ΑΒΑΞ Α.Ε. Ετήσια Οικονομική Έκθεση για την χρήση από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2020 (σύμφωνα με το άρθρο 4 του Ν.3556/2007) ΑΒΑΞ Α.Ε. Αρ. Γ.Ε.ΜΗ. 913601000 (πρώην αρ.Μ.Α.Ε. 14303/06/Β/86/26) Αμαρουσίου‐Χαλανδρίου 16, 151 25, Μαρούσι ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ 2 Διαδικτυακός τόπος ανάρτησης 5 I) Δηλώσεις των Μελών του Διοικητικού Συμβουλίου 6 IΙ) Ετήσια Έκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου 7 ΙΙΙ) Έκθεση Ελέγχου Ανεξάρτητου Ορκωτού Ελεγκτή Λογιστή 62 IV) Ετήσιες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις χρήσης από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2020 69 ‐ Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης 69 ‐ Κατάσταση Αποτελεσμάτων 70 ‐ Κατάσταση Συνολικών Εσόδων 71 ‐ Κατάσταση Ταμιακών Ροών 72 ‐ Κατάσταση Μεταβολών Ιδίων Κεφαλαίων 73 V) Στοιχεία και πληροφορίες 75 Α. ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΑ 75 Α.1 Γενικές πληροφορίες για την Εταιρία και τον Όμιλο 75 Α.2 Φύση δραστηριοτήτων 75 Β. ΠΛΑΙΣΙΟ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ 76 Β.1 Συμμόρφωση με τα Δ.Π.Χ.Α. 76 Β.2 Βάση κατάρτισης των χρηματοοικονομικών καταστάσεων 76 Γ. ΒΑΣΙΚΕΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ 76 Γ.1. Ενοποιήσεις επιχειρήσεων (Δ.Π.Χ.Α. 3) 76 Γ.2α. Ενσώματα πάγια (Δ.Λ.Π. 16) 83 Γ.2β. Επενδύσεις σε ακίνητα (Δ.Λ.Π. 40) 85 Γ.3. Άυλα στοιχεία ενεργητικού (Δ.Λ.Π. 38) 85 Γ.4. Απομείωση αξίας στοιχείων ενεργητικού (Δ.Λ.Π. 36) 85 Γ.5. Αποθέματα (Δ.Λ.Π. 2) 86 Γ.6. Χρηματοοικονομικά μέσα: Γνωστοποίηση και παρουσίαση (Δ.Λ.Π. 32) 86 Γ.7. Χρηματοοικονομικά μέσα: Γνωστοποιήσεις (Δ.Π.Χ.Α. 7) 87 Γ.8. Προβλέψεις, ενδεχόμενες υποχρεώσεις και ενδεχόμενα περιουσιακά στοιχεία (Δ.Λ.Π. 37) 87 Γ.9. Λογιστική των κρατικών επιχορηγήσεων και γνωστοποίηση της κρατικής υποστήριξης (Δ.Λ.Π. 20) 87 Γ.10. Οι επιδράσεις των μεταβολών στις τιμές του συναλλάγματος (Δ.Λ.Π. 21) 87 Γ.11. Κέρδη ανά μετοχή (Δ.Λ.Π. 33) 88 Γ.12. Διανομή μερισμάτων (Δ.Λ.Π. 10) 88 Γ.13. Φορολογία εισοδήματος & αναβαλλόμενος φόρος (Δ.Λ.Π. 12) 88 Γ.14.Παροχές σε εργαζόμενους (Δ.Λ.Π. 19) 89 Γ.15. Μισθώσεις (Δ.Π.Χ.Α. 16) 90 Γ.16. Κόστος δανεισμού (Δ.Λ.Π. 23) 91 Γ.17. Λειτουργικοί τομείς (Δ.Π.Χ.Α. 8) 91 Γ.18. Γνωστοποιήσεις συνδεδεμένων μερών (Δ.Λ.Π. 24) 91 Γ.19. Έσοδα από συμβόλαια με πελάτες (Δ.Π.Χ.Α. 15) 92 Γ.20. Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία κατεχόμενα προς πώληση και διακοπείσες δραστηριότητες (Δ.Π.Χ.Α. 5) 94 2 Γ.21. Χρηματοοικονομικά μέσα (Δ.Π.Χ.Α. 9) 96 Γ.22. Δεσμευμένες Καταθέσεις 98 Γ.23. Σημαντικές λογιστικές εκτιμήσεις και κρίσεις 98 Γ.23.1 Απομείωση υπεραξίας και λοιπών μη χρηματοοικονομικών στοιχείων 99 Γ.23.2. Φόρος εισοδήματος 99 Γ.23.3. Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις 99 Γ.23.4. Ζωή ενσώματων ακινητοποιήσεων και υπολειμματικές αξίες 99 Γ.23.5. Πρόβλεψη καθαρής ρευστοποιήσιμης αξίας για αποθέματα 99 Γ.23.6. Προβλέψεις για επισφαλείς απαιτήσεις 100 Γ.23.7. Πρόβλεψη για αποζημίωση προσωπικού 100 Γ.23.8. Ενδεχόμενες υποχρεώσεις 100 Γ.23.9. Έσοδα από συμβόλαια με πελάτες (Δ.Π.Χ.Α. 15) 100 Γ.23.10. Σχήματα υπό κοινό έλεγχο (Δ.Π.Χ.Α. 11) 100 Γ.23.11. Επιμέτρηση εύλογης αξίας (Δ.Π.Χ.Α. 13) 100 Γ.23.12. Παράγωγα και αντισταθμιστική λογιστική 101 Δ. ΝΕΑ ΠΡΟΤΥΠΑ, ΕΡΜΗΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΩΝ ΠΡΟΤΥΠΩΝ 102 Ε. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ 104 1. Κύκλος εργασιών 104 2. Κόστος πωλήσεων 104 3. Λοιπά έσοδα‐έξοδα (καθαρά) 104 3α. Απομείωση κόστους υπεραξίας / συμμετοχών 105 3β. Διαγραφή επισφαλών απαιτήσεων & λοιπών προβλέψεων 105 4. Έξοδα διοικητικής λειτουργίας 105 5. Έξοδα διαθέσεως 105 6α. Έσοδα χρεογράφων 106 6β. Μερίδιο κερδών / (ζημιών) από συγγενείς εταιρίες 106 7. Χρηματοοικονομικό κόστος 106 8. Έξοδα φόρου χρήσης 106 9α. Πληροφόρηση κατά τομέα ‐ Επιχειρηματικοί τομείς 107 9β. Πληροφόρηση κατά τομέα ‐ Γεωγραφικοί τομείς 109 9γ. Ανάλυση ευαισθησίας σε μεταβολές συναλλάγματος 111 10. Ιδιοχρησιμοποιούμενα ενσώματα πάγια στοιχεία 112 10α. Δικαιώματα χρήσης περιουσιακών στοιχείων 114 11. Ακίνητα για επένδυση 115 11α. Καθαρά κέρδη ή ζημιές από προσαρμογές εύλογων αξιών για τα ακίνητα επένδυσης 116 12. Άυλα περιουσιακά στοιχεία 117 13. Συμμετοχές σε επιχειρήσεις 118 14. Σχήματα υπό κοινό έλεγχο (Κατασκευαστικές κοινοπραξίες) 119 15. Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων 119 16. Λοιπά στοιχεία παγίου ενεργητικού & λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις 122 3 17. Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις 122 18. Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις 123 19. Αποθέματα 123 20. Συμβατικά περιουσιακά στοιχεία 124 21. Πελάτες και λοιπές απαιτήσεις 125 22. Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα 127 23. Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις 127 24. Φόρος εισοδήματος και λοιποί φόροι πληρωτέοι 128 25. Τραπεζικός δανεισμός 129 25α. Μεταβολή χρηματοοικονομικής δραστηριότητας 130 25β. Ομάδα διάθεσης περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων 130 25γ. Περιουσιακά στοιχεία κατεχόμενα προς πώληση 132 26. Υποχρεώσεις από μισθώσεις 132 27. Προβλέψεις για παροχές εργαζομένων κατά την έξοδο από την υπηρεσία 133 28. Λοιπές προβλέψεις και λοιπές μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις 134 29. Μετοχικό κεφάλαιο 134 30. Λοιπά αποθεματικά 134 31. Αποθεματικά αναπροσαρμογής χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων σε εύλογη αξία 134 32. Αποθεματικά άρθρου 48 Ν.4172/2013 134 33. Μη ελέγχουσες συμμετοχές 135 34. Πληροφοριακοί λογαριασμοί 135 35. Εμπράγματα βάρη 135 36. Συναλλαγές με συνδεδεμένα μέρη 136 36α. Συναλλαγές με συνδεδεμένα μέρη (συνέχεια) 137 37. Κοινοπρακτικά έργα με J&P (Overseas) Ltd 138 38. Επιμέτρηση εύλογης αξίας 139 39. Διαχείριση χρηματοοικονομικού κινδύνου 140 40. Επιπτώσεις κορονοϊού 142 41. Σημαντικά γεγονότα 143 42. Σημαντικές εξελίξεις & γεγονότα από τη λήξη της χρήσης 2020 μέχρι την ημέρα υποβολής της Έκθεσης 145 43. Ενδεχόμενες απαιτήσεις και υποχρεώσεις 146 44. ΕΓΚΡΙΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ 147 ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΘΕΣΗΣ ΑΝΤΛΗΘΕΝΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ 148 4 Ετήσιες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟΣ ΤΟΠΟΣ ΑΝΑΡΤΗΣΗΣ ΤΩΝ ΕΤΑΙΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ Βεβαιώνεται ότι οι συνημμένες Ετήσιες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις, οι οποίες αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της ετήσιας οικονομικής έκθεσης του άρθρου 4 του Ν. 3556/2007, είναι εκείνες που εγκρίθηκαν από το Διοικητικό Συμβούλιο της «ΑΒΑΞ Α.Ε.» στις 22.04.2021 και έχουν δημοσιοποιηθεί με την ανάρτησή τους στο διαδίκτυο, στη διεύθυνση www.avax.gr, καθώς και στον διαδικτυακό χώρο του Χ.Α. όπου και θα παραμείνουν στην διάθεση του επενδυτικού κοινού για χρονικό διάστημα τουλάχιστον δέκα (10) ετών από την ημερομηνία της συντάξεως και δημοσιοποιήσεώς τους. 5 6 61 Έκθεση Ανεξάρτητου Ορκωτού Ελεγκτή Λογιστή Προς τους Μετόχους της εταιρείας ΑBAΞ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ - ΕΡΓΟΛΗΠΤΙΚΗ – ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ – ΕΜΠΟΡΙΚΗ – ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ – ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ & ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΩΝ Έκθεση Ελέγχου επί των Εταιρικών και Ενοποιημένων Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων Γνώμη Έχουμε ελέγξει τις συνημμένες εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις της εταιρείας ΑBAΞ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ - ΕΡΓΟΛΗΠΤΙΚΗ – ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ – ΕΜΠΟΡΙΚΗ – ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ – ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ & ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΩΝ (η Εταιρεία), οι οποίες αποτελούνται από την εταιρική και ενοποιημένη κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης της 31ης Δεκεμβρίου 2020, τις εταιρικές και ενοποιημένες καταστάσεις συνολικού εισοδήματος, μεταβολών ιδίων κεφαλαίων και ταμειακών ροών της χρήσεως που έληξε την ημερομηνία αυτή, καθώς και περίληψη σημαντικών λογιστικών αρχών και μεθόδων και λοιπές επεξηγηματικές πληροφορίες. Κατά τη γνώμη μας, οι συνημμένες εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις παρουσιάζουν εύλογα, από κάθε ουσιώδη άποψη, την οικονομική θέση της εταιρείας ΑBAΞ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ - ΕΡΓΟΛΗΠΤΙΚΗ – ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ – ΕΜΠΟΡΙΚΗ – ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ – ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ & ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΩΝ και των θυγατρικών αυτής (ο Όμιλος) κατά την 31η Δεκεμβρίου 2020, τη χρηματοοικονομική τους επίδοση και τις ταμειακές τους ροές για τη χρήση που έληξε την ημερομηνία αυτή σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς, όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Βάση γνώμης Διενεργήσαμε τον έλεγχό μας σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Ελέγχου (ΔΠΕ) όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία. Οι ευθύνες μας, σύμφωνα με τα πρότυπα αυτά περιγράφονται περαιτέρω στην ενότητα της έκθεσής μας “Ευθύνες ελεγκτή για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων Χρηματοοικονομικών καταστάσεων”. Είμαστε ανεξάρτητοι από την Εταιρεία και τις ενοποιούμενες θυγατρικές της, καθ’ όλη τη διάρκεια του διορισμού μας, σύμφωνα με τον Κώδικα Δεοντολογίας για Επαγγελματίες Ελεγκτές του Συμβουλίου Διεθνών Προτύπων Δεοντολογίας Ελεγκτών, όπως αυτός έχει ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία και τις απαιτήσεις δεοντολογίας που σχετίζονται με τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων Χρηματοοικονομικών καταστάσεων στην Ελλάδα και έχουμε εκπληρώσει τις δεοντολογικές μας υποχρεώσεις σύμφωνα με τις απαιτήσεις της ισχύουσας νομοθεσίας και του προαναφερόμενου Κώδικα Δεοντολογίας. Πιστεύουμε ότι τα ελεγκτικά τεκμήρια που έχουμε αποκτήσει είναι επαρκή και κατάλληλα να παρέχουν βάση για τη γνώμη μας. Έμφαση Θέματος Εφιστούμε την προσοχή σας στη σημείωση 25β επί των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων, όπου γίνεται αναλυτική αναφορά στη διαδικασία ολοκλήρωσης της διάθεσης των δραστηριοτήτων στο Κατάρ. Στη γνώμη μας δεν διατυπώνεται επιφύλαξη σε σχέση με το θέμα αυτό. Σημαντικότερα θέματα ελέγχου Τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου είναι εκείνα τα θέματα που, κατά την επαγγελματική μας κρίση, ήταν εξέχουσας σημασίας στον έλεγχό μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων της ελεγχόμενης χρήσεως. Τα θέματα αυτά και οι σχετιζόμενοι κίνδυνοι ουσιώδους ανακρίβειας αντιμετωπίστηκαν στο πλαίσιο του ελέγχου των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων ως σύνολο, για τη διαμόρφωση της γνώμης μας επί αυτών και δεν εκφέρουμε ξεχωριστή γνώμη για τα θέματα αυτά. 62 Σημαντικότερο θέμα Ελέγχου Αντιμετώπιση ελεγκτικού θέματος Αναγνώριση εσόδων από κατασκευαστικές συμβάσεις Όπως αναφέρεται στις σημειώσεις Γ.19, Γ.23, E.1. και Ε.20 Η προσέγγιση του ελέγχου μας έγινε με βάση τον των χρηματοοικονομικών καταστάσεων, ο κύκλος ελεγκτικό κίνδυνο και περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, εργασιών του Ομίλου και της Εταιρείας για τη χρήση που τη διενέργεια των ακόλουθων βασικών διαδικασιών: έληξε την 31.12.2020 ανήλθε σε €576.556 χιλ. και σε €444.024 χιλ., αντίστοιχα, και περιλαμβάνει κυρίως έσοδα • Κατανόηση και αξιολόγηση των διαδικασιών από την εκτέλεση κατασκευαστικών συμβάσεων. που εφαρμόζει ο Όμιλος και η Εταιρεία για την αναγνώριση των εσόδων από κατασκευαστικές Η αναγνώριση των εσόδων από την εκτέλεση συμβάσεις και αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας κατασκευαστικών συμβάσεων, βασίζεται σε σημαντικές του σχεδιασμού τους. κρίσεις και εκτιμήσεις της Διοίκησης σχετικά με τον • Επιλογή δείγματος συμβάσεων έργων βάσει προϋπολογισμό του κόστους κατασκευής των έργων για ποιοτικών και ποσοτικών κριτήριων με σκοπό την την εφαρμογή της μεθόδου του ποσοστού ολοκλήρωσης, αξιολόγηση σημαντικών περιοχών των συμβάσεων σύμφωνα με το Διεθνές Πρότυπο Χρηματοοικονομικής για την εξέταση της ορθής λογιστικής αναγνώρισης Αναφοράς 15. των εσόδων, σύμφωνα με τις ακολουθούμενες λογιστικές αρχές και μεθόδους. Για το δείγμα αυτό Τα έσοδα από κατασκευαστικές συμβάσεις αναγνωρίζονται διενεργήσαμε τις ακόλουθες διαδικασίες: με την πάροδο του χρόνου καθώς οι δεσμεύσεις εκτέλεσης - Καταγραφή και κατανόηση των βασικών όρων εκπληρώνονται και η αναγνώρισή τους απαιτεί εκτιμήσεις των συμβάσεων με σκοπό να αναγνωρισθούν και και κρίσεις σε σχέση με τα ακόλουθα: επιβεβαιωθούν, ανά έργο, οι δεσμεύσεις εκτέλεσης και το χρονικό σημείο που αυτές • την αναγνώριση των δεσμεύσεων εκτέλεσης έργων και εκπληρώνονται. του χρονικού σημείου που αυτές εκπληρώνονται, - Σύγκριση των πραγματικών αποτελεσμάτων ανά επιλεγμένη σύμβαση με τους εγκεκριμένους • την κατανομή της τιμής της συναλλαγής (συμβατικού προϋπολογισμούς και τα ιστορικά απολογιστικά τιμήματος) στις δεσμεύσεις εκτέλεσης, στοιχεία, με σκοπό να αξιολογηθεί ο βαθμός • τον προσδιορισμό των συνολικών εξόδων από την αξιοπιστίας των κρίσεων και εκτιμήσεων της ημερομηνία σύναψης της σύμβασης έως και την Διοίκησης. ημερομηνία της εκτιμώμενης ολοκλήρωσής της - Επιβεβαίωση, σε δειγματοληπτική βάση, της (προϋπολογισθέν κόστος εκτέλεσης έργου), πληρότητας και ακρίβειας των δαπανών και • τις τυχόν αναθεωρήσεις του προϋπολογισθέντος λοιπών εξόδων που πραγματοποιήθηκαν για την κόστους εκτέλεσης, εκπλήρωση των δεσμεύσεων εκτέλεσης και • την πιθανότητα έγκρισης εκ μέρους του πελάτη τυχόν συσχέτιση αυτών με τα έργα/συμβάσεις που αξιώσεων αποζημίωσης και κινήτρων. αφορούν, βάσει των λογιστικών αρχείων και του σχετικού υποστηρικτικού υλικού. Δεδομένης της σημαντικότητας του θέματος και του - Επανυπολογισμό του ποσοστού εκπλήρωσης των επιπέδου της κρίσης και των εκτιμήσεων της Διοίκησης δεσμεύσεων εκτέλεσης με βάση τα που απαιτήθηκαν, θεωρούμε πως αυτό αποτελεί ένα από πραγματοποιηθέντα κόστη και τις σχετικές τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου. αναφορές των υπεύθυνων των έργων και τα σχετικά λογιστικά αρχεία της Εταιρείας. - Εξέταση του υποστηρικτικού υλικού για την αξιολόγηση της πιθανότητας είσπραξης αξιώσεων αποζημίωσης και κινήτρων. • Αξιολόγηση της επάρκειας και καταλληλότητας των σχετικών γνωστοποιήσεων στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις. 63 Ανακτησιμότητα εμπορικών απαιτήσεων Όπως αναφέρεται στις σημειώσεις Γ.21, Γ.23 και Ε. 21 των χρηματοοικονομικών καταστάσεων, οι εμπορικές απαιτήσεις του Ομίλου και της Εταιρείας κατά την 31.12.2020 ανέρχονται σε €219.154 χιλ. και €191.722 χιλ., αντίστοιχα, ενώ η σχετική συσσωρευμένη απομείωση ανέρχεται σε €57.217 χιλ. και €55.869 χιλ., αντίστοιχα. Οι εμπορικές απαιτήσεις της Εταιρείας και του Ομίλου περιλαμβάνουν απαιτήσεις από πελάτες εσωτερικού και εξωτερικού. Στην περίπτωση που οι πελάτες αδυνατούν να ανταπεξέλθουν στις συμβατικές τους υποχρεώσεις, η Εταιρεία και ο Όμιλος, εκτίθενται σε αυξημένο πιστωτικό κίνδυνο. H Διοίκηση του Ομίλου και της Εταιρείας αξιολογεί την ανακτησιμότητα των εμπορικών απαιτήσεων του Ομίλου και της Εταιρείας και προβαίνει σε εκτίμηση της απαιτούμενης πρόβλεψης απομείωσης για τις αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές. Δεδομένης της σημαντικότητας της αξίας των εμπορικών απαιτήσεων και του επιπέδου της κρίσης και των εκτιμήσεων της Διοίκησης που απαιτήθηκαν για τον προσδιορισμό της ανακτήσιμης αξίας τους, θεωρούμε ότι η αξιολόγηση της απομείωσης των εμπορικών απαιτήσεων της Εταιρείας και του Ομίλου αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου. Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων Όπως περιγράφεται στις σημειώσεις Γ.6, Γ. 21 και Ε.15 των χρηματοοικονομικών καταστάσεων, η λογιστική αξία των Χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων σε εύλογη αξία μέσω Λοιπών Συνολικών Εσόδων κατά την 31.12.2020 στις εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις ανέρχεται σε €392.324 χιλ. και €103.993 χιλ., αντίστοιχα. Τα Χρηματοοικονομικά Περιουσιακά Στοιχεία σε Εύλογη Αξία μέσω Λοιπών Συνολικών Εσόδων αποτιμώνται στην εύλογη αξία σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 9 Η προσέγγιση του ελέγχου μας έγινε με βάση τον ελεγκτικό κίνδυνο και περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τη διενέργεια των ακόλουθων διαδικασιών: • Εκτίμηση των παραδοχών και της μεθοδολογίας που χρησιμοποιήθηκε από τη Διοίκηση της Εταιρείας και του Ομίλου για τον προσδιορισμό της ανακτησιμότητας των εμπορικών απαιτήσεων. • Εξέταση των απαντητικών επιστολών των νομικών συμβούλων για θέματα που χειρίσθηκαν κατά τη διάρκεια του έτους, για τον εντοπισμό τυχόν θεμάτων που υποδεικνύουν υπόλοιπα από εμπορικές απαιτήσεις που δεν είναι ανακτήσιμα στο μέλλον. • Λήψη επιστολών επιβεβαίωσης τρίτων για αντιπροσωπευτικό δείγμα εμπορικών απαιτήσεων και εκτέλεση διαδικασιών μεταγενέστερα της ημερομηνίας αναφοράς των χρηματοοικονομικών καταστάσεων, για την αξιολόγηση της ανακτησιμότητας των υπολοίπων τέλους χρήσης. • Εξέταση της ληκτότητας των υπολοίπων των εμπορικών απαιτήσεων στο τέλος της χρήσης και τον εντοπισμό τυχόν οφειλετών με οικονομική δυσχέρεια. • Συζήτηση με τη Διοίκηση της Εταιρείας και αξιολόγηση των σχετικών εκτιμήσεων βάσει των διαθέσιμων στοιχείων και πληροφοριών. • Επανυπολογισμός της απομείωσης των εμπορικών απαιτήσεων λαμβάνοντας υπόψη συγκεκριμένες παραμέτρους για οφειλέτες, όπως την ληκτότητα υπολοίπων, τους μεγάλους οφειλέτες και τους οφειλέτες υψηλού κινδύνου. • Αξιολόγηση της επάρκειας και καταλληλότητας των σχετικών γνωστοποιήσεων στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις. Η προσέγγιση του ελέγχου μας έγινε με βάση τον ελεγκτικό κίνδυνο και περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τη διενέργεια των ακόλουθων διαδικασιών: • Επισκόπηση των εκθέσεων αποτίμησης των Χρηματοοικονομικών Περιουσιακών Στοιχείων σε Εύλογη Αξία μέσω Λοιπών Συνολικών Εσόδων οι οποίες διεξήχθησαν από ειδικούς εξωτερικούς εμπειρογνώμονες και αξιολόγηση της καταλληλότητας της μεθοδολογίας, του υποδείγματος προσδιορισμού του προεξοφλητικού επιτοκίου καθώς και της λογικότητας των παραδοχών και παραμέτρων των σχετικών 64 «Χρηματοοικονομικά Μέσα». Ο προσδιορισμός της εύλογης αξίας βασίστηκε στη μέθοδο των προεξοφλημένων μελλοντικών ταμειακών ροών δεδομένου ότι για τα συγκεκριμένα χρηματοοικονομικά στοιχεία (συμμετοχή σε εταιρείες Παραχώρησης) δεν υφίσταται ενεργός αγορά. Η εκτίμηση των μελλοντικών ταμειακών ροών εμπεριέχει υποκειμενικότητα, η οποία εξαρτάται από πλήθος παραγόντων, συμπεριλαμβανομένων εκτιμήσεων επί των μελλοντικών εσόδων, τις αποδόσεις και τους κινδύνους της αγοράς, τις εκτιμήσεις κόστους καθώς και τη χρήση κατάλληλου προεξοφλητικού επιτοκίου. Δεδομένης της σημαντικότητας του θέματος και του επιπέδου της κρίσης και των εκτιμήσεων που απαιτήθηκαν, θεωρούμε πως αυτό αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου. Προβλέψεις και ενδεχόμενες υποχρεώσεις Όπως περιγράφεται στις σημειώσεις Γ.8, Γ.23, Ε.28, και Ε.43 των χρηματοοικονομικών καταστάσεων, υφίστανται εκκρεμείς δικαστικές υποθέσεις και διαιτησίες σχετικά με διαφορές συμβατικών εργασιών και λοιπά θέματα, κατά των εταιρειών του Ομίλου. Σε περιοδική βάση η Διοίκηση του Ομίλου εξετάζει το στάδιο στο οποίο βρίσκεται κάθε σημαντική υπόθεση και αξιολογεί τον πιθανό οικονομικό κίνδυνο βασιζόμενη στην άποψη των νομικών της συμβούλων. Εάν η ενδεχόμενη ζημία από οποιεσδήποτε αξιώσεις και νομικές υποθέσεις θεωρείται πιθανή και το σχετικό ποσό μπορεί να εκτιμηθεί αξιόπιστα, η Διοίκηση του Ομίλου αναγνωρίζει πρόβλεψη για την εκτιμώμενη ζημιά. Η κρίση της Διοίκησης απαιτείται σε σημαντικό βαθμό τόσο για τον καθορισμό της πιθανότητας, όσο και για τον καθορισμό του βαθμού στον οποίο ο κίνδυνος μπορεί να εκτιμηθεί αξιόπιστα. Όταν πρόσθετες πληροφορίες καθίστανται διαθέσιμες, η Διοίκηση του Ομίλου επανεξετάζει τις ενδεχόμενες ή πιθανές υποχρεώσεις σχετικά με εκκρεμείς αξιώσεις και νομικές υποθέσεις και αναθεωρεί, όπου απαιτείται, τις σχετικές εκτιμήσεις. Τέτοιες αναθεωρήσεις στις εκτιμήσεις της πιθανής υποχρέωσης μπορεί να έχουν σημαντική επίδραση στη χρηματοοικονομική θέση και τα αποτελέσματα του Ομίλου. Δεδομένης της σημαντικότητας του θέματος και του επιπέδου της κρίσης και των εκτιμήσεων που χρηματοοικονομικών μοντέλων. • Αξιολόγηση της ακρίβειας και αξιοπιστίας των εισροών που χρησιμοποιήθηκαν και αναφέρονται στις καταστάσεις αποτιμήσεων της εταιρείας και στις σχετικές εκθέσεις αποτίμησης των ειδικών εξωτερικών εμπειρογνωμόνων, λαμβάνοντας υπόψη σχετικά χρηματοοικονομικά δεδομένα από τις εταιρείες Παραχώρησης. • Αξιολόγηση της ικανότητας, αντικειμενικότητας και ανεξαρτησίας των εξωτερικών εκτιμητών. • Αξιολόγηση της μαθηματικής ακρίβειας των χρηματοοικονομικών μοντέλων. • Πραγματοποίηση συζητήσεων με τη Διοίκηση της Εταιρείας για τυχόν σημαντικές αλλαγές ή γεγονότα που σχετίζονται με τα εν λόγω Χρηματοοικονομικά Στοιχεία. • Αξιολόγηση της επάρκειας και καταλληλότητας των σχετικών γνωστοποιήσεων στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις. Η προσέγγιση του ελέγχου μας έγινε με βάση τον ελεγκτικό κίνδυνο και περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τη διενέργεια των ακόλουθων διαδικασιών: • Εξασφάλιση επιστολών νομικών συμβούλων αναφορικά με εκκρεμείς δικαστικές και λοιπές νομικές υποθέσεις. • Συζήτηση των σημαντικών εκκρεμών υποθέσεων απευθείας με τους νομικούς συμβούλους του Ομίλου και τους αρμοδίους της Διοίκησης. • Αξιολόγηση των εκτιμήσεων της Διοίκησης για τις σημαντικές υποθέσεις, λαμβανομένου υπόψη του ιστορικού των υποθέσεων. • Αξιολόγηση της επάρκειας και της καταλληλότητας των σχετικών γνωστοποιήσεων στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις. 65 απαιτήθηκαν, θεωρούμε πως αυτό αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου. Άλλες πληροφορίες Η διοίκηση είναι υπεύθυνη για τις άλλες πληροφορίες. Οι άλλες πληροφορίες περιλαμβάνονται στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου, για την οποία γίνεται σχετική αναφορά στην “Έκθεση επί άλλων Νομικών και Κανονιστικών Απαιτήσεων”, στις Δηλώσεις των Μελών του Διοικητικού Συμβουλίου, αλλά δεν περιλαμβάνουν τις χρηματοοικονομικές καταστάσεις και την έκθεση ελέγχου επί αυτών. Η γνώμη μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων δεν καλύπτει τις άλλες πληροφορίες και δεν εκφράζουμε με τη γνώμη αυτή οποιασδήποτε μορφής συμπέρασμα διασφάλισης επί αυτών. Σε σχέση με τον έλεγχό μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων, η ευθύνη μας είναι να αναγνώσουμε τις άλλες πληροφορίες και με τον τρόπο αυτό, να εξετάσουμε εάν οι άλλες πληροφορίες είναι ουσιωδώς ασυνεπείς με τις εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις ή τις γνώσεις που αποκτήσαμε κατά τον έλεγχο ή αλλιώς φαίνεται να είναι ουσιωδώς εσφαλμένες. Εάν, με βάση τις εργασίες που έχουμε εκτελέσει, καταλήξουμε στο συμπέρασμα ότι υπάρχει ουσιώδες σφάλμα σε αυτές τις άλλες πληροφορίες, είμαστε υποχρεωμένοι να αναφέρουμε το γεγονός αυτό. Δεν έχουμε τίποτα να αναφέρουμε σχετικά με το θέμα αυτό. Ευθύνες της διοίκησης και των υπευθύνων για τη διακυβέρνηση επί των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων Η διοίκηση έχει την ευθύνη για την κατάρτιση και εύλογη παρουσίαση των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως και για εκείνες τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου που η διοίκηση καθορίζει ως απαραίτητες, ώστε να καθίσταται δυνατή η κατάρτιση των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων απαλλαγμένων από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος. Κατά την κατάρτιση των εταιρικών και ενοποιημένων Χρηματοοικονομικών καταστάσεων, η διοίκηση είναι υπεύθυνη για την αξιολόγηση της ικανότητας της Εταιρείας και του Ομίλου να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους, γνωστοποιώντας όπου συντρέχει τέτοια περίπτωση, τα θέματα που σχετίζονται με τη συνεχιζόμενη δραστηριότητα και τη χρήση της λογιστικής αρχής της συνεχιζόμενης δραστηριότητας, εκτός και εάν η διοίκηση είτε προτίθεται να ρευστοποιήσει την Εταιρεία και τον Όμιλο ή να διακόψει τη δραστηριότητά τους ή δεν έχει άλλη ρεαλιστική εναλλακτική επιλογή από το να προβεί σ ’αυτές τις ενέργειες. Η Επιτροπή Ελέγχου (άρθ. 44 Ν. 4449/2017) της Εταιρείας έχει την ευθύνη εποπτείας της διαδικασίας χρηματοοικονομικής αναφοράς της Εταιρείας και του Ομίλου. Ευθύνες ελεγκτή για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων Οι στόχοι μας είναι να αποκτήσουμε εύλογη διασφάλιση για το κατά πόσο οι εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις, στο σύνολο τους, είναι απαλλαγμένες από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος και να εκδώσουμε έκθεση ελεγκτή, η οποία περιλαμβάνει τη γνώμη μας. Η εύλογη διασφάλιση συνιστά διασφάλιση υψηλού επιπέδου, αλλά δεν είναι εγγύηση ότι ο έλεγχος που διενεργείται σύμφωνα με τα ΔΠΕ, όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία, θα εντοπίζει πάντα ένα ουσιώδες σφάλμα, όταν αυτό υπάρχει. Σφάλματα δύναται να προκύψουν από απάτη ή από λάθος και θεωρούνται ουσιώδη όταν, μεμονωμένα ή αθροιστικά, θα μπορούσε εύλογα να αναμένεται ότι θα επηρέαζαν τις χρηματοοικονομικές αποφάσεις των χρηστών, που λαμβάνονται με βάση αυτές τις εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις. 66 Ως καθήκον του ελέγχου, σύμφωνα με τα ΔΠΕ όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία, ασκούμε επαγγελματική κρίση και διατηρούμε επαγγελματικό σκεπτικισμό καθ’ όλη τη διάρκεια του ελέγχου. Επίσης: • • • • • • Εντοπίζουμε και αξιολογούμε τους κινδύνους ουσιώδους σφάλματος στις εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος, σχεδιάζοντας και διενεργώντας ελεγκτικές διαδικασίες που ανταποκρίνονται στους κινδύνους αυτούς και αποκτούμε ελεγκτικά τεκμήρια που είναι επαρκή και κατάλληλα για να παρέχουν βάση για τη γνώμη μας. Ο κίνδυνος μη εντοπισμού ουσιώδους σφάλματος που οφείλεται σε απάτη είναι υψηλότερος από αυτόν που οφείλεται σε λάθος, καθώς η απάτη μπορεί να εμπεριέχει συμπαιγνία, πλαστογραφία, εσκεμμένες παραλείψεις, ψευδείς διαβεβαιώσεις ή παράκαμψη των δικλίδων εσωτερικού ελέγχου. Κατανοούμε τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου που σχετίζονται με τον έλεγχο, με σκοπό το σχεδιασμό ελεγκτικών διαδικασιών κατάλληλων για τις περιστάσεις, αλλά όχι με σκοπό τη διατύπωση γνώμης επί της αποτελεσματικότητας των δικλίδων εσωτερικού ελέγχου της Εταιρείας και του Ομίλου. Αξιολογούμε την καταλληλότητα των λογιστικών αρχών και μεθόδων που χρησιμοποιήθηκαν και το εύλογο των λογιστικών εκτιμήσεων και των σχετικών γνωστοποιήσεων που έγιναν από τη διοίκηση. Αποφαινόμαστε για την καταλληλότητα της χρήσης από τη διοίκηση της λογιστικής αρχής της συνεχιζόμενης δραστηριότητας και με βάση τα ελεγκτικά τεκμήρια που αποκτήθηκαν για το εάν υπάρχει ουσιώδης αβεβαιότητα σχετικά με γεγονότα ή συνθήκες που μπορεί να υποδηλώνουν ουσιώδη αβεβαιότητα ως προς την ικανότητα της Εταιρείας και του Ομίλου να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους. Εάν συμπεράνουμε ότι υφίσταται ουσιώδης αβεβαιότητα, είμαστε υποχρεωμένοι στην έκθεση ελεγκτή να επιστήσουμε την προσοχή στις σχετικές γνωστοποιήσεις των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων ή εάν αυτές οι γνωστοποιήσεις είναι ανεπαρκείς να διαφοροποιήσουμε τη γνώμη μας. Τα συμπεράσματά μας βασίζονται σε ελεγκτικά τεκμήρια που αποκτώνται μέχρι την ημερομηνία της έκθεσης ελεγκτή. Ωστόσο, μελλοντικά γεγονότα ή συνθήκες ενδέχεται να έχουν ως αποτέλεσμα η Εταιρεία και ο Όμιλος να παύσουν να λειτουργούν ως συνεχιζόμενη δραστηριότητα. Αξιολογούμε τη συνολική παρουσίαση, τη δομή και το περιεχόμενο των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων, συμπεριλαμβανομένων των γνωστοποιήσεων, καθώς και το κατά πόσο οι εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις απεικονίζουν τις υποκείμενες συναλλαγές και τα γεγονότα με τρόπο που επιτυγχάνεται η εύλογη παρουσίαση. Αποκτούμε επαρκή και κατάλληλα ελεγκτικά τεκμήρια αναφορικά με την χρηματοοικονομική πληροφόρηση των οντοτήτων ή των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων εντός του Ομίλου για την έκφραση γνώμης επί των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Είμαστε υπεύθυνοι για την καθοδήγηση, την επίβλεψη και την εκτέλεση του ελέγχου της Εταιρείας και των θυγατρικών της. Παραμένουμε αποκλειστικά υπεύθυνοι για την ελεγκτική μας γνώμη. Μεταξύ άλλων θεμάτων, κοινοποιούμε στους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση, το σχεδιαζόμενο εύρος και το χρονοδιάγραμμα του ελέγχου, καθώς και σημαντικά ευρήματα του ελέγχου, συμπεριλαμβανομένων όποιων σημαντικών ελλείψεων στις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου εντοπίζουμε κατά τη διάρκεια του ελέγχου μας. Επιπλέον, δηλώνουμε προς τους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση ότι έχουμε συμμορφωθεί με τις σχετικές απαιτήσεις δεοντολογίας περί ανεξαρτησίας και γνωστοποιούμε προς αυτούς όλες τις σχέσεις και άλλα θέματα που μπορεί εύλογα να θεωρηθεί ότι επηρεάζουν την ανεξαρτησία μας και τα σχετικά μέτρα προστασίας, όπου συντρέχει περίπτωση. Από τα θέματα που γνωστοποιήθηκαν στους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση, καθορίζουμε τα θέματα εκείνα που ήταν εξέχουσας σημασίας για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων της ελεγχόμενης χρήσεως και ως εκ τούτου αποτελούν τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου. 67 Έκθεση επί άλλων Νομικών και Κανονιστικών Απαιτήσεων 1. Έκθεση Διαχείρισης Διοικητικού Συμβουλίου Λαμβάνοντας υπόψη ότι η διοίκηση έχει την ευθύνη για την κατάρτιση της Έκθεσης Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου και της Δήλωσης Εταιρικής Διακυβέρνησης που περιλαμβάνεται στην έκθεση αυτή, κατ’ εφαρμογή των διατάξεων της παραγράφου 5 του άρθρου 2 του Ν. 4336/2015 (μέρος Β), σημειώνουμε ότι: α) Στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου περιλαμβάνεται δήλωση εταιρικής διακυβέρνησης, η οποία παρέχει τα πληροφοριακά στοιχεία που ορίζονται στο άρθρο 152 του Ν. 4548/2018. β) Κατά τη γνώμη μας η Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου έχει καταρτισθεί σύμφωνα με τις ισχύουσες νομικές απαιτήσεις των άρθρων 150-151 και 153-154 και της παραγράφου 1 (περιπτώσεις γ’ και δ’) του άρθρου 152 του Ν. 4548/2018 και το περιεχόμενο αυτής αντιστοιχεί με τις συνημμένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις της χρήσης που έληξε την 31.12.2020. γ) Με βάση τη γνώση που αποκτήσαμε κατά τον έλεγχό μας, για την εταιρεία ΑBAΞ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΡΓΟΛΗΠΤΙΚΗ – ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ – ΕΜΠΟΡΙΚΗ – ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ – ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ & ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΩΝ και το περιβάλλον της, δεν έχουμε εντοπίσει ουσιώδεις ανακρίβειες στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού της Συμβουλίου. 2. Συμπληρωματική Έκθεση προς την Επιτροπή Ελέγχου Η γνώμη μας επί των συνημμένων εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων είναι συνεπής με τη Συμπληρωματική Έκθεσή μας προς την Επιτροπή Ελέγχου της Εταιρείας, που προβλέπεται από το άρθρο 11 του κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) αριθ. 537/2014. 3. Παροχή μη ελεγκτικών υπηρεσιών Δεν παρείχαμε στην Εταιρεία και τις θυγατρικές της μη ελεγκτικές υπηρεσίες που απαγορεύονται σύμφωνα με το άρθρο 5 του κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) αριθ. 537/2014. 4. Διορισμός Ελεγκτή Διοριστήκαμε για πρώτη φορά ως Ορκωτοί Ελεγκτές Λογιστές της Εταιρείας με την από 24/06/2014 απόφαση της ετήσιας τακτικής γενικής συνέλευσης των μετόχων. Έκτοτε ο διορισμός μας έχει αδιαλείπτως ανανεωθεί για μια συνολική περίοδο 7 ετών με βάση τις κατ’ έτος λαμβανόμενες αποφάσεις της τακτικής γενικής συνέλευσης των μετόχων. Αγία Παρασκευή, 27 Απριλίου 2021 Ο Ορκωτός Ελεγκτής Λογιστής BDO Ορκωτοί Ελεγκτές Α.Ε. Λ. Μεσογείων 449, Αγ. Παρασκευή ΑΜ ΣΟΕΛ: 173 Ανδρέας Κωνσταντίνου ΑΜ ΣΟΕΛ: 30441 68 ΑΒΑΞ Α.Ε. ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΣΗΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2020 (Όλα τα ποσά είναι εκφρασμένα σε Ευρώ) ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2020 ΕΤΑΙΡΙΑ 31.12.2019 31.12.2020 31.12.2019 ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ Μη κυκλοφορούν Ενεργητικό Ιδιοχρησιμοποιούμενα ενσώματα πάγια στοιχεία Επενδύσεις σε ακίνητα Δικαιώματα χρήσης περιουσιακών στοιχείων Άυλα περιουσιακά στοιχεία Συμμετοχές σε επιχειρήσεις Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε εύλογη αξία μεσω λοιπών συνολικών εσόδων Δεσμευμένες καταθέσεις Λοιπά στοιχεία παγίου ενεργητικού Λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις Σύνολο μη κυκλοφορούντος Ενεργητικού Κυκλοφορούν Ενεργητικό Αποθέματα Συμβατικά περιουσιακά στοιχεία Απαιτήσεις από πελάτες Λοιπές απαιτήσεις Δεσμευμένες καταθέσεις Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα Σύνολο κυκλοφορούντος Ενεργητικού Ομάδα διάθεσης περιουσιακών στοιχείων κατεχόμενα προς πώληση Περιουσιακά στοιχεία κατεχόμενα προς πώληση 10 11 10α 12 13 123.261.026 12.523.237 63.554.335 7.123.148 237.286.385 103.227.418 12.702.859 47.172.388 6.828.489 252.612.497 34.923.316 3.359.336 30.077.058 657.254 89.356.674 38.008.136 3.343.136 3.194.849 242.455 84.522.586 15 22α 16 16 17 103.992.642 20.000.000 6.892.876 ‐ 24.251.923 598.885.574 114.589.952 20.000.000 828.337 ‐ 28.292.325 586.254.265 392.324.371 20.000.000 13.686.925 73.057.055 32.119.212 689.561.201 454.020.209 20.000.000 1.323.191 74.172.179 27.133.304 705.960.043 19 20 21 21 22α 22 39.561.001 159.161.574 161.936.919 168.581.911 32.745.107 50.517.050 612.503.562 19.095.550 126.107.923 153.927.603 124.800.637 49.031.848 71.052.312 544.015.873 34.456.724 158.655.614 135.852.818 156.235.111 28.895.771 37.331.722 551.427.760 11.231.308 119.347.740 132.757.860 109.109.065 34.150.976 61.084.456 467.681.404 25β 25γ ‐ ‐ 612.503.562 1.211.389.135 370.669.199 33.753.000 948.438.072 1.534.692.337 ‐ ‐ 551.427.760 1.240.988.962 18.680.058 33.753.000 520.114.462 1.226.074.506 29 29 30 43.296.455 146.651.671 22.406.306 23.296.455 146.651.671 30.037.456 43.296.455 146.651.671 21.787.091 23.296.455 146.651.671 30.303.678 Σύνολο Ενεργητικού ΙΔΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ Μετοχικό κεφάλαιο Αποθεματικό υπέρ το άρτιο Λοιπά αποθεματικά Αποθεματικά αναπροσαρμογής χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων σε εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων Προσαρμογή συναλλαγματικών ισοτιμιών Αποθεματικά άρθρου 48 Ν.4172/2013 (ενδοομιλικά μερίσματα απαλλασσόμενα της φορολογίας) Κέρδη (ζημίες) εις νέον 31 44.349.300 (7.829.767) 55.226.823 (4.908.763) 219.187.060 (8.973.119) 275.862.765 (4.887.675) 32 193.726.214 (365.898.121) 168.082.364 (354.191.521) 193.726.214 (321.861.394) 168.082.364 (319.042.181) 33 76.702.058 13.824.986 90.527.044 64.194.483 14.064.570 78.259.053 293.813.978 ‐ 293.813.978 320.267.074 ‐ 320.267.074 25 18 461.017.820 23.375.865 474.065.659 21.358.999 406.428.858 20.798.460 439.457.236 19.168.650 27 26 28 6.250.127 49.711.185 6.418.562 41.356.287 5.289.996 24.646.182 5.571.855 2.129.922 35.886.137 576.241.133 29.517.500 572.717.007 27.231.925 484.395.421 17.860.085 484.187.748 23 421.289.233 377.953.193 365.375.208 307.474.183 20 24 26 25 724.773 18.487.254 8.027.512 96.092.185 544.620.958 4.703.223 24.699.540 5.290.930 70.376.811 483.023.697 666.864 9.889.802 4.545.046 82.302.640 462.779.560 4.641.516 15.747.887 953.502 53.144.269 381.961.358 25β ‐ 544.620.958 400.692.581 883.716.278 ‐ 462.779.560 39.658.327 421.619.685 Σύνολο Υποχρεώσεων (δ) 1.120.862.091 1.456.433.285 947.174.981 905.807.433 ΣΥΝΟΛΟ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ (γ+δ) 1.211.389.135 1.534.692.337 1.240.988.962 1.226.074.506 Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων Μετόχων Εταιρίας (α) Μη ελέγχουσες συμμετοχές (β) Σύνολο ιδίων κεφαλαίων (γ)=(α+β) Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις Μακροπρόθεσμες Ομολογιακές Δανειακές υποχρεώσεις Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις Προβλέψεις για παροχές εργαζομένων κατά την έξοδο από την υπηρεσία Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις από μισθώσεις Λοιπές προβλέψεις και λοιπές μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις Σύνολο Μακροπρόθεσμων Υποχρεώσεων Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις Συμβατικές υποχρεώσεις Φόρος εισοδήματος και λοιποί φόροι πληρωτέοι Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις από μισθώσεις Τραπεζικός δανεισμός Σύνολο Βραχυπρόθεσμων Υποχρεώσεων Ομάδα διάθεσης υποχρεώσεων κατεχόμενα προς πώληση Ορισμένα κονδύλια επί των χρηματοοικονομικών καταστάσεων της προηγούμενης χρήσης έχουν αναταξινομηθεί για να είναι συγκρίσιμα με τα αντίστοιχα κονδύλια της παρούσας χρήσης. Η αναταξινόμηση αυτή δεν είχε καμία επίδραση στα ίδια κεφάλαια, στα αποτελέσματα μετά από φόρους και στα συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα μετά από φόρους της εταιρίας. Οι συνοδευτικέ συνοδευτικέςς σ σημειώσεις ημειώσεις αποτελούν αναπόσπαστο μέρος μέρος των Χ Χρηματοοικονομικών ρηματοοικονομικών καταστάσεων. καταστάσεων. 