ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. Ετήσια Οικονομική Έκθεση Εταιρικής χρήσης 2019 (Ν.3556/2007, άρθρο 4) Βεβαιώνεται ότι η συνημμένη Ετήσια Οικονομική Έκθεση είναι εκείνη που εγκρίθηκε από το Διοικητικό Συμβούλιο της «ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε.» την 8/6/2020 και έχει δημοσιοποιηθεί με την ανάρτησή της στο διαδίκτυο, στη διεύθυνση www.kiriacoulis.com. Θεοφάνης Κυριακούλης Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. Eτήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 1 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Δηλώσεις των Μελών του Διοικητικού Συµβουλίου .................................................................................. 3 2. ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ..................................................................... 4 3. ΕΚΘΕΣΗ ΕΛΕΓΧΟΥ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΥ ΟΡΚΩΤΟΥ ΕΛΕΓΚΤΗ ΛΟΓΙΣΤΗ ........................................ 42 4. ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ....................................................................................... 47 Κατάσταση Συνολικών Εσόδων για την περίοδο 1/1-31/12/2019 ................................................................ 47 Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης ..................................................................................................... 48 Ενοποιημένη κατάσταση μεταβολών Ιδίων Κεφαλαίων ............................................................................... 49 Κατάσταση μεταβολών Ιδίων Κεφαλαίων Μητρικής Εταιρείας .................................................................. 50 Κατάσταση ταμειακών ροών ........................................................................................................................ 51 5. Πληροφορίες για τον Όμιλο ..................................................................................................................... 52 6. Ακολουθούμενες λογιστικές αρχές ........................................................................................................... 52 7. Οικονομικές πληροφορίες κατά τομέα...................................................................................................... 82 8. Σημειώσεις στις Οικονομικές Καταστάσεις .............................................................................................. 84 8.1 Ενσώματες ακινητοποιήσεις ................................................................................................................... 84 8.2 Περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης ............................................................................................ 88 8.3 Άυλα περιουσιακά στοιχεία .................................................................................................................... 90 8.4 Επενδύσεις σε θυγατρικές, συγγενείς και λοιπές επιχειρήσεις .............................................................. 91 8.5 Λοιπά χρηματοοικονομικά στοιχεία ....................................................................................................... 92 8.6 Λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις ....................................................................................................... 93 8.7 Αποθέματα .............................................................................................................................................. 93 8.8 Εισπρακτέες εμπορικές απαιτήσεις ........................................................................................................ 93 8.9 Λοιπές απαιτήσεις ................................................................................................................................... 96 8.10 Λοιπά κυκλοφορούντα στοιχεία............................................................................................................ 97 8.11 Ταμειακά διαθέσιμα και ταμειακά ισοδύναμα ...................................................................................... 98 8.12 Καθαρή Θέση ........................................................................................................................................ 98 8.13 Δανειακές υποχρεώσεις....................................................................................................................... 100 8.14 Υποχρεώσεις προς χρηματοπιστωτικά ιδρύματα από μισθώσεις ....................................................... 103 8.15 Αναβαλλόμενος φόρος ........................................................................................................................ 105 8.16 Λοιπές μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις .............................................................................................. 105 8.17 Εμπορικές και άλλες τρέχουσες υποχρεώσεις.................................................................................... 106 8.18 Τρέχουσες φορολογικές υποχρεώσεις ................................................................................................. 106 8.19 Λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις ................................................................................................ 107 8.20 Κύκλος εργασιών - Κόστος πωληθέντων ............................................................................................ 107 8.21 Έξοδα διοίκησης / διάθεσης ................................................................................................................ 109 8.22 Λοιπά έσοδα / έξοδα ........................................................................................................................... 110 8.23 Χρηματοοικονομικά έσοδα / έξοδα .................................................................................................... 111 8.24 Φόρος εισοδήματος ............................................................................................................................. 111 8.25 Υποχρεώσεις παροχών προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία ................................................ 112 8.26 Κέρδη ανά μετοχή ............................................................................................................................... 113 8.27 Ενδεχόμενες απαιτήσεις - υποχρεώσεις ............................................................................................. 114 8.28 Αριθμός απασχολούμενου προσωπικού .............................................................................................. 115 8.29 Συναλλαγές με συνδεδεμένα μέρη ...................................................................................................... 116 8.29 Γεγονότα μετά την ημερομηνία του ισολογισμού ............................................................................... 123 9. Πληροφορίες του άρθρου 10 του Ν. 3401/2005 .................................................................................... 126 10. Διαθεσιμότητα των χρηματοοικονομικών καταστάσεων στο διαδίκτυο............................................... 127 Eτήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 2 Eτήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 41 3. ΕΚΘΕΣΗ ΕΛΕΓΧΟΥ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΥ ΟΡΚΩΤΟΥ ΕΛΕΓΚΤΗ ΛΟΓΙΣΤΗ Προς τους Μετόχους της εταιρείας «ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ ΑΕ» 1.2: ΕΙΣΗΓΜΕΝΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΑΙ ΟΜΙΛΟΣ (ΕΦΑΡΜΟΖΕΙ ΔΠΧΑ) 1.2.1: ΓΝΩΜΗ ΧΩΡΙΣ ΕΠΙΦΥΛΑΞΗ Έκθεση Ανεξάρτητου Ορκωτού Ελεγκτή Λογιστή Προς τους Μετόχους της εταιρείας «ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ ΑΕ» Έκθεση Ελέγχου επί των Εταιρικών και Ενοποιημένων Οικονομικών Καταστάσεων Γνώμη Έχουμε ελέγξει τις συνημμένες εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις της εταιρείας «ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε.» (η Εταιρεία), οι οποίες αποτελούνται από την εταιρική και ενοποιημένη κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης της 31ης Δεκεμβρίου 2019, τις εταιρικές και ενοποιημένες καταστάσεις αποτελεσμάτων και συνολικού εισοδήματος, μεταβολών ιδίων κεφαλαίων και ταμειακών ροών της χρήσεως που έληξε την ημερομηνία αυτή, καθώς και περίληψη σημαντικών λογιστικών αρχών και μεθόδων και λοιπές επεξηγηματικές πληροφορίες. Κατά τη γνώμη μας, οι συνημμένες εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις παρουσιάζουν εύλογα, από κάθε ουσιώδη άποψη, την οικονομική θέση της εταιρείας «ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε.» και των θυγατρικών αυτής (ο Όμιλος) κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019, τη χρηματοοικονομική τους επίδοση και τις ταμειακές τους ροές για τη χρήση που έληξε την ημερομηνία αυτή σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς, όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Βάση γνώμης Διενεργήσαμε τον έλεγχό μας σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Ελέγχου (ΔΠΕ) όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία. Οι ευθύνες μας, σύμφωνα με τα πρότυπα αυτά περιγράφονται περαιτέρω στην ενότητα της έκθεσής μας “Ευθύνες ελεγκτή για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων”. Είμαστε ανεξάρτητοι από την Εταιρεία και τις ενοποιούμενες θυγατρικές της, καθ’ όλη τη διάρκεια του διορισμού μας, σύμφωνα με τον Κώδικα Δεοντολογίας για Επαγγελματίες Ελεγκτές του Συμβουλίου Διεθνών Προτύπων Δεοντολογίας Ελεγκτών, όπως αυτός έχει ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία και τις απαιτήσεις δεοντολογίας που σχετίζονται με τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων στην Ελλάδα και έχουμε εκπληρώσει τις δεοντολογικές μας υποχρεώσεις σύμφωνα με τις απαιτήσεις της ισχύουσας νομοθεσίας και του προαναφερόμενου Κώδικα Δεοντολογίας. Πιστεύουμε ότι τα ελεγκτικά τεκμήρια που έχουμε αποκτήσει είναι επαρκή και κατάλληλα να παρέχουν βάση για τη γνώμη μας. Σημαντικότερο θέμα ελέγχου Το σημαντικότερο θέμα ελέγχου είναι εκείνο το θέμα που, κατά την επαγγελματική μας κρίση, ήταν εξέχουσας σημασίας στον έλεγχό μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων της ελεγχόμενης χρήσεως. Το θέμα αυτό και οι σχετιζόμενοι κίνδυνοι ουσιώδους ανακρίβειας αντιμετωπίστηκαν στο πλαίσιο του ελέγχου των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων 42 ως σύνολο, για τη διαμόρφωση της γνώμης μας επί αυτού και δεν εκφέρουμε ξεχωριστή γνώμη για το θέμα αυτό. Σημαντικότερο θέμα ελέγχου Αντιμετώπιση ελεγκτικού θέματος Αξία πλοίων ως ενσώματα πάγια στοιχεία Την 31.12.2019 η αναπόσβεστη αξία των πλοίων που παρουσιάζονται στην σημείωση 8.1 «Ιδιοχρησιμοποιούμενα ενσώματα πάγια» ανέρχεται σε € 15 εκ. έναντι € 22 εκ. κατά την 31.12.2018. Όπως περιγράφεται στη σημείωση 6.4 «Βασικές Λογιστικές Αρχές» τα Ιδιοχρησιμοποιούμενα ενσώματα πάγια αποτιμώνται στις οικονομικές καταστάσεις στο κόστος κτήσεως τους μείον τις αποσβέσεις και το κόστος κτήσεως περιλαμβάνει όλες τις άμεσα επιρριπτέες δαπάνες για την απόκτηση των στοιχείων αυτών. Η σημαντική αξία που αντιπροσωπεύουν, για τον Όμιλο και την Εταιρεία ως ποσοστό (περίπου 34% για την εταιρεία και 28% για τον Όμιλο) επί του συνολικού ενεργητικού καθιστούν την εκτίμηση αυτών ένα από τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου. Στο πλαίσιο του ελέγχου μας διενεργήσαμε μεταξύ άλλων τις ακόλουθες ελεγκτικές διαδικασίες: Καταγράψαμε τις λογιστικές αρχές και μεθόδους και τις διαδικασίες και δικλείδες που έχει σχεδιάσει η Διοίκηση αναφορικά με τα “Ιδιοχρησιμοποιούμενα ενσώματα πάγια” και αξιολογήσαμε την αποτελεσματικότητα του σχεδιασμού τους. Διενεργήσαμε συμφωνία των αξιών των νέων πλοίων με τα σχετικά έγγραφα αγοράς τους, καθώς και με τις εγγραφές λογιστικοποίησής τους. Διενεργήσαμε δειγματοληπτικό έλεγχο για τη διαδικασία πώλησης των πλοίων, σύγκριση της αναπόσβεστης αξίας τους με την αξία πώλησης τους και έλεγχο της ύπαρξης όλων των σχετικών εγγράφων για τη μεταβίβασή τους. Αξιολογήσαμε τη μέθοδο απόσβεσης των πλοίων (σταθερή μέθοδος) και διενεργήσαμε δειγματοληπτικό έλεγχο επαναϋπολογισμού τους. Διενεργήθηκε έλεγχος ορθού λογιστικού χειρισμού και απεικόνισής τους στις οικονομικές καταστάσεις. Διενεργήσαμε συζητήσεις με τη Διοίκηση της Εταιρείας και αξιολογήσαμε τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου που σχετίζονται με την διενέργεια φυσικής απογραφής. Επίσης, επιβεβαιώσαμε δειγματοληπτικά την ύπαρξη τους και την κατοχή τους από την εταιρεία μέσω της εγγραφής τους στα νηολόγια για τα νέα πλοία και της υποχρεωτικής ασφαλιστικής τους κάλυψης. Εξετάσαμε την απαντητική επιστολή του δικηγόρου, για θέματα που χειρίστηκε κατά την διάρκεια του έτους για τον εντοπισμό τυχόν θεμάτων που υποδεικνύουν την ύπαρξη καταστροφών πλοίων που θα απαιτούσαν την διενέργεια απομείωσης της αξίας τους και την ύπαρξη εμπράγματων βαρών επί αυτών. Αξιολογήσαμε την επάρκεια των γνωστοποιήσεων στη σημείωση 8.1 των οικονομικών καταστάσεων. 43 Ευθύνες της διοίκησης και των υπευθύνων για τη διακυβέρνηση επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων Η διοίκηση έχει την ευθύνη για την κατάρτιση και εύλογη παρουσίαση των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως και για εκείνες τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου που η διοίκηση καθορίζει ως απαραίτητες, ώστε να καθίσταται δυνατή η κατάρτιση των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων απαλλαγμένων από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος. Κατά την κατάρτιση των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων, η διοίκηση είναι υπεύθυνη για την αξιολόγηση της ικανότητας της Εταιρείας και του Ομίλου να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους, γνωστοποιώντας όπου συντρέχει τέτοια περίπτωση, τα θέματα που σχετίζονται με τη συνεχιζόμενη δραστηριότητα και τη χρήση της λογιστικής αρχής της συνεχιζόμενης δραστηριότητας, εκτός και εάν η διοίκηση είτε προτίθεται να ρευστοποιήσει την Εταιρεία και τον Όμιλο ή να διακόψει τη δραστηριότητά τους ή δεν έχει άλλη ρεαλιστική εναλλακτική επιλογή από το να προβεί σ ’αυτές τις ενέργειες. Η Επιτροπή Ελέγχου (άρθ. 44 Ν. 4449/2017) της Εταιρείας έχει την ευθύνη εποπτείας της διαδικασίας χρηματοοικονομικής αναφοράς της Εταιρείας και του Ομίλου. Ευθύνες ελεγκτή για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων Οι στόχοι μας είναι να αποκτήσουμε εύλογη διασφάλιση για το κατά πόσο οι εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις, στο σύνολο τους, είναι απαλλαγμένες από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος και να εκδώσουμε έκθεση ελεγκτή, η οποία περιλαμβάνει τη γνώμη μας. Η εύλογη διασφάλιση συνιστά διασφάλιση υψηλού επιπέδου, αλλά δεν είναι εγγύηση ότι ο έλεγχος που διενεργείται σύμφωνα με τα ΔΠΕ, όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία, θα εντοπίζει πάντα ένα ουσιώδες σφάλμα, όταν αυτό υπάρχει. Σφάλματα δύναται να προκύψουν από απάτη ή από λάθος και θεωρούνται ουσιώδη όταν, μεμονωμένα ή αθροιστικά, θα μπορούσε εύλογα να αναμένεται ότι θα επηρέαζαν τις οικονομικές αποφάσεις των χρηστών, που λαμβάνονται με βάση αυτές τις εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις. Ως καθήκον του ελέγχου, σύμφωνα με τα ΔΠΕ όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία, ασκούμε επαγγελματική κρίση και διατηρούμε επαγγελματικό σκεπτικισμό καθ’ όλη τη διάρκεια του ελέγχου. Επίσης: Εντοπίζουμε και αξιολογούμε τους κινδύνους ουσιώδους σφάλματος στις εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος, σχεδιάζοντας και διενεργώντας ελεγκτικές διαδικασίες που ανταποκρίνονται στους κινδύνους αυτούς και αποκτούμε ελεγκτικά τεκμήρια που είναι επαρκή και κατάλληλα για να παρέχουν βάση για τη γνώμη μας. Ο κίνδυνος μη εντοπισμού ουσιώδους σφάλματος που οφείλεται σε απάτη είναι υψηλότερος από αυτόν που οφείλεται σε λάθος, καθώς η απάτη μπορεί να εμπεριέχει συμπαιγνία, πλαστογραφία, εσκεμμένες παραλείψεις, ψευδείς διαβεβαιώσεις ή παράκαμψη των δικλίδων εσωτερικού ελέγχου. Κατανοούμε τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου που σχετίζονται με τον έλεγχο, με σκοπό το σχεδιασμό ελεγκτικών διαδικασιών κατάλληλων για τις περιστάσεις, αλλά όχι με σκοπό τη διατύπωση γνώμης επί της αποτελεσματικότητας των δικλίδων εσωτερικού ελέγχου της Εταιρείας και του Ομίλου. Αξιολογούμε την καταλληλότητα των λογιστικών αρχών και μεθόδων που χρησιμοποιήθηκαν και το εύλογο των λογιστικών εκτιμήσεων και των σχετικών γνωστοποιήσεων που έγιναν από τη διοίκηση. Αποφαινόμαστε για την καταλληλότητα της χρήσεως από τη διοίκηση της λογιστικής αρχής της συνεχιζόμενης δραστηριότητας και με βάση τα ελεγκτικά τεκμήρια που αποκτήθηκαν για το εάν υπάρχει ουσιώδης αβεβαιότητα σχετικά με γεγονότα ή συνθήκες που μπορεί να υποδηλώνουν 44 ουσιώδη αβεβαιότητα ως προς την ικανότητα της Εταιρείας και του Ομίλου να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους. Εάν συμπεράνουμε ότι υφίσταται ουσιώδης αβεβαιότητα, είμαστε υποχρεωμένοι στην έκθεση ελεγκτή να επιστήσουμε την προσοχή στις σχετικές γνωστοποιήσεις των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων ή εάν αυτές οι γνωστοποιήσεις είναι ανεπαρκείς να διαφοροποιήσουμε τη γνώμη μας. Τα συμπεράσματά μας βασίζονται σε ελεγκτικά τεκμήρια που αποκτώνται μέχρι την ημερομηνία της έκθεσης ελεγκτή. Ωστόσο, μελλοντικά γεγονότα ή συνθήκες ενδέχεται να έχουν ως αποτέλεσμα η Εταιρεία και ο Όμιλος να παύσουν να λειτουργούν ως συνεχιζόμενη δραστηριότητα. Αξιολογούμε τη συνολική παρουσίαση, τη δομή και το περιεχόμενο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων, συμπεριλαμβανομένων των γνωστοποιήσεων, καθώς και το κατά πόσο οι εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις απεικονίζουν τις υποκείμενες συναλλαγές και τα γεγονότα με τρόπο που επιτυγχάνεται η εύλογη παρουσίαση. Αποκτούμε επαρκή και κατάλληλα ελεγκτικά τεκμήρια αναφορικά με την χρηματοοικονομική πληροφόρηση των οντοτήτων ή των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων εντός του Ομίλου για την έκφραση γνώμης επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων. Είμαστε υπεύθυνοι για την καθοδήγηση, την επίβλεψη και την εκτέλεση του ελέγχου της Εταιρείας και των θυγατρικών της. Παραμένουμε αποκλειστικά υπεύθυνοι για την ελεγκτική μας γνώμη. Μεταξύ άλλων θεμάτων, κοινοποιούμε στους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση, το σχεδιαζόμενο εύρος και το χρονοδιάγραμμα του ελέγχου, καθώς και σημαντικά ευρήματα του ελέγχου, συμπεριλαμβανομένων όποιων σημαντικών ελλείψεων στις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου εντοπίζουμε κατά τη διάρκεια του ελέγχου μας. Επιπλέον, δηλώνουμε προς τους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση ότι έχουμε συμμορφωθεί με τις σχετικές απαιτήσεις δεοντολογίας περί ανεξαρτησίας και γνωστοποιούμε προς αυτούς όλες τις σχέσεις και άλλα θέματα που μπορεί εύλογα να θεωρηθεί ότι επηρεάζουν την ανεξαρτησία μας και τα σχετικά μέτρα προστασίας, όπου συντρέχει περίπτωση. Από τα θέματα που γνωστοποιήθηκαν στους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση, καθορίζουμε τα θέματα εκείνα που ήταν εξέχουσας σημασίας για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων της ελεγχόμενης χρήσεως και ως εκ τούτου αποτελούν τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου. Έκθεση επί άλλων Νομικών και Κανονιστικών Απαιτήσεων 1. Έκθεση Διαχείρισης Διοικητικού Συμβουλίου Λαμβάνοντας υπόψη ότι η διοίκηση έχει την ευθύνη για την κατάρτιση της Έκθεσης Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου και της Δήλωσης Εταιρικής Διακυβέρνησης που περιλαμβάνεται στην έκθεση αυτή, κατ’ εφαρμογή των διατάξεων της παραγράφου 5 του άρθρου 2 του Ν. 4336/2015 (μέρος Β), σημειώνουμε ότι: α) Στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου περιλαμβάνεται δήλωση εταιρικής διακυβέρνησης, η οποία παρέχει τα πληροφοριακά στοιχεία που ορίζονται στο άρθρο 152 του Ν. 4548/2018. β) Κατά τη γνώμη μας η Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου έχει καταρτισθεί σύμφωνα με τις ισχύουσες νομικές απαιτήσεις των άρθρων 150 και 153 και της παραγράφου 1 (περιπτώσεις γ’ και δ’) του άρθρου 152 του Ν. 4548/2018 και το περιεχόμενο αυτής αντιστοιχεί με τις συνημμένες οικονομικές καταστάσεις της χρήσεως που έληξε την 31.12.2019. γ) Με βάση τη γνώση που αποκτήσαμε κατά το έλεγχό μας, για την εταιρεία «ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε.». και το περιβάλλον της, δεν έχουμε εντοπίσει ουσιώδεις ανακρίβειες στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού της Συμβουλίου. 