ΝΤΙΟΝΙΚ Α.Ε.Β.Ε ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΓΕΝΙΚΟΥ ΧΟΝΔΡΕΜΠΟΡΙΟΥ ΚΑΙ ΔΙΑΝΟΜΩΝ ΓΕΜΗ 002099601000 ΑΡ.Μ.Α.Ε. 34192/06/Β/95/2 ΑΧΑΡΝΑΙ ΑΤΤΙΚΗΣ-ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΟΥΣ 95 ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ της χρήσης από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2020 Σύμφωνα με το άρθρο 4 του ν.3556/2007 και τις επ’ αυτού εκτελεστικές Αποφάσεις του Δ.Σ. της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ A. ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΕΚΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ .............................................................3 B. ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡHΣΗ 2019 ...................................................4 Γ. ΕΚΘΕΣΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΥ ΟΡΚΩΤΟΥ ΕΛΕΓΚΤΗ ΛΟΓΙΣΤΗ .......................................................................... 21 Δ. ΕΤΗΣΙΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ................................................................................. 23 Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης .................................................................................................... 23 Κατάσταση Συνολικών Εσόδων ................................................................................................................ 24 Κατάσταση Μεταβολών Ιδίων Κεφαλαίων ................................................................................................. 25 Κατάσταση Ταμιακών Ροών ..................................................................................................................... 27 Ε. Σημειώσεις επί των ετήσιων οικονομικών καταστάσεων ......................................................................... 28 1. Γενικές πληροφορίες .................................................................................................................... 28 2. Φύση δραστηριοτήτων ................................................................................................................. 28 3. Σύνοψη σημαντικών λογιστικών αρχών που χρησιμοποιεί ο Όμιλος και η Εταιρία ............................. 28 4. Σημαντικές λογιστικές εκτιμήσεις και κρίσεις της διοικήσεως. ........................................................... 44 5. Χρηματοοικονομικά μέσα – Εύλογες αξίες και διαχείριση κινδύνων .................................................. 46 6. Δυνατότητα ομαλής συνέχισης της δραστηριότητας του Ομίλου και της Εταιρείας ............................ 49 7. Οικονομικές πληροφορίες κατά τομέα ............................................................................................ 52 8. Ενσώματες ακινητοποιήσεις και Δικαιώματα Χρήσης ....................................................................... 53 9. Άυλα περιουσιακά στοιχεία............................................................................................................ 56 10. Επενδύσεις σε θυγατρικές επιχειρήσεις .......................................................................................... 56 11. Επενδύσεις σε συγγενείς επιχειρήσεις ............................................................................................ 60 12. Χρηματοοικονομικά στοιχεία στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων .............................................. 61 13. Λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις ............................................................................................... 61 14. Αποθέματα .................................................................................................................................. 61 15. Πελάτες και λοιπές εμπορικές απαιτήσεις........................................................................................ 61 16. Λοιπές απαιτήσεις ......................................................................................................................... 63 17. Λοιπά κυκλοφοριακά περιουσιακά στοιχεία ..................................................................................... 63 18. Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα ταμειακών διαθεσίμων .............................................................. 64 19. Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία που κατέχονται προς πώληση .......................................... 64 20. Ίδια κεφάλαια .............................................................................................................................. 64 21. Δανεισμός .................................................................................................................................... 65 22. Αναβαλλόμενος φόρος .................................................................................................................. 66 23. Παροχές προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία .................................................................... 67 24. Λοιπές μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις ............................................................................................ 69 25. Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις ............................................................................................ 69 26. Λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις ............................................................................................ 69 27. Τρέχουσες φορολογικές υποχρεώσεις ............................................................................................ 70 28. Πωλήσεις ..................................................................................................................................... 70 29. Κόστος πωληθέντων .................................................................................................................... 71 30. Λοιπά έσοδα ................................................................................................................................ 71 31. Λειτουργικά έξοδα ........................................................................................................................ 71 32. Λοιπά έξοδα ................................................................................................................................. 72 33. Χρηματοοικονομικά έσοδα / έξοδα ................................................................................................ 73 34. Επενδυτικά αποτελέσματα ............................................................................................................ 73 35. Φόρος εισοδήματος ...................................................................................................................... 73 36. Αποτελέσματα ανά μετοχή ............................................................................................................ 74 37. Αριθμός απασχολούμενου προσωπικού .......................................................................................... 74 38. Συναλλαγές με συνδεδεμένα μέρη ................................................................................................. 74 39. Μερίσματα ................................................................................................................................... 75 40. Ενδεχόμενες απαιτήσεις και υποχρεώσεις ....................................................................................... 76 41. Υφιστάμενα εμπράγματα βάρη ...................................................................................................... 77 42. Γεγονότα μετά την ημερομηνία αναφοράς των οικονομικών καταστάσεων ....................................... 78 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2020 (1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2020) 2 3 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2020 (1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2020) 20 Γ. ΕΚΘΕΣΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΥ ΟΡΚΩΤΟΥ ΕΛΕΓΚΤΗ ΛΟΓΙΣΤΗ Προς τους Μετόχους της Εταιρείας ΝΤΙΟΝΙΚ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΓΕΝΙΚΟΥ ΧΟΝΔΡΕΜΠΟΡΙΟΥ ΚΑΙ ΔΙΑΝΟΜΩΝ Έκθεση ελέγχου επί των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων Αδυναμία έκφρασης γνώμης Μας ανατέθηκε να ελέγξουμε τις συνημμένες εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας ΝΤΙΟΝΙΚ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΓΕΝΙΚΟΥ ΧΟΝΔΡΕΜΠΟΡΙΟΥ ΚΑΙ ΔΙΑΝΟΜΩΝ (η Εταιρεία), οι οποίες αποτελούνται από την εταιρική και ενοποιημένη κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης της 31ης Δεκεμβρίου 2020, τις εταιρικές και ενοποιημένες καταστάσεις συνολικού εισοδήματος, μεταβολών ιδίων κεφαλαίων και ταμειακών ροών της χρήσεως που έληξε την ημερομηνία αυτή, καθώς και περίληψη σημαντικών λογιστικών αρχών και μεθόδων και λοιπές επεξηγηματικές πληροφορίες. Δεν εκφράζουμε γνώμη επί των συνημμένων εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων της εταιρείας ΝΤΙΟΝΙΚ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΓΕΝΙΚΟΥ ΧΟΝΔΡΕΜΠΟΡΙΟΥ ΚΑΙ ΔΙΑΝΟΜΩΝ και των θυγατρικών αυτής (ο Όμιλος). Εξαιτίας της σημαντικότητας του θέματος που μνημονεύεται στην παράγραφο της έκθεσής μας “Βάση για αδυναμία έκφρασης γνώμης” δεν έχει καταστεί εφικτό να αποκτήσουμε επαρκή και κατάλληλα ελεγκτικά τεκμήρια για τη θεμελίωση ελεγκτικής γνώμης. Βάση για αδυναμία έκφρασης γνώμης Οι συνημμένες εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις έχουν καταρτιστεί στη βάση της αρχής της συνέχισης των δραστηριοτήτων της Εταιρείας και του Ομίλου. Ωστόσο, όπως αναλύεται σχετικά και στη σημείωση 6 των συνημμένων οικονομικών καταστάσεων, υπάρχουν γεγονότα ή συνθήκες που δημιουργούν σοβαρές αμφιβολίες σχετικά με τη δυνατότητα της Εταιρείας και του Ομίλου να συνεχίσουν της δραστηριότητάς τους. Τα γεγονότα αυτά ή οι συνθήκες αυτές έχουν ως εξής: (α) Σημαντικές ληξιπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις και γενικά αδυναμία συμμόρφωσης με τους όρους δανειακών συμβάσεων. (β) Στασιμότητα στις συζητήσεις με τις πιστώτριες τράπεζες και αδυναμία επίτευξης συμφωνίας αναχρηματοδότησης ή αναδιάρθρωσης των τραπεζικών δανειακών υποχρεώσεων. (γ) Σημαντική μείωση εσόδων, απώλεια βασικών πελατών, εκποιήσεις σημαντικών περιουσιακών στοιχείων και γενικά συρρίκνωση των δραστηριοτήτων. (δ) Αύξηση των ληξιπρόθεσμων και μη υποχρεώσεων φόρων και ασφαλιστικών εισφορών, παρά την μειωμένη λειτουργική δραστηριότητα. (ε) Έλλειψη επιχειρηματικού πλάνου από το οποίο να προκύπτει η ικανότητα για την συνέχιση της δραστηριότητας. (στ) Αδυναμία της διοίκησης να μας προσκομίσει επαρκή και κατάλληλα ελεγκτικά τεκμήρια αναφορικά με τη ορθή χρήση της παραδοχής της συνέχισης της δραστηριότητας κατά την κατάρτιση των συνημμένων εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων. Ευθύνες της διοίκησης και των υπευθύνων για τη διακυβέρνηση επί των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων Η διοίκηση έχει την ευθύνη για την κατάρτιση και εύλογη παρουσίαση των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως και για εκείνες τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου που η διοίκηση καθορίζει ως απαραίτητες, ώστε να Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2020 (1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2020) 21 καθίσταται δυνατή η κατάρτιση των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων απαλλαγμένων από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος. Κατά την κατάρτιση των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων, η διοίκηση είναι υπεύθυνη για την αξιολόγηση της ικανότητας της Εταιρείας και του Ομίλου να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους, γνωστοποιώντας όπου συντρέχει τέτοια περίπτωση, τα θέματα που σχετίζονται με τη συνεχιζόμενη δραστηριότητα και τη χρήση της λογιστικής αρχής της συνεχιζόμενης δραστηριότητας, εκτός και εάν η διοίκηση είτε προτίθεται να ρευστοποιήσει την Εταιρεία και τον Όμιλο ή να διακόψει τη δραστηριότητά τους ή δεν έχει άλλη ρεαλιστική εναλλακτική επιλογή από το να προβεί σ ’αυτές τις ενέργειες. Η Επιτροπή Ελέγχου (άρθ. 44 Ν. 4449/2017) της Εταιρείας έχει την ευθύνη εποπτείας της διαδικασίας χρηματοοικονομικής αναφοράς της Εταιρείας και του Ομίλου. Ευθύνες ελεγκτή για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων Η δική μας ευθύνη είναι να εκφράσουμε γνώμη επί αυτών των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων με βάση τον έλεγχο που διενεργείται σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Ελέγχου όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία. Εντούτοις, εξαιτίας του θέματος που περιγράφεται στην παράγραφο της έκθεσής μας “Βάση για αδυναμία έκφρασης γνώμης”, δεν μπορέσαμε να συγκεντρώσουμε επαρκή και κατάλληλα ελεγκτικά τεκμήρια για τη θεμελίωση ελεγκτικής γνώμης. Είμαστε ανεξάρτητοι από την Εταιρεία και τις ενοποιούμενες θυγατρικές της, καθ’ όλη τη διάρκεια του διορισμού μας, σύμφωνα με τον Κώδικα Δεοντολογίας για Επαγγελματίες Ελεγκτές του Συμβουλίου Διεθνών Προτύπων Δεοντολογίας Ελεγκτών, όπως αυτός έχει ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία και τις απαιτήσεις δεοντολογίας που σχετίζονται με τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων στην Ελλάδα και έχουμε εκπληρώσει τις δεοντολογικές μας υποχρεώσεις σύμφωνα με τις απαιτήσεις της ισχύουσας νομοθεσίας και του προαναφερόμενου Κώδικα Δεοντολογίας. Έκθεση επί Άλλων Νομικών και Κανονιστικών Απαιτήσεων 1. Συμπληρωματική Έκθεση προς την Επιτροπή Ελέγχου Η αδυναμία έκφρασης γνώμης μας επί των συνημμένων εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων είναι συνεπής με τη Συμπληρωματική Έκθεσή μας προς την Επιτροπή Ελέγχου της Εταιρείας, που προβλέπεται από το άρθρο 11 του κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) αριθ. 537/2014. 2. Παροχή Μη Ελεγκτικών Υπηρεσιών Δεν παρείχαμε στην Εταιρεία και τις θυγατρικές της μη ελεγκτικές υπηρεσίες που απαγορεύονται σύμφωνα με το άρθρο 5 του κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) αριθ. 537/2014. Οι επιτρεπόμενες μη ελεγκτικές υπηρεσίες που έχουμε παράσχει στην Εταιρεία και στις θυγατρικές της, κατά τη διάρκεια της χρήσεως που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2020 γνωστοποιούνται στη Σημείωση 31 των συνημμένων εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων. 3. Διορισμός Ελεγκτή Διοριστήκαμε για πρώτη φορά ως Ορκωτοί Ελεγκτές Λογιστές της Εταιρείας με την από 16/07/2012 απόφαση της ετήσιας τακτικής γενικής συνέλευσης των μετόχων. Έκτοτε ο διορισμός μας έχει αδιαλείπτως ανανεωθεί για μια συνολική περίοδο 9 ετών με βάση τις κατ’ έτος λαμβανόμενες αποφάσεις της τακτικής γενικής συνέλευσης των μετόχων. Αθήνα, 30 Απριλίου 2021 Ο Ορκωτός Ελεγκτής Λογιστής Νίκος Γαρμπής Α.Μ. Σ.Ο.Ε.Λ. 25011 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2020 (1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2020) 22 Δ. ΕΤΗΣΙΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης Η κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης του Ομίλου και της Εταιρείας την 31.12.2020 και την 31.12.2019 έχει ως εξής: Σημ. Περιουσιακά στοιχεία Μη Κυκλοφοριακά Περιουσιακά Στοιχεία Ενσώματα πάγια περιουσιακά στοιχεία Άυλα περιουσιακά στοιχεία Δικαιώματα χρήσης παγίων στοιχείων Επενδύσεις σε θυγατρικές επιχειρήσεις Επενδύσεις σε συγγενείς επιχειρήσεις Χρηματοοικονομικά στοιχεία σε εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις Λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις Μη Κυκλοφορούντα Περιουσιακά Στοιχεία Αποθέματα Πελάτες και λοιπές εμπορικές απαιτήσεις Λοιπές απαιτήσεις Λοιπά κυκλοφοριακά στοιχεία ενεργητικού Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία που κατέχονται προς πώληση Κυκλοφορούντα Περιουσιακά Στοιχεία Σύνολο Περιουσιακών Στοιχείων Ίδια Κεφάλαια Μετοχικό κεφάλαιο Υπέρ το άρτιο Λοιπά Αποθεματικά Αποτελέσματα εις νέον Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων Ιδιοκτητών Μητρικής Μη ελέγχουσες συμμετοχές Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων Υποχρεώσεις Παροχές προσωπικού εξόδου από την υπηρεσία Μακροπρόθεσμες Δανειακές Υποχρεώσεις Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις Μακροπρόθεσμες Χρηματοδοτικές μισθώσεις Λοιπές Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις Σύνολο Μακροπρόθεσμων Υποχρεώσεων Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις Τρέχουσες Φορολογικές Υποχρεώσεις Λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις Βραχυπρόθεσμες Δανειακές Υποχρεώσεις Βραχυπρόθεσμες Χρηματοδοτικές Μισθώσεις Σύνολο Βραχυπρόθεσμων Υποχρεώσεων Σύνολο Υποχρεώσεων Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων και Υποχρεώσεων 8 9 8 10 11 Ο ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2020 31/12/2019 157.865 2.808.347 2.365.551 182.263 0 108.054 2.073.568 56.210 26.976 4.882.545 855.700 2.192.962 115.105 67.441 5.770.435 62.500 12 254 453.272 0 0 22 13 14 15 16 17 18 1.392 74.176 5.360.250 40.714 2.730.058 930.049 517.856 834.028 48.474 949.408 6.915.369 903.832 7.032.579 1.158.409 576.737 1.220.163 0 7.426 7.902.426 0 26.227 890.399 427.128 9.181 0 873.309 9.081.753 0 2.459.094 409.516 114.689 435.587 19 0 1.232.144 0 1.232.144 5.052.705 10.412.955 12.123.865 19.039.233 1.352.936 9.255.362 4.651.029 13.732.782 1.760.193 11.348.609 1.127.479 (72.087.574) 1.760.193 11.348.609 1.127.479 (61.950.377) 1.760.193 11.348.609 1.094.950 (60.743.256) 1.760.193 11.348.609 1.094.950 (51.721.663) (57.851.292) (47.714.095) (46.539.504) (37.517.910) (2.015.717) (59.867.009) (1.765.237) (49.479.332) 0 (46.539.504) 0 (37.517.910) 262.820 170.587 21.097 125.128 1.647.237 2.226.869 9.806.818 7.328.599 7.846.858 42.988.109 82.711 68.053.095 70.279.964 10.412.955 299.170 7.275.029 363.879 83.244 6.823.609 14.844.931 11.828.411 6.399.944 4.188.266 31.153.748 103.265 53.673.635 68.518.565 19.039.233 4.874 170.587 0 0 282.060 457.521 8.714.968 4.695.061 7.029.961 34.869.049 28.307 55.337.345 55.794.866 9.255.362 54.667 7.275.029 361.826 28.307 5.184.930 12.904.759 8.421.123 4.029.839 3.314.643 22.539.559 40.770 38.345.933 51.250.692 13.732.782 20 20 20 20 23 21 22 21 24 25 27 26 21 21 2.543.993 2.380.910 201.660 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2020 31/12/2019 Οι επεξηγηματικές σημειώσεις που ακολουθούν αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των παρουσιαζόμενων οικονομικών καταστάσεων Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2020 (1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2020) 23 Κατάσταση Συνολικών Εσόδων Η κατάσταση συνολικών εσόδων του Ομίλου και της Εταιρείας κατά τη χρήση 1.1 – 31.12.2020 και η αντίστοιχη της συγκρίσιμης χρήσης 1.1 – 31.12.2019 έχει ως εξής: Πωλήσεις Κόστος Πωληθέντων Μικτό Κέρδος Λοιπά έσοδα Έξοδα διοίκησης Έξοδα διάθεσης Έξοδα ανάπτυξης Λοιπά έξοδα Κέρδη εκμετάλλευσης Χρηματοοικονομικά Έσοδα Χρηματοοικονομικά Έξοδα Αποτέλεσμα συγγενών Επενδυτικά Αποτελέσματα Κέρδη / (ζημίες) προ φόρων Φόρος εισοδήματος Κέρδη / (ζημίες) μετά από φόρους Λοιπά συνολικά έσοδα μετά από φόρους: Ποσά που δεν αναταξινομούνται στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων Επανεκτίμηση ακινήτων Επανεκτίμηση υποχρεώσεων παροχών προσωπικού Αναβαλλόμενος φόρος επί της επανεκτίμησης της υποχρέωσης παροχών προσωπικού Ποσά που αναταξινομούνται στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων Συναλλαγματικές διαφορές μετατροπής επιχειρηματικών δραστηριοτήτων του εξωτερικού Λοιπά συνολικά έσοδα μετά από φόρους Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα μετά από φόρους Κέρδη/(ζημίες) περιόδου μετά από φόρους αποδιδόμενα σε: - Ιδιοκτήτες μητρικής - Μη ελέγχουσες συμμετοχές Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα περιόδου μετά από φόρους αποδιδόμενα σε: - Ιδιοκτήτες μητρικής - Μη ελέγχουσες συμμετοχές Αποτελέσματα ανά μετοχή Βασικά Αποτελέσματα ανά μετοχή από συνεχιζόμενες δραστηριότητες Κέρδη προ φόρων, τόκων και αποσβέσεων (EBITDA) Κέρδη προ φόρων, τόκων και αποσβέσεων (EBITDA) adj Σημ. 28 29 30 31 31 31 32 33 33 34 35 36 Ο ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2020 31/12/2019 19.778.390 40.197.669 (11.657.493) (29.296.122) 8.120.898 10.901.546 76.963 115.383 (3.973.981) (4.810.231) (5.460.457) (7.306.627) (36.569) (35.631) (3.372.301) (16.870.936) (4.645.448) (18.006.496) 17.749 27.564 (6.413.948) (3.581.557) 48.111 19.596 241.198 (376.124) (10.752.337) (21.917.017) 311.250 (127.546) (10.441.087) (22.044.563) Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2020 31/12/2019 3.134.056 20.129.930 (1.495.808) (15.785.053) 1.638.248 4.344.877 41.657 221.396 (685.965) (974.226) (3.324.482) (4.721.516) 0 0 (1.340.976) (13.453.263) (3.671.518) (14.582.731) 0 8 (5.732.922) (2.867.019) 0 0 23.610 (376.431) (9.380.830) (17.826.174) 364.446 165.016 (9.016.384) (17.661.158) (85.411) (24.875) (2.590) (4.850) 17.257 6.192 (2.620) (74.177) 11.493 0 0 (142.331) (7.190) (5.210) (3.747) (10.583.418) (22.051.753) (9.021.594) (17.664.905) (10.027.227) (413.860) (20.743.292) (1.301.270) (9.016.384) (17.661.158) 0 (10.137.192) (446.226) (20.745.047) (1.306.706) (9.021.594) (17.664.905) 0 (1,7090) (3,5354) (1,5367) (3,0101) (3.934.628) (16.734.540) (3.458.134) (13.964.231) (1.434.842) (3.886.719) (2.466.980) (2.410.121) 1.103 Οι επεξηγηματικές σημειώσεις που ακολουθούν αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των παρουσιαζόμενων οικονομικών καταστάσεων. Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2020 (1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2020) 24 Κατάσταση Μεταβολών Ιδίων Κεφαλαίων Η κατάσταση μεταβολής των ιδίων κεφαλαίων του Ομίλου έχει ως εξής: ΌΜΙΛΟΣ Υπόλοιπο την 1/1/2019 Συναλλαγές με ιδιοκτήτες Αποτέλεσμα περιόδου Λοιπά συνολικά έσοδα: Συναλλαγματικές διαφορές μετατροπής επιχειρηματικών δραστηριοτήτων εξωτερικού Αναλογιστικά κέρδη/ (ζημίες) Αναβαλλόμενοι φόροι επί Αναλογιστικά Κέρδη/ (Ζημίες) Λοιπά συνολικά έσοδα περιόδου μετά από φόρους Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα περιόδου μετά φόρων Υπόλοιπο την 31/12/2019 Υπόλοιπο την 1/1/2020 Αποενσωμάτωση θυγατρικών Συναλλαγές με ιδιοκτήτες Αποτέλεσμα περιόδου Λοιπά συνολικά έσοδα: Συναλλαγματικές διαφορές μετατροπής επιχειρηματικών δραστηριοτήτων εξωτερικού Αναλογιστικά κέρδη/ (ζημίες) Αναβαλλόμενοι φόροι επί Αναλογιστικά Κέρδη/ (Ζημίες) Λοιπά συνολικά έσοδα περιόδου μετά από φόρους Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα περιόδου μετά φόρων Υπόλοιπο την 31/12/2020 Σημ. 23 22 23 22 Μετοχικό κεφάλαιο Υπέρ το άρτιο Λοιπά Αποθεματικά Αποτελέσματα εις νέο -41.205.330 0 -20.743.292 Σύνολο -458.531 0 -1.301.270 Σύνολο 1.760.193 0 0 11.348.609 0 0 1.127.479 0 0 0 0 0 8.620 8.620 2.873 11.493 0 0 0 0 1.760.193 0 0 0 0 11.348.609 0 0 0 0 1.127.479 -13.882 3.508 -1.754 -20.745.046 -61.950.376 -13.882 3.508 -1.754 -20.745.046 -47.714.094 -10.993 2.684 -5.436 -1.306.706 -1.765.237 -24.875 6.192 -7.190 -22.051.752 -49.479.332 1.760.193 11.348.609 1.127.479 -61.950.376 0 0 0 0 0 0 0 -10.027.227 -47.714.094 0 0 -10.027.227 -1.765.237 195.745 195.745 -413.860 -49.479.332 195.745 195.745 -10.441.087 0 0 0 -55.633 -55.633 -18.544 -74.177 0 0 0 0 1.760.193 0 0 0 0 11.348.609 0 0 0 0 1.127.479 -67.225 12.892 -109.966 -10.137.193 -72.087.569 -67.225 12.892 -109.966 -10.137.193 -57.851.287 -18.186 4.365 -32.365 -446.225 -2.015.717 -85.411 17.257 -142.331 -10.583.418 -59.867.005 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2020 (1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2020) -26.969.048 0 -20.743.292 Μη ελέγχουσες σημμετοχές -27.427.580 0 -22.044.562 25 Η κατάσταση μεταβολής των ιδίων κεφαλαίων της Εταιρείας έχει ως εξής: ΕΤΑΙΡΕΙΑ Σημ. Υπόλοιπο την 1/1/2019 Συναλλαγές με ιδιοκτήτες Μετοχικό κεφάλαιο 23 22 Υπόλοιπο την 1/1/2020 Συναλλαγές με ιδιοκτήτες 23 22 Αποτελέσματα εις νέον Σύνολο 11.348.609 0 0 0 1.094.950 0 (34.056.757) 0 (19.853.005) 0 0 0 0 0 (17.661.158) (17.661.158) 0 0 0 0 1.760.193 0 0 0 0 11.348.609 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1.094.950 (4.850) 1.103 (3.747) (17.664.905) (51.721.662) 0 (4.850) 1.103 (3.747) (17.664.905) (35.517.910) 1.760.193 0 11.348.609 0 0 0 1.094.950 0 (51.721.662) 0 (35.517.910) 0 0 0 0 0 (9.016.384) (9.016.384) 0 0 0 0 1.760.193 0 0 0 0 11.348.609 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1.094.950 (2.590) (2.620) (5.210) -9.021.594 -60.743.256 (2.590) (2.620) (5.210) -9.021.594 -44.539.504 Αποτέλεσμα περιόδου Λοιπά συνολικά έσοδα: Αναλογιστικά κέρδη/ (ζημίες) Αναβαλλόμενοι φόροι επί Αναλογιστικά Κέρδη/ (Ζημίες) Λοιπά συνολικά έσοδα περιόδου μετά από φόρους Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα περιόδου μετά φόρων Υπόλοιπο την 31/12/2020 Λοιπά Αποθεματικά 1.760.193 0 Αποτέλεσμα περιόδου Λοιπά συνολικά έσοδα: Αναλογιστικά κέρδη/ (ζημίες) Αναβαλλόμενοι φόροι επί Αναλογιστικά Κέρδη/ (Ζημίες) Λοιπά συνολικά έσοδα περιόδου μετά από φόρους Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα περιόδου μετά φόρων Υπόλοιπο την 31/12/2019 Αποθεματικά εύλογης αξίας Υπέρ το άρτιο Οι επεξηγηματικές σημειώσεις που ακολουθούν αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των παρουσιαζόμενων οικονομικών καταστάσεων. Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2020 (1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2020) 26 Κατάσταση Ταμιακών Ροών Οι ταμειακές ροές του Ομίλου και της Εταιρείας για τη χρήση 1/1 - 31/12/2020 και τα αντίστοιχα συγκρίσιμα μεγέθη της προηγούμενης χρήσης έχουν ως εξής: Ο ΟΜΙΛΟΣ (Έμμεση Μέθοδος) Σημ. Ταμειακές ροές από λειτουργικές δραστηριότητες Κέρδη Περιόδου πρό φόρων Προσαρμογές για: Αποσβέσεις ενσώματων & άυλων περιουσιακών στοιχείων Μεταβολές στις υποχρεώσεις λόγω συνταξιοδότησης του προσωπικού Προβλέψεις Προβλέψεις απομείωσης δανείων και λοιπών επενδύσεων (Κέρδη)/ ζημιές από την πώληση/απόσυρση ενσώματων παγίων Ζημιές από απομείωση παγίων στοιχείων Πιστωτικοί τόκοι και συναφή έσοδα Αποτελέσματα (έσοδα, έξοδα, κέρδη και ζημίες) επενδυτικής δραστηριότητας Χρεωστικοί τόκοι και συναφή έξοδα Σύνολο προσαρμογών Ταμειακές Ροές από λειτουργικές δραστηριότητες πρίν τος μεταβολές του κεφαλαίου κίνησης Μεταβολές Κεφαλαίου κίνησης (Αύξηση) / μείωση αποθεμάτων (Αύξηση) / μείωση απαιτήσεων (Αύξηση) / μείωση λοιπών λογαριασμών κυκλοφορούντος ενεργητικού Αύξηση / (μείωση) υποχρεώσεων (πλήν δανειακών) Ταμειακές ροές από λειτουργικές δραστηριότητες Καταβληθέντες τόκοι Καθαρές ταμειακές ροές από λειτουργικές δραστηριότητες (α) Ταμειακές ροές από επενδυτικές δραστηριότητες Εισπράξεις από πώληση θυγατρικών, συγγενών, κοινοπραξιών και λοιπών επενδύσεων (μείον χρηματικών διαθεσίμων τους) Αγορά ενσώματων και άυλων παγίων στοιχείων Εισπράξεις από πωλήσεις ενσώματων και άυλων παγίων στοιχείων Μερίσματα εισπραχθέντα Τόκοι εισπραχθέντες Καθαρές ταμειακές ροές από επενδυτικές δραστηριότητες (β) Ταμειακές ροές από χρηματοδοτικές δραστηριότητες Έκδοση κοινών μετοχών θυγατρικής Εισπράξεις / (πληρωμές) δανείων Εξοφλήσεις υποχρεώσεων από χρηματοδοτικές μισθώσεις Καθαρές Ταμειακές ροές από χρηματοδοτικές δραστηριότητες (γ) Καθαρή (μείωση)/ αύξηση στα ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα (α+β+γ) Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα στην αρχή της χρήσης Ταμειακά διαθέσιμα και ταμειακά ισοδύναμα στο τέλος της χρήσης Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 1/1 31/12/2020 1/1 31/12/2019 1/1 31/12/2020 1/1 31/12/2019 (10.752.337) (21.917.016) (9.380.830) (17.826.174) 710.820 1.358.558 213.384 618.500 -121.761 17.449 -52.382 2.613 2.499.786 12.847.821 0 991.154 0 11.554.110 0 476 0 -39.299 -17.749 0 -27.564 0 0 0 -8 -289.309 356.404 23.610 376.431 6.413.948 9.195.736 3.581.557 18.134.701 5.732.922 6.908.688 2.867.019 15.379.367 -1.556.602 -3.782.315 -2.472.142 -2.446.807 863.118 1.802.735 1.297.110 -2.178.288 0 1.441.713 1.146.351 -2.455.934 2.635.736 722.294 1.397.695 -634.846 -3.532.905 1.768.684 6.046.989 5.888.104 -884.729 1.954.678 4.843.324 2.898.895 212.082 -522.829 2.105.790 -140.084 -517.464 0 452.087 -19.511 -310.747 1.965.706 -517.464 432.577 120.000 0 17.749 -651.489 0 0 27.564 0 0 0 0 -3.864 0 0 8 -351.072 -624.401 120.000 35.443 0 418.699 -143.015 0 -1.567.548 -129.734 1.700 12.425 -43.067 -9.150 -709.359 -43.066 275.684 -1.697.282 -28.942 -761.575 -386.135 -355.977 -426.406 -293.556 1.220.163 1.576.140 435.586 729.142 834.028 1.220.163 9.181 435.586 119.960 -488.781 Οι επεξηγηματικές σημειώσεις που ακολουθούν αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των παρουσιαζόμενων οικονομικών καταστάσεων. Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2020 (1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2020) 27 Ε. Σημειώσεις επί των ετήσιων οικονομικών καταστάσεων 1. Γενικές πληροφορίες Η εταιρία ΝΤΙΟΝΙΚ Α.Ε.Β.Ε είναι ανώνυμη εταιρία εγγεγραμμένη στο Μητρώο Ανωνύμων Εταιρειών του Υπουργείου Ανάπτυξης με αριθμό μητρώου 34192/06/Β/95/2, ιδρύθηκε το 1995 και η διάρκεια λειτουργίας της έχει ορισθεί μέχρι το 2045 με δυνατότητα παράτασης. Η εταιρία ΝΤΙΟΝΙΚ Α.Ε.Β.Ε. προέκυψε από τη συγχώνευση με απορρόφηση των θυγατρικών εταιρειών ΕΥΡΩΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΑ Α.Ε. και UNIKID HELLAS A.E. κατόπιν απόφασης του Διοικητικού Συμβουλίου την 19.01.2004. Η εταιρία ΝΤΙΟΝΙΚ Α.Ε.Β.Ε. έχει την έδρα της στην οδό Αριστοτέλους 95 Αχαρναί και εγκαταστάσεις στον Αυλώνα Αττικής. Επίσης, διαθέτει υποκατάστημα στην οδό Μενεξέδων 10, Κηφισιά, όπου βρίσκονται και οι διοικητικές υπηρεσίες της. Η μετοχή της ΝΤΙΟΝΙΚ Α.Ε.Β.Ε. είναι σε αναστολή διαπραγμάτευσης από το Χρηματιστήριο Αθηνών από 1/7/2020. Οι παρούσες Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις της χρήσης 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2020, του Ομίλου και της Εταιρίας, εγκρίθηκαν από το Διοικητικό Συμβούλιο της εταιρίας, την 30 Απριλίου 2021 και υπόκεινται σε οριστική έγκριση από την ετήσια Τακτική Γενική Συνέλευση των Μετόχων. Οι οικονομικές καταστάσεις του Ομίλου και της Εταιρείας έχουν δημοσιοποιηθεί με την ανάρτησή τους στο διαδίκτυο, στην διεύθυνση www.dionicgroup.com καθώς και στον διαδικτυακό χώρο του Χ.Α. Επίσης, είναι αναρτημένες και στο Γενικό Εμπορικό Μητρώο (Γ.Ε.ΜΗ.) όπου και θα παραμείνουν στην διάθεση του επενδυτικού κοινού για χρονικό διάστημα τουλάχιστον δέκα (10) ετών από την ημερομηνία της συντάξεως και δημοσιοποιήσεώς τους. Τα οικονομικά στοιχεία των θυγατρικών εταιρειών που περιλαμβάνονται στα ενοποιημένα οικονομικά στοιχεία του Oμίλου ΝΤΙΟΝΙΚ Α.Ε.Β.Ε. θα αναρτηθούν στις εταιρικές σελίδες αυτών και στη διεύθυνση www.dionicgroup.com 2. Φύση δραστηριοτήτων Η Εταιρεία δραστηριοποιείται κυρίως στην εμπορία - διανομή- καταναλωτικών αγαθών, προϊόντων τηλεπικοινωνιών και υπηρεσιών ανθρώπινου δυναμικού. Επίσης, μέσω των θυγατρικών-συγγενών επιχειρήσεων της (με τη μέθοδο της ολικής ενοποίησης και καθαρής θέσης), ATCOM AE, I.M.C.G. BRANDS AE, ΠΡΟΤΥΠΟ ΚΕΝΤΡΟ ΔΙΑΝΟΜΩΝ ΑΕ και SHOP365.GR A.E. αναπτύσσονται δραστηριότητες κυρίως στους τομείς του λογισμικού και e-commerce. 3. Σύνοψη σημαντικών λογιστικών αρχών που χρησιμοποιεί ο Όμιλος και η Εταιρία 3.1. Πλαίσιο κατάρτισης των Οικονομικών Καταστάσεων Οι παρούσες ετήσιες οικονομικές καταστάσεις της Εταιρίας και του Ομίλου έχουν συνταχθεί από την Διοίκηση σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (ΔΠΧΑ) και τις Διερμηνείες της Επιτροπής Διερμηνειών των Διεθνών Προτύπων Χρηματοοικονομικής Αναφοράς, όπως έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση και τα ΔΠΧΑ που έχουν εκδοθεί από το Συμβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων (ΣΔΛΠ). Οι οικονομικές καταστάσεις έχουν συνταχθεί με βάση την αρχή της συνέχισης της δραστηριότητας (going concern). Πρέπει να σημειωθεί ότι, αν και υπάρχουν συνθήκες που υποδηλώνουν την ύπαρξη ουσιώδους αβεβαιότητας αναφορικά με την δυνατότητα της Εταιρίας και του Ομίλου να συνεχίσουν την δραστηριότητα τους, η Διοίκηση του Ομίλου θεωρεί , αφού ληφθούν υπόψη οι συνθήκες που αναφέρονται στην παρακάτω υπ’ αριθμ. 6 σημείωση, θα συνεχίσει τη δραστηριότητά του. Όλα τα αναθεωρημένα ή νέο-εκδοθέντα πρότυπα και διερμηνείες που έχουν εφαρμογή στον Όμιλο και ήταν σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2020, ελήφθησαν υπόψη στην έκταση που αυτά ήταν εφαρμόσιμα. Οι χρηματοοικονομικές καταστάσεις του Ομίλου, έχουν συνταχθεί με βάση την αρχή του ιστορικού κόστους, όπως αυτή τροποποιείται για την αναπροσαρμογή σε εύλογη αξία των χρηματοοικονομικών στοιχείων του ενεργητικού και υποχρεώσεων σε εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων. Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2020 (1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2020) 28 Η κατάρτιση των οικονομικών καταστάσεων βάσει ΔΠΧΑ απαιτεί την υιοθέτηση εκτιμήσεων και την άσκηση κρίσης από τη Διοίκηση στη διαδικασία εφαρμογής των λογιστικών αρχών και παραδοχών οι οποίες επηρεάζουν την αποτίμηση των στοιχείων ενεργητικού, παθητικού, καθώς και την καταχώριση των εσόδων και εξόδων στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις. Οι περιοχές που αφορούν περίπλοκες συναλλαγές και εμπεριέχουν μεγάλο βαθμό υποκειμενικότητας, ή οι υποθέσεις και εκτιμήσεις που είναι σημαντικές για τις χρηματοοικονομικές καταστάσεις αναφέρονται στη σημείωση 4 της Ετήσιας Οικονομικής Έκθεσης. 3.2. Νέα πρότυπα, τροποποιήσεις προτύπων και διερμηνείες Συγκεκριμένα νέα πρότυπα, τροποποιήσεις προτύπων και διερμηνείες έχουν εκδοθεί, τα οποία είναι υποχρεωτικά για λογιστικές περιόδους που ξεκινούν κατά τη διάρκεια της παρούσας χρήσης ή μεταγενέστερα. Η εκτίμηση του Ομίλου σχετικά με την επίδραση από την εφαρμογή αυτών των νέων προτύπων, τροποποιήσεων και διερμηνειών παρατίθεται παρακάτω. (α) Νέα Πρότυπα, Διερμηνείες, Αναθεωρήσεις και Τροποποιήσεις υφιστάμενων Προτύπων τα οποία έχουν τεθεί σε ισχύ και έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση Οι ακόλουθες τροποποιήσεις Προτύπων έχουν εκδοθεί από το Συμβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων (IASB), έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση και η εφαρμογή τους ήταν υποχρεωτική από την 01/01/2020 ή μεταγενέστερα. Αναθεώρηση του Εννοιολογικού Πλαισίου της Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2020) Τον Μάρτιο του 2018, το IASB προέβη στην αναθεώρηση του Εννοιολογικού Πλαισίου της Χρηματοοικονομικής Αναφοράς, σκοπός της οποίας ήταν η ενσωμάτωση σημαντικών θεμάτων τα οποία δεν καλύπτονταν, καθώς επίσης και η επικαιροποίηση και παροχή διευκρινίσεων σε σχέση με συγκεκριμένες καθοδηγήσεις. Το αναθεωρημένο Εννοιολογικό Πλαίσιο της Χρηματοοικονομικής Αναφοράς περιλαμβάνει ένα νέο κεφάλαιο σχετικά με την επιμέτρηση, στο οποίο αναλύεται η έννοια της επιμέτρησης, συμπεριλαμβανομένων παραγόντων που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά την επιλογή μίας βάσης επιμέτρησης, θέματα σχετικά με την παρουσίαση και γνωστοποίηση στις Οικονομικές Καταστάσεις και καθοδήγηση αναφορικά με την αποαναγνώριση στοιχείων του ενεργητικού και υποχρεώσεων από τις Οικονομικές Καταστάσεις. Περαιτέρω, το αναθεωρημένο Εννοιολογικό Πλαίσιο της Χρηματοοικονομικής Αναφοράς περιλαμβάνει βελτιωμένους ορισμούς των στοιχείων του ενεργητικού και των υποχρεώσεων, καθοδήγηση που υποβοηθά την εφαρμογή των εν λόγω ορισμών, επικαιροποίηση των κριτηρίων για την αναγνώριση των στοιχείων του ενεργητικού και των υποχρεώσεων, καθώς επίσης και διευκρινίσεις σε σημαντικούς τομείς, όπως οι ρόλοι της διαχείρισης, της συντηρητικότητας και της αβεβαιότητας κατά την επιμέτρηση στην χρηματοοικονομική πληροφόρηση. Οι τροποποιήσεις δεν έχουν επίδραση στις ενοποιημένες και εταιρικές Οικονομικές Καταστάσεις. Τροποποιήσεις στις Αναφορές του Εννοιολογικού Πλαισίου της Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2020) Τον Μάρτιο του 2018, το IASB προέβη στην έκδοση Τροποποιήσεων στις Αναφορές του Εννοιολογικού Πλαισίου της Χρηματοοικονομικής Αναφοράς, σε συνέχεια της αναθεώρησής του. Ορισμένα Πρότυπα περιλαμβάνουν ρητές αναφορές σε προγενέστερες εκδόσεις του Εννοιολογικού Πλαισίου της Χρηματοοικονομικής Αναφοράς. Σκοπός των εν λόγω τροποποιήσεων είναι η επικαιροποίηση των ως άνω αναφορών και η υποστήριξη για τη μετάβαση στο αναθεωρημένο Εννοιολογικό Πλαίσιο της Χρηματοοικονομικής Αναφοράς. Οι τροποποιήσεις δεν έχουν επίδραση στις ενοποιημένες και εταιρικές Οικονομικές Καταστάσεις. Τροποποιήσεις στο ΔΛΠ 1 και στο ΔΛΠ 8: «Ορισμός του Ουσιώδους» (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2020) Τον Οκτώβριο του 2018, το IASB προέβη στην έκδοση τροποποιήσεων στον ορισμό του ουσιώδους, προκειμένου να καταστεί ευκολότερο για τις εταιρείες να προβούν σε άσκηση κρίσης σχετικά με το ουσιώδες μέγεθος. Ο ορισμός του ουσιώδους βοηθά τις εταιρείες να αποφασίσουν ποιες πληροφορίες θα πρέπει να περιληφθούν στις Οικονομικές τους Καταστάσεις. Ο νέος ορισμός τροποποιεί το ΔΛΠ 1 και το ΔΛΠ 8. Οι τροποποιήσεις αποσαφηνίζουν τον ορισμό του ουσιώδους και πώς αυτός θα πρέπει να εφαρμοστεί, Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2020 (1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2020) 29 συμπεριλαμβάνοντας στον ορισμό καθοδήγηση η οποία μέχρι τώρα περιλαμβανόταν σε άλλα Πρότυπα. Οι τροποποιήσεις δεν έχουν επίδραση στις ενοποιημένες και εταιρικές Οικονομικές Καταστάσεις. Τροποποιήσεις στα ΔΠΧΑ 9, ΔΛΠ 39 και ΔΠΧΑ 7: “Αναμόρφωση Σημείου Αναφοράς Επιτοκίου” (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2020) Τον Σεπτέμβριο του 2019, το IASB προέβη στην έκδοση τροποποιήσεων σε ορισμένες απαιτήσεις συγκεκριμένων λογιστικών χειρισμών αντιστάθμισης, προκειμένου να εξομαλύνει ενδεχόμενες επιπτώσεις που προκύπτουν από την αβεβαιότητα η οποία προέρχεται από την αναμόρφωση του Σημείου Αναφοράς Επιτοκίου. Οι τροποποιήσεις σχεδιάστηκαν για να υποστηρίξουν την παροχή χρήσιμων χρηματοοικονομικών πληροφοριών από τις εταιρείες κατά τη διάρκεια της περιόδου αβεβαιότητας, η οποία προκύπτει από τη σταδιακή κατάργηση των σημείων αναφοράς επιτοκίου, όπως τα διατραπεζικά επιτόκια. Επιπλέον, οι εταιρείες απαιτείται να παράσχουν πρόσθετες πληροφορίες στους επενδυτές αναφορικά με τις σχέσεις αντιστάθμισης που επηρεάζονται άμεσα από τις εν λόγω συνθήκες αβεβαιότητας. Οι τροποποιήσεις δεν έχουν επίδραση στις ενοποιημένες και εταιρικές Οικονομικές Καταστάσεις. Τροποποιήσεις στο ΔΠΧΑ 3: «Ορισμός μίας Επιχείρησης» (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2020) Τον Οκτώβριο του 2018, το IASB προέβη στην έκδοση τροποποιήσεων περιορισμένου σκοπού στο ΔΠΧΑ 3 προκειμένου να βελτιώσει τον ορισμό μίας επιχείρησης. Οι τροποποιήσεις θα βοηθήσουν τις εταιρείες να προσδιορίσουν αν μία απόκτηση αποτελεί συνένωση επιχειρήσεων ή απόκτηση στοιχείων του ενεργητικού. Ο τροποποιημένος ορισμός επισημαίνει ότι η εκροή μίας επιχείρησης είναι να παρέχει αγαθά και υπηρεσίες στους πελάτες, ενώ ο προγενέστερος ορισμός εστίαζε στις αποδόσεις υπό τη μορφή μερισμάτων, χαμηλότερου κόστους ή άλλων οικονομικών οφελών στους επενδυτές και σε τρίτους. Επιπλέον της τροποποίησης του ορισμού της επιχείρησης, το IASB μέσω της εν λόγω έκδοσης παρέχει συμπληρωματική καθοδήγηση. Οι τροποποιήσεις δεν έχουν επίδραση στις ενοποιημένες και εταιρικές Οικονομικές Καταστάσεις. Τροποποιήσεις στο ΔΠΧΑ 16 «Μισθώσεις»: Σχετιζόμενες με τον Covid-19 Παραχωρήσεις Μισθώματος (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/06/2020) Τον Μάιο του 2020, το IASB προέβη στην έκδοση τροποποιήσεων στο ΔΠΧΑ 16 οι οποίες παρέχουν στους μισθωτές τη δυνατότητα να μην προβούν σε αξιολόγηση για το εάν μία σχετιζόμενη με τον Covid -19 παραχώρηση μισθώματος χαρακτηρίζεται ως τροποποίηση μίσθωσης. Πιο συγκεκριμένα, οι τροποποιήσεις διευκρινίζουν ότι στην περίπτωση που πληρούνται συγκεκριμένες προϋποθέσεις, δεν απαιτείται από τους μισθωτές να αξιολογήσουν εάν συγκεκριμένες παραχωρήσεις μισθώματος που σχετίζονται με τον Covid-19 αποτελούν τροποποιήσεις μίσθωσης. Αντιθέτως, οι μισθωτές που εφαρμόζουν αυτή την πρακτική εφαρμογή, θα υιοθετήσουν για τις εν λόγω παραχωρήσεις μισθώματος έναν λογιστικό χειρισμό ως να μην αποτελούν τροποποιήσεις μίσθωσης. Τα παραπάνω εφαρμόζονται για παραχωρήσεις μισθώματος που σχετίζονται με τον Covid-19, οι οποίες μειώνουν τις πληρωμές μισθωμάτων που καθίστανται πληρωτέες την ή πριν από την 30η Ιουνίου 2021. Οι τροποποιήσεις δεν έχουν επίδραση στις ενοποιημένες και εταιρικές Οικονομικές Καταστάσεις. (β) Νέα Πρότυπα, Διερμηνείες, Αναθεωρήσεις και Τροποποιήσεις υφιστάμενων Προτύπων τα οποία δεν έχουν ακόμα τεθεί σε ισχύ ή δεν έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση Τα ακόλουθα νέα Πρότυπα, Διερμηνείες και τροποποιήσεις Προτύπων έχουν εκδοθεί από το Συμβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων (IASB), αλλά είτε δεν έχουν ακόμη τεθεί σε ισχύ είτε δεν έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Τροποποιήσεις στο ΔΠΧΑ 4 «Ασφαλιστικές Συμβάσεις» - αναβολή εφαρμογής ΔΠΧΑ 9 (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2021) Τον Ιούνιο του 2020, το IASB προέβη στην έκδοση τροποποιήσεων βάσει των οποίων αναβάλλεται η ημερομηνία αρχικής εφαρμογής του ΔΠΧΑ 17 για δύο έτη, δηλαδή θα εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1η Ιανουαρίου 2023. Συνεπεία αυτού, το IASB προέβη επίσης σε παράταση της καθορισμένης καταληκτικής ημερομηνίας για την προσωρινή εξαίρεση από την εφαρμογή του ΔΠΧΑ 9 «Χρηματοοικονομικά Μέσα» που περιλαμβάνεται στο ΔΠΧΑ 4 «Ασφαλιστικές Συμβάσεις», έχοντας ως Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2020 (1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2020) 30 αποτέλεσμα οι οικονομικές οντότητες να απαιτείται να εφαρμόσουν το ΔΠΧΑ 9 για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1η Ιανουαρίου 2023. Ο Όμιλος θα εξετάσει την επίπτωση όλων των παραπάνω στις Οικονομικές του Καταστάσεις. Τα ανωτέρω έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση με ημερομηνία έναρξης ισχύος την 01/01/2021. Τροποποιήσεις στα ΔΠΧΑ 9, ΔΛΠ 39, ΔΠΧΑ 7, ΔΠΧΑ 4 και ΔΠΧΑ 16: «Αναμόρφωση Σημείου Αναφοράς Επιτοκίου – Φάση 2» (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2021) Τον Αύγουστο του 2020, το IASB ολοκλήρωσε τη διαδικασία αξιολόγησης και ανταπόκρισης στην αναμόρφωση των διατραπεζικών επιτοκίων και άλλων σημείων αναφοράς επιτοκίου, προβαίνοντας στην έκδοση μίας σειράς τροποποιήσεων σε πέντε Πρότυπα. Οι τροποποιήσεις συμπληρώνουν αυτές που εκδόθηκαν το 2019 και επικεντρώνονται στις επιπτώσεις στις Οικονομικές Καταστάσεις όταν μια εταιρεία αντικαθιστά το παλιό επιτόκιο αναφοράς με ένα εναλλακτικό επιτόκιο αναφοράς ως αποτέλεσμα της αναμόρφωσης. Πιο συγκεκριμένα, οι τροποποιήσεις σχετίζονται με το πώς μια εταιρεία θα λογιστικοποιήσει τις αλλαγές στις συμβατικές ταμειακές ροές χρηματοοικονομικών μέσων, πώς θα λογιστικοποιήσει μία αλλαγή στις σχέσεις αντιστάθμισης ως αποτέλεσμα της αναμόρφωσης, καθώς και σχετικές πληροφορίες που θα πρέπει να γνωστοποιήσει. Ο Όμιλος θα εξετάσει την επίπτωση όλων των παραπάνω στις Οικονομικές του Καταστάσεις, αν και δεν αναμένεται να έχουν καμία. Τα ανωτέρω έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση με ημερομηνία έναρξης ισχύος την 01/01/2021. Τροποποιήσεις στο ΔΠΧΑ 16 «Μισθώσεις»: Σχετιζόμενες με τον Covid-19 Παραχωρήσεις Μισθώματος μεταγενέστερα της 30ης Ιουνίου 2021 (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/04/2021) Τον Μάρτιο του 2021, το IASB προέβη στην έκδοση τροποποιήσεων αναφορικά με την πρακτική εφαρμογή του ΔΠΧΑ 16, βάσει των οποίων επεκτείνεται η περίοδος εφαρμογής κατά ένα έτος προκειμένου να συμπεριλάβει τις παραχωρήσεις μισθώματος που σχετίζονται με τον Covid-19 οι οποίες μειώνουν τις πληρωμές μισθωμάτων που καθίστανται πληρωτέες την ή πριν από την 30η Ιουνίου 2022. Ο Όμιλος θα εξετάσει την επίπτωση όλων των παραπάνω στις Οικονομικές του Καταστάσεις, αν και δεν αναμένεται να έχουν καμία. Τα ανωτέρω δεν έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Τροποποιήσεις στο ΔΠΧΑ 3 «Συνενώσεις Επιχειρήσεων», στο ΔΛΠ 16 «Ενσώματα Πάγια», στο ΔΛΠ 37 «Προβλέψεις, Ενδεχόμενες Υποχρεώσεις και Ενδεχόμενα Στοιχεία του Ενεργητικού» και στις «Ετήσιες Βελτιώσεις 2018 - 2020» (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2022) Τον Μάιο του 2020, το IASB προέβη στην έκδοση μίας σειράς τροποποιήσεων, που περιλαμβάνουν περιορισμένου σκοπού τροποποιήσεις σε τρία Πρότυπα, καθώς και τις Ετήσιες Βελτιώσεις του Συμβουλίου. Οι εν λόγω τροποποιήσεις παρέχουν διευκρινίσεις αναφορικά με τη διατύπωση των Προτύπων ή διορθώνουν ήσσονος σημασίας συνέπειες, παραβλέψεις ή αντικρούσεις μεταξύ των απαιτήσεων των Προτύπων. Πιο συγκεκριμένα: - - Οι τροποποιήσεις στο ΔΠΧΑ 3 «Συνενώσεις Επιχειρήσεων» επικαιροποιούν μία παραπομπή του ΔΠΧΑ 3 στο Εννοιολογικό Πλαίσιο της Χρηματοοικονομικής Αναφοράς χωρίς να τροποποιούν τις λογιστικές απαιτήσεις που αφορούν στις συνενώσεις επιχειρήσεων. Οι τροποποιήσεις στο ΔΛΠ 16 «Ενσώματα Πάγια» απαγορεύουν σε μία εταιρεία να αφαιρέσει από το κόστος των παγίων ποσά που έλαβε από την πώληση στοιχείων που παράγονται κατά τη διάρκεια προετοιμασίας των εν λόγω παγίων για να καταστούν έτοιμα προς χρήση. Αντιθέτως, η εταιρεία αναγνωρίζει τα εν λόγω έσοδα από πωλήσεις και τα σχετικά κόστη στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων. Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2020 (1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2020) 31 - - Οι τροποποιήσεις στο ΔΛΠ 37 «Προβλέψεις, Ενδεχόμενες Υποχρεώσεις και Ενδεχόμενα Στοιχεία του Ενεργητικού» προσδιορίζουν τα κόστη που μία εταιρεία θα πρέπει να συμπεριλάβει κατά την αξιολόγηση για το εάν ένα συμβόλαιο είναι ζημιογόνο. Οι Ετήσιες Βελτιώσεις των ΔΠΧΑ – Κύκλος 2018-2020 προβαίνουν σε ήσσονος σημασίας τροποποιήσεις στο ΔΠΧΑ 1 «Πρώτη Εφαρμογή των Διεθνών Προτύπων Χρηματοοικονομικής Αναφοράς», στο ΔΠΧΑ 9 «Χρηματοοικονομικά Μέσα», στο ΔΛΠ 41 «Γεωργία» και στα Επεξηγηματικά Παραδείγματα που συνοδεύουν το ΔΠΧΑ 16 «Μισθώσεις». Ο Όμιλος θα εξετάσει την επίπτωση όλων των παραπάνω στις Οικονομικές του Καταστάσεις, αν και δεν αναμένεται να έχουν καμία. Τα ανωτέρω δεν έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. ΔΠΧΑ 17 «Ασφαλιστικές Συμβάσεις» (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2023) Τον Μάιο του 2017, το IASB προέβη στην έκδοση ενός νέου Προτύπου, του ΔΠΧΑ 17, το οποίο αντικαθιστά ένα ενδιάμεσο Πρότυπο, το ΔΠΧΑ 4. Σκοπός του έργου του IASB ήταν η ανάπτυξη ενός ενιαίου Προτύπου βασισμένου στις αρχές (principle-based standard) για τον λογιστικό χειρισμό όλων των τύπων ασφαλιστικών συμβάσεων, συμπεριλαμβανομένων και των συμβάσεων αντασφάλισης που κατέχει ένας ασφαλιστικός φορέας. Ένα ενιαίο Πρότυπο βασισμένο στις αρχές θα ενισχύσει τη συγκρισιμότητα της χρηματοοικονομικής αναφοράς μεταξύ οικονομικών οντοτήτων, δικαιοδοσιών και κεφαλαιαγορών. Το ΔΠΧΑ 17 καθορίζει τις απαιτήσεις που θα πρέπει να εφαρμόζει μία οικονομική οντότητα στη χρηματοοικονομική πληροφόρηση που σχετίζεται με ασφαλιστικές συμβάσεις που εκδίδει και συμβάσεις αντασφάλισης που κατέχει. Επιπλέον, τον Ιούνιο του 2020, το IASB προέβη στην έκδοση τροποποιήσεων, οι οποίες όμως δεν επηρεάζουν τις θεμελιώδεις αρχές που εισήχθησαν όταν αρχικά εκδόθηκε το ΔΠΧΑ 17. Οι τροποποιήσεις έχουν σχεδιαστεί με σκοπό να μειώσουν τα κόστη μέσω απλούστευσης ορισμένων απαιτήσεων του Προτύπου, να οδηγήσουν σε πιο εύκολα επεξηγήσιμη χρηματοοικονομική απόδοση, καθώς και να διευκολύνουν τη μετάβαση αναβάλλοντας την ημερομηνία εφαρμογής του Προτύπου για το 2023, παρέχοντας παράλληλα πρόσθετη βοήθεια για τη μείωση της προσπάθειας που απαιτείται κατά την πρώτη εφαρμογή του Προτύπου. Ο Όμιλος θα εξετάσει την επίπτωση όλων των παραπάνω στις Οικονομικές του Καταστάσεις, αν και δεν αναμένεται να έχουν καμία. Τα ανωτέρω δεν έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Τροποποιήσεις στο ΔΛΠ 1 «Ταξινόμηση Υποχρεώσεων ως Βραχυπρόθεσμες ή Μακροπρόθεσμες» (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2023) Τον Ιανουάριο του 2020, το IASB προέβη στην έκδοση τροποποιήσεων στο ΔΛΠ 1 που επηρεάζουν τις απαιτήσεις για την παρουσίαση των υποχρεώσεων. Συγκεκριμένα, οι τροποποιήσεις αποσαφηνίζουν ένα από τα κριτήρια ταξινόμησης μιας υποχρέωσης ως μακροπρόθεσμη, την απαίτηση για μία οντότητα να έχει το δικαίωμα να αναβάλει τον διακανονισμό της υποχρέωσης για τουλάχιστον 12 μήνες μετά την περίοδο αναφοράς. Οι τροποποιήσεις περιλαμβάνουν: α) αποσαφήνιση ότι το δικαίωμα μίας οντότητας για αναβολή του διακανονισμού θα πρέπει να υφίσταται κατά την ημερομηνία αναφοράς, β) αποσαφήνιση ότι η ταξινόμηση της υποχρέωσης δεν επηρεάζεται από τις προθέσεις ή προσδοκίες της διοίκησης σχετικά με την εξάσκηση του δικαιώματος αναβολής του διακανονισμού, γ) επεξηγούν πώς οι συνθήκες δανεισμού επηρεάζουν την ταξινόμηση, και δ) αποσαφήνιση των απαιτήσεων σχετικά με την ταξινόμηση υποχρεώσεων μίας οντότητας που πρόκειται να ή ενδεχομένως να διακανονίσει μέσω έκδοσης ιδίων συμμετοχικών τίτλων. Επιπλέον, τον Ιούλιο του 2020, το IASB προέβη στην έκδοση μίας τροποποίησης για την αναβολή κατά ένα έτος της ημερομηνίας έναρξης ισχύος της αρχικώς εκδοθείσας τροποποίησης στο ΔΛΠ 1, ως αποτέλεσμα της εξάπλωσης της πανδημίας του Covid-19. Ο Όμιλος θα εξετάσει την επίπτωση όλων των παραπάνω στις Οικονομικές του Καταστάσεις, αν και δεν αναμένεται να έχουν καμία. Τα ανωτέρω δεν έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Τροποποιήσεις στο ΔΛΠ 1 «Παρουσίαση των Οικονομικών Καταστάσεων» (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2023) Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2020 (1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2020) 32 Τον Φεβρουάριο του 2021, το IASB προέβη στην έκδοση τροποποιήσεων περιορισμένου σκοπού που αφορούν στις γνωστοποιήσεις των λογιστικών πολιτικών. Σκοπός των τροποποιήσεων είναι να βελτιώσουν τις γνωστοποιήσεις των λογιστικών πολιτικών ώστε να παρέχουν πιο χρήσιμη πληροφόρηση στους επενδυτές και σε λοιπούς χρήστες των Οικονομικών Καταστάσεων. Πιο συγκεκριμένα, με βάση τις τροποποιήσεις απαιτείται η γνωστοποίηση σημαντικών πληροφοριών σχετικών με τις λογιστικές πολιτικές, αντί της γνωστοποίησης των σημαντικών λογιστικών πολιτικών. Ο Όμιλος θα εξετάσει την επίπτωση όλων των παραπάνω στις Οικονομικές του Καταστάσεις, αν και δεν αναμένεται να έχουν καμία. Τα ανωτέρω δεν έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Τροποποιήσεις στο ΔΛΠ 8 «Λογιστικές Πολιτικές, Αλλαγές στις Λογιστικές Εκτιμήσεις και Λάθη: Ορισμός των Λογιστικών Εκτιμήσεων» (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2023) Τον Φεβρουάριο του 2021, το IASB προέβη στην έκδοση τροποποιήσεων περιορισμένου σκοπού οι οποίες αποσαφηνίζουν τη διαφορά μεταξύ αλλαγής λογιστικής εκτίμησης και αλλαγής λογιστικής πολιτικής. Η διάκριση αυτή είναι σημαντική, καθώς η αλλαγή λογιστικής εκτίμησης εφαρμόζεται χωρίς αναδρομική ισχύ και μόνο για μελλοντικές συναλλαγές και άλλα μελλοντικά γεγονότα, εν αντιθέσει με την αλλαγή λογιστικής πολιτικής που έχει αναδρομική ισχύ και εφαρμόζεται σε συναλλαγές και άλλα γεγονότα του παρελθόντος. Ο Όμιλος θα εξετάσει την επίπτωση όλων των παραπάνω στις Οικονομικές του Καταστάσεις, αν και δεν αναμένεται να έχουν καμία. Τα ανωτέρω δεν έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. 3.3. i. Ενοποίηση Θυγατρικές: Θυγατρικές είναι οι επιχειρήσεις στις οποίες ασκείται έλεγχος από τον Όμιλο. Ο Όμιλος ασκεί έλεγχο σε μια επιχείρηση όταν ο Όμιλος εκτίθεται ή έχει δικαιώματα σε μεταβλητές αποδόσεις από τη συμμετοχή του στην επιχείρηση και έχει την ικανότητα να επηρεάζει αυτές τις αποδόσεις μέσω της δύναμης που ασκεί στην επιχείρηση. Οι θυγατρικές ενοποιούνται πλήρως (ολική ενοποίηση) από την ημερομηνία που αποκτάται ο έλεγχος επ’ αυτών και παύουν να ενοποιούνται από την ημερομηνία που τέτοιος έλεγχος παύει να υφίσταται. Η εξαγορά θυγατρικής από τον Όμιλο λογιστικοποιείται με την εφαρμογή της μεθόδου εξαγοράς. Ο Όμιλος επιμετρά τα αποκτηθέντα αναγνωρίσιμα περιουσιακά στοιχεία και τις αναληφθείσες υποχρεώσεις στις εύλογες αξίες τους κατά την ημερομηνία απόκτησής τους. Ανά περίπτωση εξαγοράς, ο Όμιλος αναγνωρίζει τυχόν μη ελέγχουσα συμμετοχή στη θυγατρικής είτε στην εύλογη αξία, είτε στην αξία του μεριδίου της μη ελέγχουσας συμμετοχής στην καθαρή θέση της θυγατρικής. Το μεταβιβασθέν αντάλλαγμα σε μια απόκτηση επιμετράται σε εύλογη αξία, η οποία υπολογίζεται ως το άθροισμα της εύλογης αξίας κατά την ημερομηνία απόκτησης των μεταφερθέντων περιουσιακών στοιχείων από τον Όμιλο, των τυχόν υποχρεώσεων που αναλήφθηκαν από την αποκτώμενη θυγατρική προς τους προηγούμενους ιδιοκτήτες και τα τυχόν συμμετοχικά δικαιώματα που έχει εκδώσει ο Όμιλος. Τα έξοδα που σχετίζονται με την εξαγορά καταχωρούνται στα αποτελέσματα. Εάν η επιχειρηματική συνένωση επιτυγχάνεται σταδιακά, η εύλογη αξία της συμμετοχής που κατείχε ο Όμιλος στην αποκτηθείσα εταιρεία επαναμετράται στην εύλογη αξία κατά την ημερομηνία της εξαγοράς. Το κέρδος ή η ζημιά που προκύπτει από την επαναμέτρηση αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα. Τυχόν ενδεχόμενο τίμημα που μεταβιβάζεται από τον Όμιλο αναγνωρίζεται στην εύλογη αξία κατά την ημερομηνία της εξαγοράς. Οποιεσδήποτε μεταγενέστερες μεταβολές στην εύλογη αξία του ενδεχόμενου τιμήματος, που θεωρείται περιουσιακό στοιχείο ή υποχρέωση, αναγνωρίζονται σύμφωνα με το ΔΛΠ 39 είτε στα αποτελέσματα είτε ως μεταβολή στα λοιπά συνολικά εισοδήματα. Εάν το ενδεχόμενο τίμημα κατατάσσεται ως στοιχείο της καθαρής θέσης δεν επαναμετράται έως την τελική τακτοποίησή του μέσω της καθαρής θέσης. Ενδοεταιρικά υπόλοιπα και ενδοεταιρικές συναλλαγές, που συμπεριλαμβάνουν έσοδα, έξοδα και μερίσματα, απαλείφονται πλήρως. Κέρδη και ζημιές από ενδοεταιρικές συναλλαγές επίσης απαλείφονται. Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2020 (1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2020) 33 Οι χρηματοοικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας και των θυγατρικών της που χρησιμοποιούνται για την κατάρτιση των ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων, καταρτίζονται με την ίδια ημερομηνία αναφοράς. Οι ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις καταρτίζονται χρησιμοποιώντας ομοιόμορφες λογιστικές αρχές για όμοιες συναλλαγές και άλλα γεγονότα, σε όμοιες συνθήκες. Όποτε απαιτείται, οι λογιστικές αρχές των θυγατρικών τροποποιούνται ώστε να είναι ομοιόμορφες με αυτές που έχουν υιοθετηθεί από τον Όμιλο. Όταν ο Όμιλος χάσει τον έλεγχο μιας θυγατρικής, το εναπομένον ποσοστό συμμετοχής επιμετράται εκ νέου στην εύλογη αξία του, ενώ τυχόν διαφορές που προκύπτουν σε σχέση με την τρέχουσα αξία καταχωρούνται στα αποτελέσματα. Κατόπιν, το περιουσιακό αυτό στοιχείο αναγνωρίζεται ως συγγενής επιχείρηση, κοινοπραξία ή χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο ενεργητικού στην εύλογη αυτή αξία. Επιπροσθέτως, σχετικά ποσά που είχαν προηγουμένως καταχωρηθεί στα λοιπά συνολικά εισοδήματα λογιστικοποιούνται με τον ίδιο τρόπο που θα ακολουθούνταν σε περίπτωση πώλησης των εν λόγω περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων, δηλαδή μπορεί να μεταφερθούν στα αποτελέσματα. O Όμιλος χειρίζεται τις συναλλαγές με τους κατόχους μη ελεγχουσών συμμετοχών, που δεν έχουν ως αποτέλεσμα την απώλεια ελέγχου, με τον ίδιο τρόπο που χειρίζεται τις συναλλαγές με τους κύριους μετόχους του Ομίλου. Η διαφορά μεταξύ του τιμήματος που καταβλήθηκε και της λογιστικής αξίας του αποκτηθέντος μεριδίου των ιδίων κεφαλαίων της θυγατρικής καταχωρείται στα ίδια κεφάλαια. Κέρδη ή ζημιές που προκύπτουν από την πώληση σε κατόχους μη ελεγχουσών συμμετοχών καταχωρούνται επίσης στα ίδια κεφάλαια. Ο Όμιλος αξιολογεί σε κάθε ημερομηνία αναφοράς αν υπάρχει αντικειμενική ένδειξη ότι οι επενδύσεις σε θυγατρικές επιχειρήσεις έχουν απομειωθεί. Εφόσον υφίσταται η ένδειξη, ο Όμιλος υπολογίζει το ποσό της απομείωσης ως τη διαφορά ανάμεσα στην ανακτήσιμη αξία των επενδύσεων σε θυγατρικές επιχειρήσεις και της λογιστικής αξίας και αναγνωρίζει το ποσό στα αποτελέσματα, προσκείμενο στα «Επενδυτικά αποτελέσματα». Η Εταιρεία στις ατομικές της χρηματοοικονομικές καταστάσεις, λογιστικοποιεί τις επενδύσεις σε θυγατρικές στο κόστος κτήσης μείον τυχόν απομείωση. ii. Συγγενείς: Συγγενείς είναι οι επιχειρήσεις, στις οποίες ο Όμιλος ασκεί ουσιώδη επιρροή, αλλά όχι τον έλεγχο. Οι επενδύσεις σε συγγενείς επιχειρήσεις λογιστικοποιούνται με τη μέθοδο της καθαρής θέσης και αρχικά αναγνωρίζονται στο κόστος κτήσεως το οποίο μεταγενέστερα αυξάνεται ή μειώνεται με την αναγνώριση του μεριδίου του Ομίλου στα κέρδη ή τις ζημιές των συγγενών επιχειρήσεων μετά την εξαγορά. Ο λογαριασμός των επενδύσεων σε συγγενείς επιχειρήσεις περιλαμβάνει και την υπεραξία που προέκυψε κατά την εξαγορά. Το μερίδιο του Ομίλου στα κέρδη ή τις ζημιές των συγγενών επιχειρήσεων μετά την εξαγορά αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα, ενώ το μερίδιο των απ’ ευθείας μεταβολών των λοιπών συνολικών εισοδημάτων μετά την εξαγορά, αναγνωρίζεται στα λοιπά συνολικά εισοδήματα. Οι συσσωρευμένες μεταβολές επηρεάζουν τη λογιστική αξία των επενδύσεων σε συγγενείς επιχειρήσεις με αντίστοιχη προσαρμογή στην τρέχουσα αξία της επένδυσης. Στην περίπτωση που το μερίδιο του Ομίλου επί των ζημιών μιας συγγενούς υπερβεί την αξία της επένδυσης στη συγγενή, δεν αναγνωρίζονται επιπλέον ζημιές, εκτός εάν έχουν γίνει πληρωμές ή έχουν αναληφθεί περαιτέρω δεσμεύσεις για λογαριασμό της συγγενούς. Σε περίπτωση μείωσης του ποσοστού συμμετοχής σε συγγενή επιχείρηση όπου, όμως, ο Όμιλος συνεχίζει να ασκεί ουσιώδη επιρροή, μόνο αναλογία των ποσών που είχαν προηγουμένως καταχωρηθεί στα λοιπά συνολικά εισοδήματα θα μεταφερθεί στα αποτελέσματα. Κέρδη και ζημιές που προκύπτουν από τη μείωση του ποσοστού συμμετοχής σε συγγενείς καταχωρούνται στα αποτελέσματα. Μη πραγματοποιημένα κέρδη από συναλλαγές μεταξύ του Ομίλου και των συγγενών επιχειρήσεων απαλείφονται κατά το ποσοστό συμμετοχής του Ομίλου στις συγγενείς επιχειρήσεις. Μη πραγματοποιημένες ζημιές απαλείφονται εκτός εάν η συναλλαγή παρέχει ενδείξεις απομείωσης του μεταβιβασθέντος περιουσιακού στοιχείου. Οι λογιστικές αρχές των συγγενών επιχειρήσεων έχουν τροποποιηθεί ώστε να είναι ομοιόμορφες με αυτές που έχουν υιοθετηθεί από τον Όμιλο. Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2020 (1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2020) 34 Ο Όμιλος αξιολογεί σε κάθε ημερομηνία αναφοράς αν υπάρχει αντικειμενική ένδειξη ότι οι επενδύσεις σε συγγενείς επιχειρήσεις έχουν απομειωθεί. Εφόσον υφίσταται η ένδειξη, ο Όμιλος υπολογίζει το ποσό της απομείωσης ως τη διαφορά ανάμεσα στην ανακτήσιμη αξία των επενδύσεων σε συγγενείς επιχειρήσεις και της λογιστικής αξίας και αναγνωρίζει το ποσό στα αποτελέσματα, προσκείμενο στα «Επενδυτικά αποτελέσματα». Η Εταιρία καταχωρεί τις επενδύσεις της σε συγγενείς εταιρίες στο κόστος κτήσης μείον τυχόν απομείωση. 3.4. i. Μετατροπή ξένου νομίσματος Συναλλαγές σε ξένο νόμισμα Τα στοιχεία των οικονομικών καταστάσεων των εταιρειών του Ομίλου επιμετρώνται βάσει του νομίσματος του πρωτεύον οικονομικού περιβάλλοντος, στο οποίο λειτουργεί ο Όμιλος (λειτουργικό νόμισμα). Οι ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις παρουσιάζονται σε Ευρώ, που είναι το λειτουργικό νόμισμα και το νόμισμα παρουσίασης της μητρικής. Το νόμισμα λειτουργίας όλων των θυγατρικών είναι επίσης το ΕΥΡΩ €, εκτός από τις θυγατρικές στην Αγγλία όπου το νόμισμα λειτουργίας είναι το GBP και στην Βουλγαρία, όπου το νόμισμα λειτουργίας είναι το BGN. Οι συναλλαγές σε ξένα νομίσματα μετατρέπονται στο λειτουργικό νόμισμα με την χρήση των ισοτιμιών που ισχύουν κατά την ημερομηνία των συναλλαγών. Κέρδη και ζημιές από συναλλαγματικές διαφορές οι οποίες προκύπτουν από την εκκαθάριση τέτοιων συναλλαγών κατά την διάρκεια της περιόδου και από την μετατροπή των νομισματικών στοιχείων που εκφράζονται σε ξένο νόμισμα με τις ισχύουσες ισοτιμίες κατά την ημερομηνία ισολογισμού, καταχωρούνται στα αποτελέσματα. Οι συναλλαγματικές διαφορές από μη νομισματικά στοιχεία που αποτιμώνται στην εύλογη αξία τους, θεωρούνται ως τμήμα της εύλογης αξίας και συνεπώς καταχωρούνται όπου και οι διαφορές της εύλογης αξίας. ii. Δραστηριότητες εξωτερικού Οι εκτός Ελλάδος δραστηριότητες του Ομίλου σε ξένα νομίσματα (οι οποίες αποτελούν κατά κανόνα αναπόσπαστο μέρος των δραστηριοτήτων της μητρικής), μετατρέπονται στο νόμισμα λειτουργίας με την χρήση των ισοτιμιών που ισχύουν κατά την ημερομηνία των συναλλαγών, ενώ τα στοιχεία του ενεργητικού και παθητικού των δραστηριοτήτων στο εξωτερικό, συµπεριλαµβανοµένων της υπεραξίας και των αναπροσαρμογών της εύλογης αξίας, που προκύπτουν κατά την ενοποίηση, μετατρέπονται σε Ευρώ µε τις συναλλαγματικές ισοτιμίες που ισχύουν κατά την ημερομηνία του ισολογισμού. 3.5. i. Ενσώματες ακινητοποιήσεις Αναγνώριση και επιμέτρηση Οι ενσώματες ακινητοποιήσεις του ενεργητικού απεικονίζονται στις οικονομικές καταστάσεις στις αξίες κτήσεως τους, πλην των ακινήτων των οποίων η αξία προσδιορίσθηκε βάσει εύλογων αξιών, μείον κατ’ αρχήν τις συσσωρευμένες αποσβέσεις και δεύτερον, τυχόν απαξιώσεις των παγίων. Το κόστος κτήσεως περιλαμβάνει όλες τις άμεσα επιρριπτέες δαπάνες για την απόκτηση των στοιχείων. ii. Μεταγενέστερες Δαπάνες Μεταγενέστερες δαπάνες καταχωρούνται σε επαύξηση της λογιστικής αξίας των ενσωμάτων παγίων ή ως ξεχωριστό πάγιο μόνον κατά την έκταση που οι δαπάνες αυτές αυξάνουν τα μελλοντικά οικονομικά οφέλη που αναμένεται να εισρεύσουν από την χρήση του παγίου στοιχείου και το κόστος τους μπορεί να επιμετρηθεί αξιόπιστα. Το κόστος επισκευών και συντηρήσεων καταχωρείται στα αποτελέσματα όταν πραγματοποιούνται. iii. Αποσβέσεις Οι αποσβέσεις των άλλων στοιχείων των ενσωμάτων παγίων (πλην οικοπέδων τα οποία δεν αποσβένονται) υπολογίζονται με την σταθερή μέθοδο μέσα στην ωφέλιμη ζωή τους που έχει ως εξής: Κτίρια 30-65 έτη Μηχανολογικός εξοπλισμός 6 έτη Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2020 (1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2020) 35 Αυτοκίνητα Λοιπός εξοπλισμός 5-10 έτη 5-20 έτη Οι υπολειμματικές αξίες και οι ωφέλιμες ζωές των ενσωμάτων παγίων υπόκεινται σε επανεξέταση σε κάθε ημερομηνία αναφοράς των οικονομικών καταστάσεων. Όταν οι λογιστικές αξίες των ενσωμάτων ακινητοποιήσεων υπερβαίνουν την ανακτήσιμη αξία τους, η διαφορά (απομείωση) καταχωρείται άμεσα ως έξοδο στα αποτελέσματα. Κατά την πώληση ενσωμάτων ακινητοποιήσεων, οι διαφορές μεταξύ του τιμήματος που λαμβάνεται και της λογιστικής τους αξίας καταχωρούνται ως κέρδη ή ζημίες στα αποτελέσματα. Οι ιδιοπαραγόμενες ενσώματες ακινητοποιήσεις στοιχειοθετούν προσθήκη στο κόστος κτήσεως των ενσώματων ακινητοποιήσεων σε αξίες που περιλαμβάνουν το άμεσο κόστος μισθοδοσίας του προσωπικού, που συμμετέχει στην κατασκευή (αντίστοιχες εργοδοτικές εισφορές), κόστος αναλωθέντων υλικών και άλλα γενικά κόστη. 3.6. Άυλα περιουσιακά στοιχεία i. Αναγνώριση και επιμέτρηση- Αποσβέσεις Στα άυλα περιουσιακά στοιχεία συμπεριλαμβάνονται τα δικαιώματα χρήσης και ακινητοποιήσεων, τα λογισμικά προγράμματα καθώς και λοιπά άυλα περιουσιακά στοιχεία. εκμετάλλευσης Δικαίωμα εκμετάλλευσης άυλων στοιχείων: Δικαιώματα εκμετάλλευσης άυλων στοιχείων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές (φωτοβολταικά συστήματα και αιολικά πάρκα) που αποτιμώνται στην εύλογη αξία τους κατά την ημερομηνία απόκτησης τους. Οι αποσβέσεις διενεργούνται με την σταθερή μέθοδο κατά την διάρκεια της ωφέλιμης ζωής των στοιχείων αυτών, η οποία κυμαίνεται σε 10 χρόνια. Άδειες Λογισμικού: Οι άδειες λογισμικού αποτιμώνται στο κόστος κτήσεως τους μείον τις διενεργηθείσες αποσβέσεις και τυχόν απομειώσεις τους. Οι αποσβέσεις διενεργούνται με την σταθερή μέθοδο κατά την διάρκεια της ωφέλιμης ζωής των στοιχείων αυτών, η οποία κυμαίνεται από 4 έως 10 χρόνια. Κόστος ανάπτυξης: Τα έξοδα έρευνας αναγνωρίζονται ως έξοδα της χρήσης όταν αυτά προκύπτουν. Τα έξοδα ανάπτυξης του Ομίλου αφορούν κυρίως κόστος ανάπτυξης λογισμικών προγραμμάτων και εφαρμογών που συμμετέχουν στην παραγωγική διαδικασία (ΙΤ solutions, web design, on-line gaming, intranet, extranet κλπ) αναγνωρίζονται ως ασώματες ακινητοποιήσεις εφόσον πληρούνται οι παρακάτω προϋποθέσεις: - Μπορεί να αποδειχθεί η δυνατότητα τεχνικής αξιοποίησης του προϊόντος ή της παραγωγικής διαδικασίας. - Η εταιρεία προτίθεται να παράγει και να εμπορευθεί ή να χρησιμοποιήσει το προϊόν ή την παραγωγική διαδικασία. - Μπορεί να αποδειχθεί ότι υπάρχει αγορά για το προϊόν ή τη διαδικασία ή ότι αυτά θα είναι χρήσιμα για την εταιρεία στην περίπτωση που πρόκειται να χρησιμοποιηθούν αντί να πωληθούν και υπάρχουν επαρκείς πόροι, ή μπορεί να αποδειχθεί ή διαθεσιμότητα τους για την ολοκλήρωση του προγράμματος και την εμπορία ή χρήση του προϊόντος ή της παραγωγικής διαδικασίας. Για τον προσδιορισμό της ωφέλιμης ζωής, η οποία επανεξετάζεται σε κάθε χρήση, λαμβάνονται υπόψη διάφοροι παράγοντες όπως τεχνική ή άλλου τύπου απαξίωση ή η περίοδος ελέγχου του περιουσιακού στοιχείου και τα νομικά ή όμοια όρια που τίθενται στη χρήση του περιουσιακού στοιχείου. Η διάρκεια της ωφέλιμης ζωής που έχει οριστεί για την παρουσιαζόμενη χρήση και την προηγούμενη είναι από 5 έως 10 χρόνια. ii. Μεταγενέστερες δαπάνες Μεταγενέστερες δαπάνες κεφαλαιοποιούνται μόνο όταν αυξάνουν τα μελλοντικά οικονομικά οφέλη που ενσωματώνονται στο συγκεκριμένο περιουσιακό στοιχείο που αφορά. Όλες οι άλλες δαπάνες, αναγνωρίζεται στο κέρδος ή τη ζημιά. 3.7. Χρηματοοικονομικά μέσα Αναγνώριση και αποαναγνώριση Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία και οι χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις αναγνωρίζονται όταν ο Όμιλος γίνει συμβαλλόμενο μέρος των συμβατικών όρων των χρηματοοικονομικών μέσων. Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2020 (1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2020) 36 Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία διαγράφονται όταν λήγουν τα συμβατικά δικαιώματα στις ταμειακές ροές από το χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο ή όταν μεταβιβάζεται το χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο και ουσιαστικά όλοι οι κίνδυνοι και οι ανταμοιβές. Μια χρηματοοικονομική υποχρέωση αποαναγνωρίζεται όταν αποσβένεται, εκκαθαριστεί, ακυρωθεί ή λήξει. Ταξινόμηση και αρχική αποτίμηση των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων Εκτός από τις εμπορικές απαιτήσεις που δεν περιέχουν σημαντική χρηματοοικονομική συνιστώσα και αποτιμώνται στην τιμή συναλλαγής σύμφωνα με το Δ.Π.Χ.Α. 15, όλα τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία αποτιμώνται αρχικά στην εύλογη αξία τους, προσαρμοσμένη για το κόστος συναλλαγής (κατά περίπτωση). Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία, εκτός εκείνων που ορίζονται και λειτουργούν ως μέσα αντιστάθμισης, ταξινομούνται στις ακόλουθες κατηγορίες: - Αποσβεσμένο κόστος - Εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων - Εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων. Η ταξινόμηση καθορίζεται και από τα δύο: - το επιχειρηματικό μοντέλο του Ομίλου για τη διαχείριση του χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου - τα συμβατικά χαρακτηριστικά ταμειακών ροών του χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου. Μεταγενέστερη αποτίμηση των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε αποσβεσμένο κόστος Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία αποτιμώνται στο αποσβεσμένο κόστος εάν τα περιουσιακά στοιχεία πληρούν τις ακόλουθες προϋποθέσεις (και δεν προσδιορίζονται ως χρημ/κά περιουσιακά στοιχεία μέσω αποτελεσμάτων): - βρίσκονται σε επιχειρηματικό μοντέλο που έχει ως στόχο την κατοχή των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων και τη συλλογή των συμβατικών ταμειακών ροών - οι συμβατικοί όροι των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων δημιουργούν ταμειακές ροές που αποτελούν αποκλειστικά πληρωμές κεφαλαίου και τόκων επί του ανεξόφλητου κεφαλαίου. Μετά την αρχική αναγνώριση, αυτές αποτιμώνται στο αναπόσβεστο κόστος χρησιμοποιώντας τη μέθοδο του πραγματικού επιτοκίου. Η προεξόφληση παραλείπεται όταν η επίδραση της προεξόφλησης είναι μη ουσιώδης. Τα ταμειακά διαθέσιμα και τα ισοδύναμα του Ομίλου, οι εμπορικές και λοιπές απαιτήσεις εμπίπτουν σε αυτήν την κατηγορία χρηματοοικονομικών μέσων. Κέρδη και ζημίες καταχωρούνται στα αποτελέσματα της χρήσεως όταν τα σχετικά κονδύλια διαγράφονται ή απομειώνονται, καθώς επίσης και μέσω της διαδικασίας απόσβεσης. Σύμφωνα με όσα ορίζει το ΔΠΧΑ 9, η απομείωση των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων που επιμετρώνται στο αποσβεσμένο κόστος ή στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εισοδημάτων πραγματοποιείται με την αναγνώριση των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών. Σε κάθε ημερομηνία αναφοράς, το ΔΠΧΑ 9 απαιτεί την επιμέτρηση της πρόβλεψης ζημίας για ένα χρηματοοικονομικό μέσο σε ποσό ίσο με τις αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες καθ' όλη τη διάρκεια ζωής εάν ο πιστωτικός κίνδυνος του χρηματοοικονομικού μέσου έχει αυξηθεί σημαντικά από την αρχική αναγνώριση. Αντιθέτως, εάν, κατά την ημερομηνία αναφοράς, ο πιστωτικός κίνδυνος ενός χρηματοοικονομικού μέσου δεν έχει αυξηθεί σημαντικά από την αρχική αναγνώριση, το ΔΠΧΑ 9 απαιτεί την επιμέτρηση της πρόβλεψη ζημίας για το εν λόγω χρηματοοικονομικό μέσο σε ποσό ίσο με τις αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες δωδεκαμήνου. Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων Στην συγκεκριμένη κατηγορία ταξινομείται το εμπορικό χαρτοφυλάκιο του Ομίλου που περιλαμβάνει επενδύσεις που αποκτήθηκαν με σκοπό την ρευστοποίησή τους στο άμεσο μέλλον. Κέρδη ή ζημίες από την αποτίμηση των συγκεκριμένων στοιχείων καταχωρούνται στα αποτελέσματα χρήσεως. Η τρέχουσα αξία των εν λόγω επενδύσεων που εμπορεύονται σε οργανωμένη χρηματιστηριακή αγορά προκύπτει από την σχετική χρηματιστηριακή αξία της επένδυσης κατά την ημερομηνία κλεισίματος. Αναφορικά Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2020 (1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2020) 37 με τις επενδύσεις που δεν εμπορεύονται σε ενεργό αγορά, η εύλογη αξία υπολογίζεται με βάση σχετικές τεχνικές αποτίμησης. Αυτές οι τεχνικές βασίζονται σε πρόσφατες αμφοτεροβαρείς συναλλαγές παρόμοιων επενδύσεων, με αναφορά στην χρηματιστηριακή αξία μίας άλλης επένδυσης με παρεμφερή χαρακτηριστικά με αυτά της αποτιμώμενης, ή με ανάλυση προεξοφλημένων χρηματοροών και μοντέλα αποτίμησης επενδύσεων. Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων Σύμφωνα με τις σχετικές απαιτήσεις του ΔΠΧΑ 9, κατά την αρχική αναγνώριση, ο Όμιλος δύναται αμετακλήτως να επιλέξει να παρουσιάζει στα λοιπά αποτελέσματα απευθείας στην καθαρή θέση τις μεταγενέστερες μεταβολές στην εύλογη αξία μιας επένδυσης σε συμμετοχικό τίτλο, ο οποίος δεν προορίζεται για εμπορική εκμετάλλευση. Τα κέρδη και οι ζημίες από αυτά τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία δεν ανακυκλώνονται ποτέ στα αποτελέσματα της χρήσης. Τα μερίσματα αναγνωρίζονται ως άλλα έσοδα στην κατάσταση αποτελεσμάτων όταν έχει αποδειχθεί το δικαίωμα πληρωμής, εκτός εάν ο Όμιλος επωφελείται από τα έσοδα αυτά ως ανάκτηση μέρους του κόστους του χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου, οπότε τα κέρδη αυτά αναγνωρίζονται στην κατάσταση συνολικών εισοδημάτων. Οι συμμετοχικοί τίτλοι που προσδιορίζονται στην εύλογη αξία μέσω των συνολικών εισοδημάτων δεν υπόκεινται σε εξέταση απομείωσης. Η εν λόγω επιλογή πραγματοποιείται για κάθε συμμετοχικό τίτλο ξεχωριστά. Απομείωση των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων Η βάση υπολογισμού απαιτήσεων απομείωσης σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 9 λαμβάνει υπόψη πιο ενημερωμένες πληροφορίες για την αναγνώριση των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών - το μοντέλο «αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών». Τα μέσα που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των νέων απαιτήσεων περιλαμβάνουν τα δάνεια και άλλα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία χρεωστικού τύπου που αποτιμώνται στο αποσβεσμένο κόστος καθώς και τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία μέσω κατάστασης λοιπών συνολικών εσόδων, εμπορικές απαιτήσεις, περιουσιακά στοιχεία που αναγνωρίζονται και αποτιμώνται βάσει του ΔΠΧΑ 15 και δανειακές υποχρεώσεις και εγγυοδοσίες που δεν αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων. Η αναγνώριση των πιστωτικών ζημιών δεν εξαρτάται πλέον από την αρχική αναγνώριση. Αντίθετα, ο Όμιλος εξετάζει ένα ευρύτερο φάσμα πληροφοριών κατά την εκτίμηση του πιστωτικού κινδύνου και τη μέτρηση των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών, συμπεριλαμβανομένων των παρελθόντων γεγονότων, των τρεχουσών συνθηκών, εύλογων και υποστηρικτικών προβλέψεων που επηρεάζουν την αναμενόμενη είσπραξη των μελλοντικών ταμειακών ροών του μέσου. Κατά την εφαρμογή της μεθόδου των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών, γίνεται διάκριση μεταξύ: - χρηματοπιστωτικών μέσων που δεν έχουν υποστεί σημαντική υποβάθμιση της πιστωτικής ικανότητας τους κατά την αρχική αναγνώριση ή που έχουν χαμηλό πιστωτικό κίνδυνο («στάδιο 1») και - χρηματοπιστωτικά μέσων που έχει υποβαθμιστεί σημαντικά η πιστωτική τους ικανότητα κατά την αρχική αναγνώριση και των οποίων ο πιστωτικός κίνδυνος δεν είναι χαμηλός («στάδιο 2»). Το «Στάδιο 3» θα καλύπτει τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που έχουν αντικειμενικές ενδείξεις απομείωσης κατά την ημερομηνία αναφοράς. Οι «άνω των 12-μηνών αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες» αναγνωρίζονται για την πρώτη κατηγορία, ενώ για τη δεύτερη κατηγορία αναγνωρίζονται «ζημίες από πιστωτικές ζημιές». Η μέτρηση των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών προσδιορίζεται από μια στάθμιση πιθανοτήτων για τις αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές σε σχέση με την αναμενόμενη διάρκεια ζωής του χρηματοπιστωτικού μέσου. Εμπορικές και λοιπές απαιτήσεις Ο Όμιλος εφαρμόζει την απλοποιημένη προσέγγιση του ΔΠΧΑ 9 για τον υπολογισμό των αναμενόμενων ζημιών απομείωσης, σε σχέση με τις απαιτήσεις από πελάτες και λοιπές απαιτήσεις, για τον προσδιορισμό των οποίων χρησιμοποιείται πίνακας χρονολογικής ανάλυσης και ποσοστών με τη χρήση ιστορικών δεδομένων (3 ετών) και Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2020 (1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2020) 38 εύλογων προβλέψεων και δεν προέκυψε ανάγκη για την αναγνώριση επιπλέον απομειώσεων. Κατά την εκτίμηση των αναμενόμενων ζημιών απομείωσης, οι εμπορικές απαιτήσεις έχουν αξιολογηθεί με βάση την κατηγορία που υπάγονται, κοινά χαρακτηριστικά πιστωτικού κινδύνου ή/και κλάδου ή/και γεωγραφική θέση των πελατών. Οι εμπορικές απαιτήσεις αποαναγνωρίζονται (δηλαδή διαγράφονται) όταν δεν υπάρχει εύλογη προσδοκία μελλοντικής είσπραξης. Η μη πραγματοποίηση πληρωμής εντός 360 ημερών από την ημερομηνία του τιμολογίου και η αποτυχία να συνεργαστούν με τον Όμιλο για εξεύρεση εναλλακτικής λύσης πληρωμής, μεταξύ άλλων, θεωρούνται ανεπίδεκτες εισπράξεως απαιτήσεις. Ταξινόμηση και αποτίμηση των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων Οι χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις του Ομίλου περιλαμβάνουν τα δάνεια καθώς και τις εμπορικές και λοιπές υποχρεώσεις. Οι χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις αποτιμώνται αρχικά στην εύλογη αξία τους, μειωμένα με τα τυχόν άμεσα έξοδα για την πραγματοποίηση της συναλλαγής. Στη συνέχεια αποτιμώνται στο αποσβεσμένο κόστος. Τυχόν διαφορά μεταξύ του εισπραχθέντος ποσού (καθαρό από σχετικά έξοδα) και της αξίας εξόφλησης αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα κατά τη διάρκεια του δανεισμού βάσει της μεθόδου του πραγματικού επιτοκίου. Αναφορικά με τις δανειακές υποχρεώσεις του Ομίλου, οι προμήθειες που καταβάλλονται κατά την έναρξη της σύμβασης δανεισμού αναγνωρίζονται ως έξοδα για την πραγματοποίηση της συναλλαγής όταν είναι πιθανό ότι ένα μέρος ή ολόκληρο το δάνειο θα εκταμιευθεί. Σε αυτή την περίπτωση, η αναγνώριση της προμήθειας αναβάλλεται μέχρι την εκταμίευση του δανείου. Όταν δεν υπάρχει κάποια ένδειξη ότι η εκταμίευση μέρους ή ολόκληρου του δανείου είναι πιθανό να πραγματοποιηθεί, η προμήθεια κεφαλαιοποιείται σαν προπληρωμή και αποσβένεται κατά τη διάρκεια του σχετικού δανεισμού. Οι δανειακές υποχρεώσεις του Ομίλου αφορούν έντοκα τραπεζικά δάνεια και αλληλόχρεους τραπεζικούς λογαριασμούς . Αποαναγνώριση των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων Η ανταλλαγή μεταξύ υφιστάμενου δανειολήπτη και δανειστή δικαιοπραξιών με ουσιαστικά διαφορετικούς όρους λογιστικοποιείται ως απόσβεση της αρχικής χρηματοοικονομικής υποχρέωσης και αναγνώριση νέας χρηματοοικονομικής υποχρέωσης. Ομοίως, μια ουσιαστική τροποποίηση των όρων μιας υφιστάμενης χρηματοοικονομικής υποχρέωσης ή μέρους αυτής (ανεξαρτήτως του εάν αποδίδεται ή όχι στην οικονομική δυσκολία του οφειλέτη) λογίζεται ως εξόφληση της αρχικής χρηματοοικονομικής υποχρέωσης και της αναγνώρισης νέας χρηματοοικονομικής υποχρέωσης. Η διαφορά μεταξύ της λογιστικής αξίας της χρηματοοικονομικής υποχρέωσης (ή μέρους μιας χρηματοοικονομικής υποχρέωσης) που αποσβέστηκε ή μεταβιβάστηκε σε άλλο μέρος και του εύλογου τιμήματος, συμπεριλαμβανομένων τυχόν μεταβιβαζόμενων μη χρηματικών περιουσιακών στοιχείων ή αναληφθεισών υποχρεώσεων, αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα. 3.8. Αποθέματα Τα αποθέματα αποτιμώνται στη χαμηλότερη τιμή μεταξύ κόστους και καθαρής ρευστοποιήσιμης αξίας. Το κόστος των αποθεμάτων προσδιορίζεται με τη μέθοδο FIFO. Η καθαρή ρευστοποιήσιμη αξία είναι η εκτιμώμενη τιμή πώλησης κατά τη συνήθη ροή των δραστηριοτήτων της εταιρείας, μείον το εκτιμώμενο κόστος που είναι αναγκαίο για να πραγματοποιηθεί η πώληση. Το κόστος των αποθεμάτων δεν περιλαμβάνει χρηματοοικονομικά έξοδα. Σημειώνεται ότι γίνεται ειδική πρόβλεψη σε ετήσια βάση για τα αποθέματα που θεωρούνται πεπαλαιωμένα και πιθανόν να μην μπορούν να πωληθούν. Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2020 (1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2020) 39 3.9. Μη κυκλοφοριακά περιουσιακά στοιχεία κρατούμενα προς πώληση Μη κυκλοφοριακά περιουσιακά στοιχεία που περιλαμβάνουν στοιχεία ενεργητικού ή/και παθητικού, κατατάσσονται ως κατεχόμενα για πώληση σύμφωνα με το εάν η ανάκτησή τους είναι πιθανή μέσω της πώλησης και όχι από τη συνεχόμενη χρήση. Τα περιουσιακά στοιχεία που ταξινομούνται ως “κρατούμενα προς πώληση” αποτιμώνται στη χαμηλότερη αξία μεταξύ της λογιστικής αξίας τους αμέσως πριν την ταξινόμησή τους ως κρατούμενα προς πώληση και την εύλογή τους αξία μείον το κόστος πώλησης. Τα περιουσιακά στοιχεία που ταξινομούνται ως “κρατούμενα προς πώληση” δεν υπόκεινται σε απόσβεση. Το κέρδος ή η ζημία που προκύπτει από την πώληση και επανεκτίμηση των “κρατουμένων προς πώληση” περιουσιακών στοιχείων συμπεριλαμβάνεται στα “άλλα έσοδα” και “άλλα έξοδα”, αντίστοιχα, στην κατάσταση συνολικών εσόδων χρήσης. Τα μη κυκλοφοριακά περιουσιακά στοιχεία κρατούμενα προς πώληση του Ομίλου αφορούν ακίνητο και συμμετοχή σε συγγενείς επιχείρηση, τα οποία εκποιήθηκαν τελικά εντός της χρήσης 2020 στα πλαίσια πλήρωσης των προϋποθέσεων που τέθηκαν από τις πιστώτριες τράπεζες προκειμένου να υλοποιηθεί η αναδιάρθρωση του δανεισμού της (βλέπε σχετικά τη σημείωση 19). 3.10. Φορολογία εισοδήματος & αναβαλλόμενος φόρος Η επιβάρυνση της περιόδου με φόρους εισοδήματος αποτελείται από τους τρέχοντες φόρους και τους αναβαλλόμενους φόρους, δηλαδή τους φόρους ή τις φορολογικές ελαφρύνσεις που σχετίζονται με τα οικονομικά οφέλη που προκύπτουν στην περίοδο αλλά έχουν ήδη καταλογιστεί ή θα καταλογιστούν από τις φορολογικές αρχές σε διαφορετικές περιόδους. Τρέχουσα Φορολογία Εισοδήματος Ο φόρος εισοδήματος αναγνωρίζεται στον λογαριασμό των αποτελεσμάτων της περιόδου, εκτός του φόρου εκείνου που αφορά συναλλαγές που καταχωρήθηκαν απευθείας στα ίδια κεφάλαια, στην οποία περίπτωση καταχωρείται απευθείας, κατά ανάλογο τρόπο, στα ίδια κεφάλαια. Οι τρέχοντες φόροι εισοδήματος περιλαμβάνουν τις βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις ή και απαιτήσεις προς τις δημοσιονομικές αρχές που σχετίζονται με τους πληρωτέους φόρους επί του φορολογητέου εισοδήματος της περιόδου και οι τυχόν πρόσθετοι φόροι εισοδήματος που αφορούν προηγούμενες χρήσεις. Οι τρέχοντες φόροι επιμετρώνται σύμφωνα με τους φορολογικούς συντελεστές και τους φορολογικούς νόμους που εφαρμόζονται στις διαχειριστικές περιόδους με τις οποίες σχετίζονται, βασιζόμενα στο φορολογητέο κέρδος για το έτος. Όλες οι αλλαγές στα βραχυπρόθεσμα φορολογικά στοιχεία του ενεργητικού ή τις υποχρεώσεις αναγνωρίζονται σαν μέρος των φορολογικών εξόδων στην κατάσταση συνολικών εσόδων χρήσης. Αναβαλλόμενη φορολογία εισοδήματος Αναβαλλόμενοι φόροι είναι οι φόροι ή οι φορολογικές ελαφρύνσεις που σχετίζονται με τα οικονομικά βάρη ή οφέλη που προκύπτουν στην χρήση αλλά έχουν ήδη καταλογιστεί ή θα καταλογιστούν από τις φορολογικές αρχές σε διαφορετικές χρήσεις. Ο αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος προσδιορίζεται με την μέθοδο της υποχρέωσης που προκύπτει από τις προσωρινές διαφορές μεταξύ της λογιστικής αξίας και της φορολογικής βάσης των περιουσιακών στοιχείων και των υποχρεώσεων. Αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος δεν λογίζεται εάν προκύπτει από την αρχική αναγνώριση στοιχείου ενεργητικού ή παθητικού σε συναλλαγή, εκτός επιχειρηματικής συνένωσης, η οποία όταν έγινε η συναλλαγή δεν επηρέασε ούτε το λογιστικό ούτε το φορολογικό κέρδος ή ζημία. Ο αναβαλλόμενος φόρος προσδιορίζεται με τους φορολογικούς συντελεστές που ισχύουν κατά την ημερομηνία αναφοράς των οικονομικών καταστάσεων. Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις αποτιμώνται με βάση τους φορολογικούς συντελεστές που αναμένεται να εφαρμοστούν στη χρήση κατά την οποία θα διακανονιστεί η απαίτηση ή η υποχρέωση, λαμβάνοντας υπόψη τους φορολογικούς συντελεστές (και φορολογικούς νόμους) που έχουν τεθεί σε ισχύ ή ουσιαστικά ισχύουν μέχρι την ημερομηνία αναφοράς της Κατάστασης Οικονομικής Θέσης. Σε περίπτωση αδυναμίας σαφούς προσδιορισμού του χρόνου αναστροφής των προσωρινών διαφορών εφαρμόζεται ο φορολογικός συντελεστής που ισχύει κατά την επόμενη της ημερομηνίας της Κατάστασης Οικονομικής Θέσης, χρήση. Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2020 (1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2020) 40 Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις αναγνωρίζονται κατά την έκταση στην οποία θα υπάρξει μελλοντικό φορολογητέο κέρδος για την χρησιμοποίηση της προσωρινής διαφοράς που δημιουργεί την αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση. Η αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση επανεξετάζεται σε κάθε ημερομηνία αναφοράς και μειώνεται κατά την έκταση που δεν είναι πλέον πιθανό ότι επαρκές φορολογητέο κέρδος θα είναι διαθέσιμο για να επιτρέψει την αξιοποίηση της ωφέλειας μέρους ή του συνόλου αυτής της αναβαλλόμενης φορολογικής απαίτησης. Ο αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος αναγνωρίζεται για τις προσωρινές διαφορές που προκύπτουν από επενδύσεις σε θυγατρικές και συγγενείς επιχειρήσεις, με εξαίρεση την περίπτωση που η αναστροφή των προσωρινών διαφορών ελέγχεται από τον Όμιλο και είναι πιθανό ότι οι προσωρινές διαφορές δεν θα αναστραφούν στο μέλλον. 3.11. Παροχές στο προσωπικό i. Βραχυπρόθεσμες παροχές Οι βραχυπρόθεσμες παροχές προς τους εργαζομένους (παροχές λήξης της εργασιακής σχέσης) σε χρήμα και σε είδος αναγνωρίζονται ως έξοδο όταν καθίστανται δεδουλευμένες. Τυχόν ανεξόφλητο ποσό καταχωρείται ως υποχρέωση και σε περίπτωση που το ποσό που καταβλήθηκε υπερβαίνει το ποσό των παροχών , το υπερβάλλον ποσό αναγνωρίζεται ως στοιχείο του ενεργητικού, μόνο κατά την έκταση που η προπληρωμή θα οδηγήσει σε μείωση μελλοντικών πληρωμών ή σε επιστροφή. ii. Παροχές μετά την έξοδο από την υπηρεσία Η εταιρία δεν έχει επίσημα ή ανεπίσημα ενεργοποιήσει κανένα ειδικό πρόγραμμα παροχών προς του εργαζομένους της. Το μόνο πρόγραμμα που ισχύει και έχει ενεργοποιηθεί στο παρελθόν είναι η συμβατική υποχρέωση (με βάση την ισχύουσα νομοθεσία Ν.2112/20 και 4093/2012) για παροχή αποζημιώσεις επί απόλυσης ή αποχώρησης λόγω συνταξιοδότησης. Το ύψος των καταβαλλόμενων ποσών αποζημίωσης εξαρτάται από τα έτη προϋπηρεσίας, το ύψος των αποδοχών και τον τρόπο απομάκρυνσης από την υπηρεσία (απόλυση ή συνταξιοδότηση). Η θεμελίωση δικαιώματος συμμετοχής σε αυτά τα προγράμματα, βασίζεται συνήθως στα χρόνια προϋπηρεσίας του υπαλλήλου μέχρι την συνταξιοδότηση του. Για το παραπάνω ποσό η εταιρία κάνει πρόβλεψη βάσει αναλογιστικής μελέτης. Αναγνωρίζει το σύνολο της υποχρέωσης της στην κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης. Στην κατάσταση αποτελεσμάτων αναγνωρίζονται το τρέχων κόστος υπηρεσίας καθώς και το χρηματοοικονομικό κόστος ενώ στην κατάσταση λοιπών εισοδημάτων αναγνωρίζονται οι προκύπτουσες στην χρήση αναλογιστικές διαφορές. 3.12. Προβλέψεις Οι προβλέψεις αναγνωρίζονται όταν: (1) Υπάρχει μία παρούσα νομική ή τεκμαιρόμενη δέσμευση ως αποτέλεσμα παρελθοντικών γεγονότων (2) Είναι πιθανόν ότι θα απαιτηθεί εκροή πόρων για τον διακανονισμό της δέσμευσης (3) Το απαιτούμενο ποσό μπορεί να εκτιμηθεί αξιόπιστα Αν δεν είναι πλέον πιθανό ότι θα απαιτηθεί μία εκροή πόρων προκειμένου να διακανονιστεί μια υποχρέωση για την οποία έχει ήδη σχηματισθεί πρόβλεψη, τότε αυτή αναστρέφεται. Σε περιπτώσεις όπου η εκροή οικονομικών πόρων ως αποτέλεσμα παρουσών δεσμεύσεων θεωρείται μη πιθανή, ή το ποσό της πρόβλεψης δεν μπορεί να εκτιμηθεί αξιόπιστα, δεν αναγνωρίζεται καμία υποχρέωση στις οικονομικές καταστάσεις. Οι ενδεχόμενες υποχρεώσεις δεν αναγνωρίζονται στις οικονομικές καταστάσεις αλλά γνωστοποιούνται, εκτός αν η πιθανότητα εκροών πόρων οι οποίοι ενσωματώνουν οικονομικά οφέλη είναι ελάχιστη. Οι προβλέψεις επανεξετάζονται σε κάθε ημερομηνία αναφοράς των Οικονομικών Καταστάσεων και προσαρμόζονται προκειμένου να απεικονίζουν την τρέχουσα καλύτερη εκτίμηση. Οι προβλέψεις αποτιμώνται στο προσδοκώμενο κόστος που απαιτείται για να προσδιοριστεί η παρούσα δέσμευση, με βάση τα πιο αξιόπιστα τεκμήρια που είναι διαθέσιμα κατά την ημερομηνία αναφοράς, περιλαμβάνοντας τους κινδύνους και τις αβεβαιότητες σχετικά με την παρούσα δέσμευση. Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2020 (1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2020) 41 Όταν η επίδραση της διαχρονικής αξίας του χρήματος είναι σημαντική, το ποσό της πρόβλεψης είναι η παρούσα αξία των εξόδων που αναμένονται να απαιτηθούν προκειμένου να τακτοποιηθεί η υποχρέωση. Το προ-φόρου επιτόκιο προεξόφλησης αντανακλά τις τρέχουσες εκτιμήσεις της αγοράς για τη διαχρονική αξία του χρήματος και τους συναφείς με την υποχρέωση κινδύνους. Το επιτόκιο δεν αντανακλά κινδύνους για τους οποίους οι μελλοντικές εκτιμήσεις ταμιακών ροών έχουν προσαρμοστεί. Όταν χρησιμοποιείται η μέθοδος της προεξόφλησης, η λογιστική αξία μιας πρόβλεψης αυξάνει σε κάθε περίοδο έτσι ώστε να αντανακλά την πάροδο του χρόνου. Αυτή η αύξηση αναγνωρίζεται ως κόστος στα αποτελέσματα. Πιθανές εισροές από οικονομικά οφέλη για τον Όμιλο που δεν πληρούν ακόμη τα κριτήρια ενός περιουσιακού στοιχείου θεωρούνται ενδεχόμενες απαιτήσεις και γνωστοποιούνται εφόσον η εισροή οικονομικών οφελών είναι πιθανή. 3.13. Αναγνώριση εσόδων και εξόδων i. Έσοδα Μια οικονομική οντότητα αναγνωρίζει έσοδα προκειμένου να απεικονίσει τη μεταβίβαση των υποσχόμενων αγαθών ή υπηρεσιών σε πελάτες της, σε ένα ποσό που αντικατοπτρίζει το αντάλλαγμα που αναμένει ότι δικαιούται για τα εν λόγω αγαθά ή υπηρεσίες. Μία οικονομική οντότητα αναγνωρίζει έσοδα σύμφωνα με αυτήν την βασική αρχή, εφαρμόζοντας ένα μοντέλο πέντε βημάτων: Προσδιορισμός της σύμβασης με τον πελάτη. Προσδιορισμός των δεσμεύσεων εκτέλεσης. Προσδιορισμός της τιμής συναλλαγής. Κατανομή της τιμής συναλλαγής στις δεσμεύσεις εκτέλεσης της σύμβασης. Αναγνώριση εσόδων όταν (ή καθώς) οι δεσμεύσεις εκτέλεσης της σύμβασης εκπληρώνονται. Ο Όμιλος και η Εταιρεία αναγνωρίζουν έσοδα όταν (ή καθώς) εκπληρώνουν μία δέσμευση εκτέλεσης, μεταβιβάζοντας ένα υποσχόμενο αγαθό ή μία υπηρεσία (δηλαδή ένα στοιχείο του ενεργητικού) σε έναν πελάτη. Ένα στοιχείο του ενεργητικού μεταβιβάζεται όταν (ή καθώς) ο πελάτης αποκτά τον έλεγχο του στοιχείου αυτού. Ο πελάτης αποκτά τον έλεγχο ενός αγαθού ή μίας υπηρεσίας, όταν μπορεί να κατευθύνει τη χρήση του και να λαμβάνει ουσιαστικά όλα τα υπολειπόμενα οφέλη από αυτό. Ως έσοδο ορίζεται το ποσό το οποίο ο Όμιλος αναμένει να δικαιούται ως αντάλλαγμα για τα αγαθά ή τις υπηρεσίες που μεταβίβασε σε έναν πελάτη, εκτός από τα ποσά που εισπράττονται για λογαριασμό τρίτων. Η δέσμευση εκτέλεσης της σύμβασης μπορεί να εκπληρωθεί είτε σε μία συγκεκριμένη χρονική στιγμή είτε σε βάθος χρόνου. Η εκπλήρωση μίας δέσμευσης για πώληση ενός αγαθού ή παροχή μιας υπηρεσίας πραγματοποιείται σε βάθος χρόνου όταν: α) ο πελάτης λαμβάνει και ταυτόχρονα αναλώνει τα οφέλη που απορρέουν από την εκτέλεση από πλευράς του Ομίλου κατά την εκτέλεση από τον Όμιλο, β) η εκτέλεση από πλευράς του Ομίλου δημιουργεί ή ενισχύει ένα περιουσιακό στοιχείο του οποίου ο έλεγχος ανήκει στον πελάτη, καθώς δημιουργείται ή ενισχύεται το περιουσιακό στοιχείο, ή γ) η εκτέλεση από πλευράς του Ομίλου δεν συνεπάγεται τη δημιουργία ενός περιουσιακού στοιχείου με εναλλακτική χρήση για τον Όμιλο και ο Όμιλος έχει εκτελεστό δικαίωμα πληρωμής έναντι της εκτέλεσης που έχει ολοκληρωθεί μέχρι τη δεδομένη ημερομηνία. Συμβατικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις: Όταν ο Όμιλος έχει ικανοποιήσει τις υποχρεώσεις του προς τον πελάτη, πριν ο πελάτης πληρώσει ή πριν καταστεί απαιτητή η πληρωμή, για παράδειγμα όταν τα αγαθά ή οι υπηρεσίες μεταβιβάζονται στον πελάτη πριν από το δικαίωμα του Ομίλου για την έκδοση τιμολογίου τότε αναγνωρίζεται ένα συμβατικό περιουσιακό στοιχείο. Όταν ο Όμιλος λαμβάνει τίμημα από τον πελάτη (προπληρωμή) ή όταν διατηρεί δικαίωμα επί ενός τιμήματος το οποίο είναι ανεπιφύλακτο (αναβαλλόμενο έσοδο) πριν την εκτέλεση των υποχρεώσεων της σύμβασης και τη μεταφορά των αγαθών ή των υπηρεσιών τότε αναγνωρίζεται μία συμβατική υποχρέωση. Η αναγνώριση των εσόδων γίνεται ως εξής: Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2020 (1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2020) 42 • Πώληση αγαθών: Τα έσοδα από την πώληση αγαθών αναγνωρίζονται όταν ο έλεγχος του αγαθού μεταβιβάζεται στον πελάτη, συνήθως με την παράδοσή του, και δεν υπάρχει καμία ανεκπλήρωτη υποχρέωση που θα μπορούσε να επηρεάσει την αποδοχή του αγαθού από τον πελάτη. • Έσοδα από παροχή υπηρεσιών: Ο Όμιλος παρέχει υπηρεσίες συμβουλών, διαχείρισης μισθοδοσίας, ανάπτυξης εφαρμογών λογισμικού κλπ.. Τα έσοδα από την παροχή υπηρεσιών αναγνωρίζονται στην λογιστική περίοδο στην όποια οι υπηρεσίες παρέχονται και επιμετρούνται σύμφωνα με τη φύση των υπηρεσιών αυτών. Τα συμβατικά έσοδα αναγνωρίζονται κατά τη διάρκεια της σύμβασης, χρησιμοποιώντας τη μέθοδο της ποσοστιαίας ολοκλήρωσης βάσει κόστους (input method). Οι πρόσθετες αξιώσεις και οι συμπληρωματικές εργασίες αναγνωρίζονται στην περίπτωση που οι συζητήσεις για την είσπραξή τους βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο διαπραγμάτευσης. • Έσοδα από τόκους: Τα έσοδα από τόκους αναγνωρίζονται χρησιμοποιώντας τη μέθοδο του πραγματικού επιτοκίου το οποίο είναι το επιτόκιο το οποίο προεξοφλεί με ακρίβεια μελλοντικές καταβολές τοις μετρητοίς ή εισπράξεις για τη διάρκεια της αναμενόμενης ζωής του χρηματοοικονομικού μέσου ή, όταν απαιτείται, για συντομότερο διάστημα, στην καθαρή λογιστική αξία του χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου ή της υποχρέωσης. ii. Έξοδα Τα έξοδα αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα σε δεδουλευμένη βάση. 3.14. Διανομή μερισμάτων Η τυχόν διανομή μερισμάτων στους μετόχους της μητρικής αναγνωρίζεται ως υποχρέωση στις οικονομικές καταστάσεις την ημερομηνία κατά την οποία η διανομή εγκρίνεται από την Γενική Συνέλευση των μετόχων. 