69 ΑΒΑΞ Α.Ε. ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΑΠΟ 1 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ ΜΕΧΡΙ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2020 (Όλα τα ποσά είναι εκφρασμένα σε Ευρώ εκτός από τα στοιχεία των μετοχών) ΟΜΙΛΟΣ Χρήση 1.1‐ 31.12.2020 Κύκλος εργασιών Κόστος πωλήσεων 1 2 444.024.003 (405.482.285) 432.106.040 (395.133.003) 54.979.732 42.588.413 38.541.718 36.973.037 3 3α 3β 574.802 ‐ (17.610.462) 3.371.779 ‐ (26.219.021) (2.950.549) ‐ (18.399.227) (12.924.141) (1.000.000) (23.275.805) 11α 4 5 6α 6β (179.622) (26.613.393) (12.020.170) 7.197.013 21.833.452 (88.148) (29.662.113) (12.870.199) 7.639.895 30.832.453 16.200 (17.669.254) (8.006.957) 1.843.247 40.027.320 (111.000) (17.689.983) (8.272.531) 16.854.089 35.175.814 28.161.352 15.593.059 33.402.499 25.729.482 ‐ (24.894.801) (961.192) (25.868.610) ‐ (20.815.119) ‐ (21.562.111) 3.266.551 (11.236.743) 12.587.380 4.167.370 3.220.561 (6.388.083) 2.311.911 (5.371.594) 6.487.112 (17.624.826) 14.899.291 (1.204.224) 7 7 Κέρδη/ (Ζημιές) προ φόρων Έξοδα Φόρου χρήσης Κέρδη/(Ζημιές) μετά από φόρους από συνεχιζόμενες δραστηριότητες 8 Κέρδη/(Ζημιές) μετά φόρων από διακοπείσες δραστηριότητες (σημ.25β) Κέρδη/(Ζημιές) μετά φόρων από συνεχιζόμενες & διακοπείσες δραστηριότητες Χρήση 1.1‐ 31.12.2019 575.927.296 (533.338.883) Κέρδη/ (Ζημιές) προ φόρων, χρηματοδοτικών & επενδυτικών αποτελεσμάτων Λοιπά χρηματοοικονομικά αποτελέσματα Χρηματοοικονομικό κόστος (καθαρό) Χρήση 1.1‐ 31.12.2020 576.556.030 (521.576.298) Μικτό κέρδος Λοιπά έσοδα ‐ έξοδα (καθαρά) Απομείωση κόστους υπεραξίας /συμμετοχών Διαγραφή επισφαλών απαιτήσεων & λοιπών προβλέψεων Κέρδη/(Ζημιές) εύλογης αξίας ακινήτων Έξοδα διοικητικής λειτουργίας Έξοδα διαθέσεως Έσοδα χρεογράφων Μερίδιο κερδών/(ζημιών) από συγγενείς εταιρίες ΕΤΑΙΡΙΑ Χρήση 1.1‐ 31.12.2019 ‐ (25.501.205) ‐ (6.716.001) 6.487.112 (43.126.031) 14.899.291 (7.920.225) 6.082.432 404.680 6.487.112 (42.967.202) (158.829) (43.126.031) 14.899.291 ‐ 14.899.291 (7.920.225) ‐ (7.920.225) 0,0450 (0,5533) 0,1103 (0,1020) ‐ Βασικά/ Προσαρμοσμένα (σε ευρώ) 0,0450 (0,2249) 0,1103 (0,0155) Από διακοπείσες δραστηριότητες ‐ Βασικά/ Προσαρμοσμένα (σε ευρώ) ‐ (0,3263) ‐ (0,0865) Τα καθαρά κέρδη/ (ζημιές) αναλογούν σε: Μετόχους Εταιρίας Μη ελέγχουσες συμμετοχές Κέρδη /(ζημιές) μετά από φόρους ανά μετοχή που αναλογούν στους μετόχους της μητρικής για την περίοδο Από συνεχιζόμενες και διακοπείσες δραστηριότητες ‐ Βασικά/ Προσαρμοσμένα (σε ευρώ) Από συνεχιζόμενες δραστηριότητες Μέσος σταθμικός όρος μετοχών Προτεινόμενο μέρισμα ανά μετοχή (σε €) Κέρδη/ (Ζημιές) προ φόρων, χρηματοδοτικών, επενδυτικών αποτελεσμάτων, συνολικών αποσβέσεων και προβλέψεων 135.031.899 0,0000 61.033.353 77.654.850 0,0000 58.082.913 135.031.899 0,0000 60.805.264 77.654.850 0,0000 60.331.795 Οι συνοδευτικές σημειώσεις αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των Χρηματοοικονομικών καταστάσεων. 70 ΑΒΑΞ Α.Ε. ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΥΝΟΛΙΚΩΝ ΕΣΟΔΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2020 (Όλα τα ποσά είναι εκφρασμένα σε Ευρώ) ΟΜΙΛΟΣ Χρήση 1.1‐ 31.12.2020 Κέρδη/ (Ζημιές) μετά φόρων περιόδου ΕΤΑΙΡΙΑ Χρήση 1.1‐ 31.12.2019 Χρήση 1.1‐ 31.12.2020 Χρήση 1.1‐ 31.12.2019 6.487.112 (43.126.031) 14.899.291 (7.920.225) (2.920.997) (2.641.757) (4.085.444) (2.453.715) 2.014.278 1.961.717 (397.667) 8.107.831 1.052.316 7.286.164 (10.507.173) (2.554.226) (56.776.114) 19.512.575 (1.246.428) 331.609 (980.679) 7.045 (174.190) 16.084.769 (250.624) 63.846.960 (485 987) (485.987) (2 208 061) (2.208.061) (410 321) (410.321) (2 455 696) (2.455.696) 116.637 529.934 98.477 589.367 Λοιπά συνολικά έσοδα Ποσά που αναταξινομούνται στην κατάσταση αποτελεσμάτων σε μεταγενέστερες περιόδους Συναλλαγματικές διαφορές από μετατροπή θυγατρικών εξωτερικού Αντιστάθμιση ταμειακών ροών Αποθεματικά αναπροσαρμογής αξίας λοιπών περιουσιακών στοιχείων Αποθεματικά αναπροσαρμογής χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων σε εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων Λοιπά αποθεματικά Φόρος εισοδήματος που αντιστοιχεί στα λοιπά συνολικά έσοδα Ποσά που δεν αναταξινομούνται στην κατάσταση αποτελεσμάτων σε μεταγενέστερες περιόδους Αποθεματικά Επανεκτίμησης υποχρεώσεων/παροχών προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία Φόρος εισοδήματος που αντιστοιχεί στα λοιπα συνολικά έσοδα Λοιπά συνολικά έσοδα περιόδου από συνεχιζόμενες δραστηριότητες μετά από φόρους Λοιπά συνολικά έσοδα περιόδου από διακοπείσες δραστηριότητες μετά από φόρους Λοιπά συνολικά έσοδα περιόδου από συνεχιζόμενες & διακοπείσες δραστηριότητες μετά από φόρους Συγκεντρωτικά Συνολικά Αποτελέσματα περιόδου Τα συγκεντρωτικά συνολικά αποτελέσματα περιόδου αναλογούν σε: Μετόχους Εταιρίας Μη ελέγχουσες συμμετοχές (13.601.527) ‐ 19.611.816 ‐ ‐ (61.352.388) ‐ 86.332.701 ‐ ‐ (13.601.527) 19.611.816 (61.352.388) 86.332.701 (7.114.415) (23.514.215) (46.453.097) 78.412.476 (7.519.102) 404.687 (7.114.415) (23.355.376) (158.840) (23.514.215) (46.453.097) ‐ (46.453.097) 78.412.476 ‐ 78.412.476 Οι συνοδευτικές σημειώσεις αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των Χρηματοοικονομικών καταστάσεων. 71 ΑΒΑΞ Α.Ε. ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΑΜΕΙΑΚΩΝ ΡΟΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗΝ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2020 (Όλα τα ποσά είναι εκφρασμένα σε Ευρώ) ΟΜΙΛΟΣ Χρήση 1.1‐ 31.12.2020 ΕΤΑΙΡΙΑ Χρήση 1.1‐ 31.12.2019 Χρήση 1.1‐ 31.12.2020 Χρήση 1.1‐31.12.2019 Λειτουργικές δραστηριοτήτες Κέρδη/ (Ζημιές) προ φόρων Πλέον/μείον προσαρμογές για: Αποσβέσεις Ζημιές/ (Κέρδη) εύλογης αξίας ακινήτων Προβλέψεις/Eπισφάλειες Έσοδα χρεογράφων Πιστωτικοί τόκοι Χρεωστικοί τόκοι Κόστος απομείωσης συμμετοχών Ζημιές/ (κέρδη) από Χρηματοοικονομικά εργαλεία Αποτελέσματα (έσοδα, έξοδα, κέρδη και ζημιές) επενδυτικής δραστηριότητας Συναλλαγματικές διαφορές Άλλα μη ταμειακά στοιχεία Μεταβολές στο κεφάλαιο κίνησης Μείωση/(Αύξηση) αποθεμάτων Μείωση/(Αύξηση) απαιτήσεων (Μείωση)/Αύξηση υποχρεώσεων (πλην δανειακών) Καταβεβλημένοι φόροι Συναλλαγματικές διαφοορές Σύνολο εισροών/(εκροών) από συνεχιζόμενες λειτουργικές δραστηριότητες Σύνολο εισροών/(εκροών) από διακοπείσες λειτουργικές δραστηριότητες Σύνολο εισροών/(εκροών) από συνεχιζόμενες & διακοπείσες λειτουργικές δραστηριότητες (α) 3.266.553 (11.236.743) 12.587.382 4.167.370 15.261.539 179.622 17.778.898 (7.197.013) (404.352) 25.299.153 ‐ ‐ 16.270.833 88.148 28.904.413 (7.639.895) (3.100.893) 28.969.503 ‐ 961.192 9.003.539 (16.200) 18.399.228 (1.843.247) (27.495) 20.842.614 ‐ ‐ 10.326.509 111.000 24.916.698 (16.854.089) (223.471) 21.785.582 1.000.000 ‐ (31.251.094) (108.762) (3.270.673) (26.974.466) 1.044.436 ‐ (39.379.131) (108.762) 2.795.514 (35.175.814) (1.036.833) ‐ (20.465.451) (85.133.711) 16.221.668 (207.904) 108.762 6.208.302 15.956.751 72.314.439 (2.068.051) ‐ (23.225.417) (100.532.580) 42.159.285 ‐ 108.762 214.443 24.529.831 61.189.438 (1.136.238) ‐ (59.236.508) 93.814.426 (69.922.765) ‐ 119.697.970 (20.232.935) ‐ (6.701.857) (69.922.765) 99.465.035 (59.236.508) 87.112.569 (49.943.518) (25.348.853) (11.702.995) (8.218.252) 36.935.577 4.649.812 33.985.609 2.409.613 15.326.111 ((4.421.064)) 404.352 7.197.013 (4.318.836) ‐ 8.628.220 ‐ (4.834.087) ((26.360.363)) 27.495 1.843.247 (4.318.836) ‐ 5.922.699 ‐ 31.251.094 36.848.884 39.379.131 29.789.883 36.749.565 20.459.227 32.338.037 25.585.107 Επενδυτικές δραστηριοτήτες Αγορές ενσωμάτων & άυλων παγίων στοιχείων Εισπράξεις από πωλήσεις ενσώματων και άυλων παγίων στοιχείων (Αγορά)/ Πώληση συγγενών, κοινοπραξιών και λοιπών επενδύσεων & Εισπράξεις από Πώληση Συμμετοχών Αγορά γ ρ Συμμετοχών μμ χ Τόκοι εισπραχθέντες Έσοδα Χρεογράφων Μερίσματα εισπραχθέντα Σύνολο εισροών/(εκροών) από συνεχιζόμενες επενδυτικές δραστηριότητες Σύνολο εισροών/(εκροών) από διακοπείσες επενδυτικές δραστηριότητες Σύνολο εισροών/(εκροών) από συνεχιζόμενες & διακοπείσες επενδυτικές δραστηριότητες (β) ‐ 268.753 ‐ 36.749.565 20.727.980 32.338.037 20.000.000 8.749.009 20.000.000 2.436.134 16.286.741 (1.572.685) (22.633.299) 786.900 (2.665.854) (48.053.229) (69.031.848) (1.722.096) (28.432.633) ‐ (2.137.161) (238.827) 5.255.206 (1.047.518) (20.214.563) ‐ (608.560) 532.136 26.117.243 Χρηματοδοτικές δραστηριοτήτες Αύξηση Μετοχικού Κεφαλαίου Εισπράξεις/(εξοφλήσεις) από εκδοθέντα/ αναληφθέντα δάνεια (σημείωση 25α) (Αύξηση)/ Μείωση δεσμευμένων καταθέσεων Εκροές αποπληρωμής υποχρεώσεων για μισθώσεις Τόκοι Πληρωθέντες Είσπραξη επιστρεπτέας προκαταβολής Πληρωμές τόκων για λειτουργικές μισθώσεις Σύνολο εισροών/(εκροών) από συνεχιζόμενες χρηματοδοτικές δραστηριότητες Σύνολο εισροών/(εκροών) από διακοπείσες χρηματοδοτικές δραστηριότητες Σύνολο εισροών/(εκροών) από συνεχιζόμενες & διακοπείσες χρηματοδοτικές δραστηριότητες (γ) Καθαρή αύξηση/(μείωση) στα ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα χρήσης (α)+(β)+(γ) Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα έναρξης χρήσης 12.637.937 ‐ 12.637.937 (140.627.958) 22.839.574 (117.788.384) 3.145.737 ‐ 3.145.737 ‐ (26.776.721) (54.150.977) (407.972) (23.353.420) ‐ (32.451) (104.721.541) ‐ (104.721.541) (20.535.263) 2.404.631 (23.752.734) 8.508.271 71.052.312 61.158.825 61.084.456 52.508.152 Ταμειακά διαθέσιμα από εξαγορά θυγατρικής ‐ 7.420.823 ‐ ‐ Ταμειακά διαθέσιμα απορροφούμενων εταιριών Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα λήξης χρήσης ‐ 68.033 ‐ 68.033 50.517.050 71.052.312 37.331.722 61.084.456 Οι πληρωμές τόκων έχουν μεταφερθεί από την ενότητα "μεταβολές στο κεφάλαιο κίνησης", στην ενότητα "χρηματοδοτικές δραστηριότητες". Η αναδιάταξη αυτή κρίθηκε ως πλέον κατάλληλη ώστε να παρέχεται περισσότερο σχετική και αξιόπιστη πληροφόρηση. Σχετικά, έχει γίνει αναδιάταξη και της συγκριτικής χρηματοοικονομικής καταστάσεως. Οι συνοδευτικές σημειώσεις αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των Χρηματοοικονομικών καταστάσεων. 72 ΑΒΑΞ Α.Ε. ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗΝ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2020 (Όλα τα ποσά είναι εκφρασμένα σε ευρώ) ΟΜΙΛΟΣ Μεταβολές Ιδίων Κεφαλαίων περιόδου 1 Ιανουαρίου 2019‐Δημοσιευμένα στοιχεία Καθαρό κέρδος περιόδου Λοιπά συνολικά έσοδα περιόδου Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα περιόδου Αποθεματικό φορολογημένα μερισμάτων άρθρου 48 Ν.4172/2013 Απορρόφηση θυγατρικής Προσθήκες μη ελεγχουσών συμμετοχών Μετοχικό Κεφάλαιο Κεφάλαιο υπέρ το άρτιο 23.296.455 ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ Λοιπά αποθεματικά 146.676.671 ‐ ‐ ‐ 62.994.812 ‐ 22.253.573 22.253.573 (25.000) ‐ ‐ ‐ 15.895 ‐ Προσαρμογή συναλλαγματικών ισοτιμιών (2.267.016) ‐ (2.641.747) (2.641.747) ‐ ‐ ‐ Αποθεματικά άρθρου 48 Ν. 4172/2013 Αποτελέσματα εις νέο 89.869.882 Ίδια Κεφάλαια Μετόχων Εταιρίας Μη ελέγχουσες συμμετοχές (231.773.345) (42.967.202) ‐ (42.967.202) 88.797.458 (42.967.202) 19.611.826 (23.355.376) 78.212.482 ‐ ‐ (74.886.820) (4.564.154) ‐ 3.300.662 (4.548.259) ‐ 2.153.663 ‐ 13.039.791 5.454.324 (4.548.260) 13.039.791 ‐ ‐ (970.045) (158.829) (11) (158.840) Σύνολο Κεφαλαίων 87.827.414 (43.126.031) 19.611.816 (23.514.215) Υπόλοιπο την η 31.12.2019 23 296 455 23.296.455 146 651 671 146.651.671 85 264 280 85.264.280 (4 908 763) (4.908.763) 168 082 364 168.082.364 (354 191 521) (354.191.521) 64 194 484 64.194.484 14 064 570 14.064.570 78 259 053 78.259.053 1 Ιανουαρίου 2020‐Δημοσιευμένα στοιχεία 23.296.455 146.651.671 168.082.364 (354.191.521) Καθαρό κέρδος περιόδου Λοιπά συνολικά έσοδα περιόδου ‐ ‐ Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα περιόδου ‐ Προσθήκες/ (Πώληση) μη ελεγχουσών συμμετοχών Αύξηση/ (Μείωση) Μετοχικού Κεφαλαίου Αποθεματικό φορολογημένα μερισμάτων άρθρου 48 Ν.4172/2013 (Μείωση) αποθεματικού λόγω πώλησης ακινήτου / λοιπές κινήσεις Υπόλοιπο την 31.12.2020 85.264.280 (4.908.763) ‐ ‐ ‐ (10.680.530) ‐ (2.921.004) ‐ (10.680.530) (2.921.004) 64.194.484 14.064.570 78.259.053 ‐ ‐ 6.082.432 ‐ 6.082.432 (13.601.534) 404.680 7 6.487.113 (13.601.527) ‐ 6.082.432 (7.519.102) 404.687 (7.114.415) ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ 20.000.000 43.296.455 146.651.671 (7.828.144) 66.755.606 ‐ (7.829.767) 25.643.850 ‐ 193.726.214 ‐ 20.000.000 (625.075) (625.075) ‐ 20.000.000 (25.643.850) ‐ ‐ ‐ 7.854.819 26.675 (19.196) 7.479 76.702.058 13.824.986 90.527.044 (365.898.121) 73 ΕΤΑΙΡΙΑ Μεταβολές Ιδίων Κεφαλαίων περιόδου 1 Ιανουαρίου 2019‐Δημοσιευμένα στοιχεία Μετοχικό Κεφάλαιο Κεφάλαιο υπέρ το άρτιο 23.296.455 146.676.671 Λοιπά αποθεματικά 217.364.131 ‐ Προσαρμογή συναλλαγματικών ισοτιμιών (2.433.960) ‐ Αποθεματικά άρθρου 48 Ν. 4172/2013 89.869.882 Καθαρό κέρδος περιόδου ‐ ‐ ‐ Λοιπά συνολικά έσοδα περιόδου ‐ ‐ 88.786.415 (2.453.715) ‐ Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα περιόδου ‐ ‐ 88.786.415 (2.453.715) ‐ Αποθεματικό φορολογημένα μερισμάτων άρθρου 48 Ν.4172/2013 ‐ (25.000) ‐ ‐ Απορρόφηση θυγατρικής ‐ ‐ 15.895 ‐ 78.212.482 ‐ Αποτελέσματα εις νέο Σύνολο Κεφαλαίων (225.451.542) 249.321.635 (7.920.225) (7.920.225) ‐ 86.332.701 (7.920.225) 78.412.476 (81.106.259) (2.918.777) (4.564.154) (4.548.259) Υπόλοιπα την 31.12.2019 23.296.455 146.651.671 306.166.442 (4.887.675) 168.082.364 (319.042.181) 320.267.074 1 Ιανουαρίου 2020‐Δημοσιευμένα στοιχεία 23.296.455 146.651.671 306.166.442 (4.887.675) 168.082.364 (319.042.181) 320.267.074 14.899.291 14.899.291 Καθαρό κέρδος περιόδου ‐ ‐ Λοιπά συνολικά έσοδα περιόδου ‐ ‐ (57.266.944) (4.085.444) ‐ Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα περιόδου ‐ ‐ (57.266.944) (4.085.444) ‐ Αύξηση/ (Μείωση) Μετοχικού Κεφαλαίου Αποθεματικό φορολογημένα μερισμάτων άρθρου 48 Ν.4172/2013 (Μείωση) αποθεματικού λόγω πώλησης ακινήτου / λοιπές κινήσεις 20.000.000 Υπόλοιπα την 31.12.2020 43.296.455 ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ 146.651.671 (7.925.346) 240.974.152 ‐ (8.973.119) ‐ ‐ 25.643.850 ‐ 193.726.214 ‐ 14.899.291 ‐ (61.352.388) (46.453.097) 20.000.000 (25.643.850) ‐ 7.925.346 ‐ (321.861.394) 293.813.978 Για σκοπούς αναλυτικότερης πληροφόρησης σημειώνεται ότι, από τα αποτελέσματα εις νέον έχουν μεταφερθεί ανακεφαλαιωτικά 193.726.214 ευρώ σε αποθεματικά από μερίσματα βάσει του άρθρου 48 του Ν. 4172/2013, τα οποία αφορούν έσοδα από μερίσματα συμμετοχών. Τα συσσωρευμένα αποτελέσματα εις νέον πριν την εν λόγω μεταφορά ανέρχονται σε ζημιές 128.135.180 ευρώ έναντι ζημιών 321.861.394 ευρώ όπως αναφέρονται στην ανωτέρω κατάσταση μεταβολών ιδίων κεφαλαίων. Οι συνοδευτικές σημειώσεις αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των Χρηματοοικονομικών καταστάσεων. 74 Στοιχεία και πληροφορίες A. ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΑ A.1 Γενικές Πληροφορίες για την Εταιρία και τον Όμιλο Η ΑΒΑΞ Α.Ε. είναι ανώνυμη εταιρία, εισηγμένη από το 1994 στην Κύρια Αγορά του Χρηματιστηρίου Αθηνών, έχει έδρα της το Μαρούσι Αττικής και μακρά εμπειρία σε όλο το φάσμα του κατασκευαστικού αντικειμένου (έργα υποδομής και ανοικοδόμησης, οικοδομικά, αυτοχρηματοδοτούμενα έργα, προκατασκευές, real estate κλπ.) τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό. Το 2002, η ΑΒΑΞ Α.Ε. συγχωνεύθηκε δι’ απορροφήσεως με την J&P (Ελλάς) Α.Τ.Ε. και την θυγατρική της ΕΤΕΚ Α.Ε., μετονομαζόμενη σε J&P‐ΑΒΑΞ Α.Ε. Παράλληλα, η ΕΤΕΘ Α.Ε. απορρόφησε την θυγατρική της ΑΙΧΜΗ Α.Τ.Ε. Στην συνέχεια και σύμφωνα με το Ν.2940/2001, η επικεφαλής του Ομίλου εταιρία J&P‐ ΑΒΑΞ Α.Ε. απέκτησε το εργοληπτικό πτυχίο 7ης Τάξης (ανώτατη), ενώ από τις θυγατρικές της η (νέα μετά τη συγχώνευση) ΕΤΕΘ Α.Ε. απέκτησε το εργοληπτικό πτυχίο 6ης Τάξης. Το 2007 η ΑΒΑΞ A.E. απέκτησε τη θυγατρική Αθηνά Α.Τ.Ε. η οποία κατά τη διάρκεια του 2018 συγχωνεύτηκε δι απορροφήσεως από την Εταιρεία μετά την υποβολή προαιρετικής δημόσιας πρότασης και την άσκηση του δικαιώματος “squeeze‐ out” των μετόχων μειοψηφίας της ΑΘΗΝΑ Α.Τ.Ε. Στις αρχές του 2019, η Εταιρεία μετονομάστηκε και πάλι σε ΑΒΑΞ Α.Ε. σύμφωνα με τη Γενική Συνέλευση των μετόχων της εταιρίας στις 27/03/2019 και τη λήψη εγκριτικής απόφασης με αριθμό 40094/09‐04‐ 2019 από το Υπουργείο Οικονομίας και Ανάπτυξης. A.2 Φύση Δραστηριοτήτων Η στρατηγική ανάπτυξης του Ομίλου ΑΒΑΞ είναι δομημένη γύρω από τρεις βασικούς άξονες: • Παραχωρήσεις o Έντονη παρουσία σε δημοπρατήσεις έργων με συμβάσεις παραχώρησης, προκειμένου να εξασφαλισθεί κατασκευαστικό αντικείμενο και τακτικά έσοδα σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα. o Υποστήριξη της ειδικής εσωτερικής μονάδας αυτοχρηματοδοτούμενων έργων και του υπάρχοντος δικτύου εξειδικευμένων εξωτερικών συνεργατών (μελετητικά γραφεία, τραπεζοασφαλιστικό σύστημα, νομικοί οίκοι) για την αποτελεσματική διεκδίκηση και ανάληψη έργων παραχώρησης αλλά και την μεγιστοποίηση των ωφελειών από την οικονομική διαχείριση των παραχωρήσεων με τον περιορισμό των συνδεδεμένων χρηματοοικονομικών κινδύνων. • Επιχειρηματική Στρατηγική o Ανάπτυξη στα πρότυπα των μεγάλων διεθνών κατασκευαστικών Ομίλων, με διαφοροποίηση των εσόδων μέσω διεύρυνσης των δραστηριοτήτων σε συναφείς τομείς, όπως τα περιβαλλοντικά έργα, το facility management (συντήρηση, λειτουργία & διαχείριση μεγάλων κτιρίων), η διαχείριση & επεξεργασία στερεών, ειδικών και βιολογικών αποβλήτων, καθώς και μη συναφείς δραστηριότητες οι οποίες προσφέρουν ικανοποιητικές προοπτικές, όπως το δίκτυο Auteco για τον τεχνικό έλεγχο οχημάτων. • Ενέργεια o Εμφαση σε έργα βιομηχανικού χαρακτήρα στον τομέα της ενέργειας, για την κατασκευή υποδομών παραγωγής ενέργειας και σταθμών LNG, με ειδίκευση σε έργα τύπου EPC (μελέτη και κατασκευή). 75 o Προσεκτική διείσδυση στην εγχώρια αγορά της χονδρικής εμπορίας και λιανικής πώλησης ηλεκτρικού ρεύματος και φυσικού αερίου, καθώς και την ανάπτυξη έργων ΑΠΕ, είτε αυτόνομα είτε σε συνεργασία με σοβαρούς επιχειρηματικούς εταίρους. B. ΠΛΑΙΣΙΟ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ Β.1. Συμμόρφωση με τα Δ.Π.Χ.Α. Οι ενοποιημένες και εταιρικές χρηματοοικονομικές καταστάσεις της ΑΒΑΞ Α.Ε. της 31ης Δεκεμβρίου 2020, καλύπτουν περίοδο από την 1η Ιανουαρίου έως και την 31η Δεκεμβρίου 2020, είναι σύμφωνες με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (Δ.Π.Χ.Α.) τα οποία έχουν εκδοθεί από την Επιτροπή Διεθνών Λογιστικών Προτύπων (IASB), καθώς και των ερμηνειών τους, οι οποίες έχουν εκδοθεί από την Επιτροπή Ερμηνείας Προτύπων (I.F.R.I.C.) της IASB και τα οποία έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Β.2. Βάση κατάρτισης των χρηματοοικονομικών καταστάσεων Οι ενοποιημένες και εταιρικές χρηματοοικονομικές καταστάσεις της ΑΒΑΞ Α.Ε. έχουν συνταχθεί με βάση την αρχή της συνέχισης της δραστηριότητας (going concern) και την αρχή του ιστορικού κόστους όπως αυτή τροποποιείται με την αναπροσαρμογή συγκεκριμένων στοιχείων ενεργητικού και παθητικού σε τρέχουσες αξίες εκτός από ορισμένα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις (συμπεριλαμβανομένων και των παραγώγων), τα οποία έχουν αποτιμηθεί στην εύλογη αξία τους. Οι πολιτικές που αναφέρονται παρακάτω έχουν εφαρμοσθεί με συνέπεια σε όλες τις περιόδους που παρουσιάζονται. Η σύνταξη χρηματοοικονομικών καταστάσεων σύμφωνα με τα Δ.Π.Χ.Α. απαιτεί τη χρήση εκτιμήσεων και κρίσης κατά την εφαρμογή των λογιστικών αρχών της Εταιρίας. Σημαντικές παραδοχές (Γ.23) από την Διοίκηση για την εφαρμογή των λογιστικών μεθόδων της εταιρίας έχουν επισημανθεί όπου κρίνεται κατάλληλα. Γ. ΒΑΣΙΚΕΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ Οι λογιστικές αρχές βάσει των οποίων συντάσσονται οι συνημμένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις και τις οποίες συστηματικά εφαρμόζει ο Όμιλος είναι οι ακόλουθες: Γ.1. Ενοποιήσεις θυγατρικών επιχειρήσεων (Δ.Π.Χ.Α. 10) και Επιχειρηματικές συνενώσεις (Δ.Π.Χ.Α. 3) Επενδύσεις σε Θυγατρικές Είναι όλες οι εταιρίες που διοικούνται και ελέγχονται, άμεσα ή έμμεσα, από άλλη εταιρία (μητρική) με την κατοχή της πλειοψηφίας των δικαιωμάτων ψήφου της εταιρίας στην οποία έγινε η επένδυση. Οι θυγατρικές ενοποιούνται πλήρως (ολική ενοποίηση) με την μέθοδο της εξαγοράς από την ημερομηνία που αποκτάται ο έλεγχος επ’ αυτών και παύουν να ενοποιούνται από την ημερομηνία που τέτοιος έλεγχος δεν υφίσταται. 76 Η εξαγορά θυγατρικής από τον Όμιλο λογιστικοποιείται βάσει της μεθόδου της εξαγοράς. Το κόστος κτήσης μιας θυγατρικής είναι η εύλογη αξία των στοιχείων ενεργητικού που δόθηκαν, των μετοχών που εκδόθηκαν και των υποχρεώσεων που αναλήφθηκαν κατά την ημερομηνία της ανταλλαγής. Τυχόν κόστη άμεσα συνδεδεμένα με την συναλλαγή επιβαρύνουν τα αποτελέσματα της χρήσης. Τα εξατομικευμένα στοιχεία του ενεργητικού, υποχρεώσεις και ενδεχόμενες υποχρεώσεις που αποκτώνται σε μια επιχειρηματική συνένωση επιμετρώνται κατά την εξαγορά στις εύλογες αξίες τους ανεξαρτήτως του ποσοστού συμμετοχής. Το κόστος αγοράς πέραν της εύλογης αξίας των επί μέρους στοιχείων που αποκτήθηκαν, καταχωρείται ως υπεραξία. Αν το συνολικό κόστος της αγοράς είναι μικρότερο από την εύλογη αξία των επί μέρους στοιχείων που αποκτήθηκαν, η διαφορά καταχωρείται άμεσα στα αποτελέσματα. Διεταιρικές συναλλαγές, υπόλοιπο και μη πραγματοποιημένα κέρδη από συναλλαγές μεταξύ των εταιριών του Ομίλου απαλείφονται. Οι ζημιές μεταξύ των εταιριών του Ομίλου (μη πραγματοποιηθείσες σε επίπεδο Ομίλου) επίσης απαλείφονται, εκτός εάν η συναλλαγή παρέχει ενδείξεις απομείωσης, του μεταβιβασθέντος στοιχείου ενεργητικού. Οι λογιστικές αρχές των θυγατρικών έχουν τροποποιηθεί ώστε να είναι ομοιόμορφες με αυτές που έχουν υιοθετηθεί από τον Όμιλο. Στον ισολογισμό της Εταιρίας οι συμμετοχές σε θυγατρικές εμφανίζονται στην αξία κτήσης μείον τις ζημίες απομείωσης, εφόσον υπάρχουν. Ο έλεγχος της απομείωσης (impairment test) διενεργείται όποτε υπάρχουν σαφείς ενδείξεις απομείωσης με βάση τις διατάξεις του Δ.Λ.Π. 36 «Απομείωση αξίας περιουσιακών στοιχείων». Επενδύσεις σε Συγγενείς (Δ.Λ.Π. 28) Είναι οι επιχειρήσεις αυτές πάνω στις οποίες ο Όμιλος μπορεί να ασκήσει σημαντική επιρροή αλλά δεν πληρούν τις προϋποθέσεις για να χαρακτηρισθούν είτε θυγατρικές είτε συμμετοχή σε κοινοπραξία. Οι παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν από τον Όμιλο συνιστούν ότι το κατεχόμενο ποσοστό μεταξύ 20% και 50% δικαιωμάτων ψήφου μιας εταιρίας υποδηλώνει σημαντική επιρροή πάνω στην εταιρία αυτή. Επενδύσεις σε συγγενείς επιχειρήσεις αρχικά αναγνωρίζονται στο κόστος και κατόπιν αποτιμώνται σύμφωνα με τη μέθοδο της καθαρής θέσης. Το μερίδιο του Ομίλου στα κέρδη ή τις ζημιές των συγγενών επιχειρήσεων μετά την εξαγορά αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα, ενώ το μερίδιο των μεταβολών των αποθεματικών μετά την εξαγορά, αναγνωρίζεται στα αποθεματικά. Οι συσσωρευμένες μεταβολές επηρεάζουν την λογιστική αξία των επενδύσεων σε συγγενείς επιχειρήσεις. Όταν η συμμετοχή του Ομίλου στις ζημίες σε μια συγγενή επιχείρηση ισούται ή υπερβαίνει τη συμμετοχή της στη συγγενή επιχείρηση, συμπεριλαμβανομένων οποιονδήποτε άλλων επισφαλών απαιτήσεων, ο Όμιλος δεν αναγνωρίζει περαιτέρω ζημίες, εκτός και αν έχει καλύψει υποχρεώσεις ή έχει ενεργήσει πληρωμές εκ μέρους της συγγενούς επιχείρησης και εν γένει εκείνων που προκύπτουν από την μετοχική ιδιότητα. Μη πραγματοποιημένα κέρδη από συναλλαγές μεταξύ του Ομίλου και των συνδεδεμένων επιχειρήσεων απαλείφονται κατά το ποσοστό συμμετοχής του Ομίλου στις συγγενείς επιχειρήσεις. Μη πραγματοποιημένες ζημιές απαλείφονται, εκτός εάν η συναλλαγή παρέχει ενδείξεις απομείωσης του μεταβιβασθέντος στοιχείου του ενεργητικού. Οι λογιστικές αρχές των συγγενών επιχειρήσεων έχουν τροποποιηθεί ώστε να είναι ομοιόμορφες με αυτές που έχουν υιοθετηθεί από τον Όμιλο. 77 Σχήματα υπό κοινό έλεγχο (Δ.Π.Χ.Α. 11) Το Δ.Π.Χ.Α. 11 εστιάζει στα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις, που απορρέουν από τα σχήματα υπό κοινό έλεγχο, παρά στη νομική τους μορφή. Μια κοινή συμφωνία έχει τα εξής βασικά χαρακτηριστικά: • Τα μέρη δεσμεύονται με συμβατική συμφωνία • Η συμβατική συμφωνία προσδίδει σε δύο ή περισσότερα από τα μέρη κοινό έλεγχο Οι τύποι των συμφωνιών περιορίζονται σε δύο: από κοινού ελεγχόμενες δραστηριότητες (κοινές επιχειρήσεις) και κοινοπραξίες. • • Μια κοινή επιχείρηση είναι από κοινού συμφωνία στην οποία τα μέρη που ασκούν κοινό έλεγχο στη συμφωνία διατηρούν δικαιώματα στα στοιχεία ενεργητικού και υποχρεώσεις για τα στοιχεία παθητικού που σχετίζονται με τη συμφωνία. Μια κοινοπραξία είναι από κοινού συμφωνία στην οποία τα μέρη διατηρούν δικαιώματα στην καθαρή θέση της συμφωνίας. Ανεξαρτήτως σκοπού και δομής των συμφωνιών, η κατηγοροποίηση των κοινών συμφωνιών εξαρτάται από τα δικαιώματα και υποχρεώσεις που προκύπτουν για τα μέρη βάσει των συμφωνιών. Σύμφωνα με το νέο πρότυπο τα κοινοπρακτικά σχήματα που η νομική τους μορφή παρέχει στα μέρη άμεσα δικαιώματα επί των περιουσιακών στοιχείων και ευθύνες επί των υποχρεώσεων, προϋποθέτει ομόφωνη αποδοχή και έγκριση των αποφάσεων των μερών που ασκούν τον κοινό έλεγχο. Οι παράγοντες που ο Όμιλος εξετάζει για να προσδιορίσει ότι τα σχήματα είναι υπό κοινό έλεγχο περιλαμβάνουν τη δομή, τη νομική μορφή, τη συμβατική συμφωνία και λοιπά γεγονότα και καταστάσεις. Τα σχήματα υπό κοινό έλεγχο (κατασκευαστικές κοινοπραξίες) κατηγοριοποιούνται ως κοινές επιχειρήσεις και εφαρμόζεται αναλογική ενοποίηση καθώς σε αυτές τις κοινοπραξίες η εταιρία διατηρεί σταθερά ποσοστά σε δικαιώματα και υποχρεώσεις. Η αναλογική ενοποίηση γίνεται σε επίπεδο εταιρίας (απλών οικονομικών καταστάσεων). Ένα μέρος σε κοινή επιχείρηση αναγνωρίζει βάσει του ποσοστού συμμετοχής του: • • • • Τα στοιχεία ενεργητικού Τις υποχρεώσεις Τα έσοδα Τα έξοδα Επίσης το μέρος σε κοινή επιχείρηση χειρίζεται λογιστικά τα ανωτέρω στοιχεία που αφορούν τη συμμετοχή του στην κοινή επιχείρηση βάσει των σχετικών Δ.Π.Χ.Α.. Δομή του Ομίλου: Ο Όμιλος ΑΒΑΞ απαρτίζεται από τις εξής θυγατρικές εταιρίες οι οποίες ενοποιούνται με την μέθοδο της ολικής ενοποίησης: Επωνυμία ΑΒΑΞ Α.Ε., Αθήνα ΕΤΕΘ Α.Ε., Θες/νίκη % συμμετοχής της ΑΒΑΞ Α.Ε. Α.Φ.Χ.* Μητρική 2015 – 2020 100% 2015 – 2020 78 ΕΛΒΙΕΞ Ο.Ε., Ιωάννινα 60% 2015 – 2020 AVAX DEVELOPMENT Α.Ε., Αθήνα 100% 2015 – 2020 TASK ΑΒΑΞ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Α.Ε., Αθήνα CONCURENT REAL INVESTMENΤS SRL, Ρουμανία 100% 2017 – 2020 95,24% 2005 – 2020 SC BUPRA DEVELOPMENT SRL, Ρουμανία 99,93% 2005 – 2020 ΑΒΑΞ ΙΚΤΕΟ Α.Ε., Αθήνα SC FAETHON DEVELOPMENTS SRL, Ρουμανία MONDO TRAVEL Α.Ε. (υπό εκκαθάριση), Αθήνα ΑΒΑΞ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ Α.Ε. (πρωην ΑΚΙΝΗΤΑ ΕΥΒΟΙΑΣ Α.Ε.), Αθήνα 94% 2015 – 2020 100% 2006 – 2020 99,999% 2015 – 2020 99,967% 2015 – 2020 99,84% 2015 – 2020 ΑΒΑΞ INTERNATIONAL LTD, Κύπρος 100% 2016 – 2020 AVAX MIDDLE EAST LTD, Κύπρος GAS AND POWER TECH DMCC, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα CONSPEL EMIRATES LLC, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα 100% 2019 – 2020 100% 2019 – 2020 49% 2019 – 2020 ABU DHABI J&P LLC, Άμπου Ντάμπι 49% 2019 – 2020 ΑVAX (CYPRUS) LTD, Κύπρος GLAVIAM ΕΛΛΑΣ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΕΠΕ, Πειραιάς 100% 2020 100% 2016 – 2020 VOLTERRA A.E., Αθήνα 100% 2017 – 2020 VOLTERRA K‐R A.E., Αθήνα 55% 2015 – 2020 ΗΛΙΟΦΑΝΕΙΑ Α.Ε., Αθήνα VOLTERRA ΛΥΚΟΒΟΥΝΙ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Α.Ε., Αθήνα VOLTERRA L‐S ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Α.Ε., Αθήνα VOLTERRA ΚΟΥΚΟΥΛΙ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Α.Ε., Αθήνα VOLTERRA ΔΟΥΚΑΣ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Α.Ε., Αθήνα 100% 2015 – 2020 55% 2017 – 2020 100% 2018 – 2020 100% 2020 100% 2020 ATHENA LIBYA COMPANY, Λιβύη 65% ‐ ΑΘΗΝΑ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ Α.Ε., Αθήνα 99% 2015 & 2019‐2020 51,52% 2016 & 2019‐2020 100% 2019‐2020 ΜΑΡΙΝΑ ΑΘΗΝΩΝ Α.Ε., Αθήνα ΕΡΓΟΝΕΤ Α.Τ.Ε., Αθήνα P.S.M. SUPPLIERS LTD, Λιβύη 79 AVAX & POWER TECHNOLOGIES CYPRUS LTD 90% 2020 Η εταιρία J&P AVAX INTERANTIONAL DWC‐LLC σταμάτησε τη δραστηριότητα της και διαλύθηκε εντός του 2020. Επίσης κατά τη διάρκεια του έτους η εταιρία AVAX INTERNATIONAL LTD ίδρυσε την εταιρία AVAX (CYPRUS) LIMITED, θυγατρική 100%. *Α.Φ.Χ.: Ανέλεγκτες Φορολογικά Χρήσεις Οι φορολογικοί έλεγχοι των χρήσεων 2014, 2015, 2016, 2017, 2018 & 2019 της Εταιρίας και των θυγατρικών της που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα, επίσης διενεργήθηκαν από Ορκωτό Ελεγκτή Λογιστή βάσει των διατάξεων του άρθρου 65Α παρ. 1 Ν.4174/2013 και έλαβαν Πιστοποιητικά Φορολογικής Συμμόρφωσης με «Συμπέρασμα χωρίς επιφύλαξη». Να σημειωθεί επίσης ότι για τις χρήσεις 2016 και εντεύθεν, ο φορολογικός έλεγχος και η έκδοση Πιστοποιητικού Φορολογικής Συμμόρφωσης από τους Νόμιμους Ελεγκτές, ισχύουν σε προαιρετική βάση. Ο Όμιλος και η Εταιρία επέλεξαν τη συνέχιση του φορολογικού ελέγχου από τους Ορκωτούς Ελεγκτές Λογιστές. Για τη χρήση 2020 η Εταιρία και οι θυγατρικές της που φορολογούνται στην Ελλάδα, έχουν υπαχθεί στο φορολογικό έλεγχο από Ορκωτό Ελεγκτή Λογιστή βάσει των διατάξεων του αρ.65Α παρ. 1 Ν.4174/2013 όπως τροποποιήθηκε και ισχύει μέχρι σήμερα. Ο έλεγχος αυτός για τη χρήση 2020 βρίσκεται σε εξέλιξη και το σχετικό φορολογικό πιστοποιητικό προβλέπεται να χορηγηθεί μετά τη δημοσίευση των χρηματοοικονομικών καταστάσεων της χρήσης 2020. Αν μέχρι την ολοκλήρωση του φορολογικού ελέγχου προκύψουν πρόσθετες φορολογικές υποχρεώσεις, εκτιμούμε ότι αυτές δεν θα έχουν ουσιώδη επίδραση στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις. Σημειώνεται ότι στην χρήση 2020 ελέγχθηκε η εταιρεία από το Κέντρο Ελέγχου Μεγάλων Επιχειρήσεων για την χρήση 2014 και οι φορολογικές διαφορές που προέκυψαν επιβάρυναν τα αποτελέσματα της τρέχουσας χρήσης της εταιρείας και του Ομίλου. Επίσης ελέγχθηκε και μία Θυγατρική του Ομίλου για τις χρήσεις 2014, 2015 και 2016 από το Κέντρο Μεγάλων Επιχειρήσεων και οι διαφορές που προέκυψαν επιβάρυναν τα αποτελέσματα της τρέχουσας χρήσης του Ομίλου. Επιπλέον σημειώνεται ότι βρίσκεται σε εξέλιξη ο φορολογικός έλεγχος για την χρήση 2015, βάσει εντολής που έλαβε η εταιρεία μέσα στη χρήση 2020. Οι συγγενείς εταιρίες του Ομίλου οι οποίες ενοποιούνται με την μέθοδο της καθαρής θέσης είναι οι κάτωθι: Επωνυμία 5N A.E., Αθήνα ΑΘΗΝΑΪΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ Α.Ε., Αθήνα ΑΤΤΙΚΑ ΔΙΟΔΙΑ Α.Ε., Αθήνα ΑΤΤΙΚΗ ΟΔΟΣ Α.Ε., Αθήνα POLISPARK ΑΣΤΙΚΗ ΣΤΑΘΜΕΥΣΗ Α.Ε., Αθήνα 3G Α.Ε., Αθήνα ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΚΥΚΛΑΔΩΝ Α.Ε., Αθήνα SC ORIOL REAL ESTATE SRL, Ρουμανία ΣΤΑΘΜΟΙ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Α.Ε. ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΗΣ, Αθήνα ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΔΡΟΜΟΣ ΑΙΓΑΙΟΥ Α.Ε., Λάρισα ΓΕΦΥΡΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ Α.Ε., Αθήνα % Συμμετοχής 45,00% 24,69% 34,22% 34,21% 28,76% 50,00% 45,00% 50,00% 24,70% 23,61% 21,55% 80 ΓΕΦΥΡΑ Α.Ε., Αθήνα ΜΑΡΙΝΑ ΛΕΜΕΣΟΥ, Λεμεσός ΣΤΑΘΜΟΣ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΑΓ.ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ Α.Ε., Αθήνα METROPOLITAN ATHENS PARK A.E., Αθήνα STARWARE ENTERPRISES LTD, Κύπρος ΒΙΟΕΝΕΡΓΕΙΑ Α.Ε. ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΠΟΡΩΝ, Ελλάδα ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ ΗΛΕΙΑΣ Α.Ε Ε.Σ, Ελλάδα ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ ΗΛΕΙΑΣ ΑΕ ΕΙΔ.Σ, Ελλάδα 20,53% 33,50% 54,26% 22,91% 50,00% 45,00% 50,00% 50,00% Κατά τη διάρκεια του 2020, η εταιρία ΣΤΑΘΜΟΣ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ Ν. ΣΜΥΡΝΗΣ, απορροφήθηκε από την εταιρία ΑΘΗΝΑΪΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ Α.Ε. Επίσης η εταιρία ΠΑΡΚΑ ΑΝΑΨΥΧΗΣ Α.Ε. εκκαθαρίστηκε εντός του 2020. Τα σχήματα υπό κοινό έλεγχο (Κατασκευαστικές Κοινοπραξίες ή εταιρίες) στα οποία συμμετέχει είτε η μητρική Εταιρία είτε οι θυγατρικές της, ενοποιούνται με την μέθοδο της αναλογικής ενοποίησης στις ατομικές χρηματοοικονομικές καταστάσεις της μητρικής Εταιρίας καθώς και των θυγατρικών για τις αντίστοιχες συμμετοχές τους. Τα συνολικά ποσοστά συμμετοχής στα σχήματα υπό κοινό έλεγχο (Κατασκευαστικές Κοινοπραξίες) είναι τα κάτωθι: % Επωνυμία Συμμετοχής 1. Κ/Ξ ΑΒΑΞ Α.Ε.‐ΕΤΕΘ Α.Ε., Αθήνα (ΣΜΑΕΚ) 100,00% 2. Κ/Ξ ΑΒΑΞ Α.Ε.‐ ΕΤΕΘ Α.Ε., Αθήνα (Προαστιακός Σιδηρόδρομος) 100,00% 3. Κ/Ξ ΑΒΑΞ Α.Ε.‐Κ/Ξ IMPREGILO S.p.A‐ΑΒΑΞ Α.Ε.‐ΕΜΠΕΔΟΣ Α.Ε., Αθήνα 66,50% 4. Κ/Ξ ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε.‐ΑΒΑΞ Α.Ε.‐ΑΛΤΕ Α.Τ.Ε.‐ΑΤΤΙΚΑΤ Α.Τ.Ε.‐ΕΤΕΘ Α.Ε.‐ ΠΑΝΤΕΧΝΙΚΗ Α.Ε.‐ΕΜΠΕΔΟΣ Α.Ε., Αθήνα 30,84% 5. Κ/Ξ ΑΒΑΞ Α.Ε.‐ΕΚΤΕΡ Α.Ε.‐ΚΟΡΩΝΙΣ Α.Ε., Αθήνα 36,00% 6. Κ/Ξ ΑΒΑΞ Α.Ε.‐ΒΙΟΤΕΡ Α.Ε., Αθήνα 50,00% 7. Κ/Ξ ΑΒΑΞ Α.Ε.‐ΔΙΕΘΝΕΣ ΤΑΠΗΤΟΥΡΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ Α.Ε.Ε., Αθήνα 99,90% 8. Κ/Ξ ΕΤΕΘ Α.Ε.‐ΑΒΑΞ Α.Ε.‐ΤΕΡΝΑ Α.Ε.‐ΠΑΝΤΕΧΝΙΚΗ Α.Ε., Αθήνα 47,00% 9. Κ/Ξ ΤΟΜΕΣ Α.Τ.Ε. – ΕΤΕΘ Α.Ε., Χανιά 50,00% 10. Κ/Ξ ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε. – ΑΕΓΕΚ Α.Ε. – ΑΒΑΞ Α.Ε. – SELI S.p.A., Αθήνα 20,00% 11. Κ/Ξ «ΚΟΙΝΟΠΡΑΞΙΑ ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε. – ΔΟΜΟΤΕΧΝΙΚΗ Α.Ε.– ΘΕΜΕΛΙΟΔΟΜΗ Α.Ε.» ‐ ΤΕΡΝΑ Α.Ε. – ΕΤΕΘ Α.Ε., Θεσσαλονίκη 25,00% 12. Κ/Ξ ΑΒΑΞ Α.Ε. – FCC CONSTRUCCION S.A., Αθήνα 49,99% 13. Κ/Ξ ΕΤΕΘ Α.Ε. – ΤΡΙΚΑΤ Α.Τ.Ε. – ΒΙΟΤΕΡ Α.Ε., Αθήνα 40,00% 14. Κ/Ξ ΑΠΙΟΝ ΚΛΕΟΣ (ΕΛΕΥΣΙΝΑ – ΠΑΤΡΑ), Ελευσίνα 21,00% 15. Κ/Ξ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ ΜΑΛΙΑΚΟΣ – ΚΛΕΙΔΙ, Λάρισα 20,70% 16. Κ/Ξ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΑΤΤ.ΟΔΟΥ, Αθήνα 30,84% 81 17. Κ/Ξ ΠΡΟΑΣΤΙΑΚΟΥ ΣΙΔΗΡΟΔΡΟΜΟΥ, ΣΚΑ ΠΕΙΡΑΙΑΣ, Β’ΦΑΣΗ, Αθήνα 33,33% 18. Κ/Ξ ΕΡΓΟΤΕΜ Α.Τ.Ε.Β.Ε. – ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε. – ΕΤΕΘ Α.Ε., Αθήνα 15,00% 19. Κ/Ξ ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε. – ΑΒΑΞ Α.Ε. (ΔΙΚΤΥΑ ΟΤΕ), Αθήνα 50,00% 20. Κ/Ξ ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε. – ΑΒΑΞ Α.Ε. – ΙΝΤΡΑΚΑΤ (Ο.Α. ΤΡΙΠΟΛΗ‐ΚΑΛΑΜΑΤΑ‐ ΜΩΡΕΑΣ), Αθήνα 15,00% 21. Κ/Ξ ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε. – ΑΒΑΞ Α.Ε., Αθήνα (Συντήρηση ΕΣΜΦΑ) 50,00% 22. Κ/Ξ ΑΒΑΞ Α.Ε. – GHELLA S.p.A, Πειραιάς 60,00% 23. Κ/Ξ ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε. – ΑΒΑΞ Α.Ε., Αθήνα (Νέα Συντήρηση Έργου Παραχ. Αττ. Οδού) 34,22% 24. Κ/Ξ ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ – ΑΒΑΞ Α.Ε., Αχαΐα (Σήραγγες Παναγοπούλας) 33,91% 25. 26. Κ/Ξ ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε. – ΑΒΑΞ Α.Ε. – ΤΕΡΝΑ Α.Ε. (Τιθορέα‐Δομοκός‐ Ανάδοχος), Αθήνα Κ/Ξ ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε. – ΑΒΑΞ Α.Ε. – ΤΕΡΝΑ Α.Ε. (Τιθορέα‐Δομοκός ‐ Υποέργο‐ Δ’ Γέφυρα), Αθήνα 33,33% 31,00% 27. Κ/Ξ ΑΒΑΞ Α.Ε. ‐ ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε. (Τεχνική Υποστήριξη ΔΕΠΑ‐2), Αθήνα 50,00% 28. Κ/Ξ ΑΒΑΞ Α.Ε. ‐ ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ (Κατασκευή Δικτύων Φ.Α. Αττικής), Αθήνα 50,00% 29. Κ/Ξ ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ‐ΑΒΑΞ Α.Ε. (Δίκτυα & Αγωγοί Φ.Α. Αττικής) 60,00% 30. Κ/Ξ ΑΒΑΞ Α.Ε. ‐ ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε., (Λευκές Περιοχές), Αθήνα 50,00% 31. Κ/Ξ ΑΒΑΞ ΑΕ‐ΤΕΡΝΑ ΑΕ‐ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ‐ΙΝΤΡΑΚΑΤ, (Τέμενος), Αθήνα 25,00% 32. Κ/Ξ ΑΒΑΞ Α.Ε.‐TASK J&P‐ΑΒΑΞ Α.Ε., (ISP), Αθήνα 100,00% 33. Κ/Ξ ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε. – ΑΒΑΞ Α.Ε. (Δ‐1618), Ψυττάλεια 30,00% 34. Κ/Ξ ΑΒΑΞ Α.Ε. ‐ ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε., (Αεροδρόμιο "ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ"), Θεσσαλονίκη 70,00% 35. Κ/Ξ ΑΘΗΝΑ Α.Τ.Ε – F.C.C. S.A, Ηγουμενίτσα 50,00% 36. Κ/Ξ ΑΘΗΝΑ Α.Τ.Ε. ‐ ΘΕΜΕΛΙΟΔΟΜΗ Α.Ε. ‐ ΑΤΤΙΚΑΤ Α.Τ.Ε. (ΕΡΜΗΣ), Αθήνα 33,33% 37. Κ/Ξ ΜΗΧΑΝΙΚΗ Α.