45 2. Συμπληρωματική Έκθεση προς την Επιτροπή Ελέγχου Η γνώμη μας επί των συνημμένων εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων είναι συνεπής με τη Συμπληρωματική Έκθεσή μας προς την Επιτροπή Ελέγχου της Εταιρείας, που προβλέπεται από το άρθρο 11 του κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) αριθ. 537/2014. 3. Παροχή μη ελεγκτικών υπηρεσιών Δεν παρείχαμε στην Εταιρεία και τις θυγατρικές της μη ελεγκτικές υπηρεσίες που απαγορεύονται σύμφωνα με το άρθρο 5 του κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) αριθ. 537/2014. 4. Διορισμός Ελεγκτή Διοριστήκαμε για πρώτη φορά ως Ορκωτοί Ελεγκτές Λογιστές της Εταιρείας με την από 30/06/2006 απόφαση της ετήσιας τακτικής γενικής συνέλευσης των μετόχων. Έκτοτε ο διορισμός μας έχει αδιαλείπτως ανανεωθεί για μια συνολική περίοδο 14 ετών με βάση τις κατ’ έτος λαμβανόμενες αποφάσεις της τακτικής γενικής συνέλευσης. Αθήνα, 26 Ιουνίου 2020 Θεόδωρος Ι. Παπαγιάννος Ορκωτός Ελεγκτής Λογιστής Α.Μ. ΣΟΕΛ 2646 ΣΟΛ Α.Ε. Μέλος Δικτύου Crowe Global Φωκ. Νέγρη 3, 112 57 Αθήνα Α.Μ. ΣΟΕΛ 125 46 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. 4. ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ Κατάσταση Συνολικών Εσόδων για την περίοδο 1/1-31/12/2019 Ποσά σε Ευρώ Οι συνοδευτικές σημειώσεις αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των οικονομικών καταστάσεων. Τυχόν διαφορές στα αθροίσματα οφείλονται σε στρογγυλοποιήσεις. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 47 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης Για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2019 Ποσά σε Ευρώ Οι συνοδευτικές σημειώσεις αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των οικονομικών καταστάσεων. Τυχόν διαφορές στα αθροίσματα οφείλονται σε στρογγυλοποιήσεις. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 48 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. Ενοποιημένη κατάσταση μεταβολών Ιδίων Κεφαλαίων Ποσά σε Ευρώ Τυχόν διαφορές στα αθροίσματα οφείλονται σε στρογγυλοποιήσεις. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 49 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. Κατάσταση μεταβολών Ιδίων Κεφαλαίων Μητρικής Εταιρείας Ποσά σε Ευρώ Σύνολο ιδίων κεφαλαίων κατά την 1η Ιανουαρίου 2018 Μετοχικό κεφάλαιο 4.557.096 Υπέρ Το Άρτιο 11.734.010 Λοιπά Αποτελέσματα αποθεματικά εις νέον 2.288.925 4.067.206 Σύνολο 22.647.237 Μεταβολή ιδίων Κεφαλαίων για την περίοδο 01/01 - 31/12/2018: 8.500 Τακτικό αποθεματικό Διανεμηθέντα μερίσματα Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα μετά από φόρους (συνεχιζομένων & διακοπεισών δραστηριοτήτων) περιόδου 01/01-31/12/2018 (8.500) 0 (199.981) (199.981) 170.534 170.534 0 0 Υπόλοιπο των Ιδίων Κεφαλαίων λήξης περιόδου την 31η Δεκεμβρίου 2018 4.557.096 11.734.010 2.297.425 4.029.259,38 22.617.790 Σύνολο ιδίων κεφαλαίων κατά την 1η Ιανουαρίου 2019 Μεταβολή ιδίων Κεφαλαίων για την περίοδο 01/01 - 31/12/2019: 4.557.096 11.734.010 2.297.425 4.029.259 22.617.790 8.600 (8.600) 0 (200.000) (200.000) Τακτικό αποθεματικό Διανεμηθέντα μερίσματα Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα μετά από φόρους (συνεχιζομένων & διακοπεισών δραστηριοτήτων) περιόδου 01/01-31/12/2019 Υπόλοιπο των Ιδίων Κεφαλαίων λήξης περιόδου την 31η Δεκεμβρίου 2019 0 0 0 93.754 93.754 4.557.096 11.734.010 2.306.025 3.914.413 22.511.544 Τυχόν διαφορές στα αθροίσματα οφείλονται σε στρογγυλοποιήσεις. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 50 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. Κατάσταση ταμειακών ροών (ποσά σε ευρώ) Τυχόν διαφορές στα αθροίσματα οφείλονται σε στρογγυλοποιήσεις. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 51 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. 5. Πληροφορίες για τον Όμιλο Γενικές Πληροφορίες Η εταιρεία ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. είναι ανώνυμη εταιρεία και αποτελεί τη μητρική εταιρεία του Ομίλου. Ιδρύθηκε το 1986 στην Αθήνα, (ΦΕΚ 3392/24-12-1986). Η Εταιρεία φέρει αριθμό Γενικού Εμπορικού Μητρώου (ΓΕΜΗ) 123800107000. Η έδρα της Εταιρείας, βρίσκεται στον Άλιμο Αττικής, (Λ. Αλίμου 7, Τ.Κ. 174 55). Οι μετοχές της Εταιρείας εισήχθησαν στο Χρηματιστήριο Αθηνών στις 10/4/1998. Διαπραγματεύονται στην Αγορά Μετοχών στην κατηγορία «Κύρια Αγορά» με το σύμβολο «ΚΥΡΙΟ». Το καταστατικό της Εταιρείας βρίσκεται αναρτημένο στην ιστοσελίδα της στη διεύθυνση www.kiriacoulis.com. Οι οικονομικές καταστάσεις για την χρήση που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2019 εγκρίθηκαν από το Δ.Σ. στις 8 Ιουνίου 2020. 6. Ακολουθούμενες λογιστικές αρχές 6.1 Πλαίσιο κατάρτισης των οικονομικών καταστάσεων Οι παρούσες ετήσιες χρηματοοικονομικές καταστάσεις της ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. και του Ομίλου που αφορούν την χρήση 01.01.2019 έως 31.12.2019 έχουν συνταχθεί σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (ΔΠΧΑ) και τα Διεθνή Λογιστικά Πρότυπα (ΔΛΠ) που έχουν εκδοθεί από την Επιτροπή Διεθνών Λογιστικών Προτύπων, καθώς και τις Διερμηνείες αυτών οι οποίες έχουν εκδοθεί από την Επιτροπή Ερμηνείας Προτύπων και έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση μέχρι την 31 Δεκεμβρίου 2019. Οι ετήσιες χρηματοοικονομικές καταστάσεις για την χρήση 1/1-31/12/2019 έχουν συνταχθεί με βάση την αρχή του ιστορικού κόστους όπως αυτή τροποποιείται με την αναπροσαρμογή συγκεκριμένων περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων σε τρέχουσες αξίες, την αρχή της αυτοτέλειας σύμφωνα με την οποία, οι επιπτώσεις των συναλλαγών και άλλων γεγονότων στα οποία εμπλέκεται μια οικονομική μονάδα καταχωρούνται στα λογιστικά αρχεία της όταν οι συναλλαγές και τα άλλα γεγονότα συμβαίνουν και όχι όταν διακανονίζονται ταμειακά. Την αρχή της συνέχισης της δραστηριότητας, σύμφωνα με την οποία, οι χρηματοοικονομικές καταστάσεις καταρτίστηκαν με την προϋπόθεση ότι η Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 52 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. επιχείρηση συνεχίζει τις δραστηριότητές της με τις ίδιες περίπου συνθήκες που ίσχυαν την ημερομηνία αυτή, δηλ. η οικονομική μονάδα δεν έχει την πρόθεση ή την ανάγκη να ρευστοποιήσει τα περιουσιακά της στοιχεία, ή να περικόψει ουσιωδώς την κλίμακα των δραστηριοτήτων της. Η σύνταξη των ετήσιων χρηματοοικονομικών καταστάσεων σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ απαιτεί όπως η Διοίκηση της Εταιρείας προβεί σε εκτιμήσεις και κρίσεις κατά την εφαρμογή των λογιστικών αρχών της Εταιρείας, από τις οποίες εξαρτώνται τα ποσά που θα καταχωρηθούν στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις και στις σημειώσεις επί των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Οι εν λόγω εκτιμήσεις για τις οποίες κατεβλήθη προσπάθεια να είναι ουδέτερες, βασίζονται στη γνώση της Διοίκησης της Εταιρείας, των ιστορικών δεδομένων, των τρεχουσών συνθηκών και των προσδοκιών για τα μελλοντικά γεγονότα. Τα τελικά πραγματικά αποτελέσματα ενδέχεται να διαφοροποιηθούν από αυτές τις εκτιμήσεις. Ως εκ τούτου τελούν υπό συνεχή επανεξέταση. Το νόμισμα παρουσίασης είναι το Ευρώ. Οι λογιστικές αρχές και μέθοδοι που χρησιμοποιήθηκαν για την προετοιμασία και την παρουσίαση των ετήσιων χρηματοοικονομικών καταστάσεων της χρήσης 2019 είναι συνεπείς με αυτές που χρησιμοποιήθηκαν για τη σύνταξη των ετήσιων χρηματοοικονομικών καταστάσεων της χρήσης 2018. 6.2 Η αρχή της συνέχισης της επιχειρηματικής δραστηριότητας Με βάση τα όσα αναφέρθηκαν στις ενότητες Δ και ΣΤ της Ετήσιας Έκθεσης του Διοικητικού Συμβουλίου, εκτιμάται ότι η επάρκεια του κεφαλαίου κίνησης της Μητρικής και η κεφαλαιακή της διάρθρωση σε συνδυασμό με όλα τα μέτρα που έχουν ληφθεί για την ελαχιστοποίηση των αρνητικών επιδράσεων της πανδημίας της νόσου COVID-19 δημιουργούν ένα πλαίσιο το οποίο αιτιολογεί την υιοθέτηση της αρχής της συνέχισης της επιχειρηματικής δραστηριότητας για την κατάρτιση των χρηματοοικονομικών καταστάσεων χρήσης 2019. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 53 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. 6.3 Νέα πρότυπα και διερμηνείες 6.3.1 Νέα πρότυπα, τροποποιήσεις προτύπων και διερμηνείες που έχουν εκδοθεί και είναι υποχρεωτικής εφαρμογής για τις ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την 1η Ιανουαρίου 2019. ΔΠΧΑ 16 «Μισθώσεις» Στις 13 Ιανουαρίου 2016 το ΣΔΛΠ εξέδωσε το ΔΠΧΑ 16 το οποίο και αντικαθιστά το ΔΛΠ 17 και τις Διερμηνείες 4, 15 και 27. Σκοπός του προτύπου είναι να εξασφαλίσει ότι οι μισθωτές και οι εκμισθωτές παρέχουν χρήσιμη πληροφόρηση που παρουσιάζει εύλογα την ουσία των συναλλαγών που αφορούν μισθώσεις. Το ΔΠΧΑ 16 εισάγει ένα ενιαίο μοντέλο για το λογιστικό χειρισμό από την πλευρά του μισθωτή, το οποίο απαιτεί ο μισθωτής να αναγνωρίζει περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις για όλες τις συμβάσεις μισθώσεων με διάρκεια άνω των 12 μηνών, εκτός εάν το υποκείμενο περιουσιακό στοιχείο είναι μη σημαντικής αξίας. Σχετικά με το λογιστικό χειρισμό από την πλευρά του εκμισθωτή, το ΔΠΧΑ 16 ενσωματώνει ουσιαστικά τις απαιτήσεις του ΔΛΠ 17. Επομένως, ο εκμισθωτής συνεχίζει να κατηγοριοποιεί τις συμβάσεις μισθώσεων σε λειτουργικές και χρηματοδοτικές μισθώσεις, και να ακολουθεί διαφορετικό λογιστικό χειρισμό για κάθε τύπο σύμβασης. Το νέο πρότυπο εφαρμόστηκε από τον Όμιλο στη λογιστική περίοδο που ξεκίνησε την 1η Ιανουαρίου 2019. Με στόχο αφενός την πλήρη εναρμόνιση της λογιστικής μεθοδολογίας που εφαρμόζει ο Όμιλος με το περιεχόμενο του Διεθνούς Προτύπου Χρηματοοικονομικής Αναφοράς 16 και αφετέρου την εύκολη κατανόηση της επίδρασης της εφαρμογής του νέου προτύπου επί των ατομικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων περιόδου 01/01/2019 – 31/12/2019, πραγματοποιήθηκαν οι ακόλουθες αλλαγές: Α. Ο λογαριασμός της Κατάστασης Χρηματοοικονομικής Θέσης «Υποχρεώσεις χρηματοδοτικών μισθώσεων» μετονομάστηκε σε «Υποχρεώσεις προς χρηματοπιστωτικά ιδρύματα από μισθώσεις». Β. Στη κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης δημιουργήθηκαν 2 νέοι λογαριασμοί με τίτλους «Περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης» και «Υποχρεώσεις λοιπών μισθώσεων». Γ. Οι λογιστικές αξίες των σκαφών αναψυχής της Μητρικής και της θυγατρικής KIRIACOULIS MEDITERRANEAN D.O.O.,που έχουν χρηματοδοτηθεί μέσω της σύναψης συμβάσεων χρηματοδοτικής μίσθωσης και του ακινήτου το οποίο εκμεταλλεύεται η θυγατρική ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑ ΧΩΡΙΑ ΑΕ ως χώρο στάθμευσης οχημάτων, περιλαμβάνονται την Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 54 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. 31/12/2019 στο υπόλοιπο του λογαριασμού «Περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης», ενώ την 31/12/2018 περιλαμβάνονταν στο υπόλοιπο του λογαριασμού «Ιδιοχρησιμοποιούμενα ενσώματα πάγια στοιχεία». Από την πρώτη εφαρμογή του Διεθνούς Προτύπου Χρηματοοικονομικής Αναφοράς 16 προέκυψαν τα εξής: Η Εταιρεία ως μισθωτής. Η Μητρική έχει αποκτήσει σκάφη αναψυχής μέσω της σύναψης συμβάσεων χρηματοδοτικής μίσθωσης με τις εταιρείες ‘’Sealease SA’’ και ‘’SGB FINANCE’’, όπως περιγράφεται αναλυτικά στη σημείωση 8.2 της παρούσας έκθεσης. Αναφορικά με την λογιστική απεικόνιση αυτών των συμβάσεων, υφίσταται επίπτωση στις ατομικές χρηματοοικονομικές καταστάσεις από την πρώτη εφαρμογή του Διεθνούς Προτύπου Χρηματοοικονομικής Αναφοράς 16, δεδομένου ότι οι αξίες αυτών των σκαφών αναψυχής εμφανίζονται την 31/12/2019 στο υπόλοιπο του λογαριασμού «Περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης», ενώ την 31/12/2018 εμφανίζονται στο υπόλοιπο του λογαριασμού «Ιδιοχρησιμοποιούμενα ενσώματα πάγια στοιχεία», χωρίς επίπτωση στους σχετικούς υπολογισμούς δεδομένου ότι πάντοτε η Μητρική αναγνώριζε στα περιουσιακά στοιχεία αυτά τα σκάφη αναψυχής και τις υποχρεώσεις από την μίσθωση αυτών (πρακτική η οποία είναι σύμφωνη και με το καταργούμενο Διεθνές Λογιστικό Πρότυπο 17). Επίσης, η Μητρική έχει συνάψει συμβάσεις μίσθωσης θέσεων ελλιμενισμού σε τουριστικούς λιμένες με διάρκεια μίσθωσης που δεν υπερβαίνει τους 12 μήνες, η λογιστική απεικόνιση των οποίων δεν μεταβάλλεται από την πρώτη εφαρμογή του Διεθνούς Προτύπου Χρηματοοικονομικής Αναφοράς 16. Η Εταιρεία ως εκμισθωτής. Η Μητρική έχει συνάψει δύο συμβάσεις με οντότητες εκτός Ομίλου, για την μίσθωση δύο ιδιόκτητων διαμερισμάτων που βρίσκονται στο Δήμο του Παλαιού Φαλήρου. Επίσης, η Μητρική έχει συνάψει συμβάσεις με οντότητες εντός Ομίλου (θυγατρικές) και εκτός Ομίλου, για την μίσθωση χώρων εντός του ακινήτου της που βρίσκεται στο Δήμο Αλίμου (Λεωφόρος Αλίμου 7), το οποίο η Μητρική χρησιμοποιεί ως έδρα. Αναφορικά με την λογιστική απεικόνιση των προαναφερόμενων συμβάσεων, δεν υφίσταται επίπτωση στις ατομικές χρηματοοικονομικές καταστάσεις από την πρώτη εφαρμογή του Διεθνούς Προτύπου Χρηματοοικονομικής Αναφοράς 16, δεδομένου ότι το ισχύον Διεθνές Πρότυπο Χρηματοοικονομικής Αναφοράς 16 ουσιαστικά δεν τροποποιεί τον λογιστικό χειρισμό του καταργούμενου Διεθνούς Λογιστικού Προτύπου 17 από την πλευρά του εκμισθωτή. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 55 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. Ο Όμιλος ως μισθωτής. Η θυγατρική ‘’Μαρίνα Καλαμάτας Τουριστική ΑΕ’’ έχει συνάψει σύμβαση με τη Δημοτική Επιχείρηση Τουριστικής Ανάπτυξης Καλαμάτας, για την παραχώρηση της εκμετάλλευσης της μαρίνας Καλαμάτας, όπως περιγράφεται αναλυτικά στη σημείωση 8.14 της παρούσας έκθεσης. Αναφορικά με την λογιστική απεικόνιση της προαναφερόμενης σύμβασης, υπάρχουν επιπτώσεις στις ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις από την πρώτη εφαρμογή του Διεθνούς Προτύπου Χρηματοοικονομικής Αναφοράς 16. Η επίδραση αυτή στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις του Ομίλου χρήσης 2019 αναλύεται στον ακόλουθο πίνακα: Κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης Περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης κατά την 1/1/2019 Μείον Συσσωρευμένη απόσβεση δικαιώματος Περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης κατά την 31/12/2019 106.064 Υποχρεώσεις λοιπών μισθώσεων κατά την 1/1/2019 Μείον Πληρωμή μισθωμάτων Υποχρεώσεις λοιπών μισθώσεων κατά την 31/12/2019 106.064 22.789 83.275,36 οι οποίες αναλύονται : Μη τρέχουσες υποχρεώσεις λοιπών μισθώσεων Τρέχον μερίδιο υποχρεώσεων λοιπών μισθώσεων 61.303,13 21.972,23 21.213 84.852 Κατάσταση συνολικών εσόδων Ετήσιες αποσβέσεις δικαιώματος Χρεωστικοί τόκοι 21.213 989 Κατάσταση ταμειακών ροών Καταβλημένοι χρεωστικοί τόκοι Πληρωμές κεφαλαίου λοιπών μισθώσεων 989 22.789 Επίσης, η θυγατρική KIRIACOULIS MEDITERRANEAN D.O.O. έχει συνάψει συμβάσεις μίσθωσης θέσεων ελλιμενισμού σε τουριστικούς λιμένες με διάρκεια μίσθωσης που δεν υπερβαίνει τους 12 μήνες, η λογιστική απεικόνιση των οποίων δεν μεταβάλλεται από την πρώτη εφαρμογή του Διεθνούς Προτύπου Χρηματοοικονομικής Αναφοράς 16. Η θυγατρική ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑ ΧΩΡΙΑ ΑΕ έχει συνάψει σύμβαση πώλησης και επανεκμίσθωσης για ακίνητο το οποίο εκμεταλλεύεται ως χώρο στάθμευσης οχημάτων, η Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 56 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. λογιστική απεικόνιση της οποίας δεν μεταβάλλεται από την πρώτη εφαρμογή του Διεθνούς Προτύπου Χρηματοοικονομικής Αναφοράς 16. Ο Όμιλος ως εκμισθωτής. Η θυγατρική ‘’Μαρίνα Καλαμάτας Τουριστική ΑΕ’’ έχει συνάψει συμβάσεις με οντότητες εκτός Ομίλου, για την μίσθωση καταστημάτων που βρίσκονται εντός του χερσαίου χώρου της μαρίνας Καλαμάτας. Αναφορικά με την λογιστική απεικόνιση των προαναφερόμενων συμβάσεων, δεν υφίσταται επίπτωση στις ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις από την πρώτη εφαρμογή του Διεθνούς Προτύπου Χρηματοοικονομικής Αναφοράς 16, δεδομένου ότι το ισχύον Διεθνές Πρότυπο Χρηματοοικονομικής Αναφοράς 16 ουσιαστικά δεν τροποποιεί τον λογιστικό χειρισμό του καταργούμενου Διεθνούς Λογιστικού Προτύπου 17 από την πλευρά του εκμισθωτή. Η θυγατρική ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑ ΧΩΡΙΑ Α.Ε. κατασκεύασε και εκμίσθωσε στην εκτός Ομίλου εταιρεία ΜΑΡΙΝΑ ΓΟΥΒΙΩΝ Α.