ΑΡ. Γ.Ε.Μ.Η.:346001000 ΑΡ.Μ.Α.Ε.: 7951/06/Β/86/85 ΑΥΛΩΝΑΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΘΕΣΗ ΝΤΡΑΣΕΖΑ Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2019 (1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019) Σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (ΔΠΧΑ) (όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση) Βεβαιώνεται ότι η παρούσα Ετήσια Οικονομική Έκθεση της χρήσης 2019 (1/1-31/12/2019) που συντάχθηκε σύμφωνα με το άρθρο 4 του Ν.3556/2007 και τις επ΄αυτού εκτελεστικές Αποφάσεις του Δ.Σ. της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, είναι εκείνη που εγκρίθηκε από το Διοικητικό Συμβούλιο της «ΕΛΤΟΝ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ» κατά την συνεδρίαση αυτού της 16ης Απριλίου 2020 και είναι αναρτημένη στο διαδίκτυο στην ηλεκτρονική διεύθυνση www.elton.gr, όπου και θα παραμείνει στην διάθεση του επενδυτικού κοινού για χρονικό διάστημα τουλάχιστον (5) ετών από την ημερομηνία συντάξεως και δημοσιοποίησής της. Στην ίδια ηλεκτρονική διεύθυνση (www.elton.gr) στις ξεχωριστές ενότητες των χωρών που δραστηριοποιείται ο Όμιλος ΕΛΤΟΝ υπάρχουν και οι Οικονομικές Καταστάσεις των θυγατρικών εταιρειών που ενοποιούνται. 1 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2019 (1/1/2019 -31/12/2019) ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Δηλώσεις Εκπροσώπων του Διοικητικού Συμβουλίου .................................................................................... 4 Ετήσια Έκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου για τη χρήση 2019 (1.1.2019-31.12.2019) (συμπεριλαμβάνουσα και την δήλωση Εταιρικής Διακυβέρνησης) ................................................................................................... 5 Έκθεση Ανεξάρτητου Ορκωτού Ελεγκτή Λογιστή .............................................................................. 51 Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις ............................................................................................................... 58 Σημειώσεις επί των Οικονομικών Καταστάσεων .......................................................................................... 63 1. Γενικές Πληροφορίες ...........................................................................................................................................63 2. Πλαίσιο κατάρτισης οικονομικών καταστάσεων.................................................................................................64 3. Διαχείριση κινδύνων ............................................................................................................................................83 4. Μεταβολές στις λογιστικές αρχές ........................................................................................................................89 5. Βασικές λογιστικές εκτιμήσεις και κρίσεις ..........................................................................................................92 6. Οικονομικές πληροφορίες κατά τομέα ...............................................................................................................92 7. Ενσώματες ακινητοποιήσεις ................................................................................................................................94 8. Άυλα περιουσιακά στοιχεία.................................................................................................................................96 9. Υπεραξία...............................................................................................................................................................97 10. Επενδύσεις σε θυγατρικές .................................................................................................................................99 11. Αναβαλλόμενος φόρος ....................................................................................................................................101 12. Λοιπά μη κυκλοφορούντα στοιχεία ενεργητικού............................................................................................103 13. Αποθέματα .......................................................................................................................................................103 14. Πελάτες και λοιπές εμπορικές απαιτήσεις ......................................................................................................104 15. Λοιπά κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία ................................................................................................105 16. Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα ταμειακών διαθεσίμων ........................................................................105 17. Ίδια Κεφάλαια ..................................................................................................................................................106 18. Δανειακές υποχρεώσεις...................................................................................................................................107 19. Υποχρεώσεις παροχών προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία...........................................................108 20. Επιχορηγήσεις ..................................................................................................................................................110 21. Προμηθευτές και Λοιπές υποχρεώσεις ...........................................................................................................110 22. Τρέχουσες Φορολογικές Υποχρεώσεις ............................................................................................................111 23. Κόστος πωληθέντων .......................................................................................................................................111 24. Έξοδα διοίκησης – διάθεσης...........................................................................................................................112 25. Λοιπά Έσοδα/Έξοδα Εκμετάλλευσης ...............................................................................................................112 26. Φόρος εισοδήματος .........................................................................................................................................113 2 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2019 (1/1/2019 -31/12/2019) 27. Κέρδη ανά μετοχή ............................................................................................................................................113 28. Ανέλεγκτες φορολογικά χρήσεις .....................................................................................................................114 29. Συναλλαγές με συνδεδεμένα μέρη..................................................................................................................114 30. Αριθμός απασχολούμενου προσωπικού .........................................................................................................117 31. Ενδεχόμενες Απαιτήσεις – Υποχρεώσεις .........................................................................................................117 32. Αμοιβές Ελεγκτών ............................................................................................................................................118 33. Υφιστάμενα Εμπράγματα Βάρη .......................................................................................................................118 34. Γεγονότα μετά την ημερομηνία του ισολογισμού...........................................................................................118 Στοιχεία και Πληροφορίες χρήσεως 2019 (1η Ιανουαρίου 2019 έως 31η Δεκεμβρίου 2019)........................ 120 3 50 Έκθεση Ανεξάρτητου Ορκωτού Ελεγκτή Λογιστή Προς τους Μετόχους της εταιρείας «ΕΛΤΟΝ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Α.Ε.Β.Ε.» Έκθεση Ελέγχου επί των Εταιρικών και Ενοποιημένων Οικονομικών Καταστάσεων Γνώμη Έχουμε ελέγξει τις συνημμένες εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις της εταιρείας «ΕΛΤΟΝ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Α.Ε.Β.Ε.» (η Εταιρεία), οι οποίες αποτελούνται από την εταιρική και ενοποιημένη κατάσταση οικονομικής θέσης της 31ης Δεκεμβρίου 2019, τις εταιρικές και ενοποιημένες καταστάσεις συνολικού εισοδήματος, μεταβολών ιδίων κεφαλαίων και ταμειακών ροών της χρήσεως που έληξε την ημερομηνία αυτή, καθώς και περίληψη σημαντικών λογιστικών αρχών και μεθόδων και λοιπές επεξηγηματικές πληροφορίες. Κατά τη γνώμη μας, οι συνημμένες εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις παρουσιάζουν εύλογα, από κάθε ουσιώδη άποψη, την οικονομική θέση της εταιρείας «ΕΛΤΟΝ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Α.Ε.Β.Ε.» και των θυγατρικών αυτής (ο Όμιλος) κατά την 31 η Δεκεμβρίου 2019, τη χρηματοοικονομική τους επίδοση και τις ταμειακές τους ροές για τη χρήση που έληξε την ημερομηνία αυτή σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς, όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Βάση γνώμης Διενεργήσαμε τον έλεγχό μας σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Ελέγχου (ΔΠΕ) όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία. Οι ευθύνες μας, σύμφωνα με τα πρότυπα αυτά περιγράφονται περαιτέρω στην ενότητα της έκθεσής μας “Ευθύνες ελεγκτή για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων”. Είμαστε ανεξάρτητοι από την Εταιρεία και τις ενοποιούμενες θυγατρικές της, καθ’ όλη τη διάρκεια του διορισμού μας, σύμφωνα με τον Κώδικα Δεοντολογίας για Επαγγελματίες Ελεγκτές του Συμβουλίου Διεθνών Προτύπων Δεοντολογίας Ελεγκτών, όπως αυτός έχει ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία και τις απαιτήσεις δεοντολογίας που σχετίζονται με τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων στην Ελλάδα και έχουμε εκπληρώσει τις δεοντολογικές μας υποχρεώσεις σύμφωνα με τις απαιτήσεις της ισχύουσας νομοθεσίας και του προαναφερόμενου Κώδικα Δεοντολογίας. Πιστεύουμε ότι τα ελεγκτικά τεκμήρια που έχουμε αποκτήσει είναι επαρκή και κατάλληλα να παρέχουν βάση για τη γνώμη μας. 51 Σημαντικότερα θέματα ελέγχου Τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου είναι εκείνα τα θέματα που, κατά την επαγγελματική μας κρίση, ήταν εξέχουσας σημασίας στον έλεγχό μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων της ελεγχόμενης χρήσεως. Τα θέματα αυτά και οι σχετιζόμενοι κίνδυνοι ουσιώδους ανακρίβειας αντιμετωπίστηκαν στο πλαίσιο του ελέγχου των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων ως σύνολο, για τη διαμόρφωση της γνώμης μας επί αυτών και δεν εκφέρουμε ξεχωριστή γνώμη για τα θέματα αυτά. Σημαντικότερο θέμα ελέγχου Αντιμετώπιση ελεγκτικού θέματος Απομείωση επενδύσεων σε θυγατρικές (Εταιρικές οικονομικές καταστάσεις) Την 31.12.2019 η λογιστική αξία των επενδύσεων σε θυγατρικές στις εταιρικές οικονομικές καταστάσεις ανέρχεται σε € 13.491 χιλ. (€ 13.191 χιλ. κατά την 31.12.2018). Η ελεγκτική μας προσέγγιση σχετικά με την απομείωση των επενδύσεων σε θυγατρικές περιέλαβε μεταξύ των άλλων και τις ακόλουθες ελεγκτικές διαδικασίες: Οι επενδύσεις της Εταιρείας σε θυγατρικές της αποτιμώνται στο κόστος κτήσεως. Η Διοίκηση εξετάζει σε ετήσια βάση εάν υπάρχουν ενδείξεις απομείωσης των επενδύσεων σε θυγατρικές. Εάν μια επένδυση πρέπει να αποµειωθεί, η Εταιρεία υπολογίζει το ποσό της απομείωσης ως τη διαφορά μεταξύ του ανακτήσιμου ποσού της επένδυσης και της λογιστικής αξίας. - Λάβαμε τις εκτιμήσεις της Διοίκησης και εξετάσαμε εάν υπάρχουν ενδείξεις απομείωσης για κάθε μια επένδυση σε θυγατρικές εταιρείες, λαμβάνοντας υπόψη τις περιπτώσεις όπου προέκυψαν ζημίες εκμετάλλευσης οι οποίες επιβάρυναν την ελεγχόμενη χρήση. Η Διοίκηση προσδιορίζει την ανακτήσιµη αξία ως το μεγαλύτερο ποσό μεταξύ της αξίας χρήσης και της εύλογης αξίας μειούμενης µε το απαιτούμενο για την εκποίηση κόστος σύμφωνα µε τις προβλέψεις του Διεθνούς Λογιστικού Προτύπου 36. Ο προσδιορισμός της αξίας χρήσης βασίζεται σε εκτιμήσεις της Διοίκησης και παραδοχές, όπως οι μελλοντικές ταμειακές ροές και αποδόσεις κάθε θυγατρικής εταιρείας και τα προεξοφλητικά επιτόκια που εφαρμόζονται στις προβλεπόμενες ταμειακές ροές. Επιπλέον, οι παραδοχές αυτές ποικίλουν λόγω των διαφορετικών συνθηκών της αγοράς στις χώρες που δραστηριοποιείται ο Όμιλος. Θεωρούμε το ανωτέρω θέμα ως ένα από τα σημαντικότερα, τόσο λόγω του σημαντικού μεγέθους των επενδύσεων σε θυγατρικές, όσο και λόγω των εκτιμήσεων και παραδοχών που χρησιμοποίησε η Διοίκηση στα πλαίσια του ελέγχου απομείωσης που διενεργήθηκε για τις συμμετοχές αυτές. - Διενεργήσαμε συζητήσεις με τη Διοίκηση της Εταιρείας και αξιολογήσαμε τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου που σχετίζονται με την διενέργεια του ελέγχου απομείωσης των επενδύσεων σε θυγατρικές. - Αξιολογήσαμε την καταλληλότητα του μοντέλου της αξίας χρήσης, καθώς και των παραδοχών που χρησιμοποιήθηκαν. Κατά την αξιολόγηση αυτή : - Εξετάσαμε τα συμπεράσματα σχετικά με την καταλληλόλητα του μοντέλου και του προεξοφλητικού επιτοκίου που χρησιμοποιήθηκε. - Εξετάσαμε τις εισροές που χρησιμοποιήθηκαν για τον προσδιορισμό των παραδοχών στο μοντέλο και επιβεβαιώσαμε τη λογικότητά τους ύστερα από αντιπαραβολή με πληροφορίες της εξωτερικής αγοράς, πηγές τρίτων μερών, συμπεριλαμβανομένων εκθέσεων αναλυτών και ιστορικά διαθέσιμων πληροφοριών της Εταιρείας. - Ελέγξαμε τη μαθηματική ακρίβεια του μοντέλου. - Αξιολογήσαμε 52 την επάρκεια και την Σημαντικότερο θέμα ελέγχου Πληροφορίες σχετικά με τις διαδικασίες απομείωσης των επενδύσεων σε θυγατρικές εταιρείες, αναφέρονται στην σημείωση 10 των οικονομικών καταστάσεων. Αντιμετώπιση ελεγκτικού θέματος καταλληλότητα των γνωστοποιήσεων στη σημείωση 10 των οικονομικών καταστάσεων. Ανακτησιμότητα εμπορικών απαιτήσεων Την 31.12.2019, οι απαιτήσεις από πελάτες του Ομίλου ανέρχονται σε € 45.598 χιλ. (€43.024 χιλ. την 31.12.2018). Οι ελεγκτικές μας διαδικασίες σχετικά με την ανακτησιμότητα των εμπορικών απαιτήσεων περιλάμβαναν, μεταξύ άλλων και τις ακόλουθες: Στην περίπτωση της αφερεγγυότητας των πελατών, ο Όμιλος εκτίθεται σε αυξημένο πιστωτικό κίνδυνο όταν οι πελάτες αδυνατούν να ανταπεξέλθουν στις συμβατικές τους υποχρεώσεις. - Κατανοήσαμε και εξετάσαμε τις διαδικασίες πιστωτικού ελέγχου του Ομίλου, καθώς και τις βασικές δικλίδες εσωτερικού ελέγχου που αφορούν στη χορήγηση πιστώσεων στους πελάτες. Η Διοίκηση για να εκτιμήσει το ποσό της απομείωσης των εμπορικών της απαιτήσεων, αξιολογεί την ανακτησιμότητα των εμπορικών απαιτήσεων επισκοπώντας την ληκτότητα των υπολοίπων των πελατών, το πιστωτικό ιστορικό τους και την διευθέτηση των μεταγενέστερων πληρωμών σύμφωνα με τον εκάστοτε διακανονισμό. - Εκτιμήσαμε τις παραδοχές, τη μεθοδολογία και το μοντέλο που χρησιμοποιήθηκε από τον Όμιλο για τον προσδιορισμό της ανακτησιμότητας των εμπορικών απαιτήσεων ή του χαρακτηρισμού τους ως επισφαλείς. Λόγω του σημαντικού ύψους του κονδυλίου, αλλά και της κρίσης και των εκτιμήσεων που απαιτήθηκαν από την πλευρά της Διοίκησης για το ανωτέρω θέμα, θεωρούμε ότι αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου. Πληροφορίες σχετικά με τις λογιστικές πολιτικές του Ομίλου αναφορικά με τις εμπορικές απαιτήσεις, αναφέρονται στην σημείωση 2.10 και 14 των οικονομικών καταστάσεων. - Αξιολογήσαμε την επίπτωση από την εφαρμογή του ΔΠΧΑ 9 στην κλειόμενη χρήση, η οποία οδήγησε σε αντίστοιχη προσαρμογή της λογιστικής πολιτικής της Εταιρείας και του Ομίλου για την αντιμετώπιση των ζημιών απομείωσης για τις εμπορικές απαιτήσεις. - Εξετάσαμε τις απαντητικές επιστολές των δικηγόρων, για τον εντοπισμό τυχόν θεμάτων που υποδεικνύουν υπόλοιπα εμπορικών απαιτήσεων μη ανακτήσιμα στο μέλλον. - Εξετάσαμε τη ληκτότητα των υπολοίπων των εμπορικών απαιτήσεων στο τέλος της χρήσης και για να εντοπίσουμε τυχόν οφειλέτες με οικονομική δυσχέρεια. - Εξετάσαμε τον υπολογισμό της απομείωσης των εμπορικών απαιτήσεων λαμβάνοντας υπόψη συγκεκριμένες παραμέτρους για οφειλέτες, όπως την ληκτότητα υπολοίπων, τους μεγάλους οφειλέτες και τους οφειλέτες υψηλού κινδύνου. - Αξιολογήσαμε την επάρκεια και την καταλληλότητα των γνωστοποιήσεων στη σημείωση 14 των οικονομικών καταστάσεων. 53 Άλλες πληροφορίες Η διοίκηση είναι υπεύθυνη για τις άλλες πληροφορίες. Οι άλλες πληροφορίες περιλαμβάνονται στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου, για την οποία γίνεται σχετική αναφορά στην “Έκθεση επί Άλλων Νομικών και Κανονιστικών Απαιτήσεων”, στις Δηλώσεις των Μελών του Διοικητικού Συμβουλίου, αλλά δεν περιλαμβάνουν τις οικονομικές καταστάσεις και την έκθεση ελέγχου επί αυτών. Η γνώμη μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων δεν καλύπτει τις άλλες πληροφορίες και δεν εκφράζουμε με τη γνώμη αυτή οποιασδήποτε μορφής συμπέρασμα διασφάλισης επί αυτών. Σε σχέση με τον έλεγχό μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων, η ευθύνη μας είναι να αναγνώσουμε τις άλλες πληροφορίες και με τον τρόπο αυτό, να εξετάσουμε εάν οι άλλες πληροφορίες είναι ουσιωδώς ασυνεπείς με τις εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις ή τις γνώσεις που αποκτήσαμε κατά τον έλεγχο ή αλλιώς φαίνεται να είναι ουσιωδώς εσφαλμένες. Εάν, με βάση τις εργασίες που έχουμε εκτελέσει, καταλήξουμε στο συμπέρασμα ότι υπάρχει ουσιώδες σφάλμα σε αυτές τις άλλες πληροφορίες, είμαστε υποχρεωμένοι να αναφέρουμε το γεγονός αυτό. Δεν έχουμε τίποτα να αναφέρουμε σχετικά με το θέμα αυτό. Ευθύνες της διοίκησης και των υπευθύνων για τη διακυβέρνηση επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων Η διοίκηση έχει την ευθύνη για την κατάρτιση και εύλογη παρουσίαση των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως και για εκείνες τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου που η διοίκηση καθορίζει ως απαραίτητες, ώστε να καθίσταται δυνατή η κατάρτιση των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων απαλλαγμένων από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος. Κατά την κατάρτιση των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων, η διοίκηση είναι υπεύθυνη για την αξιολόγηση της ικανότητας της Εταιρείας και του Ομίλου να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους, γνωστοποιώντας όπου συντρέχει τέτοια περίπτωση, τα θέματα που σχετίζονται με τη συνεχιζόμενη δραστηριότητα και τη χρήση της λογιστικής αρχής της συνεχιζόμενης δραστηριότητας, εκτός και εάν η διοίκηση είτε προτίθεται να ρευστοποιήσει την Εταιρεία και τον Όμιλο ή να διακόψει τη δραστηριότητά τους ή δεν έχει άλλη ρεαλιστική εναλλακτική επιλογή από το να προβεί σ’ αυτές τις ενέργειες. Η Επιτροπή Ελέγχου (άρθ. 44 Ν. 4449/2017) της Εταιρείας έχει την ευθύνη εποπτείας της διαδικασίας χρηματοοικονομικής αναφοράς της Εταιρείας και του Ομίλου. 54 Ευθύνες ελεγκτή για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων Οι στόχοι μας είναι να αποκτήσουμε εύλογη διασφάλιση για το κατά πόσο οι εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις, στο σύνολο τους, είναι απαλλαγμένες από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος και να εκδώσουμε έκθεση ελεγκτή, η οποία περιλαμβάνει τη γνώμη μας. Η εύλογη διασφάλιση συνιστά διασφάλιση υψηλού επιπέδου, αλλά δεν είναι εγγύηση ότι ο έλεγχος που διενεργείται σύμφωνα με τα ΔΠΕ, όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία, θα εντοπίζει πάντα ένα ουσιώδες σφάλμα, όταν αυτό υπάρχει. Σφάλματα δύναται να προκύψουν από απάτη ή από λάθος και θεωρούνται ουσιώδη όταν, μεμονωμένα ή αθροιστικά, θα μπορούσε εύλογα να αναμένεται ότι θα επηρέαζαν τις οικονομικές αποφάσεις των χρηστών, που λαμβάνονται με βάση αυτές τις εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις. Ως καθήκον του ελέγχου, σύμφωνα με τα ΔΠΕ όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία, ασκούμε επαγγελματική κρίση και διατηρούμε επαγγελματικό σκεπτικισμό καθ’ όλη τη διάρκεια του ελέγχου. Επίσης: • Εντοπίζουμε και αξιολογούμε τους κινδύνους ουσιώδους σφάλματος στις εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος, σχεδιάζοντας και διενεργώντας ελεγκτικές διαδικασίες που ανταποκρίνονται στους κινδύνους αυτούς και αποκτούμε ελεγκτικά τεκμήρια που είναι επαρκή και κατάλληλα για να παρέχουν βάση για τη γνώμη μας. Ο κίνδυνος μη εντοπισμού ουσιώδους σφάλματος που οφείλεται σε απάτη είναι υψηλότερος από αυτόν που οφείλεται σε λάθος, καθώς η απάτη μπορεί να εμπεριέχει συμπαιγνία, πλαστογραφία, εσκεμμένες παραλείψεις, ψευδείς διαβεβαιώσεις ή παράκαμψη των δικλίδων εσωτερικού ελέγχου. • Κατανοούμε τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου που σχετίζονται με τον έλεγχο, με σκοπό το σχεδιασμό ελεγκτικών διαδικασιών κατάλληλων για τις περιστάσεις, αλλά όχι με σκοπό τη διατύπωση γνώμης επί της αποτελεσματικότητας των δικλίδων εσωτερικού ελέγχου της Εταιρείας και του Ομίλου. • Αξιολογούμε την καταλληλότητα των λογιστικών αρχών και μεθόδων που χρησιμοποιήθηκαν και το εύλογο των λογιστικών εκτιμήσεων και των σχετικών γνωστοποιήσεων που έγιναν από τη διοίκηση. • Αποφαινόμαστε για την καταλληλότητα της χρήσεως από τη διοίκηση της λογιστικής αρχής της συνεχιζόμενης δραστηριότητας και με βάση τα ελεγκτικά τεκμήρια που αποκτήθηκαν για το εάν υπάρχει ουσιώδης αβεβαιότητα σχετικά με γεγονότα ή συνθήκες που μπορεί να υποδηλώνουν ουσιώδη αβεβαιότητα ως προς την ικανότητα της Εταιρείας και του Ομίλου να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους. Εάν συμπεράνουμε ότι υφίσταται ουσιώδης αβεβαιότητα, είμαστε υποχρεωμένοι στην έκθεση ελεγκτή να επιστήσουμε την προσοχή στις σχετικές γνωστοποιήσεις των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων ή εάν αυτές οι γνωστοποιήσεις είναι ανεπαρκείς να διαφοροποιήσουμε τη γνώμη μας. Τα συμπεράσματά μας βασίζονται σε ελεγκτικά τεκμήρια που αποκτώνται μέχρι την 55 ημερομηνία της έκθεσης ελεγκτή. Ωστόσο, μελλοντικά γεγονότα ή συνθήκες ενδέχεται να έχουν ως αποτέλεσμα η Εταιρεία και ο Όμιλος να παύσουν να λειτουργούν ως συνεχιζόμενη δραστηριότητα. • Αξιολογούμε τη συνολική παρουσίαση, τη δομή και το περιεχόμενο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων, συμπεριλαμβανομένων των γνωστοποιήσεων, καθώς και το κατά πόσο οι εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις απεικονίζουν τις υποκείμενες συναλλαγές και τα γεγονότα με τρόπο που επιτυγχάνεται η εύλογη παρουσίαση. • Αποκτούμε επαρκή και κατάλληλα ελεγκτικά τεκμήρια αναφορικά με την χρηματοοικονομική πληροφόρηση των οντοτήτων ή των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων εντός του Ομίλου για την έκφραση γνώμης επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων. Είμαστε υπεύθυνοι για την καθοδήγηση, την επίβλεψη και την εκτέλεση του ελέγχου της Εταιρείας και των θυγατρικών της. Παραμένουμε αποκλειστικά υπεύθυνοι για την ελεγκτική μας γνώμη. Μεταξύ άλλων θεμάτων, κοινοποιούμε στους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση, το σχεδιαζόμενο εύρος και το χρονοδιάγραμμα του ελέγχου, καθώς και σημαντικά ευρήματα του ελέγχου, συμπεριλαμβανομένων όποιων σημαντικών ελλείψεων στις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου εντοπίζουμε κατά τη διάρκεια του ελέγχου μας. Επιπλέον, δηλώνουμε προς τους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση ότι έχουμε συμμορφωθεί με τις σχετικές απαιτήσεις δεοντολογίας περί ανεξαρτησίας και γνωστοποιούμε προς αυτούς όλες τις σχέσεις και άλλα θέματα που μπορεί εύλογα να θεωρηθεί ότι επηρεάζουν την ανεξαρτησία μας και τα σχετικά μέτρα προστασίας, όπου συντρέχει περίπτωση. Από τα θέματα που γνωστοποιήθηκαν στους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση, καθορίζουμε τα θέματα εκείνα που ήταν εξέχουσας σημασίας για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων της ελεγχόμενης χρήσεως και ως εκ τούτου αποτελούν τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου. Έκθεση επί Άλλων Νομικών και Κανονιστικών Απαιτήσεων 1. Έκθεση Διαχείρισης Διοικητικού Συμβουλίου Λαμβάνοντας υπόψη ότι η διοίκηση έχει την ευθύνη για την κατάρτιση της Έκθεσης Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου και της Δήλωσης Εταιρικής Διακυβέρνησης που περιλαμβάνεται στην έκθεση αυτή, κατ’ εφαρμογή των διατάξεων της παραγράφου 5 του άρθρου 2 του Ν. 4336/2015 (μέρος Β), σημειώνουμε ότι: α) Στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου περιλαμβάνεται δήλωση εταιρικής διακυβέρνησης, η οποία παρέχει τα πληροφοριακά στοιχεία που ορίζονται στο άρθρο 152 του Ν. 4548/2018. 