Ε. – ΑΘΗΝΑ Α.Τ.Ε. (MPC), Αθήνα 50,00% 38. Κ/Ξ ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε. – ΑΒΑΞ Α.Ε. –ΓΚΟΛΙΟΠΟΥΛΟΣ (A‐440), Ψυττάλεια 48,00% 39. Κ/Ξ ΑΒΑΞ Α.Ε. ‐ ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε., (Έργα φυσικού αερίου ΔΕΔΑ), Αθήνα 50,00% 40. Κ/Ξ ΑΒΑΞ Α.Ε. ‐ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ Α.Ε. (Απορρίμματα Ν. Ηλείας) 50,00% 41. Κ/Ξ ΑΒΑΞ Α.Ε. ‐ INTRAKAT ‐ ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ Α.Ε. ‐ ΤΕΡΝΑ Α.Ε. (Κατασκευή τεχνητού εμποδίου συνοριακής γραμμής Έβρου), Έβρος 25,00% 42. BONATTI J&P ‐ AVAX Srl, Ιταλία 45,00% 43. J/V J&P – AND J&P ‐ AVAX (GERMASOGEIA), Κύπρος 75,00% 82 44. J/V J&P‐AVAX S.A. – J&P (Ο) (VASSILIKOS III), Κύπρος 75,00% 45. J&P AND J&P AVAX JV‐QATAR BUILDING, Κύπρος 45,00% 46. AVAX ‐ J&P LTD ‐ CYBARCO MARINA LEMESOU JV, Κύπρος 55,00% 47. Κ/Ξ QUEEN ALIA AIRPORT, Ιορδανία 50,00% 48. AVAX ‐ TERNA JV MEDITERRANEAN CITY OF DREAMS, Κύπρος 60,00% 49. Κ/Ξ TSO – ΑΡΧΙΡΟΔΟΝ – ΕΡΓΟΝΕΤ (Έμμεση συμμετοχή), Αλεξανδρούπολη 22,95% 50. Κ/Ξ ΑΡΧΙΡΟΔΟΝ – ΕΡΓΟΝΕΤ (Έμμεση συμμετοχή), Αλεξανδρούπολη 25,50% 51. Κ/Ξ Δ.ΣΙΡΔΑΡΗΣ & ΣΙΑ ΟΕ – ΕΡΓΟΝΕΤ (Έμμεση συμμετοχή) 15,30% 52. Κ/Ξ ΠΡΟΕΤ ΑΕ – ΕΡΓΟΝΕΤ ΑΤΕ (Έμμεση συμμετοχή), Χανιά 25,50% 53. Κ/Ξ ΕΡΓΟΝΕΤ ΑΤΕ – ΠΡΟΕΤ ΑΕ (Έμμεση συμμετοχή), Κως 25,50% Κ/Ξ EURARCO SA – ΕΡΓΟΝΕΤ ΑΤΕ (ΣΠΕΡΧΕΙΟΣ) (Έμμεση συμμετοχή), 7,65% Λάρισα Στην τρέχουσα περίοδο, σε σχέση με την 31/12/2019 δεν περιλαμβάνονται τα κάτωθι σχήματα υπό κοινό έλεγχο (κατασκευαστικές κοινοπραξίες) λόγω περάτωσης του έργου για το οποίο είχαν συσταθεί να εκτελέσουν: 54. 1. Κ/Ξ ΑΒΑΞ Α.Ε.‐ ΕΚΤΕΡ Α.Ε., Αθήνα (Νοσοκομείο Αγρινίου) 50,00% 2. Κ/Ξ ΑΒΑΞ Α.Ε. – ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε., Αθήνα (Τεχνική Υποστήριξη ΔΕΠΑ) 50,00% Γ.2α. Ενσώματα πάγια (Δ.Λ.Π. 16) Η διοίκηση επέλεξε για τις κατηγορίες λειτουργικών παγίων στοιχείων (Μηχανήματα, Μεταφορικά Μέσα, Έπιπλα και Λοιπός Εξοπλισμός), να χρησιμοποιήσει τη βασική μέθοδο (αποτίμηση στο κόστος κτήσης μειωμένο με τις σωρευμένες αποσβέσεις και τις σωρευμένες απομειώσεις) σύμφωνα με το Δ.Λ.Π. 16. Η διοίκηση επέλεξε για την κατηγορία οικοπέδων, κτιρίων να εφαρμόσει τη μέθοδο της αναπροσαρμογής. Μέθοδος αναπροσαρμογής Ύστερα από την αναγνώρισή του ως περιουσιακό στοιχείο, ένα στοιχείο των ενσώματων ακινητοποιήσεων του οποίου η εύλογη αξία μπορεί να επιμετρηθεί με αξιοπιστία, μπορεί να εμφανιστεί με αναπροσαρμοσμένη αξία, που αποτελείται από την εύλογη αξία του κατά την ημέρα της αναπροσαρμογής μείον τις μεταγενέστερες σωρευμένες ζημιές απομείωσης. Η εύλογη αξία των οικοπέδων και κτιρίων συνήθως προσδιορίζεται από εκτιμήσεις ορκωτών εκτιμητών. Η εύλογη αξία των μηχανημάτων και εγκαταστάσεων είναι συνήθως η αγοραία του αξία. Όταν γίνει αναπροσαρμογή της αξίας ένος παγίου στοιχείου των ενσώματων ακινητοποιήσεων αναπροσαρμόζεται ολόκληρη η κατηγορία των παγίων που ανήκει. Όταν η λογιστική αξία ενός παγίου αυξάνεται ως αποτέλεσμα μίας αναπροσαρμογής, η αύξηση καταχωρείται απευθείας στην καθαρή θέση ως πλεόνασμα αναπροσαρμογής. Όμως μία αύξηση λόγω αναπροσαρμογής θα αναγνωρίζεται στα 83 αποτελέσματα κατά την έκταση που αντιστρέφεται μιά προηγούμενη υποτίμηση του ιδίου περιουσιακού στοιχείου, η οποία προηγουμένως είχε χρεωθεί στα αποτελέσματα. Αν η λογιστική αξία ενός παγίου μειώνεται ως αποτέλεσμα μιας αναπροσαρμογής, η μείωση πρέπει να αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα. Αν υπάρχει πλεόνασμα αναπροσαρμογής για το ίδιο πάγιο στην καθαρή θέση, η μείωση θα χρεώνεται απευθείας στην καθαρή θέση κατά την έκταση που υπάρχει το πλεόνασμα αυτό. Τα πλεονάσματα αναπροσαρμογής που υπάρχουν στην καθαρή θέση θα μεταφερθούν στα κέρδη εις νέο όταν τα πάγια πουληθούν ή διαγραφούν. Οι επιδράσεις των φόρων στις αναπροσαρμογές των ενσώματων ακινητοποιήσεων, αναγνωρίζονται και γνωστοποιούνται σύμφωνα με το Δ.Λ.Π. 12 Φόροι Εισοδήματος. Η αρχική εφαρμογή μιας πολιτικής αναπροσαρμογής της αξίας παγίων αντιμετωπίζεται σύμφωνα με το Δ.Λ.Π. 16 και όχι με το Δ.Λ.Π. 8. Σε κάθε ημερομηνία αναφοράς η Διοίκηση κατ’εφαρμογή του Δ.Λ.Π. 36 «Απομείωση Περιουσιακών Στοιχείων (Impairment of Assets)», εκτιμά κατά πόσο υπάρχει ένδειξη για απομείωση των στοιχείων του ενεργητικού της, συγκρίνοντας το ανακτήσιμο ποσό για κάθε στοιχείο ξεχωριστά με την λογιστική του αξία. Μεταγενέστερες δαπάνες σε ήδη καταχωρημένο στοιχείο προστίθενται στη λογιστική αξία του στοιχείου, μόνο αν αυξάνουν τα μελλοντικά οικονομικά οφέλη του παγίου στοιχείου. Κάθε μεταγενέστερη δαπάνη η οποία δεν προσαυξάνει τα μελλοντικά οικονομικά οφέλη του παγίου στοιχείου, βαρύνει τα έξοδα της χρήσης στην οποία πραγματοποιούνται. Κόστη σημαντικής επισκευής ή επιθεώρησης ενός παγίου στοιχείου καταχωρούνται στα έξοδα της χρήσεως στην οποία πραγματοποιούνται εκτός και αν αυξάνουν τα οικονομικά οφέλη του παγίου στοιχείου οπότε προσαυξάνουν το κόστος του παγίου στοιχείου. Οι αποσβέσεις των στοιχείων των ενσώματων παγίων (πλην οικοπέδων τα οποία δεν αποσβένονται) υπολογίζονται με την σταθερή μέθοδο βάσει της ωφέλιμης ζωής τους. Οι κύριοι συντελεστές απόσβεσης που προκύπτουν έχουν ως εξής: Λειτουργικά ακίνητα (κτίρια) Μηχανικός εξοπλισμός Μεταφορικά μέσα Λοιπός εξοπλισμός 3% 5,3% ‐ 20% 7,5% ‐ 20% 15% ‐ 20% Οι υπολειμματικές αξίες και οι ωφέλιμες ζωές των ενσώματων παγίων υπόκεινται σε επανεξέταση σε κάθε ημερομηνία ισολογισμού. Όταν οι λογιστικές αξίες των ενσώματων ακινητοποιήσεων υπερβαίνουν την ανακτήσιμη αξία τους, η διαφορά (απομείωση) καταχωρείται άμεσα ως έξοδο στα αποτελέσματα. Κατά την πώληση ενσώματων ακινητοποιήσεων, οι διαφορές μεταξύ του τιμήματος που λαμβάνεται και της λογιστικής τους αξίας καταχωρούνται ως κέρδη ή ζημίες στα αποτελέσματα. Οι ιδιοπαραγόμενες ενσώματες ακινητοποιήσεις στοιχειοθετούν προσθήκη στο κόστος κτήσεως των ενσώματων ακινητοποιήσεων σε αξίες που περιλαμβάνουν το άμεσο κόστος μισθοδοσίας του προσωπικού, που συμμετέχει στην κατασκευή (συμπεριλαμβανομένων των αντίστοιχων εργοδοτικών εισφορών), κόστος αναλωθέντων υλικών και άλλα γενικά άμεσα κόστη. 84 Γ.2β. Επενδύσεις σε ακίνητα (Δ.Λ.Π. 40) Για τα ακίνητα επένδυσης η διοίκηση επέλεξε να εφαρμόσει τη μέθοδο των αναπροσαρμογών (εύλογων αξιών) βάσει του ΔΛΠ 40. Η Διοίκηση υιοθετεί την άποψη ότι η πολιτική αυτή, της εφαρμογής των εύλογων αξιών για την εκτίμηση των ακινήτων επένδυσης, παρέχει αξιόπιστη και περισσότερο σχετική πληροφόρηση, διότι βασίζεται σε ενημερωμένες αξίες. Γ.3. Άυλα στοιχεία ενεργητικού (Δ.Λ.Π. 38) Μόνο έξοδα τα οποία ικανοποιούν τα κριτήρια του Δ.Λ.Π. 38.18 κεφαλαιοποιούνται (όπως οι δαπάνες λογισμικών προγραμμάτων). Στα άυλα στοιχεία του ενεργητικού περιλαμβάνονται οι άδειες λογισμικού. Γ.4. Απομείωση αξίας στοιχείων του ενεργητικού (Δ.Λ.Π. 36) i) Υπεραξία Η υπεραξία αντιπροσωπεύει το επιπλέον τίμημα που καταβάλλεται από τον Όμιλο για την απόκτηση νέων θυγατρικών εταιριών, κοινοπραξιών καθώς και συγγενών εταιριών. Προκύπτει από τη σύγκριση του τιμήματος που καταβάλλεται για την απόκτηση μιας νέας εταιρίας με την αναλογούσα στον Όμιλο εύλογη αξία των ιδίων κεφαλαίων της, κατά την ημερομηνία της απόκτησης. Η υπεραξία που προκύπτει από την απόκτηση νέων θυγατρικών εταιριών και κοινοπραξιών εμφανίζεται στις ασώματες ακινητοποιήσεις. Κάθε χρόνο διενεργείται έλεγχος της υπεραξίας για τυχόν απομείωση, η οποία μειώνει το αρχικό ποσό όπως αυτό απεικονίζεται στον ισολογισμό. Κατά τον υπολογισμό των κερδών ή ζημιών που προκύπτουν από την πώληση συμμετοχών, λαμβάνεται υπόψη η τυχόν υπεραξία της προς πώληση εταιρίας. Για την ευχερέστερη διεκπεραίωση των ελέγχων απομείωσης (impairment tests), το ποσό της υπεραξίας κατανέμεται σε μονάδες δημιουργίας ταμιακών ροών. Η μονάδα ταμιακών ροών είναι η μικρότερη προσδιορίσιμη ομάδα στοιχείων ενεργητικού που δημιουργεί ανεξάρτητες ταμιακές ροές και αντιπροσωπεύει το επίπεδο στο οποίο ο Όμιλος συλλέγει και παρουσιάζει τα οικονομικά στοιχεία για σκοπούς εσωτερικής πληροφόρησης. Η απομείωση για την υπεραξία, καθορίζεται με τον υπολογισμό του ανακτήσιμου ποσού από τις μονάδες ταμιακής ροής με τις οποίες συνδέεται η υπεραξία. Ζημιές απομείωσης που σχετίζονται με την υπεραξία, δεν μπορούν να αντιστραφούν σε μελλοντικές περιόδους. Ο Όμιλος πραγματοποιεί τον ετήσιο έλεγχο για απομείωση υπεραξίας στις 31 Δεκεμβρίου της εκάστοτε χρήσης. Στην περίπτωση που η εύλογη αξία των ιδίων κεφαλαίων κατά την ημερομηνία εξαγοράς μίας εταιρίας είναι μεγαλύτερη από το τίμημα που δόθηκε για την απόκτησή της, τότε προκύπτει αρνητική υπεραξία (έσοδο), η οποία καταχωρείται απευθείας ως έσοδο στην κατάσταση αποτελεσμάτων. ii) Λοιπά στοιχεία ενεργητικού Τα άυλα στοιχεία του ενεργητικού που έχουν απροσδιόριστη ωφέλιμη ζωή δεν αποσβένονται και υπόκεινται σε έλεγχο απομείωσης ετησίως και όταν κάποια γεγονότα καταδεικνύουν ότι η λογιστική αξία μπορεί να μην είναι ανακτήσιμη. Τα στοιχεία του ενεργητικού που αποσβένονται υπόκεινται σε έλεγχο απομείωσης της αξίας τους όταν υπάρχουν ενδείξεις ότι η λογιστική αξία τους δεν θα ανακτηθεί. Καθαρή αξία πώλησης θεωρείται το ποσό από την πώληση ενός στοιχείου του ενεργητικού στα πλαίσια μιας αμφοτεροβαρούς συναλλαγής στην οποία τα μέρη έχουν πλήρη γνώση και προσχωρούν οικειοθελώς, μετά από την αφαίρεση κάθε πρόσθετου άμεσου κόστους διάθεσης του στοιχείου 85 ενεργητικού, ενώ αξία χρήσης είναι η παρούσα αξία των εκτιμώμενων μελλοντικών ταμειακών ροών που αναμένεται να εισρεύσουν στην επιχείρηση από την χρήση ενός στοιχείου ενεργητικού και από την πώλησή του στο τέλος της εκτιμώμενης ωφέλιμης ζωής του. Σε κάθε ημερομηνία αναφοράς η Διοίκηση εκτιμά κατά πόσο υπάρχει ένδειξη για απομείωση ενός στοιχείου του ενεργητικού βάσει του Δ.Λ.Π. 36, σύμφωνα με το οποίο διασφαλίζεται ότι τα στοιχεία του ενεργητικού λογιστικοποιούνται σε αξία που δεν υπερβαίνει το ανακτήσιμο ποσό, όπου ανακτήσιμο ποσό ενός στοιχείου ενεργητικού είναι το μεγαλύτερο μεταξύ της δίκαιης αξίας (μειωμένης κατά τα κόστη πώλησης) και της αξίας χρήσης. Στην αξιολόγηση αυτή λαμβάνονται υπόψη πληροφορίες από διάφορες εσωτερικές και εξωτερικές πηγές πληροφόρησης. Ο έλεγχος περί απομείωσης στοιχείων του ενεργητικού εφαρμόζεται για όλα τα στοιχεία πλην αποθεμάτων, κατασκευαστικών συμβολαίων, αναβαλλόμενων φορολογικών στοιχείων ενεργητικού, χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού που εμπίπτουν στο ΔΠΧΑ 9, στα ακίνητα προς επένδυση και τα μη κυκλοφορούντα στοιχεία ενεργητικού που έχουν ταξινομηθεί ως κατεχόμενα προς πώληση. Η ζημιά απομείωσης καταχωρείται στην κατάσταση αποτελεσμάτων του έτους. Γ.5. Αποθέματα (Δ.Λ.Π. 2) Την ημερομηνία του ισολογισμού, τα αποθέματα αποτιμώνται στο χαμηλότερο του κόστους ή την καθαρή ρευστοποιήσιμη αξία. Η καθαρή ρευστοποιήσιμη αξία είναι η εκτιμημένη τιμή πώλησης στην συνηθισμένη πορεία των εργασιών της επιχείρησης μείον οποιαδήποτε σχετικά έξοδα πώλησης. Το κόστος των αποθεμάτων δεν περιλαμβάνει χρηματοοικονομικά έξοδα. Γ.6. Χρηματοοικονομικά μέσα: γνωστοποίηση και παρουσίαση (Δ.Λ.Π. 32) Οι αρχές του παρόντος προτύπου συμπληρώνουν τις αρχές για την αναγνώριση και επιμέτρηση των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων και των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων του Δ.Π.Χ.Α. 9 Χρηματοοικονομικά Μέσα: Αναγνώριση και επιμέτρηση. Το πρότυπο ασχολείται με την κατάταξη των χρηματοοικονομικών μέσων ως χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία, χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις και συμμετοχικούς τίτλους και την κατάταξη των σχετικών τόκων, μερισμάτων, ζημιών και κερδών και τις συνθήκες υπό τις οποίες τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία και οι χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις πρέπει να συμψηφίζονται. Ως χρηματοοικονομικό μέσο ορίζεται κάθε σύμβαση που δημιουργεί ταυτόχρονα ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο για μία οικονομική οντότητα και μια χρηματοοικονομική υποχρέωση ή έναν συμμετοχικό τίτλο για μία άλλη οικονομική οντότητα. Συμμετοχικός τίτλος είναι κάθε σύμβαση που αποδεικνύει ένα δικαίωμα στο υπόλοιπο που απομένει , εάν,από τα περιουσιακά στοιχεία μιας οικονομικής οντότητας αφαιρεθούν οι υποχρεώσεις της. Εύλογη αξία ορίζεται η τιμή που θα λάμβανε κάποιος για την πώληση ενός περιουσιακού στοιχείου ή που θα κατέβαλε κάποιος για τη μεταβίβαση μιας υποχρέωσης σε μια κανονική συναλλαγή μεταξύ συμμετεχόντων στην αγορά κατά την ημερομηνία επιμέτρησης. 86 Γ.7. Χρηματοοικονομικά μέσα: γνωστοποιήσεις (Δ.Π.Χ.Α. 7) Το Δ.Π.Χ.Α. 7 αναφέρεται σε όλους τους κινδύνους που προκύπτουν από όλα τα χρηματοοικονομικά μέσα, εκτός από εκείνα που αποκλείονται ειδικά (πχ. συμφέροντα σε θυγατρικές, συνδεδεμένα μέρη και κοινοπραξίες, κ.λπ.). Σκοπός των γνωστοποιήσεων είναι η παροχή μίας εικόνας για την χρήση των χρηματοοικονομικών μέσων από τον Όμιλο και την έκθεσή του στους κινδύνους που αυτά προκαλούν. Η έκταση των γνωστοποιήσεων που απαιτούνται εξαρτάται από την έκταση της χρήσης των χρηματοοικονομικών μέσων από την Εταιρεία και από την έκθεσή της σε κινδύνους. Γ.8. Προβλέψεις, ενδεχόμενες υποχρεώσεις και ενδεχόμενα περιουσιακά στοιχεία (Δ.Λ.Π. 37) Προβλέψεις αναγνωρίζονται όταν ο Όμιλος έχει παρούσες νομικές ή τεκμηριωμένες υποχρεώσεις ως αποτέλεσμα παρελθόντων γεγονότων, είναι πιθανή η εκκαθάρισή τους μέσω εκροών όρων και η εκτίμηση του ακριβούς ποσού της υποχρέωσης μπορεί να πραγματοποιηθεί με αξιοπιστία. Οι προβλέψεις επισκοπούνται κατά την ημερομηνία σύνταξης κάθε ισολογισμού και προσαρμόζονται προκειμένου να αντανακλούν την παρούσα αξία της δαπάνης που αναμένεται να απαιτηθεί για τη διευθέτηση της υποχρέωσης. Οι ενδεχόμενες υποχρεώσεις δεν αναγνωρίζονται στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις άλλα γνωστοποιούνται, εκτός αν η πιθανότητα εκροών πόρων οι οποίοι ενσωματώνουν οικονομικά οφέλη είναι ελάχιστη. Οι ενδεχόμενες απαιτήσεις δεν αναγνωρίζονται στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις αλλά γνωστοποιούνται εφόσον η εισροή οικονομικών οφελών είναι πιθανή. Γ.9. Λογιστική των κρατικών επιχορηγήσεων και γνωστοποίηση της κρατικής υποστήριξης (Δ.Λ.Π. 20) Ο Όμιλος αναγνωρίζει τις κρατικές επιχορηγήσεις οι οποίες ικανοποιούν αθροιστικά τα εξής κριτήρια: α) υπάρχει τεκμαιρόμενη βεβαιότητα ότι η επιχείρηση έχει συμμορφωθεί ή πρόκειται να συμμορφωθεί με τους όρους της επιχορήγησης και β) πιθανολογείται ότι το ποσό της επιχορήγησης θα εισπραχθεί. Καταχωρούνται στην εύλογη αξία και αναγνωρίζονται με τρόπο συστηματικό στα έσοδα, με βάση την αρχή του συσχετισμού των επιχορηγήσεων με τα αντίστοιχα κόστη τα οποία και επιχορηγούν. Οι επιχορηγήσεις που αφορούν στοιχεία του ενεργητικού περιλαμβάνονται στις μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις ως αναβαλλόμενα έσοδα (έσοδα επόμενων χρήσεων) και αναγνωρίζονται συστηματικά στα έσοδα κατά τη διάρκεια της ωφέλιμης ζωής του παγίου στοιχείου του ενεργητικού. Γ.10. Οι επιδράσεις των μεταβολών στις τιμές του συναλλάγματος (Δ.Λ.Π. 21) Τα στοιχεία των οικονομικών καταστάσεων των εταιριών του Ομίλου επιμετρώνται βάσει του νομίσματος του κύριου οικονομικού περιβάλλοντος, στο οποίο λειτουργεί ο Όμιλος («λειτουργικό νόμισμα»). Οι ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις παρουσιάζονται σε Ευρώ, που είναι το λειτουργικό νόμισμα και το νόμισμα παρουσίασης της μητρικής Εταιρίας και όλων των θυγατρικών της. Οι συναλλαγές σε ξένα νομίσματα μετατρέπονται στο λειτουργικό νόμισμα με την χρήση των ισοτιμιών που ισχύουν κατά την ημερομηνία των συναλλαγών. Κέρδη και ζημιές από συναλλαγματικές διαφορές οι οποίες προκύπτουν από την εκκαθάριση τέτοιων συναλλαγών κατά την διάρκεια της περιόδου και από την μετατροπή των νομισματικών στοιχείων που εκφράζονται σε ξένο νόμισμα με τις ισχύουσες ισοτιμίες κατά την ημερομηνία ισολογισμού, καταχωρούνται στα αποτελέσματα. Οι συναλλαγματικές διαφορές από μη νομισματικά στοιχεία που αποτιμώνται στην εύλογη αξία τους, θεωρούνται ως τμήμα της εύλογης αξίας και συνεπώς καταχωρούνται όπου και οι διαφορές της εύλογης αξίας. 87 Γ.11. Κέρδη ανά μετοχή (Δ.Λ.Π. 33) Έξοδα τα οποία πραγματοποιήθηκαν για την έκδοση μετοχών εμφανίζονται μετά την αφαίρεση του σχετικού φόρου εισοδήματος, σε μείωση του προϊόντος της έκδοσης. Τα έξοδα τα οποία σχετίζονται με την έκδοση μετοχών για την απόκτηση επιχειρήσεων περιλαμβάνονται στο κόστος κτήσεως της επιχειρήσεως που αποκτάται. Γ.12. Διανομή μερισμάτων (Δ.Λ.Π. 10) Η διανομή μερισμάτων στους μετόχους της μητρικής αναγνωρίζεται ως υποχρέωση στις ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις την ημερομηνία κατά την οποία η διανομή εγκρίνεται από την Γενική Συνέλευση των μετόχων. Γ.13. Φορολογία εισοδήματος & αναβαλλόμενος φόρος (Δ.Λ.Π. 12) Η επιβάρυνση της περιόδου με φόρους εισοδήματος αποτελείται από τους τρέχοντες φόρους και τους αναβαλλόμενους φόρους, δηλαδή από τους φόρους ή τις φορολογικές ελαφρύνσεις που σχετίζονται με τα οικονομικά οφέλη που προκύπτουν στην περίοδο αλλά έχουν ήδη καταλογιστεί ή θα καταλογιστούν από τις φορολογικές αρχές σε διαφορετικές περιόδους. Ο φόρος εισοδήματος αναγνωρίζεται στο λογαριασμό των αποτελεσμάτων της περιόδου, εκτός του φόρου εκείνου που αφορά συναλλαγές που καταχωρήθηκαν απευθείας στα ίδια κεφάλαια, στην οποία περίπτωση καταχωρείται απευθείας, κατά ανάλογο τρόπο, στα ίδια κεφάλαια. Οι τρέχοντες φόροι εισοδήματος περιλαμβάνουν τις βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις ή και απαιτήσεις προς τις δημοσιονομικές αρχές που σχετίζονται με τους πληρωτέους φόρους επί του φορολογητέου εισοδήματος της περιόδου και οι τυχόν πρόσθετοι φόροι εισοδήματος που αφορούν προηγούμενες χρήσεις. Οι τρέχοντες φόροι επιμετρώνται σύμφωνα με τους φορολογικούς συντελεστές και τους φορολογικούς νόμους που εφαρμόζονται στις διαχειριστικές περιόδους με τις οποίες σχετίζονται, βασιζόμενα στο φορολογητέο κέρδος για το έτος. Όλες οι αλλαγές στα βραχυπρόθεσμα φορολογικά στοιχεία του ενεργητικού ή τις υποχρεώσεις αναγνωρίζονται σαν μέρος των φορολογικών εξόδων στην κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσης. Ο αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος προσδιορίζεται με την μέθοδο της υποχρέωσης που προκύπτει από τις προσωρινές διαφορές μεταξύ της λογιστικής αξίας και της φορολογικής βάσης των στοιχείων του ενεργητικού και των υποχρεώσεων. Αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος δεν λογίζεται εάν προκύπτει από την αρχική αναγνώριση στοιχείου ενεργητικού ή παθητικού σε συναλλαγή, εκτός επιχειρηματικής συνένωσης, η οποία όταν έγινε η συναλλαγή δεν επηρέασε ούτε το λογιστικό ούτε το φορολογικό κέρδος ή ζημία. Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις αποτιμώνται με βάση τους φορολογικούς συντελεστές που αναμένεται να εφαρμοστούν στην περίοδο κατά την οποία θα διακανονιστεί η απαίτηση ή η υποχρέωση, λαμβάνοντας υπόψη τους φορολογικούς συντελεστές (και φορολογικούς νόμους) που έχουν τεθεί σε ισχύ ή ουσιαστικά ισχύουν μέχρι την ημερομηνία του ισολογισμού. Σε περίπτωση αδυναμίας σαφούς προσδιορισμού του χρόνου αναστροφής των προσωρινών διαφορών εφαρμόζεται ο φορολογικός συντελεστής που ισχύει κατά την επόμενη της ημερομηνίας του ισολογισμού χρήση. 88 Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις αναγνωρίζονται κατά την έκταση στην οποία θα υπάρξει μελλοντικό φορολογητέο κέρδος για την χρησιμοποίηση της προσωρινής διαφοράς που δημιουργεί την αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση. Ο αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος αναγνωρίζεται για τις προσωρινές διαφορές που προκύπτουν από επενδύσεις σε θυγατρικές και συνδεδεμένες επιχειρήσεις, με εξαίρεση την περίπτωση όπου η αναστροφή των προσωρινών διαφορών ελέγχεται από τον όμιλο και είναι πιθανό ότι οι προσωρινές διαφορές δεν θα αναστραφούν στο προβλεπτό μέλλον. Οι περισσότερες αλλαγές στις αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις ή υποχρεώσεις αναγνωρίζονται σαν ένα κομμάτι των φορολογικών εξόδων στην κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσης. Μόνο αυτές οι μεταβολές στα στοιχεία του ενεργητικού ή τις υποχρεώσεις που επηρεάζουν τις προσωρινές διαφορές αναγνωρίζονται κατευθείαν στα ίδια κεφάλαια του Ομίλου, όπως η επανεκτίμηση της αξίας της ακίνητης περιουσίας, έχουν ως αποτέλεσμα την σχετική αλλαγή στις αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις ή υποχρεώσεις να χρεώνεται έναντι του σχετικού λογαριασμού της καθαρής θέσης. Γ.14. Παροχές σε εργαζόμενους (Δ.Λ.Π. 19) Βραχυπρόθεσμες παροχές: Οι βραχυπρόθεσμες παροχές προς τους εργαζόμενους (εκτός από παροχές λήξης της εργασιακής σχέσης) σε χρήματα και σε είδος αναγνωρίζονται ως έξοδο όταν καθίστανται δεδουλευμένες. Τυχόν ανεξόφλητο ποσό καταχωρείται ως υποχρέωση, ενώ σε περίπτωση που το ποσό που ήδη καταβλήθηκε υπερβαίνει το ποσό των παροχών, η επιχείρηση αναγνωρίζει το υπερβάλλον ποσό ως στοιχείο του ενεργητικού της (προπληρωθέν έξοδο) μόνο κατά την έκταση που η προπληρωμή θα οδηγήσει σε μείωση μελλοντικών πληρωμών ή σε επιστροφή. Παροχές κατά την έξοδο από την υπηρεσία: Οι παροχές μετά την έξοδο από την υπηρεσία περιλαμβάνουν πρόγραμμα καθορισμένων εισφορών καθώς και πρόγραμμα καθορισμένων παροχών. Πρόγραμμα καθορισμένων εισφορών: Με βάση το πρόγραμμα καθορισμένων εισφορών, η υποχρέωση της επιχείρησης (νομική) περιορίζεται στο ποσό που έχει συμφωνηθεί να συνεισφέρει στον φορέα (ασφαλιστικό ταμείο) που διαχειρίζεται τις εισφορές και χορηγεί τις παροχές (συντάξεις, ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, κλπ.) Το δεδουλευμένο κόστος των προγραμμάτων καθορισμένων εισφορών καταχωρείται ως έξοδο στην περίοδο που αφορά. Πρόγραμμα καθορισμένων παροχών: Η υποχρέωση της εταιρίας (νομική) αφορά τα ωφελήματα τερματισμού υπηρεσιών τα οποία είναι πληρωτέα ως αποτέλεσμα απόφασης της εταιρίας να τερματίσει τις υπηρεσίες ενός υπαλλήλου πριν την κανονική ημερομηνία αφυπηρέτησης, καθώς επίσης και για ωφελήματα τα οποία είναι πληρωτέα κατά την αφυπηρέτηση ενός υπαλλήλου (ωφελήματα συνταξιοδότησης τα οποία δημιουργούνται βάσει νομοθεσίας). Για τον υπολογισμό της παρούσας αξίας της υποχρέωσης καθορισμένου ωφελήματος, του σχετικού τρέχοντος κόστους υπηρεσιών, του κόστους προηγούμενων υπηρεσιών, χρησιμοποιείται η Μέθοδος Προβολής Πίστωσης Μονάδας (Projected Unit Credit Method) η οποία είναι η μέθοδος δεδουλευμένης παροχής υπηρεσιών που αναλογεί σε υπηρεσία, σύμφωνα με την οποία αποδίδονται τα οφέλη στις περιόδους κατά τις οποίες δημιουργείται η υποχρέωση για καταβολή ωφελημάτων μετά την αφυπηρέτηση. Η υποχρέωση δημιουργείται καθώς ο υπάλληλος παρέχει τις υπηρεσίες του οι οποίες του δίνουν και το δικαίωμα για ωφελήματα κατά την αφυπηρέτηση. 89 Άρα η Μέθοδος Προβολής Πίστωσης Μονάδας απαιτεί όπως αποδοθούν οφέλη, τόσο στην τρέχουσα περίοδο (για να υπολογιστεί το τρέχον κόστος υπηρεσιών) όσο και στην τρέχουσα και στις προγενέστερες περιόδους (για να υπολογιστεί η παρούσα αξία της υποχρέωσης καθορισμένων ωφελημάτων). Παρόλο ότι τα ωφελήματα έχουν ως προϋπόθεση μελλοντική εργοδότηση (δηλαδή δεν είναι κατοχυρωμένα), υπολογίζεται η υποχρέωση βάσει αναλογιστικών υποθέσεων ως εξής: Δημογραφικές Υποθέσεις: «Κίνηση Προσωπικού» (Αποχώρηση Προσωπικού / Απόλυση προσωπικού) και, Χρηματοοικονομικές Υποθέσεις: προεξοφλητικός συντελεστής, μελλοντικά επίπεδα μισθού (συντελεστές απόδοσης κυβερνητικών χρεογράφων με παρόμοια διάρκεια) και εκτιμώμενες μελλοντικές μεταβολές, στο επίπεδο οποιωνδήποτε κρατικών παροχών που επηρεάζουν τα καταβλητέα οφέλη. Γ.15. Μισθώσεις (Δ.Π.Χ.Α.16) Οι μισθώσεις (λειτουργικές και χρηματοδοτικές) αναγνωρίζονται στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης ως ένα δικαίωμα χρήσης στοιχείου του ενεργητικού και μία υποχρέωση μίσθωσης, την ημερομηνία που το μισθωμένο πάγιο καθίσταται διαθέσιμο για χρήση. Κάθε μίσθωμα κατανέμεται ανάμεσα στην υποχρέωση μίσθωσης και τον τόκο, ο οποίος χρεώνεται στα αποτελέσματα σε όλη τη διάρκεια της μίσθωσης, ώστε να επιτυγχάνεται ένα σταθερό επιτόκιο για το υπόλοιπο της χρηματοοικονομικής υποχρέωσης σε κάθε περίοδο. Μεταγενέστερη επιμέτρηση Μεταγενέστερη επιμέτρηση δικαιώματος χρήσης στοιχείου του ενεργητικού Μετά την ημερομηνία έναρξης της μισθωτικής περιόδου, ο Όμιλος επιμετρά το δικαίωμα χρήσης στοιχείου του ενεργητικού με το μοντέλο του κόστους: (α) μείον τυχόν σωρευμένες αποσβέσεις και σωρευμένες ζημιές απομείωσης, και (β) προσαρμοσμένο για τυχόν μεταγενέστερη επιμέτρηση της υποχρέωσης μίσθωσης, Ο Όμιλος εφαρμόζει τις απαιτήσεις του ΔΛΠ 16 αναφορικά με την απόσβεση του δικαιώματος χρήσης στοιχείου του ενεργητικού, το οποίο και εξετάζει για τυχόν απομείωση. Μεταγενέστερη επιμέτρηση της υποχρέωσης μίσθωσης Μετά την ημερομηνία έναρξης της μισθωτικής περιόδου, ο Όμιλος επιμετρά την υποχρέωση μίσθωσης, ως ακολούθως: (α) αυξάνοντας την λογιστική αξία, προκειμένου να αντανακλά το χρηματοοικονομικό κόστος επί της υποχρέωσης μίσθωσης, (β) μειώνοντας την λογιστική αξία, προκειμένου να αντανακλά τα μισθώματα που έχουν καταβληθεί, και (γ) επιμετρώντας εκ νέου την λογιστική αξία, προκειμένου να αντανακλά τυχόν επανεκτίμηση ή τροποποίηση της μίσθωσης. Το χρηματοοικονομικό κόστος μίας υποχρέωσης μίσθωσης κατανέμεται κατά τη διάρκεια της μισθωτικής περιόδου με τέτοιον τρόπο, ούτως ώστε να προκύπτει ένα σταθερό περιοδικό επιτόκιο επί του ανεξόφλητου υπολοίπου της υποχρέωσης. Μετά την ημερομηνία έναρξης της μισθωτικής περιόδου, ο Όμιλος αναγνωρίζει στα κέρδη ή στις ζημιές (με εξαίρεση την περίπτωση που οι δαπάνες περιλαμβάνονται στην λογιστική αξία ενός άλλου στοιχείου του ενεργητικού για το οποίο εφαρμόζονται άλλα σχετικά Πρότυπα) και τα δύο παρακάτω στοιχεία: (α) το χρηματοοικονομικό κόστος επί της υποχρέωσης μίσθωσης, και (β) τις μεταβλητές καταβολές μισθωμάτων που δεν περιλαμβάνονται στην επιμέτρηση της υποχρέωσης μίσθωσης κατά την περίοδο που λαμβάνει χώρα το γεγονός που ενεργοποιεί τις εν λόγω καταβολές. Πώληση και επαναμίσθωση Σύμφωνα με το Δ.Π.Χ.Α. 16, η μεταχείριση μιας συναλλαγής πώλησης και επαναμίσθωσης εξαρτάται από το εάν η συναλλαγή συνιστά πώληση του περιουσιακό στοιχείου σύμφωνα με το Δ.Π.Χ.Α. 15 «Έσοδα από συμβάσεις με πελάτες». 90 Αν η συναλλαγή συνιστά πώληση του περιουσιακού στοιχείου σύμφωνα με το Δ.Π.Χ.Α. 15, τότε: • • Η εταιρεία ως μισθωτής αναγνωρίζει κέρδος ή ζημία από τη συναλλαγή κατά την αναλογία των δικαιωμάτων που μετέφερε στον αγοραστή, Η εταιρεία ως εκμισθωτής εφαρμόζει τη λογιστική του εκμισθωτή με βάση τις διατάξεις του Δ.Π.Χ.Α. 16. Αν η εύλογη αξία του τιμήματος για τη πώληση του περιουσιακού στοιχείου δεν είναι ίση με την εύλογη αξία του περιουσιακού στοιχείου, τότε η εταιρεία πρέπει να προβεί στις παρακάτω προσαρμογές: • • Οποιοδήποτε τίμημα χαμηλότερο της αγοράς λογίζεται ως προκαταβολή στις μελλοντικές πληρωμές μισθώσεων Οποιοδήποτε τίμημα υψηλότερο της αγοράς λογίζεται ως επιπλέον χρηματοδότηση από τον αγοραστή – μισθωτή προς τον πωλητή – εκμισθωτή. Γ.16. Κόστος δανεισμού (Δ.Λ.Π. 23) Το κόστος δανεισμού είναι οι τόκοι που απορρέουν από τον δανεισμό, καθώς και τα λοιπά έξοδα που πραγματοποιούνται από μία επιχείρηση για τη λήψη των δανείων. Στην έννοια του κόστους δανεισμού περιλαμβάνονται: ‐ Τόκοι βραχυπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων τραπεζικών δανείων, καθώς και τόκοι υπεραναλήψεων. ‐ Απόσβεση της διαφοράς υπό το άρτιο ομολογιακών δανείων, ‐ Απόσβεση συμπληρωματικών εξόδων που πραγματοποιήθηκαν για την λήψη των δανείων, ‐ Χρηματοοικονομικές επιβαρύνσεις από μισθώσεις, οι οποίες παρακολουθούνται σύμφωνα με το Δ.Π.Χ.Α. 16 ‐ Συναλλαγματικές διαφορές δανείων σε ξένο νόμισμα, κατά την έκταση που αυτές θεωρούνται χρηματοοικονομικό έξοδο. Όλα τα κόστη δανεισμού που μπορεί να κατανεμηθούν άμεσα στην απόκτηση, κατασκευή ή παραγωγή ενός περιουσιακού στοιχείου που πληρεί τις προϋποθέσεις πρέπει να κεφαλαιοποιούνται. Γ.17. Λειτουργικοί τομείς (Δ.Π.Χ.Α. 8) Ο Όμιλος αναγνωρίζει ως πρωτογενείς λειτουργικούς τομείς τον τομέα κατασκευών, τον τομέα παραχωρήσεων και τον τομέα λοιπών δραστηριοτήτων. Επίσης αναγνωρίζει ως δευτερογενείς λειτουργικούς γεωγραφικούς τομείς την Ελλάδα και το εξωτερικό. Οι ανωτέρω λειτουργικοί τομείς είναι αυτοί που χρησιμοποιούνται από την Διοίκηση για εσωτερικούς σκοπούς και οι στρατηγικές αποφάσεις της διοίκησης λαμβάνονται με βάση τα αναπροσαρμοσμένα λειτουργικά αποτελέσματα του κάθε παρουσιαζόμενου τομέα, τα οποία χρησιμοποιούνται για την μέτρηση της αποδοτικότητάς τους. Γ.18. Γνωστοποιήσεις συνδεδεμένων μερών (Δ.Λ.Π. 24) Οι γνωστοποιήσεις συνδεδεμένων μερών καλύπτονται από το Δ.Λ.Π. 24 το οποίο αναφέρεται στις συναλλαγές μεταξύ μιας επιχείρησης που καταρτίζει χρηματοοικονομικές καταστάσεις και των συνδεδεμένων με αυτή μερών. Το πρωτεύον στοιχείο του είναι η οικονομική ουσία και όχι ο νομικός τύπος των συναλλαγών. Συνδεδεμένο μέρος θεωρείται μία επιχείρηση εάν: 91 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. Άμεσα ή έμμεσα διαμέσου ενδιάμεσων μερών ελέγχει, ελέγχεται ή βρίσκεται κάτω από κοινό έλεγχο με την επιχείρηση. Κατέχει ένα ποσοστό μιας επιχείρησης και το ποσοστό αυτό της δίνει ουσιώδη επιρροή πάνω στην επιχείρηση ή από κοινού έλεγχο πάνω στην επιχείρηση. Είναι συγγενής επιχείρηση, όπως ορίζεται από το Δ.Λ.Π. 28. Είναι μία κοινοπραξία, όπως ορίζεται από το Δ.Π.Χ.Α. 11. Είναι βασικό μέλος του διοικητικού προσωπικού της επιχείρησης ή της μητρικής της. Είναι κοντινό μέλος της οικογενείας οποιουδήποτε ατόμου της πρώτης και τέταρτης προαναφερθείσας περίπτωσης. Είναι μία επιχείρηση η οποία ελέγχεται (είτε σε από κοινού έλεγχο είτε κάτω από ουσιώδη επιρροή) από ένα πρόσωπο που αναφέρεται στην τέταρτη και πέμπτη προαναφερθείσα περίπτωση. Είναι ένα πρόγραμμα καθορισμένων παροχών προς τους εργαζομένους της επιχείρησης με σκοπό το οικονομικό όφελός του ή όφελος των εργαζομένων της επιχείρησης που αποτελεί συνδεδεμένο μέρος της επιχείρησης. Συναλλαγή συνδεδεμένων μερών είναι μια μεταφορά πόρων, υπηρεσιών ή υποχρεώσεων μεταξύ των συνδεδεμένων μερών, ανεξάρτητα από το εάν επιβάλλεται ένα τίμημα ή όχι. Γ.19. Έσοδα από συμβόλαια με πελάτες (Δ.Π.Χ.Α. 15) To πρότυπο καθιερώνει ένα μοντέλο πέντε βημάτων για τον προσδιορισμό των εσόδων από συμβάσεις με πελάτες: 1. Προσδιορισμός της σύμβασης με τον πελάτη. 2. Προσδιορισμός των υποχρεώσεων εκτέλεσης. 3. Προσδιορισμός της τιμής συναλλαγής. 4. Επιμερισμός της τιμής συναλλαγής στις υποχρεώσεις εκτέλεσης της σύμβασης. 5. Αναγνώριση εσόδων όταν ή ενόσω μια οικονομική οντότητα εκπληρώνει την υποχρέωση εκτέλεσης. Σύμφωνα με το ΔΧΠΑ 15, τα έσοδα αναγνωρίζονται στο ποσό, το οποίο μία οικονομική οντότητα αναμένει να δικαιούται ως αντάλλαγμα για τη μεταβίβαση των αγαθών ή των υπηρεσιών σε έναν πελάτη. Επίσης, το πρότυπο ορίζει τη λογιστική παρακολούθηση των επιπρόσθετων εξόδων για την ανάληψη μιας σύμβασης και των άμεσων εξόδων που απαιτούνται για την ολοκλήρωση της σύμβασης αυτής. Έσοδο ορίζεται το ποσό το οποίο μία οικονομική οντότητα αναμένει να δικαιούται ως αντάλλαγμα για τα αγαθά ή τις υπηρεσίες που μεταβίβασε σε έναν πελάτη, εκτός από τα ποσά που εισπράττονται για λογαριασμό τρίτων (φόρος προστιθέμενης αξίας, λοιποί φόροι επί των πωλήσεων). Τα μεταβλητά ποσά περιλαμβάνονται στο τίμημα και υπολογίζονται είτε με τη μέθοδο της «αναμενόμενης αξίας», είτε με τη μέθοδο του «πιο πιθανού ποσού». Μια οικονομική οντότητα αναγνωρίζει έσοδα όταν (ή καθώς) ικανοποιεί την υποχρέωση εκτέλεσης μιας σύμβασης, μεταβιβάζοντας τα αγαθά ή τις υπηρεσίες που έχει υποσχεθεί στον πελάτη. Ο πελάτης αποκτά τον έλεγχο του αγαθού ή της υπηρεσίας, εάν έχει τη δυνατότητα να κατευθύνει τη χρήση και να αντλεί ουσιαστικά όλα τα οικονομικά οφέλη από αυτό το αγαθό ή την υπηρεσία. Ο έλεγχος μεταβιβάζεται κατά τη διάρκεια μιας περιόδου ή σε μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή. 92 Τα έσοδα από την πώληση αγαθών αναγνωρίζονται όταν ο έλεγχος του αγαθού μεταφέρεται στον πελάτη, συνήθως με την παράδοσή του, και δεν υπάρχει καμία ανεκπλήρωτη υποχρέωση που θα μπορούσε να επηρεάσει την αποδοχή του αγαθού από τον πελάτη. Τα έσοδα από την παροχή υπηρεσιών αναγνωρίζονται την λογιστική περίοδο την όποια οι υπηρεσίες παρέχονται και επιμετρώνται σύμφωνα με τη φύση των υπηρεσιών που παρέχονται, χρησιμοποιώντας είτε μεθόδους εκροών (out put methods), είτε μεθόδους εισροών (in put methods). Η απαίτηση από τον πελάτη αναγνωρίζεται όταν υπάρχει ένα άνευ προϋποθέσεων δικαίωμα να λάβει η οικονομική οντότητα το τίμημα για τις εκτελεσμένες υποχρεώσεις της σύμβασης προς τον πελάτη. Το συμβατικό περιουσιακό στοιχείο αναγνωρίζεται όταν ο Όμιλος και η Εταιρία έχει ικανοποιήσει τις υποχρεώσεις του προς τον πελάτη, πριν ο πελάτης πληρώσει ή πριν καταστεί απαιτητή η πληρωμή, για παράδειγμα όταν τα αγαθά ή οι υπηρεσίες μεταβιβάζονται στον πελάτη πριν από το δικαίωμα του Ομίλου για την έκδοση τιμολογίου. Η συμβατική υποχρέωση αναγνωρίζεται όταν η Εταιρεία και ο Όμιλος λαμβάνει τίμημα από τον πελάτη (προπληρωμή) ή όταν διατηρεί δικαίωμα επί ενός τιμήματος το οποίο είναι ανεπιφύλακτο (αναβαλλόμενο έσοδο) πριν την εκτέλεση των υποχρεώσεων της σύμβασης και τη μεταφορά των αγαθών ή των υπηρεσιών. Η συμβατική υποχρέωση από‐αναγνωρίζεται όταν εκτελεστούν οι υποχρεώσεις της σύμβασης και το έσοδο καταγραφεί στην κατάσταση αποτελεσμάτων. O Όμιλος δραστηριοποιείται στους κλάδους της Κατασκευής, των Παραχωρήσεων, της εμπορίας ενέργειας και των Επενδύσεων σε ακίνητα. Στα πλαίσια της αξιολόγησης της επίδρασης λόγω της εφαρμογής του Δ.Π.Χ.Α. 15, ο Όμιλος διαχώρισε τα έσοδά του σε έσοδα από κατασκευαστικά συμβόλαια και συμβόλαια συντήρησης, έσοδα από πώληση αγαθών, έσοδα από την εμπορία ηλεκτρικής ενέργειας και λοιπά έσοδα. Έσοδα από κατασκευαστικά συμβόλαια και συμβόλαια συντήρησης Οι συμβάσεις με πελάτες της κατηγορίας αυτής αφορούν στην κατασκευή ή συντήρηση δημοσίων έργωv και ιδιωτικών έργων στο εσωτερικό, όπως και αντίστοιχων έργων στο εξωτερικό. O Όμιλος αναγνωρίζει το έσοδο από κατασκευαστικά συμβόλαια κατά τη διάρκεια του συμβολαίου. Για τον καθορισμό του ποσού του εσόδου και εξόδου που αναγνωρίζεται σε κάθε περίοδο ο Όμιλος χρησιμοποιεί μια μέθοδο υπολογισμού του εσόδου από κατασκευαστικά συμβόλαια. Το στάδιο της ολοκλήρωσης υπολογίζεται βάσει των εξόδων που έχουνε πραγματοποιηθεί από την ημερομηνία του ισολογισμού σε σχέση με τα συνολικά εκτιμώμενα έξοδα για κάθε συμβόλαιο. Κάθε ένα κατασκευαστικό συμβόλαιο από τα υφιστάμενα έργα περιλαμβάνει μια μοναδική υποχρέωση για τον κατασκευαστή. Ακόμα και στις περιπτώσεις συμβολαίων που περιλαμβάνουν τόσο τον σχεδιασμό όσο και την κατασκευή ενός έργου, η υποχρέωση του κατασκευαστή είναι κατ' ουσίαν μία καθώς η υπόσχεση του προς τον πελάτη είναι η παράδοση ενός έργου του οποίου τα αγαθά και υπηρεσίες αποτελούν επιμέρους συστατικά. Τα συμβατικά έσοδα αναγνωρίζονται κατά τη διάρκεια της σύμβασης, χρησιμοποιώντας μια μέθοδο υπολογισμού του εσόδου από κατασκευαστικά συμβόλαια, παρόμοια με τη μέθοδο της ποσοστιαίας ολοκλήρωσης. Το στάδιο ολοκλήρωσης υπολογίζεται με βάση το συμβατικό κόστος που έχει πραγματοποιηθεί μέχρι την ημερομηνία του ισολογισμού σε σχέση με το συνολικό εκτιμώμενο κόστος κατασκευής κάθε έργου. Το Δ.Π.Χ.Α. 15 απαιτεί την αναγνώριση τυχόν μεταβλητού τιμήματος, δηλαδή αξιώσεων από κόστη καθυστέρησης/επιτάχυνσης, bonus επιβράβευσης, συμπληρωματικών εργασιών, μόνο στο βαθμό που 93 είναι εξαιρετικά πιθανό (highly probable) ότι τα έσοδα αυτά δεν θα αντιστραφούν στο μέλλον. Στην διαδικασία αξιολόγησης της πιθανότητας ανάκτησης του μεταβλητού τιμήματος, θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψιν η προηγούμενη εμπειρία προσαρμοσμένη στις συνθήκες των υφιστάμενων συμβολαίων. Οι πρόσθετες αξιώσεις, τα κόστη καθυστέρησης/επιτάχυνσης και οι συμπληρωματικές εργασίες αναγνωρίζονται στην περίπτωση που οι συζητήσεις για την είσπραξή τους βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο διαπραγμάτευσης ή υποστηρίζονται από εκτιμήσεις ανεξάρτητων επαγγελματιών. Κόστος έργων: Το κόστος έργων περιλαμβάνει τα κάτωθι: • • • Κόστη τα οποία συνδέονται άμεσα με το συγκεκριμένο έργο, Κόστη που αποδίδονται στο συγκεκριμένο έργο και που μπορούν να κατανεμηθούν στο έργο, Άλλα κόστη που χρεώνονται στο συγκεκριμένο πελάτη, σύμφωνα με τους όρους της σύμβασης. Στην δεύτερη περίπτωση περιλαμβάνονται και τα γενικά έξοδα κατασκευών. Αυτά τα έξοδα κατανέμονται σε συνεχή βάση χρησιμοποιώντας μεθόδους και βάσεις κατανομής που είναι λογικές και που εφαρμόζονται με συνέπεια για όλα τα έξοδα με παρόμοια χαρακτηριστικά. Το έμμεσο κόστος έργων περιλαμβάνει κόστη όπως η ετοιμασία και διεκπεραίωση της μισθοδοσίας του προσωπικού εργοταξίων, έξοδα τραπεζών συνδεόμενα άμεσα με τα έργα. Έξοδα τα οποία δεν αποδίδονται ή κατανέμονται σε ένα έργο περιλαμβάνουν έξοδα πωλήσεων, έξοδα Ερευνών και Ανάπτυξης, γενικά διοικητικά έξοδα και αποσβέσεις αδράνειας μηχανημάτων, τα οποία δεν απασχολούνται στο συγκεκριμένο έργο. Επίσης, υπάρχουν συμβάσεις με πελάτες για τη συντήρηση κατασκευαστικών έργων. Η αναγνώριση των εσόδων από τις συμβάσεις αυτές γίνεται κατά τη διάρκεια της σύμβασης με την μέθοδο της ποσοστιαίας ολοκλήρωσης βάσει κόστους. Γ.20. Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία κατεχόμενα προς πώληση και διακοπείσες δραστηριότητες (Δ.Π.Χ.Α. 5) Ο Όμιλος ταξινομεί ένα μη κυκλοφορούν στοιχείο του ενεργητικού ή μία ομάδα διάθεσης περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων (στοιχεία ενεργητικού και υποχρεώσεις που θα μεταβιβαστούν σε μια ενιαία συναλλαγή) ως κατεχόμενα προς πώληση, αν η αξία τους αναμένεται να ανακτηθεί κατά κύριο λόγο μέσω διάθεσης των στοιχείων και όχι μέσω της χρήσης τους. Οι βασικές προϋποθέσεις για να ταξινομηθεί ένα μη κυκλοφορούν περιουσιακό στοιχείο ή μια ομάδα διάθεσης περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων σαν κατεχόμενα προς πώληση, είναι το περιουσιακό στοιχείο ή η ομάδα να είναι διαθέσιμα προς άμεση πώληση στην παρούσα τους κατάσταση, η δε ολοκλήρωση της πώλησης να εξαρτάται μόνο από συνθήκες που είναι συνήθεις και τυπικές για πωλήσεις τέτοιων στοιχείων και η πώληση θα πρέπει να είναι πολύ πιθανή. Για να θεωρηθεί μια πώληση πολύ πιθανή θα πρέπει: 1. 2. 3. 4. η Διοίκηση να έχει δεσμευθεί για την πώληση, έχει ξεκινήσει ένα ενεργό πρόγραμμα εύρεσης αγοραστή και ολοκλήρωσης του προγράμματος, το μη κυκλοφορούν περιουσιακό στοιχείο πρέπει να διατίθεται στην αγορά προς πώληση σε τιμή λογική σε σχέση με τη τρέχουσα εύλογη αξία, η πώληση του πρέπει να θεωρηθεί ως ολοκληρωμένη εντός 12 μηνών από την ημερομηνία ταξινόμησής του ως κατεχόμενο προς πώληση. 94 Τα κατεχόμενα προς πώληση μη κυκλοφορούντα στοιχεία ενεργητικού και οι διαθέσεις ομάδων περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων επιμετρούνται στη χαμηλότερη αξία μεταξύ της λογιστικής αξίας και της εύλογης αξίας αφαιρουμένων των εξόδων πώλησης. Επίσης κέρδος ή ζημιές από την πώληση των συγκεκριμένων στοιχείων αναγνωρίζονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων. Αμέσως πριν την αρχική ταξινόμηση του στοιχείου του ενεργητικού ή της διάθεσης ομάδας περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων ως κατεχόμενων προς πώληση, το στοιχείο του ενεργητικού (ή όλα τα στοιχεία του ενεργητικού και οι υποχρεώσεις που περιλαμβάνονται στην ομάδα) αποτιμώνται με βάση τα ισχύοντα σε κάθε περίπτωση ΔΠΧΑ. Τα μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία (ή οι ομάδες διάθεσης περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων) που ταξινομούνται σαν κατεχόμενα προς πώληση αποτιμώνται (μετά την αρχική ταξινόμηση ως ανωτέρω) στη χαμηλότερη αξία μεταξύ της αξίας που αυτά φέρονται στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις και της εύλογης αξίας τους, μειωμένης κατά τα άμεσα έξοδα διάθεσης, και οι προκύπτουσες ζημίες απομείωσης καταχωρούνται στα αποτελέσματα χρήσεως. Όποια πιθανή αύξηση της εύλογης αξίας σε μεταγενέστερη αποτίμηση καταχωρείται στα αποτελέσματα χρήσεως αλλά όχι για ποσό μεγαλύτερο της αρχικά καταχωρηθείσας ζημίας απομείωσης. Από την ημερομηνία κατά την οποία ένα μη κυκλοφορούν στοιχείο του ενεργητικού (ή τα μη κυκλοφορούντα στοιχεία του ενεργητικού που περιλαμβάνονται σε μια ομάδα διάθεσης περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων) ταξινομείται ως κατεχόμενο προς πώληση, δεν λογίζονται αποσβέσεις επί των εν λόγω στοιχείων. Κατά την 31/12/2019 ο Όμιλος αποφάσισε να πουλήσει το κατασκευαστικό έργο QATAR FOUNDATION STADIUM (QFS) στο Κατάρ, στο οποίο συμμετέχει μέσω της θυγατρικής της AVAX INTERNATIONAL LIMITED και μέσω του υποκαταστήματός της στο Κατάρ. Κατά την 31/12/2020, ο Όμιλος έπαψε να ενοποιεί τις θυγατρικές του Conspel Qatar WLL και J&P Qatar WLL δεδομένου ότι ο τοπικός εταίρος Fahad Trading WLL, ο οποίος κατέχει το 51%, ανέλαβε πλήρως τη διοίκηση των εν θέματι έργων, έχει την πλήρη και αποκλειστική επικοινωνία με τις τράπεζες, την επικοινωνία με τους πελάτες και τις εισπράξεις και πληρωμές των έργων. Ως εκ τούτου, ο έλεγχος που εξασκούσε η AVAX Middle East (μέσω συμφωνίας, παρά το μειοψηφικό πακέτο μετοχών που κατείχε στην Conspel Qatar WLL και την J&P Qatar WLL) έπαυσε να υφίσταται παντελώς. Το ίδιο ισχύει και για το έργο του Education City Stadium στο οποίο συμμετείχε και η ΑΒΑΞ Α.Ε. μέσω του υποκαταστήματός της κατά 24%. Επίσης, το έργο του Education City Stadium έπαυσε να περιλαμβάνεται στα έργα του υποκαταστήματος της ΑΒΑΞ κατά την ενσωμάτωσή του στις οικονομικές καταστάσεις της ΑΒΑΞ Α.Ε. Οι παραπάνω εταιρείες και τα έργα που εκτελούν (συμπεριλαμβανομένου του Education City Stadium στο οποίο η ΑΒΑΞ συμμετείχε κατά 24%) περιλαμβάνονται στο συμφωνητικό πώλησης μεταξύ του Ομίλου ΑΒΑΞ και του τοπικού εταίρου. Το εν λόγω συμφωνητικό πώλησης, για το οποίο έχει οριστικοποιηθεί και το χρονοδιάγραμμα καταβολής του ποσού των QAR 120εκ (€29,4εκ περίπου), ενώ αναμενόνταν να υπογραφεί πριν το τέλος του 2020 και εντός των ορίων των 12 μηνών για την ολοκλήρωση της συναλλαγής, σύμφωνα με το IFRS 5, λόγω Covid‐19, η επικοινωνία μεταξύ εκπροσώπου του Σεϊχη, δικηγόρων, εκπροσώπου AVAX και εμπλεκομένων Τραπεζών των έργων (Arab Bank), προχωρούν με πολύ αργούς ρυθμούς με αποτέλεσμα να μην έχει υπογραφεί ακόμη η σύμβαση. Μετά από σχετική ενημέρωση από τους εκπροσώπους του Σεϊχη προς την εταιρεία εκτιμούμε ότι το συμφωνητικό θα έχει οριστικοποιηθεί εντός των επομένων 2‐3 μηνών, δηλαδή μέχρι τον Ιούνιο του 2021. Ταυτόχρονα έχει συμφωνηθεί και το πρόγραμμα αποπληρωμής το οποίο εκτείνεται σε 21 μήνες. 95 Επίσης κατά την 31/12/2019 ο Όμιλος ταξινόμησε στα μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία κατεχόμενα προς πώληση δύο αυτοτελή κτίρια ιδιοκτησίας της στο Μαρούσι, επί της οδού Αμαρουσίου‐ Χαλανδρίου 16 και 29 συνολικής έκτασης 25.597 τ.μ. στα οποία στεγάζονται οι κεντρικές υπηρεσίες και τα γραφεία διοίκησης της Εταιρείας. Η πώληση ολοκληρώθηκε στις 29/05/2020 (σημείωση 25γ). Γ.21. Χρηματοοικονομικά μέσα (Δ.Π.Χ.Α. 9) Σύμφωνα με το Δ.Π.Χ.Α. 9, τα χρηματοοικονομικά μέσα επιμετρώνται και ταξινομούνται είτε σε εύλογη αξία (εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων ή εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εισοδημάτων) είτε στο αποσβέσιμο κόστος. Η ταξινόμηση των χρεωστικών τίτλων βασίζεται σε δύο κριτήρια: 1. το επιχειρηματικό μοντέλο διαχείρισης των χρηματοοικονομικών μέσων , δηλαδή εάν στόχος είναι η διακράτηση με σκοπό την είσπραξη συμβατικών ταμειακών ροών ή η είσπραξη συμβατικών ταμειακών ροών καθώς και η πώληση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων και 2. τις συμβατικές ταμειακές ροές του μέσου, εάν αντιπροσωπεύουν «μόνο πληρωμές κεφαλαίου και τόκων» (SPPI κριτήριο) επί του υπολοίπου που εκκρεμεί. Η ταξινόμηση των συμμετοχικών τίτλων βασίζεται στο επιχειρηματικό μοντέλο διαχείρισης των σχετικών επενδύσεων. Ο Όμιλος και η εταιρία επιμετρούν τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία αρχικά στην εύλογη αξία τους προσθέτοντας κόστη συναλλαγής, εκτός εάν το χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο επιμετράται στην εύλογη αξία του μέσω αποτελεσμάτων χρήσης. Οι εμπορικές απαιτήσεις αρχικά επιμετρώνται στην τιμή συναλλαγής. Απομείωση Ο Όμιλος και η Εταιρία αναγνωρίζουν προβλέψεις απομείωσης για αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές για όλα τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία. Οι αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές βασίζονται στη διαφορά μεταξύ των συμβατικών ταμειακών ροών και όλων των ταμειακών ροών που ο Όμιλος και η εταιρία αναμένει να λάβει. Η διαφορά προεξοφλείται χρησιμοποιώντας μια εκτίμηση του αρχικού πραγματικού επιτοκίου του χρηματοοικονομικού στοιχείου ενεργητικού. Για τα συμβατικά στοιχεία ενεργητικού, τις εμπορικές απαιτήσεις και τις απαιτήσεις από μισθώσεις, ο Όμιλος και η Εταιρία εφάρμοσαν την απλοποιημένη προσέγγιση του προτύπου και υπολόγισαν τις αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές με βάση τις αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές για όλη τη διάρκεια ζωής των στοιχείων αυτών. Αντιστάθμιση κινδύνου Το Δ.Π.Χ.Α. 9 δίνει την δυνατότητα στις οντότητες να εξακολουθούν να εφαρμόζουν τις απαιτήσεις του Δ.Λ.Π. 39 για την λογιστική αντιστάθμισης. Ο Όμιλος και η Εταιρεία επέλεξε να συνεχίζει να εφαρμόζει το Δ.Λ.Π. 39 για τις υφιστάμενες, κατά την ημερομηνία πρώτης εφαρμογής, σχέσεις αντιστάθμισης. Συνεπώς, θα συνεχίσουν να εφαρμόζουν την παρούσα πολιτική τους για τη λογιστική αντιστάθμισης, αν και θα εξετάσουν την έναρξη της λογιστικής αντιστάθμισης σύμφωνα με τις απαιτήσεις του ΔΧΠΑ 9, όταν μία νέα σχέση αντιστάθμισης προκύψει. Ταξινόμηση και επιμέτρηση Α. Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε αποσβέσιμο κόστος 96 Τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού επιμετρώνται στο αποσβέσιμο κόστος, εάν κατέχονται στα πλαίσια ενός επιχειρηματικού μοντέλου με σκοπό τη διακράτησή τους και την είσπραξη των συμβατικών ταμειακών ροών που πληρούν το SPPI κριτήριο. Τα έσοδα των τόκων αυτών των στοιχείων περιλαμβάνονται στα χρηματοοικονομικά έσοδα και αναγνωρίζονται με τη χρήση του πραγματικού επιτοκίου. Οποιοδήποτε κέρδος ή ζημία που προκύπτει από τη διαγραφή αναγνωρίζεται αμέσως στην κατάσταση αποτελεσμάτων. Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που ταξινομούνται σε αυτή την κατηγορία περιλαμβάνουν κυρίως τα παρακάτω περιουσιακά στοιχεία: Εμπορικές και λοιπές απαιτήσεις Οι εμπορικές απαιτήσεις αναγνωρίζονται αρχικά στην εύλογη αξία τους και μεταγενέστερα αποτιμώνται στο αποσβέσιμο κόστος με τη μέθοδο του πραγματικού επιτοκίου, εκτός εάν το αποτέλεσμα της προεξόφλησης δεν είναι σημαντικό, μειωμένο με τυχόν ζημιά απομείωσης. Οι εμπορικές και λοιπές απαιτήσεις περιλαμβάνουν επίσης, συναλλαγματικές και γραμμάτια εισπρακτέα. Β. Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία ενεργητικού σε εύλογη αξία μέσω συνολικών λοιπών εσόδων Χρεωστικοί Τίτλοι Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται επενδύσεις σε Χρηματοοικονομικά Στοιχεία Ενεργητικού κατώτερης εξασφάλισης (subordinated Debt), σε εταιρίες Παραχώρησης στον Όμιλο και στην Εταιρία, τα οποία θα επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω της κατάστασης λοιπών συνολικών εσόδων, εάν κατέχονται ως μέρος ενός επιχειρηματικού μοντέλου του οποίου ο στόχος είναι τόσο η είσπραξη των ταμειακών ροών όσο και η πώληση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων και οι συμβατικές αυτές ταμειακές ροές αφορούν αποκλειστικά σε πληρωμές κεφαλαίου και τόκων. Οι μεταβολές στην εύλογη αξία τους αναγνωρίζονται στην κατάσταση συνολικού εισοδήματος και κατά την αποαναγνώρισή τους τα συσσωρευμένα κέρδη ή ζημιές ανακυκλώνονται στα αποτελέσματα χρήσης. Σύμφωνα με το Δ.Λ.Π. 32 «Χρηματοοικονομικά μέσα: γνωστοποίηση και παρουσίαση», όταν ένα μέσο συμπεριλαμβάνει συμβατική δέσμευση για παράδοση μετρητών ή άλλου χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου σε μια άλλη οικονομική οντότητα, τότε το χρηματοοικονομικό μέσο κατατάσσεται ως χρεωστικός τίτλος. Επίσης σύμφωνα με το Δ.Λ.Π. 32, υπάρχει η δυνατότητα ανακατάταξης ενός μέσου από συμμετοχικό σε χρεωστικό τίτλο εξαιτίας αλλαγών των ουσιαστικών όρων της σύμβασης χωρίς να αλλάξουν οι συμβατικοί όροι. Ορισμένες συμβάσεις παραχώρησης θα αναταξινομηθούν από συμμετοχικούς σε χρεωστικούς τίτλους σε μεταγενέστερες χρήσεις, λόγω συμβατικής υποχρέωσης του Ελληνικού Δημοσίου για συνολική εγγυημένη απόδοση και πληρωμή μερισμάτων. Συμμετοχικοί Τίτλοι Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται επενδύσεις σε μετοχές κυρίως σε εταιρίες παραχώρησης τις οποίες ο Όμιλος και η Εταιρία έχει την πρόθεση να κρατήσει στο προβλεπόμενο μέλλον και έχει αποφασίσει να τα ταξινομεί κατά τον τρόπο αυτό στην αρχική αναγνώριση τους ή στη μετάβαση στο ΔΧΠΑ 9. Μερίσματα από τέτοιες επενδύσεις συνεχίζουν να αναγνωρίζονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων, εκτός αν αντιπροσωπεύουν ανάκτηση μέρους του κόστους της επένδυσης. Οι μεταβολές 97 στην εύλογη αξία τους αναγνωρίζονται στην κατάσταση συνολικού εισοδήματος και κατά την αποαναγνώρισή τους τα συσσωρευμένα κέρδη ή ζημιές δεν θα ανακυκλώνονται στα αποτελέσματα χρήσης. Γ. Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία ενεργητικού σε εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων Σε κάθε άλλη περίπτωση τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων χρήσης. Τα χρηματοοικονομικά στοιχεία αποτιμώμενα στην εύλογη αξία τους μέσω αποτελεσμάτων, αναγνωρίζονται αρχικά σε εύλογη αξία και οι δαπάνες συναλλαγής αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα την περίοδο που προκύπτουν. Τα πραγματοποιημένα και μη πραγματοποιημένα κέρδη ή ζημίες που προκύπτουν από τις μεταβολές της εύλογης αξίας των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων αποτιμώμενα στην εύλογη αξία τους με μεταβολές στα αποτελέσματα, αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα την περίοδο που προκύπτουν. Ο Όμιλος και η Εταιρεία δεν έχει περιουσιακά στοιχεία ενεργητικού σε αυτή την κατηγορία, ωστόσο διατηρεί το δικαίωμα, στη περίπτωση αλλαγής του επιχειρηματικού μοντέλου, να προβεί σε ανακατάταξη χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων από την κατηγορία επιμέτρησης αποσβεσμένου κόστους στην κατηγορία επιμέτρησης εύλογης αξίας μέσω των αποτελεσμάτων. Σε αυτή τη περίπτωση, οποιοδήποτε κέρδος ή ζημία που προκύπτει από διαφορά ανάμεσα στο προηγούμενο αποσβεσμένο κόστος του χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου και την εύλογη αξία αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα (σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 9). Επίσης ο Όμιλος και η Εταιρεία διατηρεί το δικαίωμα, στη περίπτωση αλλαγής του επιχειρηματικού μοντέλου, να προβεί σε ανακατάταξη χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου από την κατηγορία επιμέτρησης εύλογης αξίας μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων στην κατηγορία επιμέτρησης εύλογης αξίας μέσω των αποτελεσμάτων. Σε αυτή τη περίπτωση, το σωρευτικό κέρδος ή ζημία που είχε προηγουμένως αναγνωριστεί στα λοιπά συνολικά έσοδα ανακατατάσσεται από την καθαρή θέση στα αποτελέσματα ως προσαρμογή από ανακατάταξη (σύμφωνα με το ΔΛΠ 1 και το ΔΠΧΑ 9) κατά την ημερομηνία ανακατάταξης. Γ.22. Δεσμευμένες καταθέσεις Οι δεσμευμένες καταθέσεις είναι ταμειακά ισοδύναμα τα οποία δεν είναι άμεσα διαθέσιμα προς χρήση. Αυτά τα ταμειακά ισοδύναμα δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν από τον Όμιλο μέχρι την επέλευση ενός συγκεκριμένου χρονικού σημείου ή γεγονότος στο μέλλον. Στις περιπτώσεις που οι δεσμευμένες καταθέσεις αναμένεται να χρησιμοποιηθούν εντός διαστήματος ενός έτους από την ημερομηνία της κατάστασης οικονομικής θέσης, ταξινομούνται ως βραχυπρόθεσμο περιουσιακό στοιχείο. Όμως, εάν δεν αναμένεται να χρησιμοποιηθούν εντός διαστήματος ενός έτους από την ημερομηνία της κατάστασης χρηματοοικονομικής θέσης, ταξινομούνται ως μακροπρόθεσμο περιουσιακό στοιχείο. Γ.23. Σημαντικές λογιστικές εκτιμήσεις και κρίσεις Η σύνταξη των οικονομικών καταστάσεων απαιτεί τη διενέργεια εκτιμήσεων και την υιοθέτηση παραδοχών από πλευράς της Διοίκησης, οι οποίες επηρεάζουν τις γνωστοποιήσεις που περιλαμβάνονται στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις. Η Διοίκηση σε συνεχή βάση αξιολογεί τις εκτιμήσεις και τις παραδοχές αυτές, και οι κυριότερες παρατίθενται κατωτέρω. Οι εκτιμήσεις και οι κρίσεις αξιολογούνται συνεχώς και βασίζονται σε εμπειρικά δεδομένα και άλλους παράγοντες, συμπεριλαμβανομένων των προσδοκιών για μελλοντικά γεγονότα που θεωρούνται αναμενόμενα υπό εύλογες συνθήκες. Οι εκτιμήσεις και οι παραδοχές αυτης είναι η βάση για την λήψη αποφάσεων σχετικά με τις λογιστικές αξίες των περιουσιακών στοιχείων και των υποχρεώσεων που δεν είναι άμεσα διαθέσιμες από άλλες πηγές. Οι 98 προκύπτουσες λογιστικές εκτιμήσεις, εξ ορισμού, σπάνια θα ταυτιστούν απόλυτα με τα αντίστοιχα πραγματικά αποτελέσματα. Οι εκτιμήσεις και οι υποθέσεις που ενέχουν ουσιαστικό κίνδυνο να προκαλέσουν σημαντικές αλλαγές στα ποσά των απαιτήσεων και υποχρεώσεων εντός της επόμενης χρήσης παρατίθενται παρακάτω. Γ.23.1 Απομείωση υπεραξίας και λοιπών μη χρηματοοικονομικών στοιχείων Η Διοίκηση εξετάζει σε ετήσια βάση εάν υφίσταται κάποια ένδειξη απομείωσης της υπεραξίας, σύμφωνα με τη λογιστική πρακτική της παραγράφου Γ.4.i. Τα ανακτήσιμα ποσά των μονάδων δημιουργίας ταμειακών ροών προσδιορίζονται σύμφωνα με τους υπολογισμούς της αξίας χρήσεως (value in use). Οι υπολογισμοί απαιτούν τη χρήση εκτιμήσεων που σχετίζονται με τα μελλοντικά κέρδη και τα επιτόκια προεξόφλησης. Τα μη χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία ελέγχονται για απομείωση οποτεδήποτε γεγονότα ή αλλαγές σε καταστάσεις δείχνουν ότι η λογιστική αξία τους μπορεί να μην είναι ανακτήσιμη, σύμφωνα με τη λογιστική αρχή που περιγράφεται στην παράγραφο Γ.6. Γ.23.2 Φόρος εισοδήματος Οι εταιρίες του Ομίλου υπόκεινται σε διαφορετικές νομοθεσίες φορολογίας εισοδήματος. Προκειμένου να προσδιοριστεί η πρόβλεψη του Ομίλου για τους φόρους εισοδήματος απαιτείται σημαντική υποκειμενική κρίση. Κατά την κανονική ροή των εργασιών της επιχείρησης λαμβάνουν χώρα πολλές συναλλαγές και υπολογισμοί για τους οποίους ο ακριβής υπολογισμός του φόρου είναι αβέβαιος. Στην περίπτωση που οι τελικοί φόροι που προκύπτουν μετά από τους φορολογικούς ελέγχους είναι διαφορετικοί από τα ποσά που αρχικά είχαν καταχωρηθεί, οι διαφορές αυτης θα επηρεάσουν το φόρο εισοδήματος και τις προβλέψεις για αναβαλλόμενους φόρους στην χρήση που ο προσδιορισμός των φορολογικών διαφορών έλαβε χώρα. Γ.23.3 Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις Σημαντικές εκτιμήσεις της Διοίκησης απαιτούνται για τον καθορισμό του ύψους της αναβαλλόμενης φορολογικής απαίτησης που μπορεί να αναγνωριστεί, με βάση τον πιθανό χρόνο και το ύψος των μελλοντικών φορολογητέων κερδών σε συνδυασμό με το φορολογικό προγραμματισμό της οντότητας. Γ.23.4 Ζωή ενσώματων ακινητοποιήσεων και υπολειμματικές αξίες Οι ενσώματες ακινητοποιήσεις αποσβένονται κατά τη διάρκεια της εκτιμώμενης ωφέλιμης ζωής τους. Η πραγματική ωφέλιμη ζωή των ακινητοποιήσεων αποτιμάται σε ετήσια βάση και ενδέχεται να διαφέρει λόγω διαφόρων παραγόντων. Γ.23.5 Πρόβλεψη καθαρής ρευστοποιήσιμης αξίας για αποθέματα Σύμφωνα με την λογιστική αρχή που αναφέρεται στην παράγραφο Γ5, η πρόβλεψη για την καθαρή ρευστοποιήσιμη αξία των αποθεμάτων, αποτελεί την καλύτερη εκτίμηση της Διοίκησης, με βάση τις ιστορικές τάσεις των πωλήσεων και την θεώρησή της για την ποιότητα και τον όγκο των αποθεμάτων, στο βαθμό που τα διαθέσιμα αποθέματα κατά την ημερομηνία του ισολογισμού θα πουληθούν κάτω του κόστους. 99 Γ.23.6 Προβλέψεις για επισφαλείς απαιτήσεις Ο Όμιλος απομειώνει την αξία των εμπορικών απαιτήσεών του όταν υπάρχουν δεδομένα ή ενδείξεις οι οποίες καταδεικνύουν ότι η είσπραξη έκαστης απαίτησης στο σύνολό της ή κατά ένα μέρος δεν είναι πιθανή. Η διοίκηση του Ομίλου περιοδικά επανεκτιμά την επάρκεια της πρόβλεψης για επισφαλείς απαιτήσεις με βάση παράγοντες όπως την πιστωτική της πολιτική, αναφορές από τη νομική υπηρεσία για πρόσφατες εξελίξεις σε υποθέσεις που αυτή χειρίζεται, κακώς και την εκτίμηση/κρίση της για την επίδραση λοιπών παραγόντων στην εισπραξιμότητα των απαιτήσεων. Γ.23.7 Πρόβλεψη για αποζημίωση προσωπικού Οι υποχρεώσεις για αποζημίωση του προσωπικού υπολογίζονται βάσει αναλογιστικών μεθόδων, η διενέργεια των οποίων απαιτεί από τη Διοίκηση να εκτιμήσει συγκεκριμένες παραμέτρους όπως η μελλοντική αύξηση των αμοιβών των εργαζομένων, το επιτόκιο προεξόφλησης των εν λόγω υποχρεώσεων, το ποσοστό αποχώρησης των εργαζομένων κλπ. Η Διοίκηση προσπαθεί σε κάθε ημερομηνία αναφοράς όπου η εν λόγω πρόβλεψη αναθεωρείται, να εκτιμά με όσο το δυνατό καλύτερο τρόπο τις παραμέτρους αυτής. Γ.23.8 Ενδεχόμενες υποχρεώσεις Η ύπαρξη ενδεχόμενων υποχρεώσεων απαιτεί από τη Διοίκηση τη συνεχή διενέργεια παραδοχών και αξιολογικών κρίσεων αναφορικά με την πιθανότητα μελλοντικά γεγονότα να συμβούν ή να μη συμβούν καθώς και της επίδρασης που τα γεγονότα αυτά μπορεί να έχουν στη δραστηριότητα του Ομίλου. Γ.23.9 Έσοδα από συμβόλαια με πελάτες (Δ.Π.Χ.Α. 15) Όταν το αποτέλεσμα ενός συμβολαίου μπορεί να εκτιμηθεί με αξιοπιστία, τα έσοδα και τα έξοδα του συμβολαίου αναγνωρίζονται κατά τη διάρκεια του συμβολαίου, αντίστοιχα, ως έσοδο και έξοδο. Το έσοδο αναγνωρίζεται μόνο στην έκταση που το αναληφθέν συμβατικό κόστος ενδέχεται να ανακτηθεί ενώ το συμβατικό κόστος αναγνωρίζεται στα έξοδα της χρήσης στην οποία αναλήφθηκε. Γ.23.10 Σχήματα υπό κοινό έλεγχο (Δ.Π.Χ.Α. 11) Οι παράγοντες που ο Όμιλος εξετάζει για να προσδιορίσει ότι τα σχήματα είναι υπό κοινό έλεγχο περιλαμβάνουν την δομή, τη νομική μορφή, τη συμβατική συμφωνία και λοιπά γεγονότα και καταστάσεις. Γ.23.11 Επιμέτρηση εύλογης αξίας (Δ.Π.Χ.Α. 13) Ορισμένα από τα στοιχεία ενεργητικού και παθητικού τα οποία περιλαμβάνονται στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις του Ομίλου απαιτούν την επιμέτρησή τους σε εύλογη αξία, ή / και την δημοσίευση αυτής της εύλογης αξίας. Ο Όμιλος επιμετρά μία σειρά από κονδύλια σε εύλογη αξία: * Ενσώματα Πάγια στοιχεία & Ακίνητα προς επένδυση * Χρηματοοικονομικά Στοιχεία που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων * Μακροπρόθεσμα και Βραχυπρόθεσμα Δάνεια * Παράγωγα Χρηματοοικονομικά Προϊόντα 100 Γ.23.12 Παράγωγα και αντισταθμιστική λογιστική Ο Όμιλος αξιολογεί κατά περίπτωση τη σύναψη συμβάσεων παράγωγων χρηματοοικονομικών στοιχείων με στόχο να αντισταθμίσουν την έκθεση σε κίνδυνο μεταβολής των επιτοκίων που συνδέεται με μακροχρόνιες δανειακές συμβάσεις. Ο Όμιλος τεκμηριώνει, κατά την έναρξη μιας συναλλαγής, τη σχέση μεταξύ του αντισταθμιστικού μέσου και των αντισταθμιζόμενων στοιχείων, καθώς επίσης και τη στρατηγική διαχείρισης κινδύνου για την ανάληψη διαφόρων αντισταθμιστικών ενεργειών. Αυτή η διαδικασία περιλαμβάνει τη σύνδεση του παραγώγου που ορίζονται ως αντισταθμιστικό μέσο με συγκεκριμένα στοιχεία του παθητικού. Επιπλέον, γίνεται εκτίμηση, κατά την έναρξη της αντιστάθμισης και σε συνεχή βάση, του βαθμού στον οποίο τα παράγωγα που χρησιμοποιούνται σε αντισταθμιστικές συναλλαγές είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικά στην εξουδετέρωση των μεταβολών στις τρέχουσες αξίες ή στις ταμειακές ροές των αντισταθμιζόμενων στοιχείων. Οι τυχόν μεταβολές της αξίας του παραγώγου που δεν πληροί τα κριτήρια αναγνώρισης ως μέσο αντιστάθμισης, καταχωρούνται στα αποτελέσματα χρήσης. Η εκτιμημένη εύλογη αξία υπολογίζεται με βάση τις τρέχουσες τιμές. Η συνολική εύλογη αξία των παραγώγων αντιστάθμισης κατατάσσεται στα ίδια κεφάλαια. Αντιστάθμιση Ταμειακών Ροών Τα παράγωγα στοιχεία αναγνωρίζονται αρχικά στην εύλογη αξία κατά την ημερομηνία σύναψης της σχετικής συμφωνίας. Το τμήμα της μεταβολής στην εύλογη αξία του παραγώγου που θεωρείται αποτελεσματικό και πληροί τα κριτήρια αντιστάθμισης ταμειακών ροών, αναγνωρίζεται στα λοιπά συνολικά εισοδήματα. Τα κέρδη ή ζημιές που σχετίζονται με το μη αποτελεσματικό τμήμα της μεταβολής αναγνωρίζονται άμεσα στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων, στη γραμμή «Χρηματοοικονομικά έσοδα» ή «Χρηματοοικονομικά έξοδα». Το σωρευτικό ποσό που καταχωρείται στα Ίδια Κεφάλαια μεταφέρεται στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων στις περιόδους που το αντισταθμιζόμενο στοιχείο επηρεάζει το κέρδος ή τη ζημιά της περιόδου. Το κέρδος ή η ζημιά που συνδέεται με το αποτελεσματικό τμήμα της αντιστάθμισης των συμβάσεων ανταλλαγής κυμαινόμενων επιτοκίων δανεισμού αναγνωρίζεται στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων, στη γραμμή «Χρηματοοικονομικά έσοδα» ή «Χρηματοοικονομικά έξοδα». Ωστόσο, όταν εκ της αναμενόμενης συναλλαγής που αντισταθμίζεται προκύπτει αναγνώριση ενός μη χρηματοοικονομικού στοιχείου ενεργητικού (όπως απόθεμα ή ενσώματο πάγιο), τότε τα κέρδη ή οι ζημιές που είχαν προηγουμένως καταχωρηθεί στην καθαρή θέση μεταφέρονται από τα Ίδια Κεφάλαια και συνυπολογίζονται στο αρχικό κόστος του στοιχείου ενεργητικού. Τα ποσά αυτά τελικά επιβαρύνουν τα αποτελέσματα, στην περίπτωση των αποθεμάτων μέσω του κόστους πωληθέντων, και στην περίπτωση των ενσώματων παγίων μέσω των αποσβέσεων. Όταν ένα εργαλείο αντιστάθμισης λήξει ή πωληθεί ή όταν μια σχέση αντιστάθμισης παύει να πληροί τα κριτήρια της αντισταθμιστικής λογιστικής, τα σωρευτικά κέρδη ή ζημιές που έχουν μέχρι εκείνη τη στιγμή καταχωρηθεί στα Ίδια Κεφάλαια παραμένουν στα Ίδια Κεφάλαια και αναγνωρίζονται όταν τελικά η αναμενόμενη συναλλαγή περάσει από την Κατάσταση Αποτελεσμάτων. Όταν μια αναμενόμενη συναλλαγή δεν εκτιμάται πλέον ότι θα συμβεί, τα σωρευτικά κέρδη ή ζημιές που έχουν καταχωρηθεί στα Ίδια Κεφάλαια μεταφέρονται άμεσα στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων, στη γραμμή «Λοιπά κέρδη/(ζημιές)». 101 Δ. ΝΕΑ ΠΡΟΤΥΠΑ, ΕΡΜΗΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΩΝ ΠΡΟΤΥΠΩΝ Σημαντικές λογιστικές πολιτικές Οι σημαντικές λογιστικές πολιτικές που υιοθετήθηκαν στην προετοιμασία των χρηματοοικονομικών καταστάσεων της Εταιρείας και του Ομίλου αναφέρονται στην σημείωση Γ. Οι πολιτικές εφαρμόζονται με συνέπεια για όλες τις χρήσεις, εκτός από τις περιπτώσεις που γίνεται σχετική αναφορά. Οι χρηματοοικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας και του Ομίλου παρουσιάζονται σε € το οποίο αποτελεί το λειτουργικό νόμισμα της Εταιρείας και του Ομίλου. Οι χρηματοοικονομικές καταστάσεις έχουν καταρτιστεί σύμφωνα τα Διεθνή Λογιστικά Πρότυπα (ΔΛΠ) / Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (ΔΠΧΑ) όπως αυτά έχουν εκδοθεί από το Συμβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων και έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η προετοιμασία των χρηματοοικονομικών καταστάσεων απαιτεί τη χρήση σημαντικών παραδοχών και εκτιμήσεων, καθώς και την εφαρμογή κρίσης από την Διοίκηση κατά την εφαρμογή των λογιστικών πολιτικών. Οι περιοχές στις οποίες χρησιμοποιήθηκαν σημαντικές παραδοχές και εκτιμήσεις αναφέρονται στη σημείωση Γ.23. Αλλαγές λογιστικών πολιτικών α. Νέα Λογιστικά Πρότυπα, τροποποιήσεις προτύπων και Διερμηνείες που εφαρμόστηκαν στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις Τίτλος Εφαρμόζονται σε ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την Τροποποιήσεις στο ΔΛΠ 1 και το ΔΛΠ 8: Ορισμός Σημαντικότητας 1 Ιανουαρίου 2020 Τροποποιήσεις στο ΔΠΧΑ 3 Συνενώσεις Επιχειρήσεων 1 Ιανουαρίου 2020 Τροποποιήσεις αναφορών στο Πλαίσιο Κατάρτισης χρηματοοικονομικών καταστάσεων 1 Ιανουαρίου 2020 Τροποποιήσεις στα ΔΠΧΑ 9, ΙΑΣ 39 & ΔΠΧΑ 7: Interest Rate Benchmark (IBOR) Reform – 1ο Στάδιο 1 Ιανουαρίου 2020 Covid‐19‐Παραχωρήσεις ενοικίου – Τροποποίηση ΔΠΧΑ 16 1 Ιουνίου 2020 Από τις παραπάνω τροποποιήσεις, μόνο οι αλλαγές στο ΔΠΧΑ 16 αναφορικά με τις παραχωρήσεις ενοικίου λόγω COVID‐19 οδήγησαν σε μεταβολές στις εφαρμοζόμενες λογιστικές πολιτικές. Οι λοιπές τροποποιήσεις, είτε δεν επηρεάζουν σημαντικά, είτε δεν είναι σχετικές με τις εργασίες της Εταιρίας και του Ομίλου. β. Αλλαγή σε λογιστικές πολιτικές Τροποποίηση ΔΠΧΑ 16: Παραχωρήσεις ενοικίου που σχετίζονται με τον Covid‐19 102 Από την 1η Ιουνίου 2020, τροποποιήθηκε το ΔΠΧΑ 16 δίνοντας μια πρακτική διευκόλυνση στους μισθωτές αναφορικά με τον λογιστικό χειρισμό των παραχωρήσεων και μεταβολών στα ενοίκια που προέκυψαν λόγω της πανδημίας του COVID‐19. Για να γίνει χρήση της συγκεκριμένης διευκόλυνσης θα πρέπει να πληρούνται τα εξής κριτήρια: 1. 2. 3. Η αλλαγή των μισθωμάτων οδηγεί σε αναθεωρημένο συνολικό τίμημα το οποίο είναι ουσιαστικά το ίδιο ή μικρότερο σε σχέση με το συνολικό τίμημα πριν την αναθεώρηση η Η μείωση των μισθωμάτων επηρεάζει πληρωμές που ήταν οφειλόμενες μέχρι την 30 Ιουνίου 2021 και Δεν υπάρχουν σημαντικές μεταβολές στους λοιπούς όρους της σύμβασης μίσθωσης Οι παραχωρήσεις ενοικίου που πληρούν τα παραπάνω κριτήρια δεν χρειάζεται να αξιολογηθούν και να αντιμετωπιστούν ως τροποποιήσεις της αρχικής σύμβασης (lease modification) σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 16, επαναμετρώντας τις υποχρεώσεις από μισθώσεις ώστε να αντικατοπτρίζουν το συνολικό τίμημα της μίσθωσης χρησιμοποιώντας αναθεωρημένο επιτόκιο. H Εταιρία και o Όμιλος επέλεξε να εφαρμόσει την πρακτική διευκόλυνση του ΔΠΧΑ 16 για όλες τις παραχωρήσεις σε ενοίκια που αφορούν περιόδους από τον Μάρτιο έως και τον Δεκέμβριο 2020, χρησιμοποιώντας το αρχικό επιτόκιο των συμβάσεων και η μεταβολή στις υποχρεώσεις από μισθώσεις αναγνωρίστηκε στην κατάσταση αποτελεσμάτων. Η επίδραση της εφαρμογής της πρακτικής διευκόλυνσης ανήλθε σε ποσό € 988.429. γ. Νέα Λογιστικά Πρότυπα, τροποποιήσεις προτύπων και Διερμηνείες που εφαρμόζονται υποχρεωτικά σε μεταγενέστερες περιόδους Τίτλος Εφαρμόζονται σε ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την Τροποποιήσεις στο ΔΠΧΑ 9, ΔΛΠ 39, ΔΠΧΑ 7, ΔΠΧΑ 4 & ΔΠΧΑ 16: Interest Rate Benchmark (IBOR) Reform – 2ο Στάδιο 1 Ιανουαρίου 2021 Τροποποιήσεις στο ΔΠΧΑ 4: Αναβολή εφαρμογής του ΔΠΧΑ 9 1 Ιανουαρίου 2021 Ετήσιες βελτιώσεις στα ΔΠΧΑ: Κύκλος 2018‐2020 1 Ιανουαρίου 2022 Τροποποιήσεις στο ΔΛΠ 16: Έσοδα πριν την έναρξη της προοριζόμενης χρήσης παγίου Τροποποιήσεις στο ΔΛΠ 37: Επαχθείς συμβάσεις / Κόστος εκπλήρωσης συμβάσεων Τροποποιήσεις στο ΔΠΧΑ 3: Αναφορές στο Πλαίσιο Κατάρτισης χρηματοοικονομικών καταστάσεων 1 Ιανουαρίου 2022 ΔΠΧΑ 17 «Ασφαλιστήριες Συμβάσεις» 1 Ιανουαρίου 2023 Τροποποιήσεις στο ΔΛΠ 1 και το ΔΛΠ 8: Ταξινόμηση υποχρεώσεων ως Μακροπρόθεσμες ή Βραχυπρόθεσμες 1 Ιανουαρίου 2023 1 Ιανουαρίου 2022 1 Ιανουαρίου 2022 Δεν αναμένεται, οι τροποποιήσεις που εφαρμόζονται υποχρεωτικά σε μεταγενέστερες περιόδους να έχουν σημαντική επίπτωση στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις της Εταιρίας και του Ομίλου. 103 Ε. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ 1. Κύκλος εργασιών ΟΜΙΛΟΣ Χρήση 1.1‐ 31.12.2020 ΕΤΑΙΡΙΑ Χρήση 1.1‐ 31.12.2019 Χρήση 1.1‐ 31.12.2020 Χρήση 1.1‐ 31.12.2019 Κύκλος εργασιών έργων 432.704.478 487.096.816 426.820.665 467.898.304 Πωλήσεις προϊόντων Πωλήσεις υπηρεσιών 7.049.825 136.801.727 3.478.530 142.595.811 1.497.427 15.705.911 73.610 21.377.987 Σύνολο από συνεχιζόμενες & διακοπείσες δραστηριότητες 576.556.030 633.171.157 444.024.003 489.349.901 Σύνολο από διακοπείσες δραστηριότητες Σύνολο από συνεχιζόμενες δραστηριότητες ‐ 57.243.861 576.556.030 575.927.296 ‐ 57.243.861 444.024.003 432.106.040 2. Κόστος πωλήσεων ΟΜΙΛΟΣ Χρήση 1.1‐ 31.12.2020 Υλικά ΕΤΑΙΡΙΑ Χρήση 1.1‐ 31.12.2019 Χρήση 1.1‐ 31.12.2020 Χρήση 1.1‐ 31.12.2019 (196.156.292) (196.833.912) (66.225.466) (81.443.642) (59.323.248) (87.067.457) (55.955.730) (75.790.637) (191.204.271) (213.840.418) (207.138.911) (216.460.940) Παροχές Τρίτων (28.703.917) (43.565.858) (30.019.541) (37.363.507) Διάφορα Έξοδα Αποσβέσεις (36.691.895) (9.496.674) (40.340.205) (12.145.901) (40.138.094) (6.004.543) (36.048.590) (8.480.556) (521.576.298) (593.793.751) (405.482.285) (455.587.871) Αμοιβές & Έξοδα Προσωπικού Αμοιβές & Έξοδα Τρίτων Σύνολο από συνεχιζόμενες & διακοπείσες δραστηριότητες Σύνολο από διακοπείσες δραστηριότητες Σύνολο από συνεχιζόμενες δραστηριότητες ‐ (60.454.868) (521.576.298) (533.338.883) ‐ (60.454.868) (405.482.285) (395.133.003) 3. Λοιπά έσοδα ‐ έξοδα (καθαρά) ΟΜΙΛΟΣ Χρήση 1.1‐ 31.12.2020 Λοιπά Έσοδα Έκτακτα Έσοδα /(Έξοδα) Σύνολο από συνεχιζόμενες & διακοπείσες δραστηριότητες Σύνολο από διακοπείσες δραστηριότητες Σύνολο από συνεχιζόμενες δραστηριότητες ΕΤΑΙΡΙΑ Χρήση 1.1‐ 31.12.2019 19.035.638 (18.460.836) 574.802 ‐ 574.802 Χρήση 1.1‐ 31.12.2020 Χρήση 1.1‐ 31.12.2019 36.383.760 (51.797.185) 11.315.344 (14.265.892) 15.159.134 (28.083.275) (15.413.425) (2.950.549) (12.924.141) (18.785.204) 3.371.779 ‐ (2.950.549) ‐ (12.924.141) 104 3α. Απομείωση κόστους υπεραξίας/συμμετοχών ΟΜΙΛΟΣ Χρήση 1.1‐ 31.12.2020 Απομείωση κόστους συμμετοχών ΕΤΑΙΡΙΑ Χρήση 1.1‐ 31.12.2019 Χρήση 1.1‐ 31.12.2020 Χρήση 1.1‐ 31.12.2019 ‐ ‐ ‐ (1.000.000) ‐ ‐ ‐ (1.000.000) 3β. Διαγραφή επισφαλών απαιτήσεων & λοιπών προβλέψεων ΟΜΙΛΟΣ Χρήση 1.1‐ 31.12.2020 ΕΤΑΙΡΙΑ Χρήση 1.1‐ 31.12.2019 Χρήση 1.1‐ 31.12.2020 Χρήση 1.1‐ 31.12.2019 Απομείωση απαιτήσεων & λοιπές προβλέψεις (17.610.462) (28.619.021) (18.399.227) (25.675.805) Σύνολο από συνεχιζόμενες και διακοπείσες δραστηριότητες (17.610.462) (28.619.021) (18.399.227) (25.675.805) Σύνολο από διακοπείσες δραστηριότητες Σύνολο από συνεχιζόμενες δραστηριότητες (2.400.000) ‐ (17.610.462) (26.219.021) ‐ (2.400.000) (18.399.227) (23.275.805) 4. Έξοδα διοικητικής λειτουργίας Αμοιβές & Έξοδα Προσωπικού Αμοιβές & Έξοδα Τρίτων Παροχές ρ χ Τρίτων ρ Διάφορα Έξοδα Αποσβέσεις Σύνολο από συνεχιζόμενες και διακοπείσες δραστηριότητες ΟΜΙΛΟΣ Χρήση 1.1‐ Χρήση 1.1‐ 31.12.2020 31.12.2019 (13.480.683) (14.852.226) (5.644.096) (5.329.656) (1.481.794) (1.556.168) (2.441.362) (7.321.562) (3.565.458) (1.707.495) (26.613.393) Σύνολο από διακοπείσες δραστηριότητες Σύνολο από συνεχιζόμενες δραστηριότητες ‐ (30.767.107) ΕΤΑΙΡΙΑ Χρήση 1.1‐ Χρήση 1.1‐ 31.12.2020 31.12.2019 (8.211.652) (9.004.805) (3.843.927) (995.491) (809.811) (1.099.808) (1.823.427) (6.394.065) (2.980.436) (1.300.807) (17.669.254) (1.104.994) (26.613.393) (29.662.113) ‐ (18.794.977) (1.104.994) (17.669.254) (17.689.983) 5. Έξοδα διαθέσεως ΟΜΙΛΟΣ Χρήση 1.1‐ 31.12.2020 ΕΤΑΙΡΙΑ Χρήση 1.1‐ 31.12.2019 Χρήση 1.1‐ 31.12.2020 Χρήση 1.1‐ 31.12.2019 Αμοιβές & Έξοδα Προσωπικού (3.050.159) (2.705.407) (1.925.265) (1.835.770) Αμοιβές & Έξοδα Τρίτων (5.390.213) (6.187.054) (3.515.665) (3.774.479) Παροχές Τρίτων (1.339.767) (789.653) (1.154.286) (586.324) Διάφορα Έξοδα Αποσβέσεις (2.230.769) (9.262) (2.634.298) (553.786) (1.404.262) (7.479) (1.530.812) (545.146) (12.020.170) (12.870.199) (8.006.957) (8.272.531) ΣΥΝΟΛΟ 105 6α. Έσοδα χρεογράφων ΟΜΙΛΟΣ Χρήση 1.1‐ 31.12.2020 Έσοδα χρεογράφων ΕΤΑΙΡΙΑ Χρήση 1.1‐ 31.12.2019 7.197.013 7.639.895 Χρήση 1.1‐ 31.12.2020 Χρήση 1.1‐ 31.12.2019 1.843.247 16.854.089 Τα έσοδα χρεογράφων αφορούν έσοδα από συμμετοχή της Εταιρίας και του Ομίλου στα Χρηματοοικονομικά Στοιχεία Ενεργητικού (ΧΣΕ) Κατώτερης Εξασφάλισης (Subordinated Debt) που εκδίδονται από τις Eταιρείες Παραχώρησης. 