Ε. κτίριο εμπορικών χρήσεων εντός της μαρίνας Γουβιών. Αναφορικά με την λογιστική απεικόνιση αυτής της σύμβασης μίσθωσης, δεν υφίσταται επίπτωση στις ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις από την πρώτη εφαρμογή του Διεθνούς Προτύπου Χρηματοοικονομικής Αναφοράς 16, δεδομένου ότι το ισχύον Διεθνές Πρότυπο Χρηματοοικονομικής Αναφοράς 16 ουσιαστικά δεν τροποποιεί τον λογιστικό χειρισμό του καταργούμενου Διεθνούς Λογιστικού Προτύπου 17 από την πλευρά του εκμισθωτή. Τα ακόλουθα νέα πρότυπα, τροποποιήσεις προτύπων και διερμηνείες που έχουν εκδοθεί και είναι υποχρεωτικής εφαρμογής για τις ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την 1η Ιανουαρίου 2019 έχουν υιοθετηθεί, χωρίς να έχουν σημαντική επίπτωση στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις του Ομίλου: Ετήσιες Βελτιώσεις στα ΔΠΧΑ, Κύκλος 2015-2017 Στο πλαίσιο του προγράμματος των ετήσιων βελτιώσεων των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων, το Συμβούλιο εξέδωσε, την 12.12.2017, μη επείγουσες αλλά απαραίτητες τροποποιήσεις σε επιμέρους πρότυπα ως ακολούθως: Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 57 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. ΔΠΧΑ 3 Συνενώσεις Επιχειρήσεων και ΔΠΧΑ 11 Κοινές Συμφωνίες Οι τροποποιήσεις του ΔΠΧΑ 3 διευκρινίζουν ότι όταν μια οικονομική οντότητα αποκτά τον έλεγχο μιας επιχείρησης που αποτελούσε κοινή επιχείρησή της, θα πρέπει να προχωρήσει σε αποτίμηση των συμφερόντων που είχε προηγουμένως στην επιχείρηση αυτή. Οι τροποποιήσεις του ΔΠΧΑ 11 διευκρινίζουν ότι μια οντότητα που συμμετέχει, αλλά δεν έχει από κοινού τον έλεγχο μιας κοινής επιχείρησης μπορεί να αποκτήσει από κοινού έλεγχο στην κοινή επιχείρηση, της οποίας η δραστηριότητα αποτελεί επιχείρηση όπως ορίζεται στο ΔΠΧΑ 3. Σε τέτοιες περιπτώσεις, τα συμφέροντα στην κοινή επιχείρηση που κατείχε προηγουμένως δεν αποτιμώνται εκ νέου. ΔΛΠ 12 Φόροι Εισοδήματος Το Συμβούλιο τροποποιώντας το ΔΛΠ 12 διευκρίνισε ότι μια οικονομική οντότητα πρέπει να καταχωρίζει όλες τις φορολογικές επιπτώσεις που προκύπτουν από τη διανομή μερισμάτων στα αποτελέσματα, στα άλλα συνολικά εισοδήματα ή στα ίδια κεφάλαια, ανάλογα με το πού η οντότητα καταχώρισε την αρχική συναλλαγή από την οποία προέκυψαν τα διανεμόμενα κέρδη και εν συνεχεία το μέρισμα. ΔΛΠ 23 Κόστος δανεισμού Οι τροποποιήσεις διευκρινίζουν ότι εάν ο δανεισμός που λήφθηκε ειδικά για την απόκτηση περιουσιακού στοιχείου παραμείνει σε εκκρεμότητα και το σχετικό περιουσιακό στοιχείο έχει καταστεί έτοιμο για την προοριζόμενη χρήση ή πώλησή του, τότε το υπόλοιπο του δανεισμού αυτού θα πρέπει να συμπεριλαμβάνεται στα κεφάλαια του γενικού δανεισμού κατά τον υπολογισμό του επιτοκίου κεφαλαιοποίησης. ΔΛΠ 28 (Τροποποίηση) «Μακροπρόθεσμες συμμετοχές σε συγγενείς επιχειρήσεις και κοινοπραξίες» Το Συμβούλιο, τον Οκτώβριο του 2017, εξέδωσε τροποποιήσεις στο πρότυπο ΔΛΠ 28 «Επενδύσεις σε συγγενείς επιχειρήσεις και κοινοπραξίες». Με αυτή την τροποποίηση, το Συμβούλιο διευκρίνισε ότι η εξαίρεση στο ΔΠΧΑ 9 ισχύει μόνο για συμμετοχές που παρακολουθούνται λογιστικά με τη μέθοδο της καθαρής θέσης. Οι οντότητες θα πρέπει να εφαρμόζουν το ΔΠΧΑ 9 στα άλλα συμφέροντα σε συγγενείς και κοινοπραξίες, συμπεριλαμβανομένων των μακροπρόθεσμων συμφερόντων στα οποία δεν εφαρμόζεται η μέθοδος της καθαρής θέσης και τα οποία, στην ουσία, αποτελούν μέρος της καθαρής επένδυσης σε αυτές τις συγγενείς και κοινοπραξίες. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 58 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. Η τροποποίηση εφαρμόζεται στις ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1η Ιανουαρίου 2019. ΔΛΠ 19 (Τροποποίηση) «Παροχές σε εργαζομένους» – Τροποποίηση, περικοπή ή διακανονισμός του Προγράμματος Παροχών. Το ΣΔΛΠ στις 7 Φεβρουαρίου 2018 εξέδωσε τροποποίηση στο ΔΛΠ 19 με την οποία διευκρινίζει τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να προσδιορίζεται το κόστος υπηρεσίας όταν προκύπτουν αλλαγές στο πρόγραμμα καθορισμένων παροχών. Σύμφωνα με το ΔΛΠ 19 σε περίπτωση τροποποίησης, περικοπής ή διακανονισμού, απαιτείται επανυπολογισμός της καθαρής υποχρέωσης ή απαίτησης των καθορισμένων παροχών. Η τροποποίηση του ΔΛΠ 19 προβλέπει ότι θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν οι αναθεωρημένες παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν και κατά τον επανυπολογισμό της καθαρής υποχρέωσης ή απαίτησης προκειμένου να προσδιοριστεί το κόστος υπηρεσίας και ο καθαρός τόκος για την υπόλοιπη περίοδο μετά την αλλαγή στο πρόγραμμα. Επίσης, με την τροποποίηση του ΔΛΠ 19 αποσαφηνίζεται η επίδραση μίας τροποποίησης, περικοπής ή διακανονισμού στις απαιτήσεις αναφορικά με τον περιορισμό στην αναγνώριση της καθαρής απαίτησης (ανώτατο όριο περιουσιακού στοιχείου). Η τροποποίηση εφαρμόζεται στις ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1η Ιανουαρίου 2019. ΕΔΔΠΧΑ 23 Διερμηνεία «Αβεβαιότητα σχετικά με το χειρισμό θεμάτων φορολογίας εισοδήματος» Στις 7 Ιουνίου 2017 το ΣΔΛΠ εξέδωσε τη Διερμηνεία 23. Η Διερμηνεία 23 έχει εφαρμογή στον προσδιορισμό του φορολογητέου κέρδους (φορολογική ζημία), τις φορολογικές βάσεις, τις αχρησιμοποίητες φορολογικές ζημίες, τις αχρησιμοποίητες φορολογικές ελαφρύνσεις και τους φορολογικούς συντελεστές, όταν υπάρχει αβεβαιότητα ως προς την ορθότητα των φορολογικών χειρισμών σύμφωνα με το ΔΛΠ 12. Σε αυτή την περίπτωση θα πρέπει να εξετάζεται: • εάν οι φορολογικοί χειρισμοί πρέπει να εξετάζονται συλλογικά ή εξατομικευμένα και υπό την παραδοχή ότι οι έλεγχοι θα διενεργηθούν από τις φορολογικές Αρχές έχοντας πλήρη γνώση των σχετικών πληροφοριών • η πιθανότητα να γίνει αποδεκτός ο προσδιορισμός του φορολογητέου κέρδους (φορολογικής ζημίας), των φορολογικών βάσεων, των αχρησιμοποίητων φορολογικών Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 59 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. ζημιών, των αχρησιμοποίητων πιστώσεων φόρου και των φορολογικών συντελεστών από τις φορολογικές Αρχές, και • η επαναξιολόγηση των κρίσεων και εκτιμήσεων εάν αλλάξουν τα γεγονότα και οι περιστάσεις Η διερμηνεία εφαρμόζεται σε ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2019. ΔΠΧΑ 9 (Τροποποίηση) « Χρηματοοικονομικά προπληρωμής με αρνητική αποζημίωση» Μέσα - Χαρακτηριστικά Το Συμβούλιο εξέδωσε στις 12 Οκτωβρίου 2017 τροποποίηση στο ΔΠΧΑ 9, με την οποία επιτρέπεται σε κάποια προπληρωτέα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού με χαρακτηριστικά αρνητικής αποζημίωσης, που διαφορετικά θα αποτιμώνταν στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων, να αποτιμηθούν στο αναπόσβεστο κόστος ή στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών αποτελεσμάτων που καταχωρούνται απευθείας στην καθαρή θέση. Η τροποποίηση του ΔΠΧΑ 9 αποσαφηνίζει ότι οι συμβατικοί όροι που διέπουν ένα χρηματοοικονομικό στοιχείο ενεργητικού είναι αποκλειστικά ταμειακές ροές κεφαλαίου και τόκου επί του απλήρωτου κεφαλαίου, που θα πρέπει να καταβληθούν σε συγκεκριμένες ημερομηνίες (Solely Payments of Principal and Interest- SPPI), ανεξάρτητα από το γεγονός που προκαλεί την πρόωρη λήξη του συμβολαίου και ανεξάρτητα από το ποιο αντισυμβαλλόμενο μέρος καταβάλλει ή εισπράττει τη δίκαιη αποζημίωση για την πρόωρη λήξη του συμβολαίου. 6.3.2 Πρότυπα και Διερμηνείες υποχρεωτικά για μεταγενέστερες περιόδους που δεν έχουν εφαρμοστεί νωρίτερα από τον Όμιλο. Οι κατωτέρω τροποποιήσεις δεν αναμένεται να έχουν σημαντική επίπτωση στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις του Ομίλου: Τροποποιήσεις των παραπομπών στο εννοιολογικό πλαίσιο των ΔΠΧΑ (που εκδόθηκαν στις 29 Μαρτίου 2018) Την 29η Μαρτίου 2018 το Συμβούλιο των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων εξέδωσε το αναθεωρημένο εννοιολογικό πλαίσιο το οποίο επανακαθορίζει: -το σκοπό της χρηματοοικονομικής πληροφόρησης, -τα ποιοτικά χαρακτηριστικά των οικονομικών καταστάσεων, Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 60 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. -τους ορισμούς του περιουσιακού στοιχείου, της υποχρέωσης, της καθαρής θέσης, καθώς και των εσόδων και των εξόδων, -τα κριτήρια αναγνώρισης και τις οδηγίες σχετικά με τον χρόνο της διαγραφής περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων στις οικονομικές καταστάσεις, -τις βάσεις αποτίμησης και οδηγίες σχετικά με τον τρόπο που πρέπει να χρησιμοποιούνται και, -έννοιες και καθοδήγηση σχετικά με την παρουσίαση και τις γνωστοποιήσεις Ο σκοπός της αναθεώρησης του εννοιολογικού πλαισίου είναι η υποβοήθηση όσον προετοιμάζουν οικονομικές καταστάσεις να αναπτύσσουν συνεπείς λογιστικές πολιτικές για συναλλαγές και άλλα γεγονότα που δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των υπαρχόντων προτύπων ή όταν ένα πρότυπο δίνει δυνατότητα επιλογής μεταξύ λογιστικών πολιτικών. Επιπλέον, σκοπός της αναθεώρησης είναι να βοηθήσει όλα τα εμπλεκόμενα μέρη να κατανοήσουν και να ερμηνεύσουν τα πρότυπα. Το Συμβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων εξέδωσε επίσης ένα συνοδευτικό έγγραφο, «Τροποποιήσεις στις παραπομπές του εννοιολογικού πλαισίου», το οποίο καθορίζει τις τροποποιήσεις των προτύπων που επηρεάζονται προκειμένου να επικαιροποιηθούν οι αναφορές στο αναθεωρημένο εννοιολογικό πλαίσιο. Η τροποποίηση εφαρμόζεται από τους συντάκτες που αναπτύσσουν λογιστικές πολιτικές βάσει του εννοιολογικού πλαισίου, στις ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1η Ιανουαρίου 2020. ΔΛΠ 1 και ΔΛΠ 8 (τροποποιήσεις) «Ορισμός του σημαντικού» Στις 31 Οκτωβρίου 2018 το ΣΔΛΠ στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας γνωστοποιήσεων εξέδωσε τροποποιήσεις στο ΔΛΠ 1 και ΔΛΠ 8, οι οποίες αποσαφηνίζουν τον ορισμό του σημαντικού και τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να εφαρμοσθεί, συμπεριλαμβάνοντας στον ορισμό καθοδήγηση που μέχρι στιγμής έχει αναφερθεί σε άλλα ΔΠΧΑ. Ο νέος ορισµός προβλέπει ότι µία πληροφορία είναι σηµαντική εάν το γεγονός της παράλειψης, υπόκρυψης ή ανακριβούς γνωστοποίησής της εύλογα θα αναµενόταν να επηρεάσει τις αποφάσεις που οι κύριοι χρήστες των οικονοµικών καταστάσεων λαµβάνουν βάσει αυτών των καταστάσεων. Οι τροποποιήσεις περιλαµβάνουν παραδείγµατα περιστάσεων που ενδέχεται να οδηγήσουν στην απόκρυψη σηµαντικής πληροφορίας. Ο ορισμός του σημαντικού, που αποτελεί μία σημαντική λογιστική έννοια στα ΔΠΧΑ, βοηθά τις εταιρείες Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 61 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. να αποφασίσουν κατά πόσο οι πληροφορίες πρέπει να περιλαμβάνονται στις οικονομικές τους καταστάσεις. Ο επικαιροποιημένος ορισμός τροποποιεί το ΔΛΠ 1 «Παρουσίαση των Οικονομικών Καταστάσεων» και το ΔΛΠ 8 «Λογιστικές Πολιτικές, Μεταβολές στις Λογιστικές Εκτιμήσεις και Λάθη». Η τροποποίηση διασφαλίζει ότι ο ορισμός του σημαντικού είναι συνεπής σε όλα τα πρότυπα των ΔΠΧΑ. Η τροποποίηση ισχύει από την ή μετά την 1η Ιανουαρίου 2020. ΔΠΧΑ 9 ΔΛΠ 39 και ΔΠΧΑ 7 (Τροποποίηση) «Μεταρρύθμιση των επιτοκίων αναφοράς» Το Συμβούλιο εξέδωσε στις 26 Σεπτεμβρίου 2019 τροποποιήσεις στα πρότυπα ΔΠΧΑ 9, ΔΛΠ 39 και ΔΠΧΑ 7 προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι επιπτώσεις στη χρηματοοικονομική αναφορά από τη μεταρρύθμιση των επιτοκίων αναφοράς κατά την περίοδο πριν από την αντικατάσταση ενός υφιστάμενου επιτοκίου αναφοράς με εναλλακτικό επιτόκιο αναφοράς. Οι τροποποιήσεις παρέχουν προσωρινές και περιορισμένες εξαιρέσεις στις απαιτήσεις της λογιστικής αντιστάθμισης του διεθνούς λογιστικού προτύπου (ΔΛΠ) 39 Χρηματοοικονομικά μέσα: Αναγνώριση και επιμέτρηση και του Διεθνούς Προτύπου Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (ΔΠΧΑ) 9 Χρηματοοικονομικά μέσα, ώστε οι επιχειρήσεις να μπορούν να συνεχίσουν να πληρούν τις απαιτήσεις υποθέτοντας ότι τα υφιστάμενα κριτήρια αναφοράς επιτοκίων δεν μεταβάλλονται λόγω της μεταρρύθμισης του διατραπεζικού επιτοκίου δανεισμού. Οι εξαιρέσεις αφορούν την εφαρμογή των ακόλουθων διατάξεων: - Την απαίτηση περί πολύ υψηλής πιθανότητας εκπλήρωσης όσον αφορά αντισταθμίσεις ταμειακών ροών, - Την αξιολόγηση της οικονομικής σχέσης ανάμεσα στο αντισταθμιζόμενο στοιχείο και το μέσο αντιστάθμισης, - Τον προσδιορισμό ενός συστατικού ενός στοιχείου ως αντισταθμισμένου στοιχείου. Η τροποποίηση εφαρμόζεται στις ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1η Ιανουαρίου 2020. 6.3.3Πρότυπα και Τροποποιήσεις Πρότυπων που δεν έχουν υιοθετηθεί από την Ε.Ε.: ΔΠΧΑ 17 «Ασφαλιστήρια Συμβόλαια» Στις 18 Μαΐου 2017 το ΣΔΛΠ εξέδωσε το ΔΠΧΑ 17, το οποίο αντικαθιστά το υφιστάμενο πρότυπο ΔΠΧΑ 4. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 62 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. To ΔΠΧΑ 17 θεσπίζει τις αρχές για την καταχώριση, αποτίμηση, παρουσίαση και τις γνωστοποιήσεις των ασφαλιστηρίων συμβολαίων με στόχο την παροχή μιας περισσότερο ομοιόμορφης προσέγγισης αποτίμησης και παρουσίασης για όλα τα ασφαλιστήρια συμβόλαια. Το ΔΠΧΑ 17 απαιτεί η αποτίμηση των ασφαλιστικών υποχρεώσεων να μην διενεργείται στο ιστορικό κόστος αλλά στην τρέχουσα αξία με τρόπο συνεπή και με τη χρήση: αμερόληπτων αναμενόμενων σταθμισμένων εκτιμήσεων μελλοντικών ταμειακών ροών με βάση επικαιροποιημένες παραδοχές, προεξοφλητικών επιτοκίων που αντικατοπτρίζουν τα χαρακτηριστικά ταμειακών ροών των συμβάσεων και εκτιμήσεων σχετικά με τους χρηματοοικονομικούς και μη κινδύνους που προκύπτουν από την έκδοση των ασφαλιστήριων συμβολαίων. Το νέο πρότυπο εφαρμόζεται σε ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2021. Σηµειώνεται, επίσης, πως τον Νοέµβριο 2018 το ΣΔΛΠ πρότεινε τη µετάθεση της ηµεροµηνίας υποχρεωτικής εφαρµογής του νέου προτύπου την 1.1.2022. ΔΠΧΑ 3 (Τροποποίηση) «Συνενώσεις επιχειρήσεων» Η τροποποίηση αφορά τη βελτίωση του ορισμού της επιχείρησης με σκοπό να βοηθήσει τις εταιρείες να καθορίσουν κατά πόσον μια εξαγορά που πραγματοποιούν αφορά επιχείρηση ή ομάδα περιουσιακών στοιχείων. Ο τροποποιημένος ορισμός της επιχείρησης επικεντρώνεται στο παραγόμενο προϊόν μιας επιχείρησης, που είναι η παροχή αγαθών και υπηρεσιών στους πελάτες, ενώ ο προηγούμενος ορισμός εστίαζε στις αποδόσεις με τη μορφή μερισμάτων, χαμηλότερου κόστους ή άλλου οικονομικού οφέλους απευθείας στους επενδυτές ή άλλους ιδιοκτήτες, μέλη ή συμμετέχοντες. Επιπλέον με την τροποποίηση προστίθενται οδηγίες για την αξιολόγηση του κατά πόσο µία αποκτώµενη διαδικασία είναι ουσιαστική και εισάγεται µία προαιρετική άσκηση συγκέντρωσης εύλογης αξίας µε ενδεικτικά παραδείγματα. Οι εταιρείες υποχρεούνται να εφαρμόζουν τον τροποποιημένο ορισμό της επιχείρησης σε εξαγορές που θα πραγματοποιηθούν την ή μετά την 1η Ιανουαρίου 2020. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 63 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. ΔΛΠ 1 (Τροποποίηση) μακροπρόθεσμες» «Κατάταξη υποχρεώσεων σε βραχυπρόθεσμες ή Η τροποποίηση επηρεάζει μόνο την παρουσίαση των υποχρεώσεων στην κατάσταση οικονομικής θέσης. Με την τροποποίηση διευκρινίζεται ότι η κατάταξη των υποχρεώσεων θα πρέπει να βασίζεται σε υφιστάμενα δικαιώματα κατά την ημερομηνία λήξης της περιόδου αναφοράς. Επίσης, η τροποποίηση αποσαφήνισε ότι οι προσδοκίες της Διοίκησης για τα γεγονότα που αναμένεται να συμβούν μετά την ημερομηνία του ισολογισμού δεν θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη και διευκρίνισε τις περιπτώσεις που συνιστούν τακτοποίηση της υποχρέωσης. Η τροποποίηση εφαρμόζεται στις ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1η Ιανουαρίου 2022. 6.4 Βασικές λογιστικές αρχές Οι λογιστικές αρχές βάσει των οποίων συντάσσονται οι συνημμένες ετήσιες χρηματοοικονομικές καταστάσεις και τις οποίες συστηματικά εφαρμόζει ο Όμιλος είναι οι ακόλουθες: 6.4.1 Πληροφόρηση κατά τομέα Σύμφωνα με το Διεθνές Πρότυπο Χρηματοοικονομικής Αναφοράς 8 «Λειτουργικού τομείς», ένας λειτουργικός τομέας αποτελεί ένα συστατικό μέρος μιας οικονομικής οντότητας: α. που αναλαμβάνει επιχειρηματικές δραστηριότητες από τις οποίες μπορεί να αποκομίζει έσοδα και να πραγματοποιεί έξοδα (συμπεριλαμβανομένων εσόδων και εξόδων σχετικών με συναλλαγές με άλλα συστατικά μέρη της ίδιας οικονομικής οντότητας), β. του οποίου τα λειτουργικά αποτελέσματα αξιολογούνται από τον επικεφαλής λήψης επιχειρηματικών αποφάσεων σε τακτά χρονικά διαστήματα, προκειμένου να αποφασίζει για την κατανομή των πόρων της οικονομικής οντότητας στους διάφορους τομείς και να αξιολογεί την απόδοσή τους, και γ. για τον οποίο είναι διαθέσιμη ξεχωριστή χρηματοοικονομική πληροφόρηση. Ο όρος επικεφαλής λήψης επιχειρηματικών αποφάσεων αναγνωρίζει μια λειτουργία και όχι απαραίτητα ένα διοικητικό στέλεχος με συγκεκριμένη ιδιότητα. Η λειτουργία αυτή έγκειται στην κατανομή των πόρων και στην αξιολόγηση της απόδοσης των λειτουργικών τομέων Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 64 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. της οικονομικής οντότητας. Στη Μητρική ο όρος αυτός αναφέρεται στην Οικονομική Διεύθυνση αυτής. Ο Όμιλος δραστηριοποιείται στον τομέα του επαγγελματικού θαλάσσιου τουρισμού με την εκμετάλλευση ιδιόκτητων και ξένων επαγγελματικών τουριστικών σκαφών αναψυχής που έγκειται στην εκμίσθωση αυτών μέσω της Διεθνούς Ναυλαγοράς και στο εμπόριο νεότευκτων σκαφών αναψυχής. Στη βάση αυτής της δραστηριότητας ορίζεται ο λειτουργικός τομέας «Σκάφη αναψυχής χωρίς μόνιμο πλήρωμα». Γεωγραφικά εκτελούνται ναύλοι στην Ελλάδα, σε άλλες χώρες της Νότιας Ευρώπης και στη Καραϊβική. Στη βάση της δραστηριότητας κατασκευής και εκμετάλλευσης ακινήτων ορίζεται ο λειτουργικός τομέας «Ακίνητα». Ο Όμιλος δραστηριοποιείται γεωγραφικά στην Ελλάδα. Στη βάση της δραστηριότητας διαχείρισης μαρινών ορίζεται ο λειτουργικός τομέας «Τουριστικοί λιμένες». Ο Όμιλος δραστηριοποιείται γεωγραφικά στην Ελλάδα. 