών ροών της χρήσεως που έληξε την ηµεροµηνία αυτή, καθώς και περίληψη σηµαντικών λογιστικών αρχών και µεθόδων και λοιπές επεξηγηµατικές πληροφορίες. Κατά τη γνώµη µας, οι συνηµµένες εταιρικές και ενοποιηµένες οικονοµικές καταστάσεις παρουσιάζουν εύλογα, από κάθε ουσιώδη άποψη, την οικονοµική θέση της εταιρείας «ΕΛΑΣΤΡΟΝ Α.Ε.Β.Ε. – ΧΑΛΥΒΟΥΡΓΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ» και των θυγατρικών αυτής (ο Όµιλος) κατά την 31η ∆εκεµβρίου 2020, τη χρηµατοοικονοµική τους επίδοση και τις ενοποιηµένες ταµειακές τους ροές για τη χρήση που έληξε την ηµεροµηνία αυτή σύµφωνα µε τα ∆ιεθνή Πρότυπα Χρηµατοοικονοµικής Αναφοράς, όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Βάση γνώµης ∆ιενεργήσαµε τον έλεγχό µας σύµφωνα µε τα ∆ιεθνή Πρότυπα Ελέγχου (∆ΠΕ) όπως αυτά έχουν ενσωµατωθεί στην Ελληνική Νοµοθεσία. Οι ευθύνες µας, σύµφωνα µε τα πρότυπα αυτά περιγράφονται περαιτέρω στην παράγραφο της έκθεσής µας “Ευθύνες ελεγκτή για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιηµένων οικονοµικών καταστάσεων”. Είµαστε ανεξάρτητοι από την Εταιρεία και τις ενοποιούµενες θυγατρικές της, καθ’ όλη τη διάρκεια του διορισµού µας, σύµφωνα µε τον Κώδικα ∆εοντολογίας για Επαγγελµατίες Ελεγκτές του Συµβουλίου ∆ιεθνών Προτύπων ∆εοντολογίας Ελεγκτών, όπως αυτός έχει ενσωµατωθεί στην Ελληνική Νοµοθεσία και τις απαιτήσεις δεοντολογίας που σχετίζονται µε τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιηµένων οικονοµικών καταστάσεων στην Ελλάδα και έχουµε εκπληρώσει τις δεοντολογικές µας υποχρεώσεις σύµφωνα µε τις απαιτήσεις της ισχύουσας νοµοθεσίας και του προαναφερόµενου Κώδικα ∆εοντολογίας. Πιστεύουµε ότι τα ελεγκτικά τεκµήρια που έχουµε αποκτήσει είναι επαρκή και κατάλληλα να παρέχουν βάση για τη γνώµη µας. Σηµαντικότερα θέµατα ελέγχου Τα σηµαντικότερα θέµατα ελέγχου είναι εκείνα τα θέµατα που, κατά την επαγγελµατική µας κρίση, ήταν εξέχουσας σηµασίας στον έλεγχό µας επί των εταιρικών και ενοποιηµένων οικονοµικών καταστάσεων της ελεγχόµενης χρήσεως. Τα θέµατα αυτά και οι σχετιζόµενοι κίνδυνοι ουσιώδους ανακρίβειας αντιµετωπίστηκαν στο πλαίσιο του ελέγχου των εταιρικών και ενοποιηµένων οικονοµικών καταστάσεων ως σύνολο, για τη διαµόρφωση της γνώµης µας επί αυτών και δεν εκφέρουµε ξεχωριστή γνώµη για τα θέµατα αυτά. Σηµαντικότερα θέµατα ελέγχου της Εταιρείας και του Οµίλου Αντιµετώπιση σηµαντικότερων θεµάτων ελέγχου Αποθέµατα (Αποτίµηση) Τα αποθέµατα του Οµίλου την 31 ∆εκεµβρίου 2020 και την 31 ∆εκεµβρίου 2019, ανήλθαν στο ποσό των € 29.560 χιλ. και € 28.320 χιλ. αντίστοιχα και αποτελούν περίπου το 23% και 22% αντίστοιχα των συνολικών περιουσιακών στοιχείων. Ο Όµιλος αποτιµά τα αποθέµατα στη χαµηλότερη αξία µεταξύ του κόστους κτήσεως ή παραγωγής τους και της καθαρής ρευστοποιήσιµης αξίας τους. Η καθαρή ρευστοποιήσιµη αξία εκτιµάται µε βάση τις τρέχουσες τιµές πώλησης των αποθεµάτων. Ο Όµιλος δεν καλύπτει µε πράξεις αντιστάθµισης κινδύνου (hedging) το βασικό απόθεµα λειτουργίας του µε αποτέλεσµα τυχόν αυξοµείωση των τιµών των µετάλλων να µπορεί να επηρεάσει αντίστοιχα τα αποτελέσµατα του µέσω υποτίµησης ή υπερτίµησης των αποθεµάτων. Οι γνωστοποιήσεις του Οµίλου αναφορικά µε τη λογιστική πολιτική που εφαρµόζεται για την αποτίµηση των αποθεµάτων περιλαµβάνονται στις σηµειώσεις 2.14 και 9 των εταιρικών και ενοποιηµένων οικονοµικών καταστάσεων. Η ελεγκτική µας προσέγγιση εστιάστηκε µεταξύ των άλλων και στις κάτωθι ελεγκτικές διαδικασίες: ■ Αξιολoγήσαµε τις πολιτικές, τη µεθοδολογία και τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου που υποστηρίζουν τη διαχείριση των αποθεµάτων που έχει υιοθετήσει ο Όµιλος. ■ Παρακολουθήσαµε τη διαδικασία απογραφής σε αποθήκες της εταιρείας και ελέγξαµε δειγµατοληπτικά την καταµέτρηση υλικών. ■ ∆ιενεργήσαµε αναλυτικές διαδικασίες αναφορικά µε την κίνηση των αποθεµάτων, και συµφωνία λογιστικού υπολοίπου µε το αναλυτικό ισοζύγιο αποθήκης. ■ Εξετάσαµε δείγµα αποθεµάτων µε σκοπό την επιβεβαίωση του ορθού υπολογισµού του κόστους κτήσης τους σύµφωνα µε τα τιµολόγια αγορών και ελέγξαµε τον ορθό επιµερισµό των εξόδων παραγωγής. ■ Με βάση τις τρέχουσες τιµές πώλησης υπολογίσαµε την καθαρή ρευστοποιήσιµη αξία σε µεγάλη δειγµατοληπτική βάση και έγινε σύγκριση µε το κόστος του τελικού αποθέµατος. ■ Επιβεβαιώσαµε την επάρκεια και την καταλληλότητα των γνωστοποιήσεων στις σηµειώσεις 2.14 και 9 των εταιρικών και ενοποιηµένων οικονοµικών καταστάσεων. Εµπορικές Απαιτήσεις (Ανακτησιµότητα) Οι εµπορικές απαιτήσεις του Οµίλου την 31 ∆εκεµβρίου 2020, ανήλθαν σε € 17.295 χιλ. (€ 14.735 χιλ. την 31.12.2019). Στα παραπάνω υπόλοιπα περιλαµβάνεται πρόβλεψη - αποµείωση ύψους € 3.391 χιλ. (€ 3.302 χιλ. την 31.12.2019). Η ∆ιοίκηση προβαίνει στην εκτίµηση της απαιτούµενης αποµείωσης όπου κρίνεται ότι συντρέχει περίπτωση. Επιπρόσθετα, σύµφωνα µε το ∆ΠΧΑ 9, προβαίνει σε εκτίµηση της απαιτούµενης πρόβλεψης για τις αναµενόµενες και όχι για τις πραγµατοποιηθείσες ζηµίες πιστώσεων (πιστωτικές ζηµιές). Η αξιολόγηση βασίζεται σε σηµαντικές κρίσεις και εκτιµήσεις της ∆ιοίκησης λαµβάνοντας υπόψη µεταξύ άλλων τα χαρακτηριστικά του κλάδου, το ιστορικό εισπραξιµότητας των απαιτήσεων, τις συνθήκες της αγοράς καθώς και τις εξασφαλίσεις και εγγυήσεις έναντι των συγκεκριµένων απαιτήσεων. ∆εδοµένης της σηµαντικότητας της αξίας των παραπάνω εµπορικών απαιτήσεων και των σηµαντικών κρίσεων και εκτιµήσεων της ∆ιοίκησης για τον προσδιορισµό του ανακτήσιµου ποσού, θεωρούµε την αξιολόγηση της πρόβλεψης - αποµείωσης των παραπάνω εµπορικών απαιτήσεων ως ένα από τα σηµαντικότερα θέµατα ελέγχου. Η ελεγκτική µας προσέγγιση εστιάστηκε µεταξύ των άλλων και στις κάτωθι ελεγκτικές διαδικασίες: ■ Αξιολογήσαµε τις πολιτικές και την εφαρµογή των εσωτερικών δικλίδων που εφαρµόζει ο Όµιλος αναφορικά µε την ανακτησιµότητα των απαιτήσεων. ■ Αξιολογήσαµε αν η µεθοδολογία για την εκτίµηση του ανακτήσιµου ποσού, έχει εφαρµοστεί κατάλληλα και σύµφωνα µε το ∆ΠΧΑ 9. ■ Σε δειγµατοληπτική βάση, επιβεβαιώσαµε την ακρίβεια και πληρότητα των δεδοµένων που χρησιµοποίησε ο Όµιλος στο µοντέλο υπολογισµού καθώς και την ενηλικίωση των υπολοίπων των απαιτήσεων. ■ Λάβαµε και αξιολογήσαµε λοιπά στοιχεία όπως τα πρακτικά ∆ιοικητικού Συµβουλίου και τις επιστολές δικηγόρων που υποστηρίζουν τις κρίσεις και εκτιµήσεις του Οµίλου αναφορικά µε την ανακτησιµότητα των απαιτήσεων. Οι γνωστοποιήσεις του Οµίλου αναφορικά µε τη λογιστική πολιτική και τις λοιπές πληροφορίες σχετικά µε τον έλεγχο αποµείωσης των παραπάνω εµπορικών απαιτήσεων περιλαµβάνονται στις σηµειώσεις 2.13, 2.15 και 8 των εταιρικών και ενοποιηµένων οικονοµικών καταστάσεων. ■ Αξιολογήσαµε την επάρκεια και την καταλληλότητα των γνωστοποιήσεων στις σηµειώσεις 2.13, 2.15 και 8 των εταιρικών και ενοποιηµένων οικονοµικών καταστάσεων. Άλλες πληροφορίες Η διοίκηση είναι υπεύθυνη για τις άλλες πληροφορίες. Οι άλλες πληροφορίες περιλαµβάνονται στην Έκθεση ∆ιαχείρισης του ∆ιοικητικού Συµβουλίου, για την οποία γίνεται σχετική αναφορά στην “Έκθεση επί άλλων Νοµικών και Κανονιστικών Απαιτήσεων”, στις ∆ηλώσεις των Μελών του ∆ιοικητικού Συµβουλίου, αλλά δεν περιλαµβάνουν τις οικονοµικές καταστάσεις και την έκθεση ελέγχου επί αυτών. Η γνώµη µας επί των εταιρικών και ενοποιηµένων οικονοµικών καταστάσεων δεν καλύπτει τις άλλες πληροφορίες και δεν εκφράζουµε µε τη γνώµη αυτή οποιασδήποτε µορφής συµπέρασµα διασφάλισης επί αυτών. Σε σχέση µε τον έλεγχό µας επί των εταιρικών και ενοποιηµένων οικονοµικών καταστάσεων, η ευθύνη µας είναι να αναγνώσουµε τις άλλες πληροφορίες και, µε τον τρόπο αυτό, να εξετάσουµε εάν οι άλλες πληροφορίες είναι ουσιωδώς ασυνεπείς µε τις εταιρικές και ενοποιηµένες οικονοµικές καταστάσεις ή τις γνώσεις που αποκτήσαµε κατά τον έλεγχο ή αλλιώς φαίνεται να είναι ουσιωδώς εσφαλµένες. Εάν, µε βάση τις εργασίες που έχουµε εκτελέσει, καταλήξουµε στο συµπέρασµα ότι υπάρχει ουσιώδες σφάλµα σε αυτές τις άλλες πληροφορίες, είµαστε υποχρεωµένοι να αναφέρουµε το γεγονός αυτό. ∆εν έχουµε τίποτα να αναφέρουµε σχετικά µε το θέµα αυτό. Ευθύνες της διοίκησης και των υπευθύνων για τη διακυβέρνηση επί των εταιρικών και ενοποιηµένων οικονοµικών καταστάσεων Η διοίκηση έχει την ευθύνη για την κατάρτιση και εύλογη παρουσίαση των εταιρικών και ενοποιηµένων οικονοµικών καταστάσεων σύµφωνα µε τα ∆ΠΧΑ όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως και για εκείνες τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου που η διοίκηση καθορίζει ως απαραίτητες, ώστε να καθίσταται δυνατή η κατάρτιση των εταιρικών και ενοποιηµένων οικονοµικών καταστάσεων απαλλαγµένων από ουσιώδες σφάλµα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος. Κατά την κατάρτιση των εταιρικών και ενοποιηµένων οικονοµικών καταστάσεων, η διοίκηση είναι υπεύθυνη για την αξιολόγηση της ικανότητας της Εταιρείας και του Οµίλου να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους, γνωστοποιώντας όπου συντρέχει τέτοια περίπτωση, τα θέµατα που σχετίζονται µε τη συνεχιζόµενη δραστηριότητα και τη χρήση της λογιστικής αρχής της συνεχιζόµενης δραστηριότητας, εκτός και εάν η διοίκηση είτε προτίθεται να ρευστοποιήσει την Εταιρεία και τον Όµιλο ή να διακόψει τη δραστηριότητά τους ή δεν έχει άλλη ρεαλιστική εναλλακτική επιλογή από το να προβεί σ ’αυτές τις ενέργειες. Η Επιτροπή Ελέγχου (άρθ. 44 Ν. 4449/2017) της Εταιρείας έχει την ευθύνη εποπτείας της διαδικασίας χρηµατοοικονοµικής αναφοράς της Εταιρείας και του Οµίλου. Ευθύνες ελεγκτή για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιηµένων οικονοµικών καταστάσεων Οι στόχοι µας είναι να αποκτήσουµε εύλογη διασφάλιση για το κατά πόσο οι εταιρικές και ενοποιηµένες οικονοµικές καταστάσεις, στο σύνολο τους, είναι απαλλαγµένες από ουσιώδες σφάλµα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος και να εκδώσουµε έκθεση ελεγκτή, η οποία περιλαµβάνει τη γνώµη µας. Η εύλογη διασφάλιση συνιστά διασφάλιση υψηλού επιπέδου, αλλά δεν είναι εγγύηση ότι ο έλεγχος που διενεργείται σύµφωνα µε τα ∆ΠΕ, όπως αυτά έχουν ενσωµατωθεί στην Ελληνική Νοµοθεσία, θα εντοπίζει πάντα ένα ουσιώδες σφάλµα, όταν αυτό υπάρχει. Σφάλµατα δύναται να προκύψουν από απάτη ή από λάθος και θεωρούνται ουσιώδη όταν, µεµονωµένα ή αθροιστικά, θα µπορούσε εύλογα να αναµένεται ότι θα επηρέαζαν τις οικονοµικές αποφάσεις των χρηστών, που λαµβάνονται µε βάση αυτές τις εταιρικές και ενοποιηµένες οικονοµικές καταστάσεις. Ως καθήκον του ελέγχου, σύµφωνα µε τα ∆ΠΕ όπως αυτά έχουν ενσωµατωθεί στην Ελληνική Νοµοθεσία, ασκούµε επαγγελµατική κρίση και διατηρούµε επαγγελµατικό σκεπτικισµό καθ’ όλη τη διάρκεια του ελέγχου. Επίσης: • Εντοπίζουµε και αξιολογούµε τους κινδύνους ουσιώδους σφάλµατος στις εταιρικές και ενοποιηµένες οικονοµικές καταστάσεις, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος, σχεδιάζοντας και διενεργώντας ελεγκτικές διαδικασίες που ανταποκρίνονται στους κινδύνους αυτούς και αποκτούµε ελεγκτικά τεκµήρια που είναι επαρκή και κατάλληλα για να παρέχουν βάση για την γνώµη µας. Ο κίνδυνος µη εντοπισµού ουσιώδους σφάλµατος που οφείλεται σε απάτη είναι υψηλότερος από αυτόν που οφείλεται σε λάθος, καθώς η απάτη µπορεί να εµπεριέχει συµπαιγνία, πλαστογραφία, εσκεµµένες παραλείψεις, ψευδείς διαβεβαιώσεις ή παράκαµψη των δικλίδων εσωτερικού ελέγχου. • Κατανοούµε τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου που σχετίζονται µε τον έλεγχο, µε σκοπό το σχεδιασµό ελεγκτικών διαδικασιών κατάλληλων για τις περιστάσεις, αλλά όχι µε σκοπό την διατύπωση γνώµης επί της αποτελεσµατικότητας των δικλίδων εσωτερικού ελέγχου της Εταιρείας και του Οµίλου. • Αξιολογούµε την καταλληλότητα των λογιστικών αρχών και µεθόδων που χρησιµοποιήθηκαν και το εύλογο των λογιστικών εκτιµήσεων και των σχετικών γνωστοποιήσεων που έγιναν από τη διοίκηση. • Αποφαινόµαστε για την καταλληλότητα της χρήσεως από τη διοίκηση της λογιστικής αρχής της συνεχιζόµενης δραστηριότητας και µε βάση τα ελεγκτικά τεκµήρια που αποκτήθηκαν για το εάν υπάρχει ουσιώδης αβεβαιότητα σχετικά µε γεγονότα ή συνθήκες που µπορεί να υποδηλώνουν ουσιώδη αβεβαιότητα ως προς την ικανότητα της Εταιρείας και του Οµίλου να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους. Εάν συµπεράνουµε ότι υφίσταται ουσιώδης αβεβαιότητα, είµαστε υποχρεωµένοι στην έκθεση ελεγκτή να επιστήσουµε την προσοχή στις σχετικές γνωστοποιήσεις των εταιρικών και ενοποιηµένων οικονοµικών καταστάσεων ή εάν αυτές οι γνωστοποιήσεις είναι ανεπαρκείς να διαφοροποιήσουµε τη γνώµη µας. Τα συµπεράσµατά µας βασίζονται σε ελεγκτικά τεκµήρια που αποκτώνται µέχρι την ηµεροµηνία της έκθεσης ελεγκτή. Ωστόσο, µελλοντικά γεγονότα ή συνθήκες ενδέχεται να έχουν ως αποτέλεσµα η Εταιρεία και ο Όµιλος να παύσουν να λειτουργούν ως συνεχιζόµενη δραστηριότητα. • Αξιολογούµε τη συνολική παρουσίαση, τη δοµή και το περιεχόµενο των εταιρικών και ενοποιηµένων οικονοµικών καταστάσεων, συµπεριλαµβανοµένων των γνωστοποιήσεων, καθώς και το κατά πόσο οι εταιρικές και ενοποιηµένες οικονοµικές καταστάσεις απεικονίζουν τις υποκείµενες συναλλαγές και τα γεγονότα µε τρόπο που επιτυγχάνεται η εύλογη παρουσίαση. • Αποκτούµε επαρκή και κατάλληλα ελεγκτικά τεκµήρια αναφορικά µε την χρηµατοοικονοµική πληροφόρηση των οντοτήτων ή των επιχειρηµατικών δραστηριοτήτων εντός του Οµίλου για την έκφραση γνώµης επί των εταιρικών και ενοποιηµένων οικονοµικών καταστάσεων. Είµαστε υπεύθυνοι για την καθοδήγηση, την επίβλεψη και την εκτέλεση του ελέγχου της Εταιρείας και των θυγατρικών της. Παραµένουµε αποκλειστικά υπεύθυνοι για την ελεγκτική µας γνώµη. Μεταξύ άλλων θεµάτων, κοινοποιούµε στους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση, το σχεδιαζόµενο εύρος και το χρονοδιάγραµµα του ελέγχου, καθώς και σηµαντικά ευρήµατα του ελέγχου, συµπεριλαµβανοµένων όποιων σηµαντικών ελλείψεων στις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου εντοπίζουµε κατά τη διάρκεια του ελέγχου µας. Επιπλέον, δηλώνουµε προς τους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση ότι έχουµε συµµορφωθεί µε τις σχετικές απαιτήσεις δεοντολογίας περί ανεξαρτησίας και γνωστοποιούµε προς αυτούς όλες τις σχέσεις και άλλα θέµατα που µπορεί εύλογα να θεωρηθεί ότι επηρεάζουν την ανεξαρτησία µας και τα σχετικά µέτρα προστασίας, όπου συντρέχει περίπτωση. Από τα θέµατα που γνωστοποιήθηκαν στους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση, καθορίζουµε τα θέµατα εκείνα που ήταν εξέχουσας σηµασίας για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιηµένων οικονοµικών καταστάσεων της ελεγχόµενης χρήσεως και ως εκ τούτου αποτελούν τα σηµαντικότερα θέµατα ελέγχου. Έκθεση επί άλλων Νοµικών και Κανονιστικών Απαιτήσεων 1. Έκθεση ∆ιαχείρισης ∆ιοικητικού Συµβουλίου Λαµβάνοντας υπόψη ότι η διοίκηση έχει την ευθύνη για την κατάρτιση της Έκθεσης ∆ιαχείρισης του ∆ιοικητικού Συµβουλίου και της ∆ήλωσης Εταιρικής ∆ιακυβέρνησης που περιλαµβάνεται στην έκθεση αυτή, κατ’ εφαρµογή των διατάξεων της παραγράφου 5 του άρθρου 2 του Ν. 4336/2015 (µέρος Β), σηµειώνουµε ότι: α) Στην Έκθεση ∆ιαχείρισης του ∆ιοικητικού Συµβουλίου περιλαµβάνεται δήλωση εταιρικής διακυβέρνησης, η οποία παρέχει τα πληροφοριακά στοιχεία που ορίζονται στο άρθρο 152 του Ν. 4548/2018. β) Κατά τη γνώµη µας η Έκθεση ∆ιαχείρισης του ∆ιοικητικού Συµβουλίου έχει καταρτισθεί σύµφωνα µε τις ισχύουσες νοµικές απαιτήσεις των άρθρων 150 και 153 και της παραγράφου 1 (περιπτώσεις γ’ και δ’) του άρθρου 152 του Ν. 4548/2018 και το περιεχόµενο αυτής αντιστοιχεί µε τις συνηµµένες οικονοµικές καταστάσεις της χρήσης που έληξε την 31/12/2020. γ) Με βάση τη γνώση που αποκτήσαµε κατά το έλεγχό µας, για την εταιρεία «ΕΛΑΣΤΡΟΝ Α.Ε.Β.Ε. – ΧΑΛΥΒΟΥΡΓΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ» και το περιβάλλον της, δεν έχουµε εντοπίσει ουσιώδεις ανακρίβειες στην Έκθεση ∆ιαχείρισης του ∆ιοικητικού της Συµβουλίου. 2. Συµπληρωµατική Έκθεση προς την Επιτροπή Ελέγχου Η γνώµη µας επί των συνηµµένων εταιρικών και ενοποιηµένων οικονοµικών καταστάσεων είναι συνεπής µε τη Συµπληρωµατική Έκθεσή µας προς την Επιτροπή Ελέγχου της Εταιρείας, που προβλέπεται από το άρθρο 11 του κανονισµού της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) αριθ. 537/2014. 3. Παροχή µη ελεγκτικών υπηρεσιών ∆εν παρείχαµε στην Εταιρεία και τις θυγατρικές της µη ελεγκτικές υπηρεσίες που απαγορεύονται σύµφωνα µε το άρθρο 5 του κανονισµού της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) αριθ. 537/2014 ή λοιπές επιτρεπόµενες µη ελεγκτικές υπηρεσίες. 4. ∆ιορισµός Ελεγκτή ∆ιοριστήκαµε για πρώτη φορά ως Ορκωτοί Ελεγκτές Λογιστές της Εταιρείας µε την από 30/06/1993 απόφαση της ετήσιας τακτικής γενικής συνέλευσης των µετόχων. Έκτοτε ο διορισµός µας έχει αδιαλείπτως ανανεωθεί για µια συνολική περίοδο 28 ετών µε βάση τις κατ’ έτος λαµβανόµενες αποφάσεις της τακτικής γενικής συνέλευσης των µετόχων. Αθήνα, 19 Απριλίου 2021 ΕΥΣΤΑΘΙΟΣ Ι. ΚΑΡΑΛΗΣ Ορκωτός Ελεγκτής Λογιστής Α.Μ. ΣΟΕΛ 40311 ΣΟΛ Α.Ε. Μέλος ∆ικτύου Crowe Global Φωκ. Νέγρη 3, 112 57 Αθήνα Α.Μ. ΣΟΕΛ 125 1. Κατάσταση Οικονοµικής Θέσης (Ποσά σε €) ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΙΑ Σηµ 31. 12.2020 6 6,7 62.590.263,11 2.965.683,76 60.228.167,81 3.029.345,46 48.747.750,70 2.965.683,76 45.805.651,82 3.029.345,46 43.496,74 60.829,79 43.496,74 60.829,79 4.279.133,12 4.185.135,31 12.828.183,70 13.215.379,04 189.722,31 191.641,38 2.677.127,22 2.514.879,88 70.068.299,04 67.695.119,75 67.262.242,12 64.626.085,99 29.560.134,95 17.295.322,53 885.863,55 1.159.158,38 9.750.656,33 28.320.114,07 14.735.383,84 1.908.671,50 24.290,00 14.163.404,82 29.560.134,95 16.988.092,38 843.011,69 1.159.158,38 9.436.262,12 28.320.114,07 14.503.807,65 1.929.430,70 24.290,00 13.990.542,99 58.651.135,74 59.151.864,23 57.986.659,52 58.768.185,41 128.719.434,78 126.846.983,98 125.248.901,64 123.394.271,40 18.410.839,00 11.171.177,70 21.293.932,93 14.973.983,16 65.849.932,79 18.410.839,00 11.171.177,70 21.284.193,14 13.352.316,87 64.218.526,71 18.410.839,00 11.171.177,70 21.279.023,92 14.513.571,39 65.374.612,01 18.410.839,00 11.171.177,70 21.269.284,13 13.270.481,01 64.121.781,84 31. 12.2019 31. 12.2020 31. 12.2019 ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία Ιδιοχρησιµοποιούµενα ενσώµατα πάγια στοιχεία Επενδύσεις σε ακίνητα Άυλα περιουσιακά στοιχεία Επενδύσεις σε συγγενείς, θυγατρικές και κοινοπραξίες Μακροπρόθεσµες απαιτήσεις 6 2.3, 21 8 Σύνολο µη κυκλοφορούντων περιουσιακών στοιχείων Κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία Αποθέµατα Πελάτες Λοιπές απαιτήσεις Επενδύσεις Ταµειακά διαθέσιµα και ισοδύναµα 9 8 8 10 12 Σύνολο κυκλοφορούντων περιουσιακών στοιχείων Σύνολο περιουσιακών στοιχείων ΚΑΘΑΡΗ ΘΕΣΗ Κεφάλαιο και αποθεµατικά αποδιδόµενα στους µετόχους της µητρικής Μετοχικό κεφάλαιο Υπέρ το άρτιο Λοιπά αποθεµατικά Αποτελέσµατα εις νέον Σύνολο καθαρής θέσης µετόχων Εταιρίας ∆ικαιώµατα µειοψηφίας Σύνολο καθαρής θέσης 13 13 13 13 13 32.405,24 28.645,67 0,00 0,00 65.882.338,03 64.247.172,38 65.374.612,01 64.121.781,84 29.016.000,00 834.831,93 3.679.082,95 542.668,81 3.572.450,83 28.588.000,00 698.521,58 3.890.812,59 966.134,20 3.283.151,59 29.016.000,00 831.889,00 2.716.182,66 211.966,82 2.368.564,04 28.588.000,00 695.578,65 2.896.476,26 614.473,09 2.166.090,88 114.000,00 42.000,00 72.000,00 0,00 37.759.034,52 37.468.619,96 35.216.602,52 34.960.618,88 9.826.162,36 2.252.639,69 532.970,18 22.094,56 12.444.195,44 25.078.062,23 62.837.096,75 128.719.434,78 14.022.529,58 1.422.472,93 717.284,03 56.901,39 8.912.003,71 25.131.191,64 62.599.811,60 126.846.983,98 9.777.138,90 2.022.914,60 512.011,05 22.094,56 12.323.528,00 24.657.687,11 59.874.289,63 125.248.901,64 13.982.205,48 1.266.483,17 697.640,47 56.901,39 8.308.640,17 24.311.870,68 59.272.489,56 123.394.271,40 ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ Μακροπρόθεσµες υποχρεώσεις ∆άνεια Προβλέψεις για παροχές στους εργαζόµενους Επιχορηγήσεις (έσοδα επόµενων χρήσεων) Υποχρεώσεις µισθώσεων Αναβαλλόµενος φόρος εισοδήµατος 15 17 27 28 16 Προβλέψεις Σύνολο µακροπρόθεσµων υποχρεώσεων Βραχυπρόθεσµες υποχρεώσεις Προµηθευτές Λοιπές υποχρεώσεις Υποχρεώσεις µισθώσεων Παράγωγα Βραχυπρόθεσµα δάνεια Σύνολο βραχυπρόθεσµων υποχρεώσεων Σύνολο υποχρεώσεων Σύνολο Καθαρής Θέσης και Υποχρεώσεων 14 14 28 11 15 Ετήσια Οικονοµική Έκθεση της 31.12.2020 40 2. Κατάσταση Αποτελεσµάτων και Λοιπών Συνολικών Εσόδων ΟΜΙΛΟΣ (Ποσά σε €) Σηµ. ΕΤΑΙΡΙΑ 1.1 – 31.12.20 1.1 – 31.12.19 1.1 – 31.12.20 1.1 – 31.12.19 Πωλήσεις 19 104.048.145,41 111.449.597,86 102.704.529,20 110.136.960,00 Κόστος πωλήσεων 20 -90.164.378,27 -100.066.932,80 -89.630.274,70 -99.532.796,69 13.883.767,14 11.382.665,06 13.074.254,50 10.604.163,31 Μικτά κέρδη / (ζηµιές) Άλλα έσοδα 20 2.117.397,12 2.215.417,52 2.352.296,16 2.451.723,75 Έξοδα διάθεσης 20 -9.161.372,28 -9.623.359,77 -9.161.372,28 -9.623.359,77 Έξοδα διοίκησης 20 -2.691.912,77 -2.647.298,21 -2.466.492,44 -2.384.609,88 Άλλα έξοδα 20 -738.816,94 -476.332,84 -542.718,67 -268.953,79 3.409.062,27 851.091,76 3.255.967,27 778.963,62 Κέρδη / (ζηµιές) προ φόρων, τόκων και επενδυτικών αποτελεσµάτων Χρηµατοοικονοµικά έσοδα 20 103.958,18 76.208,28 221.498,89 174.608,37 Χρηµατοοικονοµικό κόστος 20 -1.991.183,73 -2.380.657,52 -1.940.793,21 -2.302.336,26 Επενδυτικά αποτελέσµατα 10, 21 441.174,87 0,00 51.174,87 -400.000,00 20 101.601,80 231.799,93 0,00 0,00 2.064.613,39 -1.221.557,55 1.587.847,82 -1.748.764,27 -321.109,94 -772.944,25 -234.283,84 -575.895,53 1.743.503,45 -1.994.501,80 1.353.563,98 -2.324.659,80 1.739.743,88 -1.997.530,44 1.353.563,98 -2.324.659,80 3.759,57 3.028,64 0,00 0,00 -108.337,80 -133.849,36 -100.733,81 -32.761,43 1.635.165,65 -2.128.351,16 1.252.830,17 -2.357.421,23 1.631.406,08 -2.125.105,21 1.252.830,17 -2.357.421,23 3.759,57 -3.245,95 0,00 0,00 0,0945 -0,1085 0,0735 -0,1263 5.994.689,84 3.492.508,59 5.292.384,04 2.868.888,37 Έσοδα / (έξοδα) ενοποιούµενων µε την καθαρή θέση εταιριών Κέρδη / (ζηµιές) προ φόρων Φόρος εισοδήµατος 16, 20 Κέρδη / (ζηµιές) µετά από φόρους (α) Αποδιδόµενα σε: Μετόχους µητρικής ∆ικαιώµατα µειοψηφίας Λοιπά συνολικά έσοδα / (έξοδα) µετά από φόρους (β) Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα / έξοδα µετά από φόρους (α) + (β) 20 Αποδιδόµενα σε: Μετόχους µητρικής ∆ικαιώµατα µειοψηφίας Κέρδη / (ζηµιές) µετά από φόρους ανά µετοχή – βασικά (σε €) Κέρδη / (ζηµιές) προ φόρων, χρηµατοδοτικών, επενδυτικών αποτελεσµάτων και συνολικών αποσβέσεων 22 Ετήσια Οικονοµική Έκθεση της 31.12.2020 41 3. Κατάσταση Μεταβολών Ιδίων Κεφαλαίων (Α) ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ Ι∆ΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ΟΜΙΛΟΥ ∆ικαιώµατα µειοψηφίας Αναλογούντα στους µετόχους της µητρικής Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων Αποθεµατικά & Αποτελέσµατα εις νέον Σηµ. Μετοχικό Κεφάλαιο Υπέρ το Άρτιο Υπόλοιπα 01.01.2019 13 18.410.839,00 11.171.177,70 36.761.615,30 31.891,44 66.375.523,44 Καθαρό κέρδος / (ζηµιά) περιόδου που καταχωρήθηκε συνολικά 13 0,00 0,00 -1.997.530,44 3.028,64 -1.994.501,80 Αποτέλεσµα αντιστάθµισης 11, 13 0,00 0,00 -26.232,02 0,00 -26.232,02 Συναλλαγµατικές διαφορές ενοποίησης 13 0,00 0,00 -32.922,04 0,00 -32.922,04 Επίδραση από ∆ΠΧΑ 16 2.1, 13 0,00 0,00 -68.420,79 -6.274,41 -74.695,20 Υπόλοιπα 31.12.2019 13 18.410.839,00 11.171.177,70 34.636.510,01 28.645,67 64.247.172,38 Καθαρό κέρδος / (ζηµιά) περιόδου που καταχωρήθηκε συνολικά 13 0,00 0,00 1.739.743,88 3.759,57 1.743.503,45 Αποτέλεσµα αντιστάθµισης 11, 13 0,00 0,00 9.739,79 0,00 9.739,79 Συναλλαγµατικές διαφορές ενοποίησης 13 0,00 0,00 -7.603,99 0,00 -7.603,99 Αναλογιστικά Κέρδη / (Ζηµιές) 13 0,00 0,00 -110.473,60 0,00 -110.473,60 Υπόλοιπα 31.12.2020 13 18.410.839,00 11.171.177,70 36.267.916,09 32.405,24 65.882.338,03 Ποσά σε € (Β) ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ Ι∆ΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ΕΤΑΙΡΙΑΣ Αναλογούντα στους µετόχους της µητρικής Ποσά σε € Σηµ. Μετοχικό Κεφάλαιο Υπέρ το Άρτιο Αποθεµατικά & Αποτελέσµατα εις νέον Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων Υπόλοιπα 01.01.2019 13 18.410.839,00 11.171.177,70 36.897.186,37 66.479.203,07 Καθαρό κέρδος / (ζηµιά) περιόδου που καταχωρήθηκε συνολικά 13 0,00 0,00 -2.324.659,80 -2.324.659,80 Αποτέλεσµα αντιστάθµισης 11, 13 0,00 0,00 -26.232,02 -26.232,02 Επίδραση από ∆ΠΧΑ 16 2.1, 13 0,00 0,00 -6.529,41 -6.529,41 Υπόλοιπα 31.12.2019 13 18.410.839,00 11.171.177,70 34.539.765,14 64.121.781,84 Καθαρό κέρδος / (ζηµιά) περιόδου που καταχωρήθηκε συνολικά 13 0,00 0,00 1.353.563,98 1.353.563,98 Αποτέλεσµα αντιστάθµισης 11, 13 0,00 0,00 9.739,79 9.739,79 Αναλογιστικά Κέρδη / (Ζηµιές) 13 0,00 0,00 -110.473,60 -110.473,60 Υπόλοιπα 31.12.2020 13 18.410.839,00 11.171.177,70 35.792.595,31 65.374.612,01 Ετήσια Οικονοµική Έκθεση της 31.12.2020 42 4. Κατάσταση Ταµειακών Ροών (Ποσά σε €) Λειτουργικές δραστηριότητες Κέρδη προ φόρων Πλέον / µείον προσαρµογές για : Αποσβέσεις Αποσβέσεις επιχορηγήσεων Προβλέψεις Αποµειώσεις στοιχείων ενεργητικού Αποτελέσµατα (έσοδα, έξοδα κέρδη και ζηµιές) επενδυτικής δραστηριότητας Χρεωστικοί τόκοι και συναφή έξοδα Πλέον / µείον προσαρµογές για µεταβολές λογαριασµών κεφαλαίου κίνησης ή που σχετίζονται µε τις λειτουργικές δραστηριότητες Μείωση / (αύξηση) αποθεµάτων Μείωση / (αύξηση) απαιτήσεων (Μείωση) / αύξηση υποχρεώσεων (πλην τραπεζών) Μείον : Χρεωστικοί τόκοι και συναφή έξοδα καταβεβληµένα Καταβεβληµένοι φόροι Σύνολο εισροών / (εκροών) από λειτουργικές δραστηριότητες (α) ΟΜΙΛΟΣ 1.1-31.12.2020 1.1-31.12.2019 2.064.613,39 -1.221.557,55 1.587.847,82 -1.748.764,27 2.797.357,21 -211.729,64 97.836,75 2.711.159,21 -69.742,48 42.928,23 2.216.710,37 -180.293,60 97.836,75 2.129.117,44 -39.192,69 42.628,23 125.963,79 79.646,52 515.921,47 477.149,41 -532.057,63 -205.215,08 -430.437,14 26.922,83 1.991.183,73 6.333.167,60 2.380.657,53 3.717.876,38 1.940.793,21 5.748.378,88 2.302.336,26 3.190.197,21 -1.240.020,88 -1.659.982,40 -3.565.996,12 4.029.594,33 5.314.543,51 8.277.453,90 -1.240.020,88 -1.684.821,87 -3.530.875,51 4.025.782,71 9.635.933,62 8.338.878,67 -2.009.540,57 -2.500.674,92 -2.075.905,37 -2.421.696,10 -14.703,49 -7.584,76 -14.718,94 -7.588,24 -2.157.075,86 18.831.208,44 -2.797.963,69 22.761.507,87 0,00 -785.000,00 -2.804,66 -5.139.845,34 -693.693,51 0,00 -693.693,51 0,00 -4.956.009,93 -1.529.920,76 -4.955.366,67 -1.529.920,76 28.100,00 25.100,00 28.100,00 25.100,00 223,13 637,53 204,42 300,15 -5.621.380,31 -2.289.183,23 -5.623.560,42 -6.644.365,95 44.500.000,00 -40.403.892,00 60.750.000,00 -66.171.892,00 44.500.000,00 -39.922.000,00 60.750.000,00 -65.690.000,00 -730.400,32 -727.393,41 -710.756,76 -708.982,83 3.365.707,68 -6.149.285,41 3.867.243,24 -5.648.982,83 -4.412.748,49 10.392.739,80 -4.554.280,87 10.468.159,09 14.163.404,82 3.770.665,02 13.990.542,99 3.522.383,90 9.750.656,33 14.163.404,82 9.436.262,12 13.990.542,99 Επενδυτικές δραστηριότητες Απόκτηση θυγατρικών, συγγενών, κοινοπραξιών και λοιπών επενδύσεων Αγορά - Πώληση Χρεογράφων Αγορά ενσώµατων και άυλων παγίων περιουσιακών στοιχείων Εισπράξεις από πωλήσεις ενσώµατων και άυλων παγίων Τόκοι εισπραχθέντες Σύνολο εισροών / (εκροών) από επενδυτικές δραστηριότητες (β) Χρηµατοδοτικές δραστηριότητες Εισπράξεις από εκδοθέντα / αναληφθέντα δάνεια Εξοφλήσεις δανείων Αποπληρωµή κεφαλαίου χρηµ/κής µίσθωσης Σύνολο εισροών / (εκροών) από χρηµατοδοτικές δραστηριότητες (γ) Καθαρή αύξηση / (µείωση) στα ταµειακά διαθέσιµα και ισοδύναµα περιόδου (α)+(β)+(γ) Ταµειακά διαθέσιµα και ισοδύναµα έναρξης περιόδου Ταµειακά διαθέσιµα και ισοδύναµα λήξης περιόδου ΕΤΑΙΡΙΑ 1.1-31.12.2020 1.1-31.12.2019 Ετήσια Οικονοµική Έκθεση της 31.12.2020 43 Σηµειώσεις επί των Οικονοµικών Καταστάσεων 1. Γενικές πληροφορίες Η Εταιρία «ΕΛΑΣΤΡΟΝ Α.