6β. Μερίδιο κερδών/(ζημιών) από θυγατρικές και συγγενείς ΟΜΙΛΟΣ Χρήση 1.1‐ 31.12.2020 Μερίσματα θυγατρικών/ Κοινοπραξιών Μερίσματα από συγγενείς Κέρδη/(ζημιές) συγγενών (Associates) ΕΤΑΙΡΙΑ Χρήση 1.1‐ 31.12.2019 ‐ 946.581 ‐ 1.558.221 20.886.871 29.274.232 21.833.452 30.832.453 Χρήση 1.1‐ 31.12.2020 Χρήση 1.1‐ 31.12.2019 8.128.037 31.899.283 3.348.275 31.827.539 ‐ ‐ 40.027.320 35.175.814 7. Χρηματοοικονομικό κόστος ΟΜΙΛΟΣ Λοιπά χρηματοοικονομικά αποτελέσματα ‐ Πιστωτικοί τόκοι Χρεωστικοί τόκοι ΕΤΑΙΡΙΑ Χρήση 1.1‐ 31.12.2019 Χρήση 1.1‐ 31.12.2020 Χρήση 1.1‐ 31.12.2020 (961.192) Χρήση 1.1‐ 31.12.2019 ‐ ‐ 404.352 (25.299.153) 3.100.893 (28.969.503) 27.495 (20.842.614) 223.471 (21.785.583) (24.894.801) (26.829.802) (20.815.119) (21.562.111) 8. Έξοδα φόρου χρήσης ΟΜΙΛΟΣ Τρέχων φόρος Αναβαλλόμενος φόρος Φόροι που καταλογίζονται & αφορούν προηγούμενες χρήσεις, λοιποί φόροι ΕΤΑΙΡΙΑ Χρήση 1.1‐ 31.12.2019 Χρήση 1.1‐ 31.12.2020 Χρήση 1.1‐ 31.12.2020 Χρήση 1.1‐ 31.12.2019 (1.623.913) 4.844.474 (1.958.233) (4.320.033) (1.196.333) 3.508.244 (1.354.663) (3.907.719) ‐ 3.220.561 (109.817) (6.388.083) ‐ 2.311.911 (109.212) (5.371.594) Συμφωνία Λογιστικού Αποτελέσματος με Φόρους‐ Έξοδα ΟΜΙΛΟΣ Περιγραφή Χρήση 1.1‐ 31.12.2020 Κέρδη/ (Ζημιές) προ φόρων Φόρος υπολογισμένος επί λογιστικών κερδών Πλέον: Δαπάνες μη εκπιπτόμενες Πλέον: Φόροι που καταλογίζονται και αφορούν προηγούμενες χρήσεις Μείον: συμψηφισμός ζημίων προηγούμενων χρήσεων Μείον: μη φορολογητέα κέρδη Προσαρμογή αναβαλλόμενης φορολογίας από μεταβολή φορολογικού συντελεστή ΕΤΑΙΡΙΑ Χρήση 1.1‐ 31.12.2019 Χρήση 1.1‐ 31.12.2020 Χρήση 1.1‐ 31.12.2019 3.266.551 (11.236.743) 12.587.380 4.167.370 783.973 (8.817.107) 3.020.972 (611.671) 10.383.902 27.289.352 8.409.287 25.683.264 ‐ 243.370 ‐ 242.765 (2.733.653) (5.272.851) (946.253) (4.454.319) (10.597.266) (9.679.594) (12.526.760) (16.817.813) ‐ 2.489.524 ‐ 1.683.801 Επίδραση απο τους διαφορετικούς φορολογικούς συντελεστές που ισχύουν στις υπόλοιπες χώρες που δραστηριοποποιείται ο όμιλος (1.057.517) 135.389 (269.157) (354.432) Έξοδα φόρου χρήσης (3.220.561) 6.388.083 (2.311.911) 5.371.594 106 9α. Πληροφόρηση κατά Τομέα Πρωτεύων τύπος πληροφόρησης‐επιχειρηματικοί τομείς Ο Όμιλος δραστηριοποιείται κυρίως σε 4 επιχειρηματικούς τομείς: ‐ Κατασκευές ‐ Παραχωρήσεις ‐ Ενέργεια ‐ Λοιπές Δραστηριότητες (Ανάπτυξη ακινήτων και λοιπές δραστηριότητες) Τα αποτελέσματα κατά επιχειρηματικό τομέα για την περίοδο 1 Ιανουαρίου 2020 εώς 31 Δεκεμβρίου 2020 είχαν ως εξής: Κατασκευές Συνολικές Πωλήσεις ανά Τομέα Παραχωρήσεις Λοιπές Δραστηριότητες Ενέργεια Σύνολο 554.058.095 3.181.089 121.513.284 16.114.571 694.867.040 Ενδοεταιρικές (115.513.006) (1.200) (928.186) (1.868.618) (118.311.010) Καθαρές Πωλήσεις 438.545.089 3.179.889 120.585.098 14.245.953 576.556.030 7.066.922 2.462.220 54.979.732 592.600 (857.428) 395.180 (486.883) (66.398) (17.610.462) (8.694.391) (5.349.025) (3.014.089) (38.633.563) 6.948.788 248.225 Μικτό Κέρδος/ (Ζημιά) Λοιπά έσοδα ‐ έξοδα (καθαρά) Απομειώσεις απαιτήσεων και λοιπες προβλέψεις Έξοδα διοικητικής λειτουργίας / Έξοδα διαθέσεως Έσοδα χρεογράφων Μερίδιο κερδών/(ζημιών) από συγγενείς εταιρίες Κέρδη/ (Ζημιές) εκμετάλλευσης 46.000.240 (1.480.241) (17.057.181) (21.576.058) ‐ (549.650) 2.140.250 ‐ 950.840 20.995.225 6.837.600 20.840.222 ‐ ‐ 2.071.838 7.197.013 (112.613) 21.833.452 (1.588.308) 28.161.352 Λοιπά χρηματοοικονομικά αποτελέσματα Τόκοι ‐ (24.894.802) Κέρδη/ (Ζημιές) προ Φόρων 3.266.551 Φόρος 3.220.562 Κέρδη/ (Ζημιές) μετά Φόρων 6.487.112 Αποσβέσεις 11.092.602 1.840.101 1.487.810 841.026 15.261.539 Κέρδη προ φόρων, χρηματοοικονομικών εξόδων, επενδυτικών αποτελεσμάτων, αποσβέσεων και απομειώσεων 34.987.383 22.680.322 4.046.531 (680.884) 61.033.353 Ενέργεια 116.231.906 (1.049.179) 115.182.728 Λοιπές Δραστηριότητες 16.626.682 (2.600.531) 14.026.151 Σύνολο Κατάστασης Αποτελεσμάτων (Συνεχιζόμενες δραστηριότητες) 659.226.111 (83.298.815) 575.927.296 Τα αποτελέσματα κατά επιχειρηματικό τομέα για την περίοδο 1 Ιανουαρίου 2019 εώς 31 Δεκεμβρίου 2019 είχαν ως εξής: Συνολικές Πωλήσεις ανά Τομέα Ενδοεταιρικές Καθαρές Πωλήσεις Μικτό Κέρδος/ (Ζημιά) Λοιπά έσοδα ‐ έξοδα (καθαρά) Απομειώσεις απαιτήσεων και λοιπες προβλέψεις Έξοδα διοικητικής λειτουργίας / Έξοδα διαθέσεως Έσοδα χρεογράφων Μερίδιο κερδών/(ζημιών) από συγγενείς εταιρίες Κέρδη/ (Ζημιές) εκμετάλλευσης Κατασκευές 521.475.232 (79.649.106) 441.826.127 Παραχωρήσεις 4.892.291 ‐ 4.892.291 Διακοπείσες Δραστηριότητες 57.243.861 ‐ 57.243.861 38.038.851 (455.489) 2.079.146 2.925.905 42.588.413 (3.211.007) 5.559.119 (3.010.371) 300.980 433.903 3.283.631 (18.785.204) (26.219.021) (2.400.000) (25.957.469) ‐ (261.552) ‐ (26.831.360) ‐ (7.038.250) 7.639.895 (5.416.709) ‐ (3.245.992) ‐ (42.532.312) 7.639.895 (1.104.994) ‐ 2.499.757 (6.691.101) 28.332.261 25.468.046 ‐ (3.298.135) 435 114.250 30.832.453 15.593.059 ‐ (25.501.205) Λοιπά χρηματοοικονομικά αποτελέσματα Τόκοι (961.192) (25.868.610) Κέρδη/ (Ζημιές) προ Φόρων (11.236.743) Φόρος ‐ ‐ (25.501.205) (6.388.083) Κέρδη/ (Ζημιές) μετά Φόρων (17.624.826) Αποσβέσεις 12.442.297 1.834.358 1.344.842 649.336 16.270.833 Κέρδη προ φόρων, χρηματοοικονομικών εξόδων, επενδυτικών αποτελεσμάτων, αποσβέσεων και απομειώσεων 31.708.664 27.302.404 (1.691.741) 763.587 58.082.913 ‐ (25.501.205) (23.101.205) 107 Tα περιουσιακά στοιχεία και οι υποχρεώσεις του επιχειρηματικού τομέα κατά την 31 Δεκεμβρίου 2020 είχαν ως εξής: Κατασκευές Ενεργητικό (πλην επενδύσεων σε σε συγγενείς) Παραχωρήσεις 709.545.946 107.932.621 Επενδύσεις σε συγγενείς Επενδύσεις σε ενσώματα πάγια, άυλα, ακίνητα επενδύσεων και δικαιώματα χρήσης περιουσιακών στοιχείων 233.266.667 21.000 81.123.757 29.342.536 Σύνολο Ενεργητικού 942.812.613 Υποχρεώσεις Δανειακές Υποχρεώσεις /Υποχρεώσεις από μισθώσεις 974.102.750 3.998.718 237.286.385 78.695.393 17.300.060 206.461.746 107.953.621 121.752.513 38.870.389 1.211.389.135 (872.755.540) (123.166.749) (97.561.707) (27.378.098) (1.120.862.094) (521.091.417) (28.981.194) (55.756.312) (9.019.779) (614.848.702) 48.895.770 Ταμειακά Διαθέσιμα 39.125.595 (433.070.051) ‐ 292.479 (28.688.715) 121.752.513 Σύνολο 34.871.671 Δεσμευμένες Καταθέσεις Καθαρές Χρηματοοικονομικές Υποχρεώσεις Λοιπές δραστηριότητες Ενέργεια ‐ 3.849.337 ‐ 52.745.107 8.579.864 2.519.112 50.517.050 (43.327.111) (6.500.666) (511.586.545) Tα περιουσιακά στοιχεία και οι υποχρεώσεις του επιχειρηματικού τομέα κατά την 31 Δεκεμβρίου 2019 είχαν ως εξής: Κατασκευές Ενεργητικό (πλην επενδύσεων σε γγ ς) σε συγγενείς) Επενδύσεις σε συγγενείς Επενδύσεις σε ενσώματα πάγια, άυλα, ακίνητα επενδύσεων και δικαιώματα χρήσης περιουσιακών στοιχείων Σύνολο Ενεργητικού Υποχρεώσεις Δανειακές Υποχρεώσεις /Υποχρεώσεις από μισθώσεις Παραχωρήσεις 976.661.787 90.615.325 245.724.849 21.000 65.290.301 43.788.586 1.222.386.634 Λοιπές δραστηριότητες Ενέργεια 123.525.160 1.282.079.842 6.866.648 252.612.497 44.847.038 16.005.229 169.931.154 527.962 90.636.325 91.277.570 130.391.808 1.534.692.337 370.669.199 (1.180.412.973) (96.747.537) (68.213.459) (111.059.316) (1.456.433.285) (400.692.581) (465.149.358) (78.580.912) (30.136.662) (17.222.756) (591.089.687) ‐ 69.031.848 ‐ ‐ 14.880.872 ‐ 370.669.199 ‐ Δεσμευμένες Καταθέσεις 54.150.976 Ταμειακά Διαθέσιμα 63.194.014 1.604.086 3.515.756 2.738.456 71.052.312 1.481.061 (347.804.367) (76.976.826) (11.740.034) (14.484.300) (451.005.527) 1.481.061 Καθαρές Χρηματοοικονομικές Υποχρεώσεις ‐ 91.277.570 Σύνολο Ισολογισμού Διακοπείσες (Συνεχιζόμενες δραστηριότητες) Δραστηριότητες 108 9β. Δευτερεύων τύπος πληροφόρησης‐γεωγραφικοί τομείς Ο Όμιλος δραστηριοποιείται κυρίως σε 2 γεωγραφικούς τομείς: ‐ Ελλάδα ‐ Εξωτερικό Τα αποτελέσματα κατά γεωγραφικό τομέα για την περίοδο 1 Ιανουαρίου 2020 εώς 31 Δεκεμβρίου 2020 είχαν ως εξής: Ελλάδα Εξωτερικό Σύνολο Συνολικές Πωλήσεις ανά Τομέα 296.767.204 398.099.835 694.867.040 Ενδοεταιρικές (10.737.663) (107.573.347) (118.311.010) Καθαρές Πωλήσεις 286.029.541 290.526.488 576.556.030 9.706.319 45.273.413 54.979.732 Λοιπά έσοδα ‐ έξοδα (καθαρά) Απομειώσεις απαιτήσεων και λοιπες προβλέψεις Έξοδα διοικητικής λειτουργίας / Έξοδα διαθέσεως Έσοδα χρεογράφων Μερίδιο κερδών/(ζημιών) από συγγενείς εταιρίες Κέρδη εκμετάλλευσης (5.313.694) (12.610.462) (16.499.810) 6.980.750 17.106.840 5.708.874 (5.000.000) (22.133.752) 216.263 4.726.612 395.180 (17.610.462) (38.633.562) 7.197.013 21.833.452 28.791.410 28.161.353 Λοιπά Χρηματοοικονομικά αποτελέσματα Τόκοι ‐ (19.003.120) ‐ (5.891.680) ‐ (24.894.802) Κέρδη προ Φόρων (19.633.178) 22.899.730 3.266.552 Μικτό Κέρδος Φόρος Κέρδη/(Ζημιές) μετά από φόρους από συνεχιζόμενες δραστηριότητες (630.057) 4.000.873 (15.632.304) Κέρδη/(Ζημιές) μετά φόρων από διακοπείσες δραστηριότητες Κέρδη/(Ζημιές) μετά φόρων από συνεχιζόμενες & διακοπείσες δραστηριότητες ‐ (780.312) 3.220.562 22.119.418 6.487.113 ‐ ‐ (15.632.304) 22.119.418 6.487.113 Αποσβέσεις 11.776.409 3.485.130 15.261.539 Κέρδη χρηματοοικονομικών έ δ προ φόρων, φό ώ εξόδων, ξόδ επενδυτικών αποτελεσμάτων, αποσβέσεων και απομειώσεων 23.756.814 37.276.540 61.033.354 Τα αποτελέσματα κατά γεωγραφικό τομέα για την περίοδο 1 Ιανουαρίου 2019 εώς 31 Δεκεμβρίου 2019 είχαν ως εξής: Ελλάδα Εξωτερικό Σύνολο Κατάστασης Αποτελεσμάτων (Συνεχιζόμενες δραστηριότητες) Διακοπείσες Δραστηριότητες Συνολικές Πωλήσεις ανά Τομέα Ενδοεταιρικές 300.136.367 (10.133.351) 359.089.744 (73.165.464) 659.226.111 (83.298.815) 57.243.861 ‐ Καθαρές Πωλήσεις 290.003.016 285.924.281 575.927.296 57.243.861 (3.551.641) 46.140.054 42.588.413 (3.211.007) Λοιπά έσοδα ‐ έξοδα (καθαρά) Απομειώσεις απαιτήσεων και λοιπες προβλέψεις Έξοδα διοικητικής λειτουργίας / Έξοδα διαθέσεως Έσοδα χρεογράφων Μερίδιο κερδών/(ζημιών) από συγγενείς εταιρίες Κέρδη εκμετάλλευσης 24.883.187 (15.846.095) (19.912.337) 7.639.895 27.928.895 (21.599.557) (10.372.926) (22.619.975) ‐ 2.903.559 3.283.631 (26.219.021) (42.532.312) 7.639.895 30.832.453 (18.785.204) (2.400.000) (1.104.994) ‐ ‐ 21.141.904 (5.548.844) 15.593.059 (25.501.205) Λοιπά Χρηματοοικονομικά αποτελέσματα Τόκοι (961.192) (19.991.100) ‐ (5.877.510) (961.192) (25.868.610) 189.612 (11.426.354) (11.236.743) Φόρος (5.687.687) (700.396) (6.388.083) Κέρδη/(Ζημιές) μετά από φόρους από συνεχιζόμενες δραστηριότητες (5.498.075) (12.126.750) (17.624.826) (25.501.205) (25.501.205) Μικτό Κέρδος Κέρδη προ Φόρων Κέρδη/(Ζημιές) μετά φόρων από διακοπείσες δραστηριότητες ‐ Κέρδη/(Ζημιές) μετά φόρων από συνεχιζόμενες & διακοπείσες δραστηριότητες (5.498.075) (37.627.955) (43.126.031) Αποσβέσεις 10.855.024 5.415.809 16.270.833 Κέρδη φόρων, χρηματοοικονομικών Κέ δ προ φό ώ εξόδων, ξόδ επενδυτικών αποτελεσμάτων, αποσβέσεων και απομειώσεων 47.843.023 10.239.891 58.082.913 ‐ ‐ (25.501.205) ‐ (25.501.205) ‐ (25.501.205) (23.101.205) 109 Tα περιουσιακά στοιχεία και οι υποχρεώσεις του γεωγραφικού τομέα κατά την 31 Δεκεμβρίου 2020 είχαν ως εξής: Ελλάδα Υπολοιπες χώρες Ευρώπης Χώρες Κόλπου και Μέση Ανατολή Ενοποημένα στοιχεία Κύκλος εργασιών πλην ενδοεταιρικών 286.029.542 81.087.112 209.439.377 576.556.030 Μη κυκλοφορούντα περιουσιακα στοιχεία (εκτός αναβαλλόμενου φόρου και χρηματοοικονομικών περιουσιακών 432.337.753 14.522.681 3.780.575 450.641.009 24.415.264 (1.449.615) Κεφαλαιουχικές δαπάνες (811.463) 22.154.186 Tα περιουσιακά στοιχεία και οι υποχρεώσεις του γεωγραφικού τομέα κατά την 31 Δεκεμβρίου 2019 είχαν ως εξής: Ελλάδα Κύκλος εργασιών πλην ενδοεταιρικών Μη κυκλοφορούντα περιουσιακα στοιχεία (εκτός αναβαλλόμενου φόρου και χρηματοοικονομικών περιουσιακών Κεφαλαιουχικές δαπάνες Υπόλοιπες χώρες Ευρώπης Χώρες Κόλπου και Μέση Ανατολή Σύνολο Ισολογισμού (Συνεχιζόμενες δραστηριότητες) Διακοπείσες Δραστηριότητες 290.003.015 23.631.790 262.292.491 575.927.296 57.243.861 402.807.654 15.972.296 4.592.038 423.371.988 ‐ 20.653.401 (4.167.556) 15.957.883 527.962 (527.962) 110 9γ. Ανάλυση ευαισθησίας σε μεταβολές συναλλάγματος Βραχυχρόνια έκθεση 31.12.2020 (Ποσά σε ξένο νόμισμα) USD JOD* Χρηματοικονομικά περιουσιακά στοιχεία Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις Βραχυχρόνια έκθεση 110.093.047 128.227.502 (18.134.455) Βραχυχρόνια έκθεση για USD, JOD, QAR, AED & IQD (σε δολάρια) 31.12.2020 (15.166.409) QAR* 3.416.217 888.598 2.527.619 31.12.2019 (Ποσά σε €) AED* 91.327.538 99.136.672 (7.809.134) IQD* ‐ 367.803 (367.803) USD 6.426.818.890 4.003.945.522 2.422.873.367 66.320.496 12.574.333 53.746.163 JOD* QAR* 11.350.397 9.829.341 1.521.056 50.955.671 54.628.692 (3.673.021) 31.12.2020 (Ποσά σε ξένο νόμισμα) GBP Χρηματοικονομικά περιουσιακά στοιχεία Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις Βραχυχρόνια έκθεση BGN** 194.021 16.269 177.753 HRK 4.485.295 2.944.103 1.541.192 Μακροχρόνια έκθεση 62.970.281 38.270.531 24.699.750 31.12.2020 (Ποσά σε ξένο νόμισμα) USD JOD* Χρηματοικονομικά περιουσιακά στοιχεία Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις Μακροχρόνια έκθεση 2.018.308 ‐ 2.018.308 Μακροχρόνια έκθεση για USD, JOD, QAR, AED & IQD (σε δολάρια) 31.12.2020 5.807.343 QAR* 20.500 ‐ 20.500 31.12.2019 (Ποσά σε €) AED* 13.688.721 ‐ 13.688.721 IQD* ‐ ‐ ‐ USD ‐ ‐ ‐ 857.288 ‐ 857.288 JOD* 77.638 ‐ 77.638 QAR* 4.289.695 ‐ 4.289.695 31.12.2020 (Ποσά σε ξένο νόμισμα) GBP Χρηματοικονομικά περιουσιακά στοιχεία Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις Μακροχρόνια έκθεση BGN** ‐ ‐ ‐ HRK ‐ ‐ ‐ 2.013.513 ‐ 2.013.513 Η ανάλυση ευαισθησίας σε μεταβολές συναλλάγματος έχει ως εξής: 31.12.2020 (Ποσά σε €) 31.12.2019 USD USD Ίδια κεφάλαια/αποτελέσματα χρήσης 5,00% ‐381.349 Ίδια κεφάλαια/αποτελέσματα χρήσης 5,00% 9.947 Ίδια κεφάλαια/αποτελέσματα χρήσης 5,00% 177.217 ‐5,00% 381.349 5,00% 2.730.173 ‐5,00% ‐9.947 5,00% 76.053 ‐5,00% ‐177.217 5,00% 30.834 ‐5,00% ‐2.730.173 JOD GBP ‐5,00% ‐76.053 QAR HRK ‐5,00% ‐30.834 *Τα νομίσματα αυτά υπάγονται σε καθεστώς σταθερής συναλλαγματικής ισοτιμίας ως προς το δολάριο **Τα νομίσματα αυτά υπάγονται σε καθεστώς σταθερής συναλλαγματικής ισοτιμίας ως προς το ευρώ. 111 10. Ιδιοχρησιμοποιούμενα ενσώματα πάγια στοιχεία ΟΜΙΛΟΣ Αξία κτήσεως Υπόλοιπο 31.12.2019 Προσθήκες περιόδου 1.1‐31.12.2020 Αναπροσαρμογή αξίας παγίων Μεταφορές Επαναταξινόμηση στα περιουσιακά στοιχεία κατεχόμενα προς πώληση Συναλλαγματικές διαφορές Γήπεδα ‐ Οικόπεδα Κτίρια Μηχανήματα Μεταφορικά Μέσα Έπιπλα και λοιπός εξοπλισμός Ακινητοποιήσεις υπό εκτέλεση Σύνολο ενσώματων παγίων 22.409.860 40.717.413 119.865.447 26.716.488 10.858.627 16.234.993 236.802.828 251.936 1.664.181 2.008.599 350.251 865.777 34.873.627 40.014.370 (1.713.688) (26.000) 11.055.684 ‐ (437.418) 7.313.595 22.697.316 ‐ ‐ 33.289.158 (973.947) ‐ 116.702 (8.478) ‐ (40.684.976) ‐ ‐ ‐ ‐ (6.736) (61.980) (1.391) ‐ (3.125.053) ‐ 33.753.000 (70.107) Πωλήσεις περιόδου 1.1‐31.12.2020 (11.250.569) (28.754.379) Υπόλοιπο 31.12.2020 20.727.223 43.200.708 152.401.489 24.987.095 11.159.738 9.444.457 261.920.709 2.200.000 23.363.546 81.717.235 17.586.918 8.704.035 3.675 133.575.409 215.060 1.677.325 5.864.508 1.064.223 1.059.499 1.497 9.882.111 138 ‐ (397.617) 2.173 ‐ (20.767) ‐ (4.379.455) (2.754.979) (1.160.419) (554.797) (979.187) (45.454.329) Συσσωρευμένες αποσβέσεις Υπόλοιπο 31.12.2019 Αποσβέσεις περιόδου 1.1‐31.12.2020 Αναπροσαρμογή αξίας παγίων ‐ (397.755) (82.224) 82.224 Συναλλαγματικές διαφορές ‐ (2) (7.331) (15.607) Πωλήσεις περιόδου 1.1‐31.12.2020 ‐ (364.842) (2.401.319) (1.075.212) Υπόλοιπο 31.12.2020 (538.081) 2.415.060 24.278.272 85.090.869 17.642.547 9.227.763 5.172 138.659.683 Υπόλοιπο 31.12.2020 18.312.163 18.922.436 67.310.620 7.344.548 1.931.974 9.439.285 123.261.026 Υπόλοιπο 31.12.2019 20.209.860 17.353.867 38.148.212 9.129.569 2.154.592 16.231.318 103.227.418 Αναπόσβεστη αξία Για τα Περιουσιακά στοιχεία κατεχόμενα προς πώληση βλέπε σχετική σημείωση 25.γ. Ο Όμιλος εφαρμόζει την μέθοδο αναπροσαρμογής ενσώματων περιουσιακών στοιχείων (οικοπέδων/γηπέδων και κτιρίων). Ο Όμιλος, με ημερομηνία αναφοράς 31/12/20 στα πλαίσια επανελέγχου της αξίας των ενσώματων παγίων, ανέθεσε σε ανεξάρτητους Oρκωτούς Εκτιμητές την αποτίμηση των κυριοτέρων ακινήτων, όπως και για το 31/12/19. Για τη χρήση του 2019, ο πίνακας για την απεικόνιση των ιδιοχρησιμοποιούμενων ενσώματων παγίων συμπεριελάμβανε σε ξεχωριστή γραμμή τα δικαιώματα χρήσης παγίων. Στη τρέχουσα χρήση, έχουν αφαιρεθεί τα δικαιώματα χρήσης παγίων και απεικονίζονται ξεχωριστά, στη σημείωση 10α. 112 ΕΤΑΙΡΙΑ Αξία κτήσεως Υπόλοιπο 31.12.2019 Αναπροσαρμογές αξίας ακινήτων Επαναταξινόμηση στα περιουσιακά στοιχεία κατεχόμενα προς πώληση Προσθήκες περιόδου 1.1‐31.12.2020 Πωλήσεις περιόδου 1.1‐31.12.2020 Συναλλαγματικές Διαφορές Υπόλοιπο 31.12.2020 Γήπεδα ‐ Οικόπεδα Κτίρια 11.613.366 (69.751) 11.055.684 ‐ (11.055.684) ‐ 11.543.615 Μηχανήματα 16.949.416 87.543.734 Μεταφορικά Μέσα 20.168.697 Έπιπλα και λοιπός εξοπλισμός 10.160.647 Ακινητοποιήσεις υπό εκτέλεση 262.318 Σύνολο ενσώματων παγίων 146.698.178 172.687 ‐ ‐ ‐ ‐ 102.936 22.697.316 ‐ ‐ ‐ ‐ 33.753.000 ‐ 3.287.054 262.554 (22.773.767) ‐ 1.936.444 (2.608.789) ‐ 384.916 703.139 (1.117.196) (543.637) (24.975) (244) 17.308.207 86.871.389 19.411.443 10.319.905 (104.363) ‐ 157.955 (38.203.436) (25.219) 145.612.514 Συσσωρευμένες αποσβέσεις Υπόλοιπο 31.12.2019 ‐ 12.849.204 71.121.769 16.541.970 8.177.099 ‐ 108.690.042 Προσθήκες περιόδου 1.1‐31.12.2020 1 1‐31 12 2020 ‐ 800 337 800.337 4 099 934 4.099.934 587 845 587.845 949 177 949.177 ‐ 6 437 293 6.437.293 Πωλήσεις περιόδου 1.1‐31.12.2020 ‐ (570.338) (2.261.386) (527.606) ‐ (4.423.322) Συναλλαγματικές Διαφορές ‐ Υπόλοιπο 31.12.2020 ‐ ‐ ‐ (1.063.992) (14.570) (244) 13.079.203 72.960.318 16.051.252 8.598.425 ‐ ‐ (14.815) 110.689.198 Αναπόσβεστη αξία Υπόλοιπο 31.12.2020 11.543.615 4.229.004 13.911.071 3.360.190 1.721.480 157.955 34.923.316 Υπόλοιπο 31.12.2019 11.613.366 4.100.211 16.421.964 3.626.727 1.983.548 262.318 38.008.136 Για τα Περιουσιακά στοιχεία κατεχόμενα προς πώληση βλέπε σχετική σημείωση 25.γ. Η Εταιρία εφαρμόζει την μέθοδο αναπροσαρμογής ενσώματων περιουσιακών στοιχείων (οικοπέδων/γηπέδων και κτιρίων). Η Εταιρία, με ημερομηνία αναφοράς 31/12/20 στα πλαίσια επανελέγχου της αξίας των ενσώματων παγίων, ανέθεσε σε ανεξάρτητους Oρκωτούς Εκτιμητές την αποτίμηση των κυριοτέρων ακινήτων, όπως και για το 31/12/19. Για τη χρήση του 2019, ο πίνακας για την απεικόνιση των ιδιοχρησιμοποιούμενων ενσώματων παγίων συμπεριελάμβανε σε ξεχωριστή γραμμή τα δικαιώματα χρήσης παγίων. Στη τρέχουσα χρήση, έχουν αφαιρεθεί τα δικαιώματα χρήσης παγίων και απεικονίζονται ξεχωριστά, στη σημείωση 10α. 113 10α. Δικαιώματα χρήσης περιουσιακών στοιχείων ΟΜΙΛΟΣ Αξία κτήσεως Γήπεδα‐Οικόπεδα Κτίρια Μηχανήματα Μεταφορικά Μέσα Έπιπλα και Λοιπός εξοπλισμός 176.960 (3.800) Σύνολο ενσώματων παγίων 48.887.809 2.633.317 40.872.239 207.498 1.755.258 23.033 4.689.194 2.476.484 1.394.158 (69.898) 41.079.737 1.778.291 7.165.677 1.324.260 173.160 191.737 (12.619.396) ‐ 25.874.934 ‐ (47.828) 6.075.357 ‐ ‐ 1.856.700 ‐ 18.639 4.183 ‐ ‐ 28.652.078 27.605.397 13.241.035 3.199.599 177.343 72.875.452 1.953.451 1.928.758 271.008 1.326.321 1.346.688 1.091.126 691.261 590.139 86.330 36.035 4.348.738 4.972.379 3.882.209 1.597.329 2.437.814 1.281.400 122.365 9.321.117 Υπόλοιπο 31.12.2020 24.769.869 26.008.068 10.803.221 1.918.199 54.978 63.554.335 Υπόλοιπο 31.12.2019 39.126.286 1.507.283 5.818.989 632.999 86.830 47.172.388 Υπόλοιπο 01.01.2019 Προσθήκες περιόδου Υπόλοιπο περιόδου 1.1‐31.12.2019 Προσθήκες περιόδου Τροποποίηση όρων μίσθωσης Μειώσεις περιόδου Υπόλοιπο περιόδου 1.1‐31.12.2020 51.521.126 34.002.911 (12.619.396) (29.189) Σωρευμένες αποσβέσεις Υπόλοιπο 31.12.2019 Αποσβέσεις περιόδου Υπόλοιπο περιόδου 1.1‐31.12.2020 Αναπόσβεστη αξία ΕΤΑΙΡΙΑ Αξία κτήσεως Υπόλοιπο 01.01.2019 Προσθήκες περιόδου Υπόλοιπο περιόδου 1.1‐31.12.2019 488.831 54.380 ‐ ‐ ‐ 2.476.484 896.430 14.291 Έπιπλα και Λοιπός εξοπλισμός 160.719 ‐ 543.211 ‐ 2.476.484 910.721 160.719 4.091.134 Γήπεδα‐Οικόπεδα Κτίρια Μηχανήματα Μεταφορικά Μέσα Σύνολο ενσώματων παγίων 1.545.980 2.545.154 201.257 ‐ 21.225.179 ‐ 6.075.357 ‐ 1.779.877 ‐ 4.183 ‐ 29.285.853 ‐ 744.468 21.225.179 8.551.841 2.690.598 164.902 33.376.987 301.666 ‐ 294.510 ‐ ‐ 1.067.111 ‐ ‐ 622.206 512.042 ‐ 387.533 82.578 ‐ 32.283 896.285 ‐ 2.403.643 596.176 1.067.111 622.206 899.575 114.861 3.299.929 Υπόλοιπο 31.12.2020 148.292 20.158.068 7.929.635 1.791.023 50.041 30.077.058 Υπόλοιπο 31.12.2019 241.545 2.476.484 398.679 78.141 3.194.849 Προσθήκες περιόδου Μειώσεις περιόδου Υπόλοιπο περιόδου 1.1‐31.12.2020 Σωρευμένες αποσβέσεις Υπόλοιπο 31.12.2019 Μειώσεις περιόδου Αποσβέσεις περιόδου Υπόλοιπο περιόδου 1.1‐31.12.2020 Αναπόσβεστη αξία ‐ 114 11. Ακίνητα για επένδυση ΟΜΙΛΟΣ Κτίρια Οικόπεδα Σύνολο Οικόπεδα ΕΤΑΙΡΙΑ Κτίρια Σύνολο Αξία κτήσεως Υπόλοιπο 31.12.2019 Προσθήκες περιόδου 1.1‐31.12.2020 Αναπροσαρμογή αξίας παγίων 11.824.677 (211.330) ‐ 878.182 31.708 ‐ 12.702.859 (179.622) ‐ 3.088.685 254.450 3.343.136 ‐ ‐ ‐ 16.200 ‐ 16.200 Υπόλοιπο 31.12.2020 11.613.347 909.890 12.523.237 3.104.885 254.450 3.359.336 Υπόλοιπο 31.12.2019 11.824.677 878.182 12.702.859 3.088.685 254.450 3.343.136 Ο Όμιλος, με ημερομηνία αναφοράς 31/12/2020 στα πλαίσια επανελέγχου της αξίας των ακινήτων σε επένδυση, ανέθεσε σε ανεξάρτητους Oρκωτούς Εκτιμητές την αποτίμηση των ακινήτων. Για τον Όμιλο η αξία των ακινήτων για επένδυση αν χρησιμοποιείτο η μέθοδος του κόστους θα ήταν 10.295 χιλ. ευρώ για την 31/12/2020 και 10.401 χιλ. ευρώ για την 31/12/2019. Για την Εταιρία η αξία των ακινήτων για επένδυση αν χρησιμοποιείτο η μέθοδος του κόστους θα ήταν 3.206 χιλ. ευρώ για την 31/12/2020 και 3.220 χιλ. ευρώ για την 31/12/2019. 115 11α. Καθαρά κέρδη ή ζημιές από προσαρμογές εύλογων αξιών για τα ακίνητα επένδυσης 1) Με ημερομηνία αναφοράς 31/12/2020 στα πλαίσια του ετήσιου τακτικού επανελέγχου της αξίας των ακινήτων επένδυσης, η Διοίκηση ανέθεσε σε ανεξάρτητους Oρκωτούς Εκτιμητές την αποτίμηση των κυριοτέρων ακινήτων. Οι νέες αποτιμήσεις σε σχέση με τις προηγούμενες δείχνουν αυξομειώσεις στην αξία των ακινήτων. Κατόπιν τούτου ο 'Ομιλος λογιστικοποίησε τις σχετικές αναπροσαρμογές. Οπότε οι εύλογες αξίες για την 31/12/2020 διαμορφώθηκαν για σκοπούς εφαρμογής του ΔΛΠ 40 ως εξής: Α/Α ΑΚΙΝΗΤΑ 1. Ακίνητο ιδιοκτησίας εταιρίας Concurrent (Ρουμανία) 2. Ακίνητο ιδιοκτησίας εταιρίας Bupra (Ρουμανία) 3. Ακίνητο ιδιοκτησίας εταιρίας Faethon (Ρουμανία) 4. Ακίνητα ΕΤΕΘ Αποτίμηση βάσει εύλογων αξιών στις 31/12/2020 (€) 911.100 Αποτίμηση βάσει εύλογων αξιών στις 31/12/2019 (€) 913.000 2.189.700 2.159.400 440.000 496.500 213.100 211.030 5.410.000 5.579.792 Μεταβολή (€) μεταξύ 1/1‐31/12/2020 (1.900) Προσθήκες/ (μειώσεις) περιόδου ‐ Καταχώρηση στα Αποτελέσματα Χρήσεως (1.900) 30.300 ‐ 30.300 (56.500) ‐ (56.500) 2.070 ‐ (169.792) ‐ 2.070 (169.792) 5. Avax Development 6. ΑΒΑΞ Α.Ε. 3.359.337 3.343.137 16.200 ‐ 16.200 ΣΥΝΟΛΑ 12.523.237 12.702.859 (179.622) ‐ (179.622) 2) Με ημερομηνία αναφοράς 31/12/2019 στα πλαίσια του ετήσιου τακτικού επανελέγχου της αξίας των ακινήτων επένδυσης, η Διοίκηση ανέθεσε σε ανεξάρτητους Oρκωτούς Εκτιμητές την αποτίμηση των κυριοτέρων ακινήτων. Οι νέες αποτιμήσεις σε σχέση με τις προηγούμενες δείχνουν αυξομειώσεις στην αξία των ακινήτων. Κατόπιν τούτου ο 'Ομιλος λογιστικοποίησε τις σχετικές αναπροσαρμογές. Οπότε οι εύλογες αξίες για την 31/12/2019 διαμορφώθηκαν για σκοπούς εφαρμογής του ΔΛΠ 40 ως εξής: Αποτίμηση βάσει Καταχώρηση στα Αποτίμηση βάσει εύλογων αξιών στις εύλογων αξιών στις Μεταβολή (€) μεταξύ Προσθήκες/ (μειώσεις) Αποτελέσματα Α/Α ΑΚΙΝΗΤΑ 31/12/2019 (€) 31/12/2018 (€) 1/1‐31/12/2019 περιόδου Χρήσεως 913.000 910.600 2.400 ‐ 2.400 1. Ακίνητο ιδιοκτησίας εταιρίας Concurrent (Ρουμανία) 2. Ακίνητο ιδιοκτησίας εταιρίας Bupra (Ρουμανία) 3. Ακίνητο ιδιοκτησίας εταιρίας Faethon (Ρουμανία) 4. Ακίνητα ΕΤΕΘ 2.159.400 2.177.000 (17.600) ‐ (17.600) 496.500 496.600 (100) ‐ (100) 211.030 215.580 (4.550) 5.888.000 (308.208) 5. Avax Development 5.579.792 6. ΑΒΑΞ Α.Ε. 3.343.137 3.454.136 (111.000) ΣΥΝΟΛΑ 12.702.859 13.141.916 (439.058) ‐ (350.909) ‐ (350.909) (4.550) 42.701 (111.000) (88.148) 116 12. Άυλα περιουσιακά στοιχεία ΟΜΙΛΟΣ Αξία κτήσεως Υπόλοιπο 31.12.2019 Λογισμικά προγράμματα Άδειες Ενεργειακών Σταθμών Σύνολο 26.200 6.482.959 10.611.521 716.202 ‐ 1.374.405 2.090.607 Μεταφορές 8.478 ‐ Συναλλαγματικές διαφορές 1.080 ‐ (33.009) ‐ Προσθήκες περιόδου 1.1‐31.12.2020 Πωλήσεις περιόδου 1.1‐31.12.2020 Υπόλοιπο 31.12.2020 4.102.362 Λοιπά άυλα περιουσιακά στοιχεία 4.795.113 26.200 (888.268) ‐ (504.670) (879.790) 1.080 (537.679) 6.464.426 11.285.739 9.410 60.221 3.783.031 1.048 144.531 404.527 Συσσωρευμένες αποσβέσεις Υπόλοιπο 31.12.2019 Αποσβέσεις περιόδου 1.1‐31.12.2020 Συναλλαγματικές διαφορές Πωλήσεις περιόδου 1.1‐31.12.2020 Υπόλοιπο 31.12.2020 3.713.400 258.948 2.253 ‐ ‐ 2.253 (27.220) ‐ ‐ (27.220) 3.947.382 10.458 204.752 4.162.591 Υπόλοιπο 31.12.2020 847.731 15.742 6.259.675 7.123.148 Υπόλοιπο 31.12.2019 388.961 16.790 6.422.738 6.828.489 Αναπόσβεστη αξία ΕΤΑΙΡΙΑ Αξία κτήσεως Υπόλοιπο 31.12.2019 Προσθήκες περιόδου 1.1‐31.12.2020 Συναλλαγματικές Διαφορές Πωλήσεις περιόδου 1.1‐31.12.2020 Υπόλοιπο 31.12.2020 Λογισμικά προγράμματα 3.911.198 577.401 (55) (11.009) 4.477.536 Συσσωρευμένες αποσβέσεις Υπόλοιπο 31.12.2019 Αποσβέσεις περιόδου 1.1‐31.12.2020 Συναλλαγματικές Διαφορές Πωλήσεις περιόδου 1.1‐31.12.2020 Υπόλοιπο 31.12.2020 3.668.743 162.602 (55) (11.008) 3.820.282 Αναπόσβεστη αξία Υπόλοιπο 31.12.2020 657.254 Υπόλοιπο 31.12.2019 242.455 117 13. Συμμετοχές σε επιχειρήσεις ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2020 Επενδύσεις σε θυγατρικές Επενδύσεις σε συνδεδεμένες (Associates) Επενδύσεις συμμετοχικού ενδιαφέροντος (Participating interests) ΕΤΑΙΡΙΑ 31.12.2019 31.12.2020 31.12.2019 ‐ 236.721.204 ‐ 251.708.320 88.661.986 ‐ 83.210.101 ‐ 565.182 237.286.385 904.177 252.612.497 694.688 89.356.674 1.312.485 84.522.586 Επενδύσεις σε συνδεδεμένες εταιρίες Κόστος συμμετοχής στις συνδεδεμένες ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2020 31.12.2019 251.708.320 261.534.341 Αναλογία κέρδους/ (Ζημιάς) συνδεδεμένων μετά την αφαίρεση των μερισμάτων (18.451.482) (10.962.698) Αποθεματικά Αντιστάθμισης Ταμιακών Ροών Προσθήκες/ (Μειώσεις) Υπόλοιπο λήξης περιόδου 2.014.278 1.450.088 236.721.204 1.490.905 (354.228) 251.708.320 Στον πίνακα που ακολουθεί παρατίθενται συνοπτικές χρηματοοικονομικές πληροφορίες για το σύνολο των συγγενών επιχειρήσεων. (ποσά σε χιλ. €) ΕΤΑΙΡΙΑ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΚΕΡΔΗ/ (ΖΗΜΙΕΣ) ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΦΟΡΟΥΣ ΕΣΟΔΑ 1 ΑΤΤΙΚΗ ΟΔΟΣ Α.Ε. 408.260 133.090 151.569 48.304 2 ΓΕΦΥΡΑ Α.Ε. 502.485 174.186 36.805 10.037 3 ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΔΡΟΜΟΣ ΑΙΓΑΙΟΥ Α.Ε. 628.622 591.443 69.976 (17.050) 4 ΑΤΤΙΚΕΣ ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ 35.744 13.680 59.476 4.955 5 ΑΘΗΝΑΪΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ Α.Ε. 22.111 6 ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΚΥΚΛΑΔΩΝ 14.915 147 7 2.445 (796) ‐ (8) ‐ 2 7 ΑΤΤΙΚΑ ΔΙΟΔΙΑ ΣΤΑΘΜΟΣ ΑΥΤΟΚ/ΤΩΝ ΑΓ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ 8 ΠΕΙΡΑΙΑ Α.Ε. 3.359 ‐ 4.109 2.110 630 (69) 9 METROPOLITAN ATHENS PARK 8.021 4.210 ‐ (11) 10 SALONICA PARK 3.567 7.812 180 11 ΓΕΦΥΡΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ Α.Ε. ΒΙΟΕΝΕΡΓΕΙΑ Α.Ε. ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ 12 ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΠΟΡΩΝ 4.091 2.628 4.396 345 1.091 642 470 44 13 SC ORIOL REAL ESTATE 1.509 1.952 217.210 126.230 43.820 1.806 1.410 1.732 (205) 33.790 32.238 ‐ (18) 16 1.875.938 4 1.106.557 14 LIMASSOL MARINA LIMITED 15 POLIS PARK ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΑΠΟΡΡΙΜΑΤΩΝ ΗΛΕΙΑΣ Α.Ε. 16 (ΔΑΗ ΑΕ) ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗ ΑΠΟΡΡΙΜΑΤΩΝ ΗΛΕΙΑΣ Α.Ε. 17 (ΛΑΗ ΑΕ) (245) ‐ ‐ 371.499 (45) 13.310 (13) 58.537 118 14. Σχήματα υπό κοινό έλεγχο (Κατασκευαστικές κοινοπραξίες) Τα παρακάτω ποσά αντιπροσωπεύουν το μερίδιο του ενεργητικού, υποχρεώσεων, πωλήσεων και αποτελεσμάτων των εταιριών του Ομίλου σε σχήματα υπό κοινό έλεγχο και περιλαμβάνονται στην κατάσταση της Χρηματοοιικονομικής Θέσης και την κατάσταση συνολικών εσόδων: ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2020 ΕΤΑΙΡΙΑ 31.12.2019 31.12.2020 31.12.2019 Απαιτήσεις Μη κυκλοφορούν ενεργητικό Κυκλοφορούν Ενεργητικό 4.753.777 152.662.427 157.416.204 5.910.448 174.216.550 180.126.998 4.725.577 148.478.819 153.204.396 5.898.976 169.395.825 175.294.801 Μακροπρόθεσμες Υποχρεώσεις Βραχυπρόθεσμες Υποχρεώσεις 3.154.208 92.449.952 95.604.160 4.175.745 99.978.503 104.154.248 3.104.191 84.598.723 87.702.914 4.160.215 92.373.912 96.534.126 Καθαρή Θέση 61.812.044 75.972.750 65.501.482 78.760.675 51.072.418 (65.702.201) (14.629.783) 66.566.774 (73.446.513) (6.879.739) 51.566.651 (65.295.974) (13.729.323) 66.099.386 (72.463.640) (6.364.253) Υποχρεώσεις Έσοδα Έξοδα Κέρδη/ (Ζημιές) μετά από φόρους 15 Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων 15. ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2020 Συμμετοχή Όμιλος / Εταιρία 103.992.642 103.992.642 ΕΤΑΙΡΙΑ 31.12.2019 114.589.952 114.589.952 31.12.2020 392.324.371 392.324.371 31.12.2019 454.020.209 454.020.209 Για σκοπούς αναλυτικής πληροφόρησης αναφέρεται ότι στον ισολογισμό της μητρικής εταιρείας ΑΒΑΞ Α.Ε. η αποτίμηση των επενδύσεων σε παραχωρήσεις γίνεται στην εύλογη αξία τους (fair value), όπως προκύπτει από Εκθέσεις Ανεξάρτητων Εκτιμητών. Στα Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων περιλαμβάνεται η συμμετοχή στη Γ.Ε.Φ.Υ.Ρ.Α. Α.Ε., καθώς υπάρχει συμβατική υποχρέωση του Ελληνικού Δημοσίου για συνολική εγγυημένη απόδοση και πληρωμή μερισμάτων. Στον ενοποιημένο ισολογισμό του Ομίλου ΑΒΑΞ, οι επενδύσεις αυτές ενοποιούνται με τη μέθοδο της καθαρής θέσης, πλήν των συμμετοχών κάτω του 20% (ο Αυτοκινητόδρομος Μωρέας και η Ολυμπία Οδός, οι οποίες απεικονίζονται και στον ενοποιημένο ισολογισμό με τις εύλογες αξίες τους). Ως αποτέλεσμα, ποσό εύλογης αξίας € 205 εκ. δεν αντικατοπτρίζονται στον ενοποιημένο ισολογισμό και αφορά τη διαφορά μεταξύ εύλογης αξίας και καθαρής θέσης των παραχωρήσεων που ενοποιούνται με τη μέθοδο της καθαρής θέσης. 119 15α. Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων Πίνακας 1: Αναλυτική κίνηση του Λογαριασμού "Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων" Βάσει ΔΠΧΑ 9 τα κάτωθι χρηματοοικονομικά μέσα αναγνωρίζονται στην εύλογη αξία (επίπεδο 3) ως Χρηματοοικομονικά περιουσιακά στοιχεία σε εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων. ΟΜΙΛΟΣ (ποσά σε €) Υπόλοιπο έναρξης περιόδου Προσθήκες 1. Επαναταξινομήσεις (και αποτίμηση σε εύλογες αξίες) 2. Συμμετοχές/αυξήσεις συμμετοχών 3. Προσαρμογές σε εύλογες αξίες 31.12.2020 ΕΤΑΙΡΙΑ 31.12.2019 114.589.952 31.12.2020 115.900.143 ‐ 454.020.209 ‐ 503.929.976 ‐ 141.744 1.434.580 266.851 494.113 31.12.2019 1.701.185 558.861 ‐ 4.931.511 23.629.840 Μειώσεις 1. Πωλήσεις/διαγραφές 2. Προσαρμογή σε εύλογες αξίες (απομειώσεις μέσω καθαρής θέσης) 3. Απομειώσεις (μέσω αποτελεσμάτων) 4. Λοιπές μεταβολές (11.358.274) ‐ ‐ (2.886.515) ‐ ‐ (63.955.884) ‐ ‐ (7.062.997) ‐ ‐ Υπόλοιπο τέλους περιόδου 103.992.642 114.589.952 392.324.371 454.020.209 ‐ ‐ ‐ (71.408.121) Σε επίπεδο εταιρείας, η μεταβολή στις Προσθήκες ‐ Αυξήσεις Συμμετοχών των Χρηματοοικονομικών Περιουσιακών Στοιχείων αφορά κυρίως την αύξηση συμμετοχών στην Διαχειριστική Απορριμάτων Ηλείας (ΔΑΗ). Σε επίπεδο εταιρείας, η μεταβολή στις Μειώσεις ‐ Προσαρμογή σε Εύλογες Αξίες (απομειώσεις μέσω Καθαρής Θέσης) των Χρηματοοικονομικών Περιουσιακών Στοιχείων προέρχεται κυρίως από την Αττική Οδό και την Μαρίνα Λεμεσσού. Σε επίπεδο ομίλου, η μεταβολή στις Μειώσεις ‐ Προσαρμογή σε Εύλογες Αξίες (απομειώσεις μέσω Καθαρής Θέσης) των Χρηματοοικονομικών Περιουσιακών Στοιχείων προέρχεται κυρίως από την Ολυμπία Οδό. Πίνακας 2α: Διαφορές μεταξύ εύλογων και λογιστικών αξιών 31.12.2020 (ποσά σε €) Όμιλος Συμμετοχές <20% Υπόλοιπο τέλους περιόδου Λογιστική Αξία Εύλογη Αξία Διαφορές εις πίστωση αποθεματικών Εύλογων Αξιών Διαφορές εις πίστωση/ (χρέωση) αποτελέσματος Διαφορές εις πίστωση δικαιωμάτων μειοψηφίας Προκύπτουσα Αναβαλλόμενη Φορολογική Απαίτηση 80.832.320 80.832.320 103.992.642 103.992.642 40.488.550 40.488.550 (17.328.227) (17.328.227) ‐ ‐ 3.860.750 3.860.750 58.410.458 134.468.321 ‐ 192.878.778 86.979.617 305.344.754 ‐ 392.324.371 45.897.387 170.876.433 ‐ 216.773.820 (17.328.227) ‐ ‐ (17.328.227) ‐ ‐ ‐ ‐ 2.562.629 (33.266) ‐ 2.529.363 ΕΕταιρίία Συμμετοχές <20% Συμμετοχές από 20% ως 50% Συμμετοχές >50% Σύνολο Πίνακας 2β: Διαφορές μεταξύ εύλογων και λογιστικών αξιών 31.12.2019 (ποσά σε €) Λογιστική Αξία Εύλογη Αξία Διαφορές εις πίστωση αποθεματικών Εύλογων Αξιών Διαφορές εις πίστωση/ (χρέωση) αποτελέσματος Διαφορές εις πίστωση δικαιωμάτων μειοψηφίας Προκύπτουσα Αναβαλλόμενη Φορολογική Υποχρέωση Όμιλος 80.181.754 80.181.754 114.589.952 114.589.952 51.736.425 51.736.425 (17.328.227) (17.328.227) ‐ ‐ 3.490.399 3.490.399 Συμμετοχές <20% Συμμετοχές από 20% ως 50% Συμμετοχές >50% 57.477.165 140.321.338 ‐ 96.246.960 357.773.250 ‐ 56.098.022 217.451.912 ‐ (17.328.227) ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ 2.443.615 (14.661) ‐ Σύνολο 197.798.502 454.020.209 273.549.934 (17.328.227) ‐ 2.428.954 Συμμετοχές <20% Υπόλοιπο τέλους περιόδου Εταιρία Η αποτίμηση των εταιριών παραχώρησης διενεργήθηκε από ανεξάρτητο εκτιμητή. Βασίστηκε σε στοιχεία από χρηματοοικονομικά μοντέλα, εγκεκριμένα από τις εταιρείες παραχώρησης, και τις τράπεζες χρηματοδότησης. O συντελεστής προεξόφλησης για το 2020 κυμαίνεται μεταξύ του 6.5% και του 8.1%, που υπολογίστηκε με την μέθοδο του Μεσοσταθμικού Κόστους Κεφαλαίου (WACC), αναλογικά του σταδίου ολοκλήρωσης και του βαθμού ωρίμανσης του εκάστοτε έργου παραχώρησης, και αναλογικά του συνολικού κινδύνου που εκτιμήθηκε σε Ελλάδα και εξωτερικό. 15β. Ανάλυση ευαισθησίας εύλογης αξίας σε μεταβολές προεξοφλητικού Επιτοκίου Η μεταβολή στην Εύλογη Αξία των συμμετοχών που κατατάσσονται ως Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων, που προέρχεται από την μεταβόλη κατά ±1% στο επιτόκιο προεξόφλησης, σε επίπεδο Ομίλου και Εταιρείας, παρατίθεται παρακάτω: ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2020 Μεταβολή κατά +1% Μεταβολή κατά ‐1% (12.452.584) 14.455.641 ΕΤΑΙΡΙΑ 31.12.2020 (31.772.453) 36.954.808 120 15γ. Καθαρή επένδυση σε εταιρίες παραχώρησης μέσω χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού κατώτερης εξασφάλισης (Subordinated Debt) Ο Όμιλος συμμετέχει σε Εταιρίες Παραχώρησης, με δύο τρόπους: μέσω της συμμετοχής του στο Μετοχικό τους Κεφάλαιο και μέσω της συμμετοχής του στα Χρηματοοικονομικά Στοιχεία Ενεργητικού (ΧΣΕ) Κατώτερης Εξασφάλισης (Subordinated Debt) που εκδίδονται από τις Eταιρείες Παραχώρησης. Tα ΧΣΕ ταξινομούνται και λογιστικοποιούνται βάσει του ΔΛΠ 39, ως Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων (Καθαρή Επένδυση σε Εταιρείες Παραχώρησης). Τα Χρηματοοικονομικά Στοιχεία της Επένδυσης αποτιμούνται μαζί με την συμμετοχή στο Μετοχικό Κεφάλαιο της Εταιρείας Παραχώρησης στην Εύλογη Αξία (μέθοδος της Παρούσας Αξίας). Η διαφορά μεταξύ Λογιστικής και Εύλογης Αξίας αναγνωρίζεται κατευθείαν στα Λοιπά Συνολικά Έσοδα της Εταιρείας (δηλ. Καθαρή Θέση). Τα βασικά χαρακτηριστικά των ανωτέρω ΧΣΕ Κατώτερης Εξασφάλισης είναι τα εξής: α) Η συμμετοχή στα ΧΣΕ συμβατικά προβλέπεται με συγκεκριμένη και σταθερή αναλογία ως προς το Μετοχικό Κεφάλαιο (pro rata), β) Η συμμετοχή στα ΧΣΕ διατηρείται καθόλη την διάρκεια της παραχώρησης αναλογικά της συμμετοχής στο Μετοχικό Κεφάλαιο, γ) Η μεταβίβαση των ΧΣΕ γίνεται συμβατικά μαζί με την αντίστοιχη μεταβίβαση ιδίου ποσοστού Μετοχικού Κεφαλαίου, δ) Τα ΧΣΕ αυτά δεν είναι τακτής λήξης, και η Εταιρία δεν προβλέπεται συμβατικά να απαιτήσει την μελλοντική αποπληρωμή τους, ε) Τα ΧΣΕ είναι Κατώτερης Εξασφάλισης: δεν έχουν καμία προτεραιότητα έναντι άλλων αξιώσεων στα Στοιχεία Ενεργητικού της Εταιρείας Παραχώρησης σε περίπτωση ρευστοποίησης της (subordinated debt ‐ last in line). Αντιμετωπίζονται ως ισοδύναμα του Μετοχικού Κεφαλαίου (equity equivalent) φέροντας την ίδια θέση αξίωσης, στ) Η μετοχική διάρθρωση των Ιδίων Κεφαλαίων των Εταιρειών Παραχώρησης δεν διαχωρίζει συμβατικά την καταβολή Μετοχικού Κεφαλαίου από την καταβολή ΧΣΕ (equity equivalent). Στον παρακάτω πίνακα παρατίθενται αναλυτικά τα οικονομικά στοιχειά των Εταιρειών Παραχώρησης, όπου η Εταιρία έχει συμμετοχή ταυτόχρονα σε Μετοχικό Κεφάλαιο και σε ΧΣΕ Κατώτερης Εξασφάλισης. Διαφορά εις πίστωση Αποθεματικών Εύλογης (ποσά σε ευρώ) Είδος Συμμετοχής Λογιστική Αξία 31.12.2020 Εύλογη Αξία 31.12.2020 Αξίας Όμιλος 1) Αυτοκινητόδρομος Αιγαίου (Συμμετοχή > 20%) Μετοχ. Κεφάλαιο 13.362.110 45.872.274 ΧΣΕ 60.846.457 58.856.894 ‐ 74.208.567 104.729.168 ‐ Μετοχ. Κεφάλαιο 24.437.360 70.911.502 46.474.142 ΧΣΕ 23.190.008 17.781.171 (5.408.837) 47.627.368 88.692.673 41.065.305 Μετοχ. Κεφάλαιο 5.088.625 55.918.075 ‐ ΧΣΕ 8.730.005 8.730.005 ‐ 13.818.630 64.648.080 ‐ Σύνολο 2) Ολυμπία Οδός < 20%) (Συμμετοχή Σύνολο 3) Μαρίνα Λεμεσσού (Συμμετοχή > 20%) Σύνολο 4) Μωρέας < 20%) (Συμμετοχή Μετοχ. Κεφάλαιο 17.328.227 ΧΣΕ 15.132.585 32.460.812 4.454.963 4.454.963 Μετοχ. Κεφάλαιο ΧΣΕ 1.085.256 2.318.264 3.403.520 3.139.590 2.456.873 5.596.463 Μετοχ. Κεφάλαιο ΧΣΕ 61.301.578 110.217.318 175.841.441 92.279.906 46.474.142 (16.086.459) 171.518.896 268.121.347 30.387.683 Μετοχ. Κεφάλαιο ΧΣΕ 5.088.625 8.730.005 13.818.630 55.918.075 8.730.005 64.648.080 50.829.450 ‐ 50.829.450 Μετοχ. Κεφάλαιο ΧΣΕ 17.328.227 15.132.585 32.460.812 ‐ 4.454.963 4.454.963 ‐ (10.677.622) (10.677.622) Μετοχ. Κεφάλαιο ΧΣΕ 1.085.256 2.318.264 3.403.520 3.139.590 2.456.873 5.596.463 2.054.334 138.609 2.192.943 Μετοχ. Κεφάλαιο ΧΣΕ 23.502.108 26.180.854 59.057.665 15.641.841 52.883.784 (10.539.013) 49.682.962 74.699.506 42.344.771 Σύνολο 5) Διαχειριστική Απορριμάτων Ηλείας (ΔΑΗ) (Συμμετοχή > 20%) Σύνολο Σύνολο Συμμετοχών ‐ Υπόλοιπο τέλος περιόδου ‐ ‐ (10.677.622) (10.677.622) ‐ ‐ ‐ Εταιρία 1) Μαρίνα Λεμεσσού (Συμμετοχή > 20%) Σύνολο 2) Μωρέας < 20%) Σύνολο (Συμμετοχή 3) Διαχειριστική Απορριμάτων Ηλείας (ΔΑΗ) (Συμμετοχή > 20%) Σύνολο Σύνολο Συμμετοχών Υπόλοιπο τέλος περιόδου 121 16. Λοιπά στοιχεία παγίου ενεργητικού & λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2020 Λοιπά στοιχεία πάγιου ενεργητικού Λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις ΕΤΑΙΡΙΑ 31.12.2019 6.892.876 ‐ 828.337 ‐ 31.12.2020 31.12.2019 13.686.925 73.057.055 1.323.191 74.172.179 Μέσα στα πλαίσια αναδιάρθρωσης της εταιρικής δομής του Ομίλου, η Διοίκηση αποφάσισε την μεταβίβαση (πώληση) των παραχωρήσεων Ολυμπίας Οδού, Αυτοκινητόδρομου Αιγαίου και Μωρέα σε θυγατρική, κατά 100%, εταιρεία. Μέχρι τις 31/12/2019 έγινε η μεταβίβαση των δευτερογενών δανείων (subdebt) της Ολυμπίας Οδού και του Αυτοκινητόδρομου Αιγαίου, με αποτέλεσμα το προϊόν πώλησης να εμφανίζεται στις λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις από θυγατρικές. Η μεταβίβαση των λοιπών ως ανωτέρω (μετοχές των εταιριών Ολυμπίας Οδού, Αυτοκινητόδρομου Αιγαίου και Μωρέα, καθώς και το subdebt της εταιρείας Μωρέα), θα πραγματοποιηθεί σε μεταγενέστερο χρόνο. 17. Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2020 Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις ΕΤΑΙΡΙΑ 31.12.2019 31.12.2020 31.12.2019 24.251.923 28.292.325 32.119.212 27.133.304 24.251.923 28.292.325 32.119.212 27.133.304 Ανάλυση Αναβαλλόμενων Φορολογικών Απαιτήσεων ΟΜΙΛΟΣ Περιγραφή 31.12.2020 Διαφορές ενσώματων περιουσιακών στοιχείων Διαφορές ασώματων περιουσιακών στοιχείων Διαγραφές απαιτήσεων συμμετοχών Προβλέψεις για παροχές σε προσωπικό κατά την έξοδο από την υπηρεσία Προσαρμογή σε εύλογη αξία λόγω αναπροσαρμογής παγίων ΕΤΑΙΡΙΑ 31.12.2019 31.12.2020 31.12.2019 5.044.762 354.370 5.002.884 113.605 35.458 49.399 35.458 49.400 14.516.426 23.626.114 23.902.615 23.902.771 794.527 772.044 648.892 638.573 3.860.750 24.251.923 3.490.398 28.292.325 2.529.363 32.119.212 2.428.954 27.133.304 Κίνηση Λογαριασμού "Αναβαλλόμενη Φορολογική Απαίτηση" ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2020 Υπόλοιπο 01.01 Απ΄ευθείας πίστωση (χρέωση) σε λογαριασμό Ιδίων Κεφαλάιων Πίστωση/(χρέωση) στο λογαριασμό αποτελεσμάτων Εκπεστέες προσωρινές διαφορές Αύξηση/(Μείωση) συντελεστή φορολογίας Φορολογητεες προσωρινές διαφορές Αναβαλλόμενο έσοδο από φορολογικές ζημιές Υπόλοιπο ΕΤΑΙΡΙΑ 31.12.2019 31.12.2020 31.12.2019 28.292.325 26.943.826 27.133.304 24.479.877 100.409 872.968 100.409 746.505 4.766.456 2.438.362 4.766.457 2.720.766 ‐ 347.633 (2.848.077) 1.069.936 (9.254.900) (184.690) 24.251.923 28.292.325 ‐ (23.566) 142.608 32.119.212 (1.883.779) 1.069.935 ‐ 27.133.304 122 18. Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2020 Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις ΕΤΑΙΡΙΑ 31.12.2019 23.375.865 23.375.865 21.358.999 21.358.999 31.12.2020 31.12.2019 20.798.460 20.798.460 19.168.650 19.168.650 Ανάλυση Αναβαλλόμενων Φορολογικών Υποχρεώσεων ΟΜΙΛΟΣ Περιγραφή 31.12.2020 Αφορολόγητα Αποθεματικά Διαφορές ενσώματων περιουσιακών στοιχείων Συμβατικά περιουσιακά στοιχεία / δικαιώματα χρήσης παγίων και λοιπά στοιχεία Προσαρμογή σε εύλογη αξία λόγω αναπροσαρμογής παγίων ΕΤΑΙΡΙΑ 31.12.2019 31.12.2020 31.12.2019 297.269 279.870 279.870 279.870 5.323.341 999.110 4.399.585 939.546 15.359.266 14.100.243 14.184.624 13.552.670 2.395.989 5.979.776 1.934.381 4.396.563 23.375.865 21.358.999 20.798.460 19.168.650 Κίνηση Λογαριασμού "Αναβαλλόμενη Φορολογική Υποχρέωση" ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2020 Υπόλοιπο 01.01 Απ΄ευθείας χρέωση (πίστωση) σε λογαριασμό Ιδίων Κεφαλάιων Χρέωση/(Πίστωση) στο Λογαριασμό Αποτελεσμάτων Αύξηση/(Μείωση) Συντελεστή Φορολογίας Εκπεστέες προσωρινές διαφορές / Φορολογητέες Προσωρινές Διαφορές Υπόλοιπο ΕΤΑΙΡΙΑ 31.12.2019 31.12.2020 31.12.2019 21.358.999 31.501.018 19.168.650 80.098.221 157.962 (17.517.808) 252.556 (68.677.403) ‐ (358.553) ‐ (199.978) 1.858.904 7.734.342 1.377.254 7.947.809 23.375.865 21.358.999 20.798.460 19.168.650 Σύμφωνα με τον Ν.4646/2019 ο συντελεστής Φορολογίας Εισοδήματος Νομικών Προσώπων στην Ελλάδα μειώθηκε σε 24% από το 2019 και εφεξής. 19. Αποθέματα ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2020 ΕΤΑΙΡΙΑ 31.12.2019 31.12.2020 31.12.2019 Προϊόντα έτοιμα και ημιτελή 2.061.189 3.564.195 57.831 ‐ Παραγωγή σε εξέλιξη Πρώτες και βοηθητικές ύλες 3.501.060 33.998.752 3.516.560 12.014.795 1.131.500 33.267.394 1.154.300 10.077.008 39.561.001 19.095.550 34.456.724 11.231.308 Η αύξηση των αποθεμάτων ύψους 23εκ. ευρώ προέρχεται από υλικά του έργου POWER PLANT 1650 MW PROJECT IN BISMAYAH – IRAQ, τα οποία παραμένουν για φύλαξη στις εγκαταστάσεις του προμηθευτή προκειμένου να ενσωματωθούν στο έργο. Η λογιστική πολιτική που ακολουθεί η Εταιρία για τα αποθέματα είναι ότι τα αποτιμάει στη χαμηλότερη αξία μεταξύ κόστους και καθαρής ρευστοποιήσιμης αξίας. Παραγωγή σε εξέλιξη ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2020 Ακίνητα προς ανέγερση για πώληση 3.501.060 ΕΤΑΙΡΙΑ 31.12.2019 3.516.560 31.12.2020 1.131.500 31.12.2019 1.154.300 123 20. Συμβατικά περιουσιακά στοιχεία ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2020 Συμβατικά περιουσιακά στοιχεία ΕΤΑΙΡΙΑ 31.12.2019 31.12.2020 31.12.2019 159.161.574 126.107.923 158.655.614 119.347.740 724.773 4.703.223 666.864 4.641.516 158.436.801 121.404.700 157.988.750 114.706.224 8.960.762.996 8.690.750.427 8.409.142.580 8.144.892.244 1.128.863.008 1.077.212.981 1.026.074.492 967.640.559 309.861.001 289.303.716 306.902.001 288.581.716 9.621.328.202 9.357.254.992 8.970.326.321 8.709.244.863 158.436.801 121.404.700 157.988.750 114.706.224 404.235.449 465.162.084 389.784.199 443.858.658 28.469.029 21.934.732 37.036.466 24.039.647 Συμβατικά περιουσιακά στοιχεία που αναγνωρίστηκαν στην περίοδο 432.704.478 487.096.816 426.820.665 467.898.304 Σύνολο ληφθεισών προκαταβολών 114.154.236 122.827.200 112.962.596 120.747.177 Συμβατικές υποχρεώσεις Καθαρά συμβατικά περιουσιακά στοιχεία Συσσωρευμένο κόστος πλέον: Κέρδος που αναγνωρίστηκε (σωρευτικά) μείον: Ζημιά που αναγνωρίστηκε (σωρευτικά) μείον: Τμηματικές τιμολογήσεις Κύκλος εργασιών Έξοδα συμβολαίων που αναγνωρίστηκαν στην περίοδο πλέον: Αναγνωρισμένα κέρδη/ (ζημιές) περιόδου Τα έσοδα και τα έξοδα που αφορούν την κάθε σύμβαση κατασκευής έργων αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα της χρήσεως, ανάλογα με το στάδιο ολοκλήρωσης της συμβατικής δραστηριότητας κατά την ημερομηνία κατάρτισης των χρηματοικονομικών καταστάσεων. Επομένως το κόστος των έργων που έχει μεν εκτελεστεί, αλλά δεν έχει τιμολογηθεί αντίστοιχα στον πελάτη, καταχωρείται στην κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσης μαζί με το αναλογούν συμβατικό κέρδος ή ζημιά. Επιπλέον για τα έργα για τα οποία εκτιμήθηκε ότι κατά την ολοκλήρωση τους θα υπάρχει ζημιογόνο αποτέλεσμα, η ζημιά αυτή αναγνωρίζεται άμεσα στα αποτελέσματα. Για την αναγνώριση των εσόδων, χρησιμοποιείται η Μέθοδος Ποσοστιαίας Ολοκλήρωσης (Percentage of Completion Method). Το ποσοστό ολοκλήρωσης υπολογίζεται: Kόστος μέχρι σήμερα / Συνολικό Εκτιμώμενο Κόστος Έργου. Για την συνεπή και αξιόπιστη εκτίμηση του ποσοστού ολοκλήρωσης, ο Όμιλος τηρεί ενιαίο σύστημα ολικής πληροφόρησης από το οποίο προκύπτουν: 1) Αναθεωρημένος Προυπολογισμός έκαστου έργου (συνολικά Αναθεωρημένα έσοδα έργου/Total revised Contract revenue). 2) Υπολοιπόμενο κόστος σύμβασης για την ολοκλήρωση έκαστου έργου (Contract Cost to complete the contract). Βάσει της διαδικασίας του Ομίλου περί Κατάρτισης και Παρακολούθησης του Επιχειρηματικού Σχεδίου (Budgetary Control System) διεξάγεται αναθεώρηση και επανεξέταση των εκτιμήσεων ανά εξάμηνο. 124 21. Πελάτες και λοιπές απαιτήσεις ΟΜΙΛΟΣ Πελάτες Απαιτήσεις από πελάτες Μείον: Προβλέψεις απομείωσης 31.12.2020 ΕΤΑΙΡΙΑ 31.12.2019 219.154.183 (57.217.264) 161.936.919 31.12.2020 31.12.2019 206.910.107 (52.982.504) 153.927.603 191.721.647 (55.868.829) 135.852.818 185.033.960 (52.276.101) 132.757.860 Ανάλυση λοιπών απαιτήσεων Απαιτήσεις κατά συγγενών εταιρειών 62.575.571 15.756.168 76.139.271 16.318.713 Χρεώστες διάφοροι Απαιτήσεις κατά θυγατρικών/Συμμετοχικού ενδιαφέροντος (participating interests) 95.133.086 103.444.269 66.820.873 86.695.665 1.374.840 1.682.682 17.294.525 19.839.111 22.483.897 (44.864.741) 98.502.275 28.580.069 (46.288.722) 142.546.014 10.176.146 (41.861.877) 91.167.759 Λογαριασμοί διαχείρισης προκαταβολών & πιστώσεων Μείον Προβλέψεις απομείωσης 36.226.223 (51.656.721) 143.652.999 Έξοδα επομένων χρήσεων 9.277.534 6.874.484 9.753.188 6.827.232 15.651.378 24.928.912 19.423.878 26.298.362 3.935.908 13.689.097 11.114.075 17.941.306 168.581.911 124.800.637 156.235.111 109.109.065 Εσοδα χρήσης εισπρακτέα/δεδουλευμένα 21α. Χρονική απεικόνιση πελατών Στις 31/12/2020 η χρονική απεικόνιση των πελατών έχει ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ Δεν είναι σε καθυστέρηση και δεν είναι απομειωμένα Είναι σε καθυστέρηση αλλά όχι απομειωμένα 3 ‐ 6 μήνες 6 ‐ 12 μήνες 1 ‐ 2 έτη >2 έτη ΕΤΑΙΡΙΑ 31.12.2019 31.12.2020 31.12.2020 31.12.2019 93.162.870 70.698.205 69.341.015 55.403.149 8.749.361 5.948.512 9.654.222 44.421.954 161.936.919 7.956.305 7.142.725 11.957.477 56.172.891 153.927.603 7.886.926 4.737.696 9.654.222 44.232.959 135.852.818 5.556.483 6.287.105 11.519.612 53.991.511 132.757.860 Καθώς οι ανωτέρω απαιτήσεις περιλαμβάνουν και απαιτήσεις από το Ελληνικό Δημόσιο οι οποίες είναι βεβαιωμένες και πιστοποιημένες, η Διοίκηση εκτιμά ότι θα εισπραχθούν στο σύνολό τους. Η Διοίκηση της ΑΒΑΞ έχει την πεποίθηση ότι το Ελληνικό Δημόσιο είναι αξιόχρεο για τις απαιτήσεις που πηγάζουν από εκτελέσεις έργων, και για αυτό θα συνεχίσει να συμμετέχει στους διαγωνισμούς του Ελληνικού Δημοσίου, λαμβάνοντας υπόψιν βέβαια την πιθανότητα καθυστέρησης των εισπράξεων. Στις απαιτήσεις από πελάτες της Εταιρίας και του Ομίλου περιλαμβάνεται αναθεωρημένο ποσό € 24 εκ. το οποίο είναι σε καθυστέρηση πέραν των τεσσάρων ετών. Το ποσό αυτό αφορά μέρος τιμολογηθέντος ποσού στα πλαίσια σύμβασης τεχνικού έργου στο Λίβανο από τη συνολική απαίτηση για την οποία έχει κατατεθεί Αίτηση Διαιτησίας ενώπιον του Διεθνούς Κέντρου Επίλυσης Επενδυτικών Διαφορών (ICSID) η οποία είχε ανασταλεί μέχρι 31.05.2020 στο πλαίσιο διαπραγματεύσεων για εξωδικαστική επίλυση της διαφοράς. Ενώ η προσπάθεια φιλικής διευθέτησης της διαφοράς συνεχίζεται η εταιρεία αποφάσισε την επανέναρξη της ανασταλείσας διαιτησίας ενώπιον του ICSID. Η Εταιρία υπέβαλε τελικά το πρώτο πλήρες υπόμνημά της (Claimant's Memorandum) στο Διαιτητικό Δικαστήριο στις 22 Ιουνίου 2020. Το επόμενο διαδικαστικό στάδιο της εν εξελίξει διαιτησίας είναι η προγραμματισμένη υποβολή του αναλυτικού υπομνήματος του κράτους του Λιβάνου, η οποία θα πραγματοποιηθεί την 25.05.2021. Βάσει των δεδομένων αυτών, η εκτίμηση της ανακτησιμότητας της απαίτησης κατά την 31.12.2020 περιορίσθηκε περαιτέρω στο ποσό αυτό. 21β. Χρονική απεικόνιση λοιπών απαιτήσεων Στις 31.12.2020 η χρονική απεικόνιση των λοιπών απαιτήσεων έχει ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ (ποσά σε ευρώ) Δεν είναι σε καθυστέρηση και δεν είναι απομειωμένα Είναι σε καθυστέρηση αλλά όχι απομειωμένα 3‐6 μήνες 6‐12 μήνες 1 ‐ 2 έτη >2 έτη 31.12.2020 ΕΤΑΙΡΙΑ 31.12.2019 31.12.2020 31.12.2019 77.072.055 68.883.247 46.540.485 49.500.598 24.167.184 25.210.777 21.245.468 20.886.427 168.581.911 7.730.052 13.936.806 6.512.424 27.738.108 124.800.637 29.659.156 26.697.272 24.954.085 28.384.113 156.235.111 12.480.870 14.397.371 6.957.031 25.773.195 109.109.065 Για τα ποσά που ήταν σε καθυστέρηση πέραν των 365 ημερών και που δεν εχουν απομειωθεί, υπάρχουν επαρκείς εξασφαλίσεις. Οι προβλέψεις απομείωσης για εμπορικές και λοιπές απαιτήσεις αναλύονται ως ακολούθως: Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2018 Πρόσθετες προβλέψεις χρήσεως Χρησιμοποιηθείσες προβλέψεις ΟΜΙΛΟΣ 77.858.346 29.190.009 (9.201.110) ΕΤΑΙΡΙΑ 73.931.424 29.378.964 (9.172.411) Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2019 Πρόσθετες προβλέψεις χρήσεως Χρησιμοποιηθείσες προβλέψεις Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2020 97.847.245 13.657.158 (2.630.418) 108.873.985 94.137.977 10.603.078 (2.583.504) 102.157.551 125 21γ. Χρεώστες διάφοροι/εξέλιξη επίδικων υποθέσεων Σε ό,τι αφορά στις εκκρεμείς δικαστικές υποθέσεις της Εταιρείας στις 31/12/2020, αναφορικά με την διαιτητική απόφαση 21/2005, η οποία είχε υποχρεώσει αντιδίκους να πληρώσουν προς την Εταιρεία 16,3 εκ. € πλέον τόκων για έλλειψη καθαρής θέσης της εταιρείας «ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ» την οποία απορρόφησε η Εταιρεία, με υπ’ αριθμ. 2752/2010 Απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών διατάχθηκε αναστολή εκτελέσεως της διαιτητικής αποφάσεως κατά το άρθρο 938 Κ.Π.Δ. μέχρι να εκδοθεί απόφαση επί της τακτικής ανακοπής που προσβάλει το κύρος της εκτελεστικής διαδικασίας, η οποία δικάστηκε τον Μάρτιο του 2013. Η απόφαση αυτή της αναστολής είναι εσφαλμένη διότι δέχτηκε ότι η Εταιρεία κάνει κατάχρηση δικαιώματος της εκτελέσεως, πράγμα το οποίο είχε προβληθεί πολλές φορές από τους αντιδίκους και είχε απορριφθεί, καλυπτόμενο από το δεδικασμένο. Η Εταιρεία στις 30/3/2011 ζήτησε από το Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών την ανάκληση της αποφάσεως αυτής, ώστε να ανοίξει και πάλι ο δρόμος της αναγκαστικής εκτέλεσης, απερρίφθη όμως η ανακλητική αυτή αίτηση και συνεπώς η πρόοδος της εκτέλεσης θα εκρίνετο από την εκδίκαση του Μαρτίου του 2013, στα πλαίσια της τακτικής ανακοπής. Η υπόθεση δικάστηκε (της ανακοπής) και εξεδόθη απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών που απέρριψε και την ανακοπή αυτή της «οικογένειας» Π., οπότε η απόφαση της αναστολής (5752/10) έχασε την ισχύ της και είναι πλέον δυνατή η πρόοδος της αναγκαστικής εκτελέσεως. Στα πλαίσια της τελευταίας αυτής δυνατότητας, συζητήθηκε μετά από δύο αναστολές στο Ειρηνοδικείο Αθηνών, την 6/10/2015, αίτηση της «ΑΘΗΝΑ ΑΤΕ» ώστε να της παρασχεθεί η άδεια εκποιήσεως με πλειστηριασμό των άυλων μετοχών της «οικογένειας» Π. για να ικανοποιηθεί μέσω του πλειστηριάσματος που θα επιτευχθεί (μετοχές επί της ΑΘΗΝΑ). Παραλλήλως, έχει κατασχεθεί η οικία Π. στο Κεφαλάρι Κηφισιάς (Πεντέλης 39), το Δικαστήριο μάλιστα έχει προσδιορίσει την αξία του ακινήτου αυτού σε 5.000.000 € και αναμένεται εντός του 2017 η εκποίησή του. Εξεδόθη απόφαση του Ειρηνοδικείου Αθηνών (7/2016) η οποία επέτρεψε την δημοσία εκποίηση των μετοχών και διόρισε Συμβολαιογράφο ενώπιον του οποίου αυτή θα διενεργηθεί (στα χέρια του Χ.Α ως τρίτου). Κοινοποιήθηκε στην Εταιρεία η από 8/1/2016 αγωγή για την αναγνώριση της ανυπαρξίας της Διαιτητικής Απόφασης 21/2005 η οποία θα εσυζητείτο στις 3/11/2016 στο Εφετείο Αθηνών, αλλά εχώρησε τελικά παραίτηση από του δικογράφου της αγωγής, επί της έδρας. Προκρίθηκε τελικά η εγκατάλειψη της δημοσίας εκποιήσεως των μετοχών στα χέρια του Χ.Α. ως τρίτου, λόγω του σημαντικού περιορισμού του ποσοστού των μετοχών των Α.Π. και Α.Π. από αυξήσεις του μετοχικού κεφαλαίου στις οποίες δεν μετείχαν. Στη συνέχεια ασκήθηκε 2η αγωγή περί αναγνωρίσεως της ανυπαρξίας (όχι της ακυρότητος) της διαιτητικής αποφάσεως 21/2005, ακριβώς ίδια με το περιεχόμενο και το αίτημα της 1ης αγωγής, από το δικόγραφο της οποίας είχε χωρήσει παραίτηση. Συζητήθηκε στο Εφετείο Αθηνών την 21/9/2017 και λογικά αναμένεται η απόρριψή της. Πριν από την 2η αυτή αγωγή, η ΑΘΗΝΑ προέβη σε άρση της υφισταμένης κατασχέσεως της οικίας Α.Π., διότι υπήρχε φόβος ανατροπής της επειδή είχε περάσει έτος από της επιβολής της, χωρίς να ακολουθήσει πλειστηριασμός και επέβαλε νέα κατάσχεση, ο σχετικός δε πλειστηριασμός έχει οριστεί για την 24/1/2018. Κατά της κατασχέσεως αυτής ασκήθηκε ανακοπή, που δικάστηκε την 13/3/2018 χωρίς, μέχρι στιγμής, να υπάρχει κάποια αίτηση αναστολής εκτελέσεως της εκτελεστικής διαδικασίας, οπότε, μέχρι στιγμής, δεν εμποδίζεται η πρόοδος της εκτελέσεως. Επίσης, εκ πληροφοριών (δικόγραφο δεν έχει επιδοθεί) οι Α.Π. και Α.Π., άσκησαν έφεση κατά της αποφάσεως του Μονομ. Πρωτ. Αθηνών, που είχε απορρίψει την πρώτη ανακοπή τους, η οποία όμως ανακοπή στόχευε στην ακύρωση μίας εκτελέσεως, η οποία πλέον δεν προωθείται, αφού η ΑΘΗΝΑ ήρε την πρώτη κατάσχεση, με την οποία συνδέεται η πρώτη ανακοπή, οπότε η έφεση αυτή, στερείται πλέον εννόμου συμφέροντος. Εκείνο που απομένει είναι η 2η ανακοπή κατά της νέας κατασχέσεως που δικάστηκε την 13/3/2018 και η συζητηθείσα στο Εφετείο την 21/9/2017 αγωγή περί αναγνωρίσεως της ανυπαρξίας της διαιτητικής αποφάσεως. Νέος (ηλεκτρονικός) πλειστηριασμός είχε οριστεί για την 6/6/2018, με τιμή πρώτης προσφοράς 1.930.000 €, ο οποίος διεξήχθη επιτυχώς, με αποτελέσμα να εισπράξει η Εταιρεία το ποσό που της αναλογεί από το ποσό του πλειστηριασμού, σύμφωνα με τον οριστικό πίνακα κατάταξης δανειστών, εντός του Οκτωβρίου 2018. εξέλιξη και άλλε πράξεις της της εκτελεστικής εκτελεστικής διαδικασίας διαδικασίας με πληστηριασμούς ή κατασχέσεις κατασχέσεις σε περιουσιακά περιουσιακά στοι της οικογένειας οικογένειας Π Π..,, Είναι σε εξέλιξη άλλεςς πράξεις με πληστηριασμούς στοιχεία χεία ιδιοκτ ιδιοκτησίας ησίας της για την είσπραξη, όσο το δυνατό της απαιτήσεως. Στη χρήση 2020 δεν προέκυψαν νέες εξελίξεις λόγω του κυβερνητικού μέτρου αναστολής πλειστηριασμών. 126 22. Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2020 Ταμείο Καταθέσεις όψεως και προθεσμίας ΕΤΑΙΡΙΑ 31.12.2019 31.12.2020 31.12.2019 140.495 50.376.554 254.316 70.797.996 98.689 37.233.033 203.660 60.880.796 50.517.050 71.052.312 37.331.722 61.084.456 Μη κυκλοφορούν Ενεργητικό Κυκλοφορούν Ενεργητικό 20.000.000 32.745.107 20.000.000 49.031.848 20.000.000 28.895.771 20.000.000 34.150.976 Σύνολο δεσμευμένων καταθέσεων 52.745.107 69.031.848 48.895.771 54.150.976 103.262.157 140.084.160 86.227.493 115.235.432 22α. Δεσμευμένες καταθέσεις Σύνολο ταμειακών διαθεσίμων Στον Όμιλο οι δεσμευμένες καταθέσεις προέρχονται από το Υποκατάστημα της μητρικής εταιρείας στο ΙΡΑΚ κατά ποσό 48.895.771 ευρώ και από τη Volterra κατά ποσό 3.849.336 ευρώ. Στην Εταιρία οι δεσμευμένες καταθέσεις ποσού 48.895.771 ευρώ αφορούν σε καταθέσεις σε δολάριο ΗΠΑ ποσού 60.000.000. 23. Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις ΕΤΑΙΡΙΑ ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2020 31.12.2019 31.12.2020 31.12.2019 Προμηθευτές 170.885.768 151.135.465 129.610.222 111.007.101 Προκαταβολές Πελατών Λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις 114.154.236 136.249.229 421.289.233 122.827.200 103.990.528 377.953.193 112.962.596 122.802.390 365.375.208 120.747.177 75.719.905 307.474.183 ΧΡΟΝΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΟΙΠΩΝ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ (ΧΩΡΙΣ ΤΙΣ ΠΡΟΚΑΤΑΒΟΛΕΣ ΠΕΛΑΤΩΝ) ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2020 0‐90 ημ. 91‐180 ημ. ΕΤΑΙΡΙΑ 31.12.2019 31.12.2020 31.12.2019 126.793.213 106.409.023 94.909.953 65.759.289 23.939.101 22.433.062 18.300.678 19.175.269 181‐365 ημ. 29.311.458 22.756.205 22.384.498 14.998.050 366‐731 ημ. >731 ημ. >731 ημ 53.038.642 74.052.583 23.797.663 79.730.039 47.605.922 69.211.561 20.362.625 66.431.774 307.134.997 255.125.993 252.412.612 186.727.006 ΧΡΟΝΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΡΟΚΑΤΑΒΟΛΕΣ ΠΕΛΑΤΩΝ ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2020 0‐90 ημ. ΕΤΑΙΡΙΑ 31.12.2019 31.12.2020 31.12.2019 7.641.418 87.395.359 7.561.650 91‐180 ημ. 25.958.039 2.838.367 25.687.067 85.315.336 2.838.367 181‐365 ημ. 15.559.753 13.870.098 15.397.327 13.870.098 366‐731 ημ. >731 ημ. 57.326.295 7.668.731 8.945.482 9.777.894 56.727.874 7.588.678 8.945.482 9.777.894 114.154.236 122.827.200 112.962.596 120.747.177 Στον πίνακα της χρονικής ανάλυσης των προμηθευτών και λοιπών υποχρεώσεων δεν συμπεριλαμβάνονται οι προκαταβολές πελατών, καθώς αυτές παρατίθενται σε ξεχωριστό πίνακα. Λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2020 Ασφαλιστικοί Οργανισμοί ΕΤΑΙΡΙΑ 31.12.2019 9.296.604 8.446.135 Μερίσματα πληρωτέα 131 131 Υποχρεώσεις προς θυγατρικές Υποχρεώσεις προς συγγενείς/ συμμετοχικού ενδιαφέροντος ‐ ‐ 37.843.815 Συμβατικές υποχρεώσεις Πιστωτές διάφοροι ‐ 89.108.679 136.249.229 31.12.2020 31.12.2019 8.233.524 ‐ 7.410.895 ‐ 27.268.216 15.795.352 5.637.734 35.637.584 3.065.366 ‐ 89.906.528 ‐ 51.663.065 ‐ 49.448.293 103.990.528 122.802.390 75.719.905 Στη τρέχουσα χρήση οι συμβατικές υποχρεώσεις έχουν εξαιρεθεί από τις λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις και εμφανίζονται σε ξεχωριστό κονδύλι στον ισολογισμό (σημείωση 20). Για σκοπούς συγκρισιμότητας έχει γίνει και η αντίστοιχη αναπροσαρμογή για τη χρήση 2019. 2019. 127 24. Φόρος εισοδήματος και λοιποί φόροι πληρωτέοι ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2020 Φόροι εισοδήματος πληρωτέοι Λοιποί φόροι πληρωτέοι ΕΤΑΙΡΙΑ 31.12.2019 31.12.2020 31.12.2019 216.511 18.270.744 207.904 24.491.636 ‐ 9.889.802 ‐ 15.747.887 18.487.254 24.699.540 9.889.802 15.747.887 Οι φορολογικοί έλεγχοι των χρήσεων 2014, 2015, 2016, 2017, 2018 & 2019 της Εταιρίας και των θυγατρικών της που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα, διενεργήθηκαν από Ορκωτό Ελεγκτή Λογιστή βάσει των διατάξεων του άρθρου 65Α παρ. 1 Ν.4174/2013 και έλαβαν Πιστοποιητικά Φορολογικής Συμμόρφωσης με «Συμπέρασμα χωρίς επιφύλαξη». Να σημειωθεί επίσης ότι για τις χρήσεις 2016 και εντεύθεν, ο φορολογικός έλεγχος και η έκδοση Πιστοποιητικού Φορολογικής Συμμόρφωσης από τους Νόμιμους Ελεγκτές, ισχύουν σε προαιρετική βάση. Ο Όμιλος και η Εταιρία επέλεξαν τη συνέχιση του φορολογικού ελέγχου από τους Ορκωτούς Ελεγκτές Λογιστές. Για τη χρήση 2020 η Εταιρία και οι θυγατρικές της που φορολογούνται στην Ελλάδα, έχουν υπαχθεί στο φορολογικό έλεγχο από Ορκωτό Ελεγκτή Λογιστή βάσει των διατάξεων του αρ.65Α παρ. 1 Ν.4174/2013 όπως τροποποιήθηκε και ισχύει μέχρι σήμερα. Ο έλεγχος αυτός για τη χρήση 2020 βρίσκεται σε εξέλιξη και το σχετικό φορολογικό πιστοποιητικό προβλέπεται να χορηγηθεί μετά τη δημοσίευση των χρηματοοικονομικών καταστάσεων της χρήσης 2020. Αν μέχρι την ολοκλήρωση του φορολογικού ελέγχου προκύψουν πρόσθετες φορολογικές υποχρεώσεις, εκτιμούμε ότι αυτές δεν θα έχουν ουσιώδη επίδραση στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις. Σημειώνεται ότι στην χρήση 2020 ελέγχθηκε η εταιρεία από το Κέντρο Ελέγχου Μεγάλων Επιχειρήσεων για την χρήση 2014 και οι φορολογικές διαφορές που προέκυψαν επιβάρυναν τα αποτελέσματα της τρέχουσας χρήσης της εταιρείας και του Ομίλου. Επίσης ελέγχθηκε και μία Θυγατρική του Ομίλου για τις χρήσεις 2014, 2015 και 2016 απο το Κέντρο Μεγάλων Επιχειρήσεων και οι διαφορές που προέκυψαν επιβάρυναν τα αποτελέσματα της τρέχουσας χρήσης του Ομίλου. Επιπλέον σημειώνεται ότι βρίσκεται σε εξέλιξη ο φορολογικός έλεγχος για την χρήση 2015, βάσει εντολής που έλαβε η εταιρεία μέσα στη χρήση 2020. 128 25. Τραπεζικός δανεισμός Βραχυπρόθεσμος τραπεζικός δανεισμός ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2020 Ομολογιακές δανειακές Υποχρεώσεις πληρωτέες στην επόμενη χρήση Βραχυπρόθεσμες Δανειακές Υποχρεώσεις ΕΤΑΙΡΙΑ 31.12.2019 47.874.986 48.217.200 96.092.185 34.404.641 35.972.170 70.376.811 31.12.2020 31.12.2019 43.977.244 38.325.395 82.302.640 29.339.950 23.804.319 53.144.269 Σύμφωνα με τις απλές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις της περιόδου 1.1‐31.12.2020, η Εταιρεία και ο Όμιλος καλύπτει τους χρηματοοικονομικούς δείκτες ρευστότητας, κεφαλαιακής επάρκειας και κερδοφορίας όπως τροποποιήθηκαν και ισχύουν μέχρι σήμερα, πλήν ορισμένων για την τήρηση των οποίων χορηγήθηκαν απαλλαγές (waiver) με αλλαγές των ορίων από τους Ομολογιούχους. Μακροπρόθεσμες ομολογιακές δανειακές υποχρεώσεις ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2020 Ομολογιακές δανειακές υποχρεώσεις Μακροπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις ΕΤΑΙΡΙΑ 31.12.2019 457.831.274 3.186.546 461.017.820 454.229.989 19.835.670 474.065.659 31.12.2020 31.12.2019 404.243.358 2.185.500 406.428.858 431.592.156 7.865.080 439.457.236 Για τη χρήση 2019, τα κονδύλια του βραχυπρόθεσμου και μακροπρόθεσμου τραπεζικού δανεισμού αναπροσαρμόστηκαν λόγω εξαίρεσης των υποχρεώσεων από μισθώσεις, και εμφανίζεται σε ξεχωριστό κονδύλι στον Ισολογισμό (σημείωση 26). Χρονική Ανάλυση Λήξης Μακροπρόθεσμου Δανεισμού 31.12.2020 Μεταξύ 1 & 2 ετών Μεταξύ 2 & 5 ετών Πάνω από 5 έτη Σύνολο Όμιλος 200.986.224 209.224.794 50.806.802 461.017.820 Εταιρία 190.531.709 193.961.649 21.935.500 406.428.858 31.12.2019 Μεταξύ 1 & 2 ετών Μεταξύ 2 & 5 ετών Πάνω από 5 έτη Σύνολο Όμιλος 57.609.172 360.917.918 55.538.569 474.065.659 Εταιρία 51.850.000 348.112.859 39.494.377 439.457.236 Σύμφωνα με τις απλές και ενοποιημένες χρηματοικονομικές καταστάσεις της χρήσης 2020, η Εταιρεία και ο Όμιλος καλύπτει τους χρηματοοικονομικούς δείκτες ρευστότητας, κεφαλαιακής επάρκειας και κερδοφορίας όπως τροποποιήθηκαν και ισχύουν μέχρι σήμερα, πλήν ορισμένων για την τήρηση των οποίων με ημερομηνία μέτρησης την 31/12/2020, χορηγήθηκαν απαλλαγές (waiver) από τους Ομολογιούχους. Ανάλυση ευαισθησίας σε μεταβολές επιτοκίου Σύμφωνα με την ανάλυση της ευαισθησίας της χρηματοοικονομικής θέσης του Ομίλου ως προς τις ενδεχόμενες μεταβολές του επιτοκίου Euribor, η επίδραση του χρηματοοικονομικού κόστους επί των αποτελεσμάτων και των ιδίων κεφαλαίων του Ομίλου ανέρχεται σε ±€4,54 εκ στο τέλος του 2020 για κάθε μεταβολή κατά ±100 μονάδες βάσης (δηλ ±1%) των επιτοκίων στα οποία είναι εκτεθειμένος ο Όμιλος, έναντι ±€4,04 εκ στο προηγούμενο έτος. Για την Εταιρεία, η αντίστοιχη επίδραση ανέρχεται σε ±€4,03 εκ στο τέλος του 2020, έναντι ±€3,78 εκ στο τέλος του 2019. ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2020 Βραχυπρόθεσμος Τραπεζικός Δανεισμός Ομολογιακές/Λοιπές Μακροπρόθεσμες Δανειακές Υποχρεώσεις Ταμειακά Διαθέσιμα & δεσμευμένες καταθέσεις ΕΤΑΙΡΙΑ 31.12.2019 31.12.2020 31.12.2019 96.092.185 70.376.811 82.302.640 53.144.269 461.017.820 474.065.659 406.428.858 439.457.236 Καθαρός Δανεισμός 103.262.157 453.847.848 140.084.160 404.358.310 86.227.493 402.504.005 115.235.432 377.366.073 Υποχρεώσεις από μισθώσεις Καθαρές χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις 57.738.697 511.586.545 46.647.217 451.005.527 29.191.228 431.695.233 3.083.425 380.449.497 5.115.865 5.115.865 4.510.055 4.510.055 4.316.952 4.316.952 3.804.495 3.804.495 Επίδραση μεταβολής κατά ±1% στο EURIBOR Αποτελέσματα χρήσης Ίδια κεφάλαια 129 25α. Μεταβολή χρηματοοικονομικής δραστηριότητας Παρακάτω παρατίθεται ανάλυση της μεταβολής των υποχρεώσεων που προέρχονται από χρηματοδοτικές δραστηριότητες έτσι όπως έχουν αποτυπωθεί στην κατάσταση ταμειακών ροών: ΟΜΙΛΟΣ Μακροπρόθεσμες Ομολογιακές Δανειακές Υποχρεώσεις 31.12.2019 Αναπροσαρμογή λόγω ξεχωριστής απεικόνισης ΔΠΧΑ 16, αναθεωρημένο 1/1/2020 01.01.2020 Μη ταμειακές ροές Ταμειακές ροές Ομολογιακές δανειακές Υποχρεώσεις πληρωτέες στην επόμενη χρήση Μεταφορά 31.12.2020 Βραχυπρόθεσμες Δανειακές Υποχρεώσεις Σύνολο 515.421.946 75.667.741 591.089.687 (41.356.287) 474.065.659 4.644.951 (9.808.896) (5.290.930) 70.376.811 5.586.449 12.245.030 (46.647.217) 544.442.470 10.231.400 2.436.134 (13.470.345) 5.586.450 461.017.819 13.470.345 (5.586.450) 96.092.185 ‐ ‐ 557.110.004 ΕΤΑΙΡΙΑ Μακροπρόθεσμες Ομολογιακές Δανειακές Υποχρεώσεις 31.12.2019 Αναπροσαρμογή λόγω ξεχωριστής απεικόνισης ΔΠΧΑ 16, αναθεωρημένο 1/1/2020 01.01.2020 Μη ταμειακές ροές Ταμειακές ροές Ομολογιακές δανειακές Υποχρεώσεις πληρωτέες στην επόμενη χρήση Μεταφορά 31.12.2020 Βραχυπρόθεσμες Δανειακές Υποχρεώσεις Σύνολο 441.587.159 54.097.771 495.684.930 (2.129.923) 439.457.236 (9.217.631) (14.759.903) (953.502) 53.144.269 5.586.451 14.521.076 (3.083.425) 492.601.505 (3.631.180) (238.827) (14.637.294) 5.586.450 406.428.858 14.637.294 (5.586.450) 82.302.640 ‐ ‐ 488.731.498 25β. Ομάδα διάθεσης περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΙΑ Χρήση 1.1‐ 31.12.2019 Χρήση 1.1‐ 31.12.2020 Χρήση 1.1‐ 31.12.2020 Χρήση 1.1‐ 31.12.2019 ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ Ομάδα Διάθεσης Περιουσιακών Στοιχείων κατεχόμενα προς πώληση ‐ 370.669.199 ‐ 18.680.058 ΠΑΘΗΤΙΚΟ Ομάδα Διάθεσης Υποχρεώσεων κατεχόμενα προς πώληση ‐ 400.692.581 ‐ 39.658.327 Η ενσωμάτωση της AVAX ME στον Όμιλο, με πλήρη ενοποίηση στις Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις της 30/06/2019, επηρέασε άμεσα τα οικονομικά μεγέθη του. Κατά την ημερομηνία εξαγοράς η AVAX ME εμφάνιζε δανεισμό € 82 εκ., εκ των οποίων ποσό € 51 εκ. αφορούσε μακροπρόθεσμο δανεισμό ο οποίος θα αποπληρωνόταν στην περίοδο πέραν του ενός έτους και εντός των επόμενων πέντε ετών. Επιπροσθέτως, εμφάνιζε ταμειακά διαθέσιμα € 8 εκ. και βραχυπρόθεσμο δανεισμό € 31 εκ. που αποτελούσε ροές των έργων τα οποία εκτελούσε. Ο βραχυπρόθεσμος αυτός δανεισμός αναμενόταν να αποπληρωθεί εντός δώδεκα μηνών (μέχρι το 2020) από τις ροές των έργων αυτών Παράλληλα, προστέθηκε σημαντικό ανεκτέλεστο υπόλοιπο έργων, ύψους € 361 εκ. κυρίως στην αγορά του Κατάρ. Στο έργο του QFS, το οποίο εκτελείτο σε κοινοπρακτική βάση μεταξύ της Εταιρείας και πρώην θυγατρικών της J&P (Overseas) Ltd οι οποίες πέρασαν στον έλεγχο της AVAX ME, η Εταιρεία αύξησε έμμεσα τη συμμετοχή της στην εκτέλεση του έργου. Τα υπόλοιπα έργα που αποκτήθηκαν με την εξαγορά αφορούσαν σε μεγάλου μεγέθους υπεργολαβίες Η/Μ για τρίτους πελάτες στο Κατάρ. Όμως, η εκκαθάριση της J&P (Overseas) Ltd, τελικά δυσχέρανε την αντιμετώπιση του Ομίλου από τους συγκεκριμένους πελάτες. Σε συνδυασμό με τον αυξημένο γεωπολιτικό και επιχειρηματικό κίνδυνο αυτών των υπεργολαβικών συμβάσεων, την χαμηλή δυνατότητα παρέμβασης ενός μικρού υπεργολάβου όπως η Conspel απέναντι σε πολιτικά και επιχειρηματικά ισχυρούς πελάτες και αναδόχους κατασκευαστές, αλλά και τις καθυστερήσεις που προέκυψαν μέχρι να εξαγοραστούν οι θυγατρικές της J&P (Overseas) Ltd από την Εταιρεία, δημιουργήθηκε αυξημένη αβεβαιότητα για την οικονομική απόδοση του Ομίλου στην περιοχή. Σημειώνεται ότι η δυνατότητα της εταιρείας Conspel να αναλάβει νέα έργα στην περιοχή εξαρτιόταν και από την ικανότητά της να έχει πρόσβαση σε τοπικές τράπεζες για εξασφάλιση των απαραίτητων χρηματοδοτικών ορίων για κεφάλαια κίνησης και έκδοση εγγυητικών επιστολών & LCs για την εκτέλεση των έργων. 130 Το αποτέλεσμα ήταν καθυστερήσεις και παύσεις πληρωμών από δύο έργα συνολικού ύψους περίπου $ 140εκ. Συγκεκριμένα, στο έργο «Msheireb Downtown Doha», η Conspel Qatar WLL εξέταζε τη περίπτωση να ακολουθήσει την δικαστική οδό για την είσπραξη οφειλής ύψους $ 30εκ., ενώ στο έργο «Doha Oasis» η εταιρεία βρισκόταν σε διαπραγματεύσεις με τον πελάτη και τον κύριο εργολάβο (του οποίου η Conspel Qatar WLL είναι υπεργολάβος) για την διευθέτηση της απαίτησης ύψους περίπου $ 110εκ. Όπως είχε αναφερθεί και στο Ενημερωτικό Δελτίο της Εταιρείας στις 20/01/2020, αυτή η αδυναμία είσπραξης δημιουργούσε στην Conspel Qatar WLL συνθήκες προσωρινής ταμειακής στενότητας για τις οποίες η Εταιρεία μελετούσε από το τέλος του 2019 διάφορες πιθανές ενέργειές της. Ανάμεσα στις πιθανές ενέργειες περιλαμβάνονταν και συζητήσεις με τον τοπικό εταίρο Fahad Trading W.L.L. (ο οποίος κατείχε το 51%), για πλήρη εξαγορά των εταιρειών αυτών. Τελικά λόγω της συνεχούς επιδείνωσης της ταμειακής ρευστότητας, η Εταιρεία προχώρησε στη λύση αυτή, δηλαδή αποφάσισε τη πώληση των εταιρειών αυτών στον τοπικό εταίρο, ο οποίος μετά και τη σύνταξη του σχεδίου συμφωνητικού πώλησης, προχώρησε στην ανάληψη της διοίκησης και διαχείρισης των εταιρειών αυτών (του μεριδίου της) και των έργων τους περιλαμβανομένου και του έργου “Qatar Foundation Stadium”, στο οποίο οι εταιρείες αυτές συμμετέχουν κατά 76% και η ΑΒΑΞ Α.Ε. μέσω του υποκαταστήματός της “AVAX S.A. – Qatar Branch” κατά 24%. Συνεπώς στις Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις της 31/12/2019, σύμφωνα με τα Διεθνή Λογιστικά Πρότυπα (ΔΠΧΑ 5), οι εργασίες των θυγατρικών της AVAX ME, ήτοι Conspel Qatar WLL” και “J&P Qatar WLL” κατηγοριοποιήθηκαν ως «Διακοπείσες Δραστηριότητες» στις ενοποιημένες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις της AVAX ME με ημερομηνία 31/12/2019 και κατ’ επέκταση και στις ενοποιημένες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις της “ABAΞ Α.Ε.”, λαμβανομένου υπόψη και του σχεδίου συμφωνητικού πώλησης το οποίο έχει συνταχθεί (αλλά δεν έχει εισέτι υπογραφεί) με τον τοπικό εταίρο Fahad Trading W.L.L, ο οποίος κατέχει το 51% των εταιρειών “Conspel Qatar W.L.L.” και “J&P Qatar W.L.L.”, και το οποίο αφορά στην πώληση στον ίδιο, του ποσοστού 49% των εταιρειών “Conspel Qatar W.L.L.” και “J&P Qatar W.L.L.” που κατέχει αυτή τη στιγμή ο Όμιλος των εταιρειών της ΑΒΑΞ. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με το σχέδιο συμφωνητικού πώλησης, ο Όμιλος των εταιρειών της ΑΒΑΞ Α.Ε. θα πρέπει να καταβάλει ως αποζημίωση πώλησης στον τοπικό εταίρο ποσό το οποίο ανέρχεται σε € 29,4εκ. (QAR 120εκ.). Το ως άνω αναφερόμενο ποσό των € 29,4εκ., θα τακτοποιηθεί με καταβολή ποσού €21,0εκ από την ΑΒΑΞ Α.Ε. για το οποίο έγινε πρόβλεψη στις Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις της 31/12/2019 και το υπόλοιπο ποσό € 8,4εκ. θα διατεθεί για συμμετοχή της ΑΒΑΞ Α.Ε. στην αύξηση μετοχικού κεφαλαίου της “AVAX INTERNATIONAL LIMITED” (100% θυγατρική της ΑΒΑΞ Α.Ε.), το οποίο θα καταβληθεί ως αποζημίωση πώλησης για τη διάθεση των θυγατρικών της AVAX ME στο Κατάρ. Επίσης έγινε πρόβλεψη για το ποσό αυτό στις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις της 31.12.2019 Από τα Διεθνή Λογιστικά Πρότυπα (ΔΠΧΑ 5) παρέχεται περίοδος 12 μηνών για να ολοκληρωθεί η πώληση. Ο τοπικός εταίρος Fahad Trading WLL, ο οποίος κατέχει το 51%, ανέλαβε κατ΄ουσία, από την αρχή του έτους, πλήρως τη διοίκηση των εν θέματι έργων, έχει την πλήρη και αποκλειστική επικοινωνία με τις τράπεζες, την επικοινωνία με τους πελάτες και τις εισπράξεις και πληρωμές του έργου. Ως εκ τούτου, ο έλεγχος που εξασκούσε η AVAX Middle East (μέσω συμφωνίας, παρά το μειοψηφικό πακέτο μετοχών που κατείχε στην Conspel Qatar WLL και την J&P Qatar WLL) έπαυσε να υφίσταται παντελώς. Το ίδιο ισχύει και για το έργο του Education City Stadium στο οποίο συμμετείχε και η ΑΒΑΞ ΑΕ μέσω του υποκαταστήματός της κατά 24%. Εντός του Σεπτεμβρίου 2020 καθορίστηκε το πρόγραμμα αποπληρωμής των QAR 120 εκ το οποίο θα διαρκούσε από τον Ιανουάριο 2021 έως τον Σεπτέμβριο 2022, με δεδομένο ότι θα υπογράφετο η σχετική σύμβαση μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2020. Επειδή όμως δεν κατέστει δυνατή η ολοκλήρωση της διαδικασίας οριστικοποίησης και της υπογραφής της σύμβασης, εκτιμούμε οτι επειδή η υπογραφή αναμένεται μέχρι τον Ιούνιο του 2021, η αποπληρωμή θα αρχίσει να υλοποιείται από την υπογραφή. Επομένως τα ποσά που θα πληρωθούν εντός του 2021 ανέρχονται σε QAR 52εκ. εντός του 2022 σε QAR 62 εκ. και εντός του 2023 QAR 6 εκ. Επομένως, οι εταιρίες Conspel Qatar WLL και J&P Qatar WLL έπαυσαν να περιλαμβάνονται στις οικονομικές καταστάσεις της περιόδου 01.01 ‐ 31.12.2020 λόγω της απώλειας ελέγχου και της αδυναμίας άσκησης ουσιώδους επιρροής. Επίσης, το έργο του Education City Stadium έπαυσε να περιλαμβάνεται στα έργα του υποκαταστήματος της ΑΒΑΞ κατά την ενσωμάτωσή του στις οικονομικές καταστάσεις της ΑΒΑΞ ΑΕ. Οι παραπάνω εταιρείες και τα έργα που εκτελούν (συμπεριλαμβανομένου του Education City Stadium στο οποίο η ΑΒΑΞ συμμετείχε κατά 24%) περιλαμβάνονται στο συμφωνητικό πώλησης μεταξύ του Ομίλου ΑΒΑΞ και του τοπικού εταίρου. Το εν λόγω συμφωνητικό πώλησης, για το οποίο έχει οριστικοποιηθεί και το χρονοδιάγραμμα καταβολής του ποσού των QAR 120εκ (€29,4εκ περίπου), ενώ αναμενόνταν να υπογραφεί πριν το τέλος του 2020 και εντός των ορίων των 12 μηνών για την ολοκλήρωση της συναλλαγής, σύμφωνα με το IFRS 5. Λόγω Covid‐19, η επικοινωνία μεταξύ εκπροσώπου του Σεϊχη, δικηγόρων, εκπροσώπου AVAX και εμπλεκομένων Τραπεζών των έργων (Arab Bank), προχωρούν με πολύ αργούς ρυθμούς με αποτέλεσμα να μην έχει υπογραφεί ακόμη η σύμβαση. Μετά από σχετική ενημέρωση από τους εκπροσώπους του Σεϊχη προς την εταιρεία εκτιμούμε ότι το συμφωνητικό θα έχει οριστικοποιηθεί εντός των επομένων 2‐3 μηνών δηλαδή μέχρι τον Ιούνιο. Ταυτόχρονα έχει συμφωνηθεί και το πρόγραμμα αποπληρωμής το οποίο εκτείνεται σε 21 μήνες. 131 25γ. Περιουσιακά στοιχεία κατεχόμενα προς πώληση (Ποσά σε €) Έναρξη Περιουσιακά στοιχεία κατεχόμενα προς πώληση Λήξη ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2020 31.12.2019 33.753.000 ‐ (33.753.000) ‐ 33.753.000 33.753.000 ΕΤΑΙΡΙΑ 31.12.2020 31.12.2019 33.753.000 ‐ (33.753.000) ‐ 33.753.000 33.753.000 Κατά την τρέχουσα χρήση, και συγκεκριμένα στις 29/05/2020, η εταιρεία πώλησε τα ιδιόκτητα ακίνητα σε Αμαρουσίου Χαλανδρίου 16 & 29, τα οποία είχαν λογιστική αξία € 33,75 εκ., έναντι € 34 εκ. σε εταιρεία επένδυσης ακινήτων. Κατόπιν αυτού η εταιρεία σύναψε με την ίδια ως άνω εταιρεία σύμβαση μίσθωσης των συγκεκριμένων ακινήτων, έναντι μηνιαίου μισθώματος € 190 χιλ. (€ 2,279 εκ. ετησίως). Η διάρκεια μίσθωσης είναι 12 έτη και λήγει στις 28/05/2032. Σύμφωνα με το Δ.Π.Χ.