56 β) Κατά τη γνώμη μας η Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου έχει καταρτισθεί σύμφωνα με τις ισχύουσες νομικές απαιτήσεις των άρθρων 150-151 και 153-154 και της παραγράφου 1 (περιπτώσεις γ’ και δ’) του άρθρου 152 του Ν. 4548/2018 και το περιεχόμενο αυτής αντιστοιχεί με τις συνημμένες οικονομικές καταστάσεις της χρήσεως που έληξε την 31/12/2019. γ) Με βάση τη γνώση που αποκτήσαμε κατά το έλεγχό μας, για την εταιρεία «ΕΛΤΟΝ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Α.Ε.Β.Ε.» και το περιβάλλον της, δεν έχουμε εντοπίσει ουσιώδεις ανακρίβειες στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού της Συμβουλίου. 2. Συμπληρωματική Έκθεση προς την Επιτροπή Ελέγχου Η γνώμη μας επί των συνημμένων εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων είναι συνεπής με τη Συμπληρωματική Έκθεσή μας προς την Επιτροπή Ελέγχου της Εταιρείας, που προβλέπεται από το άρθρο 11 του κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) αριθ. 537/2014. 3. Παροχή Μη Ελεγκτικών Υπηρεσιών Δεν παρείχαμε στην Εταιρεία και τις θυγατρικές της μη ελεγκτικές υπηρεσίες που απαγορεύονται σύμφωνα με το άρθρο 5 του κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) αριθ. 537/2014 ή λοιπές επιτρεπόμενες μη ελεγκτικές υπηρεσίες. 4. Διορισμός Ελεγκτή Διοριστήκαμε για πρώτη φορά ως Ορκωτοί Ελεγκτές Λογιστές της Εταιρείας με την από 22/06/2011 απόφαση της ετήσιας τακτικής γενικής συνέλευσης των μετόχων. Έκτοτε ο διορισμός μας έχει αδιαλείπτως ανανεωθεί για μια συνολική περίοδο εννέα ετών με βάση τις κατ’ έτος λαμβανόμενες αποφάσεις της τακτικής γενικής συνέλευσης. Αθήνα, 22 Απριλίου 2020 ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΣΑΒΑΔΗΣ Ορκωτός Ελεγκτής Λογιστής Α.Μ. ΣΟΕΛ 33391 ΣΟΛ Α.Ε. Μέλος Δικτύου Crowe Global Φωκ. Νέγρη 3, 112 57 Αθήνα Α.Μ. ΣΟΕΛ 125 57 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2019 (1/1/2019 -31/12/2019) Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΣΗΣ (Ποσά εκφρασμένα σε ευρώ) Σημ. Ο ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2019 31/12/2018 H ΕΤΑΙΡΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ Μη Κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία Ιδιοχρησιμοποιούμενα ενσώματα πάγια στοιχεία Δικαιώματα χρήσης παγίων Άύλα περιουσιακά στοιχεία Υπεραξία Επενδύσεις σε Θυγατρικές Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις Λοιπά μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία 7 4 8 9 10 11 12 16.755.458 1.662.712 2.293.632 712.150 0 609.907 60.813 22.094.672 17.432.133 0 2.448.983 712.150 0 586.316 115.711 21.295.292 10.338.883 777.114 2.171.302 0 13.491.326 609.907 54.472 27.443.004 10.730.890 0 2.333.435 0 13.191.326 568.072 65.542 26.889.265 Κυκλοφορούντα Περιουσιακά Στοιχεία Αποθέματα Απαιτήσεις από πελάτες Λοιπά κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα 13 14 15 16 23.142.164 45.598.443 2.647.485 2.335.676 73.723.768 95.818.440 23.500.458 43.024.454 2.209.875 2.630.590 71.365.377 92.660.670 11.945.863 34.309.259 2.327.581 1.280.884 49.863.587 77.306.591 13.338.677 31.320.731 1.941.034 1.707.721 48.308.163 75.197.428 17.1 17.1 17.2 17.2 13.899.697 133.417 2.714.468 36.127.466 13.899.697 133.417 2.907.341 34.598.405 13.899.697 133.417 3.156.413 31.277.744 13.899.697 133.417 2.983.154 29.838.383 52.875.048 51.538.861 48.467.271 46.854.651 271.583 53.146.631 247.295 51.786.156 0 48.467.271 0 46.854.651 18 3.1 19 20 11 5.513.034 776.133 605.198 588.297 131.908 215.555 7.830.126 8.643.140 0 540.832 657.399 88.162 0 9.929.533 4.625.000 562.237 605.198 588.297 0 0 6.380.733 7.593.467 0 540.832 657.399 0 0 8.791.698 18 3.1 21 22 21 17.642.850 634.466 12.743.003 2.282.828 1.538.537 34.841.684 14.082.749 0 12.680.746 2.804.369 1.377.116 30.944.981 9.955.848 227.060 8.916.226 2.149.897 1.209.557 22.458.588 6.990.587 0 8.816.780 2.685.758 1.057.953 19.551.079 Σύνολο Υποχρεώσεων (δ) 42.671.809 40.874.514 28.839.320 28.342.777 ΣΥΝΟΛΟ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ (γ)+(δ) 95.818.440 92.660.670 77.306.591 75.197.428 ΣΥΝΟΛΟ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ ΙΔΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ Κεφάλαια και αποθεματικά Μετοχικό κεφάλαιο Υπερ Το Άρτιο Λοιπά αποθεματικά Κέρδη εις νέο Σύνολο ιδίων κεφαλαίων ιδιοκτητών μητρικής (α) Μη ελέγχουσες συμμετοχές (β) Σύνολο ιδίων κεφαλαίων (γ)=(α)+(β) ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ Μακροπρόθεσμες Υποχρεώσεις Μακροπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις Υποχρεώσεις από μισθώσεις Προβλέψεις για παροχές στους εργαζόμενους Επιχορηγήσεις περιουσιακών στοιχείων Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις Λοιπές μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις Σύνολο Μακροπροθέσμων Υποχρεώσεων Βραχυπρόθεσμες Υποχρεώσεις Βραχυπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις Υποχρεώσεις από μισθώσεις Προμηθευτές Τρέχουσες Φορολογικές υποχρεώσεις Λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις Σύνολο Βραχυπροθέσμων Υποχρεώσεων Οι ακολουθούμενες σημειώσεις αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της συνοπτικής χρηματοοικονομικής πληροφόρησης 58 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2019 (1/1/2019 -31/12/2019) ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΣΥΝΟΛΙΚΩΝ ΕΣΟΔΩΝ (Ποσά εκφρασμένα σε ευρώ) Κύκλος εργασιών Κόστος Πωληθέντων Μικτό Κέρδος Άλλα έσοδα εκμετάλλευσης Έξοδα διάθεσης Έξοδα διοίκησης Άλλα έξοδα εκμετάλλευσης Κέρδη Προ Φόρων Χρηματοδοτικών και επενδυτικών Αποτελεσμάτων Χρηματοοικονομικά Έσοδα Χρηματοοικονομικά Έξοδα Κέρδη προ φόρων Φόρος εισοδήματος Καθαρά Κέρδη/(Ζημιές) χρήσεως (Α) Κατανεμημένα σε : Ιδιοκτήτες μητρικής Μη ελέγχουσες συμμετοχές Λοιπά συνολικά έσοδα: Στοιχεία που δεν θα ανακατατάσσονται μεταγενέστερα στα αποτελέσματα Επίδραση μεταβολής φορολογικού συντελεστή Αναλογιστικά κέρδη / (ζημιές) από συνταξιοδοτικά προγράμματα καθορισμένων παροχών Αναβαλλόμενοι φόροι αναλογιστικών κερδών / (ζημιών) συνταξιοδοτικών προγραμμάτων καθορισμένων παροχών Στοιχεία που ανακατατάσσονται μεταγενέστερα στα αποτελέσματα Επίδραση ισοτιμιών από την μετατροπή οικονομικών καταστάσεων θυγατρικών εταιρειών σε ξένο νόμισμα Λοιπά συνολικά εισοδήματα περιόδου μετά από φόρους (Β) Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα μετά από φόρους (Α+Β) Κατανεμημένα σε : Ιδιοκτήτες μητρικής Μη ελέγχουσες συμμετοχές Αποσβέσεις περιόδου Κέρδη Προ Φόρων Χρηματοδοτικών, Επενδυτικών Αποτελεσμάτων και Αποσβέσεων Κέρδη μετά από φόρους ανά μετοχή - βασικά (σε € ) Ο ΟΜΙΛΟΣ Σημ. 6 23 25 24 24 25 26 27 27 H ΕΤΑΙΡΙΑ 1/1 - 31/12/2019 131.219.811 110.895.598 20.324.213 1/1 - 31/12/2018 132.709.642 112.036.254 20.673.388 1/1 - 31/12/2019 86.677.971 73.405.012 13.272.959 1/1 - 31/12/2018 85.678.302 72.153.305 13.524.997 971.639 (10.016.774) (4.297.878) (960.610) 455.983 (10.332.585) (3.796.925) (698.578) 300.569 (5.784.380) (2.622.549) (281.388) 196.214 (6.006.274) (2.245.889) (77.907) 6.020.590 6.301.282 4.885.211 5.391.140 291.690 (1.600.265) 4.712.015 (1.311.821) 182.192 (1.369.405) 5.114.069 (1.622.545) 977 (571.966) 4.314.222 (1.066.238) 5.750 (657.055) 4.739.834 (1.461.084) 3.400.194 3.491.524 3.247.984 3.278.750 3.352.694 47.500 3.465.124 26.400 3.247.984 0 3.278.750 0 (1.129) (3.966) (1.129) (3.966) (34.104) (13.696) (34.104) (13.696) 8.184 3.424 8.184 3.424 (404.355) (371.275) 0 0 (431.403) (385.514) (27.048) (14.238) 2.968.791 3.106.011 3.220.936 3.264.512 2.992.003 (23.212) 2.968.791 1.633.103 3.191.801 (85.790) 3.106.011 961.751 3.220.936 0 3.220.936 868.719 3.264.512 0 3.264.512 616.986 7.653.693 7.263.033 5.753.930 6.008.126 0,1254 0,1296 0,1215 0,1227 Οι ακολουθούμενες σημειώσεις αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της συνοπτικής χρηματοοικονομικής πληροφόρησης 59 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2019 (1/1/2019 -31/12/2019) ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ (Ποσά εκφρασμένα σε ευρώ) Υπόλοιπο την 1η Ιανουαρίου 2018 Επίδραση από την υιοθέτηση του ΔΠΧΑ 9 Αναπροσαρμοσμένο υπόλοιπο την 1η Ιανουαρίου 2018 Κέρδη χρήσης Λοιπά συνολικά εισοδήματα Συγκεντρωτικά συνολικά εισοδήματα Διανομή μερισμάτων Σχηματισμός Τακτικού Αποθεματικού Υπόλοιπο την 31η Δεκεμβρίου 2018 Υπόλοιπο την 1η Ιανουαρίου 2019 Επίδραση από την υιοθέτηση του ΔΠΧΑ 16 Αναπροσαρμοσμένο υπόλοιπο την 1η Ιανουαρίου 2019 Κέρδη χρήσης Λοιπά συνολικά εισοδήματα Συγκεντρωτικά συνολικά εισοδήματα Διανομή μερισμάτων Σχηματισμός Τακτικού Αποθεματικού Υπόλοιπο την 31η Δεκεμβρίου 2019 Ο ΟΜΙΛΟΣ Διαφορά από έκδοση μετοχών Υπέρ το Άρτιο Μετοχικό Κεφάλαιο Λοιπά Αποθεματικά Κέρδη εις νέο Σύνολο Μη ελέγχουσες συμμετοχές Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων 13.899.697 133.417 3.022.001 33.006.891 50.062.006 333.085 50.395.091 0 0 0 (645.739) (645.739) 0 (645.739) 13.899.697 133.417 3.022.001 32.361.152 49.416.267 333.085 49.749.353 0 0 0 3.465.124 3.465.124 26.400 3.491.524 0 0 (259.085) (14.238) (273.323) (112.190) (385.514) 0 0 (259.085) 3.450.886 3.191.801 (85.790) 3.106.011 0 0 0 (1.069.207) (1.069.207) 0 (1.069.207) 0 0 144.425 (144.425) 0 0 0 13.899.697 133.417 2.907.341 34.598.405 51.538.861 247.295 51.786.156 13.899.697 133.417 2.907.341 34.598.405 51.538.861 247.295 51.786.156 0 0 0 (4.505) (4.505) 0 (4.505) 13.899.697 133.417 2.907.341 34.593.901 51.534.356 247.295 51.781.651 0 0 0 3.352.694 3.352.694 47.500 3.400.194 0 0 (381.143) (27.048) (408.191) (23.212) (431.403) 0 0 (381.143) 3.325.646 2.944.503 24.288 2.968.791 0 0 0 (1.603.811) (1.603.811) 0 (1.603.811) 0 0 188.270 (188.270) 0 0 0 13.899.697 133.417 2.714.468 36.127.466 52.875.048 271.583 53.146.631 Οι ακολουθούμενες σημειώσεις αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της συνοπτικής χρηματοοικονομικής πληροφόρησης 60 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2019 (1/1/2019 -31/12/2019) ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ (Ποσά εκφρασμένα σε ευρώ) Υπόλοιπο την 1η Ιανουαρίου 2018 Η ΕΤΑΙΡΙΑ Διαφορά από έκδοση μετοχών Υπερ το Αρτιο Μετοχικό Κεφάλαιο 13.899.697 Λοιπά Αποθεματικά 133.417 2.838.728 Επίδραση από την υιοθέτηση του ΔΠΧΑ 9 Αναπροσαρμοσμένο υπόλοιπο την 1η Ιανουαρίου 2018 Κέρδη εις νέο Σύνολο 27.850.893 44.722.736 (63.390) (63.390) 13.899.697 133.417 2.838.728 27.787.504 44.659.346 Κέρδη χρήσης 0 0 0 3.278.750 3.278.750 Λοιπά συνολικά εισοδήματα 0 0 0 (14.238) (14.238) Συγκεντρωτικά συνολικά εισοδήματα 0 0 0 3.264.512 3.264.512 Διανομή μερισμάτων 0 0 0 (1.069.207) (1.069.207) Σχηματισμός Τακτικού Αποθεματικού 0 0 144.425 (144.425) 0 Υπόλοιπο την 31η Δεκεμβρίου 2018 13.899.697 133.417 2.983.154 29.838.383 46.854.651 Υπόλοιπο την 1η Ιανουαρίου 2019 13.899.697 133.417 2.983.154 29.838.383 46.854.651 0 0 0 (4.505) (4.505) 13.899.697 133.417 2.983.154 29.833.878 46.850.146 Κέρδη χρήσης 0 0 0 3.247.984 3.247.984 Λοιπά συνολικά εισοδήματα 0 0 0 (27.048) (27.048) Συγκεντρωτικά συνολικά εισοδήματα 0 0 0 3.220.936 3.220.936 Διανομή μερισμάτων 0 0 0 (1.603.811) (1.603.811) Σχηματισμός Τακτικού Αποθεματικού 0 0 173.260 (173.260) 0 13.899.697 133.417 3.156.413 31.277.744 48.467.271 Επίδραση από την υιοθέτηση του ΔΠΧΑ 16 Αναπροσαρμοσμένο υπόλοιπο την 1η Ιανουαρίου 2019 Υπόλοιπο την 31η Δεκεμβρίου 2019 Οι ακολουθούμενες σημειώσεις αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της συνοπτικής χρηματοοικονομικής πληροφόρησης 61 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2019 (1/1/2019 -31/12/2019) ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΑΜΕΙΑΚΩΝ ΡΟΩΝ (έμμεση μέθοδος) Ο ΟΜΙΛΟΣ 1/1 31/12/2018 1/1 31/12/2019 1/1 31/12/2018 4.712.015 5.114.069 4.314.222 4.739.834 1.702.204 1.030.229 937.820 686.088 Αποσβέσεις επιχορηγήσεων (69.102) (69.102) (69.102) (69.102) Προβλέψεις 428.071 925.960 333.602 545.316 (429.206) (281.207) (8.866) (14.908) 357.049 (86.682) 14.469 18.473 1.308.575 1.340.549 570.989 651.306 Μείωση / (αύξηση) αποθεμάτων 358.294 (1.562.939) 1.392.814 (1.031.567) Μείωση / (αύξηση) απαιτήσεων (3.331.642) 108.346 (3.658.480) (50.427) 638.412 (2.367.754) 413.523 (402.898) Χρεωστικοί τόκοι και συναφή έξοδα καταβεβλημένα (1.578.181) (1.317.625) (571.966) (656.015) Καταβεβλημένοι φόροι (2.003.948) (1.605.162) (1.797.969) (1.440.585) 2.092.543 1.228.682 1.871.058 2.975.514 0 (41.000) (300.000) (349.965) (540.924) (1.481.752) (143.021) (201.046) 41.919 731 0 0 291.690 182.192 977 5.750 (207.315) (1.339.829) (442.044) (545.262) 16.324.543 16.526.466 7.000.000 9.300.000 (15.916.632) (17.547.912) (7.003.206) (13.429.461) (984.241) 0 (248.833) 0 (1.603.811) (1.069.207) (1.603.811) (1.069.207) (2.180.142) (2.090.653) (1.855.851) (5.198.668) (294.914) (2.201.801) (426.837) (2.768.416) Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα έναρξης περιόδου 2.630.590 4.832.391 1.707.721 4.476.137 Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα λήξης περιόδου 2.335.676 2.630.590 1.280.884 1.707.721 ποσά εκφρασμένα σε ευρώ 1/1 31/12/2019 Η ΕΤΑΙΡΙΑ Λειτουργικές δραστηριότητες Κέρδη προ φόρων Πλέον / μείον προσαρμογές για: Αποσβέσεις Συναλλαγματικές διαφορές Αποτελέσματα (έσοδα, έξοδα, κέρδη και ζημιές) επενδυτικής δραστηριότητας Χρεωστικοί τόκοι και συναφή έξοδα Πλέον/ μείον προσαρμογές για μεταβολές λογαριασμών κεφαλαίου κίνησης ή που σχετίζονται με τις λειτουργικές δραστηριότητες (Μείωση) / αύξηση υποχρεώσεων (πλην δανειακών) Μείον: Σύνολο εισροών/(εκροών) από λειτουργικές δραστηριότητες (α) Επενδυτικές δραστηριότητες Απόκτηση θυγατρικών, συγγενών, κοινοπραξιών και λοιπών επενδύσεων Αγορά ενσώματων και άϋλων παγίων στοιχείων Εισπράξεις από πωλήσεις ενσώματων και άϋλων παγίων στοιχείων Τόκοι εισπραχθέντες Σύνολο εισροών / (εκροών) από επενδυτικές δραστηριότητες (β) Χρηματοδοτικές δραστηριότητες Εισπράξεις από εκδοθέντα / αναληφθέντα δάνεια Εξοφλήσεις δανείων Εξοφλήσεις υποχρεώσεων από μισθώσεις Μερίσματα πληρωθέντα Σύνολο εισροών/(εκροών) από χρηματοδοτικές δραστηριότητες (γ) Καθαρή αύξηση / (μείωση) στα ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα χρήσεως (α) + (β) + (γ) Οι ακολουθούμενες σημειώσεις αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της συνοπτικής χρηματοοικονομικής πληροφόρησης 62 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2019 (1/1/2019 -31/12/2019) Σημειώσεις επί των Οικονομικών Καταστάσεων 1. Γενικές Πληροφορίες H EΛΤΟΝ ΧΗΜΙΚΑ Α.Ε.Β.Ε. δημιουργήθηκε το 1981 (Φ.Ε.Κ. υπ’ αρ. 3958/13.11.1981) και έχει αριθμό Γ.Ε.ΜΗ. 346001000. Το 2002 η εταιρία άλλαξε επωνυμία και από ΕΛΤΟΝ ΧΗΜΙΚΑ Ανώνυμος Εμπορική Βιομηχανική Εταιρία (ΕΛΤΟΝ ΧΗΜΙΚΑ ΑΕΒΕ) μετατράπηκε σε ΕΛΤΟΝ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Ανώνυμη Εμπορική Βιομηχανική Εταιρία με το διακριτικό τίτλο ΕΛΤΟΝ ΑΕΒΕ (ΦΕΚ 8469/8.8.2002). Η ΕΛΤΟΝ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Α.Ε.Β.Ε. διαθέτει άδεια ασκήσεως επαγγέλματος Εμπορικού Αντιπροσώπου Εισαγωγής και Εξαγωγής και έχει καταχωρηθεί στο Μητρώο της Επιτροπής Εμπορικών Αντιπροσώπων με αριθμό 29945. Εκπρόσωπος για τις αντιπροσωπευτικές εργασίες είναι ο Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της Εταιρίας κ.Νέστορας Δ. Παπαθανασίου. Η ηλεκτρονική διεύθυνση της εταιρίας είναι www.elton.gr Η Σύνθεση Διοικητικού Συμβουλίου είναι η κάτωθι: ➢ Νέστορας Δ. Παπαθανασίου, Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος ➢ Άλκηστη Ν. Παπαθανασίου, εκτελεστικό μέλος ➢ Καίτη Ι. Ανδρέου, εκτελεστικό μέλος ➢ Επαμεινώνδας Ταφλαμπάς, Εκτελεστικό Μέλος ➢ Δημήτριος Γιωτόπουλος, Εκτελεστικό Μέλος ➢ Ηλέκτρα Ν. Παπαθανασίου, μη εκτελεστικό μέλος ➢ Χρήστος Κ. Πουλής ,μη εκτελεστικό ανεξάρτητο μέλος ➢ Μιχαήλ Χατζής, μη εκτελεστικό ανεξάρτητο μέλος Κύρια δραστηριότητα της εταιρίας αποτελεί η εμπορία πρώτων υλών, προσθέτων χημικών προϊόντων και άλλων εξειδικευμένων προϊόντων, τα οποία χρησιμεύουν κυρίως ως πρώτες ύλες σε διάφορους κλάδους της βιομηχανίας. Μέρος του κύκλου εργασιών αφορά έσοδα από πώληση χημικών προϊόντων και από παροχή υπηρεσιών και συγκεκριμένα σε προμήθειες μεσιτειών από πώληση προϊόντων οίκων που αντιπροσωπεύει η εταιρία. Οι ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις της εταιρίας καλύπτουν την εταιρία και τις θυγατρικές της (ο Όμιλος). Οι θυγατρικές είναι επιχειρήσεις πάνω στις οποίες ασκείται έλεγχος από την μητρική. Οι θυγατρικές ενοποιούνται πλήρως (ολική ενοποίηση) από την ημερομηνία που αποκτάται ο έλεγχος σε αυτές και παύουν να ενοποιούνται από την ημερομηνία που παύει να υφίσταται ο έλεγχος. 63 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2019 (1/1/2019 -31/12/2019) Οι παρούσες ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις της χρήσης 2019 (01 Ιανουαρίου - 31 Δεκεμβρίου 2019) εγκρίθηκαν από το Διοικητικό Συμβούλιο της εταιρίας την 16/04/2020 και τελούν υπό την έγκριση της Ετήσιας Τακτικής Γενικής Συνέλευσης των Μετόχων της. 2. Πλαίσιο κατάρτισης οικονομικών καταστάσεων 2.1 Βάση σύνταξης των ετήσιων οικονομικών καταστάσεων Οι ενοποιημένες και οι εταιρικές οικονομικές καταστάσεις της ΕΛΤΟΝ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Α.Ε.Β.Ε. έχουν συνταχθεί με βάση την αρχή του ιστορικού κόστους, την αρχή της συνέχισης της δραστηριότητάς (going concern) και είναι σύμφωνες με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (ΔΠΧΑ) και τις Διερμηνείες της Επιτροπής Διερμηνειών των Διεθνών Προτύπων Χρηματοοικονομικής Αναφοράς, όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση και τα ΔΠΧΑ που έχουν εκδοθεί από το Συμβούλιο Διεθνών Λογιστικών προτύπων (ΣΔΛΠ). Οι λογιστικές αρχές που χρησιμοποιήθηκαν για την προετοιμασία και την παρουσίαση των ετήσιων οικονομικών καταστάσεων είναι σύμφωνες με αυτές που χρησιμοποιήθηκαν για την σύνταξη των οικονομικών καταστάσεων κατά την 31η Δεκεμβρίου 2018 πλην των κάτωθι αναφερόμενων τροποποιήσεων, οι οποίες υιοθετήθηκαν κατά την 1 Ιανουαρίου 2019. Η Εταιρία και ο Όμιλος εφάρμοσε για πρώτη φορά το ΔΠΧΑ 16 Μισθώσεις. Η φύση και η επίδραση αυτών των αλλαγών αναλύονται παρακάτω, σύμφωνα με τις απαιτήσεις του ΔΛΠ 8. Διάφορες άλλες τροποποιήσεις και ερμηνείες εφαρμόστηκαν για πρώτη φορά κατά το 2019 αλλά δεν είχαν σημαντικές επιπτώσεις στις ενοποιημένες και εταιρικές οικονομικές καταστάσεις για το έτος που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2019. Οι πολιτικές που αναφέρονται παρακάτω έχουν εφαρμοσθεί με συνέπεια σε όλες τις περιόδους που παρουσιάζονται. Η σύνταξη οικονομικών καταστάσεων σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ απαιτεί τη χρήση εκτιμήσεων και κρίσης κατά την εφαρμογή των λογιστικών αρχών της Εταιρίας. Σημαντικές παραδοχές από την διοίκηση για την εφαρμογή των λογιστικών μεθόδων της εταιρίας έχουν επισημανθεί όπου κρίνεται κατάλληλα. 