Ε.Β.Ε - ΧΑΛΥΒΟΥΡΓΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ» ιδρύθηκε το 1958 σαν Ε.Π.Ε. και το 1965 µετατράπηκε σε Α.Ε. Έχει την έδρα της στο ∆ήµο Ασπροπύργου (Λ. Αγ. Ιωάννου - θέση Στεφάνη) και είναι εγγεγραµµένη στο Υπουργείο Ανάπτυξης, Γενική Γραµµατεία Εµπορίου, ∆ιεύθυνση Ανωνύµων Εταιρειών και Πίστεως, µε Αριθµό Μητρώου Ανωνύµων Εταιρειών 7365/06/Β/86/32. Κύρια δραστηριότητα της εταιρίας είναι η εισαγωγή, επεξεργασία και εµπορία χάλυβος, λαµαρινών, ειδών σιδήρου, µετάλλων και συναφών ειδών. Οι µετοχές της Εταιρίας διαπραγµατεύονται στο Χρηµατιστήριο Αθηνών από το 1990. ∆εν υπάρχουν επίδικες ή υπό διαιτησία διαφορές της Εταιρίας, καθώς και αποφάσεις δικαστικών ή διαιτητικών οργάνων που ενδέχεται να έχουν σηµαντική επίπτωση στην οικονοµική κατάσταση ή λειτουργία της. Η ηλεκτρονική διεύθυνση της Εταιρίας είναι http://www.elastron.gr. Η Ετήσια Οικονοµική Έκθεση της 31.12.2020 έχει εγκριθεί από το ∆ιοικητικό Συµβούλιο της Εταιρίας την 16.04.2021. 2. Οι σηµαντικές λογιστικές αρχές που χρησιµοποιεί ο Όµιλος 2.1 Νέα πρότυπα, διερµηνείες και τροποποιήσεις υφιστάµενων προτύπων Νέα πρότυπα, τροποποιήσεις προτύπων και διερµηνείες έχουν εκδοθεί και είναι υποχρεωτικής εφαρµογής για τις ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την 1η Ιανουαρίου 2020 ή µεταγενέστερα. Όπου δεν αναφέρεται διαφορετικά οι τροποποιήσεις και ερµηνείες που ισχύουν για πρώτη φορά στη χρήση 2020, δεν έχουν επίδραση στις ενοποιηµένες οικονοµικές καταστάσεις του Οµίλου. Ο Όµιλος δεν υιοθέτησε πρόωρα πρότυπα, ερµηνείες ή τροποποιήσεις που έχουν εκδοθεί από το Σ.∆.Λ.Π. και υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση αλλά δεν έχουν υποχρεωτική εφαρµογή στη χρήση 2020. Πρότυπα και ∆ιερµηνείες υποχρεωτικά για την τρέχουσα οικονοµική χρήση 2020 Τροποποιήσεις των παραποµπών στο εννοιολογικό πλαίσιο των ∆ΠΧΑ (που εκδόθηκαν στις 29 Μαρτίου 2018) Την 29η Μαρτίου 2018 το Συµβούλιο των ∆ιεθνών Λογιστικών Προτύπων εξέδωσε το αναθεωρηµένο εννοιολογικό πλαίσιο το οποίο επανακαθορίζει: -το σκοπό της χρηµατοοικονοµικής πληροφόρησης, -τα ποιοτικά χαρακτηριστικά των οικονοµικών καταστάσεων, -τους ορισµούς του περιουσιακού στοιχείου, της υποχρέωσης, της καθαρής θέσης, καθώς και των εσόδων και των εξόδων, - τα κριτήρια αναγνώρισης και τις οδηγίες σχετικά µε τον χρόνο της διαγραφής περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων στις οικονοµικές καταστάσεις, - τις βάσεις αποτίµησης και οδηγίες σχετικά µε τον τρόπο που πρέπει να χρησιµοποιούνται και, - έννοιες και καθοδήγηση σχετικά µε την παρουσίαση και τις γνωστοποιήσεις Ο σκοπός της αναθεώρησης του εννοιολογικού πλαισίου είναι η υποβοήθηση όσων προετοιµάζουν οικονοµικές καταστάσεις να αναπτύσσουν συνεπείς λογιστικές πολιτικές για συναλλαγές και άλλα Ετήσια Οικονοµική Έκθεση της 31.12.2020 44 γεγονότα που δεν εµπίπτουν στο πεδίο εφαρµογής των υπαρχόντων προτύπων ή όταν ένα πρότυπο δίνει δυνατότητα επιλογής µεταξύ λογιστικών πολιτικών. Επιπλέον, σκοπός της αναθεώρησης είναι να βοηθήσει όλα τα εµπλεκόµενα µέρη να κατανοήσουν και να ερµηνεύσουν τα πρότυπα. Το Συµβούλιο ∆ιεθνών Λογιστικών Προτύπων εξέδωσε επίσης ένα συνοδευτικό έγγραφο, «Τροποποιήσεις στις παραποµπές του εννοιολογικού πλαισίου», το οποίο καθορίζει τις τροποποιήσεις των προτύπων που επηρεάζονται προκειµένου να επικαιροποιηθούν οι αναφορές στο αναθεωρηµένο εννοιολογικό πλαίσιο. Η τροποποίηση εφαρµόζεται από τους συντάκτες που αναπτύσσουν λογιστικές πολιτικές βάσει του εννοιολογικού πλαισίου, στις ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή µετά την 1η Ιανουαρίου 2020. ∆ΛΠ 1 και ∆ΛΠ 8 (τροποποιήσεις) «Ορισµός του σηµαντικού» Στις 31 Οκτωβρίου 2018 το Σ∆ΛΠ στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας γνωστοποιήσεων εξέδωσε τροποποιήσεις στο ∆ΛΠ 1 και ∆ΛΠ 8, οι οποίες αποσαφηνίζουν τον ορισµό του σηµαντικού και τον τρόπο µε τον οποίο πρέπει να εφαρµοσθεί, συµπεριλαµβάνοντας στον ορισµό καθοδήγηση που µέχρι στιγµής έχει αναφερθεί σε άλλα ∆ΠΧΑ. Ο νέος ορισµός προβλέπει ότι µία πληροφορία είναι σηµαντική εάν το γεγονός της παράλειψης, υπόκρυψης ή ανακριβούς γνωστοποίησής της εύλογα θα αναδενόταν να επηρεάσει τις αποφάσεις που οι κύριοι χρήστες των οικονοµικών καταστάσεων λαµβάνουν βάσει αυτών των καταστάσεων. Οι τροποποιήσεις περιλαµβάνουν παραδείγµατα περιστάσεων που ενδέχεται να οδηγήσουν στην απόκρυψη σηµαντικής πληροφορίας. Ο ορισµός του σηµαντικού, που αποτελεί µία σηµαντική λογιστική έννοια στα ∆ΠΧΑ, βοηθά τις εταιρείες να αποφασίσουν κατά πόσο οι πληροφορίες πρέπει να περιλαµβάνονται στις οικονοµικές τους καταστάσεις. Ο επικαιροποιηµένος ορισµός τροποποιεί το ∆ΛΠ 1 «Παρουσίαση των Οικονοµικών Καταστάσεων» και το ∆ΛΠ 8 «Λογιστικές Πολιτικές, Μεταβολές στις Λογιστικές Εκτιµήσεις και Λάθη». Η τροποποίηση διασφαλίζει ότι ο ορισµός του σηµαντικού είναι συνεπής σε όλα τα πρότυπα των ∆ΠΧΑ. Η τροποποίηση ισχύει από την ή µετά την 1η Ιανουαρίου 2020. ∆ΠΧΑ 9 ∆ΛΠ 39 και ∆ΠΧΑ 7 (Τροποποίηση) «Μεταρρύθµιση των επιτοκίων αναφοράς» Φάση 1η Το Συµβούλιο εξέδωσε στις 26 Σεπτεµβρίου 2019 τροποποιήσεις στα πρότυπα ∆ΠΧΑ 9, ∆ΛΠ 39 και ∆ΠΧΑ 7 προκειµένου να αντιµετωπιστούν οι επιπτώσεις στη χρηµατοοικονοµική αναφορά από τη µεταρρύθµιση των επιτοκίων αναφοράς κατά την περίοδο πριν από την αντικατάσταση ενός υφιστάµενου επιτοκίου αναφοράς µε εναλλακτικό επιτόκιο αναφοράς. Οι τροποποιήσεις παρέχουν προσωρινές και περιορισµένες εξαιρέσεις στις απαιτήσεις της λογιστικής αντιστάθµισης του διεθνούς λογιστικού προτύπου (∆ΛΠ) 39 Χρηµατοοικονοµικά µέσα: Αναγνώριση και επιµέτρηση και του ∆ιεθνούς Προτύπου Χρηµατοοικονοµικής Αναφοράς (∆ΠΧΑ) 9 Χρηµατοοικονοµικά µέσα, ώστε οι επιχειρήσεις να µπορούν να συνεχίσουν να πληρούν τις απαιτήσεις υποθέτοντας ότι τα υφιστάµενα κριτήρια αναφοράς επιτοκίων δεν µεταβάλλονται λόγω της µεταρρύθµισης του διατραπεζικού επιτοκίου δανεισµού. Οι εξαιρέσεις αφορούν την εφαρµογή των ακόλουθων διατάξεων: - Την απαίτηση περί πολύ υψηλής πιθανότητας εκπλήρωσης όσον αφορά αντισταθµίσεις ταµειακών ροών, Την αξιολόγηση της οικονοµικής σχέσης ανάµεσα στο αντισταθµιζόµενο στοιχείο και το µέσο αντιστάθµισης, Τον προσδιορισµό ενός συστατικού ενός στοιχείου ως αντισταθµισµένου στοιχείου. Η τροποποίηση εφαρµόζεται στις ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή µετά την 1η Ιανουαρίου 2020. Ετήσια Οικονοµική Έκθεση της 31.12.2020 45 ∆ΠΧΑ 3 (Τροποποίηση) «Συνενώσεις επιχειρήσεων» Η τροποποίηση αφορά τη βελτίωση του ορισµού της επιχείρησης µε σκοπό να βοηθήσει τις εταιρείες να καθορίσουν κατά πόσον µια εξαγορά που πραγµατοποιούν αφορά επιχείρηση ή οµάδα περιουσιακών στοιχείων. Ο τροποποιηµένος ορισµός της επιχείρησης επικεντρώνεται στο παραγόµενο προϊόν µιας επιχείρησης, που είναι η παροχή αγαθών και υπηρεσιών στους πελάτες, ενώ ο προηγούµενος ορισµός εστίαζε στις αποδόσεις µε τη µορφή µερισµάτων, χαµηλότερου κόστους ή άλλου οικονοµικού οφέλους απευθείας στους επενδυτές ή άλλους ιδιοκτήτες, µέλη ή συµµετέχοντες. Επιπλέον µε την τροποποίηση προστίθενται οδηγίες για την αξιολόγηση του κατά πόσο µία αποκτώµενη διαδικασία είναι ουσιαστική και εισάγεται µία προαιρετική άσκηση συγκέντρωσης εύλογης αξίας µε ενδεικτικά παραδείγµατα. Οι εταιρείες υποχρεούνται να εφαρµόζουν τον τροποποιηµένο ορισµό της επιχείρησης σε εξαγορές που θα πραγµατοποιηθούν την ή µετά την 1η Ιανουαρίου 2020. ∆ΠΧΑ 16 Μισθώσεις (Τροποποίηση) «Παραχωρήσεις µισθωµάτων που σχετίζονται µε την επιδηµία του κορωναϊού Το Συµβούλιο ∆ιεθνών Λογιστικών Προτύπων ανταποκρινόµενο στις επιπτώσεις της πανδηµίας COVID19 εξέδωσε την 28 Μαΐου 2020 τροποποίηση στο ∆ΠΧΑ 16 «Μισθώσεις» ώστε να δώσει τη δυνατότητα στους µισθωτές να µην λογιστικοποιούν τις µειώσεις ενοικίου ως τροποποίηση µίσθωσης εάν είναι άµεση συνέπεια του COVID-19 και πληρούν συγκεκριµένες συνθήκες. Η τροποποίηση δεν επηρεάζει τους εκµισθωτές. Η τροποποίηση εφαρµόζεται στις ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή µετά την 1η Ιουνίου 2020. Πρόωρη εφαρµογή επιτρέπεται, συµπεριλαµβανοµένων των ενδιάµεσων ή ετήσιων χρηµατοοικονοµικών καταστάσεων που δεν είχαν εγκριθεί προς δηµοσίευση την 28 Μαΐου 2020. Πρότυπα και ∆ιερµηνείες υποχρεωτικά για µεταγενέστερες περιόδους που δεν έχουν εφαρµοστεί νωρίτερα από την Εταιρία και τον Όµιλο και έχουν υιοθετηθεί από την Ε.Ε.: Οι κατωτέρω τροποποιήσεις δεν αναµένεται να έχουν σηµαντική επίπτωση στις χρηµατοοικονοµικές καταστάσεις της Εταιρίας και του Οµίλου εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά. ∆ΠΧΑ 4 Ασφαλιστήρια Συµβόλαια – (Τροποποίηση) αναβολή του ∆ΠΧΑ 9 (εκδόθηκε στις 25 Ιουνίου 2020) Με την τροποποίηση αυτή δόθηκε αναβολή της ηµεροµηνίας εφαρµογής κατά δύο έτη, σε ετήσιες περιόδους αναφοράς που ξεκινούν την ή µετά την 1η Ιανουαρίου 2023 µε σκοπό να επιτρέψει χρόνο για την οµαλή υιοθέτηση του τροποποιηµένου ∆ΠΧΑ 17 από δικαιοδοσίες σε όλο τον κόσµο. Αυτό θα επιτρέψει σε περισσότερες ασφαλιστικές οντότητες να εφαρµόσουν το νέο Πρότυπο ταυτόχρονα. Επιπλέον τροποποιήθηκε το ∆ΠΧΑ 4, έτσι ώστε οι ασφαλιστικές οντότητες να µπορούν να εφαρµόσουν το ∆ΠΧΑ 9 Χρηµατοοικονοµικά Μέσα παράλληλα µε το ∆ΠΧΑ 17. ∆ΠΧΑ 9 ∆ΛΠ 39 και ∆ΠΧΑ 7 και ∆ΠΧΑ 16 (Τροποποίηση) «Μεταρρύθµιση των επιτοκίων αναφοράς» Φάση 2η Το Συµβούλιο ∆ιεθνών Λογιστικών Προτύπων (IASB) δηµοσίευσε την «Μεταρρύθµιση των επιτοκίων αναφοράς» - Φάση 2 µε τροποποιήσεις που αντιµετωπίζουν ζητήµατα που ενδέχεται να επηρεάσουν τις χρηµατοοικονοµικές αναφορές µετά τη µεταρρύθµιση ενός δείκτη αναφοράς επιτοκίου, συµπεριλαµβανοµένης της αντικατάστασής του µε εναλλακτικά επιτόκια αναφοράς. Οι τροποποιήσεις ισχύουν για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή µετά την 1η Ιανουαρίου 2021, µε προγενέστερη εφαρµογή να επιτρέπεται. Πρότυπα και ∆ιερµηνείες υποχρεωτικά για µεταγενέστερες περιόδους που δεν έχουν εφαρµοστεί νωρίτερα από την Εταιρία και τον Όµιλο που δεν έχουν υιοθετηθεί από την Ε.Ε.: Οι κατωτέρω τροποποιήσεις δεν αναµένεται να έχουν σηµαντική επίπτωση στις χρηµατοοικονοµικές καταστάσεις της Εταιρίας και του Οµίλου εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά. Ετήσια Οικονοµική Έκθεση της 31.12.2020 46 ∆ΠΧΑ 17 «Ασφαλιστήρια Συµβόλαια» Στις 18 Μαΐου 2017 το Σ∆ΛΠ εξέδωσε το ∆ΠΧΑ 17, το οποίο αντικαθιστά το υφιστάµενο πρότυπο ∆ΠΧΑ 4. To ∆ΠΧΑ 17 θεσπίζει τις αρχές για την καταχώριση, αποτίµηση, παρουσίαση και τις γνωστοποιήσεις των ασφαλιστηρίων συµβολαίων µε στόχο την παροχή µιας περισσότερο οµοιόµορφης προσέγγισης αποτίµησης και παρουσίασης για όλα τα ασφαλιστήρια συµβόλαια. Το ∆ΠΧΑ 17 απαιτεί η αποτίµηση των ασφαλιστικών υποχρεώσεων να µην διενεργείται στο ιστορικό κόστος αλλά στην τρέχουσα αξία µε τρόπο συνεπή και µε τη χρήση: • αµερόληπτων αναµενόµενων σταθµισµένων εκτιµήσεων µελλοντικών ταµειακών ροών µε βάση επικαιροποιηµένες παραδοχές, • προεξοφλητικών επιτοκίων που αντικατοπτρίζουν τα χαρακτηριστικά ταµειακών ροών των συµβάσεων και • εκτιµήσεων σχετικά µε τους χρηµατοοικονοµικούς και µη κινδύνους που προκύπτουν από την έκδοση των ασφαλιστήριων συµβολαίων. Το νέο πρότυπο εφαρµόζεται σε ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή µετά την 1 Ιανουαρίου 2023. ∆ΛΠ 1 (Τροποποίηση) «Κατάταξη υποχρεώσεων σε βραχυπρόθεσµες ή µακροπρόθεσµες» Η τροποποίηση επηρεάζει µόνο την παρουσίαση των υποχρεώσεων στην κατάσταση οικονοµικής θέσης. Με την τροποποίηση διευκρινίζεται ότι η κατάταξη των υποχρεώσεων θα πρέπει να βασίζεται σε υφιστάµενα δικαιώµατα κατά την ηµεροµηνία λήξης της περιόδου αναφοράς. Επίσης, η τροποποίηση αποσαφήνισε ότι οι προσδοκίες της ∆ιοίκησης για τα γεγονότα που αναµένεται να συµβούν µετά την ηµεροµηνία του ισολογισµού δεν θα πρέπει να λαµβάνονται υπόψη και διευκρίνισε τις περιπτώσεις που συνιστούν τακτοποίηση της υποχρέωσης. Η τροποποίηση εφαρµόζεται στις ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή µετά την 1η Ιανουαρίου 2022. ∆ΛΠ 16 (Τροποποίηση) «Ενσώµατα Πάγια» - Εισπράξεις ποσών πριν από την προβλεπόµενη χρήση Η τροποποίηση αλλάζει τον τρόπο που καταχωρείται το κόστος των δοκιµών καλής λειτουργίας του περιουσιακού στοιχείου και το καθαρό προϊόν της πώλησης από πωλήσεις στοιχείων που παράχθηκαν κατά τη διαδικασία της θέσης του περιουσιακού στοιχείου στη συγκεκριµένη τοποθεσία και κατάσταση. Τα έσοδα και οι δαπάνες παραγωγής αυτών των προϊόντων θα καταχωρούνται πλέον στο αποτέλεσµα χρήσης αντί να εµφανίζονται µειωτικά στο κόστος κτήσης των παγίων. Η τροποποίηση εφαρµόζεται στις ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή µετά την 1η Ιανουαρίου 2022. ∆ΠΧΑ 3 (Τροποποίηση) – «Αναφορά στο Εννοιολογικό πλαίσιο» Στις 14 Μαΐου 2020, το Σ∆ΛΠ εξέδωσε την «Αναφορά στο Εννοιολογικό Πλαίσιο (Τροποποιήσεις στο ∆ΠΧA 3)» µε τροποποιήσεις στο ∆ΠΧΑ 3 «Συνενώσεις Επιχειρήσεων» που ενηµερώνουν µια αναφορά στο ∆ΠΧΑ 3 χωρίς να αλλάξουν τις λογιστικές απαιτήσεις του προτύπου. Η τροποποίηση εφαρµόζεται στις ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή µετά την 1η Ιανουαρίου 2022. Ετήσια Οικονοµική Έκθεση της 31.12.2020 47 ∆ΛΠ 37 (Τροποποίηση) «Προβλέψεις, ενδεχόµενες υποχρεώσεις και ενδεχόµενα περιουσιακά στοιχεία» - Επαχθείς συµβάσεις-Κόστος εκπλήρωσης µιας σύµβασης Η τροποποίηση καθορίζει ποιες δαπάνες θα πρέπει να περιλαµβάνει µια οντότητα στον προσδιορισµό του κόστους εκπλήρωσης µιας σύµβασης µε σκοπό την αξιολόγηση εάν η σύµβαση είναι επαχθής. Η τροποποίηση διευκρινίζει ότι «το κόστος εκπλήρωσης µιας σύµβασης» περιλαµβάνει το άµεσα συσχετιζόµενο κόστος της εκπλήρωσης αυτής της σύµβασης και την κατανοµή άλλων δαπανών που σχετίζονται άµεσα µε την εκτέλεσή της. Η τροποποίηση διευκρινίζει επίσης ότι, προτού αναγνωριστεί χωριστή πρόβλεψη για επαχθή σύµβαση, µια οντότητα αναγνωρίζει τυχόν ζηµιά αποµείωσης στα περιουσιακά στοιχεία που χρησιµοποιήθηκαν για την εκπλήρωση της σύµβασης, και όχι σε περιουσιακά στοιχεία που ήταν αφοσιωµένα µόνο στη συγκεκριµένη σύµβαση. Η τροποποίηση εφαρµόζεται στις ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή µετά την 1η Ιανουαρίου 2022. ∆ΛΠ 1 (Τροποποίηση) Παρουσίαση των οικονοµικών καταστάσεων - Γνωστοποιήσεις λογιστικών πολιτικών Την 12.2.2021 το Συµβούλιο των ∆ιεθνών Λογιστικών Προτύπων εξέδωσε τροποποίηση στο ∆ΛΠ 1 µε την οποία διευκρίνισε ότι: - Ο ορισµός των λογιστικών πολιτικών δίνεται στην παράγραφο 5 του ∆ΛΠ 8. - Η οικονοµική οντότητα θα πρέπει να γνωστοποιεί τις σηµαντικές λογιστικές πολιτικές. Οι λογιστικές πολιτικές είναι σηµαντικές όταν µαζί µε τις λοιπές πληροφορίες που περιλαµβάνουν οι χρηµατοοικονοµικές καταστάσεις δύνανται να επηρεάσουν τις αποφάσεις που λαµβάνουν οι κύριοι χρήστες των χρηµατοοικονοµικών καταστάσεων. - Οι λογιστικές πολιτικές για µη σηµαντικές συναλλαγές θεωρούνται µη σηµαντικές και δεν θα πρέπει να γνωστοποιούνται. Οι λογιστικές πολιτικές, ωστόσο, µπορεί να είναι σηµαντικές ανάλογα µε τη φύση κάποιων συναλλαγών ακόµα και αν τα σχετικά ποσά είναι µη σηµαντικά. Οι λογιστικές πολιτικές που σχετίζονται µε σηµαντικές συναλλαγές και γεγονότα δεν είναι πάντοτε σηµαντικά στο σύνολό τους. - Οι λογιστικές πολιτικές είναι σηµαντικές όταν οι χρήστες των χρηµατοοικονοµικών καταστάσεων τις χρειάζονται προκειµένου να κατανοήσουν άλλη σηµαντική πληροφόρηση των χρηµατοοικονοµικών καταστάσεων. - Η πληροφόρηση για το πώς η οικονοµική οντότητα έχει εφαρµόσει µία λογιστική πολιτική είναι πιο χρήσιµη στους χρήστες των χρηµατοοικονοµικών καταστάσεων σε σχέση µε την τυποποιηµένη πληροφορία ή τη σύνοψη των διατάξεων των ∆ΠΧΑ. - Στην περίπτωση που η οικονοµική οντότητα επιλέξει να συµπεριλάβει µη σηµαντική πληροφόρηση για τις λογιστικές πολιτικές, η πληροφόρηση αυτή δεν θα πρέπει να παρεµποδίζει τη σηµαντική πληροφόρηση για τις λογιστικές πολιτικές. Η τροποποίηση εφαρµόζεται στις ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή µετά την 1η Ιανουαρίου 2023. ∆ΛΠ 8 (Τροποποίηση) «Λογιστικές Πολιτικές, Αλλαγές στις Λογιστικές Εκτιµήσεις και Λάθη» Ορισµός Λογιστικών εκτιµήσεων Την 12.2.2021 το Συµβούλιο των ∆ιεθνών Λογιστικών Προτύπων εξέδωσε τροποποίηση στο ∆ΛΠ 8 µε την οποία: - Όρισε τις λογιστικές εκτιµήσεις ως νοµισµατικά ποσά στις χρηµατοοικονοµικές καταστάσεις που υπόκεινται σε αβεβαιότητα ως προς τη µέτρησή τους. - ∆ιευκρίνισε πως µία λογιστική πολιτική µπορεί να απαιτεί τα στοιχεία των χρηµατοοικονοµικών καταστάσεων να αποτιµώνται κατά τέτοιο τρόπο που να δηµιουργείται αβεβαιότητα. Στην περίπτωση αυτή η οικονοµική οντότητα αναπτύσσει µία λογιστική εκτίµηση. Η ανάπτυξη λογιστικών εκτιµήσεων περιλαµβάνει τη χρήση κρίσεων και υποθέσεων. - Κατά την ανάπτυξη των λογιστικών εκτιµήσεων η οικονοµική οντότητα χρησιµοποιεί τεχνικές αποτίµησης και δεδοµένα. - Η οικονοµική οντότητα µπορεί να απαιτηθεί να µεταβάλει τις λογιστικές εκτιµήσεις της. Το γεγονός αυτό από τη φύση του δεν σχετίζεται µε τις προηγούµενες χρήσεις ούτε αποτελεί διόρθωση λάθους. Οι µεταβολές στα δεδοµένα ή στις τεχνικές αποτίµησης αποτελούν µεταβολές στις λογιστικές εκτιµήσεις εκτός αν σχετίζονται µε διόρθωση λάθους. Ετήσια Οικονοµική Έκθεση της 31.12.2020 48 Η τροποποίηση εφαρµόζεται στις ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή µετά την 1η Ιανουαρίου 2023. Ετήσιες βελτιώσεις ∆ιεθνή πρότυπα χρηµατοοικονοµικής αναφοράς 2018-2020 Την 14η Μαΐου 2020, Συµβούλιο ∆ιεθνών Λογιστικών Προτύπων εξέδωσε τις ετήσιες βελτιώσεις που περιέχουν τις ακόλουθες τροποποιήσεις των κάτωθι ∆ιεθνών Προτύπων Χρηµατοοικονοµικής Αναφοράς, οι οποίες εφαρµόζονται στις ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή µετά την 1η Ιανουαρίου 2022: ∆ΠΧΑ 1 Πρώτη εφαρµογή των διεθνών προτύπων χρηµατοοικονοµικής αναφοράς Πρώτη εφαρµογή ∆ΠΧΑ σε θυγατρική Η τροποποίηση επιτρέπει η θυγατρική να εφαρµόσει τις παραγράφους ∆16(α) του ∆ΠΧΑ 1 ώστε να επιµετρήσει σωρευτικές συναλλαγµατικές διαφορές χρησιµοποιώντας τα ποσά που αναφέρθηκαν από τη µητρική της, τα οποία είναι βασισµένα στην ηµεροµηνία µετάβασης της µητρικής στα ∆ΠΧΑ. ∆ΠΧΑ 9 Χρηµατοοικονοµικά Μέσα χρηµατοοικονοµικών υποχρεώσεων Αµοιβές και το 10% τεστ για την διαγραφή Η τροποποίηση διευκρινίζει ποιες αµοιβές µια οντότητα πρέπει να περιλαµβάνει όταν εφαρµόζει το τεστ του 10% της παραγράφου Β.3.3.6 του ∆ΠΧΑ 9 ώστε να προσδιορίσει εάν θα πρέπει να διαγράψει µια χρηµατοοικονοµική υποχρέωση. Η οντότητα περιλαµβάνει αµοιβές που καταβλήθηκαν ή εισπράχθηκαν µεταξύ της οντότητας (δανειζόµενη) και του δανειστή, συµπεριλαµβανοµένων αµοιβών που καταβλήθηκαν ή εισπράχθηκαν είτε από την οντότητα ή το δανειστή για λογαριασµό άλλου µέρους. ∆ΠΧΑ 16 Μισθώσεις - κίνητρα µίσθωσης Η τροποποίηση στο Παράδειγµα 13 που συνοδεύει το ∆ΠΧΑ 16 διαγράφει από το παράδειγµα την παρουσίαση την αποζηµίωση για βελτιώσεις στο µισθωµένο ακίνητο από τον εκµισθωτή µε σκοπό να αποτρέψει οποιαδήποτε σύγχυση σχετικά µε τον λογιστικό χειρισµό των κινήτρων µίσθωσης που µπορεί να προκύψει από τον τρόπο που τα κίνητρα µίσθωσης παρουσιάζονται στο παράδειγµα. ∆ΛΠ 41 Γεωργία Φορολογία στις επιµετρήσεις εύλογης αξίας Η τροποποίηση αποσύρει την απαίτηση της παραγράφου 22 του ∆ΛΠ 41 οι οντότητες να µην περιλαµβάνουν τις ταµειακές ροές από τη φορολογία κατά την επιµέτρηση των βιολογικών περιουσιακών στοιχείων χρησιµοποιώντας την τεχνική της παρούσας αξίας. Αυτή η τροποποίηση διασφαλίζει τη συνέπεια µε τις απαιτήσεις του ∆ΠΧΑ 13. 2.2 Πλαίσιο κατάρτισης των οικονοµικών καταστάσεων Οι οικονοµικές καταστάσεις της Εταιρίας ΕΛΑΣΤΡΟΝ Α.Ε.Β.Ε. και του Οµίλου έχουν συνταχθεί σύµφωνα µε τα ∆ιεθνή Πρότυπα Χρηµατοοικονοµικής Αναφοράς (∆.Π.Χ.Α.) και τις διερµηνείες όπως έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ως ηµεροµηνία µετάβασης του Οµίλου στα ∆.Π.Χ.Π. ορίστηκε η 1η Ιανουαρίου 2004 οπότε και συντάχθηκε ο Ισολογισµός Έναρξης. Η προετοιµασία των οικονοµικών καταστάσεων σύµφωνα µε τις γενικά αποδεκτές λογιστικές αρχές, απαιτεί τη χρήση εκτιµήσεων και υποθέσεων που επηρεάζουν τα υπόλοιπα των λογαριασµών ενεργητικού και παθητικού και γνωστοποίηση των ενδεχόµενων στοιχείων ενεργητικού και παθητικού κατά την ηµεροµηνία σύνταξης των οικονοµικών καταστάσεων, καθώς και τα παρουσιαζόµενα έσοδα κατά τις υπό εξέταση περιόδους. Αν και οι συγκεκριµένες εκτιµήσεις είναι βασισµένες στις βέλτιστες γνώσεις της ∆ιοίκησης, τα πραγµατικά αποτελέσµατα ενδέχεται τελικά να διαφέρουν από τις εκτιµήσεις αυτές. 2.3 Ενοποίηση Οι ενοποιηµένες οικονοµικές καταστάσεις αποτελούνται από τις οικονοµικές καταστάσεις της Μητρικής ΕΛΑΣΤΡΟΝ Α.Ε.Β.Ε. και των λοιπών εταιριών του Οµίλου, οι οποίες είναι οι ακόλουθες: Ετήσια Οικονοµική Έκθεση της 31.12.2020 49 ΕΤΑΙΡΙΑ Ε∆ΡΑ ∆ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΠΟΣΟΣΤΟ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΚΟΣΤΟΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ* ΜΕΘΟ∆ΟΣ ΕΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΜΕΤΑΛΛΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑ∆ΟΣ Α.Ε. Θεσσαλονίκη Εµπόριο & επεξεργασία χαλυβουργικών προϊόντων 100,00% 10.718.000 Ολική BALKAN IRON GROUP S.R.L. Βουκουρέστι Ρουµανίας Εµπόριο & επεξεργασία χαλυβουργικών προϊόντων 33,33% (Κοινοπραξία) 800.000 Καθαρή Θέση KALPINIS SIMOS BULGARIA EOOD Σόφια Βουλγαρίας Εµπόριο & επεξεργασία χαλυβουργικών προϊόντων 100,00% 10.000 Ολική Ασπρόπυργος Παραγωγή ηλ/κής ενέργειας από Φ/Β σταθµούς 98,6% 325.500 Ολική ΦΩΤΟΑΝΑΠΤΥΞΗ Α.Ε. ΦΩΤΟ∆ΙΟ∆ΟΣ Α.Ε. Ασπρόπυργος Παραγωγή ηλ/κής ενέργειας από Φ/Β σταθµούς 98,3% 265.533,70 Ολική ΦΩΤΕΝΕΡΓΕΙΑ Α.Ε. Ασπρόπυργος Παραγωγή ηλ/κής ενέργειας από Φ/Β σταθµούς 97,5% 175.500 Ολική ΗΛΙΟΣΚΟΠΙΟ Α.Ε. Ασπρόπυργος Παραγωγή ηλ/κής ενέργειας από Φ/Β σταθµούς 97,5% 175.500 Ολική ΦΩΤΟΚΥΨΕΛΗ Α.Ε. Ασπρόπυργος Παραγωγή ηλ/κής ενέργειας από Φ/Β σταθµούς 97,5% 175.500 Ολική ΦΩΤΟΪΣΧΥΣ Μ.ΕΠΕ Ασπρόπυργος Παραγωγή ηλ/κής ενέργειας από Φ/Β σταθµούς 100,00% 80.000 Ολική ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΑ ΘΡΑΚΗΣ Α.