ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε. ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ για την χρήση 2019 (1η Ιανουαρίου 2019 έως την 31η Δεκεμβρίου 2019) ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε. ΑΡ.Γ.Ε.ΜΗ 405401000 ΑΡ.Μ.Α.Ε 15417/006/B/87/0014 ΕΤΗΣΙΕΣ ΕΤΑΙΡΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ 31.12.2019 ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ της χρήσεως από 1η Ιανουαρίου 2019 έως την 31η Δεκεμβρίου 2019 Σύμφωνα με το άρθρο 4 του Ν. 3556/2007 1 ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε. ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ για την χρήση 2019 (1η Ιανουαρίου 2019 έως την 31η Δεκεμβρίου 2019) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 2 3 4 5 6 7 Δηλώσεις μελών του Διοικητικού Συμβουλίου Ετήσια έκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου Επεξηγηματική Έκθεση Δήλωση Εταιρικής Διακυβέρνησης Έκθεση Ελέγχου ανεξάρτητων Ορκωτών Ελεγκτών Λογιστών Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις Στοιχεία και Πληροφορίες 2 4 5 18 21 32 38 94 Date: 2020.06.30 3 Μέλος ΔΣ Μέλος ΔΣ 4 31 ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε. ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ για την χρήση 2019 (1η Ιανουαρίου 2019 έως την 31η Δεκεμβρίου 2019) 5. Έκθεση Ανεξάρτητου Ορκωτού Ελεγκτή Λογιστή Προς τους Μετόχους της Εταιρίας «ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε.» Έκθεση ελέγχου επί των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων Γνώμη Έχουμε ελέγξει τις συνημμένες εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις της Εταιρίας «ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε.» (η «Εταιρία»), οι οποίες αποτελούνται από την εταιρική και ενοποιημένη κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης της 31ης Δεκεμβρίου 2019, τις εταιρικές και ενοποιημένες καταστάσεις αποτελεσμάτων και λοιπών συνολικών εισοδημάτων, μεταβολών ιδίων κεφαλαίων και ταμειακών ροών της χρήσεως που έληξε την ημερομηνία αυτή, καθώς και περίληψη σημαντικών λογιστικών αρχών και μεθόδων και λοιπές επεξηγηματικές πληροφορίες. Κατά τη γνώμη μας, οι συνημμένες εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις παρουσιάζουν εύλογα, από κάθε ουσιώδη άποψη, την οικονομικής θέση της Εταιρίας και των θυγατρικών αυτής (ο Όμιλος) κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019, την χρηματοοικονομική τους επίδοση και τις ταμειακές τους ροές για τη χρήση που έληξε την ημερομηνία αυτή, σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (ΔΠΧΑ), όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Βάση γνώμης Διενεργήσαμε τον έλεγχό μας σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Ελέγχου (ΔΠΕ) όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία. Οι ευθύνες μας, σύμφωνα με τα πρότυπα αυτά περιγράφονται περαιτέρω στην ενότητα της έκθεσής μας “Ευθύνες ελεγκτή για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων”. Είμαστε ανεξάρτητοι από την Εταιρεία και τις ενοποιούμενες θυγατρικές της, καθ’ όλη τη διάρκεια του διορισμού μας, σύμφωνα με τον Κώδικα Δεοντολογίας για Επαγγελματίες Ελεγκτές του Συμβουλίου Διεθνών Προτύπων Δεοντολογίας Ελεγκτών, όπως αυτός έχει ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία και τις απαιτήσεις δεοντολογίας που σχετίζονται με τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων στην Ελλάδα και έχουμε εκπληρώσει τις δεοντολογικές μας υποχρεώσεις σύμφωνα με τις απαιτήσεις της ισχύουσας νομοθεσίας και του προαναφερόμενου Κώδικα Δεοντολογίας. Πιστεύουμε ότι τα ελεγκτικά τεκμήρια που έχουμε αποκτήσει είναι επαρκή και κατάλληλα να παρέχουν βάση για τη γνώμη μας. Έμφαση θέματος Εφιστούμε την προσοχή σας στη σημείωση 3 των χρηματοοικονομικών καταστάσεων, η οποία αναφέρει ότι το σύνολο της αξίας των βραχυπρόθεσμων υποχρεώσεων του Ομίλου και της Εταιρίας υπερβαίνει τη συνολική αξία των κυκλοφορούντων περιουσιακών τους στοιχείων κατά το ποσό €12.493 χιλ. και €9.999 χιλ., αντίστοιχα. Η ανωτέρω συνθήκη υποδηλώνει αμφιβολία σχετικά με την δυνατότητα της εταιρείας και του ομίλου να αποπληρώσουν μέρος των βραχυπρόθεσμων υποχρεώσεων τους, γεγονός το οποίο 32 ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε. ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ για την χρήση 2019 (1η Ιανουαρίου 2019 έως την 31η Δεκεμβρίου 2019) ενδεχομένως να εγείρει την ύπαρξη αβεβαιότητας σχετικής με την απρόσκοπτη συνέχιση της δραστηριότητας τους. Όπως αναφέρεται στην ίδια σημείωση, η Διοίκηση του Ομίλου βρίσκεται σε διαδικασία ρύθμισης και αναδιάρθρωσης των δανειακών της υποχρεώσεων οι οποίες έχουν καταστεί ληξιπρόθεσμες και έχει σχεδιάσει την λήψη συγκεκριμένων και κατάλληλων μέτρων για την βελτίωση της χρηματοοικονομικής του θέσης και την ομαλή συνέχιση των δραστηριοτήτων του. Προϋπόθεση η οποία έχει ληφθεί υπόψη κατά τη σύνταξη των συνημμένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων που συντάχθηκαν με δεδομένη την αρχή της συνέχισης επιχειρηματικής δραστηριότητας του ομίλου και της εταιρείας. Η γνώμη μας δεν διατυπώνει επιφύλαξη σε σχέση με το θέμα αυτό. Σημαντικότερα θέματα ελέγχου Τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου είναι εκείνα τα θέματα που, κατά την επαγγελματική μας κρίση, ήταν εξέχουσας σημασίας στον έλεγχό μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων της τρέχουσας χρήσεως. Τα θέματα αυτά και οι σχετιζόμενοι κίνδυνοι ουσιώδους ανακρίβειας αντιμετωπίστηκαν στο πλαίσιο του ελέγχου των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων ως σύνολο, για τη διαμόρφωση της γνώμη μας επί αυτών και δεν εκφέρουμε ξεχωριστή γνώμη για τα θέματα αυτά. Σημαντικότερα θέματα ελέγχου Πώς αντιμετωπίστηκε το σημαντικότερο θέμα ελέγχου στον έλεγχό μας Πάγια και Επενδύσεις σε Ακίνητα Οι ενσώματες ακινητοποιήσεις και οι επενδύσεις σε ακίνητα την 31.12.2019 ανέρχονταν σε €17.955.551, κάλυπταν το 51% του συνολικού ενεργητικού και από ποσοτική άποψη το πλέον σημαντικό στοιχείο. Στο σύνολο της αξίας οι επενδύσεις σε ακίνητα αντιπροσωπεύουν ποσό € 11.306.992. Δεν υπήρξαν ουσιώδεις προσθήκες στη χρήση και οι μεταβολές αφορούν στη μεταφορά του ακινήτου στην περιοχή ΒΙ.ΠΕ Σίνδου σε επενδυτικό ακίνητο και στην διενέργεια των προβλεπόμενων αποσβέσεων καθώς και απομειώσεων επί των επενδυτικών ακινήτων, με βάση αποτιμήσεις που έγιναν από Εμπειρογνώμονες Εκτιμητές. Για τα ενσώματα πάγια και τις επενδύσεις σε ακίνητα παρατίθενται οι προβλεπόμενες πληροφορίες στις σημειώσεις 6.1 και 6.2 αντίστοιχα. Αποθέματα Την 31.12.2019 ο Όμιλος κατείχε αποθέματα αγροτικών προϊόντων (σπόροι και φυτά) ύψους € 9.731.293 (€10.090.674 την 31.12.2018). Είναι ένα από τα σημαντικά θέματα ελέγχου λόγω της αξίας που αντιπροσωπεύουν τα αποθέματα για τον Όμιλο, για το σύνολο του ενεργητικού που ανέρχεται σε ποσοστό 28% επί του συνόλου σε συνδυασμό με το γεγονός ότι απαιτείται η εφαρμογή σημαντικών ενεργειών και εκτιμήσεων για τον προσδιορισμό των απαξιωμένων και κατεστραμμένων ειδών, λόγω της φύσης των αποθεμάτων. 33 Διενεργήθηκαν όλες οι προβλεπόμενες ελεγκτικές διαδικασίες που αφορούσαν τον υπολογισμό και λογισμό αποσβέσεων, τις προσθήκες της περιόδου και τα άλλα συναφή με τα ενσώματα πάγια ελεγκτικά αντικείμενα. Ο βασικός ελεγκτικός κίνδυνος σχετίζονταν με την αποτίμηση των σημαντικού ύψους επενδυτικών ακινήτων που παρακολουθούνται σε αξίες αναπροσαρμογής. Οι αποτιμήσεις αυτών των επενδύσεων έγιναν από Εμπειρογνώμονες Εκτιμητές με ημερομηνία 31.12.2019, που μελετήθηκαν και αξιολογήθηκαν με βάση το σχετικό ελεγκτικό πρότυπο. Εξετάστηκαν οι λογιστικοί χειρισμοί που εκπορεύονταν από αυτές τις αποτιμήσεις και από την έρευνά μας, δεν προέκυψε κάποια αρνητική επίδραση στις καταστάσεις, για αυτό το ζήτημα. Διενεργήθηκαν όλες οι προβλεπόμενες ελεγκτικές διαδικασίες για την ορθότητα της λογιστικής αποτύπωσης των συναλλαγών που σχετίζονται με τα αποθέματα ως προς τις βασικές τους παραμέτρους, όπως η φυσική διακίνηση και η αξιακή αποτύπωση. Επιβεβαιώθηκαν τα υπόλοιπα στο τέλος της περιόδου με συμμετοχή μας στις διαδικασίες φυσικής καταμέτρησης, και επαληθεύσεων της αποτίμησης. Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε σε πιθανούς κινδύνους μη εμπορευσιμότητας απαξιωμένων ή κατεστραμμένων αποθεμάτων λόγω της ειδικής ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε. ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ για την χρήση 2019 (1η Ιανουαρίου 2019 έως την 31η Δεκεμβρίου 2019) τους φύσης (οι σπόροι συνιστούν ζωντανό οργανισμό) καθώς και των ακολουθούμενων διαδικασιών εντοπισμού και καταστροφής αυτών. Εμπορικές Απαιτήσεις Οι εμπορικές απαιτήσεις του Ομίλου στις 31.12.2019 ανέρχονταν σε 3.816.606, αυξήθηκαν στην περίοδο ακολουθώντας την αύξηση του κύκλου εργασιών και αποτελούν το 11% του κυκλοφορούντος ενεργητικού. Κρίθηκε ως σημαντικό θέμα ελέγχου λόγω της επίδρασης στο κεφάλαιο κίνησης της ανακτησιμότητας και της κυκλοφοριακής τους ταχύτητας Διενεργήθηκαν όλες οι προβλεπόμενες ελεγκτικές διαδικασίες για την ορθότητα της λογιστικής αποτύπωσης των συναλλαγών που σχετίζονται με τις απαιτήσεις και την επιβεβαίωση των υπολοίπων τους στο τέλος της περιόδου. Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε σε πιθανούς κινδύνους μη ανάκτησης λογισμένων απαιτήσεων που εμφανίζονται στις καταστάσεις, με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία κατά το χρόνο του ελέγχου. Από την έρευνα δεν προέκυψε η ύπαρξη ουσιαστικού κινδύνου σε αυτό το πεδίο. Άλλες πληροφορίες πέραν των χρηματοοικονομικών καταστάσεων και της εκθέσεως του ελεγκτή επί αυτών Η διοίκηση είναι υπεύθυνη για τις άλλες πληροφορίες. Οι άλλες πληροφορίες που περιλαμβάνονται στην Ετήσια Οικονομική Έκθεση, είναι η Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου, για την οποία γίνεται σχετική αναφορά στην “Έκθεση επί Άλλων Νομικών και Κανονιστικών Απαιτήσεων” και οι Δηλώσεις των Μελών του Διοικητικού Συμβουλίου, αλλά δεν περιλαμβάνουν τις χρηματοοικονομικές καταστάσεις και την έκθεση ελέγχου επί αυτών. Η γνώμη μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων δεν καλύπτει τις άλλες πληροφορίες και δεν εκφράζουμε με τη γνώμη αυτή οποιασδήποτε μορφής συμπέρασμα διασφάλισης επί αυτών. Σε σχέση με τον έλεγχό μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων, η ευθύνη μας είναι να αναγνώσουμε τις άλλες πληροφορίες και, με τον τρόπο αυτό, να εξετάσουμε εάν οι άλλες πληροφορίες είναι ουσιωδώς ασυνεπείς με τις εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις ή τις γνώσεις που αποκτήσαμε κατά τον έλεγχο ή αλλιώς φαίνεται να είναι ουσιωδώς εσφαλμένες. Εάν, με βάση τις εργασίες που έχουμε εκτελέσει, καταλήξουμε στο συμπέρασμα ότι υπάρχει ουσιώδες σφάλμα σε αυτές τις άλλες πληροφορίες, είμαστε υποχρεωμένοι να αναφέρουμε το γεγονός αυτό. Δεν έχουμε τίποτα να αναφέρουμε σχετικά με το θέμα αυτό. Ευθύνη της διοίκησης και των υπευθύνων για τη διακυβέρνηση επί των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων Η διοίκηση έχει την ευθύνη για την κατάρτιση και εύλογη παρουσίαση των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ, όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως και για εκείνες τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου, που η διοίκηση καθορίζει ως απαραίτητες, ώστε να καθίσταται δυνατή η κατάρτιση εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων απαλλαγμένων από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος. Κατά την κατάρτιση των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων, η διοίκηση είναι υπεύθυνη για την αξιολόγηση της ικανότητας της Εταιρίας και του Ομίλου να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους, γνωστοποιώντας όπου συντρέχει τέτοια περίπτωση, τα θέματα που σχετίζονται με τη συνεχιζόμενη 34 ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε. ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ για την χρήση 2019 (1η Ιανουαρίου 2019 έως την 31η Δεκεμβρίου 2019) δραστηριότητα και τη χρήση της λογιστικής βάσης της συνεχιζόμενης δραστηριότητας, εκτός και αν η διοίκηση είτε προτίθεται να ρευστοποιήσει την Εταιρία και τον Όμιλο ή να διακόψει τη δραστηριότητά τους, ή δεν έχει άλλη ρεαλιστική εναλλακτική επιλογή από το να προχωρήσει σε αυτές τις ενέργειες. Η Επιτροπή Ελέγχου (άρθ. 44 ν.4449/2017) της Εταιρίας έχει την ευθύνη εποπτείας της διαδικασίας χρηματοοικονομικής αναφοράς της Εταιρίας και του Ομίλου. Ευθύνες ελεγκτή για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων Οι στόχοι μας είναι να αποκτήσουμε εύλογη διασφάλιση για το κατά πόσο οι εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις, στο σύνολό τους, είναι απαλλαγμένες από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος και να εκδώσουμε έκθεση ελεγκτή, η οποία περιλαμβάνει τη γνώμη μας. Η εύλογη διασφάλιση συνιστά διασφάλιση υψηλού επιπέδου, αλλά δεν είναι εγγύηση ότι ο έλεγχος που διενεργείται σύμφωνα με τα ΔΠΕ, όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία, θα εντοπίζει πάντα ένα ουσιώδες σφάλμα, όταν αυτό υπάρχει. Σφάλματα δύναται να προκύψουν από απάτη ή από λάθος και θεωρούνται ουσιώδη όταν μεμονωμένα ή αθροιστικά, θα μπορούσε εύλογα να αναμένεται ότι θα επηρέαζαν τις οικονομικές αποφάσεις των χρηστών, που λαμβάνονται με βάση αυτές τις εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις. Ως καθήκον του ελέγχου, σύμφωνα με τα ΔΠΕ όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία, ασκούμε επαγγελματική κρίση και διατηρούμε επαγγελματικό σκεπτικισμό καθ’ όλη τη διάρκεια του ελέγχου. Επίσης: • Εντοπίζουμε και αξιολογούμε τους κινδύνους ουσιώδους σφάλματος στις εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος, σχεδιάζοντας και διενεργώντας ελεγκτικές διαδικασίες που ανταποκρίνονται στους κινδύνους αυτούς και αποκτούμε ελεγκτικά τεκμήρια που είναι επαρκή και κατάλληλα για να παρέχουν βάση για την γνώμη μας. Ο κίνδυνος μη εντοπισμού ουσιώδους σφάλματος που οφείλεται σε απάτη είναι υψηλότερος από αυτόν που οφείλεται σε λάθος, καθώς η απάτη μπορεί να εμπεριέχει συμπαιγνία, πλαστογραφία, εσκεμμένες παραλείψεις, ψευδείς διαβεβαιώσεις ή παράκαμψη δικλίδων εσωτερικού ελέγχου. • Κατανοούμε τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου που σχετίζονται με τον έλεγχο, με σκοπό το σχεδιασμό ελεγκτικών διαδικασιών κατάλληλων για τις περιστάσεις, αλλά όχι με σκοπό την διατύπωση γνώμης επί της αποτελεσματικότητας των δικλίδων εσωτερικού ελέγχου της Εταιρίας και του Ομίλου. • Αξιολογούμε την καταλληλόλητα των λογιστικών αρχών και μεθόδων που χρησιμοποιήθηκαν και το εύλογο των λογιστικών εκτιμήσεων και των σχετικών γνωστοποιήσεων που έγιναν από τη διοίκηση. • Αποφαινόμαστε για την καταλληλόλητα της χρήσης από τη διοίκηση της λογιστικής βάσης της συνεχιζόμενης δραστηριότητας και με βάση τα ελεγκτικά τεκμήρια που αποκτήθηκαν για το εάν υπάρχει ουσιώδης αβεβαιότητα σχετικά με γεγονότα ή συνθήκες που μπορεί να υποδηλώνουν 35 ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε. ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ για την χρήση 2019 (1η Ιανουαρίου 2019 έως την 31η Δεκεμβρίου 2019) ουσιώδη αβεβαιότητα ως προς την ικανότητα της Εταιρίας και του Ομίλου να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους. Εάν συμπεράνουμε ότι υφίσταται ουσιώδης αβεβαιότητα, είμαστε υποχρεωμένοι στην έκθεση ελεγκτή να επιστήσουμε την προσοχή στις σχετικές γνωστοποιήσεις των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων ή εάν αυτές οι γνωστοποιήσεις είναι ανεπαρκείς να διαφοροποιήσουμε τη γνώμη μας. Τα συμπεράσματα μας βασίζονται σε ελεγκτικά τεκμήρια που αποκτώνται μέχρι την ημερομηνία της έκθεσης ελεγκτή. Ωστόσο, μελλοντικά γεγονότα ή συνθήκες ενδέχεται να έχουν ως αποτέλεσμα η Εταιρία και ο Όμιλος να παύσουν να λειτουργούν ως συνεχιζόμενη δραστηριότητα. • Αξιολογούμε τη συνολική παρουσίαση, τη δομή και το περιεχόμενο των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων, συμπεριλαμβανομένων των γνωστοποιήσεων καθώς και το κατά πόσο οι εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις απεικονίζουν τις υποκείμενες συναλλαγές και τα γεγονότα με τον τρόπο που επιτυγχάνεται η εύλογη παρουσίαση. • Αποκτούμε επαρκή και κατάλληλα ελεγκτικά τεκμήρια αναφορικά με την χρηματοοικονομική πληροφόρηση των οντοτήτων ή των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων εντός του Ομίλου για την έκφραση γνώμης επί των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Είμαστε υπεύθυνοι για την καθοδήγηση, την επίβλεψη και την εκτέλεση του ελέγχου της Εταιρίας και των θυγατρικών της. Παραμένουμε αποκλειστικά υπεύθυνοι για την ελεγκτική μας γνώμη. Μεταξύ άλλων θεμάτων, κοινοποιούμε στους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση, το σχεδιαζόμενο εύρος και το χρονοδιάγραμμα του ελέγχου καθώς και σημαντικά ευρήματα του ελέγχου, συμπεριλαμβανομένων όποιων σημαντικών ελλείψεων στις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου εντοπίζουμε κατά τη διάρκεια του ελέγχου μας. Επιπλέον, δηλώνουμε προς τους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση ότι έχουμε συμμορφωθεί με τις σχετικές απαιτήσεις δεοντολογίας περί ανεξαρτησίας και γνωστοποιούμε προς αυτούς όλες τις σχέσεις και άλλα θέματα που μπορεί εύλογα να θεωρηθεί ότι επηρεάζουν την ανεξαρτησία μας και τα σχετικά μέτρα προστασίας, όπου συντρέχει περίπτωση. Από τα θέματα που γνωστοποιήθηκαν στους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση, καθορίζουμε τα θέματα εκείνα που ήταν εξέχουσας σημασίας για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων της τρέχουσας ετήσιας περιόδου και ως εκ τούτου αποτελούν τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου. Έκθεση επί Άλλων Νομικών και Κανονιστικών Απαιτήσεων 1. Έκθεση Διαχείρισης Διοικητικού Συμβουλίου Λαμβάνοντας υπόψη ότι η διοίκηση έχει την ευθύνη για την κατάρτιση της Έκθεσης Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου και της Δήλωσης Εταιρικής Διακυβέρνησης που περιλαμβάνεται στην έκθεση αυτή, κατ’ εφαρμογή των διατάξεων της παραγράφου 5 του άρθρου 2 του Ν.4336/2015 (μέρος Β), σημειώνουμε ότι: 1. Στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου περιλαμβάνεται δήλωση εταιρικής διακυβέρνησης, η οποία παρέχει τα πληροφοριακά στοιχεία που ορίζονται στο άρθρο 152 του Ν. 36 ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε. ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ για την χρήση 2019 (1η Ιανουαρίου 2019 έως την 31η Δεκεμβρίου 2019) 4548/2018. 2. Κατά τη γνώμη μας η Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου έχει καταρτιστεί σύμφωνα με τις ισχύουσες νομικές απαιτήσεις των άρθρων 150 και 153 και της παραγράφου 1 (περιπτώσεις γ’ και δ’) του άρθρου 152 του Ν.. 4548/2018 και το περιεχόμενο αυτής αντιστοιχεί με τις συνημμένες εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις της χρήσης που έληξε την 31/12/2019. 3. Με βάση τη γνώση που αποκτήσαμε κατά τον έλεγχό μας, για την Εταιρία και τον Όμιλο «ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε.» και το περιβάλλον τους, δεν έχουμε εντοπίσει ουσιώδεις ανακρίβειες στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου. 2. Συμπληρωματική Έκθεση προς την Επιτροπή Ελέγχου Η γνώμη μας επί των συνημμένων εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων είναι συνεπής με τη Συμπληρωματική Έκθεσή μας προς την Επιτροπή Ελέγχου της Εταιρίας, που προβλέπεται από το άρθρο 11 του κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) αριθ. 537/2014. 3. Παροχή Μη Ελεγκτικών Υπηρεσιών Δεν παρείχαμε στην Εταιρία και τις θυγατρικές της μη ελεγκτικές υπηρεσίες που απαγορεύονται σύμφωνα με το άρθρο 5 του κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) αριθ. 537/2014. 4. Διορισμός Ελεγκτή Διοριστήκαμε για πρώτη φορά ως Ορκωτοί Ελεγκτές Λογιστές της Εταιρίας με την από 26/06/2015 απόφαση της ετήσιας τακτικής γενικής συνέλευσης των μετόχων. Έκτοτε ο διορισμός μας έχει αδιαλείπτως ανανεωθεί για μία συνολική περίοδο 5 ετών με βάση τις κατ’ έτος λαμβανόμενες αποφάσεις της τακτικής γενικής συνέλευσης των μετόχων. Αθήνα, 30 Μαΐου 2020 Η Ορκωτή Ελέγκτρια Λογίστρια Χρυσανθοπούλου Μαρίνα Α.Μ. Σ.Ο.Ε.Λ. 15281 37 ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε. ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ για την χρήση 2019 (1η Ιανουαρίου 2019 έως την 31η Δεκεμβρίου 2019) 6. Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις Οι συνημμένες οικονομικές καταστάσεις εγκρίθηκαν από το Διοικητικό Συμβούλιο της «ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε..» στις 29.05.2020 και έχουν δημοσιοποιηθεί με την ανάρτησή τους στο διαδίκτυο, στη διεύθυνση www.spirou.gr καθώς και στον διαδικτυακό χώρο του Χ.Α.Α. 38 ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε. ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ για την χρήση 2019 (1η Ιανουαρίου 2019 έως την 31η Δεκεμβρίου 2019) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΠΙ ΤΩΝ ΣΥΝΗΜΜΕΝΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΣΗΣ............................................................................ 41 ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΥΝΟΛΙΚΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ .................................................................. 42 ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ......................................................... 43 ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΑΜΕΙΑΚΩΝ ΡΟΩΝ.................................................................................. 44 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ............................................ 45 1. Γενικές πληροφορίες .................................................................................................. 45 1.1. Γενικές πληροφορίες για την μητρική Εταιρία ..................................................... 45 1.2 Γενικές πληροφορίες για τον όμιλο ....................................................................... 46 2. Πλαίσιο κατάρτισης Οικονομικών Καταστάσεων ................................................ 47 3. Αρχή της Συνεχιζόμενης δραστηριότητα (going concern) ..................................... 48 4 Λογιστικές πολιτικές κρίσεις και εκτιμήσεις ............................................................ 50 4.1 Βασικές Λογιστικές πολιτικές ................................................................................. 50 4.2 Σημαντικές λογιστικές εκτιμήσεις και κρίσεις της διοικήσεως ........................... 63 5. Υιοθέτηση Νέων και Αναθεωρημένων Διεθνών Προτύπων .................................. 65 5.1 Νέα Πρότυπα, Διερμηνείες, Αναθεωρήσεις και Τροποποιήσεις υφιστάμενων Προτύπων τα οποία έχουν τεθεί σε ισχύ και έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση ............................................................................................................................. 65 5.2 Νέα Πρότυπα, Διερμηνείες, Αναθεωρήσεις και Τροποποιήσεις υφιστάμενων Προτύπων τα οποία δεν έχουν ακόμα τεθεί σε ισχύ ή δεν έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση ......................................................................................................... 