Α. 16, η συγκεκριμένη συναλλαγή αφορά πώληση και επαναμίσθωση (sale and leaseback) πάνω από την εύλογη αξία των ακινήτων. Η εταιρία κατά τη πώληση, στις 29/5/2020, των εν λόγω ακινήτων, μετέφερε από τα αποθεματικά εύλογης αξίας ποσό € 7,8 εκ., που αφορούσε τα ακίνητα αυτά, απευθείας στα κέρδη εις νέον, και όχι μέσω της Κατάστασης Αποτελεσμάτων. Κατά την 31/12/2020 η εταιρεία αναγνώρισε € 20,13 εκ. δικαιώματα χρήσης, € 19,7 εκ. υποχρεώσεις μίσθωσης και € 240 χιλ. χρηματοοικονομική υποχρέωση. Για την περίοδο που έληξε την 31/12/2020 η εταιρεία αναγνώρισε € 984 χιλ. αποσβέσεις, € 590 χιλ. χρηματοοικονομικά έξοδα και € 431 χιλ. κέρδος. Τα δικαιώματα χρήσης επανεκτιμούνται κάθε χρόνο με τη μέθοδο αναπροσαρμογής, όπως όλα τα ιδιοχρησιμοποιούμενα πάγια. Κατά την 31/12/2020 μεταφέρθηκε στα "αποθεματικά αναπροσαρμογής χρηματοοικονομικών περισουσιακών στοιχείων σε εύλογη αξία" ποσό € 1,014 εκ, που αφορούσε την επανεκτίμηση των δικαιωμάτων χρήσης των ακινήτων αυτών. 26. Υποχρεώσεις από μισθώσεις ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2020 Βραχυχρόνια υποχρέωση Μακροχρόνια υποχρέωση Συνολική υποχρέωση μίσθωσης ΕΤΑΙΡΙΑ 31.12.2019 8.027.512 49.711.185 57.738.697 5.290.930 41.356.287 46.647.217 31.12.2020 31.12.2019 4.545.046 24.646.182 29.191.228 953.502 2.129.922 3.083.425 Σύνολο ελάχιστων μελλοντικών καταβολών μισθωμάτων ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2020 Όχι πέρα του 1 έτους Πέρα του 1 έτους και όχι πέραν των 5 ετών Πέρα των 5 ετών λλ έ χρεώσεις ώ δό ς Μελλοντικές χρηματοδότηση Παρούσα αξία ΕΤΑΙΡΙΑ 31.12.2019 9.150.335 29.220.679 46.148.196 84.519.210 (26.780.513) 57.738.697 5.528.950 17.512.761 50.189.398 73.231.109 (26.583.892) 46.647.217 31.12.2020 31.12.2019 4.653.854 19.107.313 12.504.331 36.265.498 (7.074.270) 29.191.228 1.065.673 2.299.017 ‐ 3.364.690 (281.265) 3.083.425 Παρούσα αξία των ελάχιστων μελλοντικών καταβολών μισθωμάτων ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2020 Όχι πέρα του 1 έτους Πέρα του 1 έτους και όχι πέραν των 5 ετών Πέρα των 5 ετών Παρούσα αξία ΕΤΑΙΡΙΑ 31.12.2019 8.027.511 17.210.941 32.500.245 57.738.697 5.290.930 7.915.628 33.440.659 46.647.217 31.12.2020 31.12.2019 4.545.046 13.632.674 11.013.508 29.191.228 953.502 2.129.922 ‐ 3.083.425 Η κίνηση των υποχρεώσεων από μισθώσεις για την 31/12/2020 και την 31/12/2019 έχει ως κάτωθι: ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2020 Εναρξη Εφαρμογή ΔΠΧΑ 16 την 1.1.2019 Προσθήκες περιόδου Τόκοι περιόδου Πληρωμή μισθώσεων Τροποποίηση όρων σύμβασης Επίδραση της εφαρμογής πρακτικής διευκόλυνσης ΔΠΧΑ 16 Υπόλοιπο ΕΤΑΙΡΙΑ 31.12.2019 31.12.2020 31.12.2019 46.647.217 ‐ 34.002.911 2.977.139 (12.277.597) (12.622.544) 5.628.497 41.905.885 2.633.317 2.338.185 (5.858.667) ‐ 3.083.425 ‐ 29.285.853 839.662 (3.841.227) ‐ 601.716 433.904 2.545.154 57.751 (555.100) ‐ (988.429) 57.738.697 ‐ 46.647.217 (176.485) 29.191.228 ‐ 3.083.425 Η πολιτική του Ομίλου είναι, σχετικά με τις ανάγκες σε νέο εξοπλισμό, να αποκτά τον εξοπλισμό αυτό μέσω συμβάσεων χρηματοδοτικών μισθώσεων. Ο μέσος χρόνος της μίσθωσης είναι 48 μήνες για την εταιρεία και 57 μήνες για θυγατρικές. Για την περίοδο μέχρι τον Δεκέμβριο 2020 το μέσο πραγματικό επιτόκιο κυμαινόταν στο 5,0%. Τα επιτόκια είναι σταθερά κατά την ημερομηνία της σύμβασης. Όλες οι μισθώσεις συνάπτονται σε μια βάση σταθερών πληρωμών και δεν υπάρχουν συμφωνίες για καταβολές ενδεχόμενων μισθωμάτων. Ο Όμιλος έχει το δικαίωμα να παρατείνει τις συμβάσεις για ορισμένο χρόνο ή να αγοράσει τον εξοπλισμό αντί τιμήματος που καθορίζεται στην σύμβαση. Όλες οι υποχρεώσεις μισθώσεων είναι εκφρασμένες σε Ευρώ. Οι υποχρεώσεις του Ομίλου από χρηματοδοτικές μισθώσεις είναι εξασφαλισμένες για τον εκμισθωτή από τη μητρική εταιρεία. Για σκοπούς συγκρισιμότητας έχει γίνει αναπροσαρμογή κονδυλίων για τη χρήση 2019 132 27. Προβλέψεις για παροχές εργαζομένων κατά την έξοδο από την υπηρεσία (ποσά σε €) Σύμφωνα με την εργατική νομοθεσία οι εργαζόμενοι δικαιούνται αποζημίωση στην περίπτωση απόλυσης ή συνταξιοδότησής τους, ανάλογα με τον μισθό, τα έτη υπηρεσίας και τον τρόπο της αποχώρησης (απόλυση ή συνταξιοδότηση) του εργαζομένου. Υπάλληλοι που παραιτούνται ή απολύονται αιτιολογημένα δεν δικαιούνται αποζημίωση. Στην Ελλάδα, υπάλληλοι που συνταξιοδοτούνται δικαιούνται το 40% της αποζημίωσης σύμφωνα με το Ν.2112/1920. Τα συγκεκριμένα προγράμματα αποτελούν προγράμματα καθορισμένων παροχών σύμφωνα με το Δ.Λ.Π. 19. Οι εκτιμήσεις για τις υποχρεώσεις καθορισμένων παροχών του Ομίλου σύμφωνα με το Δ.Λ.Π. 19 υπολογίστηκε από ανεξάρτητη εταιρία αναλογιστών. Η κίνηση της καθαρής υποχρέωσης στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης, μετά την υιοθέτηση του αναθεωρημένου Δ.Λ.Π. 19, έχει ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2020 31.12.2019 299.142 ‐ 47.234 728.333 1.074.709 2.445.231 ‐ 74.037 800.582 3.319.850 Μεταβολές στην καθαρή υποχρέωση αναγνωρισμένη στον ισολογισμό Καθαρή υποχρέωση κατά την έναρξη της χρήσης Καταβληθείσες παροχές Διακανονισμοί Σύνολο εξόδου χρήσης που αναγνωρίστηκε στην κατάσταση αποτελεσμάτων Ποσό που καταχωρείται στην κατάσταση λοιπών συνολικών εσόδων Καθαρή αναγνωρισμένη υποχρέωση στο τέλος χρήσης 6.418.562 (1.331.442) ‐ 1.074.709 88.297 6.250.127 4.834.894 (3.478.495) ‐ 3.319.850 1.742.314 6.418.562 Μεταβολές παρούσας αξίας δέσμευσης καθορισμένων παροχών Παρούσα αξία δέσμευσης καθορισμένων παροχών (κατά την έναρξη της οικονομικής περιόδου) Κόστος τρέχουσας απασχόλησης και τροποποιήσεων Κόστος Τόκων Καταβληθείσες παροχές Διακανονισμοί Επιπλέον παροχές (έσοδα/έξοδα) Αναλογιστικά (κέρδη) / ζημιές περιόδου Παρούσα αξία δέσμευσης καθορισμένων παροχών (κατά την λήξη της οικονομικής περιόδου) 6.418.562 299.142 47.234 (1.331.442) ‐ 728.333 88.297 6.250.127 4.834.894 2.445.231 74.037 (3.478.495) ‐ 800.582 1.742.314 6.418.562 Ποσά αναγνωρισμένα στην κατάσταση αποτελεσμάτων Κόστος τρέχουσας απασχόλησης Κόστος προϋπηρεσίας λόγω τροποποίησεων Κόστος Τόκων Κόστος επιπλέον παροχών Καθαρό έξοδο χρήσης ΕΤΑΙΡΙΑ Στον παρακάτω πίνακα αναλύονται τα ποσά για την εταιρεία που αναγνωρίζονται ως προγράμματα συνταξιοδοτικών παροχών και βασίζονται σε ανεξάρτητη αναλογιστική μελέτη. 31.12.2020 Ποσά αναγνωρισμένα στη κατάσταση αποτελεσμάτων Κόστος τρέχουσας απασχόλησης Κόστος Κό προϋπηρεσίας ϋπηρεσίας λό λόγω τροποποίησεων ίησεων στος προ γω τροποπο Κόστος Τόκων Κόστος επιπλέον παροχών Καθαρό έξοδο χρήσης 31.12.2019 196.195 ‐ 39.541 671.755 907.491 2.350.836 ‐ 63.384 744.246 3.158.466 Μεταβολές στην καθαρή υποχρέωση αναγνωρισμένη στον ισολογισμό Καθαρή υποχρέωση κατά την έναρξη της χρήσης Καταβληθείσες παροχές Σύνολο εξόδου χρήσης που αναγνωρίστηκε στην κατάσταση αποτελεσμάτων Ποσό που καταχωρείται στην κατάσταση λοιπών συνολικών εσόδων Καθαρή αναγνωρισμένη υποχρέωση στο τέλος χρήσης 5.571.855 (1.237.145) 907.491 47.796 5.289.996 4.061.386 (3.390.367) 3.158.466 1.742.370 5.571.855 Μεταβολές παρούσας αξίας δέσμευσης καθορισμένων παροχών Παρούσα αξία δέσμευσης καθορισμένων παροχών (κατά την έναρξη της οικονομικής χρήσης) Κόστος τρέχουσας απασχόλησης και τροποποιήσεων Κόστος Τόκων Επιπλέον παροχές (έσοδα/έξοδα) Καταβληθείσες παροχές Αναλογιστικά (κέρδη) / ζημιές περιόδου Παρούσα αξία δέσμευσης καθορισμένων παροχών (κατά την λήξη της οικονομικής χρήσης) 5.571.855 196.195 39.541 671.755 (1.237.145) 47.796 5.289.996 4.061.386 2.350.836 63.384 744.246 (3.390.367) 1.742.370 5.571.855 Οι αναλογιστικές παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν είναι οι εξής: Προεξοφλητικό επιτόκιο Μελλοντικές αυξήσεις μισθών Θνησιμότητα Κινητικότητα προσωπικού: Ομάδα Ηλικιών Έως 40 ετών 41‐55 55 και άνω Ηλικία κανονικής συνταξιοδότησης 31.12.2020 1,0% 0,5% 31.12.2019 1,5% 0,5% ΜΤ_ΕΑΕ2012Ρ (Τ.Τ.Ε., Επιτροπή Πιστωτικών & Ασφαλιστικών Θεμάτων, Συνεδρίαση 49/12.09.2012) ΜΤ_ΕΑΕ2012Ρ (Τ.Τ.Ε., Επιτροπή Πιστωτικών & Ασφαλιστικών Θεμάτων, Συνεδρίαση 49/12.09.2012) Οικειοθελής Αποχώρηση 0% 0% 0% Ασφάλιση στα "Βαρέα": 62 ετών Ασφάλιση στα "Κοινά": 67 ετών Οικειοθελής Αποχώρηση 0% 0% 0% Ασφάλιση στα "Βαρέα": 62 ετών Ασφάλιση στα "Κοινά": 67 ετών Αριθμός προσωπικού Ο αριθμός απασχολούμενου προσωπικού την 31/12/2020 στον Όμιλο ανέρχεται σε 2.186 άτομα (έναντι 2.181 στις 31/12/2019) και σε επίπεδο εταιρίας ανέρχεται σε 1.680 (έναντι 1.626 στις 31/12/2019). Στον αριθμό απασχολούμενου προσωπικού δεν περιλαμβάνεται το προσωπικό των Κοινοπραξιών στις οποίες συμμετέχει ο Όμιλος και η Εταιρία. 133 28. Λοιπές προβλέψεις και λοιπές μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2020 Λοιπές προβλέψεις Λοιπές μακροπρόθεσμες υποχρέωσεις ΕΤΑΙΡΙΑ 31.12.2019 28.632.469 7.253.668 35.886.137 14.947.605 14.569.895 29.517.500 31.12.2020 31.12.2019 26.771.750 460.175 27.231.925 10.561.327 7.298.758 17.860.085 Υφίστανται εκκρεμείς δικαστικές υποθέσεις και διαιτησίες σχετικά με διαφορές συμβατικών εργασιών και λοιπά θέματα, κατά των εταιριών του Ομίλου. Για την κάλυψη πιθανής ζημίας από εκκρεμείς δικαστικές υποθέσεις έχει σχηματισθεί πρόβλεψη ποσού€ 17.850 χιλ. Σε περιοδική βάση η Διοίκηση του Ομίλου εξετάζει το στάδιο στο οποίο βρίσκεται κάθε σημαντική υπόθεση και αξιολογεί τον πιθανό οικονομικό κίνδυνο βασιζόμενη στην άποψη των νομικών της συμβούλων. Εάν η ενδεχόμενη ζημία από οποιεσδήποτε αξιώσεις και νομικές υποθέσεις θεωρείται πιθανή και το σχετικό ποσό μπορεί να εκτιμηθεί αξιόπιστα, η Διοίκηση του Ομίλου αναγνωρίζει πρόβλεψη για την εκτιμώμενη ζημιά. Η κρίση της Διοίκησης απαιτείται σε σημαντικό βαθμό τόσο για τον καθορισμό της πιθανότητας, όσο και για τον καθορισμό του βαθμού στον οποίο ο κίνδυνος μπορεί να εκτιμηθεί αξιόπιστα. Όταν πρόσθετες πληροφορίες καθίστανται διαθέσιμες, η Διοίκηση του Ομίλου επανεξετάζει τις ενδεχόμενες ή πιθανές υποχρεώσεις σχετικά με εκκρεμείς αξιώσεις και νομικές υποθέσεις και μπορεί να αναθεωρήσει τις σχετικές εκτιμήσεις. Τέτοιες αναθεωρήσεις στις εκτιμήσεις της πιθανής υποχρέωσης μπορεί να έχουν σημαντική επίδραση στη χρηματοοικονομική θέση και τα αποτελέσματα του Ομίλου. Για δικαστικές υποθέσεις των οποίων η έκβαση δεν είναι δυνατόν να προβλεφθεί στο παρόν στάδιο, δεν σχηματίσθηκε οποιαδήποτε πρόβλεψη στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις. Εκτιμάται όμως ότι τυχόν επιδικασθέντα ποσά δεν θα μεταβάλλουν ουσιωδώς την χρηματοοικονομική θέση του Ομίλου. 29. Μετοχικό κεφάλαιο ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2020 Καταβεβλημένο (31.12.2020: Μετοχές 144.321.516 των € 0,30 και 31.12.2019: Μετοχές 77.654.850 των € 0,30) Διαφορά από έκδοση μετοχών υπέρ το άρτιο ΕΤΑΙΡΙΑ 31.12.2019 31.12.2020 31.12.2019 43.296.455 23.296.455 43.296.455 23.296.455 146.651.671 189.948.126 146.651.671 169.948.125 146.651.671 189.948.126 146.651.671 169.948.125 30. Λοιπά αποθεματικά ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2020 Αποθεματικά αναπροσαρμογής αξίας λοιπών περιουσιακών στοιχείων Αποθεματικά αντιστάθμισης ταμιακών ροών Τακτικό και λοιπά αποθεματικά ΕΤΑΙΡΙΑ 31.12.2019 6.522.293 2.730.220 13.153.793 22.406.306 14.650.850 715.943 14.670.663 30.037.456 31.12.2020 31.12.2019 8.371.051 ‐ 13.416.040 21.787.091 15.397.620 ‐ 14.906.058 30.303.678 Τα αποθεματικά αντιστάθμισης Ταμιακών Ροών (cashflow hedging) αφορούν τα κάτωθι αυτοχρηματοδοτούμενα έργα: Αναλογία Ομίλου 31.12.2020 31.12.2019 Αυτοκινητόδρομος Αιγαίου Α.Ε. 2.730.220 2.730.220 715.943 715.943 Ο Όμιλος κατά περίπτωση κάνει χρήση σύνθετων χρηματοοικονομικών προϊόντων κατόπιν συνεργασίας με τον τραπεζικό τομέα προκειμένου να αντισταθμίσει την ταμειακή ροή κυρίως σε συγκεκριμένες επενδύσεις σε αυτοχρηματοδοτούμενα έργα. Το μέρος της αντιστάθμισης των ταμειακών ροών αυτών των επενδύσεων που ήταν άκρως αποτελεσματικό καταχωρείται απευθείας στα ίδια κεφάλαια μέσω της κατάστασης μεταβολής των Ιδίων Κεφαλαίων των εταιρειών παραχώρησης, σύμφωνα με τα οριζόμενα στα Διεθνή Λογιστικά Πρότυπα. Το αναποτελεσματικό μέρος του κέρδους ή της ζημιάς καταχωρείται απευθείας στα αποτελέσματα των εταιριών. Επομένως ο Όμιλος στις ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις καταχωρεί το μερίδιό του αντίστοιχα με το πώς έχει καταχωρηθεί στις συνδεδεμένες εταιρείες, σύμφωνα με το ∆ιεθνές Λογιστικό Πρότυπο 28. 31. Αποθεματικά αναπροσαρμογής χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων σε εύλογη αξία ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2020 Αποθεματικά αναπροσαρμογής χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων σε εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων ΕΤΑΙΡΙΑ 31.12.2019 44.349.300 44.349.300 55.226.823 55.226.823 31.12.2020 31.12.2019 219.187.060 219.187.060 275.862.765 275.862.765 32. Αποθεματικά άρθρου 48 Ν.4172/2013 ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2020 Αποθεματικά άρθρου 48 Ν.4172/2013 (ενδοομιλικά μερίσματα απολλασσόμενα της φορολογίας) 193.726.214 193.726.214 ΕΤΑΙΡΙΑ 31.12.2019 168.082.364 168.082.364 31.12.2020 193.726.214 193.726.214 31.12.2019 168.082.364 168.082.364 Για σκοπούς αναλυτικότερης πληροφόρησης σημειώνεται ότι, από τα αποτελέσματα εις νέον έχουν μεταφερθεί ανακεφαλαιωτικά 193.726.214 ευρώ σε αποθεματικά από μερίσματα βάσει του άρθρου 48 του Ν. 4172/2013, τα οποία αφορούν έσοδα από μερίσματα συμμετοχών. Τα συσσωρευμένα αποτελέσματα εις νέον πριν την εν λόγω μεταφορά ανέρχονται σε ζημιές 128.135.180 ευρώ έναντι ζημιών 321.861.394 ευρώ όπως αναφέρονται στην ανωτέρω κατάσταση μεταβολών ιδίων κεφαλαίων. 134 33. Μη ελέγχουσες συμμετοχές ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2020 Υπόλοιπο έναρξης 1/1 Προσθήκες / (Μειώσεις) Κίνηση περιόδου 14.064.570 (625.075) 385.491 13.824.986 OMΙΛΟΣ 31.12.2019 (970.045) 15.193.454 (158.840) 14.064.570 34. Πληροφοριακοί λογαριασμοί ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2020 Εγγυητικές Λοιποί λογαριασμοί τάξεως 520.617.601 9.027.742 529.645.343 ΕΤΑΙΡΙΑ 31.12.2020 469.405.092 1.483.430 470.888.522 35. Εμπράγματα βάρη Επί των ακινήτων της Εταιρίας υφίστανται προσημειώσεις υποθήκης ποσού 15.397 χιλ.ευρώ καθώς και επί των ακινήτων του Ομίλου υφίστανται προσημειώσεις υποθήκης ποσού 52.437 χιλ.ευρώ προς εξασφάλιση απαιτήσεων Ομολογιούχων Τραπεζών για την έκδοση ομολογιακών δανείων. Επίσης για τον ίδιο λόγο έχουν ενεχυριασθεί υφιστάμενες απαιτήσεις κρατήσεων καλής εκτέλεσης, μελλοντικές απαιτήσεις από την εκτέλεση έργων καθώς και επίδικες υφιστάμενες απαιτήσεις. 135 36. Συναλλαγές με συνδεδεμένα μέρη Ο Όμιλος ελέγχεται από την εταιρία ΑΒΑΞ. Τα Μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου και τα συνδεδεμένα με αυτά νομικά πρόσωπα κατέχουν περίπου το 70% του μετοχικού κεφαλαίου της Εταιρίας, χωρίς ουσιαστική μεταβολή έναντι του προηγούμενου έτους, ενώ το υπόλοιπο περίπου 30% των μετοχών κατέχεται από το κοινό. Διάφορες συναλλαγές με συνδεδεμένες επιχειρήσεις λογιστικοποιούνται από την Εταιρία και τις θυγατρικές της κατά τη διάρκεια του έτους. Οι πωλήσεις και αγορές από και προς συνδεδεμένες επιχειρήσεις γίνονται με τις πραγματικές τιμές που ισχύουν στην αγορά. Τα υπόλοιπα των λογαριασμών που εμφανίζονται στο τέλος της χρήσης δεν έχουν καλυφθεί με εγγυήσεις και η τακτοποίηση τους γίνεται ταμειακά. Για τις χρήσεις 2020 και 2019 ο Όμιλος δεν καταχώρησε πρόβλεψη για επισφαλείς απαιτήσεις από συνδεδεμένες επιχειρήσεις, καθώς μέχρι σήμερα η πορεία των πληρωμών ήταν χωρίς προβλήματα. Οι συναλλαγές μεταξύ των εταιριών που ανήκουν στον 'Ομιλο (ενδοομιλικές) απαλείφονται κατά την ενοποίηση των χρηματοοικονομικών καταστάσεών τους. Ποσά κλειόμενης χρήσης 2020 (ποσά σε χιλιάδες €) Όμιλος Έσοδα ΣΤΑΘΜΟΣ ΑΥΤ/ΤΩΝ ΑΓ.ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ A.E. ΟΛΥΜΠΙΑ ΟΔΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ Α.Ε. ΟΛΥΜΠΙΑ ΟΔΟΣ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ Α.Ε. ΓΕΦΥΡΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ Α.Ε. ΓΕΦΥΡΑ Α.Ε. ΑΤΤΙΚΗ ΟΔΟΣ Α.Ε. ΑΤΤΙΚΑ ΔΙΟΔΙΑ Α.Ε. ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΔΡΟΜΟΣ ΑΙΓΑΙΟΥ Α.Ε. ΜΟΡΕΑΣ Α.Ε. SALONICA PARK A.E. POLISPARK Α.Ε. ΕΛΙΞ Α.Ε. ΑΘΗΝΑΪΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ Α.Ε. METROPOLITAN ATHENS PARK A.E. ΒΙΟΕΝΕΡΓΕΙΑ Α.Ε. BONATTI J&P‐AVAX Srl ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤ. ΗΛΕΙΑΣ Α.Ε Ε.Σ ΠΥΡΑΜΙΣ ATE LIMASSOL MARINA LTD J&P‐AVAX QATAR LLC J&P (UK) LTD LONDON JCH SERVICES LTD JCH LTD 5Ν Α.Ε. SC ORIOL REAL ESTATE SRL ΣΤΑΘΜΟΣ ΑΥΤ/ΤΩΝ Ν.ΣΜΥΡΝΗΣ Α.Ε. ENERSYSTEM FZE ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ Α.Π.Ε. ΚΥΚΛΑΔΩΝ Α.Ε. J/V J&P‐AVAX ‐ J&PARASKEVAIDES OV.LTD (JORDAN) ΚΟΙΝΟΠΡΑΞΙΕΣ ΚΟΙΝΟΠΡΑ Ι Διευθυντικά στελέχη και μέλη της Διοίκησης 23 1.221 4.622 81 28 2.657 ‐ 6.361 1.766 18 0 ‐ 66 0 2 800 362 ‐ 221 ‐ ‐ ‐ ‐ 3 ‐ ‐ ‐ 1 103 3.355 200 21.891 Έξοδα Απαιτήσεις ‐ ‐ ‐ 1 ‐ 182 ‐ 2 ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ 673 ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ 8.356 ‐ ‐ ‐ 4.469 13.683 0 359 122 28 1 929 ‐ 26 180 13 1 1 ‐ 0 174 300 4.565 ‐ 21.784 ‐ ‐ ‐ ‐ 159 431 ‐ 857 1 ‐ 18.040 8.040 120 48.091 Υποχρεώσεις ‐ ‐ 1.201 ‐ ‐ 8.406 ‐ 198 5 ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ 582 ‐ ‐ 31 72 673 ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ 437 4.149 4. 49 610 16.363 Απαιτήσεις 11.449 1.364 6 ‐ 7.541 25 43 32 1 296 73.064 205 2 407 ‐ 5 2.212 1.200 ‐ 0 ‐ 121 28 ‐ ‐ ‐ 1 1 ‐ 1 1 ‐ 0 174 4.565 ‐ 21.779 ‐ ‐ ‐ 17.894 ‐ 142.418 Υποχρεώσεις 6.957 3.390 420 ‐ 3 41 1 270 ‐ ‐ 20 450 122 ‐ ‐ ‐ 2.090 16.176 839 ‐ ‐ 1.201 ‐ ‐ 8.306 ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ 582 ‐ ‐ 31 437 3.466 244 45.044 Εταιρία ΕΤΕΘ Α.Ε. TASK ΑΒΑΞ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Α.Ε. ΑΒΑΞ ΙΚΤΕΟ Α.Ε. GLAVIAM Ε.Π.Ε. AVAX DEVELOPMENT ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ A.E. ΑΘΗΝΑ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ Α.Ε. ΕΡΓΟΝΕΤ Α.Τ.Ε. MONDO TRAVEL A.E. (ΥΠΟ ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΗ) ΜΑΡΙΝΑ ΑΘΗΝΩΝ Α.Ε. BONATTI J&P‐AVAX Srl ΑΒΑΞ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ Α.Ε. VOLTERRA A.E. VOLTERRA K‐R ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Α.Ε VOLTERRA ΛΥΚΟΒΟΥΝΙ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Α.Ε. ΗΛΙΟΦΑΝΕΙΑ Α.Ε. AVAX & POWER TECHNOLOGIES CYPRUS P.S.M. SUPPLIERS LTD AVAX INTERNATIONAL LIMITED GAS AND POWER TECH DMCC ΣΤΑΘΜΟΣ ΑΥΤ/ΤΩΝ ΑΓ.ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ Α.Ε. ΟΛΥΜΠΙΑ ΟΔΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ Α.Ε. ΟΛΥΜΠΙΑ ΟΔΟΣ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ Α.Ε. ΓΕΦΥΡΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ Α.Ε. ΓΕΦΥΡΑ Α.Ε. ΑΤΤΙΚΗ ΟΔΟΣ Α.Ε. ΑΤΤΙΚΑ ΔΙΟΔΙΑ Α.Ε. ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΔΡΟΜΟΣ ΑΙΓΑΙΟΥ Α.Ε. ΜΟΡΕΑΣ Α.Ε. SALONICA PARK A.E. POLISPARK Α.Ε. ΕΛΙΞ Α.Ε. ΑΘΗΝΑΪΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ Α.Ε. METROPOLITAN ATHENS PARK A.E. ΒΙΟΕΝΕΡΓΕΙΑ Α.Ε. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤ. ΗΛΕΙΑΣ Α.Ε Ε.Σ ΠΥΡΑΜΙΣ Α.Τ.Ε.Ε. LIMASSOL MARINA LTD J&P‐AVAX QATAR LLC J&P (UK) LTD LONDON J/V J&P‐AVAX ‐ J&PARASKEVAIDES OV.LTD (JORDAN) ΚΟΙΝΟΠΡΑΞΙΕΣ Διευθυντικά στελέχη και μέλη της Διοίκησης Έσοδα 5.539 238 0 4 142 4 25 8 444 677 4 169 ‐ 6.590 5 ‐ 4.836 1.674 ‐ ‐ 1.036 97 189 21 19.995 683 1.199 723 ‐ ‐ ‐ 1 0 2 362 ‐ 9.368 ‐ ‐ 103 3.325 ‐ 57.463 Έξοδα 128 1.611 2 ‐ ‐ ‐ ‐ 5 ‐ ‐ ‐ 484 ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ 103.864 ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ 157 ‐ 2 ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ 673 ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ 1.050 107.976 136 36α. Συναλλαγές με συνδεδεμένα μέρη (συνέχεια) Ποσά κλειόμενης χρήσης 2019 (ποσά σε χιλιάδες €) Όμιλος Έσοδα ΣΤΑΘΜΟΣ ΑΥΤ/ΤΩΝ ΑΓ.ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ A.E. ΟΛΥΜΠΙΑ ΟΔΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ Α.Ε. ΟΛΥΜΠΙΑ ΟΔΟΣ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ Α.Ε. ΓΕΦΥΡΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ Α.Ε. ΓΕΦΥΡΑ Α.Ε. ΑΤΤΙΚΗ ΟΔΟΣ Α.Ε. ΑΤΤΙΚΑ ΔΙΟΔΙΑ Α.Ε. ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΔΡΟΜΟΣ ΑΙΓΑΙΟΥ Α.Ε. SALONICA PARK A.E. POLISPARK Α.Ε. ΕΛΙΞ Α.Ε. ΑΘΗΝΑΪΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ Α.Ε. ΠΑΡΚΑ ΑΝΑΨΥΧΗΣ (ΚΑΝΟΕ‐ΚΑΓΙΑΚ) Α.Ε. METROPOLITAN ATHENS PARK A.E. ΒΙΟΕΝΕΡΓΕΙΑ Α.Ε. BONATTI J&P‐AVAX Srl ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤ. ΗΛΕΙΑΣ Α.Ε Ε.Σ ΠΥΡΑΜΙΣ ATE LIMASSOL MARINA LTD J&P‐AVAX QATAR LLC J&P (UK) LTD LONDON JCH SERVICES LTD JCH LTD 5Ν Α.Ε. SC ORIOL REAL ESTATE SRL ΣΤΑΘΜΟΣ ΑΥΤ/ΤΩΝ Ν.ΣΜΥΡΝΗΣ Α.Ε. ENERSYSTEM FZE ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ Α.Π.Ε. ΚΥΚΛΑΔΩΝ Α.Ε. J/V J&P‐AVAX ‐ J&PARASKEVAIDES OV.LTD (JORDAN) ΚΟΙΝΟΠΡΑΞΙΕΣ Διευθυντικά στελέχη και μέλη της Διοίκησης 20 1.760 1.497 81 29 100 ‐ 3.546 27 1 ‐ 39 2 ‐ 2 6.132 501 ‐ 2.785 ‐ ‐ ‐ ‐ 3 ‐ 20 ‐ 2 480 5.942 336 23.305 Έξοδα Απαιτήσεις ‐ ‐ ‐ 1 ‐ 236 ‐ 2 ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ 3.435 ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ 5.690 ‐ ‐ ‐ 4.186 13.550 1 47 123 23 2 13.721 ‐ 0 19 25 6 1 0 2 103 1.052 113 17 12.649 1 ‐ ‐ ‐ 153 947 ‐ ‐ 2 243 20.711 ‐ 49.958 Υποχρεώσεις ‐ ‐ 989 ‐ ‐ 8.145 ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ 5 ‐ 1.035 ‐ ‐ 31 75 723 ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ 937 4.204 696 16.841 Εταιρία ΕΤΕΘ Α.Ε. TASK ΑΒΑΞ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Α.Ε. ΑΒΑΞ ΙΚΤΕΟ Α.Ε. GLAVIAM Ε.Π.Ε. AVAX DEVELOPMENT ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ A.E. ΑΘΗΝΑ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ Α.Ε. ΕΡΓΟΝΕΤ Α.Τ.Ε. MONDO TRAVEL A.E. (ΥΠΟ ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΗ) JPA ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΑΤΤΙΚΗΣ ΜΑΡΙΝΑ ΑΘΗΝΩΝ Α.Ε. BONATTI J&P‐AVAX Srl ΑΒΑΞ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ Α.Ε. VOLTERRA A.E. VOLTERRA K‐R ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Α.Ε VOLTERRA ΛΥΚΟΒΟΥΝΙ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Α.Ε. ΗΛΙΟΦΑΝΕΙΑ Α.Ε. P.S.M. SUPPLIERS LTD AVAX INTERNATIONAL LIMITED ΣΤΑΘΜΟΣ ΑΥΤ/ΤΩΝ ΑΓ.ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ Α.Ε. ΟΛΥΜΠΙΑ ΟΔΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ Α.Ε. ΟΛΥΜΠΙΑ ΟΔΟΣ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ Α.Ε. ΓΕΦΥΡΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ Α.Ε. ΓΕΦΥΡΑ Α.Ε. ΑΤΤΙΚΗ ΟΔΟΣ Α.Ε. ΑΤΤΙΚΑ ΔΙΟΔΙΑ Α.Ε. ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΔΡΟΜΟΣ ΑΙΓΑΙΟΥ Α.Ε. SALONICA PARK A.E. POLISPARK Α.Ε. ΕΛΙΞ Α.Ε. ΑΘΗΝΑΪΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ Α.Ε. ΠΑΡΚΑ ΑΝΑΨΥΧΗΣ (ΚΑΝΟΕ‐ΚΑΓΙΑΚ) Α.Ε. METROPOLITAN ATHENS PARK A.E. ΒΙΟΕΝΕΡΓΕΙΑ Α.Ε. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤ. ΗΛΕΙΑΣ Α.Ε Ε.Σ ΠΥΡΑΜΙΣ Α.Τ.Ε.Ε. LIMASSOL MARINA LTD J&P‐AVAX QATAR LLC J&P (UK) LTD LONDON J/V J&P‐AVAX ‐ J&PARASKEVAIDES OV.LTD (JORDAN) ΚΟΙΝΟΠΡΑΞΙΕΣ Διευθυντικά Δ στελέχη λέχη και μ μέλη έλη της Δ Διοίκησης ιευθυντικά στε ιοίκησης Έσοδα δ 3.697 29 ‐ 4 50 1 25 15 1.448 543 3.321 ‐ 155 ‐ 2.240 0 2.255 3.345 ‐ 1.667 1.484 189 21 24.280 496 3.546 12 1 ‐ ‐ 2 ‐ 146 501 ‐ 5.409 ‐ ‐ 480 5.911 ‐ 61.275 Έξοδα Έξ δ 82 1.486 2 ‐ ‐ ‐ ‐ 338 ‐ ‐ ‐ ‐ 493 ‐ ‐ ‐ ‐ 67.455 ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ 210 ‐ 2 ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ 3.435 ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ 900 74.403 ή Απαιτήσεις 7.210 1.073 4 ‐ 1.148 15 14 37 ‐ 26 613 74.175 313 2 639 0 2.099 8.534 1 31 120 23 ‐ 9.678 ‐ 0 14 25 6 1 0 2 102 113 17 12.627 1 ‐ 243 20.553 ‐ 139.455 ώ Υποχρεώσεις 23 3.394 418 ‐ 3 41 7 290 ‐ ‐ ‐ 20 1.434 122 646 ‐ 1.192 9.629 ‐ ‐ 989 ‐ ‐ 8.112 ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ 1.035 ‐ ‐ 31 937 3.521 189 32.032 137 37. Κοινοπρακτικά έργα με J&P (Overseas) Ltd Την 11.10.2018 γνωστοποιήθηκε η κατάθεση αίτησης υπαγωγής της διεθνούς κατασκευαστικής J&P (Overseas) Limited στην έδρα της στο Guernsey σε καθεστώς εκκαθάρισης. Η Εταιρεία συμμετέχει με την J&P (Overseas) Limited σε τέσσερα κοινοπρακτικά έργα, τρία εξ αυτών στο Κατάρ και ένα στην Ιορδανία, για τα οποία κατέστη αναγκαία η αναθεώρηση των συμβάσεων συνεργασίας με τους πελάτες και τις συνεργαζόμενες τράπεζες. Η Εταιρεία κατέβαλε, και συνεχίζει να καταβάλλει, κάθε προσπάθεια να συνεχιστούν και να ολοκληρωθούν τα συγκεκριμένα έργα (πλην των δύο οδικών έργων στο QATAR που έχουν ολοκληρωθεί) με τον αρτιότερο τεχνικό τρόπο, προκειμένου να διασφαλιστεί η μελλοντική παρουσία της στην κατασκευαστική αγορά του ευρύτερου Αραβικού κόσμου και η πρόσβασή της στο εκεί τραπεζικό σύστημα. Αναλυτική αναφορά στο ανωτέρω θέμα έγινε στην Ετήσια Έκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου για τη χρήση 2018, στην ενότητα «Η. Σημαντικές Εξελίξεις & Γεγονότα από τη λήξη της χρήσης 2018 μέχρι την ημέρα υποβολής της Έκθεσης». Ειδικότερα, η κατάσταση για κάθε έργο έχει ως εξής: 1α. Οδικά Έργα Κατάρ Στο Κατάρ η Εταιρεία συμμετέχει με την J&P (Overseas) Ltd σε δύο οδικά έργα ("West Corridor P010" και "New Orbital Highway and Truck Route") και στην κατασκευή του αθλητικού σταδίου "Qatar Foundation Stadium". Τα ανωτέρω έργα συνδέονται με την γενικότερη αναβάθμιση των υποδομών της χώρας στα πλαίσια της προετοιμασίας για την διοργάνωση του Παγκόσμιου Κυπέλλου Ποδοσφαίρου της FIFA το 2022. Οι συμβάσεις για τα οδικά έργα "West Corridor P010" και "New Orbital Highway and Truck Route" έχουν υπογραφεί με την Ashgal (υπηρεσία δημοσίων έργων του Κατάρ) την 01.08.2013 και 22.01.2014 αντίστοιχα, με αναλογία αξίας ύψους €101,3 εκατομμυρίων και €192,2 εκατομμυρίων για το ποσοστό συμμετοχής 25% της Εταιρείας. Τα έργα έχουν ολοκληρωθεί. 1β. Qatar Foundation Stadium Η σύμβαση για το αθλητικό στάδιο υπεγράφη με την Qatar Foundation (κρατικό φορέα του Κατάρ) την 21.07.2016 αντιπροσωπεύοντας αξία €133,7 εκατομμυρίων για την Εταιρεία μας, αντιστοιχώντας σε συμμετοχή 24%. Στο έργο αυτό οι εγγυητικές επιστολές έχουν εκδoθεί από την J&P (Overseas) Ltd και η Εταιρεία μας μετέχει στην παροχή εταιρικής εγγύησης (Company’s corporate guarantee) προς την χρηματοδότρια τράπεζα μέχρι το ποσοστό της συμμετοχής της (24%). Μέσω της θυγατρικής AVAX Middle East (κατά 100%) της AVAX International Ltd (Θυγατρική της ΑΒΑΞ κατά 100%) εξαγοράσθηκαν οι εταιρείες Conspel Qatar WLL και J&P QATAR WLL οι οποίες συμμετέχουν στο έργο συνολικά κατά 76%(άμεση συμμετοχή ΑΒΑΞ στο έργο 24% ‐ βλέπε σχετική σημείωση για AVAX Middle East). Μετά την εξαγορά των θυγατρικών της J&P Overseas (που συμμετέχουν στο έργο) από την ΑΒΑΞ, υπεγράφη η συμφωνία (Novation Agreement) μεταξύ των εμπλεκομένων μερών. Οι εργασίες στο έργο συνεχίστηκαν και ολοκληρώθηκαν μέχρι τις 31.12.2019, όσον αφορά το στάδιο. Επισημαίνεται, ο,τι πρόσφατα, μετά την θέση της J&P (Overseas) Ltd σε καθεστώς εκκαθάρισης, η Κοινοπραξία του έργου ανέλαβε εντός του 2019 δύο συμπληρωματικές συμβάσεις στο εν λόγω έργο, για την ανέγερση σχολικών κτιριακών εγκαταστάσεων και την συντήρηση όλου του αθλητικού & εκπαιδευτικού συγκροτήματος για περίοδο δύο ετών, αξίας περίπου €62 εκατομμυρίων και €31 εκατομμυρίων αντίστοιχα. Οι εργασίες για την ανέργεση των σχολικών κτιριακών εγκαταστάσεων και μέχρι και τις 30/4/2020 ολοκληρώθηκαν σε ποσοστό 37,3%, μέχρι 30/6/2020 ποσοστό 38,7% και μέχρι 24/9 ποσοστό 45,6%. Παρόλα αυτά o Όμιλος, εφαρμόζοντας το ΔΠΧΑ 5 «Μη Κυκλοφοριακά Στοιχεία κατεχόμενα προς πώληση & Διακοπείσες Δραστηριότητες», παρουσίασε στις οικονομικές καταστάσεις 31.12.2019 χωριστά τα περιουσιακά στοιχεία καθώς και τις υποχρεώσεις των θυγατρικών της AVAX ME (Conspel Qatar WLL & J&P Qatar WLL), θυγατρική της AVAX INTERNATIONAL LIMITED και της δραστηριότητας του υποκαταστήματος της στο Κατάρ που αφορά στο συγκεκριμένο έργο, ενώ ταυτόχρονα εμφάνισε χωριστά και το αποτέλεσμα από τη διακοπείσα δραστηριότητα στην ενοποιημένη κατάσταση αποτελεσμάτων του Ομίλου. Εν τω μεταξύ ο τοπικός εταίρος Fahad Trading WLL, ο οποίος κατέχει το 51%, ανέλαβε πλήρως τη διοίκηση του έργου, έχει την πλήρη και αποκλειστική επικοινωνία με τις τράπεζες, και τις πληρωμές του έργου. Ως εκ τούτου, ο έλεγχος που εξασκούσε η AVAX Middle East (μέσω συμφωνίας, παρά το μειοψηφικό πακέτο μετοχών που κατείχε στην Conspel Qatar WLL και την J&P Qatar WLL) δεδομένου οτι οι εταιρίες αυτές κατείχαν το 76% του εργου αυτού, έπαυσε να υφίσταται παντελώς και για το έργο του Education City Stadium στο οποίο συμμετείχε και η ΑΒΑΞ ΑΕ μέσω του υποκαταστήματός της κατά 24%. Επομένως, όπως οι εταιρίες Conspel Qatar WLL και J&P Qatar WLL έπαυσαν να περιλαμβάνονται στις οικονομικές καταστάσεις της περιόδου 01.01 ‐ 30.06.2020, ετσι και το έργο του Education City Stadium έπαυσε να περιλαμβάνεται στα έργα του υποκαταστήματος της ΑΒΑΞ κατά την ενσωμάτωσή του στις οικονομικές καταστάσεις της ΑΒΑΞ ΑΕ. Οι παραπάνω εταιρείες και τα έργα που εκτελούν (συμπεριλαμβανομένου του Education City Stadium στο οποίο η ΑΒΑΞ συμμετείχε κατά 24%) περιλαμβάνονται στο συμφωνητικό πώλησης μεταξύ του Ομίλου ΑΒΑΞ και του τοπικού εταίρου. Το εν λόγω συμφωνητικό πώλησης, για το οποίο έχει συμφωνηθεί και το χρονοδιάγραμμα καταβολής του ποσού των QAR 120εκ (€29,4εκ περίπου), ενώ αναμενόταν να υπογραφεί πριν το τέλος του 2020 και εντός των ορίων των 12 μηνών για την ολοκλήρωση της συναλλαγής, σύμφωνα με το IFRS 5, τελικά δεν κατέστει δυνατό να υπογραφεί κυρίως για τον εξής λόγο. Λόγω Covid‐19, η επικοινωνία μεταξύ εκπροσώπου του Σεϊχη, δικηγόρων, εκπροσώπου AVAX και εμπλεκομένων Τραπεζών των έργων (Arab Bank), προχωρούν με πολύ αργούς ρυθμούς με αποτέλεσμα να μην έχει υπογραφεί ακόμη η σύμβαση. Μετά από σχετική ενημέρωση από τους εκπροσώπους του Σεϊχη προς την εταιρεία εκτιμούμε ότι το συμφωνητικό θα έχει οριστικοποιηθεί εντός των επομένων 2‐3 μηνών δηλαδή μέχρι τον Ιούνιο. Ταυτόχρονα έχει συμφωνηθεί και το πρόγραμμα αποπληρωμής το οποίο εκτείνεται σε 21 μήνες. 2. Ιορδανία Το έργο αφορά στην αναβάθμιση του συστήματος διαχείρισης αποσκευών του διεθνούς αεροδρομίου Queen Alia στην πρωτεύουσα Amman, και αποτελεί επέκταση της παλιότερης σύμβασης που είχε υπογραφεί με την κυβέρνηση της χώρας για την κατασκευή του υπερσύγχρονου αερολιμένα. Η σύμβαση υπεγράφη την 12.04.2018 αντιπροσωπεύοντας αξία €24,8 εκατομμυρίων για την Εταιρεία μας, που αντιστοιχεί σε συμμετοχή 50%. Με τη συμφωνία, η ΑΒΑΞ ΑΕ αναλαμβάνει πλήρως τη συνέχεια του έργου καθώς και την αγορά των χρησιμοποιούμενων πάγιων στοιχείων της J&P Overseas Ltd (χώρους γραφείων, και περιορισμένο μηχανολογικό εξοπλισμό που απασχολείται αποκλειστικά από το εν θέματι έργο), σύμφωνα με την αποτίμηση που προέκυψε από την εργασία εκτιμητή της ΑΒΑΞ και της εκκαθαρίστριας της J&P (Overseas) Ltd). Παρατηρείται καθυστέρηση στην υπογραφή της σύμβασης μεταξύ Εκκαθαριστών, Τραπεζών και της χρηματοδότριας τράπεζας της Παραχώρησης διότι απαιτείται και η σύμφωνη γνώμη της ARAB Bank η οποία έχε εκδώσει της εγγυητικές επιστολές της αρχικής σύμβασης του έργου η οποία έχει ολοκληρωθεί και βρίσκεται στη φάση της συντήρησης (defect liability period). Την ευθύνη αυτή την έχει η ΑΒΑΞ η οποία εκτελεί και την επέκταση της σύμβασης και δεν αναμένεται κατάπτωση εγγυητικών και τυχόν ζημία της Τράπεζας από το έργο. Η εμπλοκή προήλθε από την εκχώρηση των εσόδων του μεριδίου της J&P (Overseas) Ltd στην ARAB Bank. Παρ' όλ' αυτά έχει επέλθει η τελική συμφωνία για τη παροχή συναίνεσης από την ARAB Bank. Στη συνέχεια επειδή οι εκκαθαριστές ζήτησαν να υπογραφεί το Novation Agreement και από τον Κύριο του Έργου, ο Κύριος του Έργου ανακοίνωσε οτι δεν έλαβε την έγκριση από τους δανειστες του έργου παραχώρησης. Ως εκ τούτου, δεν υπογράφηκε το Novation Agreement αλλά το έργο εκτελείται κανονικά και εισπράτουμε κανονικά από τον πελάτη. Οι τραπεζικές εγγυητικές επιστολές προκαταβολής & καλής εκτέλεσης για το έργο, τρέχουσας συνολικής αξίας €12,40 εκατομμυρίων, έχουν εκδοθεί μόνο από την Εταιρεία μας, και η εγγυητική προκαταβολής ποσού €9,3 εκατομμυρίων έχει επιστραφεί. Η εκτέλεση του έργου συνεχίζεται κανονικά. Με ημερομηνία αναφοράς την 31.03.2021, η πρόοδος της εκτέλεσης του έργου βρισκόταν στο 97,4%. 138 38. Επιμέτρηση εύλογης αξίας Παρακάτω παρουσιάζεται μία σύγκριση ανά κατηγορία των λογιστικών και εύλογων αξιών στοιχείων του ενεργητικού και υποχρεώσεων του Ομίλου και της Εταιρίας, τα οποία απεικονίζονται στην κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης της 31 Δεκεμβρίου 31.12.2020 (ποσά σε € '000) ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΙΑ Εύλογη Αξία Εύλογη Αξία Ενσώματα πάγια στοιχεία (Οικόπεδα / Κτίρια) 28.333 15.773 2 Δικαιώματα χρήσης περιουσιακών στοιχείων Επενδύσεις σε ακίνητα Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων Παραγωγή σε εξέλιξη 50.778 12.523 20.306 3.359 2 2 103.993 3.126 392.324 757 3 2 Στοιχεία Ενεργητικού 31.12.2019 (ποσά σε € '000) Ιεραρχία Εύλογης Αξίας ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΙΑ Εύλογη Αξία Εύλογη Αξία Ενσώματα Πάγια Στοιχεία (Οικόπεδα / Κτίρια) 28.799 15.955 2 Δικαιώματα χρήσης περιουσιακών στοιχείων Επενδύσεις σε Ακίνητα Περιουσιακά στοιχεία κατεχόμενα προς πώληση Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων Παραγωγή σε εξέλιξη 1.520 12.703 33.753 ‐ 3.343 33.753 2 2 2 114.590 3.142 454.020 780 3 2 Στοιχεία Ενεργητικού Ιεραρχία Εύλογης Αξίας Η διοίκηση εκτίμησε ότι τα ταμειακά διαθέσιμα και οι βραχυπρόθεσμες καταθέσεις, οι πελάτες, οι προμηθευτές και οι λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις προσεγγίζουν τη λογιστική τους αξία, κυρίως λόγω των βραχυπρόθεσμων λήξεών τους. Ιεραρχία Εύλογης Αξίας Ο Όμιλος και η Εταιρία χρησιμοποιούν την παρακάτω ιεραρχία για τον καθορισμό και τη γνωστοποίηση της εύλογης αξίας των απαιτήσεων και των υποχρεώσεων ανά μέθοδο αποτίμησης: Επίπεδο 1: με βάση διαπραγματεύσιμες (μη προσαρμοσμένες) τιμές σε ενεργές αγορές για όμοια περιουσιακά στοιχεία ή υποχρεώσεις. Επίπεδο 2: με βάση τεχνικές αποτίμησης για τις οποίες όλα τα δεδομένα που έχουν σημαντική επίδραση στην εύλογη αξία είναι ορατά, είτε άμεσα είτε έμμεσα, ενώ περιλαμβάνει και τεχνικές αποτίμησης με διαπραγματεύσιμες τιμές σε λιγότερο ενεργές αγορές για όμοια ή παρόμοια περιουσιακά στοιχεία ή υποχρεώσεις. Επίπεδο 3: με βάση τεχνικές αποτίμησης που χρησιμοποιούν δεδομένα που έχουν σημαντική επίδραση στην εύλογη αξία και δεν βασίζονται σε εμφανή δεδομένα της αγοράς. Η Εύλογη αξία των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων αποτελείται από την αξία στην οποία το μέσο θα μπορούσε να διαπραγματευθεί σε μία τρέχουσα συναλλαγή μεταξύ συναινούντων μερών, διαφορετική από μία αναγκαστική εκκαθάριση ή πώληση. Οι παρακάτω μέθοδοι και παραδοχές χρησιμοποιήθηκαν για την εκτίμηση των εύλογων αξιών: Τα ακίνητα προς επένδυση και τα ιδιοχρησιμοποιούμενα πάγια στοιχεία (οικόπεδα / κτίρια) έχουν αποτιμηθεί στην πλειονότητά τους από ανεξάρτητους Ορκωτούς Εκτιμητές, την 31/12/2020. Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων (Μακροπρόθεσμα και Λοιπά Χρηματοοικονομικά Στοιχεία Ενεργητικού ‐ Μακροπρόθεσμα) του επιπέδου 3 αφορούν κυρίως επενδύσεις σε εταιρίες παραχώρησης. H αποτίμηση των πιο σημαντικών εταιριών παραχώρησης πραγματοποιήθηκε από ανεξάρτητους εκτιμητές. Βασίστηκαν σε στοιχεία από χρηματοοικονομικά μοντέλα, εγκεκριμένων από τις εταιρείες παραχώρησης και τις τράπεζες χρηματοδότησης. O συντελεστής προεξόφλησης για την 31/12/2020 κυμαίνεται μεταξύ του 6,5% και του 8,1%, αναλογικά του σταδίου ολοκλήρωσης και του βαθμού ωρίμανσης του εκάστοτε έργου παραχώρησης, και αναλογικά του συνολικού κινδύνου που εκτιμήθηκε σε Ελλάδα και εξωτερικό. Για τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων, η εκτίμηση γίνεται σε τρέχουσες τιμές επειδή είναι εισηγμένα και διαπραγματεύονται σε οργανωμένες χρηματιστηριακές αγορές της Ελλάδος και του εξωτερικού Ο μακροπρόθεσμος και βραχυπρόθεσμος δανεισμός αξιολογείται από τον Όμιλο και την Εταιρία με βάση παραμέτρους όπως επιτόκια, ειδικούς παράγοντες κινδύνου της χώρας ή τρέχουσες τιμές κατά την ημερομηνία κατάρτισης των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. 