Ε. Ξάνθη Παραγωγή αγροτικών προϊόντων από θερµοκηπιακές καλλιέργειες 49,09% 3.485.000 Καθαρή Θέση GAURA LIMITED Κύπρος Ανενεργή 100,00% 7.650,00 Ολική *Στο κόστος συµµετοχής δεν περιλαµβάνονται οι αποµειώσεις. Οι αποµειώσεις των συµµετοχών αναφέρονται αναλυτικά στη σηµείωση 21. Με την από 28.03.2019 Έκτακτη Γενική Συνέλευση των µετόχων αποφασίστηκε η αύξηση του Μετοχικού Κεφαλαίου της εταιρίας ΜΕΤΑΛΛΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑ∆ΟΣ Α.Ε. κατά ευρώ 4.350.000 και µε την από 28.02.2019 Έκτακτη Γενική Συνέλευση των µετόχων αποφασίστηκε η αύξηση του Μετοχικού Κεφαλαίου της εταιρίας ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΑ ΘΡΑΚΗΣ Α.Ε. κατά ευρώ 1.600.000 (αναλογία ΕΛΑΣΤΡΟΝ Α.Ε.Β.Ε. ευρώ 785.000). Στις οικονοµικές καταστάσεις του Οµίλου της 31.12.2020 οι συµµετοχές στις εταιρείες που ενοποιήθηκαν µε τη µέθοδο της καθαρής θέσης αναλύονται ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ 31. 12.2020 ΕΤΑΙΡΙΑ 31. 12.2019 31. 12.2020 31. 12.2019 BALKAN IRON GROUP SRL 343.969,01 383.667,24 650.000,00 700.000,00 ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΑ ΘΡΑΚΗΣ ΑΕ 3.935.164,11 3.801.468,07 3.485.000,00 3.485.000,00 Σύνολο 4.279.133,12 4.185.135,31 4.135.000,00 4.185.000,00 Ενδοοµιλικές συναλλαγές, υπόλοιπα και µη πραγµατοποιούµενα κέρδη από συναλλαγές µεταξύ των εταιρειών του οµίλου απαλείφονται. Οι µη πραγµατοποιούµενες ζηµιές επίσης απαλείφονται, εκτός εάν η συναλλαγή παρέχει ενδείξεις αποµείωσης του µεταβιβασθέντος περιουσιακού στοιχείου. Κατά την εξαγορά µιας επιχείρησης αποτιµώνται στην εύλογη αξία τους τα στοιχεία του ενεργητικού και του παθητικού, καθώς και οι ενδεχόµενες υποχρεώσεις κατά την ηµεροµηνία εξαγοράς. Το κόστος της εξαγοράς, κατά το ποσό που υπερβαίνει την εύλογη αξία του εξαγοραζόµενου καθαρού ενεργητικού (ενεργητικό – παθητικό – ενδεχόµενες υποχρεώσεις), καταχωρείται ως υπεραξία στη χρήση κατά την οποία έγινε η εξαγορά. Ετήσια Οικονοµική Έκθεση της 31.12.2020 50 Στην περίπτωση που το κόστος εξαγοράς είναι µικρότερο της ανωτέρω εύλογης αξίας, αυτή η διαφορά καταχωρείται στα αποτελέσµατα της χρήσης εντός της οποίας έγινε η εξαγορά. Τα δικαιώµατα της µειοψηφίας καταχωρούνται κατά την αναλογία τους επί της εύλογης αξίας. Σε επόµενες χρήσεις, τυχόν ζηµίες µερίζονται στη µειοψηφία κατ’ αναλογία, επιπλέον των δικαιωµάτων µειοψηφίας. Τα αποτελέσµατα των εξαγοραζόµενων ή πωλούµενων θυγατρικών εντός της χρήσεως, περιλαµβάνονται στην ενοποιηµένη κατάσταση αποτελεσµάτων χρήσεως από ή έως την ηµεροµηνία εξαγοράς ή πώλησης, αντίστοιχα. Οι λογιστικές αρχές των εταιρειών του οµίλου έχουν τροποποιηθεί ώστε να είναι οµοιόµορφες µε αυτές που έχουν υιοθετηθεί από τον όµιλο. Στις εταιρικές οικονοµικές καταστάσεις της «ΕΛΑΣΤΡΟΝ Α.Ε.Β.Ε.», η συµµετοχή στις ανωτέρω εταιρίες αποτιµάται στην αξία κτήσεως, µείον τυχόν πρόβλεψη για αποµείωση της αξίας τους. 2.4 Συναλλαγµατικές µετατροπές Το νόµισµα µέτρησης και αναφοράς του οµίλου είναι το ευρώ και κατά συνέπεια οι οικονοµικές καταστάσεις παρουσιάζονται σε ευρώ. Οι συναλλαγές σε ξένο νόµισµα µετατρέπονται σε ευρώ βάσει των ισοτιµιών που ισχύουν κατά τις ηµεροµηνίες των συναλλαγών. Οι απαιτήσεις και υποχρεώσεις σε ξένο νόµισµα κατά την ηµεροµηνία σύνταξης των οικονοµικών καταστάσεων προσαρµόζονται ώστε να αντανακλούν τις συναλλαγµατικές ισοτιµίες της ηµεροµηνίας σύνταξης. Τα κέρδη και οι ζηµιές που προκύπτουν από τέτοιες συναλλαγές καταχωρούνται στην κατάσταση αποτελεσµάτων. Το νόµισµα λειτουργίας των θυγατρικών εταιριών του εξωτερικού είναι το επίσηµο νόµισµα της αντίστοιχης χώρας στην οποία δραστηριοποιείται η εκάστοτε θυγατρική. Για τις θυγατρικές εξωτερικού όπου το νόµισµα της χώρας που δραστηριοποιούνται δεν είναι το ευρώ, όλα τα στοιχεία Ισολογισµού των θυγατρικών αυτών, κατά την σύνταξη των Οικονοµικών Καταστάσεων, µετατρέπονται σε ευρώ µε βάση την τρέχουσα συναλλαγµατική ισοτιµία της ηµεροµηνίας ισολογισµού, ενώ τα έσοδα και τα έξοδα µε την µέση συναλλαγµατική ισοτιµία που προέκυψε κατά την διάρκεια της περιόδου πληροφόρησης. Η σωρευµένη διαφορά που προκύπτει από την ανωτέρω µετατροπή καταχωρείται απ’ ευθείας στα ίδια κεφάλαια έως την πώληση, διαγραφή ή αποαναγνώριση κάποιας θυγατρικής, οπότε και µεταφέρεται στα αποτελέσµατα χρήσης. 2.5 Ενοποιηµένες Οικονοµικές Καταστάσεις α) Θυγατρικές Εταιρείες Θυγατρικές είναι οι εταιρείες πάνω στις οποίες ασκείται έλεγχος από την µητρική εταιρία. Οι θυγατρικές εταιρείες ενοποιούνται πλήρως µε την µέθοδο της ολικής ενοποίησης κατά την ηµεροµηνία απόκτησης του ελέγχου, ενώ παύουν να ενοποιούνται κατά την ηµεροµηνία που ο έλεγχος σταµατάει να υφίσταται. Τα ενδοεταιρικά υπόλοιπα µεταξύ των εταιρειών του οµίλου, οι συναλλαγές µεταξύ των εταιρειών του οµίλου καθώς και τα µη πραγµατοποιηθέντα κέρδη απαλείφονται πλήρως στις ενοποιηµένες οικονοµικές καταστάσεις. Οι ενοποιηµένες οικονοµικές καταστάσεις καταρτίζονται χρησιµοποιώντας τις ίδιες λογιστικές αρχές, ενώ όπου κρίνεται σκόπιµο γίνονται οι απαραίτητες τροποποιήσεις. Οι επενδύσεις σε θυγατρικές καταχωρούνται στο κόστος κτήσης µείον τυχόν αποµείωση. (β) Συνδεδεµένες – Συγγενείς Εταιρείες Συνδεδεµένες είναι οι εταιρείες πάνω στις οποίες η µητρική ασκεί ουσιώδη επιρροή αλλά όχι έλεγχο και οι οποίες δεν θεωρούνται ούτε θυγατρικές ούτε κοινοπραξίες. Γενικά η κατοχή µεταξύ 20% και 50% των δικαιωµάτων ψήφου, υποδεικνύει την ύπαρξη ουσιώδους επιρροής. Οι επενδύσεις σε συνδεδεµένες εταιρείες λογιστικοποιούνται µε την µέθοδο της καθαρής θέσης και καταχωρούνται αρχικά στο κόστος κτήσης. (γ) Κοινοπραξίες (Οντότητες υπό κοινό έλεγχο) Η οντότητα υπό κοινό έλεγχο είναι µια κοινοπραξία που περιλαµβάνει την ίδρυση µιας εταιρίας στην οποία ο κάθε κοινοπρακτών λαµβάνει ένα µερίδιο. Λειτουργεί όπως όλες οι άλλες οντότητες εκτός του ότι υπάρχει συµβατικός διακανονισµός µεταξύ των κοινοπρακτούντων που καθορίζει τον από κοινού έλεγχο των οικονοµικών δραστηριοτήτων της οντότητας αυτής. Από 01.01.2013 η εταιρία ενοποιεί το µερίδιο της σε κοινοπραξίες χρησιµοποιώντας την µέθοδο της καθαρής θέσης. Ετήσια Οικονοµική Έκθεση της 31.12.2020 51 2.6 Ενσώµατα Περιουσιακά Στοιχεία Τα ενσώµατα περιουσιακά στοιχεία του ενεργητικού απεικονίζονται στις οικονοµικές καταστάσεις στις αξίες κτήσης τους (ιστορικό κόστος), µείον τις σωρευµένες αποσβέσεις και την τυχόν αποµείωση τους. Η αξία κτήσεως των οικοπέδων και των κτιρίων / κτιριακών εγκαταστάσεων προσδιορίστηκε κατά την ηµεροµηνία µετάβασης στην τρέχουσα αξία. Ο όµιλος ανέθεσε την εκτίµηση των ακινήτων του σε ανεξάρτητο εκτιµητή µε σκοπό την αποτύπωση αυτών στην εύλογη αξία τους κατά την ηµεροµηνία µετάβασης. Το κόστος κτήσεως περιλαµβάνει όλες τις άµεσα επιρριπτέες δαπάνες για την απόκτηση των στοιχείων. Μεταγενέστερες προσθήκες και βελτιώσεις καταχωρούνται σε επαύξηση του κόστους των σχετικών παγίων εφόσον προσαυξάνουν την ωφέλιµη ζωή ή την παραγωγική δυναµικότητα του παγίου ή µειώνουν το κόστος λειτουργίας του. Οι επισκευές και συντηρήσεις καταχωρούνται στα έξοδα της χρήσης που πραγµατοποιούνται. Οι αποσβέσεις των ενσώµατων παγίων (πλην των οικοπέδων, τα οποία δεν αποσβένονται) υπολογίζονται µε τη σταθερή µέθοδο µέσα στην ωφέλιµη ζωή τους. Η ωφέλιµη ζωή επανεξετάζεται σε ετήσια βάση. Η ∆ιοίκηση προβαίνει σε εκτιµήσεις αναφορικά µε τις ωφέλιµες ζωές των αποσβέσιµων παγίων οι οποίες αντιπροσωπεύουν την αναµενόµενη χρησιµότητα των στοιχείων του Ενεργητικού και υπόκεινται σε περιοδική επανεξέταση. Η ∆ιοίκηση στη χρήση 2019 προέβη σε επανεξέταση και επικαιροποίηση της ωφέλιµης ζωής των ενσώµατων πάγιων στοιχείων. Η εκτιµώµενη διάρκεια της ωφέλιµης ζωής, κατά κατηγορία παγίου, έχει ως εξής: Κατηγορία Παγίου Κτίρια – Κτιριακές Εγκαταστάσεις κλπ. Μηχανολογικός Εξοπλισµός κλπ. Μεταφορικά Μέσα Λοιπός Εξοπλισµός Ωφέλιµη Ζωή 25 - 50 έτη 10 - 33 έτη 06 - 20 έτη 03 - 20 έτη Όταν οι λογιστικές αξίες των ενσώµατων παγίων υπερβαίνουν την ανακτήσιµη αξία τους, οι διαφορές (αποµείωση) καταχωρούνται ως έξοδα στα αποτελέσµατα. Κατά την απόσυρση ή πώληση κάποιου περιουσιακού στοιχείου, το σχετικό κόστος και οι σωρευµένες αποσβέσεις διαγράφονται από τους αντίστοιχους λογαριασµούς τη χρονική περίοδο της απόσυρσης ή της πώλησης και τα σχετικά κέρδη ή ζηµιές καταχωρούνται στα αποτελέσµατα της χρήσης. 2.7 Άυλα περιουσιακά στοιχεία Στα άυλα στοιχεία του ενεργητικού περιλαµβάνονται λογισµικά προγράµµατα που αποτιµώνται στο κόστος κτήσεως µείον τις αποσβέσεις. Οι αποσβέσεις διενεργούνται µε τη σταθερή µέθοδο κατά τη διάρκεια της ωφέλιµης ζωής των στοιχείων αυτών έως 10 έτη. Οι δαπάνες που απαιτούνται για τη διατήρηση του λογισµικού καταχωρούνται ως έξοδα όταν πραγµατοποιούνται. Οι δαπάνες που πραγµατοποιούνται για την ανάπτυξη συγκεκριµένων λογισµικών που ελέγχονται από τον Όµιλο (in – house developments), καταχωρούνται ως άυλα περιουσιακά στοιχεία όταν ισχύουν οι εξής προϋποθέσεις: α) δηµιουργείται ένα συγκεκριµένο περιουσιακό στοιχείο, β) πιθανολογείται ότι το δηµιουργούµενο περιουσιακό στοιχείο θα αποφέρει µελλοντικά οικονοµικά οφέλη και γ) το κόστος ανάπτυξης µπορεί να προσδιοριστεί αξιόπιστα. Τέτοιες δαπάνες περιλαµβάνουν αµοιβές προσωπικού και αναλογία γενικών εξόδων. Σε περίπτωση αντικατάστασης λογισµικού από νέο πρόγραµµα, εφόσον το παλαιό δε χρησιµοποιείται, διαγράφεται από το Μητρώο Παγίων και η αναπόσβεστη αξία του επιβαρύνει τα αποτελέσµατα χρήσης. Σε περίπτωση αναβάθµισης λογισµικού, το εν λόγω κόστος προστίθεται στην αξία κτήσης και υπολογίζονται αποσβέσεις στη νέα αξία κτήσης. Η ωφέλιµη ζωή επανεξετάζεται σε ετήσια βάση. 2.8 Επενδύσεις σε ακίνητα Επενδύσεις σε ακίνητα είναι ακίνητα (εδαφικές εκτάσεις ή κτίρια ή µέρος ενός κτιρίου ή αµφότερα) που κατέχονται (από τον ιδιοκτήτη ή από τον µισθωτή µε χρηµατοδοτική µίσθωση) µε σκοπό να αποφέρουν ενοίκια ή αύξηση της αξίας τους ή αµφότερα και όχι για: Ετήσια Οικονοµική Έκθεση της 31.12.2020 52 • • Να χρησιµοποιηθούν στην παραγωγή (εργοστάσια) ή προµήθεια αγαθών (αποθήκες) ή για διοικητικούς σκοπούς (κτίρια γραφείων). Να πωληθούν κατά την συνήθη πορεία των εργασιών της επιχείρησης. Οι επενδύσεις σε ακίνητα αποτιµούνται σύµφωνα µε την µέθοδο του κόστους κτήσης (όπως ακριβώς και τα λειτουργικά ακίνητα) και εµφανίζονται στον ισολογισµό στο κόστος κτήσης µειωµένα µε τις σωρευµένες αποσβέσεις και τις σωρευµένες ζηµιές αποµείωσης. 2.9 Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία κατεχόµενα για πώληση και διακοπείσες δραστηριότητες Λογιστική αντιµετώπιση των περιουσιακών στοιχείων πoυ κατέχονται για πώληση και παρουσίαση και γνωστοποίηση των διακοπεισών εκµεταλλεύσεων: Τα µη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία που κατέχονται προς πώληση κατατάσσονται ως κατεχόµενα για πώληση, εφόσον η αναπόσβεστη αξία τους θα ανακτηθεί από την πώληση και όχι από τη συνεχιζόµενη χρήση τους. Αυτή η προϋπόθεση θεωρείται ότι ισχύει µόνο όταν η πώληση είναι πολύ πιθανή και το περιουσιακό στοιχείο είναι διαθέσιµο για άµεση πώληση στην κατάσταση που βρίσκεται. Η ∆ιοίκηση πρέπει να επιθυµεί την πώληση η οποία αναµένεται να πραγµατοποιηθεί είτε βάσει του οριζόµενου από συµβατική δέσµευση χρόνου, είτε εντός ενός έτους από την καταχώρηση. α) τα περιουσιακά στοιχεία που πληρούν τα κριτήρια κατάταξης ως κατεχόµενα για πώληση αποτιµώνται στην χαµηλότερη αξία µεταξύ της λογιστικής αξίας και της εύλογης αξίας µειωµένης κατά το κόστος πωλήσεων, καθώς επίσης να παύσει η απόσβεση των περιουσιακών στοιχείων αυτών, και β) τα περιουσιακά στοιχεία που πληρούν τα κριτήρια κατάταξης ως κατεχόµενα για πώληση παρουσιάζονται διακεκριµένα στον πίνακα του ισολογισµού και τα αποτελέσµατα διακοπεισών εκµεταλλεύσεων να παρουσιάζονται διακεκριµένα στην κατάσταση λογαριασµού αποτελεσµάτων. Μία διακοπείσα δραστηριότητα αποτελεί συστατικό µέρος µιας οικονοµικής οντότητας που έχει είτε διατεθεί είτε καταταχθεί ως κατεχόµενη προς πώληση και: α) αντιπροσωπεύει ένα ξεχωριστό µεγάλο τµήµα επιχειρηµατικών δραστηριοτήτων ή µία γεωγραφική περιοχή εκµεταλλεύσεων, β) αποτελεί µέρος ενός ενιαίου, συντονισµένου προγράµµατος εκποίησης ενός µεγάλου τµήµατος δραστηριοτήτων ή µιας γεωγραφικής περιοχής εκµεταλλεύσεων ή γ) είναι θυγατρική που αποκτήθηκε αποκλειστικά µε προοπτική να επαναπωληθεί 2.10 Έλεγχος αποµείωσης ενσώµατων και άυλων στοιχείων Τα περιουσιακά στοιχεία που αποσβένονται υπόκεινται σε έλεγχο αποµείωσης της αξίας τους όταν υπάρχουν ενδείξεις ότι η λογιστική αξία τους δεν θα ανακτηθεί. Η ανακτήσιµη αξία είναι η µεγαλύτερη αξία µεταξύ της καθαρής τιµής πώλησης (τιµή πώλησης µειωµένη µε τα έξοδα πώλησης) και της αξίας χρήσης. Η ζηµιά λόγω µείωσης της αξίας των στοιχείων του ενεργητικού αναγνωρίζεται όταν η λογιστική αξία των στοιχείων αυτών ή της µονάδας δηµιουργίας ταµειακών ροών, είναι µεγαλύτερη από το ανακτήσιµο ποσό τους. 2.11 Πληροφόρηση κατά τοµέα Η ∆ιοίκηση υιοθετεί την προσέγγιση της παρουσίασης των πληροφοριών για τους τοµείς, µε βάση τον τρόπο που παρουσιάζονται εσωτερικά στον λαµβάνοντα τις αποφάσεις για την κατανοµή των πόρων και τον έλεγχο της αποτελεσµατικότητας των λειτουργιών της επιχείρησης. Οι τοµείς αποτελούν συστατικά µιας οικονοµικής οντότητας που εξετάζονται τακτικά από τον ∆ιευθύνοντα Σύµβουλο / ∆ιοικητικό Συµβούλιο της οικονοµικής οντότητας και παρουσιάζονται στις οικονοµικές καταστάσεις µε βάση αυτή την εσωτερική κατηγοριοποίηση. Ως επιχειρηµατικός τοµέας ορίζεται µία οµάδα περιουσιακών στοιχείων και λειτουργιών προκειµένου να παρέχονται προϊόντα και υπηρεσίες τα οποία υπόκεινται σε διαφορετικούς κινδύνους και αποδόσεις από εκείνα άλλων επιχειρηµατικών τοµέων. Ως γεωγραφικός τοµέας, ορίζεται µία γεωγραφική περιοχή, στην οποία παρέχονται προϊόντα και υπηρεσίες και η οποία υπόκειται σε διαφορετικούς κινδύνους και αποδόσεις από άλλες περιοχές. Ετήσια Οικονοµική Έκθεση της 31.12.2020 53 2.12 Κόστος ∆ανεισµού Τα κόστη αναδοχής, τα νοµικά και τα λοιπά άµεσα κόστη που πραγµατοποιούνται, σχετικά µε την έκδοση δανείων, αναµορφώνουν το ποσό των δανείων και καταχωρούνται στα Αποτελέσµατα µε βάση τη µέθοδο του πραγµατικού επιτοκίου κατά τη διάρκεια της σύµβασης του δανείου. Τα κόστη δανεισµού καταχωρούνται στα αποτελέσµατα µε την πραγµατοποίησή τους. Το κόστος δανεισµού κατά το µέρος που αναλογεί στην κατασκευαστική περίοδο των ενσωµάτων παγίων αναγνωρίζεται σε επαύξηση της αξίας τους. 2.13 Χρηµατοοικονοµικά Περιουσιακά Στοιχεία (µέσα) Χρηµατοοικονοµικό µέσο είναι κάθε σύµβαση που δηµιουργεί ένα χρηµατοοικονοµικό στοιχείο ενεργητικού σε µία επιχείρηση και µια χρηµατοοικονοµική υποχρέωση ή ένα συµµετοχικό τίτλο σε µια άλλη επιχείρηση. Αρχική Αναγνώριση Ο Όµιλος επιµετρά τα χρηµατοοικονοµικά στοιχεία ενεργητικού και τις υποχρεώσεις κατά την αρχική αναγνώριση στην εύλογη αξία πλέον/µείον τα κόστη συναλλαγής που συνδέονται µε την απόκτηση των χρηµατοοικονοµικών στοιχείων ενεργητικού ή την έκδοση χρηµατοοικονοµικών υποχρεώσεων, αντίστοιχα. Ο Όµιλος αναγνωρίζει αρχικά τις εµπορικές απαιτήσεις όπου δεν περιλαµβάνεται σηµαντικό σκέλος χρηµατοδότησης στη τιµή συναλλαγής τους. Τα χρηµατοοικονοµικά περιουσιακά στοιχεία ταξινοµούνται σύµφωνα µε το επιχειρηµατικό µοντέλο της οικονοµικής οντότητας σχετικά µε τη διαχείριση των χρηµατοοικονοµικών περιουσιακών στοιχείων και των συµβατικών ταµειακών ροών τους. Ο Όµιλος έχει ένα επιχειρηµατικό µοντέλο εντός του οποίου διαχειρίζεται τα χρηµατοοικονοµικά στοιχεία ενεργητικού, το οποίο αντανακλά τον τρόπο που τα διαχειρίζεται προκειµένου να παράγει ταµειακές ροές. Προκειµένου ένα χρηµατοοικονοµικό περιουσιακό στοιχείο να ταξινοµηθεί και να αποτιµηθεί στο αποσβεσµένο κόστος ή στην εύλογη αξία µέσω των συνολικών εισοδηµάτων, πρέπει από αυτά να προκύπτουν ταµειακές ροές οι οποίες να είναι «αποκλειστικά πληρωµές κεφαλαίου και τόκων (SPPI)» επί του αρχικού κεφαλαίου. Η αξιολόγηση αυτή αναφέρεται ως SPPI test και εξετάζεται σε επίπεδο χρηµατοοικονοµικού στοιχείου. Το επιχειρηµατικό µοντέλο καθορίζει εάν οι ταµιακές ροές θα προκύψουν από τη συλλογή συµβατικών ταµειακών ροών, πώληση των χρηµατοοικονοµικών περιουσιακών στοιχείων ή και από τα δύο. Ο Όµιλος επαναξιολογεί το επιχειρηµατικό µοντέλο σε κάθε περίοδο αναφοράς ώστε να προσδιορίσει εάν το επιχειρηµατικό µοντέλο άλλαξε σε σχέση µε την προηγούµενη περίοδο αναφοράς. Για τις τρέχουσες περιόδους αναφοράς της τρέχουσας χρήσης, ο Όµιλος δεν εντόπισε κάποια αλλαγή στο επιχειρηµατικό του µοντέλο. Μεταγενέστερη επιµέτρηση Τα χρηµατοοικονοµικά περιουσιακά στοιχεία ταξινοµούνται σε µία από τις κατωτέρω τρείς κατηγορίες, το οποίο και καθορίζει την µεταγενέστερη επιµέτρηση τους: • στo αποσβέσιµο κόστος • στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών συνολικών εισοδηµάτων και • στην εύλογη αξία µέσω αποτελεσµάτων Ένα χρηµατοοικονοµικό περιουσιακό στοιχείο επιµετράτε στο αποσβέσιµο κόστος (amortised cost) όταν ισχύουν και οι δύο ακόλουθες συνθήκες: • το περιουσιακό στοιχείο κατέχεται µε σκοπό τη διακράτηση του και την είσπραξη των συµβατικών ταµειακών ροών που ενσωµατώνει και • οι συµβατικοί όροι του περιουσιακού στοιχείου οδηγούν, σε συγκεκριµένες ηµεροµηνίες, σε ταµειακές ροές που είναι αποκλειστικά και µόνο πληρωµές κεφαλαίου και τόκων επί του υπολοίπου του κεφαλαίου. Ένα χρηµατοοικονοµικό περιουσιακό στοιχείο επιµετράτε στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών συνολικών εισοδηµάτων όταν ισχύουν και οι δύο ακόλουθες συνθήκες: • το περιουσιακό στοιχείο κατέχεται µε σκοπό τόσο την είσπραξη των συµβατικών ταµειακών ροών που ενσωµατώνει όσο και την πώληση του και Ετήσια Οικονοµική Έκθεση της 31.12.2020 54 • οι συµβατικοί όροι του περιουσιακού στοιχείου οδηγούν, σε συγκεκριµένες ηµεροµηνίες, σε ταµειακές ροές που είναι αποκλειστικά και µόνο πληρωµές κεφαλαίου και τόκων επί του υπολοίπου του κεφαλαίου. Ένα χρηµατοοικονοµικό περιουσιακό στοιχείο επιµετράται στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων όταν δεν ταξινοµείται στις δύο προηγούµενες κατηγορίες. Ωστόσο, κατά την αρχική αναγνώριση µια οικονοµική οντότητα µπορεί να επιλέξει αµετάκλητα για συγκεκριµένες επενδύσεις σε συµµετοχικούς τίτλους, οι οποίοι διαφορετικά θα επιµετρούνταν στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων, να παρουσιάζει στα λοιπά συνολικά εισοδήµατα µεταγενέστερες µεταβολές στην εύλογη αξία. ∆ίνεται επίσης η δυνατότητα, κατά την αρχική αναγνώριση, η οικονοµική οντότητα να προσδιορίσει αµετάκλητα ένα χρηµατοοικονοµικό περιουσιακό στοιχείο ως επιµετρούµενο στην εύλογη αξία µέσω των αποτελεσµάτων εάν µε τον τρόπο αυτό απαλείφει ή µειώνει αισθητά µια ανακολουθία στην επιµέτρηση ή την αναγνώριση (ορισµένες φορές αναφερόµενη ως «λογιστική αναντιστοιχία») που διαφορετικά θα απέρρεε από την επιµέτρηση περιουσιακών στοιχείων ή υποχρεώσεων ή από την αναγνώριση των κερδών και ζηµιών επί αυτών σε διαφορετικές βάσεις. Η οικονοµική οντότητα ανακατατάσσει χρηµατοοικονοµικά περιουσιακά στοιχεία όταν τροποποιεί το επιχειρηµατικό µοντέλο που εφαρµόζει για τη διαχείριση τους. Ενσωµατωµένα παράγωγα (embedded derivatives) Σύµφωνα µε το ∆ΠΧΑ 9 εάν το κύριο συµβόλαιο (host contract), σε ένα χρηµατοοικονοµικό περιουσιακό στοιχείο που περιλαµβάνει ενσωµατωµένα παράγωγα, είναι χρηµατοοικονοµικό περιουσιακό στοιχείο, τότε οι αρχές ταξινόµησης και επιµέτρησης που περιεγράφηκαν ανωτέρω, εφαρµόζονται στο σύνολο του υβριδικού συµβόλαιού. ∆εν απαιτείται δηλαδή διαχωρισµός του παραγώγου και του κυρίου συµβολαίου όπως απαιτείτο από το ∆ΛΠ 39. ∆ιαχωρισµός, υπό προϋποθέσεις, απαιτείται όταν το κύριο συµβόλαιο δεν είναι χρηµατοοικονοµικό περιουσιακό στοιχείο. Αποµείωση χρηµατοοικονοµικών περιουσιακών στοιχείων Το ∆ΠΧΑ 9 εισαγάγει το µοντέλο αποµείωσης για τα χρηµατοοικονοµικά περιουσιακά στοιχεία, αυτό των αναµενόµενων ζηµιών πιστώσεων (expected credit losses). Πρόβλεψη ζηµίας (loss allowance) έναντι αναµενόµενων ζηµιών πιστώσεων αναγνωρίζεται σε χρηµατοοικονοµικά περιουσιακά στοιχεία που επιµετρώνται στο αποσβέσιµο κόστος ή στην εύλογη αξία µέσω των λοιπών συνολικών εισοδηµάτων. Η οικονοµική οντότητα θα πρέπει να αναγνωρίσει µια πρόβλεψη ζηµίας ίση µε τις αναµενόµενες πιστωτικές ζηµίες δωδεκαµήνου (12-month expected credit losses). Εάν ο πιστωτικός κίνδυνος ενός χρηµατοοικονοµικού µέσου αυξηθεί σηµαντικά από την αρχική αναγνώριση η οικονοµική οντότητα αναγνωρίζει πρόβλεψη ζηµίας σε ποσό ίσο µε τις αναµενόµενες πιστωτικές ζηµίες καθ' όλη τη διάρκεια ζωής του χρηµατοοικονοµικού µέσου (lifetime expected credit losses). Ο Όµιλος και η Εταιρία για σκοπούς µέτρησης των αναµενόµενων ζηµιών πιστώσεων των εµπορικών απαιτήσεων καθ' όλη τη διάρκεια ζωής τους εφαρµόζει στατιστική µέθοδο η οποία αξιολογεί την ενηλικίωση των υπολοίπων των πελατών, τη συχνότητα εµφάνισης καθυστερήσεων (πιθανότητα αθέτησης – Probability of Default PD) αλλά και την εµφάνιση οριστικών ζηµιών (καθυστέρηση πέραν των 12 µηνών – Loss Given Default - LGD). Σε κάθε ηµεροµηνία ισολογισµού, ο Όµιλος διενεργεί έλεγχο αποµείωσης των απαιτήσεων χρησιµοποιώντας πίνακα µε βάση τον οποίο υπολογίζονται οι αναµενόµενες ζηµιές πιστώσεων ECL. Αναγνωρίζει ένα ποσοστό ζηµιών που βασίζεται στην ECL σε όλη τη διάρκεια της ζωής σε κάθε περίοδο αναφοράς. Το ποσοστό αυτό υπολογίζεται βάσει ιστορικών στοιχείων, τρεχουσών συνθηκών της αγοράς καθώς και µελλοντικών εκτιµήσεων στο τέλος της κάθε περιόδου αναφοράς, λαµβάνοντας υπόψη και τους όρους της ασφάλειας πιστώσεων των εµπορικών απαιτήσεων και τυχόν άλλες εξασφαλίσεις (προσηµειώσεις σε ιδιοκτησίες οφειλετών, προσωπικές εγγυήσεις και τραπεζικές εγγυητικές επιστολές). Για την µέτρηση των αναµενόµενων ζηµιών πιστώσεων, οι πελάτες έχουν αξιολογηθεί ατοµικά και σε επίπεδο συναλλαγής τους µε την Εταιρία, µετρώντας σε βάθος τετραετίας τις περιπτώσεις κατά τις οποίες πραγµατοποιούνται πληρωµές µε καθυστέρηση µεγαλύτερη των 90 ηµερών πέραν των συµφωνηµένων όρων πληρωµής. Από την αξιολόγηση αυτή, προκύπτει η συχνότητα καθυστερήσεων η οποία µετατρέπεται σε πρόβλεψη αθέτησης στο επόµενο 12µηνο (PD), ενώ στη συνέχεια µετριέται µε ακρίβεια το ποσοστό του καθυστερηµένου υπολοίπου το οποίο τελικά εισπράττεται εντός 12 µηνών από τη χρονική στιγµή της εµφάνισης της καθυστέρησης. Οι δύο αυτές µετρήσεις δίνουν αφενός τη πιθανότητα καθυστέρησης (PD), αφετέρου τη βαρύτητα της ζηµίας κατά την αθέτηση (LGD), επιτρέποντας τον υπολογισµό της ECL µε αξιόπιστο στατιστικό τρόπο. Παράλληλα εφαρµόζεται ένα τρίτο οικονοµετρικό Ετήσια Οικονοµική Έκθεση της 31.12.2020 55 µοντέλο εκτίµησης του υπολοίπου κατά την αθέτηση (EAD – Exposure at Default) το οποίο αφενός λαµβάνει υπόψη του κατά την ηµεροµηνία του ισολογισµού το µέρος των απαιτήσεων που βρίσκεται ήδη σε κατάσταση καθυστέρησης – default και το ενήµερο µέρος του υπολοίπου το οποίο έχει µια συγκεκριµένη πιθανότητα να γίνει υπερήµερο στο µέλλον. Πριν γίνει αποδεκτός ένας νέος πελάτης, ο Όµιλος χρησιµοποιεί εξωτερικές πιστωτικές πληροφορίες για να εκτιµήσει την πιστοληπτική ικανότητα και φερεγγυότητα του νέου πελάτη και να ορίσει έτσι το πιστωτικό όριό του. Τα πιστωτικά όρια επανεξετάζονται και εάν κριθεί απαραίτητο, αναθεωρούνται, σε περιοδική βάση. Παύση αναγνώρισης χρηµατοοικονοµικών περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων Το µοντέλο αποαναγνώρισης του ∆ΠΧΑ 9 παραµένει το ίδιο µε αυτό του ∆ΛΠ 39. Αν τα συµβατικά δικαιώµατα της οικονοµικής οντότητας στις ταµειακές ροές ενός περιουσιακού στοιχείου παύσουν ή οι συµβατικές της υποχρεώσεις εξοφληθούν, η οντότητα θα αποαναγνωρίσει το χρηµατοοικονοµικό περιουσιακό στοιχείο ή την χρηµατοοικονοµική υποχρέωση από την κατάσταση οικονοµικής θέσης. Λογιστική αντιστάθµισης Το νέο µοντέλο αντιστάθµισης που προσφέρει το ∆ΠΧΑ 9 συνδέει τη λογιστική αντιστάθµισης (συνεχίζει να είναι προαιρετική όπως και στο ∆ΛΠ 39) µε τις δραστηριότητες διαχείρισης κινδύνου που αναλαµβάνονται από τις εταιρείες κατά την αντιστάθµιση χρηµατοοικονοµικών και µη χρηµατοοικονοµικών κινδύνων. Το ∆ΠΧΑ 9 προσφέρει περισσότερες επιλογές µέσων αντιστάθµισης καθώς µπορούν να χρησιµοποιηθούν µη παράγωγα χρηµατοοικονοµικά περιουσιακά στοιχεία ή χρηµατοοικονοµικές υποχρεώσεις, που επιµετρώνται στην εύλογη αξία µέσω αποτελεσµάτων. Το ∆ΠΧΑ 9 επιτρέπει την αντιστάθµιση για ένα συστατικό στοιχείο ενός µη χρηµατοοικονοµικού στοιχείου εάν αυτό το στοιχείο είναι διακριτά αναγνωρίσιµο και οι µεταβολές στις ταµειακές ροές ή στην εύλογη αξία του µπορούν να επιµετρηθούν µε αξιοπιστία. Ο έλεγχος αποτελεσµατικότητας (hedge effectiveness) της αντιστάθµισης. Το ∆ΠΧΑ 9 για την αποτελεσµατικότητα της αντιστάθµισης εισαγάγει κριτήρια αρχών (principle-based), χωρίς συγκεκριµένα αριθµητικά όρια. Σύµφωνα µε το νέο πρότυπο µια σχέση αντιστάθµισης πρέπει να καλύπτει όλες τις ακόλουθες απαιτήσεις αποτελεσµατικότητας: - υπάρχει οικονοµική σχέση ανάµεσα στο αντισταθµισµένο στοιχείο και το µέσο αντιστάθµισης, η επίδραση του πιστωτικού κινδύνου δεν υπερισχύει των µεταβολών στην αξία που προκύπτουν από αυτή την οικονοµική σχέση και - ο συντελεστής αντιστάθµισης ορίζεται µε βάση τις πραγµατικές ποσότητες του αντισταθµιζόµενου στοιχείου και του µέσου αντιστάθµισης. Ο επανακαθορισµός (rebalancing) της σχέσης αντιστάθµισης (προσαρµογές που γίνονται στις καθορισµένες ποσότητες του αντισταθµισµένου στοιχείου ή του µέσου αντιστάθµισης µιας υφιστάµενης σχέσης αντιστάθµισης) σύµφωνα µε το ∆ΠΧΑ 9 αντιµετωπίζεται λογιστικά ως συνέχεια της σχέσης αντιστάθµισης. 