64 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2019 (1/1/2019 -31/12/2019) 2.3 Νέα πρότυπα, τροποποιήσεις προτύπων και διερμηνείες Εφαρμογή νέων και τροποποιημένων Διεθνών Προτύπων Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (ΔΠΧΑ) για την τρέχουσα οικονομική χρήση 2019. Νέα πρότυπα, τροποποιήσεις προτύπων και διερμηνείες που επηρεάζουν τα ποσά που παρουσιάζονται ή / και τις γνωστοποιήσεις στις ενοποιημένες και εταιρικές οικονομικές καταστάσεις. ΔΠΧΑ 16 Μισθώσεις: Το ΔΠΧΑ 16 καθορίζει τις αρχές για την αναγνώριση, επιμέτρηση, παρουσίαση και γνωστοποίηση των μισθώσεων για αμφότερα τα μέρη της σύμβασης, ήτοι για τον πελάτη («μισθωτή») και τον προμηθευτή («εκμισθωτή»). Το νέο πρότυπο απαιτεί οι μισθωτές να αναγνωρίζουν τις περισσότερες μισθώσεις στις οικονομικές τους καταστάσεις. Οι μισθωτές έχουν ένα ενιαίο λογιστικό πλαίσιο για όλες τις μισθώσεις, με ορισμένες εξαιρέσεις. Η λογιστική των εκμισθωτών παραμένει ουσιαστικά αμετάβλητη. Η επίδραση από την εφαρμογή του προτύπου στον Όμιλο και την Εταιρία περιγράφεται στη Σημείωση 4. ΔΠΧΑ 9: Δικαίωμα Προπληρωμής με Αρνητική Αποζημίωση (Τροποποίηση): Η τροποποίηση διευκρινίζει ότι τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα προπληρωμής που επιτρέπουν ή απαιτούν από ένα συμβαλλόμενο μέρος είτε να καταβάλει είτε να λάβει εύλογη αποζημίωση για την πρόωρη λήξη της σύμβασης (υπό την έννοια ότι από την πλευρά του κατόχου του περιουσιακού στοιχείου ενδέχεται να υπάρχει επιβάρυνση λόγω πρόωρης εξόφλησης) επιτρέπεται να επιμετρηθούν στο αποσβέσιμο κόστος ή στην εύλογη αξία μέσω της κατάστασης λοιπών συνολικών εισοδημάτων. ΔΛΠ 28: Μακροπρόθεσμες Συμμετοχές σε Συγγενείς Επιχειρήσεις και Κοινοπραξίες (Τροποποιήσεις): Οι τροποποιήσεις σχετίζονται με το κατά πόσο η επιμέτρηση (και κυρίως η απομείωση) των μακροπρόθεσμων συμμετοχών σε συγγενείς επιχειρήσεις και κοινοπραξίες, οι οποίες στην ουσία, αποτελούν μέρος της καθαρής επένδυσης στη συγγενή επιχείρηση ή στην κοινοπραξία, διέπονται από το ΔΠΧΠ 9, ΔΛΠ 28 ή ένα συνδυασμό των δύο προτύπων. Οι τροποποιήσεις διευκρινίζουν ότι μια οικονομική οντότητα εφαρμόζει το ΔΠΧΑ 9, προτού εφαρμόσει το ΔΛΠ 28, σε αυτές τις μακροπρόθεσμες συμμετοχές για τις οποίες δεν εφαρμόζεται η μέθοδος της καθαρής θέσης. Κατά την εφαρμογή του ΔΠΧΠ 9 η οικονομική οντότητα δεν λαμβάνει υπόψη τυχόν προσαρμογές στην λογιστική αξία των μακροπρόθεσμων συμμετοχών οι οποίες προκύπτουν από την εφαρμογή του ΔΛΠ 28. 65 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2019 (1/1/2019 -31/12/2019) ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑ ΕΔΔΠΧΑ 23: Αβεβαιότητα σχετικά με τις Θεωρήσεις Φόρου Εισοδήματος: Η διερμηνεία παρέχει καθοδήγηση για την αντιμετώπιση της αβεβαιότητας που εμπεριέχεται σε φορολογικούς χειρισμούς, κατά το λογιστικό χειρισμό των φόρων εισοδήματος. Η διερμηνεία παρέχει πρόσθετες διευκρινίσεις σχετικά με την εξέταση αβέβαιων φορολογικών θεωρήσεων μεμονωμένα ή από κοινού, την εξέταση των φορολογικών θεωρήσεων από τις φορολογικές αρχές, την κατάλληλη μέθοδο ώστε να αντικατοπτρίζεται η αβεβαιότητα της αποδοχής της θεώρησης από τις φορολογικές αρχές καθώς και την εξέταση των συνεπειών των αλλαγών στα πραγματικά περιστατικά και τις περιστάσεις. ΔΛΠ 19: Μεταβολή, περικοπή ή διακανονισμός προγράμματος καθορισμένων παροχών (Τροποποιήσεις): Οι τροποποιήσεις απαιτούν τις οντότητες να χρησιμοποιούν επικαιροποιημένες αναλογιστικές παραδοχές για τον προσδιορισμό του κόστους τρέχουσας απασχόλησης και του καθαρού τόκου για το υπόλοιπο της ετήσιας περιόδου αναφοράς, μετά την πραγματοποίηση μιας μεταβολής, περικοπής ή ενός διακανονισμού του προγράμματος καθορισμένων παροχών. Οι τροποποιήσεις διευκρινίζουν επίσης, πως επηρεάζεται η εφαρμογή των απαιτήσεων του ανώτατου ορίου του περιουσιακού στοιχείου, από το λογιστικό χειρισμό μιας μεταβολής, περικοπής ή ενός διακανονισμού του προγράμματος καθορισμένων παροχών. Το ΣΔΛΠ εξέδωσε νέο κύκλο ετήσιων αναβαθμίσεων των ΔΠΧΑ 2015 -2017, το οποίο είναι μια συλλογή τροποποιήσεων των ΔΠΧΑ. Η βελτίωση δεν είχε σημαντική επίδραση στις ενοποιημένες και εταιρικές οικονομικές καταστάσεις για τη χρήση που έληξε 31 Δεκεμβρίου 2019. • ΔΠΧΑ 3 Συνενώσεις επιχειρήσεων και ΔΠΧΑ 11 Σχήματα υπό κοινό έλεγχο: Οι τροποποιήσεις στο ΔΠΧΑ 3 διευκρινίζουν ότι όταν μια οικονομική οντότητα αποκτά τον έλεγχο μιας επιχείρησης που αποτελεί κοινή επιχείρηση, η οικονομική οντότητα επιμετρά εκ νέου τη συμμετοχή που προηγουμένως κατείχε στην επιχείρηση αυτή. Οι τροποποιήσεις στο ΔΠΧΑ 11 διευκρινίζουν ότι όταν μια οικονομική οντότητα αποκτά από κοινού έλεγχο μιας επιχείρησης που αποτελεί κοινή επιχείρηση, η οικονομική οντότητα δεν επιμετρά εκ νέου τη συμμετοχή που προηγουμένως κατείχε στην επιχείρηση αυτή. • ΔΛΠ 12 Φόροι εισοδήματος: Οι τροποποιήσεις διευκρινίζουν ότι οι φορολογικές συνέπειες των πληρωμών για χρηματοοικονομικά μέσα που ταξινομούνται ως στοιχεία των ιδίων κεφαλαίων, θα πρέπει να αναγνωρίζονται ανάλογα με το που οι συναλλαγές ή τα γεγονότα του παρελθόντος που δημιούργησαν τα διανεμητέα κέρδη έχουν αναγνωριστεί. 66 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2019 (1/1/2019 -31/12/2019) • ΔΛΠ 23 Κόστος δανεισμού: Οι τροποποιήσεις διευκρινίζουν την παράγραφο 14 του προτύπου ώστε, όταν ένα περιουσιακό στοιχείο που πληροί τις προϋποθέσεις είναι έτοιμο για τη χρήση για την οποία προορίζεται ή για πώληση και μέρος δανείου που λήφθηκε ειδικά για αυτό το περιουσιακό στοιχείο παραμένει ως ανοικτό υπόλοιπο κατά τη στιγμή εκείνη, το κόστος δανεισμού αυτό πρέπει να συμπεριληφθεί στα κεφάλαια που προέρχονται από γενικό δανεισμό. Πρότυπα και Διερμηνείες υποχρεωτικά για μεταγενέστερες περιόδους που δεν έχουν εφαρμοστεί νωρίτερα από τον Όμιλο Ο Όμιλος δεν έχει υιοθετήσει κάποιο από τα παρακάτω πρότυπα, διερμηνείες ή τροποποιήσεις τα οποία έχουν εκδοθεί αλλά δεν έχουν εφαρμογή στην παρούσα λογιστική περίοδο. Επιπλέον, ο Όμιλος αξιολόγησε όλα τα πρότυπα και τις διερμηνείες ή τροποποιήσεις που έχουν εκδοθεί αλλά δεν είχαν εφαρμογή στην παρούσα περίοδο και κατέληξε ότι δεν θα υπάρξει σημαντική επίδραση στις οικονομικές καταστάσεις από την εφαρμογή τους. ΔΠΧΑ 10 Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις και ΔΛΠ 28 Επενδύσεις σε Συγγενείς επιχειρήσεις και Κοινοπραξίες - Τροποποίηση: Πώληση ή εισφορά περιουσιακών στοιχείων μεταξύ ενός επενδυτή και της συγγενούς του εταιρείας ή της κοινοπραξίας του: Οι τροποποιήσεις αντιμετωπίζουν μια αναγνωρισμένη ασυνέπεια μεταξύ των απαιτήσεων του ΔΠΧΑ 10 και εκείνες του ΔΛΠ 28, για την αντιμετώπιση της πώλησης ή της εισφοράς των περιουσιακών στοιχείων μεταξύ του επενδυτή και της συγγενούς του εταιρείας ή της κοινοπραξίας του. Η κύρια συνέπεια των τροποποιήσεων είναι ότι ένα πλήρες κέρδος ή η ζημία αναγνωρίζεται όταν η συναλλαγή περιλαμβάνει μια επιχείρηση (είτε στεγάζεται σε μια θυγατρική είτε όχι). Ένα μερικό κέρδος ή η ζημία αναγνωρίζεται όταν η συναλλαγή περιλαμβάνει στοιχεία ενεργητικού που δεν συνιστούν επιχείρηση, ακόμη και αν τα στοιχεία αυτά στεγάζονται σε θυγατρική. Το Δεκέμβριο του 2015 το ΣΔΛΠ ανέβαλε επ’ αόριστο την ημερομηνία εφαρμογής της τροποποίησης αυτής, αναμένοντας το αποτέλεσμα του έργου του για τη μέθοδο της καθαρής θέσης. Οι τροποποιήσεις δεν έχουν ακόμη υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Εννοιολογικό πλαίσιο Διεθνών Προτύπων Χρηματοοικονομικής Αναφοράς: Το ΣΔΛΠ εξέδωσε το αναθεωρημένο εννοιολογικό πλαίσιο για τη χρηματοοικονομική πληροφόρηση στις 29 Μαρτίου 2018. Το εννοιολογικό πλαίσιο καθορίζει ένα ολοκληρωμένο σύνολο εννοιών για τη χρηματοοικονομική πληροφόρηση. Οι έννοιες αυτές συμβάλλουν στον καθορισμό προτύπων, την καθοδήγηση των συντακτών για την ανάπτυξη συνεπών λογιστικών πολιτικών και την υποστήριξη στην προσπάθεια τους να κατανοήσουν και να ερμηνεύσουν τα πρότυπα. Το Συμβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων εξέδωσε επίσης ένα συνοδευτικό έγγραφο, Τροποποιήσεις στις παραπομπές του εννοιολογικού πλαισίου, το οποίο καθορίζει τις τροποποιήσεις των προτύπων που επηρεάζονται προκειμένου να επικαιροποιηθούν οι 67 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2019 (1/1/2019 -31/12/2019) αναφορές στο αναθεωρημένο εννοιολογικό πλαίσιο. Στόχος του εγγράφου είναι η υποστήριξη της μετάβασης στο αναθεωρημένο εννοιολογικό πλαίσιο ΔΠΧΑ για τις εταιρείες που υιοθετούν το εννοιολογικό πλαίσιο για να αναπτύξουν λογιστικές πολιτικές όταν κανένα πρότυπο ΔΠΧΑ δεν κάνει αναφορά. Για τους συντάκτες που αναπτύσσουν λογιστικές πολιτικές βάσει του εννοιολογικού πλαισίου, ισχύει για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1η Ιανουαρίου 2020. ΔΠΧΑ 3: Συνενώσεις Επιχειρήσεων (Τροποποιήσεις): Το ΣΔΛΠ εξέδωσε τροποποιήσεις αναφορικά με τον ορισμό μιας Επιχείρησης (τροποποιήσεις στο ΔΠΧΑ 3) με σκοπό την επίλυση των δυσκολιών που προκύπτουν όταν μια οικονομική οντότητα προσδιορίζει εάν έχει αποκτήσει μια επιχείρηση ή μια ομάδα περιουσιακών στοιχείων. Οι τροποποιήσεις εφαρμόζονται για συνενώσεις επιχειρήσεων για τις οποίες η ημερομηνία απόκτησης προσδιορίζεται στην πρώτη ετήσια λογιστική περίοδο που αρχίζει την ή μετά την 1η Ιανουαρίου 2020 και για απόκτηση περιουσιακών στοιχείων που συμβαίνουν την ή μετά την έναρξη αυτής της περιόδου, ενώ επιτρέπεται νωρίτερη εφαρμογή. Οι τροποποιήσεις δεν έχουν ακόμη υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. ΔΛΠ 1 Παρουσίαση των Οικονομικών Καταστάσεων και ΔΛΠ 8 Λογιστικές πολιτικές, αλλαγές στις λογιστικές εκτιμήσεις και λάθη: Ορισμός της σημαντικότητας (Τροποποιήσεις): Οι τροποποιήσεις εφαρμόζονται για ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2020 ενώ επιτρέπεται νωρίτερη εφαρμογή. Οι τροποποιήσεις διευκρινίζουν τον ορισμό της σημαντικότητας και τον τρόπο με τον οποίο θα πρέπει να εφαρμοστεί. Ο νέος ορισμός αναφέρει πως «πληροφόρηση θεωρείται σημαντική εφόσον όταν παραλείπεται, αποκρύπτεται ή είναι ανακριβής, εύλογα αναμένεται να επηρεάσει τις αποφάσεις των κύριων χρηστών των οικονομικών καταστάσεων, που λαμβάνουν με βάση αυτές τις οικονομικές καταστάσεις, οι οποίες παρέχουν οικονομική πληροφόρηση για τη συγκεκριμένη οντότητα». Επιπλέον, βελτιώθηκαν οι επεξηγήσεις που συνοδεύουν τον ορισμό της σημαντικότητας. Οι τροποποιήσεις διασφαλίζουν ότι ο ορισμός της σημαντικότητας είναι συνεπής σε όλα τα πρότυπα των ΔΠΧΑ. Αναμόρφωση Επιτοκίου Αναφοράς – ΔΠΧΑ 9, ΔΛΠ 39, ΔΠΧΑ 7 (Τροποποιήσεις): Οι τροποποιήσεις εφαρμόζονται, αναδρομικά, για ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2020, ενώ επιτρέπεται νωρίτερη εφαρμογή. Τον Σεπτέμβριο του 2019, το Συμβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων (ΣΔΛΠ) εξέδωσε τροποποιήσεις στα πρότυπα ΔΠΧΑ 9, ΔΛΠ 39 και ΔΠΧΑ 7, με τις οποίες ολοκληρώνεται η πρώτη φάση των εργασιών του αναφορικά με τις επιπτώσεις της αναμόρφωσης των διατραπεζικών επιτοκίων δανεισμού στη χρηματοοικονομική πληροφόρηση. Η δεύτερη φάση επικεντρώνεται σε θέματα που επηρεάζουν τη χρηματοοικονομική πληροφόρηση όταν ένα υφιστάμενο επιτόκιο αναφοράς αντικατασταθεί από ένα επιτόκιο μηδενικού κινδύνου. Οι τροποποιήσεις αναφέρονται σε θέματα που προκύπτουν στη χρηματοοικονομική πληροφόρηση σε περιόδους που προηγούνται της αντικατάστασης ενός υφιστάμενου επιτοκίου αναφοράς με ένα εναλλακτικό επιτόκιο, και αντιμετωπίζουν 68 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2019 (1/1/2019 -31/12/2019) τις επιπτώσεις σε συγκεκριμένες απαιτήσεις λογιστικής αντιστάθμισης του ΔΠΧΑ 9 «Χρηματοοικονομικά Μέσα» και του ΔΛΠ 39 «Χρηματοοικονομικά μέσα: Αναγνώριση και επιμέτρηση». Οι τροποποιήσεις προβλέπουν προσωρινές διευκολύνσεις εφαρμόσιμες σε υφιστάμενες σχέσεις αντιστάθμισης που επηρεάζονται από την αναμόρφωση των επιτοκίων αναφοράς, επιτρέποντας τη συνέχιση της λογιστικής αντιστάθμισης κατά την περίοδο της αβεβαιότητας πριν από την αντικατάσταση ενός υφιστάμενου επιτοκίου αναφοράς με ένα εναλλακτικό επιτόκιο σχεδόν μηδενικού κινδύνου. Eπίσης, οι τροποποιήσεις εισάγουν στο ΔΠΧΑ 7 «Χρηματοοικονομικά Μέσα: Γνωστοποιήσεις» πρόσθετες γνωστοποιήσεις γύρω από την αβεβαιότητα που προκύπτει από την αναμόρφωση των επιτοκίων αναφοράς. ΔΛΠ 1 Παρουσίαση των Οικονομικών Καταστάσεων: Ταξινόμηση των Υποχρεώσεων ως Βραχυπρόθεσμες ή Μακροπρόθεσμες (Τροποποιήσεις): Οι τροποποιήσεις εφαρμόζονται για ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2022 ενώ επιτρέπεται νωρίτερη εφαρμογή. Οι τροποποιήσεις έχουν στόχο την επίτευξη συνέπειας στην εφαρμογή των απαιτήσεων του προτύπου, βοηθώντας τις εταιρείες να καθορίσουν κατά πόσο ο δανεισμός και οι λοιπές υποχρεώσεις με αβέβαιη ημερομηνία διακανονισμού ταξινομούνται ως βραχυπρόθεσμες ή μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις, στην Κατάσταση Οικονομικής Θέσης. Οι τροποποιήσεις επηρεάζουν την παρουσίαση των υποχρεώσεων στην Κατάσταση Οικονομικής Θέσης, ενώ δεν τροποποιούν τις υφιστάμενες απαιτήσεις αναφορικά με την επιμέτρηση ή το χρόνο αναγνώρισης ενός περιουσιακού στοιχείου, υποχρέωσης, εσόδου ή εξόδου ή τις γνωστοποιήσεις επί των στοιχείων αυτών. Επίσης, οι τροποποιήσεις διευκρινίζουν τις απαιτήσεις ταξινόμησης για το δανεισμό, τον οποίο μπορεί να διακανονίσει μία εταιρεία εκδίδοντας συμμετοχικούς τίτλους. Οι τροποποιήσεις δεν έχουν ακόμη υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. 2.4. Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις Θυγατρικές: Είναι όλες οι εταιρίες που διοικούνται και ελέγχονται, άμεσα ή έμμεσα, από άλλη εταιρία (μητρική), είτε µέσω της κατοχής της πλειοψηφίας των μετοχών της εταιρίας στην οποία έγινε η επένδυση, είτε µέσω της εξάρτησή της από την τεχνογνωσία που της παρέχει ο Όμιλος. Δηλαδή, θυγατρικές είναι οι επιχειρήσεις πάνω στις οποίες ασκείται έλεγχος από την μητρική. Η ΕΛΤΟΝ αποκτά και ασκεί έλεγχο μέσω των δικαιωμάτων ψήφου. Η ύπαρξη τυχόν δυνητικών δικαιωμάτων ψήφου τα οποία είναι ασκήσιμα κατά τον χρόνο σύνταξης των οικονομικών καταστάσεων, λαμβάνεται υπόψη προκειμένου να στοιχειοθετηθεί αν η μητρική ασκεί τον έλεγχο επί των θυγατρικών. Οι θυγατρικές ενοποιούνται πλήρως (ολική ενοποίηση) με την μέθοδο της εξαγοράς από την ημερομηνία που αποκτάται ο έλεγχος επ’ αυτών και παύουν να ενοποιούνται από την ημερομηνία που τέτοιος έλεγχος δεν υφίσταται. Η εξαγορά θυγατρικής από τον Όμιλο λογιστικοποιείται βάσει της μεθόδου της αγοράς. Το κόστος κτήσης μιας θυγατρικής είναι η εύλογη αξία των περιουσιακών στοιχείων που δόθηκαν, των μετοχών που εκδόθηκαν και των υποχρεώσεων που αναλήφθηκαν κατά την ημερομηνία της ανταλλαγής, πλέον τυχόν κόστους άμεσα συνδεδεμένου με την συναλλαγή. Τα εξατομικευμένα περιουσιακά στοιχεία, υποχρεώσεις και ενδεχόμενες υποχρεώσεις που αποκτώνται σε μία επιχειρηματική συνένωση επιμετρώνται κατά την 69 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2019 (1/1/2019 -31/12/2019) εξαγορά στις εύλογες αξίες τους ανεξαρτήτως του ποσοστού συμμετοχής. Το κόστος αγοράς πέραν της εύλογης αξίας των επί μέρους στοιχείων που αποκτήθηκαν, καταχωρείται ως υπεραξία. Αν το συνολικό κόστος της αγοράς είναι μικρότερο από την εύλογη αξία των επί μέρους στοιχείων που αποκτήθηκαν, η διαφορά καταχωρείται άμεσα στα αποτελέσματα. Διεταιρικές συναλλαγές, υπόλοιπα και μη πραγματοποιημένα κέρδη από συναλλαγές μεταξύ των εταιριών του Ομίλου απαλείφονται. Οι μη πραγματοποιημένες ζημιές, επίσης απαλείφονται, εκτός εάν η συναλλαγή παρέχει ενδείξεις απομείωσης, του μεταβιβασθέντος στοιχείου ενεργητικού. Οι λογιστικές αρχές των θυγατρικών έχουν τροποποιηθεί ώστε να είναι ομοιόμορφες με αυτές που έχουν υιοθετηθεί από τον Όμιλο. Οι επενδύσεις σε θυγατρικές εταιρίες στις ατομικές οικονομικές καταστάσεις της μητρικής αποτιμώνται στο κόστος κτήσεως μείον τυχόν ζημιές απομείωσης. Συγγενείς: Είναι οι επιχειρήσεις αυτές πάνω στις οποίες ο Όμιλος μπορεί να ασκήσει σημαντική επιρροή αλλά δεν πληρούν τις προϋποθέσεις για να χαρακτηριστούν θυγατρικές. Οι παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν από τον Όμιλο συνιστούν ότι το κατεχόμενο ποσοστό μεταξύ 20% και 50% δικαιωμάτων ψήφου μίας εταιρίας υποδηλώνει σημαντική επιρροή πάνω στην εταιρία αυτή. Επενδύσεις σε συγγενείς επιχειρήσεις αρχικά αναγνωρίζονται στο κόστος και κατόπιν θεωρούνται ότι χρησιμοποιούν τη μέθοδο της καθαρής θέσης. Στο τέλος κάθε χρήσης, το κόστος αυξάνεται με την αναλογία της επενδύτριας επιχείρησης στις μεταβολές της καθαρής θέσης της επενδυόμενης επιχείρησης και μειώνεται με τα λαμβανόμενα από τη συγγενή μερίσματα. Το μερίδιο του Ομίλου στα κέρδη ή τις ζημιές των συνδεδεμένων επιχειρήσεων μετά την εξαγορά αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα, ενώ το μερίδιο των μεταβολών των αποθεματικών μετά την εξαγορά, αναγνωρίζεται στα αποθεματικά. Οι συσσωρευμένες μεταβολές επηρεάζουν την λογιστική αξία των επενδύσεων σε συνδεδεμένες επιχειρήσεις. Όταν η συμμετοχή του Ομίλου στις ζημίες σε μία συγγενή επιχείρηση ισούται ή υπερβαίνει τη συμμετοχή της στη συγγενή επιχείρηση, συμπεριλαμβανομένων οποιονδήποτε άλλων επισφαλών απαιτήσεων, ο Όμιλος δεν αναγνωρίζει περαιτέρω ζημίες, εκτός και αν έχει καλύψει υποχρεώσεις ή έχει ενεργήσει πληρωμές εκ μέρους της συγγενούς επιχείρησης και εν γένη εκείνων που προκύπτουν από τη μετοχική ιδιότητα. Μη πραγματοποιημένα κέρδη από συναλλαγές μεταξύ του Ομίλου και των συνδεδεμένων επιχειρήσεων απαλείφονται κατά το ποσοστό συμμετοχής του Ομίλου στις συνδεδεμένες επιχειρήσεις. Μη πραγματοποιημένες ζημιές απαλείφονται, εκτός εάν η συναλλαγή παρέχει ενδείξεις απομείωσης του μεταβιβασθέντος περιουσιακού στοιχείου. Οι λογιστικές αρχές των συνδεδεμένων επιχειρήσεων έχουν τροποποιηθεί ώστε να είναι ομοιόμορφες με αυτές που έχουν υιοθετηθεί από τον Όμιλο. 70 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2019 (1/1/2019 -31/12/2019) 2.5. Πληροφόρηση κατά τομέα δραστηριότητας Ως επιχειρηματικός τομέας ορίζεται μία ομάδα στοιχείων ενεργητικού και δραστηριοτήτων που παρέχουν προϊόντα και υπηρεσίες, τα οποία υπόκεινται σε διαφορετικούς κινδύνους και αποδόσεις από εκείνα άλλων επιχειρηματικών τομέων. Ως γεωγραφικός τομέας, ορίζεται μία γεωγραφική περιοχή, στην οποία παρέχονται προϊόντα και υπηρεσίες και η οποία υπόκειται σε διαφορετικούς κινδύνους και αποδόσεις από άλλες περιοχές Για το 2019 το 66,06% του ενοποιημένου κύκλου εργασιών, προέρχονται από δραστηριότητες που πραγματοποιούνται στην Ελλάδα (2018: 64,56%). 2.6. Συναλλαγματικές μετατροπές Λειτουργικό νόμισμα και νόμισμα παρουσίασης Τα στοιχεία των οικονομικών καταστάσεων των εταιριών του Ομίλου επιμετρώνται βάσει του νομίσματος του πρωτεύον οικονομικού περιβάλλοντος, στο οποίο λειτουργεί ο Όμιλος (λειτουργικό νόμισμα). Οι ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις παρουσιάζονται σε Ευρώ, που είναι το λειτουργικό νόμισμα και το νόμισμα παρουσίασης της μητρικής Εταιρίας και όλων των θυγατρικών της. Συναλλαγές και υπόλοιπα Οι συναλλαγές σε ξένα νομίσματα μετατρέπονται στο λειτουργικό νόμισμα με την χρήση των ισοτιμιών που ισχύουν κατά την ημερομηνία των συναλλαγών. Κέρδη και ζημιές από συναλλαγματικές διαφορές οι οποίες προκύπτουν από την εκκαθάριση τέτοιων συναλλαγών κατά την διάρκεια της περιόδου και από την μετατροπή των νομισματικών στοιχείων που εκφράζονται σε ξένο νόμισμα με τις ισχύουσες ισοτιμίες κατά την ημερομηνία ισολογισμού, καταχωρούνται στα αποτελέσματα. Εταιρίες του Ομίλου Η μετατροπή των οικονομικών καταστάσεων των εταιριών του ομίλου (καμία εκ των οποίων δεν έχει νόμισμα υπερπληθωριστικής οικονομίας), οι οποίες έχουν διαφορετικό λειτουργικό νόμισμα από το νόμισμα παρουσίασης του Ομίλου γίνεται ως εξής: • Τα περιουσιακά στοιχεία και οι υποχρεώσεις μετατρέπονται με τις ισοτιμίες που ισχύουν κατά την ημερομηνία του ισολογισμού, • Τα έσοδα και τα έξοδα μετατρέπονται με τη μέση ισοτιμία της περιόδου • Οι προκύπτουσες συναλλαγματικές διαφορές καταχωρούνται σε αποθεματικό των ιδίων κεφαλαίων και μεταφέρονται στα αποτελέσματα χρήσεως ως μέρος του κέρδους ή της ζημίας από την πώληση. 71 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2019 (1/1/2019 -31/12/2019) Η δομή του Ομίλου κατά την 31/12/2019 έχει ως εξής: ELTON CORPORATION SA ΧΩΡΑ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΡΟΥΜΑΝΙΑ ΠΟΣΟΣΤΟ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ 100% ΜΕΘΟΔΟΣ ΕΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΟΛΙΚΗ ELTON CORPORATION EOOD ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ 100% ΟΛΙΚΗ ELTON CORPORATION DOO ΣΕΡΒΙΑ 100% ΟΛΙΚΗ SANAYİ VE TİCARET A.Ş. ΤΟΥΡΚΙΑ 80% ΟΛΙΚΗ ELTON CORPORATION LLC ΟΥΚΡΑΝΙΑ 100% ΟΛΙΚΗ ΕΛΤΟΝ PLS A.E. ΕΛΛΑΔΑ 100% ΔΕΝ ΕΝΟΠΟΙΕΙΤΑΙ ΕΠΩΝΥΜΙΑ ΕΤΑΙΡΙΑΣ ELTON MARMARA KİMYA 2.7. Ενσώματα περιουσιακά στοιχεία Τα πάγια στοιχεία του ενεργητικού απεικονίζονται στις οικονομικές καταστάσεις στις αξίες κτήσεως τους μείον τις συσσωρευμένες αποσβέσεις και τυχόν ζημία απομείωσης. Το κόστος κτήσεως περιλαμβάνει όλες τις άμεσα επιρριπτέες δαπάνες για την απόκτηση των στοιχείων. Μεταγενέστερες δαπάνες καταχωρούνται σε επαύξηση της λογιστικής αξίας των ενσωμάτων παγίων ή ως ξεχωριστό πάγιο μόνον κατά την έκταση που οι δαπάνες αυτές αυξάνουν τα μελλοντικά οικονομικά οφέλη που αναμένεται να εισρεύσουν από την χρήση του παγίου στοιχείου και το κόστος τους μπορεί να επιμετρηθεί αξιόπιστα. Το κόστος επισκευών και συντηρήσεων καταχωρείται στα αποτελέσματα όταν πραγματοποιούνται. Στις παρούσες ετήσιες οικονομικές καταστάσεις οι αποσβέσεις των άλλων στοιχείων των ενσωμάτων παγίων (πλην οικοπέδων τα οποία δεν αποσβένονται) υπολογίζονται με μέθοδο μέσα στην ωφέλιμη ζωή τους που είναι ως εξής: 1. Κτίρια 25 έως 50 έτη 2α Μηχανολογικός εξοπλισμός 2β Μεταλλικές Δεξαμενές 2γ. Φωτοβολταϊκά 3. Αυτοκίνητα 4. Λοιπός εξοπλισμός 4α. Έπιπλα 4β. Η/Υ 3 έως 15 έτη 15 έτη 20 έτη 4 έως 10 έτη 5 έως 10 έτη 4 έως 10 έτη 3 έως 7 έτη Οι υπολειμματικές αξίες και οι ωφέλιμες ζωές των ενσωμάτων παγίων υπόκεινται σε επανεξέταση σε κάθε ημερομηνία ισολογισμού. Όταν οι λογιστικές αξίες των ενσωμάτων ακινητοποιήσεων υπερβαίνουν την ανακτήσιμη αξία τους, η διαφορά (απομείωση) καταχωρείται άμεσα ως ζημιά στα αποτελέσματα. Κατά την πώληση ενσωμάτων ακινητοποιήσεων, οι διαφορές μεταξύ του τιμήματος που λαμβάνεται και της λογιστικής τους αξίας καταχωρούνται ως κέρδη ή ζημίες στα αποτελέσματα. Οι επισκευές και συντηρήσεις καταχωρούνται στα έξοδα της περιόδου που αφορούν. 72 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2019 (1/1/2019 -31/12/2019) Οι ιδιοπαραγόμενες ενσώματες ακινητοποιήσεις στοιχειοθετούν προσθήκη στο κόστος κτήσεως των ενσώματων ακινητοποιήσεων σε αξίες που περιλαμβάνουν το άμεσο κόστος μισθοδοσίας του προσωπικού, που συμμετέχει στην κατασκευή (αντίστοιχες εισφορές), κόστος αναλωθέντων υλικών και άλλα γενικά κόστη. 