3.15. Μισθώσεις Ο Όμιλος ως μισθωτής Σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 16, μια σύμβαση είναι ή περιέχει μίσθωση εάν μεταφέρει το δικαίωμα του ελέγχου της χρήσης ενός αναγνωρισμένου περιουσιακού στοιχείου για μια χρονική περίοδο έναντι ανταλλάγματος. Για τέτοιες συμβάσεις, το μοντέλο απαιτεί από τον μισθωτή να αναγνωρίζει δικαίωμα χρήσης περιουσιακών στοιχείων και υποχρέωση μίσθωσης. Το δικαίωμα χρήσης του περιουσιακού στοιχείου αποσβένεται και η υποχρέωση δημιουργεί τόκους. Κατά την έναρξη της μίσθωσης, ο Όμιλος μετρά τις υποχρεώσεις μίσθωσης στην παρούσα αξία των ανεξόφλητων μισθωμάτων εκείνη την ημερομηνία. Οι πληρωμές μισθωμάτων προεξοφλούνται χρησιμοποιώντας το έμμεσο επιτόκιο της μίσθωσης ή, εάν το ποσοστό αυτό δεν είναι άμεσα προσδιορίσιμο, το διαφορικό επιτόκιο δανεισμού του στοιχείου που συμπεριλήφθηκε στη σύμβαση μίσθωσης. Γενικά, ο Όμιλος χρησιμοποιεί το διαφορικό επιτόκιο δανεισμού του ως προεξοφλητικό επιτόκιο. Πρόκειται για το επιτόκιο που ο μισθωτής θα έπρεπε να καταβάλλει κατά την ημερομηνία έναρξης της μίσθωσης για δάνειο παρόμοιας διάρκειας και με παρόμοια εξασφάλιση, για να αποκτήσει ένα περιουσιακό στοιχείο παρόμοιας αξίας με το δικαίωμα χρήσης σε παρόμοιο οικονομικό περιβάλλον. Η διάρκεια μίσθωσης είναι η μη ακυρώσιμη περίοδος της μίσθωσης. Οποιεσδήποτε περίοδοι που καλύπτονται από δικαιώματα προαιρέσεως που κατέχει ο Όμιλος περιλαμβάνονται στην υποχρέωση μίσθωσης μόνο εάν είναι εύλογο ότι τα δικαιώματα προαίρεσης θα ασκηθούν. Επιπλέον, οι περίοδοι που καλύπτονται από την επιλογή λήξης της μίσθωσης που κατέχει ο Όμιλος συμπεριλαμβάνονται μόνο εάν ο Όμιλος είναι εύλογα βέβαιος ότι αυτές οι επιλογές δεν θα ασκηθούν. Το δικαίωμα χρήσης χρησιμοποιηθέντων περιουσιακών στοιχείων αρχικά αποτιμάται στο κόστος που είναι το αρχικό ποσό της υποχρέωσης μίσθωσης προσαρμοσμένο για τυχόν πληρωμές μισθωμάτων που πραγματοποιήθηκαν κατά την ημερομηνία έναρξης ή πριν από την ημερομηνία έναρξης, συν το αρχικό άμεσο κόστος και την εκτίμηση του κόστους αποσυναρμολόγησης και απομάκρυνσης του υποκείμενου περιουσιακού στοιχείου ή της αποκατάστασης του υποκείμενου περιουσιακού στοιχείου ή του χώρου στον οποίο βρίσκεται, μείον τυχόν κίνητρα μίσθωσης που έλαβε. Τα δικαιώματα χρήσης αποτιμώνται στο κόστος μείον τυχόν σωρευμένες αποσβέσεις και ζημίες απομείωσης και διευθετούνται για ορισμένες αναπροσαρμογές της υποχρέωσης μίσθωσης. Αποσβένονται με τη μέθοδο της σταθερής απόσβεσης κατά τη διάρκεια της μικρότερης Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2020 (1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2020) 43 μεταξύ της ωφέλιμης ζωής του υποκείμενου περιουσιακού στοιχείου και της διάρκειας μίσθωσης. Εάν το κόστος των δικαιωμάτων χρήσης αντικατοπτρίζει ότι ο Όμιλος θα ασκήσει μια επιλογή αγοράς, τότε αποσβένονται κατά τη διάρκεια της ωφέλιμης ζωής του υποκείμενου περιουσιακού στοιχείου. Ο Όμιλος ως εκμισθωτής Οι μισθώσεις στις οποίες ο Όμιλος δε μεταβιβάζει ουσιαστικά όλους τους κινδύνους και τις ωφέλειες του περιουσιακού στοιχείου κατατάσσονται ως λειτουργικές μισθώσεις. 3.16. Ιεράρχιση εύλογης αξίας Τα χρηματοοικονομικά στοιχεία του ενεργητικού και οι χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις που επιμετρώνται σε εύλογες αξίες στην Κατάσταση Οικονομικής Θέσης ταξινομούνται βάσει της παρακάτω ιεραρχίας σε 3 Επίπεδα για τον καθορισμό και την γνωστοποίηση της εύλογης αξίας των χρηματοοικονομικών μέσων ανά τεχνική αποτίμησης: Επίπεδο 1 : Χρηματοοικονομικά μέσα που αποτιμώνται στην εύλογη αξία με βάση διαπραγματεύσιμες (μη προσαρμοσμένες) τιμές σε ενεργές αγορές για όμοια περιουσιακά στοιχεία ή υποχρεώσεις Επίπεδο 2 : Χρηματοοικονομικά μέσα που αποτιμώνται στην εύλογη αξία με βάση μοντέλα αποτίμησης στα οποία όλα τα στοιχεία που επηρεάζουν σημαντικά την εύλογη αξία είναι βασισμένα (είτε άμεσα είτε έμμεσα) σε παρατηρήσιμα δεδομένα της αγοράς. Επίπεδο 3 : Χρηματοοικονομικά μέσα που αποτιμώνται στην εύλογη αξία με βάση μοντέλα αποτίμησης στα οποία τα στοιχεία που επηρεάζουν σημαντικά την εύλογη αξία δεν είναι βασισμένα σε παρατηρήσιμα δεδομένα της αγοράς. 4. Σημαντικές λογιστικές εκτιμήσεις και κρίσεις της διοικήσεως. Η προετοιμασία των οικονομικών καταστάσεων απαιτεί από τη διοίκηση το σχηματισμό κρίσεων, εκτιμήσεων και υποθέσεων οι οποίες επηρεάζουν τα δημοσιευμένα περιουσιακά στοιχεία και τις υποχρεώσεις την ημερομηνία σύνταξης οικονομικών καταστάσεων. Επηρεάζουν επίσης τις γνωστοποιήσεις των ενδεχόμενων απαιτήσεων και υποχρεώσεων την ημερομηνία σύνταξης οικονομικών καταστάσεων καθώς και τα δημοσιευμένα ποσά εσόδων και εξόδων. Οι εκτιμήσεις και οι κρίσεις βασίζονται στην εμπειρία του παρελθόντος και σε άλλους παράγοντες, συμπεριλαμβανομένων και των προσδοκιών για μελλοντικά γεγονότα τα οποία θεωρούνται λογικά στις συγκεκριμένες συνθήκες, ενώ επαναξιολογούνται συνεχώς με την χρησιμοποίηση όλων των διαθέσιμων πληροφοριών. Τα πραγματικά αποτελέσματα ενδέχεται να διαφέρουν από αυτά τα οποία έχουν εκτιμηθεί. Οι εκτιμήσεις και παραδοχές σχετικά με αξίες ή συνθήκες οι οποίες δεν είναι δυνατόν να είναι γνωστές με βεβαιότητα κατά την περίοδο σύνταξης των οικονομικών καταστάσεων και ενέχουν σημαντικό κίνδυνο να προκαλέσουν ουσιώδεις προσαρμογές στις λογιστικές αξίες των περιουσιακών στοιχείων, υποχρεώσεων, εσόδων και εξόδων αφορούν: Εξέταση για τυχόν απομείωση αξίας συμμετοχής Τα μη χρηματοοικονομικά στοιχεία του ενεργητικού ελέγχονται για απομείωση οποτεδήποτε γεγονότα ή αλλαγές σε καταστάσεις δείχνουν ότι η λογιστική αξία τους μπορεί να μην είναι ανακτήσιμη. Ο καθορισμός της ύπαρξης απομείωσης απαιτεί την αποτίμηση της αντίστοιχης μονάδας, η οποία εκτιμάται χρησιμοποιώντας τη μέθοδο της προεξόφλησης των ταμειακών ροών. Κατά την εφαρμογή αυτής της μεθοδολογίας, ο Όμιλος βασίζεται σε μια σειρά από παράγοντες, στους οποίους περιλαμβάνονται τα πραγματικά λειτουργικά αποτελέσματα, μελλοντικά εταιρικά σχέδια, οικονομικές προεκτάσεις καθώς και δεδομένα της αγοράς (στατιστικά και μη). Αποθέματα Τα αποθέματα αποτιμώνται στη χαμηλότερη τιμή μεταξύ του ιστορικού κόστους και της καθαρής ρευστοποιήσιμης αξίας. Για την εκτίμηση της καθαρής ρευστοποιήσιμης αξίας, η διοίκηση λαμβάνει υπ’ όψιν την πιο αξιόπιστη απόδειξη η οποία είναι διαθέσιμη τη στιγμή που πραγματοποιείται η εκτίμηση. Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2020 (1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2020) 44 Φόροι εισοδήματος Ο Όμιλος υπόκειται σε φορολόγηση και απαιτείται κρίση για τον προσδιορισμό της πρόβλεψης για φόρο εισοδήματος. Υπάρχουν πολλές συναλλαγές και υπολογισμοί για τους οποίους ο τελικός προσδιορισμός του φόρου είναι αβέβαιος. Η Εταιρεία αναγνωρίζει υποχρεώσεις από αναμενόμενους φορολογικούς ελέγχους, βάσει εκτιμήσεων για το ενδεχόμενο που θα της επιβληθούν επιπλέον φόροι. Εάν το τελικό αποτέλεσμα του ελέγχου είναι διαφορετικό από το αρχικώς αναγνωρισθέν, η διαφορά θα επηρεάσει τον φόρο εισοδήματος και την πρόβλεψη για αναβαλλόμενη φορολογία της περιόδου. Η επιμέτρηση των αναβαλλόμενων φορολογικών υποχρεώσεων και αναβαλλόμενων φορολογικών περιουσιακών στοιχείων αντανακλά τις επακόλουθες φορολογικές συνέπειες που θα προκύψουν από τον τρόπο με τον οποίο ο Όμιλος αναμένει, κατά το τέλος της περιόδου αναφοράς να ανακτήσει ή να τακτοποιήσει τη λογιστική αξία των περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεών του. Ο Όμιλος και η Εταιρεία κατά την 31/12/2020 δεν έχει προβεί σε αναγνώριση αναβαλλόμενης φορολογικής απαίτησης (επί των προσωρινών διαφορών είτε επί των συσσωρευμένων φορολογικών ζημιών). Η Διοίκηση, βάσει των επιχειρηματικών σχεδίων που έχει καταρτίσει εκτιμά ότι θα ανακύψουν μεσομακροπρόθεσμα μελλοντικά φορολογητέα κέρδη. Εντούτοις, και δεδομένης της υφιστάμενης δυσχερούς οικονομικής συγκυρίας, η μη αναγνώριση στηρίζεται στη βάση της προσέγγισης της Διοίκησης, η οποία και θα αναγνωρίσει τις εν λόγω αναβαλλόμενες απαιτήσεις όταν και τελικά θα αρχίσουν να ανακύπτουν τα εκτιμώμενα μελλοντικά φορολογητέα κέρδη για τη χρησιμοποίηση των εν λόγω προσωρινών διαφορών που έχουν δημιουργήσει την φορολογική απαίτηση, και κατά συνέπεια θα μπορεί με μεγαλύτερη αξιοπιστία να στηρίξει την ανακτησιμότητα των εν λόγω στοιχείων του ενεργητικού Ωφέλιμη ζωή αποσβέσιμων στοιχείων Ο Όμιλος εξετάζει τις ωφέλιμες ζωές των αποσβέσιμων περιουσιακών στοιχείων σε κάθε περίοδο αναφοράς. Κατά το τέλος της περιόδου αναφοράς των συνημμένων οικονομικών καταστάσεων η διοίκηση του Ομίλου εκτιμά ότι οι ωφέλιμες ζωές των αποσβέσιμων περιουσιακών στοιχείων αντιπροσωπεύουν την αναμενόμενη χρησιμότητα των εν λόγω στοιχείων. Προβλέψεις για αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές / Ανακτησιμότητα των απαιτήσεων Ο Όμιλος εφαρμόζει την απλοποιημένη προσέγγιση του ΔΠΧΑ 9 για τον υπολογισμό των αναμενόμενων ζημιών απομείωσης, σε σχέση με τις απαιτήσεις από πελάτες και λοιπές απαιτήσεις, για τον προσδιορισμό των οποίων χρησιμοποιείται πίνακας χρονολογικής ανάλυσης και ποσοστών με τη χρήση ιστορικών δεδομένων (3 ετών) και εύλογων προβλέψεων. Η μέγιστη περίοδος που έχει ληφθεί υπόψη κατά τη μέτρηση των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών είναι η μέγιστη συμβατική περίοδος (συμπεριλαμβανομένων των επιλογών επέκτασης) στην οποία η οικονομική οντότητα εκτίθεται σε πιστωτικό κίνδυνο ακόμη και αν αυτή η μεγαλύτερη περίοδος είναι σύμφωνη με την επιχειρηματική πρακτική. Κατά την εκτίμηση των αναμενόμενων ζημιών απομείωσης, οι εμπορικές απαιτήσεις έχουν αξιολογηθεί με βάση την κατηγορία που υπάγονται, κοινά χαρακτηριστικά πιστωτικού κινδύνου ή/και κλάδου ή/και γεωγραφική θέση των πελατών. Συνταξιοδοτικά προγράμματα/ Αποζημίωση προσωπικού Το ύψος της πρόβλεψης για αποζημίωση προσωπικού βασίζεται σε έναν αριθμό παραγόντων που προσδιορίζονται με τη χρήση αναλογιστικών μεθόδων και παραδοχών. Μία τέτοια αναλογιστική παραδοχή είναι και το επιτόκιο προεξόφλησης που χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό του κόστους της παροχής. Ο Όμιλος καθορίζει το κατάλληλο επιτόκιο προεξόφλησης στο τέλος κάθε χρήσης. Αυτό ορίζεται ως το επιτόκιο το οποίο θα έπρεπε να χρησιμοποιηθεί ώστε να προσδιοριστεί η παρούσα αξία των μελλοντικών ταμειακών ροών, οι οποίες αναμένεται να απαιτηθούν για την κάλυψη των υποχρεώσεων των συνταξιοδοτικών προγραμμάτων. Για τον καθορισμό του κατάλληλου επιτόκιο προεξόφλησης, ο Όμιλος χρησιμοποιεί το επιτόκιο των χαμηλού ρίσκου εταιρικών ομολογιών, τα οποία μετατρέπονται στο νόμισμα στο οποίο η υποχρέωση θα πληρωθεί, και των Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2020 (1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2020) 45 οποίων η ημερομηνία λήξης πλησιάζει εκείνη της σχετικής συνταξιοδοτικής υποχρέωσης. Άλλες σημαντικές παραδοχές των υποχρεώσεων συνταξιοδοτικών παροχών βασίζονται μερικώς στις τρέχουσες συνθήκες αγοράς. Προσδιορισμός εύλογων αξιών Ο Όμιλος στα πλαίσια εφαρμογής των ΔΠΧΑ είναι υποχρεωμένος ή έχει την ευχέρεια να επιμετρά περιουσιακά του στοιχεία ή υποχρεώσεις στην εύλογη αξία τους. Η εύλογη αξία αποτελεί επιμέτρηση που βασίζεται στην αγορά και δεν αφορά μια συγκεκριμένη οντότητα. Για ορισμένα περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις, δύναται να υπάρχουν διαθέσιμες παρατηρήσιμες συναλλαγές στην αγορά ή πληροφορίες της αγοράς. Για άλλα περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις, δύναται να μην υπάρχουν διαθέσιμες παρατηρήσιμες συναλλαγές ή δεδομένα στην αγορά ή πληροφορίες της αγοράς. Στα περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις που ο Όμιλος επιμετρά στην εύλογη αξία περιλαμβάνονται χρηματοοικονομικά μέσα (περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις) τα οποία αναλύονται στον πίνακα στη σημείωση 12. Αβέβαιη έκβαση εκκρεμών επίδικων υποθέσεων Ο Όμιλος εμπλέκεται σε δικαστικές διεκδικήσεις και αποζημιώσεις κατά τη συνήθη πορεία των εργασιών του. Ο Όμιλος εξετάζει τις εκκρεμείς δικαστικές υποθέσεις σε κάθε ημερομηνία αναφοράς των οικονομικών καταστάσεων και προχωρεί σε διενέργεια προβλέψεων για επίδικες υποθέσεις κατά του Ομίλου, βάσει στοιχείων από τους Νομικούς Συμβούλους του, τα οποία προκύπτουν βάσει των πρόσφατων εξελίξεων των υποθέσεων που διαχειρίζονται. Ταξινόμηση μισθώσεων Κατά την εφαρμογή των απαιτήσεων του ΔΠΧΑ 16 αναφορικά με τον λογιστικό χειρισμό των μισθώσεων, υπάρχουν περιπτώσεις όπου η Διοίκηση θα πρέπει να κάνει χρήση εκτιμήσεων, προκειμένου να προσδιορίσει αν μία σύμβαση είναι ή εμπεριέχει μίσθωση, καθώς και για τον προσδιορισμό στοιχείων που διαμορφώνουν την αξία του δικαιώματος χρήσης στοιχείου του ενεργητικού και της υποχρέωσης μίσθωσης (π.χ. επιτόκιο προεξόφλησης, διάρκεια μίσθωσης, χειρισμός τροποποίησης μίσθωσης κ.λπ.). 5. Χρηματοοικονομικά μέσα – Εύλογες αξίες και διαχείριση κινδύνων 5.1. Λογιστικές ταξινομήσεις και εύλογες αξίες Οι παρακάτω πίνακες εμφανίζουν τις λογιστικές και εύλογες αξίες των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων, καθώς και την κατανομή τους σε επίπεδο ιεράρχησης εύλογης. Δεν περιλαμβάνει πληροφορίες για τις περιπτώσεις των χρηματοοικονομικών στοιχείων που αναγνωρίζονται στην λογιστική τους αξία διότι η εύλογη αξία τους δεν διαφέρει ουσιωδώς. Ιεράρχηση εύλογης αξίας ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2020 Εύλογη αξία Επίπεδο Επίπεδο Επίπεδο 1 2 3 Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία επιμετρημένα στην εύλογη αξία Λοιπά χρηματοοικονομικά στοιχεία ταξινομημένα ως "Συμμετοχικοί τίτλοι 254 254 0 0 (equity instruments) αποτιμώμενοι στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων" - Εισηγμένα χρεόγραφα 254 254 0 0 - Μη εισηγμένα χρεόγραφα 0 0 0 0 Ιεράρχηση εύλογης αξίας Επίπεδο Επίπεδο Επίπεδο 1 2 3 Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία επιμετρημένα στην εύλογη αξία Λοιπά χρηματοοικονομικά στοιχεία ταξινομημένα ως "Συμμετοχικοί τίτλοι 453.272 429 0 452.843 (equity instruments) αποτιμώμενοι στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων" ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2019 Εύλογη αξία Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2020 (1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2020) 46 ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2019 Εύλογη αξία - Εισηγμένα χρεόγραφα - Μη εισηγμένα χρεόγραφα 5.2. 429 452.843 Ιεράρχηση εύλογης αξίας Επίπεδο Επίπεδο Επίπεδο 1 2 3 429 0 0 0 0 452.843 Προσδιορισμός των εύλογων αξιών Τα χρηματοοικονομικά μέσα που διαθέτει ο Όμιλος και τα επιμετρά σε εύλογη αξία, κατανεμημένα σε ένα από τα προαναφερόμενα επίπεδα ιεράρχησης (βλέπε σημείωση 5.1) κατά την 31/12/2020 και την 31/12/2019 αφορά αποκλειστικά χρηματοοικονομικά στοιχεία διαθέσιμα προς πώληση (βλέπε σημείωση 12). Δεν πραγματοποιήθηκε στην περίοδο αναφοράς αλλαγή επιπέδου ιεράρχησης του τρόπου επιμέτρησης της εύλογης αξίας για κάποια από τα χρηματοοικονομικά μέσα που διαθέτει ο Όμιλος. 5.3. Διαχείριση χρηματοοικονομικού κινδύνου. Παράγοντες χρηματοοικονομικού κινδύνου Η Εταιρία και ο Όμιλος είναι εκτεθειμένοι σε σειρά χρηματοοικονομικών κινδύνων, όπως ο κίνδυνος επιτοκίου, ο πιστωτικός κίνδυνος, ο κίνδυνος ρευστότητας, ο συναλλαγματικός κίνδυνος και ο κίνδυνος αποθεμάτων. (α) Κίνδυνος επιτοκίου, Κίνδυνος ταμιακών ροών και κίνδυνος μεταβολών εύλογης αξίας λόγω μεταβολών των επιτοκίων. Τα λειτουργικά έσοδα και ταμιακές ροές της εταιρίας είναι ουσιωδώς ανεξάρτητα από μεταβολές στις τιμές των επιτοκίων. Ο κίνδυνος μεταβολής των επιτοκίων προέρχεται από τις μακροπρόθεσμες και βραχυπρόθεσμες τραπεζικές υποχρεώσεις. Δάνεια με μεταβλητό επιτόκιο εκθέτουν την εταιρία σε κίνδυνο ταμειακών ροών. Δάνεια με σταθερό επιτόκιο εκθέτουν την εταιρία σε κίνδυνο μεταβολής της εύλογης αξίας. Την 31η Δεκεμβρίου 2020, οι δανειακές υποχρεώσεις της εταιρίας και του Ομίλου αναφέρονται στην σημείωση 21 των ετήσιων οικονομικών καταστάσεων. Η έκθεση του Ομίλου σε κίνδυνο επιτοκίου την 31η Δεκεμβρίου 2020 και την 31η Δεκεμβρίου 2019 αναλύεται ως εξής: Ο ΟΜΙΛΟΣ 2020 2019 Στοιχεία σταθερού επιτοκίου Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία 0 0 Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις (207.840) (186.509) Σύνολο (207.840) (186.509) Στοιχεία κυμαινόμενου επιτοκίου Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία 834.028 1.220.163 Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις (43.158.695) (38.615.286) Σύνολο (34.394.498) (37.395.123) Ανάλυση ευαισθησίας Ο παρακάτω πίνακας παρουσιάζει την ευαισθησία των αποτελεσμάτων και των ιδίων κεφαλαίων σε μία λογική μεταβολή των επιτοκίων της τάξης του +/- 1 %. Μεταβολή επιτοκίων 1% -1% 31/12/2020 Αποτέλεσμα προ φόρων -408.870 408.870 Ίδια κεφάλαια -408.870 408.870 Μεταβολή επιτοκίων 1% -1% 31/12/2019 Αποτέλεσμα προ φόρων (371.997) 371.997 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2020 (1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2020) Ίδια κεφάλαια (282.718) 282.718 47 Η έκθεση τoυ Ομίλου στον κίνδυνο επιτοκίου διαφέρει κατά τη διάρκεια του έτους ανάλογα με τον όγκο των σχετικών έντοκων συναλλαγών και υπολοίπων. Παρόλα αυτά, η παραπάνω ανάλυση, αν και προσεγγιστική, θεωρείται αντιπροσωπευτική της έκθεσης της Εταιρείας στον κίνδυνο επιτοκίου. (β) Πιστωτικός κίνδυνος Ο Όμιλος εκτίθεται σε πιστωτικό κίνδυνο, ο οποίος συνίσταται στη αδυναμία του αντισυμβαλλόμενου μέρους να εξοφλήσει πλήρως τα ποσά που οφείλει όταν αυτά προκύπτουν. Συγκεκριμένα, ο εν λόγω κίνδυνος εστιάζεται περισσότερο στο κίνδυνο αδυναμίας είσπραξης από τον Όμιλο των απαιτήσεων του από πελάτες. Οι λογιστικές αξίες των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων αντιπροσωπεύουν το μέγιστο επίπεδο πιστωτικού κινδύνου. Το υπόλοιπο των εμπορικών απαιτήσεων αξίας την 31/12/2020 € 2.730.058 (2019: € 7.032.579), το οποίο αφορά τις εμπορικές απαιτήσεις Ομίλου μετά απομειώσεων, παρουσιάζει τον μέγιστο βαθμό έκθεσης του Ομίλου στον πιστωτικό κίνδυνο. Ο Όμιλος εφαρμόζει το πλαίσιο που ορίζει τον νέο ΔΠΧΑ 9 με βάση το οποίο ο υπολογισμός των αναμενόμενων ζημιών απομείωσης, σε σχέση με τις απαιτήσεις από πελάτες και λοιπές απαιτήσεις, για τον προσδιορισμό των οποίων χρησιμοποιείται πίνακας χρονολογικής ανάλυσης και ποσοστών με τη χρήση ιστορικών δεδομένων (3 ετών) και εύλογων προβλέψεων. (γ) Κίνδυνος ρευστότητας Η Διοίκηση διαχειρίζεται τις ανάγκες ρευστότητας μέσω προσεκτικής παρακολούθησης των προγραμματισμένων πληρωμών για μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις, καθώς και των ταμειακών εκροών από την καθημερινή της δραστηριότητα. Οι ανάγκες ρευστότητας παρακολουθούνται σε διάφορες χρονικές ζώνες (καθημερινή, εβδομαδιαία, μηνιαία βάση). Γεγονός που θα βοηθήσει τη ρευστότητα του Ομίλου και αντίστοιχα θα μειώσει τον συνδεόμενο κίνδυνο είναι η ολοκλήρωση της αναδιάρθρωσης του δανεισμού του Ομίλου που είναι σε εξέλιξη. Η έκθεση του Ομίλου στο κίνδυνο ρευστότητας είναι σημαντική. Η έκθεση αυτή αντανακλάται από το γεγονός ότι το υπόλοιπο των βραχυπρόθεσμων υποχρεώσεων του Ομίλου την 31/12/2020 υπερβαίνει σημαντικά το αντίστοιχο υπόλοιπο των κυκλοφορούντων περιουσιακών στοιχείων του Ομίλου. Η μείωση της έκθεσης εξαρτάται καταρχήν από τους κινδύνους που απορρέουν από το γενικότερο οικονομικό περιβάλλον και τις προοπτικές της ελληνικής και παγκόσμιας αγοράς καθώς και στην εξέλιξη των διαρκών διαπραγματεύσεων με τα συνεργαζόμενα τραπεζικά ιδρύματα αναφορικά με την αναχρηματοδότηση των δανειακών υποχρεώσεων που έχουν καταστεί βραχυπρόθεσμές. Ειδικά για τον κίνδυνο ρευστότητας στοιχεία που μπορούν να τον αυξήσουν είναι τα εξής: - Η μη επιτυχής ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων με τις πιστώτριες τράπεζες στα πλαίσια της αναδιάρθρωσης του δανεισμού (βλέπε σχετικά την υπ΄αριθμ. 6 σημείωση). - Η ενδεχόμενη μη συμμόρφωση του Ομίλου με περιοριστικές ρήτρες και άλλες προϋποθέσεις σε υφιστάμενες ή μελλοντικές δανειακές συμβάσεις ή συμφωνίες συνδεόμενες ή όχι με την αναδιάρθρωση του δανεισμού. - Η μη ρύθμιση ή/και τακτοποίηση των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων ασφαλιστικών εισφορών και φόρωντελών. - Η συνέχιση των παρουσών δύσκολων συνθηκών άντλησης ρευστότητας στην ελληνική αγορά μέσω της λειτουργικής, επενδυτικής ή χρηματοδοτικής της δραστηριότητας καθώς και - Η τυχόν περαιτέρω επιδείνωση των μακροοικονομικών συνθηκών καθώς και των ειδικότερων συνθηκών των κλάδων που δραστηριοποιείται ο Όμιλος. Στον παρακάτω πίνακα αναλύεται η ληκτότητα των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων. Παράλληλα παρατίθενται στοιχεία σε σχέση με τη δυνατότητα ρευστοποίησης των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων του Ομίλου. Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2020 (1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2020) 48 Ο Όμιλος 31/12/2020 Εμπορικές υποχρεώσεις Τραπεζικός Δανεισμός Χρηματοδοτικές Μισθώσεις Τρέχουσες Φορολογικές Υποχρεώσεις Λοιπές υποχρεώσεις Σύνολο 31/12/2019 Εμπορικές υποχρεώσεις Τραπεζικός Δανεισμός Χρηματοδοτικές Μισθώσεις Τρέχουσες Φορολογικές Υποχρεώσεις Λοιπές υποχρεώσεις Σύνολο Εντός Από 1 12 μηνών έως 5 έτη Αργότερα από 5 έτη Σύνολο 9.806.818 42.988.109 82.711 7.328.599 7.846.858 0 170.587 125.128 0 1.647.237 0 0 9.806.818 43.158.696 207.839 7.328.599 9.494.095 68.053.095 1.942.952 0 69.996.047 Εντός Από 1 12 μηνών έως 5 έτη Αργότερα από 5 έτη Σύνολο 11.828.411 31.153.748 103.265 6.399.944 4.188.266 0 0 83.244 0 6.823.609 0 7.275.029 0 0 0 11.828.411 38.428.777 186.509 6.399.944 11.011.875 53.673.634 6.906.853 7.275.029 67.855.517 δ) Συναλλαγματικός κίνδυνος Ο συναλλαγματικός κίνδυνος είναι ο κίνδυνος διακύμανσης της αξίας των χρηματοοικονομικών μέσων, των περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων εξαιτίας των αλλαγών στις συναλλαγματικές ισοτιμίες. Η μεγάλη πλειοψηφία των συναλλαγών του Ομίλου διεξάγονται κυρίως σε Ευρώ. Μέρος των αγορών εμπορευμάτων του Ομίλου πραγματοποιούνται σε Δολάριο Αμερικής, η άμεση πληρωμή των οποίων μειώνει σημαντικά τον συναλλαγματικό κίνδυνο. Επίσης δεν υπάρχουν δανειακές υποχρεώσεις σε έτερο πλην του Ευρώ νόμισμα. Ως εκ τούτου η έκθεση σε συναλλαγματικούς κινδύνους αξιολογείται ως χαμηλή. Η Διοίκηση του Ομίλου παρακολουθεί διαρκώς τους συναλλαγματικούς κινδύνους που ενδέχεται να προκύψουν και αξιολογεί την ανάγκη λήψης σχετικών μέτρων. Η έκθεση του Ομίλου σε συναλλαγματικό κίνδυνο την 31η Δεκεμβρίου 2020 και την 31η Δεκεμβρίου 2019 αναλύεται ως εξής: Ο Όμιλος 31η Δεκεμβρίου 2020 EUR GBP BGN Εμπορικές απαιτήσεις 2.401.405 240.126 88.527 Δάνεια (43.366.535) 0 0 Εμπορικές υποχρεώσεις (9.790.399) (1.861) (14.558) Καθαρή έκθεση συναλλαγματικού (50.755.529) 238.265 73.969 κινδύνου 31η Δεκεμβρίου 2019 Εμπορικές απαιτήσεις Δάνεια Εμπορικές υποχρεώσεις Καθαρή έκθεση συναλλαγματικού κινδύνου 6. EUR 6.887.495 (38.428.777) (12.408.699) GBP 335.765 0 (62.240) BGN 167.465 0 (199.698) (32.907.573) 273.525 (32.233) Δυνατότητα ομαλής συνέχισης της δραστηριότητας του Ομίλου και της Εταιρείας Ο Όμιλος τα τελευταία έτη έχει επηρεαστεί σημαντικά από την οικονομική συγκυρία του ευρύτερου οικονομικού περιβάλλοντος καθώς και των κλάδων στους οποίους δραστηριοποιείται. Η αρνητική συγκυρία κορυφώθηκε με τις πρόσφατες εξελίξεις σχετικά με την εξάπλωση της πανδημίας COVID-19 και τους απαραίτητους περιορισμούς μετακινήσεων και επαφών. Οι εξελίξεις αυτές έχουν επηρεάσει και αναμένεται να επηρεάσουν και στο άμεσο μέλλον, αρνητικά τα αποτελέσματα, την ρευστότητα και τη λειτουργία του Ομίλου. Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2020 (1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2020) 49 Ειδικότερα, οι συνέπειες της πανδημίας, η οποίες προέκυψαν σε συνέχεια της αρνητικής χρηματοοικονομικής κατάστασης στην οποία είχε περιέλθει ο Όμιλος τα τελευταία έτη, συνοψίζονται ως εξής ως εξής: - Η στασιμότητα στις διαπραγματεύσεις και η αδυναμία επικοινωνίας με τις πιστώτριες τράπεζες με σκοπό την νέα ρύθμιση των ληξιπρόθεσμων δανειακών υποχρεώσεων σε επίπεδα βιώσιμα για τον Όμιλο είχε ως αποτέλεσμα την αδυναμία διατήρησης σημαντικών συνεργασιών κυρίως στον κλάδο υπηρεσιών ανθρώπινου δυναμικού και ειδικότερα ο αποκλεισμός Εταιριών του Ομίλου στη συμμετοχή του σε Δημόσιους Διαγωνισμούς λόγω έλλειψης εγγυητικών συμμετοχής και καλής εκτέλεσης. Οι εν λόγω υπηρεσίες απέφεραν στην Εταιρεία στην προηγούμενη χρήση 2019 έσοδα της τάξης των € 4,8 εκ. - Η παύση των εμπορικών δραστηριοτήτων των νέων συνεργασιών στον κλάδο της τεχνολογίας ως υποδιανομέας γνωστών brands. Στα πλαίσια αυτά αναφέρεται πως τον Αύγουστο 2019 η εταιρία υπέγραψε συμβάσεις για τη διανομή των προϊόντων Samsung, Huawei & Sony που εντούτοις δεν έχουν ενεργοποιηθεί έως σήμερα λόγω των επιπτώσεων του covid-19. - Η παύση των εισαγωγών ηλεκτρικών ειδών λόγω αδυναμίας χρηματοδότησης. - Η παύση των εξαγωγών προϊόντων τεχνολογίας στην Ευρωπαϊκή Αγορά. Σε επίπεδο χρηματοοικονομικής θέσης του Ομίλου οι παραπάνω οικονομικές συγκυρίες είχαν μεταξύ άλλων τις εξής συνέπειες: - τα ίδια κεφάλαια να καταστούν αρνητικά κατά ένα σημαντικό ποσό, και ως εκ τούτου συντρέχουν οι προϋποθέσεις της παρ.4 του άρθρου 119 του Ν.4548/2018. - το σύνολο της αξίας των βραχυπρόθεσμων υποχρεώσεων του Ομίλου και της Εταιρείας υπερβαίνει τη συνολική αξία των κυκλοφορούντων περιουσιακών στοιχείων κατά το ποσό € 63 εκ και € 54 εκ αντίστοιχα. Στις βραχυπρόθεσμες αυτές υποχρεώσεις περιλαμβάνονται τραπεζικές δανειακές υποχρεώσεις του Ομίλου και της Εταιρείας που ανέρχονται σε € 43 εκ και € 35 εκ αντίστοιχα. Μεγάλη επίδραση στο παραπάνω μέγεθος είχε το 2020 η καθυστέρηση ή/και απώλεια εισπράξεων από πελάτες του Ομίλου στην Ελλάδα και στο Εξωτερικό που επλήγησαν άμεσα ή έμμεσα από την πανδημία. Σε επίπεδο πωλήσεων κατά την κλειόμενη χρήση 2020 αυτές ανήλθαν σε € 20 εκ (2019: 40 εκ) μειωμένα κατά 51% σε σχέση με την προηγούμενη χρήση. Το βασικό πλάνο δράσης που σχεδίασε η Διοίκηση του Ομίλου και βρίσκεται σε στάδιο υλοποίησης από την κλειόμενη χρήση 2020 και μετά συνοψίζεται ως εξής: - Για τη μείωση των περαιτέρω λειτουργικών ζημιών, αποφασίστηκε η μείωση του προσωπικού του κλάδου υπηρεσιών ανθρώπινου δυναμικού μετά τον αποκλεισμό των εταιριών του Ομίλου στη συμμετοχή του σε Δημόσιους Διαγωνισμούς λόγω έλλειψης εγγυητικών συμμετοχής και καλής εκτέλεσης. Ειδικότερα η μείωση του προσωπικού ανήλθε σε 129 άτομα περίπου. - Πλήρη αξιοποίηση των κρατικών ενισχυτικών μέσων όπως αυτά προβλέφθηκαν από σχετικές πράξεις νομοθετικού περιεχομένου και σχετίζονται με την εξοικονόμηση λειτουργικού κόστους. Μεταξύ των μέτρων που αιτήθηκε και έλαβε ο Όμιλος το 2020 συγκαταλέγεται η επιδότηση του μισθολογικού κόστους, η επιδότηση των τόκων για τους μήνες Απρίλιο έως και Ιούνιο 2020 και το μέτρο της Επιστρεπτέας Προκαταβολής για τη λήψη οικονομικής ενίσχυσης. - Επαφές με βασικούς πιστωτές του Ομίλου και κυρίως με τους εκπροσώπους των συνεργαζόμενων χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων με σκοπό την επίτευξη συμφωνίας αναχρηματοδότησης ή αναδιάρθρωσης των τραπεζών δανειακών υποχρεώσεων. Στο πλαίσιο της προσπάθειας αυτής, ο Όμιλος συνεχίζει την διαδικασία αποεπένδυσης σε ζημιογόνες δραστηριότητες και εκποίησης περιουσιακών στοιχείων του, μεταξύ αυτών και κατεχόμενων επιχειρηματικών μονάδων του. Μια επιτυχής αναδιάρθρωση των χρεών του Ομίλου και η απόκτηση του απαραίτητου κεφαλαίου κίνησης θα σήμαινε και έναρξη της προσπάθειας επανεκκίνησης των δραστηριοτήτων του Ομίλου με αιχμή την περαιτέρω ανάπτυξη της διαδικτυακής δραστηριότητας των εταιριών του Ομίλου στο χώρο του εμπορίου με τα νέα δεδομένα που έχουν διαμορφωθεί και την επανεκκίνηση των εξαγωγών στην Ευρωπαϊκή αγορά προϊόντων τεχνολογίας. Η Διοίκηση του Ομίλου δεν είναι σε θέση να εκτιμήσει με ασφάλεια, την εξέλιξη του παραπάνω πλάνου , παρόλα αυτά αποτελεί πεποίθηση της, ότι ο Όμιλος θα συνεχίσει να λειτουργεί στο άμεσο επερχόμενο χρονικό διάστημα, με κύριο στόχο την επίτευξη συμφωνιών με τους πιστωτές του Ομίλου, τέτοιες που θα αποτελέσουν τη βάση ενός βιώσιμου πλάνου λειτουργίας του Ομίλου. Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2020 (1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2020) 50 Αναφορικά με τις προηγούμενες διαπραγματεύσεις με τις πιστώτριες τράπεζες και τα δεδομένα της αναδιάρθρωσης του τραπεζικού δανεισμού του Ομίλου όπως αυτά διαμορφώθηκαν μέχρι σήμερα, σημειώνονται τα εξής: O Όμιλος είχε υπογράψει στις 30.06.2017 αρχική συμφωνία θέσης βασικών όρων ρύθμισης δανεισμού με την Τράπεζα EUROBANK, η οποία μεταξύ άλλων προέβλεπε τη διαγραφή τόκων υπερημερίας και κεφαλαίου, με αποτέλεσμα η οφειλή της Εταιρείας στη συγκεκριμένη τράπεζα να μειωθεί κατά πολύ. Σημαντική προϋπόθεση της παραπάνω συμφωνίας ήταν η Εταιρεία να προχωρήσει σε συναινετική εκποίηση μέρους του ενεργητικού που ήταν προσημειωμένο υπέρ της Τράπεζας για την αποπληρωμή μέρους του δανεισμού. Στα πλαίσια υλοποίησης της ανωτέρω προϋπόθεσης, η Εταιρεία προέβη στην πώληση του 37,5% που κατείχε στην συγγενή επιχείρηση της ΕΝΑΛΕΝ Α.Ε και στην πώληση του 50% που κατείχε στην συγγενή επιχείρηση της ΣΚΡΟΥΤΖ Α.Ε. Σε εκτέλεση της από 30.06.2017 Συμφωνίας Θέσης Βασικών Όρων Ρύθμισης Δανεισμού, στις 22.12.2017 υπογράφηκε ιδιωτικό συμφωνητικό ρύθμισης οφειλών της Εταιρείας με την Τράπεζα EUROBANK. Για την ολοκλήρωση των λοιπών προϋποθέσεων της εν λόγω σύμβασης για τη ρύθμιση του δανεισμού, δεν απομένει σήμερα τίποτα πλέον. Ολοκληρώθηκε στης 30/6/2020 η υπογραφή του συμφωνητικού για τη πώληση του 13,45% που κατείχε η Εταιρεία στην συγγενή επιχείρηση DIADIKASIA BUSINESS CONSULTING ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Α.Ε. έναντι τιμήματος € 300χιλ (και ήταν ενεχυριασμένο στην Τράπεζα EUROBANK). Ολοκληρώθηκε εντός του Φεβρουαρίου 2020 και η μεταβίβαση του ακινήτου της Εταιρείας επί της οδού Αριστοτέλους στις Αχαρνές στην Τράπεζα EUROBANK (η οποία διατηρούσε α’ προσημείωση υποθήκης επ’ αυτού). Ολοκληρώθηκαν πλέον και οι τυπικές διαδικασίες εντός του Β 6μηνου 2020 ώστε να συμψηφιστούν τα υπόλοιπα μεταξύ των εταιρίας και της τράπεζας κατά το ποσό του τιμήματος από την απόκτηση του κτιρίου. Το εν λόγω περιουσιακό στοιχείο εμφανιζόταν την 31/12/2019 στην κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης ως «Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία που κατέχονται προς πώληση», συνολικής αξίας € 932.144. Σημειώνεται πως το ποσό του παραγεγραμμένου δανεισμού που ενδέχεται να αναβιώσει σε περίπτωση που δεν επανα-ρυθμιστούν οι ληξιπρόθεσμες οφειλές προς την EUROBANK, ανέρχεται στο ποσό των € 7.572.040. Επίσης, η Εταιρεία βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις με την ALPHA BANK για αναχρηματοδότηση του υφιστάμενου Μετατρέψιμου Ομολογιακού Δανείου (ΜΟΔ) ποσού € 10 εκατ. περίπου. Διευκρινίζεται πως το δάνειο αυτό που ήταν καταβλητέο το 2026, καταγγέλθηκε από τη Τράπεζα εντός του 2020 και μεταφέρθηκε πλέον στις βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις. Επίσης λόγω της διαμόρφωσης των νέων δεδομένων αναφορικά με τις άμεσα απαιτητές ληξιπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις της Εταιρείας προέκυψαν επιπλέον επιβαρύνσεις «χρηματοοικονομικών εξόδων» για τη παρουσιαζόμενη περίοδο 2020 αξίας € 3 εκ. Τέλος, η Εταιρεία βρίσκεται ακόμα σε διαπραγματεύσεις με την ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ για την ρύθμιση του δανεισμού της ποσού την 31/12/2020 € 15,7 εκ χωρίς καμιά ουσιαστική εξέλιξη μέχρι σήμερα. Αναφορικά με τις ληξιπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις της θυγατρικής εταιρείας του Ομίλου ATCOM ποσού € 8 εκ. που επίσης έχουν καταστεί άμεσα απαιτητές από τις πιστώτριες τράπεζες (EUROBANK, ALPHA BANK και ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ), ο Όμιλος βρίσκεται αυτή την περίοδο σε σχετικές διαπραγματεύσεις. Να σημειωθεί ότι για την παραπάνω θυγατρική εταιρεία την 30/12/2019 εγκρίθηκε η υπαγωγή της στο Ν.4469/2017 για τον «Εξωδικαστικό μηχανισµό ρύθμισης οφειλών επιχειρήσεων». Την 6/4/2021 όμως υπέβαλε αίτηση παραίτησης από τη διαδικασία του Εξωδικαστικού Μηχανισμού Ρύθμισης Οφειλών. Σύμφωνα με την παρ.18 του άρθρου 8 του Ν.4469/2017, όπως έχει τροποποιηθεί με τον Ν.4549/2018 και ισχύει, με τη διαδικασία της παραίτησης του οφειλέτη από εκκρεμή αίτηση, δεν επιτρέπεται πλέον η υποβολή νέας αίτησης από την Εταιρία στον Εξωδικαστικού Μηχανισμού Ρύθμισης Οφειλών. Σε τακτοποίηση λοιπών ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων, εκτός δανείων, την 28/5/2019 η Εταιρία πέτυχε τη ρύθμιση ληξιπρόθεσμων οφειλόμενων ασφαλιστικών εισφορών, σύμφωνα με τον Ν. 4611/19, αξίας € 3.843.238. Σύμφωνα με αυτήν, το οφειλόμενο ποσό, μετά τόκων και πρόσθετων τελών, θα αποπληρωνόταν σε 120 δόσεις και πέρσι είχε μεταφερθεί το μακροπρόθεσμο μέρος αυτών στο κονδύλι «Λοιπές μακροπρόθεσμες Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2020 (1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2020) 51 υποχρεώσεις». Το 2ο εξάμηνο του 2020 οι πληρωμές της εν λόγω ρύθμισης δεν τηρήθηκαν και η εν λόγω υποχρέωση μεταφέρθηκε στις βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις. Να σημειωθεί ότι, η Γενική Συνέλευση της Εταιρείας, στην από 21/7/2020 συνεδρίαση της, αναφέρθηκε στο γεγονός ότι τα Ίδια Κεφάλαια της Εταιρίας έχουν καταστεί αρνητικά και την συνεπακόλουθη εφαρμογή του άρθ. 119 παρ. 4 του ν. 4548/2018, το οποίο προβλέπει τη σύγκληση της γενικής συνέλευσης των μετόχων για λύση της Εταιρείας ή υιοθέτηση άλλου μέτρου. Στην εν λόγω συνεδρίαση αναφέρθηκε πως «Το Διοικητικό Συμβούλιο στην Έκθεση του προς τη Γενική Συνέλευση θεωρεί ότι παρόλη τη μη ύπαρξη μέχρι σήμερα ουσιαστικής εξέλιξης στις διαπραγματεύσεις με τις πιστώτριες τράπεζες, ευελπιστεί ότι αυτές, προσαρμοσμένες στις τρέχουσες αρνητικές συγκυρίες που απορρέουν κυρίως από την πανδημία του covid-19, θα συνεχιστούν και θα οδηγήσουν σε ρυθμίσεις που θα καταστήσουν βιώσιμη τη δραστηριότητα του Ομίλου στο άμεσο τουλάχιστον μέλλον. Κατόπιν διεξοδικής συζήτησης, η Γενική Συνέλευση αποφάσισε ομόφωνα ότι επιθυμεί τη συνέχιση της Εταιρείας και όχι τη λύση της και αναθέτει στο Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας την εξεύρεση κατάλληλου χρηματοοικονομικού συμβούλου για να αναλάβει την διαπραγμάτευση με τις πιστώτριες τράπεζες προκειμένου να γίνουν οι απαιτούμενες ρυθμίσεις οφειλών σε αυτές και να ενισχυθούν τα ίδια κεφάλαια». Έως σήμερα δεν έχει οριστεί ο αναφερόμενος χρηματοοικονομικός σύμβουλος. 7. Οικονομικές πληροφορίες κατά τομέα Ο Όμιλος διαθέτει τρεις στρατηγικούς τομείς δραστηριοποίησης, α) εμπόριο και διανομή, β) λογισμικό και γ) ενέργεια. Οι παραπάνω λειτουργικοί τομείς παρακολουθούνται από τον επικεφαλής των λήψεων επιχειρηματικών και στρατηγικών αποφάσεων του Ομίλου (Διευθύνων Σύμβουλος του Ομίλου). Η πληροφόρηση που σχετίζεται με κάθε τομέα της αναφοράς ορίζεται παρακάτω. Τα «αποτελέσματα προ φόρων» αποτελούν για τη Διοίκηση το πιο κατάλληλο κριτήριο αποδοτικότητας του κάθε τομέα. Τα αποτελέσματα κατά τομέα δραστηριότητας του Ομίλου για την τρέχουσα και την προηγούμενη χρήση αναλύονται ως εξής: Εμπόριο και διανομή Ο Όμιλος 1/1-31/12/2020 Υπηρεσίες ανθρώπινου Λογισμικό δυναμικού Ενέργεια Σύνολο Πωλήσεις Σε τρίτους Ενδοεταιρικές Πωλήσεις Καθαρές πωλήσεις 7.373.439 -150.739 7.222.700 2.120.823 0 2.120.823 9.692.110 -16.805 9.675.305 759.563 0 759.563 19.945.935 -167.545 19.778.391 Αποτελέσματα Κέρδη προ φόρων Χρηματοοικονομικά έσοδα Χρηματοοικονομικά έξοδα Επενδυτικά αποτέλεσμα Αποσβέσεις EBITDA -9.151.977 14.378 -5.770.018 289.485 258.442 -3.427.487 42.416 0 0 0 0 42.416 -1.654.677 3.369 -643.417 -175 452.378 -562.076 11.900 2 -513 0 0 12.519 -10.752.337 17.749 -6.413.948 289.310 710.820 -3.934.628 Εμπόριο και διανομή Πωλήσεις Σε τρίτους Ενδοεταιρικές Πωλήσεις Καθαρές πωλήσεις 27.276.338 (1.378.830) 25.897.508 Ο Όμιλος 1/1-31/12/2019 Υπηρεσίες ανθρώπινου Λογισμικό δυναμικού 4.818.502 0 4.818.502 8.379.222 (33.973) 8.345.249 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2020 (1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2020) Ενέργεια 1.136.410 0 1.136.410 Σύνολο 41.610.472 (1.412.803) 40.197.669 52 Ο Όμιλος 1/1-31/12/2019 Υπηρεσίες ανθρώπινου Λογισμικό δυναμικού Εμπόριο και διανομή Αποτελέσματα Κέρδη προ φόρων Χρηματοοικονομικά έσοδα Χρηματοοικονομικά έξοδα Επενδυτικά αποτέλεσμα Αποσβέσεις EBITDA (18.337.409) 27.534 (2.926.267) (376.431) 710.559 (14.371.281) 96.370 0 0 0 0 96.370 Ενέργεια (3.646.713) 30 (654.944) 307 561.396 (2.430.710) Σύνολο (29.265) 0 (346) 0 0 (28.919) (21.917.017) 27.564 (3.581.557) (376.124) 1.271.956 (16.734.540) Ο παρακάτω πίνακας παρουσιάζει τα περιουσιακά στοιχεία, τις υποχρεώσεις, τις κεφαλαιακές δαπάνες και τις αποσβέσεις των λειτουργικών τομέων του Ομίλου κατά την 31η Δεκεμβρίου 2020 και 31η Δεκεμβρίου 2019: Εμπόριο και διανομή Περιουσιακά στοιχεία Υποχρεώσεις Κεφαλαιακές δαπάνες 2.879.193 55.039.466 580 Εμπόριο και διανομή Περιουσιακά στοιχεία Υποχρεώσεις Κεφαλαιακές δαπάνες 10.584.825 54.083.673 99.142 Ο Όμιλος 31/12/2020 Υπηρεσίες ανθρώπινου Λογισμικό δυναμικού 0 7.161.449 388 14.926.507 488.201 Ο Όμιλος 31/12/2019 Υπηρεσίες ανθρώπινου Λογισμικό δυναμικού 0 8.072.080 15.442 14.000.282 0 552.347 Ενέργεια 372.313 313.605 Ενέργεια 382.328 419.168 0 Σύνολο 10.412.955 70.279.965 488.781 Σύνολο 19.039.233 68.518.565 651.489 8. Ενσώματες ακινητοποιήσεις και Δικαιώματα Χρήσης Η συμφωνία της λογιστικής αξίας των ενσώματων πάγιων περιουσιακών στοιχείων του Ομίλου έχει ως εξής: Λογιστική Αξία την 1/1/2019 1.255.579 2.536.246 42.648 761.562 Έπιπλα και λοιπός εξοπλισμός 5.356.023 Συσσωρευμένες Αποσβέσεις 0 (1.575.539) (42.066) (714.817) (4.530.944) 1.255.579 960.707 582 46.745 825.079 3.088.693 0 0 0 1.446 (243.088) (37.244) 0 0 (238) 18.130 (8.345) (24.656) 79.566 (81.926) (315.241) 99.142 (333.360) (377.379) 0 243.088 0 6.238 81.926 331.253 1.255.579 2.294.603 42.648 771.347 5.353.662 0 (1.369.694) (42.304) (733.235) (4.764.259) 9.717.839 (6.909.492 ) 1.255.579 924.909 344 38.112 589.403 Ποσά σε € Καθαρή Λογιστική Αξία την 1/1/2019 Προσθήκες Πωλήσεις /αποσύρσεις Αποσβέσεις περιόδου Αποσβέσεις πωληθέντων /αποσυρθέντων Λογιστική Αξία την 31/12/2019 Συσσωρευμένες Αποσβέσεις Καθαρή Λογιστική Αξία την 31/12/2019 Οικόπεδα Κτίρια και εγκαταστάσεις Μηχ/κός εξοπλισμός Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2020 (1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2020) Μεταφορικ ά Μέσα Σύνολο 9.952.058 (6.863.365 ) 2.808.347 53 Ποσά σε € Λογιστική Αξία την 1/1/2020 Συσσωρευμένες Αποσβέσεις Καθαρή Λογιστική Αξία την 1/1/2020 Προσθήκες Αποαναγνώριση θυγατρικών (λογιστική αξία) Πωλήσεις /αποσύρσεις Αποσβέσεις περιόδου Αποσβέσεις πωληθέντων /αποσυρθέντων Αποαναγνώριση θυγατρικών (σωρευμένες αποσβέσεις) Λογιστική Αξία την 31/12/2020 Συσσωρευμένες Αποσβέσεις Καθαρή Λογιστική Αξία την 31/12/2020 1.255.579 0 2.294.603 (1.369.694) 42.648 (42.304) 771.347 (733.235) Έπιπλα και λοιπός εξοπλισμός 5.353.662 (4.764.259) 1.255.579 924.909 344 38.112 589.403 2.808.347 0 0 0 0 0 76.576 76.576 (336.030) (21.577) (503.334) (400.169) (1.261.110) 0 (33.927) 0 (107) (49.100) (5.640) (18.465) (164.066) (67.565) (203.741) 0 0 49.100 13.091 62.191 276.313 21.340 481.533 350.110 1.129.296 Οικόπεδα Κτίρια και εγκαταστάσεις 0 0 0 0 Μηχ/κός εξοπλισμός Μεταφορικ ά Μέσα Σύνολο 9.717.839 (6.909.492) 1.255.579 1.958.574 21.071 218.913 5.011.604 8.465.740 0 (1.127.309) (21.071) (208.243) (4.565.124) (5.921.747) 1.255.579 831.265 (0) 10.670 446.480 2.543.993 Η συμφωνία της λογιστικής αξίας των ενσώματων πάγιων περιουσιακών στοιχείων της Εταιρίας έχει ως εξής: Κτίρια και εγκαταστάσεις Μεταφορικά Μέσα 1.255.579 0 1.255.579 0 0 0 0 1.255.579 1.924.820 (1.157.712) 767.108 0 (243.088) (19.953) 243.088 1.681.732 246.718 (238.465) 8.253 3.074 (2.675) (6.226) 2.675 247.117 Έπιπλα και λοιπός εξοπλισμός 3.369.773 (2.950.388) 419.386 790 (81.926) (235.044) 81.926 3.288.637 0 (934.577) (242.016) (3.103.505) (4.280.098) 1.255.579 747.155 5.101 185.132 2.192.967 Κτίρια και εγκαταστάσεις Μεταφορικά Μέσα 1.255.579 0 1.255.579 0 0 0 1.681.732 (934.577) 747.155 0 (18.287) 0 247.117 (242.016) 5.101 (49.100) (718) 49.100 Έπιπλα και λοιπός εξοπλισμός 3.288.637 (3.103.505) 185.132 (18.465) (95.020) 13.091 Λογιστική Αξία την 31/12/2020 1.255.579 1.681.732 198.017 3.270.171 6.405.500 Συσσωρευμένες Αποσβέσεις Καθαρή Λογιστική Αξία την 31/12/2020 0 (952.863) (193.634) (3.185.435) (4.331.932) 1.255.579 728.868 4.383 84.737 2.073.567 Ποσά σε € Λογιστική Αξία την 1/1/2019 Συσσωρευμένες Αποσβέσεις Καθαρή Λογιστική Αξία την 1/1/2019 Προσθήκες Πωλήσεις /αποσύρσεις Αποσβέσεις περιόδου Αποσβέσεις πωληθέντων /αποσυρθέντων Λογιστική Αξία την 31/12/2019 Συσσωρευμένες Αποσβέσεις Καθαρή Λογιστική Αξία την 31/12/2019 Ποσά σε € Λογιστική Αξία την 1/1/2020 Συσσωρευμένες Αποσβέσεις Καθαρή Λογιστική Αξία την 1/1/2020 Πωλήσεις /αποσύρσεις Αποσβέσεις περιόδου Αποσβέσεις πωληθέντων /αποσυρθέντων Οικόπεδα Οικόπεδα Σύνολο 6.796.890 (4.346.564) 2.450.326 3.864 (327.690) (261.223) 327.690 6.473.065 Σύνολο 6.473.065 (4.280.098) 2.192.967 (67.565) (114.025) 62.191 Η κίνηση του λογαριασμού των Δικαιωμάτων Χρήσης Ενσώματων Παγίων έχει ως ακολούθως για τον Όμιλο: Ποσά σε € Καθαρή Λογιστική Αξία την 1/1/2019 Επίδραση από την εφαρμογή του ΔΠΧΑ 16 Υπόλοιπο έναρξης μετά την πρώτη εφαρμογή του ΔΠΧΑ 16 Προσθήκες Κτίρια και εγκαταστάσεις 0 107.905 Ο ΟΜΙΛΟΣ Μεταφορικά Μέσα 0 145.474 107.905 145.474 253.379 15.575 36.352 51.927 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2020 (1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2020) Σύνολο 0 253.379 54 Ποσά σε € Αποσβέσεις περιόδου Λογιστική Αξία την 31/12/2019 Συσσωρευμένες Αποσβέσεις Καθαρή Λογιστική Αξία την 31/12/2019 Ποσά σε € Λογιστική Αξία την 1/1/2020 Συσσωρευμένες Αποσβέσεις Καθαρή Λογιστική Αξία την 1/1/2020 Προσθήκες Αποαναγνώριση θυγατρικών (λογιστική αξία) Αποσβέσεις περιόδου Αποαναγνώριση θυγατρικών (σωρευμένες αποσβέσεις) Λογιστική Αξία την 31/12/2020 Συσσωρευμένες Αποσβέσεις Καθαρή Λογιστική Αξία την 31/12/2020 Κτίρια και εγκαταστάσεις (43.273) 123.480 (43.273) 80.207 Ο ΟΜΙΛΟΣ Μεταφορικά Μέσα (79.770) 181.826 (79.770) 102.056 Κτίρια και εγκαταστάσεις 123.480 (43.273) 80.207 0 (15.575) (54.649) 16.994 107.905 (80.928) 26.977 Ο ΟΜΙΛΟΣ Μεταφορικά Μέσα 181.826 (79.770) 102.056 178.324 (127.938) (78.670) 100.911 232.212 (57.529) 174.684 Σύνολο (123.043) 305.306 (123.043) 182.263 Σύνολο 305.306 (123.043) 182.263 178.324 (143.513) (133.319) 117.905 340.117 (138.457) 201.660 Η κίνηση του λογαριασμού των Δικαιωμάτων Χρήσης Ενσώματων Παγίων έχει ως ακολούθως για την Εταιρεία: Καθαρή Λογιστική Αξία την 1/1/2019 Επίδραση από την εφαρμογή του ΔΠΧΑ 16 Υπόλοιπο έναρξης μετά την πρώτη εφαρμογή του ΔΠΧΑ 16 Προσθήκες Αποσβέσεις περιόδου Λογιστική Αξία την 31/12/2019 Συσσωρευμένες Αποσβέσεις Καθαρή Λογιστική Αξία την 31/12/2019 Λογιστική Αξία την 1/1/2020 Συσσωρευμένες Αποσβέσεις Καθαρή Λογιστική Αξία την 1/1/2020 Αποσβέσεις περιόδου Λογιστική Αξία την 31/12/2020 Συσσωρευμένες Αποσβέσεις Καθαρή Λογιστική Αξία την 31/12/2020 Η Εταιρεία Κτίρια και εγκαταστάσεις 0 107.905 107.905 0 (40.464) 107.905 (40.464) 67.441 Η Εταιρεία Κτίρια και εγκαταστάσεις 107.905 (40.464) 67.441 (40.464) 107.905 (80.928) 26.977 Σύνολο 0 107.905 107.905 0 (40.464) 107.905 (40.464) 67.441 Σύνολο 107.905 (40.464) 67.441 (40.464) 107.905 (80.928) 26.977 Ο Όμιλος αναγνωρίζει τα κτίρια (εκτός των εγκαταστάσεων κτιρίων σε ακίνητα τρίτων) και τις εδαφικές εκτάσεις που κατέχει, σύμφωνα με την μέθοδο αναπροσαρμογής, ενώ τα υπόλοιπα πάγια στοιχεία σύμφωνα με την μέθοδο του κόστους. Ιεράρχηση εύλογης αξίας Η επιμέτρηση της εύλογης αξίας για τα κτίρια και τις εδαφικές εκτάσεις έχει καταταχθεί στο 3 ο επίπεδο προσδιορισμού εύλογης αξίας (βλέπε σχετικά την υπ’ αριθμ.3 σημείωση). Τεχνική αποτίμησης και σημαντικά μη παρατηρήσιμα δεδομένα Η επιμετρημένη εύλογη αξία των κτιρίων και των εδαφικών εκτάσεων στηρίζεται σε μελέτη που διενεργήθηκε σε παλαιότερα έτη με το δεδομένο ότι δεν προέκυψε ουσιώδης μεταβολή μέχρι και τη λήξη της παρουσιαζόμενης χρήσης 2020. Η εν λόγω μελέτη συντάχτηκε από ανεξάρτητο εκτιμητή και βασίστηκε σε ενδείξεις της αγοράς Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2020 (1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2020) 55 που αφορούν παρόμοια ακίνητα, ενσωματώνοντας προσαρμογές για παράγοντες ειδικούς για τα αποτιμώμενα ακίνητα όπως μέγεθος των οικοπέδων και κτιρίων, χρήση, τοποθεσία και τυχόν βάρη. Το σημαντικότερο μη παρατηρήσιμα δεδομένο για την παραπάνω διενεργηθείσα αποτίμηση σχετίζεται με τα ειδικά χαρακτηριστικά των εκτιμώμενων ακινήτων. Η βάση υπολογισμού της αποτίμησης εξαρτάται από παρατηρήσιμες συναλλαγές για παρόμοια ακίνητα που δεν ενσωματώνουν στο σύνολό τους τα εν λόγω ειδικά χαρακτηριστικά. Παρόλα αυτά η διοίκηση του Ομίλου θεωρεί ότι η αποτίμηση καταλήγει σε μια αντιπροσωπευτική αξία των ακινήτων. Βάρη επί των ακινήτων Επί των ακινήτων του Ομίλου υφίστανται εμπράγματα βάρη αξίας € 13.245.150 (σημείωση 41). 9. Άυλα περιουσιακά στοιχεία Η συμφωνία της λογιστικής αξίας των προσθηκών και των αποσβέσεων των άυλων περιουσιακών στοιχείων του Ομίλου έχουν ως εξής: Λογιστική Αξία την 1/1/2019 Συσσωρευμένες Αποσβέσεις Καθαρή Λογιστική Αξία την 1/1/2019 Προσθήκες Αποσβέσεις περιόδου Λογιστική Αξία την 31/12/2019 Συσσωρευμένες Αποσβέσεις Καθαρή Λογιστική Αξία την 31/12/2019 Λογιστική Αξία την 1/1/2020 Συσσωρευμένες Αποσβέσεις Καθαρή Λογιστική Αξία την 1/1/2020 Προσθήκες Αποσύρσεις (λογιστική αξία) Αναταξινομήσεις (λογιστική αξία) Αποαναγνώριση θυγατρικών (λογιστική αξία) Αποσβέσεις περιόδου Αποσύρσεις (σωρευμένες αποσβέσεις) Αποαναγνώριση θυγατρικών (σωρευμένες αποσβέσεις) Λογιστική Αξία την 31/12/2020 Συσσωρευμένες Αποσβέσεις Καθαρή Λογιστική Αξία την 31/12/2020 Άδειες Λογισμικού 2.319.281 (1.753.349) 565.932 0 (205.261) 2.319.281 (1.958.610) 360.671 Άδειες Λογισμικού 2.319.281 (1.958.610) 360.671 0 0 0 (183.665) (163.485) 0 Δικαιώματα 658.566 (323.993) 334.573 0 (234.574) 658.566 (558.567) 99.999 Δικαιώματα 658.566 (558.567) 99.999 (558.567) (99.999) 0 0 558.567 Έξοδα ανάπτυξης 4.001.920 (2.317.688) 1.684.233 552.347 (331.699 4.554.267 (2.649.386) 1.904.881 Έξοδα ανάπτυξης 4.554.267 (2.649.386) 1.904.881 412.205 (302.242) 99.999 0 (210.178) 302.242 Σύνολα 6.979.768 (4.395.030) 2.584.738 552.347 (771.534) 7.532.114 (5.166.562) 2.365.552 Σύνολα 7.532.114 (5.166.562) 2.365.552 412.205 (860.809) 0 (183.665) (373.663) 860.809 160.482 0 0 160.482 2.135.616 (1.961.613) 174.003 0 0 0 4.764.229 (2.557.322) 2.206.906 6.899.845 (4.518.935) 2.380.910 Η συμφωνία της λογιστικής αξίας των προσθηκών και των αποσβέσεων των άυλων περιουσιακών στοιχείων της Εταιρίας έχουν ως εξής: Λογιστική Αξία την 1/1/2019 Συσσωρευμένες Αποσβέσεις Καθαρή Λογιστική Αξία την 1/1/2019 Αποσβέσεις περιόδου Λογιστική Αξία την 31/12/2019 Συσσωρευμένες Αποσβέσεις Καθαρή Λογιστική Αξία την 31/12/2019 Άδειες Λογισμικού 721.556 (524.211) 197.345 (82.239) 721.556 (606.450) 115.106 Λογιστική Αξία την 1/1/2020 Συσσωρευμένες Αποσβέσεις Καθαρή Λογιστική Αξία την 1/1/2020 Αποσύρσεις (λογιστική αξία) Αποσβέσεις περιόδου Αποσύρσεις (σωρευμένες αποσβέσεις) Λογιστική Αξία την 31/12/2020 Συσσωρευμένες Αποσβέσεις Καθαρή Λογιστική Αξία την 31/12/2020 Άδειες Λογισμικού 721.556 (606.450) 115.106 0 (58.895) 0 721.556 (665.345) 56.211 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2020 (1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2020) Δικαιώματα/ Άδειες 658.566 (423.993) 234.573 (234.574) 658.566 (658.566) 0 Δικαιώματα/ Άδειες 658.566 (658.566) 0 (658.566) 0 658.566 0 0 0 Σύνολα 1.380.122 (948.203) 431.919 (316.813) 1.380.122 (1.265.016) 115.106 Σύνολα 1.380.122 (1.265.016) 115.106 (658.566) (58.895) 658.566 721.556 (665.345) 56.211 56 10. Επενδύσεις σε θυγατρικές επιχειρήσεις 10.1. Θυγατρικές επιχειρήσεις Στον παρακάτω πίνακα παρατίθενται στοιχεία των θυγατρικών επιχειρήσεων που ελέγχονται από τον Όμιλο και τα οικονομικά στοιχεία τους ενσωματώνονται στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις του Ομίλου: Επωνυμία ATCOM AE ACMS AE ATCOM BULGARIA LTD SHOP 365 A.E. ATCOM INTERNET & MULTIMEDIA LIMITED Έδρα Ελλάδα Ελλάδα Βουλγαρία Ελλάδα Μεγάλη Βρετανία Κύρια δραστηριότητα Υπηρεσίες Λογισμικού & Διαδικτύου Ενέργεια Υπηρεσίες Λογισμικού & Διαδικτύου Ηλεκτρονικό εμπόριο Υπηρεσίες Λογισμικού & Διαδικτύου Ποσοστό συμμετοχής 75% 97% 75% 90% 75% Μέθοδος ενοποίησης Ολική Ολική Ολική Ολική Σχέση συμμετοχής Άμεση Άμεση Έμμεση Άμεση Ολική Έμμεση Το 2020 υπάρχουν οι εξής μεταβολές στη Δομή του Ομίλου σε σχέση με τη προηγούμενη χρήση 2019: • Η Εταιρεία κατέχει συμμετοχικά δικαιώματα που αντιπροσωπεύουν το 33% του συνόλου επί της ΠΡΟΤΥΠΟ ΑΕ. Την 31/07/2020 η Ντιονίκ έχει πάψει πλέον να κατέχει τον έλεγχο της συνδεδεμένης ΠΡΟΤΥΠΟ ΚΕΝΤΡΟ ΔΙΑΝΟΜΩΝ ΑΕ. Με τη νέα διοικητική δομή που προέκυψε κατά την Γενική Συνέλευση της συνδεδεμένης εταιρείας, η οποία έλαβε χώρα την παραπάνω ημ/νία, η Ντιονίκ δεν κατέχει πλέον την εξουσία να κατευθύνει τις σχετικές δραστηριότητες της συνδεδεμένης εταιρίας. Η Εταιρεία Ντιονίκ πλέον ασκεί δεσπόζουσα επιρροή, και όχι τον έλεγχο επί της εταιρείας ΠΡΟΤΥΠΟ ΑΕ. Συνεπώς, από την 31/7/2020 η ΠΡΟΤΥΠΟ ΑΕ αποτελεί συγγενής εταιρία και ενοποιείται στις οικονομικές καταστάσεις του Ομίλου με τη μέθοδο της καθαρής θέσης. • Με συμφωνητικό που υπεγράφη 29/10/2020 η Εταιρία μεταβίβασε σε ανεξάρτητο μέρος το σύνολο των μετοχών που κατείχε στην ΝΤΙΟΝΙΚ ΑΙΟΛΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΕ (έδρα Ελλάδα) έναντι τιμήματος € 120.000. Η Εταιρία κατείχε 32.130 ονομαστικές μετοχές εκ του συνόλου των 63.000 μετοχών της ΝΤΙΟΝΙΚ ΑΙΟΛΙΚΗ ΑΕ, δηλαδή το 51% του μετοχικού κεφαλαίου της. Έως και την 29/10/2020 η θυγατρική αυτή ενοποιούνταν στις οικονομικές καταστάσεις του Ομίλου με τη μέθοδο της ολικής ενοποίησης. Η DIONIC CONSULTING MARKETING SERVICES AE μετονομάστηκε την 4/2/2020 σε ACMS Αdvanced Consulting & Marketing Services A.E. (δ.