2.14 Αποθέµατα Τα αποθέµατα αποτιµώνται στη χαµηλότερη αξία µεταξύ του κόστους κτήσεως ή παραγωγής τους και της καθαρής ρευστοποιήσιµης αξίας τους. Το κόστος προσδιορίζεται µε τη µέθοδο του µέσου σταθµικού κόστους και περιλαµβάνει τις δαπάνες απόκτησης των αποθεµάτων ή τις δαπάνες παραγωγής τους και τις δαπάνες µεταφοράς στο χώρο αποθήκευσής τους. Το κόστος δανεισµού δεν περιλαµβάνεται στο κόστος κτήσεως των αποθεµάτων. Η καθαρή ρευστοποιήσιµη αξία εκτιµάται µε βάση τις τρέχουσες τιµές πώλησης των αποθεµάτων στα πλαίσια της συνήθους δραστηριότητας αφαιρούµενου του κόστους διάθεσης, όπου συντρέχει περίπτωση. 2.15 Εµπορικές Απαιτήσεις Ο εµπορικές απαιτήσεις αναγνωρίζονται αρχικά στην εύλογη αξία και ύστερα αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος µείον τις προβλέψεις για αποµείωση, χρησιµοποιώντας τη µέθοδο του πραγµατικού επιτοκίου. Ο Όµιλος αναγνωρίζει αρχικά τις εµπορικές απαιτήσεις όπου δεν περιλαµβάνεται σηµαντικό σκέλος χρηµατοδότησης στη τιµή συναλλαγής τους. Ετήσια Οικονοµική Έκθεση της 31.12.2020 56 Οι εµπορικές απαιτήσεις περιλαµβάνουν συναλλαγµατικές και γραµµάτια εισπρακτέα από τους πελάτες. Ο Όµιλος και η Εταιρία για σκοπούς µέτρησης των αναµενόµενων ζηµιών πιστώσεων των εµπορικών απαιτήσεων καθ' όλη τη διάρκεια ζωής τους εφαρµόζει στατιστική µέθοδο η οποία αξιολογεί την ενηλικίωση των υπολοίπων των πελατών, τη συχνότητα εµφάνισης καθυστερήσεων (πιθανότητα αθέτησης – Probability of Default PD) αλλά και την εµφάνιση οριστικών ζηµιών (καθυστέρηση πέραν των 12 µηνών – Loss Given Default - LGD). Σε κάθε ηµεροµηνία ισολογισµού, ο Όµιλος διενεργεί έλεγχο αποµείωσης των απαιτήσεων χρησιµοποιώντας πίνακα µε βάση τον οποίο υπολογίζονται οι αναµενόµενες ζηµιές πιστώσεων ECL. Αναγνωρίζει ένα ποσοστό ζηµιών που βασίζεται στην ECL σε όλη τη διάρκεια της ζωής σε κάθε περίοδο αναφοράς. Το ποσοστό αυτό υπολογίζεται βάσει ιστορικών στοιχείων, τρεχουσών συνθηκών της αγοράς καθώς και µελλοντικών εκτιµήσεων στο τέλος της κάθε περιόδου αναφοράς, λαµβάνοντας υπόψη και τους όρους της ασφάλειας πιστώσεων των εµπορικών απαιτήσεων και τυχόν άλλες εξασφαλίσεις (προσηµειώσεις σε ιδιοκτησίες οφειλετών, προσωπικές εγγυήσεις και τραπεζικές εγγυητικές επιστολές). Για την µέτρηση των αναµενόµενων ζηµιών πιστώσεων, οι πελάτες έχουν αξιολογηθεί ατοµικά και σε επίπεδο συναλλαγής τους µε την Εταιρία, µετρώντας σε βάθος τετραετίας τις περιπτώσεις κατά τις οποίες πραγµατοποιούνται πληρωµές µε καθυστέρηση µεγαλύτερη των 90 ηµερών πέραν των συµφωνηµένων όρων πληρωµής. Από την αξιολόγηση αυτή, προκύπτει η συχνότητα καθυστερήσεων η οποία µετατρέπεται σε πρόβλεψη αθέτησης στο επόµενο 12µηνο (PD), ενώ στη συνέχεια µετριέται µε ακρίβεια το ποσοστό του καθυστερηµένου υπολοίπου το οποίο τελικά εισπράττεται εντός 12 µηνών από τη χρονική στιγµή της εµφάνισης της καθυστέρησης. Οι δύο αυτές µετρήσεις δίνουν αφενός τη πιθανότητα καθυστέρησης (PD), αφετέρου τη βαρύτητα της ζηµίας κατά την αθέτηση (LGD), επιτρέποντας τον υπολογισµό της ECL µε αξιόπιστο στατιστικό τρόπο. Παράλληλα εφαρµόζεται ένα τρίτο οικονοµετρικό µοντέλο εκτίµησης του υπολοίπου κατά την αθέτηση (EAD – Exposure at Default) το οποίο αφενός λαµβάνει υπόψη του κατά την ηµεροµηνία του ισολογισµού το µέρος των απαιτήσεων που βρίσκεται ήδη σε κατάσταση καθυστέρησης – default και το ενήµερο µέρος του υπολοίπου το οποίο έχει µια συγκεκριµένη πιθανότητα να γίνει υπερήµερο στο µέλλον. Πριν γίνει αποδεκτός ένας νέος πελάτης, ο Όµιλος χρησιµοποιεί εξωτερικές πιστωτικές πληροφορίες για να εκτιµήσει την πιστοληπτική ικανότητα και φερεγγυότητα του νέου πελάτη και να ορίσει έτσι το πιστωτικό όριό του. Τα πιστωτικά όρια επανεξετάζονται και εάν κριθεί απαραίτητο, αναθεωρούνται, σε περιοδική βάση. 2.16 Ταµειακά διαθέσιµα και ισοδύναµα Τα ταµειακά διαθέσιµα και τα ταµειακά ισοδύναµα περιλαµβάνουν τα µετρητά και τις καταθέσεις όψεως και προθεσµίας. 2.17 Μετοχικό κεφάλαιο και αποθεµατικά Το µετοχικό κεφάλαιο περιλαµβάνει τις κοινές ονοµαστικές µετοχές της εταιρίας και τα αποθεµατικά από την έκδοση των µετοχών υπέρ το άρτιο. Τα έξοδα που πραγµατοποιούνται κατά την έκδοση µετοχών, εµφανίζονται µετά την αφαίρεση του σχετικού φόρου εισοδήµατος σε µείωση του προϊόντος της έκδοσης, στη διαφορά υπέρ το άρτιο. Κάθε κέρδος ή ζηµιά από πώληση ιδίων µετοχών καθαρό από άµεσα για την συναλλαγή λοιπά κόστη και φόρο εισοδήµατος, αν συντρέχει περίπτωση, εµφανίζεται ως αποθεµατικό στα ίδια κεφάλαια. 2.18 ∆ανεισµός Τα δάνεια καταχωρούνται αρχικά στην εύλογη αξία τους µειωµένα µε τα τυχόν άµεσα κόστη για την πραγµατοποίηση της συναλλαγής. Μεταγενέστερα αποτιµώνται στο αναπόσβεστο κόστος µε την χρήση του πραγµατικού επιτοκίου. Τα δάνεια που η εταιρία έχει το δικαίωµα να αναβάλλει την εξόφληση τους για πάνω από 12 µήνες από την ηµεροµηνία του Ισολογισµού θεωρούνται µακροπρόθεσµα. 2.19 Φόρος Εισοδήµατος – Αναβαλλόµενος Φόρος Εισοδήµατος Η επιβάρυνση της περιόδου µε φόρο εισοδήµατος περιλαµβάνει τους τρέχοντες και αναβαλλόµενους φόρους, δηλαδή φόρους ή φορολογικές ελαφρύνσεις που σχετίζονται µε τα οικονοµικά οφέλη που προέκυψαν κατά την τρέχουσα περίοδο, αλλά έχουν ήδη καταλογιστεί ή θα καταλογιστούν από τις φορολογικές αρχές σε διαφορετικές περιόδους. Ετήσια Οικονοµική Έκθεση της 31.12.2020 57 Ο αναβαλλόµενος φόρος υπολογίζεται επί όλων των προσωρινών διαφορών του ισολογισµού (διαφορά µεταξύ λογιστικής αξίας εκάστου στοιχείου και της αντίστοιχης φορολογικά αναγνωριζόµενης αξίας αυτών). Επί αναπροσαρµογής µη αποσβέσιµου παγίου στοιχείου (γήπεδα κλπ) στην εύλογη αξία του, ο αναβαλλόµενος φόρος υπολογίζεται επί της αξίας ρευστοποίησης (πώλησης) αυτού. Η δαπάνη του αναβαλλόµενου φόρου βαρύνει τα αποτελέσµατα της χρήσης στην οποία λογίζεται. Στην περίπτωση όµως που οι προσωρινές διαφορές έχουν καταχωρηθεί στην καθαρή θέση, ο αντίστοιχος αναβαλλόµενος φόρος καταχωρείται απ’ ευθείας στην καθαρή θέση. ∆εν λογίζεται αναβαλλόµενος φόρος για µία φορολογική υποχρέωση που ενδέχεται να γεννηθεί µόνο ύστερα από απόφαση της Εταιρίας. Οι αναβαλλόµενες φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις αποτιµώνται µε βάση τους φορολογικούς συντελεστές που αναµένεται να εφαρµοστούν στην περίοδο κατά την οποία θα διακανονιστεί η απαίτηση ή η υποχρέωση, λαµβάνοντας υπόψη τους φορολογικούς συντελεστές (και φορολογικούς νόµους) που έχουν τεθεί σε ισχύ µέχρι την ηµεροµηνία του Ισολογισµού. Σε περίπτωση αδυναµίας σαφούς προσδιορισµού του χρόνου αναστροφής των προσωρινών διαφορών εφαρµόζεται ο φορολογικός συντελεστής που ισχύει κατά την επόµενη της ηµεροµηνίας του Ισολογισµού χρήση. Η καταχώρηση της απαίτησης για αναβαλλόµενο φόρο εισοδήµατος γίνεται µόνο όταν υπάρχει βεβαιότητα ότι η Εταιρία θα πραγµατοποιήσει στο µέλλον κέρδη, ώστε να συµψηφίσει την παρούσα απαίτηση µε την µέλλουσα φορολογική υποχρέωση. Η ζηµιά χρήσεως που µεταφέρεται σε επόµενη χρήση για συµψηφισµό µε τα φορολογικά κέρδη µίας επόµενης χρήσης περιέχει µία φορολογική απαίτηση ίση µε το φόρο εισοδήµατος που θα ωφεληθεί η Εταιρία στην επόµενη χρήση που θα γίνει ο συµψηφισµός αυτός. Η απαίτηση αυτή καταχωρείται όταν θεωρείται βέβαιο ότι η επιχείρηση θα πραγµατοποιήσει στο µέλλον κέρδη ώστε να καταστεί εφικτός ο συµψηφισµός της απαίτησης. Όταν υπάρχει αλλαγή στο φορολογικό καθεστώς οι καταχωρηµένες στα βιβλία φορολογικές υποχρεώσεις και απαιτήσεις προσαρµόζονται ανάλογα. Οι διαφορές προσαρµογής καταχωρούνται στα αποτελέσµατα της χρήσης. Οι φορολογικοί συντελεστές στις χώρες που δραστηριοποιείται ο Όµιλος είναι: Χώρα Συντελεστές Φόρου/Αναβαλλόµενων Φόρων Ελλάδα 24,00% Ρουµανία 16,00% Βουλγαρία 10,00% Στο κεφάλαιο 24 της παρούσης αναφέρονται οι ανέλεγκτες φορολογικά χρήσεις της Εταιρίας και των Θυγατρικών της. 2.20 Παροχές σε εργαζοµένους α) Βραχυπρόθεσµες παροχές Οι βραχυπρόθεσµες παροχές προς το προσωπικό σε χρήµα και σε είδος, καταχωρούνται ως έξοδο όταν καθίστανται δουλευµένες. (β) Παροχές µετά την έξοδο από την υπηρεσία Σύµφωνα µε τις διατάξεις του Ν. 2112/1920, όπως τροποποιήθηκε από το άρθρο 74 παράγραφος 2 του Ν. 3863/2010 και συµπληρώθηκε από το Ν. 3899/17-12-10 άρθρο 17 παράγραφος 5α και τον Ν.4093/12 Ετήσια Οικονοµική Έκθεση της 31.12.2020 58 οι ελληνικές εταιρείες του Οµίλου καταβάλλουν αποζηµιώσεις στους συνταξιοδοτούµενους, το δε ύψος των σχετικών αποζηµιώσεων εξαρτάται από τα έτη προϋπηρεσίας και το ύψος των αποδοχών. Το πρόγραµµα θεωρείται πρόγραµµα καθορισµένων παροχών. Οι παροχές µετά την έξοδο από την υπηρεσία περιλαµβάνουν τόσο προγράµµατα καθορισµένων εισφορών όσο και προγράµµατα καθορισµένων παροχών. Το δεδουλευµένο κόστος των προγραµµάτων καθορισµένων εισφορών καταχωρείται ως έξοδο στην περίοδο που αφορά. Οι υποχρεώσεις που απορρέουν από προγράµµατα καθορισµένων παροχών στο προσωπικό υπολογίζονται στην προεξοφληµένη αξία των µελλοντικών παροχών προς το προσωπικό που έχουν καταστεί δεδουλευµένες κατά την ηµεροµηνία ισολογισµού. Η δέσµευση της καθορισµένης παροχής υπολογίζεται ετησίως από ανεξάρτητο αναλογιστή µε τη χρήση της µεθόδου της προβεβληµένης πιστωτικής µονάδας (projected unit credit method). Τα αναλογιστικά κέρδη και ζηµίες που προκύπτουν από εµπειρικές προσαρµογές και από µεταβολές στις αναλογιστικές παραδοχές αναγνωρίζονται στα λοιπά συνολικά εισοδήµατα στην περίοδο που προκύπτουν. Το κόστος προϋπηρεσίας αναγνωρίζεται άµεσα στα αποτελέσµατα. (γ) Παροχές τερµατισµού της απασχόλησης Οι παροχές τερµατισµού απασχόλησης είναι πληρωτέες όταν ο όµιλος, είτε τερµατίζει την απασχόληση εργαζοµένων πριν την συνταξιοδότηση, είτε µετά από απόφαση εργαζοµένων να δεχθούν προσφορά παροχών από τον Όµιλο σε αντάλλαγµα του τερµατισµού της απασχόλησης τους. Ο Όµιλος αναγνωρίζει τις παροχές τερµατισµού της απασχόλησης ως υποχρέωση και έξοδο κατά την προγενέστερη µεταξύ των ακόλουθων ηµεροµηνιών: α) όταν η οικονοµική οντότητα δεν δύναται πλέον να αποσύρει την προσφορά των εν λόγω παροχών και β) όταν η οικονοµική οντότητα αναγνωρίζει κόστος αναδιάρθρωσης που εµπίπτει στο πεδίο του ∆ΛΠ 37 και συνεπάγεται την καταβολή παροχών τερµατισµού της απασχόλησης. Παροχές τερµατισµού της απασχόλησης που οφείλονται 12 µήνες µετά την ηµεροµηνία του ισολογισµού προεξοφλούνται. (δ) Κρατικά Ασφαλιστικά Προγράµµατα Το ανθρώπινο δυναµικό των ελληνικών εταιρειών του Οµίλου καλύπτεται κυρίως από τον κύριο Κρατικό Ασφαλιστικό Φορέα που αφορά στον ιδιωτικό τοµέα (ΙΚΑ) που χορηγεί συνταξιοδοτικές και ιατροφαρµακευτικές παροχές. Κάθε εργαζόµενος είναι υποχρεωµένος να συνεισφέρει µέρος του µηνιαίου µισθού του στο ταµείο, ενώ τµήµα της συνολικής εισφοράς καλύπτεται από τον εργοδότη. Κατά την συνταξιοδότηση το συνταξιοδοτικό ταµείο είναι υπεύθυνο για την καταβολή των συνταξιοδοτικών παροχών στους εργαζοµένους. Κατά συνέπεια ο Όµιλος δεν έχει καµία νοµική ή τεκµαιρόµενη υποχρέωση για την πληρωµή µελλοντικών παροχών µε βάση αυτό το πρόγραµµα. Το δεδουλευµένο κόστος των εισφορών καταχωρείται ως έξοδο στην περίοδο που αφορά. Το πρόγραµµα αυτό θεωρείται και λογιστικοποιείται ως καθορισµένων εισφορών. 2.21 Προβλέψεις Προϋποθέσεις καταχώρησης προβλέψεων: • Νοµική δέσµευση Συµβόλαιο, νοµοθεσία ή άλλη εφαρµογή του νόµου. • ή Τεκµηριωµένη δέσµευση Είναι µια δέσµευση που προκύπτει από την προηγούµενη πρακτική της εταιρίας, την δηµοσιευθείσα πρακτική, ή συγκεκριµένη δηµόσια δήλωση. • Αξιόπιστη εκτίµηση του ποσού • Προκύπτει από γεγονότα του παρελθόντος (παρούσα δέσµευση) • Είναι πιθανόν από τον διακανονισµό της δέσµευσης να υπάρξει εκροή οικονοµικών πόρων Ετήσια Οικονοµική Έκθεση της 31.12.2020 59 Οι προϋποθέσεις καταχώρησης των προβλέψεων πρέπει να ισχύουν σωρευτικά. Μια πρόβλεψη καταχωρείται µόνο εάν η υποχρέωση υπάρχει ανεξάρτητα των µελλοντικών πράξεων της επιχείρησης. Εάν η επιχείρηση µπορεί να αποφύγει από του να προβεί στη δαπάνη, δεν υπάρχει υποχρέωση και δεν καταχωρείται πρόβλεψη. Μια απόφαση του ∆.Σ. δεν αρκεί για την καταχώρηση µιας πρόβλεψης διότι το ∆.Σ. µπορεί να ανακαλέσει την απόφαση του. Μια πρόβλεψη µπορεί επίσης να αντιπροσωπεύει µελλοντική δαπάνη που είναι αναγκαία για την απόκτηση µελλοντικών οικονοµικών ωφελειών. Σε αυτές τις περιπτώσεις το ποσό της πρόβλεψης κεφαλαιοποιείται ως περιουσιακό στοιχείο. Προβλέψεις δεν µπορεί να γίνουν για ενδεχόµενες µελλοντικές λειτουργικές ζηµίες. Οι προβλέψεις επανεξετάζονται στο τέλος κάθε περιόδου και προσαρµόζονται έτσι ώστε να απεικονίζουν τις καλύτερες δυνατές εκτιµήσεις και στην περίπτωση που κρίνεται αναγκαίο, προεξοφλούνται µε ένα προφόρου προεξοφλητικό επιτόκιο. 2.22 Από - αναγνώριση χρηµατοοικονοµικών απαιτήσεων και υποχρεώσεων Χρηµατοοικονοµικά στοιχεία ενεργητικού Τα χρηµατοοικονοµικά στοιχεία ενεργητικού (ή κατά περίπτωση το µέρος ενός χρηµατοοικονοµικού στοιχείου ενεργητικού ή το µέρος µίας οµάδας χρηµατοοικονοµικών στοιχείων ενεργητικού) από αναγνωρίζονται όταν: • • τα δικαιώµατα για την εισροή ταµειακών πόρων έχουν εκπνεύσει, ο Όµιλος ή η Εταιρία έχει µεταβιβάσει το δικαίωµα στην εισροή ταµειακών πόρων από το συγκεκριµένο στοιχείο ενεργητικού ή έχει αναλάβει ταυτόχρονα µία υποχρέωση προς τρίτους να τα εξοφλήσει πλήρως χωρίς σηµαντική καθυστέρηση υπό την µορφή σύµβασης µεταβίβασης ενώ παράλληλα είτε (α) έχει µεταβιβάσει ουσιαστικά όλους τους κινδύνους και τα οφέλη ή (β) δεν έχει µεταβιβάσει ουσιαστικά όλους τους κινδύνους και τα οφέλη, αλλά έχει µεταβιβάσει τον έλεγχο του συγκεκριµένου στοιχείου. Όπου ο Όµιλος ή η Εταιρία έχει µεταβιβάσει τα δικαιώµατα εισροής ταµειακών πόρων από το συγκεκριµένο στοιχείο ενεργητικού αλλά παράλληλα δεν έχει µεταβιβάσει ουσιαστικά όλους τους κινδύνους και τα οφέλη ή τον έλεγχο του συγκεκριµένου στοιχείου, τότε το στοιχείο του ενεργητικού αναγνωρίζεται στο βαθµό της συνεχιζόµενης συµµετοχής του Οµίλου ή της Εταιρίας στο περιουσιακό στοιχείο αυτό. Η συνεχιζόµενη συµµετοχή η οποία έχει τη µορφή εγγύησης επί του µεταβιβαζόµενου στοιχείου αποτιµάται στη χαµηλότερη αξία µεταξύ του αρχικού υπολοίπου του στοιχείου ενεργητικού και του µέγιστου ποσού που µπορεί ο Όµιλος ή η Εταιρία να κληθεί να καταβάλλει. Χρηµατοοικονοµικά στοιχεία παθητικού Τα χρηµατοοικονοµικά στοιχεία παθητικού από - αναγνωρίζονται όταν η υποχρέωση διακόπτεται, ακυρώνεται ή εκπνέει. Στην περίπτωση όπου µία υφιστάµενη υποχρέωση αντικαθίσταται από µία άλλη από τον ίδιο δανειστή αλλά µε ουσιαστικά διαφορετικούς όρους, ή στην περίπτωση όπου υπάρχουν ουσιαστικές αλλαγές στους όρους µίας υφιστάµενης υποχρέωσης, τότε από - αναγνωρίζεται η αρχική υποχρέωση και αναγνωρίζεται µία νέα υποχρέωση και η διαφορά που προκύπτει στα υπόλοιπα αναγνωρίζεται στα αποτελέσµατα χρήσης. 2.23 Αναγνώριση εσόδων Τα έσοδα περιλαµβάνουν την εύλογη αξία των πωλήσεων αγαθών και παροχής υπηρεσιών, καθαρά από ΦΠΑ, τελωνειακά τέλη, εκπτώσεις και επιστροφές. Τα ενδοεταιρικά έσοδα µέσα στον Όµιλο διαγράφονται πλήρως. Η αναγνώριση των εσόδων γίνεται ως εξής : (α) Πώληση αγαθών Ο Όµιλος αναγνωρίζει έσοδο όταν εκπληρώνει µια συµβατική υποχρέωση προς τον εκάστοτε πελάτη µε την παράδοση αγαθού (που ταυτίζεται µε το χρόνο που ο έλεγχος επί του αγαθού περνάει στον πελάτη). Ετήσια Οικονοµική Έκθεση της 31.12.2020 60 Εάν µία σύµβαση περιλαµβάνει περισσότερες από µια συµβατικές υποχρεώσεις η συνολική αξία της σύµβασης επιµερίζεται στις επιµέρους υποχρεώσεις µε βάση τις επιµέρους αξίες πώλησης. Το ποσό του εσόδου που αναγνωρίζεται είναι το ποσό που έχει επιµεριστεί στην αντίστοιχη συµβατική υποχρέωση που εκπληρώθηκε, µε βάση το αντίτιµο που αναµένει να λάβει ο Όµιλος σύµφωνα µε τους όρους της σύµβασης. Τυχόν µεταβλητό αντίτιµο περιλαµβάνεται στο ποσό του εσόδου που αναγνωρίζεται, στο βαθµό που δεν είναι σηµαντικά πιθανό το ποσό αυτό να αντιλογιστεί στο µέλλον. Τα δικαιώµατα για µελλοντικές εκπτώσεις µε βάση τον όγκο των πωλήσεων, αξιολογούνται από την εταιρία, προκειµένου να προσδιοριστεί εάν αποτελούν ουσιώδη δικαιώµατα τα οποία ο πελάτης δεν θα αποκτούσε εάν δεν είχε συνάψει τη συγκεκριµένη σύµβαση. Για όλα αυτά τα δικαιώµατα η εταιρία αξιολογεί την πιθανότητα εξάσκησής τους και στη συνέχεια το µέρος του εσόδου το οποίο αναλογεί στο συγκεκριµένο δικαίωµα αναγνωρίζεται όταν το δικαίωµα είτε εξασκηθεί είτε λήξει. Σύµφωνα µε τις απαιτήσεις του νέου προτύπου η εταιρία κατέληξε ότι οι µελλοντικές εκπτώσεις επί του όγκου των πωλήσεων δηµιουργούν δικαίωµα για το οποίο θα πρέπει να γίνεται πρόβλεψη και να αναγνωρίζεται κατά το χρόνο άσκησης ή λήξης του. Η εταιρία παρέχει στους πελάτες εκπτώσεις επί του όγκου πωλήσεων µε βάση τα όρια που καθορίζονται στις µεταξύ τους συµβάσεις. Όλες αυτές οι εκπτώσεις λογίζονται εντός του οικονοµικού έτους και συνεπώς η εφαρµογή του νέου προτύπου έχει µηδενική επίδραση στις εταιρικές & ενοποιηµένες οικονοµικές καταστάσεις. (β) Παροχή υπηρεσιών Τα έσοδα από παροχή υπηρεσιών αναγνωρίζονται κατά την περίοδο εκείνη όπου παρέχεται η υπηρεσία, κατά τη διάρκεια της παροχής της υπηρεσίας στον πελάτη, σε σχέση πάντα και µε το βαθµό ολοκλήρωσης της παροχής της υπηρεσίας. (γ) Έσοδα από την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας Το έσοδο από πώληση ηλεκτρικού ρεύµατος αναγνωρίζεται σύµφωνα µε τη µηνιαία παραγωγή ηλεκτρικού ρεύµατος που παρέχεται στο ελληνικό δίκτυο και επιβεβαιώνεται από το ΛΑΓΗΕ και το Α∆ΜΗΕ (Ανεξάρτητος ∆ιαχειριστής Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας) και η οποία θεωρείται ότι είναι και η ηµεροµηνία που οι σχετικοί κίνδυνοι µεταβιβάζονται στον αγοραστή. Τα έσοδα επίσης περιλαµβάνουν έσοδα για τις επικουρικές υπηρεσίες τα οποία λαµβάνονται από τον Α∆ΜΗΕ. (δ) Τόκοι Τα έσοδα από τόκους αναγνωρίζονται βάσει της χρονικής αναλογίας (αρχή δεδουλευµένου) και µε τη χρήση του πραγµατικού επιτοκίου. Όταν υπάρχει αποµείωση των απαιτήσεων, η λογιστική αξία αυτών µειώνεται στο ανακτήσιµο ποσό τους το οποίο είναι η παρούσα αξία των αναµενόµενων µελλοντικών ταµειακών ροών προεξοφλουµένων µε το αρχικό πραγµατικό επιτόκιο όπου η έκπτωση κατανέµεται σαν έσοδο από τόκους. (ε) Μερίσµατα Τα µερίσµατα αναγνωρίζονται ως έσοδα όταν οριστικοποιείται το δικαίωµα των µετόχων να τα εισπράξουν (δηλαδή µετά την έγκριση τους από τη Γενική Συνέλευση). 2.24 Μισθώσεις Ο Όµιλος ως Εκµισθωτής έχει µόνο λειτουργικές µισθώσεις ενώ ως Μισθωτής έχει και λειτουργικές και χρηµατοδοτικές µισθώσεις. Ο Όµιλος έχει εφαρµόσει το ∆ΠΧΑ 16 χρησιµοποιώντας την τροποποιηµένη αναδροµική προσέγγιση καταχωρίζοντας τη σωρευτική επίδραση της αρχικής εφαρµογής του παρόντος Προτύπου ως προσαρµογή στο υπόλοιπο έναρξης των κερδών εις νέο κατά την ηµεροµηνία πρώτης εφαρµογής. Ο Όµιλος ως Μισθωτής Ο Όµιλος αναγνωρίζει ένα δικαίωµα χρήσης περιουσιακού στοιχείου και µια υποχρέωση µίσθωσης κατά την έναρξη της µίσθωσης. Το δικαίωµα χρήσης αρχικά αποτιµάται στο κόστος, το οποίο περιλαµβάνει το ποσό της αρχικής αναγνώρισης της υποχρέωσης µίσθωσης, τυχόν πληρωµές µισθωµάτων που πραγµατοποιήθηκαν κατά την έναρξη ή πριν από την έναρξη της µίσθωσης µείον οποιαδήποτε κίνητρα Ετήσια Οικονοµική Έκθεση της 31.12.2020 61 µίσθωσης έχουν εισπραχθεί, τυχόν αρχικά άµεσα έξοδα και την εκτίµηση της υποχρέωσης για τυχόν έξοδα αποκατάστασης του δικαιώµατος χρήσης περιουσιακού στοιχείου. Μετά την αρχική αναγνώριση, το δικαίωµα χρήσης αποτιµάται στο κόστος κτήσης µειωµένο µε τις τυχόν σωρευµένες αποσβέσεις και ζηµίες αποµείωσης και προσαρµοσµένο κατά την τυχόν επανεκτίµηση της υποχρέωσης από τη µίσθωση. Το δικαίωµα χρήσης αποσβένεται µε τη µέθοδο της σταθερής απόσβεσης έως το τέλος της περιόδου µίσθωσης, εκτός και εάν στην σύµβαση προβλέπεται µεταβίβαση της κυριότητας του υποκείµενου περιουσιακού στοιχείου στον Όµιλο στο τέλος της περιόδου µίσθωσης. Στην περίπτωση αυτή το δικαίωµα χρήσης αποσβένεται στην διάρκεια της ωφέλιµης ζωής του υποκείµενου περιουσιακού στοιχείου. Επιπλέον, το δικαίωµα χρήσης ελέγχεται για ζηµίες αποµείωσης, εάν υπάρχουν, και προσαρµόζεται στις περιπτώσεις όπου υπάρχει αναπροσαρµογή της υποχρέωσης µίσθωσης. Η υποχρέωση µίσθωσης κατά την αρχική αναγνώριση αποτελείται από την παρούσα αξία των µελλοντικών υπολειπόµενων πληρωµών µισθωµάτων. Ο Όµιλος για να προεξοφλήσει τα υπολειπόµενα µελλοντικά µισθώµατα χρησιµοποιεί το τεκµαρτό επιτόκιο της µίσθωσης και όπου αυτό δεν µπορεί να προσδιορισθεί, χρησιµοποιεί το οριακό επιτόκιο δανεισµού (IBR). Οι πληρωµές µισθωµάτων που περιλαµβάνονται στην αποτίµηση της υποχρέωσης από µισθώσεις περιλαµβάνουν τα ακόλουθα: - σταθερές πληρωµές, - µεταβλητές πληρωµές που εξαρτώνται από ένα δείκτη ή ένα επιτόκιο, - ποσά που αναµένεται να καταβληθούν βάσει των εγγυήσεων υπολειµµατικής αξίας, - την τιµή άσκησης του δικαιώµατος αγοράς που η Εταιρία εκτιµά ότι θα ασκήσει και ποινές για καταγγελία µίσθωσης, εάν στον καθορισµό της διάρκειας της µίσθωσης έχει ληφθεί υπόψη η άσκηση του δικαιώµατος καταγγελίας από την Εταιρία. Μετά την ηµεροµηνία έναρξης της µισθωτικής περιόδου, η υποχρέωση από τη µίσθωση µειώνεται µε τις καταβολές των µισθωµάτων, αυξάνεται µε το χρηµατοοικονοµικό έξοδο και επανεκτιµάται για τυχόν επανεκτιµήσεις ή τροποποιήσεις της µίσθωσης. Επανεκτίµηση γίνεται όταν υπάρχει µεταβολή στις µελλοντικές πληρωµές µισθωµάτων που µπορεί να προκύπτουν από τη µεταβολή ενός δείκτη ή εάν υπάρχει µια µεταβολή στην εκτίµηση του Οµίλου για το ποσό που αναµένεται να καταβληθεί για µια εγγύηση υπολειµµατικής αξίας, µεταβολή στη διάρκεια της σύµβασης µίσθωσης και µεταβολή στην εκτίµηση άσκησης του δικαιώµατος αγοράς του υποκείµενου στοιχείου, εφόσον υπάρχει. Όταν η υποχρέωση µίσθωσης αναπροσαρµόζεται, γίνεται και αντίστοιχη προσαρµογή στη λογιστική αξία του δικαιώµατος χρήσης ή καταχωρείται στα αποτελέσµατα όταν η λογιστική αξία του δικαιώµατος χρήσης µειωθεί στο µηδέν. Σύµφωνα µε την πολιτική που επέλεξε να εφαρµόσει ο Όµιλος, το δικαίωµα χρήσης αναγνωρίζεται στα «Ιδιοχρησιµοποιούµενα πάγια περιουσιακά στοιχεία» και η υποχρέωση µίσθωσης διακριτά από τις άλλες υποχρεώσεις στα κονδύλια «Μακροπρόθεσµες υποχρεώσεις µισθώσεων» και «Βραχυπρόθεσµες υποχρεώσεις µισθώσεων». Στις περιπτώσεις που η Εταιρία ή ο Όµιλος λειτουργεί ως υπεκµισθωτής µε λειτουργική µίσθωση το δικαίωµα χρήσης που αφορά στην κύρια σύµβαση περιλαµβάνεται στην κατηγορία «Επενδύσεις σε ακίνητα». Ο Όµιλος επέλεξε να κάνει χρήση της εξαίρεσης που παρέχει το ∆ΠΧΑ 16 και να µην αναγνωρίζει δικαίωµα χρήσης και υποχρέωση µίσθωσης για µισθώσεις των οποίων η διάρκεια δεν υπερβαίνει τους 12 µήνες ή για µισθώσεις στις οποίες το υποκείµενο περιουσιακό στοιχείο είναι χαµηλής αξίας (αξίας µικρότερης των € 5.000 όταν είναι καινούργιο). Ο Όµιλος ως Εκµισθωτής Χρηµατοδοτικές µισθώσεις Στις περιπτώσεις συµβάσεων χρηµατοδοτικής µίσθωσης, στις οποίες ο Όµιλος λειτουργεί ως εκµισθωτής, το συνολικό ποσό των µισθωµάτων, που προβλέπει η σύµβαση µίσθωσης, καταχωρείται στην κατηγορία δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών. Η διαφορά, µεταξύ της παρούσας αξίας (καθαρή επένδυση) των µισθωµάτων και του συνολικού ποσού των µισθωµάτων, αναγνωρίζεται ως µη δεδουλευµένος τόκος και εµφανίζεται αφαιρετικά των απαιτήσεων. Οι εισπράξεις των µισθωµάτων µειώνουν τη συνολική απαίτηση από µισθώµατα, ενώ το χρηµατοοικονοµικό έσοδο αναγνωρίζεται µε τη µέθοδο του δεδουλευµένου. Οι απαιτήσεις από χρηµατοδοτικές µισθώσεις εξετάζονται για αποµείωση της αξίας τους, σύµφωνα µε το ∆ΠΧΑ 9. Ετήσια Οικονοµική Έκθεση της 31.12.2020 62 Λειτουργικές µισθώσεις Στις περιπτώσεις λειτουργικών µισθώσεων, ο Όµιλος κατατάσσει το µισθωµένο πάγιο ως στοιχείο του ενεργητικού, διενεργώντας αποσβέσεις µε βάση την ωφέλιµη ζωή του. Τα ποσά των µισθωµάτων, που αντιστοιχούν στη χρήση του µισθωµένου παγίου αναγνωρίζονται ως έσοδα, στην κατηγορία λοιπά έσοδα, µε τη µέθοδο του δεδουλευµένου. Όταν η Εταιρία είναι ενδιάµεσος εκµισθωτής, αξιολογεί την κατάταξη της υπεκµίσθωσης κάνοντας αναφορά στο δικαίωµα χρήσης της κύριας µίσθωσης, δηλαδή η Εταιρία συγκρίνει τους όρους της κύριας µίσθωσης µε αυτούς της υπεκµίσθωσης. Αντίθετα, εάν η κύρια µίσθωση είναι µια βραχυπρόθεσµη µίσθωση στην οποία η Εταιρία εφαρµόζει την εξαίρεση που περιγράφεται παραπάνω, τότε κατατάσσει την υπεκµίσθωση ως λειτουργική µίσθωση. Στην περίπτωση αυτή, η Εταιρία αναγνωρίζει τα ποσά των µισθωµάτων, που αντιστοιχούν στην υπεκµίσθωση του µισθωµένου παγίου ως έσοδα, στην κατηγορία λοιπά έσοδα, µε τη µέθοδο του δεδουλευµένου. 