6.4.2 Ενοποίηση Οι ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις περιλαμβάνουν τις οικονομικές καταστάσεις της μητρικής εταιρείας καθώς και όλων των θυγατρικών εταιρειών. Θυγατρικές: Είναι όλες οι εταιρείες που διοικούνται και ελέγχονται, άµεσα ή έµµεσα, από τον Όμιλο, είτε µέσω της κατοχής της πλειοψηφίας των μετοχών της εταιρείας στην οποία έγινε η επένδυση, είτε µέσω της εξάρτησής της από την τεχνογνωσία που της παρέχει ο Όμιλος. Δηλαδή, θυγατρικές είναι οι επιχειρήσεις πάνω στις οποίες ασκείται έλεγχος από την μητρική. Η Εταιρεία αποκτά και ασκεί έλεγχο μέσω των δικαιωμάτων ψήφου. Η ύπαρξη τυχόν δυνητικών δικαιωμάτων ψήφου τα οποία είναι ασκήσιμα κατά τον χρόνο σύνταξης των οικονομικών καταστάσεων, λαμβάνεται υπόψη προκειμένου να στοιχειοθετηθεί αν η μητρική ασκεί τον έλεγχο επί των θυγατρικών. Οι θυγατρικές ενοποιούνται πλήρως (ολική ενοποίηση) με την μέθοδο της εξαγοράς από την ημερομηνία που αποκτάται ο έλεγχος επ’ αυτών και παύουν να ενοποιούνται από την ημερομηνία που τέτοιος έλεγχος δεν υφίσταται. Η εξαγορά θυγατρικής από τον Όμιλο λογιστικοποιείται βάσει της μεθόδου της αγοράς. Το κόστος κτήσης μιας θυγατρικής είναι η εύλογη αξία των περιουσιακών στοιχείων που δόθηκαν, των μετοχών που εκδόθηκαν και των υποχρεώσεων που αναλήφθηκαν κατά την ημερομηνία της ανταλλαγής, πλέον τυχόν κόστους άμεσα συνδεδεμένου με την συναλλαγή. Τα εξατομικευμένα περιουσιακά στοιχεία, υποχρεώσεις και ενδεχόμενες υποχρεώσεις που αποκτώνται σε μία επιχειρηματική συνένωση επιμετρούνται κατά την εξαγορά στις εύλογες αξίες τους ανεξαρτήτως του ποσοστού συμμετοχής. Το κόστος αγοράς πέραν της εύλογης Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 65 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. αξίας των επί μέρους στοιχείων που αποκτήθηκαν, καταχωρείται ως υπεραξία. Αν το συνολικό κόστος της αγοράς είναι μικρότερο από την εύλογη αξία των επί μέρους στοιχείων που αποκτήθηκαν, η διαφορά καταχωρείται άμεσα στα αποτελέσματα. Διεταιρικές συναλλαγές, υπόλοιπα και μη πραγματοποιημένα κέρδη από συναλλαγές μεταξύ των εταιρειών του Ομίλου απαλείφονται. Οι μη πραγματοποιημένες ζημιές, επίσης απαλείφονται, εκτός εάν η συναλλαγή παρέχει ενδείξεις απομείωσης, του μεταβιβασθέντος περιουσιακού στοιχείου. Οι λογιστικές αρχές των θυγατρικών έχουν τροποποιηθεί ώστε να είναι ομοιόμορφες με αυτές που έχουν υιοθετηθεί από τον Όμιλο. Η Εταιρεία καταχωρεί τις επενδύσεις σε θυγατρικές στις ατομικές οικονομικές καταστάσεις στο κόστος κτήσης μείον απομείωση. Συγγενείς: Είναι οι επιχειρήσεις αυτές πάνω στις οποίες ο Όμιλος μπορεί να ασκήσει σημαντική επιρροή αλλά δεν πληρούν τις προϋποθέσεις για να χαρακτηριστούν είτε θυγατρικές είτε συμμετοχή σε κοινοπραξία. Οι παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν από τον Όμιλο συνιστούν ότι το κατεχόμενο ποσοστό μεταξύ 20% και 50% δικαιωμάτων ψήφου μίας εταιρείας υποδηλώνει σημαντική επιρροή πάνω στην εταιρεία αυτή. Επενδύσεις σε συγγενείς επιχειρήσεις λογιστικοποιούνται με τη μέθοδο της καθαρής θέσης. Τα αποτελέσματα, τα περιουσιακά στοιχεία και οι υποχρεώσεις μιας συγγενούς ενσωματώνονται στις οικονομικές καταστάσεις με τη μέθοδο της καθαρής θέσης, εκτός από την περίπτωση που κατατάσσεται ως διαθέσιμα για πώληση. Στο τέλος κάθε χρήσης, το κόστος αυξάνεται με την αναλογία της επενδύτριας επιχείρησης στις μεταβολές της καθαρής θέσης της επενδυόμενης επιχείρησης και μειώνεται με τα λαμβανόμενα από τη συγγενή μερίσματα. Το μερίδιο του Ομίλου στα κέρδη ή τις ζημιές των συνδεδεμένων επιχειρήσεων μετά την εξαγορά αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα, ενώ το μερίδιο των μεταβολών των αποθεματικών μετά την εξαγορά, αναγνωρίζεται στα αποθεματικά. Οι συσσωρευμένες μεταβολές επηρεάζουν την λογιστική αξία των επενδύσεων σε συνδεδεμένες επιχειρήσεις. Όταν η συμμετοχή του Ομίλου στις ζημίες (συμπεριλαμβανομένων οποιονδήποτε άλλων επισφαλών απαιτήσεων), σε μία συγγενή επιχείρηση ισούται ή υπερβαίνει τη συμμετοχή της στη συγγενή επιχείρηση, ο Όμιλος δεν αναγνωρίζει περαιτέρω ζημίες, εκτός και αν έχει καλύψει υποχρεώσεις ή έχει ενεργήσει πληρωμές εκ μέρους της συγγενούς επιχείρησης και εν γένη εκείνων που προκύπτουν από τη μετοχική ιδιότητα. Μη πραγματοποιημένα κέρδη από συναλλαγές μεταξύ του Ομίλου και των συνδεδεμένων επιχειρήσεων απαλείφονται κατά το ποσοστό συμμετοχής του Ομίλου στις συνδεδεμένες Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 66 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. επιχειρήσεις. Μη πραγματοποιημένες ζημιές απαλείφονται, εκτός εάν η συναλλαγή παρέχει ενδείξεις απομείωσης του μεταβιβασθέντος περιουσιακού στοιχείου. Οι λογιστικές αρχές των συνδεδεμένων επιχειρήσεων έχουν τροποποιηθεί ώστε να είναι ομοιόμορφες με αυτές που έχουν υιοθετηθεί από τον Όμιλο. Η Εταιρεία καταχωρεί τις επενδύσεις σε συγγενείς στις ατομικές οικονομικές καταστάσεις στο κόστος κτήσης μείον απομείωση. 6.4.3 Ενοποιούμενες εταιρείες Οι ενοποιούμενες εταιρείες κατά την 31/12/2019 έχουν ως εξής: Η θυγατρική ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ ΘΑΛΑΣΣΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ ΕΠΕ με ποσοστό ιδιοκτησίας 20% ενοποιείται με την μέθοδο της πλήρους ενοποίησης, διότι υπάρχει έλεγχος στη διοίκηση αυτής. Ο έλεγχος υφίσταται γιατί ο διαχειριστής της είναι ταυτόχρονα άμισθο διευθυντικό στέλεχος της Μητρικής και Πρόεδρος του Δ.Σ. και Διευθύνων Σύμβουλος των θυγατρικών ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑ ΧΩΡΙΑ Α.Ε. και ΜΑΡΙΝΑ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΑΕ. Σημειώνουμε ότι κατά τη περίοδο αναφοράς δεν υπάρχουν αλλαγές σε γεγονότα και περιστάσεις που να τροποποιούν τον έλεγχο της εν λόγω θυγατρικής. 6.4.4 Ιδιοχρησιμοποιούμενα ενσώματα πάγια στοιχεία Τα ενσώματα πάγια περιουσιακά στοιχεία αποτιμώνται καταστάσεις στο κόστος στις χρηματοοικονομικές κτήσεώς τους μείον τις αποσβέσεις. Το κόστος κτήσεως περιλαμβάνει όλες τις άμεσα επιρριπτέες δαπάνες για την απόκτηση των στοιχείων. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 67 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. Μεταγενέστερες δαπάνες καταχωρούνται σε επαύξηση της λογιστικής αξίας των ενσωμάτων παγίων, ή ως ξεχωριστό πάγιο μόνο κατά την έκταση που οι δαπάνες αυτές αυξάνουν τα μελλοντικά οικονομικά οφέλη που αναμένεται να εισρεύσουν από τη χρήση του παγίου και το κόστος αυτών μπορεί να επιμετρηθεί αξιόπιστα. Το κόστος επισκευών και συντηρήσεων καταχωρείται στα αποτελέσματα των χρήσεων που πραγματοποιούνται. Οι αποσβέσεις των ενσωμάτων παγίων, εκτός των οικοπέδων τα οποία δεν αποσβένονται, υπολογίζονται με την σταθερή μέθοδο μέσα στην ωφέλιμη ζωή τους σύμφωνα με τους ακόλουθους συντελεστές απόσβεσης: ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΑΓΙΟΥ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗΣ ΑΠΟΣΒΕΣΗΣ ΚΤΙΡΙΑ 4% ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΣΕ ΑΚΙΝΗΤΑ ΤΡΙΤΩΝ Σύμφωνα με τη διάρκεια μίσθωσης ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΑ 10% ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΣΑ 10% ΕΠΙΠΛΑ 20% ΠΛΟΙΑ 5% ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ 30% Οι ωφέλιμες ζωές και οι υπολειμματικές αξίες των ενσώματων παγίων υπόκεινται σε επανεξέταση σε κάθε ετήσιο ισολογισμό. Όταν οι λογιστικές αξίες των ενσώματων παγίων υπερβαίνουν την ανακτήσιμη αξία τους, οι διαφορές (απομείωση) καταχωρούνται άμεσα ως έξοδα στα αποτελέσματα. Κατά την πώληση ενσωμάτων ακινητοποιήσεων, οι διαφορές μεταξύ του τιμήματος που λαμβάνεται και της λογιστικής τους αξίας καταχωρούνται ως κέρδη ή ζημίες στα αποτελέσματα. 6.4.5 Επενδύσεις σε ακίνητα Οι Επενδύσεις σε ακίνητα αφορούν ακίνητα που κατέχονται για ενοικίαση και / ή για υπεραξία κεφαλαίου και επιμετρούνται αρχικά στο κόστος τους, συμπεριλαμβανομένων του κόστους συναλλαγής. Μετά την αρχική αναγνώριση, οι επενδύσεις σε ακίνητα αποτιμώνται με τη μέθοδο της εύλογης αξίας. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 68 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. 6.4.6 Άυλα περιουσιακά στοιχεία Στα άυλα περιουσιακά στοιχεία συμπεριλαμβάνονται άδειες λογισμικού και λοιπά δικαιώματα θυγατρικής εξωτερικού. Οι άδειες λογισμικού αποτιμώνται στο κόστος κτήσεως μείον τις αποσβέσεις. Οι αποσβέσεις διενεργούνται με την σταθερή μέθοδο κατά την διάρκεια της ωφέλιμης ζωής των στοιχείων αυτών η οποία καθορίζεται στα 3-5 χρόνια. 6.4.7 Απομείωση Αξίας Περιουσιακών Στοιχείων Τα περιουσιακά στοιχεία που αποσβένονται υπόκεινται σε έλεγχο απομείωσης της αξίας τους όταν υπάρχουν ενδείξεις ότι η λογιστική αξία τους δεν θα ανακτηθεί. Σε κάθε ημερομηνία αναφοράς εξετάζεται αν υπάρχουν τέτοιες ενδείξεις. Η ανακτήσιμη αξία είναι το μεγαλύτερο ποσό μεταξύ της καθαρής τιμής πώλησης και της αξίας λόγω χρήσης. Καθαρή αξία πώλησης θεωρείται το ποσό από την πώληση ενός περιουσιακού στοιχείου στα πλαίσια μιας αμφοτεροβαρούς συναλλαγής στην οποία τα μέρη έχουν πλήρη γνώση και προσχωρούν οικειοθελώς, μετά από την αφαίρεση κάθε πρόσθετου άμεσου κόστους διάθεσης του περιουσιακού στοιχείου, ενώ αξία χρήσης είναι η παρούσα αξία των εκτιμώμενων μελλοντικών ταμειακών ροών που αναμένεται να εισρεύσουν στην επιχείρηση από τη χρήση ενός περιουσιακού στοιχείου και από την διάθεση του στο τέλος της εκτιμώμενης ωφέλιμης ζωής του. 6.4.8 Χρηματοοικονομικά μέσα Σύμφωνα με το Διεθνές Πρότυπο Χρηματοοικονομικής Αναφοράς 9 ο Όμιλος εφαρμόζει την απλουστευμένη προσέγγιση για τις εισπρακτέες εμπορικές απαιτήσεις, κατά τη οποία η ζημιά απομείωσης επιμετράται ως ένα ποσό ίσο με την αναμενόμενη πιστωτική ζημιά για το σύνολο της διάρκειας ζωής αυτών των χρηματοοικονομικών στοιχείων. Ο Όμιλος διενεργεί αξιολόγηση απομείωσης σε εξατομικευμένο επίπεδο. Πιο συγκεκριμένα ο κίνδυνος αθέτησης εξετάζεται για κάθε ένα μεμονωμένο χρεώστη στη βάση παραγόντων όπως είναι η ενηλικίωση του ανοικτού υπολοίπου κάθε χρεώστη, η φερεγγυότητα που έχει επιδείξει στις συναλλαγές του με τον Όμιλο ή τρίτους (στο βαθμό που υπάρχει τέτοιου είδους πληροφόρηση), η χρηματοοικονομική κατάσταση του κάθε χρεώστη (όπως αυτή προκύπτει από δημοσιοποιημένα χρηματοοικονομικά στοιχεία), η προθυμία που επιδεικνύει ο κάθε χρεώστης για διακανονισμό οφειλών του και οι μακροοικονομικές Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 69 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. συνθήκες που εκτιμάται ότι θα επικρατήσουν στη χώρα – έδρα του κάθε χρεώστη. Η διαδικασία αξιολόγησης απομείωσης διενεργείται σε κάθε περίοδο κατάρτισης χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Οι εμπορικές απαιτήσεις διαγράφονται όταν δεν υπάρχει εύλογη προσδοκία είσπραξης αυτών. Ι) Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία Η Εταιρεία αναγνωρίζει αρχικά τα δάνεια, τις απαιτήσεις και τις καταθέσεις κατά την ημερομηνία που δημιουργούνται. Όλα τα άλλα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία αναγνωρίζονται αρχικά κατά την ημερομηνία συναλλαγής κατά την οποία η Εταιρεία γίνεται συμβαλλόμενο μέρος σε συναλλαγή με αντικείμενο τα μέσα αυτά. Η Εταιρεία διαγράφει ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο όταν τα συμβατικά δικαιώματα επί των χρηματικών ροών από το περιουσιακό στοιχείο λήξουν ή η Εταιρεία μεταβιβάσει τα συμβατικά δικαιώματά της να λαμβάνει χρηματικές ροές από αυτό το περιουσιακό στοιχείο και ταυτόχρονα μεταβιβάζει ουσιαστικά όλους τους κινδύνους και τα οφέλη που απορρέουν από αυτό. Σε περίπτωση συναλλαγών που, παρά τη μεταβίβαση του συμβατικού δικαιώματος για την είσπραξη των ταμειακών ροών από χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία, οι κίνδυνοι και τα οφέλη που απορρέουν από αυτά παραμένουν στην Εταιρεία, δε διακόπτεται η αναγνώριση των στοιχείων αυτών. Το ποσό που εισπράττεται από τη μεταβίβαση αναγνωρίζεται ως χρηματοοικονομική υποχρέωση. Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία και οι υποχρεώσεις συμψηφίζονται και το καθαρό ποσό παρουσιάζεται στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης όταν και μόνον όταν η Εταιρεία έχει το νομικό δικαίωμα να συμψηφίσει τα ποσά και προτίθεται είτε να τα διακανονίσει σε καθαρή βάση είτε να ρευστοποιήσει τα περιουσιακά στοιχεία και να διακανονίσει την υποχρέωση ταυτόχρονα. Η Εταιρεία έχει τα ακόλουθα μη παράγωγα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία: Εμπορικές και λοιπές απαιτήσεις και ταμειακά διαθέσιμα και ταμειακά ισοδύναμα. Οι απαιτήσεις είναι χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία με πάγιες ή προσδιορισμένες πληρωμές που δε διαπραγματεύονται σε ενεργή αγορά. Αυτά τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία αναγνωρίζονται αρχικά στην εύλογη αξία τους συν τυχόν άμεσα συνδεμένα με τις συναλλαγές κόστη. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 Μετά την αρχική αναγνώριση τα δάνεια και οι 70 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. απαιτήσεις αποτιμώνται στο αποσβεσμένο κόστος με βάση τη μέθοδο του πραγματικού επιτοκίου μείον τυχόν ζημία απομείωσης. Τα ταμειακά διαθέσιμα και ταμειακά ισοδύναμα αποτελούνται από μετρητά στο ταμείο και καταθέσεις όψεως σε τράπεζες. ΙΙ) Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις Η Εταιρεία δε χρησιμοποιεί παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα και μέσα αντιστάθμισης κινδύνου. Οι χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις αναγνωρίζονται αρχικά κατά την ημερομηνία συναλλαγής κατά την οποία η Εταιρεία γίνεται αντισυμβαλλόμενο μέρος, βάσει των συμβατικών όρων του χρηματοοικονομικού μέσου. Η Εταιρεία προβαίνει σε διακοπή αναγνώρισης μίας χρηματοοικονομικής υποχρέωσης όταν οι συμβατικές υποχρεώσεις της εκπληρωθούν, ακυρωθούν ή εκπνεύσουν. Όπου η υφιστάμενη χρηματοοικονομική υποχρέωση αντικαθίσταται από μία άλλη, από τον ίδιο δανειστή με ουσιαστικά διαφορετικούς όρους, ή οι όροι της υφιστάμενης υποχρέωσης τροποποιούνται ουσιωδώς, μια τέτοια ανταλλαγή ή τροποποίηση αντιμετωπίζεται ως διαγραφή της αρχικής υποχρέωσης και αναγνώριση μιας νέας υποχρέωσης, και η διαφορά των αντίστοιχων ποσών αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα. Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία και οι υποχρεώσεις συμψηφίζονται και το καθαρό ποσό παρουσιάζεται στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης, όταν και μόνον όταν, η Εταιρεία έχει το νομικό δικαίωμα να συμψηφίσει τα ποσά και προτίθεται, είτε να τα διακανονίσει σε καθαρή βάση, είτε να ρευστοποιήσει τα περιουσιακά στοιχεία και να διακανονίσει την υποχρέωση ταυτόχρονα. Η Εταιρεία έχει τις ακόλουθες χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις, οι οποίες δεν είναι παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα: Δανειακές, εμπορικές, φορολογικές και λοιπές υποχρεώσεις. Οι εν λόγω χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις αναγνωρίζονται αρχικά στην εύλογη αξία τους συν τυχόν άμεσα συνδεμένα με τις συναλλαγές κόστη. Μετά την αρχική αναγνώριση, αυτές οι χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις αποτιμώνται στο αποσβεσμένο κόστος χρησιμοποιώντας την μέθοδο του πραγματικού επιτοκίου. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 71 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. 6.4.9 Αποθέματα Στα αποθέματα περιλαμβάνονται αγαθά, κυρίως σκάφη αναψυχής, τα οποία αποκτήθηκαν με σκοπό την πώλησή τους. Την ημερομηνία αναφοράς, τα αποθέματα αποτιμώνται στη χαμηλότερη αξία μεταξύ του κόστους κτήσεως και της καθαρής ρευστοποιήσιμης αξίας. Η καθαρή ρευστοποιήσιμη αξία είναι η εκτιμημένη τιμή πώλησης στην συνηθισμένη πορεία των εργασιών της επιχείρησης μείον οποιαδήποτε σχετικά έξοδα πώλησης. Το κόστος των αποθεμάτων δεν περιλαμβάνει χρηματοοικονομικά έξοδα. 6.4.10 Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα ταμειακών διαθεσίμων Τα διαθέσιμα και ισοδύναμα διαθεσίμων περιλαμβάνουν τα μετρητά στην τράπεζα και στο ταμείο καθώς επίσης και τις βραχυπρόθεσμες επενδύσεις υψηλής ρευστότητας και χαμηλού ρίσκου όπως τα προϊόντα της αγοράς χρήματος. 6.4.11 Μετοχικό κεφάλαιο Υπάρχει μια κατηγορία μετοχών. Όταν εκδίδονται νέες μετοχές καταχωρούνται στα ίδια κεφάλαια στην ονοματική τους αξία. Το ποσό κατά το οποίο η τιμή έκδοσής τους υπερβαίνει την ονομαστική τους αξία καταχωρείται στο αποθεματικό από έκδοση μετοχών υπέρ το άρτιο. Έξοδα τα οποία πραγματοποιήθηκαν για την έκδοση μετοχών εμφανίζονται μετά την αφαίρεση του σχετικού φόρου εισοδήματος, σε μείωση των ιδίων κεφαλαίων. Τα έξοδα τα οποία σχετίζονται με την έκδοση μετοχών για την απόκτηση επιχειρήσεων, περιλαμβάνονται στο κόστος κτήσεως της επιχειρήσεως που αποκτάται. Κατά την απόκτηση ιδίων μετοχών, το καταβληθέν τίμημα, συµπεριλαµβανοµένων και των σχετικών δαπανών, απεικονίζεται μειωτικά των ιδίων κεφαλαίων. 6.4.12 Φορολογία εισοδήματος & αναβαλλόμενος φόρος Η επιβάρυνση της περιόδου με φόρους εισοδήματος αποτελείται από τους τρέχοντες φόρους και τους αναβαλλόμενους φόρους, δηλαδή τους φόρους ή τις φορολογικές ελαφρύνσεις που σχετίζονται με τα οικονομικά οφέλη που προκύπτουν στην περίοδο αλλά έχουν ήδη καταλογιστεί ή θα καταλογιστούν από τις φορολογικές αρχές σε διαφορετικές περιόδους. Ο φόρος εισοδήματος αναγνωρίζεται στον λογαριασμό των αποτελεσμάτων της χρήσης, εκτός του φόρου εκείνου που αφορά συναλλαγές που καταχωρήθηκαν απευθείας Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 72 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. στα ίδια κεφάλαια, στην οποία περίπτωση καταχωρείται απευθείας, κατά ανάλογο τρόπο, στα ίδια κεφάλαια. Οι τρέχοντες φόροι εισοδήματος περιλαμβάνουν τις βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις ή και απαιτήσεις προς τις δημοσιονομικές αρχές που σχετίζονται με τους πληρωτέους φόρους επί του φορολογητέου εισοδήματος της περιόδου και οι τυχόν πρόσθετοι φόροι εισοδήματος που αφορούν προηγούμενες χρήσεις. Οι τρέχοντες φόροι επιμετρούνται σύμφωνα με τους φορολογικούς συντελεστές και τους φορολογικούς νόμους που εφαρμόζονται στις διαχειριστικές περιόδους με τις οποίες σχετίζονται, βασιζόμενα στο φορολογητέο κέρδος για το έτος. Όλες οι αλλαγές στα βραχυπρόθεσμα φορολογικά περιουσιακά στοιχεία ή τις υποχρεώσεις αναγνωρίζονται σαν μέρος των φορολογικών εξόδων στην κατάσταση συνολικών εσόδων. Ο αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος προσδιορίζεται με την μέθοδο της υποχρέωσης που προκύπτει από τις προσωρινές διαφορές μεταξύ της λογιστικής αξίας και της φορολογικής βάσης των στοιχείων του ενεργητικού και των υποχρεώσεων. Αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος δεν λογίζεται εάν προκύπτει από την αρχική αναγνώριση περιουσιακού στοιχείου ή υποχρέωσης σε συναλλαγή, εκτός επιχειρηματικής συνένωσης, η οποία όταν έγινε η συναλλαγή δεν επηρέασε ούτε το λογιστικό ούτε το φορολογικό κέρδος ή ζημία. Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις αποτιμώνται με βάση τους φορολογικούς συντελεστές που αναμένεται να εφαρμοστούν στην περίοδο κατά την οποία θα διακανονιστεί η απαίτηση ή η υποχρέωση, λαμβάνοντας υπόψη τους φορολογικούς συντελεστές (και φορολογικούς νόμους) που έχουν τεθεί σε ισχύ ή ουσιαστικά ισχύουν μέχρι την ημερομηνία αναφοράς. Σε περίπτωση αδυναμίας σαφούς προσδιορισμού του χρόνου αναστροφής των προσωρινών διαφορών εφαρμόζεται ο φορολογικός συντελεστής που ισχύει κατά την επόμενη της ημερομηνίας αναφοράς χρήση. Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις αναγνωρίζονται κατά την έκταση στην οποία θα υπάρξει μελλοντικό φορολογητέο κέρδος για την χρησιμοποίηση της προσωρινής διαφοράς που δημιουργεί την αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση. Ο αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος αναγνωρίζεται για τις προσωρινές διαφορές που προκύπτουν από επενδύσεις σε θυγατρικές και συνδεδεμένες επιχειρήσεις, με εξαίρεση την περίπτωση που η αναστροφή των προσωρινών διαφορών ελέγχεται από τον Όμιλο και είναι πιθανό ότι οι προσωρινές διαφορές δεν θα αναστραφούν στο προβλεπτό μέλλον. Οι περισσότερες αλλαγές στις αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις ή υποχρεώσεις αναγνωρίζονται σαν ένα κομμάτι των φορολογικών εξόδων στην κατάσταση συνολικών εσόδων. Μόνο αυτές οι μεταβολές στα περιουσιακά στοιχεία ή στις υποχρεώσεις που Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 73 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. επηρεάζουν τις προσωρινές διαφορές αναγνωρίζονται κατευθείαν στα ίδια κεφάλαια του Ομίλου, όπως η επανεκτίμηση της αξίας της ακίνητης περιουσίας, έχουν ως αποτέλεσμα την σχετική αλλαγή στις αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις ή υποχρεώσεις να χρεώνεται έναντι του σχετικού λογαριασμού της καθαρής θέσης. 6.4.13 Παροχές στο προσωπικό Βραχυπρόθεσμες παροχές: Οι Βραχυπρόθεσμες παροχές προς τους εργαζόμενους (εκτός από παροχές λήξης της εργασιακής σχέσης) σε χρήμα και σε είδος αναγνωρίζονται ως έξοδο όταν καθίστανται δεδουλευμένες. Παροχές τερματισμού απασχόλησης: Η εταιρεία δεν έχει επίσημα ή ανεπίσημα ενεργοποιήσει κανένα ειδικό πρόγραμμα παροχών προς τους εργαζόμενούς της. Το μόνο πρόγραμμα που ισχύει και έχει ενεργοποιηθεί στο παρελθόν είναι η συμβατική υποχρέωση (με βάση την ισχύουσα νομοθεσία Ν.2112/20) για παροχή ενός εφάπαξ ποσού αποζημίωσης που εξαρτάται από τα έτη προϋπηρεσίας, το ύψος των αποδοχών και τον τρόπο απομάκρυνσης από την υπηρεσία (απόλυση ή συνταξιοδότηση). Οι εν λόγω αποζημιώσεις κατά την έξοδο από την υπηρεσία εμπίπτουν στα προγράμματα καθορισμένων παροχών (defined benefit plan) με βάση το Δ.Λ.Π. 19 «Παροχές στους εργαζόμενους». Η δέσμευση της καθορισμένης παροχής υπολογίζεται ετησίως αναλογιστικά με την χρήση της μεθόδου της προβεβλημένης πιστωτικής μονάδος (projected unit credit method) από ανεξάρτητους αναλογιστές. Το δουλευμένο κόστος των προγραμμάτων καθορισμένων παροχών καταχωρείται ως έξοδο στην περίοδο που αφορά. 6.4.14 Προβλέψεις Προβλέψεις αναγνωρίζονται όταν ο Όμιλος έχει παρούσες νομικές η τεκμαιρόμενες υποχρεώσεις ως αποτέλεσμα παρελθόντων γεγονότων, είναι πιθανή η εκκαθάρισή τους μέσω εκροών πόρων και η εκτίμηση του ακριβούς ποσού της υποχρέωσης μπορεί να πραγματοποιηθεί με αξιοπιστία. Οι προβλέψεις επισκοπούνται κατά την ημερομηνία σύνταξης κάθε ισολογισμού και προσαρμόζονται προκειμένου να αντανακλούν την παρούσα αξία της δαπάνης που αναμένεται να απαιτηθεί για τη διευθέτηση της υποχρέωσης. Οι ενδεχόμενες υποχρεώσεις δεν αναγνωρίζονται στις οικονομικές Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 74 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. καταστάσεις αλλά γνωστοποιούνται, εκτός αν η πιθανότητα εκροών πόρων οι οποίοι ενσωματώνουν οικονομικά οφέλη είναι ελάχιστη. Οι ενδεχόμενες απαιτήσεις δεν αναγνωρίζονται στις οικονομικές καταστάσεις αλλά γνωστοποιούνται εφόσον η εισροή οικονομικών οφελών είναι πιθανή. 6.4.15 Αναγνώριση εσόδων και εξόδων -Τα έσοδα περιλαμβάνουν την αξία παροχής υπηρεσιών από την εκμετάλλευση - ναύλωση κυρίως σε τρίτους ιδιόκτητων πλοίων αναψυχής, πώληση πλοίων αναψυχής, τις προμήθειες διαμεσολάβησης εκμετάλλευσης πλοίων αναψυχής τρίτων, την παροχή υπηρεσιών από την εκμετάλλευση Μαρίνων και την εκμετάλλευση και αξιοποίηση ακινήτων (πώληση διαμερισμάτων που κατασκευάζονται με αντιπαροχή ή σε ιδιόκτητα οικόπεδα), καθαρά από Φόρο Προστιθέμενης Αξίας, εκπτώσεις και επιστροφές. Τα έσοδα αναγνωρίζονται, όταν πιθανολογείται ότι μελλοντικά οικονομικά οφέλη θα εισρεύσουν στην οικονομική οντότητα και αυτά τα οφέλη μπορεί να επιμετρηθούν με αξιοπιστία. Το ποσό του εσόδου θεωρείται ότι μπορεί να μετρηθεί με αξιοπιστία, όταν όλες οι ενδεχόμενες υποχρεώσεις που σχετίζονται με την πώληση έχουν επιλυθεί. Τα διεταιρικά έσοδα μέσα στον Όμιλο απαλείφονται πλήρως. Η αναγνώριση των εσόδων γίνεται ως εξής: - Πωλήσεις: Οι πωλήσεις αγαθών που λαμβάνουν χώρα στον Όμιλο είναι η πώληση σκαφών αναψυχής ως εμπορεύματα από γαλλική θυγατρική, αναγνωρίζονται δε όταν παραδίδονται αυτά στους πελάτες, τα αγαθά γίνονται αποδεκτά από αυτούς και η είσπραξη της απαίτησης είναι εύλογα εξασφαλισμένη. Η μεταβίβαση (πώληση) των σκαφών αναψυχής του Ομίλου γίνεται με τη σύναψη Ιδιωτικού Συμφωνητικού ή bill of sale. - Παροχή υπηρεσιών: Τα έσοδα από παροχή υπηρεσιών λογίζονται την περίοδο που παρέχονται οι υπηρεσίες. - Κατασκευή εκμετάλλευση κι αξιοποίηση ακινήτων: Τα έσοδα λογίζονται με βάση τα συμβόλαια πώλησης σε συνδυασμό με το ποσοστό ολοκλήρωσης του έργου. Τα έσοδα από παροχή υπηρεσιών λογίζονται την περίοδο που παρέχονται οι υπηρεσίες, αφορούν δε υπηρεσία εκμίσθωσης χώρων στάθμευσης αυτοκινήτων. Μερίσματα: Τα μερίσματα, λογίζονται ως έσοδα, όταν θεμελιώνεται το δικαίωμα είσπραξής τους. Έξοδα: Τα έξοδα αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα σε δεδουλευμένη βάση. Τα έξοδα από τόκους αναγνωρίζονται σε δεδουλευμένη βάση. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 75 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. 6.4.16 Μισθώσεις Ο Όμιλος έχει εφαρμόσει το ΔΠΧΑ 16 χρησιμοποιώντας την απλοποιημένη προσέγγιση καταχωρίζοντας, κατά την ημερομηνία αρχικής εφαρμογής, δικαίωμα χρήσης περιουσιακού στοιχείου με ποσό που ισούται με την υποχρέωση από τη μίσθωση, προσαρμοσμένο κατά το ποσό τυχόν προπληρωμένων ή δουλευμένων μισθωμάτων που αφορούν την εν λόγω μίσθωση. Η συγκριτική πληροφόρηση δεν έχει επαναδιατυπωθεί και εξακολουθεί να γνωστοποιείται σύμφωνα με το ΔΛΠ 17 και την Διερμηνεία ΕΔΔΠΧΑ 4. α) Όταν ο Όμιλος είναι μισθωτής Ο Όμιλος αναγνωρίζει ένα δικαίωμα χρήσης περιουσιακού στοιχείου και μια υποχρέωση μίσθωσης κατά την έναρξη της μίσθωσης. Το δικαίωμα χρήσης αρχικά αποτιμάται στο κόστος, το οποίο περιλαμβάνει το ποσό της αρχικής αναγνώρισης της υποχρέωσης μίσθωσης, τυχόν πληρωμές μισθωμάτων που πραγματοποιήθηκαν κατά την έναρξη ή πριν από την έναρξη της μίσθωσης μείον οποιαδήποτε κίνητρα μίσθωσης έχουν εισπραχθεί, τυχόν αρχικά άμεσα έξοδα και την εκτίμηση της υποχρέωσης για τυχόν έξοδα αποκατάστασης του δικαιώματος χρήσης περιουσιακού στοιχείου. Μετά την αρχική αναγνώριση, το δικαίωμα χρήσης αποτιμάται στο κόστος κτήσης μειωμένο με τις τυχόν σωρευμένες αποσβέσεις και ζημίες απομείωσης και προσαρμοσμένο κατά την τυχόν επανεκτίμηση της υποχρέωσης από τη μίσθωση. Το δικαίωμα χρήσης αποσβένεται με τη μέθοδο της σταθερής απόσβεσης έως το τέλος της περιόδου μίσθωσης, εκτός και εάν στην σύμβαση προβλέπεται μεταβίβαση της κυριότητας του υποκείμενου περιουσιακού στοιχείου στον Όμιλο στο τέλος της περιόδου μίσθωσης. Στην περίπτωση αυτή το δικαίωμα χρήσης αποσβένεται στην διάρκεια της ωφέλιμης ζωής του υποκείμενου περιουσιακού στοιχείου. Επιπλέον, το δικαίωμα χρήσης ελέγχεται για ζημίες απομείωσης, εάν υπάρχουν, και προσαρμόζεται στις περιπτώσεις όπου υπάρχει αναπροσαρμογή της υποχρέωσης μίσθωσης. Η υποχρέωση μίσθωσης κατά την αρχική αναγνώριση αποτελείται από την παρούσα αξία των μελλοντικών υπολειπόμενων πληρωμών μισθωμάτων. Ο Όμιλος για να προεξοφλήσει τα υπολειπόμενα μελλοντικά μισθώματα χρησιμοποιεί το οριακό επιτόκιο δανεισμού (IBR). Οι πληρωμές μισθωμάτων που περιλαμβάνονται στην αποτίμηση της υποχρέωσης από μισθώσεις περιλαμβάνουν τα ακόλουθα: - σταθερές πληρωμές, - μεταβλητές πληρωμές που εξαρτώνται από ένα δείκτη ή ένα επιτόκιο, - ποσά που αναμένεται να καταβληθούν βάσει των εγγυήσεων υπολειμματικής αξίας, Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 76 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. - την τιμή άσκησης του δικαιώματος αγοράς που ο Όμιλος εκτιμά ότι θα ασκήσει και ποινές για καταγγελία μίσθωσης, εάν στον καθορισμό της διάρκειας της μίσθωσης έχει ληφθεί υπόψη η άσκηση του δικαιώματος καταγγελίας από τον Όμιλο. Μετά την ημερομηνία έναρξης της μισθωτικής περιόδου, η υποχρέωση από τη μίσθωση μειώνεται με τις καταβολές των µισθωµάτων, αυξάνεται με το χρηματοοικονομικό έξοδο και επανεκτιμάται για τυχόν επανεκτιμήσεις ή τροποποιήσεις της μίσθωσης. Επανεκτίμηση γίνεται όταν υπάρχει μεταβολή στις μελλοντικές πληρωμές μισθωμάτων που μπορεί να προκύπτουν από τη μεταβολή ενός δείκτη ή εάν υπάρχει μια μεταβολή στην εκτίμηση του Ομίλου για το ποσό που αναμένεται να καταβληθεί για μια εγγύηση υπολειμματικής αξίας, μεταβολή στη διάρκεια της σύμβασης μίσθωσης και μεταβολή στην εκτίμηση άσκησης του δικαιώματος αγοράς του υποκείμενου στοιχείου, εφόσον υπάρχει. Όταν η υποχρέωση μίσθωσης αναπροσαρμόζεται, γίνεται και αντίστοιχη προσαρμογή στη λογιστική αξία του δικαιώματος χρήσης ή καταχωρείται στα αποτελέσματα όταν η λογιστική αξία του δικαιώματος χρήσης μειωθεί στο μηδέν. Σύμφωνα με την πολιτική που επέλεξε να εφαρμόσει ο Όμιλος, το δικαίωμα χρήσης αναγνωρίζεται σε διακριτή γραμμή στη Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης με τίτλο «Περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης» και η υποχρέωση μίσθωσης διακριτά από τις άλλες υποχρεώσεις στα κονδύλια «Μη τρέχουσες υποχρεώσεις λοιπών μισθώσεων» και «Τρέχον μερίδιο υποχρεώσεων λοιπών μισθώσεων»). Ο Όμιλος επέλεξε να κάνει χρήση της εξαίρεσης που παρέχει το ΔΠΧΑ 16 και να μην αναγνωρίζει δικαίωμα χρήσης και υποχρέωση μίσθωσης για μισθώσεις των οποίων η διάρκεια δεν υπερβαίνει τους 12 μήνες ή για μισθώσεις στις οποίες το υποκείμενο περιουσιακό στοιχείο είναι χαμηλής αξίας (αξίας μικρότερης των € 5.000 όταν είναι καινούργιο). β) Όταν ο Όμιλος είναι εκμισθωτής i. Χρηματοδοτικές μισθώσεις: Στις περιπτώσεις συμβάσεων χρηματοδοτικής μίσθωσης, στις οποίες ο Όμιλος λειτουργεί ως εκμισθωτής, το συνολικό ποσό των μισθωμάτων, που προβλέπει η σύμβαση μίσθωσης, καταχωρείται στην κατηγορία δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών. Η διαφορά, μεταξύ της παρούσας αξίας (καθαρή επένδυση) των μισθωμάτων και του συνολικού ποσού των μισθωμάτων, αναγνωρίζεται ως μη δεδουλευμένος τόκος και εμφανίζεται αφαιρετικά των απαιτήσεων. Οι εισπράξεις των μισθωμάτων μειώνουν τη συνολική απαίτηση από μισθώματα, ενώ το χρηματοοικονομικό έσοδο αναγνωρίζεται με τη μέθοδο του δεδουλευμένου. Οι απαιτήσεις από χρηματοδοτικές μισθώσεις εξετάζονται για απομείωση της αξίας τους, σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 9. ii. Λοιπές μισθώσεις: Στις περιπτώσεις λειτουργικών μισθώσεων, ο Όμιλος κατατάσσει το μισθωμένο πάγιο στα μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία, διενεργώντας αποσβέσεις Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 77 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. με βάση την ωφέλιμη ζωή του. Τα ποσά των μισθωμάτων, που αντιστοιχούν στη χρήση του μισθωμένου παγίου αναγνωρίζονται ως έσοδα, στην κατηγορία λοιπά έσοδα, με τη μέθοδο του δεδουλευμένου. 6.4.17 Διανομή μερισμάτων Η διανομή μερισμάτων στους μετόχους της μητρικής αναγνωρίζεται ως υποχρέωση στις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις την ημερομηνία κατά την οποία η διανομή εγκρίνεται από την Γενική Συνέλευση των μετόχων. 6.5. Διαχείριση χρηματοοικονομικού κινδύνου 1. Πιστωτικός κίνδυνος Οι απαιτήσεις του Ομίλου συνιστούν το 43,77% του συνόλου περιουσιακών στοιχείων και ως προς την χρονική διάρκεια είσπραξής τους αποτελούνται κατά 2,15% από μακροπρόθεσμες απαιτήσεις και κατά 97,85% από βραχυπρόθεσμες απαιτήσεις. Αναλύοντας τις κυριότερες κατηγορίες απαιτήσεων του Ομίλου ανά λειτουργικό τομέα, στον λειτουργικό τομέα σκαφών αναψυχής χωρίς μόνιμο πλήρωμα οι καθαρές απαιτήσεις από εκτελεσμένους ναύλους € 5.171.475 την 31/12/2019 – οι οποίες αντιπροσωπεύουν το 9,35% του συνόλου περιουσιακών στοιχείων του Ομίλου – εμφανίζουν μέτριο πιστωτικό κίνδυνο, διότι αφορούν δοσμένους πιστωτικούς όρους σε ναυλομεσιτικές εταιρείες με τις οποίες ο Όμιλος διατηρεί μακροχρόνια και επωφελή συνεργασία. Οι καθαρές απαιτήσεις από πωλήσεις νεότευκτων σκαφών αναψυχής € 4.177.302 την 31/12/2019 (που πραγματοποιήθηκαν από τη γαλλική υποθυγατρική SARL VENT PORTANT) – οι οποίες αντιπροσωπεύουν το 7,56% του συνόλου περιουσιακών στοιχείων του Ομίλου – εμφανίζουν μηδενικό πιστωτικό κίνδυνο, διότι η γαλλική υποθυγατρική μεταβιβάζει την κυριότητα των πωληθέντων σκαφών αναψυχής στους αγοραστές ύστερα από την ολοσχερή εξόφληση των σχετικών τιμολογίων. Οι καθαρές απαιτήσεις από μεταβιβάσεις ιδιόκτητων σκαφών αναψυχής επί πιστώσει € 1.470.209 την 31/12/2019 (που πραγματοποιήθηκαν από τις πλοιοκτήτριες εταιρείες του Ομίλου) – οι οποίες αντιπροσωπεύουν το 2,66% του συνόλου περιουσιακών στοιχείων του Ομίλου – εμφανίζουν χαμηλό πιστωτικό κίνδυνο, διότι εξασφαλίζονται μέσω της σύναψης ναυτικών υποθηκών επί της αξίας των μεταβιβασμένων σκαφών αναψυχής, ενώ υφίσταται η δυνατότητα συμψηφισμού των εσόδων από ναύλους με την αξία δόσεων εισπρακτέων από πιστωτικές μεταβιβάσεις σκαφών αναψυχής. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 78 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. Στον λειτουργικό τομέα ακινήτων, οι καθαρές απαιτήσεις από πωλήσεις ακινήτων επί πιστώσει € 165.696 την 31/12/2019 – οι οποίες αντιπροσωπεύουν το 0,30% του συνόλου περιουσιακών στοιχείων του Ομίλου – ενέχουν κίνδυνο προερχόμενο από αθέτηση όρων πώλησης. Τέλος, στον λειτουργικό τομέα τουριστικών λιμένων οι καθαρές απαιτήσεις από πλοιοκτήτες ελλιμενιζόμενων σκαφών € 81.296 την 31/12/2019 – οι οποίες αντιπροσωπεύουν το 0,15% του συνόλου περιουσιακών στοιχείων του Ομίλου – εμφανίζουν χαμηλό πιστωτικό κίνδυνο, διότι συνήθως οι πλοιοκτήτες δεν δημιουργούν προβλήματα στις σχέσεις τους με τον Όμιλο μέσω της καθυστέρησης ή της αθέτησης των πληρωμών τους, γεγονός το οποίο θα είχε ως συνέπεια την απώλεια των θέσεων ελλιμενισμού τους. 2. Κίνδυνος ρευστότητας και ταμειακών ροών Τα δάνεια του Ομίλου συνιστούν την 31/12/2019 το 7,96% του συνόλου των ιδίων κεφαλαίων και υποχρεώσεων. Ως προς τη ληκτότητα τους αποτελούνται κατά ποσοστό 24,97% από δάνεια με διάρκεια αποπληρωμής μικρότερης ή ίσης του ενός έτους και κατά ποσοστό 75,03% από δάνεια με διάρκεια αποπληρωμής μεταξύ ενός και πέντε ετών. Οι υποχρεώσεις προς χρηματοπιστωτικά ιδρύματα από μισθώσεις του Ομίλου συνιστούν την 31/12/2019 το 7,77% του συνόλου των ιδίων κεφαλαίων και υποχρεώσεων. Ως προς τη ληκτότητα τους αποτελούνται κατά ποσοστό 21,53% από υποχρεώσεις προς χρηματοπιστωτικά ιδρύματα από μισθώσεις με διάρκεια αποπληρωμής μικρότερης ή ίσης του ενός έτους, κατά ποσοστό 71,86% από υποχρεώσεις προς χρηματοπιστωτικά ιδρύματα από μισθώσεις με διάρκεια αποπληρωμής μεταξύ ενός και πέντε ετών και κατά ποσοστό 6,61% από υποχρεώσεις προς χρηματοπιστωτικά ιδρύματα από μισθώσεις με διάρκεια αποπληρωμής άνω των πέντε ετών. Οι λοιπές υποχρεώσεις αποτελούνται την 31/12/2019 από ταμειακές, οι οποίες συνιστούν το 18,26% του συνόλου των ιδίων κεφαλαίων και υποχρεώσεων και μη ταμειακές οι οποίες συνιστούν το 29,20% του συνόλου των ιδίων κεφαλαίων και υποχρεώσεων. Βάση προϋπολογισμών, εκτιμάται ότι η εμφάνιση ταμειακών εισροών από λειτουργικές και επενδυτικές δραστηριότητες θα επιτρέψει την ομαλή αποπληρωμή των υφισταμένων δανείων, υποχρεώσεων προς χρηματοπιστωτικά ιδρύματα από μισθώσεις και λοιπών ταμειακών υποχρεώσεων. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 79 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. 3. Κίνδυνος αγοράς Συναλλαγματικός κίνδυνος : Η επίδραση της μεταβολής των συναλλαγματικών ισοτιμιών στα αποτελέσματα του Ομίλου κρίνεται επουσιώδης, διότι στους λειτουργικούς τομείς ακινήτων και τουριστικών λιμένων, οι συναλλαγές γίνονται αποκλειστικά σε €, ενώ στον λειτουργικό τομέα σκαφών αναψυχής χωρίς μόνιμο πλήρωμα συνάφθηκαν ναυλοσύμφωνα την υπό εξέταση περίοδο σε Ευρώ, δολάρια ΗΠΑ και λίρες Αγγλίας, με τα άλλα έσοδα να τιμολογούνται σε ευρώ. Με βάση αριθμητικά δεδομένα που αφορούν τη Μητρική, το 94,25% του συνόλου των ναυλοσυμφώνων συνάφθηκε την υπό εξέταση περίοδο σε ευρώ, το 0,44% του συνόλου των ναυλοσυμφώνων συνάφθηκε την υπό εξέταση περίοδο σε δολάρια ΗΠΑ, το 5,30% του συνόλου των ναυλοσυμφώνων συνάφθηκε την υπό εξέταση περίοδο σε λίρες Αγγλίας. Όλα τα ναυλοσύμφωνα τιμολογήθηκαν σε Ευρώ. Η καθαρή αξία ναύλωσης ορίζεται ως «Η τιμή ναυλοσυμφώνου (χωρίς ΦΠΑ) μείον την προμήθεια του ναυλομεσίτη». Κατά τη χρήση 2019, η συνολική καθαρή αξία ναύλωσης της Μητρικής Εταιρείας σε USD (δολάρια ΗΠΑ) ήταν ίση με USD 35.190 (ή € 30.725). Διαιρώντας αυτά τα δύο ποσά υπολογίζουμε μια μέση συναλλαγματική ισοτιμία ευρώ/USD ίση με 1,1453 USD. Μία αύξηση της μέσης συναλλαγματικής ισοτιμίας ευρώ/USD κατά 1% επιφέρει μείωση στο αναφερόμενο κέρδος προ φόρου εισοδήματος ίση με 305 €. Μία μείωση της μέσης συναλλαγματικής ισοτιμίας ευρώ/USD κατά 1% επιφέρει αύξηση στο αναφερόμενο κέρδος προ φόρου εισοδήματος ίση με 312 €. Κατά τη διάρκεια της χρήσης 2019, η συνολική καθαρή αξία ναύλωσης της Μητρικής Εταιρείας σε GBP (λίρες Αγγλίας) ήταν ίση με GBP 233.657 (ή € 254.821) . Διαιρώντας αυτά τα δύο ποσά υπολογίζουμε μια μέση συναλλαγματική ισοτιμία ευρώ/ GBP ίση με 0,9169 GBP. Μία αύξηση της μέσης συναλλαγματικής ισοτιμίας ευρώ/GBP κατά 1% επιφέρει μείωση στο αναφερόμενο κέρδος προ φόρου εισοδήματος ίση με 2.511 €. Μία μείωση της μέσης συναλλαγματικής ισοτιμίας ευρώ/GBP κατά 1% επιφέρει αύξηση στο αναφερόμενο κέρδος προ φόρου εισοδήματος ίση με 2.586 €. H Μητρική και οι θυγατρικές δεν χρησιμοποιούν παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα για λόγους αντιστάθμισης συναλλαγματικού κινδύνου. Τέλος, όλες οι δανειακές υποχρεώσεις και οι υποχρεώσεις προς χρηματοπιστωτικά ιδρύματα από μισθώσεις του Ομίλου είναι σε ευρώ. Κίνδυνος επιτοκίου : Οι εταιρείες του Ομίλου συνάπτουν συμβάσεις δανείων κυμαινόμενου επιτοκίου (τα δάνεια αυτά ενέχουν κίνδυνο επιτοκίου) και σταθερού επιτοκίου (τα δάνεια αυτά δεν ενέχουν κίνδυνο επιτοκίου). Οι υποχρεώσεις προς χρηματοπιστωτικά ιδρύματα από μισθώσεις του Ομίλου αφορούν συμβάσεις καταβολής σταθερών μισθωμάτων, χωρίς κίνδυνο επιτοκίου. Ο Όμιλος δεν έχει επενδύσει σημαντικά ποσά σε Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 80 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. έντοκα χρηματοοικονομικά στοιχεία των οποίων η εύλογη αξία θα μπορούσε να μεταβληθεί ακολουθώντας τις μεταβολές των επιτοκίων. Πιο συγκεκριμένα, κατά την 31/12/2019 δεν υφίστανται στον Όμιλο προθεσμιακές καταθέσεις και συμφωνίες επαναγοράς, με τα έσοδα των τόκων να συνιστούν το 0,20% του κύκλου εργασιών περιόδου 1/1-31/12/2019. Κατά την 31/12/2019 ποσοστό 10,01% του συνόλου των δανείων της Μητρικής Εταιρείας είχαν συναφθεί με κυμαινόμενο επιτόκιο. Αν το επιτόκιο δανεισμού αυξανόταν κατά 1 ποσοστιαία μονάδα τότε τα κέρδη προ φόρων περιόδου 1/1-31/12/2019 της Μητρικής θα ήταν μειωμένα κατά € 4.602. Αν το επιτόκιο δανεισμού μειωνόταν κατά 1 ποσοστιαία μονάδα τότε τα κέρδη προ φόρων περιόδου 1/1-31/12/2019 της Μητρικής θα ήταν αυξημένα κατά € 4.602. Κατά την 31/12/2019 οι εμφανιζόμενες υποχρεώσεις από αγορές σκαφών αναψυχής με πίστωση επιβαρύνονται με σταθερό επιτόκιο (οι υποχρεώσεις αυτές δεν ενέχουν κίνδυνο επιτοκίου). H Μητρική και οι θυγατρικές δεν χρησιμοποιούν παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα για λόγους αντιστάθμισης κινδύνου επιτοκίου. Άλλοι κίνδυνοι τιμών: Καμία εταιρεία του Ομίλου δεν κατέχει χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού αποτιμόμενα στην εύλογη αξία μέσω της κατάστασης συνολικών εσόδων, (μετοχές εισηγμένες σε χρηματιστήριο, κλπ). Τα αποθέματα του Ομίλου συνιστούν την 31/12/2019 το 2,64% του συνόλου περιουσιακών στοιχείων και ως προς τη σύνθεσή τους αποτελούνται κατά € 22.116 από καινούρια εξαρτήματα σκαφών αναψυχής (αποθέματα της υποθυγατρικής SARL KIRIACOULIS POINT D’ AMURE), κατά € 1.433.819 που είναι 5 σκάφη αναψυχής προς πώληση (αποθέματα της υποθυγατρικής SARL VENT PORTANT) και κατά ποσό € 6.175 από αποθήκες και θέσεις στάθμευσης προς πώληση (αποθέματα της θυγατρικής ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑ ΧΩΡΙΑ Α.