139 39. Διαχείριση χρηματοοικονομικού κινδύνου Οι δραστηριότητες του Ομίλου είναι εκτεθειμένες στους ακόλουθους χρηματοτοικονομικούς κινδύνους: ‐ Πιστωτικός κίνδυνος ‐ Κίνδυνος Μεταβολής Τιμών ‐ Επιτοκιακός Κίνδυνος ‐ Συναλλαγματικός κίνδυνος ‐ Λοιποί κίνδυνοι από αποτίμηση με τρέχουσες τιμές, και ‐ Κίνδυνος Ρευστότητας. Όπως και άλλες επιχειρήσεις, ο Όμιλος είναι εκτεθειμένος σε κινδύνους που προκύπτουν από τη χρήση χρηματοοικονομικών εργαλείων. Κατωτέρω περιγράφεται ο στόχος, οι πολιτικές και οι διαδικασίες του Ομίλου για τη διαχείριση αυτών των κινδύνων και οι μέθοδοι που χρησιμοποιούνται για να τους επιμετρήσει. Περαιτέρω ποσοτική πληροφόρηση σχετικά με αυτούς τους κινδύνους παρουσιάζεται σε διάφορα σημεία στις παρούσες χρηματοτοικονομικές καταστάσεις. Σε σχέση με το προηγούμενο έτος, δεν έχουν επέλθει σημαντικές μεταβολές στην έκθεση του Ομίλου σε κινδύνους από χρηματοοικονομικά εργαλεία, τους στόχους τους Ομίλου, τις πολιτικές του και τις διαδικασίες για τη διαχείριση αυτών των κινδύνων ή τις μεθόδους επιμέτρησής τους. (i) Κύρια χρηματοοικονομικά εργαλεία Τα κύρια χρηματοοικονομικά εργαλεία τα οποία χρησιμοποιεί ο όμιλος, εκ των οποίων προκύπτει χρηματοοικονομικός κίνδυνος, είναι τα εξής: ‐ Απαιτήσεις από Πελάτες ‐ Μετρητά και ισοδύναμα ‐ Επενδύσεις σε εισηγμένες και μη εισηγμένες μετοχικές αξίες χρ ς προς ρ ς Προμηθευτές ρ μη ς και λοιπέςς υποχρεώσεις χρ ς ‐ Υποχρεώσεις ‐ Αλληλόχρεοι τραπεζών ‐ Τραπεζικά Δάνεια κυμαινόμενου επιτοκίου ‐ Τραπεζικά Δάνεια σταθερού επιτοκίου ‐ Συμβάσεις ανταλλαγής επιτοκίων. (ii) Χρηματοοικονομικά εργαλεία ανά κατηγορία Για τα Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού και υποχρεώσεις ανά κατηγορία, βλέπε Σημείωση 38. (iii) Χρηματοοικονομικά εργαλεία μή επιμετρούμενα σε Εύλογη Αξία Τα χρηματοοικονομικά εργαλεία τα οποία δεν επιμετρούνται στην εύλογη αξία τους περιλαμβάνουν τα μετρητά και τα ισοδύναμα, τις απαιτήσεις από πελάτες και τις λοιπές απαιτήσεις, τις υποχρεώσεις προς προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις, και τα δάνεια. Λόγω της βραχυπρόθεσμης φύσης τους, η λογιστική αξία των μετρητών και των ισοδύναμων, των απαιτήσεων από πελάτες και των λοιπών απαιτήσεων, των υποχρεώσεων προς προμυθευτές και των λοιπών υποχρεώσεων, προσεγγίζει την εύλογη αξία τους. (iv) Χρηματοοικονομικά εργαλεία επιμετρούμενα σε Εύλογη Αξία Η ιεραρχία της εύλογης αξίας των χρηματοοικονομικών εργαλείων που επιμετρούνται σε εύλογη αξία παρατίθεται στη Σημείωση 38. Σημειώνεται ότι δεν υπήρξαν μεταφορές μεταξύ διαφορετικών επιπέδων κατά την τρέχουσα χρήση, και επίσης δεν υπήρξαν μεταβολές στις τεχνικές αποτίμησης κατά την τρέχουσα χρήση. Για την συμφωνία της εύλογης αξίας στην αρχή και το κλείσιμο της περιόδου των χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού του επιπέδου 3, και για την ανάλυση ευαισθησίας σε μία λογική μεταβολή (±1%) του συντελεστή προεξόφλησης που χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό της εύλογης αξίας των χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού του επιπέδου 3, βλέπε Σημείωση 15. 140 Γενικοί στόχοι, πολιτικές και διαδικασίες Το Διοικητικό Συμβούλιο φέρει την συνολική ευθύνη για το προσδιορισμό των στόχων και των πολιτικών της διαχείρισης κινδύνου του Ομίλου, και έχει εξουσιοδοτήσει την Επιτροπή Στρατηγικού Σχεδιασμού & Διαχείρισης Κινδύνου να σχεδιάζει και να εφαρμόζει τις διαδικασίες οι οποίες εξασφαλίζουν την αποτελεσματική επίτευξη αυτών των στόχων και των πολιτικών, αν και διατηρεί την απώτερη ευθύνη για αυτά τα ζητήματα. Το Διοικητικό Συμβούλιο λαμβάνει μηνιαίες και τριμηνιαίες αναφορές, μέσω των οποίων ελέγχει την αποτελεσματικότητα των διαδικασιών που έχουν τεθεί σε εφαρμογή, καθώς και την καταλληλότητα και την διαχείριση των στόχων και των πολιτικών που έχει θέσει. Οι εσωτερικοί ελεγκτές του Ομίλου επίσης επισκοπούν τις πολιτικές και διαδικασίες διαχείρισης κινδύνου, και υποβάλλουν τα ευρήματά τους στην Επιτροπή Ελέγχου. Ο ευρύτερος σκοπός του Διοικητικού Συμβουλίου δια μέσου της Επιτροπής Στρατηγικού Σχεδιασμού & Διαχείρισης Κινδύνου είναι να εισάγει πολιτικές οι οποίες επιδιώκουν την μείωση του κινδύνου στο μέγιστο δυνατό βαθμό χωρίς να επηρεάζουν υπερβολικά την ανταγωνιστικότητα και την ευελιξία του Ομίλου. Περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με αυτές τις πολιτικές παρατίθενται κατωτέρω: Πιστωτικός Κίνδυνος Η Επιτροπή Στρατηγικού Σχεδιασμού & Διαχείρισης Κινδύνου έχει υιοθετήσει μία πιστωτική πολιτική σύμφωνα με την οποία κάθε νέος πελάτης εξετάζεται ατομικά ως προς την πιστοληπτική του ικανότητα πριν του προσφέρει επισήμως τους τυποποιημένους όρους και συνθήκες πληρωμής και παράδοσης. Όσον αφορά στα δημόσια έργα, μέχρι να επέλθουν βελτιώσεις στο οικονομικό περιβάλλον, πολιτική του Ομίλου είναι να συμμετάσχει μόνο σε διαγωνισμούς όπου η χρηματοδότηση είναι εξασφαλισμένη από πόρους της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Μετρητά και Βραχυπρόθεσμες Καταθέσεις Η Επιτροπή Στρατηγικού Σχεδιασμού & Διαχείρισης Κινδύνου δια μέσου της Χρηματοοικονομικής Λειτουργίας της παρακολουθεί τις πιστωτικές αξιολογήσεις των αντισυμβαλλομένων της, και έτσι κατά το κλείσιμο χρήσεων δεν αναμένει ζημιές από αθέτηση υποχρεώσεων των αντισυμβαλλομένων. Κίνδυνος Αγοράς Ο κίνδυνος αγοράς προκύπτει από τη χρήση έντοκων, διαπραγματεύσιμων και συναλλαγματικών χρηματοοικονομικών εργαλείων μ φ ρ στον ενδεχόμενο χ μ μ ης εύλογης γης αξίας ξ ς των μ μ ρ από τον Όμιλο. Ο κίνδυνοςς αυτόςς αφορά διακυμάνσεων της μελλοντικών ταμειακών εισροών ενός χρηματοοικονομικού εργαλείου λόγω μεταβολών στα επιτόκια (επιτοκιακός κίνδυνος), στις συναλλαγματικές ισοτιμίες (συναλλαγματικός κίνδυνος) ή σε άλλους παράγοντες της αγοράς (λοιποί κίνδυνοι από αποτίμηση με τρέχουσες τιμές). Επιτοκιακός Κίνδυνος Ο Όμιλος είναι εκτεθειμένος σε επιτοκιακό κίνδυνο από τον μακροπρόθεσμο δανεισμό με κυμαινόμενα επιτόκια (Euribor). Για την ανάλυση ευαισθησίας σε μία λογική μεταβολή (±1%) του επιτοκίου των δανείων, βλέπε Σημείωση 25. Συναλλαγματικός Κίνδυνος Βλέπε Σημείωση 9γ. Λοιποί Κίνδυνοι από Αποτίμηση με Τρέχουσες Τιμές Ο Όμιλος έχει πραγματοποιήσει μερικές στρατηγικές επενδύσεις στο εξωτερικό μέσω των υποκαταστημάτων του, ή στρατηγικές μετοχικές θέσεις σε άλλες εταρίες στο εξωτερικό προκειμένου να διευρύνει τις δραστηριότητές του και να διασπείρει τους σχετικούς κινδύνους. Η Επιτροπή Διαχείρισης Κινδύνου εκτιμά ότι η έκθεση στον κίνδυνο είναι αποδεκτή με βάση τα δεδομένα του Ομίλου. Κίνδυνος Ρευστότητας Πολιτική του Ομίλου είναι η ανά πάσα χρονική στιγμή εξασφάλιση ταμειακής επάρκειας για την κάλυψη των υποχρεώσεων που προκύπτουν. Για την επίτευξη αυτού του σκοπού, ο Όμιλος επιδιώκει να διατηρεί επαρκές υπόλοιπο σε μετρητά (ή σε συμφωνηθείσα πιστωτική γραμμή) ώστε να καλύπτει τις αναμενόμενες υποχρεώσεις αναλυτικά για περίοδο ενός μηνός. Η Οικονομική Διεύθυνση ετοιμάζει αναλυτικό μηνιαίο και συνοπτικό 12μηνο ταμειακό προγραμματισμό, καθώς επίσης και αναθεωρημένο σε τριμηνιαία βάση συνοπτικό 5ετή προϋπολογισμό και κατάσταση ταμειακών ροών. 141 40. Επιπτώσεις κορονοϊού Η αναπτυξιακή πορεία της οικονομίας ανακόπηκε 2020 λόγω της Πανδημίας του Covid‐19. Βάσει των εκτιμήσεων της EUROSTAT, η οικονομική δραστηριότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ήταν στο ‐6,5%, γεγονός που επηρέασε και την ελληνική Οικονομία. Καθώς τα περιοριστικά μέτρα που ελήφθησαν από την Ελληνική Κυβέρνηση και από τις κυβερνήσεις άλλων κρατών για τη μείωση της εξάπλωσης του ιού του Covid‐19 είχαν επιπτώσεις στην οικονομική δραστηριότητα, ως εκ τούτου το 2020 ήταν ένα ιδιαίτερο έτος για την ελληνική Οικονομία με επιπτώσεις στις Στις Παραχωρήσεις, ο περιορισμός μετακινήσεων οδήγησε και σε μείωση των εσόδων όπως τα έσοδα των διοδίων από την Αττική Οδό όπου καταμετρήθηκε μείωση κυκλοφορίας κατά 23% κατά το 2020 σε σχέση με το 2019. Το Α’ τρίμηνο του 2021 κατεγράφει μείωση 27% σε σχέση με το Α΄ τρίμηνο του 2020 και 35% σε σχέση με το Α’ τρίμηνο του 2019. Στον Κατασκευαστικό τομέα παρατηρούνται ορισμένες καθυστερήσεις στα υπό εκτέλεση έργα ενώ παράλληλα εμφανίζονται να καθυστερούν και οι διαδικασίες των δημοπρασιών στις αναθέσεις νέων έργων. Εντός του 2020 λήφθηκαν μέτρα προστασίας του προσωπικού και των συνεργατών, τόσο στα εργοτάξια όσο και στα γραφεία των εταιρειών του Ομίλου και έτσι άρχισε να βελτιώνεται σταδιακά η δραστηριότητα των εργασιών, με τις καθυστερήσεις πλέον να εντοπίζονται κυρίως στη παραλαβή των υλικών από το εξωτερικό και στα μέτρα προστασίας. Στα πλαίσια της στήριξης από την Ελληνική Κυβέρνηση, λόγω Covid‐19, ανεστάλησαν οι πληρωμές της ΑΒΑΞ για το 2020 ως προς τις Δημόσιες Οικονομικές Υπηρεσίες και τα ελεγκτικά κέντρα ποσού € 73 χιλ. για το 2021. Σε αναστολή πληρωμής φορολογικών υποχρεώσεων € 196 χιλ, ασφαλιστικών υποχρεώσεων € 166 χιλ και επιστρεπτέας προκαταβολής € 350 χιλ είχε ενταχθεί και η εταιρεία ΕΤΕΘ. Η μείωση των πραγματοποιηθέντων εργασιών σε σχέση με το επιχειρηματικό πλάνο για το 2020 ανήλθε σε € 40 εκ. για την ΑΒΑΞ (κατασκευασφωνία για τη παροχή συναίνεσης από την ARAB Bank. Στη συνέχεια επειδή οι εκκαθαριστές ζήτησαν να υπογραφεί το Novation Agreement και από τ Στον τομέα της ενέργειας (εμπορία ηλεκτρικής ενέργειας), ο κύκλος εργασιών το 2020 αυξήθηκε κατά 5% σε σχέση με το 2019 αν και μειώθηκε ο τομέας της Χονδρικής λόγω αστάθειας στις αγορές και τις σημαντικές επιπτώσεις του Covid‐ 19 στην Ιταλία όπου πραγματοποιείται ο μεγαλύτερος όγκος συναλλαγών. Επίσης υπήρξε αύξηση των καθυστερήσεων/χρόνου πληρωμής από πελάτες λόγω των μειωμένων εισοδημάτων που επέφεραν τα μέτρα για την καταπολέμηση της Πανδημίας. Η χονδρική αποτελεί λιγότερο από 10% του ετήσιου συνολικού κύκλου εργασιών. Στον τομέα του Real Estate, η θυγατρική του Ομίλου παρουσίασε μείωση του κύκλου εργασιών σε έναντι του αντίστοιχου προϋπολογισμού, λόγω μη πραγματοποίησης πωλήσεων κατοικιών αξίας € 840 χιλ. Επίσης ελήφθη κρατική ενίσχυση με την υπαγωγή στο καθεστώς της επιστρεπτέας προκαταβολής ύψους € 206 χιλ. Ο Όμιλος στα πλαίσια των μέτρων Στήριξης της Ελληνικής Κυβέρνησης έλαβε παράταση στις πληρωμές των τραπεζικών υποχρεώσεων κατά μέσο όρο 3 χρόνια για συνολικά ποσά ύψους € 11,27 εκ. εκ των οποίων τα € 3 εκ. αφορούν τον τομέα του Real Estate. Στον τομέα της ενέργειας πραγματοποιήθηκε λήψη χρηματοδότησης ύψους € 1 εκ, μέσω Ομολογιακού Δανείου στο πλαίσιο της πρόσκλησης του Ταμείου Εγγυοδοσίας Επιχειρήσεων COVID‐19 με διαχειρίστρια αρχή την ΕΑΤ. Το δάνειο καλύπτεται σε ποσοστό 80% με την Εγγύηση του Ταμείου Εγγυοδοσίας Επιχειρήσεων και της Στα πλαίσια στήριξης των Επιχειρήσεων από την Ελληνική Κυβέρνηση πραγματοποιήθηκε μείωση υποχρεώσεων στις μισθώσεις ακινήτων του Ομίλου ύψους € 988 χιλ. O Όμιλος ΑΒΑΞ, με αίσθημα ευθύνης παρακολουθεί τις εξελίξεις προκειμένου να ανταποκρίνεται κατάλληλα σε όλα τα επίπεδα ώστε να διασφαλιστεί η υγεία των εργαζομένων του και η ομαλή επιχειρηματική λειτουργία του και κυρίως ως προς τις ταμιακές ροές και τις συμβατικές υποχρεώσεις από την εκτέλεση των έργων. Για τη διασφάλιση της υγείας των εργαζομένων του Ομίλου υιοθετήθηκε η εξ αποστάσεως εργασία και δεν πραγματοποιήθηκε αναστολή συμβάσεων εργασίας παρά μόνο σε συγκεκριμένους κλάδους και σε μικρή έκταση συγκριτικά με τον αριθμό εργαζομένων του Ομίλου. 142 41. Σημαντικά γεγονότα Κατά το 2020 υπήρξαν οι παρακάτω σημαντικές εξελίξεις στο σύνολο των εταιρειών του Ομίλου: Αύξηση Μετοχικού Κεφαλαίου ύψους €20 εκ Η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς ενέκρινε την 20.01.2020 το Ενημερωτικό Δελτίο για την αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της Εταιρείας έως €20 εκατομμύρια με καταβολή μετρητών και δικαίωμα προτίμησης σε όλους τους μετόχους της, η οποία είχε αποφασιστεί από την Επαναληπτική Έκτακτη Γενική Συνέλευση της 26.09.2019. Η εξάσκηση των δικαιωμάτων προτίμησης πραγματοποιήθηκε μεταξύ 27.01.2020 και 10.02.2020, με τιμή έκδοσης σε €0,30/μετοχή και έκδοση 66.666.666 νέων κοινών μετοχών με αναλογία περίπου 0,85849971 νέες μετοχές ανά μία παλαιά. Με απόφαση του διοικητικού συμβουλίου της Εταιρείας κατανεμήθηκαν σε βασικούς μετόχους οι αδιάθετες μετοχές, με αποτέλεσμα η κάλυψη της αύξησης του μετοχικού κεφαλαίου να φτάσει το 100%. Κατόπιν της πιστοποίησης της καταβολής των κεφαλαίων στις 12.02.2020, το καταβεβλημένο ονομαστικό μετοχικό κεφάλαιο της Εταιρείας ανήλθε σε €43.296.455, διαιρούμενο σε 144.321.516 κοινές ονομαστικές μετοχές ονομαστικής αξίας €0,30 η κάθε μία, ενώ το συνολικό καταβεβλημένο μετοχικό κεφάλαιο ανήλθε σε €189.948.126 (ονομαστικό €43.296.455 + υπέρ το άρτιο €146.651.671). Μεταβολές Δικαιωμάτων Ψήφου Βασικών Μετόχων Φεβρουάριος 2020: Μετά την ολοκλήρωση της αύξησης του μετοχικού κεφαλαίου της Εταιρείας κατά €20 εκατομμύρια, επήλθαν οι ακόλουθες μεταβολές επί των δικαιωμάτων ψήφου των βασικών μετόχων της Εταιρείας: α. Το ποσοστό των δικαιωμάτων ψήφου της εταιρείας «Joannou & Paraskevaides (Investments) Limited» μειώθηκε από 44,18% σε 23,77% β. Το ποσοστό των δικαιωμάτων ψήφου της εταιρείας «JCGH Limited» η οποία ελέγχεται σύμφωνα με το Ν.3556/2007 μέσω σειράς ενδιάμεσων νομικών προσώπων από τον κ. Χρήστο Ιωάννου, Πρόεδρο του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας, αυξήθηκε από 3,40% σε 19,82% γ. Το ποσοστό των δικαιωμάτων ψήφου του κ. Κωνσταντίνου Μιτζάλη, Διευθύνοντος Συμβούλου της Εταιρείας, αυξήθηκε από 13,93% σε 16,31%, ενώ ουδεμία μεταβολή σημειώθηκε στο ποσοστό 0,84% που κατέχει η Κοινή Επενδυτική Μερίδα στην οποία συμμετέχει δ. Το ποσοστό των δικαιωμάτων ψήφου της εταιρείας «Savetrans Holdings Limited», η οποία ελέγχεται σύμφωνα με το Ν. 3556/2007 από τον κ. Κωνσταντίνο Κουβαρά, Αναπληρωτή Πρόεδρο του Διοικητικού Συμβουλίου & Εντεταλμένο Σύμβουλο της Εταιρείας, αυξήθηκε από 5,97% σε 7,83%. Δεκέμβριος 2020: Η JCGH Limited μεταβίβασε το σύνολο των μετοχών και δικαιώματα ψήφου που κατείχε στην Εταιρεία, στους απώτερους (έμμεσους) μετόχους της ως εξής: α) ποσοστό 11,285% του συνόλου των μετοχών της Εταιρείας, στην απώτερη (έμμεση) μέτοχό της, κυπριακή εταιρεία “CSME oldings LTD” από τον κ. ρίστο ΙΙωάννου ωάννου, Π ρόεδρο του Δ ιοικητικού Holdings H LTD” η οπο οποία ία εελέγχεται λέγχεται σ σύμφωνα ύμφωνα με το Ν. 3556/2007 από κ Χ Χρίστο Πρόεδρο Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας, και β) ποσοστό 8,532% του συνόλου των μετοχών της Εταιρείας στην απώτερη (έμμεση) μέτοχό της, κυπριακή εταιρεία “MMLN 12 LTD”, η οποία ελέγχεται σύμφωνα με το Ν. 3556/2007 από τον κ. Στέλιο Χριστοδούλου. Εξέλιξη πολυετούς δικαστικής διαμάχης με ξένη εταιρεία Σχετικά με υπόθεση διαιτησίας για έργο στην Ελλάδα, εκδόθηκε στις 30.03.2020 απόφαση του Διαιτητικού Δικαστηρίου (εξωτερικού) κατά της Εταιρείας, και αφορά στο ποσό των €5,5 εκ, πλέον τόκων €8,8 εκ, πλέον έξοδα διαιτησίας και δικηγόρων €4,5 εκ. Η έκβαση της υπόθεσης θεωρείται αβέβαιη στο παρόν στάδιο, καθώς πλέον εκκρεμεί στο Διαιτητικό Δικαστήριο του εξωτερικού αγωγή ακύρωσης της Τελικής Απόφασής του. Στις 02.04.2020, ο αντίδικος απαίτησε την κατάπτωση δύο εγγυητικών επιστολών ύψους €2,9 εκ τις οποίες είχε στην κατοχή του και οι οποίες πληρώθηκαν τον Αύγουστο 2020. Η Εταιρεία παράλληλα άσκησε Κύρια Παρέμβαση προκειμένου να καταστεί διάδικος στην ως άνω ανοιγείσα δίκη στην Ελλάδα. Η ημερομηνία που ισχύει σήμερα για τη δικάσιμο είναι η 21.11.2021. Σύμφωνα και με τις γνωματεύσεις των νομικών συμβούλων, εκτιμούμε ότι η Εταιρεία έχει σημαντική πιθανότητα να αποκρούσει τη σχετική αίτηση της ξένης εταιρείας σχετικά με την αναγνώριση και κήρυξη ως εκτελεστής της από 30.03.2020 Τελικής Απόφασης που εξέδωσε το Διαιτητικό Δικαστήριο στη Γαλλία. Κατ’ εφαρμογή του προτύπου ΔΛΠ 37 «Προβλέψεις Ενδεχόμενης Υποχρέωσης», η Εταιρεία έχει προβεί στην καταχώριση πρόβλεψης ύψους €13,5 εκ μετά και την πληρωμή του ποσού που καλύπτουν οι εγγυητικές επιστολές, λαμβάνοντας υπόψη τη σχετική διαπραγμάτευση που βρίσκεται σε εξέλιξη. Περιορισμός Κατασκευαστικής Δραστηριότητας λόγω πανδημίας covid‐19 Βλέπε σημείωση 40 Διακοπή σύμβασης σε λιμενικό έργο στο Ιράκ Η κοινοπραξία Basrah Gas, στην οποία μετέχουν οι South Gas Company of Iraq, Shell Gas Iraq BV και Mitsubishi, με την οποία η Εταιρεία είχε υπογράψει σύμβαση αξίας περίπου €69 εκατομμυρίων για λιμενικές εργασίες και αναβάθμιση του μηχανολογισκού εξοπλισμού του λιμένος στο Umm Qasr του Ιράκ, τον Μάρτιο του 2020 γνωστοποίησε στην Εταιρεία τον τερματισμό του έργου. Η Εταιρεία είχε εκτελέσει εργασίες σωρευτικής αξίας €27,3 εκ με ημερομηνία αναφοράς 31.12.2019. Η Εταιρεία έχει ήδη φέρει την υπόθεση ενώπιον του διεθνούς φορέα διαιτησίας DIFC‐LCIA προκειμένου να επιλυθεί η διαφορά με την Basrah Gas. Σύμφωνα με νομική γνωμάτευση, η Εταιρεία έχει σημαντική προοπτική να λάβει ποσό περίπου €7,3 εκ για το οποίο δεν έχει κάνει καμμία αναγνώριση στις οικονομικές καταστάσεις. 143 Ετήσια παράταση σύμβασης Κέντρου Επεξεργασίας Λυμάτων Ψυτάλλειας (ΚΕΛΨ) Τον Μάρτιο 2021 η ΕΥΔΑΠ προχώρησε εκ νέου σε ετήσια παράταση της σύμβασης για την λειτουργία και συντήρηση του ΚΕΛΨ. Η προηγούμενη σύμβαση, την οποία εκτελούσε κοινοπραξία στην οποία συμμετέχει η Εταιρεία κατά 30%, έληξε στις 30.03.2020 και είχε παραταθεί κατά 12 μήνες. Διενεργήθηκε νέος διαγωνισμός για 5ετή λειτουργία και εκρεμεί η απόφαση για το οριστικό αποτέλεσμά του. Επισημαίνεται ότι η κοινοπραξία στην οποία είναι μέλος η Eταιρεία μας συμμετέχει στον διαγωνισμό της ΕΥΔΑΠ για τη λειτουργία και συντήρηση του ΚΕΛΨ την επόμενη 5ετή περίοδο. Ολοκλήρωση συμφωνίας πώλησης δύο κτιρίων γραφείων της ΑΒΑΞ ΑΕ στο Μαρούσι Η Εταιρεία υπέγραψε την 29.05.2020 συμφωνία πώλησης δύο αυτοτελών κτιρίων ιδιοκτησίας της στο Μαρούσι, επί της οδού Αμαρουσίου‐Χαλανδρίου 16 και 29 συνολικής έκτασης 25.597 τ.μ. στα οποία στεγάζονται οι κεντρικές υπηρεσίες και τα γραφεία διοίκησης της Εταιρείας έναντι συνολικού τιμήματος €34 εκ. Αγοράστρια των ως άνω ακινήτων είναι η Trastor AEΕΑΠ ενώ η Εταιρεία θα διατηρήσει τη χρήση των ακινήτων μέχρι τον Μάϊο του 2032, οπότε και λήγει η δέσμευση να παραμείνει ως μισθωτής. Η συμφωνία πραγματοποιήθηκε στα πλαίσια της στρατηγικής αποεπένδυσης από μη‐βασικές λειτουργικές δραστηριότητες, βελτίωσε τη διάρθρωση του ισολογισμού της Εταιρείας ενώ δεν είχε ουσιώδη επίδραση επί των χρηματοοικονομικών αποτελεσμάτων του 2020. Επιχειρηματικές κινήσεις της 100% θυγατρικής Volterra 1. Στα τέλη του 2020 ολοκληρώθηκε η κατασκευή δύο αιολικών πάρκων συνολικής ισχύος 53,7MW στην περιοχή της Βοιωτίας, και η λειτουργία τους ξεκίνησε στις αρχές του 2021. Τα εν λόγω αιολικά πάρκα αποτελούν μέρος της συμφωνίας που υπεγράφη το 2019 με τον Όμιλο ΔΕΗ για την από κοινού ανάπτυξη και εκμετάλλευση αιολικών πάρκων συνολικής ισχύος 69,7 MW. 2. Ίδρυσε τις εταιρείες ειδικού σκοπού (SPV) VOLTERRA ΚΟΥΚΟΥΛΙ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ & ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ και VOLTERRA ΔΟΥΚΑΣ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ & ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ, στα πλαίσια της ανάπτυξης δύο αιολικών πάρκων συνολικής ισχύος 36MW στη Δυτική Μακεδονία, η κατασκευή των οποίων προγραμματίζεται να ξεκινήσει εντός του 2021. 3. Η ΗΛΙΟΦΑΝΕΙΑ ΑΕ, 100% θυγατρική της Volterra, ολοκλήρωσε στο τέλος του 2020 την κατασκευή φωτοβολταϊκού πάρκου ισχύος 2,641MW στην περιοχή της Θήβας στον Νομό Βοιωτίας, το οποίο ξεκίνησε τη λειτουργία του στις αρχές του 2021. Ανάληψη νέων έργων Ο Όμιλος προσέθεσε λίγα μόνο έργα χαμηλής αξίας κατά το 2020, με αποτέλεσμα το ανεκτέλεστο υπόλοιπο έργων του (κατά ΔΛΠ) να έχει υποχωρήσει στο €1,0 δις την 31.12.2020, έναντι περίπου €1,3 δις την 31.12.2019. Επισημαίνεται όμως ότι ήδη στους πρώτους μήνες του 2021 έχουν υπογραφεί 4 νέες συμβάσεις δημόσιων και ιδιωτικών έργων και επίκειται η υπογραφή αρκετών ακόμη συμβάσεων για έργα στην Ελλάδα, συνολικής αξίας σχεδόν €1,0 δις, με τα οποία η αξία του ανεκτέλεστου υπολοίπου ανέρχεται κοντά στα €2,0 δις. Ανανέωση Σύμβασης Ειδικού Διαπραγματευτή για τη μετοχή της Εταιρείας Η Εταιρεία ανανέωσε την 14.12.2020 την ετήσιας διάρκειας σύμβαση με την Eurobank Equities ΑΕΠΕΥ για την ειδική διαπραγμάτευση επί των μετοχών της, προς ενίσχυση της ρευστότητάς τους. Ετήσια Τακτική Γενική Συνέλευση των Μετόχων της Εταιρείας Την 01.09.2020 πραγματοποιήθηκε η Ετήσια Τακτική Γενική Συνέλευση των Μετόχων της Εταιρείας από απόσταση, σε πραγματικό χρόνο μέσω τηλεδιάσκεψης λόγω της έκτακτης κατάστασης και στο πλαίσιο των μέτρων πρόληψης για την αποφυγή της εξάπλωσης του κορονοϊού COVID‐19. Παρέστησαν μέτοχοι που εκπροσώπησαν το 51,63% του συνόλου των μετοχών της Εταιρείας, και μεταξύ άλλων θεμάτων ενέκριναν την Πολιτική Αποδοχών που έχει υιοθετηθεί από την Εταιρεία, στα πλαίσια εφαρμογής πρόσφατης νομοθεσίας. 144 42. Σημαντικές εξελίξεις & γεγονότα από τη λήξη της χρήσης 2020 μέχρι την ημέρα υποβολής της Έκθεσης Υπογραφή Σύμβασης Ειδικού Διαπραγματευτή για τη μετοχή της Εταιρείας Η Εταιρεία υπέγραψε την 01.02.2021 σύμβαση ετήσιας διάρκειας με την Πειραιώς ΑΕΠΕΥ για την ειδική διαπραγμάτευση επί των μετοχών της, προς ενίσχυση της ρευστότητάς τους. Συμμετοχή στην διεκδίκηση σύμβασης παραχώρησης της Εγνατίας Οδού Η Εταιρεία συμμετέχει σε κοινοπραξία με τις εταιρείες Vinci Highways, Vinci Concessions και Μυτιληναίος Holdings η οποία τον Απρίλιο 2021 κατέθεσε οικονομική προσφορά σε διαγωνισμό για την μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση, λειτουργία, συντήρηση και εκμετάλλευση της Εγνατίας Οδού και των τριών κάθετων αξόνων της. Η επιλογή αναδόχου αναμένεται να ολοκληρωθεί στους ερχόμενους μήνες. Ανάληψη νέων έργων Η Εταιρεία έχει υπογράψει 4 νέες συμβάσεις δημόσιων και ιδιωτικών έργων στους πρώτους μήνες του 2021, συνολικής αξίας περίπου €20 εκ περίπου, και επίκειται η υπογραφή αρκετών ακόμη συμβάσεων για έργα στην Ελλάδα και την Κύπρο, συνολικής αξίας €1,0 δις. Μακράν το κυριότερο έργο από τις προς υπογραφή συμβάσεις είναι η κατασκευή της πρώτης φάσης της Γραμμής 4 του Μετρό Αθηνών, και συγκεκριμένα το τμήμα Άλσος Βεΐκου – Γουδή, όπου κοινοπραξία με επικεφαλής την ΑΒΑΞ κυρήχθηκε ανάδοχος προσφέροντας έκπτωση ύψους 12,19% επί προϋπολογισμού €1,8 δις. Επιτροπή ESG / Βιώσιμης Ανάπτυξης Η Εταιρεία συγκρότησε επιτροπή για θέματα ESG / Βιώσιμης Ανάπτυξης, προκειμένου να υπάρχει συστηματική και εις βάθος προσέγγιση του θέματος της αειφόρου ανάπτυξης, και να βελτιώσει το κοινωνικο‐οικονομικό αποτύπωμα που προκαλείται στην οικονομία και την κοινωνία από τις άμεσες, τις έμμεσες και τις επαγόμενες δράσεις και τα κατασκευαστικά έργα της. Τα στελέχη που απαρτίζουν την επιτροπή προέρχονται από τις διευθύνσεις QSHE & Sustainability, Προμηθειών, Ανθρώπινου Δυναμικού, Επενδυτικών Σχέσεων, Εσωτερικού Ελέγχου, Εταιρικής Επικοινωνίας και από τα τμήματα Διεύθυνσης, Σχέσεων με Τράπεζες, και Ασφάλισης Κινδύνων Ομίλου της Διεύθυνσης Χρηματοοικονομικής Διαχείρισης. Δανεισμός από Αττική Οδό Η Εταιρεία συμμετέχει στην διαδικασία για τη λήψη δανείου συνολικού ύψους €82,8 εκ από την Αττική Οδό, κατά αναλογία με τη συμμετοχή της στην εταιρεία παραχώρησης, όπως προβλέπεται από τη σχετική σύμβαση παραχώρησης. Μεταβολή μισθώματος Μαρίνας Αθηνών Μέσω δικαστικής διαδικασίας, η Εταιρεία πέτυχε τη μείωση του ετήσιου μισθώματος της Μαρίνας Αθηνών, στην οποία συμμετέχει με ποσοστό 97,69%, από €3 εκ σε €2 εκ. Από αυτό το γεγονός, επήλθε μείωση μακροπρόθεσμου δανεισμού κατά €17 εκ, καθώς η παρούσα αξία των μισθωμάτων που περιλαμβάνεται στα δάνεια μειώθηκε σε €26 εκ το 2020 από €43 εκ το 2019. Επιπλέον, λόγω της άνω μείωσης, η απόσβεση των δικαιωμάτων χρήσης της Μαρίνας Αθηνών από το 2021 και έπειτα θα ανέρχεται ετησίως σε €1.238 χιλ., έναντι €1.823 χιλ. το 2020 και το 2019, (ήτοι μείωση €585 χιλ. ετησίως). 145 43. Ενδεχόμενες απαιτήσεις και υποχρεώσεις (α) Υπάρχουν δικαστικές υποθέσεις εναντίον του Οµίλου για εργατικά ατυχήµατα που συνέβησαν κατά την εκτέλεση κατασκευαστικών έργων από εταιρίες ή κοινοπραξίες που συµµετέχει ο Όµιλος. Λόγω του ότι ο Όµιλος είναι ασφαλισµένος έναντι εργατικών ατυχηµάτων, δεν αναµένεται να προκύψει σηµαντική επιβάρυνση από ενδεχόµενη αρνητική έκβαση των δικαστικών αποφάσεων. Οι λοιπές επίδικες ή υπό διαιτησία διαφορές, καθώς και οι εκκρεμείς αποφάσεις των δικαστικών ή διαιτητικών οργάνων δεν αναμένεται να έχουν σημαντική επίπτωση στην οικονοµική κατάσταση ή λειτουργία του Ομίλου ή της Εταιρίας. Ο Όμιλος για την κάλυψη πιθανής ζημίας από τις εκκρεμείς δικαστικές υποθέσεις ή υπό διαιτησία διαφορές, έχει αναγνωρίσει κατά την 31.12.2020 προβλέψεις συνολικού ποσού € 17,85 εκ. (β)Σχετικά με υπόθεση διαιτησίας για έργο στην Ελλάδα, εκδόθηκε στις 30.03.2020 απόφαση του Διαιτητικού Δικαστηρίου (εξωτερικού) κατά της Εταιρείας, και αφορά στο ποσό των €5,5 εκ, πλέον τόκων €8,8 εκ, πλέον έξοδα διαιτησίας και δικηγόρων €4,5 εκ. Η έκβαση της υπόθεσης θεωρείται αβέβαιη στο παρόν στάδιο, καθώς πλέον εκκρεμεί στο Διαιτητικό Δικαστήριο του εξωτερικού αγωγή ακύρωσης της Τελικής Απόφασής του. Στις 02.04.2020, ο αντίδικος απαίτησε την κατάπτωση δύο εγγυητικών επιστολών ύψους €2,9 εκ τις οποίες είχε στην κατοχή του και οι οποίες πληρώθηκαν τον Αύγουστο 2020. Η Εταιρεία παράλληλα άσκησε Κύρια Παρέμβαση προκειμένου να καταστεί διάδικος στην ως άνω ανοιγείσα δίκη στην Ελλάδα. Η ημερομηνία που ισχύει σήμερα για τη δικάσιμο είναι η 21.11.2021. Σύμφωνα και με τις γνωματεύσεις των νομικών συμβούλων, εκτιμούμε ότι η Εταιρεία έχει σημαντική πιθανότητα να αποκρούσει τη σχετική αίτηση της ξένης εταιρείας σχετικά με την αναγνώριση και κήρυξη ως εκτελεστής της από 30.03.2020 Τελικής Απόφασης που εξέδωσε το Διαιτητικό Δικαστήριο στη Γαλλία. (γ) Για τις ελεγμένες και ανέλεγκτες φορολογικές χρήσεις υπάρχει σχετική σημείωση. (δ) Ο Όμιλος έχει ενδεχόμενες υποχρεώσεις σε σχέση με τράπεζες, λοιπές εγγυήσεις και άλλα θέματα που προκύπτουν στα πλαίσια της συνήθους δραστηριότητάς του από τα οποία δεν αναμένεται να προκύψουν ουσιώδεις επιβαρύνσεις. 146 44. ΕΓΚΡΙΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ Οι ανωτέρω εταιρικές και ενοποιημένες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις για τη χρήση που έληξε την 31.12.2020 εγκρίθηκαν από το Διοικητικό Συμβούλιο της ΑΒΑΞ Α.Ε. την 22.04.2021. Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ & ΕΝΤΕΤΑΛΜΕΝΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Ο ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΠΡΟΕΔΡΟΣ & ΕΝΤΕΤΑΛΜΕΝΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Ο ΔΙΕΥΘΥΝΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΤΟΥ ΟΜΙΛΟΥ Ο ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΟΣ ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟΥ ΧΡΗΣΤΟΣ ΙΩΑΝΝΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΟΥΒΑΡΑΣ Α.Δ.Τ. ΑΙ 597426 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΙΤΖΑΛΗΣ Α.Δ.Τ. ΑΝ 033558 ΑΘΗΝΑ ΗΛΙΑΔΗ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ Α.Δ.Τ. ΑΙ 109515 Α.Δ.Τ. 889746 Α.Δ.Τ. 0000550801 147 Έκθεση Διάθεσης Αντληθέντων Κεφαλαίων από την Αύξηση Μετοχικού Κεφαλαίου για την περίοδο που λήγει την 31.12.2020 Η αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της Εταιρείας με καταβολή μετρητών και δικαίωμα προτίμησης των παλαιών μετόχων, η οποία πραγματοποιήθηκε βάσει απόφασης της από 26.09.2019 Έκτακτης Γενικής Συνέλευσης των μετόχων της Εταιρίας και της υπ. αριθμ. 102005/09.10.2019 έγκρισης του Υπουργείου Ανάπτυξης & Επενδύσεων, ανήλθε στο ποσό των €19.999.999,80. Λόγω της αύξησης του μετοχικού κεφαλαίου, εκδόθηκαν 66.666.666 κοινές ονομαστικές μετοχές με ονομαστική αξία €0,30 έκαστη και τιμή εκδόσεως €0,30 έκαστη, οι οποίες εισήχθησαν για διαπραγμάτευση στο Χρηματιστήριο Αθηνών την 20.02.2020. Η πιστοποίηση της καταβολής της αύξησης του μετοχικού κεφαλαίου από το Δ.Σ. της Εταιρείας έγινε την 12.02.2020. Η Διοίκηση της Εταιρείας έχει δεσμευθεί να ενημερώνει το Χρηματιστήριο Αθηνών και την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς σχετικά με τη χρήση των αντληθέντων κεφαλαίων από την παραπάνω αύξηση μετοχικού κεφαλαίου, σύμφωνα με τις αποφάσεις 25/17.07.2008 του Δ.Σ. της Ε.Χ.Α.Ε, και 8/754/14.04.2016 του Δ.Σ. της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς και του άρθρου 4.1.3.9 του Κανονισμού Χ.Α. Τα αντληθέντα κεφάλαια διατέθηκαν πλήρως μέχρι 31.12.2020 ως ακολούθως: ΧΡΟΝΟΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΧΡΗΣΗΣ ΑΝΤΛΗΘΕΝΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ΑΥΞΗΣΗΣ ΜΕΤΟΧΙΚΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Αντληθέντα Σύνολο Υπόλοιπο ποσά σε € ‘000 Διατεθέντα Κεφάλαια Διάθεσης έως Κεφάλαια προς Διάθεση 31.12.2020 Έως 2020 31.12.2019 Κάλυψη υποχρεώσεων που απορρέουν από τα ομολογιακά δάνεια 4.725,0 4.725,0 0,0 4.725,0 0,0 Πληρωμή βραχυπρόθεσμων υποχρεώσεων 5.000,0 4.695,1 304,9 5.000,0 0,0 Συμμετοχή στην αύξηση μετοχικού κεφαλαίου της 100% θυγατρικής Volterra A.E. 3.430,0 3.430,0 0,0 3.430,0 0,0 Βελτίωση Ταμειακής Ρευστότητας ενόψει πληρωμής προστίμου Επιτροπής Ανταγωνισμού 3.487,0 3.487,0 0,0 3.487,0 0,0 Εισφορά ιδίων κεφαλαίων και χορήγηση δανείου μειωμένης εξασφάλισης σε ΣΔΙΤ Ν. Ηλείας (Διαχειριστική Απορριμμάτων Ηλείας Ανώνυμη Εταιρεία Ειδικού Σκοπού, «ΔΑΗ ΑΕ») 3.000,0 12,5 2.987,5 3.000,0 0,0 148 Έξοδα έκδοσης Σύνολο 358,0 0,0 358,0 358,0 0,0 20.000,0 16.349,6 3.650,4 20.000,0 0,0 Σημειώσεις: 1. Με βάση τις αποφάσεις της από 26.09.2019 Επαναληπτικής Έκτακτης Γενικής Συνέλευσης των Μετόχων της Εταιρείας και την από 10.02.2020 απόφαση του Δ.Σ. της Εταιρείας, όσες μετοχές έμειναν αδιάθετες από τη διαδικασία εξάσκησης των δικαιωμάτων προτίμησης διατέθηκαν σε βασικούς μετόχους κατά την κρίση του Δ.Σ. Κατά συνέπεια, η αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της Εταιρείας καλύφθηκε πλήρως. 2. Στο πλαίσιο της παραπάνω αύξησης μετοχικού κεφαλαίου, μικρός αριθμός βασικών μετόχων της Εταιρείας είχε προκαταβάλει ποσά, ανερχόμενα συνολικά σε €16.349,6 χιλιάδες την 31.12.2019, τα οποία είχαν εκταμιευθεί εξ ολοκλήρου κατά την ημερομηνία αυτή. 3. Σύμφωνα με την έκθεση του Δ.Σ. της Εταιρίας προς τους μετόχους της Έκτακτης Γενικής Συνέλευσης των μετόχων της 26.09.2019, η διάθεση των κεφαλαίων είχε προγραμματισθεί να ολοκληρωθεί έως και 24 μήνες μετά την άντλησή τους (Φεβρουάριος 2020). 4. Κατά την 31.12.2020 είχε εκταμιευθεί το σύνολο των εσόδων της ΑΜΚ, ύψους €20.000 χιλιάδων, και δεν υφίσταται υπόλοιπο ποσό προς διάθεση. Μαρούσι, 22 Απριλίου 2021 Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ & ΕΝΤΕΤΑΛΜΕΝΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ O ΔΙΕΥΘΥΝΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ H ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΟΜΙΛΟΥ Ο ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΟΣ ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟΥ ΧΡΗΣΤΟΣ ΙΩΑΝΝΟΥ Α.Δ.Τ 889746 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΙΤΖΑΛΗΣ Α.Δ.Τ. AN 033558 ΑΘΗΝΑ ΗΛΙΑΔΗ Δ.Τ.Α.550801 ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ Α.Δ.Τ. ΑΙ 109515 149 Tel: +30 211 10 32 000 Tel: +30 210 82 53 078/9 Fax: +30 210 82 52 133 www.bdo.gr info@bdo.gr BDO Certified Public Accountants SA 449, Mesogion Ave. 153 43 Agia Paraskevi Athens, Greece BDO Ορκωτοί Ελεγκτές ΑΕ Λεωφ. Μεσογείων 449 153 43 Αγία Παρασκευή Αθήνα Έκθεση Ευρημάτων από την Εκτέλεση Προσυμφωνημένων Διαδικασιών επί της Έκθεσης Διάθεσης Αντληθέντων Κεφαλαίων Προς το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας “ΑΒΑΞ Α.Ε.” Σύμφωνα με την από 05 Απριλίου 2021 εντολή ανάθεσης που λάβαμε από το Διοικητικό Συμβούλιο της “ΑΒΑΞ Α.Ε.” (η Εταιρεία), διενεργήσαμε τις κατωτέρω προσυμφωνημένες διαδικασίες στο πλαίσιο όσων προβλέπονται από το κανονιστικό πλαίσιο του Χρηματιστηρίου Αθηνών καθώς και το σχετικό νομοθετικό πλαίσιο της κεφαλαιαγοράς, σχετικά με την Έκθεση Διάθεσης Αντληθέντων Κεφαλαίων της Εταιρείας, που αφορά την αύξηση μετοχικού κεφαλαίου με καταβολή μετρητών και δικαίωμα προτίμησης των παλαιών μετόχων, που διενεργήθηκε με βάση την από 26/09/2019 απόφαση της Έκτακτης Γενικής Συνέλευσης της Εταιρείας. Η διοίκηση της Εταιρείας έχει την ευθύνη για τη σύνταξη της προαναφερόμενης Έκθεσης. Αναλάβαμε αυτή την εργασία σύμφωνα με το Διεθνές Πρότυπο Συναφών Υπηρεσιών 4400, το οποίο ισχύει σε “Αναθέσεις Εκτέλεσης Προσυμφωνημένων Διαδικασιών Συναφών με Χρηματοοικονομική Πληροφόρηση”. Ευθύνη μας είναι να διενεργήσουμε τις κατωτέρω προσυμφωνημένες διαδικασίες και να σας γνωστοποιήσουμε τα ευρήματά μας. Διαδικασίες: 1) Συγκρίναμε τα ποσά που αναφέρονται ως Αντληθέντα και Διατεθέντα κεφάλαια στην επισυναπτόμενη “Έκθεση Διάθεσης Αντληθέντων Κεφαλαίων από την Αύξηση του Μετοχικού Κεφαλαίου με την Καταβολή Μετρητών”, με τα αντίστοιχα ποσά που έχουν αναγνωρισθεί στα λογιστικά αρχεία και στοιχεία της Εταιρείας, κατά τη χρονική περίοδο που αυτά αναφέρονται. 2) Εξετάσαμε την πληρότητα της Έκθεσης και την συνέπεια του περιεχομένου της με τα αναφερόμενα στο Ενημερωτικό Δελτίο, που εκδόθηκε από την Εταιρεία την 20/01/2020 για το σκοπό αυτό, καθώς και με τις σχετικές αποφάσεις και ανακοινώσεις των αρμόδιων οργάνων της Εταιρείας. 3) Συμφωνήσαμε το ποσό της αύξησης του μετοχικού κεφαλαίου που αναφέρεται στην Έκθεση, με το ποσό που αναφέρεται στο ως άνω Ενημερωτικό Δελτίο και το ποσό που είχε κατατεθεί στους σχετικούς τραπεζικούς λογαριασμούς που τηρεί η Εταιρεία. Ευρήματα: 1) Τα ανά κατηγορία χρήσης/επένδυσης ποσά που εμφανίζονται ως αντληθέντα και διατεθέντα κεφάλαια στην επισυναπτόμενη “Έκθεση Διάθεσης Αντληθέντων Κεφαλαίων από την Αύξηση του Μετοχικού Κεφαλαίου με την Καταβολή Μετρητών”, προκύπτουν από τα αρχεία και στοιχεία της Εταιρείας, στη χρονική περίοδο που αυτά αναφέρονται. 2) Το περιεχόμενο της Έκθεσης περιλαμβάνει τις κατ’ ελάχιστον πληροφορίες που προβλέπονται για το σκοπό αυτό από το κανονιστικό πλαίσιο του Χρηματιστηρίου Αθηνών καθώς και το σχετικό νομοθετικό πλαίσιο της κεφαλαιαγοράς και είναι συνεπές με τα αναφερόμενα στο οικείο Ενημερωτικό Δελτίο και τις σχετικές αποφάσεις και ανακοινώσεις των αρμοδίων οργάνων της Εταιρείας. 3) Το ποσό της αύξησης του μετοχικού κεφαλαίου που αναφέρεται στην Έκθεση, είναι σύμφωνο με το ποσό που αναφέρεται στο ως άνω Ενημερωτικό Δελτίο και το ποσό που είχε κατατεθεί BDO Certified Public Accountants, a Greek Société Anonyme, is a member of BDO International Limited, a UK company limited by guarantee, and forms part of the international BDO network of independent member firms. Η BDO Ορκωτοί Ελεγκτές ΑΕ, μία ελληνική ανώνυμη εταιρία, είναι μέλος της BDO International Limited, εταιρίας περιορισμένης ευθύνης που εδρεύει στο Ηνωμένο Βασίλειο, και αποτελεί μέλος του διεθνούς δικτύου ανεξάρτητων εταιριών - μελών της BDO. στους σχετικούς τραπεζικούς λογαριασμούς που τηρεί η Εταιρεία στην ALPHA BANK και στην Τράπεζα Πειραιώς. Με δεδομένο ότι η διενεργηθείσα εργασία, δεν αποτελεί έλεγχο ή επισκόπηση, σύμφωνα με τα Διεθνή Ελεγκτικά Πρότυπα ή τα Διεθνή Πρότυπα Ανάθεσης Εργασιών Επισκόπησης, δεν εκφράζουμε οποιαδήποτε άλλη διαβεβαίωση πέραν των όσων αναφέρουμε ανωτέρω. Αν είχαμε διενεργήσει επιπρόσθετες διαδικασίες ή είχαμε εκτελέσει έλεγχο ή επισκόπηση ενδεχομένως να είχαν υποπέσει στην αντίληψή μας και άλλα θέματα, πέραν των αναφερομένων στην προηγούμενη παράγραφο. Η παρούσα Έκθεση απευθύνεται αποκλειστικά προς το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας, στα πλαίσια της τήρησης των υποχρεώσεών της προς το κανονιστικό πλαίσιο του Χρηματιστηρίου Αθηνών καθώς και το σχετικό νομοθετικό πλαίσιο της κεφαλαιαγοράς. Ως εκ τούτου, η Έκθεση αυτή δεν επιτρέπεται να χρησιμοποιηθεί για άλλους σκοπούς αφού περιορίζεται μόνο στα στοιχεία που αναφέρονται ανωτέρω και δεν επεκτείνεται στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις που συνέταξε η εταιρεία για τη χρήση 01/01/2020 έως 31/12/2020 για τις οποίες εκδώσαμε ξεχωριστή έκθεση ελέγχου, με ημερομηνία 27 Απριλίου 2021. Αγία Παρασκευή, 27 Απριλίου 2021 Ο Ορκωτός Ελεγκτής Λογιστής Ανδρέας Κωνσταντίνου ΑΜ ΣΟΕΛ: 30441 BDO Ορκωτοί Ελεγκτές Α.Ε. Λ. Μεσογείων 449, 153 43 Αγία Παρασκευή ΑΜ ΣΟΕΛ: 173

Περίληψη: Ως εκτελεστικά μέλη του ∆ιοικητικού Συμβουλίου της J&P-ΑΒΑΞ Α.Ε. (η «Εταιρεία»), και εξ όσων γνωρίζουμε, οι 1. Ιωάννου Χρήστος, Πρόεδρος και Εντεταλμένος Σύμβουλος 2. Κουβαράς Κωνσταντίνος, Αναπληρωτής Πρόεδρος και Εντεταλμένος Σύμβουλος 3. Μιτζάλης Κωνσταντίνος, ∆ιευθύνων Σύμβουλος δηλώνουμε ότι: • οι ετήσιες οικονομικές καταστάσεις για την περίοδο από 01.01.2020 έως 31.12.2020 οι οποίες καταρτίσθηκαν σύμφωνα με τα ισχύοντα ∆ιεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομκής Πληροφόρησης, απεικονίζουν κατά τρόπο αληθή τα στοιχεία του ενεργητικού και του παθητικού, την καθαρή θέση και τα αποτελέσματα χρήσεως της Εταιρείας, καθώς και των επιχειρήσεων που περιλαμβάνονται στην ενοποίηση του Ομίλου εκλαμβανομένων ως σύνολο, • η Ετήσια Έκθεση του ∆ιοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας απεικονίζει κατά τρόπο αληθή την εξέλιξη, τις επιδόσεις και τη θέση της Εταιρείας, καθώς και των επιχειρήσεων που περιλαμβάνονται στην ενοποίηση του Ομίλου εκλαμβανομένων ως σύνολο, συμπεριλαμβανομένης της περιγραφής των κυριοτέρων κινδύνων και αβεβαιοτήτων που αντιμετωπίζουν, καθώς και τις λοιπές πληροφορίες που απαιτούνται σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παράγραφο 2 του άρθρου 4 του Ν.3556/2007. Μαρούσι, 22 Απριλίου 2021 Ο ΠΡΟΕ∆ΡΟΣ & ΕΝΤΕΤΑΛΜΕΝΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Ο ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΠΡΟΕ∆ΡΟΣ & ΕΝΤΕΤΑΛΜΕΝΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ O ∆ΙΕΥΘΥΝΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΟΥ ΧΡΗΣΤΟΣ ∆.Τ.A. 889746 ΚΟΥΒΑΡΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Α.∆.Τ. ΑI 597426 ΜΙΤΖΑΛΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Α.∆.Τ. AN 033558