2.25 Αναταξινοµήσεις Κονδυλίων Έγινε µη σηµαντική αναταξινόµηση στην “Κατάσταση Αποτελεσµάτων και Λοιπών Συνολικών Εσόδων” της Εταιρίας, της προηγούµενης συγκριτικής χρήσης 2019, για λόγους ορθής και ακριβέστερης απεικόνισης. Η αναταξινόµηση αυτή αφορά εµφάνιση στα “Λοιπά συνολικά έσοδα / έξοδα µετά από φόρους” ποσού €6.529,41 το οποίο εµφανίστηκε απευθείας στην “Κατάσταση Μεταβολών Ιδίων Κεφαλαίων” και στην “Καθαρή θέση” της Εταιρίας χωρίς να επηρεάσει τα “Λοιπά συνολικά έσοδα / έξοδα µετά από φόρους” της “Κατάστασης Αποτελεσµάτων και Λοιπών Συνολικών Εσόδων”. H αναταξινόµηση αυτή δεν είχε καµία επίδραση στην “Κατάσταση Μεταβολών Ιδίων Κεφαλαίων” και στα “Ίδια Κεφάλαια” του Οµίλου και της Εταιρίας της χρήσης 2019. 2.26 ∆ιανοµή µερισµάτων Η διανοµή των µερισµάτων στους µετόχους της µητρικής καταχωρείται ως υποχρέωση στις οικονοµικές καταστάσεις όταν η διανοµή εγκρίνεται από την Γενική Συνέλευση των µετόχων. 2.27 Κρατικές Επιχορηγήσεις Οι Κρατικές Επιχορηγήσεις αναγνωρίζονται στον Ισολογισµό αρχικά ως έσοδα εποµένων χρήσεων όταν η είσπραξη της επιχορήγησης είναι εύλογα εξασφαλισµένη και ο Όµιλος αναµένεται να εκπληρώσει τις προϋποθέσεις που απαιτούνται. Οι επιχορηγήσεις που αφορούν έξοδα του Οµίλου αναγνωρίζονται ως λοιπά έσοδα εκµετάλλευσης σε συστηµατική βάση, στις χρήσεις που αναγνωρίζονται τα αντίστοιχα έξοδα. Επιχορηγήσεις που αφορούν το κόστος απόκτησης περιουσιακών στοιχείων του Οµίλου αναγνωρίζονται ως λοιπά έσοδα εκµετάλλευσης σε συστηµατική βάση, σύµφωνα µε την ωφέλιµη ζωή του περιουσιακού στοιχείου. 2.28 Κέρδη ανά µετοχή Τα βασικά κέρδη ανά µετοχή υπολογίζονται διαιρώντας τα καθαρά κέρδη µετά από φόρους, µε το µέσο σταθµισµένο αριθµό µετοχών κάθε χρήσης. 2.29 Μακροπρόθεσµες Απαιτήσεις / Υποχρεώσεις Μακροπρόθεσµες απαιτήσεις και υποχρεώσεις, οι οποίες είναι άτοκες ή φέρουν επιτόκιο χαµηλότερο από τα εκάστοτε τρέχοντα επιτόκια της αγοράς, εµφανίζονται στην καθαρή παρούσα αξία τους. Οι διαφορές προεξόφλησης, απεικονίζονται σαν χρηµατοοικονοµικά έσοδα / έξοδα στα Αποτελέσµατα της εκάστοτε χρήσεως στην οποία προκύπτουν. 2.30 Συνδεδεµένα µέρη Οι συναλλαγές και τα υπόλοιπα µε συνδεδεµένα µέρη παρουσιάζονται ξεχωριστά στις οικονοµικές καταστάσεις. Αυτά τα συνδεδεµένα µέρη αφορούν βασικά τους κύριους µετόχους (και τα στενά συγγενικά µε αυτούς πρόσωπα) και τη διοίκηση µίας επιχείρησης ή/και των θυγατρικών της εταιρειών, εταιρείες µε κοινό ιδιοκτησιακό καθεστώς και / ή διοίκηση µε την επιχείρηση και τις ενοποιούµενες θυγατρικές ή θυγατρικές αυτών των εταιριών. Ετήσια Οικονοµική Έκθεση της 31.12.2020 63 2.31 ∆ιαχείριση κεφαλαίου Πολιτική του οµίλου είναι η διατήρηση ισχυρής κεφαλαιακής βάσης, ώστε να υπάρχει εµπιστοσύνη εκ µέρους των επενδυτών και των πιστωτών και να υποστηρίζεται η µελλοντική του ανάπτυξη. Η διοίκηση παρακολουθεί τα ίδια κεφάλαια στο σύνολό τους, µε εξαίρεση τα δικαιώµατα µειοψηφίας, ώστε η σχέση των ξένων (αφαιρουµένων των καταθέσεων της εταιρίας) µε τα ίδια κεφάλαια, να διαµορφώνεται χαµηλότερα από 2 µε 2,5 προς 1. Από τις διατάξεις περί νοµοθεσίας των ανωνύµων εταιρειών, Ν. 4548/2018, επιβάλλονται περιορισµοί σε σχέση µε τα ίδια κεφάλαια που έχουν ως εξής: Η απόκτηση ιδίων µετοχών, µε εξαίρεση την περίπτωση της απόκτησης µε σκοπό την διανοµή τους στους εργαζοµένους, δεν µπορεί να υπερβαίνει το 10% του καταβεβληµένου µετοχικού κεφαλαίου και δεν µπορεί να έχει ως αποτέλεσµα την µείωση των ιδίων κεφαλαίων σε ποσό κατώτερο από το ποσό του µετοχικού κεφαλαίου, προσαυξηµένου µε: α) τα αποθεµατικά των οποίων η διανοµή απαγορεύεται από τον Νόµο ή το καταστατικό, (β) τα λοιπά πιστωτικά κονδύλια της καθαρής θέσης, τα οποία δεν επιτρέπεται να διανεµηθούν και (γ) τα ποσά των πιστωτικών κονδυλίων της κατάστασης αποτελεσµάτων, που δεν αποτελούν πραγµατοποιηµένα κέρδη. Σε περίπτωση που το σύνολο των ιδίων κεφαλαίων της εταιρίας γίνει κατώτερο από το ½ του µετοχικού κεφαλαίου, το ∆ιοικητικό Συµβούλιο υποχρεούται να συγκαλέσει την γενική συνέλευση, µέσα σε προθεσµία έξι µηνών από την λήξη της χρήσης, για να αποφασίσει την λύση της εταιρίας ή την υιοθέτηση άλλου µέτρου. Ετησίως, αφαιρείται το 1/20 τουλάχιστον των καθαρών κερδών, προς σχηµατισµό του τακτικού αποθεµατικού, το οποίο χρησιµοποιείται αποκλειστικά προς εξίσωση, προ πάσης διανοµής µερίσµατος, του τυχόν χρεωστικού υπολοίπου της κατάστασης αποτελεσµάτων. Ο σχηµατισµός του αποθεµατικού αυτού καθίσταται προαιρετικός, όταν το ύψος του φθάσει το 1/3 τουλάχιστον του µετοχικού κεφαλαίου. Η καταβολή ετησίου µερίσµατος στους µετόχους σε µετρητά και σε ποσοστό 35% τουλάχιστον των καθαρών κερδών, µετά την αφαίρεση της κράτησης για σχηµατισµό του τακτικού αποθεµατικού και των λοιπών πιστωτικών κονδυλίων της κατάστασης αποτελεσµάτων, που δεν προέρχονται από πραγµατοποιηµένα κέρδη, είναι υποχρεωτική. Μη διανοµή του ελάχιστου µερίσµατος επιτρέπεται, αν έτσι αποφασισθεί από την Γενική Συνέλευση των µετόχων µε αυξηµένη απαρτία και µε πλειοψηφία τουλάχιστον 80% του εκπροσωπούµενου στη συνέλευση κεφαλαίου. Με απόφαση της γενικής συνέλευσης που λαµβάνεται µε αυξηµένη απαρτία και πλειοψηφία είναι δυνατόν τα κέρδη που είναι διανεµητέα ως ελάχιστο µέρισµα να κεφαλαιοποιηθούν και να διανεµηθούν σε όλους τους µετόχους µε µορφή µετοχών, υπολογιζόµενων στην ονοµαστική τους αξία. 3. ∆ιαχείριση χρηµατοοικονοµικού κινδύνου Κίνδυνοι και αβεβαιότητες Με το άρθρο 86 του Ν. 4624/2019 καταργήθηκαν από 1/9/2019 οι κεφαλαιακοί περιορισµοί που είχαν επιβληθεί µε το πρώτο άρθρο της από 18.7.2015 Πράξης Νοµοθετικού Περιεχοµένου «Επείγουσες Ρυθµίσεις για τη θέσπιση περιορισµών στην ανάληψη µετρητών και τη µεταφορά κεφαλαίων» (Α΄ 84), η οποία κυρώθηκε µε το άρθρο 4 του ν. 4350/2015 (Α’ 161), όπως ισχύει και ως εκ τούτου από την ηµεροµηνία αυτή και εφεξής δεν υφίσταται κίνδυνος από την κίνηση κεφαλαίων. Στα πλαίσια της συνήθους δραστηριότητας του ο Όµιλος εκτίθεται στους παρακάτω χρηµατοοικονοµικούς κινδύνους : • • • Πιστωτικός κίνδυνος Κίνδυνος ρευστότητας Κίνδυνος αγοράς Η πολιτική διαχείρισης κινδύνων του Οµίλου εστιάζει στη µεταβλητότητα των χρηµαταγορών µε στόχο την ελαχιστοποίηση των παραγόντων που µπορεί να επιδράσουν αρνητικά στη χρηµατοοικονοµική του απόδοση. Η πολιτική διαχείρισης κινδύνου εφαρµόζεται προκειµένου να αναγνωρίζονται και να αναλύονται οι κίνδυνοι που αντιµετωπίζει ο Όµιλος, να τίθενται όρια ανάληψης κινδύνου και να εφαρµόζονται έλεγχοι ως προς αυτά. Τα συστήµατα και οι πολιτικές που εφαρµόζονται επανεξετάζονται περιοδικά ώστε να Ετήσια Οικονοµική Έκθεση της 31.12.2020 64 ενσωµατώνουν τις αλλαγές που παρατηρούνται στις συνθήκες της αγοράς και στις δραστηριότητες του Οµίλου. Η διαχείριση των κινδύνων γίνεται από την Οικονοµική ∆ιεύθυνση της Εταιρίας, σε συνεργασία µε τα υπόλοιπα τµήµατα του Οµίλου και σύµφωνα µε τις κατευθυντήριες γραµµές και εγκρίσεις του ∆ιοικητικού Συµβουλίου της Εταιρίας. Ο έλεγχος της τήρησης των πολιτικών και των διαδικασιών διαχείρισης κινδύνου γίνεται από το τµήµα Εσωτερικού Ελέγχου, το οποίο πραγµατοποιεί τακτικούς και έκτακτους ελέγχους σχετικά µε την εφαρµογή των διαδικασιών, τα πορίσµατα των οποίων γνωστοποιούνται στο ∆ιοικητικό Συµβούλιο. Πιστωτικός κίνδυνος Λόγω της µεγάλης διασποράς του πελατολογίου (κανένας πελάτης δεν ξεπερνά το 5 % των συνολικών πωλήσεων), ο όµιλος δεν έχει σηµαντική συγκέντρωση πιστωτικού κινδύνου. Βάσει της πιστωτικής πολιτικής που έχει εγκρίνει το ∆ιοικητικό Συµβούλιο των εταιριών του οµίλου, κάθε νέος πελάτης εξετάζεται σε ατοµική βάση για την πιστοληπτική του ικανότητα πριν του προταθούν οι συνήθεις όροι πληρωµών. Για κάθε πελάτη έχουν οριστεί πιστωτικά όρια, τα οποία επανεξετάζονται ανάλογα µε τις τρέχουσες συνθήκες και αν απαιτηθεί αναπροσαρµόζονται οι όροι πωλήσεων και εισπράξεων. Τα πιστωτικά όρια των πελατών κατά κανόνα καθορίζονται µε βάση τα χορηγούµενα ασφαλιστικά όρια που λαµβάνονται για αυτούς από τις ασφαλιστικές εταιρίες. Κατά την παρακολούθηση του πιστωτικού κινδύνου των πελατών, οι πελάτες οµαδοποιούνται ανάλογα µε τα πιστωτικά χαρακτηριστικά τους, τα χαρακτηριστικά ενηλικίωσης των απαιτήσεων τους και τα τυχόν προηγούµενα προβλήµατα εισπραξιµότητας που έχουν επιδείξει. Οι απαιτήσεις από πελάτες περιλαµβάνουν κυρίως απαιτήσεις πωλήσεων χονδρικής. Οι πελάτες που χαρακτηρίζονται ως «υψηλού ρίσκου» τοποθετούνται σε ειδική κατάσταση πελατών και µελλοντικές πωλήσεις πρέπει να προεισπράττονται και να εγκρίνονται από το ∆ιοικητικό Συµβούλιο. Ταυτόχρονα διενεργείται πρόβλεψη αποµείωσης που αντιπροσωπεύει την εκτίµηση για ζηµίες σε σχέση µε τους πελάτες και τις λοιπές απαιτήσεις. Η πρόβλεψη αυτή αποτελείται κυρίως από ζηµίες αποµείωσης συγκεκριµένων απαιτήσεων που εκτιµώνται βάσει των δεδοµένων συνθηκών ότι θα πραγµατοποιηθούν αλλά δεν έχουν ακόµα οριστικοποιηθεί. Το ποσό της ζηµιάς αποµείωσης είναι η διαφορά µεταξύ της λογιστικής αξίας των απαιτήσεων και της παρούσας αξίας των εκτιµώµενων µελλοντικών ταµειακών ροών, προεξοφλούµενων µε το εκάστοτε πραγµατικό επιτόκιο. Το ποσό της ζηµιάς αποµείωσης καταχωρείται ως έξοδο στα αποτελέσµατα. Απαιτήσεις που εκτιµώνται ως ανεπίδεκτες εισπράξεως διαγράφονται. Βάσει των ασφαλιστήριων συµβολαίων που διαθέτει ο Όµιλος, ο πιστωτικός κίνδυνος περιορίζεται στο 10% του συνόλου των απαιτήσεων από πελάτες. Το περιθώριο αυτό του κινδύνου περιορίζεται ακόµη περισσότερο καθώς όπου αυτό κρίνεται απαραίτητο ζητούνται επιπλέον εµπράγµατες ή λοιπές εξασφαλίσεις (π.χ εγγυητικές επιστολές). Ενηλικίωση εµπορικών απαιτήσεων Όµιλος 7.145.182,00 Εταιρία 7.049.746,00 31 έως 90 ηµέρες 5.019.914,11 4.855.995,00 91 έως 180 ηµέρες 4.393.544,56 4.311.585,00 180 ηµέρες και άνω 4.141.231,69 3.983.015,60 Έως 30 ηµέρες -13.476,44 0,00 Σύνολο 20.686.395,92 20.200.341,60 Προβλέψεις – αποµειώσεις επισφαλών απαιτήσεων -3.391.073,39 -3.212.249,22 Σύνολο 17.295.322,53 16.988.092,38 Ενδοοµιλικές συναλλαγές Κίνδυνος ρευστότητας Ο κίνδυνος ρευστότητας συνίσταται στον κίνδυνο αδυναµίας αποπληρωµής των χρηµατοοικονοµικών υποχρεώσεων κατά την λήξη τους. Η προσέγγιση που υιοθετεί ο Όµιλος για τη διαχείριση της ρευστότητας είναι η διασφάλιση των απαραίτητων χρηµατικών διαθεσίµων καθώς και επαρκών πιστωτικών ορίων από τις συνεργαζόµενες τράπεζες, έτσι ώστε να εξασφαλίζεται η αναγκαία ρευστότητα για την εκπλήρωση των Ετήσια Οικονοµική Έκθεση της 31.12.2020 65 χρηµατοοικονοµικών υποχρεώσεων, κάτω από συνήθεις αλλά και δυσµενείς συνθήκες, χωρίς να υφίστανται µη αποδεκτές ζηµίες ή να διακινδυνεύεται η φήµη του Οµίλου. Για την ελαχιστοποίηση των κινδύνων ρευστότητας η οικονοµική διεύθυνση του Οµίλου διενεργεί κατά τη σύνταξη του ετήσιου προϋπολογισµού ετήσια πρόβλεψη ταµειακών ροών, καθώς και µηνιαία κυλιόµενη πρόβλεψη τριών µηνών έτσι ώστε να εξασφαλίζεται η επάρκεια των αναγκαίων χρηµατικών διαθέσιµων για την κάλυψη των λειτουργικών αναγκών και των χρηµατοοικονοµικών υποχρεώσεων. Η πολιτική αυτή δε λαµβάνει υπόψη της τη σχετική επίδραση από ακραίες συνθήκες που δεν µπορούν να προβλεφθούν. Για τον λόγο αυτό, η διοίκηση του οµίλου, αξιολογώντας τις εκάστοτε συνθήκες της αγοράς, επιλέγει την διακράτηση ορισµένου ύψους χρηµατικών διαθεσίµων ασφαλείας µε στόχο την αντιµετώπιση έκτακτων και ακραίων συνθηκών. Επισηµαίνεται ότι για το σύνολο των δανειακών υποχρεώσεων του Οµίλου δεν υφίσταται καµία εµπράγµατη εξασφάλιση προς τις τράπεζες, γεγονός που καταδεικνύει την υψηλή πιστοληπτική του ικανότητα. Ο παρακάτω πίνακας αναλύει τις υποχρεώσεις της εταιρίας και του οµίλου µε βάση την υπολειποµένη διάρκεια τους κατά την 31.12.2020. Όµιλος ∆ανεισµός Προµηθευτές & λοιπές υποχρεώσεις Επιχορηγήσεις (έσοδα εποµένων χρήσεων) Σύνολο Εταιρία ∆ανεισµός Προµηθευτές & λοιπές υποχρεώσεις Επιχορηγήσεις (έσοδα εποµένων χρήσεων) Σύνολο 1 έως 6 µήνες 1 έτος & άνω Σύνολο 10.375.195,44 2.069.000,00 29.016.000,00 41.460.195,44 12.356.334,42 277.532,37 5.063.951,57 17.697.818,36 0,00 0,00 3.679.082,95 3.679.082,95 22.731.529,86 2.346.532,37 37.759.034,52 62.837.096,75 1 έτος & άνω Σύνολο 1 έως 6 µήνες 6 έως 12 µήνες 6 έως 12 µήνες 10.412.528,00 1.911.000,00 29.016.000,00 41.339.528,00 12.067.106,31 267.052,80 3.484.419,86 15.818.578,97 0,00 0,00 2.716.182,66 2.716.182,66 22.479.634,31 2.178.052,80 35.216.602,52 59.874.289,63 Κίνδυνος αγοράς Ο κίνδυνος αγοράς συνίσταται στις µεταβολές των τιµών προµήθειας των πρώτων υλών, στις µεταβολές των συναλλαγµατικών ισοτιµιών, καθώς και στις µεταβολές των επιτοκίων δανεισµού, κίνδυνοι οι οποίοι δύναται να επηρεάσουν τα αποτελέσµατα του οµίλου. Ο σκοπός της διαχείρισης κινδύνου από τις συνθήκες της αγοράς είναι ο έλεγχος και η οριοθέτηση της έκθεσης του οµίλου στους κινδύνους αυτούς στο πλαίσιο αποδεκτών ορίων, µε παράλληλη βελτιστοποίηση των αποδόσεων. Κίνδυνος ∆ιακύµανσης Τιµών Πρώτων Υλών Μετάλλου (σίδηρος, χάλυβας κλπ) Ο όµιλος πραγµατοποιεί τις αγορές του κατά κύριο λόγο από τη διεθνή αγορά χάλυβα σύµφωνα µε τους συνήθεις όρους της αγοράς. Κάθε µεταβολή στις τιµές αγοράς των πρώτων υλών αφοµοιώνεται στις τιµές πώλησης µε αποτέλεσµα σε περιόδους µεγάλων διακυµάνσεων των τιµών των πρώτων υλών στην παγκόσµια αγορά να µεταβάλλεται το περιθώριο κέρδους του οµίλου. Αναλυτικότερα σε περιόδους όπου οι τιµές ακολουθούν αυξητική τάση τα περιθώρια κέρδους βελτιώνονται καθώς η αυξητική τάση µεταφέρεται και στις τιµές πώλησης. Αντίστοιχα, όταν οι τιµές των πρώτων υλών ακολουθούν πτωτική τάση τα περιθώρια κέρδους µειώνονται. Ο όµιλος δεν καλύπτει µε πράξεις αντιστάθµισης κινδύνου (hedging) το βασικό απόθεµα λειτουργίας του µε αποτέλεσµα τυχόν αυξοµείωση των τιµών µετάλλων να µπορεί να επηρεάσει αντίστοιχα τα αποτελέσµατά του µέσω υποτίµησης ή υπερτίµησης των αποθεµάτων. Ετήσια Οικονοµική Έκθεση της 31.12.2020 66 Συναλλαγµατικός κίνδυνος Ο όµιλος είναι εκτεθειµένος σε συναλλαγµατικό κίνδυνο από τις αγορές αποθεµάτων που πραγµατοποιεί σε $ (δολάρια ΗΠΑ), από τις καταθέσεις σε $ (δολάρια ΗΠΑ), καθώς και από την λειτουργία της κοινοπραξίας BALKAN IRON GROUP SRL µε έδρα στην Ρουµανία της οποίας το λειτουργικό νόµισµα είναι το RON. Ο δανεισµός του οµίλου είναι στο σύνολο του σε ευρώ ενώ δεν υπάρχουν απαιτήσεις σε ξένο νόµισµα. Για να περιοριστεί ο συναλλαγµατικός κίνδυνος από τις αγορές αποθεµάτων πραγµατοποιούνται προαγορές συναλλάγµατος. Για το σύνολο των υποχρεώσεων σε ξένο νόµισµα την 31.12.2020, αλλά και τις υποχρεώσεις που θα προκύψουν µε βάση τα συµβόλαια που έχουν υπογραφεί έως 31.12.2020, έχουν πραγµατοποιηθεί ισόποσες προαγορές συναλλάγµατος και κατά συνέπεια δεν υφίσταται συναλλαγµατικός κίνδυνος από τη µεταβολή της ισοτιµίας του δολαρίου. Μια ενίσχυση κατά 10% του EURO έναντι του US $ και του EURO έναντι του RON στις 31 ∆εκεµβρίου θα µετέβαλε την καθαρή θέση και τα αποτελέσµατα µε ποσά ασήµαντα για την Εταιρία. Κίνδυνος επιτοκίων Ο κίνδυνος επιτοκίων προκύπτει κυρίως από µακροπρόθεσµο και βραχυπρόθεσµο τραπεζικό δανεισµό σε € µε κυµαινόµενο επιτόκιο euribor. Ο όµιλος χρηµατοδοτεί τις επενδύσεις του καθώς και τις ανάγκες του σε κεφάλαια κίνησης µέσω ιδίων κεφαλαίων, βραχυπρόθεσµου τραπεζικού δανεισµού, µακροπρόθεσµων και οµολογιακών δανείων, µε αποτέλεσµα να επιβαρύνει τα αποτελέσµατά του µε χρεωστικούς τόκους. Αυξητικές τάσεις στα επιτόκια θα έχουν αρνητική επίπτωση στα αποτελέσµατα καθώς θα επιβαρύνονται µε επιπλέον κόστος δανεισµού. Η επίπτωση στα Αποτελέσµατα και στα Ίδια Κεφάλαια του οµίλου και της εταιρίας αν τα επιτόκια (Euribor) ήταν κατά µέσο όρο κατά 1 % υψηλότερα / χαµηλότερα κατά τη διάρκεια του 2020 θα ήταν η εξής: Όµιλος 41,5 Επίδραση στα αποτελέσµατα προ φόρων (+/-) 0,41 Εταιρία 41,3 0,41 Ποσά σε εκ. € ∆άνεια 31.12.2020 Αυτό θα συνέβαινε λόγω του υψηλότερου / χαµηλότερου χρηµατοοικονοµικού κόστους για τραπεζικό δανεισµό µε κυµαινόµενο επιτόκιο σε €. Μικρότερη είναι η επίδραση των εσόδων από τόκους προθεσµιακών καταθέσεων σε €. Η επίπτωση στα Αποτελέσµατα και στα Ίδια Κεφάλαια του οµίλου και της εταιρίας αν τα επιτόκια προθεσµιακών καταθέσεων ήταν κατά µέσο όρο κατά 1 % υψηλότερα / χαµηλότερα κατά τη διάρκεια του 2020: Όµιλος 9,8 Επίδραση στα αποτελέσµατα προ φόρων (+/-) 0,10 Εταιρία 9,4 0,09 Ποσά σε εκ. € Καταθέσεις όψεως & προθεσµίας 31.12.2020 Αυτό θα συνέβαινε λόγω του υψηλότερου / χαµηλότερου χρηµατοοικονοµικού εσόδου από προθεσµιακές καταθέσεις. Κίνδυνος κεφαλαίου Στόχος της διοίκησης σε σχέση µε τη διαχείριση κεφαλαίου είναι να διασφαλίσει τη δυνατότητα απρόσκοπτης λειτουργία του µε σκοπό να παρέχονται ικανοποιητικές αποδόσεις στους µετόχους και να διατηρείται κατά το δυνατόν η ιδανική κατανοµή κεφαλαίου µειώνοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο το κόστος κεφαλαίου. Για το λόγο αυτό, η διοίκηση, δύναται να αναπροσαρµόζει ανάλογα µε τις συνθήκες τη Ετήσια Οικονοµική Έκθεση της 31.12.2020 67 µερισµατική απόδοση, να προβαίνει σε αυξήσεις κεφαλαίου µε µετρητά ή να εκποιεί περιουσιακά στοιχεία ώστε να µειωθεί το χρέος. Στοιχεία Εταιρίας Σύνολο δανεισµού 31.12.2020 31.12.2019 41.339.528,00 36.896.640,17 9.436.262,12 13.990.542,99 Καθαρός δανεισµός 31.903.265,88 22.906.097,18 Σύνολο ιδίων κεφαλαίων 65.374.612,01 64.121.781,84 5.292.384,04 2.868.888,37 Μείον: χρηµατικά διαθέσιµα EBITDA Ίδια κεφ. / Καθαρός δανεισµός 2,05 6,03 Καθαρός δανεισµός / EBITDA Στοιχεία Οµίλου Σύνολο δανεισµού Μείον: χρηµατικά διαθέσιµα 31.12.2020 41.460.195,44 2,80 7,98 31.12.2019 37.500.003,71 9.750.656,33 14.163.404,82 Καθαρός δανεισµός 31.709.539,11 23.336.598,89 Σύνολο ιδίων κεφαλαίων 65.849.932,79 64.218.526,71 5.994.689,84 3.492.508,59 EBITDA Ίδια κεφ. / Καθαρός δανεισµός Καθαρός δανεισµός / EBITDA 2,08 5,29 2,75 6,68 Επιπτώσεις της πανδηµίας στην λειτουργία της Εταιρίας ∆ίχως αµφιβολία, το 2020 υπήρξε ένα έτος το οποίο σηµαδεύτηκε από την πανδηµία Covid-19 και τις επιπτώσεις της στην παγκόσµια οικονοµία. Το ξέσπασµα της πανδηµίας στην Ελλάδα κατά το 1ο τρίµηνο του 2020 αντιµετωπίστηκε µε ταχύτητα και συντονισµένα µε αποτέλεσµα την επανέναρξη της οικονοµικής δραστηριότητας σε συντοµότερο χρονικό διάστηµα συγκριτικά µε άλλες χώρες. Η αβεβαιότητα ωστόσο ως προς την αντιµετώπιση της πανδηµίας, ο περιορισµός και οι συστάσεις για αποφυγή των µετακινήσεων µε στόχο την προστασία έναντι της διασποράς, µείωσαν την ζήτηση, την κατανάλωση και ως εκ τούτου τις οικονοµικές επιδόσεις σε σηµαντικό αριθµό κλάδων της οικονοµίας. Η συνεργασία ωστόσο σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης για την αντιµετώπιση των οικονοµικών επιπτώσεων της πανδηµίας δηµιούργησε µεγαλύτερα περιθώρια δηµοσιονοµικής ελευθερίας, ενώ ταυτόχρονα η χαλάρωση των προϋποθέσεων χρηµατοδότησης εθνικών οικονοµίων απελευθέρωσε πόρους που κατευθύνθηκαν στην περιορισµό της ύφεσης και τη στήριξη της οικονοµικής δραστηριότητας. Η επίδραση του Covid-19 έχει αξιολογηθεί από τη ∆ιοίκηση του Οµίλου και όπου ήταν απαραίτητο έχει θεωρηθεί ως ένδειξη αποµείωσης (βλέπε κεφάλαιο 5). Ο χαλυβουργικός κλάδος στην Ελλάδα κατά το 1ο τρίµηνο του 2020 και µέχρι την εφαρµογή των µέτρων προστασίας, έδειξε θετικά σηµάδια µε βελτίωση της ζήτησης και άνοδο των τιµών των Ά υλών. Στο πλαίσιο αυτό, ο χαλυβουργικός τοµέας του οµίλου παρουσίασε αύξηση της δραστηριότητας στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, αλλά και σηµαντική βελτίωση των αποτελεσµάτων του. Η πορεία ωστόσο των αποτελεσµάτων κατά το 2ο τρίµηνο του έτους αντιστράφηκε, µε πτώση της ζήτησης και κάµψη των τιµών των Ά υλών ακολουθώντας την διεθνή και εγχώρια συρρίκνωση της οικονοµικής δραστηριότητας, ως αποτέλεσµα των αυστηρών µέτρων περιορισµού της πανδηµίας. Αντιθέτως, η εικόνα των αποτελεσµάτων του οµίλου κατά το 2ο εξάµηνό του έτους σηµείωσε σηµαντική βελτίωση ως αποτέλεσµα ανόδου των τιµών πώλησης των χαλυβουργικών ειδών και τόνωσης της ζήτησης, οδηγούµενη κυρίως από τους τοµείς της ενέργειας, των υποδοµών, το ναυπηγοεπισκευαστικό, των κατασκευών, καθώς και των νέων αγορών του εξωτερικού. Στο σύνολο του έτους ο κύκλος εργασιών συνέπεια των επιπτώσεων της πανδηµίας εκτιµάται ότι µειώθηκε σε ποσοστό µικρότερο του 5% µε το µεγαλύτερο ποσοστό µείωσης να προέρχεται από τις αγορές του εξωτερικού. Αντιθέτως, σηµαντική βελτίωση σηµείωσε το περιθώριο µικτού κέρδους το οποίο ανήλθε σε 13,3% έναντι 10,2% το 2019, ως αποτέλεσµα στοχευµένων αγορών Ά υλών κατά το 1ο εξάµηνο που µείωσαν το κόστος παραγωγής, σε συνδυασµό µε την σηµαντική αύξηση των τιµών πώλησης στο 2ο εξάµηνο. Όσον αφορά την λειτουργία και τα αποτελέσµατα τόσο του ενεργειακού όσο και του αγροτικού κλάδου στους οποίους δραστηριοποιείται ό όµιλος, εκτιµάται ότι δεν επηρεάστηκαν από τις επιπτώσεις και τα µέτρα ανάσχεσης της πανδηµίας. Ετήσια Οικονοµική Έκθεση της 31.12.2020 68 Όσον αφορά την προµήθεια των απαραίτητων Ά υλών για την λειτουργία της παραγωγής, σηµειώνεται ότι δεν υπήρξε καµία καθυστέρηση ή αναβολή στις συµφωνηθείσες ποσότητες και χρόνους παράδοσης, γεγονός που συνέβαλλε στην κάλυψη της αυξηµένης ζήτησης και την βελτίωση του επιπέδου δραστηριότητας στο 2ο εξάµηνο του έτους. Επιπλέον, λόγω της σηµαντικής διασποράς του πελατολόγιου του οµίλου σε κλάδους και γεωγραφικές αγορές, σηµειώνεται ότι δεν παρατηρήθηκε οποιαδήποτε αθέτηση των συµφωνηθέντων όρων πίστωσης. Την 31.12.2020, το υπόλοιπο των εµπορικών απαιτήσεων πελατών του οµίλου που είχαν ενταχθεί στο µέτρο αναστολής πληρωµών αξιογράφων κρίνεται µη ουσιώδες, ενώ µέχρι σήµερα το σύνολο των εν λόγω απαιτήσεων έχει εισπραχθεί. Μέτρα που λήφθηκαν για την µείωση της επίδρασης της πανδηµίας Από την έναρξη της πανδηµίας η διοίκηση του Οµίλου αξιολογεί συνεχώς τις τρέχουσες συνθήκες και ακολουθεί τις οδηγίες και συστάσεις των αρµόδιων φορέων, λαµβάνοντας όλα τα απαραίτητα µέτρα για την προστασία της υγείας των εργαζόµενων και συνεργατών του. Ειδικότερα εφαρµόζει ένα πλέγµα µέτρων τα οποία συνοψίζονται στα εξής: • Περιορισµός όλων των επαγγελµατικών ταξιδιών του προσωπικού στα απολύτως αναγκαία, καθώς και µείωση της συχνότητας των επισκέψεων τρίτων εντός των εγκαταστάσεων της εταιρίας, µε ταυτόχρονη εφαρµογή όλων των καθορισµένων µέτρων προστασίας. • Μείωση της συχνότητας όλων των εταιρικών συναντήσεων εντός του χώρου των γραφείων της Εταιρίας και αντικατάσταση τους µε τηλεδιασκέψεις. • Παροχή και τοποθέτηση ατοµικών µέσων προστασίας και υγιεινής σε εµφανή σηµεία της εταιρίας (προστατευτικές µάσκες, αντισηπτικά υγρά), εφαρµογή µέτρου απολύµανσης χεριών και θερµοµέτρησης κατά την είσοδο του προσωπικού και τρίτων στους χώρους εργασίας. • Απολύµανση των εγκαταστάσεων της εταιρίας από εξειδικευµένα συνεργεία απολυµάνσεων σε εβδοµαδιαία βάση. • Εφαρµογή µέτρων αποφυγής συνωστισµού και διατήρησης ασφαλούς απόστασης µεταξύ των εργαζοµένων σύµφωνα µε τις συστάσεις των αρµόδιων φορέων. • Οργάνωση και ενθάρρυνση εργασίας από το σπίτι όπου αυτό είναι εφικτό, µέσω της παροχής κατάλληλου εξοπλισµού Η/Υ. • ∆ιενέργεια υποχρεωτικού δειγµατοληπτικού τεστ για Covid-19 σε εβδοµαδιαία βάση καθώς και υποχρεωτικού τεστ στο σύνολο του προσωπικού όποτε αυτό κρίνεται αυτό κρίνεται αναγκαίο σύµφωνα µε τις συστάσεις του ιατρού εργασίας. • Σε περίπτωση εµφάνισης ύποπτων συµπτωµάτων ή επαφής µε πιθανό ή επιβεβαιωµένο κρούσµα, επιβάλλεται η αποµάκρυνση του εργαζόµενου από τον χώρο εργασίας και απαιτείται ιατρική γνωµάτευση ως προς τον χρόνο επιστροφής σύµφωνα µε τις οδηγίες του Ε.Ο.∆.Υ. • Συνεχής αξιολόγηση της ρευστότητας της εταιρίας και κατάρτιση τριµηνιαίων κυλιόµενων προβλέψεων χρηµατικών ροών µε στόχο την προετοιµασία έναντι ενδεχόµενων έκτακτων αναγκών. • Εξασφάλιση των απαραίτητων γραµµών πίστωσης από τις συνεργαζόµενες τράπεζες για την προάσπιση της απρόσκοπτης χρηµατοδότησης του οµίλου. Η εκτίµηση της επίδρασης της πανδηµίας στο µέλλον Η έναρξη του προγράµµατος εµβολιασµού από τις αρχές του έτους τόσο σε παγκόσµιο επίπεδο όσο και στην χώρα µας και η µαζική συµµετοχή του πληθυσµού σε αυτό, αναµένεται να συµβάλει σταδιακά στην µείωση της πίεσης του δηµόσιου συστήµατος υγείας, καθώς και στην επαναφορά της οικονοµικής δραστηριότητας στα προ πανδηµίας επίπεδα. Στο πλαίσιο αυτό, ο κλάδος τον χαλυβουργικών προϊόντων ο οποίος επλήγη συγκριτικά λιγότερο µε λοιπούς κλάδους της οικονοµικής δραστηριότητας, αναµένεται να παρουσιάσει θετικούς ρυθµούς ανάπτυξης ακολουθώντας την αύξηση της ζήτησης όσο και την βελτίωση της ρευστότητας στην αγορά. Έχοντας ήδη διανύσει το 1ο τρίµηνο του έτους, η συνεχιζόµενη πανδηµία δεν είχε ουδεµία επίπτωση στον όµιλο Έλαστρον, ο οποίος παρουσίασε αύξηση του επιπέδου δραστηριότητας τόσο στην Ελλάδα όσο και στις αγορές του εξωτερικού, καθώς και σηµαντική βελτίωση των αποτελεσµάτων του οδηγούµενη κυρίως από την άνοδο των τιµών των Ά υλών. Για το υπόλοιπο του έτους και υπό την προϋπόθεση της σταδιακής εξόδου από την πανδηµία, η πορεία της δραστηριότητας και των αποτελεσµάτων του οµίλου δεν αναµένεται να έχουν καµία περαιτέρω επίπτωση από αυτή. Ετήσια Οικονοµική Έκθεση της 31.12.2020 69 4. Εύλογη αξία χρηµατοοικονοµικών στοιχείων ∆εν υφίσταται διαφορά µεταξύ των εύλογων αξιών και των αντίστοιχων λογιστικών των χρηµατοοικονοµικών στοιχείων ενεργητικού και παθητικού, δηλαδή των εµπορικών και λοιπών απαιτήσεων, των ταµειακών διαθεσίµων, των προµηθευτών και λοιπών υποχρεώσεων, των παράγωγων χρηµατοοικονοµικών µέσων και των δανείων. Εύλογη αξία ενός χρηµατοοικονοµικού στοιχείου είναι το ποσό που εισπράττεται από την πώληση ενός περιουσιακού στοιχείου ή πληρώνεται για τον διακανονισµό µιας υποχρέωσης σε µια συναλλαγή υπό κανονικές συνθήκες µεταξύ δυο εµπορικά συναλλασσόµενων κατά την ηµεροµηνία αποτίµησή της. Η εύλογη αξία των χρηµατοοικονοµικών στοιχείων στις 31.12.2020 βασίστηκε στην καλύτερη δυνατή εκτίµηση από πλευράς ∆ιοίκηση της εταιρίας. Τα επίπεδα ιεράρχησης της εύλογης αξίας είναι τα ακόλουθα: α) επίσηµες χρηµατιστηριακές τιµές (άνευ προσαρµογής) σε αγορές µε σηµαντικό όγκο συναλλαγών για όµοια περιουσιακά στοιχεία ή υποχρεώσεις (Επίπεδο 1), β) εισροές πλην των χρηµατιστηριακών τιµών που περιλαµβάνονται στο Επίπεδο 1, οι οποίες µπορούν να παρατηρηθούν για το περιουσιακό στοιχείο ή την υποχρέωση, είτε άµεσα (π.