Ε.). Η πρώτη μορφή αποθέματος εκτιμάται ότι έχει ελάχιστο κίνδυνο (τιμής και απαξίωσης) λόγω υψηλής ταχύτητας κυκλοφορίας. Η δεύτερη μορφή αποθέματος έχει κίνδυνο τιμής και απαξίωσης απόλυτα συναρτώμενο με το χρόνο που διαμεσολαβεί από τη κτήση του αποθέματος έως την πώληση αυτού. Η τρίτη μορφή αποθέματος έχει μηδενικό κίνδυνο απαξίωσης λόγω της ασφάλισης αυτών έναντι φυσικών κινδύνων, ενώ υφίσταται κίνδυνος τιμής, δεδομένης της αβεβαιότητας που επικρατεί την παρούσα χρονική στιγμή ως προς την πορεία των τιμών στην εγχώρια αγορά ακινήτων. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 81 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. 7. Οικονομικές πληροφορίες κατά τομέα Λειτουργικοί τομείς Τα συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα του Ομίλου ανά λειτουργικό τομέα αναλύονται ως εξής: (ποσά σε €) Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 82 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. Στη συνέχεια αναλύονται οι πωλήσεις του Ομίλου και της Εταιρείας ανά λειτουργικό τομέα. Εποχικότητα Ο κλάδος του επαγγελματικού θαλάσσιου τουρισμού με σκάφη αναψυχής, ο οποίος αποτελεί το επίκεντρο των δραστηριοτήτων του Ομίλου, χαρακτηρίζεται από έντονη εποχικότητα αφού ο κύριος όγκος των ναυλώσεων πραγματοποιείται στη Μεσόγειο Θάλασσα κατά τους μήνες Απρίλιο έως Νοέμβριο, γεγονός που επηρεάζει τα αποτελέσματα του λειτουργικού τομέα «Σκάφη αναψυχής χωρίς μόνιμο πλήρωμα» και τα αποτελέσματα του λειτουργικού Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 τομέα «Τουριστικοί λιμένες». Συνεπώς, τα 83 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. χρηματοοικονομικά μεγέθη σε επίπεδο Μητρικής και Ομίλου «ακολουθούν» κατά κανόνα από εξάμηνο σε εξάμηνο την πορεία των ναυλώσεων. Γεωγραφική κατανομή ενοποιημένων πωλήσεων Ο ακόλουθος πίνακας παρουσιάζει τη γεωγραφική κατανομή των ενοποιημένων πωλήσεων με βάση τη χώρα της έδρας εγκατάστασης των ενοποιούμενων εταιρειών. 8. Σημειώσεις στις Οικονομικές Καταστάσεις 8.1 Ενσώματες ακινητοποιήσεις Τα ιδιοχρησιμοποιούμενα ενσώματα πάγια εμφανίζονται στις οικονομικές καταστάσεις στο κόστος κτήσεως τους μειωμένο κατά το ποσό των συσσωρευμένων αποσβέσεων καθώς και των συσσωρευμένων ζημιών λόγω μείωσης της αξίας τους. Οι αποσβέσεις υπολογίστηκαν με την σταθερή μέθοδο σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Διοίκησης για την ωφέλιμη ζωή τους. Οι επενδύσεις σε ακίνητα εμφανίζονται στις οικονομικές καταστάσεις στην εύλογη αξία, με βάση αποτιμητικές εκθέσεις ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων. Οι επενδύσεις σε ακίνητα της Μητρικής και του Ομίλου παρατίθενται παρακάτω: α) Η Μητρική κατέχει: α1) Ένα διαμέρισμα που βρίσκεται στον Δήμο του Π. Φαλήρου 239 μ2 εύλογης αξίας (κτίσματος πλέον αναλογία οικοπέδου) ποσού € 274.604. α2) ένα διαμέρισμα που βρίσκεται στον Δήμο του Π. Φαλήρου 70 μ2 εύλογης αξίας (κτίσματος πλέον αναλογία οικοπέδου) ποσού € 112.190. Από τα παραπάνω το μεν πρώτο μισθώνεται αντί του ποσού των 600 € το μήνα από την 1/4/2019 και το δεύτερο μισθώνεται αντί του ποσού των 337,84 € το μήνα (ΔΛΠ 40.5). α3) Αγροτεμάχιο 205.412,62 τ.μ. εύλογης αξίας ποσού € 1.341.405, που βρίσκεται στη θέση «Τρία Πηγάδια», εκτός του εγκεκριμένου σχεδίου του Οικισμού Αλλοπρόνοια Σικίνου, της κτηματικής περιφερείας της Κοινότητας Σικίνου Κυκλάδων. Αποκτήθηκε την 24-12-2019 Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 84 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. από τη θυγατρική εταιρεία ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑ ΧΩΡΙΑ Α.Ε., σε συνέχεια σχετικής απόφασης Έκτακτης Γενικής Συνέλευσης των μετόχων της Εταιρείας. β) Η θυγατρική ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑ ΧΩΡΙΑ Α.Ε κατέχει: β1) Τρείς εδαφικές εκτάσεις στον Μελιγαλά Μεσσηνίας που αποκτήθηκαν την 30/7/2007 και είναι οι παρακάτω: Έκταση 28.040,50 τ.μ. αξίας την 31/12/2019 € 96.128,88. Έκταση 6.000 τ.μ. αξίας την 31/12/2019 € 13.431,59. Έκταση 3.000 τ.μ. αξίας την 31/12/2019 € 6.693,99. Και β2) Εμπορικό κέντρο στην Μαρίνα Γουβιών της Κέρκυρας, το οποίο κατασκεύασε το 2008 και έκτοτε το ενοικιάζει. Η λογιστική αξία την 31/12/2019 του ακινήτου είναι ίση με € 267.660. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 85 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. Ενσώματα πάγια περιουσιακά στοιχεία Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 86 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 87 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. 8.2 Περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης Ο Όμιλος μισθώνει περιουσιακά στοιχεία στα πλαίσια των δραστηριοτήτων του. Η Εταιρεία συνάπτει συμβάσεις μισθώσεων με χρηματοπιστωτικά ιδρύματα μόνο για σκάφη αναψυχής. Τα σκάφη αναψυχής που έως 31.12.2018 εμφανίζονταν στην κατάσταση ενσώματων παγίων έχουν πλέον μεταφερθεί στα περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης για να παρακολουθούνται μαζί με τις λοιπές μισθώσεις. Επίσης, έχουν μεταφερθεί το parking που μισθώνει η θυγατρική εταιρεία ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑ ΧΩΡΙΑ Α.Ε. με σύμβαση μισθώσεως με χρηματοπιστωτικό ίδρυμα της Ελλάδος (EFG Eurobank Ergasias AE) καθώς και τρία σκάφη αναψυχής που μισθώνει με συμβάσεις με χρηματοπιστωτικά ιδρύματα η θυγατρική KIRIACOULIS MEDITERRANEAN D.O.O. Τέλος, οι γαλλικές θυγατρικές εταιρείες δεν έχουν μισθώσεις άνω των 12 μηνών. Για συμβάσεις με ημερομηνία λήξης μικρότερες των 12 μηνών έχει κάνει χρήση των εξαιρέσεων. Η Εταιρεία και ο Όμιλος εφάρμοσαν, για πρώτη φορά το ΔΠΧΑ 16 «Μισθώσεις» το οποίο αντικαθιστά τις πρόνοιες του ΔΛΠ 17 και ορίζει τις αρχές για την αναγνώριση, την επιμέτρηση, την παρουσίαση και τις γνωστοποιήσεις σχετικά με τις μισθώσεις. Το πρότυπο είναι υποχρεωτικό για τις λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την 1 Ιανουαρίου Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 88 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. 2019 ή μεταγενέστερα. Το ΔΠΧΑ 16 είχε επίδραση στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις του Ομίλου, και συγκεκριμένα στο σύνολο των περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων, στα αποτελέσματα, στις καθαρές ταμειακές ροές από λειτουργικές δραστηριότητες, στις καθαρές ταμειακές ροές από χρηματοδοτικές δραστηριότητες. Ο Όμιλος έχει εφαρμόσει το ΔΠΧΑ 16 χρησιμοποιώντας την απλοποιημένη προσέγγιση καταχωρίζοντας, κατά την ημερομηνία αρχικής εφαρμογής, δικαίωμα χρήσης περιουσιακού στοιχείου με ποσό που ισούται με την υποχρέωση από τη μίσθωση, προσαρμοσμένο κατά το ποσό τυχόν προπληρωμένων ή δουλευμένων μισθωμάτων που αφορούν την εν λόγω μίσθωση. Η συγκριτική πληροφόρηση δεν έχει επαναδιατυπωθεί και εξακολουθεί να γνωστοποιείται σύμφωνα με το ΔΛΠ 17 και την Διερμηνεία ΕΔΔΠΧΑ 4. Κατά τη μετάβαση στο ΔΠΧΑ 16, οι υποχρεώσεις που απορρέουν από τις υφιστάμενες λειτουργικές μισθώσεις προεξοφλούνται χρησιμοποιώντας το σχετικό επιτόκιο προεξόφλησης (incremental borrowing rate) και αναγνωρίζονται ως υποχρεώσεις από μισθώσεις. Κατά την 01/01/2019, το διαφορικό επιτόκιο δανεισμού (μέσο επιτόκιο δανεισμού) που εφαρμόσθηκε για τον Όμιλο ήταν 4,34%. Η συμφωνία των υποχρεώσεων μισθώσεων που αναγνωρίσθηκαν την 1.1.2019 σε σχέση με τις δεσμεύσεις λειτουργικών και χρηματοδοτικών μισθώσεων που γνωστοποιήθηκαν σύμφωνα με το ΔΛΠ 17 την 31.12.2018 έχει ως εξής: Όμιλος Δεσμεύσεις λειτουργικών μισθώσεων που γνωστοποιήθηκαν την 31.12.2018…… Σταθμισμένο μέσο επιτόκιο προεξόφλησης…………………………………………… Αποτίμηση σε παρούσα αξία……………………………………………………………. 120.326 4,34% 106.064 πλέον: χρηματοδοτικές μισθώσεις…………………………………………………………….. Υποχρεώσεις μισθώσεων που αναγνωρίστηκαν την 1.1.2019…………………….. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 8.046.703 8.152.767 89 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. 8.3 Άυλα περιουσιακά στοιχεία Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 90 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. 8.4 Επενδύσεις σε θυγατρικές, συγγενείς και λοιπές επιχειρήσεις 8.4.1 η Εταιρεία ΘΥΓΑΤΡΙΚΕΣ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ Οι θυγατρικές αποτιμώνται στο κόστος κτήσης. Έχουν απομειωθεί συνολικά κατά το ποσό των € 146.955. Εντός της χρήσης 2019 δεν λογίστηκε απομείωση για καμιά από τις εταιρείες του παραπάνω πίνακα. Δεν προέκυψαν επιπλέον αξίες απομειώσεων στην κλειόμενη χρήση. ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ Οι συγγενείς απομειώθηκαν πλήρως κατά την χρήση του 2012, εκτός της KIRIACOULIS ITALIA SRL για την οποία δεν συντρέχει λόγος απομείωσης. 8.4.2 Ο Όμιλος ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΟΜΙΛΟΥ Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 91 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. Η Κ/Ξ ΜΑΡΙΝΩΝ ΑΤΤΙΚΗΣ ποσοστό άμεσης συμμετοχής 25% είναι σε διαδικασία λύσης και επιπλέον δεν επηρεάζει τις χρηματοοικονομικές καταστάσεις του Ομίλου (ΔΛΠ1). Η KIRIACOULIS ITALIA SRL εμφανίζεται με αναλογία σωρευτικών κερδών στον Όμιλο ποσό € 64.893, ενώ οι άλλες έχουν απομειωθεί. 8.5 Λοιπά χρηματοοικονομικά στοιχεία ΛΟΙΠΕΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΕΣ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ Τα «Λοιπά χρηματοοικονομικά στοιχεία» περιλαμβάνουν επενδύσεις της μητρικής στις εταιρείες: α) «ΤΗΛΟΣ 21ος ΑΙΩΝΑΣ Ν.Ε.» με ποσοστό συμμετοχής 13,00%. Η εταιρεία βρίσκεται σε διαδικασία λύσης ως απόφαση έκτακτης γενικής συνέλευσης της 4/9/2017 και έχει απομειωθεί πλήρως από προηγούμενη χρήση. β) «ΚΑΠΑ ΦΙΝ ΑΕ» με ποσοστό συμμετοχής 11,09%. Η εταιρεία βρίσκεται σε διαδικασία λύσης ως απόφαση τακτικής γενικής συνέλευσης της 31/3/2017 και έχει απομειωθεί πλήρως κατά τη χρήση 2017. γ) «SPECIAL YACHTS ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ ΣΚΑΦΩΝ ΑΝΑΨΥΧΗΣ» με ποσοστό συμμετοχής 10,00%. Η εταιρεία είναι πλήρως απομειωμένη. και δ) «D MARINAS HELLAS SA» με ποσοστό συμμετοχής 1,00%. Η αποτίμηση αυτής γίνεται στο κόστος κτήσης. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 92 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. 8.6 Λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις Οι λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις του Ομίλου και της Εταιρείας αναλύονται στον παρακάτω πίνακα: Οι «Δόσεις εισπρακτέες από πωλήσεις πλοίων» αφορούν τις παρούσες αξίες των απαιτήσεων που πρόκειται να εισπραχθούν μετά το τέλος του επόμενου 12μήνου (από 1/1/2021) βάσει ιδιωτικών συμφωνητικών. Η Μητρική μεταβιβάζει ιδιόκτητα σκάφη αναψυχής στα πλαίσια πάγιας στρατηγικής της για ανανέωση του στόλου της. 8.7 Αποθέματα Τα αποθέματα του Ομίλου και της Εταιρείας αναλύονται ως εξής: Στον Όμιλο ο λογαριασμός "Εμπορεύματα" αφορά ποσό € 22.116 ανταλλακτικά για πώληση της γαλλικής υποθυγατρικής Sarl Point d’ Amure πλέον ποσό € 1.433.819 σκάφη προς πώληση της γαλλικής υποθυγατρικής Sarl Vent Portant. Επίσης ο λογαριασμός "Προϊόντα έτοιμα & ημιτελή " αφορά ποσό € 6.175 αποθήκες και θέσεις στάθμευσης από εργολαβικό αντάλλαγμα της θυγατρικής «Μεσογειακά Χωριά Α.Ε.» 8.8 Εισπρακτέες εμπορικές απαιτήσεις Οι εισπρακτέες εμπορικές απαιτήσεις του Ομίλου και της Εταιρείας ανά λειτουργικό τομέα αναλύονται ως εξής: Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 93 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. Οι εισπρακτέες εμπορικές απαιτήσεις είναι βραχυπρόθεσμου χρονικού ορίζοντα. Η καθαρή αναπόσβεστη αξία των εμπορικών απαιτήσεων, η οποία ορίζεται ως η ονομαστική αξία αυτών μείον τις αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές, θεωρείται ότι αποτελεί μία λογική προσέγγιση της εύλογης αξίας αυτών. Η καθαρή αναπόσβεστη αξία των εμπορικών απαιτήσεων εκφράζει τα αναμενόμενα ποσά εισπράξεων. Κάθε ενοποιούμενη εταιρεία παρέχει στους πελάτες της συγκεκριμένους πιστωτικούς όρους. Σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 9 ο Όμιλος εφάρμοσε την απλουστευμένη προσέγγιση για τις εισπρακτέες εμπορικές απαιτήσεις, κατά τη οποία η ζημιά απομείωσης επιμετράται ως ένα ποσό ίσο με την αναμενόμενη πιστωτική ζημιά για το σύνολο της διάρκειας ζωής αυτών των χρηματοοικονομικών στοιχείων. Ο Όμιλος διενεργεί αξιολόγηση απομείωσης σε εξατομικευμένο επίπεδο. Πιο συγκεκριμένα ο κίνδυνος αθέτησης εξετάζεται για κάθε ένα μεμονωμένο χρεώστη στη βάση παραγόντων όπως είναι η ενηλικίωση του ανοικτού υπολοίπου κάθε χρεώστη, η φερεγγυότητα που έχει επιδείξει στις συναλλαγές του με τον Όμιλο ή τρίτους (στο βαθμό που υπάρχει τέτοιου είδους πληροφόρηση), η χρηματοοικονομική κατάσταση του κάθε χρεώστη (όπως αυτή προκύπτει από δημοσιοποιημένα χρηματοοικονομικά στοιχεία), η προθυμία που επιδεικνύει ο κάθε χρεώστης για διακανονισμό οφειλών του και οι μακροοικονομικές συνθήκες που εκτιμάται ότι θα επικρατήσουν στη χώρα – έδρα του κάθε χρεώστη. Η διαδικασία αξιολόγησης απομείωσης διενεργείται σε κάθε περίοδο κατάρτισης χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Οι εμπορικές απαιτήσεις διαγράφονται όταν δεν υπάρχει εύλογη προσδοκία είσπραξης αυτών. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 94 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. Η εφαρμογή της παραπάνω περιγραφόμενης μεθοδολογίας οδήγησε στον καταλογισμό για την χρήση 2019 ζημιών απομείωσης € 73.982 στην Εταιρεία και € 123.026 στον Όμιλο. Οι εμπορικές απαιτήσεις επί των οποίων έγινε έλεγχος για αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες αναλύονται στον παρακάτω πίνακα. Για το υπόλοιπο ποσό των εισπρακτέων εμπορικών απαιτήσεων δεν προέκυψε αναμενόμενη πιστωτική ζημιά. Η μεταβολή του υπολοίπου των σωρευτικών αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών αναλύεται στον ακόλουθο πίνακα: Ποσά σε € Υπόλοιπο σωρευτικών προβλέψεων ζημιών απομείωσης την 31/12/2018 Αναμενόμενες πιστωτικές Ζημιές ΔΠΧΑ 9 Διαγραφές προβλέψεων Υπόλοιπο σωρευτικών προβλέψεων ζημιών απομείωσης την 31/12/2019 Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 Ο ΟΜΙΛΟΣ 1.041.507 130.011 (202.083) 969.435 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 674.574 73.982 0 748.555 95 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. 8.9 Λοιπές απαιτήσεις Οι λοιπές απαιτήσεις του Ομίλου και της Εταιρείας αναλύονται ως εξής: Οι δόσεις εισπρακτέες αφορούν απαίτηση της εταιρείας από μεταβιβάσεις ιδιόκτητων σκαφών αναψυχής, σύμφωνα με ιδιωτικά συμφωνητικά. Το ενοποιημένο υπόλοιπο της 31/12/2019 του λογαριασμού «Χρεώστες διάφοροι» περιλαμβάνει προκαταβολές € 4.285.065 που καταβλήθηκαν από τις υποθυγατρικές “Sarl Vent Portant” και “Sarl Kiriacoulis Point D’ Amure” σε προμηθευτές σκαφών αναψυχής, που τακτοποιούνται στο πρώτο δίμηνο της επόμενης χρήσης. Οι προκαταβολές αυτές την 31/12/2018 ήταν € 1.805.123. Η εφαρμογή του Διεθνούς Προτύπου Χρηματοοικονομικής Αναφοράς 9 για τον λογαριασμό «χρεώστες διάφοροι» € 8.812.182, οδήγησε στον καταλογισμό για την χρήση 2019 αναμενόμενης πιστωτικής ζημίας € 12.465 στην Εταιρεία και στον Όμιλο, μετά την εξαίρεση της προαναφερόμενης προκαταβολής. Το υπόλοιπο ποσό των χρεωστών διάφορων είναι ενήμερο. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 96 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. Η μεταβολή του υπολοίπου των σωρευτικών αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών αναλύεται στον ακόλουθο πίνακα: Ποσά σε € Ο ΟΜΙΛΟΣ Υπόλοιπο σωρευτικών προβλέψεων ζημιών απομείωσης την 31/12/2018 Αναμενόμενες πιστωτικές Ζημιές ΔΠΧΑ 9 Υπόλοιπο σωρευτικών προβλέψεων ζημιών απομείωσης την 31/12/2018 1.257.811 12.465 1.270.276 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 667.690 12.465 680.155 8.10 Λοιπά κυκλοφορούντα στοιχεία Τα λοιπά κυκλοφορούντα στοιχεία του Ομίλου και της Εταιρείας αναλύονται ως εξής: Στη Μητρική για την χρήση που έληξε την 31/12/2019 το κονδύλι «έξοδα επόμενων χρήσεων» ποσού € 761.660 αφορά: α) ποσό € 549.022 αμοιβές τρίτων για την εξυπηρέτηση μεταβιβάσεων ιδιόκτητων σκαφών αναψυχής της Μητρικής. Οι μεταβιβάσεις αυτές θα πραγματοποιηθούν σε επόμενες χρήσεις οπότε και θα συμψηφιστούν οι αντίστοιχες αμοιβές. β) ποσό € 86.548 αφορά ασφάλιστρα κυρίως των σκαφών αναψυχής, τα οποία αφορούν την επόμενη χρήση. γ) ποσό € 74.925 αφορά έξοδα σκαφών αναψυχής, τα οποία θα βαρύνουν την επόμενη χρήση. δ) ποσό € 35.718 αφορά έξοδα τραπεζικών δανείων. ε) ποσό € 792 αφορά συνδρομές επόμενης χρήσης. στ) ποσό € 14.655 αφορά έξοδα διάθεσης επόμενης χρήσης, (ναυτικό σαλόνι Dusseldorf 1/2020). Στον Όμιλο για την χρήση που έληξε την 31/12/2019 το κονδύλι «έξοδα επόμενων χρήσεων» ποσού € 841.238 αφορά: α) ποσό € 761.660 που αφορά τη Μητρική όπως προαναφέρθηκε. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 97 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. β) ποσό € 30.348 που αφορά τη θυγατρική ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑ ΧΩΡΙΑ Α.Ε. και είναι ασφάλιστρα και λοιπά έξοδα επόμενης χρήσης. γ) ποσό € 8.406 που αφορά τη θυγατρική ΜΑΡΙΝΑ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ Α.Ε. και είναι ασφάλιστρα της επόμενης χρήσης. δ) ποσό € 40.824 που αφορά την υποθυγατρική SARL VENT PORTANT και είναι ασφάλιστρα και λοιπά έξοδα επόμενης χρήσης. 8.11 Ταμειακά διαθέσιμα και ταμειακά ισοδύναμα 8.12 Καθαρή Θέση i) Μετοχικό κεφάλαιο ii) Άλλα συνθετικά στοιχεία της Καθαρής θέσης Σύμφωνα με τις διατάξεις της Ελληνικής Εταιρικής Νομοθεσίας (Ν.4548/2018), η δημιουργία τακτικού αποθεματικού, με την κατά έτος μεταφορά ποσού ίσου με 5% των ετήσιων μετά από φόρους κερδών, είναι υποχρεωτική μέχρι το ύψος του τακτικού αποθεματικού να φτάσει το 1/3 του μετοχικού κεφαλαίου. Τα αφορολόγητα αποθεματικά αφορούν σωρευμένα κέρδη για τα οποία παρέχεται αναστολή από τη φορολογία ή Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 98 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. φορολόγηση με μικρότερο συντελεστή φόρου, εφόσον δε διανέμονται. Σε περίπτωση διανομής τους, οφείλεται φόρος εισοδήματος με τον ισχύοντα κατά το χρόνο της διανομής φορολογικό συντελεστή. Η διανομή αυτών θα γίνει όταν αποφασιστεί από τη Γενική Συνέλευση των μετόχων. Τα υπόλοιπα αποθεματικά αφορούν σωρευμένα κέρδη φορολογημένα. Η διανομή των αποθεματικών αποφασίζεται από τη Γενική Συνέλευση των μετόχων. Τα αποθεματικά της Εταιρείας και του Ομίλου αναλύονται ως εξής: Δεν υπάρχουν αφορολόγητα αποθεματικά που υπάγονται στο αρ.72 του Ν.4172. Τα αναφερόμενα προέρχονται από αφορολόγητο αντικείμενο (κέρδη) του Ν.27/1976 αρ.2 που δεν διανεμήθηκε αλλά έγινε αποθεματικό. Η μεταβολή του τακτικού αποθεματικού στη διάρκεια της χρήσης 2019 οφείλεται σε αύξηση του τακτικού αποθεματικού της Μητρικής κατά ποσό € 8.600 ως απόφαση τακτικής Γενικής Συνέλευσης των μετόχων της 29/7/2019. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 99 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. 8.13 Δανειακές υποχρεώσεις Οι δανειακές υποχρεώσεις του Ομίλου την 31/12/2019 αυξήθηκαν κατά € 799.467 ή 22,21% συγκρινόμενες με εκείνες της 31/12/2018. Οι δανειακές υποχρεώσεις της Εταιρείας την 31/12/2019 αυξήθηκαν κατά € 813.698 ή 22.82% συγκρινόμενες με εκείνες της 31/12/2018. Ο δανεισμός του Ομίλου και της Εταιρείας αναλύεται ανά χρηματοπιστωτικό ίδρυμα, όπως παρακάτω: Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 100 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. Ο τραπεζικός δανεισμός συνιστά την 31/12/2019 το 77,07% των συνολικών δανειακών υποχρεώσεων του Ομίλου. Ως προς τη σύνθεσή του, αποτελείται από δανειακές υποχρεώσεις σε χρηματοπιστωτικά ιδρύματα του εσωτερικού κατά 13,05% και από δανειακές υποχρεώσεις σε χρηματοπιστωτικά ιδρύματα του εξωτερικού κατά 86,95%. Ο τραπεζικός δανεισμός συνιστά την 31/12/2019 το 76,97% των συνολικών δανειακών υποχρεώσεων της Εταιρείας. Ως προς τη σύνθεσή του, αποτελείται από δανειακές υποχρεώσεις σε χρηματοπιστωτικά ιδρύματα του εσωτερικού κατά 13,12% και από δανειακές υποχρεώσεις σε χρηματοπιστωτικά ιδρύματα του εξωτερικού κατά 86,88%. Τα επιτόκια τραπεζικού δανεισμού του Ομίλου συνάπτονται με βάση είτε τον τιμοκατάλογο κάθε τράπεζας είτε το euribor πλέον περιθωρίου επιτοκίου. Τα τραπεζικά δάνεια που έχουν χορηγηθεί από ημεδαπές τράπεζες βαρύνονται επιπρόσθετα του προαναφερόμενου με την εισφορά του Ν.128/75. Τα δάνεια από συνδεδεμένα μέρη συνιστούν την 31/12/2019 το 22,93% των συνολικών δανειακών υποχρεώσεων του Ομίλου. Τα δάνεια από συνδεδεμένα μέρη συνιστούν την 31/12/2019 το 23,03% των συνολικών δανειακών υποχρεώσεων της Εταιρείας. Συγκεκριμένα, την 17/9/2019 η Εταιρεία, μετά από απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της στην συνεδρίαση αυτού της 22.08.2019, λαμβάνοντας υπόψη την από 19.08.2019 έκθεση Ορκωτού Ελεγκτή Λογιστή, σύναψε σύμβαση δανείου με την μέτοχο αυτής (συνδεμένο μέρος) κα Αρετή Κυριακούλη, ποσού 1.000.000 ευρώ, με διάρκεια 5 έτη, ονομαστικό επιτόκιο 3,00% (σταθερό), περίοδο εκτοκισμού δωδεκάμηνη και με αποπληρωμή του κεφαλαίου εφάπαξ σε μια δόση την ημερομηνία λήξης της τελευταίας περιόδου εκτοκισμού, άνευ απαιτήσεως για εμπράγματες ή άλλου είδους εξασφαλίσεις, με σκοπό την αγορά σκαφών αναψυχής. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 101 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. Οι ημερομηνίες λήξης των δανειακών υποχρεώσεων των ενοποιούμενων εταιρειών ανά πηγή χρηματοδότησης είναι οι εξής: 31/12/2019 (ποσά σε ευρώ) 1 έτος και λιγότερο ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ Ν.Α.Ε. Τραπεζικός δανεισμός Δάνεια από συνδεδεμένα μέρη Σύνολο SARL KIRIACOULIS FRANCE Τραπεζικός δανεισμός Σύνολο δανεισμού Άνω του 1 έως και 5 ετών Σύνολο 1.075.617 8.630 1.084.247 2.295.663 1.000.000 3.295.663 3.371.279 1.008.630 4.379.910 13.922 1.098.169 4.608 3.300.271 18.530 4.398.440 31/12/2018 (ποσά σε ευρώ) 1 έτος και λιγότερο ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ Ν.Α.Ε. Τραπεζικός δανεισμός SARL KIRIACOULIS FRANCE Τραπεζικός δανεισμός Σύνολο δανεισμού Άνω του 1 έως και 5 ετών Σύνολο 1.243.946 2.322.265 3.566.211 14.231 1.258.177 18.530 2.340.795 32.761 3.598.972 Πίνακας ερμηνείας μεταβολών δανείων του Ομίλου και της Εταιρείας για την χρήση 2019 έχει όπως παρακάτω: Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 102 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. 8.14 Υποχρεώσεις προς χρηματοπιστωτικά ιδρύματα από μισθώσεις Οι υποχρεώσεις προς χρηματοπιστωτικά ιδρύματα από μισθώσεις της Μητρικής κατά την 31/12/2019, αφορούν: α) χρηματοδότηση 12 σκαφών αναψυχής (τμηματικά από το 2015 έως 2019) από την Βελγική Εταιρεία “Sealease SA” αρχικού ποσού € 2.911.423 διάρκειας 5,5 έως 7 ετών, το οφειλόμενο υπόλοιπο της οποίας κατά τη λήξη της κλειόμενης χρήσης ανέρχεται σε ποσό € 1.868.443. β) χρηματοδότηση 9 σκαφών αναψυχής από την Γαλλική Εταιρεία SGB FINANCE αρχικού ποσού € 1.702.920 διάρκειας 5 ετών, το οφειλόμενο υπόλοιπο της οποίας κατά τη λήξη της κλειόμενης χρήσης ανέρχεται σε ποσό € 1.377.075. Οι υποχρεώσεις προς χρηματοπιστωτικά ιδρύματα από μισθώσεις του Ομίλου έχουν αναλυτικά όπως παρακάτω: Σε όλες τις συμβάσεις μισθώσεων σε χρηματοπιστωτικά ιδρύματα η ιδιοκτησία των ενσώματων παγίων στοιχείων θα μεταβιβαστεί στις συμβαλλόμενες εταιρείες του Ομίλου στη λήξη της περιόδου μίσθωσης. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 103 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. Πίνακας ερμηνείας μεταβολών υποχρεώσεων προς χρηματοπιστωτικά ιδρύματα από μισθώσεις του Ομίλου και της Εταιρείας για την χρήση 2019 έχει όπως παρακάτω: ποσά σε € ΄Ομιλος Υπόλοιπο υποχρεώσεων την 31/12/2018 συν : Νέες Συμβάσεις Μισθώσεων 1/1-31/12/2019 μείον : 4.210.301 2.990.283 1.029.292 1.029.292 -944.842 -774.057 4.294.751 3.245.518 Καταβολές δόσεων Μισθώσεων 1/1-31/12/2019 Υπόλοιπο υποχρεώσεων την 31/12/2019 Εταιρεία 8.15 Υποχρεώσεις από λοιπές μισθώσεις Οι «Λοιπές μισθώσεις» του Ομίλου την 31/12/2019, αφορούν μία μόνο σύμβαση μίσθωσης της θυγατρικής «Μαρίνα Καλαμάτας Τουριστική ΑΕ». Την 2/9/1998 μεταξύ των «ΜΑΡΙΝΑ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ Α.Ε.» και «ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ» υπεγράφη σύμβαση παραχώρησης της εκμετάλλευσης του τουριστικού λιμένα Καλαμάτας, περιλαμβανομένων κτιρίων και λιμενικών εγκαταστάσεων. Η διάρκεια της παραχώρησης είναι 24ετής και λήγει την 2/9/2022. Η ληκτότητα των λοιπών μισθώσεων του Ομίλου της 31/12/2019 έχει ως εξής: έως 1 έτος Υποχρέωση μίσθωσης πριν την προεξόφληση 23.921 Συντελεστής προεξόφλησης 4,34% Υποχρέωση μίσθωσης μετά την προεξόφληση 21.972 Άνω του 1 έως και 5 ετών Άνω του 1 έως και 5 ετών 72.627 0 96.548 61.303 0 83.275 σύνολο Η παρούσα αξία των υπολοίπων μισθωμάτων ως τη λήξη της σύμβασης υπολογίστηκε με επιτόκιο 4,34%, που είναι το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο μηνός Φεβρουαρίου 2020 στα υφιστάμενα υπόλοιπα επαγγελματικών δανείων με διάρκεια άνω των 5 ετών σε ευρώ, όπως ανακοινώθηκε από την Τράπεζα της Ελλάδος. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 104 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. 8.15 Αναβαλλόμενος φόρος Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις / υποχρεώσεις όπως προκύπτουν από τις σχετικές προσωρινές φορολογικές διαφορές έχουν ως εξής: (ποσά σε Ευρώ) Ο ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2019 Απαίτηση Μη Κυκλοφοριακά Στοιχεία Άυλα Περιουσιακά Στοιχεία Ενσώματες Ακινητοποιήσεις Προβλεψεις απαιτησεων Πρόσθετοι φόροι λοιπά Συμψηφισμός Σύνολο Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2018 Υποχρέωση 31/12/2019 Απαίτηση Υποχρέωση 3.231 36.053 (12.615) (81.848) 3.231 39.523 (12.615) (407.257) 10.056 0 12.777 3.924 3.690 11.195 0 0 0 53.030 (73.267) 0 (156.535) 0 0 55.531 Υποχρέωση 31/12/2018 Υποχρέωση (45.512) (45.512) 11.195 (143) (143) (73.267) 0 (478.021) (66.065) 0 (111.720) (66.065) 0 (111.720) Σύμφωνα με το φορολογικό νόμο ορισμένα εισοδήματα δεν φορολογούνται κατά το χρόνο απόκτησης τους, αλλά κατά το χρόνο διανομής τους στους μετόχους. Η λογιστική αρχή του Ομίλου είναι να αναγνωρίζει αναβαλλόμενη φορολογική υποχρέωση για τα εισοδήματα αυτά κατά το χρόνο πραγματοποίησης τους, ανεξάρτητα από το χρόνο διανομής τους. Ο συμψηφισμός των αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων και υποχρεώσεων λαμβάνει χώρα όταν υπάρχει, από πλευράς εταιρείας, εφαρμόσιμο νομικό δικαίωμα για κάτι τέτοιο και όταν οι αναβαλλόμενοι φόροι εισοδήματος αφορούν στην ίδια φορολογική αρχή. 8.16 Λοιπές μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις Η ανάλυση των λοιπών μακροπρόθεσμων υποχρεώσεων του Ομίλου και της Εταιρείας έχει ως εξής: Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 105 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. Οι προκαταβολές για μελλοντική μεταβίβαση σκαφών αναψυχής, αφορούν σκάφη αναψυχής που πρόκειται να μεταβιβαστούν σε τρίτους στις επόμενες χρήσεις. Επίσης, το ποσό των € 78.649 της κλειόμενης χρήσης και αντίστοιχα € 286.750 της συγκρίσιμης αφορά μακροπρόθεσμη έντοκη υποχρέωση προς τρίτες εταιρείες εξωτερικού για αγορές σκαφών αναψυχής που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί. 8.17 Εμπορικές και άλλες τρέχουσες υποχρεώσεις Η ανάλυση των υπολοίπων των προμηθευτών και των λοιπών συναφών υποχρεώσεων του Ομίλου και της Εταιρείας έχει ως εξής: 8.18 Τρέχουσες φορολογικές υποχρεώσεις Η διαφορά μεταξύ του φόρου, επί των κερδών προ φόρων του Ομίλου, διαφέρει από το θεωρητικό ποσό που θα προέκυπτε χρησιμοποιώντας τον σταθμισμένο μέσο συντελεστή φόρου, επί των κερδών των ενοποιημένων εταιρειών. Η διαφορά αυτή παρουσιάζεται στον παρακάτω πίνακα: Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 106 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. 8.19 Λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις Το ενοποιημένο υπόλοιπο της 31/12/2019 του λογαριασμού «Πιστωτές διάφοροι» περιλαμβάνει υποχρεώσεις € 5.346.504 των υποθυγατρικών “Sarl Vent Portant”, αφορά προκαταβολές από πελάτες για μεταβίβαση νεότευκτων σκαφών αναψυχής την επόμενη χρήση. 8.20 Κύκλος εργασιών - Κόστος πωληθέντων Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 107 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. Το κόστος πωληθέντων αναλύεται ως εξής: Το ενοποιημένο υπόλοιπο του λογαριασμού «Κόστος αποθεμάτων αναγνωρισμένο ως έξοδο» για τη χρήση 2019 (€ 25.253.744) αφορά αποκλειστικά νεότευκτα σκάφη αναψυχής και εξοπλισμό σκαφών αναψυχής που πουλήθηκαν από τις υποθυγατρικές SARL VENT PORTANT και SARL KIRIACOULIS POINT D’ AMURE. Όμως, στο ενοποιημένο υπόλοιπο του λογαριασμού «Κόστος αποθεμάτων αναγνωρισμένο ως έξοδο» για τη χρήση 2018 (€ 18.754.054) περιέχεται ποσό € 1.093.757 που αφορά αποθέματα διαμερισμάτων της θυγατρικής «Μεσογειακά Χωριά ΑΕ» και ποσό € 17.660.297 που αφορά νεότευκτα σκάφη αναψυχής και εξοπλισμό σκαφών αναψυχής που πουλήθηκαν από τις υποθυγατρικές SARL VENT PORTANT και SARL KIRIACOULIS POINT D’ AMURE. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 108 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. 8.21 Έξοδα διοίκησης / διάθεσης ΕΞΟΔΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΞΟΔΑ ΔΙΑΘΕΣΗΣ Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 109 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. 8.22 Λοιπά έσοδα / έξοδα Τα λοιπά έσοδα αυξήθηκαν σημαντικά. Τα έσοδα αυτά, στα οποία κατά κανόνα περιλαμβάνονται έσοδα παρεπόμενων ασχολιών και έκτακτα κέρδη, διαμορφώθηκαν τη χρήση 2019, όπως και κατά τη χρήση 2018, κυρίως από την ύπαρξη αμοιβών για την εξυπηρέτηση πωλήσεων νεότευκτων σκαφών αναψυχής της γαλλικής υπαθυγατρικής SARL VENT PORTANT (ποσού € 730.693 κατά την υπό εξέταση χρήση). Οι δε ζημιές από μεταβιβάσεις παγίων παρουσίασαν αξιόλογη αύξηση. Τα έξοδα αυτά, στα οποία κατά κανόνα περιλαμβάνονται έκτακτες ζημιές, αφορούν στη χρήση 2019 προβλέψεις επισφαλών απαιτήσεων και σωρευτικές ζημιές από μεταβιβάσεις ιδιόκτητων σκαφών αναψυχής. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 110 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. 8.23 Χρηματοοικονομικά έσοδα / έξοδα (ποσά σε Ευρώ) Ο ΟΜΙΛΟΣ 1/131/12/2019 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 1/131/12/2018 1/11/131/12/2019 31/12/2018 Χρηματοοικονομικά έσοδα Πιστωτικοί τόκοι εντόκων μέσων Διάφορα χρηματοοικονομικά έσοδα Κέρδη από την επιμέτρηση μη εμπορικών απαιτήσεων σε εύλογη αξία Έσοδα από μερίσματα 461 9.189 12.193 0 21.843 9.460 27.848 18.960 0 56.268 384 0 12.193 0 12.577 157 0 18.960 0 19.117 -Χρεωστικοί τόκοι και άλλα έξοδα δανείων - Προμήθειες Εγγυητικών Επιστολών 161.845 5.019 170.119 6.817 157.580 2.264 162.131 3.762 - Έξοδα άλλων παρεχομένων υπηρεσιών από χρηματοπιστωτικά ιδρύματα - Χρεωστικοί τόκοι και άλλα έξοδα λοιπών εντόκων πιστώσεων - Διάφορα Χρηματοοικονομικά Έξοδα - Χρεωστικοί τόκοι κ άλλα έξοδα υποχρεώσεων από μισθώσεις - Χρεωστικοί τόκοι λοιπών μισθώσεων - Ζημιές από την επιμέτρηση μη εμπορικών απαιτήσεων σε εύλογη αξία 37.533 43.204 1.309 249.947 989 3.622 48.320 141.206 11.862 312.020 21.662 43.204 18.046 233.893 24.466 141.206 20.640 294.320 11.269 3.622 11.269 -Zημιές απομείωσης συμμετοχών 0 503.467 0 701.613 0 480.271 100.000 757.795 Χρηματοοικονομικά έξοδα Η μείωση των χρηματοοικονομικών εξόδων οφείλεται στη μείωση των τόκων των χρηματοδοτικών μισθώσεων λόγω εξόφλησης ορισμένων, της μείωσης των χρεωστικών τόκων λοιπών εντόκων πιστώσεων και στην μη διενέργεια απομείωσης συμμετοχών. 8.24 Φόρος εισοδήματος Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 111 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. Σύμφωνα με την Ελληνική φορολογική νομοθεσία, ο φορολογικός συντελεστής φόρου εισοδήματος που εφαρμόζεται στα νομικά πρόσωπα κατά την 31 Δεκεμβρίου 2019 είναι 24%. Σύμφωνα με τις φορολογικές διατάξεις: α) της παρ. 1 του άρθρου 84 του ν. 2238/1994 (ανέλεγκτες υποθέσεις φορολογίας εισοδήματος), β) της παρ. 1 του άρθρου 57 του ν. 2859/2000 (ανέλεγκτες υποθέσεις Φ.Π.Α. και γ) της παρ. 5 του άρθρου 9 του ν. 2523/1997 (επιβολή προστίμων για υποθέσεις φορολογίας εισοδήματος), το δικαίωμα του Δημοσίου για την επιβολή του φόρου για τις χρήσεις μέχρι και το 2013 έχει παραγραφεί μέχρι την 31/12/2019, με την επιφύλαξη ειδικών ή εξαιρετικών διατάξεων που τυχόν προβλέπουν μεγαλύτερη προθεσμία παραγραφής και υπό τις προϋποθέσεις που αυτές ορίζουν. Εκτός των προαναφερόμενων σύμφωνα και με τις αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ 433/2020 και ΣτΕ 432/2020) ισχύει κατ’ αρχήν πενταετής προθεσμία παραγραφής της αξίωσης του Δημοσίου προς επιβολή του οφειλόμενου τέλους χαρτοσήμου και της εισφοράς υπέρ ΟΓΑ και, κατ’ εξαίρεση, δεκαετής προθεσμία παραγραφής της εν λόγω αξίωσης, κατ’ εφαρμογή της παρ. 4 του ίδιου άρθρου 84 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος. 8.25 Υποχρεώσεις παροχών προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία Η υποχρέωση παροχών προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία που έχει καταχωρηθεί στην κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης και στην κατάσταση συνολικών εσόδων του Ομίλου και της Εταιρείας αναλύεται παρακάτω: Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 112 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. Οι κύριες αναλογιστικές παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν για λογιστικούς σκοπούς είναι οι εξής: Η ανάλυση ευαισθησίας της παρούσας αξίας στις αλλαγές των κύριων αναλογιστικών παραδοχών έχει ως εξής: Αλλαγή σε παραδοχή Προεξοφλητικό επιτόκιο Μελλοντικές αυξήσεις μισθών % 1,15 Αύξηση παραδοχής Μείωση παραδοχής % Μείωση κατά 0,5% Αύξηση κατά 9% % Αύξηση κατά 0,5% Μείωση κατά 8% 8.26 Κέρδη ανά μετοχή Η Μητρική έχει θέσει σε κυκλοφορία μόνο κοινές ονομαστικές μετοχές. Κάθε κοινή μετοχή έχει τα ίδια δικαιώματα με τις άλλες κοινές μετοχές. Δυνητικοί τίτλοι μετατρέψιμοι σε κοινές μετοχές δεν υφίστανται (δυνητικός τίτλος μετατρέψιμος σε κοινή μετοχή είναι ένα χρηματοοικονομικό μέσο ή άλλη σύμβαση που μπορεί να παρέχει στον κάτοχό του το δικαίωμα για κοινές μετοχές της Μητρικής Εταιρίας). Για τον λόγο αυτό τα υπολογιζόμενα βασικά κέρδη ανά μετοχή είναι ίσα με τα απομειωμένα κέρδη ανά μετοχή. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 113 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. 