τ. ACMS A.E.) Λόγω της αλλαγής μεθόδου αναγνώρισης της εταιρίας ΠΡΟΤΥΠΟ ΚΕΝΤΡΟ ΔΙΑΝΟΜΩΝ ΑΕ ο Όμιλος προέβη στις ακόλουθες ενέργειες: Ενοποίησε έως 31/7/2020 την ΠΡΟΤΥΠΟ ΑΕ με την μέθοδο της ολικής ενοποίησης, αναγνωρίζοντας τα αναλογούντα αποτελέσματα καθώς και τις μη ελέγχουσες συμμετοχές για την ίδια περίοδο. Από-αναγνώρισε τα περιουσιακά στοιχεία και τις υποχρεώσεις από τις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις κατά την ημερομηνία απώλειας του ελέγχου. Αναγνώρισε το μερίδιο της στην επένδυση στην εταιρεία ΠΡΟΤΥΠΟ ΑΕ στην εύλογη αξία κατά την ημερομηνία κατά την οποία χάθηκε ο έλεγχος. Η Εταιρεία θεώρησε σαν εύλογη αξία του εναπομείναντος μεριδίου στην επένδυση την αναλογία της επί των ιδίων κεφαλαίων της την 31/7/2020. Δεδομένου ότι την ημερομηνία εκείνη το σύνολο των Ιδίων Κεφαλαίων της ΠΡΟΤΥΠΟ ΑΕ ήταν αρνητικό, η εταιρία θεώρησε την εύλογη αξία του εναπομείναντος μεριδίου στην επένδυση μηδενικής αξίας. Από-αναγνώρισε το σύνολο των μη ελεγχουσών συμμετοχών που είχαν αναγνωριστεί σωρευτικά έως την στιγμή απώλειας του ελέγχου, ποσού € 150.218. Αναγνώρισε κάθε προκύπτουσα διαφορά από τις παραπάνω προσαρμογές σαν κέρδος ή ζημία στα αποτελέσματα περιόδου τα οποία κατανέμονται στους μετόχους της μητρικής H συνολική επίδραση από την αλλαγή μεθόδου ενοποίησης αναλύεται στον παρακάτω πίνακα: Εύλογη Αξία Μεριδίου Θυγατρικής εταιρίας που αναγνωρίζεται σαν συγγενής 0 Μείον: Καθαρά Περιουσιακά Στοιχεία * Μερίδιο που κατέχονταν κατά την ημερομηνία απώλειας του Ελέγχου -73.988 Κέρδος / (Ζημιά) αναγνωριζόμενη στα Αποτελέσματα 73.988 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2020 (1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2020) 57 Τα ίδια κεφάλαια της ΠΡΟΤΥΠΟ ΑΕ κατά την ημερομηνία απώλειας του ελέγχου αναγράφονται παρακάτω: ποσά σε € Περιγραφή -224.206 Ίδια Κεφάλαια ΠΡΟΤΥΠΟ ΑΕ 31/7/2020 -150.218 Μη Ελέγχουσες Συμμετοχές -73.988 Ίδια Κεφάλαια Αποδιδόμενα στους Ιδιοκτήτες της Μητρικής 10.2. Θυγατρική εταιρεία με σημαντική μη ελεγχόμενη συμμετοχή Ο Όμιλος κατέχει τον έλεγχο της θυγατρικής εταιρεία ΑΤCOM A.E. στην οποία συμμετέχει τρίτος με ποσοστό 25%. Ανάλυση των δικαιωμάτων επί των συνολικών εσόδων του Ομίλου και καθαρής θέσης που αναλογεί στην εν λόγω συμμετοχή παρατίθεται παρακάτω: 2020 2019 Συνολικό έσοδο κατανεμόμενο στην μη ελεγχόμενη συμμετοχή 2020 2019 75% 75% (446.786) Ποσοστό μη ελεγχόμενης συμμετοχής Επωνυμία ATCOM AE (921.458) Σωρευτικό ποσό μη ελεγχόμενης συμμετοχής 2020 2019 (1.925.869) (1.465.507) Δεν δόθηκαν μερίσματα από τη μη ελεγχόμενη συμμετοχή κατά τη διάρκεια της αναφερόμενης περιόδου 2020 καθώς και στην συγκρίσιμη περίοδο 2019, λόγω των ζημιογόνων αποτελεσμάτων των τελευταίων ετών. Στη συνέχεια παρατίθενται τα βασικά οικονομικά κονδύλια (προ απαλοιφών ενοποίησης) της εν λόγω θυγατρικής όπως αυτά περιλήφθηκαν στις οικονομικές καταστάσεις του Ομίλου: Μη κυκλοφοριακά περιουσιακά στοιχεία Κυκλοφοριακά περιουσιακά στοιχεία Σύνολο περιουσιακών στοιχείων Μακροπρόθεσμες Υποχρεώσεις Βραχυπρόθεσμες Υποχρεώσεις Σύνολο υποχρεώσεων ΑΤCOM 2020 3.347.753 3.705.343 7.053.096 1.754.232 13.002.339 14.756.571 2019 3.291.797 4.584.519 7.876.316 1.888.425 11.849.920 13.738.344 Καθαρή θέση που αναλογεί στη μητρική εταιρεία Μη ελεγχόμενη συμμετοχή (5.777.607) (1.925.869) (4.396.522) (1.465.507) Πωλήσεις Αποτέλεσμα που αναλογεί στην μητρική εταιρεία Αποτέλεσμα που αναλογεί στην μη ελεγχόμενη συμμετοχή 2020 9.402.625 (1.340.356) (446.786) 2019 8.229.671 (2.764.374) (921.458) Συνολικά έσοδα που αναλογούν στην μητρική εταιρεία Συνολικά έσοδα που αναλογούν στην μη ελεγχόμενη συμμετοχή (1.381.085) (460.362) (2.767.520) (922.507) 10.3. Ανάλυση και εξέλιξη του κονδυλίου Ο λογαριασμός των συμμετοχών σε επίπεδο Εταιρείας αναλύεται ως εξής: Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2020 (1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2020) 58 Ανάλυση λογιστικής αξίας στις μονάδες Χρήση 2019 Λογιστική Συσσωρευμένη Μικτή λογιστική Ζημιά αξία την ζημία αξία απομείωσης 1/1/19 απομείωσης 4.246.542 4.246.542 0 0 791.500 791.500 0 0 Επωνυμία ATCOM AE ΠΡΟΤΥΠΟ ΚΕΝΤΡΟ ΔΙΑΝΟΜΩΝ ΑΕ DIONIC CONSULTING MARKETING SERVICES AE (ACMS) ΝΤΙΟΝΙΚ ΑΙΟΛΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΕ DIONIC PARTICIPATION LTD SHOP 365 A.E. ΝΤΙΟΝΙΚ ΑΕΒΕ - ΑΥΛΩΝΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ Ε.Ε. Σύνολο Επωνυμία ATCOM AE ΠΡΟΤΥΠΟ ΚΕΝΤΡΟ ΔΙΑΝΟΜΩΝ ΑΕ ACMS AE ΝΤΙΟΝΙΚ ΑΙΟΛΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΕ DIONIC PARTICIPATION LTD SHOP 365 A.E. ΝΤΙΟΝΙΚ ΑΕΒΕ - ΑΥΛΩΝΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ Ε.Ε. Σύνολο Λογιστική αξία την 31/12/19 4.246.542 791.500 300.000 2.740.659 0 (2.440.659) 300.000 96.390 96.390 0 0 96.390 300.000 336.003 1.355.624 336.003 (300.000) 0 (1.055.624) 0 0 336.003 4.995 4.995 (-4.995) 0 0 6.075.430 9.571.713 (3.496.283) 5.770.435 Λογιστική αξία την 1/1/20 4.246.542 791.500 (304.995) Ανάλυση λογιστικής αξίας στις μονάδες Χρήση 2020 Μικτή Συσσωρευμένη Αποαναγνώριση / λογιστική ζημία πώληση αξία απομείωσης 4.246.542 0 -791.500 791.500 0 Λογιστική αξία την 31/12/20 4.246.542 0 300.000 2.740.659 -2.440.659 96.390 96.390 0 0 336.003 1.355.624 336.003 -1.355.624 0 0 336.003 0 4.995 -4.995 0 5.770.435 9.571.713 -3.801.278 -96.390 -887.890 300.000 0 4.882.545 Η εξέλιξη του κονδυλίου αναλύεται ως εξής: Η Εταιρεία 31/12/2020 Υπόλοιπο έναρξης Μεταφορά σε συγγενείς Πώληση συμμετοχών Υπόλοιπο λήξεως 31/12/2019 5.770.435 5.770.435 (791.500) 0 (96.390) 0 4.882.545 5.770.435 10.4. Έλεγχος απομείωσης Η Εταιρεία διενεργεί ελέγχους απομείωσης σε όλες τις συμμετοχές σε θυγατρικές επιχειρήσεις για τις οποίες υπάρχουν ενδείξεις για απομείωση. Τέτοια περίπτωση αποτέλεσε η συμμετοχή στη θυγατρική εταιρεία ΑΤCΟΜ Α.Ε. Ως ανακτήσιμο ποσό για την συμμετοχή λήφθηκε η αξία λόγω χρήσης (value in use). Ο υπολογισμός αυτός χρησιμοποιεί προβλέψεις ταμειακών ροών που προκύπτουν από οικονομικό προϋπολογισμό ο οποίος έχει εγκριθεί από τη Διοίκηση, πιστοποιηθεί από ανεξάρτητη ελεγκτική εταιρεία και καλύπτουν αναλυτική πενταετή περίοδο. Βασικές παραδοχές αποτελούν ο ρυθμός ανάπτυξης στο διηνεκές, το επιτόκιο προεξόφλησης καθώς και το προϋπολογιζόμενο μικτό περιθώριο κέρδους. Οι αξίες που αποδίδονται στις βασικές παραδοχές αντανακλούν την εμπειρία του παρελθόντος και είναι σύμφωνες προς τις εξωτερικές πηγές πληροφόρησης. Ο ρυθμός ανάπτυξης στο διηνεκές και τα μικτά κέρδη υπολογίζονται σύμφωνα με τα μεγέθη που πραγματοποιήθηκαν το αμέσως προηγούμενο έτος καθώς και στο τρέχον έτος προσαρμοσμένα κατά την προσδοκώμενη βελτίωση απόδοσης. Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2020 (1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2020) 59 11. Επενδύσεις σε συγγενείς επιχειρήσεις 11.1. Συγγενείς επιχειρήσεις Στον παρακάτω πίνακα παρατίθενται στοιχεία των συγγενών επιχειρήσεων των οποίων τα οικονομικά στοιχεία ενσωματώνονται στις ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις του Ομίλου με την μέθοδο της Καθαρής Θέσης: Επωνυμία Κύρια δραστηριότητα Έδρα ΦΟΡΜΙΩΝ Α.Ε. Ελλάδα Εμπόριο I.M.C.G. BRANDS A.E. ΠΡΟΤΥΠΟ ΚΕΝΤΡΟ ΔΙΑΝΟΜΩΝ ΑΕ Ελλάδα Συμβουλές επικοινωνίας Ελλάδα Εμπόριο & Διανομή Ποσοστό συμμετοχής Μέθοδος ενοποίησης 20% Καθαρή θέση 30% Καθαρή θέση 33% Καθαρή θέση Με απόφαση της Τακτικής Γενικής Συνέλευσης 31/07/2020 της συνδεδεμένης ΠΡΟΤΥΠΟ ΚΕΝΤΡΟ ΔΙΑΝΟΜΩΝ ΑΕ (έδρα Ελλάδα) τροποποιήθηκε το Διοικητικό Συμβούλιο της. Η Ντιονίκ κατέχει συμμετοχικά δικαιώματα που αντιπροσωπεύουν το 33% του συνόλου επί της ΠΡΟΤΥΠΟ ΑΕ, παρόλα αυτά έως 31/7/2020 υφίστανται έλεγχος διότι υπήρχε, μέσω της διοικητική δομής της θυγατρικής επιχείρησης, εξουσία ρύθμισης των οικονομικών και λειτουργικών πολιτικών της. Το ΠΡΟΤΥΠΟ ΑΕ από 31/7/2020 είναι πλέον συγγενής εταιρία, καθώς η Ντιονίκ δεν είχε πλέον την πλειοψηφία των δικαιωμάτων ψήφου στο Διοικητικό Συμβούλιο. Η Εταιρεία Ντιονίκ ασκεί από τη στιγμή εκείνη δεσπόζουσα επιρροή, και όχι έλεγχο επί της εταιρείας ΠΡΟΤΥΠΟ ΑΕ. Συνεπώς, από 31/7/2020 η ΠΡΟΤΥΠΟ ΑΕ είναι συγγενής εταιρία και ενοποιείτε στις οικονομικές καταστάσεις του Ομίλου με τη μέθοδο της καθαρής θέσης. 11.2. Συμφωνία λογιστικής αξίας συμμετοχών Η λογιστική αξία των επενδύσεων σε συγγενείς επιχειρήσεις σε επίπεδο Ομίλου και Εταιρείας αναλύεται ως εξής: Ο Όμιλος Ανάλυση λογιστικής αξίας στις μονάδες Χρήση 2019 Λογιστική αξία την Επωνυμία I.M.C.G. BRANDS A.E. ΦΟΡΜΙΩΝ Α.Ε. Σύνολο Επωνυμία I.M.C.G. BRANDS A.E. ΦΟΡΜΙΩΝ Α.Ε. ΠΡΟΤΥΠΟ ΚΕΝΤΡΟ ΔΙΑΝΟΜΩΝ ΑΕ Σύνολο έναρξη της χρήσης 73.197 1.661 74.858 Μικτή λογιστική αξία Μερίδιο στην μεταβολή της καθαρής περιουσίας 288.000 13.600 299.263 21.257 (1.661) 19.596 Συσσωρευμένη ζημία απομείωσης (214.803) 0 (243.900) Ο Όμιλος Ανάλυση λογιστικής αξίας στις μονάδες Χρήση 2020 Μερίδιο στην Λογιστική αξία την Μικτή Συσσωρευμένη μεταβολή της λογιστική ζημία καθαρής αξία απομείωσης έναρξη της χρήσης περιουσίας 94.454 288.000 46.166 -193.546 13.600 15.300 1.945 0 0 791.500 108.054 1.094.800 48.111 Λογιστική αξία την λήξη της χρήσης 94.454 13.600 108.054 Λογιστική αξία την λήξη της χρήσης 140.620 17.245 -791.500 0 -985.046 157.865 11.3. Εξέλιξη του κονδυλίου Η εξέλιξη του κονδυλίου αναλύεται ως εξής: Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2020 (1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2020) 60 Υπόλοιπο έναρξης Αύξηση/(μείωση) ποσοστού σε υφιστάμενες επενδύσεις Αύξηση μετοχικού κεφαλαίου συγγενούς Μεταφορά σε συγγενείς Κέρδος/(Ζημιές) από συγγενείς επιχειρήσεις ενοποιούμενες με τη μέθοδο της καθαρής θέσης Υπόλοιπο λήξης Ο ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2020 31/12/2019 108.054 74.858 0 13.600 1.700 0 0 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2020 31/12/2019 62.500 48.900 0 13.600 1.700 791.500 0 48.111 19.596 0 0 157.865 108.054 855.700 62.500 12. Χρηματοοικονομικά στοιχεία στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων Ο λογαριασμός την 31/12/2020 αφορά την αξία των εξής συμμετοχικών τίτλων: - Κατά ποσό € 254 (2019: € 429) επενδύσεις σε συμμετοχικούς τίτλους που διαπραγματεύονται στο Χρηματιστήριο Αθηνών. Κατά την 31/12/2019 περιείχε επίσης και την κάτωθι επένδυση της ΠΡΟΤΥΠΟ ΚΕΝΤΡΟ ΔΙΑΝΟΜΩΝ ΑΕ που αποαναγνωρίστηκε από τις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις: - Κατά ποσό € 452.843 επενδύσεις σε συμμετοχικούς τίτλους που δεν έχουν χρηματιστηριακή τιμή σε ενεργό αγορά και των οποίων η εύλογη αξία δεν μπορεί να επιμετρηθεί αξιόπιστα. Οι επενδύσεις αυτές επιμετρήθηκαν στο κόστος τους το οποίο εκτιμάται ότι δεν υπερβαίνει ουσιωδώς την αξία ρευστοποίησης τους. 13. Λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις Οι λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις του Ομίλου και της Εταιρίας αναλύονται στον παρακάτω πίνακα : Δοσμένες εγγυήσεις Έξοδα επομένων χρήσεων Λοιπές μακροπρόθεσμές απαιτήσεις Σύνολο Ο Όμιλος 31/12/2020 31/12/2019 34.176 43.677 0 865.884 Η Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 7.426 7.426 0 865.884 40.000 39.848 0 0 74.176 949.408 7.426 873.309 Οι απαιτήσεις αυτές πρόκειται να εισπραχθούν μετά το τέλος της επόμενης χρήσης. 14. Αποθέματα Τα αποθέματα του Ομίλου και της Εταιρίας αναλύονται ως εξής: Ο Όμιλος 31/12/2020 31/12/2019 Καθαρή λογιστική αξία 40.714 903.832 Η Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 0 0 Η διαφορά αποτίμησης στη καθαρή ρευστοποιήσιμη αξία που εμφανίζεται στις οικονομικές καταστάσεις του Oμίλου και της Eταιρίας, σχηματίζεται για απαξιωμένα και ελαττωματικά προς καταστροφή εμπορεύματα. Η καθαρή ρευστοποιήσιμη αξία των εμπορευμάτων των εταιρειών του ομίλου εξετάζεται σε κάθε ημερομηνία αναφοράς των οικονομικών καταστάσεων και η αρνητική διαφορά αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα. Δεν υπάρχουν δεσμεύσεις επί των αποθεμάτων του Ομίλου έναντι δανεισμού ή άλλων υποχρεώσεων. 15. Πελάτες και λοιπές εμπορικές απαιτήσεις Οι εμπορικές απαιτήσεις του Ομίλου και της Εταιρίας, αναλύονται ως εξής: Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2020 (1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2020) 61 Ο Όμιλος 31/12/2020 31/12/2019 44.890.272 47.058.936 0 8.500 28.256 66.269 305.149 457.907 (42.493.619) (40.559.034) 2.730.058 7.032.579 Πελάτες Γραμμάτια εισπρακτέα Γραμμάτια σε καθυστέρηση Επιταγές εισπρακτέες Μείον: Προβλέψεις απομείωσης Καθαρές εμπορικές απαιτήσεις Η Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 35.203.837 36.642.051 0 0 0 0 0 3.500 (35.177.610) (34.186.457) 26.227 2.459.094 Η ανάλυση και η κίνηση του λογαριασμού «προβλέψεις απομείωσης» έχει ως εξής: Υπόλοιπο έναρξης Πρόσθετες προβλέψεις Χρησιμοποιημένες προβλέψεις Αποαναγνώριση θυγατρικών Αναταξινόμηση στις λοιπές προβλέψεις Επίδραση ΔΠΧΑ 9 Υπόλοιπο λήξης Ο Όμιλος 31/12/2020 31/12/2019 (40.559.034) (23.364.416) (2.108.267) (11.668.372) 38.013 0 506.399 0 6.986 0 (377.716) (5.526.245) (40.559.034) (42.493.619) Η Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 (34.186.457) (18.238.021) (689.311) (10.210.172) 0 0 0 0 0 0 (301.842) (5.738.263) (35.177.610) (34.186.457) Ο Όμιλος εφαρμόζει την απλοποιημένη προσέγγιση του ΔΠΧΑ 9 για τον υπολογισμό των αναμενόμενων ζημιών απομείωσης, σε σχέση με τις απαιτήσεις από πελάτες και λοιπές απαιτήσεις, για τον προσδιορισμό των οποίων χρησιμοποιείται πίνακας χρονολογικής ανάλυσης και ποσοστών με τη χρήση ιστορικών δεδομένων (3 ετών) και εύλογων προβλέψεων. Η αναγνώριση των πιστωτικών ζημιών δεν εξαρτάται πλέον από την αρχική αναγνώριση της κάθε απαίτησης. Αντίθετα, ο Όμιλος εξετάζει ένα ευρύτερο φάσμα πληροφοριών κατά την εκτίμηση του πιστωτικού κινδύνου και τη μέτρηση των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών, συμπεριλαμβανομένων των παρελθόντων γεγονότων, των τρεχουσών συνθηκών, εύλογων και υποστηρικτικών προβλέψεων που επηρεάζουν την αναμενόμενη είσπραξη των μελλοντικών ταμειακών ροών του μέσου. Η ανάλυση των προβλέψεων επί των εμπορικών απαιτήσεων με βάση τα ενήμερα και σε καθυστέρηση υπόλοιπα παρατίθεται στον πίνακα που ακολουθεί: Ο Όμιλος 31/12/2019 Λογιστική αξία Πελάτες που δεν είναι σε καθυστέρηση Πελάτες με κίνηση στην περίοδο σε καθυστέρηση Πελάτες χωρίς κίνηση στην περίοδο σε καθυστέρηση Αξιόγραφα εισπρακτέα Αξιόγραφα σε καθυστέρηση Σύνολο 31/12/2020 Πρόβλεψη απομείωσης Απομειωμένη αξία Λογιστική αξία Πρόβλεψη απομείωσης 6.574.672 0 6.574.672 2.424.909 16.456.209 16.456.209 0 15.955.716 15.955.716 0 24.036.556 24.036.556 0 26.509.646 26.509.646 0 457.907 0 457.907 305.149 0 305.149 66.269 66.269 0 28.256 28.256 0 47.591.613 40.559.034 7.032.579 45.223.677 42.493.619 2.730.058 0 Απομειωμένη αξία 2.424.909 Οι εύλογες αξίες των απαιτήσεων συμπίπτουν περίπου με τις λογιστικές αξίες. Ομοίως η μέγιστη έκθεση στον πιστωτικό κίνδυνο, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη εγγυήσεις και πιστωτικές ενισχύσεις, ταυτίζεται με τις λογιστικές αξίες των απαιτήσεων. Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2020 (1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2020) 62 16. Λοιπές απαιτήσεις Οι λοιπές απαιτήσεις του Ομίλου και της Εταιρείας αναλύονται ως εξής : Απαιτήσεις από Ελληνικό Δημόσιο Απαιτήσεις από Φ.Π.Α. Προκαταβολές σε προμηθευτές Προκαταβολές και δάνεια στο προσωπικό Χρεώστες διάφοροι Απαιτήσεις από πιστωτικές κάρτες Προβλέψεις απομείωσης λοιπών απαιτήσεων Καθαρές λοιπές απαιτήσεις Ο Όμιλος 31/12/2020 31/12/2019 2.248 18.548 2.758 1.497 812.666 578.075 516.359 470.830 845.542 1.313.432 0 4.760 (1.249.523) (1.228.733) 930.049 1.158.409 Η Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 0 0 400 400 364.790 27.876 482.130 467.470 872.939 743.630 0 0 (829.860) (829.860) 890.399 409.516 Η ανάλυση και η κίνηση του λογαριασμού «προβλέψεις απομείωσης» έχει ως εξής: Υπόλοιπο έναρξης Αναταξινόμηση στις λοιπές προβλέψεις Πρόσθετες προβλέψεις Επίδραση ΔΠΧΑ 9 Υπόλοιπο λήξης Ο Όμιλος 31/12/2020 31/12/2019 (1.228.733) (1.062.236) (6.986) 0 (13.804) 0 0 (166.498) (1.249.523) (1.228.733) Η Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 (829.860) (800.884) 0 0 0 0 0 (28.977) (829.860) (829.860) Η ανάλυση των λοιπών απαιτήσεων με βάση τα ενήμερα και σε καθυστέρηση υπόλοιπα παρατίθεται στον πίνακα που ακολουθεί: Λοιπές Απαιτήσεις Ομίλου Χρεώστες διάφοροι που δεν είναι σε καθυστέρηση Ελληνικό Δημόσιο Λογαριασμοί διαχείρισης προκαταβολών και πιστώσεων Χρεώστες διάφοροι σε καθυστέρηση Σύνολο Λογιστική αξία Ο Όμιλος 31/12/2019 Πρόβλεψη Απομειωμένη Λογιστική απομείωσης αξία αξία 31/12/2020 Πρόβλεψη Απομειωμένη απομείωσης αξία 667.534 0 667.534 408.684 0 408.684 20.045 0 20.045 5.006 0 5.006 470.830 0 470.830 516.359 0 516.359 1.228.733 1.228.733 0 1.249.523 1.249.523 0 2.387.142 1.228.733 1.158.409 2.179.573 1.249.523 930.049 17. Λοιπά κυκλοφοριακά περιουσιακά στοιχεία Τα λοιπά κυκλοφοριακά στοιχεία του ενεργητικού του Ομίλου και της Εταιρείας αναλύονται ως εξής : Έξοδα επομένων χρήσεων Έσοδα χρήσεως εισπρακτέα Λοιπές προκαταβολές Απαιτήσεις από εκπτώσεις αγορών Σύνολο Ο Όμιλος 31/12/2020 31/12/2019 517.856 200.757 0 235.754 0 99.821 0 40.404 517.856 576.737 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2020 (1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2020) Η Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 427.128 114.689 0 0 0 0 0 0 427.128 114.689 63 Το κονδύλι «Έσοδα χρήσεως εισπρακτέα» στη συγκρίσιμη χρήση 2019 αφορά σχεδόν στο σύνολο του παροχή υπηρεσιών από την θυγατρική εταιρεία ATCOM Α.Ε.. 18. Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα ταμειακών διαθεσίμων Τα ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα αναλύονται ως εξής: Ο Όμιλος 31/12/2020 31/12/2019 501 55.065 559.936 1.000.962 126.691 12.063 Διαθέσιμα στο ταμείο Διαθέσιμα στις τράπεζες σε € Διαθέσιμα στις τράπεζες σε ΞΝ Δεσμευμένες βραχυπρόθεσμες προθεσμιακές τραπεζικές καταθέσεις Δεσμευμένες καταθέσεις Σύνολo Η Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 5 2 8.364 434.772 813 0 0 813 0 813 146.900 834.028 151.260 1.220.163 0 9.181 0 435.587 Οι δεσμευμένες καταθέσεις αποτελούν εγγύηση έναντι δανεισμού του Ομίλου. Tαμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα σε € Tαμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα σε ξένο νόμισμα Σύνολo 19. Ο Όμιλος 31/12/2020 31/12/2019 707.337 1.208.100 Η Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 8.368 435.587 126.691 12.063 813 0 834.028 1.220.163 9.181 435.587 Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία που κατέχονται προς πώληση Τα μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία που κατέχονται προς πώληση την 31/12/2019 αφορούν την αξία της συμμετοχής της Εταιρείας στη συγγενή εταιρεία DIADIKASIA BUSINESS CONSULTING ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Α.Ε., την οποία η Εταιρεία μεταβίβασε εντός της τρέχουσας χρήσης 2020 στα πλαίσια πλήρωσης όρων της αναδιάρθρωσης του δανεισμού του Ομίλου που βρίσκεται σε εξέλιξη (βλέπε σχετικά τις υπ’ αριθμ. 6). Περιλαμβάνεται επίσης ακίνητο (οικόπεδο και κτίριο) στην Αχαρνές (Αριστοτέλους 95) το οποίο εκπλειστηριάστηκε μέσα στο 2019 στα πλαίσια πλήρωσης όρων της αναδιάρθρωσης του δανεισμού της. Η μεταβίβαση των τίτλων ιδιοκτησίας του ακινήτου ολοκληρώθηκε εντός του 2020. Συγκεκριμένα η ανάλυση των κονδυλίου έχει ως εξής: Ο Όμιλος 31/12/2020 31/12/2019 Αξία αποτίμησης ακινήτου στις Αχαρνές Αξία συμμετοχής στη συγγενή επιχείρηση DIADIKASIA BUSINESS CONSULTING Α.Ε. Σύνολο 20. Η Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 0 932.144 0 932.144 0 0 300.000 1.232.144 0 0 300.000 1.232.144 Ίδια κεφάλαια i. Μετοχικό κεφάλαιο και κεφάλαιο υπέρ το άρτιο Το μετοχικό κεφάλαιο και το υπέρ το άρτιο του Ομίλου και της Εταιρείας δεν παρουσίασε μεταβολές στην τρέχουσα χρήση 2020. Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2020 (1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2020) 64 01.01.2019 Μεταβολή 31.12.2020 Αριθμός μετοχών 5.867.311 0 5.867.311 Αξία / μετοχή 0,30 0 0,30 Μετοχικό Κεφάλαιο 1.760.193 0 1.760.193 Υπέρ το άρτιο 11.348.609 0 11.348.609 Σύνολο κεφαλαίου 13.108.802 0 13.108.802 Σημειώνεται ότι η Γενική Συνέλευση στις 10.3.2017 αποφάσισε την έκδοση ενός Μετατρέψιμου Ομολογιακού Δανείου σύμφωνα με το άρθρο 3α του κ.