2.8. Άυλα περιουσιακά στοιχεία Στα άυλα περιουσιακά στοιχεία συμπεριλαμβάνονται οι άδειες λογισμικού καθώς και τα κόστη αγοράς εμπορικών σημάτων και δικαιωμάτων. Οι άδειες λογισμικού αποτιμώνται στο κόστος κτήσεως μείον τις αποσβέσεις. Οι αποσβέσεις διενεργούνται με την σταθερή μέθοδο κατά την διάρκεια της ωφέλιμης ζωής των στοιχείων αυτών η οποία κυμαίνεται από 1 έως 5 χρόνια. Τα εμπορικά σήματα και τα δικαιώματα αποσβένονται με τη σταθερή μέθοδο με βάση τη διάρκεια της ωφέλιμης ζωής τους. Δαπάνες που απαιτούνται για την ανάπτυξη και συντήρηση του λογισμικού αναγνωρίζονται ως έξοδα όταν πραγματοποιούνται. 2.9. Απομείωση Αξίας Περιουσιακών Στοιχείων Τα στοιχεία του ενεργητικού που έχουν απροσδιόριστη ωφέλιμη ζωή δεν αποσβένονται και υπόκεινται σε έλεγχο απομείωσης ετησίως και όταν κάποια γεγονότα καταδεικνύουν ότι η λογιστική αξία μπορεί να μην είναι ανακτήσιμη. Τα στοιχεία του ενεργητικού που αποσβένονται υπόκεινται σε έλεγχο απομείωσης της αξίας τους όταν υπάρχουν ενδείξεις ότι η λογιστική αξία τους δεν θα ανακτηθεί. Η ανακτήσιμη αξία είναι το μεγαλύτερο ποσό μεταξύ της καθαρής τιμής πώλησης και της αξίας λόγω χρήσης. Η ζημία απομείωσης καταχωρείται σαν έξοδο στα αποτελέσματα στην χρήση που προκύπτουν. 2.10. Χρηματοοικονομικά μέσα Χρηματοοικονομικό μέσο είναι κάθε σύμβαση που δημιουργεί ταυτόχρονα ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο για μια οικονομική οντότητα και μια χρηματοοικονομική υποχρέωση ή ένα συμμετοχικό τίτλο για μια άλλη οικονομική οντότητα. Αρχική αναγνώριση και μεταγενέστερη επιμέτρηση των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων Από την 1η Ιανουαρίου 2018, τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία κατατάσσονται, κατά την αρχική αναγνώριση, και μεταγενέστερα επιμετρούνται στο αποσβεσμένο κόστος, στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εισοδημάτων ή στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων. Η κατάταξη των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων κατά την αρχική αναγνώριση βασίζεται στις συμβατικές ταμειακές ροές των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων και στο επιχειρηματικό μοντέλο εντός του οποίου διακατέχεται το χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο. Με εξαίρεση τις απαιτήσεις από πελάτες, ο Όμιλος αρχικά αποτιμά ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο στην εύλογη αξία του συν το κόστος συναλλαγής, στην περίπτωση ενός χρηματοοικονομικού 73 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2019 (1/1/2019 -31/12/2019) περιουσιακού στοιχείου που δεν αποτιμάται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων. Οι απαιτήσεις από πελάτες αρχικά αποτιμώνται στην αξία συναλλαγής όπως ορίζεται από το ΔΠΧΑ 15. Για να ταξινομηθεί και να αποτιμηθεί ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο (εξαιρουμένων των μετοχικών τίτλων) στο αποσβεσμένο κόστος ή στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εισοδημάτων, πρέπει να δημιουργούνται ταμειακές ροές που αποτελούν «αποκλειστικά πληρωμές κεφαλαίου και τόκων» επί του ανεξόφλητου υπολοίπου κεφαλαίου. Η αξιολόγηση αυτή είναι γνωστή ως SPPI (“solely payments of principal and interest”) κριτήριο και γίνεται σε επίπεδο μεμονωμένου χρηματοοικονομικού μέσου. Μετά την αρχική αναγνώριση, τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία κατατάσσονται σε τρεις κατηγορίες: - στο αποσβεσμένο κόστος - στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εισοδημάτων - στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων Ο Όμιλος δεν διαθέτει περιουσιακά στοιχεία που να αποτιμούνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εισοδημάτων και μέσω των αποτελεσμάτων κατά την 31 Δεκεμβρίου 2018. Η Εταιρία απεικονίζει τις επενδύσεις σε θυγατρικές στην εύλογη αξίας τους Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε αποσβεσμένο κόστος Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που καταχωρούνται στο αποσβεσμένο κόστος, αποτιμώνται μεταγενέστερα βάσει της μεθόδου του πραγματικού επιτοκίου (EIR) και υπόκεινται σε έλεγχο απομείωσης της αξίας τους. Τα κέρδη και οι ζημιές αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα όταν το περιουσιακό στοιχείο παύει να αναγνωρίζεται, τροποποιείται ή απομειώνεται. Απομείωση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων Ο Όμιλος αξιολογεί σε κάθε ημερομηνία κατάρτισης χρηματοοικονομικών καταστάσεων τα δεδομένα αναφορικά με το κατά πόσον η αξία ενός χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου ή μίας ομάδας χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων έχει απομειωθεί ως ακολούθως: Εμπορικές απαιτήσεις Για τις απαιτήσεις από πελάτες και τα συμβατικά περιουσιακά στοιχεία, ο Όμιλος εφαρμόζει την απλοποιημένη προσέγγιση για τον υπολογισμό των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών. Επομένως, σε κάθε ημερομηνία αναφοράς, ο Όμιλος επιμετρά την πρόβλεψη ζημιάς για ένα χρηματοοικονομικό μέσο σε ποσό ίσο με τις αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές καθ' όλη τη διάρκεια ζωής του μέσου χωρίς να παρακολουθεί τις μεταβολές στον πιστωτικό κίνδυνο. Οι απαιτήσεις από πελάτες που βρίσκονται σε καθεστώς καθυστέρησης πληρωμής και για τις οποίες ο Όμιλος έχει εντοπίσει αντικειμενικές ενδείξεις απομείωσης αξιολογούνται ατομικά. Μεταξύ άλλων, ο Όμιλος θεωρεί αντικειμενικές ενδείξεις απομείωσης την έναρξη νομικών ενεργειών κατά του πελάτη και τη 74 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2019 (1/1/2019 -31/12/2019) θέση του πελάτη σε καθεστώς εκκαθάρισης. Οι αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές αναγνωρίζονται ως η διαφορά μεταξύ των συμβατικών ταμιακών ροών που οφείλονται στον Όμιλο και αυτών που ο Όμιλος αναμένει να εισπράξει. Οι υπόλοιπες απαιτήσεις από πελάτες αξιολογούνται συλλογικά από τον Όμιλο. Κατά την αρχική αναγνώριση, αναγνωρίζεται πρόβλεψη ζημιάς σε ποσό ίσο με τις αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής της απαίτησης, με βάση ιστορικούς δείκτες ζημιών. Οι ιστορικοί δείκτες ζημιών υπολογίζονται με τη χρήση των ιστορικών μεγεθών πωλήσεων και των προβλέψεων επισφαλειών ή πραγματικών διαγραφών απαιτήσεων ως ποσοστό επί των πωλήσεων. Οι ιστορικοί δείκτες ζημιών αναπροσαρμόζονται, αν κρίνεται κατάλληλο, βάσει των υποθέσεων της διοίκησης σχετικά με πληροφορίες που αφορούν το μέλλον και την επίδραση αναμενόμενων αλλαγών στο οικονομικό, κανονιστικό και τεχνολογικό περιβάλλον, καθώς και εξωτερικούς δείκτες της αγοράς. Το ποσό της πρόβλεψης απομείωσης καταχωρείται ως έξοδο στα αποτελέσματα της χρήσεως στην οποία έλαβε χώρα η απομείωση της απαίτησης. Σε κάθε ημερομηνία αναφοράς όλες οι εκτιμώμενες μη εισπράξιμες απαιτήσεις επανεξετάζονται κατά περίπτωση για να προσδιοριστεί η αναγκαιότητα ή μη διενέργειας πρόβλεψης απομείωσης. Αποτελεί πολιτική του Ομίλου να διαγράφονται οι επισφαλείς απαιτήσεις μόνο όταν εξαντληθούν όλοι οι δυνατοί τρόποι είσπραξης (συμπεριλαμβανομένων των ένδικων μέσων). Αποαναγνώριση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων Ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο (ή ένα μέρος ενός χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου ή μέρος μίας ομάδας παρόμοιων χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων) αποαναγνωρίζεται όταν: - τα δικαιώματα για την εισροή ταμειακών πόρων έχουν εκπνεύσει, - ο Όμιλος διατηρεί το δικαίωμα στην εισροή ταμειακών ροών από το συγκεκριμένο περιουσιακό στοιχείο αλλά έχει αναλάβει ταυτόχρονα την υποχρέωση να τα καταβάλλει σε τρίτους πλήρως χωρίς σημαντική καθυστέρηση, υπό τη μορφή μίας σύμβασης μεταβίβασης, ή - ο Όμιλος έχει μεταβιβάσει το δικαίωμα εισροής ταμειακών ροών από το συγκεκριμένο περιουσιακό στοιχείο ενώ παράλληλα, είτε (α) έχει μεταβιβάσει ουσιαστικά όλους τους κινδύνους και τα οφέλη από αυτό είτε (β) δεν έχει μεταβιβάσει ουσιαστικά όλους τους κινδύνους και τα οφέλη, αλλά έχει μεταβιβάσει τον έλεγχο του συγκεκριμένου στοιχείου. Όταν ο Όμιλος μεταβιβάζει τα δικαιώματα εισροής ταμειακών ροών από ένα περιουσιακό στοιχείο ή συνάπτει σύμβαση μεταβίβασης, αξιολογεί την έκταση κατά την οποία διατηρεί τους κινδύνους και τα οφέλη της κυριότητας του περιουσιακού στοιχείου. Όταν ο Όμιλος ούτε μεταβιβάζει ούτε διατηρεί ουσιαστικά όλους τους κινδύνους και τα οφέλη του μεταβιβασθέντος περιουσιακού στοιχείου και διατηρεί τον έλεγχο του συγκεκριμένου στοιχείου, τότε το στοιχείο αναγνωρίζεται στο βαθμό της συνεχιζόμενης συμμετοχής του Όμιλου στο περιουσιακό στοιχείο αυτό. Στην περίπτωση αυτή, ο Όμιλος αναγνωρίζει 75 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2019 (1/1/2019 -31/12/2019) παράλληλα και μια συνδεδεμένη υποχρέωση. Το μεταβιβασθέν περιουσιακό στοιχείο και η συνδεδεμένη υποχρέωση επιμετρώνται σε βάση που αντανακλά τα δικαιώματα και τις δεσμεύσεις που έχει διατηρήσει ο Όμιλος. Αρχική αναγνώριση και μεταγενέστερη επιμέτρηση των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων Όλες οι χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις αρχικά αποτιμώνται στην εύλογη αξία τους μείον το κόστος συναλλαγών, στην περίπτωση των δανείων και των πληρωτέων υποχρεώσεων. Αποαναγνώριση χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων Μια χρηματοοικονομική υποχρέωση διαγράφεται όταν η δέσμευση που απορρέει από την υποχρέωση, ακυρώνεται ή εκπνέει. Όταν μία υφιστάμενη χρηματοοικονομική υποχρέωση αντικαθίσταται από μία άλλη από τον ίδιο δανειστή αλλά με ουσιαστικά διαφορετικούς όρους, ή οι όροι μίας υφιστάμενης υποχρέωσης τροποποιούνται σημαντικά, αυτή η ανταλλαγή ή τροποποίηση αντιμετωπίζεται ως αποαναγνώριση της αρχικής υποχρέωσης και αναγνώριση μίας νέας υποχρέωσης. Η διαφορά στις αντίστοιχες λογιστικές αξίες αναγνωρίζεται στην κατάσταση αποτελεσμάτων. Συμψηφισμός χρηματοοικονομικών στοιχείων Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις συμψηφίζονται και το καθαρό ποσό παρουσιάζεται στην κατάσταση οικονομικής θέσης, όταν υπάρχει νομικά εκτελεστό δικαίωμα συμψηφισμού των ποσών που αναγνωρίστηκαν και παράλληλα υπάρχει η πρόθεση να γίνει διακανονισμός σε καθαρή βάση, ή η ανάκτηση του περιουσιακού στοιχείου και ο διακανονισμός της υποχρέωσης να γίνουν ταυτόχρονα. Το νομικά εκτελεστό δικαίωμα δεν πρέπει να εξαρτάται από μελλοντικά γεγονότα και πρέπει να ασκείται κατά τη συνήθη πορεία των εργασιών καθώς και σε περιπτώσεις αθέτησης των υποχρεώσεων, αφερεγγυότητας ή πτώχευσης της Εταιρείας ή του αντισυμβαλλόμενου. 2.11. Αποθέματα Την ημερομηνία του ισολογισμού, τα αποθέματα αποτιμώνται στην χαμηλότερη τιμή μεταξύ κόστους κτήσεως και της καθαρής ρευστοποιήσιμης αξίας. Η καθαρή ρευστοποιήσιμη αξία είναι η εκτιμημένη τιμή πώλησης στην συνηθισμένη πορεία των εργασιών της επιχείρησης μείον οποιαδήποτε σχετικά έξοδα πώλησης. Το κόστος κτήσεως των αποθεμάτων προσδιορίζεται με το μέσο σταθμικό του μήνα. Το κόστος των αποθεμάτων δεν περιλαμβάνει χρηματοοικονομικά έξοδα. Για απαξιωμένα αποθέματα έχει σχηματισθεί πρόβλεψη ποσού 424.686 ευρώ (2018: 247.052 ευρώ). 76 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2019 (1/1/2019 -31/12/2019) 2.12. Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα ταμειακών διαθεσίμων Τα ταμειακά διαθέσιμα και ταμειακά ισοδύναμα περιλαμβάνουν τα μετρητά, τις καταθέσεις όψεως, τις βραχυπρόθεσμες μέχρι 3 μήνες επενδύσεις υψηλής ρευστοποίησης και χαμηλού ρίσκου. 2.13. Μετοχικό κεφάλαιο Το μετοχικό κεφάλαιο περιλαμβάνει τις κοινές μετοχές της Εταιρίας που περιλαμβάνονται στα ίδια κεφάλαια. Έξοδα τα οποία πραγματοποιήθηκαν για την έκδοση μετοχών εμφανίζονται μετά την αφαίρεση του σχετικού φόρου εισοδήματος, σε μείωση του προϊόντος της έκδοσης. Τα έξοδα τα οποία σχετίζονται με την έκδοση μετοχών για την απόκτηση επιχειρήσεων περιλαμβάνονται στο κόστος κτήσεως της επιχειρήσεως που αποκτάται. Κατά την απόκτηση ιδίων μετοχών, το καταβληθέν τίμημα, συμπεριλαμβανομένων και των σχετικών δαπανών, απεικονίζεται μειωτικά των ιδίων κεφαλαίων (αποθεματικό υπέρ το άρτιο). 2.14. Φορολογία εισοδήματος & αναβαλλόμενος φόρος Η επιβάρυνση της περιόδου με φόρους εισοδήματος αποτελείται από τους τρέχοντες φόρους και τους αναβαλλόμενους φόρους, δηλαδή τους φόρους ή τις φορολογικές ελαφρύνσεις που σχετίζονται με τα οικονομικά οφέλη που προκύπτουν στην περίοδο αλλά έχουν ήδη καταλογιστεί ή θα καταλογιστούν από τις φορολογικές αρχές σε διαφορετικές περιόδους. Ο φόρος εισοδήματος αναγνωρίζεται στον λογαριασμό των αποτελεσμάτων της περιόδου, εκτός του φόρου εκείνου που αφορά συναλλαγές που καταχωρήθηκαν απευθείας στα ίδια κεφάλαια, στην οποία περίπτωση καταχωρείται απευθείας, κατά ανάλογο τρόπο, στα ίδια κεφάλαια. Οι τρέχοντες φόροι εισοδήματος περιλαμβάνουν τις βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις ή και απαιτήσεις προς τις δημοσιονομικές αρχές που σχετίζονται με τους πληρωτέους φόρους επί του φορολογητέου εισοδήματος της περιόδου και οι τυχόν πρόσθετοι φόροι εισοδήματος που αφορούν προηγούμενες χρήσεις. Οι τρέχοντες φόροι επιμετρώνται σύμφωνα με τους φορολογικούς συντελεστές και τους φορολογικούς νόμους που εφαρμόζονται στις διαχειριστικές περιόδους με τις οποίες σχετίζονται, βασιζόμενα στο φορολογητέο κέρδος για το έτος. Όλες οι αλλαγές στα βραχυπρόθεσμα φορολογικά στοιχεία του ενεργητικού ή τις υποχρεώσεις αναγνωρίζονται σαν μέρος των φορολογικών εξόδων στην κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσης. Ο αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος προσδιορίζεται με την μέθοδο της υποχρέωσης που προκύπτει από τις προσωρινές διαφορές μεταξύ της λογιστικής αξίας και της φορολογικής βάσης των στοιχείων του ενεργητικού και των υποχρεώσεων. 77 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2019 (1/1/2019 -31/12/2019) Αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος δεν λογίζεται εάν προκύπτει από την αρχική αναγνώριση στοιχείου ενεργητικού ή παθητικού σε συναλλαγή, εκτός επιχειρηματικής συνένωσης, η οποία όταν έγινε η συναλλαγή δεν επηρέασε ούτε το λογιστικό ούτε το φορολογικό κέρδος ή ζημία. Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις αποτιμώνται με βάση τους φορολογικούς συντελεστές που αναμένεται να εφαρμοστούν στην περίοδο κατά την οποία θα διακανονιστεί η απαίτηση ή η υποχρέωση, λαμβάνοντας υπόψη τους φορολογικούς συντελεστές (και φορολογικούς νόμους) που έχουν τεθεί σε ισχύ ή ουσιαστικά ισχύουν μέχρι την ημερομηνία του Ισολογισμού. Σε περίπτωση αδυναμίας σαφούς προσδιορισμού του χρόνου αναστροφής των προσωρινών διαφορών εφαρμόζεται ο φορολογικός συντελεστής που ισχύει κατά την επόμενη της ημερομηνίας του ισολογισμού χρήση. Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις αναγνωρίζονται κατά την έκταση στην οποία θα υπάρξει μελλοντικό φορολογητέο κέρδος για την χρησιμοποίηση της προσωρινής διαφοράς που δημιουργεί την αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση. Ο αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος αναγνωρίζεται για τις προσωρινές διαφορές που προκύπτουν από επενδύσεις σε θυγατρικές και συνδεδεμένες επιχειρήσεις, με εξαίρεση την περίπτωση που η αναστροφή των προσωρινών διαφορών ελέγχεται από τον Όμιλο και είναι πιθανό ότι οι προσωρινές διαφορές δεν θα αναστραφούν στο προβλεπτό μέλλον. Οι περισσότερες αλλαγές στις αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις ή υποχρεώσεις αναγνωρίζονται σαν ένα κομμάτι των φορολογικών εξόδων στην κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσης. Μόνο αυτές οι μεταβολές στα στοιχεία του ενεργητικού ή τις υποχρεώσεις που επηρεάζουν τις προσωρινές διαφορές αναγνωρίζονται κατευθείαν στα ίδια κεφάλαια του Ομίλου, όπως η επανεκτίμηση της αξίας της ακίνητης περιουσίας, έχουν ως αποτέλεσμα την σχετική αλλαγή στις αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις ή υποχρεώσεις να χρεώνεται έναντι του σχετικού λογαριασμού της καθαρής θέσης. 2.15. Παροχές στο προσωπικό Βραχυπρόθεσμες παροχές: Οι βραχυπρόθεσμες παροχές προς τους εργαζομένους (εκτός από παροχές λήξης της εργασιακής σχέσης) σε χρήμα και σε είδος αναγνωρίζονται ως έξοδο όταν καθίστανται δεδουλευμένες. Παροχές μετά την έξοδο από την υπηρεσία: Σύμφωνα με το Ν.2112/20 η Εταιρία καταβάλλει στους εργαζόμενους αποζημιώσεις επί απολύσεως ή αποχώρησης λόγω συνταξιοδότησης. Το ύψος των καταβαλλομένων ποσών αποζημίωσης εξαρτάται από τα έτη προϋπηρεσίας, το ύψος των αποδοχών και τον τρόπο απομάκρυνσης από την υπηρεσία (απόλυση ή συνταξιοδότηση). Οι εν λόγω αποζημιώσεις κατά την έξοδο από την υπηρεσία εμπίπτουν στα προγράμματα καθορισμένων παροχών (defined benefit plan) με βάση το αναθεωρημένο ΔΛΠ 19 «Παροχές στους εργαζόμενους». Η υποχρέωση της καθορισμένης παροχής υπολογίζεται ετησίως από ανεξάρτητο αναλογιστή με την χρήση της μεθόδου της προβεβλημένης πιστωτικής μονάδος (projected unit credit method). 78 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2019 (1/1/2019 -31/12/2019) Οι προβλέψεις που αφορούν την περίοδο περιλαμβάνονται στο σχετικό κόστος προσωπικού στις συνημμένες απλές και ενοποιημένες καταστάσεις αποτελεσμάτων και συνίστανται από το τρέχον και παρελθόν κόστος υπηρεσίας, το σχετικό χρηματοοικονομικό κόστος, τα αναλογιστικά κέρδη ή ζημιές και τις όποιες πιθανές πρόσθετες επιβαρύνσεις. Αναφορικά με τα μη αναγνωρισμένα αναλογιστικά κέρδη ή ζημιές, ακολουθείται το αναθεωρημένο Δ.Λ.Π. 19, το οποίο περιλαμβάνει μια σειρά από τροποποιήσεις στην λογιστική των προγραμμάτων καθορισμένων παροχών, μεταξύ άλλων: 1. την αναγνώριση των αναλογιστικών κερδών /ζημιών στα λοιπά συνολικά έσοδα και την οριστική εξαίρεση τους από τα αποτελέσματα της χρήσης, 2. τη μη αναγνώριση πλέον των αναμενόμενων αποδόσεων των επενδύσεων του προγράμματος στα αποτελέσματα της χρήσης αλλά την αναγνώριση του σχετικού τόκου επί της καθαρής υποχρέωσης/(απαίτησης) της παροχής υπολογιζόμενου βάσει του προεξοφλητικού επιτοκίου που χρησιμοποιείται για την επιμέτρηση της υποχρέωσης καθορισμένων παροχών, 3. την αναγνώριση του κόστους προϋπηρεσίας στα αποτελέσματα της χρήσης την νωρίτερη εκ των ημερομηνιών τροποποίησης του προγράμματος ή όταν αναγνωρίζεται η σχετική αναδιάρθρωση ή η τερματική παροχή, 4. λοιπές αλλαγές περιλαμβάνουν νέες γνωστοποιήσεις, όπως ποσοτική ανάλυση ευαισθησίας. 2.16. Προβλέψεις Προβλέψεις αναγνωρίζονται όταν ο Όμιλος έχει παρούσες νομικές η τεκμαιρόμενες υποχρεώσεις ως αποτέλεσμα παρελθόντων γεγονότων, είναι πιθανή η εκκαθάρισή τους μέσω εκροών πόρων και η εκτίμηση του ακριβούς ποσού της υποχρέωσης μπορεί να πραγματοποιηθεί με αξιοπιστία. Οι προβλέψεις επισκοπούνται κατά την ημερομηνία σύνταξης κάθε ισολογισμού και προσαρμόζονται προκειμένου να αντανακλούν την παρούσα αξία της δαπάνης που αναμένεται να απαιτηθεί για τη διευθέτηση της υποχρέωσης. Οι ενδεχόμενες υποχρεώσεις δεν αναγνωρίζονται στις οικονομικές καταστάσεις αλλά γνωστοποιούνται, εκτός αν η πιθανότητα εκροών πόρων οι οποίοι ενσωματώνουν οικονομικά οφέλη είναι ελάχιστη. Οι ενδεχόμενες απαιτήσεις δεν αναγνωρίζονται στις οικονομικές καταστάσεις αλλά γνωστοποιούνται εφόσον η εισροή οικονομικών οφελών είναι πιθανή. 2.17. Αναγνώριση εσόδων και εξόδων Έσοδα: Τα έσοδα περιλαμβάνουν την εύλογη αξία εκτελεσθέντων έργων, πωλήσεων αγαθών και παροχής υπηρεσιών, καθαρά από Φόρο Προστιθέμενης Αξίας, εκπτώσεις και επιστροφές. Τα διεταιρικά έσοδα μέσα στον Όμιλο απαλείφονται πλήρως. Η αναγνώριση των εσόδων γίνεται ως εξής: ➢ Έσοδα από πώληση αγαθών και παροχή υπηρεσιών Ο Όμιλος αναγνωρίζει έσοδο όταν εκπληρώνεται μια συμβατική υποχρέωση προς τον εκάστοτε πελάτη με την παράδοση αγαθού ή την παροχή υπηρεσίας (που ταυτίζεται με το χρόνο που ο έλεγχος επί του αγαθού ή της υπηρεσίας περνάει στον πελάτη). 79 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2019 (1/1/2019 -31/12/2019) Εάν μία σύμβαση περιλαμβάνει περισσότερες από μια συμβατικές υποχρεώσεις η συνολική αξία της σύμβασης επιμερίζεται στις επιμέρους υποχρεώσεις με βάση τις επιμέρους αξίες πώλησης. Το ποσό του εσόδου που αναγνωρίζεται είναι το ποσό που έχει επιμεριστεί στην αντίστοιχη συμβατική υποχρέωση που εκπληρώθηκε, με βάση το αντίτιμο που αναμένεται να λάβει ο Όμιλος σύμφωνα με τους όρους της σύμβασης. Τυχόν μεταβλητό αντίτιμο περιλαμβάνεται στο ποσό του εσόδου που αναγνωρίζεται, στο βαθμό που δεν είναι σημαντικά πιθανό το ποσό αυτό να αντιλογιστεί στο μέλλον. Τα δικαιώματα για μελλοντικές εκπτώσεις με βάση τον όγκο των πωλήσεων, αξιολογούνται από τον Όμιλο, προκειμένου να προσδιοριστεί εάν αποτελούν ουσιώδη δικαιώματα τα οποία ο πελάτης δεν θα αποκτούσε εάν δεν είχε συνάψει τη συγκεκριμένη σύμβαση. Για όλα αυτά τα δικαιώματα ο Όμιλος αξιολογεί την πιθανότητα εξάσκησής τους και στη συνέχεια το μέρος του εσόδου το οποίο αναλογεί στο συγκεκριμένο δικαίωμα αναγνωρίζεται όταν το δικαίωμα είτε εξασκηθεί είτε λήξει. ➢ Έσοδα από τόκους: Τα έσοδα από τόκους αναγνωρίζονται βάσει χρονικής αναλογίας και με την χρήση του πραγματικού επιτοκίου. ➢ Μερίσματα: Τα μερίσματα, λογίζονται ως έσοδα, όταν θεμελιώνεται το δικαίωμα είσπραξής τους. Έξοδα: Τα έξοδα αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα σε δεδουλευμένη βάση. 2.18. Μισθώσεις Χρηματοοικονομικές μισθώσεις Οι μισθώσεις παγίων κατά τις οποίες μεταβιβάζονται στον Όμιλο όλοι οι κίνδυνοι και τα οφέλη που έχουν σχέση με την κυριότητα ενός στοιχείου του ενεργητικού, ανεξάρτητα από την τελική μεταβίβαση ή μη του τίτλου κυριότητας του στοιχείου αυτού, αποτελούν τις χρηματοοικονομικές μισθώσεις. Οι μισθώσεις αυτές κεφαλαιοποιούνται με την έναρξη της μίσθωσης στη χαμηλότερη μεταξύ της εύλογης αξίας του παγίου στοιχείου ή της παρούσας αξίας των ελάχιστων μισθωμάτων. Κάθε μίσθωμα επιμερίζεται μεταξύ της υποχρέωσης και των χρηματοοικονομικών εξόδων έτσι ώστε να επιτυγχάνεται ένα σταθερό επιτόκιο στην υπολειπόμενη χρηματοοικονομική υποχρέωση. Οι αντίστοιχες υποχρεώσεις από μισθώματα, καθαρές από χρηματοοικονομικά έξοδα, απεικονίζονται στις υποχρεώσεις. Το μέρος του χρηματοοικονομικού εξόδου που αφορά σε χρηματοδοτικές μισθώσεις αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα χρήσης κατά τη διάρκεια της μίσθωσης. Τα πάγια που αποκτήθηκαν με χρηματοδοτική μίσθωση αποσβένονται στη μικρότερη περίοδο μεταξύ της ωφέλιμης ζωής των παγίων στοιχείων και της διάρκειας μίσθωσής τους. Δεν υπήρχαν τέτοιου είδους μισθώσεις έως την περίοδο που παρουσιάζεται. 