67 5.3 Αλλαγές σε λογιστικές πολιτικές ............................................................................ 69 6. ΑΛΛΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ .................................................. 73 6.1 Ιδιοχρησιμοποιούμενα ενσώματα πάγια στοιχεία ................................................ 73 6.2 Επενδύσεις σε ακίνητα ............................................................................................ 74 6.3 Επενδύσεις σε θυγατρικές ....................................................................................... 75 6.4 Αποθέματα ............................................................................................................... 76 6.5 Εμπορικές και λοιπές απαιτήσεις (βραχυπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες) . 77 6.6 Ταμειακά διαθέσιμα και Ισοδύναμα ................................................................... 79 6.7 Καθαρή Θέση ........................................................................................................... 79 6.8 Δανειακές υποχρεώσεις .......................................................................................... 80 6.9 Υποχρεώσεις χρηματοδοτικής μίσθωσης ............................................................. 81 6.10 Υποχρεώσεις παροχών προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία ............ 82 6.11 Λοιπές μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις ................................................................ 83 6.12 Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις ................................................................. 84 6.13 Λοιπές Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις ................................................................ 84 6.14 Αναβαλλόμενη φορολογία .................................................................................... 85 6.15 Πληροφόρηση κατά λειτουργικό τομέα .............................................................. 86 6.16 Παροχές σε εργαζομένους ..................................................................................... 87 6.17 Λειτουργικά έξοδα ............................................................................................ 88 6.18 Λοιπά έσοδα – έξοδα & Απομειώσεις ................................................................... 89 6.19 Χρηματοοικονομικό κόστος .................................................................................. 90 6.20 Αγορά ιδίων μετοχών ........................................................................................... 91 6.21 Κέρδη/ζημιές ανά μετοχή ..................................................................................... 91 6.22 Συναλλαγές με συνδεδεμένα μέρη ........................................................................ 91 39 ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε. ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ για την χρήση 2019 (1η Ιανουαρίου 2019 έως την 31η Δεκεμβρίου 2019) 6.23 Ανέλεγκτες φορολογικά χρήσεις .......................................................................... 92 6.24 Υφιστάμενα εμπράγματα βάρη ............................................................................ 92 6.25 Ενδεχόμενες υποχρεώσεις ................................................................................... 93 6.26 Μεταγενέστερα γεγονότα .................................................................................. 93 7. Στοιχεία και Πληροφορίες ................................................................................... 94 40 ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε. ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ για την χρήση 2019 (1η Ιανουαρίου 2019 έως την 31η Δεκεμβρίου 2019) ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΣΗΣ ΟΜΙΛΟΣ Ποσά σε € ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Μη κυκλοφοριακά Στοιχεία Ενεργητικού Ιδιοχρησιμοποιούμενα ενσώματα πάγια στοιχεία Σημείωση 31.12.2019 ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31.12.2018 31.12.2019 31.12.2018 6.1 6.2 5.3 6.3 6.14 6.5 6.648.559 11.306.992 383.954 0 533.905 1.570.883 20.444.294 11.101.079 9.533.841 0 0 272.643 1.571.969 22.479.533 6.314.591 11.306.992 383.954 19.724 250.000 1.570.883 19.846.144 10.761.411 9.533.841 0 1.724 0 4.003.776 24.300.752 6.4 9.731.293 10.090.674 7.884.674 8.615.801 6.5 3.816.606 3.095.308 6.162.117 4.238.726 Λοιπές απαιτήσεις 6.5 794.321 603.691 504.560 397.782 Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα 6.6 242.137 14.584.356 35.028.650 278.858 14.068.531 36.548.063 181.898 14.733.247 34.579.392 247.712 13.500.021 37.800.773 6.7 6.20 8.531.480 -259.495 27.470.031 8.130.974 8.531.480 -259.495 27.470.031 8.130.974 8.531.480 -259.495 27.470.031 8.125.316 8.531.480 -259.495 27.470.031 8.125.316 453.471 -40.767.153 3.559.308 1.276 3.560.584 930.366 -41.439.823 3.363.533 -3.168 3.360.365 0 -38.398.384 5.468.948 0 5.468.948 0 -37.719.509 6.147.824 0 6.147.824 6.8 6.10 6.23 6.9 6.11 Συνολο Βραχυπρόθεσμες Υποχρεώσεις Βραχυπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις 2.135.833 395.083 300.000 227.748 1.331.883 4.390.548 1.748.404 358.671 600.000 4.797.948 5.544.138 13.049.161 2.135.833 383.186 300.000 227.748 1.331.883 4.378.651 1.748.404 350.533 600.000 4.797.948 5.544.138 13.041.023 6.8 13.144.768 12.418.543 13.144.768 12.418.543 Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις 6.12 5.515.708 5.139.990 3.413.985 3.838.825 Υποχρεώσεις χρηματοδοτικής μίσθωσης 6.9 164.697 404.785 164.697 404.785 Λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις 6.13 8.252.345 27.077.518 31.468.066 35.028.650 2.175.220 20.138.538 33.187.699 36.548.063 8.008.343 24.731.793 29.110.443 34.579.392 1.949.774 18.611.927 31.652.950 37.800.773 Επενδύσεις σε ακίνητα Περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης Επενδύσεις σε Θυγατρικές Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις Λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις Σύνολο Κυκλοφοριακά Περιουσιακά Στοιχεία Ενεργητικού Αποθέματα Απαιτήσεις από πελάτες Σύνολο Σύνολο περιουσιακών στοιχείων Ενεργητικού ΙΔΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ Ιδια Κεφάλαια Μετοχικό Κεφάλαιο Ίδιες μετοχές Κεφάλαιο υπέρ το άρτιο Αποθεματικά κεφάλαια 6.7 Συναλλαγματικές διαφορές ενοποίησης Αποτελέσματα εις νέο Ίδια Κεφάλαια αποδιδόμενα στους ιδιοκτήτες της μητρικής Δικαιώματα μειοψηφίας Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις Μακροπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις Υποχρεώσεις παροχών προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία Λοιπές προβλέψεις Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις χρηματοδοτικής μίσθωσης Λοιπές μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις Σύνολο Σύνολο Υποχρεώσεων Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων και Υποχρεώσεων Οι σημειώσεις στις σελίδες 40 έως 91 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των οικονομικών καταστάσεων 41 ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε. ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ για την χρήση 2019 (1η Ιανουαρίου 2019 έως την 31η Δεκεμβρίου 2019) ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΥΝΟΛΙΚΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΟΜΙΛΟΣ Σημείωση Κύκλος εργασιών Κόστος Πωληθέντων Μικτά Κέρδη/ (Ζημιές) Έξοδα διοικητικής λειτουργίας Έξοδα λειτουργιας διαθέσεως Έξοδα ερευνών Λοιπά έσοδα/(έξοδα) Λειτουργικά Κέρδη/(ζημιές) Ζημία απομείωσης στοιχείων ενεργητικού Κέρδη/ (Ζημιές) προ φόρων χρηματοδοτικων και επενδυτιικών αποτελεσμάτων Χρηματοοικονομικά έσοδα Χρηματοοικονομικά έξοδα 6.17 6.17 6.17 6.17 6.18 1/131/12/2018 1/1-31/12/2019 12.545.937 12.574.824 -8.098.295 -7.501.989 5.072.835 4.447.642 -1.741.293 -1.700.720 -2.220.378 -2.433.446 -95.069 -359.891 -33.108 -120.495 458.283 357.794 1/131/12/2018 11.642.350 -7.059.347 4.583.002 -1.573.961 -2.308.606 -132.504 -139.731 428.201 6.18 776.093 -1.020.070 -273.907 -1.783.870 6.19 6.19 1.124.946 361.619 -2.001.939 -561.787 656.915 -2.478.851 83.887 34.244 -1.318.825 -1.355.669 9.088 -917.883 -515.374 0 588.148 72.774 -2.383.723 -2.264.465 1.720.017 -663.706 -1.200.694 0 550.000 -650.694 72.774 -663.706 -650.694 -595.088 69.886 2.888 72.774 127.446 200.220 -654.505 -9.201 -663.706 369.706 -294.000 -650.694 0 -650.694 -28.181 -678.875 -595.088 0 -595.088 -727 -595.815 198.663 1.556 200.220 -296.356 2.357 -294.000 -678.875 0 -678.875 -595.815 0 -595.815 0,0070 -0,0231 -0,0239 -0,0210 Κέρδη /( Ζημιές) προ φόρων Φόρος Εισοδήματος αποθεματικών Φόρος Εισοδήματος Κέρδη/(Ζημιές) μετά φόρων από συνεχιζόμενες δραστηριότητες Κέρδη/(Ζημιές) μετά φόρων από διακοπείσες δραστηριότητες Κέρδη/(Ζημιές) μετά από φόρους Κέρδη/(Ζημιές) αποδιδόμενα σε: Ιδιοκτήτες μητρικής Δικαιώματα μειοψηφίας Κέρδη/ (Ζημιές) μετά από φόρους Λοιπά συνολικά έσοδα μετά από φόρους Συνολικά έσοδα περιόδου μετά φόρων Συνολικά έσοδα περιόδου αποδιδόμενα σε: Ιδιοκτήτες μητρικής Δικαιώματα μειοψηφίας Κέρδη/ (Ζημιές) ανά μετοχή Βασικά σε Ευρώ 1/131/12/2019 14.494.247 -9.288.408 5.205.839 -1.975.802 -2.458.052 -537.795 114.662 348.852 ΕΤΑΙΡΕΙΑ 6.21 1.669.376 -595.089 Οι σημειώσεις στις σελίδες 40 έως 91 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των οικονομικών καταστάσεων 42 ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε. ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ για την χρήση 2019 (1η Ιανουαρίου 2019 έως την 31η Δεκεμβρίου 2019) ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ΟΜΙΛΟΣ ΟΜΙΛΟΣ Μεταβολή ιδίω ν κεφαλαίω ν περίοδου 1/1- 31/12/2019 Μετοχικό Αποθεματικά Συναλλαγματικέ Αποτελέσματα κεφάλαιο Ίδιες Μετοχές Υπέρ το άρτιο κεφάλαια ς διαφορές σε νέο 8.531.480 -259.495 27.470.031 8.130.974 453.471 -40.567.426 0 0 0 0 0 -107.000 Δικαιώματα Σύνολο Μειοψηφίας 3.759.035 2.328 -107.000 0 0 0 0 0 476.895 -110.893 366.002 3.705 8.531.480 -259.495 27.470.031 8.130.974 930.366 -41.439.823 3.363.533 -3.168 Καθαρό Κέρδος/Ζημιά 1/1 - 31/12/2019 0 0 0 0 69.886 69.886 2.888 Λοιπα συνολικά έσοδα μετά από φόρους / Αναλογιστικά Κέρδη 0 0 0 0 -476.895 602.785 125.890 1.556 Σύνολο 3.761.364 -107.000 -663.706 369.707 3.360.365 72.774 127.446 8.531.480 -259.495 27.470.031 8.130.974 453.471 -40.767.152 3.559.309 1.276 3.560.585 Υπόλοιπα κατά την 1η Ιανουαρίου 2018 Επίδραση εφαρμογής Δ.Π.Χ.Α.9-15 Καθαρό Κέρδος/Ζημιά 1/1 - 31/12/2018 0 Λοιπα συνολικά έσοδα μετά από φόρους / Αναλογιστικά Κέρδη Υπόλοιπα κατά την 31η Δεκεμβρίου 2018 Υπόλοιπα κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019 0 0 0 -654.505 -654.505 -9.201 ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Μεταβολή ιδίω ν κεφαλαίω ν περίοδου 1/1- 31/12/2019 Υπόλοιπα κατά την 1η Ιανουαριου 2018 Επίδραση εφαρμογής Δ.Π.Χ.Α.9-15 Μετοχικό Αποθεματικά Αποτελέσματα κεφάλαιο Ίδιες Μετοχές Υπέρ το άρτιο κεφάλαια σε νέο 8.531.480 -259.495 27.470.031 8.125.316 -37.016.694 0 0 0 0 -107.000 Σύνολο 6.850.638 -107.000 Καθαρό Κέρδος/Ζημιά 1/1 - 31/12/2018 0 0 0 0 -727 -727 Λοιπα συνολικά έσοδα μετά από φόρους / Αναλογιστικά Κέρδη 0 0 0 0 -595.088 -595.088 8.531.480 -259.495 27.470.031 8.125.316 -37.719.509 6.147.823 Καθαρό Κέρδος/Ζημιά 1/1 - 31/12/2019 0 0 0 0 -650.694 -650.694 Λοιπα συνολικά έσοδα μετά από φόρους / Αναλογιστικά Κέρδη 0 0 0 0 -28.181 -28.181 8.531.480 -259.495 27.470.031 8.125.316 -38.398.384 5.468.948 Υπόλοιπα κατά την 31η Δεκεμβρίου 2018 Υπόλοιπα κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019 Οι σημειώσεις στις σελίδες 40 έως 91 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των οικονομικών καταστάσεων 43 ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε. ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ για την χρήση 2019 (1η Ιανουαρίου 2019 έως την 31η Δεκεμβρίου 2019) ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΑΜΕΙΑΚΩΝ ΡΟΩΝ ΟΜΙΛΟΣ 1/131/12/2019 Ποσά σε € ΕΤΑΙΡΕΙΑ 1/131/12/2018 1/131/12/2019 1/1-31/12/2018 Λειτουργ ικές δραστηριότητες Κέρδη /(ζημιές) προ φόρων (συνεχιζόμενες δραστηριότητες) -515.374 -2.383.723 -1.200.694 -2.264.465 Αποσβέσεις 854.841 832.938 788.680 772.625 Προβλέψεις 0 153.817 0 570.006 7.361 0 4.828 0 96.249 222.929 0 0 2.135.979 1.001.131 3.184.936 1.001.131 Πλέον / Μείον προσαρμογές για : Μεταβολή στην υποχρέωση παροχών στο προσωπικό Συναλλαγματικές διαφορές Ζημιές απομείωσης στοιχείων ενεργητικού Πιστωτικοί τόκοι και συναφή έσοδα -14.684 -25.269 -141 -9.088 Χρεωστικοί τόκοι και συναφή έξοδα 1.314.665 957.251 1.273.884 917.883 3.879.037 759.074 4.051.493 988.094 Μείωση / (αύξηση) αποθεμάτων 446.819 -1.010.045 521.127 -816.942 Μείωση / (αύξηση) απαιτήσεων -1.565.293 432.440 -1.681.229 167.508 -110.015 -424.159 -353.546 -598.155 -1.314.665 -831.724 -1.273.884 -810.860 0 1.670.571 0 1.670.571 1.335.882 596.158 1.263.961 600.215 Πλέον / μείον προσαρμογ ές γ ια μεταβολές λογ αριασμών κεφαλαίου κίνησης ή που σχετίζονται με τις λειτουρικές δραστηριότητες: (Μείωση) / αύξηση υποχρεώσεων (πλην δανειακών) Μείον: Χρεωστικοί τόκοι και συναφή έξοδα καταβεβλημένα Καταβεβλημένοι φόροι Σύνολο εισροών / (εκροών) από λειτουργ ικές δραστηριότητες (α) Επενδυτικές δραστηριότητες Απόκτηση θυγατρικών, συγγενών, κοινοπραξιών, και λοιπών επενδύσεων Τόκοι εισπραχθέντες Αγορά ενσώματων και άϋλων παγίων περιουσιακών στοιχείων Πώληση ενσώματων & αύλων παγίων περιουσιακών στοιχείων Σύνολο ειροών / (εκροών) από επενδυτικές δραστηριότητες (β) 0 0 -18.000 0 141 20.245 141 9.088 -202.777 -492.918 -120.421 -426.279 22.379 6.685 850 6.685 -180.258 -465.989 -137.430 -410.506 1.113.654 -239.209 1.113.654 -239.209 0 -76.266 0 -76.266 -2.306.000 0 -2.306.000 0 -1.192.346 -315.475 -1.192.346 -315.475 -36.721 -185.305 -65.815 -125.765 278.858 464.164 247.712 373.477 242.137 278.858 181.897 247.712 Χρηματοδοτικές δραστηριότητες Εισπράξεις από εκδοθέντα / αναληφθέντα δάνεια Εξοφλήσεις δανείων Εξοφλήσεις υποχρεώσεων από χρηματοδοτικές μισθώσεις (χρεολύσια) Σύνολο εισροών / (εκροών) από χρηματοδοτικές δραστηριότητες (γ ) Καθαρή αύξηση / (μείωση) στα ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα περιόδου (α) + (β) + (γ ) Ταμειακά διαθέσιμα και ταμιακά ισοδύναμα στην αρχή της περιόδου από συνεχιζόμενες Ταμειακά διαθέσιμα και ταμειακά ισοδύναμα στη λήξη της περιόδου από συνεχιζομενες Οι σημειώσεις στις σελίδες 40 έως 91 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των οικονομικών καταστάσεων 44 ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε. ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ για την χρήση 2019 (1η Ιανουαρίου 2019 έως την 31η Δεκεμβρίου 2019) ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ Αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των οικονομικών καταστάσεων 1. Γενικές πληροφορίες 1.1. Γενικές πληροφορίες για την μητρική Εταιρία Η Εταιρία ιδρύθηκε τον Ιούλιο του 1987 από τη μετατροπή της Εταιρίας “Σπύρος Σπύρου ΕΠΕ Αγροτικός Οίκος” σε Α.Ε. με την επωνυμία “Αγροτικός Οίκος Σπύρος Σπύρου Α.Ε.Β.Ε.” (ΦΕΚ 1924/3.7.1987). Με απόφαση της Έκτακτης Γενικής Συνέλευσης της 30/6/1996 (ΦΕΚ 6986/1.1996) έγινε αλλαγή της επωνυμίας σε “Αγροτικός Οίκος Σπύρου Ανώνυμη Εμπορική και Βιομηχανική Εταιρία”. Η διάρκεια της Εταιρίας έχει ορισθεί έως την 31.12.2037. Η Εταιρία έχει έδρα το Δήμο Αιγάλεω Αττικής και είναι εγγεγραμμένη στο Μητρώο Ανωνύμων Εταιρειών με αριθμό 15417/06/Β/87/14. Τα κεντρικά της γραφεία βρίσκονται στην οδό Μαρκόνι 5, στο Αιγάλεω. Η διεύθυνση του διαδικτυακού ιστότοπου είναι www.spirou.gr. Σύμφωνα με το άρθρο 3 του καταστατικού της , σκοπός της Εταιρίας είναι: α) Η εισαγωγή από το εξωτερικό, η προμήθεια από το εσωτερικό, η παραγωγή και η εμπορία στο εσωτερικό και εξωτερικό πολλαπλασιαστικού υλικού φυτικών ειδών, όπως σπόρων, φυτών και τμημάτων τους, γεωργικών φαρμάκων και λιπασμάτων, γεωργικών μηχανημάτων και εργαλείων, ειδών άρδευσης και κηπουρικής, προϊόντων αεροψεκασμού και αερολίπανσης και γενικά κάθε είδους γεωργικών εφοδίων. β) H στο εσωτερικό και εξωτερικό υπαίθρια ή σε θερμοκήπια καλλιέργεια αγρών με κάθε είδους γεωργικά φυτά, δένδρα, σπαρτά κλπ., καθώς και η παραγωγή και η διάθεση των προϊόντων τους στην εσωτερική και εξωτερική αγορά. γ) Η στο εσωτερικό και εξωτερικό διεξαγωγή γεωργικής και γενετικής έρευνας για την εξεύρεση νέων μεθόδων παραγωγής και βελτίωσης των ποιοτικών χαρακτηριστικών προϊόντων γεωργικής παραγωγής, τροφίμων και κάθε είδους γεωργικών εφοδίων, συμπεριλαμβανομένων νέων φυτικών ποικιλιών καθώς και σπόρων, σποροφύτων, αγροχημικών, φυτοφαρμάκων και λιπασμάτων νέας τεχνολογίας. δ) Η εφαρμογή νέων μεθόδων, συμπεριλαμβανομένης της βιοτεχνολογίας για τη δημιουργία, παραγωγή και έλεγχο κάθε είδους πολλαπλασιαστικού υλικού φυτών, γεωργικών προϊόντων, γεωργικών φαρμάκων, αγροχημικών και λιπασμάτων, καθώς και η εφαρμογή νέων μεθόδων για την τυποποίηση, συσκευασία και διακίνηση κάθε είδους γεωργικών εφοδίων. 45 ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε. ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ για την χρήση 2019 (1η Ιανουαρίου 2019 έως την 31η Δεκεμβρίου 2019) ε) Με την από 30.06.2010 απόφαση της τακτικής Γενικής Συνέλευσης των μετόχων αποφασίστηκε η τροποποίηση του σκοπού της εταιρίας έτσι ώστε να μπορεί να προβεί στην εκμίσθωση υπαρχόντων ακινήτων, την ανοικοδόμηση, ανέγερση και εκμετάλλευση οικοδομών, κτιριακών συγκροτημάτων κλπ. 1.2 Γενικές πληροφορίες για τον όμιλο Οι ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις αποτελούνται από τις οικονομικές καταστάσεις της μητρικής και των θυγατρικών της εταιρειών. Παρακάτω, παρουσιάζονται οι θυγατρικές εταιρείες που περιλήφθηκαν στην ενοποίηση. Ονομασία Χώρα Εταιρείας έδρας Δραστηριότητα Ποσοστό Μέθοδος συμμετοχής Ενσωμάτωσης Παραγωγή και ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε. Ελλάδα Εμπόριο φυτικού πολλαπλασιαστικ Μητρική ού υλικού GOLDEN WEST TOHUMCULUC VE TICARET LIMITED Παραγωγή και Τουρκία Εμπόριο φυτικού πολλαπλασιαστικ SIRKETI ού υλικού SPIROU Εμπόριο φυτικού AGROSCIENCES LTD Κύπρος (ΟΜΙΛΟΣ) 99% BULGARIA OOD Ολική Ενοποίηση Θυγατρική πολλαπλασιαστικ 100% ού υλικού Θυγατρική Έρευνα ανάπτυξη GOLDEN WEST Θυγατρική Βουλγαρία SPIROU εμπόριο φυτικού 98% πολλαπλασιαστικ AGROSCIENCE S LTD ού υλικού Ολική Ενοποίηση* (ΟΜΙΛΟΣ) ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ MANAGEMENT Ελλάδα Χρηματοοικονομι 100% κές Υπηρεσίες Θυγατρική Ολική Ενοποίηση SERVICES ΕΠΕ *Η GOLDEN WEST BULGARIA OOD είναι Θυγατρική της SPIROU AGROSCIENCES LTD και ενοποιείται έμμεσα στην με Ολική ενοποίηση στην ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε α) Η αξία κτήσεως των συμμετοχών στις οικονομικές καταστάσεις της μητρικής Εταιρίας για την περίοδο έχει ως κάτωθι : 46 ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε. ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ για την χρήση 2019 (1η Ιανουαρίου 2019 έως την 31η Δεκεμβρίου 2019) Ποσοστό συμμετοχής SPIROU AGROSCIENCES LTD (ΟΜΙΛΟΣ) Μείον: Απομείωση αξίας συμμετοχής GOLDEN WEST TOHUMCULUC VE TICARET LIMITED SIRKETI Μείον: Απομείωση αξίας συμμετοχής ΣΠΥΡΟΥ Management Services ΜΟΝ. ΕΠΕ Αξία κτήσης 31.12.2018 Αξία κτήσης 31.12.2019 100% 99% 100% Σύνολο 1.724 -1.724 1.724 -1.724 761.043 -759.319 18.000 19.724 761.043 -759.319 0 1.724 Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων 31.12.2019 Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων 31.12.2018 -2.115.804 -1.477.820 -1.373.319 -1.817.713 -24.116 -3.489.123 0 -3.295.533 Η διοίκηση της Εταιρίας προχώρησε σε αξιολόγηση της ανακτισιμότητας της επένδυσης στην θυγατρική Εταιρία «GOLDEN WEST TOHUMCULUC VE TICARET LIMITED SIRKETI». Για την εν’ λόγω επένδυση το ανακτήσιμο ποσό είχε προσδιοριστεί στην προηγούμενη χρήση σωρευμένη ζημιά απομείωσης €759χιλ.. Στην χρήση του 2020 η μητρική εταιρεία έχει αποφασίσει να προβεί σε στήριξη της «GOLDEN WEST TOHUMCULUC VE TICARET LIMITED SIRKETI», λόγω αρνητικής καθαρής θέσης μέσω αντίστοιχης αύξησης μετοχικού κεφαλαίου. Με την από 28/02/2019 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου εγκρίθηκε η απόκτηση της εταιρίας με την επωνυμία «Αγροτικός Οίκος Σπύρου Management Services Μονοπρόσωπη Eταιρία Περιορισμένης Ευθύνης» και το διακριτικό τίτλο «ΣΠΥΡΟΥ Management Services ΜΟΝ. ΕΠΕ» με τίμημα €18.000 (ισάξιο της ονομαστική αξίας των εταιρικών μεριδίων αυτής). Η αγορά της ανωτέρω εταιρίας δεν επηρέασε ουσιωδώς τα αποτελέσματα και την καθαρή περιουσία του ομίλου. β) Στις απαιτήσεις που προέρχονται από τις συμμετοχές, η διοίκηση της εταιρείας προχώρησε και σε διενέργεια πρόβλεψης απομείωσης απαιτήσεων συνολικού €1.000.000 σε βάρος των αποτελεσμάτων στην τρέχουσα περίοδο για την θυγατρική εταιρεία GOLDEN WEST BULGARIA OOD από συνολική απαίτηση ύψους € 1.502χιλ.. Συμπληρωματικά της ανωτέρω απομείωσης η διοίκηση της εταιρείας προχώρησε και σε διενέργεια πρόβλεψης απομείωσης απαιτήσεων στην θυγατρική Εταιρία «GOLDEN WEST TOHUMCULUC VE TICARET LIMITED SIRKETI». συνολικού €1.000.000 εκ’ των οποίων ποσό €350.000 έγινε σε βάρος των αποτελεσμάτων στην τρέχουσα περίοδο και ποσό €650.000 στην προηγούμενη επί συνολικής απαίτησης €3.650χιλ. Για την θυγατρική ΣΠΥΡΟΥ Management services ΜΟΝ.ΕΠΕ δεν έχει διενεργηθεί καμία πρόβλεψη επί συνολικής απαίτησης € 2χιλ. Σε επίπεδο ομίλου δεν υπάρχει επίδραση. 2. Πλαίσιο κατάρτισης Οικονομικών Καταστάσεων (α) Βάση σύνταξης των Οικονομικών Καταστάσεων Οι συνημμένες εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις που καλύπτουν την ετήσια περίοδο του 2019 (1.1.2019 - 31.12.2019) , έχουν συνταχθεί με βάση την αρχή της συνέχισης της δραστηριότητας (going concern) και της αρχής του ιστορικού κόστους, εκτός από τα ιδιοχρησιμοποιούμενα και επενδυτικά ακίνητα που απεικονίζονται σε τρέχουσα (εύλογη) αξία. 47 ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε. ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ για την χρήση 2019 (1η Ιανουαρίου 2019 έως την 31η Δεκεμβρίου 2019) Είναι σύμφωνες δε, με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Πληροφόρησης και με τα Διεθνή Λογιστικά Πρότυπα, όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση και έχουν εκδοθεί από την επιτροπή Διεθνών Λογιστικών Προτύπων (IASB), καθώς και των ερμηνειών τους ,όπως αυτές έχουν εκδοθεί από την επιτροπή Ερμηνείας Προτύπων (IFRIC) της IASB. Οι οικονομικές καταστάσεις έχουν συνταχθεί σε Ευρώ, το οποίο είναι το νόμισμα παρουσίας και λειτουργίας των εταιρειών του ομίλου. Όλα τα ποσά εμφανίζονται σε Ευρώ. (β) Έγκριση των Οικονομικών Καταστάσεων Οι οικονομικές καταστάσεις της χρήσεως που έληξε την 31 η Δεκεμβρίου 2019 εγκρίθηκαν από το Διοικητικό Συμβούλιο στην συνεδρίασή του της 29ης Μαΐου 2020 και βάσει του νόμου υπόκεινται στην έγκριση της Γενικής Συνέλευσης των μετόχων, που θα διεξαχθεί το αργότερο έως την 30.09.2020 και έχει εκ του νόμου το δικαίωμα να τις τροποποιήσει. (γ) Χρήση εκτιμήσεων Η σύνταξη οικονομικών καταστάσεων σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ απαιτεί όπως η Διοίκηση προβαίνει σε εκτιμήσεις και υποθέσεις που επηρεάζουν τα υπόλοιπα των λογαριασμών ενεργητικού και παθητικού, την γνωστοποίηση ενδεχόμενων καταστάσεων καθώς και τα έσοδα και έξοδα που παρουσιάζονται κατά τις υπό εξέταση χρήσεις και περιόδους. Οι εν λόγω εκτιμήσεις, παραδοχές και κρίσεις επανεξετάζονται περιοδικά προκειμένου να ανταποκρίνονται στα τρέχοντα δεδομένα και να αντανακλούν τους εκάστοτε τρέχοντες κινδύνους και βασίζονται στην προγενέστερη εμπειρία της Διοίκησης σε σχέση µε το επίπεδο/ όγκο των συναφών συναλλαγών ή γεγονότων. Τα πραγματικά αποτελέσματα ενδέχεται να διαφέρουν από τις εκτιμήσεις αυτές. Αναλυτικά οι εκτιμήσεις και οι κρίσεις της διοίκησης παρουσιάζονται στην ενότητα 4. 