χ. τιµές) είτε έµµεσα (δηλαδή ως παράγωγο των τιµών) (Επίπεδο 2), και γ) εισροές για το περιουσιακό στοιχείο ή την υποχρέωση που δεν βασίζονται σε παρατηρήσιµα δεδοµένα της αγοράς (µη παρατηρήσιµες εισροές) (Επίπεδο 3). Το επίπεδο στην κλίµακα ιεράρχησης της εύλογης αξίας, εντός της οποίας ταξινοµείται εξ ολοκλήρου η επιµέτρηση της εύλογης αξίας, καθορίζεται βάσει της εισροής του χαµηλότερου επιπέδου που θεωρείται σηµαντική για την επιµέτρηση ολόκληρης της εύλογης αξίας. Οι µέθοδοι και παραδοχές που χρησιµοποιήθηκαν για την εκτίµηση της εύλογης αξίας έχουν ως εξής: Ταµειακά διαθέσιµα και ισοδύναµα, εµπορικές και λοιπές απαιτήσεις, προµηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις: Η λογιστική αξία είναι πολύ κοντά µε την εύλογη επειδή η λήξη αυτών των χρηµατοοικονοµικών στοιχείων είναι βραχυπρόθεσµη και επειδή δεν υπάρχει συναλλαγµατικός κίνδυνος που να επηρεάζει την εύλογη αξία. ∆άνεια: Η λογιστική αξία είναι ίδια µε την εύλογη επειδή τα δάνεια αυτά είναι σε τοπικό νόµισµα και έντοκα µε κυµαινόµενο επιτόκιο euribor. 5. Σηµαντικές λογιστικές εκτιµήσεις και κρίσεις της διοίκησης H σύνταξη των Οικονοµικών Καταστάσεων βάσει των ∆ΠΧΑ απαιτεί από τη διοίκηση να προβαίνει σε εκτιµήσεις, παραδοχές και κρίσεις. Η διοίκηση του οµίλου προβαίνει σε εκτιµήσεις και παραδοχές σχετικά µε την εξέλιξη των µελλοντικών γεγονότων οι οποίες βασίζονται στην εµπειρία του παρελθόντος και σε άλλους παράγοντες όπως τις προσδοκίες για µελλοντικά γεγονότα τα οποία θεωρούνται λογικά στις τρέχουσες συνθήκες, ενώ επαναξιολογούνται συνεχώς βάσει των διαθέσιµων πληροφοριών. Οι εκτιµήσεις και παραδοχές που ενέχουν κίνδυνο να προκαλέσουν προσαρµογές στις λογιστικές αξίες των περιουσιακών στοιχείων και των υποχρεώσεων στους επόµενους 12 µήνες αφορούν κυρίως: Επίδικες υποθέσεις και ανέλεγκτες φορολογικά χρήσεις, όπως αναφέρονται στη σηµείωση 24. Παροχές σε εργαζόµενους µετά την έξοδο από την υπηρεσία, όπως αναφέρεται στις σηµειώσεις 2.20 και 17. Οι υποχρεώσεις για αποζηµίωση προσωπικού υπολογίζονται βάσει αναλογιστικών µεθόδων η διενέργεια των οποίων απαιτεί από τη διοίκηση εκτιµήσεις συγκεκριµένων παραµέτρων όπως τα επιτόκια προεξόφλησης, τα ποσοστά µελλοντικής αύξησης των µισθών των εργαζοµένων, το µελλοντικό ποσοστό αποχώρησης των εργαζοµένων και λοιπούς παράγοντες όπως ο δείκτης πληθωρισµού Αναβαλλόµενες φορολογικά απαιτήσεις επί φορολογικών ζηµιών, όπως αναφέρεται στη σηµείωση 16. Αναβαλλόµενη φορολογική απαίτηση αναγνωρίζεται για όλες τις αχρησιµοποίητες φορολογικές ζηµιές στον βαθµό που είναι πιθανό ότι θα υπάρξουν επαρκή φορολογητέα κέρδη που θα συµψηφιστούν µε αυτές τις φορολογικές ζηµίες. Για τον καθορισµό του ύψους της αναβαλλόµενης φορολογικής απαίτησης που µπορεί να αναγνωριστεί απαιτούνται σηµαντικές κρίσεις και εκτιµήσεις της ∆ιοίκησης του Οµίλου και της Εταιρίας , οι οποίες βασίζονται στα µελλοντικά φορολογητέα κέρδη σε συνδυασµό µε τις µελλοντικές φορολογικές στρατηγικές που θα ακολουθηθούν. Την ανακτησιµότητα απαιτήσεων, όπως αναφέρεται στη σηµείωση 8. Ο Όµιλος και η Εταιρία για σκοπούς µέτρησης των αναµενόµενων ζηµιών πιστώσεων των εµπορικών απαιτήσεων καθ' όλη τη Ετήσια Οικονοµική Έκθεση της 31.12.2020 70 διάρκεια ζωής τους εφαρµόζει στατιστική µέθοδο η οποία αξιολογεί την ενηλικίωση των υπολοίπων των πελατών, τη συχνότητα εµφάνισης καθυστερήσεων (πιθανότητα αθέτησης – Probability of Default PD) αλλά και την εµφάνιση οριστικών ζηµιών (καθυστέρηση πέραν των 12 µηνών – Loss Given Default - LGD). Σε κάθε ηµεροµηνία ισολογισµού, ο Όµιλος διενεργεί έλεγχο αποµείωσης των απαιτήσεων χρησιµοποιώντας πίνακα µε βάση τον οποίο υπολογίζονται οι αναµενόµενες ζηµιές πιστώσεων ECL. Αναγνωρίζει ένα ποσοστό ζηµιών που βασίζεται στην ECL σε όλη τη διάρκεια της ζωής σε κάθε περίοδο αναφοράς. Το ποσοστό αυτό υπολογίζεται βάσει ιστορικών στοιχείων, τρεχουσών συνθηκών της αγοράς καθώς και µελλοντικών εκτιµήσεων στο τέλος της κάθε περιόδου αναφοράς, λαµβάνοντας υπόψη και τους όρους της ασφάλειας πιστώσεων των εµπορικών απαιτήσεων και τυχόν άλλες εξασφαλίσεις (προσηµειώσεις σε ιδιοκτησίες οφειλετών, προσωπικές εγγυήσεις και τραπεζικές εγγυητικές επιστολές). Στο τρέχον περιβάλλον το οποίο έχει επηρεαστεί από το Covid-19, ο Όµιλος παρακολουθεί ενεργά την ανακτησιµότητα των εµπορικών απαιτήσεών για να διασφαλίσει ότι τυχόν προβλέψεις αποµείωσης διενεργούνται έγκαιρα και σύµφωνα µε την καλύτερη εκτίµηση της ∆ιοίκησης για πιθανές ζηµίες, όπως απαιτείται από το ∆ΠΧΑ 9. Στο µοντέλο που χρησιµοποιήθηκε για τον προσδιορισµό των αναµενόµενων πιστωτικών ζηµιών εισήχθησαν τα στοιχεία του 2020 τα οποία αντιπροσωπεύουν έως ένα µεγάλο βαθµό τις επιπτώσεις από την πανδηµία. Λόγω της σηµαντικής διασποράς του πελατολόγιου του Οµίλου σε κλάδους και γεωγραφικές αγορές, σηµειώνεται ότι δεν παρατηρήθηκε οποιαδήποτε αθέτηση των συµφωνηθέντων όρων πίστωσης. Την 31.12.2020, το υπόλοιπο των εµπορικών απαιτήσεων του οµίλου που αφορούσε πελάτες που είχαν ενταχθεί στο µέτρο αναστολής πληρωµών αξιογράφων κρίνεται µη ουσιώδες, ενώ µέχρι σήµερα το σύνολο των εν λόγω απαιτήσεων έχει εισπραχθεί. Την εκτιµώµενη αποµείωση συµµετοχών, όπως αναφέρεται στη σηµείωση 21. Η µητρική Εταιρία σε κάθε ηµεροµηνία ισολογισµού εξετάζει την ύπαρξη ή µη ενδείξεων αποµείωσης των επενδύσεων σε θυγατρικές. Ο προσδιορισµός ύπαρξης ενδείξεων αποµείωσης απαιτεί από τη ∆ιοίκηση να προβεί σε κρίσεις αναφορικά µε εξωτερικούς και εσωτερικούς παράγοντες καθώς και τον βαθµό στον οποίο επηρεάζουν την ανακτησιµότητα των εν λόγω περιουσιακών στοιχείων. Εφόσον αξιολογηθεί ότι υπάρχουν ενδείξεις αποµείωσης η Εταιρία προβαίνει σε υπολογισµό του ανακτήσιµου ποσού. Λόγω της φύσης και των δραστηριοτήτων των εταιρειών που αφορούν επενδύσεις σε συγγενείς εταιρείες και κοινοπραξίες, η µητρική εταιρία, µετά από αξιολόγηση των εξωτερικών παραγόντων, δεν διαπίστωσε ενδείξεις αποµείωσης οι οποίες να σχετίζονται µε τον αντίκτυπο του Covid-19. Οι αποµειώσεις που διενεργήθηκαν στην κατηγορία αυτή δεν σχετίζονται µε την πανδηµία του Covid-19. Την ωφέλιµη ζωή των ενσώµατων πάγιων περιουσιακών στοιχείων όπως αναφέρεται στη σηµείωση 2.6. Η ∆ιοίκηση προβαίνει σε εκτιµήσεις αναφορικά µε την ωφέλιµη ζωή των αποσβέσιµων παγίων οι οποίες αντιπροσωπεύουν την αναµενόµενη χρησιµότητα των στοιχείων του Ενεργητικού και υπόκεινται σε περιοδική επανεξέταση. Η ∆ιοίκηση αξιολογεί τον αντίκτυπο της πανδηµίας Covid-19 στις ωφέλιµες ζωές, τις υπολειµµατικές αξίες και τη συνολική λογιστική αξία των ενσώµατων περιουσιακών στοιχείων καταλήγοντας στην εκτίµηση ότι δεν απαιτούνται προσαρµογές. Αν επηρεαστεί κάποια κατηγορία ακινήτων στην ευρύτερη αγορά θα είναι αυτών που προορίζονται για χρήση γραφείων και λιανεµπορίου. Η πανδηµία επέφερε σηµαντική στροφή των καταναλωτικών συνηθειών προς τις αγορές µέσω διαδικτύου και οδήγησε σε αυξηµένη ζήτηση για Βιοµηχανικούς και Αποθηκευτικούς χώρους η οποία θα δώσει περαιτέρω αύξηση των τιµών. Ετήσια Οικονοµική Έκθεση της 31.12.2020 71 6. Ανάλυση των ενσώµατων πάγιων περιουσιακών στοιχείων Τα πάγια περιουσιακά στοιχεία του Οµίλου αναλύονται ως εξής: Ποσά σε € ΚΙΝΗΣΗ ΠΑΓΙΩΝ Λογιστική αξία κτήσεως Σωρευµένη απόσβεση και αποµείωση αξίας Αναπόσβ. Λογ/κή αξία 31.12.19 Λογιστική αξία κτήσεως Σωρευµένη απόσβεση και αποµείωση αξίας Αναπόσβ. Λογ/κή αξία 31.12.20 Ακινητ. Υπό εκτέλεση Άυλα περιουσιακά στοιχεία Επενδύσεις Σε ακίνητα& πάγια προς πώληση ∆ικαιώµατα Χρήσης Ενσώµατων Περ. Στοιχείων Σύνολο 1.507.592,63 804.517,80 615.989,72 4.842.627,67 1.274.031,22 102.053.287,00 -22.779.131,40 -1.329.524,86 0,00 -555.159,93 -1.813.282,21 -684.558,81 -38.734.943,94 31.441.964,15 27.214.145,68 178.067,77 804.517,80 60.829,79 3.029.345,46 589.472,41 63.318.343,06 43.850.896,33 51.045.151,69 1.533.598,09 3.693.330,06 615.989,72 4.842.627,67 1.293.307,61 106.874.901,17 -12.044.473,90 -24.683.838,83 -1.382.287,99 0,00 -572.492,98 -1.876.943,91 -715.419,95 -41.275.457,56 31.806.422,43 26.361.312,86 151.310,10 3.693.330,06 43.496,74 2.965.683,76 577.887,66 65.599.443,61 Οικόπεδα & κτίρια Μεταφορικά Μέσα& Μηχ. Εξοπλισµός Έπιπλα & λοιπός εξοπλισµός 43.015.250,88 49.993.277,08 -11.573.286,73 Ποσά σε € Ακινητ. Υπό εκτέλεση Αυλα περιουσιακά στοιχεία Επενδύσεις σε ακίνητα& πάγια προς πώληση ∆ικαιώµατα Χρήσης Ενσώµατων Περ. Στοιχείων 245.503,35 1.079.812,21 78.162,97 3.093.007,16 0,00 63.580.460,99 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 551.983,58 551.983,58 91.581,23 1.900.420,99 8.451,21 -275.294,41 0,00 0,00 195.238,27 1.920.397,29 Αποσβέσεις -476.897,59 -1.919.630,51 -75.886,79 0,00 -17.333,18 -63.661,70 -157.749,44 -2.711.159,21 Πωλήσεις – διαγραφές 0,00 -143.826,30 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 -143.826,30 Αποσβέσεις πωληθέντωνδιαγραφ. 0,00 120.486,71 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 120.486,71 31.441.964,15 27.214.145,68 178.067,77 804.517,80 60.829,79 3.029.345,46 589.472,41 63.318.343,06 Προσθήκες 835.645,45 1.290.569,36 23.077,26 2.888.812,26 0,00 0,00 120.504,48 5.158.608,81 Αποσβέσεις -471.187,17 -2.063.251,14 -49.834,93 0,00 -17.333,05 -63.661,70 -132.089,22 -2.797.357,21 Πωλήσεις – διαγραφές 0,00 -238.694,75 0,00 0,00 0,00 0,00 -101.228,09 -339.922,84 Αποσβέσεις πωληθέντωνδιαγραφ. 0,00 158.543,71 0,00 0,00 0,00 0,00 101.228,08 259.771,79 31.806.422,43 26.361.312,86 151.310,10 3.693.330,06 43.496,74 2.965.683,76 577.887,66 65.599.443,61 Οικόπεδα & κτίρια Μεταφορικά Μέσα& Μηχ. Εξοπλισµός Έπιπλα & λοιπός εξοπλισµός 31.827.280,51 27.256.694,79 ∆ΠΧΑ 16 01.01.2019 0,00 Προσθήκες ΚΙΝΗΣΗ ΠΑΓΙΩΝ Αναπόσβ. Λογ/κή αξία 01.01.2019 Αναπόσβ. Λογ/κή αξία 31.12.2019 Αναπόσβ. Λογ/κή αξία 31.12.2020 Ετήσια Οικονοµική Έκθεση της 31.12.2020 Σύνολο 72 Τα πάγια περιουσιακά στοιχεία της Εταιρίας αναλύονται ως εξής: Ποσά σε € ΚΙΝΗΣΗ ΠΑΓΙΩΝ Λογιστική αξία κτήσεως Σωρευµένη απόσβεση και αποµείωση αξίας Αναπόσβ. Λογ/κή αξία 31.12.19 Λογιστική αξία κτήσεως Σωρευµένη απόσβεση και αποµείωση αξίας Αναπόσβ. Λογ/κή αξία 31.12.20 Οικόπεδα & κτίρια Μετ/ρικά Μέσα & Μηχ. Εξοπλισµός Έπιπλα & λοιπός εξοπλισµός Ακινητ. Υπό εκτέλεση Άυλα περιουσιακά στοιχεία Επενδύσεις σε ακίνητα& πάγια προς πώληση ∆ικαιώµατα Χρήσης Ενσώµατων Περ. Στοιχείων Σύνολο 30.140.662,15 42.524.918,62 1.279.699,29 804.517,80 484.749,56 4.842.627,67 788.976,93 80.866.152,02 -8.259.425,83 -19.872.103,82 -1.098.302,09 0,00 -423.919,77 -1.813.282,21 -503.291,23 -31.970.324,95 21.881.236,32 22.652.814,80 181.397,20 804.517,80 60.829,79 3.029.345,46 285.685,70 48.895.827,07 30.976.307,60 43.576.793,24 1.302.494,29 3.692.969,05 484.749,56 4.842.627,67 808.253,32 85.684.194,73 -8.543.945,43 -21.409.980,24 -1.144.994,81 0,00 -441.252,82 -1.876.943,91 -510.146,32 -33.927.263,53 22.432.362,17 22.166.813,00 157.499,48 3.692.969,05 43.496,74 2.965.683,76 298.107,00 51.756.931,20 Ακινητ. Υπό εκτέλεση Άυλα περιουσιακά στοιχεία Επενδύσεις Σε ακίνητα& πάγια προς πώληση ∆ικαιώµατα Χρήσης Ενσώµατων Περ. Στοιχείων Ποσά σε € Οικόπεδα & κτίρια Μεταφορικά Μέσα& Μηχ. Εξοπλισµός 22.079.885,12 22.328.207,59 244.621,08 1.079.812,21 78.162,84 3.093.007,16 0,00 48.903.696,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 224.190,81 224.190,81 91.581,23 1.900.420,98 8.451,22 -275.294,41 0,00 0,00 195.238,27 1.920.397,29 -290.230,03 -1.552.474,18 -71.675,10 0,00 -17.333,05 -63.661,70 -133.743,38 -2.129.117,44 0,00 -143.826,30 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 -143.826,30 0,00 120.486,71 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 120.486,71 21.881.236,32 22.652.814,80 181.397,20 804.517,80 60.829,79 3.029.345,46 285.685,70 48.895.827,07 Προσθήκες 835.645,45 1.290.569,37 22.795,00 2.888.451,25 0,00 0,00 120.504,48 5.157.965,55 Αποσβέσεις -284.519,60 -1.696.420,13 -46.692,72 0,00 -17.333,05 -63.661,70 -108.083,17 -2.216.710,37 0,00 -238.694,75 0,00 0,00 0,00 0,00 -101.228,09 -339.922,84 0,00 158.543,71 0,00 0,00 0,00 0,00 101.228,08 259.771,79 22.432.362,17 22.166.813,00 157.499,48 3.692.969,05 43.496,74 2.965.683,76 298.107,00 51.756.931,20 ΚΙΝΗΣΗ ΠΑΓΙΩΝ Αναπόσβ. Λογ/κή αξία 01.01.2019 ∆ΠΧΑ 16 01.01.2019 Προσθήκες Αποσβέσεις Πωλήσεις – διαγραφές Αποσβέσεις πωληθέντωνδιαγραφ. Αναπόσβ. Λογ/κή αξία 31.12.2019 Πωλήσεις – διαγραφές Αποσβέσεις πωληθέντωνδιαγραφ. Αναπόσβ. Λογ/κή αξία 31.12.2020 Έπιπλα & λοιπός εξοπλισµός Ετήσια Οικονοµική Έκθεση της 31.12.2020 Σύνολο 73 ∆εν υφίστανται εµπράγµατα βάρη ή άλλου τύπου δεσµεύσεις επί των παγίων περιουσιακών στοιχείων της Εταιρίας και των εταιρειών του Οµίλου. Τα άυλα περιουσιακά στοιχεία περιλαµβάνουν κατά κύριο λόγο λογισµικά προγράµµατα και άδειες χρήσης λογισµικών προγραµµάτων. 7. Επενδύσεις σε ακίνητα Οι Επενδύσεις σε ακίνητα του Οµίλου και της Εταιρίας αναλύονται ως εξής: ΕΤΑΙΡΙΑ & ΟΜΙΛΟΣ 31. 12.2020 Ποσά σε € Ακίνητο οδού Παλάσκα 1 Σκαραµαγκάς ∆ιαµέρισµα Φιλιππιάδος Σύνολο αξίας Αποσβεσθέντα Αναπόσβεστη αξία 31. 12.2019 4.813.153,99 4.813.153,99 29.473,68 29.473,68 4.842.627,67 4.842.627,67 -1.876.943,91 -1.813.282,21 2.965.683,76 3.029.345,46 Οι επενδύσεις σε ακίνητα αποτιµούνται σύµφωνα µε την µέθοδο του κόστους κτήσης και εµφανίζονται στον ισολογισµό στο κόστος κτήσης µειωµένα µε τις σωρευµένες αποσβέσεις και τις σωρευµένες ζηµιές αποµείωσης. 8. Ανάλυση απαιτήσεων Οι εµπορικές απαιτήσεις του Οµίλου και της Εταιρίας αναλύονται ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΙΑ Ποσά σε € 31. 12.2020 31. 12.2019 31. 12.2020 Πελάτες 17.754.559,48 14.742.407,09 17.280.433,77 14.344.050,03 2.933,11 2.933,11 0,00 0,00 2.928.903,33 3.292.462,96 2.919.907,83 3.283.467,46 -3.391.073,39 -3.302.419,32 -3.212.249,22 -3.123.709,84 17.295.322,53 14.735.383,84 16.988.092,38 14.503.807,65 Γραµµάτια Μεταχρονολογηµένες επιταγές Προβλέψεις – αποµειώσεις επισφαλών απαιτήσεων Σύνολο 31. 12.2019 Ο Όµιλος και η Εταιρία για σκοπούς µέτρησης των αναµενοµένων ζηµιών πιστώσεων των εµπορικών απαιτήσεων καθ' όλη τη διάρκεια ζωής τους εφαρµόζει στατιστική µέθοδο η οποία αξιολογεί την ενηλικίωση των υπολοίπων των πελατών, τη συχνότητα εµφάνισης καθυστερήσεων (πιθανότητα αθέτησης – Probability of Default PD) αλλά και την εµφάνιση οριστικών ζηµιών (καθυστέρηση πέραν των 12 µηνών – Loss Given Default - LGD). Σε κάθε ηµεροµηνία ισολογισµού, ο Όµιλος διενεργεί έλεγχο αποµείωσης των απαιτήσεων χρησιµοποιώντας πίνακα µε βάση τον οποίο υπολογίζονται οι αναµενόµενες ζηµιές πιστώσεων ECL. Αναγνωρίζει ένα ποσοστό ζηµιών που βασίζεται στην ECL σε όλη τη διάρκεια της ζωής σε κάθε περίοδο αναφοράς. Το ποσοστό αυτό υπολογίζεται βάσει ιστορικών στοιχείων, τρεχουσών συνθηκών της αγοράς καθώς και µελλοντικών εκτιµήσεων στο τέλος της κάθε περιόδου αναφοράς, λαµβάνοντας υπόψη και τους όρους της ασφάλειας πιστώσεων των εµπορικών απαιτήσεων και τυχόν άλλες εξασφαλίσεις (προσηµειώσεις σε ιδιοκτησίες οφειλετών, προσωπικές εγγυήσεις και τραπεζικές εγγυητικές επιστολές). Για την µέτρηση των αναµενόµενων ζηµιών πιστώσεων, οι πελάτες έχουν αξιολογηθεί ατοµικά και σε επίπεδο συναλλαγής τους µε την Εταιρία, µετρώντας σε βάθος τετραετίας τις περιπτώσεις κατά τις οποίες πραγµατοποιούνται πληρωµές µε καθυστέρηση µεγαλύτερη των 90 ηµερών πέραν των συµφωνηµένων όρων πληρωµής. Από την αξιολόγηση αυτή, προκύπτει η συχνότητα καθυστερήσεων η οποία µετατρέπεται σε πρόβλεψη αθέτησης στο επόµενο 12µηνο (PD), ενώ στη συνέχεια µετριέται µε ακρίβεια το ποσοστό του καθυστερηµένου υπολοίπου το οποίο τελικά εισπράττεται εντός 12 µηνών από τη χρονική στιγµή της εµφάνισης της καθυστέρησης. Οι δύο αυτές µετρήσεις δίνουν αφενός τη πιθανότητα καθυστέρησης (PD), αφετέρου τη βαρύτητα της ζηµίας κατά την αθέτηση (LGD), επιτρέποντας τον υπολογισµό της ECL µε αξιόπιστο στατιστικό τρόπο. Παράλληλα εφαρµόζεται ένα τρίτο οικονοµετρικό µοντέλο εκτίµησης του υπολοίπου κατά την αθέτηση (EAD – Exposure at Default) το οποίο αφενός Ετήσια Οικονοµική Έκθεση της 31.12.2020 74 λαµβάνει υπόψη του κατά την ηµεροµηνία του ισολογισµού το µέρος των απαιτήσεων που βρίσκεται ήδη σε κατάσταση καθυστέρησης – default και το ενήµερο µέρος του υπολοίπου το οποίο έχει µια συγκεκριµένη πιθανότητα να γίνει υπερήµερο στο µέλλον. Πριν γίνει αποδεκτός ένας νέος πελάτης, ο Όµιλος χρησιµοποιεί εξωτερικές πιστωτικές πληροφορίες για να εκτιµήσει την πιστοληπτική ικανότητα και φερεγγυότητα του νέου πελάτη και να ορίσει έτσι το πιστωτικό όριό του. Τα πιστωτικά όρια επανεξετάζονται και εάν κριθεί απαραίτητο, αναθεωρούνται, σε περιοδική βάση. Οι ακόλουθοι πίνακες απεικονίζουν το προφίλ πιστωτικού κινδύνου των πελατών βάσει του σχετικού πίνακα προβλέψεων του Οµίλου και της Εταιρίας. Καθώς η εµπειρία του Οµίλου σε ζηµιές πιστώσεων καταδεικνύει πως η πιστοληπτική συµπεριφορά των πελατών του δεν διαφοροποιείται ανάλογα µε τον τοµέα δραστηριότητας αυτών, η πρόβλεψη των αναµενόµενων ζηµιών πιστώσεων βασίζεται στη στατιστική µέτρηση που περιγράψαµε, η οποία λαµβάνει υπόψη της την ενηλικίωση των απαιτήσεων και δεν διαχωρίζεται σε περαιτέρω επίπεδο. ΟΜΙΛΟΣ Ποσά σε € Υπόλοιπα εµπορικών απαιτήσεων - Χρόνος καθυστέρησης υπολοίπων ∆ιάστηµα 91 - 180 ∆ιάστηµα 181 και άνω Σύνολα 638.951,00 37.596,00 3.863.381,55 20.686.395,92 0,09% 0,54% 8,39% 87,23% 16,39% 14.561,16 16.131.906,21 3.476,93 635.474,07 3.153,95 34.442,05 3.369.881,35 493.500,20 3.391.073,39 17.295.322,53 31.12.2020 Ενήµερος Εµπορικές απαιτήσεις Αναµενόµενο % πιστωτικής ζηµιάς Αναµενόµενη πιστωτική ζηµιά Καθαρό Υπόλοιπο 16.146.467,37 ∆ιάστηµα 1 - 90 Ποσά σε € Υπόλοιπα εµπορικών απαιτήσεων - Χρόνος καθυστέρησης υπολοίπων 31.12.2019 Ενήµερος Εµπορικές απαιτήσεις Αναµενόµενο % πιστωτικής ζηµιάς Αναµενόµενη πιστωτική ζηµιά Καθαρό Υπόλοιπο 13.566.706,95 0,06% 7.801,03 13.558.905,92 ∆ιάστηµα 1 - 90 ∆ιάστηµα 91 - 180 ∆ιάστηµα 181 και άνω Σύνολα 425.199,00 50.173,00 3.995.724,21 18.037.803,16 1,22% 5.169,36 420.029,64 5,17% 2.594,00 47.579,00 82,26% 3.286.854,93 708.869,28 18,31% 3.302.419,32 14.735.383,84 ΕΤΑΙΡΙΑ Ποσά σε € Υπόλοιπα εµπορικών απαιτήσεων - Χρόνος καθυστέρησης υπολοίπων ∆ιάστηµα ∆ιάστηµα ∆ιάστηµα 31.12.2020 Ενήµερος 1 - 90 91 - 180 181 και άνω Εµπορικές απαιτήσεις 15.832.691,60 638.951,00 37.596,00 3.691.103,00 Αναµενόµενο % πιστωτικής ζηµιάς 0,05% 0,54% 8,39% 86,63% Αναµενόµενη πιστωτική ζηµιά 8.015,54 3.476,93 3.153,95 3.197.602,80 Καθαρό Υπόλοιπο 15.824.676,06 635.474,07 34.442,05 493.500,20 Σύνολα 20.200.341,60 15,90% 3.212.249,22 16.988.092,38 Ποσά σε € Υπόλοιπα εµπορικών απαιτήσεων - Χρόνος καθυστέρησης υπολοίπων ∆ιάστηµα ∆ιάστηµα ∆ιάστηµα 31.12.2019 Ενήµερος 1 - 90 91 - 180 181 και άνω Εµπορικές απαιτήσεις 13.328.737,96 425.199,00 50.173,00 3.823.407,53 Αναµενόµενο % πιστωτικής ζηµιάς 0,01% 1,22% 5,17% 81,46% Αναµενόµενη πιστωτική ζηµιά 1.408,23 5.169,36 2.594,00 3.114.538,25 Καθαρό Υπόλοιπο 13.327.329,73 420.029,64 47.579,00 708.869,28 Ετήσια Οικονοµική Έκθεση της 31.12.2020 Σύνολα 17.627.517,49 17,72% 3.123.709,84 14.503.807,65 75 Η κίνηση της πρόβλεψης - αποµείωσης των επισφαλών εµπορικών απαιτήσεων αναλύεται ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ Ποσά σε € Αρχικό υπόλοιπο Πρόσθετη πρόβλεψη - αποµείωση (αποτελέσµατα) 31.12.2020 31.12.2019 31.12.2020 31.12.2019 3.302.419,32 3.218.980,72 3.123.709,84 3.046.630,50 88.692,18 84.581,57 88.539,38 77.079,34 0,00 -1.142,97 0,00 0,00 -38,11 0,00 0,00 0,00 3.391.073,39 3.302.419,32 3.212.249,22 3.123.709,84 Μεταφορά από/σε άλλες κατηγ. προβλέψεων Έσοδα από αχρησιµοποίητες προβλέψεις Σύνολο ΕΤΑΙΡΙΑ Oι αποσβεσθείσες απαιτήσεις παρακολουθούνται σε λογαριασµούς τάξεως και ελέγχεται η δυνατότητα για τυχόν είσπραξη τους. Οι λοιπές απαιτήσεις του Οµίλου και της Εταιρίας αναλύονται ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ Ποσά σε € Απαιτήσεις από προσωπικό Απαιτήσεις από λοιπούς συνεργάτες τρίτους Ελληνικό ∆ηµόσιο – απαίτηση φόρου εισοδήµατος Ελληνικό ∆ηµόσιο – απαίτηση λοιπών φόρων Απαίτηση επιχορηγήσεων Πρόβλεψη – αποµείωσης επισφαλειών Σύνολο 31. 12.2020 ΕΤΑΙΡΙΑ 31. 12.2019 31. 12.2020 31. 12.2019 34.060,00 40.481,10 34.060,00 40.481,10 463.335,17 203.493,34 435.355,00 226.023,40 51.368,64 13.209,43 14.385,09 13.172,43 108.884,24 1.397.297,46 108.884,24 1.387.044,32 366.312,21 366.312,21 366.312,21 366.312,21 -138.096,71 -112.122,04 -115.984,85 -103.602,76 885.863,55 1.908.671,50 843.011,69 1.929.430,70 Η κίνηση της πρόβλεψης - αποµείωσης των επισφαλών λοιπών απαιτήσεων αναλύεται ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ Ποσά σε € Αρχικό υπόλοιπο Πρόσθετη πρόβλεψη -αποµείωση (αποτελέσµατα) Μεταφορά πρόβλεψης – αποµείωσης (αποτελέσµατα) Μεταφορά από/σε άλλες κατηγ.προβλέψεων Σύνολο 31. 12.2020 ΕΤΑΙΡΙΑ 31. 12.2019 31. 12.2020 31. 12.2019 112.122,04 115.901,37 103.602,76 109.358,38 25.974,67 0,00 12.382,09 0,00 0,00 -5.005,12 0,00 0,00 0,00 1.225,79 0,00 -5.755,62 138.096,71 112.122,04 115.984,85 103.602,76 Οι µακροπρόθεσµες απαιτήσεις του Οµίλου και της Εταιρίας αναλύονται ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ Ποσά σε € 31. 12.2020 ΕΤΑΙΡΙΑ 31. 12.2019 31. 12.2020 31. 12.2019 56.777,01 47.804,69 42.841,33 33.884,69 Απαιτήσεις από συνδεδεµένες 144.768,32 145.024,19 2.671.753,20 2.493.462,50 Προβλέψη - αποµείωση -11.823,02 -1.187,50 -37.467,31 -12.467,31 Σύνολα 189.722,31 191.641,38 2.677.127,22 2.514.879,88 ∆οθείσες εγγυήσεις Ετήσια Οικονοµική Έκθεση της 31.12.2020 76 Οι δοθείσες εγγυήσεις που εµφανίζονται στις µακροπρόθεσµες απαιτήσεις, είναι εγγυήσεις και απαιτήσεις που πρόκειται να εισπραχθούν σε διάστηµα µεγαλύτερο των δώδεκα (12) µηνών από την ηµεροµηνία σύνταξης του ισολογισµού. Η εύλογη αξία των συγκεκριµένων απαιτήσεων δεν διαφέρει ουσιωδώς από αυτή που εµφανίζεται στις οικονοµικές καταστάσεις και υπόκειται σε επανεκτίµηση ετησίως. Οι δοθείσες εγγυήσεις που πρόκειται να εισπραχθούν στην επόµενη χρήση, εµφανίζονται στις λοιπές βραχυπρόθεσµες απαιτήσεις. Οι απαιτήσεις από συνδεδεµένες εταιρίες αφορούν δάνεια από τη µητρική Εταιρία προς τις συνδεδεµένες εταιρίες του Οµίλου. Τα υπόλοιπα που εµφανίζονται στον Όµιλο αφορούν τις εταιρίες του Οµίλου που ενοποιούνται µε τη µέθοδο της καθαρής θέσης. Η κίνηση της πρόβλεψης - αποµείωσης των µακροπρόθεσµων απαιτήσεων αναλύεται ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ Ποσά σε € Αρχικό υπόλοιπο Πρόσθετη πρόβλεψη - αποµείωση (αποτελέσµατα) Μεταφορά από/σε άλλες κατηγ.προβλέψεων Έσοδα από αχρησιµοποίητες προβλέψεις Σύνολο 31.12.2020 ΕΤΑΙΡΙΑ 31.12.2019 31.12.2020 31.12.2019 1.187,50 411,23 12.467,31 6.641,62 11.296,94 70,07 25.000,00 70,07 0,00 706,20 0,00 5.755,62 -661,42 0,00 0,00 0,00 11.823,02 1.187,50 37.467,31 12.467,31 9. Ανάλυση αποθεµάτων Τα αποθέµατα του Οµίλου και της Εταιρίας αναλύονται ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΙΑ 31. 12.2020 31. 12.2019 31. 12.2020 31. 12.2019 20.119.566,12 21.333.006,84 20.119.566,12 21.333.006,84 Προϊόντα 4.756.454,08 5.053.903,54 4.756.454,08 5.053.903,54 Παραγγελίες 3.549.623,66 963.228,49 3.549.623,66 963.228,49 Πρώτες ύλες - Αναλώσιµα 1.134.491,09 969.975,20 1.134.491,09 969.975,20 29.560.134,95 28.320.114,07 29.560.134,95 28.320.114,07 Ποσά σε € Εµπορεύµατα Σύνολο Οι κίνδυνος ζηµιάς λόγω απώλειας αποθεµάτων από φυσικές καταστροφές, κλοπές, κλπ είναι ιδιαίτερα χαµηλός λόγω της φύσης των αποθεµάτων. Υπαρκτός είναι µόνο ο κίνδυνος της οικονοµικής αποµείωσης λόγω της διακύµανσης των τιµών διεθνώς. Η διοίκηση του Οµίλου επανεξετάζει συνεχώς την καθαρή ρευστοποιήσιµη αξία των αποθεµάτων και σχηµατίζει κατάλληλες προβλέψεις έτσι ώστε η αξία τους στις οικονοµικές καταστάσεις να ταυτίζεται µε την πραγµατική. 