80 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2019 (1/1/2019 -31/12/2019) Μισθώσεις (βάσει των οριζόμενων στο ΔΠΧΑ 16) Μέχρι το 2018, οι μισθώσεις ταξινομούνταν ως χρηματοδοτικές ή ως λειτουργικές μισθώσεις. Οι χρηματοδοτικές μισθώσεις κεφαλαιοποιούνταν κατά την έναρξη της μίσθωσης στη χαμηλότερη αξία που προκύπτει μεταξύ της εύλογης αξίας του παγίου στοιχείου και της παρούσας αξίας των ελάχιστων μισθωμάτων, καθένα εκ των οποίων προσδιορίζεται κατά την έναρξη της μίσθωσης. Κάθε μίσθωμα επιμεριζόταν μεταξύ της υποχρέωσης και των τόκων. Οι πληρωμές των λειτουργικών μισθώσεων (καθαρές από τυχόν κίνητρα που λαμβάνει ο μισθωτής) καταχωρούνταν με σταθερή μέθοδο στην κατάσταση αποτελεσμάτων σε όλη τη διάρκεια της μίσθωσης. Από την 1 η Ιανουαρίου 2019, οι μισθώσεις αναγνωρίζονται στην κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης ως ένα δικαίωμα χρήσης στοιχείου του ενεργητικού και μία υποχρέωση μίσθωσης, την ημερομηνία που το μισθωμένο πάγιο καθίσταται διαθέσιμο για χρήση. Κάθε μίσθωμα κατανέμεται ανάμεσα στην υποχρέωση μίσθωσης και τον τόκο, ο οποίος χρεώνεται στα αποτελέσματα σε όλη τη διάρκεια της μίσθωσης, ώστε να επιτυγχάνεται ένα σταθερό επιτόκιο για το υπόλοιπο της χρηματοοικονομικής υποχρέωσης σε κάθε περίοδο. Ο Όμιλος παρουσιάζει τα δικαιώματα χρήσης των περιουσιακών στοιχείων του ενεργητικού σε ιδιαίτερο λογαριασμό της κατάστασης χρηματοοικονομικής θέσης. Το δικαίωμα χρήσης περιουσιακού στοιχείου του ενεργητικού αποσβένεται στη μικρότερη περίοδο μεταξύ της ωφέλιμης ζωής του στοιχείου ή της διάρκειας μίσθωσής του, με σταθερή μέθοδο. Τα δικαιώματα χρήσης στοιχείων του ενεργητικού αρχικά επιμετρούνται στο κόστος τους, και στη συνέχεια μειώνονται κατά το ποσό της συσσωρευμένης απόσβεσης και της απομείωσης. Τέλος, προσαρμόζονται σε συγκεκριμένες επαναμετρήσεις της αντίστοιχης υποχρέωσης μίσθωσης. Η αρχική επιμέτρηση των δικαιωμάτων χρήσης στοιχείων του ενεργητικού αποτελείται από το ποσό της αρχικής επιμέτρησης της υποχρέωσης μίσθωσης, τις πληρωμές μισθώσεων που έγιναν την ημερομηνία έναρξης ή πριν από αυτήν, μειωμένες κατά το ποσό των προσφερόμενων εκπτώσεων ή άλλων κινήτρων, τις αρχικές δαπάνες, που είναι άμεσα συνδεδεμένες με το μίσθιο και τα τυχόν κόστη αποκατάστασης. Οι υποχρεώσεις μίσθωσης υπολογίζονται αρχικά στην παρούσα αξία των μισθωμάτων, που δεν καταβλήθηκαν στην έναρξη της μίσθωσης. Μετά την αρχική τους επιμέτρηση, οι υποχρεώσεις μίσθωσης αυξάνονται από το χρηματοοικονομικό κόστος τους και μειώνονται από την πληρωμή των μισθωμάτων. Τέλος, επανεκτιμώνται όταν υπάρχει αλλαγή: α) στα μισθώματα εξαιτίας αλλαγής κάποιου δείκτη, β) στην εκτίμηση του ποσού της υπολειμματικής αξίας, που αναμένεται να πληρωθεί, ή γ) στην αξιολόγηση ενός δικαιώματος επιλογής αγοράς ή επέκτασης, που είναι σχετικά βέβαιο ότι θα εξασκηθεί ή ενός δικαιώματος επιλογής λήξης της σύμβασης, που είναι σχετικά βέβαιο ότι δεν θα εξασκηθεί. 81 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2019 (1/1/2019 -31/12/2019) 2.19. Διανομή μερισμάτων Η διανομή μερισμάτων στους μετόχους της μητρικής αναγνωρίζεται ως υποχρέωση στις οικονομικές καταστάσεις την ημερομηνία κατά την οποία η διανομή εγκρίνεται από την Γενική Συνέλευση των μετόχων. 2.20. Επιχορηγήσεις Οι επιχορηγήσεις που αφορούν περιουσιακά στοιχεία είναι κρατικές επιχορηγήσεις , που σύμφωνα με το ΔΛΠ 20 «Λογιστική των Κρατικών Επιχορηγήσεων», έχουν ως βασικό όρο ότι , η επιχείρηση που τις δικαιούται πρέπει να αγοράσει, κατασκευάσει ή με οποιοδήποτε άλλο τρόπο, αποκτήσει μακροπρόθεσμα περιουσιακά στοιχεία. Οι κρατικές επιχορηγήσεις που αφορούν περιουσιακά στοιχεία, πρέπει να εμφανίζονται στον ισολογισμό, είτε ως αναβαλλόμενο έσοδο, είτε αφαιρετικά της λογιστικής αξίας των σχετικών περιουσιακών στοιχείων. Η εταιρία επέλεξε την κρατική επιχορήγηση του Ν. 3299/2004 να την εμφανίσει ως αναβαλλόμενο έσοδο, το οποίο και θα καταχωρείται με συστηματική και ορθολογική βάση στα έσοδα κατά την διάρκεια της ωφέλιμης ζωής των περιουσιακών στοιχείων. 2.21. Εμπορικές υποχρεώσεις Οι εμπορικές υποχρεώσεις περιλαμβάνουν τις υποχρεώσεις πληρωμής προϊόντων και υπηρεσιών που αποκτήθηκαν κατά τις συνήθεις δραστηριότητες του Ομίλου από τους προμηθευτές. Οι εμπορικές υποχρεώσεις καταχωρούνται ως βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις όταν η πληρωμή τους πρέπει να πραγματοποιηθεί μέσα στην επόμενη χρήση. Αν η πληρωμή τους μπορεί να γίνει και πέραν των επόμενων 12 μηνών, τότε οι εμπορικές υποχρεώσεις καταχωρούνται στις μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις. Οι προμηθευτές και οι λοιπές υποχρεώσεις αναγνωρίζονται αρχικά στην εύλογη αξία τους και μεταγενέστερα στο αναπόσβεστο κόστος βάσει της μεθόδου του πραγματικού επιτοκίου. Η Διοίκηση θεωρεί ότι η λογιστική αξία των εμπορικών υποχρεώσεων προσεγγίζει την εύλογη αξία τους 2.22. Δανεισμός Τα δάνεια καταχωρούνται αρχικά στην εύλογη αξία τους , μειωμένα με τα τυχόντα έξοδα για την πραγματοποίηση της συναλλαγής. Μεταγενέστερα αποτιμώνται στο αναπόσβεστο κόστος βάσει της μεθόδου του πραγματικού επιτοκίου. Τα δάνεια ταξινομούνται ως βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις εκτός αν ο Όμιλος έχει το δικαίωμα να αναβάλλει την εξόφληση της υποχρέωσης για τουλάχιστον 12 μήνες από την ημερομηνία του ισολογισμού. 82 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2019 (1/1/2019 -31/12/2019) 3. Διαχείριση κινδύνων 3.1 Παράγοντες χρηματοοικονομικού κινδύνου Ο Όμιλος εκτίθεται σε αρκετούς χρηματοοικονομικούς κινδύνους όπως κινδύνους αγοράς (μεταβολές σε συναλλαγματικές ισοτιμίες, επιτόκιο), πιστωτικό κίνδυνο, κίνδυνο ρευστότητας, κίνδυνο ταμειακών ροών και κίνδυνο εύλογης αξίας από μεταβολές επιτοκίων. Το γενικό πρόγραμμα διαχείρισης κινδύνων του Ομίλου εστιάζεται στη μη προβλεψιμότητα των χρηματοπιστωτικών αγορών και επιδιώκει να ελαχιστοποιήσει την ενδεχόμενη αρνητική τους επίδραση στη χρηματοοικονομική απόδοση του Ομίλου. α) Κίνδυνος της αγοράς 1. Συναλλαγματικός κίνδυνος Ο Όμιλος λειτουργεί σε διεθνές περιβάλλον και εκτίθεται σε συναλλαγματικό κίνδυνο που σχετίζεται με ποικίλες συναλλαγματικές θέσεις. Ο συναλλαγματικός κίνδυνος απορρέει από μελλοντικές εμπορικές συναλλαγές, αναγνωρισμένα στοιχεία ενεργητικού και παθητικού και επενδύσεις που έχουν έδρα και δραστηριοποιούνται στο εξωτερικό. Ο Όμιλος έχει συγκεκριμένες επενδύσεις στις θυγατρικές εταιρίες που απεικονίζονται στον κατωτέρω πίνακα, των οποίων τα περιουσιακά στοιχεία εκτίθενται σε συναλλαγματικούς κινδύνους. ELTON CORPORATION SA ΧΩΡΑ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΡΟΥΜΑΝΙΑ ΠΟΣΟΣΤΟ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ 100% ELTON CORPORATION EOOD ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ 100% ELTON CORPORATION DOO ΣΕΡΒΙΑ 100% ELTON CORPORATION LLC ΟΥΚΡΑΝΙΑ 100% ΤΟΥΡΚΙΑ 80% ΕΠΩΝΥΜΙΑ ΕΤΑΙΡΙΑΣ ELTON MARMARA KİMYA SANAYİ VE TİCARET A.Ş. 2. Κίνδυνος τιμής Ο Όμιλος δεν εκτίθεται σε κίνδυνο τιμών χρεογράφων λόγου της παντελούς έλλειψης αυτών. Εκτίθεται όμως σε μεταβολές της αξίας των εμπορευμάτων που διακινεί (Bulk chemicals) και τούτο γιατί η τιμή τους συνδέεται άμεσα με την τιμή του πετρελαίου, όπως αυτή αποτιμάται στην τρέχουσα αγορά. Ο κίνδυνος αυτός αντιμετωπίζεται με την ανάλογη μεταβολή των τιμών πώλησης των εμπορευμάτων που διαθέτει. 83 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2019 (1/1/2019 -31/12/2019) 3. Ταμειακές ροές και δίκαιη αξία επιτοκίου Α. Κίνδυνος επιτοκίου Ο Όμιλος δεν έχει έντοκα στοιχεία ενεργητικού και συνεπώς το εισόδημα και οι λειτουργικές ταμειακές ροές του είναι ουσιωδώς ανεξάρτητες από τις αλλαγές στην αγορά των επιτοκίων. Ο κίνδυνος επιτοκίου του Ομίλου αυξάνεται από τις μακροπρόθεσμες και τις βραχυπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις. Ειδικότερα, ο μακροπρόθεσμος δανεισμός την 31η Δεκεμβρίου 2019 του Ομίλου και της Εταιρίας ανερχόταν σε 5.513.034 ευρώ (2018: 8.643.140 ευρώ) και 4.625.000 ευρώ (2018: 7.593.467 ευρώ) αντίστοιχα ενώ ο βραχυπρόθεσμος τραπεζικός δανεισμός του Ομίλου και της Εταιρίας σε 17.642.850 ευρώ (2018: 14.082.749 ευρώ) και 9.955.848 ευρώ (2018: 6.990.587 ευρώ) αντίστοιχα. Ο μακροπρόθεσμος τραπεζικός δανεισμός έχει συναφθεί με επιτόκιο βασιζόμενο στο EURIBOR πλέον σταθερό περιθώριο (spread). Σε περίπτωση μεταβολής του επιτοκίου της τάξης του +1% ή -1% οι επιδράσεις στα ίδια κεφάλαια και στα αποτελέσματα του Ομίλου και της Εταιρίας παρουσιάζονται παρακάτω : Α) Αύξηση επιτοκίων κατά 1% Τα αποτελέσματα της χρήσης και τα ίδια κεφάλαια του Ομίλου και της Εταιρίας θα επιβαρυνόταν κατά 231.559 και 145.808 ευρώ αντίστοιχα (2018: 227.259 και 145.841 ευρώ). Β) Μείωση επιτοκίων κατά 1% Τα αποτελέσματα της χρήσης και τα ίδια κεφάλαια του Ομίλου και της Εταιρίας θα αυξάνονταν κατά 231.559 και 145.808 ευρώ αντίστοιχα (2018: 227.259 και 145.841 ευρώ). Β. Πιστωτικός κίνδυνος Ο πιστωτικός κίνδυνος προκύπτει από τα χρηματικά διαθέσιμα, τις καταθέσεις στις Τράπεζες, καθώς επίσης και τις πιστωτικές εκθέσεις των πελατών συμπεριλαμβανομένων των σημαντικών απαιτήσεων και συναλλαγών. Ο Όμιλος δεν έχει σημαντική συγκέντρωση των απαιτήσεων του σε περιορισμένο αριθμό πελατών. Λόγω της μεγάλης διασποράς της πελατειακής βάσης, ο Όμιλος αντιμετωπίζει περιορισμένους πιστωτικούς κινδύνους, κάνει δε συστηματική χρήση ασφάλειας πιστώσεων και όπου κρίνεται σκόπιμο προκαταβολών, ενέγγυων πιστώσεων και τραπεζικών εγγυήσεων. Στο πελατολόγιο του Ομίλου περιλαμβάνονται και διεθνούς κύρους πολυεθνικές εταιρίες και συνεπώς η ύπαρξη πιστωτικού κινδύνου περιορίζεται. Ο Όμιλος και η Εταιρία προβαίνουν σε πρόβλεψη επισφαλών πελατών. Την 31η Δεκεμβρίου 2019 το σύνολο των πελατών και των λοιπών εμπορικών απαιτήσεων ήταν 54.361.672 ευρώ (2018: 51.510.557 ευρώ) και 40.020.593 ευρώ (2018: 36.835.405 ευρώ) αντίστοιχα και οι προβλέψεις των επισφαλών απαιτήσεων ήταν 8.763.229 ευρώ (2018: 8.486.103 ευρώ) και 5.711.334 ευρώ (2018: 5.514.674 ευρώ) αντίστοιχα ήτοι ποσοστό 16,12% (2018: 16,47%) και 14,27% (2018: 14,97%) τα οποία η Διοίκηση της Εταιρίας τα θεωρεί λογικά σε ένα περιβάλλον αυξημένων πιστωτικών διακυμάνσεων. 84 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2019 (1/1/2019 -31/12/2019) Επίσης τα χρεωστικά υπόλοιπα των θυγατρικών της την 31η Δεκεμβρίου 2019 ανερχόταν στο ποσό των 1.469.080 ευρώ (2018: 1.264.741 ευρώ) και για τα οποία από την εφαρμογή του μοντέλου του Ομίλου για την εκτίμησης των μελλοντικών πιστωτικών ζημιών δεν προκύπτει κίνδυνος μη είσπραξης. Γ. Διαχείριση κεφαλαιουχικού κινδύνου Η διαχείριση κεφαλαίων αποσκοπεί στο να εξασφαλίσει στον όμιλο τη δυνατότητα να συνεχίσει τις δραστηριότητές του, ώστε να παρέχει κέρδη στους μετόχους και οφέλη στους άλλους ενδιαφερόμενους, διατηρώντας παράλληλα μια κεφαλαιουχική δομή που θα ελαχιστοποιεί το κόστος κεφαλαίου. Τα εργαλεία της διαχείρισης κεφαλαίων είναι η μερισματική πολιτική, η έκδοση ή επιστροφή κεφαλαίου και η αγοραπωλησία στοιχείων ενεργητικού. Βασικός δείκτης που χρησιμοποιείται κατά τη διαχείριση κεφαλαίων είναι ο συντελεστής μόχλευσης, ο οποίος υπολογίζεται ως καθαρός δανεισμός διαιρούμενο με τα συνολικά απασχολούμενα κεφάλαια. Ο καθαρός δανεισμός υπολογίζεται ως ο συνολικός δανεισμός (συμπεριλαμβάνονται βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα δάνεια) μείον τα χρηματικά διαθέσιμα. Τα συνολικά απασχολούμενα κεφάλαια υπολογίζονται ως τα ίδια κεφάλαια που εμφανίζονται στον ισολογισμό συν τον καθαρό δανεισμό. Σύνολο Δανείων Μείον: Χρηματικά διαθέσιμα και ισοδύναμα Καθαρός δανεισμός Ίδια κεφάλαια Συνολικά απασχολούμενα κεφάλαια Συντελεστής μόχλευσης Όμιλος 31/12/2019 31/12/2018 23.155.884 22.725.889 Εταιρία 31/12/2019 31/12/2018 14.580.848 14.584.054 (2.335.676) (2.630.590) (1.280.884) (1.707.721) 20.820.208 20.095.299 13.299.964 12.876.333 53.146.631 51.786.156 48.467.271 46.854.651 73.966.839 71.881.455 61.767.235 59.730.984 28,15% 27,96% 21,53% 21,56% Παρατηρείται ότι ο συντελεστής μόχλευσης την 31η Δεκεμβρίου 2019 εμφανίζεται περίπου στα ίδια επίπεδα τόσο για τον Όμιλο όσο και για την Εταιρία από την προηγούμενη χρήση 2018. Στις 12/06/2019 η Τακτική Γενική Συνέλευση των μετόχων της εταιρείας αποφάσισε την διανομή μερίσματος κατά το ποσό των ευρώ 1.603.811,22 ήτοι ευρώ 0,06 για κάθε μία μετοχή. Δ. Κίνδυνος Ρευστότητας Η συνετή διαχείριση του κινδύνου ρευστότητας προϋποθέτει επαρκείς εξασφαλίσεις χρηματικών διαθεσίμων και την διαθεσιμότητα χρηματοδότησης μέσω επαρκών πιστωτικών λειτουργιών. Ο παρακάτω πίνακας αναλύει τις οικονομικές υποχρεώσεις του Ομίλου και της Εταιρίας ταξινομημένες σε σχετικές ομαδοποιημένες ημερομηνίες λήξεως, που υπολογίζονται σύμφωνα με το χρονικό υπόλοιπο από την ημερομηνία ισολογισμού μέχρι τη συμβατική ημερομηνία λήξεως. 85 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2019 (1/1/2019 -31/12/2019) Όμιλος 31/12/2019 Έως 1 έτος Από 1 έως 5 έτη Πάνω από 5 έτη Δανεισμός Υποχρεώσεις από μισθώσεις 17.642.850 634.466 3.732.143 776.133 1.780.891 0 23.155.884 1.410.599 Εμπορικές και λοιπές υποχρεώσεις 16.564.368 0 0 16.564.368 Σύνολο 34.841.684 4.508.276 Έως 1 έτος Από 1 έως 5 έτη Πάνω από 5 έτη Δανεισμός 14.082.749 7.035.997 1.607.143 22.725.889 Εμπορικές και λοιπές υποχρεώσεις 16.862.232 0 0 16.862.232 Σύνολο 30.944.981 7.035.997 Έως 1 έτος Από 1 έως 5 έτη Πάνω από 5 έτη 9.955.848 227.060 3.732.143 562.237 892.857 0 14.580.848 789.297 Εμπορικές και λοιπές υποχρεώσεις 12.275.680 0 0 12.275.680 Σύνολο 22.458.588 4.294.380 Έως 1 έτος Από 1 έως 5 έτη Πάνω από 5 έτη 6.990.587 5.986.324 1.607.143 14.584.054 Εμπορικές και λοιπές υποχρεώσεις 12.560.492 0 0 12.560.492 Σύνολο 19.551.079 5.986.324 31/12/2018 Σύνολο 1.780.891 41.130.851 Σύνολο 1.607.143 39.588.121 Εταιρία 31/12/2019 Δανεισμός Υποχρεώσεις από μισθώσεις 31/12/2018 Δανεισμός Σύνολο 892.857 27.645.825 Σύνολο 1.607.143 27.144.546 Ο Όμιλος θεωρεί ότι το σύνολο των υποχρεώσεων προς τους προμηθευτές είναι βραχυπρόθεσμες. Στην ίδια κατηγορία περιλαμβάνει τις λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις καθώς και τις υποχρεώσεις από φόρους. Ε. Κίνδυνος πυρκαγιάς Τα πάγια στοιχεία του Ομίλου (κτίρια, αποθήκες, γραφεία, μηχανολογικός εξοπλισμός και έπιπλα) και τα εμπορεύματα της Εταιρίας είναι πλήρως ασφαλισμένα από πυρκαγιά, κεραυνό, θύελλα, καταιγίδα, άλλα φυσικά φαινόμενα και τρομοκρατικές ενέργειες. Τα εμπορεύματα που βρίσκονται στις αποθήκες της εταιρίας είναι ασφαλισμένα στην αξία κτήσης τους έναντι όλων των παραπάνω κινδύνων. Επιπρόσθετα, υπάρχουν ασφαλιστικά προγράμματα για απώλεια μικτού κέρδους συνέπεια διακοπής εργασιών της επιχείρησης από καλυπτόμενες υλικές ζημιές, καθώς και προγράμματα καλύψεως χρηματικών απωλειών ή ενδεχόμενων ευθυνών από τρίτους. 86 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2019 (1/1/2019 -31/12/2019) Παρά την ασφάλιση των εγκαταστάσεων, των αποθεμάτων και των υπαλλήλων, σε ενδεχόμενη μερική ή ολική καταστροφή ή ατύχημα που σχετίζονται με τους παραπάνω κινδύνους, δε μπορεί να παρασχεθεί καμία βεβαίωση ότι η Εταιρία θα αποζημιωθεί άμεσα και στο ακέραιο από την ασφαλιστική εταιρία. Επιπρόσθετα τα κτίρια του Ομίλου είναι σε πολύ καλή κατάσταση και έχουν παρθεί όλα τα ενδεδειγμένα μέτρα για την αντιμετώπιση του συγκεκριμένου κινδύνου και την ελαχιστοποίηση των συνεπειών του. ΣΤ. COVID-19 Ο Όμιλος παρακολουθεί στενά την εξελισσόμενη κατάσταση της παγκόσμιας πανδημίας του COVID-19. Η Ομάδα Διαχείρισης Κρίσεων πλήρως ευθυγραμμισμένη με τις κατευθυντήριες γραμμές της κυβέρνησης και της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας λαμβάνει όλες τις απαραίτητες ενέργειες και μέτρα για τη διασφάλιση της συνέχειας των επιχειρήσεων και της υγείας και ασφάλειας των εργαζομένων. Ως υπεύθυνος κοινωνικός εταίρος και επιχείρηση είναι πλήρως κινητοποιημένη και πρόθυμη να διαδραματίσει το ρόλο της στην κοινωνία ως υπεύθυνος εργοδότης και σημαντικός παράγων της Ελληνικής Οικονομίας καθώς και των Οικονομιών στο χώρο ευθύνης του Ομίλου. Η ειδική Ομάδα Διαχείρισης Κρίσεων (Committee), η οποία έχει συσταθεί από τον Όμιλο και αναφέρεται στην Ανώτατη Διοίκηση, αξιολογώντας συνεχώς τις εξελίξεις καταστρώνει και εφαρμόζει τα κατάλληλα σχέδια δράσης και αντιμετώπισης των πιθανών επιπτώσεων. Η Ομάδα, ευθυγραμμιζόμενη με όλα τα πρωτόκολλα και τις συστάσεις των αρμόδιων αρχών, έχει ήδη εκπονήσει και θέσει σε πλήρη εφαρμογή ένα σχέδιο διασφάλισης της επιχειρησιακής συνέχειας. Επί του παρόντος, και όπως εκτιμά η Διοίκηση και για τη συνέχεια και σε αντίθεση με άλλους οργανισμούς που έχουν αναγκασθεί να αναστείλουν ή να περιορίσουν τις δραστηριότητές τους, όλες οι εγκαταστάσεις του Ομίλου είναι πλήρως λειτουργικές, καθώς δεν αντιμετωπίζονται δυσκολίες σχετικά με τον COVID-19 στην αλυσίδα εφοδιασμού του. Η παράδοση των προϊόντων σε ολόκληρη την περιοχή καλύπτει το ELTON Group χωρίς διακοπή. Ο Όμιλος έχει δώσει τη δυνατότητα στους εργαζομένους του να εργαστούν από το σπίτι ενώ εφαρμόζετε ήδη η τηλεργασία και τα ταξίδια έχουν διακοπεί. Ο Όμιλος διαθέτει επίσης ολοκληρωμένα σχέδια επιχειρησιακής συνέχειας για την παρακολούθηση και τον μετριασμό των επιπτώσεων στις δραστηριότητές του. Επιπροσθέτως, για την έκτακτη αυτή κατάσταση έχει ήδη δημιουργηθεί μια εφεδρική ομάδα εργαζομένων. Η ομάδα ασφαλείας που εργάζεται στις εγκαταστάσεις λειτουργεί "σε κατάσταση κοινωνικής αποστασιοποίησης" και σύμφωνα με όλα τα πρωτόκολλα ασφάλειας και τα προληπτικά μέτρα που εφαρμόζονται σε όλα τα τμήματα, εκτελεί κανονικά τα καθήκοντά της. Ωστόσο, είμαστε σε πρωτοφανείς περιόδους και η κατάσταση γύρω μας εξελίσσεται καθημερινά. 87 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2019 (1/1/2019 -31/12/2019) Δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο διατάραξης της κανονικής ροής του εφοδιασμού στο μέλλον, καθώς το COVID-19 μπορεί να επηρεάσει περαιτέρω τις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού και να εντείνουν τους τοπικούς περιορισμούς. Παρά το ότι δεν είναι δυνατόν στην παρούσα φάση να ποσοτικοποιηθούν ή να αξιολογηθούν πλήρως οι δυνητικές επιπτώσεις σε παγκόσμιο επίπεδο, πιθανοί παράγοντες που θα μπορούσαν να επηρεάσουν την ομαλότητα της δραστηριότητας είναι οι ακόλουθοι: • Διαταραχές στην παγκόσμια αλυσίδα εφοδιασμού, όπως αναφέρεται και παραπάνω. • Καθυστερήσεις στην εκτέλεση των εν εξελίξει έργων πληροφορικής. • Επιπτώσεις από την επίδραση της παγκόσμιας αυτής κατάστασης στην αγορά του τουρισμού, του horeca και προσωρινά -και έως της έναρξης ελάφρυνσης των περιοριστικών μέτρων- της σχετιζόμενης αγοράς με τον κατασκευαστικό κλάδο. • Καθυστερήσεις στην εξέλιξη των επενδυτικών της πλάνων τα οποία επισημαίνεται ότι παραμένουν εν ισχύ. Πέραν της συνεχιζόμενης διαχείρισης του λειτουργικού κινδύνου από την πανδημία, έχει τεθεί σε πλήρη εφαρμογή και ένα αυξημένο επίπεδο παρακολούθησης για την διασφάλιση και προστασία της οικονομικής κατάστασης της Εταιρείας και του Ομίλου. Απέναντι στην αβεβαιότητα για την εξέλιξη της κατάστασης, ο Όμιλος διαθέτει πολύ καλή χρηματοοικονομική θέση, διαθέσιμη και αυξημένη ρευστότητα και ένα πολύ υψηλό επίπεδο διαθεσιμότητας προϊόντων ώστε να στηρίξει με αξιώσεις τις ανάγκες της βιομηχανίας και εν γένει της παραγωγικής δομής των οικονομιών του χώρου ευθύνης της παρέχοντας λύσεις, αξιοπιστία και αποτρέποντας με αποτελεσματικότητα, για μια ακόμη φορά κατά την τελευταία 5ετία, την εμφάνιση κενών και ελλείψεων στις αγορές, διασφαλίζοντας κατ’ επέκταση και την συνέχεια της επιχειρησιακής λειτουργίας των πελατών της αλλά και των στόχων των συνεργαζόμενων προμηθευτών της. Διανύοντας με σθένος αυτήν την παγκοσμίως πρωτόγνωρη περίοδο, οιαδήποτε δυνητική επίπτωση στα αποτελέσματά θα εξαρτηθεί, από τις συνεχιζόμενες εξελίξεις, οι οποίες είναι πέρα από τον έλεγχό οποιουδήποτε Οργανισμού, που με αίσθημα ευθύνης και σεβασμό στην κοινωνία και στο κύρος του, έχει λάβει όλα τα παραπάνω μέτρα και εφαρμόζει μιας τέτοιας έκτασης σχεδιασμό. Ο Όμιλος στηρίζει τις αποφάσεις των τοπικών αρχών, στον χώρο ευθύνης του, να εφαρμόσουν έκτακτα μέτρα δημόσιας υγείας, των οποίων η πορεία δεν μπορεί να προβλεφθεί, παρά μόνο να εξαρτηθεί από τις εξελίξεις στην επιδημία του ιού. Όλα τα ανωτέρω μέτρα έχουν ληφθεί και εφαρμόζονται τόσο από τη μητρική Εταιρεία όσο και από όλες τις θυγατρικές συμπεριλαμβανομένης και αυτής της Τουρκίας. Ως εκ τούτου, οι γενικότερες οικονομικές επιπτώσεις της πανδημίας του COVID-19 δεν μπορεί να εκτιμηθούν εύλογα επί του παρόντος. Βάσει των ανωτέρω αναφερομένων η διοίκηση της Εταιρείας εκτιμά ότι δεν θα υπάρξει κίνδυνος ουσιώδους αβεβαιότητας συνέχισης δραστηριότητας. 