8.27 Ενδεχόμενες απαιτήσεις - υποχρεώσεις Οι ακόλουθες εταιρείες έλαβαν φορολογικά πιστοποιητικά για τις χρήσεις 2014- 2018: Οι ίδιες εταιρείες έχουν αιτηθεί φορολογικά πιστοποιητικά για τη χρήση 2019. Η Μητρική και οι θυγατρικές της δεν προέβησαν στον σχηματισμό πρόβλεψης ανέλεγκτων φορολογικών χρήσεων. Από τα αποτελέσματα εσωτερικών ελέγχων που διενεργήθηκαν μέχρι την ημερομηνία σύνταξης της παρούσας, δεν προέκυψαν τεκμήρια φορολογικών διαφορών επί των ήδη καταλογισμένων φόρων. Επίσης, εντός της περιόδου κατάρτισης της παρούσας οικονομικής έκθεσης δεν έτυχε της αντίληψής μας κάποιο σχέδιο φορολογικού νόμου το οποίο - με αναδρομική ισχύ – θα επέφερε επιπρόσθετες φορολογικές επιβαρύνσεις, πρόστιμα ή προσαυξήσεις κατά την χρονική στιγμή εφαρμογής του. Δεν υπάρχουν επίδικες ή υπό διαιτησία διαφορές δικαστικών ή διαιτητικών οργάνων που ενδέχεται να έχουν σημαντική επίπτωση στην οικονομική κατάσταση της Μητρικής ή των θυγατρικών. Οι δοθείσες εγγυήσεις από τη Μητρική παρακάτω πίνακα. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 κατά την 31/12/2019 φαίνονται στον 114 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. 8.28 Αριθμός απασχολούμενου προσωπικού Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 115 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. 8.29 Συναλλαγές με συνδεδεμένα μέρη Οι εμπορικές συναλλαγές της Εταιρείας και του Ομίλου με τα συνδεδεμένα πρόσωπα στη διάρκεια της περιόδου 1/1-31/12/2019, έχουν πραγματοποιηθεί κάτω από τους συνηθισμένους όρους της αγοράς. Στους παρακάτω πίνακες παρουσιάζονται οι διεταιρικές συναλλαγές μεταξύ Εταιρείας, θυγατρικών, λοιπών συνδεδεμένων μερών και Ομίλου, συγγενών, λοιπών συνδεδεμένων μερών, στη διάρκεια της περιόδου 1/1-31/12/2019 και εκείνες της συγκρίσιμης περιόδου, καθώς και τα διεταιρικά υπόλοιπα απαιτήσεων και υποχρεώσεων κατά την 31/12/2019 και εκείνα της 31/12/2018: Α) Ποσά πωλήσεων και αγορών της Εταιρείας και θυγατρικών σωρευτικά από 1/1-31/12/2019 και 1/1-31/12/2018 που έχουν προκύψει από συναλλαγές Εταιρείας και θυγατρικών έχουν όπως παρακάτω: Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 116 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 117 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. Ανάλυση Πωλήσεων περιόδου 1/1-31/12/2019 - Γαλλικής SARL VENT PORTANT προς την Μητρική ποσού € 2.360.073 αφορούν: την πώληση 8 σκαφών αναψυχής ……………………………………………...€ 2.119.700 Υπηρεσίες για την διεκπεραίωση αγοράς νέων σκαφών αναψυχής από τη Μητρική ……………………………………………………………………………………...€ 209.485 προμήθειες ναύλων σκαφών αναψυχής ……… …………………………… € 11.245 διάφορες υπηρεσίες ………………………………………………………..…… € 19.643 Σημειώνεται ότι η κύρια δραστηριότητα της γαλλικής υποθυγατρικής είναι το εμπόριο σκαφών αναψυχής. - Γαλλικής SARL KIRIACOULIS FRANCE προς την Μητρική ……..…………. € αφορούν διάφορες υπηρεσίες. 45.639 - Γαλλικής SARL POINT D' AMURE προς την Μητρική ……………………….€ 292.425 Αφορούν υπηρεσίες σε σκάφη αναψυχής της Μητρικής που εκτελούν ναύλους στη Γαλλία κατά την υπό εξέταση περίοδο. Σημειώνεται ότι σκοπός της γαλλικής υποθυγατρικής SARL POINT D' AMURE είναι η συντήρηση σκαφών αναψυχής τρίτων. - ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣ. ΚΡΟΥΑΖ.MON.Ν.E.Π.Ε. προς την Μητρική …..€ 22.199 αφορούν υπηρεσίες είσπραξης και διαχείρισης ναύλων πλοίων πλοιοκτησίας της Μητρικής. - ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣ. ΚΡΟΥΑΖ.MON.Ν.E.Π.Ε. προς την Γαλλική SARL KIRIACOULIS FRANCE ………….……………………………………………………………….....€ 296.871 αφορούν προμήθειες διαμεσολάβησης για την πώληση νεότευκτων σκαφών αναψυχής. - Κροάτικης KIRIACOULIS MEDITERRANEAN d.o.o. προς την Μητρική…… € αφορούν διάφορες υπηρεσίες. 2.602 - Μητρικής στην Γαλλική SARL VENT PORTANT ………..……………….……€ 730.693 αφορούν υπηρεσίες εξυπηρέτησης πώλησης νεότευκτων σκαφών αναψυχής από τη δεύτερη που είναι εμπορική εταιρεία. - Μητρικής στην Κροάτικη KIRIACOULIS MEDITERRANEAN d.o.o. ………€ Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 81.201 118 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. αφορούν ναύλα περιόδου που εκτέλεσαν στην Κροατία 6 σκάφη αναψυχής πλοιοκτησίας της Μητρικής. - Μητρικής στην ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣ. ΚΡΟΥΑΖ. MON.Ν.E.Π.Ε. ………….€ 4.800 αφορούν ενοίκιο περιόδου για την στέγαση της έδρας της θυγατρικής σε ακίνητο ιδιοκτησίας της Μητρικής. - Μητρικής στην ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑ ΧΩΡΙΑ ΑΕ …………………………….……….€ 1.200 αφορούν ενοίκιο περιόδου για την στέγαση της έδρας της θυγατρικής σε ακίνητο ιδιοκτησίας της Μητρικής. Β) Ποσά πωλήσεων και αγορών του Ομίλου και συγγενών δεν υφίστανται κατά την υπό εξέταση περίοδο 1/1-31/12/2019, σωρευτικά κατά την συγκρίσιμη περίοδο 1/1-31/12/2018 έχουν όπως παρακάτω. Γ) Επίσης υπόλοιπα των απαιτήσεων και υποχρεώσεων του Ομίλου με τις συγγενείς εταιρείες στη λήξη της περιόδου 1/1-31/12/2019 καθώς και κατά τη συγκρίσιμη περίοδο έχουν όπως παρακάτω. 1/1-31/12/2019: Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 119 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. 1/1-31/12/2018: Απαιτήσεις-Υποχρεώσεις της 31/12/2019 Απαιτήσεις : Ομίλου προς τη συγγενή KIRIACOULIS ITALΙΑ SRL ……………………………€ 620.381 Αφορούν: Μητρικής από την συγγενή από μερίσματα …………………………………………€ 127.500 Μητρικής από την συγγενή από λοιπές απαιτήσεις ……….…………..………..……€ 9.634 Γαλλικής SARL KIRIACOULIS FRANCE από εμπορικές απαιτήσεις ……….……..€ 1.000 Γαλλικής SARL POINT D' AMURE από εμπορικές απαιτήσεις ……… …………..€ 152.540 Γαλλικής SARL VENT PORTANT από εμπορικές απαιτήσεις ……….…………...€ 329.707 Υποχρεώσεις: Ομίλου προς τη συγγενή KIRIACOULIS ITALΙΑ SRL …………..…………………€ 21.687 Αφορούν: -ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣ. ΚΡΟΥΑΖ.MON.Ν.E.Π.Ε. από ναύλους ……………..…€ Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 21.687 120 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. Δ) Τα υπόλοιπα των απαιτήσεων και υποχρεώσεων της Εταιρείας και των θυγατρικών στη λήξη της περιόδου 1/1-31/12/2019 και 1/1-31/12/2018 έχουν όπως παρακάτω: Απαιτήσεις-Υποχρεώσεις περιόδου 31/12/2019 Απαιτήσεις : -Μητρικής από την ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣ.ΚΡΟΥΑΖ. MON.Ν.E.Π.Ε. ……….….€ 2.723.311 αφορούν ανακυκλώσιμες απαιτήσεις 12-18μηνης διάρκειας οι οποίες προέρχονται από ναύλα σκαφών αναψυχής ιδιοκτησίας της Μητρικής. -Μητρικής από την ΜΑΡΙΝΑ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ Α.Ε. ………..…………………..…………€ 309 Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 121 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. αφορούν έξοδα εγγυητικών επιστολών που πραγματοποίησε η Μητρική για λογαριασμό της θυγατρικής της. -Μητρικής από την ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑ ΧΩΡΙΑ Α.Ε. ………….…………………..……….€ 51.496 αφορούν οφειλόμενα μερίσματα. -Μητρικής από την Γαλλική SARL VENT PORTANT ………….………………….€ 451.182 αφορούν οφειλόμενα τιμολόγια προμήθειας της Μητρικής για υπηρεσίες προς την γαλλική υποθυγατρική. -Μητρικής από την Γαλλική SARL POINT D' AMURE ………..………………….€ 132.880 αφορούν προκαταβολές για τη συντήρηση ιδιόκτητων σκαφών αναψυχής της Μητρικής που εκτελούν ναύλους στη Γαλλία, σημειώνεται πως η υποθυγατρική έχει ως αντικείμενο τη συντήρηση, την εξυπηρέτηση ναύλων σκαφών αναψυχής καθώς και τη ναυλομεσιτεία.. -Μητρικής από την Κροατική KIRIACOULIS MEDITERRANEAN d.o.o. …….…€ 232.339 αφορούν ανακυκλούμενες απαιτήσεις 12-18μηνης διάρκειας οι οποίες προέρχονται από ναύλα σκαφών αναψυχής ιδιοκτησίας της Μητρικής που εκτελούνται στην Κροατία. Υποχρεώσεις : -Μητρικής προς την Γαλλική SARL KIRIACOULIS FRANCE ……………………€ 452.349 αφορούν ανακυκλούμενες υποχρεώσεις της Μητρικής, οι οποίες προήλθαν από υπηρεσίες της θυγατρικής για την διαμεσολάβηση επί των πωλήσεων σκαφών αναψυχής ιδιοκτησίας της Μητρικής. -Μητρικής προς την Γαλλική SARL VENT PORTANT ……………………….…€ 251.488 αφορούν υποχρεώσεις της Μητρικής για υπηρεσίες από την γαλλική υποθυγατρική. Απαιτήσεις θυγατρικής ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ MON. Ν. E.Π.Ε. - Από την Γαλλική SARL POINT D' AMURE ………………………………€ 1.823.694 αφορούν ανακυκλούμενες απαιτήσεις 12-18μηνης διάρκειας οι οποίες προέρχονται από ναύλα καθώς η Γαλλική εταιρεία λειτουργεί και ως ναυλομεσίτρια εταιρεία. - Από την Κροατική KIRIACOULIS MEDITERRANEAN d.o.o. …………….€ 62.052 Αφορούν προκαταβολές ναύλων επόμενης περιόδου. Απαιτήσεις υποθυγατρικής VENT PORTANT - Από τη θυγατρική ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ MON. Ν. E.Π.Ε. ……………………………………………………………………………………..€ 1.405.938 Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 122 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. αφορούν ανακυκλούμενες απαιτήσεις 12-18μηνης διάρκειας οι οποίες προέρχονται από προκαταβολές ναύλων σκαφών αναψυχής. Οι συναλλαγές του Ομίλου και της Εταιρείας σωρευτικά, από την έναρξη ως την λήξη της τρέχουσας περιόδου, προς και από τα συνδεδεμένα μέρη, όπως αυτά ορίζονται από το ΔΛΠ 24 έχουν όπως παρακάτω: Από τις παραπάνω συναλλαγές του Ομίλου έχουν απαλειφθεί οι συναλλαγές και τα υπόλοιπα μεταξύ των θυγατρικών εταιρειών. 8.29 Γεγονότα μετά την ημερομηνία του ισολογισμού 1. Η Μητρική στα πλαίσια της ενίσχυσης της θέσης του Ομίλου στο κλάδο εκμετάλλευσης τουριστικών λιμένων, αγόρασε στις 14.01.2020 από τη μόνη άλλη μέτοχο «ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ - ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ Σ.Π.Ε.», ογδόντα χιλιάδες (80.000) κοινές ονομαστικές μετοχές, ονομαστικής αξίας 3 ευρώ η κάθε μία, της θυγατρικής της εταιρείας με την επωνυμία «ΜΑΡΙΝΑ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΑΕ», αντί του ποσού των € 255.000 ή 3,1875 € ανά μετοχή. Κατόπιν της άνω Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 123 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. μεταβιβάσεως, η εταιρεία «ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ Ν.Α.Ε.» κατέχει πλέον 200.000 ονομαστικές μετοχές της εταιρείας «ΜΑΡΙΝΑ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΑΕ», ήτοι ποσοστό 100% αυτής. 2. Η πανδημία της νόσου Covid-19: Φύση, επιπτώσεις και μέτρα αντιμετώπισης. Με στόχο τον περιορισμό της εξάπλωσης της νόσου Covid-19, την οποία προκάλεσε η εμφάνιση του νέου κορωνοιού SARS-CoV-2, το σύνολο σχεδόν των χωρών του κόσμου επέβαλε μέτρα περιορισμού των ενδοσυνοριακών και διασυνοριακών μετακινήσεων ανθρώπων με ταυτόχρονη αναστολή της πλειοψηφίας των παραγωγικών δραστηριοτήτων. Οι άμεσες επιπτώσεις αυτών των περιοριστικών μέτρων μπορούν να αποτυπωθούν συνοπτικά στα ακόλουθα: Αύξηση του άγχους των ατόμων αναφορικά με θέματα υγείας. Μείωση του διαθέσιμου εισοδήματος ενός μεγάλου αριθμού νοικοκυριών. Μείωση του μεταφορικού έργου διεθνών εταιρειών μεταφοράς ανθρώπων (αεροπορικές εταιρείες, ακτοπλοϊκές εταιρείες), η οποία μεταφράστηκε σε σημαντική μείωση του αριθμού των δρομολογίων ή και κατάργηση κάποιων. Την 31 Δεκεμβρίου 2019 υπήρχαν λίγες αναφερθείσες περιπτώσεις και ελάχιστα επιβεβαιωμένα στοιχεία για την εξάπλωση της νόσου, η οποία έλαβε διαστάσεις πανδημίας μέσα στο έτος 2020. Κατά συνέπεια, η ύπαρξη της νόσου COVID-19 αποτελεί μη διορθωτικό γεγονός σύμφωνα με τα όσα αναφέρονται στο Διεθνές Λογιστικό Πρότυπο 10 «Γεγονότα μετά την περίοδο αναφοράς». Οι κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες που έχουν διαμορφωθεί μέχρι τη συγγραφή της παρούσας, αναμένεται να έχουν αρνητική επίδραση στα έσοδα όλων των λειτουργικών τομέων του Ομίλου. Ενδεχομένως να επηρεάσουν δυσμενώς την κυκλοφοριακή ταχύτητα απαιτήσεων, γεγονός το οποίο εκτιμάται ότι δεν θα οδηγήσει απαραίτητα σε αύξηση των επισφαλειών. Η έκταση και το μέγεθος των προσδοκώμενων αρνητικών επιδράσεων δεν μπορεί ποσοτικά να εκτιμηθεί με ασφάλεια τη παρούσα χρονική στιγμή, δεδομένου ότι οι επιδράσεις αυτές συναρτώνται άμεσα με τη διάρκεια και την ένταση της πανδημίας τόσο σε εγχώριο όσο και σε διεθνές επίπεδο. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 124 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. Για την αντιμετώπιση της υπάρχουσας κατάστασης, οι εταιρείες του Ομίλου έλαβαν τα ακόλουθα μέτρα: Ανθρώπινο δυναμικό Παροχή της δυνατότητας εξ αποστάσεως εργασίας (τηλεργασία). Επικαιροποίηση του κανονισμού εργασιακής συμπεριφοράς με τη προσθήκη μέτρων πρόληψης της διασποράς της νόσου CΟVID-19. Λειτουργικά έξοδα Μείωση των αμοιβών και εξόδων προσωπικού μέσω της αναστολής συμβάσεων εργασίας ενός αριθμού εργαζομένων. Ταμειακός προγραμματισμός Χρονική μετάθεση της πληρωμής ασφαλιστικών και φορολογικών υποχρεώσεων, κατά τα οριζόμενα στα σχετικά νομοθετήματα. Λήψη μετρητών με τη μορφή βραχυπρόθεσμης κρατικής χαμηλότοκης πίστωσης, μέσω του προγράμματος της επιστρεπτέας προκαταβολής. Αναδιάρθρωση υποχρεώσεων προς χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Κατάθεση αιτημάτων προς χρηματοπιστωτικά ιδρύματα για το άνοιγμα νέων γραμμών πίστωσης, που εντάσσονται σε προγράμματα κρατικής εγγυοδοσίας. Παροχή ευελιξίας σε πελάτες μέσω της χρονικής επανατοποθέτησης ακυρωμένων κρατήσεων για ναύλους σκαφών αναψυχής, εντός των πλαισίων της ισχύουσας νομοθεσίας. Παροχή υπηρεσιών Εναρμόνιση με όλα τα κρατικά πρωτόκολλα που αφορούν τη παροχή υπηρεσιών σε πελάτες κατά την περίοδο της πανδημίας, όπως αυτό που εκδόθηκε από το Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής με τίτλο «Οδηγίες πρόληψης και αντιμετώπισης κρουσμάτων COVID-19 σε επαγγελματικά πλοία αναψυχής μετά την άρση των περιοριστικών μέτρων αντιμετώπισης της πανδημίας COVID-19». Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 125 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. 9. Πληροφορίες του άρθρου 10 του Ν. 3401/2005 Ο παρακάτω πίνακας περιγράφει θεματικά και παραπέμπει σε όλες τις πληροφορίες που η Εταιρεία δημοσίευσε και κατέστησε διαθέσιμες στο κοινό κατά τη διάρκεια του έτους 2019 και αφορούν την ίδια την Εταιρεία, τις μετοχές της και την αγορά κινητών αξιών στην οποία διαπραγματεύονται οι μετοχές της. Ημ/νία Θέμα Θέση στην Ιστοσελίδα της Εταιρείας Οικονομικό Ημερολόγιο Έτους 2019 https://www.kiriacoulis.com/corporate/el/cat egory/eterika-nea/etos-2019/page/2/ Ανακοίνωση προς το Επενδυτικό Κοινό https://www.kiriacoulis.com/corporate/el/cat 24/04/2019 24/04/2019 egory/eterika-nea/etos-2019/page/2/ 05/07/2019 Ανακοίνωση ρυθμιζόμενης πληροφορίας του Ν. 3556/2007 https://www.kiriacoulis.com/corporate/el/cat egory/eterika-nea/etos-2019/page/2/ 24/04/2019 Επικαιροποίηση Οικονομικού Ημερολογίου https://www.kiriacoulis.com/corporate/el/cat 05/07/2019 Έτους 2019 egory/eterika-nea/etos-2019/page/2/ 05/07/2019 Πρόσκληση σε Τακτική Γενική Συνέλευση 29/07/2019 https://www.kiriacoulis.com/corporate/el/cat egory/eterika-nea/etos-2019/ Πλήρες Κείμενο Πρόσκλησης για Γενική https://www.kiriacoulis.com/corporate/el/cat 05/07/2019 Συνέλευση 2019 egory/dikaiomata-metochon/ 05/07/2019 Έντυπα Εξουσιοδότησης για Συμμετοχή στη Γενική Συνέλευση 2019 https://www.kiriacoulis.com/corporate/el/cat egory/dikaiomata-metochon/ https://www.kiriacoulis.com/corporate/el/cat 05/07/2019 Συνολικός Αριθμός Μετοχών & Ψήφων 2019 egory/dikaiomata-metochon/ 05/07/2019 Σχέδιο Αποφάσεων για Θέματα Ημερήσιας Διάταξης 2019 https://www.kiriacoulis.com/corporate/el/cat egory/dikaiomata-metochon/ https://www.kiriacoulis.com/corporate/el/cat 05/07/2019 Σχέδιο Καταστατικού 2019 egory/dikaiomata-metochon/ 09/07/2019 Ανακοίνωση ρυθμιζόμενης πληροφορίας του Ν. 3556/2007 https://www.kiriacoulis.com/corporate/el/cat egory/eterika-nea/etos-2019/ Ανακοίνωση ρυθμιζόμενης πληροφορίας του https://www.kiriacoulis.com/corporate/el/cat 12/07/2019 Ν. 3556/2007 egory/eterika-nea/etos-2019/ 15/07/2019 Ανακοίνωση ρυθμιζόμενης πληροφορίας του Ν. 3556/2007 https://www.kiriacoulis.com/corporate/el/cat egory/eterika-nea/etos-2019/ https://www.kiriacoulis.com/corporate/el/cat 30/07/2019 30/07/2019 Γνωστοποίηση Διανομής Μερίσματος egory/eterika-nea/etos-2019/ Αποφάσεις της Τακτικής Γενικής Συνέλευσης https://www.kiriacoulis.com/corporate/el/cat της 29/07/2019 egory/eterika-nea/etos-2019/ https://www.kiriacoulis.com/corporate/el/cat 30/07/2019 30/07/2019 Ανακοίνωση Συγκρότησης Δ.Σ. σε Σώμα egory/eterika-nea/etos-2019/ Επικαιροποίηση Οικονομικού Ημερολογίου https://www.kiriacoulis.com/corporate/el/cat Έτους 2019 egory/eterika-nea/etos-2019/ Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 126 ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε. Ανακοίνωση Σύμφωνα με το άρθρο 100, Ν. https://www.kiriacoulis.com/corporate/el/cat 22/08/2019 4548/18 egory/eterika-nea/etos-2019/ 30/09/2019 Ανακοίνωση Σύμφωνα με το άρθρο 100 και 101, Ν. 4548/18 https://www.kiriacoulis.com/corporate/el/cat egory/eterika-nea/etos-2019/ 10. Διαθεσιμότητα των χρηματοοικονομικών καταστάσεων στο διαδίκτυο Οι ετήσιες Οικονομικές Εκθέσεις της Μητρικής και των θυγατρικών αναρτώνται στον ίδιο διαδυκτιακό τόπο ήτοι στην ιστοσελίδα της Μητρικής, στην διεύθυνση http://www.kiriacoulis.com. ΑΛΙΜΟΣ, 8 ΙΟΥΝΙΟΥ 2020 Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ & Δ/ΝΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΗ ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟΥ Θεοφάνης Στ. Κυριακούλης Σπυρίδων Στ. Κυριακούλης Χαρίκλεια Δ. Θεοδώρου Α.Δ.Τ. Σ 554058 Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 Α.Δ.Τ. ΑΚ 557040 Α.Δ.Τ.Σ620678 Αρ.Α.Α.Ε.18092 Α΄ τάξης 127

Περίληψη: Οι 1) Θεοφάνης Κυριακούλης, Πρόεδρος του Διοικητικού Συµβουλίου και Δ/νων Σύµβουλος 2) Σπυρίδων Κυριακούλης, Αντιπρόεδρος του Διοικητικού Συµβουλίου και 3) Άγγελος Κόπιτσας Μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου. Βεβαιώνουμε ότι α. Οι συνηµµένες ετήσιες εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις της εταιρείας «ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Α.Ε.» για την χρήση από 1η Ιανουαρίου 2019 έως την 31η Δεκεμβρίου 2019, είναι εκείνες που εγκρίθηκαν από το Διοικητικό Συμβούλιο της 8/06/2020 και έχουν αναρτηθεί στο διαδίκτυο, στη διεύθυνση, www.kiriacoulis.com. β. Εξ όσον γνωρίζουμε οι ετήσιες οικονομικές καταστάσεις, οι οποίες καταρτίσθηκαν σύμφωνα µε τα ισχύοντα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς και παρατίθενται αναλυτικά στη παρούσα, απεικονίζουν κατά τρόπο αληθή τα στοιχεία του ενεργητικού και του παθητικού, την καθαρή θέση και τα αποτελέσματα χρήσεως του Ομίλου και της Εταιρείας, σύμφωνα µε τα οριζόμενα στις παραγράφους 2 έως 7 του άρθρου 4 του ν. 3556/2007. γ. Η έκθεση του διοικητικού συμβουλίου απεικονίζει κατά τρόπο αληθή την εξέλιξη, τις επιδόσεις και τη θέση της Εταιρείας καθώς και των επιχειρήσεων που περιλαμβάνονται στην ενοποίηση εκλαμβανομένων ως σύνολο, συμπεριλαμβανομένης της περιγραφής των κυριότερων κινδύνων και αβεβαιοτήτων που αντιμετωπίζουν. Οι βεβαιούντες Θεοφάνης Κυριακούλης Σπυρίδων Κυριακούλης Άγγελος Κόπιτσας Πρόεδρος του Δ. Σ. Αντιπρόεδρος του Δ.Σ. Μέλος του Δ. Σ. & Δ/νων Σύμβουλος