3. Αρχή της Συνεχιζόμενης δραστηριότητα (going concern) Οι παρούσες οικονομικές καταστάσεις έχουν συνταχθεί με βάση την αρχή της συνεχιζόμενης δραστηριότητας. Το οικονομικό περιβάλλον μέσα στο οποίο δραστηριοποιείται ο Όμιλος δε του έχουν επιτρέψει να επιτύχει την αναμενόμενη διείσδυση σε νέες αγορές που θα επιφέρουν ικανοποιητική αύξηση του κύκλου εργασιών που θα επιτρέψουν σημαντικά την κερδοφορία του. Ο κύκλος εργασιών του Ομίλου για τη χρήση ανήλθε σε €14.494χιλ. και προηγούμενης χρήσης €12.574χιλ. και αντίστοιχα στην εταιρεία ανήλθε σε €12.545χιλ. και προηγούμενης χρήσης €11.642χιλ. Τα λειτουργικά του αποτελέσματα και στη παρούσα χρήση είναι θετικά και διατηρούνται σε ικανοποιητικά επίπεδα. Αναλυτικότερα το μικτό κέρδος του Ομίλου για την τρέχουσα χρήση ανήλθε σε ποσό €5.205.839 (€5.072.835 την προηγούμενη χρήση) και της εταιρείας ανήλθε σε ποσό € 4.447.642 (€ 4.583.002 την προηγούμενη χρήση). Τα λειτουργικά αποτελέσματα προ φόρων χρηματοδοτικών και επενδυτικών αποτελεσμάτων ήταν σε ποσό €1.124.946 για τον Όμιλο και €83.887 για την εταιρεία. 48 ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε. ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ για την χρήση 2019 (1η Ιανουαρίου 2019 έως την 31η Δεκεμβρίου 2019) Τα λειτουργικά αποτελέσματα προ φόρων χρηματοδοτικών, επενδυτικών αποτελεσμάτων, αποσβέσεων και απομειώσεων στοιχείων ενεργητικού του Ομίλου (EBITDA) ανήλθαν σε ποσό €956.537 έναντι ποσού €1.158.482 την προηγούμενη χρήση. Τέλος τα ίδια κεφάλαια του Ομίλου ανέρχονται σε ποσό €3.560.584. Οι βραχυπρόθεσμές υποχρεώσεις του Ομίλου κατά την 31.12.2019 ανέρχονται σε ποσό € 27.077.518 και αντίστοιχα της εταιρείας σε ποσό €24.731.793, ενώ κατά την ίδια ημερομηνία οι βραχυπρόθεσμες απαιτήσεις του Ομίλου ανέρχονται σε €14.584.356 και αντίστοιχα της εταιρείας σε ποσό €14.733.247. Αναλυτικά οι βραχυπρόθεσμες χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις και απαιτήσεις του Ομίλου και Εταιρείας κατά την 31.12.2019 έχουν ως ακολούθως: Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι, οι Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις του Ομίλου υπερβαίνουν το κυκλοφορούν ενεργητικό κατά ποσό €12.493χιλ. και της εταιρείας κατά ποσό €9.999χιλ. αντίστοιχα. Γεγονός που εγείρει αβεβαιότητα σχετικά με την απρόσκοπτη συνέχιση της δραστηριότητάς του Ομίλου. Η διοίκηση του Ομίλου βρίσκεται σε διαδικασία ρύθμισης και αναδιάρθρωσης των μακροπροθέσμων δανείων ποσού € 12.613χιλ. που έχουν καταστεί ληξιπρόθεσμα κατά την 31.12.2019. Συγκεκριμένα για ποσό € 11.580χιλ. με την διαχειρίστρια των τραπεζικών δανείων της ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ, «Intrum Hellas Α.Ε. » Εταιρεία Διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις και για ποσό € 1.033χιλ. με την διαχειρίστρια των τραπεζικών δανείων της ATTICA BANK ΑΝΩΝΥΜΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ ΕΑΤΙΡΕΙΑ , QQuant Master Servicer Μονοπρόσωπη Α.Ε. Εταιρεία Διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις. 49 ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε. ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ για την χρήση 2019 (1η Ιανουαρίου 2019 έως την 31η Δεκεμβρίου 2019) Ώστε να ρυθμιστούν τα μακροπρόθεσμα δάνεια ποσού € 12.613χιλ., που έχουν καταστεί ληξιπρόθεσμα κατά την 31.12.2019. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι οι θυγατρικές εταιρείες του Ομίλου δεν έχουν δανειακές υποχρεώσεις. Επίσης η διοίκηση του ¨Ομίλου έχει σχεδιάσει τη λήψη συγκεκριμένων και κατάλληλων μέτρων για τη βελτίωση της χρηματοοικονομικής θέσης του Ομίλου και τη ομαλή συνέχιση των δραστηριοτήτων του. Ως εκ τούτου οι παρούσες χρηματοοικονομικές καταστάσεις συντάχθηκαν με την αρχή της συνέχισης της επιχειρηματικής δραστηριότητας του Ομίλου και της εταιρείας. Η εμφάνιση της πανδημίας COVID-19, σε συνδυασμό με τα μέτρα που ελήφθησαν για την αντιμετώπιση της, δεν επέδρασαν αρνητικά στην οικονομική δραστηριότητα του Ομίλου. Η διοίκηση παρακολουθεί τις εξελίξεις, αξιολογεί τους κινδύνους και προβαίνει στις απαραίτητες ενέργειες προκειμένου να ελαχιστοποιήσει τις επιπτώσεις της πανδημίας στα οικονομικά αποτελέσματα του Ομίλου, να συνεχίσει απρόσκοπτα την υλοποίηση του στρατηγικού πλάνου 2019-2021 και να διασφαλίσει την επιχειρησιακή συνέχεια του Ομίλου. 4 Λογιστικές πολιτικές κρίσεις και εκτιμήσεις 4.1 Βασικές Λογιστικές πολιτικές Οι λογιστικές αρχές που αναφέρονται παρακάτω και βάσει των οποίων συντάσσονται οι οικονομικές καταστάσεις ,έχουν εφαρμοσθεί με συνέπεια σε όλες τις χρήσεις που παρουσιάζονται πλην των περιπτώσεων που αναφέρονται στην παρ. 5.3 «Αλλαγές σε λογιστικές πολιτικές», είναι δε οι ακόλουθες: (α) Αρχές Ενοποίησης: Η προετοιμασία των ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ απαιτεί την χρήση εκτιμήσεων και παραδοχών. Οι σημαντικές εκτιμήσεις και παραδοχές επισημαίνονται όπου κρίνεται σκόπιμο. Οι οικονομικές καταστάσεις περιλαμβάνουν τις οικονομικές καταστάσεις της μητρικής Εταιρίας «ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ ΑΕΒΕ.» και των θυγατρικών της. Όλες οι θυγατρικές (εταιρίες στις οποίες o Όμιλος έχει άμεση ή έμμεση κατοχή άνω του μισού των δικαιωμάτων ψήφου ή έχει το δικαίωμα άσκησης ελέγχου επί των εργασιών τους) έχουν ενοποιηθεί. Οι θυγατρικές ενοποιούνται πλήρως ( ολική ενοποίηση) από την ημερομηνία που ο Όμιλος αποκτά άσκηση ελέγχου σε αυτές και παύουν να ενοποιούνται από την ημέρα παύσης του ελέγχου αυτού. Οι Οικονομικές Καταστάσεις των θυγατρικών και συγγενών εταιρειών καταρτίζονται στην ίδια ημερομηνία και με τις ίδιες λογιστικές αρχές με τις Οικονομικές Καταστάσεις της μητρικής. Όπου χρειάζεται πραγματοποιούνται οι αναγκαίες εγγραφές αναμόρφωσης, προκειμένου να διασφαλιστεί η συνέπεια των ακολουθούμενων λογιστικών αρχών. Όλα τα ενδοεταιρικά υπόλοιπα και συναλλαγές καθώς και τα ενδοεταιρικά κέρδη ή ζημίες απαλείφονται στις Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις. Οι 50 ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε. ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ για την χρήση 2019 (1η Ιανουαρίου 2019 έως την 31η Δεκεμβρίου 2019) θυγατρικές και συγγενείς εταιρείες ενοποιούνται από την ημερομηνία που αποκτάται ο έλεγχος και παύουν να ενοποιούνται από την ημερομηνία που ο έλεγχος μεταβιβάζεται εκτός Ομίλου. α 1. Θυγατρικές Για την παρουσίαση των Ενοποιημένων οικονομικών Καταστάσεων ακολουθείται η μέθοδος της ολικής ενοποίησης για τις θυγατρικές εταιρείες στις οποίες η μητρική Εταιρία ασκεί έλεγχο. Έλεγχος θεωρείται ότι υπάρχει όταν η μητρική Εταιρία έχει την εξουσία, άμεσα ή έμμεσα να κατευθύνει τις χρηματοοικονομικές και λειτουργικές αρχές διαχείρισης των θυγατρικών, με σκοπό να έχει οφέλη από αυτές. Για την εκτίμηση της ύπαρξης ελέγχου, λαμβάνονται υπόψη τυχόν δικαιώματα ψήφου τα οποία προς το παρόν μπορούν να ασκούνται ή δύνανται να τροποποιηθούν. Στη σημείωση 1.2 παρουσιάζεται ανάλυση των θυγατρικών που ενοποιήθηκαν. α 2. Συγγενείς Οι συμμετοχές, σε μη ενοποιούμενες εταιρείες, στις οποίες ασκείται ουσιώδης επιρροή, αλλά δεν ελέγχονται από τη μητρική, ενοποιούνται με τη μέθοδο της Καθαρής Θέσης. Ουσιώδης επιρροή, κατά κύριο λόγο, τεκμαίρεται ότι υφίσταται, όταν η Εταιρία κατέχει, άμεσα ή έμμεσα μέσω θυγατρικών, ποσοστό 20% έως 50% των μετοχών της Εταιρίας. Σύμφωνα με τη μέθοδο αυτή, η συμμετοχή απεικονίζεται αρχικά στην αξία κτήσης, αυξομειούμενη με το ποσοστό συμμετοχής του επενδυτή στα κέρδη και τις ζημίες της συμμετοχής, μετά την ημερομηνία απόκτησης, καθώς και σε όλες τις αντίστοιχες αυξομειώσεις της Καθαρής Θέσης της συμμετοχής. Περαιτέρω, η αξία της συμμετοχής αναπροσαρμόζεται με τη σωρευτική απομείωση της αξίας της. Ο Όμιλος δεν έχει ενοποιήσει καμία Εταιρία με τη μέθοδο της Καθαρής Θέσης. (β) Μετατροπή ξένων νομισμάτων: Το νόμισμα μέτρησης και αναφοράς της Εταιρίας και των ελληνικών θυγατρικών της είναι το Ευρώ. Οι συναλλαγές που αφορούν ξένα νομίσματα μετατρέπονται σε Ευρώ χρησιμοποιώντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες οι οποίες ισχύουν κατά την ημερομηνία των συναλλαγών. Οι απαιτήσεις και υποχρεώσεις σε ξένο νόμισμα κατά την ημερομηνία σύνταξης των οικονομικών καταστάσεων εκφράζονται στις συναλλαγματικές ισοτιμίες της ημερομηνίας σύνταξης των οικονομικών καταστάσεων. Τα κέρδη και οι ζημίες που προκύπτουν από τις συναλλαγές σε ξένα νομίσματα αλλά και από την αποτίμηση τέλους χρήσεως των νομισματικών στοιχείων σε ξένα νομίσματα περιλαμβάνονται στην ενοποιημένη κατάσταση αποτελεσμάτων της χρήσεως, εξαιρουμένων των συναλλαγών που πληρούν τις προϋποθέσεις αντιστάθμισης ταμειακών ροών που απεικονίζονται στην καθαρή θέση. Το νόμισμα μέτρησης των θυγατρικών εταιρειών του εξωτερικού είναι το επίσημο νόμισμα της αντίστοιχης χώρας στην οποία δραστηριοποιείται η εκάστοτε θυγατρική. Στο τέλος της χρήσης, κατά την σύνταξη οικονομικών καταστάσεων, όλοι οι λογαριασμοί του Ισολογισμού των ανωτέρω θυγατρικών μετατρέπονται σε Ευρώ με βάση την τρέχουσα συναλλαγματική ισοτιμία την ημερομηνία του ισολογισμού και τα αντίστοιχα έσοδα και έξοδα μετατρέπονται σε Ευρώ με την μέση συναλλαγματική ισοτιμία που προέκυψε κατά την διάρκεια της χρήσης. 51 ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε. ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ για την χρήση 2019 (1η Ιανουαρίου 2019 έως την 31η Δεκεμβρίου 2019) Η σωρευμένη διαφορά που προκύπτει από την ανωτέρω μετατροπή καταχωρείται απευθείας στα ενοποιημένα ίδια κεφάλαια έως την πώληση ή διαγραφή της θυγατρικής, οπότε και μεταφέρεται στα αποτελέσµατα χρήσης. (γ) Άυλα περιουσιακά στοιχεία: Στα άυλα περιουσιακά στοιχεία περιλαμβάνονται οι δαπάνες ανάπτυξης νέων προϊόντων. Τα άϋλα στοιχεία καταχωρούνται αρχικά στο κόστος κτήσης με την προϋπόθεση ότι : • Υπάρχει η τεχνική δυνατότητα ολοκλήρωσης του στοιχείου ενεργητικού έτσι ώστε να είναι διαθέσιμο προς πώληση ή χρήση. • Υπάρχει η πρόθεση για ολοκλήρωση και πώληση ή χρήση του στοιχείου. • Υπάρχει δυνατότητα για πώληση ή χρήση του στοιχείου. • Το στοιχείο του ενεργητικού θα παράγει μελλοντικά οικονομικά οφέλη. Θα πρέπει να αποδειχθεί ότι υπάρχει αγορά για το συγκεκριμένο στοιχείο ή την παραγωγή του ή, εάν θα γίνει εσωτερική χρήση, να αποδειχθεί η χρησιμότητα του στοιχείου σε άλλους τομείς της οντότητας. • Υπάρχουν εξασφαλίσεις για την διαθεσιμότητα ικανοποιητικών τεχνικών, οικονομικών και άλλων πόρων που να διασφαλίζουν την ολοκλήρωση και την πώληση ή χρήση του στοιχείου. • Υπάρχει η δυνατότητα αξιόπιστης μέτρησης των δαπανών που είναι άμεσα αποδοτέες στο στοιχείο. Όλα τα έξοδα έρευνας για ανάπτυξη νέων προϊόντων, καταχωρούνται στα αποτελέσματα της χρήσης εντός της οποίας πραγματοποιούνται. Έξοδα ανάπτυξης τα οποία σε προηγούμενες οικονομικές χρήσεις είχαν καταχωρηθεί σαν έξοδα, δεν καταχωρούνται σαν άυλα περιουσιακά στοιχεία σε μεταγενέστερη οικονομική χρήση. Σημειώνεται ότι τα άυλα στοιχεία του Ομίλου και της Εταιρίας είναι πλήρως αποσβεσμένα. (α) Έξοδα έρευνας και ανάπτυξης Δαπάνες σε δραστηριότητες έρευνας που πραγματοποιούνται με προοπτική την απόκτηση νέων επιστημονικών και τεχνικών γνώσεων καταχωρούνται στην κατάσταση συνολικών εσόδων κατά το χρόνο πραγματοποίησης τους. Οι δαπάνες που αναλαμβάνονται για την ανάπτυξη νέων προϊόντων περιλαμβάνουν για κάθε ένα νέο προϊόν, τις αμοιβές των γενετιστών, αμοιβές προσωπικού, έξοδα πιστοποίησης και αποκλειστικότητας του προϊόντος και αναλογία γενικών εξόδων. Δαπάνες σε δραστηριότητες ανάπτυξης, όπου τα πορίσματα της έρευνας εφαρμόζονται σε ένα πρόγραμμα ή σχεδιασμό παραγωγής νέων ή σημαντικά βελτιωμένων προϊόντων και διαδικασιών, κεφαλαιοποιούνται εάν τα προϊόντα ή η διαδικασία είναι τεχνικά και εμπορικά εκμεταλλεύσιμα και η Εταιρία διαθέτει επαρκείς πόρους για να ολοκληρώσει την ανάπτυξη. 52 ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε. ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ για την χρήση 2019 (1η Ιανουαρίου 2019 έως την 31η Δεκεμβρίου 2019) (β) Λοιπά άυλα περιουσιακά στοιχεία και παραχωρήσεις & δικαιώματα βιομηχανικής ιδιοκτησίας Τα άυλα περιουσιακά στοιχεία που αποκτώνται ξεχωριστά, αναγνωρίζονται στο κόστος κτήσης. Μεταγενέστερα της απόκτησης αποτιμώνται στο ποσό αυτό, μείον τις σωρευμένες αποσβέσεις και τις τυχόν σωρευμένες ζημίες απομείωσης της αξίας τους. Η ωφέλιμη ζωή των άυλων περιουσιακών στοιχείων μπορεί να είναι περιορισμένη ή απεριόριστη. Το κόστος των άυλων περιουσιακών στοιχείων, με περιορισμένη ωφέλιμη ζωή αποσβένεται στην περίοδο της εκτιμώμενης ωφέλιμης ζωής τους, με σταθερή έμμεση μέθοδο απόσβεσης. Οι άδειες αποσβένονται μέσα στο χρόνο της παραγωγικής χρησιμότητάς τους και, σε κάθε περίπτωση, μέχρι τη λήξη της νομικής διάρκειάς τους. Το κόστος των άυλων περιουσιακών στοιχείων με απεριόριστη ωφέλιμη ζωή δεν αποσβένεται. Υπολειμματικές αξίες δεν αναγνωρίζονται. Η ωφέλιμη ζωή των άυλων περιουσιακών στοιχείων αξιολογείται σε ετήσια βάση και οποιεσδήποτε τυχόν αναμορφώσεις εφαρμόζονται μελλοντικά. Τα άυλα περιουσιακά στοιχεία με περιορισμένη ωφέλιμη ζωή, αποσβένονται από την ημερομηνία, κατά την οποία είναι διαθέσιμα προς χρήση. Οι αποσβέσεις υπολογίζονται από τη χρήση έναρξης της εμπορικής εκμετάλλευσης των νέων προϊόντων, με βάση την σταθερή μέθοδο απόσβεσης κατά την διάρκεια της αναμενόμενης ωφέλιμης εμπορικής ζωής των προϊόντων. Η ωφέλιμη εμπορική ζωή των νέων προϊόντων με βάση τις συνήθεις συνθήκες της αγοράς καθορίζεται σε 5 χρόνια. Οι ωφέλιμες ζωές επανεξετάζονται σε κάθε έτος και τροποποιούνται όταν η αναμενόμενη ωφέλιμη ζωή αλλάζει σε σχέση με τις προηγούμενες εκτιμήσεις. Μεταγενέστερες δαπάνες επί κεφαλαιοποιηθέντων άυλων περιουσιακών στοιχείων, κεφαλαιοποιούνται μόνο όταν αυξάνουν τα μελλοντικά οικονομικά οφέλη, που ενσωματώνονται στο συγκεκριμένο περιουσιακό στοιχείο που αναφέρονται. Όλες οι άλλες δαπάνες, εξοδοποιούνται με την πραγματοποίησή τους. (δ) Ενσώματες Ακινητοποιήσεις: Τα ενσώματα πάγια αναγνωρίζονται αρχικά στο κόστος κτήσεως. Μεταγενέστερα, επιμετρούνται ως εξής: - Τα ιδιοχρησιµοποιούµενα ακίνητα επιμετρούνται σε αναπροσαρμοσμένες (εύλογες) αξίες. Οι αναπροσαρμογές γίνονται κάθε τρία έως πέντε χρόνια ή νωρίτερα, αν υπάρχουν σημαντικές μεταβολές στην αξία τους, από ανεξάρτητους εκτιμητές. Οι διαφορές αναπροσαρμογής (πλεόνασα) αναγνωρίζονται στα ίδια κεφάλαια. Κατ’ εξαίρεση, η µείωση της αξίας λόγω αναπροσαρμογής αναγνωρίζεται στα αποτελέσµατα, στον βαθμό που δεν καλύπτεται από αποθεματικό των ιδίων κεφαλαίων. Οι αποσβέσεις διενεργούνται επί των αναπροσαρμοσμένων αξιών. - Τα λοιπά ιδιοχρησιµοποιούµενα ενσώματα πάγια, επιμετρούνται στο κόστος κτήσεως, µείον τις αποσβέσεις και τυχόν απομειώσεις. Τα ενσώματα πάγια διαγράφονται κατά την πώλησή τους. Η διαφορά µμεταξύ λογιστικής αξίας τους και τιμήματος πώλησης αναγνωρίζεται ως κέρδος ή ζημία στα 53 ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε. ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ για την χρήση 2019 (1η Ιανουαρίου 2019 έως την 31η Δεκεμβρίου 2019) αποτελέσματα. Τυχόν αποθεματικό αναπροσαρμογής, μεταφέρεται κατά τη διαγραφή των ακινήτων κατ’ ευθείαν στα αποτελέσματα εις νέον. Οι αποσβέσεις διενεργούνται µε την σταθερή μέθοδο στον χρόνο της εκτιμωμένης ωφέλιμης ζωής. Υπολειμματικές αξίες δεν αναγνωρίζονται. Οι συντελεστές απόσβεσης έχουν ως εξής: Κατηγορία Έτη Κτίρια και διαμορφώσεις κτιρίων 10-35 Μηχανήματα και μηχανολογικός εξοπλισμός 5-15 Μεταφορικά Μέσα 5 Έπιπλα και λοιπός εξοπλισμός 3 – 10 Οι υπολειμματικές αξίες και οι ωφέλιμες ζωές των ενσώματων παγίων υπόκεινται σε εξέταση σε κάθε ισολογισμό. (στ) Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία που προορίζονται για πώληση : Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία που προορίζονται για πώληση (ή ομάδες τέτοιων στοιχείων προς πώληση), ταξινομούνται ως προοριζόμενα για πώληση, αν η λογιστική αξία τους θα ανακτηθεί κυρίως μέσω πώλησής τους και όχι από την συνεχή χρήση τους. Αυτά τα στοιχεία μπορεί να είναι ένα συστατικό στοιχείο της οικονομικής μονάδας, μία ομάδα στοιχείων για διάθεση, ή ένα εξατομικευμένο μη κυκλοφορούν περιουσιακό στοιχείο. Τα μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία ταξινομούνται ως περιουσιακά στοιχεία που προορίζονται για πώληση και καταχωρούνται στη χαμηλότερη μεταξύ λογιστικής αξίας και εύλογης αξίας μείον το απαιτούμενο για την πώληση κόστος, αν η λογιστική αξία ανακτάται κυρίως μέσω της πώλησης και όχι από την συνεχή χρήση τους. Ο Όμιλος δεν κατέχει στην τρέχουσα και την προηγούμενη χρήση περιουσιακά στοιχεία που θα πρέπει να ταξινομηθούν ως κατεχόμενα προς πώλησης ή διακοπτόμενες εκμεταλλεύσεις. (ζ) Επενδυτικά Ακίνητα: Οι επενδύσεις σε ακίνητα αποτιμώνται στην εύλογη αξία. Η εύλογη αξία βασίζεται σε μία εκτίμηση ανεξάρτητου εκτιμητή που διαθέτει αναγνωρισμένα και σχετικά επαγγελματικά προσόντα . Κέρδη ή ζημιές που προκύπτουν από μεταβολές στην εύλογη αξία επενδύσεων σε ακίνητα, συμπεριλαμβάνονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων της περιόδου κατά την οποία προκύπτουν. Όταν ένα πάγιο μεταφέρεται στα επενδυτικά ακίνητα ως αποτέλεσμα αλλαγής της χρήσης του, τυχόν διαφορές ανάμεσα στη λογιστική αξία του παγίου αμέσως μετά την ημερομηνία μεταφοράς και της εύλογης αξίας του, καταχωρούνται απευθείας στα ίδια κεφάλαια εάν αφορούν έσοδα. Κατά την πώληση του παγίου, το παραπάνω έσοδο μεταφέρεται στα κέρδη εις νέο. Εάν κατά την παραπάνω μεταφορά προκύψει ζημία, τότε αυτή καταχωρείται άμεσα στην κατάσταση συνολικών εσόδων. 54 ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε. ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ για την χρήση 2019 (1η Ιανουαρίου 2019 έως την 31η Δεκεμβρίου 2019) Όταν ένα ακίνητο ιδιοχρησιμοποιηθεί, τότε μεταφέρεται στα ενσώματα περιουσιακά στοιχεία με λογιστική αξία την εύλογη αξία του κατά την ημερομηνία της μεταφοράς. Όταν η Εταιρία ανακατασκευάζει ένα επενδυτικό ακίνητο με σκοπό να χρησιμοποιηθεί και πάλι ως επένδυση, τότε το πάγιο παραμένει στα επενδυτικά ακίνητα, αποτιμάται βάσει του μοντέλου της εύλογης αξίας και δεν μεταφέρεται στα ενσώματα περιουσιακά στοιχεία κατά τη διάρκεια της ανακατασκευής τους. Η Εταιρία διενεργεί εκτίμηση των επενδυτικών της ακινήτων σε ετήσια βάση με την χρήση ανεξάρτητου και πιστοποιημένου για την σχετική εργασία εμπειρογνώμονα. (η) Συμμετοχές σε θυγατρικές Επιχειρήσεις: Οι συμμετοχές σε θυγατρικές επιχειρήσεις αποτιμώνται και εμφανίζονται στο κόστος κτήσης μείον τυχόν σωρευμένες ζημίες απομείωσης της αξίας τους. Ο έλεγχος για απομείωση της αξίας κτήσης των θυγατρικών γίνεται σε κάθε χρήση και εγγράφεται στα αποτελέσματα της χρήσης που προκύπτει (απομείωση ή αναστροφή απομείωσης μέχρι την αξία κτήσεως). (θ) Απομείωση Αξίας Περιουσιακών Στοιχείων: Οι λογιστικές αξίες των στοιχείων του ενεργητικού υπόκεινται ετήσια τουλάχιστον σε έλεγχο απομείωσης αν γεγονότα ή αλλαγές στις συνθήκες οδηγούν στο συμπέρασμα ότι η λογιστική αξία μπορεί να μην είναι πλέον ανακτήσιμη. Η ζημία απομείωσης ενός περιουσιακού στοιχείου καταχωρείται στην κατάσταση αποτελεσμάτων της χρήσης κατά την οποία η αναπόσβεστη αξία του περιουσιακού στοιχείου υπερβαίνει την ανακτήσιμη αξία του. Η ανακτήσιμη αξία προσδιορίζεται ως η μεγαλύτερη, μεταξύ της καθαρής αξίας πώλησης και της αξίας χρήσεως του εν λόγω παγίου. Καθαρή αξία πώλησης είναι το ποσό που μπορεί να ληφθεί από τη πώληση ενός περιουσιακού στοιχείου στα πλαίσια μιας αμφοτεροβαρούς συναλλαγής στην οποία τα μέρη έχουν πλήρη γνώση και προσχωρούν οικειοθελώς, μετά την αφαίρεση κάθε πρόσθετου άμεσου κόστους διάθεσης του περιουσιακού στοιχείου, ενώ, αξία χρήσης είναι η παρούσα αξία των εκτιμώμενων μελλοντικών ταμειακών ροών που αναμένεται να προκύψουν από τη συνεχή χρήση του περιουσιακού στοιχείου και από την διάθεσή του στο τέλος της εκτιμώμενης ωφέλιμης ζωής του. Για τους σκοπούς προσδιορισμού της απομείωσης, τα περιουσιακά στοιχεία ομαδοποιούνται στο επίπεδο εκείνο για το οποίο δύναται να προσδιοριστούν ανεξάρτητες ταμειακές ροές. (ι) Χρηματοοικονομικά μέσα : Χρηματοοικονομικό μέσο είναι κάθε σύμβαση που δημιουργεί ένα χρηματοοικονομικό στοιχείο ενεργητικού σε μία επιχείρηση και μια χρηματοοικονομική υποχρέωση ή ένα συμμετοχικό τίτλο σε μια άλλη επιχείρηση. Μετά την αναθεώρηση του σχετικού προτύπου από την 1η 2018, τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία κατατάσσονται, κατά την αρχική αναγνώριση, επιμετρούμενα στο αποσβεσμένο κόστος, στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εισοδημάτων ή στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων. Η κατάταξη των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων κατά την αρχική αναγνώριση βασίζεται 55 ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε. ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ για την χρήση 2019 (1η Ιανουαρίου 2019 έως την 31η Δεκεμβρίου 2019) στις συμβατικές ταμειακές ροές των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων και στο επιχειρηματικό μοντέλο. Ο Όμιλος και η Εταιρία αποτιμούν κατά την αρχική αναγνώριση ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο στην εύλογη αξία του πλέον τα κόστη συναλλαγής, με εξαίρεση την περίπτωση ενός χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου που αποτιμάται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων όπου τα κόστη συναλλαγής αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα. Οι απαιτήσεις από πελάτες αρχικά αποτιμώνται στην αξία συναλλαγής όπως ορίζεται από το ΔΠΧΑ 15. Μετά την αρχική αναγνώριση, τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία κατατάσσονται σε τρεις κατηγορίες: - στο αποσβεσμένο κόστος - στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εισοδημάτων - στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων Ο Όμιλος και η Εταιρία δεν διαθέτουν χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που να αποτιμώνται σε εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εισοδημάτων ή μέσω των αποτελεσμάτων κατά την 31 Δεκεμβρίου 2018. Αντίστοιχα οι χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις ταξινομούνται με βάση τα χαρακτηριστικά τους στις ακόλουθες κατηγορίες: i) Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις αποτιμώμενες στην εύλογη αξία τους μέσω της κατάστασης αποτελεσμάτων χρήσης (Ο Όμιλος δεν κατέχει χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις αυτής της κατηγορίας τόσο στην τρέχουσα όσο και την προηγούμενη χρήση) ii) Υποχρεώσεις αποτιμώμενες στο αναπόσβεστο κόστος (Στην κατηγορία αυτή εντάσσονται κυρίως οι δανειακές υποχρεώσεις και οι εμπορικές υποχρεώσεις του Ομίλου). Απομείωση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων Ο Όμιλος και η Εταιρία αξιολογούν σε κάθε ημερομηνία σύνταξης των χρηματοοικονομικών καταστάσεων τα δεδομένα αναφορικά με το κατά πόσον η αξία ενός χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου ή μίας ομάδας χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων έχει απομειωθεί. Αναλυτικότερα αναγνωρίζουν πρόβλεψη ζημιάς έναντι αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών για όλα τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που δεν αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων. Οι αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές βασίζονται στη διαφορά ανάμεσα σε όλες τις συμβατικές ταμειακές ροές που είναι απαιτητές σύμφωνα με τη σύμβαση και όλες τις ταμειακές ροές που εκτιμούν ότι μπορούν να εισπράξουν, προεξοφλημένες με βάση το κατά προσέγγιση αρχικό πραγματικό επιτόκιο. Οι αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές αναγνωρίζονται σε δύο στάδια. Εάν ο πιστωτικός κίνδυνος ενός χρηματοοικονομικού μέσου δεν έχει αυξηθεί σημαντικά από την αρχική αναγνώριση, η οικονομική οντότητα επιμετρά την πρόβλεψη ζημιάς για το εν λόγω χρηματοοικονομικό μέσο σε ποσό ίσο με τις 56 ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε. ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ για την χρήση 2019 (1η Ιανουαρίου 2019 έως την 31η Δεκεμβρίου 2019) αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές των επόμενων 12 μηνών. Εάν ο πιστωτικός κίνδυνος του χρηματοοικονομικού μέσου έχει αυξηθεί σημαντικά από την αρχική αναγνώριση, η οικονομική οντότητα επιμετρά την πρόβλεψη ζημιάς για ένα χρηματοοικονομικό μέσο σε ποσό ίσο με τις αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές καθ' όλη τη διάρκεια ζωής, ανεξάρτητα από το πότε προέκυψε η αθέτηση. Ειδικότερα για τις απαιτήσεις από πελάτες, ο Όμιλος και η Εταιρία εφαρμόζουν την απλοποιημένη προσέγγιση για τον υπολογισμό των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών. Σε κάθε ημερομηνία ισολογισμού, επιμετρούν την πρόβλεψη ζημιάς σε ποσό ίσο με τις αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές καθ' όλη τη διάρκεια ζωής χωρίς να παρακολουθούν τις μεταβολές στον πιστωτικό κίνδυνο. (ια) Αποθέματα: Τα αποθέματα αποτιμώνται στη χαμηλότερη τιμή μεταξύ κόστους και καθαρής ρευστοποιήσιμης αξίας. Το κόστος των εμπορευμάτων, των ετοίμων και ημιτελών προϊόντων και των πρώτων υλών, περιλαμβάνει την αξία κτήσης προσαυξημένη με κάθε είδους δαπάνη η οποία απαιτείται προκειμένου φτάσουν στην παρούσα θέση. Η τιμή κτήσεως των αποθεμάτων προσδιορίζεται βάσει της μεθόδου του σταθμικού μέσου όρου. Η καθαρή ρευστοποιήσιμη αξία των προϊόντων είναι η εκτιμώμενη τιμή πώλησης κατά την συνήθη πορεία των εργασιών μείον το εκτιμώμενο κόστος για την ολοκλήρωσή τους και πραγματοποίησης της πώλησή τους. Η καθαρή ρευστοποιήσιμη αξία των πρώτων υλών είναι το εκτιμώμενο κόστος αντικατάστασης κατά την συνήθη πορεία των εργασιών της επιχείρησης. Τα ποσά της υποτίμησης των αποθεμάτων στην καθαρή ρευστοποιήσιμη αξία και όλες οι ζημίες των αποθεμάτων αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα της χρήσης κατά την οποία προέκυψε η υποτίμηση ή η ζημία. Η Διοίκηση του Ομίλου λόγω της φύσης των αποθεμάτων που εμπορεύεται στην λήξη κάθε καλλιεργητικής περιόδου προχωρά στον έλεγχο αποθεμάτων τα οποία πρέπει να οδηγηθούν σε καταστροφή. Το σχετικό κόστος αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα. (ιβ) Εμπορικές απαιτήσεις: Οι εμπορικές απαιτήσεις αρχικά αποτιμώνται στην αξία συναλλαγής όπως ορίζεται από το ΔΠΧΑ 15. Μεταγενέστερα αποτιμώνται στο αναπόσβεστο κόστος με την χρήση του πραγματικού επιτοκίου, αφαιρουμένων και των ζημιών απομείωσης. Για τον προσδιορισμό των ζημιών απομείωσης ο Όμιλος και η Εταιρία εφαρμόζουν την απλοποιημένη προσέγγιση για τον υπολογισμό των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών. Σε κάθε ημερομηνία ισολογισμού, επιμετρούν την πρόβλεψη ζημιάς σε ποσό ίσο με τις αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές καθ' όλη τη διάρκεια ζωής χωρίς να παρακολουθούν τις μεταβολές στον πιστωτικό κίνδυνο. Το ποσό της ζημιάς απομείωσης είναι η διαφορά μεταξύ της λογιστικής αξίας των απαιτήσεων και της παρούσας αξίας των εκτιμώμενων μελλοντικών ταμιακών ροών, προεξοφλουμένων με το πραγματικό επιτόκιο. Το ποσό της ζημιάς απομείωσης καταχωρείται ως έξοδο στα αποτελέσματα. (ιγ) Χρηματικά διαθέσιμα: Ο Όμιλος θεωρεί τις προθεσμιακές καταθέσεις και άλλες υψηλής ρευστότητας επενδύσεις με αρχική λήξη μικρότερη των τριών μηνών ως χρηματικά διαθέσιμα. 57 ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε. ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ για την χρήση 2019 (1η Ιανουαρίου 2019 έως την 31η Δεκεμβρίου 2019) (ιδ) Μετοχικό Κεφάλαιο: Το μετοχικό κεφάλαιο περιλαμβάνει τις κοινές μετοχές της Εταιρίας. Άμεσα έξοδα για την έκδοση μετοχών, εμφανίζονται μετά την αφαίρεση του σχετικού φόρου εισοδήματος, σε μείωση του προϊόντος της έκδοσης (ιε) Ίδιες Μετοχές: Οι ίδιες μετοχές αντιπροσωπεύουν μετοχές της μητρικής οι οποίες αποκτήθηκαν και κατέχονται από την ίδια. Το κόστος κτήσεως ιδίων μετοχών εμφανίζεται αφαιρετικά των ιδίων κεφαλαίων, έως ότου οι ίδιες μετοχές πουληθούν ή ακυρωθούν. Κατά την αγορά, πώληση, έκδοση ή ακύρωση των ιδίων μετοχών οποιοδήποτε αποτέλεσμα προκύπτει καθαρό από άμεσα για τη συναλλαγή έξοδα και φόρους (αν συντρέχει περίπτωση), αναγνωρίζεται απ’ ευθείας στην καθαρή θέση. (ιστ) Δάνεια Τραπεζών: Τα τραπεζικά δάνεια και πιστώσεις καταχωρούνται αρχικά στο κόστος το οποίο αντανακλά την εύλογη τους αξία μειωμένη με τα έξοδα σύναψης τους. Μετά την αρχική καταχώρηση, αποτιμώνται στο αναπόσβεστο κόστος βάσει της μεθόδου των πραγματικών επιτοκίων. Στο αναπόσβεστο κόστος υπολογίζονται και κάθε είδους έξοδα έκδοσης δανείων και πιστώσεων. Τα δάνεια σε ξένο νόμισμα αποτιμώνται σε Ευρώ με βάση την τρέχουσα συναλλαγματική ισοτιμία την ημερομηνία του ισολογισμού. Κόστη Δανεισμού: Τα κόστη δανεισμού αναγνωρίζονται ως έξοδα της περιόδου κατά την οποία πραγματοποιούνται. (ιζ) Παροχές σε εργαζόμενους : (α) Βραχυπρόθεσμες παροχές Οι βραχυπρόθεσμες παροχές προς το προσωπικό σε χρήμα και σε είδος, καταχωρούνται ως έξοδο όταν καθίστανται δουλευμένες. (β) Παροχές μετά την έξοδο από την υπηρεσία Οι παροχές μετά την έξοδο από την υπηρεσία περιλαμβάνουν τόσο προγράμματα καθορισμένων εισφορών όσο και προγράμματα καθορισμένων παροχών. Το δεδουλευμένο κόστος των προγραμμάτων καθορισμένων εισφορών καταχωρείται ως έξοδο στην περίοδο που αφορά. Οι υποχρεώσεις που απορρέουν από προγράμματα καθορισμένων παροχών στο προσωπικό υπολογίζονται στην προεξοφλημένη αξία των μελλοντικών παροχών προς το προσωπικό που έχουν καταστεί δεδουλευμένες κατά την ημερομηνία ισολογισμού. Η δέσμευση της καθορισμένης παροχής υπολογίζεται ετησίως από ανεξάρτητο αναλογιστή με τη χρήση της μεθόδου της προβεβλημένης πιστωτικής μονάδας (projected unit credit method). Για τον προσδιορισμό των σχετικών μεγεθών ο Όμιλος χρησιμοποιεί ανεξάρτητο με κατάλληλα προσόντα εμπειρογνώμονα. 58 ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε. ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ για την χρήση 2019 (1η Ιανουαρίου 2019 έως την 31η Δεκεμβρίου 2019) Τα αναλογιστικά κέρδη και ζημίες που προκύπτουν από εμπειρικές προσαρμογές και από μεταβολές στις αναλογιστικές παραδοχές αναγνωρίζονται στα λοιπά συνολικά εισοδήματα στην περίοδο που προκύπτουν. Το κόστος προϋπηρεσίας αναγνωρίζεται άμεσα στα αποτελέσματα. (γ) Παροχές τερματισμού της απασχόλησης Οι παροχές τερματισμού απασχόλησης είναι πληρωτέες όταν ο όμιλος, είτε τερματίζει την απασχόληση εργαζομένων πριν την συνταξιοδότηση, είτε μετά από απόφαση εργαζομένων να δεχθούν προσφορά παροχών από τον Όμιλο σε αντάλλαγμα του τερματισμού της απασχόλησης τους. Ο Όμιλος αναγνωρίζει τις παροχές τερματισμού της απασχόλησης ως υποχρέωση και έξοδο κατά την προγενέστερη μεταξύ των ακόλουθων ημερομηνιών: α) όταν η οικονομική οντότητα δεν δύναται πλέον να αποσύρει την προσφορά των εν λόγω παροχών· και β) όταν η οικονομική οντότητα αναγνωρίζει κόστος αναδιάρθρωσης που εμπίπτει στο πεδίο του ΔΛΠ 37 και συνεπάγεται την καταβολή παροχών τερματισμού της απασχόλησης. Παροχές τερματισμού της απασχόλησης που οφείλονται 12 μήνες μετά την ημερομηνία του ισολογισμού προεξοφλούνται. (ιη) Σχέδιο παροχών δικαιωμάτων προαίρεσης Ο Όμιλος έχει σε ισχύ ένα πρόγραμμα παροχών συμμετοχικών τίτλων (μετοχών) της μητρικής Εταιρίας. Η εύλογη αξία των υπηρεσιών των εργαζομένων, στους οποίους παρέχονται δωρεάν μετοχές σύμφωνα με δικαίωμα προαίρεσης, καταχωρείται ως έξοδο. Το σύνολο του εξόδου κατά τη διάρκεια της περιόδου ωρίμανσης αυτών των δικαιωμάτων, προσδιορίζεται με βάση την εύλογη αξία των δικαιωμάτων που παρέχονται. Σε κάθε ημερομηνία ισολογισμού ο Όμιλος επανεξετάζει τις εκτιμήσεις του για τον αριθμό των δικαιωμάτων που αναμένεται ν’ ασκηθούν και καταχωρεί την τυχόν υπάρχουσα προσαρμογή, στα αποτελέσματα με αντίστοιχη επίδραση στα ίδια κεφάλαια. Κατά την άσκηση των δικαιωμάτων τα ποσά που εισπράττονται, αφαιρουμένων των εξόδων συναλλαγής, καταχωρούνται στο μετοχικό κεφάλαιο (ονομαστική αξία) και στο υπέρ το άρτιο. (ιθ) Φόρος Εισοδήματος (Τρέχων και Αναβαλλόμενος): Ο τρέχων και ο αναβαλλόμενος φόρος υπολογίζονται βάσει των οικονομικών καταστάσεων κάθε μιας εκ των εταιρειών που περιλαμβάνονται στις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις, σύμφωνα με την ισχύουσα ελληνική φορολογική νομοθεσία ή το αντίστοιχο φορολογικό καθεστώς εντός του οποίου δραστηριοποιείται κάθε θυγατρική του εξωτερικού. Η δαπάνη για φόρο εισοδήματος της χρήσης αποτελείται από τον φόρο εισοδήματος που προκύπτει βάσει των αποτελεσμάτων της κάθε Εταιρίας όπως αναμορφώνονται στις φορολογικές της δηλώσεις, τους πρόσθετους φόρους εισοδήματος που προκύπτουν από τους φορολογικούς ελέγχους των κατά τόπους φορολογικών αρχών και από τους αναβαλλόμενους φόρους εισοδήματος βάσει των ισχυόντων φορολογικών συντελεστών. Οι αναβαλλόμενοι φόροι εισοδήματος υπολογίζονται βάσει της μεθόδου υποχρέωσης και για κάθε προσωρινή διαφορά η οποία προκύπτει από την διαφορά μεταξύ της φορολογικής βάσης και της λογιστικής αξίας των περιουσιακών στοιχείων και των υποχρεώσεων. Δεν λογίζεται αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση εφόσον δεν είναι πιθανό το αναμενόμενο φορολογικό 59 ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε. ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ για την χρήση 2019 (1η Ιανουαρίου 2019 έως την 31η Δεκεμβρίου 2019) όφελος να πραγματοποιηθεί στο εγγύς μέλλον. Για συναλλαγές που αναγνωρίζονται απ’ ευθείας στην καθαρή θέση, κάθε είδους φορολογική επίδραση αναγνωρίζεται στην καθαρή θέση. Ο υπολογισμός των αναβαλλόμενων φόρων πραγματοποιείται χρησιμοποιώντας εκείνον τον φορολογικό συντελεστή βάσει του οποίου αναμένεται να εκκαθαριστεί η κάθε φορολογική απαίτηση/ υποχρέωση. (κ) Μισθώσεις: Οι μισθώσεις παγίων όπου ο όμιλος διατηρεί ουσιωδώς όλους τους κινδύνους και τα οφέλη της ιδιοκτησίας, ταξινομούνται ως χρηματοδοτικές μισθώσεις. Οι χρηματοδοτικές μισθώσεις κεφαλαιοποιούνται με την έναρξη της μίσθωσης στη χαμηλότερη τιμή μεταξύ της εύλογης αξίας του παγίου και της παρούσας αξίας των ελαχίστων μισθωμάτων. Κάθε μίσθωμα επιμερίζεται μεταξύ της υποχρέωσης και των χρηματοοικονομικών εξόδων έτσι ώστε να επιτυγχάνεται ένα σταθερό επιτόκιο στην υπολειπόμενη χρηματοοικονομική υποχρέωση. Οι αντίστοιχες υποχρεώσεις από μισθώματα, καθαρές από χρηματοοικονομικά έξοδα, απεικονίζονται στις υποχρεώσεις. Το μέρος του χρηματοοικονομικού εξόδου που αφορά σε χρηματοδοτικές μισθώσεις αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα χρήσης κατά την διάρκεια της μίσθωσης. Τα πάγια που αποκτήθηκαν με χρηματοδοτική μίσθωση αποσβένονται στη μικρότερη περίοδο μεταξύ της ωφέλιμης ζωής των παγίων στοιχείων και της διάρκειας της μίσθωσης τους. Οι μισθώσεις όπου ο εκμισθωτής διατηρεί ουσιαστικά όλα τα οφέλη και τους κινδύνους που απορρέουν από την κυριότητα του περιουσιακού στοιχείου ταξινομούνται ως λειτουργικές μισθώσεις. Οι πληρωμές μισθωμάτων για λειτουργικές μισθώσεις καταχωρούνται ως έξοδο στα αποτελέσματα συστηματικά κατά τη διάρκεια της μίσθωσης. Ο Όμιλος συνάπτει συμβάσεις μίσθωσης επί ενσωμάτων παγίων ως μισθωτής. Όταν οι κίνδυνοι και τα οφέλη των ενσωμάτων παγίων που εκμισθώνονται, μεταφέρονται στο μισθωτή, τότε οι αντίστοιχες συμβάσεις χαρακτηρίζονται ως χρηματοδοτικές μισθώσεις. Όλες οι υπόλοιπες συμβάσεις μίσθωσης χαρακτηρίζονται ως λειτουργικές μισθώσεις. Ανάλογα με τα χαρακτηριστικά που διέπουν τις συμβάσεις μίσθωσης ο λογιστικός χειρισμός τους, έχει ως εξής: α) Χρηματοδοτικές μισθώσεις Στις περιπτώσεις συμβάσεων χρηματοδοτικής μίσθωσης ο μισθωμένος εξοπλισμός περιλαμβάνεται στην ανάλογη κατηγορία παγίων, όπως και τα ιδιόκτητα πάγια, ενώ η σχετική υποχρέωση προς τον εκμισθωτή περιλαμβάνεται στις λοιπές υποχρεώσεις. Τα μισθωμένα, με χρηματοδοτική μίσθωση, πάγια και η σχετική υποχρέωση, αναγνωρίζονται αρχικά στη μικρότερη αξία μεταξύ της εύλογης αξίας των παγίων και της παρούσας αξίας των ελαχίστων υποχρεωτικών μισθωμάτων, κατά την έναρξη της μίσθωσης, που έχουν συμφωνηθεί να καταβληθούν στον εκμισθωτή. Η παρούσα αξία των μισθωμάτων υπολογίζεται με επιτόκιο προεξόφλησης εκείνο που αναφέρεται με βάση το επιτόκιο δανεισμού που θα επιβαρυνόταν ο Όμιλος για αντίστοιχη χρηματοδότησή της για τον ίδιο σκοπό. Μετά την αρχική καταχώρηση, τα πάγια αποσβένονται με βάση την ωφέλιμη ζωή τους, εκτός αν η διάρκεια της μισθώσεως είναι μικρότερη και το πάγιο δεν αναμένεται να περιέλθει στη κατοχή του Ομίλου κατά τη λήξη της σύμβασης, οπότε και οι αποσβέσεις διενεργούνται με βάση τη διάρκεια της μίσθωσης. Τα μισθώματα που καταβάλλονται στον 60 ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε. ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ για την χρήση 2019 (1η Ιανουαρίου 2019 έως την 31η Δεκεμβρίου 2019) εκμισθωτή, κατανέμονται σε μείωση της υποχρέωσης και επιβάρυνση των συνολικών εσόδων ως έξοδα εκ τόκων, με βάση την τοκοχρεολυτική περίοδο. β) Λειτουργικές μισθώσεις Στις περιπτώσεις λειτουργικών μισθώσεων, ο Όμιλος δεν καταχωρεί το μισθωμένο πάγιο ως στοιχείο ενεργητικού, αναγνωρίζει δε, ως έξοδο, στις κατηγορίες διοικητικά έξοδα και έξοδα διαθέσεως, το ποσό των μισθωμάτων που αντιστοιχούν στη χρήση του μισθωμένου παγίου, με τη μέθοδο του δεδουλευμένου. (κα) Κρατικές Επιχορηγήσεις: Οι κρατικές επιχορηγήσεις αφορούν την επιδότηση ενσώματων παγίων περιουσιακών στοιχείων και αναγνωρίζονται σε εύλογη αξία όταν υπάρχει ευλογοφανής βεβαιότητα ότι η επιχορήγηση θα εισπραχθεί και όλοι οι σχετικοί όροι λήψης της θα τηρηθούν. Οι επιχορηγήσεις αυτές καταχωρούνται ως έσοδα επομένων χρήσεων και μεταφέρονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων σε ισόποσες ετήσιες δόσεις βάσει της αναμενόμενης ωφέλιμης ζωής των επιχορηγούμενων παγίων, αφαιρετικά των αντίστοιχων εξόδων αποσβέσεων. Οι κρατικές επιχορηγήσεις που αφορούν έξοδα καταχωρούνται αφαιρετικά αυτών των εξόδων κατά τη διάρκεια της περιόδου που αναγνωρίζονται τα έξοδα. (κβ) Προβλέψεις Οι προβλέψεις αναγνωρίζονται όταν ο Όμιλος έχει παρούσα δέσμευση (νομική ή τεκμαιρόμενη) ως αποτέλεσμα ενός γεγονότος του παρελθόντος και είναι πιθανό ότι θα υπάρξει εκροή πόρων για το διακανονισμό της δέσμευσης και το ποσό αυτής μπορεί να εκτιμηθεί αξιόπιστα. Οι προβλέψεις επανεξετάζονται σε κάθε ημερομηνία Ισολογισμού και, αν δεν είναι πλέον πιθανό ότι θα υπάρξει εκροή πόρων για το διακανονισμό της δέσμευσης, οι προβλέψεις αντιλογίζονται. Οι προβλέψεις χρησιμοποιούνται μόνο για το σκοπό για τον οποίο αρχικά δημιουργήθηκαν. Οι προβλέψεις για αναδιάρθρωση αναγνωρίζονται όταν η Εταιρία έχει εγκρίνει ένα λεπτομερές και επίσημο σχέδιο αναδιάρθρωσης και η αναδιάρθρωση, είτε έχει αρχίσει ή έχει ανακοινωθεί δημοσίως. Δεν αναγνωρίζεται πρόβλεψη για μελλοντικές λειτουργικές ζημίες. (κγ) Πληροφορίες Ανά Κλάδο Δραστηριότητας: Oι δραστηριότητες του Ομίλου συνιστούν ένα επιχειρηματικό τομέα, αυτόν της παραγωγής και εμπορίας φυτικού πολλαπλασιαστικού υλικού. Επομένως δεν υπάρχουν διακριτοί κλάδοι για τους οποίους απαιτείται η παρουσίαση σχετικών πληροφοριών. Πρωτεύουσα πληροφόρηση για την Εταιρία αποτελεί η γεωγραφική κατανομή. (κδ) Αναγνώριση Εσόδων: Τα έσοδα περιλαμβάνουν την εύλογη αξία, πωλήσεων αγαθών και παροχής υπηρεσιών, καθαρά από Φόρο Προστιθέμενης Αξίας και λοιπούς φόρους, εκπτώσεις και επιστροφές. Τα έσοδα αναγνωρίζονται στο βαθμό που είναι πιθανό ότι τα οικονομικά οφέλη θα εισρεύσουν στον Όμιλο και τα σχετικά ποσά 61 ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε. ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ για την χρήση 2019 (1η Ιανουαρίου 2019 έως την 31η Δεκεμβρίου 2019) μπορούν να μετρηθούν αξιόπιστα. Τα διεταιρικά έσοδα στις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις του Ομίλου απαλείφονται πλήρως. Η αναγνώριση των εσόδων γίνεται ως εξής Τα έσοδα από την πώληση εμπορευμάτων και ετοίμων προϊόντων μετά την αφαίρεση τυχόν εκπτώσεων και προμηθειών αναγνωρίζονται όταν αναλαμβάνονται από τον αγοραστή οι σημαντικοί κίνδυνοι και τα οφέλη που απορρέουν από την ιδιοκτησία των αγαθών και η είσπραξη της απαίτησης είναι εύλογα εξασφαλισμένη. Τα έσοδα από την παροχή υπηρεσιών αναγνωρίζονται με βάση το στάδιο ολοκλήρωσης, των υπηρεσιών που έχουν παρασχεθεί κατά την ημερομηνία σύνταξης των οικονομικών καταστάσεων ως προς το σύνολο των υπηρεσιών που θα παρασχεθούν. Τα έσοδα τόκων αναγνωρίζονται ως έσοδο της περιόδου στην οποία αναλογούν και τα έσοδα από μερίσματα αναγνωρίζονται όταν το δικαίωμα απόληψης τους έχει εγκριθεί από τα αρμόδια όργανα των εταιρειών που τα διανέμουν. Τα Έσοδα από τόκους αναγνωρίζονται όταν ο τόκος καθίσταται δεδουλευμένος με βάση τη μέθοδο πραγματικού επιτοκίου. (κε) Συμψηφισμός απαιτήσεων-υποχρεώσεων Ο συμψηφισμός χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων με υποχρεώσεις και η απεικόνιση του καθαρού ποσού πραγματοποιείται μόνο εφόσον υπάρχει νομικό δικαίωμα για συμψηφισμό και υπάρχει πρόθεση για διακανονισμό του καθαρού ποσού που προκύπτει από τον συμψηφισμό ή για ταυτόχρονο διακανονισμό. (κζ) Γνωστοποιήσεις συγκριτικών αναμορφώσεων Όπου κρίνεται απαραίτητο, τα συγκριτικά στοιχεία της προηγούμενης περιόδου αναπροσαρμόζονται για να καλύψουν αλλαγές στην παρουσίαση της τρέχουσας περιόδου. (κη) Χρηματοοικονομικά έσοδα -έξοδα Οι καθαρές χρηματοοικονομικές δαπάνες αποτελούνται από χρεωστικούς τόκους επι δανείων που υπολογίζονται βάσει της μεθόδου του πραγματικού επιτοκίου, τους πιστωτικούς τόκους από επενδυθέντα διαθέσιμα, έσοδα από μερίσματα και τα συναλλαγματικά κέρδη και ζημίες τα οποία παρουσιάζονται σε καθαρή βάση. Οι δεδουλευμένοι πιστωτικοί τόκοι καταχωρούνται στην κατάσταση συνολικών εσόδων βάσει της μεθόδου του πραγματικού επιτοκίου. Τα έσοδα από τα μερίσματα καταχωρούνται στην κατάσταση συνολικών εσόδων την ημερομηνία έγκρισης διανομής των μερισμάτων. 62 ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε. ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ για την χρήση 2019 (1η Ιανουαρίου 2019 έως την 31η Δεκεμβρίου 2019) (κθ) Κέρδη Ανά Μετοχή: Τα βασικά κέρδη ανά μετοχή υπολογίζονται διαιρώντας τα καθαρά κέρδη με το μέσο σταθμικό αριθμό μετοχών που είναι σε κυκλοφορία κατά τη διάρκεια κάθε έτους, εξαιρώντας τον μέσο όρο των κοινών μετοχών που αποκτήθηκαν από τον όμιλο ως ίδιες μετοχές. Τα απομειωμένα κέρδη ανά μετοχή υπολογίζονται διαιρώντας το καθαρό κέρδος που αποδίδεται στους μετόχους της μητρικής με τον μέσο σταθμικό αριθμό των μετοχών σε κυκλοφορία κατά τη διάρκεια του έτους, όπως προσαρμόζεται για τις επιπτώσεις των δικαιωμάτων απομείωσης. (κι) Διανομή μερισμάτων: Διανομή μερίσματος αναγνωρίζεται ως υποχρέωση όταν η διανομή εγκρίνεται από την Γενική Συνέλευση των μετόχων. 4.2 Σημαντικές λογιστικές εκτιμήσεις και κρίσεις της διοικήσεως Οι εκτιμήσεις και οι κρίσεις της διοίκησης επανεξετάζονται διαρκώς και βασίζονται σε ιστορικά δεδομένα και προσδοκίες για μελλοντικά γεγονότα, που κρίνονται εύλογες σύμφωνα με τα ισχύοντα. Ο Όμιλος προβαίνει σε εκτιμήσεις και παραδοχές σχετικά με την εξέλιξη των μελλοντικών γεγονότων. Οι εκτιμήσεις και παραδοχές που ενέχουν σημαντικό κίνδυνο να προκαλέσουν ουσιώδεις προσαρμογές στις λογιστικές αξίες των περιουσιακών στοιχείων και των υποχρεώσεων στους επόμενους 12 μήνες έχουν ως εξής: I. Εξέταση για τυχόν απομείωση περιουσιακών στοιχείων Ο Όμιλος ελέγχει ετησίως την ύπαρξη απομείωσης περιουσιακών στοιχείων. Τα κυριότερα περιουσιακά στοιχεία που ελέγχονται για απομείωση είναι τα πάγια περιουσιακά στοιχεία τα αποθέματα και οι απαιτήσεις. Τα επενδυτικά ακίνητα του Ομίλου αποτιμώνται στην εύλογη αξία και κάθε διαφορά αποτίμησης αναγνωρίζεται άμεσα στα αποτελέσματα. II. Ωφέλιμη ζωή αποσβέσιμων στοιχείων Ο Όμιλος εξετάζει τις ωφέλιμες ζωές των αποσβέσιμων περιουσιακών στοιχείων. Κατά το τέλος της περιόδου αναφοράς των συνημμένων οικονομικών καταστάσεων η διοίκηση του Ομίλου εκτιμά εάν οι ωφέλιμες ζωές των αποσβέσιμων περιουσιακών στοιχείων αντιπροσωπεύουν την αναμενόμενη χρησιμότητα των εν λόγω στοιχείων. III. Ανακτησιμότητα των απαιτήσεων Οι επισφαλείς λογαριασμοί απεικονίζονται με τα ποσά τα οποία είναι πιθανόν να ανακτηθούν. Οι εκτιμήσεις για τα ανακτήσιμα ποσά των απαιτήσεων βασίζονται σε αντικειμενικές ενδείξεις, οικονομική κατάσταση αντισυμβαλλόμενου καθώς και προηγούμενη εμπειρία. IV. Απομείωση αποθεμάτων Ο Όμιλος εξετάζει τα αποθέματα του σε ετήσια βάση ως προς δύο κρίσιμες παραμέτρους. Την καταλληλότητα τους για πώληση και την ανακτήσιμη αξία τους. Αποθέματα τα οποία λόγω της φύσεως τους δεν μπορούν να πουληθούν απομειώνονται πλήρως και ακολουθούνται διαδικασίες φυσικής καταστροφής. Αποθέματα των οποίων η ανακτήσιμη αξία είναι μικρότερη από το κόστος κτήσης ή παραγωγής απομειώνονται στο ποσό της καθαρής ρευστοποιήσιμης αξίας. Το μεγαλύτερο μέρος των 63 ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε. ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ για την χρήση 2019 (1η Ιανουαρίου 2019 έως την 31η Δεκεμβρίου 2019) αποθεμάτων λόγω της ειδικής τους φύσης (ζωντανοί οργανισμοί) υπόκεινται σε απαξίωση όταν δεν μπορούν πλέον να πουληθούν ως αναπαραγωγικοί οργανισμοί. Ως εκ τούτου, η Διοίκηση της Εταιρίας διενεργεί ελέγχους καθώς και εκτιμήσεις για τον προσδιορισμό των αποθεμάτων εκείνων που είτε δεν μπορούν να πουληθούν και πρέπει να καταστραφούν ή έχουν καταστεί απομειωμένα λόγω βραδείας κίνησης τους. V. Συνταξιοδοτικά προγράμματα Η παρούσα αξία των συνταξιοδοτικών παροχών βασίζεται σε έναν αριθμό παραγόντων που προσδιορίζονται με τη χρήση αναλογιστικών μεθόδων και παραδοχών. Ως κρίσιμη αναλογιστική παραδοχή θεωρείται το επιτόκιο προεξόφλησης που χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό του κόστους της παροχής. Ο Όμιλος καθορίζει το κατάλληλο επιτόκιο προεξόφλησης στο τέλος κάθε χρήσης. Αυτό ορίζεται ως το επιτόκιο το οποίο θα έπρεπε να χρησιμοποιηθεί ώστε να προσδιοριστεί η παρούσα αξία των μελλοντικών ταμειακών ροών, οι οποίες αναμένεται να απαιτηθούν για την κάλυψη των υποχρεώσεων των συνταξιοδοτικών προγραμμάτων. VI. Προσδιορισμός εύλογης αξίας Στα πλαίσια της εφαρμογής των ΔΠΧΑ, ο Όμιλος έχει μία υποχρέωση ή επιλογή να αποτιμήσει περιουσιακά στοιχεία του και υποχρεώσεις του στην εύλογη αξία τους. Η εύλογη αξία αποτελεί επιμέτρηση που βασίζεται στην αγορά και δεν αφορά μια συγκεκριμένη οντότητα. Για ορισμένα περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις, δύναται να υπάρχουν διαθέσιμες παρατηρήσιμες συναλλαγές στην αγορά ή πληροφορίες της αγοράς. Για άλλα περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις, δύναται να μην υπάρχουν διαθέσιμες παρατηρήσιμες συναλλαγές στην αγορά ή πληροφορίες της αγοράς. Ωστόσο, ο στόχος της επιμέτρησης της εύλογης αξίας είναι ο ίδιος και στις δύο περιπτώσεις να εκτιμηθεί η τιμή στην οποία θα λάμβανε χώρα μια κανονική συναλλαγή για την πώληση του περιουσιακού στοιχείου ή τη μεταβίβαση της υποχρέωσης μεταξύ συμμετεχόντων στην αγορά κατά την ημερομηνία επιμέτρησης υπό τις τρέχουσες συνθήκες της αγοράς (ήτοι μια τιμή εξόδου κατά την ημερομηνία επιμέτρησης από την οπτική ενός συμμετέχοντα στην αγορά που κατέχει το περιουσιακό στοιχείο ή οφείλει την υποχρέωση). Με βάση τις πρόνοιες του Δ.Π.Χ.Α. Νο 13 ο προσδιορισμός της εύλογής αξίας ταξινομείται σε τρία επίπεδα: • Χρηματοοικονομικά στοιχεία που είναι διαπραγματεύσιμα σε ενεργές αγορές η εύλογη αξία των οποίων προσδιορίζεται με βάση τις δημοσιευμένες τιμές αγοράς που ισχύουν κατά την ημερομηνία αναφοράς για όμοια περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις («Επίπεδο 1»). • Χρηματοοικονομικά στοιχεία που δεν είναι διαπραγματεύσιμα σε ενεργές αγορές η εύλογη αξία των οποίων προσδιορίζεται με τη χρήση τεχνικών αποτίμησης και παραδοχών που στηρίζονται είτε άμεσα είτε έμμεσα σε δεδομένα της αγοράς κατά την ημερομηνία αναφοράς («Επίπεδο 2»). 64 ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε. ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ για την χρήση 2019 (1η Ιανουαρίου 2019 έως την 31η Δεκεμβρίου 2019) • Χρηματοοικονομικά στοιχεία που δεν είναι διαπραγματεύσιμα σε ενεργές αγορές η εύλογη αξία των οποίων προσδιορίζεται με τη χρήση τεχνικών αποτίμησης και παραδοχών που κατά βάση δεν στηρίζονται σε δεδομένα της αγοράς («Επίπεδο 3»). Ο Όμιλος αποτιμά στην εύλογη αξία μόνο τα περιουσιακά στοιχεία που ταξινομούνται στην κατηγορία «επενδυτικά του ακίνητα» σχετική αναφορά στην σημείωση 6.2. Ο προσδιορισμός της εύλογης αξίας γίνεται με την χρήση εκτιμήσεων. 5. Υιοθέτηση Νέων και Αναθεωρημένων Διεθνών Προτύπων 5.1 Νέα Πρότυπα, Διερμηνείες, Αναθεωρήσεις και Τροποποιήσεις υφιστάμενων Προτύπων τα οποία έχουν τεθεί σε ισχύ και έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση Τα ακόλουθα νέα Πρότυπα, Διερμηνείες και τροποποιήσεις Προτύπων έχουν εκδοθεί από το Συμβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων (IASB), έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση και η εφαρμογή τους είναι υποχρεωτική από την 01/01/2019 ή μεταγενέστερα. • ΔΠΧΑ 16 «Μισθώσεις» (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2019) Τον Ιανουάριο του 2016, το IASB προέβη στην έκδοση ενός νέου Προτύπου, του ΔΠΧΑ 16. Σκοπός του έργου του IASB ήταν η ανάπτυξη ενός νέου Προτύπου για μισθώσεις που καθορίζει τις αρχές τις οποίες εφαρμόζουν και τα δύο μέρη σε μία σύμβαση - δηλαδή και ο πελάτης («ο μισθωτής») και ο προμηθευτής («ο εκμισθωτής») - για την παροχή σχετικών πληροφοριών για τις μισθώσεις κατά τρόπο που απεικονίζει πιστά αυτές τις συναλλαγές. Για την επίτευξη αυτού του σκοπού, ο μισθωτής θα πρέπει να αναγνωρίσει τα περιουσιακά στοιχεία και τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τη μίσθωση. Το νέο Πρότυπο έχει επίδραση στις εταιρικές και ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις και περιγράφεται στην παράγραφο 5.3. «Μεταβολές σε λογιστικές πολιτικές». • ΕΔΔΠΧΑ 23 «Αβεβαιότητα σχετικά με Χειρισμούς Φόρου Εισοδήματος» (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2019) Τον Ιούνιο του 2017, το IASB προέβη στην έκδοση μίας νέας Διερμηνείας, της ΕΔΔΠΧΑ 23. Το ΔΛΠ 12 «Φόροι Εισοδήματος» προσδιορίζει τον λογιστικό χειρισμό του τρέχοντος και αναβαλλόμενου φόρου, αλλά δεν προσδιορίζει τον τρόπο με τον οποίο θα πρέπει να αντικατοπτρίζονται οι επιπτώσεις της αβεβαιότητας. Η ΕΔΔΠΧΑ 23 περιλαμβάνει τις επιπρόσθετες του ΔΛΠ 12 απαιτήσεις, προσδιορίζοντας τον τρόπο με τον οποίο θα πρέπει να αντικατοπτρίζονται οι επιπτώσεις της αβεβαιότητας στον λογιστικό χειρισμό των φόρων εισοδήματος. Η νέα Διερμηνεία δεν έχει επίδραση στις εταιρικές και ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις. • Τροποποιήσεις στο ΔΠΧΑ 9: «Προπληρωθέντα Στοιχεία με Αρνητική (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2019) Απόδοση» Τον Οκτώβριο του 2017, το IASB προέβη στην έκδοση τροποποιήσεων περιορισμένου σκοπού στο ΔΠΧΑ 9. Βάσει των υφιστάμενων απαιτήσεων του ΔΠΧΑ 9, μία οικονομική οντότητα θα επιμετρούσε ένα χρηματοοικονομικό στοιχείο του ενεργητικού με αρνητική απόδοση στην εύλογη αξία μέσω των 65 ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε. ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ για την χρήση 2019 (1η Ιανουαρίου 2019 έως την 31η Δεκεμβρίου 2019) αποτελεσμάτων, καθώς το χαρακτηριστικό της «αρνητικής απόδοσης» θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι δημιουργεί ενδεχόμενες ταμειακές ροές οι οποίες δεν αποτελούνται μόνο από πληρωμές κεφαλαίου και τόκου. Βάσει των τροποποιήσεων, οι οικονομικές οντότητες επιτρέπεται να επιμετρούν συγκεκριμένα προπληρωτέα χρηματοοικονομικά στοιχεία του ενεργητικού με αρνητική απόδοση στο αποσβεσμένο κόστος ή στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων, εφόσον πληρείται μία συγκεκριμένη προϋπόθεση. Οι τροποποιήσεις δεν έχουν επίδραση στις εταιρικές και ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις. • Τροποποιήσεις στο ΔΛΠ 28: «Μακροπρόθεσμες Συμμετοχές σε Συγγενείς και Κοινοπραξίες» (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2019) Τον Οκτώβριο του 2017, το IASB προέβη στην έκδοση τροποποιήσεων περιορισμένου σκοπού στο ΔΛΠ 28. Σκοπός των εν λόγω τροποποιήσεων είναι η παροχή διευκρινίσεων σχετικά με τον λογιστικό χειρισμό των μακροπρόθεσμων συμμετοχών σε μία συγγενή ή κοινοπραξία – στις οποίες δεν εφαρμόζεται η μέθοδος της καθαρής θέσης – βάσει του ΔΠΧΑ 9. Οι τροποποιήσεις δεν έχουν επίδραση στις εταιρικές και ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις. • Ετήσιες Βελτιώσεις των ΔΠΧΑ – Κύκλος 2015-2017 (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2019) Τον Δεκέμβριο του 2017, το IASB προέβη στην έκδοση «Ετήσιες Βελτιώσεις των ΔΠΧΑ – Κύκλος 20152017», η οποία αποτελείται από μία σειρά τροποποιήσεων σε ορισμένα Πρότυπα και αποτελεί μέρος του προγράμματος για τις ετήσιες βελτιώσεις στα ΔΠΧΑ. Οι τροποποιήσεις που περιλαμβάνονται στον κύκλο αυτόν είναι οι εξής: ΔΠΧΑ 3 - ΔΠΧΑ 11: Συμμετοχικά δικαιώματα που κατείχε προηγουμένως ο αποκτών σε μία από κοινού λειτουργία, ΔΛΠ 12: Επιπτώσεις στον φόρο εισοδήματος από πληρωμές για χρηματοοικονομικά μέσα ταξινομημένα ως στοιχεία των ιδίων κεφαλαίων, ΔΛΠ 23: Κόστη δανεισμού επιλέξιμα για κεφαλαιοποίηση. Οι τροποποιήσεις εφαρμόζονται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1η Ιανουαρίου 2019. Οι τροποποιήσεις δεν έχουν επίδραση στις εταιρικές και ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις. • Τροποποιήσεις στο ΔΛΠ 19: «Τροποποίηση, Περικοπή ή Διακανονισμός Προγράμματος Καθορισμένων Παροχών» (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2019) Τον Φεβρουάριο του 2018, το IASB προέβη στην έκδοση τροποποιήσεων περιορισμένου σκοπού στο ΔΛΠ 19, βάσει των οποίων μία οικονομική οντότητα απαιτείται να χρησιμοποιεί επικαιροποιημένες αναλογιστικές παραδοχές κατά τον προσδιορισμό του κόστους τρέχουσας υπηρεσίας και του καθαρού τόκου για την εναπομένουσα περίοδο μετά την τροποποίηση, την περικοπή ή τον διακανονισμό ενός προγράμματος καθορισμένων παροχών. Σκοπός των εν λόγω τροποποιήσεων είναι η ενίσχυση της κατανόησης των οικονομικών καταστάσεων και η παροχή περισσότερο χρήσιμων πληροφοριών στους χρήστες αυτών. Οι τροποποιήσεις δεν έχουν επίδραση στις εταιρικές και ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις. 66 ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε. ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ για την χρήση 2019 (1η Ιανουαρίου 2019 έως την 31η Δεκεμβρίου 2019) 5.2 Νέα Πρότυπα, Διερμηνείες, Αναθεωρήσεις και Τροποποιήσεις υφιστάμενων Προτύπων τα οποία δεν έχουν ακόμα τεθεί σε ισχύ ή δεν έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση Τα ακόλουθα νέα Πρότυπα, Διερμηνείες και τροποποιήσεις Προτύπων έχουν εκδοθεί από το Συμβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων (IASB), αλλά είτε δεν έχουν ακόμη τεθεί σε ισχύ είτε δεν έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. • Αναθεώρηση του Εννοιολογικού Πλαισίου της Χρηματοοικονομικής (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2020) Αναφοράς Τον Μάρτιο του 2018, το IASB προέβη στην αναθεώρηση του Εννοιολογικού Πλαισίου της Χρηματοοικονομικής Αναφοράς, σκοπός της οποίας ήταν η ενσωμάτωση σημαντικών θεμάτων τα οποία δεν καλύπτονταν, καθώς επίσης και η επικαιροποίηση και παροχή διευκρινίσεων σε σχέση με συγκεκριμένες καθοδηγήσεις. Το αναθεωρημένο Εννοιολογικό Πλαίσιο της Χρηματοοικονομικής Αναφοράς περιλαμβάνει ένα νέο κεφάλαιο σχετικά με την επιμέτρηση, στο οποίο αναλύεται η έννοια της επιμέτρησης, συμπεριλαμβανομένων παραγόντων που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά την επιλογή μίας βάσης επιμέτρησης, θέματα σχετικά με την παρουσίαση και γνωστοποίηση στις Οικονομικές Καταστάσεις και καθοδήγηση αναφορικά με την αποαναγνώριση στοιχείων του ενεργητικού και υποχρεώσεων από τις Οικονομικές Καταστάσεις. Περαιτέρω, το αναθεωρημένο Εννοιολογικό Πλαίσιο της Χρηματοοικονομικής Αναφοράς περιλαμβάνει βελτιωμένους ορισμούς των στοιχείων του ενεργητικού και των υποχρεώσεων, καθοδήγηση που υποβοηθά την εφαρμογή των εν λόγω ορισμών, επικαιροποίηση των κριτηρίων για την αναγνώριση των στοιχείων του ενεργητικού και των υποχρεώσεων, καθώς επίσης και διευκρινίσεις σε σημαντικούς τομείς, όπως οι ρόλοι της διαχείρισης, της συντηρητικότητας και της αβεβαιότητας κατά την επιμέτρηση στην χρηματοοικονομική πληροφόρηση. Ο όμιλος θα εξετάσει την επίπτωση όλων των παραπάνω στις Οικονομικές του Καταστάσεις, αν και δεν αναμένεται να έχουν καμία. Τα ανωτέρω έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση με ημερομηνία έναρξης ισχύος την 01/01/2020. • Τροποποιήσεις στις Αναφορές του Εννοιολογικού Πλαισίου της Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2020) Τον Μάρτιο του 2018, το IASB προέβη στην έκδοση Τροποποιήσεων στις Αναφορές του Εννοιολογικού Πλαισίου της Χρηματοοικονομικής Αναφοράς, σε συνέχεια της αναθεώρησής του. Ορισμένα Πρότυπα περιλαμβάνουν ρητές αναφορές σε προγενέστερες εκδόσεις του Εννοιολογικού Πλαισίου της Χρηματοοικονομικής Αναφοράς. Σκοπός των εν λόγω τροποποιήσεων είναι η επικαιροποίηση των ως άνω αναφορών και η υποστήριξη για τη μετάβαση στο αναθεωρημένο Εννοιολογικό Πλαίσιο της Χρηματοοικονομικής Αναφοράς. Ο όμιλος θα εξετάσει την επίπτωση όλων των παραπάνω στις Οικονομικές του Καταστάσεις, αν και δεν αναμένεται να έχουν καμία. Τα ανωτέρω έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση με ημερομηνία έναρξης ισχύος την 01/01/2020. • Τροποποιήσεις στο ΔΛΠ 1 και στο ΔΛΠ 8: «Ορισμός του Ουσιώδους» (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2020) 67 ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε. ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ για την χρήση 2019 (1η Ιανουαρίου 2019 έως την 31η Δεκεμβρίου 2019) Τον Οκτώβριο του 2018, το IASB προέβη στην έκδοση τροποποιήσεων στον ορισμό του ουσιώδους, προκειμένου να καταστεί ευκολότερο για τις εταιρείες να προβούν σε άσκηση κρίσης σχετικά με το ουσιώδες μέγεθος. Ο ορισμός του ουσιώδους βοηθά τις εταιρείες να αποφασίσουν ποιες πληροφορίες θα πρέπει να περιληφθούν στις Οικονομικές τους Καταστάσεις. Ο νέος ορισμός τροποποιεί το ΔΛΠ 1 και το ΔΛΠ 8. Οι τροποποιήσεις αποσαφηνίζουν τον ορισμό του ουσιώδους και πώς αυτός θα πρέπει να εφαρμοστεί, συμπεριλαμβάνοντας στον ορισμό καθοδήγηση η οποία μέχρι τώρα περιλαμβανόταν σε άλλα Πρότυπα. Ο όμιλος θα εξετάσει την επίπτωση όλων των παραπάνω στις Οικονομικές του Καταστάσεις, αν και δεν αναμένεται να έχουν καμία. Τα ανωτέρω έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση με ημερομηνία έναρξης ισχύος την 01/01/2020. • Τροποποιήσεις στα ΔΠΧΑ 9, ΔΛΠ 39 και ΔΠΧΑ 7: “Αναμόρφωση Σημείου Αναφοράς Επιτοκίου” (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2020) Τον Σεπτέμβριο του 2019, το IASB προέβη στην έκδοση τροποποιήσεων σε ορισμένες απαιτήσεις συγκεκριμένων λογιστικών χειρισμών αντιστάθμισης, προκειμένου να εξομαλύνει ενδεχόμενες επιπτώσεις που προκύπτουν από την αβεβαιότητα η οποία προέρχεται από την αναμόρφωση του Σημείου Αναφοράς Επιτοκίου. Οι τροποποιήσεις σχεδιάστηκαν για να υποστηρίξουν την παροχή χρήσιμων χρηματοοικονομικών πληροφοριών από τις εταιρείες κατά τη διάρκεια της περιόδου αβεβαιότητας, η οποία προκύπτει από τη σταδιακή κατάργηση των σημείων αναφοράς επιτοκίου, όπως τα διατραπεζικά επιτόκια. Επιπλέον, οι εταιρείες απαιτείται να παράσχουν πρόσθετες πληροφορίες στους επενδυτές αναφορικά με τις σχέσεις αντιστάθμισης που επηρεάζονται άμεσα από τις εν λόγω συνθήκες αβεβαιότητας. Ο όμιλος θα εξετάσει την επίπτωση όλων των παραπάνω στις Οικονομικές του Καταστάσεις, αν και δεν αναμένεται να έχουν καμία. Τα ανωτέρω έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση με ημερομηνία έναρξης ισχύος την 01/01/2020. • Τροποποιήσεις στο ΔΠΧΑ 3: «Ορισμός μίας Επιχείρησης» (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2020) Τον Οκτώβριο του 2018, το IASB προέβη στην έκδοση τροποποιήσεων περιορισμένου σκοπού στο ΔΠΧΑ 3 προκειμένου να βελτιώσει τον ορισμό μίας επιχείρησης. Οι τροποποιήσεις θα βοηθήσουν τις εταιρείες να προσδιορίσουν αν μία απόκτηση αποτελεί συνένωση επιχειρήσεων ή απόκτηση στοιχείων του ενεργητικού. Ο τροποποιημένος ορισμός επισημαίνει ότι η εκροή μίας επιχείρησης είναι να παρέχει αγαθά και υπηρεσίες στους πελάτες, ενώ ο προγενέστερος ορισμός εστίαζε στις αποδόσεις υπό τη μορφή μερισμάτων, χαμηλότερου κόστους ή άλλων οικονομικών οφελών στους επενδυτές και σε τρίτους. Επιπλέον της τροποποίησης του ορισμού της επιχείρησης, το IASB μέσω της εν λόγω έκδοσης παρέχει συμπληρωματική καθοδήγηση. Ο όμιλος θα εξετάσει την επίπτωση όλων των παραπάνω στις Οικονομικές του Καταστάσεις, αν και δεν αναμένεται να έχουν καμία. Τα ανωτέρω δεν έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. • ΔΠΧΑ 17 «Ασφαλιστικές Συμβάσεις» (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2021) Τον Μάιο του 2017, το IASB προέβη στην έκδοση ενός νέου Προτύπου, του ΔΠΧΑ 17, το οποίο αντικαθιστά ένα ενδιάμεσο Πρότυπο, το ΔΠΧΑ 4. Σκοπός του έργου του IASB ήταν η ανάπτυξη ενός 68 ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε. ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ για την χρήση 2019 (1η Ιανουαρίου 2019 έως την 31η Δεκεμβρίου 2019) ενιαίου Προτύπου βασισμένου στις αρχές (principle-based standard) για τον λογιστικό χειρισμό όλων των τύπων ασφαλιστικών συμβάσεων, συμπεριλαμβανομένων και των συμβάσεων αντασφάλισης που κατέχει ένας ασφαλιστικός φορέας. Ένα ενιαίο Πρότυπο βασισμένο στις αρχές θα ενισχύσει τη συγκρισιμότητα της χρηματοοικονομικής αναφοράς μεταξύ οικονομικών οντοτήτων, δικαιοδοσιών και κεφαλαιαγορών. Το ΔΠΧΑ 17 καθορίζει τις απαιτήσεις που θα πρέπει να εφαρμόζει μία οικονομική οντότητα στη χρηματοοικονομική πληροφόρηση που σχετίζεται με ασφαλιστικές συμβάσεις που εκδίδει και συμβάσεις αντασφάλισης που κατέχει. Ο όμιλος θα εξετάσει την επίπτωση όλων των παραπάνω στις Οικονομικές του Καταστάσεις, αν και δεν αναμένεται να έχουν καμία. Τα ανωτέρω δεν έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. • Τροποποιήσεις στο ΔΛΠ 1 «Ταξινόμηση Υποχρεώσεων ως Βραχυπρόθεσμες ή Μακροπρόθεσμες» (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2022) Τον Ιανουάριο του 2020, το IASB προέβη στην έκδοση τροποποιήσεων του ΔΛΠ 1 που επηρεάζουν τις απαιτήσεις για την παρουσίαση των υποχρεώσεων. Συγκεκριμένα, οι τροποποιήσεις αποσαφηνίζουν ένα από τα κριτήρια ταξινόμησης μιας υποχρέωσης ως μακροπρόθεσμη, την απαίτηση για μία οντότητα να έχει το δικαίωμα να αναβάλει τον διακανονισμό της υποχρέωσης για τουλάχιστον 12 μήνες μετά την περίοδο αναφοράς. Οι τροποποιήσεις περιλαμβάνουν: α) αποσαφήνιση ότι το δικαίωμα μίας οντότητας για αναβολή του διακανονισμού θα πρέπει να υφίσταται κατά την ημερομηνία αναφοράς, β) αποσαφήνιση ότι η ταξινόμηση της υποχρέωσης δεν επηρεάζεται από τις προθέσεις ή προσδοκίες της διοίκησης σχετικά με την εξάσκηση του δικαιώματος αναβολής του διακανονισμού, γ) επεξηγούν πώς οι συνθήκες δανεισμού επηρεάζουν την ταξινόμηση, και δ) αποσαφήνιση των απαιτήσεων σχετικά με την ταξινόμηση υποχρεώσεων μίας οντότητας που πρόκειται να ή ενδεχομένως να διακανονίσει μέσω έκδοσης ιδίων συμμετοχικών τίτλων. Ο όμιλος θα εξετάσει την επίπτωση όλων των παραπάνω στις Οικονομικές του Καταστάσεις, αν και δεν αναμένεται να έχουν καμία. Τα ανωτέρω δεν έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. 5.3 Αλλαγές σε λογιστικές πολιτικές • ΔΠΧΑ 16 «Μισθώσεις» Το ΔΠΧΑ 16 εισάγει ένα ενιαίο μοντέλο αναγνώρισης των μισθώσεων στις οικονομικές καταστάσεις, σύμφωνα με το οποίο ο μισθωτής αναγνωρίζει στην Κατάσταση Οικονομικής Θέσης δικαιώματα χρήσης στοιχείων του ενεργητικού και υποχρεώσεις μίσθωσης κατά την ημερομηνία που τα πάγια καθίστανται διαθέσιμα για χρήση. Το ΔΠΧΑ 16 «Μισθώσεις» αντικαθιστά τον υφιστάμενο λογιστικό χειρισμό βάσει των ΔΛΠ 17 «Μισθώσεις», ΕΔΔΠΧΑ 4 «Προσδιορισμός των συμφωνιών που περιέχουν μίσθωση», SIC 15 «Λειτουργικές Μισθώσεις – Κίνητρα» και SIC 27 «Αξιολόγηση συναλλαγών που έχουν τη νομική μορφή μίσθωσης». Το νέο Πρότυπο εισάγει ένα ενιαίο λογιστικό πλαίσιο για όλες τις μισθώσεις με ορισμένες εξαιρέσεις ενώ παρέχει και συγκεκριμένες πρακτικές διευκόλυνσης όπως αναλύονται κατωτέρω. Η εταιρεία εφάρμοσε το νέο Πρότυπο από την 1η Ιανουαρίου 2019 χρησιμοποιώντας την τροποποιημένη αναδρομική προσέγγιση, αναγνωρίζοντας την σωρευτική επίδραση της αρχικής εφαρμογής στο υπόλοιπο 69 ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε. ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ για την χρήση 2019 (1η Ιανουαρίου 2019 έως την 31η Δεκεμβρίου 2019) έναρξης των Ιδίων Κεφαλαίων κατά την ημερομηνία της αρχικής εφαρμογής. Ως εκ τούτου, τα συγκριτικά στοιχεία στην χρηματοοικονομική θέση της 31ης Δεκεμβρίου δεν έχουν επαναδιατυπωθεί και παρουσιάζονται σύμφωνα με όσα προβλέπονταν από το ΔΛΠ 17. Η Εταιρεία έκαναν χρήση των κατωτέρω πρακτικών διευκόλυνσης όπως προβλέπεται από το ΔΠΧΑ 16: • Αναφορικά με τον προσδιορισμό των μισθώσεων, η εταιρεία εφάρμοσε τις απαιτήσεις του ΔΠΧΑ 16 μόνο σε όσες συμβάσεις ήταν σε ισχύ κατά την 1η Ιανουαρίου 2019 και είχαν αναγνωριστεί ως μισθώσεις με βάση το ΔΛΠ 17 και την ΕΔΔΠΧΑ 4. • Οι μισθώσεις με χρονική διάρκεια μικρότερη των 12 μηνών καθώς και οι μισθώσεις χαμηλής αξίας εξαιρέθηκαν από την εφαρμογή του νέου Προτύπου. • Χρησιμοποιήθηκε ένα ενιαίο προεξοφλητικό επιτόκιο σε κάθε κατηγορία μισθώσεων με παρόμοια χαρακτηριστικά (όπως η διάρκεια μίσθωσης, η φύση του παγίου κλ.π.) • Εξαιρέθηκαν οι αρχικές άμεσες δαπάνες από την επιμέτρηση των δικαιωμάτων χρήσης παγίων περιουσιακών στοιχείων κατά την ημερομηνία αρχικής εφαρμογής. • Συμβάσεις οι οποίες εμπεριέχουν όρους επέκτασης ή λύσης αξιολογήθηκαν με βάση την προγενέστερη εμπειρία. Α) Σύνοψη νέων λογιστικών πολιτικών Οι μισθώσεις αναγνωρίζονται στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής θέσης ως ένα δικαίωμα χρήσης στοιχείου του ενεργητικού και μία υποχρέωση μίσθωσης, την ημερομηνία που το μισθωμένο πάγιο καθίσταται διαθέσιμο για χρήση. Τα δικαιώματα χρήσης των περιουσιακών στοιχείων κατά την 1η Ιανουαρίου 2019, αναγνωρίζονται σε ποσό που ισούται με την υποχρέωση από μισθώσεις, προσαρμοσμένο κατά το ποσό των προπληρωμένων ή δεδουλευμένων μισθωμάτων. Τα δικαιώματα χρήσης στοιχείων του ενεργητικού επιμετρούνται αρχικά στο κόστος μειωμένο κατά τις σωρευμένες αποσβέσεις και τυχόν απομειώσεις της αξίας τους. Το κόστος κατά την αρχική αναγνώριση περιλαμβάνει το ποσό της αρχικής επιμέτρησής της υποχρέωσης μίσθωσης, αρχικές δαπάνες που είναι άμεσα συνδεδεμένες με το μίσθιο, τα κόστη αποκατάστασης και τις πληρωμές μισθώσεων που έγιναν την ημερομηνία έναρξης ή πριν αυτή, μειωμένες κατά ποσό εκπτώσεων ή άλλων κινήτρων. Μετά την αρχική αναγνώριση, τα δικαιώματα χρήσης στοιχείων του ενεργητικού αποσβένονται με τη σταθερή μέθοδο στη μικρότερη περίοδο μεταξύ της ωφέλιμης ζωής του στοιχείου και της διάρκειας μίσθωσής του και υπόκεινται σε έλεγχο απομείωσης της αξίας τους. Οι υποχρεώσεις μίσθωσης αναγνωρίζονται αρχικά σε ποσό ίσο με την παρούσα αξία των μισθωμάτων κατά τη συνολική διάρκεια της μίσθωσης και περιλαμβάνουν τα συμβατικά σταθερά μισθώματα, μεταβλητά μισθώματα που εξαρτώνται από κάποιον δείκτη και ποσά που σχετίζονται με πληρωμές υπολειμματικής αξίας και αναμένονται να πληρωθούν. Επίσης, περιλαμβάνουν την τιμή εξάσκησης δικαιώματος αγοράς, καθώς και ποσά κυρώσεων λήξης μιας σύμβασης στην περίπτωση που είναι σχεδόν βέβαιο ότι ο εκμισθωτής θα ασκήσει το δικαίωμα αυτό. Για τον υπολογισμό της παρούσας αξίας των μισθωμάτων χρησιμοποιείται το τεκμαρτό επιτόκιο της μίσθωσης ή σε περίπτωση που αυτό δεν προσδιορίζεται από τη σύμβαση, το επιτόκιο επιπρόσθετου δανεισμού (incremental borrowing rate). Το επιτόκιο αυτό αντιπροσωπεύει το κόστος που θα όφειλε να καταβάλει ο μισθωτής για να δανειστεί το απαραίτητο κεφάλαιο ώστε να αποκτήσει ένα στοιχείο ενεργητικού με παρόμοια χαρακτηριστικά, και συνθήκες με το μισθωμένο στοιχείο σε ένα παρόμοιο οικονομικό περιβάλλον. Κατά την 1η Ιανουαρίου 2019, το μέσο σταθμικό προεξοφλητικό επιτόκιο που εφαρμόστηκε για την Εταιρεία ήταν 4,7%. 70 ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε. ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ για την χρήση 2019 (1η Ιανουαρίου 2019 έως την 31η Δεκεμβρίου 2019) Μετά την αρχική αναγνώριση, το ποσό των υποχρεώσεων μίσθωσης προσαυξάνεται με το χρηματοοικονομικό τους κόστος και μειώνεται με την πληρωμή των μισθωμάτων. Στην περίπτωση που υπάρξει μεταβολή στο ποσό των μισθωμάτων λόγω μεταβολής κάποιου δείκτη, στην εκτίμηση της υπολειμματικής αξίας ή στην αξιολόγηση ενός δικαιώματος αγοράς, επέκτασης ή λήξης της σύμβασης, τότε γίνεται επανεκτίμηση του ποσού της υποχρέωσης. Τα περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης και οι υποχρεώσεις από μισθώσεις παρουσιάζονται χωριστά στην κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης. Σύμφωνα με το νέο Πρότυπο, ο λογιστικός χειρισμός των μισθώσεων για τους εκμισθωτές παραμένει αντίστοιχος με αυτόν του ΔΛΠ 17, δηλαδή οι εκμισθωτές ταξινομούν τις μισθώσεις τους σε χρηματοοικονομικές και λειτουργικές. Β) Επίδραση από την υιοθέτηση του ΔΠΧΑ 16 Η επίδραση των προσαρμογών στα οικονομικά μεγέθη της Εταιρείας από την εφαρμογή του νέου Προτύπου ΔΠΧΑ 16 «Μισθώσεις» αναλύεται στον κατωτέρω πίνακα. Τυχόν γραμμές οι οποίες δεν επηρεάστηκαν από τις αλλαγές που επέφερε το νέο Πρότυπο δεν περιλαμβάνονται στον πίνακα. Δεσμεύσεις από λειτουργικές μισθώσεις κατά την 31/12/2018 622.346 Βραχυπρόθεσμες μισθώσεις Μισθώσεις εκτός πεδίου εφαρμογής ΔΠΧΑ 16 Υποχρεώσεις κατά την 1η Ιανουαρίου 2019 προ προεξόφλησης 0 0 622.346 Μέσο σταθμικό προεξοφλητικό επιτόκιο κατά την 1η Ιανουαρίου 2019 Υποχρεώσεις μισθώσεων κατά την 1η Ιανουαρίου 2019 Εκ των οποίων: Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις μισθώσεων Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις μισθώσεων Υποχρεώσεις μισθώσεων κατά την 1η Ιανουαρίου 2019 Δικαίωμα Χρήσης κατά την 1η Ιανουαρίου 2019 71 4,70% 392.445 227.748 164.697 392.445 392.445 ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε. ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ για την χρήση 2019 (1η Ιανουαρίου 2019 έως την 31η Δεκεμβρίου 2019) Μεταφορικά Μέσα 0 Κόστος κτήσης την 01/01/2019 Επίδραση ΔΠΧΑ 16 561.163 Αναθεωρημένο Κόστος Κτήσης την 01/01/2019 561.163 0 0 0 Προσθήκες Πωλήσεις - Μειώσεις Λοιπά Κόστος κτήσης την 31/12/2019 561.163 Αποσβέσεις την 01/01/2019 Προσθήκες Πωλήσεις - Μειώσεις Λοιπά Κόστος κτήσης την 31/12/2019 Αναπόσβεστη αξία 31/12/2019 0 (177.209) 0 0 (177.209) 383.954 72 ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε. ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ για την χρήση 2019 (1η Ιανουαρίου 2019 έως την 31η Δεκεμβρίου 2019) 6. ΑΛΛΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ (Σημειώσεις επί των οικονομικών καταστάσεων) (Όλα τα ποσά είναι εκφρασμένα σε Ευρώ) 6.1 Ιδιοχρησιμοποιούμενα ενσώματα πάγια στοιχεία ΌΜΙΛΟΣ Οικόπεδα Κτίρια Μηχ/κός εξολισμός Μεταφορικά Μέσα Έπιπλα και εξαρτήματα Αγ ορά παγ ίων και πάγ ια υπό κτασκευή Σύνολο Περίοδος εώς 31.12.2018 Υπόλοιπο 01.01.2018 Προσθήκες Πωλήσεις/Διαγραφές 4.066.214 8.700 0 12.629.590 543.010 0 8.562.782 720 -6.686 691.483 1.215 0 1.448.284 48.888 0 179.063 -109.613 0 27.577.416 492.920 -6.686 Συναλλαγματικές διαφορές Υπόλοιπο 31.12.2018 0 4.074.914 0 13.172.600 -326 8.556.490 0 692.698 -4.714 1.492.458 0 69.450 -5.040 28.058.611 Συσσωρευμένες Αποσβέσεις Υπόλοιπο 01.01.2018 Αποσβέσεις Πωλήσεις/Διαγραφές 0 0 0 7.790.533 511.024 0 6.482.130 382.499 0 389.041 26.192 0 1.319.130 61.025 0 0 0 0 15.980.834 980.741 0 Συναλλαγματικές διαφορές Υπόλοιπο 31.12.2018 0 0 0 8.301.557 -326 6.864.304 0 415.233 -3.716 1.376.440 0 0 -4.042 16.957.534 4.074.914 4.871.043 1.692.186 277.465 116.018 69.450 11.101.079 Υπόλοιπο 01.01.2019 Προσθήκες Πωλήσεις/Διαγραφές 4.074.914 13.172.600 8.556.490 692.698 1.492.458 69.450 28.058.610 0 0 48.273 0 30.668 -33.075 0 -34.483 112.165 0 11.671 0 202.777 -67.558 Ανακατανομές/Συγχώνευση Υπόλοιπο 31.12.2019 -3.171.284 903.630 -1.769.595 11.451.278 -1.491 8.552.592 0 658.215 -91 1.604.532 -34.618 46.503 -4.977.078 23.216.751 Συσσωρευμένες Αποσβέσεις Υπόλοιπο 01.01.2019 Αποσβέσεις Πωλήσεις/Διαγραφές 0 0 0 8.301.557 484.326 0 6.864.304 258.569 -33.025 415.233 32.510 -7.131 1.376.440 79.437 0 0 0 0 16.957.534 854.841 -40.156 Ανακατανομές/Συγχώνευση Υπόλοιπο 31.12.2019 0 0 -1.202.809 7.583.075 -1.125 7.088.723 0 440.612 -91 1.455.786 0 0 -1.204.025 16.568.195 903.630 3.868.204 1.463.869 217.603 148.746 46.503 6.648.559 Οικόπεδα Κτίρια Μηχ/κός εξολισμός Μεταφορι κά Μέσα Έπιπλα και εξαρτήματα Αγ ορά παγ ίων και πάγ ια υπό κτασκευή Σύνολο Περίοδος εώς 31.12.2018 Υπόλοιπο 01.01.2018 Προσθήκες Πωλήσεις/Διαγραφές 4.066.214 8.700 0 12.612.312 543.010 0 8.147.074 720 -6.686 79.880 1.215 0 1.401.489 47.031 0 175.446 -174.397 0 26.482.415 426.279 -6.686 Ανακατανομές/Συγχώνευση Υπόλοιπο 31.12.2018 0 4.074.914 0 13.155.322 0 8.141.107 0 81.095 0 1.448.521 0 1.049 0 26.902.008 Συσσωρευμένες Αποσβέσεις Υπόλοιπο 01.01.2018 Αποσβέσεις Πωλήσεις/Διαγραφές 0 0 0 7.790.498 510.762 0 6.091.601 346.908 0 67.201 2.655 0 1.270.869 60.104 0 0 0 0 15.220.169 920.429 0 Ανακατανομές/Συγχώνευση Υπόλοιπο 31.12.2018 0 0 0 8.301.259 0 6.438.510 0 69.855 0 1.330.973 0 0 0 16.140.598 4.074.914 4.854.063 1.702.597 11.239 117.548 1.049 10.761.411 4.074.914 0 0 -3.171.284 903.630 13.155.322 44.289 0 -1.804.213 11.395.398 8.141.107 29.020 0 0 8.170.127 81.095 0 -13.005 0 68.090 1.448.521 35.441 0 0 1.483.962 1.049 11.671 0 0 12.720 26.902.008 120.421 -13.005 -4.975.497 22.033.928 0 0 0 0 0 8.301.259 480.926 0 -1.202.809 7.579.376 6.438.510 257.508 0 0 6.696.018 69.855 925 -7.131 0 63.649 1.330.973 49.321 0 0 1.380.294 0 0 0 0 0 16.140.597 788.680 -7.131 -1.202.809 15.719.336 903.630 3.816.022 1.474.109 4.441 103.669 12.720 6.314.590 Αναπόσβεστη αξία στις 31.12.2018 Περίοδος εώς 31.12.2019 Αναπόσβεστη αξία στις 31.12.2019 ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Αναπόσβεστη αξία στις 31.12.2019 Περίοδος εώς 31.12.2019 Υπόλοιπο 01.01.2019 Προσθήκες Πωλήσεις/Διαγραφές Ανακατανομές/Συγχώνευση Υπόλοιπο 31.12.2019 Συσσωρευμένες Αποσβέσεις Υπόλοιπο 01.01.2019 Αποσβέσεις Πωλήσεις/Διαγραφές Ανακατανομές/Συγχώνευση Υπόλοιπο 31.12.2019 Αναπόσβεστη αξία στις 31.12.2019 73 ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε. ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ για την χρήση 2019 (1η Ιανουαρίου 2019 έως την 31η Δεκεμβρίου 2019) Εντός της χρήσης 2019 πραγματοποιήθηκε πρόωρη εξαγορά και λήξη της σύμβαση χρηματοδοτικής μίσθωσης με αριθμ. 98071/21.01.2010. Συγκεκριμένα στις 20/05/2019 με το πρακτικό του Διοικητικού Συμβουλίου Νο. 731 αποφασίστηκε ότι η εταιρία θα ασκήσει το δικαίωμα εξαγοράς προ της λήξεως της μισθώσεως της σύμβασης χρηματοδοτικής μισθώσεως η οποία ήταν σε ισχύ με την συμβολαιογραφική πράξη υπ’ αριθ. 98.071/21.01.2010 και με την μετ’ έπειτα τροποποίηση που είχε λάβει χώρα με την συμβολαιογραφική πράξη υπ’ αριθ. 32556/04-03-2016. Την 04/07/2019 συνάφθηκε η υπ’ αριθ. 36426 συμβολαιογραφική πράξη με την οποία η εταιρία «ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ ΑΕΒΕ» έλαβε το δικαίωμα για την εξαγορά του ακινήτου προ λήξεως της μισθώσεως και τη λύση της σύμβασης χρηματοδοτικής μίσθωσης. Την 18/10/2019 η εταιρία άσκησε το προαναφερόμενο δικαίωμα της εξαγοράς. Με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της εταιρείας No 744Α της 14/10/2019 γνωστοποίησε ότι το παραπάνω ακίνητο θα αναταξινομηθεί στο κονδύλι Επενδυτικά ακίνητα. Επί του εν λόγω ακινήτου δεν έχει συναφθεί συμφωνητικό εκμίσθωσης ή παραχώρησης για εκμετάλλευση σε τρίτο εκτός της επιχείρησης. Επί των ανωτέρω οικοπέδων και κτιρίων της μητρικής Εταιρίας έχουν εγγραφεί προσημειώσεις υποθήκης ύψους 27.560.000 και ειδικότερα : α) Επί των ενσώματων παγίων και ειδικότερα σε ακίνητα της μητρικής Εταιρίας έχουν εγγραφεί προσημειώσεις υποθήκης ύψους € 14.600.000 για εξασφάλιση ομολογιακών δανείων τραπεζών (υπέρ των ομολογιούχων) β) Επί των ενσώματων παγίων και ειδικότερα σε ακίνητα της μητρικής Εταιρίας έχουν εγγραφεί προσημειώσεις υποθήκης ύψους € 12.960.000 για εξασφάλιση βραχυπροθέσμων δανείων τραπεζών 6.2 Επενδύσεις σε ακίνητα Οι επενδύσεις σε ακίνητα αφορούν επενδύσεις σε γη η οποία κατέχεται για εμπορική εκμετάλλευση η πώληση. Οι μεταβολές στα επενδυτικά ακίνητα παρατίθενται στον πίνακα που ακολουθεί: Ακίνητο Οικόπεδο επί της οδού Ορφέως Κτιριακές εγκαταστάσεις ( αποθήκες & οικία) στην Παταγή - Ορεστιάδα Αγροί και οικόπεδα σε περιοχές Έβρου και Θήβας Αγροί και οικόπεδα στην περιοχή LA BANEZA της ΙΣΠΑΝΙΑΣ Οικοπεδο και κτιριακές εγκαταστάσεις Σίνδος Σύνολο εύλογ ης αξίας 31/12/2019 Διαφορά αποτίμησης 31/12/2018 7.069.052 -1.271.215 8.340.267 290.670 -66.488 357.158 685.871 67.955 617.916 218.500 218.500 3.042.899 0 11.306.992 -1.269.748 9.533.841 Η εκτίμηση των ακινήτων έγινε και στην τρέχουσα χρήση και την προηγούμενη από ανεξάρτητο εμπειρογνώμονα. Από την αποτίμηση προέκυψε αρνητική διαφορά ποσού € 1.269.748 (ζημιά ποσού € 660.390 την προηγούμενη χρήση) η οποία αναγνωρίστηκε στα αποτελέσματα χρήσεως και στο κονδύλι «Ζημιές Απομείωσης στοιχείων ενεργητικού». Με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της εταιρείας No 744Α της 14/10/2019 γνωστοποίησε ότι το ευρισκόμενο ακίνητο στη ΒΙ.ΠΕ.Θ (ΣΙΝΔΟΥ) θα αναταξινομηθεί στο κονδύλι Επενδυτικά ακίνητα. Επί του εν λόγω ακινήτου δεν έχει συναφθεί συμφωνητικό εκμίσθωσης ή παραχώρησης για εκμετάλλευση σε τρίτο εκτός της επιχείρησης Παρατίθενται σχετικές πληροφορίες για τα επενδυτικά ακίνητα: 74 ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε. ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ για την χρήση 2019 (1η Ιανουαρίου 2019 έως την 31η Δεκεμβρίου 2019) 1. Οικόπεδο επί της οδού Ορφέως 115 - Βοτανικός - Αθήνα. Συνολικής έκτασης 22.081,92 τμ επί του οποίου η Εταιρία έχει ποσοστό ιδιοκτησίας 76,66%. 2. Κτιριακές εγκαταστάσεις ( αποθήκες & οικία) στην Παταγή - Ορεστιάδα. 3. Αγροί και οικόπεδα σε διάφορες περιοχές του Νομού ΄Έβρου και Αγ. Θεόδωροι - Θηβών. 4. Αγροί και οικόπεδα στην περιοχή LA BANEZA της LEON ΙΣΠΑΝΙΑΣ. 5. Οικόπεδο και κτιριακές εγκαταστάσεις περιοχή Σίνδου Θεσσαλονίκης. Η αξία των επενδυτικών ακινήτων που εμφανίζεται στις οικονομικές καταστάσεις, εκτιμάται από την διοίκηση ότι είναι εύλογη και δίκαιη λαμβάνοντας υπόψη επικαιροποιημένη επανεκτίμηση από ανεξάρτητο εκτιμητή, με ημερομηνία αναφοράς την 31/12/2019. Επί των ανωτέρω ακινήτων και ειδικότερα στο Οικόπεδο επί της οδού Ορφέως 115 - Βοτανικός - Αθήνα έχουν εγγραφεί προσημειώσεις υποθήκης συνολικού € 10.850.000): - Α’ Προσημείωση Υποθήκης ύψους € 4.550.000 υπέρ της Πανελλήνιας Τραπέζης για εξασφάλιση τοκοχρεωλυτικού δανείου. - Β΄ Προσημείωση Υποθήκης ύψους € 6.300.000 υπέρ της Συγγενούς Εταιρίας PROHUMAN ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΕΠΙΧΕΙΡΉΣΕΩΝ ΑΕ για εξασφάλιση μακροπρόθεσμου δανείου που έχει λάβει η μητρική Εταιρία από τη χρήση 2010. 6.3 Επενδύσεις σε θυγατρικές Η αξία κτήσεως των συμμετοχών στις οικονομικές καταστάσεις της μητρικής Εταιρίας για την περίοδο έχει ως κάτωθι : Ποσοστό συμμετοχής SPIROU AGROSCIENCES LTD (ΟΜΙΛΟΣ) Μείον: Απομείωση αξίας συμμετοχής GOLDEN WEST TOHUMCULUC VE TICARET LIMITED SIRKETI Μείον: Απομείωση αξίας συμμετοχής ΣΠΥΡΟΥ Management Services ΜΟΝ. ΕΠΕ Αξία κτήσης 31.12.2018 Αξία κτήσης 31.12.2019 100% 99% 100% Σύνολο 1.724 -1.724 1.724 -1.724 761.043 -759.319 18.000 19.724 761.043 -759.319 0 1.724 Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων 31.12.2019 Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων 31.12.2018 -2.115.804 -1.477.820 -1.373.319 -1.817.713 -24.116 -3.489.123 0 -3.295.533 Η διοίκηση της Εταιρίας προχώρησε σε αξιολόγηση της ανακτισιμότητας της επένδυσης στην θυγατρική Εταιρία «GOLDEN WEST TOHUMCULUC VE TICARET LIMITED SIRKETI». Για την εν’ λόγω επένδυση το ανακτήσιμο ποσό είχε προσδιοριστεί στην προηγούμενη χρήση σωρευμένη ζημιά απομείωσης €759χιλ.. Συμπληρωματικά αναγνώρισε πρόβλεψη απομείωσης των απαιτήσεων που έχει έναντι της εν’ λόγο θυγατρικής ποσού €1.000.000. Οι σχετικές απομειώσεις κρίθηκαν επιβεβλημένες λόγω της επιδείνωσης των μεγεθών της Τουρκικής οικονομίας και κυρίως λόγω της σοβαρής υποτίμησης που έχει δεχθεί το νόμισμα της. Τα μεγέθη δραστηριότητας της θυγατρικής κρίνονται παρόλα αυτά ικανοποιητικά και εντός των στόχων που έχει θέσει η διοίκηση του Ομίλου. Οι ανωτέρω απομειώσεις είχαν επίδραση στα μεγέθη της μητρικής Εταιρίας. H θυγατρική του υπό ομίλου της SPIROU AGROSCIENCES LTD αναλύεται ως εξής: 75 ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε. ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ για την χρήση 2019 (1η Ιανουαρίου 2019 έως την 31η Δεκεμβρίου 2019) Ποσοστό συμμετοχής GOLDEN WEST BULGARIA OOD Αξία κτήσης 31.12.2018 Αξία κτήσης 31.12.2019 98% 2.556 2.556 Σύνολο 2.556 2.556 Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων 31.12.2019 Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων 31.12.2018 -2.182.954 -2.182.954 -1.544.970 -1.544.970 Συμπληρωματικά αναγνώρισε πρόβλεψη απομείωσης των απαιτήσεων που έχει έναντι της εν’ λόγο θυγατρικής GOLDEN WEST BULGARIA OOD ποσού €1.000.000. Με την από 28/02/2019 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου εγκρίθηκε η απόκτηση της εταιρίας με την επωνυμία «Αγροτικός Οίκος Σπύρου Management Services Μονοπρόσωπη Eταιρία Περιορισμένης Ευθύνης» και το διακριτικό τίτλο «ΣΠΥΡΟΥ Management Services ΜΟΝ. ΕΠΕ» με τίμημα ισάξιο της ονομαστική αξίας των εταιρικών μεριδίων αυτής. Σημειώνεται ότι η εν λόγω απόκτηση εντάσσεται στο πλαίσιο σχεδιασμού & ενίσχυσης του τομέα παροχής υπηρεσιών της εταιρίας, καθώς και αξιοποίησης της τεχνογνωσίας του ομίλου στην κατάρτιση και υλοποίηση ερευνητικών προγραμμάτων διοικητικής και οικονομικής οργάνωσης, ώστε να ενταχθούν στον ευρύτερο σκοπό της. Λοιπά συνδεδεμένα μέρη Χώρα έδρας Ονομασία Εταιρίας PROHUMAN ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Α.Ε. Ελλάδα Λόγω ύπαρξης δανειακής σύμβασης ως συνδεδεμένο μέρος κατά τον χρόνο σύναψης σύμβασης 6.4 Αποθέματα Στον πίνακα που ακολουθεί παρατίθεται η ανάλυση των αποθεμάτων στις βασικές τους κατηγορίες: Εμπορεύματα Προϊόντα έτοιμα & ημιτελή Παραγωγή σε εξέλιξη Πρώτες & β' ύλες Αναλώσιμα υλικά Εμπορεύματα υπό παραλαβή Σύνολο Πρόβλεψη απομείωσης αποθεμάτων Συνολική αξία Όμιλος 31.12.2019 31.12.2018 987.058 930.868 3.923.585 4.072.486 374.564 349.643 5.462.791 5.284.259 38.387 38.311 90.794 211.354 10.877.179 10.886.921 -1.145.886 -796.248 9.731.293 10.090.673 Εταιρεία 31.12.2019 31.12.2018 253.451 299.755 3.090.537 3.086.202 224.870 334.621 4.687.908 5.054.996 37.909 40.228 0 0 8.294.674 8.815.801 -410.000 -200.000 7.884.674 8.615.801 Η μεταβολή των προβλέψεων για απαξιωμένα αποθέματα παρατίθεται στον πίνακα που ακολουθεί: Όμιλος 31.12.2019 31.12.2018 Εταιρεία 31.12.2019 31.12.2018 Υπ όλοιπ ο σωρευμένης ζημιάς απ ομείωσης στην έναρξη -796.248 -639.307 -200.000 -200.000 Απομειώσεις που αναγνωρίστηκαν στην τρέχουσα χρήση -349.638 -156.941 -210.000 0 0 0 0 -796.248 -410.000 -200.000 Χρήσεις αναγνωρισμένων απομειώσεων Υπόλοιπο σωρευμένης ζημιάς απομείωσης στην λήξη -1.145.886 Ο Όμιλος κατά πάγια τακτική του διενεργεί αξιολόγηση των αποθεμάτων λόγω της ειδικής τους φύσης και με βάση τα αποτελέσματα της προχωρά σε φυσική καταστροφή του μέρους των αποθεμάτων που 76 ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε. ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ για την χρήση 2019 (1η Ιανουαρίου 2019 έως την 31η Δεκεμβρίου 2019) δεν είναι εμπορεύσιμα. Στην τρέχουσα περίοδο έγιναν συμπληρωματικές προβλέψεις απομείωσης αποθεμάτων σε επίπεδο Ομίλου ποσού €349χιλ. και ποσού €210χιλ για την Εταιρεία. Στην τρέχουσα χρήση ο Όμιλος και η Εταιρία προχώρησαν στην καταστροφή αποθεμάτων συνολικής αξίας €247.157 (€132.739 την προηγούμενη χρήση). 6.5 Εμπορικές και λοιπές απαιτήσεις (βραχυπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες) Ο Όμιλος ταξινομεί τις απαιτήσεις του σε μακροπρόθεσμές και βραχυπρόθεσμές ανάλογα με τον συμβατικό χρόνο αναμενόμενης είσπραξης τους. Στον πίνακα που ακολουθεί παρατίθεται η ανάλυση των μακροπρόθεσμών απαιτήσεων: Όμιλος 31.12.2019 31.12.2018 Δοσμένες Εγγυήσεις 84.841 Εμπορικές απαιτήσεις από συνδεδεμένα μέρη Μακροπρόθεσμες Απαιτήσεις Σύνολο Εταιρεία 31.12.2019 31.12.2018 85.927 84.841 45.184 0 0 0 2.472.550 1.486.042 1.570.883 1.486.042 1.571.969 1.486.042 1.570.883 1.486.042 4.003.776 (α)Με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της εταιρείας Νο745Α της 23/12/2019 αποφάσισε την αναταξινόμηση ποσού απαίτησης €472.550, από την θυγατρική Εταιρία με έδρα την Βουλγαρία στις Βραχυπρόθεσμες απαιτήσεις. (β) Με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της εταιρείας Νο745Α της 23/12/2019 αποφάσισε την αναταξινόμηση ποσού απαίτησης €2.000.000, από την θυγατρική «GOLDEN WEST TOHUMCULUC VE TICARET LIMITED SIRKETI» στις Βραχυπρόθεσμες απαιτήσεις. (γ) Απαίτηση ύψους € 1.486.042 αφορά το μακροπρόθεσμο μέρος παλαιάς οφειλής βάσει σχετικής σύμβασης διακανονισμού αποπληρωμής της. Η σχετική απαίτηση έχει προεξοφληθεί σε παρούσα αξία και το ποσό της διαφοράς €492χιλ. των εσόδων επομένων χρήσεων παρουσιάζεται στις μακροπρόθεσμές υποχρεώσεις. Η εταιρεία Novaseed ltd κατέβαλε σε μεταγενέστερο στάδιο τη συμβατική της οφειλή, βάση του συμφωνητικού σύμβασης δανείου που είχε συναφθεί στις 20/12/2017 μεταξύ των δυο μερών. Στον πίνακα που ακολουθεί παρατίθεται η ανάλυση των εμπορικών απαιτήσεων: Όμιλος Πελάτες Εμπορικές απαιτήσεις από Θυγατρικές Γραμμάτια και επιταγές εισπρακτέα Προκαταβολές σε προμηθευτές Μείον: Προβλέψεις για επισφαλείς εμπορικές και λοιπές απαιτήσεις Σύνολο Εταιρεία 31.12.2019 4.423.493 0 3.892.632 657.793 31.12.2018 4.472.977 0 3.272.773 156.870 31.12.2019 4.335.999 4.810.095 3.517.295 656.040 31.12.2018 3.762.910 2.503.485 3.272.773 156.870 -5.157.313 3.816.606 -4.807.313 3.095.308 -7.157.313 6.162.117 -5.457.313 4.238.726 Παρατίθεται ανάλυση της κίνησης των προβλέψεων που έχουν αναγνωριστεί για τις εμπορικές απαιτήσεις. 77 ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε. ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ για την χρήση 2019 (1η Ιανουαρίου 2019 έως την 31η Δεκεμβρίου 2019) Υπ όλοιπ ο σωρευμένης ζημιάς απ ομείωσης στην έναρξη Απομειώσεις που αναγνωρίστηκαν στην τρέχουσα χρήση Χρήσεις αναγνωρισμένων απομειώσεων Υπόλοιπο σωρευμένης ζημιάς απομείωσης στην λήξη Όμιλος 31.12.2019 31.12.2018 -4.807.313 -4.649.907 -350.000 -177.000 0 19.594 -5.157.313 -4.807.313 Εταιρεία 31.12.2019 31.12.2018 -5.457.313 -4.719.907 -1.700.000 -757.000 0 19.594 -7.157.313 -5.457.313 Σε επίπεδο Εταιρίας αναγνωρίστηκαν επιπλέον ζημιές για επισφαλείς απαιτήσεις ποσού €1.700χιλ. εκ των οποίων, α)οι €350χιλ αφορούσαν την απαίτηση της θυγατρικής «GOLDEN WEST TOHUMCULUC», β)€1.000χιλ. και την απαίτηση της θυγατρικής «GOLDEN WEST BULGARIA OOD» και γ) €350 χιλ. Λοιπές απαιτήσεις της εταιρείας. Σε επίπεδο Ομίλου η επίδραση των επισφαλών απαιτήσεων ανέρχεται σε ύψος €350χιλ. Τα σχετικά ποσά έχουν αναγνωριστεί στο κονδύλι της κατάστασης αποτελεσμάτων «Απομειώσεις περιουσιακών στοιχείων». Στις 31η Δεκεμβρίου 2019 και την αντίστοιχη προηγούμενη χρήση, η μέγιστη έκθεση στον πιστωτικό κίνδυνο για τις εμπορικές απαιτήσεις ανά γεωγραφική περιοχή είχε ως εξής: Όμιλος 31.12.2019 31.12.2018 Ελλάδα 6.183.956 2.325.379 -5.157.313 414.771 0 49.813 0 3.816.606 Λοιπές Χώρες Μείον σωρευμένες απομειώσεις Ελλάδα και λοιπές χώρες Τουρκία Μείον σωρευμένες απομειώσεις Τουρκία Βουλγαρία Μείον σωρευμένες απομειώσεις Βουλγαρία Σύνολο 4.264.319 2.485.199 -4.807.313 1.129.264 0 23.838 0 3.095.308 Εταιρεία 31.12.2019 31.12.2018 5.910.118 2.325.379 -5.807.313 3.487.123 -350.000 1.596.809 -1.000.000 6.162.117 5.189.037 2.125.549 -4.807.313 1.250.672 -650.000 1.130.780 0 4.238.726 Στις 31η Δεκεμβρίου 2019 και την αντίστοιχη συγκρίσιμη χρήση η χρονική ανάλυση των εμπορικών απαιτήσεων, που δεν έχουν απομειωθεί έχουν ως εξής: Όμιλος 31.12.2019 31.12.2018 Εταιρεία 31.12.2019 31.12.2018 Μη ληξιπ ρόθεσμα και μη απ ομειωμένα 3.816.606 3.095.308 6.162.117 Ληξιπ ρόθεσμες και καθυστερημένες απ αιτήσεις 5.157.313 4.807.313 7.157.313 4.238.726 5.457.313 Μείον π ρόβλεψη απ ομείωσης π ου έχει αναγνωριστεί -5.157.313 -4.807.313 -7.157.313 -5.457.313 Σύνολο 3.816.606 3.095.308 6.162.117 4.238.726 Δεν υπάρχουν ληξιπρόθεσμες απαιτήσεις για τις οποίες δεν έχει διενεργηθεί πρόβλεψη απομείωσης. Δεν υπάρχει συγκέντρωση του πιστωτικού κινδύνου σε σχέση με τις απαιτήσεις από πελάτες, καθώς ο Όμιλος έχει μεγάλο αριθμό πελατών. Ο Όμιλος εφαρμόζει κατά περίπτωση πολιτικές και διαδικασίες πιστωτικού ελέγχου, έτσι ώστε να διασφαλίσει ότι οι συναλλαγές πώλησης πραγματοποιούνται με πελάτες που έχουν με επαρκή πιστοληπτική ικανότητα. Στον πίνακα που ακολουθεί παρατίθεται η ανάλυση των λοιπών βραχυπρόθεσμών απαιτήσεων: 78 ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε. ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ για την χρήση 2019 (1η Ιανουαρίου 2019 έως την 31η Δεκεμβρίου 2019) Όμιλος 31.12.2019 Βραχυπρόθεσμο μέρος μακροπρόθεσμης απαίτησης Απαιτήσεις Από Ελληνικό Δημόσιο Προκαταβολών και παρακρατούμενων φόρων Λοιπές απαιτήσεις Απαιτήσεις Από Ελληνικό Δημόσιο παρακρατούμενων φόρων επισφαλούς συμψηφισμού Μείον προβλέψεις απομείωσης Επισφαλείς απαιτήσεις Προβλέψεις απομείωσης Σύνολο Εταιρεία 31.12.2018 31.12.2019 31.12.2018 22.500 22.500 22.500 22.500 412.942 358.879 167.476 413.715 230.724 251.335 51.024 324.258 415.655 -415.655 178.030 -178.030 415.655 -415.655 178.030 -178.030 415.655 -415.655 178.030 -178.030 415.655 -415.655 178.030 -178.030 794.322 603.691 504.560 397.782 Στις 31η Δεκεμβρίου 2019 και την αντίστοιχη συγκρίσιμη χρήση η χρονική ανάλυση των εμπορικών απαιτήσεων, που δεν έχουν απομειωθεί έχουν ως εξής: Όμιλος 31.12.2019 794.322 Μη ληξιπ ρόθεσμα και μη απ ομειωμένα Εταιρεία 31.12.2018 31.12.2019 603.691 31.12.2018 504.560 397.782 593.685 593.685 0 Ληξηπ ρόθεσμές και μη απ ομειωμένες απ αιτήσεις έως 180 ημέρες 593.685 Ληξιπ ρόθεσμες και καθυστερημένες απ αιτήσεις 593.685 0 Μείον π ρόβλεψη απ ομείωσης π ου έχει αναγνωριστεί -593.685 -593.685 -593.685 -593.685 Σύνολο 794.322 603.691 504.560 397.782 Στην τρέχουσα χρήση δεν έγιναν επιπλέον προβλέψεις απομείωσης στις λοιπές απαιτήσεις. 6.6 Ταμειακά διαθέσιμα και Ισοδύναμα Στον πίνακα που ακολουθεί παρατίθεται η ανάλυση των διαθεσίμων του Ομίλου και της Εταιρίας: Όμιλος Εταιρεία 31.12.2019 31.12.2018 31.12.2019 31.12.2018 4.146 861 3.753 861 237.991 277.997 178.144 246.851 242.137 278.858 181.898 247.712 Διαθέσιμα στο ταμείο Καταθέσεις σε λογαριασμούς τραπεζών Σύνολο 6.7 Καθαρή Θέση Μετοχικό κεφάλαιο Το Μετοχικό Κεφάλαιο της Εταιρίας ανέρχεται σε € 8.531.480,40, διαιρούμενο σε 28.438.268 κοινές ονομαστικές µμετοχές. Οι μετοχές της Εταιρίας είναι εισηγμένες στο Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών. Όλες οι μετοχές έχουν δικαίωμα ψήφου και συμμετέχουν στα κέρδη 79 ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε. ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ για την χρήση 2019 (1η Ιανουαρίου 2019 έως την 31η Δεκεμβρίου 2019) Αποθεματικά κεφάλαια Ό μιλος 31.12.2019 Τακτικό αποθεματικό Έκτακτο αποθεματικό Αφορολόγητα αποθεματικά Αφορολόγητα αποθεματικά ειδικών διατάξεων Λοιπά αποθεματικά Σύνολο Εταιρεία 31.12.2018 31.12.2019 31.12.2018 1.503.140 1.503.140 1.502.140 1.502.140 1.058.666 1.058.666 1.010.355 1.010.355 5.230.827 5.230.827 5.230.827 5.230.827 338.341 338.341 338.341 338.341 0 0 43.654 43.654 8.130.974 8.130.974 8.125.316 8.125.316 Τακτικό Αποθεματικό Σύμφωνα με τις διατάξεις της Ελληνικής εταιρικής νομοθεσίας, ετησίως παρακρατείται το 5% τουλάχιστον των καθαρών κερδών, μετά από φόρους, για τη δημιουργία Τακτικού Αποθεματικού, το οποίο χρησιμοποιείται αποκλειστικά για την εξίσωση, πριν τη διανομή μερίσματος, του τυχόν χρεωστικού υπολοίπου του λογαριασμού Κερδών και Ζημιών. Η παρακράτηση αυτή παύει να είναι υποχρεωτική, όταν το υπόλοιπο του Τακτικού Αποθεματικού φθάσει το 1/3 του καταβεβλημένου Μετοχικού Κεφαλαίου. Λοιπά Αποθεματικά Τα έκτακτα αποθεματικά έχουν σχηματιστεί σε παρελθούσες χρήσεις βάσει καταστατικού και αποφάσεων οργάνων και είναι πλήρως φορολογημένα. Τα αφορολόγητα αποθεματικά καθώς και τα ειδικά φορολογημένα αποθεματικά έχουν σχηματιστεί σε προηγούμενες χρήσεις και έχουν οριστικοποιηθεί βάσει διατάξεων της φορολογικής νομοθεσίας. Ειδικότερα τα αφορολόγητα αποθεματικά έχουν σχηματιστεί βάσει αναπτυξιακών νόμων και είναι ελεύθερα φορολογικών βαρών. Οι αντιστοιχούντες συμψηφιζόμενοι φόροι των κατ’ ειδικό τρόπο φορολογημένων αποθεματικών περιλαμβάνονται στις λοιπές απαιτήσεις του ενεργητικού. Κέρδη εις νέον Όμιλος 31.12.2019 Υπόλοιπο ζημιών χρήσεως εις νέον Επίδραση από εφαρμογή ΔΠΧΑ 9 Υπόλοιπο ζημιών προηγούμενων χρήσεων Σύνολο 672.671 Εταιρεία 31.12.2018 -765.398 31.12.2019 31.12.2018 -678.875 -595.815 -107.000 -107.000 -41.439.823 -40.567.426 -37.719.509 -37.016.694 -40.767.152 -41.439.823 -38.398.384 -37.719.509 6.8 Δανειακές υποχρεώσεις Στον πίνακα που ακολουθεί παρατίθεται η ανάλυση των δανειακών υποχρεώσεων του Ομίλου και της Εταιρίας: 80 ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε. ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ για την χρήση 2019 (1η Ιανουαρίου 2019 έως την 31η Δεκεμβρίου 2019) Όμιλος Εταιρεία 31.12.2019 31.12.2018 31.12.2019 31.12.2018 2.135.833 1.748.404 2.135.833 1.748.404 2.135.833 1.748.404 2.135.833 1.748.404 Μακροπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις Τραπεζών Μακροπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις Σύνολο μακροπρόθεσμων δανείων Βραχυπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις Βραχυπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις Ομολογιακά δάνεια ταξινομημένα στο βραχυπρόθεσμο μέρος Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις πληρωτέες στην επόμενη χρήση Σύνολο βραχυπρόθεσμων δανείων Σύνολο δανείων 10.130.299 6.994.632 10.130.299 6.994.632 2.993.303 4.980.361 2.993.303 4.980.361 21.167 13.144.768 15.280.602 443.551 12.418.544 14.166.947 21.167 13.144.768 15.280.602 443.551 12.418.544 14.166.947 Στις μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις περιλαμβάνεται δανειακή υποχρέωση προς EUROBANK βάση του από 14/06/2019 ιδιωτικού συμφωνητικού ρυθμίσεις οφειλών της εταιρείας «ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε.» και της τραπεζικής εταιρείας « ΤΡΑΠΕΖΑ EUROBANK ERGASIAS Α.Ε.» ( υπό την πρώην επωνυμία « ΤΡΑΠΕΖΑ EFG EUROBANK ERGASIAS ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ»). Το συμφωνητικό αφορούσε το κοινό ομολογιακό δάνειο που είχε εκδοθεί από την εταιρεία «ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε.» ύψους 3.500.000,00 € με την 11/4/2006 απόφαση της Γενικής Συνέλευσης των μετόχων και σε συνδυασμό της 14/02/2007 απόφασης του Διοικητικού Συμβουλίου. Στο ιδιωτικό συμφωνητικό της 14/06/2019 συμφωνήθηκε Α.Ε.Β.Ε.» ως απαίτηση της τράπεζας και οφειλή της εταιρείας «ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ κατά την 31/12/2018 το ποσό των 2.157χιλ € πλέον των τόκων και ο αριθμός των καταβαλλόμενων δόσεων αποπληρωμής. Τα ομολογιακά δάνεια αφορούν υποχρεώσεις προς την τράπεζα Πειραιώς ύψους € 2.993χιλ. Η δανειακή υποχρέωση στην Τράπεζα Πειραιώς έχει εκχωρηθεί η διαχείριση της στην εταιρεία INTRUM HELLAS. Οι Λοιπές βραχυπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις αφορούν τραπεζικά δάνεια προς τράπεζα Πειραιώς €8.587χιλ , Τράπεζα Αττικής € 1.032χιλ και Alpha Bank € 510χιλ. Οι πληρωμές βάσει συμβάσεων που σχετίζονται με τα δάνεια, εξαιρουμένων των χρηματοδοτικών μισθώσεων, είναι οι εξής: Όμιλος Εταιρεία 31.12.2019 31.12.2018 31.12.2019 31.12.2018 13.144.768 12.418.543 13.144.768 12.418.543,00 42.333 1.748.404 42.333 1.748.404,00 127.000 0 127.000 0,00 1.966.500 0 1.966.500 0 15.280.602 14.166.947 15.280.602 14.166.947 Μέχρι 1 έτος Μεταξύ 1 και 2 ετών Μεταξύ 3 και 5 ετών Πάνω από 5 έτη Σύνολο Το σταθμισμένο επιτόκιο των δανείων για τον Όμιλο και την Εταιρία για το 2019 κυμάνθηκε στο 4,7% έναντι 4,7% την προηγούμενη χρήση. 6.9 Υποχρεώσεις χρηματοδοτικής μίσθωσης Στον πίνακα που ακολουθεί παρατίθεται ανάλυση των υποχρεώσεων που προκύπτουν από χρηματοδοτικές μισθώσεις: 81 ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε. ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ για την χρήση 2019 (1η Ιανουαρίου 2019 έως την 31η Δεκεμβρίου 2019) Όμιλος 31.12.2019 31.12.2018 Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις περιουσιακών στοιχείων με δικαίωμα χρήσης Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις περιουσιακών στοιχείων με δικαίωμα χρήσης Σύνολο Εταιρεία 31.12.2019 31.12.2018 164.697 404.785 164.697 404.785 227.748 4.797.948 227.748 4.797.948 392.445 5.202.733 392.445 5.202.733 Εντός της χρήσης 2019 πραγματοποιήθηκε πρόωρη εξαγορά και λήξη της σύμβαση χρηματοδοτικής μίσθωσης με αριθμ. 98071/21.01.2010. Συγκεκριμένα στις 20/05/2019 με το πρακτικό του Διοικητικού Συμβουλίου Νο. 731 αποφασίστηκε ότι η εταιρία θα ασκήσει το δικαίωμα εξαγοράς προ της λήξεως της μισθώσεως της σύμβασης χρηματοδοτικής μισθώσεως η οποία ήταν σε ισχύ με την συμβολαιογραφική πράξη υπ’ αριθ. 98.071/21.01.2010 και με την μετ’ έπειτα τροποποίηση που είχε λάβει χώρα με την συμβολαιογραφική πράξη υπ’ αριθ. 32556/04-03-2016. Την 04/07/2019 συνάφθηκε η υπ’ αριθ. 36426 συμβολαιογραφική πράξη με την οποία η εταιρία «ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ ΑΕΒΕ» έλαβε το δικαίωμα για την εξαγορά του ακινήτου προ λήξεως της μισθώσεως και τη λύση της σύμβασης χρηματοδοτικής μίσθωσης. Την 18/10/2019 η εταιρία άσκησε το προαναφερόμενο δικαίωμα της εξαγοράς. Για την ολοκλήρωση της παραπάνω συναλλαγής η εταιρεία σύναψε προσύμφωνο πώλησης του εν' λόγω ακινήτου. Μέχρι την ημερομηνία ολοκλήρωσης των οικονομικών καταστάσεων δεν είχε ολοκληρωθεί η πώληση του. Η διοίκηση της ΑΟΣ βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις ώστε να ολοκληρωθεί η συναλλαγή πώλησης ή / και να διευθετηθεί ο χρόνος και ο τρόπος αποπληρωμής των υποχρεώσεων της εταιρίας που πηγάζουν από την παραπάνω συναλλαγή συνολικού ποσού €2,840,000. Για τον λόγο αυτό οι σχετικές οφειλές περιλαμβάνονται στις βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις. Με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της εταιρείας No 744Α της 14/10/2019 γνωστοποίησε ότι το παραπάνω ακίνητο θα αναταξινομηθεί στο κονδύλι Επενδυτικά ακίνητα. Επί του εν λόγω ακινήτου δεν έχει συναφθεί συμφωνητικό εκμίσθωσης ή παραχώρησης για εκμετάλλευση σε τρίτο εκτός της επιχείρησης. Παράλληλα η εταιρεία εφαρμόζοντας το ΔΠΧΑ 16 προχώρησε σε αναγνώριση υποχρέωσης για τα περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης, ποσού ύψους € 392.455.(σημ. 5.3) 6.10 Υποχρεώσεις παροχών προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία Στον πίνακα που ακολουθεί παρατίθεται η ανάλυση της κίνησης των προβλέψεων που διενεργεί ο Όμιλος και η Εταιρία για παροχές στο προσωπικό κατά την συνταξιοδότηση του. 82 ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε. ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ για την χρήση 2019 (1η Ιανουαρίου 2019 έως την 31η Δεκεμβρίου 2019) Όμιλος 340.878 -5.833 2.963 13.922 6.016 727 358.671 -33.009 16.272 19.009 5.959 28.181 395.083 Υπόλοιπο υποχρέωσης 01.01.2018 Καταβληθείσες αποζημιώσεις Κόστος αποτέλεσμα διακανονισμών Κόστος τρέχουσας απασχόλησης χρήσεως 2018 Τόκος υποχρέωσης 2018 Αναλογιστική κέρδος (ζημιά) Υπόλοιπο υποχρέωσης 31.12.2018 Καταβληθείσες αποζημιώσεις Κόστος αποτέλεσμα διακανονισμών Κόστος τρέχουσας απασχόλησης χρήσεως 2019 Τόκος υποχρέωσης 2019 Αναλογιστική ζημιά Υπόλοιπο υποχρέωσης 31.12.2019 Εταιρεία 334.231 -5.833 2.963 12.429 6.016 727 350.532 -33.009 16.272 15.250 5.959 28.181 383.186 Την παρούσα χρήση αναγνωρίστηκε Αναλογιστική ζημία ύψους €28.181 που επιβάρυνέ τα Λοιπά Συνολικά έσοδα και την υποχρέωση παροχών προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία Η εκτίμηση των υποχρεώσεων παροχών στο προσωπικό κατά την συνταξιοδότηση υπολογίζεται από ανεξάρτητο πιστοποιημένο αναλογιστή με βάση σχετική μελέτη. Στον πίνακα που ακολουθεί παρατίθενται οι κύριες αναλογιστικές παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν για τον προσδιορισμό των αποτελεσμάτων της αναλογιστικής μελέτης κατά της τρέχουσα και την προηγούμενη χρήση. Υποθέσεις 31/12/2019 31/12/2018 Επιτόκιο 1,15% 1,70% Αύξηση Μισθών 2,00% 2,00% Πληθωρισμός 1,50% Πίνακες Υπηρεσίας 2,00% EVK 2000 Ποσοστό αποχωρήσεων (TurnOver) Ετη Προϋπηρεσίας Από 0 έως 1 έτος Από 1 έως 5 έτη Από 5 έως 10 έτη Από 10 έτη και άνω Ποσοστό 5% 4% 3% 1% 6.11 Λοιπές μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις Στον πίνακα που ακολουθεί παρατίθεται η ανάλυση των μακροπρόθεσμών υποχρεώσεων του Ομίλου και της Εταιρίας: 83 ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε. ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ για την χρήση 2019 (1η Ιανουαρίου 2019 έως την 31η Δεκεμβρίου 2019) Όμιλος 31.12.2019 Επιχορηγήσεις Παγίων 31.12.2019 31.12.2018 839.735 971.530 839.735 971.530 0 904.074 0 904.074 492.149 531.328 492.149 531.328 0 3.137.206 0 3.137.206 1.331.883 5.544.138 1.331.883 5.544.138 Μελλοντικά έσοδα από χρηματοδοτική μίσθωση Μη δουλευμένοι τόκοι μακροπρόθεσμων απαιτήσεων Λοιπές υποχρεώσεις Σύνολο Εταιρεία 31.12.2018 Οι επιχορηγήσεις παγίων αφορούν ποσά που έχουν ληφθεί σε προηγούμενες χρήσεις για επενδυτικούς σκοπούς. Το σχετικό ποσό αποσβένεται θετικά στα αποτελέσματα με βάση την ωφέλιμη ζωή του επιχορηγούμενου παγίου. Στην τρέχουσα και την προηγούμενη χρήση δεν λήφθηκαν νέες επιχορηγήσεις. Οι αποσβέσεις επιχορηγήσεων που αναγνωρίστηκαν στα αποτελέσματα χρήσεως ανήλθαν σε ποσό €131χιλ.. Τα μελλοντικά έσοδα από χρηματοδοτική μίσθωση αφορούν την απόσβεση του αποθεματικού που είχε αναγνωριστεί για το ακίνητο της Σίνδου όπου και διαγράφηκε με την διακοπή της σύμβασης (Βλ. 6.9) Οι μη δεδουλευμένοι τόκοι μακροπρόθεσμων απαιτήσεων αφορά το έσοδο που προκύπτει από την προεξόφληση των δόσεων Μακροπρόθεσμης απαίτησης. Οι ‘’Λοιπές υποχρεώσεις’’ περιλαμβάνουν την δανειακή υποχρέωση προς τη συνδεδεμένη Εταιρία «PROHUMAN ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΕΠΙΧΕΙΡΉΣΕΩΝ ΑΕ» η οποία μεταφέρθηκε στις βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις, σύμφωνα με την σύμβαση της. Για την εξασφάλιση του ανωτέρω μακροπρόθεσμου δανείου έχουν εγγραφεί προσημειώσεις υποθήκης επί των ακινήτων της Εταιρίας και ειδικότερα Β΄ Προσημείωση Υποθήκης ύψους € 6.300.000 υπέρ της Συνδεδεμένης Εταιρίας «PROHUMAN ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΕΠΙΧΕΙΡΉΣΕΩΝ ΑΕ» (σημείωση 2 περ΄.3γ) στο Οικόπεδο επί της οδού Ορφέως 115 - Βοτανικός – Αθήνα. 6.12 Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις Στον πίνακα που ακολουθεί παρατίθεται η ανάλυση των βραχυπρόθεσμών εμπορικών υποχρεώσεων του Ομίλου και της Εταιρίας: Όμιλος 31.12.2019 Προμηθευτές Εταιρεία 31.12.2018 31.12.2019 31.12.2018 4.533.120 4.179.591 2.431.396 2.878.426 Επιταγές πληρωτέες 345.200 665.961 345.200 665.961 Προκαταβολές πελατών 637.389 294.438 637.389 294.438 5.515.708 5.139.990 3.413.985 3.838.825 Σύνολο 6.13 Λοιπές Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις Στον πίνακα που ακολουθεί παρατίθεται η ανάλυση των λοιπών βραχυπρόθεσμών υποχρεώσεων του Ομίλου και της Εταιρίας: 84 ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε. ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ για την χρήση 2019 (1η Ιανουαρίου 2019 έως την 31η Δεκεμβρίου 2019) Όμιλος 31.12.2019 Εταιρεία 31.12.2018 31.12.2019 31.12.2018 Ασφαλιστικοί οργανισμοί και λοιπές εισφορές 582.868 624.131 579.334 619.791 Έξοδα χρήσεως δουλευμένα 435.240 588.708 435.240 588.708 3.168.698 706.794 3.233.854 385.152 452.338 2.928.957 706.067 3.233.854 164.046 452.338 Λοιπές υποχρεώσεις Λοιποί φόροι Λοιπές υποχρεώσεις από συνδεδεμένες Μερίσματα πληρωτέα Σύνολο 124.891 124.891 124.891 124.891 8.252.345 2.175.220 8.008.343 1.949.774 Στους ασφαλιστικούς οργανισμούς κατά κύριο μέρος περιλαμβάνει ρυθμισμένες οφειλές ύψους € 397χιλ. Στα έξοδα χρήσεως δουλευμένα περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων, πριμ σποροπαραγωγής €276χιλ. και €147χιλ που αφορούν διάφορα λειτουργικά έξοδα. Εντός της χρήσης 2019 πραγματοποιήθηκε πρόωρη εξαγορά και λήξη της σύμβαση χρηματοδοτικής μίσθωσης με αριθμ. 98071/21.01.2010. Συγκεκριμένα στις 20/05/2019 με το πρακτικό του Διοικητικού Συμβουλίου Νο. 731 αποφασίστηκε ότι η εταιρία θα ασκήσει το δικαίωμα εξαγοράς προ της λήξεως της μισθώσεως της σύμβασης χρηματοδοτικής μισθώσεως η οποία ήταν σε ισχύ με την συμβολαιογραφική πράξη υπ’ αριθ. 98.071/21.01.2010 και με την μετ’ έπειτα τροποποίηση που είχε λάβει χώρα με την συμβολαιογραφική πράξη υπ’ αριθ. 32556/04-03-2016. Την 04/07/2019 συνάφθηκε η υπ’ αριθ. 36426 συμβολαιογραφική πράξη με την οποία η εταιρία «ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ ΑΕΒΕ» έλαβε το δικαίωμα για την εξαγορά του ακινήτου προ λήξεως της μισθώσεως και τη λύση της σύμβασης χρηματοδοτικής μίσθωσης. Την 18/10/2019 η εταιρία άσκησε το προαναφερόμενο δικαίωμα της εξαγοράς. Για την ολοκλήρωση της παραπάνω συναλλαγής η εταιρεία σύναψε προσύμφωνο πώλησης του εν' λόγω ακινήτου. Μέχρι την ημερομηνία ολοκλήρωσης των οικονομικών καταστάσεων δεν είχε ολοκληρωθεί η πώληση του. Η διοίκηση της ΑΟΣ βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις ώστε να ολοκληρωθεί η συναλλαγή πώλησης ή / και να διευθετηθεί ο χρόνος και ο τρόπος αποπληρωμής των υποχρεώσεων της εταιρίας που πηγάζουν από την παραπάνω συναλλαγή συνολικού ποσού €2,840,000. Για τον λόγο αυτό οι σχετικές οφειλές περιλαμβάνονται στις βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις. Το λοιπό υπόλοιπο αφορά λοιπούς πιστωτές εκτός εμπορικών δραστηριοτήτων. Στους λοιπούς φόρους το κύριο μέρος περιλαμβάνει φόρους πληρωτέους που έχει ρυθμιστεί η πληρωμή τους ύψους €607χιλ. Οι ‘’Λοιπές υποχρεώσεις από συνδεδεμένες’’ περιλαμβάνουν την δανειακή υποχρέωση προς τη συνδεδεμένη Εταιρία «PROHUMAN ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΕΠΙΧΕΙΡΉΣΕΩΝ ΑΕ» η οποία μεταφέρθηκε στις βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις, σύμφωνα με την σύμβαση της. 6.14 Αναβαλλόμενη φορολογία Στον πίνακα που ακολουθεί παρατίθεται η μεταβολή των αναβαλλόμενων φόρων: Όμιλος 31.12.2019 Υπόλοιπο έναρξης: Εταιρεία 31.12.2018 31.12.2019 31.12.2018 272.643 300.051 0 0 Φόρος αποτελεσμάτων 0 -27.534 0 0 Φόρος ιδίων κεφαλαίων 261.262 126 250.000 0 Υπόλοιπο τέλους περιόδου 533.904 272.643 250.000 0 85 ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε. ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ για την χρήση 2019 (1η Ιανουαρίου 2019 έως την 31η Δεκεμβρίου 2019) Ο αναβαλλόμενος φόρος για την δραστηριότητα της μητρικής Εταιρίας υπολογίζεται με συντελεστή 24% (28% την προηγούμενη χρήση). Για την δραστηριότητα στην Τουρκία έχει υπολογιστεί με συντελεστή 22% (22% την προηγούμενη χρήση). Για την δραστηριότητα στην Βουλγαρία έχει υπολογιστεί με συντελεστή 10% (10% την προηγούμενη χρήση). H συνολική μεταβολή στον αναβαλλόμενο φόρο εισοδήματος αναλύεται κατωτέρω. Η ανάλυση του φόρου εισοδήματος που καταχωρήθηκε στην κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσεως παρατίθεται στον πίνακα που ακολουθεί: Όμιλος 31.12.2019 Υπόλοιπο έναρξης: Εταιρεία 31.12.2018 31.12.2019 31.12.2018 272.643 300.051 0 0 Φόρος αποτελεσμάτων 0 -27.534 0 0 Φόρος ιδίων κεφαλαίων 261.262 126 250.000 0 Υπόλοιπο τέλους περιόδου 533.904 272.643 250.000 0 Οι υπολογισμένες αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις της μητρικής εταιρείας ανέρχονται σε ποσό € 407.000 χιλ. Η διοίκηση της εταιρείας περιόρισε το ποσό και έκρινε ως ανακτήσιμο από μελλοντικά φορολογητέα κέρδη το ποσό των €250.000 Η συμφωνία μεταξύ του εταιρικού φορολογικού συντελεστή και του πραγματικού φόρου που αναγνωρίστηκε στην κατάσταση αποτελεσμάτων παρατίθεται στον πίνακα που ακολουθεί: ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2019 ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31.12.2018 31.12.2019 31.12.2018 Φόρος εισοδήματος στα αποτελέσματα Τρέχων φόρος 0 Αναβαλλόμενος φόρος 288.148 Αναστροφή πρόβλεψης φόρου Λοιποί φόροι 0 0 0 50.641 250.000 - 300.000 - 300.000 - - 1.669.376 - 1.669.376 588.148 1.720.017 550.000 1.669.376 6.15 Πληροφόρηση κατά λειτουργικό τομέα Ο Όμιλος δραστηριοποιείται μόνο σε ένα τομέα, αυτόν της πώλησης σπόρων. Η κατανομή των πωλήσεων και του κόστους πωληθέντων αναλύεται κατά γεωγραφική περιοχή και έχουν ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ ΕΛΛΑΔΑ ΧΩΡΕΣ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΛΟΙΠΕΣ ΧΩΡΕΣ ΣΥΝΟΛΟ 1/1-31/12/2019 1/1-31/12/2018 1/1-31/12/2019 1/1-31/12/2018 1/1-31/12/2019 1/1-31/12/2018 1/1-31/12/2019 1/1-31/12/2018 Κύκλος εργασιών 9.602.286 9.396.027 671.056 736.389 4.220.905 2.442.408 14.494.247 12.574.824 Κόστος πωληθέντων -5.705.358 -5.124.760 -517.781 -456.282 -3.065.269 -1.920.948 -9.288.408 -7.501.989 Μικτό κέρδος 3.896.928 4.271.267 153.275 280.107 1.155.636 521.460 5.205.839 5.072.835 ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΛΛΑΔΑ ΧΩΡΕΣ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΛΟΙΠΕΣ ΧΩΡΕΣ ΣΥΝΟΛΟ 1/1-31/12/2019 1/1-31/12/2018 1/1-31/12/2019 1/1-31/12/2018 1/1-31/12/2019 1/1-31/12/2018 1/1-31/12/2019 1/1-31/12/2018 Κύκλος εργασιών 9.602.286 9.396.027 603.258 648.610 2.340.394 1.597.713 12.545.938 11.642.350 Κόστος πωληθέντων -5.705.358 -5.124.760 -448.941 -434.659 -1.943.997 -1.499.927 -8.098.296 -7.059.347 Μικτό κέρδος 3.896.928 4.271.268 154.317 213.950 396.397 97.785 4.447.642 4.583.003 Η κατανομή των στοιχείων του ενεργητικού και παθητικού αναλύεται κατά γεωγραφική περιοχή και έχουν ως εξής: 86 ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε. ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ για την χρήση 2019 (1η Ιανουαρίου 2019 έως την 31η Δεκεμβρίου 2019) ΕΛΛΑΔΑ 1/11/131/12/2019 31/12/2018 Ενεργητικό 34.579.392 37.800.773 Παθητικό 29.110.443 31.652.950 Αποσβέσεις χρήσης 772.625 Προσθήκες παγίων χρήσης 426.279 ΧΩΡΕΣ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 1/11/131/12/2019 31/12/2018 903.349 1.390.741 3.019.153 2.868.561 59391 64785 ΟΜΙΛΟΣ ΛΟΙΠΕΣ ΧΩΡΕΣ 1/11/131/12/2019 31/12/2018 2.745.762 1.556.471 4.119.081 3.374.184 922 1855 AΠΑΛΟΙΦΕΣ 1/11/131/12/2019 31/12/2018 -3.199.852 -4.199.922 -4.780.611 -4.707.996 0 0 ΣΥΝΟΛΟ 1/131/12/2019 1/1-31/12/2018 35.028.650 36.548.063 31.468.066 33.187.699 832.938 492.919 6.16 Παροχές σε εργαζομένους Στον πίνακα που ακολουθεί παρατίθεται η ανάλυση των παροχών σε εργαζόμενους που αναγνωρίστηκε ως έξοδα στα αποτελέσματα χρήσης: Μισθοί και ημερομίσθια Κοινωνικές επιβαρύνσεις και βοηθήματα Λοιπές παροχές σε εργαζόμενους Σύνολο Όμιλος Εταιρεία 31.12.2019 31.12.2018 31.12.2019 31.12.2018 2.413.090 2.273.397 2.306.939 2.056.321 603.167 496.503 553.879 496.503 133.103 152.507 133.103 152.507 3.149.360 2.922.408 2.993.921 2.705.331 Ο αριθμός του απασχολούμενου προσωπικού αναλύεται: Μισθωτοί και ημερομίσθιοι Όμιλος Εταιρεία 31.12.2019 31.12.2018 31.12.2019 31.12.2018 152 141 128 121 87 ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε. ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ για την χρήση 2019 (1η Ιανουαρίου 2019 έως την 31η Δεκεμβρίου 2019) 6.17 Λειτουργικά έξοδα Στον πίνακα που ακολουθεί παρατίθεται η κατανομή των λειτουργικών δαπανών κατ’ είδος του Ομίλου και της Εταιρίας στα κέντρα κόστους με βάση το κοστολογικό σύστημα που υιοθετεί ο Όμιλος: Ό μιλος Παροχές σε εργαζομένους Αμοιβές τρίτων Λοιπές παροχές τρίτων Λειτουργικά ενοίκια μίσθωσης Ασφάλιστρα Έξοδα συντήρησης - επισκεύη παγίου Έξοδα μεταφοράς προϊόντων Έξοδα ταξιδιών Διαφήμιση Τέλη πιστοποίησης προϊόντων Διάφορα έξοδα Κόστος αποθεμάτων αναγνωρισμένα ως έξοδα Αποσβέσεις ενσώματων παγίων Μ είον: αποσβέσεις επιχορήγησης παγίων Σύνολο Κόστος πωληθέντων 1.307.778 271.398 205.601 43.324 34.756 130.612 891 32.816 101.061 70.673 548.140 6.016.587 8.763.636 656.567 -131.795 9.288.408 31/12/2019 Έξοδα Έξοδα διοίκησης ερευνών 724.153 198.370 424.733 21.261 130.536 85.861 95.593 5.978 18.913 617 38.058 1.585 1.042 41.219 35.396 21.554 8.485 215 110.143 0 210.815 111.444 0 0 1.797.867 488.103 177.935 49.692 0 0 1.975.802 537.795 Έξοδα διάθεσης Σύνολο 1.018.579 3.248.881 157.819 875.211 9.259 431.257 20.837 165.731 88.066 142.351 7.107 177.362 195.833 238.985 160.164 249.931 338.772 448.533 11.827 192.643 324.394 1.194.792 0 6.016.587 2.332.657 13.382.262 125.395 1.009.590 0 -131.795 2.458.052 14.260.057 Κόστος πωληθέντων 1.089.105 271.396 182.638 42.333 23.853 71.199 908 33.099 209.392 99.465 414.026 4.561.025 6.998.438 503.551 0 7.501.989 31/12/2018 Έξοδα Έξοδα διοίκησης ερευνών 651.717 183.083 224.987 35.018 129.255 7 110.319 8.752 48.159 427 22.600 2.700 8.906 0 34.384 40.741 34.375 2.499 88.846 0 151.879 5.046 0 0 1.505.428 278.274 195.292 81.618 0 0 1.700.720 359.892 Έξοδα διάθεσης Σύνολο 998.502 2.922.408 128.859 660.259 7.634 319.535 101.481 262.884 67.331 139.770 1.190 97.689 247.933 257.748 194.876 303.100 123.529 369.794 15.161 203.472 346.670 917.621 0 4.561.025 2.233.166 11.015.306 200.279 980.741 0 0 2.433.446 11.996.047 Ό μιλος Παροχές σε εργαζομένους Αμοιβές τρίτων Λοιπές παροχές τρίτων Λειτουργικά ενοίκια μίσθωσης Ασφάλιστρα Έξοδα συντήρησης - επισκεύη παγίου Έξοδα μεταφοράς προϊόντων Έξοδα ταξιδιών Διαφήμιση Τέλη πιστοποίησης προϊόντων Διάφορα έξοδα Κόστος αποθεμάτων αναγνωρισμένα ως έξοδα Αποσβέσεις ενσώματων παγίων Μ είον: αποσβέσεις επιχορήγησης παγίων Σύνολο 88 ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε. ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ για την χρήση 2019 (1η Ιανουαρίου 2019 έως την 31η Δεκεμβρίου 2019) Εταιρεία Παροχές σε εργαζομένους Αμοιβές τρίτων Λοιπές παροχές τρίτων Λειτουργικά ενοίκια μίσθωσης Ασφάλιστρα Έξοδα συντήρησης - επισκεύη παγίου Έξοδα μεταφοράς προϊόντων Έξοδα ταξιδιών Διαφήμιση Τέλη πιστοποίησης προϊόντων Διάφορα έξοδα Κόστος αποθεμάτων αναγνωρισμένα ως έξοδα Αποσβέσεις ενσώματων παγίων Μ είον: αποσβέσεις επιχορήγησης παγίων Σύνολο Κόστος πωληθέντων 1.307.778 271.398 205.601 43.324 34.756 130.612 891 32.816 101.061 70.673 542.608 4.826.474 7.567.991 662.099 -131.795 8.098.295 Εταιρεία Παροχές σε εργαζομένους Αμοιβές τρίτων Λοιπές παροχές τρίτων Λειτουργικά ενοίκια μίσθωσης Ασφάλιστρα Έξοδα συντήρησης - επισκεύη παγίου Έξοδα μεταφοράς προϊόντων Έξοδα ταξιδιών Διαφήμιση Τέλη πιστοποίησης προϊόντων Διάφορα έξοδα Κόστος αποθεμάτων αναγνωρισμένα ως έξοδα Αποσβέσεις ενσώματων παγίων Μ είον: αποσβέσεις επιχορήγησης παγίων Σύνολο Κόστος πωληθέντων 1.089.105 271.396 182.638 42.333 23.853 71.199 908 33.099 209.392 99.465 414.026 4.118.383 6.555.796 503.551 0 7.059.347 31/12/2019 Έξοδα Έξοδα διοίκησης ερευνών 640.405 40.478 407.577 14.091 130.536 40 93.122 5.978 18.913 617 38.058 1.585 1.042 65 35.396 21.554 8.485 215 110.143 0 80.742 4.604 0 0 1.564.419 89.225 176.874 5.844 0 0 1.741.293 95.069 Έξοδα διάθεσης Σύνολο 1.005.568 2.994.230 157.819 850.885 9.259 345.435 20.837 163.260 88.066 142.351 7.107 177.362 195.833 197.830 158.875 248.641 326.514 436.275 11.827 192.643 117.626 745.580 0 4.826.474 2.099.331 11.320.966 121.047 965.865 0 -131.795 2.220.378 12.155.035 31/12/2018 Έξοδα Έξοδα διοίκησης ερευνών 610.055 38.823 224.987 35.018 129.255 7 110.319 8.752 48.159 427 22.600 2.700 1.488 0 34.384 17.004 34.375 2.499 88.846 0 74.790 5.046 Έξοδα διάθεσης 967.348 128.859 7.634 101.481 67.331 1.190 243.766 188.019 123.529 15.161 264.341 1.379.258 194.703 0 1.573.960 110.277 22.227 0 132.504 Σύνολο 2.705.331 660.259 319.535 262.884 139.770 97.689 246.162 272.506 369.794 203.472 758.202 4.118.383 2.108.658 10.153.989 199.948 920.429 0 0 2.308.606 11.074.418 6.18 Λοιπά έσοδα – έξοδα & Απομειώσεις Στον πίνακα που ακολουθεί παρατίθεται η ανάλυση των λοιπών εσόδων και εξόδων του Ομίλου και της Εταιρίας: Ό μιλος Λοιπά έσοδα υποστηρικτικών υπηρεσιών Επιχορηγήσεις Προβλεψη αποζημείωσης προσωπικού Εσοδα υπεραξίας ακινήτου Εκτακτα έξοδα Εκτακτα έσοδα Λοιπά έσοδα/(έξοδα) Σύνολο 31.12.2019 64.146 0 -31.522 41.094 -254.762 295.705 0 114.662 89 31.12.2018 59.290 1.381 0 82.189 -491.571 154.701 73.517 -120.495 Εταιρεία 31.12.2019 60.546 0 -31.522 41.094 -197.934 94.708 0 -33.108 31.12.2018 59.290 1.381 0 82.189 -491.571 143.929 65.053 -139.731 ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε. ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ για την χρήση 2019 (1η Ιανουαρίου 2019 έως την 31η Δεκεμβρίου 2019) Τα λοιπά έκτακτα έσοδα στην τρέχουσα χρήση είναι αυξημένα καθώς περιλαμβάνουν την επίδραση της αγοράς του ακινήτου που βρισκόταν υπό χρηματοδοτική μίσθωση. Στον πίνακα που ακολουθεί παρατίθεταί η ανάλυση των απομειώσεων που έγιναν στα περιουσιακά στοιχεία του Ομίλου και της Εταιρίας κατά την τρέχουσα και προηγούμενη χρήση: Ό μιλος Εταιρεία 31.12.2019 31.12.2018 31.12.2019 31.12.2018 -247.157 0 3.152.998 -510.000 -1.269.748 -350.000 776.093 -132.739 0 0 -156.941 -660.390 -70.000 -1.020.070 -247.157 0 3.152.998 -210.000 -1.269.748 -1.700.000 -273.907 -132.739 -340.741 0 0 -660.390 -650.000 -1.783.870 Καταστροφές ακατάλληλων αποθεμάτων Πρόβλεψεις απομείωσης συμμετοχών Κέρδη από sale and lease back Πρόβλεψεις υποτίμησης αποθεμάτων Eπανεκτίμηση επενδυτικών ακινήτων Προβλέψεις επισφαλών απαιτήσεων Σύνολο Στην τρέχουσα χρήση αναγνωρίστηκαν ζημιές από καταστροφή ακατάλληλων αποθεμάτων στην μητρική €247χιλ. και στον ¨Ομιλο € 547χιλ.. Στην τρέχουσα χρήση αναγνωρίστηκαν κέρδη από sale and lease back ύψους €3.152χιλ. βλ σημείωση 6.9. Η συνολική επιβάρυνση για προβλέψεις και καταστροφές αποθεμάτων στην τρέχουσα χρήση ανήλθαν σε ποσό €210.000 έναντι ποσού €132.739 την προηγούμενη χρήση. Επιπλέον αναγνωρίστηκαν ζημιές απομείωσης περιουσιακών στοιχείων ποσού €1.269.748 έναντι ποσού €660.930 την προηγούμενη χρήση που αφορούσε κατά κύριο λόγο το επενδυτικό ακίνητο της Ορφέως. Στην τρέχουσα χρήση αναγνωρίστηκαν επιπλέον προβλέψεις για ζημιές απομείωσης έναντι επισφαλών απαιτήσεων ποσού € 1.700χιλ όπου αφορούν €1.000χιλ την θυγατρική στην Βουλγαρία €350χιλ την θυγατρική στην Τουρκία και € 350χιλ . λοιπές επισφαλείς απαιτήσεις. 6.19 Χρηματοοικονομικό κόστος Στον πίνακα που ακολουθεί παρατίθεται η ανάλυση των χρηματοοικονομικών εσόδων και εξόδων του Ομίλου και της Εταιρίας: Όμιλος Εταιρεία Χρηματοοικονομικά έσοδα Έσοδα τόκων Λοιπά Συναλλαγματικές διαφορές (πιστωτικές) Σύνολο 31.12.2019 150 0 361.469 361.619 Χρηματοοικονομικά έξοδα Τόκοι τραπεζικών δανείων Χρηματοδοτικές Μισθώσεις Λοιπά Συναλλαγματικές διαφορές (χρεωστικές) Σύνολο Όμιλος 31.12.2019 31.12.2018 1.237.395 769.613 0 19.410 120.265 55.713 644.280 1.634.114 2.001.939 2.478.851 Εταιρεία 31.12.2019 31.12.2018 1.237.395 769.613 0 19.410 36.490 34.849 44.941 94.010 1.318.825 917.883 Χρηματοοικονομικό κόστος (καθαρό) -1.640.320 -1.284.581 90 31.12.2018 11.279 35 645.601 656.915 -1.821.936 31.12.2019 141 0 34.103 34.244 31.12.2018 122 35 8.931 9.088 -908.795 ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε. ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ για την χρήση 2019 (1η Ιανουαρίου 2019 έως την 31η Δεκεμβρίου 2019) Οι χρηματοοικονομική επιβάρυνση για τόκους δανείων είναι μειωμένη κατά την τρέχουσα χρήση καθώς μειώθηκε το κόστος δανεισμού με δανίστρεια τράπεζα κατά την τρέχουσα χρήση. Οι επιβαρύνσεις έξοδα που προκύπτουν από συναλλαγματικές διαφορές αφορούν ανοικτά υπόλοιπα πελατών και προμηθευτών σε νόμισμα πέραν του ευρώ. Η επιβάρυνση είναι ιδιαίτερα υψηλή στην Τουρκία λόγω των πιέσεων που δέχεται το τοπικό νόμισμα τόσο κατά την τρέχουσα όσο και την προηγούμενη χρήση. 6.20 Αγορά ιδίων μετοχών Η Εταιρία δεν προέβη σε αγορές ή πωλήσεις ιδίων μετοχών στη περίοδο 1.1-31.12.2019. Η Εταιρία κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019 κατείχε συνολικά 112.901 ίδιες μετοχές αξίας κτήσης € 259.495, και αντιστοιχούν σε ποσοστό 0,28% του μετοχικού κεφαλαίου. 6.21 Κέρδη/ζημιές ανά μετοχή Οι βασικές ζημιές ανά μετοχή για τον Όμιλο και την Εταιρία έχουν ως εξής : Όμιλος Εταιρεία 1/1-31/12/2019 1/1-31/12/2018 1/1-31/12/2019 1/1-31/12/2018 Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα χρήσης Σταθμισμένος αριθμός μετοχών σε κυκλοφορία 200.219 -654.505 -678.875 -595.088 28.325.367 28.325.367 28.325.367 28.325.367 0,0071 -0,0231 -0,0240 -0,0210 Βασικά κέρδη/Ζημιές ανά μετοχή (ευρώ/μετοχή) 6.22 Συναλλαγές με συνδεδεμένα μέρη Στον πίνακα που ακολουθεί παρατίθενται οι συναλλαγές και τα υπόλοιπα με συνδεδεμένα μέρη σε επίπεδο Ομίλου και Εταιρίας: 91 ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε. ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ για την χρήση 2019 (1η Ιανουαρίου 2019 έως την 31η Δεκεμβρίου 2019) Συνδεδεμένα μέρη Θυγατρικές Εταιρείες GOLDEN WEST SEED TOHUMCULUK GOLDEN WEST SEED BULGARIA LTD HAS MS MEΠΕ Σύνολο Όμιλος και Εταιρεία Συνδεδεμένα μέρη PROHUMAN ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΕΠΙΧ/ΣΕΩΝ ΑΕ Λοιπά συνδεδεμένα μέρη Σύνολο Ενδοεταιρικές Συναλλαγές Μητρική εταιρεία Μητρική εταιρεία Μητρική εταιρεία Ενδοεταιρικές Συναλλαγές Μητρική εταιρεία Μητρική εταιρεία Απαιτήσεις Μητρικής 31.12.2019 31.12.2018 3.650.530 1.502.411 2.480 5.155.421 3.250.672 1.361.391 17.714 4.629.777 Απαιτήσεις Μητρικής 31.12.2019 31.12.2018 0 0 182.660 244.528 182.660 244.528 Υποχρεώσεις Μητρικής 31.12.2019 31.12.2018 163.407 169.435 4.464 337.306 40.748 3.551 0 44.299 Υποχρεώσεις Μητρικής 31.12.2019 31.12.2018 3.233.854 3.137.206 0 0 3.233.854 3.137.206 Μέλη ΔΣ Απαιτήσεις από μέλη Διοικητικού Συμβουλίου και Διευθυντών Σύνολο Συνδεδεμένα μέρη Θυγατρικές Εταιρείες GOLDEN WEST SEED TOHUMCULUK GOLDEN WEST SEED BULGARIA LTD HAS MS ΜΕΠΕ Σύνολο Τόκοι χρήσεως PROHUMAN ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΕΠΙΧ/ΣΕΩΝ ΑΕ Μητρική εταιρεία Ενδοεταιρικές Συναλλαγές Μητρική εταιρεία Μητρική εταιρεία Μητρική εταιρεία 125.764 125.764 134.847 134.847 Αγορές Μητρικής 31.12.2019 31.12.2018 0 135.601 3.600 139.201 114.081 9.119 269.311 0 278.430 115.727 Εταιρεία 31.12.2019 31.12.2018 168.000 114.313 168.000 114.313 Αμοιβές μελών ΔΣ & Διευθυντών Σύνολο 0 0 Πωλήσεις Μητρικής 31.12.2019 31.12.2018 1.091.122 450.322 0 1.541.444 485.289 152.257 0 637.546 Όμιλος 31.12.2019 31.12.2018 168.000 0 168.000 0 6.23 Ανέλεγκτες φορολογικά χρήσεις Η Εταιρία δεν έχει ελεγχθεί από τις φορολογικές αρχές για τις χρήσεις 2013-2018 καθώς και για την τρέχουσα. Οι φορολογικές δηλώσεις των χρήσεων 2013-2015 & 2017-2018 έχουν ελεγχθεί από Ορκωτό Ελεγκτή σύμφωνα με τη φορολογική νομοθεσία όπως ισχύει και ο Ορκωτός Ελεγκτής έχει εκδώσει Εκθέσεις Φορολογικής Συμμόρφωσης χωρίς Επιφύλαξη. Για την τρέχουσα χρήση 2019 είναι σε εξέλιξη ο φορολογικός έλεγχος της μητρικής Εταιρίας. Η διοίκηση εκτιμά ότι δεν αναμένεται να προκύψουν ουσιώδεις φορολογικές υποχρεώσεις πέραν αυτών που καταχωρήθηκαν στις οικονομικές καταστάσεις. Για το λόγο αυτό η εταιρία στην τρέχουσα χρήση προχώρησε σε μερική αναστροφή προηγούμενων σχηματισθεισών προβλέψεων. Το ποσό €300.000 της αναστροφής περιλαμβάνεται στο κονδύλι Φόρος Εισοδήματος της Κατάστασης Αποτελεσμάτων Χρήσης. Μετά την ανωτέρω αναστροφή το σωρευμένο ποσό για τις ανέλεγκτες φορολογικά χρήσεις και λοιπούς έκτακτους φορολογικούς κινδύνους ανέρχεται σε € 300.000 και παραμένουν για λόγους συντηρητικότητας. 6.24 Υφιστάμενα εμπράγματα βάρη Επί των ακινήτων στοιχείων της μητρικής Εταιρίας έχουν εγγραφεί προσημειώσεις υποθήκης ποσού € 38.410.000,00. για εξασφάλιση τραπεζικών δανειακών και λοιπών δανειακών υποχρεώσεων και αναφερόμαστε αναλυτικά στις σημειώσεις 6.1 και 6.2. 92 ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε. ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ για την χρήση 2019 (1η Ιανουαρίου 2019 έως την 31η Δεκεμβρίου 2019) 6.25 Ενδεχόμενες υποχρεώσεις Δεν υπάρχουν επιδικίες ή υπό διαιτησία διαφορές δικαστικών ή διοικητικών οργάνων εναντίον του Ομίλου ή της Εταιρίας που να επηρεάζουν ουσιωδώς την οικονομική θέση τους. 6.26 Μεταγενέστερα γεγονότα Σε ότι αφορά την συναλλαγή που αναφέρεται αναλυτικά στις παραγράφους 6.1 & 6.9 μέχρι την ημερομηνία ολοκλήρωσης των οικονομικών καταστάσεων δεν είχε ολοκληρωθεί η πώληση του ακινήτου. Η διοίκηση της ΑΟΣ βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις ώστε να ολοκληρωθεί η συναλλαγή πώλησης ή / και να διευθετηθεί ο χρόνος και ο τρόπος αποπληρωμής των υποχρεώσεων της εταιρίας που πηγάζουν από την παραπάνω συναλλαγή. Για τον λόγο αυτό οι σχετικές οφειλές περιλαμβάνονται στις βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις. Πέραν του ανωτέρω, δεν υπάρχουν μεταγενέστερα των Οικονομικών Καταστάσεων γεγονότα , τα οποία να αφορούν είτε τον Όμιλο είτε την Εταιρία, και αναμένεται να επηρεάσουν την οικονομική θέση της Εταιρίας και του Ομίλου και να χρήζουν αναφορά σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (ΔΠΧΑ). Αθήνα, 29 Μαΐου 2020 Ο Πρόεδρος του Δ.Σ. και Διευθύνων Σύμβουλος Το μέλος του Δ.Σ. ΣΠΥΡΙΔΩΝ ΣΠΥΡΟΥ Α.Δ.Τ. ΑΜ 555970 ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΠΟΣΙΝΑΚΗΣ Α.Δ.Τ. ΑΚ 602116 Ο Οικονομικός Διευθυντής Ο Προϊστάμενος Λογιστηρίου ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΡΕΝΤΖΟΣ ΑΓΛΑΙΑ ΑΛΕΞΙΑΔΟΥ Α.Δ.Τ ΑΑ016900 Α.Δ.Τ. Χ 626730 Αρ.Αδ. 0099009 93 ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε. ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ για την χρήση 2019 (1η Ιανουαρίου 2019 έως την 31η Δεκεμβρίου 2019) 7. Στοιχεία και Πληροφορίες ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε. ΑΡ.Μ.Α.Ε. 15417/06/Β/87/14 - ΑΡ.ΓΕΝ.ΕΜΠΟΡΙΚΟΥ ΜΗΤΡΩΟΥ 405401000 ΕΔΡA: ΜΑΡΚΟΝΙ 5, 122 42 ΑΙΓΑΛΕΩ ΣΤΟΙΧΕΙΑ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ από 1 η Ιανουαρίου 2019 έως 31 η Δεκεμβρίου 2019 Σύμφωνα με την Απόφαση 4/507/28.04.2009 του Διοικητικού Συμβουλίου της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς Τα παρακάτω στοιχεία και πληροφορίες, που προκύπτουν από τις οικονομικές καταστάσεις, στοχεύουν σε μία γενική ενημέρωση για την οικονομική κατάσταση και τα αποτελέσματα του Ομίλου και της Εταιρείας ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε.. Συνιστούμε επομένως στον αναγνώστη, πριν προβεί σε οποιαδήποτε είδους επενδυτική επιλογή ή άλλη συναλλαγή με τον εκδότη, να ανατρέξει στην διεύθυνση διαδικτύου του εκδότη, όπου αναρτώνται οι οικονομικές καταστάσεις καθώς και η έκθεση επισκόπησης του ορκωτού ελεγκτή λογιστή όποτε αυτή απαιτείται. Διεύθυνση διαδικτύου Ημερομηνία έγκρισης από το Διοικητικό Συμβούλιο των ετήσιων οικ/κών κατ/σεων Nόμιμος ελεκτής Ελεγκτική εταιρεία Τύπος έκθεσης ελέγχου ΣΥΝΘΕΣΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΣΠΥΡΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος - Εκτελεστικό μέλος ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΠΟΣΙΝΑΚΗΣ Εκτελεστικό μέλος ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΕΥΘΥΜΙΑΔΗΣ Ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος ΠΛΑΤΩΝ ΝΙΑΔΗΣ Ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Εκτελεστικό μέλος www.spirou.gr 29 Μαίου 2020 Μαρίνα Χρυσανθοπούλου (Α.Μ. Σ.Ο.Ε.Λ. 15281) GRANT THORNTON A.E. (Α.Μ. Σ.Ο.Ε.Λ 127) Με θέμα έμφασης ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΣΗΣ (ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΚΑΙ ΜΗ Ποσά εκφρασμένα σε Ευρώ) ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 31.12.2019 31.12.2018 31.12.2019 ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ Ιδιοχρησιμοποιούμενα ενσώματα πάγια στοιχεία Επενδύσεις σε ακίνητα Λοιπά μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία Αποθέματα Απαιτήσεις από πελάτες Ταμειακά διαθέσιμα Λοιπά κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία ΣΥΝΟΛΟ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ ΙΔΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ 6.648.559 11.306.992 2.488.742 9.731.293 3.816.606 242.137 794.321 35.028.650 11.101.079 9.533.841 1.844.612 10.090.674 3.095.308 278.858 603.691 36.548.063 6.314.591 11.306.992 2.224.561 7.884.674 6.162.117 181.898 504.560 34.579.392 Μετοχικό Κεφάλαιο Λοιπά στοιχεία Ιδίων Κεφαλαίων Σύνολο ιδίων κεφαλαίων ιδιοκτητών μητρικής (α) Δικαιώματα Μειοψηφίας (β) Σύνολο ιδίων κεφαλαίων (γ) = (α) + (β) Προβλέψεις/ Λοιπές μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις Βραχυπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις Λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις Σύνολο υποχρεώσεων (δ) ΣΥΝΟΛΟ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ (γ) + (δ) 8.531.480 -4.972.172 3.559.308 1.276 3.560.584 4.390.548 13.144.768 13.932.750 31.468.066 35.028.650 8.531.480 -5.167.947 3.363.533 -3.168 3.360.365 13.049.161 12.418.543 7.719.994 33.187.699 36.548.063 8.531.480 -3.062.532 5.468.948 0 5.468.948 4.378.651 13.144.768 11.587.024 29.110.443 34.579.392 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ (ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΚΑΙ ΜΗ Ποσά εκφρασμένα σε Ευρώ) ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Σύνολο ιδίων κεφαλαίων έναρξης περιόδου (1.1.2019 και 1.1.2018 αντίστοιχα) Αλλαγή λογιστικών πολιτικών Συγκ/τικά συνολικά έσοδα/(έξοδα) μετά από φόρους (συνεχιζ/μενες δραστ/τητες) Σύνολο ιδίων κεφαλαίων λήξης περιόδου (31.12.2019 και 31.12.2018 αντίστοιχα) 31.12.2019 3.360.364 0 200.220 3.560.584 31.12.2018 3.761.364 -107.000 -294.000 3.360.364 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΑΜΕΙΑΚΩΝ ΡΟΩΝ (ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΚΑΙ ΜΗ Ποσά εκφρασμένα σε Ευρώ) ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑ 01.01-31.12.2019 01.01-31.12.2018 01.01-31.12.2019 01.01-31.12.2018 ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31.12.2018 10.761.411 9.533.841 4.005.500 8.615.801 4.238.726 247.712 397.782 37.800.773 Λειτουργικές δραστηριότητες Κέρδη(Ζημίες) προ φόρων (συνεχιζόμενες δραστηριότητες) Πλέον / Μείον προσαρμογές για : Αποσβέσεις Προβλέψεις Συναλλαγματικές διαφορές Ζημιά απομείωσης στοιχείων ενεργητικού Πιστωτικοί τόκοι και συναφή έσοδα Χρεωστικοί τόκοι και συναφή έξοδα Πλέον-μείον προσαρμογές για μεταβολές λογ/σμών κεφαλαίου κίνησης ή που 8.531.480 σχετίζονται με τις λειτ/κές δραστ/τητες: -2.383.657 6.147.824 Μείωση / (αύξηση) αποθεμάτων 0 Μείωση / (αύξηση) απαιτήσεων 6.147.824 (Μείωση) / αύξηση υποχρεώσεων (πλην δανειακών) 13.041.023 Μείον: 12.418.543 Χρεωστικοί τόκοι και συναφή έξοδα καταβεβλημένα 6.193.384 Καταβεβλημένοι φόροι 31.652.950 Σύνολο εισροών / (εκροών) από λειτουργικές δραστηριότητες (α) 37.800.773 Επενδυτικές δραστηριότητες -515.374 -2.383.723 -1.200.694 -2.264.465 854.841 7.361 96.249 2.135.979 -14.684 1.314.665 832.938 153.817 222.929 1.001.131 -25.269 957.251 788.680 4.828 0 3.184.936 -141 1.273.884 772.625 570.006 0 1.001.131 -9.088 917.883 446.819 -1.565.293 -110.015 -1.010.045 432.440 -424.159 521.127 -1.681.229 -353.546 -816.942 167.508 -598.155 -1.314.665 0 1.335.882 -831.724 1.670.571 596.158 -1.273.884 0 1.263.961 -810.860 1.670.571 600.215 -202.777 141 0 22.379 -492.918 20.245 0 6.685 -120.421 141 -18.000 850 -426.279 9.088 0 6.685 Πληρωμές για αγορά ενσώματων και άϋλων παγίων στοιχείων Τόκοι εισπραχθέντες Aγορά θυγατρικής Εισπράξεις από πώληση παγίων ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31.12.2019 6.147.824 0 -678.875 5.468.949 31.12.2018 6.850.638 -107.000 -595.815 6.147.824 Σύνολο εισροών / (εκροών) από επενδυτικές δραστηριότητες (β) Χρηματοδοτικές δραστηριότητες Εισπράξεις/(εξοφλήσεις) από εκδοθέντα / αναληφθέντα δάνεια Εξοφλήσεις υποχρεώσεων από χρηματοδοτικές μισθώσεις (χρεολύσια) Σύνολο εισροών / (εκροών) χρηματοδοτικές δραστηριότητες (γ) Καθαρή αύξηση / (μείωση) στααπό ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα περιόδου -180.258 -465.989 -137.430 -410.506 1.113.654 -2.306.000 -1.192.346 -239.209 -76.266 -315.475 1.113.654 -2.306.000 -1.192.346 -239.209 -76.266 -315.475 -36.721 278.858 242.137 -185.305 464.164 278.858 -65.815 247.712 181.897 -125.766 373.477 247.712 (α) + (β) + (γ) Ταμιακά διαθέσιμα και ισοδύναμα έναρξης περιόδου Ταμιακά διαθέσιμα και ισοδύναμα λήξης περιόδου ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΣΥΝΟΛΙΚΩΝ ΕΣΟΔΩΝ (ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΚΑΙ ΜΗ Ποσά εκφρασμένα σε Ευρώ) Κύκλος εργασίων Μικτά κέρδη / (ζημιές) Κέρδη / (ζημίες) προ φόρων, χρηματ/τικών και επενδυτικών αποτ/σμάτων Κέρδη / (ζημίες) προ φόρων Κέρδη/ (ζημίες) μετά από φόρους (α) Ιδιοκτήτες μητρικής Δικαιώματα μειοψηφίας Λοιπά συνολικά έσοδα (έξοδα) μετά από φόρους (β) Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα (έξοδα) μετά από φόρους (α)+(β) Ιδιοκτήτες μητρικής Δικαιώματα μειοψηφίας Κέρδη (ζημίες) μετά από φόρους ανά μετοχή - βασικά (σε Ευρώ) Κέρδη / (ζημίες) προ φόρων, χρηματοδοτικών, επενδυτικών αποτελεσμάτων και συνολικών αποσβέσεων ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 01.01-31.12.2019 01.01-31.12.2018 14.494.247 12.574.824 5.205.839 5.072.835 1.124.946 -561.787 -515.374 -2.383.723 72.774 -663.706 69.886 654.505 2.888 -9.201 127.446 369.706 200.220 -294.000 198.663 -296.356 1.556 0,0070 2.357 -0,0231 956.537 1.158.482 ΕΤΑΙΡΕΙΑ 01.01-31.12.2019 01.01-31.12.2018 12.545.937 11.642.350 4.447.642 4.583.002 83.887 -1.355.669 -1.200.694 -2.264.465 -650.694 -595.088 -650.694 -595.088 0 0 -28.181 -727 -678.875 -595.815 -678.875 -595.815 0 -0,0239 0 -0,0210 899.316 1.068.087 ΠΡΟΣΘΕΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ 1. Το θέμα έμφασης στην έκθεση του Ορκωτού Ελεγκτή Λογιστή αφορά στο γεγονός ότι η ομαλή συνέχιση της δραστηριότητας του Ομίλου και της Εταιρείας εξαρτάται από την επιτυχή έκβαση των συζητήσεων με τα Τραπεζικά Ιδρύματα για αναχρηματοδότηση του δανεισμού του Ομίλου και του προγράμματος αναδιάρθρωσης του Ομίλου. 11.Oι πάσης φύσεως συναλλαγές (έσοδα και έξοδα) σωρευτικά από την έναρξη της διαχειριστικής περιόδου, και τα υπόλοιπα των απαιτήσεων και υποχρεώσεων της εταιρείας στην λήξη της τρέχουσας περιόδου που έχουν προκύψει από συναλλαγές με τα συνδεδεμένα κατά την έννοια του ΔΛΠ 24 προς αυτήν μέρη έχουν ως εξής: 2. Οι εταιρείες του Ομίλου με τις αντίστοιχες διευθύνσεις τους και τα ποσοστά συμμετοχής, με τα οποία η μητρική συμμετέχει στο κεφάλαιό τους, καθώς και η μέθοδος ενσωμάτωσης τους στις ενοποιημένες οικονομικές κατ/σεις, παρατείθενται αναλυτικά στην σημείωση 1.2 των οικονομικών καταστάσεων. Ομιλος Εταιρεία 0 1.541 (Ποσά σε χιλ. ευρώ) 3. Οι βασικές λογιστικές αρχές που ακολουθήθηκαν για την κατάρτιση της ανωτέρω οικονομικής κατάστασης είναι ίδιες με αυτές του ισολογισμού 31 Δεκεμβρίου 2018 πλην των περιπτώσεων που αναφέρονται στην σημ. 5.3 α) Εσοδα 4. Επί ακινήτων στοιχείων της μητρικής εταιρείας έχει εγγραφεί προσημείωση υποθήκης ποσού € 38.41 εκατ. για εξασφάλιση δανειακών υποχρεώσεων. 5. Στην σημείωση 6.22 των οικονομικών καταστάσεων αναφέρονται οι ανέλεγκτες φορολογικά χρήσεις. 6.O Όμιλος έχει σχηματίσει έως 31/12/2019 σωρευτικά προβλέψεις ποσού € 7.591 εκατ. (31.12.2018 € 7.155 εκατ) β) Εξοδα γ) Απαιτήσεις 0 182 139 5.337 δ) Υποχρεώσεις 3.233 3.570 7. Δεν υπάρχουν δικαστικές ή υπό διαιτησία υποθέσεις που αναμένεται να μεταβάλλουν την οικονομική θέση του Ομίλου και της Εταιρείας. ε) Συναλλαγές και αμοιβές διευθυντικών στελεχών και μελών της Διοίκησης 168 168 8. Τα λοιπά συνολικά έσοδα μετά από φόρους που εμφανίζονται στην κατάσταση των συνολικών εσόδων του Ομίλου είναι από συναλλαγματικές διαφορές μετατροπής εταιρειών του εξωτερικού και αναλογιστική ζημιά πρόβλεψης αποζημείωσης προσωπικού. στ) Απαιτήσεις από διευθυντικά στελέχη και μέλη της Διοίκησης 126 126 9. Στη λήξη της ενδιάμεσης περιόδου η εταιρεία κατείχε 112.901 ίδιες μετοχέςμε αξία κτήσης 259.495,20 ευρώ. 10. Ο αριθμός του απασχολούμενου προσωπικού στο τέλος της τρέχουσας περιόδου ήταν : ομίλου 152, εταιρείας 128 άτομα ( 141 και 121 αντίστοιχα την 31/12/2018). Αθήνα 29.05.2020 Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ & Δ/ΝΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΣΠΥΡΙΔΩΝ ΣΠΥΡΟΥ Α.Δ.Τ ΑΚ 031250 ΤΟ ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ O ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ Η ΠΡΟΙΣΤΑΜΕΝΗ ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΠΟΣΙΝΑΚΗΣ Α.Δ.Τ. ΑΚ 602116 ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΡΕΝΤΖΟΣ Α.Δ.Τ ΑΑ016900 ΑΓΛΙΑΙΑ ΑΛΕΞΙΑΔΟΥ Α.Δ.Τ. Χ 626730 ΑΡ. ΑΔ. 0099009 94

Περίληψη: Τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της «ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε.» 1. 2. 3. Σπυρίδων Σπύρου Δημήτριος Μποσινάκης Αναστάσιος Σπύρου Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου και Διευθύνων Σύμβουλος Μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου Μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου ΔΗΛΩΝΟΥΜΕ ΟΤΙ Εξ όσων γνωρίζουμε: α. Οι συνημμένες ετήσιες εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις της Εταιρίας «ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε» για την περίοδο από 1η Ιανουαρίου 2019 έως την 31η Δεκεμβρίου 2019, οι οποίες καταρτίσθηκαν σύμφωνα με τα ισχύοντα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς, απεικονίζουν κατά τρόπο αληθή τα στοιχεία του Ενεργητικού και του Παθητικού, την Καθαρή Θέση και τα Αποτελέσματα Χρήσεως του Ομίλου και της Εταιρίας καθώς και των Επιχειρήσεων που περιλαμβάνονται στην Ενοποίηση εκλαμβανομένων ως σύνολο, σύμφωνα με τα οριζόμενα στις παραγράφους 3 έως 5 του άρθρου 5 του ν. 3556/2007,και των κατ’ εξουσιοδότηση Αποφάσεων του Διοικητικού Συμβουλίου της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς. β. Η ετήσια συνημμένη Έκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου απεικονίζει κατά τρόπο αληθή την εξέλιξη, τις επιδόσεις και τη θέση της Εταιρίας καθώς και των επιχειρήσεων που περιλαμβάνονται στην Ενοποίηση λαμβανομένων ως σύνολο, συμπεριλαμβανομένων των κυριότερων κινδύνων και αβεβαιοτήτων που αντιμετωπίζουν. γ. Οι συνημμένες Οικονομικές Καταστάσεις είναι εκείνες που εγκρίθηκαν από το Διοικητικό Συμβούλιο της «ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε.» της 29 Μαΐου 2020 και έχουν δημοσιοποιηθεί με την ανάρτηση τους στο διαδίκτυο, στην διεύθυνση www.spirou.gr. Αιγάλεω, 29 Μαΐου 2020 Οι βεβαιούντες Σπυρίδων Σπύρου Δημήτριος Μποσινάκης Αναστάσιος Σπύρου Πρόεδρος του Δ.Σ. και Διευθύνων Σύμβουλος