10. Επενδύσεις Τα χρεόγραφα περιλαµβάνουν µετοχές σε εταιρίες που διαπραγµατεύονται στο Χρηµατιστήριο Αξιών Αθηνών και έχουν αποκτηθεί µε κύριο σκοπό το κέρδος από βραχυχρόνιες διακυµάνσεις των τιµών τους. Σύµφωνα µε τις αρχές του ∆ΠΧΑ 9 τα εν λόγω χρεόγραφα εµφανίζονται στις οικονοµικές καταστάσεις στην εύλογη αξία τους µέσω αποτελεσµάτων (Επίπεδο 1). Ετήσια Οικονοµική Έκθεση της 31.12.2020 77 ΟΜΙΛΟΣ Ποσά σε € Αξία χρεογράφων Προσθήκες περιόδου ∆ιαφορά επανεκτίµησης στα αποτελέσµατα Υπόλοιπο 31. 12.2020 ΕΤΑΙΡΙΑ 31. 12.2019 31. 12.2020 31. 12.2019 24.290,00 693.693,51 26.460,00 0,00 24.290,00 693.693,51 26.460,00 0,00 441.174,87 -2.170,00 441.174,87 -2.170,00 1.159.158,38 24.290,00 1.159.158,38 24.290,00 Στη χρήση που έληξε την 31.12.2019 η «∆ιαφορά επανεκτίµησης στα αποτελέσµατα» ποσού €-2.170,00 εµφανίστηκε στα «Άλλα έξοδα» της «Κατάστασης Αποτελεσµάτων και Λοιπών Συνολικών Εσόδων». Για λόγους ορθότερης απεικόνισης η «∆ιαφορά επανεκτίµησης στα αποτελέσµατα» στις 31.12.2020 εµφανίστηκε στα Επενδυτικά αποτελέσµατα της ανωτέρω κατάστασης. 11. Παράγωγα Τα παράγωγα αφορούν προθεσµιακά συµβόλαια αγοράς συναλλάγµατος. ΟΜΙΛΟΣ Ποσά σε € Προθεσµιακά συµβόλαια αγοράς συναλλάγµατος Κυκλοφορούν ενεργητικό /(Βραχ. υποχρεώσεις ) Ποσά καταχωρηθέντα στα αποτελέσµατα χρήσεως (Ζηµίες)Κέρδη Ποσά καταχωρηθέντα στα ίδια κεφάλαια µέσω πίνακα συνολικών εσόδων (Ζηµίες)-Κέρδη 31.12.2020 ΕΤΑΙΡΙΑ 31.12.2019 31.12.2020 31.12.2019 -22.094,56 -56.901,39 -22.094,56 -56.901,39 21.991,32 -21.991,32 21.991,32 -21.991,32 9.739,79 -26.232,03 9.739,79 -26.232,03 12. Ανάλυση των ταµειακών διαθεσίµων Τα ταµειακά διαθέσιµα και ισοδύναµα του Οµίλου και της Εταιρίας αναλύονται ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ Ποσά σε € 31. 12.2020 ΕΤΑΙΡΙΑ 31. 12.2019 31. 12.2020 31. 12.2019 12.380,05 12.836,51 3.998,07 4.454,53 Καταθέσεις όψεως & προθεσµίας 9.738.276,28 14.150.568,31 9.432.264,05 13.986.088,46 Σύνολο 9.750.656,33 14.163.404,82 9.436.262,12 13.990.542,99 Ταµείο Οι καταθέσεις προθεσµίας αφορούν βραχυπρόθεσµες τοποθετήσεις, συνήθως τριµηνιαίες και µηνιαίες στις συνεργαζόµενες µε την εταιρία και τον όµιλο τράπεζες. 13. Ανάλυση όλων των λογαριασµών της καθαρής θέσης Τα ίδια κεφάλαια του Οµίλου και της Εταιρίας αναλύονται ως εξής: Ετήσια Οικονοµική Έκθεση της 31.12.2020 78 ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΙΑ Ποσά σε € 31.12.2020 31.12.2019 31.12.2020 Μετοχικό κεφάλαιο 18.410.839,00 18.410.839,00 18.410.839,00 18.410.839,00 ∆ιαφορά από έκδοση υπέρ το άρτιο 11.171.177,70 11.171.177,70 11.171.177,70 11.171.177,70 3.549.983,05 3.549.983,05 3.535.074,04 3.535.074,04 866.308,15 866.308,15 866.308,15 866.308,15 12.086.025,87 12.086.025,87 12.086.025,87 12.086.025,87 Αποθεµατικά αντιστάθµισης -16.791,86 -26.531,65 -16.791,86 -26.531,65 Αποθεµατικά αφορολόγητων εσόδων 404.315,87 404.315,87 404.315,87 404.315,87 4.404.091,85 4.404.091,85 4.404.091,85 4.404.091,85 21.293.932,93 21.284.193,14 21.279.023,92 21.269.284,13 0,00 0,00 0,00 0,00 13.352.316,87 15.451.190,14 13.270.481,01 15.601.670,22 1.739.743,88 -1.997.530,44 1.353.563,98 -2.324.659,80 0,00 -68.420,79 0,00 -6.529,41 -110.473,60 0,00 -110.473,60 0,00 -7.603,99 -32.922,04 0,00 0,00 Σωρευµένα κέρδη 14.973.983,16 13.352.316,87 14.513.571,39 13.270.481,01 Σύνολο ιδίων κεφαλαίων χωρίς δικαιώµατα µειοψηφίας 65.849.932,79 64.218.526,71 65.374.612,01 64.121.781,84 32.405,24 28.645,67 0,00 0,00 65.882.338,03 64.247.172,38 65.374.612,01 64.121.781,84 Τακτικό αποθεµατικό Έκτακτα αποθεµατικά Αφορολόγητα αποθεµατικά ειδικών διατάξεων Ειδικά αποθεµατικά Σύνολο Αποθεµατικών Ίδιες µετοχές Υπόλοιπο κερδών εις νέο Αποτελέσµατα χρήσης Επίδραση ∆ΠΧΑ 16 χρήσης Αναλογιστικά κέρδη / (ζηµιές) Συναλλαγµατικές διαφορές ενοποίησης χρήσης ∆ικαιώµατα µειοψηφίας Σύνολο ιδίων κεφαλαίων 31.12.2019 Το µετοχικό κεφάλαιο της Εταιρίας την 31.12.2020 ανέρχεται σε 18.410.839 Ευρώ, διαιρούµενο σε 18.410.839 κοινές ονοµαστικές µετοχές ονοµαστικής αξίας 1,00 ευρώ η κάθε µία. Το σύνολο των µετοχών είναι εισηγµένες και ελεύθερα διαπραγµατεύσιµες στο Χ.Α.Α. Κάθε µετοχή της Εταιρίας ενσωµατώνει όλα τα δικαιώµατα και τις υποχρεώσεις που καθορίζονται από το Νόµο και το Καταστατικό της Εταιρίας, το οποίο όµως δεν περιέχει διατάξεις περισσότερο περιοριστικές από αυτές που προβλέπει ο Νόµος. Η κατοχή του τίτλου της µετοχής συνεπάγεται αυτοδικαίως την αποδοχή από τον κύριο αυτής του καταστατικού της Εταιρίας και των νόµιµων αποφάσεων των Γενικών Συνελεύσεων των µετόχων. Αγορά ιδίων µετοχών Κατά την 31 ∆εκεµβρίου 2020 η Εταιρία δεν κατείχε ίδιες µετοχές. Σύµφωνα µε την απόφαση της Τακτικής Γενικής Συνέλευσης της Εταιρίας από 25 Ιουνίου 2020, εγκρίθηκε, το πρόγραµµα αγοράς ιδίων µετοχών από την Εταιρία σύµφωνα µε το άρθρο 49 του Ν. 4548/2018, για αγορά µετοχών σε ποσοστό έως 10% του καταβεβληµένου µετοχικού κεφαλαίου, ήτοι έως 1.841.084 µετοχές, µε εύρος τιµής αγοράς από είκοσι Ετήσια Οικονοµική Έκθεση της 31.12.2020 79 λεπτά (0,20) έως δυο (2,00) ευρώ και σε χρονικό διάστηµα 24 µηνών από την επόµενη ηµέρα της έγκρισης της Γενικής Συνέλευσης. Ανάλυση σωρευµένων κερδών Οµίλου και Εταιρίας: ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2019 31.12.2020 31.12.2019 4.295.114,62 4.083.384,98 2.372.510,87 2.192.217,27 Συναλλαγµατικές διαφορές ενοποίησης -243.208,58 -235.604,59 0,00 0,00 Αναλογιστικά κέρδη-(ζηµίες) πρόβλεψης αποζ. προσωπικού -217.991,29 -107.517,69 -217.991,29 -107.517,69 Λοιπά σωρευµένα κέρδη 11.140.068,41 9.612.054,17 12.359.051,81 11.185.781,43 Σύνολο σωρευµένων κερδών 14.973.983,16 13.352.316,87 14.513.571,39 13.270.481,01 Ποσά σε € Αφορολόγητα έσοδα επιχορηγήσεων νόµων ν.3299/04 & 3908/11 31.12.2020 ΕΤΑΙΡΙΑ Τα έσοδα επιχορηγήσεων του Ν.3299/2004 & Ν.3908/2011 σύµφωνα µε τις διατάξεις των ανωτέρω νόµων δεν διανέµονται. Η εταιρία παρακολουθεί τα έσοδα επιχορηγήσεων σε ιδιαίτερο υπολογαριασµό των σωρευµένων αποτελεσµάτων. Οι κρατικές επιχορηγήσεις που αφορούν δαπάνες αναβάλλονται και καταχωρούνται στην κατάσταση λογαριασµού αποτελεσµάτων όταν καταχωρείται και η επιχορηγούµενη δαπάνη έτσι ώστε να υπάρχει αντιστοίχιση των εσόδων µε τη δαπάνη. Σύµφωνα µε το ∆ΛΠ 21, κατά τη διάθεση εκµετάλλευσης στο εξωτερικό, το αθροιστικό/σωρευτικό ποσό συναλλαγµατικών διαφορών που µεταφέρεται στο διακριτό στοιχείο των ιδίων κεφαλαίων, που αφορά την εν λόγω εκµετάλλευση, αναγνωρίζεται στα αποτελέσµατα όταν αναγνωρίζεται το κέρδος ή η ζηµία της διάθεσης. Η Εταιρία σύµφωνα µε τους Ελληνικούς φορολογικούς νόµους, δηµιούργησε αφορολόγητα αποθεµατικά κατά το παρελθόν. ∆εν έχει αναγνωριστεί καµία πρόβλεψη για πιθανές υποχρεώσεις φόρου εισοδήµατος στο ενδεχόµενο µιας µελλοντικής διανοµής τέτοιου είδους αποθεµατικών στους µετόχους της εταιρίας, αφού τέτοιου είδους υποχρεώσεις αναγνωρίζονται ταυτόχρονα µε την υποχρέωση µερίσµατος που σχετίζεται µε τέτοιες διανοµές. Στόχος της διοίκησης της Εταιρίας και του Οµίλου σε σχέση µε τη διαχείριση κεφαλαίου είναι να διασφαλίσει τη δυνατότητα απρόσκοπτης λειτουργίας του µε σκοπό να παρέχονται ικανοποιητικές αποδόσεις στους µετόχους και να διατηρείται κατά το δυνατόν η ιδανική κατανοµή κεφαλαίου µειώνοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο το κόστος κεφαλαίου. Για το λόγο αυτό, η διοίκηση, δύναται να αναπροσαρµόζει ανάλογα µε τις συνθήκες τη µερισµατική απόδοση, να προβαίνει σε αύξηση του κεφαλαίου µε µετρητά ή να εκποιεί περιουσιακά στοιχεία ώστε να µειωθεί το χρέος. Η παρακολούθηση των ανωτέρω πραγµατοποιείται µε βάση τον δείκτη Ίδια κεφάλαια προς καθαρός τραπεζικός δανεισµός και τον δείκτη Καθαρός τραπεζικός δανεισµός προς λειτουργικά κέρδη (EBITDA). Ποσά σε € Στοιχεία Εταιρίας Σύνολο δανεισµού 31.12.2020 31.12.2019 41.339.528,00 36.896.640,17 9.436.262,12 13.990.542,99 Καθαρός δανεισµός 31.903.265,88 22.906.097,18 Σύνολο ιδίων κεφαλαίων 65.374.612,01 64.121.781,84 5.292.384,04 2.868.888,37 Μείον: χρηµατικά διαθέσιµα EBITDA Ίδια κεφ. / Καθαρός δανεισµός Καθαρός δανεισµός / EBITDA Ετήσια Οικονοµική Έκθεση της 31.12.2020 2,05 6,03 2,80 7,98 80 Ποσά σε € Στοιχεία Οµίλου 31.12.2020 31.12.2019 Σύνολο δανεισµού 41.460.195,44 37.500.003,71 Μείον: χρηµατικά διαθέσιµα 9.750.656,33 14.163.404,82 Καθαρός δανεισµός 31.709.539,11 23.336.598,89 Σύνολο ιδίων κεφαλαίων 65.849.932,79 64.218.526,71 5.994.689,84 3.492.508,59 EBITDA Ίδια κεφ. / Καθαρός δανεισµός Καθαρός δανεισµός / ΕBITDA 2,08 5,29 2,75 6,68 14. Ανάλυση προµηθευτών και λοιπών υποχρεώσεων Οι λοιπές υποχρεώσεις του Οµίλου και της Εταιρίας αναλύονται ως εξής : ΟΜΙΛΟΣ Ποσά σε € Ασφαλιστικοί οργ/σµοί & λοιποί φόροι Προκαταβολές πελατών Λοιπές υποχρεώσεις / προβλέψεις Σύνολο λοιπών υποχρεώσεων Προµηθευτές 31. 12.2020 ΕΤΑΙΡΙΑ 31. 12.2019 31. 12.2020 31. 12.2019 1.451.236,96 529.582,88 1.371.278,84 502.445,92 652.291,96 149.110,77 2.252.639,69 9.826.162,36 776.840,95 116.049,10 1.422.472,93 14.022.529,58 638.229,50 13.406,26 2.022.914,60 9.777.138,90 763.576,62 460,63 1.266.483,17 13.982.205,48 Όλες οι παραπάνω υποχρεώσεις είναι βραχυπρόθεσµες και δεν απαιτείται η προεξόφληση τους κατά την ηµεροµηνία του ισολογισµού. 15. Ανάλυση των δανείων Οι δανειακές υποχρεώσεις του Οµίλου και της Εταιρίας αναλύονται ως εξής : Μακροπρόθεσµα δάνεια ΟΜΙΛΟΣ Ποσά σε € Τραπεζικά δάνεια 31. 12.2020 29.016.000,00 ΕΤΑΙΡΙΑ 31. 12.2019 31. 12.2020 28.588.000,00 29.016.000,00 31. 12.2019 28.588.000,00 Βραχυπρόθεσµα δάνεια ΟΜΙΛΟΣ Ποσά σε € 31. 12.2020 ΕΤΑΙΡΙΑ 31. 12.2019 31. 12.2020 31. 12.2019 972.195,44 4.290.003,71 851.528,00 3.686.640,17 11.472.000,00 4.622.000,00 11.472.000,00 4.622.000,00 Σύνολο 12.444.195,44 8.912.003,71 12.323.528,00 8.308.640,17 ΣΥΝΟΛΟ ∆ΑΝΕΙΩΝ 41.460.195,44 37.500.003,71 Τραπεζικά δάνεια Βραχυπρόθεσµο µέρος µακροπρ. τραπεζικών δανείων 41.339.528,00 36.896.640,17 ΟΜΙΛΟΣ Ποσά σε € Τραπεζικά δάνεια 31.12.20 < 1 έτος 12.444.195,44 Ετήσια Οικονοµική Έκθεση της 31.12.2020 Από 1 έως 5 έτη 29.016.000,00 > 5 έτη 0,00 81 ΟΜΙΛΟΣ < 1 έτος Ποσά σε € Τραπεζικά δάνεια 31.12.19 Από 1 έως 5 έτη 8.912.003,71 > 5 έτη 28.588.000,00 0,00 ΕΤΑΙΡΙΑ < 1 έτος Ποσά σε € Τραπεζικά δάνεια 31.12.20 Από 1 έως 5 έτη 12.323.528,00 > 5 έτη 29.016.000,00 0,00 ΕΤΑΙΡΙΑ < 1 έτος Ποσά σε € Τραπεζικά δάνεια 31.12.19 Από 1 έως 5 έτη 8.308.640,17 > 5 έτη 28.588.000,00 0,00 Οι µεταβολές των δανείων της Εταιρίας και του Οµίλου αναλύονται στον παρακάτω πίνακα: ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΙΑ Ποσά σε € 31. 12.2020 31. 12.2019 31. 12.2020 31. 12.2019 Υπόλοιπο δανείων αρχής περιόδου 37.500.003,71 43.041.913,10 36.896.640,17 41.956.000,01 Ληφθέντα δάνεια 44.500.000,00 60.750.000,00 44.500.000,00 60.750.000,00 0,00 0,00 0,00 0,00 1.465.767,73 1.630.554,14 1.443.050,18 1.580.979,70 83.465.771,44 105.422.467,24 82.839.690,35 104.286.979,71 Εξοφληθέντα δάνεια -40.403.892,00 -66.171.892,00 -39.922.000,00 -65.690.000,00 Καταβληµένοι τόκοι -1.601.684,00 -1.750.571,53 -1.578.162,35 -1.700.339,54 Υπόλοιπο ∆ανείων 41.460.195,44 37.500.003,71 41.339.528,00 36.896.640,17 Αλλαγή µεθόδου ενοποίησης Τόκοι περιόδου Σύνολο 16. Ανάλυση των αναβαλλόµενων φόρων Ο υπολογισµός των αναβαλλόµενων φορολογικών απαιτήσεων και υποχρεώσεων διενεργείται στο επίπεδο της κάθε επιµέρους Εταιρίας του Οµίλου. Εφόσον προκύπτουν και απαιτήσεις και υποχρεώσεις συµψηφίζονται µεταξύ τους στο επίπεδο της κάθε Εταιρίας. Οι αναβαλλόµενοι φόροι έχουν ως εξής: α) Για τον Όµιλο Ποσά σε € Άυλα περιουσιακά στοιχεία Ενσώµατα περιουσιακά στοιχεία Αποθέµατα Αποµείωση συµµετοχής 01.01.2019 1.1 – 31.12.19 31.12.2019 1.1 – 31.12.20 31.12.2020 16.927,98 -11.115,98 5.812,00 -8.941,29 -3.129,29 -4.751.261,99 -134.054,74 -4.885.316,73 -358.787,96 -5.244.104,69 4.874,76 -3.237,92 1.636,84 -4.664,85 -3.028,01 651.237,50 68.762,50 720.000,00 93.600,00 813.600,00 Ετήσια Οικονοµική Έκθεση της 31.12.2020 82 Πελάτες & λοιπές απαιτήσεις 594.284,40 -259.682,62 334.601,78 2.490,99 337.092,77 Παροχές σε εργαζοµένους 163.977,63 3.667,55 167.645,18 31.301,86 198.947,04 Φορ. ζηµιά συµψηφιστέα µε φορ. κέρδη εποµένων χρήσεων 775.824,34 -583.824,34 192.000,00 72.000,00 264.000,00 624,96 159.669,65 160.294,61 -2.062,39 158.232,22 6.247,50 13.927,23 20.174,73 -114.235,60 -94.060,87 -2.537.262,92 -745.888,67 -3.283.151,59 -289.299,24 -3.572.450,83 Προµηθευτές & λοιπές υποχρεώσεις Λοιπά (Παράγωγα και χρεόγραφα) Σύνολο Απευθείας στα ίδια κεφάλαια -27.055,58 -31.810,70 Στην κατάσταση αποτελεσµάτων -772.944,25 -321.109,94 β) Για την Εταιρία 01.01.2019 Άυλα περιουσιακά στοιχεία 1.1-31.12.19 31.12.2019 1.1-31.12.20 31.12.2020 -5.271,32 1.013,71 -4.257,61 734,57 -3.523,04 -3.660.219,16 1.366,88 -3.658.852,28 -264.130,18 -3.922.982,46 4.480,00 -3.757,95 722,05 -3.750,06 -3.028,01 Αποµείωση συµµετοχής 651.237,50 68.762,50 720.000,00 93.600,00 813.600,00 Πελάτες & λοιπές απαιτήσεις 549.325,41 -223.323,54 326.001,87 -22.058,40 303.943,47 163.237,61 3.701,27 166.938,88 32.714,48 199.653,36 690.000,00 -498.000,00 192.000,00 72.000,00 264.000,00 0,00 71.181,48 71.181,48 2.652,03 73.833,51 6.247,50 13.927,23 20.174,73 -114.235,60 -94.060,87 -1.600.962,46 -565.128,42 -2.166.090,88 -202.473,16 -2.368.564,04 Ενσώµατα περιουσιακά στοιχεία Αποθέµατα Παροχές σε εργαζοµένους Φορ. ζηµιά συµψηφιστέα µε φορ. κέρδη εποµένων χρήσεων Προµηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις Λοιπά (Παράγωγα και χρεόγραφα) Σύνολο Απευθείας στα ίδια κεφάλαια Στην κατάσταση αποτελεσµάτων -10.767,11 -31.810,68 -575.895,53 -234.283,84 Η φορολογική ζηµιά δηµιουργεί µία φορολογική απαίτηση ίση µε το φόρο εισοδήµατος που θα ωφεληθεί η Εταιρία στις επόµενες χρήσεις, όταν θα συµψηφισθεί µε τα αντίστοιχα φορολογικά κέρδη. Η καταχώρηση της απαίτησης για αναβαλλόµενο φόρο εισοδήµατος έγινε διότι η διοίκηση της Εταιρίας και του Οµίλου έκρινε ότι υπάρχει εύλογη βεβαιότητα για πραγµατοποίηση κερδών σε µελλοντικές χρήσεις, ικανών να δώσουν την δυνατότητα για συµψηφισµό της παρούσας απαίτησης µε την µέλλουσα φορολογική υποχρέωση. Οι αναβαλλόµενες φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις συµψηφίζονται όταν υπάρχει εφαρµόσιµο νοµικό δικαίωµα να συµψηφισθούν οι τρέχουσες φορολογικές απαιτήσεις έναντι των τρεχουσών φορολογικών υποχρεώσεων και όταν οι αναβαλλόµενοι φόροι εισοδήµατος αφορούν την ίδια φορολογική αρχή. Σχετικά µε τους συντελεστές µε βάση τους οποίους θα υπολογιστούν οι αναβαλλόµενοι φόροι σηµειώνουµε ότι στην παράγραφο του ∆ΛΠ 12 «Φόροι εισοδήµατος» ορίζεται ότι: «Τα αναβαλλόµενα φορολογικά περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις θα επιµετρώνται µε τους φορολογικούς συντελεστές που αναµένονται να εφαρµοστούν στην περίοδο κατά την οποία θα τακτοποιηθεί το περιουσιακό στοιχείο Ετήσια Οικονοµική Έκθεση της 31.12.2020 83 ή η υποχρέωση, λαµβάνοντας υπόψη τους φορολογικούς συντελεστές (και φορολογικούς νόµους) που έχουν θεσπιστεί ή ουσιωδώς θεσπιστεί, µέχρι την ηµεροµηνία του ισολογισµού». 17. Ανάλυση των παροχών σε εργαζόµενους µετά την έξοδο από την υπηρεσία Ο Όµιλος ανέθεσε σε αναλογιστή την εκπόνηση µελέτης προκειµένου να διερευνηθούν και υπολογιστούν τα αναλογιστικά µεγέθη, βάσει προδιαγραφών που θέτουν τα ∆ιεθνή Λογιστικά Πρότυπα (∆ΛΠ 19), που είναι υποχρεωτικό να καταχωρηθούν στον ισολογισµό και την κατάσταση αποτελεσµάτων χρήσης. Κατά την αναλογιστική αποτίµηση ελήφθησαν υπόψη όλες οι οικονοµικές και δηµογραφικές παράµετροι που σχετίζονται µε τους εργαζόµενους του Οµίλου. ΟΜΙΛΟΣ Ποσά σε € 31. 12.2020 ΕΤΑΙΡΙΑ 31. 12.2019 31. 12.2020 31. 12.2019 Υποχρεώσεις Ισολογισµού 834.831,93 698.521,58 831.889,00 695.578,65 Χρεώσεις στα Αποτελέσµατα 100.328,08 63.565,18 100.328,08 63.265,18 Αναλογιστικά κέρδη / ζηµιές Παρούσα αξία χρηµατοδοτούµενων υποχρεώσεων Παρούσα αξία µη χρηµατοδοτούµενων υποχρεώσεων Υποχρέωση στον Ισολογισµό 145.360,00 0,00 145.360,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 689.471,93 698.521,58 686.529,00 695.578,65 834.831,93 698.521,58 831.889,00 695.578,65 698.521,58 655.593,35 695.578,65 652.950,42 -109.377,73 -20.636,95 -109.377,73 -20.636,95 100.328,08 63.565,18 100.328,08 63.265,18 145.360,00 0,00 145.360,00 0,00 834.831,93 698.521,58 831.889,00 695.578,65 71.689,00 38.672,10 71.689,00 38.372,10 Μεταβολές στην καθαρή υποχρέωση αναγνωρισµένη στον Ισολογισµό Καθαρή υποχρέωση έναρξης έτους Πληρωθείσες εισφορές Σύνολο δαπάνης που αναγνωρίσθηκε στο λογαριασµό αποτελεσµάτων Αναλογιστικά κέρδη / (ζηµιές) Καθαρή υποχρέωση στο τέλος της περιόδου Ανάλυση δαπανών που αναγνωρίσθηκαν στο λογαριασµό αποτελεσµάτων Κόστος τρέχουσας απασχόλησης Χρηµατοοικονοµικό κόστος 7.131,00 10.447,21 7.131,00 10.447,21 21.508,08 14.445,87 21.508,08 14.445,87 100.328,08 63.565,18 100.328,08 63.265,18 Κόστος πωληθέντων 60.028,08 44.420,91 60.028,08 44.420,91 Έξοδα διάθεσης 31.000,00 13.631,51 31.000,00 13.631,51 Έξοδα διοίκησης 9.300,00 5.512,76 9.300,00 5.212,76 100.328,08 63.565,18 100.328,08 63.265,18 Κόστος προϋπηρεσίας Σύνολο δαπάνης που αναγνωρίσθηκε στα αποτελέσµατα Κατανοµή δαπάνης Σύνολο Ετήσια Οικονοµική Έκθεση της 31.12.2020 84 31.12.2020 Από 1 έως 2 έτη < 1 έτος Ποσά σε € Μέση αναµενόµενη διάρκεια λήξης υποχρέωσης παροχών προσωπικού Εταιρίας Μέση αναµενόµενη διάρκεια λήξης υποχρέωσης παροχών προσωπικού Οµίλου Από 2 έως 5 έτη > 5 έτη Σύνο λο 0,00 0,00 0,00 831.889,00 831.889,00 0,00 0,00 0,00 834.831,93 834.831,93 31.12.2019 Από 1 έως 2 έτη < 1 έτος Ποσά σε € Μέση αναµενόµενη διάρκεια λήξης υποχρέωσης παροχών προσωπικού Εταιρίας Μέση αναµενόµενη διάρκεια λήξης υποχρέωσης παροχών προσωπικού Οµίλου Από 2 έως 5 έτη > 5 έτη Σύνο λο 0,00 0,00 0,00 695.578,65 695.578,65 0,00 0,00 0,00 698.521,58 698.521,58 18. Ανάλυση των φορολογικών υποχρεώσεων ΟΜΙΛΟΣ 31. 12.2020 Ποσά σε € ΕΤΑΙΡΙΑ 31. 12.2019 31. 12.2020 31. 12.2019 Υποχρέωση φόρου εισοδήµατος Πιστωτικό υπόλοιπο φορολογικών δηλώσεων προς επιστροφή Φόροι τέλη προηγούµενων χρήσεων 0,00 0,00 0,00 0,00 -51.368,64 -13.209,43 -14.385,09 -13.172,43 0,00 0,00 0,00 0,00 Σύνολα -51.368,64 -13.209,43 -14.385,09 -13.172,43 19. Πληροφόρηση κατά τοµέα Ο Όµιλος είναι οργανωµένος σε τρεις επιχειρηµατικούς τοµείς, µε βάση τον τρόπο που διοικούνται και παρουσιάζονται εσωτερικά στον λαµβάνοντα τις αποφάσεις για την κατανοµή των πόρων και τον έλεγχο της αποτελεσµατικότητας των λειτουργιών της οµίλου. Οι επιχειρηµατικοί αυτοί τοµείς πληροφόρησης είναι οι εξής: • • Τοµέας χαλυβουργικών προϊόντων Τοµέας παραγωγής & εµπορίας ηλεκτρικής ενέργειας από Φωτοβολταϊκούς σταθµούς 01.01 – 31.12.2020 ΤΟΜΕΑΣ ΧΑΛ/ΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Ποσά σε € Πωλήσεις 102.704.529,20 1.343.616,21 13.074.254,50 680.959,51 Κέρδη / (ζηµιές) προ φόρων, χρηµατοδοτικών, επενδυτικών αποτελεσµάτων και συνολικών αποσβέσεων (EBITDA) 5.154.794,32 1.107.015,54 Κέρδη / (ζηµιές) προ φόρων και τόκων & επενδυτικών (EBIT) 2.948.272,36 Κέρδη / (ζηµιές) προ φόρων Κέρδη / (ζηµιές) µετά από φόρους Μικτά κέρδη / (ζηµιές) ΕΝΟ ΠΟ Ι ΗΣ Η Σ Τ ΗΝ ΚΑΘ ΑΡΗ Θ ΕΣ Η ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΥΝΟΛΙΚΩΝ ΕΣΟ∆ΩΝ 0,00 104.048.145,41 128.553,13 13.883.767,14 0,00 -267.120,02 5.994.689,84 591.770,73 0,00 -130.980,82 3.409.062,27 1.247.677,38 281.450,92 101.601,80 433.883,29 2.064.613,39 1.006.566,41 211.281,18 101.601,80 424.054,06 1.743.503,45 Ετήσια Οικονοµική Έκθεση της 31.12.2020 0,00 ΕΓΓΡΑΦΕΣ ΕΝΟΠΟΙΗΣΗΣ & ΤΑΚΤΟΠΟΙΗΣΗΣ 85 01.01 – 31.12.2019 ΤΟΜΕΑΣ ΧΑΛ/ΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΕΝΟ ΠΟ Ι ΗΣ Η Σ Τ ΗΝ ΚΑΘ ΑΡΗ Θ ΕΣ Η ΕΓΓΡΑΦΕΣ ΕΝΟΠΟΙΗΣΗΣ & ΤΑΚΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΥΝΟΛΙΚΩΝ ΕΣΟ∆ΩΝ 110.136.960,00 1.312.637,86 0,00 0,00 111.449.597,86 10.604.163,31 652.010,75 0,00 126.491,00 11.382.665,06 2.633.634,32 1.108.918,57 0,00 -250.044,30 3.492.508,59 371.040,84 593.956,02 0,00 -113.905,10 851.091,76 Κέρδη / (ζηµιές) προ φόρων -2.156.627,46 250.464,91 231.799,93 452.805,07 -1.221.557,55 Κέρδη / (ζηµιές) µετά από φόρους -2.858.822,95 186.532,13 231.799,93 445.989,09 -1.994.501,80 Ποσά σε € Πωλήσεις Μικτά κέρδη / (ζηµιές) Κέρδη / (ζηµιές) προ φόρων, χρηµατοδοτικών, επενδυτικών αποτελεσµάτων και συνολικών αποσβέσεων (EBITDA) Κέρδη / (ζηµιές) προ φόρων και τόκων & επενδυτικών (EBIT) ∆ευτερεύον τοµέας πληροφόρησης µπορεί να θεωρηθεί ότι είναι ο γεωγραφικός τοµέας στον οποίο έχουµε τους εξής τοµείς πληροφόρησης: - Πωλήσεις Εσωτερικού (περίπου 69,86%) - Πωλήσεις Εξωτερικού (περίπου 30,14%) Οι πωλήσεις του Οµίλου και της Εταιρίας αναλύονται ως εξής: Ποσά σε € ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΙΑ 01.01-31.12 01.01-31.12 2020 2019 2020 2019 Πωλήσεις Εµπορευµάτων 33.157.974,37 42.930.018,42 33.157.974,37 42.930.018,42 Πωλήσεις Προϊόντων 70.875.651,40 68.468.232,04 69.532.035,19 67.155.594,18 14.519,64 51.347,40 14.519,64 51.347,40 104.048.145,41 111.449.597,86 102.704.529,20 110.136.960,00 Λοιπές Πωλήσεις Σύνολο ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΙΑ 01.01-31.12 Ποσά σε € 2020 01.01-31.12 2019 2020 2019 Πωλήσεις Εσωτερικού 72.689.771,76 69.540.914,37 71.346.155,55 68.228.276,51 Πωλήσεις Εξωτερικού 31.358.373,65 41.908.683,49 31.358.373,65 41.908.683,49 104.048.145,41 111.449.597,86 102.704.529,20 110.136.960,00 Σύνολο 20. Ανάλυση των λοιπών λογαριασµών αποτελεσµάτων (α) Άλλα έσοδα Τα άλλα έσοδα του Οµίλου και της Εταιρίας αναλύονται ως εξής: Ποσά σε € Έσοδα µεταφορικών & δαπανών παράδοσης Έσοδα ενοικίων ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΙΑ 01.01-31.12 01.01-31.12 2020 2019 2020 2019 1.677.557,49 1.804.760,10 1.677.557,49 1.804.760,10 600,00 750,00 267.720,00 267.720,00 Ετήσια Οικονοµική Έκθεση της 31.12.2020 86 Έσοδα από παροχή υπηρεσιών 12.441,12 38.037,89 12.441,12 38.037,89 Έσοδα Επιχορηγήσεων Έσοδα προηγουµένων χρήσεων 211.729,64 69.742,48 180.293,60 39.192,69 4.985,92 16.009,06 4.286,39 16.009,06 Λοιπά έσοδα 210.082,95 286.117,99 209.997,56 286.004,01 2.117.397,12 2.215.417,52 2.352.296,16 2.451.723,75 Σύνολο (β) Άλλα έξοδα Τα άλλα έξοδα του Οµίλου και της Eταιρίας αναλύονται ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ 01.01-31.12 Ποσά σε € Επισφαλ. εµπορ. & λοιπές απαιτήσεις Ζηµιές από πώληση παγίων Έξοδα προηγουµένων χρήσεων Λοιπά έξοδα Αποσβέσεις (µη λειτουργικές) Σύνολο 2020 ΕΤΑΙΡΙΑ 01.01-31.12 2019 2020 2019 197.963,79 79.646,52 197.921,47 77.149,41 52.073,60 436,51 52.051,04 0,01 1.035,70 63.424,68 1.005,15 62.577,38 291.884,47 195.859,38 738.816,94 133.606,61 199.218,52 476.332,84 291.741,01 0,00 542.718,67 129.226,99 0,00 268.953,79 (γ) ∆απάνες Οι δαπάνες του Οµίλου και της Εταιρίας αναλύονται ως εξής: Ποσά σε € Αµοιβές & έξοδα προσωπικού Αµοιβές & έξοδα τρίτων Παροχές τρίτων Φόροι – τέλη ∆ιάφορα έξοδα Αποσβέσεις Κόστος αποθεµάτων Σύνολο Ποσά σε € Αµοιβές & έξοδα προσωπικού Αµοιβές & έξοδα τρίτων Παροχές τρίτων Φόροι – τέλη ∆ιάφορα έξοδα Αποσβέσεις Κόστος αποθεµάτων Σύνολο ΚΟΣΤΟΣ ΠΩΛΗΣΕΩΝ 2.318.537,19 738.209,71 802.295,55 164.554,29 839.625,19 1.860.180,67 83.440.975,67 90.164.378,27 ΚΟΣΤΟΣ ΠΩΛΗΣΕΩΝ 2.224.986,90 644.824,71 816.161,19 123.586,75 823.587,81 1.718.797,56 93.714.987,88 100.066.932,80 Ετήσια Οικονοµική Έκθεση της 31.12.2020 ΟΜΙΛΟΣ 01.01-31.12.20 ΕΞΟ∆Α ∆ΙΑΘΕΣΗΣ 2.227.648,41 856.042,17 584.969,14 70.282,95 4.862.879,10 559.550,51 0,00 9.161.372,28 ΟΜΙΛΟΣ 01.01-31.12.19 ΕΞΟ∆Α ∆ΙΑΘΕΣΗΣ 2.171.743,11 893.201,84 702.457,49 72.996,59 5.122.774,70 660.186,04 0,00 9.623.359,77 ΕΞΟ∆Α ∆ΙΟΙΚΗΣΗΣ 786.456,14 1.088.694,29 423.713,33 70.516,16 140.766,20 181.766,65 0,00 2.691.912,77 ΕΞΟ∆Α ∆ΙΟΙΚΗΣΗΣ 705.563,42 1.121.555,88 367.924,42 120.432,62 198.864,67 132.957,20 0,00 2.647.298,21 87 Ποσά σε € Αµοιβές & έξοδα προσωπικού Αµοιβές & έξοδα τρίτων Παροχές τρίτων Φόροι – τέλη ∆ιάφορα έξοδα Αποσβέσεις Κόστος αποθεµάτων Σύνολο Ποσά σε € Αµοιβές & έξοδα προσωπικού Αµοιβές & έξοδα τρίτων Παροχές τρίτων Φόροι – τέλη ∆ιάφορα έξοδα Αποσβέσεις Κόστος αποθεµάτων Σύνολο ΕΤΑΙΡΙΑ 01.01-31.12.20 ΕΞΟ∆Α ∆ΙΑΘΕΣΗΣ ΚΟΣΤΟΣ ΠΩΛΗΣΕΩΝ 2.318.537,19 711.899,71 776.634,45 63.235,34 839.625,18 1.479.367,16 83.440.975,67 89.630.274,70 ΕΞΟ∆Α ∆ΙΟΙΚΗΣΗΣ 2.227.648,41 856.042,17 584.969,14 70.282,95 4.862.879,10 559.550,51 0,00 9.161.372,28 752.500,35 997.858,96 403.313,38 7.359,13 127.667,92 177.792,70 0,00 2.466.492,44 ΕΤΑΙΡΙΑ 01.01-31.12.19 ΕΞΟ∆Α ∆ΙΑΘΕΣΗΣ ΚΟΣΤΟΣ ΠΩΛΗΣΕΩΝ 2.224.986,90 579.324,71 788.853,25 63.072,09 823.587,81 1.337.984,04 93.714.987,89 99.532.796,69 ΕΞΟ∆Α ∆ΙΟΙΚΗΣΗΣ 2.171.743,11 893.201,84 702.457,49 72.996,59 5.122.774,70 660.186,04 0,00 9.623.359,77 680.471,13 1.043.417,33 345.746,37 6.472,26 177.555,43 130.947,36 0,00 2.384.609,88 (δ) Χρηµατοοικονοµικά έξοδα - έσοδα Τα χρηµατοοικονοµικά έξοδα του Οµίλου και της Εταιρίας αναλύονται ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ 01.01-31.12 Ποσά σε € Χρεωστικοί τόκοι Λοιπά τραπεζικά έξοδα και προµήθειες Συναλλαγµατικές διαφορές Ζηµιές Παραγώγων Σύνολο 2020 ΕΤΑΙΡΙΑ 01.01-31.12 2019 2020 2019 1.442.906,87 1.737.456,52 1.473.998,79 1.700.103,61 544.646,66 620.073,87 463.164,22 579.105,52 3.630,20 0,00 1.991.183,73 1.135,81 21.991,32 2.380.657,52 3.630,20 0,00 1.940.793,21 1.135,81 21.991,32 2.302.336,26 Τα χρηµατοοικονοµικά έσοδα του Οµίλου και της Εταιρίας αναλύονται ως εξής: Ποσά σε € ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΙΑ 01.01-31.12 01.01-31.12 2020 2019 2020 2019 Εισπρακτέοι τόκοι πελατών και λοιποί πιστωτικοί τόκοι 59.026,80 70.122,42 176.567,51 168.522,51 Έσοδα χρεογράφων 19.117,57 441,00 19.117,57 441,00 3.822,49 5.644,86 3.822,49 5.644,86 21.991,32 0,00 21.991,32 0,00 103.958,18 76.208,28 221.498,89 174.608,37 Συναλλαγµατικές διαφορές Αποτελέσµατα αντιστάθµισης ταµειακών ροών (Κέρδη παραγώγων) Σύνολο Ετήσια Οικονοµική Έκθεση της 31.12.2020 88 (ε) Έσοδα / έξοδα ενοποιούµενων µε την καθαρή θέση εταιριών 01.01-31.12.2020 Στα αποτελέσµατα χρήσης Στα λοιπά συνολικά έσοδα 133.696,04 0,00 133.696,04 BALKAN IRON GROUP SRL -32.094,24 -7.603,99 -39.698,23 Σύνολο 101.601,80 -7.603,99 93.997,81 Ποσά σε € ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΑ ΘΡΑΚΗΣ ΑΕ Σύνολο 01.01-31.12.2019 Στα αποτελέσµατα χρήσης Στα λοιπά συνολικά έσοδα 260.541,41 0,00 260.541,41 BALKAN IRON GROUP SRL -28.741,48 -32.922,04 -61.663,52 Σύνολο 231.799,93 -32.922,04 198.877,89 Ποσά σε € ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΑ ΘΡΑΚΗΣ ΑΕ Σύνολο (στ) Έξοδο / έσοδο φόρου εισοδήµατος Ποσά σε € Φόρος εισοδήµατος τρέχουσας χρήσης / πρόβλεψη Αναβαλλόµενη φορολογία ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΙΑ 01.01-31.12 2020 2019 01.01-31.12 2020 2019 0,00 0,00 0,00 0,00 -321.109,94 -772.944,25 -234.283,84 -575.895,53 ∆ιαφορές φορολογικού ελέγχου Σύνολο 0,00 0,00 0,00 0,00 -321.109,94 -772.944,25 -234.283,84 -575.895,53 (ζ) Λοιπά συνολικά έσοδα / έξοδα µετά από φόρους Ποσά σε € Ποσά που δεν αναταξΙνοµούνται στη Κατάσταση Αποτελεσµάτων σε µεταγενέστερες περιόδους Νέο πρότυπο ∆ΠΧΑ 16- Προσαρµογές µετάβασης 1/1 Ποσά που αναταξΙνοµούνται στη Κατάσταση Αποτελεσµάτων σε µεταγενέστερες περιόδους Αποτέλεσµα αντιστάθµισης ταµειακών ροών µείον τον αναλογούντα φόρο ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΙΑ 01.01-31.12 01.01-31.12 2020 2019 2020 2019 0,00 -74.695,29 0,00 -6.529,41 9.739,79 -26.232,03 9.739,79 -26.232,02 -7.603,99 -32.922,04 0,00 0,00 Αναλογιστικά Κέρδη-Ζηµιές -110.473,60 0,00 -110.473,60 0,00 Σύνολο -108.337,80 -133.849,36 -100.733,81 -32.761,43 0,00 -6.274,59 0,00 0,00 -108.337,80 -127.574,77 -100.733,81 -32.761,43 Συναλλαγµατικές διαφορές ενοποίησης ∆ικαιώµατα µειοψηφίας Σύνολο Μετόχων Μητρικής Ετήσια Οικονοµική Έκθεση της 31.12.2020 89 21. Επενδυτικά αποτελέσµατα Τα Επενδυτικά Αποτελέσµατα της Εταιρίας αφορούν αποµειώσεις συµµετοχών σε θυγατρικές και κοινοπραξίες και αναλύονται στον παρακάτω πίνακα: Ποσά σε € ΕΤΑΙΡΙΑ ΕΠΩΝΥΜΙΑ ΜΕΤΑΛΛΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑ∆ΟΣ Α.