88 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2019 (1/1/2019 -31/12/2019) 4. Μεταβολές στις λογιστικές αρχές Ο Όμιλος εφάρμοσε, για πρώτη φορά το ΔΠΧΑ 16 «Μισθώσεις» το οποίο αντικαθιστά τις πρόνοιες του ΔΛΠ 17 και ορίζει τις αρχές για την αναγνώριση, την επιμέτρηση, την παρουσίαση και τις γνωστοποιήσεις σχετικά με τις μισθώσεις. Το πρότυπο είναι υποχρεωτικό για τις λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την 1 Ιανουαρίου 2019 ή μεταγενέστερα. Το ΔΠΧΑ 16 έχει σημαντική επίδραση στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις του Ομίλου και της Εταιρείας, ιδιαίτερα στο σύνολο των περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων, στα αποτελέσματα, στις καθαρές ταμειακές ροές από λειτουργικές δραστηριότητες, στις καθαρές ταμειακές ροές από χρηματοδοτικές δραστηριότητες, και στην παρουσίαση της χρηματοοικονομικής θέσης. Οι νέες απαιτήσεις επηρεάζουν τον Όμιλο και την Εταιρία ως μισθωτή, κυρίως αναφορικά με τις μισθώσεις κτιρίων, τεχνολογικού εξοπλισμού και οχημάτων. Ο Όμιλος δεν έχει υιοθετήσει το νέο πρότυπο αναδρομικά σε κάθε προηγούμενη περίοδο, αλλά έχει εφαρμόσει την τροποποιημένη αναδρομική προσέγγιση. Σύμφωνα με τη μέθοδο αυτή, η συγκριτική πληροφορία δεν αναδιατυπώνεται. Κατά τη μετάβαση στο ΔΠΧΑ 16, οι υποχρεώσεις που απορρέουν από τις υφιστάμενες λειτουργικές μισθώσεις προεξοφλούνται χρησιμοποιώντας το σχετικό επιτόκιο προεξόφλησης (incremental borrowing rate) και αναγνωρίζονται ως υποχρεώσεις από μισθώσεις. Τα δικαιώματα χρήσης των περιουσιακών στοιχείων, κατά την 1 Ιανουαρίου 2019, αναγνωρίζονται σε ποσό που ισούται με την υποχρέωση από μισθώσεις, προσαρμοσμένο κατά το ποσό προπληρωμένων ή δεδουλευμένων μισθωμάτων. Οι σημαντικότερες πολιτικές και πρακτικές διευκολύνσεις που εφαρμόστηκαν έχουν ως εξής: - Τα περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης και οι υποχρεώσεις από μισθώσεις παρουσιάζονται χωριστά στην κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης. - Οι απαιτήσεις αναγνώρισης, επιμέτρησης και γνωστοποιήσεων του ΔΠΧΑ 16 εφαρμόστηκαν εξ΄ολοκλήρου στις βραχυπρόθεσμες μισθώσεις και τις μισθώσεις «μικρής αξίας». - Ο Όμιλος χρησιμοποίησε την πρακτική διευκόλυνση να μη διαχωρίσει τα μέρη της σύμβασης που δεν αποτελούν μίσθωση (non-lease components) από τα στοιχεία της μίσθωσης (lease components) και επομένως αντιμετωπίζει κάθε στοιχείο της μίσθωσης και οποιαδήποτε συναφή μέρη που δεν αποτελούν μίσθωση ως μία ενιαία μίσθωση. Η μετάβαση στο νέο πρότυπο κατά την 1 Ιανουαρίου 2019 είχε ως αποτέλεσμα μια σωρευτική αρνητική επίδραση στο υπόλοιπο κερδών εις νέο του Ομίλου και της Εταιρίας ποσού 4.505 ευρώ. Η προσαρμογή στο υπόλοιπο κερδών εις νέο περιλαμβάνει και την επίδραση από αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις. 89 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2019 (1/1/2019 -31/12/2019) Ο Όμιλος και η Εταιρία αναγνώρισαν δικαιώματα χρήσης παγίων και υποχρεώσεις για τις μισθώσεις αυτές που προηγουμένως ταξινομούνταν ως λειτουργικές, εκτός των εξαιρέσεων του προτύπου για τα συμβόλαια μίσθωσης με εναπομένουσα διάρκεια μικρότερη των δώδεκα μηνών κατά την ημερομηνία αρχικής εφαρμογής του προτύπου, για τα συμβόλαια που το μισθωμένο περιουσιακό στοιχείο είναι χαμηλής αξίας, καθώς και για τα βραχυπρόθεσμα συμβόλαια. Ο Όμιλος και η Εταιρεία αναγνώρισε: α) υποχρέωση για μισθώσεις, η οποία επιμετρήθηκε ως η παρούσα αξία μέσω της προεξόφλησης των μελλοντικών μισθωμάτων με το διαφορικό επιτόκιο δανεισμού (incremental borrowing rate) που ίσχυε κατά την ημερομηνία αρχικής εφαρμογής του προτύπου, και β) δικαίωμα χρήσης περιουσιακού στοιχείου (“right-of-use asset”), το οποίο αναγνωρίστηκε σε ένα ποσό που ισούται με την αντίστοιχη υποχρέωση για μισθώσεις, αναπροσαρμοσμένο για τις προπληρωμές και δεδουλευμένες πληρωμές μισθωμάτων που είχαν αναγνωριστεί στην Κατάσταση Οικονομικής Θέσης στις 31/12/2018. Ο παρακάτω πίνακας παρουσιάζει τις αναπροσαρμογές που έγιναν για κάθε ξεχωριστή γραμμή της Κατάστασης Οικονομικής Θέσης. Τυχόν κονδύλια τα οποία δεν επηρεάστηκαν από τις αλλαγές που επέφερε το νέο πρότυπο δεν περιλαμβάνονται στον πίνακα. Όμιλος Μη Κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία Δικαιώματα χρήσης παγίων Σύνολο υποχρεώσεων Υποχρεώσεις από μισθώσεις Κεφάλαια και αποθεματικά Κέρδη εις νέο Εταιρία Μη Κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία Δικαιώματα χρήσης παγίων Σύνολο υποχρεώσεων Υποχρεώσεις από μισθώσεις Κεφάλαια και αποθεματικά Κέρδη εις νέο 31 Δεκεμβρίου 2018 όπως δημοσιεύτηκε ΔΠΧΑ 16 1/1/2019 μετά την επίδραση του ΔΠΧΑ 16 0 2.335.674 2.335.674 0 (2.331.170) (2.331.170) 51.786.156 31 Δεκεμβρίου 2018 όπως δημοσιεύτηκε (4.505) 51.781.651 1/1/2019 μετά την επίδραση του ΔΠΧΑ 16 ΔΠΧΑ 16 0 1.023.669 1.023.669 0 (1.019.164) (1.019.164) 46.854.651 (4.505) 46.850.146 90 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2019 (1/1/2019 -31/12/2019) Μετά την αρχική αναγνώριση ο Όμιλος και η Εταιρεία επιμετρά τα δικαιώματα χρήσης περιουσιακών στοιχείων και τα αποσβένει με σταθερό ρυθμό καθ’ όλη τη διάρκεια της μίσθωσης. Αντίστοιχα, ο Όμιλος επιμετρά τις παραπάνω υποχρεώσεις από μισθώσεις και τις αυξομειώνει με βάση την αναγνώριση των σχετικών τόκων και των πληρωμών μισθωμάτων. Κατά το οικονομικό έτος 2019 προέκυψε θετική επίδραση στο EBITDA του Ομίλου και της Εταιρίας που ανήλθε σε 984.241 ευρώ και 248.883 ευρώ αντίστοιχα, καθώς με βάση το ΔΛΠ 17 οι πληρωμές από λειτουργικές μισθώσεις συμπεριλαμβάνονταν στο EBITDA, αλλά μετά την εφαρμογή του ΔΠΧΑ 16 οι αποσβέσεις των δικαιωμάτων χρήσης περιουσιακών στοιχείων και οι τόκοι των υποχρεώσεων από μισθώσεις δεν συμπεριλαμβάνονται στον υπολογισμό του EBITDA. Οι ταμειακές ροές του Ομίλου και της Εταιρίας από λειτουργικές δραστηριότητες αυξήθηκαν το οικονομικό έτος 2019, και αντίστοιχα οι ταμειακές ροές από χρηματοδοτικές δραστηριότητες μειώθηκαν κατά 984.241 ευρώ και 248.883 ευρώ αντίστοιχα, καθώς οι πληρωμές του κεφαλαίου των υποχρεώσεων από μισθώσεις ταξινομήθηκαν ως ταμειακές ροές από χρηματοδοτικές δραστηριότητες. Η μεταβολή στα δικαιώματα χρήσης παγίων (Right-of-Use Assets) για το οικονομικό έτος 2019 αναλύεται ως εξής: Ο ΟΜΙΛΟΣ Η ΕΤΑΙΡΙΑ Μεταφορικά μέσα Εξοπλισμός 506.562 1.654.896 174.216 2.335.674 982.344 41.325 1.023.669 0 294.021 0 294.021 166.941 0 166.941 Διακοπή/λήξη συμβολαίων (5.134) (14.913) (1.229) (21.276) (14.913) 0 (14.913) Συναλλαγματικές διαφορές Υπόλοιπο την 31η Δεκεμβρίου 2019 3.533 7.801 0 11.334 0 0 0 504.961 1.941.805 172.987 2.619.753 1.134.372 41.325 1.175.697 17.734 206.121 3.954 227.809 141.116 3.954 145.070 187.651 476.360 69.345 733.356 217.882 37.371 255.253 Διακοπή/λήξη συμβολαίων 0 (1.740) 0 (1.740) (1.740) 0 (1.740) Συναλλαγματικές διαφορές Υπόλοιπο την 31η Δεκεμβρίου 2019 (1.050) (1.106) (228) (2.384) 0 0 0 204.335 679.635 73.071 957.041 357.258 41.325 398.583 300.626 1.262.170 99.916 1.662.712 777.114 0 777.114 Αξία χρήσης Αρχική αναγνώριση κατά την εφαρμογή του ΔΠΧΑ 16 Προσθήκες Αποσβέσεις Αρχική αναγνώριση κατά την εφαρμογή του ΔΠΧΑ 16 Προσθήκες Αναπόσβεστη Αξία την 31η Δεκεμβρίου 2019 Κτίρια 91 Σύνολο Μεταφορικά μέσα Εξοπλισμός Σύνολο Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2019 (1/1/2019 -31/12/2019) 5. Βασικές λογιστικές εκτιμήσεις και κρίσεις Οι λογιστικές εκτιμήσεις και κρίσεις πρέπει συνεχώς να αξιολογούνται βάσει της ιστορικής εμπειρίας και άλλων παραγόντων, συμπεριλαμβανομένων προσδοκιών για μελλοντικά γεγονότα που θεωρούνται υπό τις εκάστοτε συνθήκες. Ο Όμιλος διενεργεί προβλέψεις που αφορούν το μέλλον. Οι υπολογιζόμενες λογιστικές εκτιμήσεις σπανίως θα ισούνται με τα σχετικά πραγματικά αποτελέσματα. Στις ετήσιες οικονομικές καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2019 έχουν τηρηθεί οι βασικές λογιστικές αρχές και εκτιμήσεις του ισολογισμού της 31ης Δεκεμβρίου 2018. 6. Οικονομικές πληροφορίες κατά τομέα Ως επιχειρηματικός τομέας ορίζεται μία ομάδα στοιχείων ενεργητικού και δραστηριοτήτων που παρέχουν προϊόντα και υπηρεσίες, τα οποία υπόκεινται σε διαφορετικούς κινδύνους και αποδόσεις από εκείνα άλλων επιχειρηματικών τομέων. Ως γεωγραφικός τομέας, ορίζεται μία γεωγραφική περιοχή, στην οποία παρέχονται προϊόντα και υπηρεσίες και η οποία υπόκειται σε διαφορετικούς κινδύνους και αποδόσεις από άλλες περιοχές. 6.1 Πρωτεύων τομέας πληροφόρησης ανά τομέα δραστηριότητας Τα οικονομικά στοιχεία του Ομίλου ανά τομέα για τις περιόδους 1/1-31/12/2019 και τη συγκρίσιμη 1/131/12/2018 αναλύονται ως εξής: Περίοδος 01/01-31/12/2019 Συνολικές μικτές πωλήσεις ανά τομέα Ενδοεταιρικές πωλήσεις Καθαρές Πωλήσεις σε τρίτους ΕΒΙΤDA Αποσβέσεις περιόδου Χρηματοοικονομικό κόστος Κέρδη προ φόρων Φόρος εισοδήματος Κέρδη μετά από φόρους Περίοδος 01/01-31/12/2018 Συνολικές μικτές πωλήσεις ανά τομέα Ενδοεταιρικές πωλήσεις Καθαρές Πωλήσεις σε τρίτους ΕΒΙΤDA Αποσβέσεις περιόδου Χρηματοοικονομικό κόστος Κέρδη προ φόρων Φόρος εισοδήματος Κέρδη μετά από φόρους Βιομηχανικά 70.334.219 (802.470) 69.531.749 4.183.007 Βιομηχανικά 71.971.262 (668.678) 71.302.583 4.150.977 92 ΤρόφιμαΑγροχημικά 61.935.917 (706.650) 61.229.267 3.396.672 ΤρόφιμαΑγροχημικά 60.239.328 (559.678) 59.679.650 3.024.846 Λοιπά 464.090 (5.295) 458.795 74.014 Σύνολο 132.734.226 (1.514.415) 131.219.811 7.653.693 (1.633.103) (1.308.575) 4.712.015 (1.311.821) 3.400.194 Λοιπά Σύνολο 1.743.608 (16.200) 1.727.409 87.210 133.954.198 (1.244.556) 132.709.642 7.263.033 (961.751) (1.187.214) 5.114.069 (1.622.545) 3.491.524 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2019 (1/1/2019 -31/12/2019) Κατανομή Ενεργητικού και Υποχρεώσεων ανά τομέα δραστηριότητας την 31η Δεκεμβρίου 2019 σε ενοποιημένο επίπεδο και την συγκρίσιμη περίοδο την 31η Δεκεμβρίου 2018: Σύνολο Ενεργητικού 31/12/2019 31/12/2018 Βιομηχανικά Τρόφιμα-Αγροχημικά Λοιπά Ενδο-εταιρικά 51.721.518 45.545.677 341.277 (1.790.032) 51.233.621 42.882.101 1.241.209 (2.696.261) Σύνολο 95.818.440 92.660.670 Σύνολο Παθητικού 31/12/2019 31/12/2018 Βιομηχανικά Τρόφιμα-Αγροχημικά Λοιπά Ενδο-εταιρικά 23.559.778 20.746.608 155.456 (1.790.032) 23.409.820 19.593.818 567.137 (2.696.261) Σύνολο 42.671.809 40.874.514 6.2 Κατανομή πωλήσεων ανά γεωγραφικό τομέα Η έδρα της Εταιρίας και η κύρια χώρα δραστηριότητας της είναι η Ελλάδα. Οι δραστηριότητες του Ομίλου είναι επίσης στην Ελλάδα ενώ δραστηριοποιείται και στην Ρουμανία, Βουλγαρία, Σερβία, Τουρκία και Ουκρανία. Οι πωλήσεις αναφέρονται στη χώρα που είναι εγκατεστημένοι πελάτες. Το σύνολο ενεργητικού αναφέρεται στην γεωγραφική τοποθεσία. Περίοδος 01/01-31/12/2019 Ελλάδα Ρουμανία Τουρκία Σερβία Βουλγαρία Ουκρανία Ενδο-εταιρικά/ απαλοιφές ενοποίησης Σύνολο Περίοδος 01/01-31/12/2018 Ελλάδα Ρουμανία Τουρκία Σερβία Βουλγαρία Ουκρανία Ενδο-εταιρικά/ απαλοιφές ενοποίησης Σύνολο Πωλήσεις 86.677.971 20.194.490 8.140.499 8.265.402 6.752.834 2.703.030 (1.514.415) 131.219.811 Πωλήσεις 85.678.302 22.327.920 6.469.107 9.072.309 8.167.445 2.239.115 (1.244.556) 132.709.642 93 Σύνολο Ενεργητικού 77.306.591 19.352.960 4.670.918 4.866.511 7.011.069 1.247.844 (18.637.453) 95.818.440 Σύνολο Ενεργητικού 75.197.428 19.345.703 3.128.489 4.928.077 7.426.683 971.715 (18.337.425) 92.660.670 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2019 (1/1/2019 -31/12/2019) 7. Ενσώματες ακινητοποιήσεις Τα πάγια περιουσιακά στοιχεία του Ομίλου και της Εταιρίας αναλύονται ως εξής: Ο ΟΜΙΛΟΣ Οικόπεδα & Κτίρια Μηχανολογικός εξοπλισμός & Μεταφορικά μέσα Έπιπλα & Λοιπός Εξοπλισμός Ακινητοποιήσεις υπό εκτέλεση και προκαταβολές Αξία κτήσεως Υπόλοιπο την 1η Ιανουαρίου 2018 Προσθήκες Μειώσεις Συναλλαγματικές διαφορές Υπόλοιπο την 31η Δεκεμβρίου 2018 Προσθήκες Μειώσεις Συναλλαγματικές διαφορές Υπόλοιπο την 31η Δεκεμβρίου 2019 17.666.296 1.711.593 (8.630) (4.319) 19.364.940 133.762 (10.877) 0 19.487.825 5.015.771 230.503 (259.924) (103) 4.986.247 302.433 (357.845) (15.032) 4.915.804 1.528.707 183.455 (28.786) (2.016) 1.681.360 56.268 (315.218) (8.807) 1.413.603 1.269.920 986.647 (1.902.745) 489 354.311 0 (351.120) 0 3.191 25.480.695 3.112.197 (2.200.084) (5.949) 26.386.859 492.464 (1.035.060) (23.839) 25.820.424 Αποσβέσεις Υπόλοιπο την 1η Ιανουαρίου 2018 Προσθήκες Μειώσεις Συναλλαγματικές διαφορές Υπόλοιπο την 31η Δεκεμβρίου 2018 Προσθήκες Μειώσεις Συναλλαγματικές διαφορές Υπόλοιπο την 31η Δεκεμβρίου 2019 Αναπόσβεστη Αξία την 31η Δεκεμβρίου 2019 Αναπόσβεστη Αξία την 31η Δεκεμβρίου 2018 3.919.557 417.156 (2.388) (21.064) 4.313.261 408.638 0 0 4.721.899 14.765.927 15.051.679 3.308.068 298.606 (216.770) (425) 3.389.480 284.984 (323.716) (15.818) 3.334.929 1.580.875 1.596.768 1.278.101 71.124 (23.779) (73.460) 1.251.985 67.565 (307.251) (4.161) 1.008.138 405.465 429.375 0 0 0 0 0 0 0 0 0 3.191 354.311 8.505.726 786.886 (242.937) (94.949) 8.954.726 761.186 (630.967) (19.979) 9.064.966 16.755.458 17.432.133 Σύνολο Επί των ακινήτων της θυγατρικής στη Βουλγαρία υφίστανται εμπράγματα βάρη για την εξασφάλιση δανειακών υποχρεώσεων ύψους € 2.113.199. 94 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2019 (1/1/2019 -31/12/2019) Η ΕΤΑΙΡΙΑ Αξία κτήσεως Υπόλοιπο την 1η Ιανουαρίου 2018 Προσθήκες Μειώσεις Υπόλοιπο την 31η Δεκεμβρίου 2018 Προσθήκες Μειώσεις Υπόλοιπο την 31η Δεκεμβρίου 2019 Αποσβέσεις Υπόλοιπο την 1η Ιανουαρίου 2018 Προσθήκες Μειώσεις Υπόλοιπο την 31η Δεκεμβρίου 2018 Προσθήκες Μειώσεις Υπόλοιπο την 31η Δεκεμβρίου 2019 Αναπόσβεστη Αξία την 31η Δεκεμβρίου 2019 Αναπόσβεστη Αξία την 31η Δεκεμβρίου 2018 Οικόπεδα & Κτίρια Μηχανολογικός εξοπλισμός & Μεταφορικά μέσα Έπιπλα & Λοιπός Εξοπλισμός Ακινητοποιήσεις υπό εκτέλεση και προκαταβολές 12.279.550 0 (8.630) 12.270.920 5.870 0 12.276.790 4.379.630 154.306 (218.659) 4.315.277 107.097 (264.473) 4.157.902 1.278.498 36.277 (1.673) 1.313.102 27.638 (300.705) 1.040.035 4.000 0 0 4.000 0 0 4.000 17.941.678 190.582 (228.961) 17.903.299 140.606 (565.178) 17.478.727 2.929.245 260.392 (2.388) 3.187.249 258.479 0 3.445.728 8.831.062 9.083.671 2.844.092 203.790 (206.429) 2.841.453 228.072 (250.684) 2.818.841 1.339.061 1.473.824 1.091.798 53.581 (1.671) 1.143.707 31.469 (299.900) 875.276 164.759 169.395 0 0 0 0 0 0 0 4.000 4.000 6.865.135 517.762 (210.488) 7.172.409 518.019 (550.584) 7.139.844 10.338.883 10.730.890 Σύνολο Δεν υπάρχουν υποθήκες και προσημειώσεις, ή οποιαδήποτε άλλα βάρη, επί των παγίων στοιχείων του ενεργητικού έναντι δανεισμού. Οι προσθήκες στις ακινητοποιήσεις του Ομίλου και της Εταιρίας αφορούν κυρίως βελτιώσεις κτιριακών εγκαταστάσεων και αγορές μεταφορικών μέσων, μηχανολογικού και λοιπού εξοπλισμού. 95 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2019 (1/1/2019 -31/12/2019) 8. Άυλα περιουσιακά στοιχεία Ο ΟΜΙΛΟΣ Λογισμικά προγράμματα Αξία κτήσεως Υπόλοιπο την 1η Ιανουαρίου 2018 Προσθήκες Μειώσεις Συναλλαγματικές διαφορές Υπόλοιπο την 31η Δεκεμβρίου 2018 Προσθήκες Μειώσεις Συναλλαγματικές διαφορές Υπόλοιπο την 31η Δεκεμβρίου 2019 Αποσβέσεις Υπόλοιπο την 1η Ιανουαρίου 2018 Προσθήκες Μειώσεις Συναλλαγματικές διαφορές Υπόλοιπο την 31η Δεκεμβρίου 2018 Προσθήκες Μειώσεις Συναλλαγματικές διαφορές Υπόλοιπο την 31η Δεκεμβρίου 2019 Αναπόσβεστη Αξία την 31η Δεκεμβρίου 2019 Αναπόσβεστη Αξία την 31η Δεκεμβρίου 2018 Λοιπά Δικαιώματα Σύνολο 1.067.513 61.268 (5.894) 7 1.122.894 53.489 0 (3.290) 1.173.093 2.825.392 13.224 (11.893) 56 2.826.779 0 (29) (130) 2.826.620 3.892.905 74.492 (17.787) 63 3.949.673 53.489 (29) (3.420) 3.999.713 855.092 112.714 (4.805) (3.454) 959.548 77.261 0 (2.329) 1.034.480 138.613 163.347 410.827 130.292 0 23 541.142 130.401 0 58 671.602 2.155.018 2.285.637 1.265.920 243.006 (4.805) (3.431) 1.500.690 207.662 0 (2.271) 1.706.081 2.293.632 2.448.983 Η ΕΤΑΙΡΙΑ Λογισμικά προγράμματα Λοιπά Δικαιώματα Σύνολο Αξία κτήσεως Υπόλοιπο την 1η Ιανουαρίου 2018 Προσθήκες Υπόλοιπο την 31η Δεκεμβρίου 2018 Προσθήκες Υπόλοιπο την 31η Δεκεμβρίου 2019 942.060 10.464 952.524 2.415 954.939 2.790.000 0 2.790.000 0 2.790.000 3.732.060 10.464 3.742.524 2.415 3.744.939 Αποσβέσεις Υπόλοιπο την 1η Ιανουαρίου 2018 Προσθήκες Υπόλοιπο την 31η Δεκεμβρίου 2018 Προσθήκες Υπόλοιπο την 31η Δεκεμβρίου 2019 838.929 40.424 879.354 36.647 916.001 401.834 127.901 529.735 127.901 657.637 1.240.764 168.325 1.409.089 164.548 1.573.637 Αναπόσβεστη Αξία την 31η Δεκεμβρίου 2019 38.938 2.132.363 2.171.302 Αναπόσβεστη Αξία την 31η Δεκεμβρίου 2018 73.171 2.260.265 2.333.435 Στα άυλα περιουσιακά στοιχεία συμπεριλαμβάνονται οι άδειες λογισμικού, εμπορικά σήματα και συμβάσεις προμηθευτών. Τα άυλα περιουσιακά στοιχεία αποτιμώνται στο κόστος κτήσεως μείον τις αποσβέσεις. Οι αποσβέσεις διενεργούνται με την σταθερή μέθοδο κατά την διάρκεια της ωφέλιμης ζωής των στοιχείων αυτών η οποία κυμαίνεται από 5 έως 20 έτη. Παρατίθεται πίνακας με την αναπόσβεστη αξία ανά κατηγορία για τα λοιπά δικαιώματα: 96 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2019 (1/1/2019 -31/12/2019) Φήμη & Πελατεία εξαγορασμένων Εταιρειών Εμπορικά σήματα Συμφωνίες αντιπροσώπευσης προμηθευτών Λοιπά δικαιώματα Σύνολο ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2019 31/12/2018 257.363 260.265 150.000 160.000 1.725.000 1.840.000 22.655 25.372 2.155.018 2.285.637 ΕΤΑΙΡΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 257.363 260.265 150.000 160.000 1.725.000 1.840.000 0 0 2.132.363 2.260.265 9. Υπεραξία Υπεραξία Αξία κτήσεως Υπόλοιπο την 1η Ιανουαρίου 2018 Αποαναγνώριση υπεραξίας Υπόλοιπο την 31η Δεκεμβρίου 2018 Αποαναγνώριση υπεραξίας Υπόλοιπο την 31η Δεκεμβρίου 2019 712.150 712.150 712.150 Απομειώσεις Υπόλοιπο την 1η Ιανουαρίου 2018 Ζημιά απομείωσης στη χρήση Υπόλοιπο την 31η Δεκεμβρίου 2018 Ζημιά απομείωσης στη χρήση Υπόλοιπο την 31η Δεκεμβρίου 2019 Αναπόσβεστη Αξία την 31η Δεκεμβρίου 2019 Αναπόσβεστη Αξία την 31η Δεκεμβρίου 2018 0 0 712.150 712.150 Ο Όμιλος ΕΛΤΟΝ διά της 100% θυγατρικής του Elton Corporation Sa Ρουμανίας, απέκτησε συμμετοχή σε ποσοστό 70% στην Ανώνυμη Εταιρία “Marmara Endustriyel Kimyevi Maddeler Sanayi ve Ticaret Anonim Sirketi” με έδρα στον Δήμο Besiktas της Κωνσταντινούπολης και με ημερομηνία έναρξης της άσκησης ουσιαστικού ελέγχου επί των δραστηριοτήτων της εταιρίας την 31/10/2015 και τον Ιούλιο του 2019 απέκτησε πλέον 10% από κεφαλαιοποίηση αποθεματικών. Έλεγχος απομείωσης Η υπεραξία που εμφανίζεται στις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις προέκυψε από την απόκτηση της θυγατρικής εταιρείας ELTON MARMARA KIMYA SANAYI VE TICARET A.S. στην Τουρκία από την θυγατρική εταιρεία ELTON CORPORATION ROMANIA SA. στη Ρουμανία. Η διοίκηση της εταιρείας προέβη στη διενέργεια ελέγχου απομείωσης της υπεραξίας σύμφωνα με το Δ.Λ.Π. 36 έχοντας επιμερίσει τα στοιχεία αυτά στις επιμέρους Μονάδες Δημιουργίας Ταμειακών Ροών. Το ανακτήσιμο ποσό της υπεραξίας έχει προσδιοριστεί με τη χρησιμοποίηση της μεθόδου των προεξοφλημένων ταμειακών ροών. 97 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2019 (1/1/2019 -31/12/2019) Για τον προσδιορισμό της αξίας χρήσης, η Διοίκηση χρησιμοποίησε παραδοχές τις οποίες θεωρεί λογικές και βασίζονται στην καλύτερη δυνατή πληροφόρηση που είχε στη διάθεσή της και ίσχυε κατά την ημερομηνία αναφοράς των Οικονομικών Καταστάσεων. Οι βασικές παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν για τον προσδιορισμό των εκτιμώμενων μελλοντικών ταμειακών ροών είναι οι εξής: - Κατάρτιση επιχειρηματικού σχεδίου: Το επιχειρηματικό σχέδιο καταρτίστηκε βάσει μίας μέγιστης περιόδου 5ετίας. Βασίζεται σε πρόσφατα καταρτισμένους προϋπολογισμούς και εκτιμήσεις. Επί του επιχειρηματικού σχεδίου χρησιμοποιήθηκαν προϋπολογιστικά περιθώρια λειτουργικού κέρδους και EBITDA, καθώς και μελλοντικές εκτιμήσεις με τη χρήση εύλογων παραδοχών - Μέσο σταθμισμένο κόστος κεφαλαίου (WACC): Η μέθοδος του WACC αντανακλά το προεξοφλητικό επιτόκιο των μελλοντικών ταμειακών ροών, σύμφωνα με το οποίο σταθμίζεται το κόστος των ιδίων κεφαλαίων και το κόστος του μακροπρόθεσμου δανεισμού, προκειμένου να υπολογιστεί το κόστος των συνολικών κεφαλαίων. Το WACC της Εταιρείας εκτιμήθηκε σε ποσοστό 11,27%. - Η ανάλυση ευαισθησίας διενεργήθηκε με την υπόθεση ότι ο ρυθμός ανάπτυξης στο διηνεκές κυμαίνεται μεταξύ 0,25% και 0,75% ενώ το WACC θα κυμαίνεται μεταξύ 8,78% (μείωση κατά 2,5%) και 13,78% (αύξηση κατά 2,5%) Εκτός των ανωτέρω εκτιμήσεων σχετικά με τον προσδιορισμό της αξίας λόγω χρήσης των ΜΔΤΡ, δεν έχουν υποπέσει στην αντίληψη της Διοίκησης, μεταβολές στις συνθήκες που ενδεχομένως να επηρέαζαν τις λοιπές παραδοχές της. Σημειώνεται ότι οι ενδεχόμενες επιπτώσεις του COVID -19 δεν έχουν ληφθεί υπόψη καθώς το γεγονός αυτό αποτελεί μεταγενέστερο μη διορθωτικό γεγονός σύμφωνα με τα οριζόμενα στο ΔΛΠ 10 «Γεγονότα μεταγενέστερα της ημερομηνίας αναφοράς». Με βάση τον διενεργηθέντα έλεγχο απομείωσης δεν προέκυψαν ζημίες απομείωσης αναφορικά με την υπεραξία. 98 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2019 (1/1/2019 -31/12/2019) 10. Επενδύσεις σε θυγατρικές Στις ατομικές καταστάσεις της εταιρίας οι συμμετοχές σε θυγατρικές αφορούν συμμετοχές σε εταιρίες μη εισηγμένες σε Χρηματιστήριο Αξιών. Στις ατομικές οικονομικές καταστάσεις οι συμμετοχές σε θυγατρικές αποτιμώνται στο κόστος κτήσεως μείον τυχόν ζημιών απομείωσης. Στις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις η αξία συμμετοχής στις θυγατρικές απαλείφεται πλήρως. Οι συμμετοχές της μητρικής σε θυγατρικές κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019 και 31η Δεκεμβρίου 2018 είχε ως εξής: ΕΤΑΙΡΙΑ 31/12/2019 ELTON CORPORATION SA 31/12/2018 8.689.839 8.689.839 397.682 397.682 ELTON CORPORATION DOO 3.103.805 3.103.805 ELTON CORPORATION LLC 1.300.000 1.000.000 13.491.326 13.191.326 ELTON CORPORATION EOOD ΣΥΝΟΛΑ Τα κυριότερα οικονομικά μεγέθη των τεσσάρων ενοποιούμενων θυγατρικών εταιριών παρουσιάζονται στον παρακάτω πίνακα: ΕΠΩΝΥΜΙΑ Χώρα εγκατάστασης Περιουσιακά Στοιχεία Υποχρεώσεις Έσοδα Κέρδη προ φόρων / (ζημίες) ELTON CORPORATION SA (*) Ρουμανία 20.667.783 7.318.472 28.334.989 902.049 ELTON CORPORATION EOOD Βουλγαρία 7.011.069 6.021.696 6.752.834 (416.716) Σερβία 4.866.511 1.885.416 8.265.402 132.429 Ουκρανία 1.247.844 272.053 2.703.030 (219.969) ELTON CORPORATION DOO BELGRADE ELTON CORPORATION LLC (*)Τα ανωτέρω οικονομικά μεγέθη περιλαμβάνουν και τα οικονομικά μεγέθη της θυγατρικής στην Τουρκία. Η συμμετοχή της μητρικής στη θυγατρική στην Τουρκία ανέρχεται σε 80% (έμμεσα) και αποκτήθηκε τον Οκτώβριο του 2015 (70%) και τον Ιούλιο του 2019 (10%). Tην 11η Οκτωβρίου 2010 ιδρύθηκε η θυγατρική ELTON PLS με έδρα την Ελλάδα. Η συμμετοχή της μητρικής στην εταιρία ήταν αρχικά 70% και κατά τη διάρκεια του 1ου εξαμήνου 2018 αποκτήθηκε το 30% από τους παλαιούς μετόχους έναντι ποσού 41.000 ευρώ. Κατά τη διάρκεια του 2019 πραγματοποιήθηκε αύξηση μετοχικού κεφαλαίου ύψους € 240.000 για κάλυψη υποχρεώσεων. Η θυγατρική δεν ενοποιήθηκε εξαιτίας μη ύπαρξης ουσιωδών μεγεθών. Οι συμμετοχές της μητρικής στις μη Ενοποιούμενες Θυγατρικές κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019 και 31η Δεκεμβρίου 2018 είχε ως εξής: ΕΤΑΙΡΙΑ ΕΛΤΟΝ PLS Α.Ε. Αξία συμμετοχής Προβλέψεις απομείωσης ΣΥΝΟΛΑ 31/12/2018 741.000 (741.000) 0 99 Μεταβολές Περιόδου 240.000 (240.000) 0 31/12/2019 981.000 (981.000) 0 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2019 (1/1/2019 -31/12/2019) Έλεγχος απομείωσης Λόγω των συνεχιζόμενων αρνητικών αποτελεσμάτων των τελευταίων ετών που παρουσίαζε η θυγατρική ELTON PLS πραγματοποιήθηκε έλεγχος απομείωσης της αξίας της συμμετοχής και συγκεκριμένα επιλέχθηκε ο συγκεκριμένος έλεγχος να βασισθεί στο προσδιορισμό της αναπροσαρμοσμένης καθαρής θέσης της Εταιρίας. Τα αποτελέσματα της μεθόδου αυτής κατέδειξαν, ότι στις 31 Δεκεμβρίου 2017, η αξία της συμμετοχής στη θυγατρική εταιρία είχε απομειωθεί πλήρως. Η αύξηση της αξίας της συμμετοχής που διενεργήθηκε στο κεφάλαιο της θυγατρικής ELTON PLS το 2019 απομειώθηκε πλήρως στα αποτελέσματα της τρέχουσας χρήσης. Στον Όμιλο πραγματοποιήθηκε έλεγχος απομείωσης στις θυγατρικές εταιρείες, ως μονάδες δημιουργίας ταμειακών ροών. Για τον υπολογισμό της αξίας χρησιμοποιήθηκαν προβλέψεις ταμειακών ροών βασιζόμενες σε εκτιμήσεις από την Διοίκηση του Ομίλου που καλύπτουν περίοδο πενταετίας. Δεν προέκυψε ζήτημα απομείωσης στην αξία των συμμετοχών. Βασικές παραδοχές Οι ταμειακές ροές μετά τα πρώτα πέντε έτη προέκυψαν με τη χρησιμοποίηση ενός εκτιμώμενου ρυθμού ανάπτυξης έως 0,5% που αντικατοπτρίζει κυρίως τις προβλέψεις της Διοίκησης για τις προοπτικές ανάπτυξης του κλάδου αλλά και της χώρας. Το προεξοφλητικό επιτόκιο που χρησιμοποιήθηκε για την προεξόφληση των ταμειακών ροών που προκύπτουν από την εφαρμογή της ως άνω μεθόδου είναι μεταβλητό και ανέρχεται από 6,89% έως 11,27% και βασίστηκε στα κάτωθι: • Το επιτόκιο μηδενικού κινδύνου (risk free rate) καθορίστηκε με βάση το επιτόκιο απόδοσης 10ετούς ομολόγου των χωρών της Ευρώπης οι οποίες έχουν βαθμολογηθεί από ανεξάρτητους οίκους με ΑΑΑ και ισούται με 0,01%. • Το επιπλέον ποσοστό απόδοσης (market risk premium) για μια επένδυση σε ώριμη αγορά καθορίστηκε στο 5,20% • Ο επιπλέον κίνδυνος ανά χώρα είναι μεταβλητός και κυμαίνεται από 1,88% - 4,44%. 100 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2019 (1/1/2019 -31/12/2019) 11. Αναβαλλόμενος φόρος Οι αναβαλλόμενοι φόροι υπολογίζονται επί των προσωρινών διαφορών, σύμφωνα με την μέθοδο της υποχρέωσης, με τη χρησιμοποίηση των φορολογικών συντελεστών που ισχύουν στις χώρες όπου δραστηριοποιούνται οι εταιρίες του Ομίλου. Ο υπολογισμός των αναβαλλόμενων φόρων του Ομίλου και της Εταιρίας επανεξετάζεται σε κάθε χρήση, προκειμένου το υπόλοιπο που εμφανίζεται στον ισολογισμό να απεικονίζει τους ισχύοντες φορολογικούς συντελεστές. Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις / υποχρεώσεις όπως προκύπτουν από τις σχετικές προσωρινές φορολογικές διαφορές έχουν ως εξής: (ποσά σε Ευρώ) Πρόβλεψη αποζημίωσης προσωπικού Πρόβλεψη επισφαλών απαιτήσεων Πρόβλεψη απαξίωσης αποθεμάτων Πρόβλεψη απομείωσης συμμετοχών Αναπροσαρμογή αξίας γηπέδων Ενσώματα πάγια στοιχεία Άϋλα περιουσιακά στοιχεία Δικαιώματα χρήσης παγίων Σύνολο Υπόλοιπο 1/1/2019 135.208 489.412 61.374 185.250 133.397 (322.548) (183.941) 0 498.153 Ο ΟΜΙΛΟΣ Αναγνώριση σε Αναγνώριση στα αποτελέσματα λοιπά συνολικά χρήσεως εισοδήματα 2.983 7.056 (32.450) (2.455) 50.190 (8.857) (15.050) (24.495) 1.541 1.383 (28.593) 8.440 Υπόλοιπο 31/12/2019 145.248 456.962 58.919 235.440 124.540 (337.598) (208.435) 2.924 477.999 Υπόλοιπο 1/1/2018 Αναγνώριση σε αποτελέσματα χρήσεως (*) Αναγνώριση στα λοιπά συνολικά εισοδήματα (**) Επίδραση ΔΠΧΑ 9 Πρόβλεψη αποζημίωσης προσωπικού 145.505 (9.754) (542) - 135.208 Πρόβλεψη επισφαλών απαιτήσεων 391.454 69.599 - 28.360 489.412 Πρόβλεψη απαξίωσης αποθεμάτων 37.700 23.674 - - 61.374 Πρόβλεψη απομείωσης συμμετοχών 203.000 (17.750) - - 185.250 168.827 (342.253) (174.642) (35.430) 19.705 (9.299) - - 133.397 (322.548) (183.941) 429.591 40.745 (542) 28.360 498.153 (ποσά σε Ευρώ) Αναπροσαρμογή αξίας γηπέδων Ενσώματα πάγια στοιχεία Άϋλα περιουσιακά στοιχεία Σύνολο Υπόλοιπο 31/12/2018 (*) Ο αναβαλλόμενος φόρος που αναγνωρίστηκε στα αποτελέσματα χρήσεως έχει προκύψει α) από τον υπολογισμό επί των προσωρινών διαφορών που προέκυψαν την τρέχουσα χρήση 50.188 ευρώ και β) από την επίδραση της μεταβολής των φορολογικών συντελεστών (21.594) ευρώ. (**) Στα λοιπά συνολικά εισοδήματα έχει αναγνωριστεί και η επίδραση από την μεταβολή των φορολογικών συντελεστών 1.129 ευρώ. 101 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2019 (1/1/2019 -31/12/2019) (ποσά σε Ευρώ) Πρόβλεψη αποζημίωσης προσωπικού Πρόβλεψη επισφαλών απαιτήσεων Πρόβλεψη απαξίωσης αποθεμάτων Πρόβλεψη απομείωσης συμμετοχών Αναπροσαρμογή αξίας γηπέδων Ενσώματα πάγια στοιχεία Άϋλα περιουσιακά στοιχεία Δικαιώματα χρήσης παγίων Σύνολο Υπόλοιπο 1/1/2019 135.208 471.168 61.374 185.250 221.435 (322.423) (183.941) 0 568.072 Η ΕΤΑΙΡΙΑ Αναγνώριση σε Αναγνώριση στα αποτελέσματα λοιπά συνολικά χρήσεως εισοδήματα 2.983 7.056 28.352 (2.455) 50.190 (8.857) (13.862) (24.495) 1.541 1.383 33.396 8.440 Υπόλοιπο 31/12/2019 145.248 499.520 58.919 235.440 212.578 (336.286) (208.435) 2.924 609.907 Υπόλοιπο 1/1/2018 Αναγνώριση σε αποτελέσματα χρήσεως (*) Αναγνώριση στα λοιπά συνολικά εισοδήματα (**) Πρόβλεψη αποζημίωσης προσωπικού 145.505 (9.754) (542) - 135.208 Πρόβλεψη επισφαλών απαιτήσεων 383.158 59.651 - 28.360 471.168 (ποσά σε Ευρώ) Επίδραση ΔΠΧΑ 9 Υπόλοιπο 31/12/2018 Πρόβλεψη απαξίωσης αποθεμάτων 37.700 23.674 - - 61.374 Πρόβλεψη απομείωσης συμμετοχών 203.000 (17.750) - - 185.250 Αναπροσαρμογή αξίας γηπέδων 256.865 (35.430) - - 221.435 Ενσώματα πάγια στοιχεία (341.251) 18.828 - - (322.423) Άϋλα περιουσιακά στοιχεία Σύνολο (174.642) (9.299) - - (183.941) 510.335 29.920 (542) 28.360 568.072 (*) Ο αναβαλλόμενος φόρος που αναγνωρίστηκε στα αποτελέσματα χρήσεως έχει προκύψει α) από τον υπολογισμό επί των προσωρινών διαφορών που προέκυψαν την τρέχουσα χρήση 51.514 ευρώ και β) από την επίδραση της μεταβολής των φορολογικών συντελεστών (21.594) ευρώ. (**) Στα λοιπά συνολικά εισοδήματα έχει αναγνωριστεί και η επίδραση από την μεταβολή των φορολογικών συντελεστών 1.129 ευρώ. Η απεικόνιση των αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων και υποχρεώσεων στην Κατάσταση Οικονομικής Θέσης έχει ως εξής: Αναβαλλόμενες φορολογικές Απαιτήσεις Αναβαλλόμενες φορολογικές Υποχρεώσεις Αναβαλλόμενες φορολογικές Απαιτήσεις που απεικονίζονται στον Ισολογισμό Αναβαλλόμενες φορολογικές Υποχρεώσεις που απεικονίζονται στον Ισολογισμό ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2019 31/12/2018 1.024.033 1.004.642 (546.033) (506.489) ΕΤΑΙΡΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 1.154.629 1.074.436 (544.721) (506.364) 609.907 586.315 609.907 568.072 (131.908) (88.162) 0 0 102 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2019 (1/1/2019 -31/12/2019) Οι ανωτέρω αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις ύψους 131.908 ευρώ (2018: 88.162 ευρώ υποχρεώσεις) προέρχονται από τις θυγατρικές και δεν συμψηφίζονται με τις αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις των υπολοίπων εταιριών που βρίσκονται στις άλλες χώρες καθώς δεν παρέχεται η δυνατότητα από το ΔΛΠ 12 να συμψηφιστούν αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις με υποχρεώσεις που δεν αναφέρονται στην ίδια Φορολογική Αρχή. Οι συντελεστές φόρου εισοδήματος της μητρικής και των θυγατρικών έχουν ως εξής: Χώρα Ελλάδα Ρουμανία Τουρκία Βουλγαρία Σερβία Ουκρανία Συντελεστής φορολογίας εισοδήματος 24% 16% 22% 10% 15% 18% 12. Λοιπά μη κυκλοφορούντα στοιχεία ενεργητικού Τα λοιπά μη κυκλοφορούντα στοιχεία του ενεργητικού αφορούν μακροπρόθεσμες απαιτήσεις και αναλύονται ως εξής : ΟΜΙΛΟΣ Λοιπά μη κυκλοφορούντα στοιχεία ενεργητικού Δοσμένες Εγγυήσεις ΕΤΑΙΡΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 31/12/2019 31/12/2018 60.813 60.813 115.711 115.711 54.472 54.472 65.542 65.542 13. Αποθέματα Τα αποθέματα του Ομίλου και της Εταιρίας αναλύονται ως εξής: Εμπορεύματα Προϊόντα έτοιμα & Ημιτελή Α' & Βοηθητικές ύλες - είδη συσκευασίας Σύνολο Μείον: Προβλέψεις για άχρηστα και κατεστραμμένα αποθέματα Συνολική καθαρή ρευστοποιήσιμη αξία ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2019 31/12/2018 20.693.159 19.897.293 1.434.651 2.542.872 1.439.040 1.307.345 23.566.850 23.747.510 ΕΤΑΙΡΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 9.408.331 10.049.002 1.401.973 2.540.725 1.381.055 994.446 12.191.359 13.584.173 (424.686) (247.052) (245.496) (245.496) 23.142.164 23.500.458 11.945.863 13.338.677 Ο Όμιλος λαμβάνει όλα τα απαραίτητα μέτρα (ασφάλιση, φύλαξη) για να ελαχιστοποιήσει τον κίνδυνο και τις ενδεχόμενες ζημίες λόγω απώλειας αποθεμάτων από φυσικές καταστροφές, κλοπές, πυρκαγιά κ.λπ. 103 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2019 (1/1/2019 -31/12/2019) 14. Πελάτες και λοιπές εμπορικές απαιτήσεις Οι πελάτες και οι λοιπές εμπορικές απαιτήσεις του Ομίλου και της Εταιρίας, αναλύονται ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ Πελάτες και Λοιπές Εμπορικές Απαιτήσεις Πελάτες ΕΤΑΙΡΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 31/12/2019 31/12/2018 34.253.736 33.335.307 21.498.277 20.189.958 Γραμμάτια εισπρακτέα 199.752 166.482 199.752 166.482 Γραμμάτια σε καθυστέρηση 290.291 296.018 290.291 296.018 14.460.456 12.896.222 13.190.475 11.516.932 Επιταγές σε καθυστέρηση 3.800.204 3.697.592 3.800.204 3.697.592 Προκαταβολές για αγορές αποθεμάτων 1.357.232 1.118.935 1.041.593 968.422 54.361.672 51.510.557 40.020.593 36.835.405 Μείον: Προβλέψεις επισφαλών απαιτήσεων (8.763.229) (8.486.103) (5.711.334) (5.514.674) Γενικό σύνολο πελατών και Λοιπών Εμπορικών Απαιτήσεων 45.598.443 43.024.454 34.309.259 31.320.731 Επιταγές εισπρακτέες Η κίνηση των προβλέψεων για τις επισφαλείς απαιτήσεις έχει ως κάτωθι: ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 31/12/2019 31/12/2018 Υπόλοιπο έναρξης Πρόβλεψη επισφαλών απαιτήσεων βάσει ΔΠΧΑ 9 Πρόβλεψη επισφαλών απαιτήσεων τρέχουσας χρήσης Ποσά που ανακτήθηκαν κατά τη τρέχουσα χρήση Συναλλαγματικές διαφορές 8.486.103 6.908.618 5.514.674 4.951.235 68.105 817.580 (53.340) 113.439 517.174 887.843 250.000 450.000 (294.150) (128.422) 0 0 (14.003) 484 0 0 Υπόλοιπο λήξης 8.763.229 8.486.103 5.711.334 5.514.674 Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Διοίκησης τα ποσά των προβλέψεων 8.763.229 ευρώ (2018: 8.486.103 ευρώ) και 5.711.334 ευρώ (2018: 5.514.674) για τον Όμιλο και την Εταιρία αντίστοιχα κρίνονται επαρκή για την κάλυψη ενδεχόμενων ζημιών που θα προκύψουν από την μη είσπραξη απαιτήσεων. Όλες οι παραπάνω απαιτήσεις είναι βραχυπρόθεσμες και δεν απαιτείται προεξόφληση τους κατά την ημερομηνία του Ισολογισμού. Επίσης τα χρεωστικά υπόλοιπα των θυγατρικών της την 31η Δεκεμβρίου 2019 ανερχόταν στο ποσό των 1.469.080 ευρώ (2018: 1.264.741ευρώ) και για τα οποία από την εφαρμογή του μοντέλου του Ομίλου για την εκτίμησης των μελλοντικών πιστωτικών ζημιών δεν προκύπτει κίνδυνος μη είσπραξης. 104 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2019 (1/1/2019 -31/12/2019) 15. Λοιπά κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία Οι λοιπές απαιτήσεις του Ομίλου και της Εταιρίας αναλύονται ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ Λοιπά κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία Χρεώστες διάφοροι Λογ/σμοί διαχ/σεως προκ/λων-πιστώσ. Έξοδα επομένων χρήσεων ΕΤΑΙΡΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 31/12/2019 31/12/2018 2.382.627 29.455 235.404 2.647.485 1.994.734 2.722 212.419 2.209.875 2.110.034 29.455 188.093 2.327.581 1.744.753 2.722 193.559 1.941.034 Περαιτέρω οι χρεώστες διάφοροι αναλύονται ως εξής ΟΜΙΛΟΣ Χρεώστες διάφοροι Προκαταβολή Φόρου Εισοδήματος Λοιποί Χρεώστες 31/12/2019 31/12/2018 1.498.778 1.202.569 883.849 792.164 2.382.627 ΕΤΑΙΡΙΑ 31/12/2019 1.498.778 611.256 31/12/2018 1.202.569 542.183 2.110.034 1.744.753 1.994.734 Όλες οι παραπάνω απαιτήσεις είναι βραχυπρόθεσμες και δεν απαιτείται προεξόφλησή τους κατά την ημερομηνία του Ισολογισμού. 16. Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα ταμειακών διαθεσίμων ΟΜΙΛΟΣ Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα Ταμείο Καταθέσεις όψεως & προθεσμίας 31/12/2019 31/12/2018 ΕΤΑΙΡΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 17.807 2.317.870 15.049 2.615.541 4.643 1.276.242 4.199 1.703.522 2.335.676 2.630.590 1.280.884 1.707.721 Οι καταθέσεις όψεως και τα μετρητά αποτελούν τα ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα που παρουσιάζονται στην κατάσταση ταμειακών ροών. 105 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2019 (1/1/2019 -31/12/2019) 17. Ίδια Κεφάλαια 17.1. Μετοχικό Κεφάλαιο και Διαφορά από έκδοση μετοχών υπέρ το άρτιο Το μετοχικό κεφάλαιο της Εταιρίας αναλύεται ως εξής: Αριθμός μετοχών 31η Δεκεμβρίου 2018 Μετοχικό Κεφάλαιο Υπέρ το άρτιο Σύνολο 26.730.187 0,52 13.899.697 133.417 14.033.114 0 0 0 0 0 26.730.187 0,52 13.899.697 133.417 14.033.114 +/- Κινήσεις 2019 31η Δεκεμβρίου 2019 Ονομαστική αξία μετοχής Οι μετοχές είναι ονομαστικές και εισηγμένες προς διαπραγμάτευση στην Αγορά Αξιών (Κατηγορία “Μεσαίας Κεφαλαιοποίησης”) του Χρηματιστηρίου Αθηνών. 17.2 Λοιπά Αποθεματικά και Κέρδη εις Νέο Τα λοιπά αποθεματικά του Ομίλου και της Εταιρίας αναλύονται ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ Αποθεματικά & Κέρδη εις νέο ΕΤΑΙΡΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 31/12/2019 31/12/2018 Τακτικό Αποθεματικό 2.234.561 2.061.301 1.970.133 1.796.873 Έκτακτα αποθεματικά 1.066.491 1.066.491 1.066.491 1.066.491 119.790 119.790 119.790 119.790 2.489.730 2.489.730 0 0 (3.196.104) (2.829.971) 0 0 36.127.466 34.598.405 31.277.744 29.838.383 38.841.934 37.505.747 34.434.157 32.821.537 Αφορολόγητα αποθεματικά Λοιπά Αποθεματικά Αποθεματικά από Συναλλαγματικές Διαφορές Κέρδη εις νέο 17.3 Μερίσματα Τα πληρωτέα μερίσματα σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ αναγνωρίζονται ως υποχρέωση κατά την ημερομηνία έγκρισης της προτεινόμενης διανομής του Δ.Σ. από την Γενική Συνέλευση των μετόχων. Σύμφωνα με την απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου θα προταθεί στην Τακτική Γενική Συνέλευση των μετόχων της Εταιρίας η διανομή μερίσματος. 106 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2019 (1/1/2019 -31/12/2019) 18. Δανειακές υποχρεώσεις Οι δανειακές υποχρεώσεις κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019 αναλύονται ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2019 31/12/2018 Μακροπρόθεσμα Δάνεια Τραπεζικός Δανεισμός Ομολογιακός Δανεισμός Βραχυπρόθεσμα Δάνεια Τραπεζικός Δανεισμός Ομολογιακός Δανεισμός Συνολικός Δανεισμός ΕΤΑΙΡΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 5.513.034 0 8.643.140 0 4.625.000 0 7.593.467 0 5.513.034 8.643.140 4.625.000 7.593.467 17.642.850 0 14.082.749 0 9.955.848 0 6.990.587 0 17.642.850 14.082.749 9.955.848 6.990.587 23.155.884 22.725.889 14.580.848 14.584.054 Οι ημερομηνίες λήξης του συνόλου των μακροπρόθεσμων δανείων του Ομίλου και της Εταιρίας είναι οι εξής: (ποσά σε Ευρώ) Από 1 έως 2 έτη Από 2 έως 5 έτη Πάνω από 5 έτη Σύνολο ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2019 31/12/2018 1.589.286 3.009.803 2.142.857 4.026.194 1.780.891 1.607.143 5.513.034 8.643.140 ΕΤΑΙΡΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 1.589.286 2.968.467 2.142.857 3.017.857 892.857 1.607.143 4.625.000 7.593.467 Στις 10 Νοεμβρίου 2016 συνάφθηκε μακροπρόθεσμο δάνειο με την Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος ποσού 3.000.000 ευρώ με κυμαινόμενο επιτόκιο Euribor και σταθερό spread. Η λήξη του δανείου είναι σε τέσσερα (4) έτη και βάσει του πίνακα αποπληρωμής που έχει συμφωνηθεί θα αποπληρωθεί σε 16 ισόποσες τριμηνιαίες δόσεις. Η εν λόγω υποχρέωση καταχωρήθηκε στο κόστος το οποίο αντανακλά την εύλογη αξία των ποσών που εισπράχτηκαν. Στις 12 Σεπτεμβρίου 2017 συνάφθηκε μακροπρόθεσμο δάνειο με την Alpha Bank ποσού 2.000.000 ευρώ με κυμαινόμενο επιτόκιο Euribor και σταθερό spread. Η λήξη του δανείου είναι σε τέσσερα (4) έτη και βάσει του πίνακα αποπληρωμής που έχει συμφωνηθεί θα αποπληρωθεί σε 16 ισόποσες τριμηνιαίες δόσεις. Η εν λόγω υποχρέωση καταχωρήθηκε στο κόστος το οποίο αντανακλά την εύλογη αξία των ποσών που εισπράχτηκαν. Στις 21 Δεκεμβρίου 2017 συνάφθηκε μακροπρόθεσμο δάνειο με την Eurobank ποσού 2.000.000 ευρώ με κυμαινόμενο επιτόκιο Euribor και σταθερό spread. Η λήξη του δανείου είναι σε τέσσερα (4) έτη και βάσει του πίνακα αποπληρωμής που έχει συμφωνηθεί θα αποπληρωθεί σε 8 ισόποσες Εξαμηνιαίες δόσεις. Η εν λόγω υποχρέωση καταχωρήθηκε στο κόστος το οποίο αντανακλά την εύλογη αξία των ποσών που εισπράχτηκαν. 107 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2019 (1/1/2019 -31/12/2019) Στις 8 Φεβρουαρίου 2018 συνάφθηκε μακροπρόθεσμο δάνειο με την Εθνική Τράπεζα ποσού 2.000.000 ευρώ με κυμαινόμενο επιτόκιο Euribor και σταθερό spread. Η λήξη του δανείου είναι σε δύο (2) έτη και 3 μήνες και βάσει του πίνακα αποπληρωμής που έχει συμφωνηθεί θα αποπληρωθεί σε 9 ισόποσες τριμηνιαίες δόσεις. Η εν λόγω υποχρέωση καταχωρήθηκε στο κόστος το οποίο αντανακλά την εύλογη αξία των ποσών που εισπράχτηκαν. Στις 28 Μαρτίου 2018 συνάφθηκε μακροπρόθεσμο δάνειο με την Eurobank ποσού 5.000.000 ευρώ με κυμαινόμενο επιτόκιο Euribor και σταθερό spread. Η λήξη του δανείου είναι σε επτά (7) έτη και βάσει του πίνακα αποπληρωμής που έχει συμφωνηθεί θα αποπληρωθεί σε 28 ισόποσες τριμηνιαίες δόσεις. Η εν λόγω υποχρέωση καταχωρήθηκε στο κόστος το οποίο αντανακλά την εύλογη αξία των ποσών που εισπράχτηκαν. Το 2017 η εταιρία ELTON CORPORATION EOOD σύναψε δάνειο με την ProCredit Bank ποσού 1.350.000 ευρώ για επενδυτικούς σκοπούς με κυμαινόμενο επιτόκιο Euribor και σταθερό spread. Η λήξη του δανείου είναι στις 27 Φεβρουαρίου 2026. Προς εξασφάλιση του εν λόγω δανείου έχουν γραφτεί υποθήκες στα ακίνητα της εταιρίας και έχει δοθεί και εγγύηση από τη μητρική εταιρία. 19. Υποχρεώσεις παροχών προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία Με βάση τα ΔΠΧΑ ο Όμιλος αναγνωρίζει ως υποχρέωση την παρούσα αξία της νομικής δέσμευσης που έχει αναλάβει για την καταβολή εφάπαξ αποζημίωσης στο προσωπικό που αποχωρεί λόγω απόλυσης ή συνταξιοδότησης. Η πρόβλεψη βάσει του (Δ.Λ.Π. 19) που βασίζεται σε ανεξάρτητη αναλογιστική μελέτη είναι υποχρεωτικό να καταχωρηθεί στον Ισολογισμό και στην κατάσταση αποτελεσμάτων κάθε επιχείρησης. Σύμφωνα με την εργατική νομοθεσία οι εργαζόμενοι δικαιούνται αποζημίωση στην περίπτωση απόλυσης ή συνταξιοδότησής τους, το ύψος της οποίας ποικίλει ανάλογα με τον μισθό, τα έτη υπηρεσίας και τον τρόπο της αποχώρησης (απόλυση ή συνταξιοδότηση) του εργαζομένου. Υπάλληλοι που παραιτούνται ή απολύονται αιτιολογημένα δεν δικαιούνται αποζημίωση. Στην Ελλάδα, υπάλληλοι που συνταξιοδοτούνται δικαιούνται το 40% τέτοιας αποζημίωσης σύμφωνα με το Ν.2112/1920. Αυτά τα προγράμματα δεν χρηματοδοτούνται και αποτελούν προγράμματα καθορισμένων παροχών σύμφωνα με το Δ.Λ.Π. 19. Στον Όμιλο δεν δημιουργήθηκε άλλη πρόβλεψη και τούτο γιατί οι θυγατρικές στα Βαλκάνια δεν έχουν υποχρέωση αποζημίωσης του προσωπικού τους σε περίπτωση απολύσεως. 108 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2019 (1/1/2019 -31/12/2019) Στον παρακάτω πίνακα απεικονίζονται τα ποσά που έχουν καταχωρηθεί στις Οικονομικές Καταστάσεις του Ομίλου και της Εταιρίας μετά την υιοθέτηση του αναθεωρημένου ΔΛΠ 19 κατά την 31.12.2019 και την 31.12.2018 αντίστοιχα: ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2019 31/12/2018 Υποχρεώσεις ισολογισμού για : Συνταξιοδοτικές παροχές Σύνολο ΕΤΑΙΡΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 605.198 605.198 540.832 540.832 605.198 605.198 540.832 540.832 Χρεώσεις στα αποτελέσματα Συνταξιοδοτικές παροχές Σύνολο 65.066 65.066 53.118 53.118 65.066 65.066 53.118 53.118 Αναλογιστικά (κέρδη)/ζημιές (Λοιπά συνολικά έσοδα) Συνταξιοδοτικές παροχές Σύνολο 34.104 34.104 13.696 13.696 34.104 34.104 13.696 13.696 Τα ποσά που έχουν καταχωρηθεί στον ισολογισμό είναι τα παρακάτω: ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2019 31/12/2018 Παρούσα αξία της υποχρεώσεως κατά το τέλος της χρήσης Πραγματική αξία περιουσιακών στοιχείων προγράμματος κατά το τέλος της χρήσης Καθαρή Υποχρέωση προς καταχώρηση στον ισολογισμό κατά το τέλος της χρήσης ΕΤΑΙΡΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 605.198 540.832 605.198 540.832 0 0 0 0 605.198 540.832 605.198 540.832 Tα ποσά που έχουν καταχωρηθεί στην κατάσταση λογαριασμού αποτελεσμάτων είναι τα παρακάτω: Κόστος τρέχουσας υπηρεσίας Δαπάνη τόκου Κόστος (αποτέλεσμα) Διακανονισμών Σύνολο περιλαμβανόμενο στις παροχές σε εργαζομένους ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2019 31/12/2018 35.404 32.109 8.653 8.530 21.008 12.479 65.066 109 53.118 ΕΤΑΙΡΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 35.404 32.109 8.653 8.530 21.008 12.479 65.066 53.118 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2019 (1/1/2019 -31/12/2019) Μεταβολή της υποχρέωσης στον ισολογισμό: ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2019 31/12/2018 Καθαρή Υποχρέωση προς καταχώρηση στον ισολογισμό κατά την αρχή της χρήσης Εισφορές πληρωθείσες Εργοδότη Δαπάνη προς καταχώρηση στην κατάσταση αποτελεσμάτων Αναλογιστικά (κέρδη)/ζημιές Καθαρή Υποχρέωση προς καταχώρηση στον ισολογισμό κατά το τέλος της χρήσης ΕΤΑΙΡΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 540.832 501.740 540.832 501.740 (34.803) (27.722) (34.803) (27.722) 65.066 53.118 65.066 53.118 34.104 13.696 34.104 13.696 605.198 540.832 605.198 540.832 Οι κύριες αναλογιστικές παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν για λογιστικούς σκοπούς είναι οι εξής: Επιτόκιο Αύξηση Μισθών Πληθωρισμός ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2019 31/12/2018 % % 1,15% 1,60% 2,00% 2,00% 1,50% 2,00% ΕΤΑΙΡΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 % % 1,15% 1,60% 2,00% 2,00% 1,50% 2,00% 20. Επιχορηγήσεις Στο λογαριασμό «Επιχορηγήσεις Περιουσιακών Στοιχείων» έχει καταχωρηθεί επιχορήγηση που αφορά πάγια περιουσιακά στοιχεία που είχαν συμπεριληφθεί στον αναπτυξιακό νόμο 3299/2004. Ποσό 69.102 ευρώ (2018: 69.102 ευρώ) καταχωρήθηκε σε όφελος των αποτελεσμάτων χρήσης. 