Ε. Αποµειώσεις έως 31.12.2018 31.12.2020 Σύνολο Αποµείωσης 2.600.000,00 300.000,00 340.000,00 3.240.000,00 0,00 100.000,00 50.000,00 150.000,00 2.600.000,00 400.000,00 390.000,00 3.390.000,00 BALKAN IRON GROUP S.R.L. Σύνολο 31.12.2019 Κατά την 31/12/2020 πραγµατοποιήθηκε έλεγχος αποµείωσης των συµµετοχών σε θυγατρικές και κοινοπραξίες λόγω ενδείξεων αποµείωσης, οι οποίες οδήγησαν σε συµπληρωµατική συνολική ζηµία αποµείωσης ποσού € 390.000,00. Η σωρευµένη ζηµιά αποµείωσης συµµετοχών σε θυγατρικές και κοινοπραξίες έως 31.12.2020 για την εταιρία διαµορφώθηκε στα ευρώ 3.390.000,00. Τα χρεόγραφα που διαπραγµατεύονται στο Χρηµατιστήριο Αξιών Αθηνών και έχουν αποκτηθεί µε κύριο σκοπό το κέρδος από βραχυχρόνιες διακυµάνσεις των τιµών τους, σύµφωνα µε τις αρχές του ∆ΠΧΑ 9 εµφανίζονται, στις οικονοµικές καταστάσεις στην εύλογη αξία τους µέσω των αποτελεσµάτων (Επίπεδο 1) και παρουσιάζονται στη σηµείωση 10. 22. Ανάλυση των κερδών ανά µετοχή ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΙΑ 01.01-31.12 01.01-31.12 2020 Ποσά σε € Καθαρά κέρδη µετά από φόρους αναλογούντα στους µετόχους Αριθµός µετοχών (Μ.Σ) 2019 2020 2019 1.739.743,88 -1.997.530,44 1.353.563,98 -2.324.659,80 18.410.839 18.410.839 18.410.839 18.410.839 0,0945 -0,1085 0,0735 -0,1263 Κέρδη / (ζηµιές) ανά µετοχή (€) 23. Συναλλαγές µε συνδεδεµένα µέρη Τα ποσά των πωλήσεων και των αγορών του Οµίλου και της Εταιρίας, προς και από τα συνδεδεµένα µέρη, καθώς και τα υπόλοιπα των απαιτήσεων και των υποχρεώσεων αναλύονται ως εξής: (α) Ενδοεταιρικές πωλήσεις / αγορές την 31.12.2020 και 31.12.2019 αντίστοιχα Χρήση 2020: ΠΩΛΗΣΕΙΣ Ποσά σε € ΑΓΟΡΕΣ ΕΛΑΣΤΡΟΝ ΑΕΒΕ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΑ ΘΡΑΚΗΣ ΑΕ ΜΕΤΑΛΛΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑ∆ΟΣ ΑΕ ΣΥΝΟΛΟ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΑ ΘΡΑΚΗΣ ΑΕ 52.125,40 0,00 0,00 52.125,40 ΦΩΤΕΝΕΡΓΕΙΑ ΑΕ 49.024,50 0,00 0,00 49.024,50 112.904,52 0,00 0,00 112.904,52 ΦΩΤΟΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΕ Ετήσια Οικονοµική Έκθεση της 31.12.2020 90 ΦΩΤΟ∆ΙΟ∆ΟΣ ΑΕ 98.574,48 0,00 0,00 98.574,48 ΦΩΤΟΚΥΨΕΛΗ ΑΕ 33.344,52 0,00 0,00 33.344,52 ΗΛΙΟΣΚΟΠΙΟ ΑΕ 46.014,48 0,00 0,00 46.014,48 ΦΩΤΟΪΣΧΥΣ Μ.ΕΠΕ ΣΥΝΟΛΟ 13.725,00 0,00 0,00 13.725,00 405.712,90 0,00 0,00 405.712,90 Χρήση 2019: ΠΩΛΗΣΕΙΣ Ποσά σε € ΑΓΟΡΕΣ ΕΛΑΣΤΡΟΝ ΑΕΒΕ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΑ ΘΡΑΚΗΣ ΑΕ ΜΕΤΑΛΛΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑ∆ΟΣ ΑΕ ΣΥΝΟΛΟ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΑ ΘΡΑΚΗΣ ΑΕ 82.921,65 0,00 0,00 82.921,65 ΦΩΤΕΝΕΡΓΕΙΑ ΑΕ 48.998,75 0,00 0,00 48.998,75 112.832,10 0,00 0,00 112.832,10 ΦΩΤΟ∆ΙΟ∆ΟΣ ΑΕ 98.510,40 0,00 0,00 98.510,40 ΦΩΤΟΚΥΨΕΛΗ ΑΕ 33.332,10 0,00 0,00 33.332,10 ΗΛΙΟΣΚΟΠΙΟ ΑΕ 45.990,40 0,00 0,00 45.990,40 ΦΩΤΟΪΣΧΥΣ Μ.ΕΠΕ 13.687,50 0,00 0,00 13.687,50 436.272,90 0,00 0,00 436.272,90 ΦΩΤΟΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΕ ΣΥΝΟΛΟ (β) Ενδοεταιρικές απαιτήσεις / υποχρεώσεις την 31.12.2020 και 31.12.2019 αντίστοιχα: Υπόλοιπα 31.12.2020: ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ Ποσά σε € ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΕΛΑΣΤΡΟΝ ΑΕΒΕ ΕΛΑΣΤΡΟΝ ΑΕΒΕ ΜΕΤΑΛΛΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑ∆ΟΣ ΑΕ ΕΤΑΙΡΙΕΣ ΦΩΤΟΒΟΛΤ ΑΪΚΩΝ ΣΤΑΘΜΩΝ ΣΥΝΟΛΟ 0,00 50.460,61 0,00 50.460,61 15.772,18 0,00 0,00 15.772,18 ΦΩΤΕΝΕΡΓΕΙΑ ΑΕ 154.500,00 0,00 0,00 154.500,00 ΦΩΤΟΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΕ 434.500,00 0,00 0,00 434.500,00 ΦΩΤΟ∆ΙΟ∆ΟΣ ΑΕ 384.500,00 0,00 0,00 384.500,00 ΦΩΤΟΚΥΨΕΛΗ ΑΕ 74.500,00 0,00 0,00 74.500,00 ΗΛΙΟΣΚΟΠΙΟ ΑΕ 144.500,00 0,00 0,00 144.500,00 ΦΩΤΟΪΣΧΥΣ Μ.ΕΠΕ 238.476,44 0,00 0,00 238.476,44 ΜΕΤΑΛΛΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑ∆ΟΣ ΑΕ 421.090,32 0,00 0,00 421.090,32 BALKAN IRON GROUP SRL 155.700,00 0,00 0,00 155.700,00 KALPINIS SIMOS BULGARIA EOOD 810.000,00 0,00 0,00 810.000,00 2.833.538,94 50.460,61 0,00 2.883.999,55 ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΑ ΘΡΑΚΗΣ ΑΕ ΣΥΝΟΛΟ Ετήσια Οικονοµική Έκθεση της 31.12.2020 91 Υπόλοιπα 31.12.2019: ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ Ποσά σε € ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΜΕΤΑΛΛΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑ∆ΟΣ ΑΕ ΕΛΑΣΤΡΟΝ ΑΕΒΕ ΕΛΑΣΤΡΟΝ ΑΕΒΕ ΕΤΑΙΡΙΕΣ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑ ΪΚΩΝ ΣΤΑΘΜΩΝ ΣΥΝΟΛΟ 0,00 50.460,61 0,00 50.460,61 93.000,59 0,00 0,00 93.000,59 ΦΩΤΕΝΕΡΓΕΙΑ ΑΕ 154.500,00 0,00 0,00 154.500,00 ΦΩΤΟΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΕ 434.500,00 0,00 0,00 434.500,00 ΦΩΤΟ∆ΙΟ∆ΟΣ ΑΕ 384.500,00 0,00 0,00 384.500,00 ΦΩΤΟΚΥΨΕΛΗ ΑΕ 74.500,00 0,00 0,00 74.500,00 ΗΛΙΟΣΚΟΠΙΟ ΑΕ 144.500,00 0,00 0,00 144.500,00 ΦΩΤΟΪΣΧΥΣ Μ.ΕΠΕ 354.422,04 0,00 0,00 354.422,04 ΜΕΤΑΛΛΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑ∆ΟΣ ΑΕ 291.090,32 0,00 0,00 291.090,32 BALKAN IRON GROUP SRL 155.700,00 0,00 0,00 155.700,00 KALPINIS SIMOS BULGARIA EOOD 810.000,00 0,00 0,00 810.000,00 2.896.712,95 50.460,61 0,00 2.947.173,56 ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΑ ΘΡΑΚΗΣ ΑΕ ΣΥΝΟΛΟ ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΙΑ 1.1-31.12 Ποσά σε € θ) Συναλλαγές και αµοιβές µελών ∆.Σ. και διευθυντικών στελεχών Αµοιβές µελών ∆ιοικητικού Συµβουλίου και ∆ιαχειριστών Αµοιβές διευθυντικών στελεχών Αµοιβές λοιπών συνδεδεµένων προσώπων Απαιτήσεις από διευθυντικά στελέχη και µέλη της διοίκησης Υποχρεώσεις προς τα διευθυντικά στελέχη και µέλη της διοίκησης 2020 1.1-31.12 2019 2020 2019 584.385,79 635.900,00 575.245,17 635.900,00 95.624,96 95.200,00 95.624,96 95.200,00 84.524,29 72.410,00 84.524,29 72.410,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 ∆ιευθυντικά στελέχη σύµφωνα µε το ∆ΛΠ 24 είναι τα άτοµα εκείνα που έχουν την εξουσία και την ευθύνη για τον σχεδιασµό, τη διοίκηση και τον έλεγχο των δραστηριοτήτων της οικονοµικής οντότητας, άµεσα ή έµµεσα και περιλαµβάνουν όλα τα µέλη του ∆ιοικητικού Συµβουλίου (εκτελεστικά και µη) της οικονοµικής οντότητας, όπως επίσης και άλλα διευθυντικά στελέχη σύµφωνα µε τον ανωτέρω ορισµό. 24. Ενδεχόµενες Υποχρεώσεις – Απαιτήσεις Εγγυήσεις Ο Όµιλος και η Εταιρία έχουν ενδεχόµενες υποχρεώσεις και απαιτήσεις σε σχέση µε τράπεζες, προµηθευτές, λοιπές εγγυήσεις και άλλα θέµατα που προκύπτουν στα πλαίσια της συνήθους δραστηριότητας τους, ως εξής: Ετήσια Οικονοµική Έκθεση της 31.12.2020 92 31.12.2020 ΟΜΙΛΟΣ Ποσά σε € Εγγυήσεις για εξασφάλιση απαιτήσεων από πελάτες ΕΤΑΙΡΙΑ 2.856.658,00 2.856.658,00 Εγγυήσεις για εξασφάλιση υποχρεώσεων σε προµηθευτές 7.553.943,22 7.553.943,22 Λοιπές εγγυήσεις 2.273.417,81 2.207.890,31 12.684.019,03 12.618.491,53 Σύνολο Λειτουργικές Μισθώσεις Η Εταιρία και ο Όµιλος ως Εκµισθωτής: Τα µελλοντικά εισπραττόµενα µισθώµατα του Οµίλου ως εκµισθωτής ακινήτων παρουσιάζονται στον παρακάτω πίνακα και τα µελλοντικά εισπραττόµενα µισθώµατα της Εταιρίας ως εκµισθωτής ακινήτων αφορούν κυρίως ενοίκια προς τις Φ/Β εταιρείες του Οµίλου και έχουν ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2020 Ποσά σε € ΕΤΑΙΡΙΑ 31.12.2019 31.12.2020 31.12.2019 Εντός του εποµένου έτους 600,00 600,00 267.720,00 267.720,00 Από 2ο έως και το 5ο έτος 1.515,00 2.115,00 1.069.995,00 1.070.595,00 0,00 0,00 3.049.620,00 3.316.740,00 2.115,00 2.715,00 4.387.335,00 4.655.055,00 Μετά το 5ο έτος Σύνολο ∆εν υπήρξαν αλλαγές και τροποποιήσεις στις συµβάσεις εκµισθώσεων του Οµίλου και της Εταιρίας ως άµεση συνέπεια της πανδηµίας Covid-19. Ανέλεγκτες φορολογικά χρήσεις Η Εταιρία και οι θυγατρικές της εταιρείες δεν έχουν ελεγχθεί για τις ακόλουθες χρήσεις και ως εκ τούτου οι φορολογικές τους υποχρεώσεις για τις χρήσεις αυτές δεν έχουν καταστεί οριστικές: ΕΤΑΙΡΙΑ ΕΛΑΣΤΡΟΝ Α.Ε.Β.Ε. ΜΕΤΑΛΛΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑ∆ΟΣ Α.Ε. Ε∆ΡΑ ∆ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΑΝΕΛΕΓΚΤΕΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΑ ΧΡΗΣΕΙΣ Ασπρόπυργος, Ελλάδα Εµπόριο & επεξεργασία προϊόντων χάλυβα 2020 Θεσσαλονίκη, Ελλάδα Εµπόριο & επεξεργασία προϊόντων χάλυβα 2020 BALKAN IRON GROUP S.R.L. Βουκουρέστι Ρουµανίας Εµπόριο & επεξεργασία προϊόντων χάλυβα 2011-2020 ΦΩΤΟΑΝΑΠΤΥΞΗ Α.Ε. Ασπρόπυργος, Ελλάδα Παραγωγή ηλ/κής ενέργειας από Φ/Β σταθµούς 2013&2020 2013&2020 ΦΩΤΟ∆ΙΟ∆ΟΣ Α.Ε. Ασπρόπυργος, Ελλάδα Παραγωγή ηλ/κής ενέργειας από Φ/Β σταθµούς ΦΩΤΕΝΕΡΓΕΙΑ Α.Ε. Ασπρόπυργος, Ελλάδα Παραγωγή ηλ/κής ενέργειας από Φ/Β σταθµούς 2013&2020 ΗΛΙΟΣΚΟΠΙΟ Α.Ε. Ασπρόπυργος, Ελλάδα Παραγωγή ηλ/κής ενέργειας από Φ/Β σταθµούς 2013&2020 ΦΩΤΟΚΥΨΕΛΗ Α.Ε. Ασπρόπυργος, Ελλάδα Παραγωγή ηλ/κής ενέργειας από Φ/Β σταθµούς 2013&2020 ΦΩΤΟΪΣΧΥΣ Μ.Ε.Π.Ε. Ασπρόπυργος, Ελλάδα Παραγωγή ηλ/κής ενέργειας από Φ/Β σταθµούς 2013&2020 Ξάνθη, Ελλάδα Παραγωγή αγροτικών προϊόντων από θερµοκηπιακές καλλιέργειες 2020 Σόφια Βουλγαρίας Εµπόριο & επεξεργασία προϊόντων χάλυβα 2008-2020 ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΑ ΘΡΑΚΗΣ Α.Ε. KALPINIS SIMOS BULGARIA EOOD Κατ’ εφαρµογή σχετικών φορολογικών διατάξεων: α) της παρ. 1 του άρθρου 84 του ν. 2238/1994 (ανέλεγκτες υποθέσεις φορολογίας εισοδήµατος), β) της παρ. 1 του άρθρου 57 του ν. 2859/2000 (ανέλεγκτες υποθέσεις Φ.Π.Α. και γ) της παρ. 5 του άρθρου 9 του ν. 2523/1997 (επιβολή προστίµων για υποθέσεις φορολογίας εισοδήµατος), το δικαίωµα του ∆ηµοσίου για την επιβολή του φόρου για τις χρήσεις µέχρι και το 2014 έχει παραγραφεί µέχρι την 31/12/2020, µε την επιφύλαξη ειδικών ή εξαιρετικών διατάξεων που τυχόν προβλέπουν µεγαλύτερη προθεσµία παραγραφής και υπό τις προϋποθέσεις που αυτές ορίζουν. Για τις χρήσεις 2011 έως και 2019 η ΕΛΑΣΤΡΟΝ Α.Ε.Β.Ε., η ΜΕΤΑΛ-ΠΡΟ Α.Ε. και τα ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΑ ΘΡΑΚΗΣ Α.Ε. έχουν υπαχθεί στο φορολογικό έλεγχο των Ορκωτών Ελεγκτών Λογιστών, σύµφωνα µε το Ετήσια Οικονοµική Έκθεση της 31.12.2020 93 καθεστώς που προβλεπόταν από τις διατάξεις της παρ. 5 του άρθρου 82 του Ν 2238/1994 (χρήσεις 2011 έως 2013) και από τις διατάξεις του άρθρου 65Α του Ν. 4174/2013 (χρήσεις 2014 έως 2019) όπως ισχύει και εκδόθηκαν Εκθέσεις Συµµόρφωσης. Από το 2014 και οι Φ/Β εταιρείες του Οµίλου έχουν υπαχθεί στο φορολογικό έλεγχο των Ορκωτών ελεγκτών Λογιστών όπως προβλέπεται από τις διατάξεις του άρθρου 65Α του Ν. 4174/2013, όπως τροποποιήθηκε µε το άρθρο 56 του Ν. 4410/2016. Για τις εταιρίες και τις χρήσεις οι οποίες δεν υπήχθησαν στον φορολογικό έλεγχο των Ορκωτών Ελεγκτών Λογιστών και παραµένουν φορολογικά ανέλεγκτες, από τις αρµόδιες φορολογικές αρχές, η εκτίµησή µας είναι ότι οι φόροι που ενδεχοµένως προκύψουν δεν θα ασκήσουν ουσιώδη επίδραση στις οικονοµικές καταστάσεις και δεν συντρέχει λόγος διενέργειας πρόβλεψης. Για τη χρήση 2020 η ΕΛΑΣΤΡΟΝ Α.Ε.Β.Ε., η ΜΕΤΑΛ-ΠΡΟ Α.Ε., η ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΑ ΘΡΑΚΗΣ Α.Ε. και οι Φ/Β εταιρείες του Οµίλου έχουν υπαχθεί στο φορολογικό έλεγχο των Ορκωτών Ελεγκτών Λογιστών, όπως προβλέπεται από τις διατάξεις του άρθρου 65α Ν. 4174/2013. Ο έλεγχος αυτός βρίσκεται σε εξέλιξη και τα σχετικά φορολογικά πιστοποιητικά προβλέπεται να χορηγηθούν µετά τη δηµοσίευση των οικονοµικών καταστάσεων χρήσης 2020. Αν µέχρι την ολοκλήρωση του φορολογικού ελέγχου προκύψουν πρόσθετες φορολογικές υποχρεώσεις εκτιµούµε ότι αυτές δεν θα ασκήσουν ουσιώδη επίδραση στις οικονοµικές καταστάσεις της εταιρίας και του Οµίλου. ∆ικαστικές Υποθέσεις ∆εν υπάρχουν επίδικες ή υπό διαιτησία διαφορές καθώς και αποφάσεις δικαστικών ή διαιτητικών οργάνων που ενδέχεται να έχουν σηµαντική επίπτωση στην οικονοµική κατάσταση ή λειτουργία της Εταιρίας και του Οµίλου. 25. Μερίσµατα Με βάση την ελληνική εµπορική νοµοθεσία, οι εταιρείες υποχρεούνται να διανέµουν στους µετόχους τουλάχιστον το 35% των κερδών που αποµένουν µετά την αφαίρεση των φόρων και την κράτηση του τακτικού αποθεµατικού. Η Τακτική Γενική Συνέλευση των Μετόχων της εταιρίας της 25.06.2020 αποφάσισε την µη διανοµή µερίσµατος για τη χρήση 2019. Για τη χρήση 2020 η ∆ιοίκηση σκοπεύει να προτείνει στην επόµενη Τακτική Γενική Συνέλευση των µετόχων τη διανοµή µερίσµατος µικτού ποσού 0,027 € ανά µετοχή. Η προτεινόµενη διανοµή τελεί υπό την έγκριση της Τακτικής Γενικής Συνέλευσης των µετόχων. 26. Στοιχεία για το προσωπικό (α) Αριθµός προσωπικού Ο αριθµός των εργαζοµένων του Οµίλου και της Εταιρίας εµφανίζεται στον παρακάτω πίνακα: ΟΜΙΛΟΣ 01.01-31.12 Μισθωτοί Ηµεροµίσθιοι Σύνολο προσωπικού 2020 2019 ΕΤΑΙΡΙΑ 01.01-31.12 2020 2019 76 116 192 80 111 191 74 116 190 79 111 190 (β) Αµοιβές προσωπικού Ο αµοιβές των εργαζοµένων του Οµίλου και της Εταιρίας έχουν ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ 01.01-31.12 Ποσά σε € Αποδοχές εργαζοµένων Εργοδοτικές εισφορές Λοιπές παροχές Σύνολο 2020 3.960.523,86 1.010.053,17 283.244,71 5.253.821,74 Ετήσια Οικονοµική Έκθεση της 31.12.2020 2019 3.775.057,21 988.355,27 295.952,72 5.059.365,20 ΕΤΑΙΡΙΑ 01.01-31.12 2020 2019 3.933.732,85 1.002.888,39 283.244,71 5.219.865,95 3.755.668,56 982.951,63 295.952,72 5.034.572,91 94 27. Κρατικές Επιχορηγήσεις Ποσά σε € Επιχορηγήσεις επί ολοκληρωθεισών επενδύσεων Επιχορηγήσεις στα έσοδα χρήσης 2020 / 2019 Επιχορηγήσεις στα έσοδα προηγούµενων χρήσεων Υπόλοιπο στα έσοδα επόµενων χρήσεων Ληφθείσα Προκαταβολή Απαίτηση Επιχορήγησης 31.12.2020 ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΙΑ ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2019 ΕΤΑΙΡΙΑ 7.974.197,57 5.088.693,53 7.974.197,57 5.088.693,53 -211.729,64 -180.293,60 -69.742,48 -39.192,69 -4.083.384,98 -2.192.217,27 -4.013.642,50 -2.153.024,58 3.679.082,95 2.716.182,66 3.890.812,59 2.896.476,26 7.607.885,36 366.312,21 4.722.381,32 366.312,21 7.607.885,36 366.312,21 4.722.381,32 366.312,21 Με την αριθµ. 70161/28-06-2018 Απόφαση του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονοµίας και Ανάπτυξης εγκρίθηκε η ολοκλήρωση του επιχειρηµατικού σχεδίου της ΕΛΑΣΤΡΟΝ ΑΕΒΕ το οποίο είχε υπαχθεί µε την αριθµ. 16985/∆ΒΕ 2029/22-12-2006/ν.3299/2004 (ΦΕΚ 421/Β’/27-03-2007) απόφαση υπαγωγής, όπως ισχύει, στο πλαίσιο του ν.3299/2007 (Άρθρο 3, παράγραφος 1, περίπτωση ε, υποπερίπτωση χi). To ποσό της επένδυσης ανήλθε σε 12,8 εκ. ευρώ και η αναλογούσα επιχορήγηση σε 4,5 εκ. ευρώ η οποία έχει ήδη εισπραχθεί. Τον Ιούνιο του 2013 υποβλήθηκε στο Υπουργείο Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας, νέο επιχορηγούµενο επενδυτικό πρόγραµµα του Ν.3908/2011, για τον εκσυγχρονισµό του µηχανολογικού και κτιριακού εξοπλισµού συνολικού ύψους € 3,4 εκ. Το ποσοστό επιχορήγησης της επένδυσης ανέρχεται σε 15%. Τον Μάιο του 2014 εγκρίθηκε η υπαγωγή του εν λόγω επενδυτικού σχεδίου της εταιρίας στην κατηγορία Γενικής Επιχειρηµατικότητας των Γενικών Επιχειρηµατικών Σχεδίων του άρθρου 6 του Ν. 3908/2011. Τον Νοέµβριο του 2017 η εταιρία υπέβαλλε αίτηµα ελέγχου της ολοκλήρωσης και πιστοποίησης έναρξης της παραγωγικής λειτουργίας της επένδυσης, ενώ τον Φεβρουάριο του 2018 εισέπραξε ποσό 146,5 χιλ. ευρώ το οποίο αντιστοιχεί στα 2/7 της αναλογούσας επιχορήγησης. Εντός της χρήσης του 2019 ολοκληρώθηκε ο έλεγχος πιστοποίησης της ολοκλήρωσης του οικονοµικού και φυσικού αντικειµένου της επένδυσης και αναµένονται οι σχετικές ανακοινώσεις. Η συνδεδεµένη εταιρία ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΑ ΘΡΑΚΗΣ ΑΕ (όπως προήλθε από την συγχώνευση των εταιριών ΕΛΑΣΤΡΟΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΕΒΕ και ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΑ ΘΡΑΚΗΣ ΑΕ) ολοκλήρωσε επενδυτικό πρόγραµµα για την επέκταση της υπάρχουσας µονάδας υδροπονικής καλλιέργειας κηπευτικών ειδών, συνολικού ύψους ευρώ 12,2 εκ. Τα εν λόγω επιχειρηµατικά σχέδια (ένα ανά εταιρία) έχουν υπαχθεί στις διατάξεις του Ν. 3908/2011, σύµφωνα µε τον οποίο προβλέπεται επιδότηση τους σε ποσοστό 40% του συνολικού κόστους της επένδυσης. Εντός του 2020 ολοκληρώθηκε ο έλεγχος πιστοποίησης της ολοκλήρωσης του οικονοµικού και φυσικού αντικειµένου της επένδυσης, ενώ στο 1ο τρίµηνο του 2021 εισπράχθηκε το υπόλοιπο της αναλογούσας επιχορήγησης ποσού 2,4 εκ. €. Η εταιρεία έχει εισπράξει το σύνολο της αναλογούσας επιχορήγησης που ανέρχεται σε 4,8 εκ. €. Η επιχορήγηση του κόστους επένδυσης υπόκειται σε περιορισµούς και προϋποθέσεις για τις οποίες υπάρχει εύλογη βεβαιότητα ότι θα εφαρµοστούν στο σύνολο τους. Για το λόγο αυτό η Εταιρία και ο Όµιλος λογιστικοποιούν απαιτήσεις επιχορηγήσεων έναντι ολοκληρωθεισών επενδύσεων. Οι κρατικές επιχορηγήσεις που αφορούν δαπάνες αναβάλλονται και καταχωρούνται στην κατάσταση λογαριασµού αποτελεσµάτων όταν καταχωρείται και η επιχορηγούµενη δαπάνη έτσι ώστε να υπάρχει αντιστοίχιση των εσόδων µε τη δαπάνη. 28. Υποχρεώσεις από µισθώσεις Σύµφωνα µε το ∆ΠΧΑ 16 που αντικατέστησε το ∆ΛΠ 17 και τις ∆ιερµηνείες 4, 15 και 27, όλες οι συµβάσεις µισθώσεων µε διάρκεια άνω των 12 µηνών, εκτός εάν το υποκείµενο περιουσιακό στοιχείο είναι µη σηµαντικής αξίας, αναγνωρίζονται ως στοιχείο ενεργητικού καθώς και µε αντίστοιχη υποχρέωση κατά την ηµεροµηνία κατά την οποία το µισθωµένο περιουσιακό στοιχείο είναι διαθέσιµο για χρήση από τον Όµιλο. ∆εν υπήρξαν αλλαγές και τροποποιήσεις στις συµβάσεις µισθώσεων του Οµίλου και της Εταιρίας ως άµεση συνέπεια της πανδηµίας Covid-19. Ετήσια Οικονοµική Έκθεση της 31.12.2020 95 Η χρονική κατανοµή των υποχρεώσεων µίσθωσης την 31.12.2020 και 31.12.2019 για την εταιρία και τον όµιλο έχει ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ Ποσά σε € 31.12.2020 Υποχρεώσεις χρηµ/κής και λειτουργικης µίσθωσης Μείον: Μελλοντικές χρηµ/κές χρεώσεις χρηµατοδ.& λειτουργ. µισθώσεων Εντός του εποµένου έτους 574.840,32 -41.870,14 532.970,18 Από 2ο έως και το 5ο έτος 630.007,52 -87.338,71 542.668,81 0,00 0,00 0,00 1.204.847,84 -129.208,85 1.075.638,99 Υποχρεώσεις χρηµ/κής και λειτουργικης µίσθωσης Μείον: Μελλοντικές χρηµ/κές χρεώσεις χρηµατοδ.& λειτουργ. µισθώσεων Εντός του εποµένου έτους 784.443,60 -67.159,57 717.284,03 Από 2ο έως και το 5ο έτος 807.795,06 -103.123,52 704.671,54 Μετά το 5ο έτος 336.000,00 -74.537,34 261.462,66 1.928.238,66 -244.820,43 1.683.418,23 Ποσά σε € Μετά το 5ο έτος Σύνολο Σύνολο Ποσά σε € 31.12.2019 Ποσά σε € Σύνολο Σύνολο ΕΤΑΙΡΕΙΑ Ποσά σε € 31.12.2020 Ποσά σε € Υποχρεώσεις χρηµ/κής και λειτουργικης µίσθωσης Μείον: Μελλοντικές χρηµ/κές χρεώσεις χρηµατοδ.&λειτουργ. µισθώσεων Σύνολο Εντός του εποµένου έτους 531.640,32 -19.629,27 512.011,05 Από 2ο έως και το 5ο έτος 225.008,36 -13.041,54 211.966,82 0,00 0,00 0,00 756.648,68 -32.670,81 723.977,87 Μετά το 5ο έτος Σύνολο Ποσά σε € 31.12.2019 Ποσά σε € Υποχρεώσεις χρηµ/κής και λειτουργικης µίσθωσης Μείον: Μελλοντικές χρηµ/κές χρεώσεις χρηµατοδ.&λειτουργ. µισθώσεων Σύνολο Εντός του εποµένου έτους 741.243,60 -43.603,13 697.640,47 Από 2ο έως και το 5ο έτος 637.295,06 -22.821,97 614.473,09 0,00 0,00 0,00 1.378.538,66 -66.425,10 1.312.113,56 Μετά το 5ο έτος Σύνολο Ετήσια Οικονοµική Έκθεση της 31.12.2020 96 29. Συναλλαγµατικές ισοτιµίες Οι ισοτιµίες που χρησιµοποιήθηκαν για την µετατροπή των οικονοµικών καταστάσεων της εταιρίας «BALKAN IRON GROUP SRL», από ξένο νόµισµα σε € είναι οι εξής: 31.12.2020 1 € = 4.8683 RON (Ισοτιµία χρησιµοποιούµενη στην Κατάσταση Οικονοµικής Θέσης) 1 € = 4,8383 RON (Ισοτιµία χρησιµοποιούµενη στην Κατάσταση Συνολικών Εσόδων) 31.12.2019 1 € = 4,7830 RON (Ισοτιµία χρησιµοποιούµενη στην Κατάσταση Οικονοµικής Θέσης) 1 € = 4,7453 RON (Ισοτιµία χρησιµοποιούµενη στην Κατάσταση Συνολικών Εσόδων) 30. ∆ιαδικτυακός τόπος ανάρτησης των Οικονοµικών Εκθέσεων Η Ετήσια Οικονοµική Έκθεση του Οµίλου ΕΛΑΣΤΡΟΝ και των θυγατρικών της, συµπεριλαµβανοµένης της Έκθεσης ∆ιαχείρισης του ∆ιοικητικού Συµβουλίου ως αναπόσπαστο τµήµα αυτής, καθώς και η Έκθεση Ελέγχου του Ορκωτού Ελεγκτή Λογιστή για την χρήση που έληξε την 31.12.2020, αναρτώνται στην ιστοσελίδα της εταιρίας στο διαδίκτυο http://www.elastron.gr 31. Γεγονότα µετά την ηµεροµηνία σύνταξης των Οικονοµικών Καταστάσεων ∆εν υπάρχουν άλλα γεγονότα µεταγενέστερα της 31.12.2020 που να επηρεάζουν σηµαντικά την οικονοµική κατάσταση και τα αποτελέσµατα της Εταιρίας και του Οµίλου. Ασπρόπυργος, 15 Απριλίου 2021 Ο ΠΡΟΕ∆ΡΟΣ ΤΟΥ ∆.Σ. Ο ∆/ΝΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Ο ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ∆ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΣΙΜΟΣ Α.∆.Τ. ΑΕ 063856 ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΚΑΛΠΙΝΗΣ Α.∆.Τ. ΑΗ 062852 ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΑΝΕΣΗΣ Α.∆.Τ. Α.∆.Τ. ΑΕ 008927 ΑΡ. Α∆ΕΙΑΣ 0072242 Ετήσια Οικονοµική Έκθεση της 31.12.2020 97

Περίληψη: Με την παρούσα βεβαιώνεται και δηλώνεται ότι, εξ’ όσων γνωρίζουµε οι ετήσιες οικονοµικές καταστάσεις της Ανώνυµης Εταιρίας «ΕΛΑΣΤΡΟΝ Α.Ε.Β.Ε. – ΧΑΛΥΒΟΥΡΓΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ» για την περίοδο 01.01.2020 – 31.12.2020, οι οποίες καταρτίσθηκαν σύµφωνα µε τα ισχύοντα ∆ιεθνή Πρότυπα Χρηµατοοικονοµικής Αναφοράς, απεικονίζουν κατά τρόπο αληθή τα στοιχεία του ενεργητικού και του παθητικού, την καθαρή θέση και τα αποτελέσµατα χρήσεως της εταιρίας καθώς και των επιχειρήσεων που περιλαµβάνονται στην ενοποίηση εκλαµβανοµένων ως σύνολο, σύµφωνα µε τα οριζόµενα στις παραγράφους 3 έως 5 του άρθρου 4 του Ν. 3556/2007 και των κατ’ εξουσιοδότηση αποφάσεων του ∆ιοικητικού Συµβουλίου της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς. Επιπρόσθετα βεβαιώνεται και δηλώνεται ότι εξ’ όσων γνωρίζουµε η Ετήσια Έκθεση του ∆ιοικητικού Συµβουλίου απεικονίζει κατά τρόπο αληθή τις πληροφορίες που απαιτούνται βάσει της παραγράφου 6 του άρθρου 4 του Ν. 3556/2007 και των κατ’ εξουσιοδότηση αποφάσεων του ∆ιοικητικού Συµβουλίου της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς. Ασπρόπυργος, 16 Απριλίου 2021 Οι δηλούντες – βεβαιούντες Σίµος Παναγιώτης Καλπίνης Αθανάσιος Μάνεσης Βασίλειος Πρόεδρος ∆.Σ. ∆ιευθύνων Σύµβουλος Οικονοµικός ∆ιευθυντής Εκτελεστικό Μέλος ∆.Σ.