21. Προμηθευτές και Λοιπές υποχρεώσεις Η ανάλυση των υπολοίπων των προμηθευτών και των λοιπών συναφών υποχρεώσεων του Ομίλου και της Εταιρίας έχει ως εξής: Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις Προμηθευτές Γραμμάτια πληρωτέα Επιταγές πληρωτέες Προκαταβολές πελατών ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2019 31/12/2018 11.368.103 11.878.389 72.047 33.641 150.000 0 1.152.853 768.717 12.743.003 110 12.680.746 ΕΤΑΙΡΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 7.963.024 8.061.652 72.047 33.641 150.000 0 731.155 721.488 8.916.226 8.816.780 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2019 (1/1/2019 -31/12/2019) Ακολουθεί ανάλυση των λοιπών βραχυπρόθεσμων υποχρεώσεων: ΟΜΙΛΟΣ Λοιπές Βραχυπρόθεσμες Υποχρεώσεις ΕΤΑΙΡΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 31/12/2019 31/12/2018 353.735 0 1.161.337 23.465 380.666 0 948.479 47.971 224.159 0 975.497 9.901 208.333 0 834.085 15.535 1.538.537 1.377.116 1.209.557 1.057.953 Ασφαλιστικοί οργανισμοί Μερίσματα πληρωτέα Πιστωτές διάφοροι Έξοδα χρήσεως δουλευμένα Όλες οι παραπάνω υποχρεώσεις είναι βραχυπρόθεσμες και δεν απαιτείται προεξόφλησή τους κατά την ημερομηνία του Ισολογισμού. 22. Τρέχουσες Φορολογικές Υποχρεώσεις Οι τρέχουσες φορολογικές υποχρεώσεις του Ομίλου και της Εταιρίας αναλύονται ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΙΑ Τρέχουσες Φορολογικές Υποχρεώσεις 31/12/2019 31/12/2018 31/12/2019 31/12/2018 Λογαριασμός εκκαθάρισης φόρου εισοδήματος 1.098.634 1.506.173 1.098.634 1.504.342 Λοιπές Υποχρεώσεις από φόρους 1.184.194 1.298.196 1.051.263 1.181.416 Σύνολο 2.282.828 2.804.369 2.149.897 2.685.758 23. Κόστος πωληθέντων Το κόστος πωληθέντων αναλύεται ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ 1/1-31/12/2019 1/1-31/12/2018 Κόστος αποθεμάτων αναγνωρισμένο ως έξοδο Αμοιβές & Έξοδα προσωπικού Αμοιβές & Έξοδα τρίτων Παροχές τρίτων Φόροι - Τέλη Διάφορα Έξοδα Αποσβέσεις παγίων Προβλέψεις εκμεταλλεύσεως 110.657.462 34.547 191.774 6.652 37 (7.005) 12.130 0 110.895.598 111 111.790.846 25.554 208.654 25 0 1.126 10.048 0 112.036.254 ΕΤΑΙΡΙΑ 1/1-31/12/2019 1/1-31/12/2018 73.166.876 34.547 191.774 6.652 37 (7.005) 12.130 0 73.405.012 71.907.897 25.554 208.654 25 0 1.126 10.048 0 72.153.305 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2019 (1/1/2019 -31/12/2019) 24. Έξοδα διοίκησης – διάθεσης Τα έξοδα διοίκησης και διάθεσης αναλύονται ως εξής: Έξοδα Διοίκησης Αμοιβές & Έξοδα προσωπικού Αμοιβές & Έξοδα τρίτων Παροχές τρίτων Φόροι - Τέλη Διάφορα Έξοδα Αποσβέσεις παγίων Προβλέψεις εκμεταλλεύσεως ΟΜΙΛΟΣ 1/1-31/12/2019 1/1-31/12/2018 2.042.680 1.673.956 370.371 460.066 296.281 287.965 104.686 78.824 478.594 544.944 726.601 609.268 278.666 141.903 4.297.878 3.796.925 ΕΤΑΙΡΙΑ 1/1-31/12/2019 1/1-31/12/2018 1.169.971 1.078.117 217.335 181.674 253.634 194.702 80.208 67.979 128.007 140.014 533.394 542.402 240.000 41.000 2.622.549 2.245.889 Έξοδα Διάθεσης Αμοιβές & Έξοδα προσωπικού Αμοιβές & Έξοδα τρίτων Παροχές τρίτων Φόροι - Τέλη Διάφορα Έξοδα Αποσβέσεις παγίων Προβλέψεις εκμεταλλεύσεως ΟΜΙΛΟΣ 1/1-31/12/2019 1/1-31/12/2018 4.713.728 4.952.072 657.047 521.965 514.079 1.250.319 212.291 175.626 2.457.256 2.305.901 989.322 314.169 473.051 812.533 10.016.774 10.332.585 ΕΤΑΙΡΙΑ 1/1-31/12/2019 1/1-31/12/2018 3.566.446 3.401.555 57.755 92.330 382.580 843.842 127.316 147.178 972.583 891.946 392.296 133.637 285.404 495.786 5.784.380 6.006.274 Η σημαντική μεταβολή που παρουσιάζεται στα έξοδα για παροχές τρίτων και στις αποσβέσεις παγίων οφείλεται στη διαφοροποίηση της ταξινόμησης των εξόδων λειτουργίας λόγω της εφαρμογής του ΔΠΧΑ 16. 25. Λοιπά Έσοδα/Έξοδα Εκμετάλλευσης Τα λοιπά έσοδα και έξοδα εκμετάλλευσης αναλύονται ως εξής: Άλλα έσοδα εκμετάλλευσης Αποσβέσεις επιχορηγήσεων Ν.3299/2004 Έσοδα από ενοίκια Έκτακτα και ανόργανα έσοδα Έκτακτα κέρδη Έσοδα προηγούμενων χρήσεων Λοιπά έσοδα εκμετάλλευσης Άλλα έξοδα εκμετάλλευσης Έκτακτα και ανόργανα έξοδα Έκτακτες ζημιές Έξοδα προηγούμενων χρήσεων Συναλλαγματικές Διαφορές ΟΜΙΛΟΣ 1/1-31/12/2019 1/1-31/12/2018 ΕΤΑΙΡΙΑ 1/1-31/12/2019 1/1-31/12/2018 69.102 69.102 69.102 69.102 19.890 333.199 29.152 6.512 513.784 971.639 22.890 255.788 13.399 2.786 92.018 455.983 19.890 49.318 29.152 6.512 126.595 300.569 22.890 64.035 13.399 2.786 24.002 196.214 ΟΜΙΛΟΣ 1/1-31/12/2019 1/1-31/12/2018 644.279 565.034 328.312 21.464 13.454 21.970 (25.436) 90.110 960.610 698.578 112 ΕΤΑΙΡΙΑ 1/1-31/12/2019 1/1-31/12/2018 274.603 27.091 2.196 21.464 13.454 21.970 (8.866) 7.382 281.388 77.907 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2019 (1/1/2019 -31/12/2019) 26. Φόρος εισοδήματος Ο φόρος εισοδήματος, που βάρυνε την κατάσταση συνολικού εισοδήματος, αναλύεται ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ Φόρος εισοδήματος Φόρος εισοδήματος Αναβαλλόμενος φόρος έξοδο/ (έσοδο) 31/12/2019 1.303.722 8.100 1.311.821 ΕΤΑΙΡΙΑ 31/12/2018 1.673.399 (50.855) 1.622.545 31/12/2019 1.121.229 (54.990) 1.066.238 31/12/2018 1.498.233 (37.150) 1.461.084 Περαιτέρω ο φόρος εισοδήματος που εμφανίζεται στην κατάσταση αποτελεσμάτων αναλύεται στους κατωτέρω πίνακες: Κέρδη προ Φόρων Φόρος Εισοδήματος βάσει εφαρμογής του εκάστοτε ανά χώρα φορολογικού συντελεστή Μεταβολές στην αναβαλλόμενη φορολογία λόγω αλλαγής φορολογικού συντελεστή Μεταβολές στο φόρο προηγούμενων ετών Φόροι μη ενσωματούμενοι στο λειτουργικό κόστος Φορολογική επίδραση εξόδων που δεν εκπίπτουν για φορολογικούς σκοπούς Φορολογικές ζημίες για τις οποίες δεν αναγνωρίζεται αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση Φόροι που εμφανίζονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2019 31/12/2018 4.712.015 5.114.069 ΕΤΑΙΡΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 4.314.222 4.739.834 1.118.339 1.459.681 1.035.413 1.374.552 21.594 66.425 21.594 66.425 (15.614) (6.109) (15.614) (6.109) 0 0 0 0 110.783 135.282 24.845 26.216 76.718 (32.734) 0 0 1.311.821 1.622.545 1.066.238 1.461.084 27. Κέρδη ανά μετοχή ΟΜΙΛΟΣ Κέρδη που αναλογούν στους ιδιοκτήτες της μητρικής Σταθμισμένος μέσος όρος του αριθμού μετοχών Κέρδη μετά από φόρους ανά μετοχή - βασικά (σε € ) ΕΤΑΙΡΙΑ 1/1-31/12/2019 1/1-31/12/2018 1/1-31/12/2019 3.352.694 3.465.124 3.247.984 3.278.750 26.730.187 26.730.187 26.730.187 26.730.187 0,1254 0,1296 0,1215 0,1227 113 1/1-31/12/2018 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2019 (1/1/2019 -31/12/2019) 28. Ανέλεγκτες φορολογικά χρήσεις Οι ανέλεγκτες φορολογικές χρήσεις των εταιριών του Ομίλου έχουν ως εξής: Επωνυμία ΕΛΤΟΝ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Α.Ε.Β.Ε. ELTON CORPORATION S.A. ELTON CORPORATION L.T.D ELTON CORPORATION D.O.O. ELTON CORPORATION LLC. Ανέλεγκτες φορολογικά χρήσεις 2010-2019 2010-2019 2010-2019 2012-2019 Για τις χρήσεις 2011 έως 2015 οι Ελληνικές εταιρίες που πληρούσαν συγκεκριμένα κριτήρια είχαν υποχρέωση να υπαχθούν σε ετήσιο φορολογικό έλεγχο από τους Τακτικούς τους Ορκωτούς Ελεγκτές, ως προς τη συμμόρφωσή τους με τις διατάξεις της κείμενης φορολογικής νομοθεσίας. Το αποτέλεσμα αυτού του ελέγχου οδηγούσε στην έκδοση έκθεσης ελέγχου φορολογικής συμμόρφωσης, με το οποίο εφόσον πληρούνταν οι σχετικές προϋποθέσεις υποκαθιστούσε τον έλεγχο από τη δημόσια αρχή και επέτρεπε στην εταιρία να περαιώσει τις φορολογικές της υποχρεώσεις για την οικεία διαχειριστική χρήση. Οι φορολογικές αρχές, ωστόσο, διατηρούσαν το δικαίωμα για μελλοντικό επανέλεγχο. Η Εταιρία έχει ήδη ελεγχθεί για τις χρήσεις 2011 έως 2015 από τον τακτικό ελεγκτή της και έχει λάβει το Ετήσιο Φορολογικό Πιστοποιητικό χωρίς επιφύλαξη. Σύμφωνα με την ισχύουσα φορολογική νομοθεσία (άρθρο 65Α του ν. 4174/2013), ο φορολογικός έλεγχος και η έκδοση έκθεσης ελέγχου φορολογικής συμμόρφωσης έχει εφαρμογή από τη χρήση 2016 σε προαιρετική βάση. Η Εταιρία έχει ήδη ελεγχθεί για τις χρήσεις 2016, 2017 και 2018 από τον τακτικό ελεγκτή της και έχει λάβει το Ετήσιο Φορολογικό Πιστοποιητικό χωρίς επιφύλαξη. Ο φορολογικός έλεγχος για τη χρήση 2019 ήδη διενεργείται από τους Ορκωτούς Ελεγκτές. Κατά την ολοκλήρωση του φορολογικού ελέγχου, η Διοίκηση της Εταιρίας δεν αναμένει να προκύψουν σημαντικές φορολογικές υποχρεώσεις πέραν από αυτές που καταχωρήθηκαν και που απεικονίζονται στις οικονομικές καταστάσεις. 29. Συναλλαγές με συνδεδεμένα μέρη Όλες οι συναλλαγές που περιγράφονται κατωτέρω έχουν πραγματοποιηθεί υπό τους συνήθεις όρους της αγοράς, δηλαδή με όρους ταυτόσημους με αυτούς που θα εφαρμόζονταν για τις ίδιες ή παρόμοιες συναλλαγές μεταξύ ανεξάρτητων επιχειρήσεων και εμπίπτουν στις διατάξεις του άρθρου 99 παράγραφος 3 του ν.4548/2018. Ο Όμιλος δεν συμμετείχε σε καμία συναλλαγή ασυνήθους φύσεως ή περιεχομένου η οποία να είναι ουσιώδης για τον Όμιλο, ή τις εταιρίες και τα άτομα που συνδέονται στενά με αυτόν, και δεν αποσκοπεί να συμμετάσχει σε τέτοιου είδους συναλλαγές στο μέλλον. 114 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2019 (1/1/2019 -31/12/2019) Καμία από τις συναλλαγές δεν εμπεριέχει ειδικούς ή ασυνήθεις όρους και συνθήκες. Τα ποσά των πωλήσεων και αγορών σωρευτικά για τη χρήση 2019 και συγκριτικά τη χρήση 2018 καθώς και τα υπόλοιπα των απαιτήσεων και των υποχρεώσεων της Εταιρίας που έχουν προκύψει από συναλλαγές της με τα συνδεδεμένα, κατά την έννοια του ΔΛΠ 24, προς αυτή μέρη έχουν ως εξής: ΣΥΝΑΛΛΑΓΕΣ ΕΛΤΟΝ ΑΕΒΕ ΜΕ ΣΥΝΔΕΔΕΜΕΝΑ ΜΕΡΗ ΠΩΛΗΣΕΙΣ ΕΤΑΙΡΙΑ ELTON CORPORATION SA ELTON CORPORATION EOOD ELTON CORPORATION DOO ELTON CORPORATION LLC ELTON MARMARA AS ΑΓΟΡΕΣ 31/12/2019 641.291 307.646 124.345 209 1.520 31/12/2018 367.466 136.230 109.153 1.360 82.345 31/12/2019 262.541 35.724 0 0 22.980 31/12/2018 287.524 53.381 0 0 0 1.075.011 696.554 321.245 340.905 ΣΥΝΟΛΟ ΣΥΝΑΛΛΑΓΕΣ ΕΛΤΟΝ ΑΕΒΕ ΜΕ ΣΥΝΔΕΔΕΜΕΝΑ ΜΕΡΗ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΕΤΑΙΡΙΑ ELTON CORPORATION SA ELTON CORPORATION EOOD ELTON CORPORATION DOO ELTON CORPORATION LLC ELTON MARMARA AS ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ 31/12/2019 29.650 1.282.277 156.944 209 0 31/12/2018 41.148 1.100.658 120.535 1.360 1.040 31/12/2019 183.969 0 0 0 0 31/12/2018 1.273.444 0 0 0 0 1.469.080 1.264.741 183.969 1.273.444 ΣΥΝΟΛΟ Διεταιρικές Αγορές - Πωλήσεις περιόδου 1/1- 31/12/2019 Αγοράζουσα Εταιρία ΕΛΤΟΝ ΑΕΒΕ ELTON SA ELTON EOOD ELTON DOO * 641.291 307.646 262.541 * 16.500 35.724 84.972 * ELTON CORPORATION DOO 0 0 1.614 ELTON CORPORATION LLC 0 0 0 0 22.980 0 0 0 0 321.245 726.263 325.760 125.785 209 Πωλούσα Εταιρία ΕΛΤΟΝ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΑΕΒΕ ELTON CORPORATION SA ELTON CORPORATION EOOD ELTON MARMARA AS Σύνολα 115 ELTON LLC ELTON MARMARA 124.345 209 1.520 1.075.011 0 0 13.633 292.674 1.440 0 0 122.136 0 0 1.614 0 0 * * * 15.153 Σύνολα 22.980 1.514.415 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2019 (1/1/2019 -31/12/2019) Διεταιρικές Αγορές - Πωλήσεις περιόδου 1/1- 31/12/2018 Αγοράζουσα Εταιρία Πωλούσα Εταιρία ΕΛΤΟΝ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΑΕΒΕ ELTON CORPORATION SA ELTON CORPORATION EOOD ΕΛΤΟΝ ΑΕΒΕ ELTON SA ELTON EOOD ELTON DOO ELTON LLC ELTON MARMARA * 367.466 136.230 109.153 1.360 82.345 696.554 * 34.888 47.422 0 0 369.834 6.297 0 0 140.602 4.736 0 35.066 * 0 2.500 287.524 53.381 80.924 * ELTON CORPORATION DOO 0 12.360 17.970 ELTON CORPORATION LLC 0 0 0 2.500 ELTON MARMARA AS 0 0 0 0 0 340.905 460.750 189.088 165.372 6.096 Σύνολα * Σύνολα * 0 82.345 1.244.556 Διεταιρικές Απαιτήσεις - Υποχρεώσεις την 31/12/2019 Έχουσα την Υποχρέωση Έχουσα την Απαίτηση ΕΛΤΟΝ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΑΕΒΕ ELTON CORPORATION SA ΕΛΤΟΝ ΑΕΒΕ ELTON SA ELTON EOOD ELTON DOO * 29.650 1.282.277 156.944 209 0 1.469.080 11.990 0 0 2.918 198.877 0 0 0 120.948 0 0 1.127 0 0 183.969 * ELTON CORPORATION EOOD 0 120.948 ELTON CORPORATION DOO 0 0 1.127 ELTON CORPORATION LLC 0 0 0 0 ELTON MARMARA AS 0 0 0 0 0 183.969 150.598 1.295.394 156.944 209 Σύνολα * ELTON LLC * ELTON MARMARA * Σύνολα * 0 2.918 1.790.032 Διεταιρικές Απαιτήσεις - Υποχρεώσεις την 31/12/2018 Έχουσα την Υποχρέωση Έχουσα την Απαίτηση ΕΛΤΟΝ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΑΕΒΕ ELTON CORPORATION SA ΕΛΤΟΝ ΑΕΒΕ ELTON SA ELTON EOOD ELTON DOO ELTON LLC * 41.148 1.100.658 120.535 1.360 1.040 1.264.741 1.273.444 * 40.438 10.807 0 0 1.324.689 6.297 0 0 87.221 0 0 19.610 0 0 ELTON CORPORATION EOOD 0 80.924 * ELTON CORPORATION DOO 0 12.360 7.250 ELTON CORPORATION LLC 0 0 0 0 ELTON MARMARA AS 0 0 0 0 0 1.273.444 134.432 1.148.346 137.639 1.360 Σύνολα * ELTON MARMARA * * Σύνολα 0 1.040 2.696.261 Η Εταιρία πραγματοποιεί τις συναλλαγές της µε τα συνδεδεμένα μέρη, μέσα στα πλαίσια των εργασιών της και σε καθαρά εμπορική βάση. 116 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2019 (1/1/2019 -31/12/2019) Δεν υπάρχουν δάνεια προς τα συνδεδεμένα μέρη, πέρα από τις κάτωθι εγγυήσεις δανείων ενός έτους: ποσό δυόμιση εκατομμυρίων ευρώ (2.500.000,00) στη θυγατρική «ELTON CORPORATION DOO», ποσού τεσσάρων εκατομμυρίων ευρώ (4.000.000,00) στη θυγατρική «ELTON CORPORATION EOOD», ποσού τεσσάρων εκατομμυρίων ευρώ (4.000.000,00) στη θυγατρική «ELTON CORPORATION SA», ποσού δύο εκατομμυρίων ευρώ (2.000.000,00) στη θυγατρική «ELTON MARMARA»και ποσό ενός εκατομμυρίου ευρώ (1.000.000) στη θυγατρική «ELTON CORPORATION LLC Ukraine» Δεν υπάρχουν επισφαλείς απαιτήσεις ή προβλέψεις επισφαλών απαιτήσεων μεταξύ των συνδεδεμένων μερών (θυγατρικών) του Ομίλου. Αναλυτικά οι αμοιβές και οι συναλλαγές των διευθυντικών στελεχών και των μελών της διοίκησης καθώς και τα υπόλοιπα των απαιτήσεων και υποχρεώσεων προς αυτούς για τις περιόδους 1.1-31.12.2019 και 1.131.12.2018 και οι οποίες είναι σύμφωνες με την Πολιτική Αποδοχών της Εταιρείας είχαν ως εξής (ποσά σε ευρώ) : ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΙΑ 1/1-31/12/2019 1/1-31/12/2018 1/1-31/12/2019 1/1-31/12/2018 Συναλλαγές και αμοιβές διευθυντικών στελεχών και μελών της διοίκησης από μισθοδοσία και από κέρδη χρήσεως 1.026.309 961.998 548.715 619.289 Απαιτήσεις από διευθυντικά στελέχη και μέλη της διοίκησης 0 0 0 0 Υποχρεώσεις προς τα διευθυντικά στελέχη και μέλη της διοίκησης 0 24.337 0 24.337 Δεν υπήρχαν μεταβολές των συναλλαγών μεταξύ της Εταιρίας και των συνδεδεμένων με αυτήν προσώπων οι οποίες θα μπορούσαν να έχουν ουσιαστικές συνέπειες στη χρηματοοικονομική θέση και τις επιδόσεις της Εταιρίας για τη χρήση 2019. 30. Αριθμός απασχολούμενου προσωπικού Ο αριθμός του απασχολούμενου προσωπικού στο τέλος της τρέχουσας χρήσης ήταν: Ομίλου 258 Εταιρίας 122. Ο αριθμός του απασχολούμενου προσωπικού στο τέλος της αντίστοιχης περσινής περιόδου ήταν: Ομίλου 248 Εταιρίας 122. 31. Ενδεχόμενες Απαιτήσεις – Υποχρεώσεις Πληροφορίες σχετικά με ενδεχόμενες υποχρεώσεις Δεν υπάρχουν επίδικες ή υπό διαιτησία διαφορές της Εταιρίας, ή των θυγατρικών της καθώς και αποφάσεις δικαστικών ή διαιτητικών οργάνων, που έχουν ή ενδέχεται να έχουν σημαντική επίπτωση στην οικονομική κατάσταση ή λειτουργία της Εταιρίας και του Ομίλου. 117 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2019 (1/1/2019 -31/12/2019) Πληροφορίες σχετικά με ενδεχόμενες απαιτήσεις H Εταιρία εμπλέκεται σε ορισμένες δικαστικές διεκδικήσεις κατά την συνήθη πορεία των εργασιών της, η πλειονότητα των οποίων αφορά σε διεκδίκηση της είσπραξης επισφαλών απαιτήσεων κατά πελατών της. 32. Αμοιβές Ελεγκτών Οι αμοιβές των ελεγκτών για την χρήση 2019 ανήλθαν: (α) Έλεγχος των οικονομικών καταστάσεων: Όμιλος: € 42.620,00 Εταιρία: € 18.000,00. (β) Φορολογικός έλεγχος: Εταιρία 12.000,00 ευρώ. Πέραν των ανωτέρω ελεγκτικών υπηρεσιών, δεν παρέχονται άλλες υπηρεσίες από τους ελεγκτές. 33. Υφιστάμενα Εμπράγματα Βάρη Επί των ακινήτων της θυγατρικής στη Βουλγαρία υφίστανται εμπράγματα βάρη για την εξασφάλιση δανειακών υποχρεώσεων ύψους € 2.113.199. 34. Γεγονότα μετά την ημερομηνία του ισολογισμού Κατωτέρω αναφέρονται γεγονότα που σχετίζονται με τη δραστηριότητα της Εταιρείας και έλαβαν χώρα από τη λήξη της χρήσης 2019 μέχρι σήμερα: Η ΕΛΤΟΝ από τις πρώτες στιγμές της εμφάνισης του COVID19, παρακολουθεί στενά όλες τις εξελίξεις σε εθνικό αλλά και διεθνές επίπεδο, ενώ η Ομάδα Διαχείρισης Κρίσεων της εταιρείας, πλήρως ευθυγραμμισμένη με όλα τα πρωτόκολλα και τις οδηγίες της ελληνικής κυβέρνησης και του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, έχει διασφαλίσει την ασφάλεια και υγεία του προσωπικού μας αλλά και την εύρυθμη επιχειρησιακή λειτουργία όλων των δραστηριοτήτων μας. Η ειδική Ομάδα Διαχείρισης Κρίσεων, η οποία έχει συσταθεί από τον Όμιλο και αναφέρεται στην Ανώτατη Διοίκηση, αξιολογεί διαρκώς τις εξελίξεις, αναλύει τις επιπτώσεις αλλά και τις προοπτικές που διαμορφώνονται, καταστρώνει και εφαρμόζει τα κατάλληλα σχέδια δράσης ώστε να θωρακισθεί η θέση του Ομίλου μας. Όλες οι εγκαταστάσεις μας είναι πλήρως λειτουργικές, ενώ δεν αντιμετωπίζουμε δυσκολίες στην αλυσίδα εφοδιασμού μας, γεγονός που μας έχει επιτρέψει να συνεχίζουμε χωρίς διακοπή να παραδίδουμε προϊόντα σε ολόκληρη την περιοχή που καλύπτει ο Όμιλος, διασφαλίζοντας έτσι, στο μέτρο που μας αναλογεί, τη λειτουργία των πελατών μας, και μέσω αυτών της οικονομίας. Αναφορικά με την ασφάλεια των ανθρώπων μας, από την πρώτη στιγμή δεσμευτήκαμε να μειώσουμε την εξάπλωση του ιού. Όλοι οι εργαζόμενοι που μπορούν να εργαστούν από το σπίτι εφαρμόζουν ήδη την τηλεργασία, ενώ τα ταξίδια έχουν σταματήσει. Έχουμε ήδη εφαρμόσει ολοκληρωμένα σχέδια επιχειρησιακής συνέχειας για την παρακολούθηση και την ελαχιστοποίηση των επιπτώσεων στις δραστηριότητές μας, ενώ έχει ήδη δημιουργηθεί μία εφεδρική ομάδα εργαζομένων για τυχόν έκτακτες 118 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2019 (1/1/2019 -31/12/2019) ανάγκες. Η ομάδα ασφαλείας που εργάζεται στις εγκαταστάσεις λειτουργεί "σε κατάσταση κοινωνικής αποστασιοποίησης" σύμφωνα με όλα τα πρωτόκολλα ασφάλειας και τα νέα μέτρα πρόληψης και ασφάλειας που απαιτούνται. Διανύοντας με σθένος αυτήν την παγκοσμίως πρωτόγνωρη περίοδο, οι όποιες επιπτώσεις στα αποτελέσματα θα εξαρτηθούν από τις αναδυόμενες εξελίξεις, οι οποίες είναι προφανώς πέρα από τον έλεγχο οποιουδήποτε οργανισμού, και δεν μπορούν να εκτιμηθούν εύλογα επί του παρόντος. Η ΕΛΤΟΝ, με αίσθημα ευθύνης και σεβασμό στην κοινωνία αλλά και στο κύρος της, θέτει ως απόλυτη προτεραιότητα την ασφάλεια και υγεία του προσωπικού, παρακολουθεί διαρκώς τα νέα δεδομένα και εφαρμόζει τις απαιτούμενες ενέργειες ώστε να διασφαλίζει τη λειτουργία και τη δυναμική του Ομίλου μας. (Αναλυτικότερα, βλ. σχετική σημείωση στην ενότητα Διαχείριση κινδύνων καθώς και στην Έκθεση Διαχείρισης, ενότητα: Στοιχεία και εκτιμήσεις για την εξέλιξη των δραστηριοτήτων της Εταιρίας και του Ομίλου για τη χρήση 2020). Σημειώνεται ότι οι ενδεχόμενες επιπτώσεις του COVID -19 δεν έχουν ληφθεί υπόψη καθώς το γεγονός αυτό αποτελεί μεταγενέστερο μη διορθωτικό γεγονός σύμφωνα με τα οριζόμενα στο ΔΛΠ 10 «Γεγονότα μεταγενέστερα της ημερομηνίας αναφοράς». Δεν υπάρχουν άλλα μεταγενέστερα του ισολογισμού της 31/12/2019 γεγονότα, που να αφορούν είτε τον Όμιλο είτε την Εταιρεία. Αυλώνας, 16 Απριλίου 2020 Ο Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου και Διευθύνων Σύμβουλος Το Εκτελεστικό μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου Ο Προϊστάμενος των Οικονομικών Υπηρεσιών Ο Οικονομικός Διευθυντής του Ομίλου Νέστορας Δ. Παπαθανασίου Άλκηστη Ν.Παπαθανασίου Στυλιανός Βασιλείου Αντώνης Γιάσσαρης Α.Δ.Τ. ΑΒ 606775 Α.Δ.Τ. ΑΕ 105490 Α.Δ.Τ. Τ 132250 Α.Δ.Τ. ΑΝ 061294 Αρ. Αδείας Α’ Τάξης ΟΕΕ 13585 119 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2019 (1/1/2019 -31/12/2019) Στοιχεία και Πληροφορίες χρήσεως 2019 (1η Ιανουαρίου 2019 έως 31η Δεκεμβρίου 2019) 120

Περίληψη: Στις κατωτέρω δηλώσεις οι οποίες λαμβάνουν χώρα σύμφωνα με το άρθρο 4 παρ.2 Ν.3556/2007, όπως ισχύει σήμερα, προβαίνουν οι ακόλουθοι Εκπρόσωποι του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρίας και δη οι ακόλουθοι: 1. Νέστορας Παπαθανασίου του Δημητρίου, Πρόεδρος Διοικητικού Συμβουλίου και Διευθύνων Σύμβουλος. 2. Άλκηστη Παπαθανασίου του Νέστορα, Εκτελεστικό Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου. 3. Καίτη Ανδρέου του Ιωάννη, Εκτελεστικό μέλος Διοικητικού Συμβουλίου. Οι κάτωθι, υπό την ως άνω ιδιότητά μας, ειδικώς προς τούτο ορισθέντες από το Διοικητικό Συμβούλιο της Ανώνυμης Εταιρίας με την επωνυμία “ΕΛΤΟΝ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ”, (εφεξής καλουμένης για λόγους συντομίας ως “Εταιρία” ή “ΕΛΤΟΝ”) δηλώνουμε και βεβαιώνουμε με την παρούσα ότι εξ όσων γνωρίζουμε: (α) οι ετήσιες οικονομικές καταστάσεις της Εταιρίας της χρήσης 2019 (1.1.2019-31.12.2019) (εταιρικές και ενοποιημένες), οι οποίες καταρτίσθηκαν σύμφωνα με τα ισχύοντα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς, απεικονίζουν κατά τρόπο αληθή τα περιουσιακά στοιχεία, τις υποχρεώσεις, την καθαρή θέση και τα αποτελέσματα χρήσεως της Εταιρίας καθώς και των επιχειρήσεων που περιλαμβάνονται στην ενοποίηση εκλαμβανομένων ως σύνολο, και (β) η έκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρίας απεικονίζει κατά τρόπο αληθή την εξέλιξη, τις επιδόσεις και την θέση της Εταιρίας, καθώς και των επιχειρήσεων που περιλαμβάνονται στην ενοποίηση εκλαμβανομένων ως σύνολο, συμπεριλαμβανομένης της περιγραφής των κυριοτέρων κινδύνων και αβεβαιοτήτων που αντιμετωπίζουν. Αυλώνας Αττικής, 16 Απριλίου 2020 Οι κάτωθι που δηλώνουν Ο Πρόεδρος Διοικητικού Το Εκτελεστικό μέλος Το Εκτελεστικό μέλος του Συμβουλίου και Διευθύνων Διοικητικού Συμβουλίου Διοικητικού Συμβουλίου Νέστορας Δ. Παπαθανασίου Άλκηστη Ν. Παπαθανασίου Καίτη Ι. Ανδρέου Α.Δ.Τ. ΑΒ 606775 Α.Δ.Τ. ΑΕ 105490 Α.Δ.Τ. ΑΒ 237937 Σύμβουλος