ν. 2190/20 και το άρθρο 8 του ν.3156/2003 συνολικής ονομαστικής αξίας (κεφαλαίου) έως ποσού Ευρώ δώδεκα εκατομμυρίων (€ 12.000.000) με το οποίο θα χορηγείται στους ομολογιούχους δανειστές δικαίωμα μετατροπής των ομολογιών της σε κοινές ονομαστικές με δικαίωμα ψήφου μετοχές της Εταιρίας. ii. Ίδιες Μετοχές Η εταιρεία δεν κατέχει την 31η Δεκεμβρίου 2020 ίδιες μετοχές, ούτε τη προηγούμενη χρήση. iii. Αποθεματικά Τα αποθεματικά του Ομίλου και της Εταιρείας αναλύονται ως εξής: Ο Όμιλος Ανάλυση αποθεματικών Τακτικό και Λοιπά αποθεματικά Σύνολο 31/12/2020 1.127.478 1.127.478 31/12/2019 1.127.478 1.127.478 Η Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 1.094.949 1.094.949 1.094.949 1.094.949 Το τακτικό αποθεματικό σχηματίζεται σύμφωνα με τις διατάξεις της Ελληνικής Νομοθεσίας κατά την οποία ποσό τουλάχιστον ίσο με το 5% των ετησίων καθαρών (μετά φόρων) κερδών. Το τακτικό αποθεματικό μπορεί να χρησιμοποιηθεί για κάλυψη ζημιών μετά από απόφαση της Τακτικής Γενικής Συνέλευσης των μετόχων, και ως εκ τούτου δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για οποιοδήποτε άλλο λόγο. 21. Δανεισμός Τα δάνεια του Ομίλου και της Εταιρίας αναλύονται ως εξής: Βραχυπρόθεσμος δανεισμός Βραχυπρόθεσμες χρηματοδοτικές μισθώσεις Μακροπρόθεσμος δανεισμός Μακροπρόθεσμες χρηματοδοτικές μισθώσεις Σύνολο υποχρεώσεων Εμπρόθεσμα δάνεια Έως 1 έτος 2 - 5 έτη 5 έτη και άνω Σύνολο υποχρέωσης σε δάνεια Βραχυπρόθεσμα δάνεια υπό ρύθμιση Υποχρεώσεις χρηματοδοτικής μίσθωσης Έως 1 έτος Ο Όμιλος 31/12/2020 31/12/2019 42.988.109 31.152.553 82.711 103.265 170.587 7.275.029 125.128 83.244 43.366.534 38.614.092 Ο Όμιλος 31/12/2020 31/12/2019 Η Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 34.869.049 22.539.559 28.307 40.770 170.587 7.275.029 0 28.307 35.067.942 29.883.665 Η Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 20.801 170.587 0 191.388 0 0 7.275.029 7.275.029 0 0 0 7.275.029 0 0 7.275.029 7.275.029 42.967.308 31.152.553 22.539.559 22.539.559 82.711 103.265 28.307 40.770 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2020 (1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2020) 65 2 - 5 έτη Σύνολο Υποχρεώσεων σε χρηματοδοτικές μισθώσεις 125.128 83.244 0 28.307 207.839 186.509 28.307 69.077 Η Διοίκηση του Ομίλου βρίσκεται σε διαρκείς διαπραγματεύσεις με τα συνεργαζόμενα τραπεζικά ιδρύματα για την αναχρηματοδότηση των δανειακών υποχρεώσεων που έχουν καταστεί βραχυπρόθεσμες. Τα αποτελέσματα των μέχρι τώρα συζητήσεων, οι προϋποθέσεις και οι προοπτικές της εν λόγω αναδιάρθρωσης αναφέρονται στην ανωτέρω υπ αριθμ. 6 σημείωση. Το μέσο επιτόκιο δανεισμού του Ομίλου και της Εταιρίας για το 2020 είναι 8% (2019: 9% και 5,85% αντίστοιχα). Σημειώνεται πως το ποσό του παραγεγραμμένου δανεισμού που ενδέχεται να αναβιώσει σε περίπτωση που δεν επανα-ρυθμιστούν οι ληξιπρόθεσμες οφειλές προς την EUROBANK, ανέρχεται στο ποσό των € 7.572.040. Εντός του 2020 η Εταιρεία εισέπραξε ποσό € 191.388 κρατικής ενίσχυσης με τη μορφή επιστρεπτέας προκαταβολής 1 από την ΑΑΔΕ σύμφωνα με την από 13.4.2020 Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου «Μέτρα για την αντιμετώπιση των συνεχιζόμενων συνεπειών της πανδημίας του κορωνοϊού COVID-19 και άλλες κατεπείγουσες διατάξεις», που κυρώθηκε με το άρθρο 1 του ν. 4690/2020 22. Αναβαλλόμενος φόρος Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις / υποχρεώσεις όπως προκύπτουν από τις σχετικές προσωρινές φορολογικές διαφορές μεταξύ της λογιστικής αξίας και της φορολογικής βάσης των στοιχείων του ενεργητικού και των υποχρεώσεων και υπολογίζονται βάσει του συντελεστή φορολογίας εισοδήματος που αναμένεται να ισχύει στις χρήσεις κατά τις οποίες αναμένεται να αναστραφούν οι προσωρινές φορολογητέες και εκπεστέες διαφορές, έχουν ως εξής για τον Όμιλο: Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις/(υποχρεώσεις) Ενσώματα και άυλα πάγια περιουσιακά στοιχεία Δικαιώματα χρήσης παγίων στοιχείων Χρηματοοικονομικά στοιχεία σε εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων Πελάτες και λοιπές εμπορικές απαιτήσεις Στοιχεία του Ενεργητικού Κατεχόμενα προς Πώληση Λοιπά κυκλοφοριακά στοιχεία ενεργητικού Φορολογικές ζημιές μεταφερόμενες σε επόμενες χρήσεις προς συμψηφισμό με μελλοντικά κέρδη Παροχές προσωπικού εξόδου από την υπηρεσία Μακροπρόθεσμες Δανειακές Υποχρεώσεις Υποχρεώσεις από χρηματοδοτικές μισθώσεις Συμψηφισμός Αναβαλλόμενων Φορολογικών Απαιτήσεων και Υποχρεώσεων Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις/(υποχρεώσεις) Ενσώματα και άυλα πάγια περιουσιακά στοιχεία Δικαιώματα χρήσης παγίων στοιχείων Αποθέματα Χρηματοοικονομικά στοιχεία σε εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων Πελάτες και λοιπές εμπορικές απαιτήσεις Στοιχεία του Ενεργητικού Κατεχόμενα προς Πώληση Λοιπά κυκλοφοριακά στοιχεία ενεργητικού Φορολογικές ζημιές μεταφερόμενες σε επόμενες χρήσεις προς συμψηφισμό με μελλοντικά κέρδη Παροχές προσωπικού εξόδου από την υπηρεσία Μακροπρόθεσμες Δανειακές Υποχρεώσεις Υποχρεώσεις από χρηματοδοτικές μισθώσεις Συμψηφισμός Αναβαλλόμενων Φορολογικών Απαιτήσεων και Υποχρεώσεων (Χρέωση)/ Πίστωση στην καθαρή θέση 0 0 0 0 0 0 Υπόλοιπο την 1/1/20 (Χρέωση)/ Πίστωση στα αποτελέσματα 248.254 (43.574) 22.676 5.176 78.527 (45.427) (416.710) (5.510) 42 0 (78.527) 45.427 57.483 (57.483) 0 71.801 (781.429) 71.108 (5.214) 781.429 47.797 17.257 0 0 (21.937) (3.401) 61.907 0 115.504 (315.405) 311.251 17.257 (32.809) (19.705) Υπόλοιπο την 1/1/19 225.615 (Χρέωση)/ Πίστωση στα αποτελέσματα Αποαναγνώριση θυγατρικών (9.455) 7.160 (5.176) Υπόλοιπο την 31/12/20 (177.910) (41.924) 22.718 0 0 0 0 (Χρέωση)/ Πίστωση στην καθαρή θέση Υπόλοιπο την 31/12/19 22.639 0 248.254 0 (43.574) 0 (43.574) 372.461 (372.461) 0 0 23.698 (1.022) 0 22.676 7.162 (1.986) 0 5.176 0 78.527 0 78.527 (315.881) 270.455 0 (45.427) 111.114 (53.630) 0 57.483 64.211 1.398 6.192 71.801 (1.062.227) 280.798 0 (781.429) 0 71.108 0 71.108 (573.848) 252.251 6.192 (315.405) Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2020 (1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2020) 66 Η κίνηση των αναβαλλόμενων φόρων μετά από συμψηφισμούς για την Εταιρεία έχει ως εξής: Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις/(υποχρεώσεις) Ενσώματα και άυλα πάγια περιουσιακά στοιχεία Υπόλοιπο την 1/1/20 (Χρέωση)/ Πίστωση στα αποτελέσματα (Χρέωση)/ Πίστωση στην καθαρή θέση Υπόλοιπο την 31/12/20 295.192 (295.192) 0 0 Δικαιώματα χρήσης παγίων στοιχείων 16.186 (16.186) 0 0 Στοιχεία του Ενεργητικού Κατεχόμενα προς Πώληση 78.527 (78.527) 0 0 Παροχές προσωπικού εξόδου από την υπηρεσία Μακροπρόθεσμες Δανειακές Υποχρεώσεις Υποχρεώσεις από χρηματοδοτικές μισθώσεις Συμψηφισμός Αναβαλλόμενων Φορολογικών Απαιτήσεων και Υποχρεώσεων Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις/(υποχρεώσεις) Ενσώματα και άυλα πάγια περιουσιακά στοιχεία Δικαιώματα χρήσης παγίων στοιχείων Αποθέματα Στοιχεία του Ενεργητικού Κατεχόμενα προς Πώληση Παροχές προσωπικού εξόδου από την υπηρεσία Μακροπρόθεσμες Δανειακές Υποχρεώσεις Υποχρεώσεις από χρηματοδοτικές μισθώσεις Συμψηφισμός Αναβαλλόμενων Φορολογικών Απαιτήσεων και Υποχρεώσεων 13.120 (10.500) 2.620 0 (781.429) 781.429 0 0 16.578 (16.578) 0 0 (361.826) 364.446 2.620 0 Υπόλοιπο την 1/1/19 (Χρέωση)/ Πίστωση στα αποτελέσματα (Χρέωση)/ Πίστωση στην καθαρή θέση Υπόλοιπο την 31/12/19 150.020 145.172 0,00 295.192 0 16.186 0 16.186 372.461 (372.461) 0 0 78.527 0 78.527 0 11.801 216 1.103 13.120 -1.062.227 280.798 0 (781.429) 0 16.578 0 16.578 (527.945) 165.016 1.103 (361.826) Την 12/12/2019 ψηφίστηκε ο Ν. 4646/2019, βάσει του οποίου τα κέρδη από επιχειρηματική δραστηριότητα των νομικών προσώπων φορολογούνται με συντελεστή 24% από το 2019 και εφεξής. 23. Παροχές προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία Το υπόλοιπο του λογαριασμού των παροχών προσωπικού αφορά την υποχρέωση που διαμορφώνεται από το πρόγραμμα καθορισμένων παροχών του Ομίλου που ισχύει για τους εργαζόμενους στην Ελλάδα. Οι υποχρεώσεις που απορρέουν από αυτό το πρόγραμμα αφορούν αποζημιώσεις του προσωπικού λόγω συνταξιοδότησης που προκύπτουν από τις διατάξεις του νόμου 2112/20, όπως τροποποιήθηκε από το νόμο 4093/12. Σύμφωνα με την Ελληνική νομοθεσία, δεν προβλέπεται η δημιουργία και η χρηματοδότηση, με την μορφή εισφορών, ειδικού ταμείου (αποθεματικού) για την κάλυψη των αποζημιώσεων αποχώρησης των νόμων 2112/20 και 3026/54, όπως τροποποιήθηκαν από το νόμο 4093/12, καθώς και άλλων σχετικών παροχών. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να μην έχει δημιουργηθεί κάποιο ειδικό ταμείο από τον Όμιλο ως εργοδότη από το οποίο θα μπορούσε να γίνει η εξόφληση της υποχρέωσης. Οι αποζημιώσεις που προβλέπονται από τους νόμους 2112/20 και 3026/54, όπως τροποποιήθηκαν από το νόμο 4093/12, είναι αποκλειστικά εφάπαξ αποζημιώσεις, οι οποίες δίδονται μόνο στις περιπτώσεις κανονικής αποχώρησης, απόλυσης και για όσους υπόκεινται στο νόμο 3026/54, στο θάνατο και στην οικειοθελή αποχώρηση υπό προϋποθέσεις. Η ανάλυση της υποχρέωσης παροχών προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία της Εταιρείας έχει ως ακολούθως: Ο Όμιλος Η Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 31/12/2020 31/12/2019 Καθαρή υποχρέωση 262.822 299.171 4.874 54.667 καθορισμένων παροχών Το παραπάνω πρόγραμμα δημιουργεί έκθεση του Ομίλου σε αναλογιστικούς κινδύνους, όπως τον κίνδυνο λόγω χρήσης παραδοχών μακροζωίας και επιτοκίου προεξόφλησης των παραδοχών. i. Μεταβολές της υποχρέωσης των καθορισμένων παροχών Ο παρακάτω πίνακας παρουσιάζει τη συμφωνία των υπολοίπων έναρξης και λήξης των παρουσιαζόμενων χρήσεων των υποχρεώσεων που απορρέουν από το πρόγραμμα: Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2020 (1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2020) 67 Ο ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2020 31/12/2019 299.171 256.846 Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου Περιλαμβάνονται στα αποτελέσματα Κόστος τρέχουσας απασχόλησης Διακανονισμοί/περικοπές/αποχωρήσεις κέρδη/(ζημιές) Κόστος τόκων (έσοδο) 26.135 28.372 930 1.809 193.554 54.422 175.888 0 2.415 222.104 4.366 87.160 629 177.447 802 2.611 24.259 61.153 35.046 (10.171) 187 2.403 4.704 146 85.412 24.875 2.590 4.850 307.517 112.036 180.038 7.462 (91.406) (252.459) (36.348) 262.822 0 (69.713) 42.323 299.171 0 (229.829) (49.791) 4.874 0 0 7.462 54.667 Περιλαμβάνονται στα λοιπά συνολικά έσοδα Επαναμετρήσεις ζημιές (κέρδη): – Αναλογιστικές ζημιές (κέρδη) προκύπτοντα από: - Χρηματοοικονομικές παραδοχές - Εμπειρικές αναπροσαρμογές Συνολικό ποσό που περιλαμβάνεται στα συνολικά εισοδήματα Λοιπά Αποαναγνώριση θυγατρικών Παροχές πληρωτέες Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2020 31/12/2019 54.667 47.204 ii. Παραδοχές της αναλογιστικής μελέτης Οι ακόλουθες ήταν οι κύριες υποθέσεις που λήφθηκαν υπόψη στην αναλογιστική μελέτη του προγράμματος καθορισμένων παροχών που ήταν σε ισχύ την 31/12/2020 (εκφρασμένες με σταθμικό μέσο όρο): Επιτόκιο προεξόφλησης Ποσοστό μελλοντικής αύξησης αμοιβών Πληθωρισμός Πίνακες υπηρεσίας 31/12/2020 31/12/2019 0,75% 1,2% 2,0% 2,0% 1,5% 1,5% EVK 2000 Turnover rate Προυπηρεσία Από Από Από Από 0 έως 1 1 έως 5 5 έως 10 10 και άνω iii. Η Εταιρεία ATCOM A.E. & ΠΡΟΤΥΠΟ ΚΕΝΤΡΟ ΔΙΑΝΟΜΩΝ 9% 6% 4% 2% 12% 8% 5% 3% Ανάλυση ευαισθησίας Οι βασικές αναλογιστικές παραδοχές για τον προσδιορισμό των υποχρεώσεων είναι το επιτόκιο προεξόφλησης και η αναμενόμενη μεταβολή των μισθών. Ο ακόλουθος πίνακας παρουσιάζει συνοπτικά τις επιδράσεις στην αναλογιστική υποχρέωση από τυχόν μεταβολές των εν λόγω παραδοχών. Συγκεκριμένα στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζεται η επίδραση στην Παρούσα Αξία της Υποχρέωσης μίας μεταβολής του επιτοκίου προεξόφλησης κατά +0,5% ή -0,5% και την επίδραση στο Κόστος Τρέχουσας Απασχόλησης μίας μεταβολής του ρυθμού αύξησης μισθών κατά +0,5% ή -0,5%: Αύξηση επιτοκίου προεξόφλησης κατά 0,5% Μείωση επιτοκίου προεξόφλησης κατά 0,5% Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2020 (1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2020) ΟΜΙΛΟΣ 223.859 307.011 % Μεταβολή -10% 11% 68 Αύξηση αναμενόμενης αύξησης μισθών κατά 0,5% Μείωση αναμενόμενης αύξησης μισθών κατά 0,5% ΟΜΙΛΟΣ 302.351 225.712 % Μεταβολή 10% -10% 24. Λοιπές μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις Η ανάλυση των λοιπών μακροπρόθεσμων υποχρεώσεων έχουν ως εξής: Ο Όμιλος Η Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 31/12/2020 31/12/2019 625.684 5.404.518 0 4.701.728 1.021.553 1.419.092 282.060 483.202 1.647.237 6.823.609 282.060 5.184.930 Ασφαλιστικοί Οργανισμοί Υποχρεώσεις Απόδοσης παρακρ/νων φόρων Σύνολο Στις λοιπές μακροπρόθεσμές υποχρεώσεις περιλαμβάνονται ποσά υποχρεώσεων από παρακρατούμενους φόρους και ασφαλιστικές εισφορές τα οποία έχουν υπαχθεί σε ρυθμίσεις σε δόσεις και αφορούν σε καταβολή πληρωμών σε διάστημα πέραν των επόμενων δώδεκα μηνών. Αναφέρεται πως οι υποχρεώσεις της Εταιρείας έναντι ασφαλιστικών οργανισμών μεταφέρθηκαν στις βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις, εφόσον η εν λόγω ρύθμιση δεν τηρήθηκε ως προς τις πληρωτέες δόσεις του 2020. 25. Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις Η ανάλυση των εμπορικών υποχρεώσεων του Ομίλου και της Εταιρίας έχει ως εξής: Προμηθευτές Επιταγές Πληρωτέες Προκαταβολές πελατών Σύνολο Ο Όμιλος 31/12/2020 31/12/2019 8.620.138 9.915.268 153.677 908.032 1.033.003 1.005.111 9.806.818 11.828.411 Η Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 7.794.976 7.686.381 85.000 240.000 834.991 494.742 8.714.968 8.421.123 26. Λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις Ακολουθεί ανάλυση των λοιπών βραχυπρόθεσμων υποχρεώσεων: Ο Όμιλος 31/12/2020 31/12/2019 Μισθοί και ημερομίσθια πληρωτέα 202.461 128.352 Ασφαλιστικοί οργανισμοί 5.758.172 1.350.743 (τρέχουσες υποχρεώσεις - ρυθμισμένες) Ασφαλιστικοί οργανισμοί 1.400.163 1.397.727 (σε καθυστέρηση) Πιστωτές διάφοροι 128.200 875.000 Δεδουλευμένα έξοδα 34.811 98.522 Έσοδα επόμενων χρήσεων 323.050 204.560 Λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις 0 133.362 Σύνολο 7.846.858 4.188.266 Η Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 5.257 4.753 5.453.576 926.123 1.397.727 1.397.727 152.084 0 21.316 0 7.029.961 986.039 0 0 0 3.314.643 Όπως αναφέρεται στη σημείωση υπ’ αριθμ. 6 αποτελεί σημαντική προϋπόθεση για την ομαλή συνέχιση της δραστηριότητας του Ομίλου, η ρύθμιση ή/και τακτοποίηση των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων ασφαλιστικών εισφορών και φόρων-τελών που εμφανίζονται στον παραπάνω πίνακα. Αναφέρεται πως την 28/5/2019 η Εταιρία προχώρησε στη ρύθμιση οφειλόμενων ασφαλιστικών εισφορών, σύμφωνα με τον Ν. 4611/19, αξίας € 3.843.238. Σύμφωνα με αυτή το οφειλόμενο ποσό, μετά τόκων και Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2020 (1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2020) 69 πρόσθετων τελών, θα αποπληρωθεί σε 120 δόσεις, και το μακροπρόθεσμο μέρος αυτών έχει μεταφερθεί στο κονδύλι « Λοιπές μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις». Το 2ο εξάμηνο του 2020 οι πληρωμές της εν λόγω ρύθμισης δεν τηρήθηκαν και η εν λόγω υποχρέωση μεταφέρθηκε στις βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις. 27. Τρέχουσες φορολογικές υποχρεώσεις Ακολουθεί ανάλυση των φορολογικών υποχρεώσεων: Λοιποί φόροι Οφειλόμενος Φόρος εισοδήματος Υποχρεώσεις απόδοσης παρακρατούμενων φόρων (τρέχουσες υποχρεώσεις ρυθμισμένες) Υποχρεώσεις απόδoσης παρακρατούμενων φόρων (σε καθυστέρηση) Προβλέψεις για ανέλεγκτες φορολογικά χρήσεις Σύνολο Ο Όμιλος 31/12/2020 31/12/2019 183.264 603.426 0 71.292 Η Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 182.568 5.456 0 0 3.528.123 1.985.073 955.280 344.230 2.539.955 2.539.955 2.539.955 2.539.955 1.077.258 1.200.198 1.017.258 1.140.198 7.328.599 6.399.944 4.695.061 4.029.839 Στο εν λόγω κονδύλι περιλαμβάνονται οι προβλέψεις των ανέλεγκτων φορολογικά χρήσεων του Ομίλου και της Εταιρίας. Παρότι η έκβαση του φορολογικού ελέγχου δεν είναι δυνατόν να προβλεφθεί αξιόπιστα, οι εταιρείες του Ομίλου χρησιμοποιώντας στατιστικά στοιχεία από φορολογικούς ελέγχους παρελθόντων ελεγμένων φορολογικά χρήσεων, έχουν σχηματίσει πρόβλεψη για τις ενδεχόμενες φορολογικές υποχρεώσεις που θα προκύψουν από τον φορολογικό έλεγχο των ανέλεγκτων χρήσεων. Οι εν λόγω προβλέψεις μειώθηκαν τη χρήση 2020, λόγω της ολοκλήρωσης του φορολογικού ελέγχου της χρήσης 2014 από τις φορολογικές αρχές. 28. Πωλήσεις Οι πωλήσεις στις οικονομικές καταστάσεις αναλύονται ως εξής Πωλήσεις Πωλήσεις εμπορευμάτων Πωλήσεις υπηρεσιών Σύνολο Ο Όμιλος 1/1 1/1 31/12/2020 31/12/2019 Η Εταιρεία 1/1 1/1 31/12/2020 31/12/2019 6.152.175 22.612.378 312.026 11.652.947 13.626.215 19.778.390 17.585.290 40.197.668 2.822.030 3.134.056 8.476.983 20.129.930 Η ανάλυση των πωλήσεων παρατίθεται και ως ακολούθως: Ο Όμιλος 1/1 - 31/12/2019 Ελλάδα Μεγάλη Βρετανία Κύπρος Βουλγαρία Λοιπές Χώρες στην Ευρώπη Χώρες εκτός Ευρώπης Σύνολo Εμπόριο και διανομή 12.028.855 0 0 10.210.172 0 0 22.239.027 Πωλήσεις υπηρεσιών 17.546.413 152.277 97.800 38.847 108.020 15.284 17.958.641 Η Εταιρεία Σύνολo 29.575.268 152.277 97.800 10.249.019 108.020 15.284 40.197.669 Εμπόριο και διανομή 1.442.776 0 0 10.210.172 0 0 11.652.947 Ο Όμιλος 1/1 - 31/12/2020 Ελλάδα Μεγάλη Βρετανία Εμπόριο και διανομή 6.521.493 0 Πωλήσεις υπηρεσιών 12.582.866 90.832 Πωλήσεις υπηρεσιών 8.476.983 0 0 0 0 0 8.476.983 Σύνολo 9.919.759 0 0 10.210.172 0 0 20.129.930 Η Εταιρεία Σύνολo 19.104.359 90.832 Εμπόριο και διανομή 312.026 0 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2020 (1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2020) Πωλήσεις υπηρεσιών 2.822.030 0 Σύνολo 3.134.056 0 70 Κύπρος Βουλγαρία Λοιπές Χώρες στην Ευρώπη Χώρες εκτός Ευρώπης Σύνολo 0 0 0 0 6.521.493 176.656 220.294 165.901 20.349 13.256.898 176.656 220.294 165.901 20.349 19.778.391 0 0 0 0 312.026 0 0 0 0 2.822.030 0 0 0 0 3.134.056 29. Κόστος πωληθέντων Το κόστος πωληθέντων αναλύεται ως εξής: Ο Όμιλος 1/1 1/1 31/12/2020 31/12/2019 Κόστος αποθεμάτων αναγνωριζόμενο ως έξοδο Aμοιβές και έξοδα προσωπικού Aμοιβές και έξοδα τρίτων Παροχές τρίτων Φόροι τέλη Διάφορα έξοδα Αποσβέσεις παγίων Σύνολο Η Εταιρεία 1/1 1/1 31/12/2020 31/12/2019 5.167.178 22.432.950 291.765 13.396.654 3.191.349 2.868.220 98.160 39.108 39.025 254.454 11.657.494 3.582.822 2.657.061 33.352 51.483 18.366 520.088 29.296.122 1.153.872 45.118 309 501 444 3.798 1.495.807 2.330.643 43.540 715 427 2.064 11.009 15.785.053 30. Λοιπά έσοδα Τα λοιπά έσοδα για τις παρουσιαζόμενες χρήσεις έχουν ως εξής: Ο Όμιλος Λοιπά έσοδα Κέρδη από πώληση / επανεκτίμηση παγίων Ενοίκια λειτουργικών μισθώσεων Συναλλαγματικές διαφορές Έσοδα προηγούμενων χρήσεων Λοιπά έσοδα εκμετάλλευσης Λοιπά έσοδα 1/1 31/12/2020 1/1 31/12/2019 Η Εταιρεία 1/1 1/1 31/12/2020 31/12/2019 11.975 744 11.975 39.299 38.974 566 660 24.788 76.963 40.456 43 1.524 72.615 115.382 24.488 0 660 4.534 41.657 110.871 0 1.524 69.702 221.396 31. Λειτουργικά έξοδα i. Έξοδα διοίκησης Ο Όμιλος 1/1 1/1 31/12/2020 31/12/2019 Aμοιβές και έξοδα προσωπικού Aμοιβές και έξοδα τρίτων Παροχές τρίτων Φόροι τέλη Διάφορα έξοδα Αποσβέσεις παγίων Προβλέψεις Σύνολο Η Εταιρεία 1/1 1/1 31/12/2020 31/12/2019 1.758.100 2.019.847 212.449 429.114 1.620.419 145.328 37.529 231.951 180.655 0 3.973.982 1.503.453 238.135 378.558 434.348 208.626 27.263 4.810.231 425.833 2.915 4.725 4.195 35.849 0 685.966 410.943 6.748 4.032 19.481 103.908 0 974.226 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2020 (1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2020) 71 ii. Έξοδα διάθεσης Ο Όμιλος 1/1 1/1 31/12/2020 31/12/2019 Aμοιβές και έξοδα προσωπικού Aμοιβές και έξοδα τρίτων Παροχές τρίτων Φόροι τέλη Διάφορα έξοδα Αποσβέσεις παγίων Προβλέψεις Σύνολο Η Εταιρεία 1/1 1/1 31/12/2020 31/12/2019 1.980.886 3.841.322 1.029.618 2.079.669 2.886.345 114.607 44.597 160.256 273.767 0 5.460.458 2.220.370 164.489 45.896 389.005 627.456 18.088 7.306.626 2.063.771 14.129 22.898 20.329 173.737 0 3.324.482 1.991.606 32.704 19.540 94.414 503.583 0 4.721.516 iii. Έξοδα ανάπτυξης Aμοιβές και έξοδα προσωπικού Aμοιβές και έξοδα τρίτων Παροχές τρίτων Φόροι τέλη Διάφορα έξοδα Αποσβέσεις παγίων Σύνολο Ο Όμιλος 1/1 1/1 31/12/2020 31/12/2019 15.365 33.233 17.795 0 759 0 299 0 347 11 2.004 2.387 36.569 35.631 Η μητρική εταιρεία δεν πραγματοποίησε έξοδα έρευνας κατά τις παρουσιαζόμενες χρήσεις. Οι αμοιβές των Ορκωτών Ελεγκτών για τον υποχρεωτικό έλεγχο για τη χρήση 2020 ανήλθαν για τον Όμιλο και την Εταιρεία σε € 43.200 πκαι σε € 17.500 αντίστοιχα. Επιπλέον, τιμολογήθηκαν αμοιβές για άλλες υπηρεσίες ελεγκτικής φύσεως αξίας € 500 στον Όμιλο και την Εταιρεία. 32. Λοιπά έξοδα Τα έξοδα εκμετάλλευσης για τις παρουσιαζόμενες χρήσεις έχουν ως εξής: Ο Όμιλος 1/1 1/1 31/12/2020 31/12/2019 Λοιποί φόροι τέλη, πρόστιμα και προσαυξήσεις Λοιπά έξοδα εκμετάλλευσης Προβλέψεις για επισφαλείς απαιτήσεις Έξοδα προηγούμενων χρήσεων Ζημιά από πώληση, διαγραφή και επανεκτίμηση ενσώματων παγίων Συναλλαγματικές διαφορές Προβλέψεις απομείωσης αποθεμάτων Σύνολο Η Εταιρεία 1/1 1/1 31/12/2020 31/12/2019 761.174 2.532.168 310.006 1.897.053 81.214 1.484.697 14.339 0 2.499.786 11.668.372 991.154 10.374.661 25.477 3.667 25.477 2.100 0 1.220 0 0 4.650 1.363 0 0 0 1.179.449 0 3.372.301 16.870.936 1.340.976 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2020 (1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2020) 1.179.449 13.453.263 72 33. Χρηματοοικονομικά έσοδα / έξοδα Τα χρηματοοικονομικά έξοδα αναλύονται ως εξής: Ο Όμιλος Η Εταιρεία 1/1 1/1 1/1 1/1 31/12/2020 31/12/2019 31/12/2020 31/12/2019 6.354.840 3.351.365 5.712.034 2.762.394 42.155 27.812 0 0 Χρηματοοικονομικά Έξοδα Τόκοι και έξοδα δανείων Λοιπές προμήθειες τραπεζών Χρηματοοικονομικό κόστος παροχών προσωπικού Τόκοι χρηματοδοτικών μισθώσεων Λοιπά Χρηματοοικονομικά έξοδα Λοιπά έξοδα τραπεζών Χρηματοοικονομικά έξοδα 2.357 4.347 629 802 12.363 1.211 1.022 6.413.948 11.161 79.612 107.261 3.581.558 2.297 0 17.962 5.732.922 4.238 75.714 23.871 2.867.019 Τα χρηματοοικονομικά έσοδα αναλύονται ως εξής: Χρηματοοικονομικά Έσοδα Έσοδα τόκων τραπεζών Τόκοι Χορηγηθέντων Δανείων Χρηματοοικονομικά έσοδα Ο Όμιλος 1/1 – 1/1 – 31/12/2020 31/12/2019 3.371 38 14.378 27.526 17.749 27.564 Η Εταιρεία 1/1 – 1/1 – 31/12/2020 31/12/2019 0 8 0 0 0 8 34. Επενδυτικά αποτελέσματα Τα επενδυτικά αποτελέσματα αναλύονται ως εξής: Επενδυτικά αποτελέσματα Κέρδη/ (ζημιές) από πώληση θυγατρικών Κέρδη/ (ζημιές) από αποενσωμάτωση θυγατρικών Κέρδη/ (ζημιές) από αποτίμηση επενδύσεων Σύνολο 35. Ο Όμιλος 1/1 1/1 31/12/2020 31/12/2019 Η Εταιρεία 1/1 – 1/1 – 31/12/2020 31/12/2019 167.385 0 23.610 0 73.988 0 0 0 (175) (376.124) 0 (376.431) 241.198 (376.124) 23.610 (376.431) Φόρος εισοδήματος Ο φόρος εισοδήματος με βάσει τους ισχύοντες φορολογικούς συντελεστές αναλύεται ως εξής: Τρέχον έξοδο φόρου Αναβαλλόμενος φόρος αποτελεσμάτων Διαφορές φορολογικού ελέγχου Σύνολο φόρου εισοδήματος συνεχιζόμενης δραστηριότητας Κέρδη προ Φόρων (από συνεχιζόμενες και διακοπείσες δραστηριότητες) Συντελεστής Φόρου Ο ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2020 31/12/2019 0 31.275 (311.250) (252.251) 0 348.522 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2020 31/12/2019 (364.446) 0 (165.016) 0 (311.250) 127.546 (364.446) (165.016) (10.752.337) (21.917.017) (9.380.830) (17.826.174) 24% 24% 24% 24% Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2020 (1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2020) 73 Ο ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2020 31/12/2019 (2.580.561) (5.260.084) Αναμενόμενη Δαπάνη Φόρου Προ/γές για εισοδήματα που δεν υπόκεινται σε φορολογία - Συμψηφισμός λόγω σωρευμένων ζημιών προηγούμενων χρήσεων - Ζημιές χρήσης για τις οποίες δεν αναγνωρίστηκε αναβαλ.φορολ.απαίτ. Προς/γές για έξοδα που δεν εκπίπτουν για φορ/κούς σκοπούς - Επίδραση από αποτέλεσμα θυγατρικών που φορολογούνται με διαφορετικό συντελεστή - Μη εκπιπτώμενες δαπάνες - Επίδραση από μεταβολές φορολογικού συντελεστή - Διαφορές φόρου προηγούμενων χρήσεων - Λοιπά Σύνολο φόρου συνεχιζόμενων και διακοπεισών δραστηριοτήτων) Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2020 31/12/2019 (2.251.399) (4.278.282) 0 (1.675) 0 0 1.862.964 637.113 1.788.827 628.370 (7.080) 28.746 0 0 598.158 0 0 -184.732 3.729.339 851.276 348.522 (205.690) 96.177 0 0 1.949 3.228.783 484.637 0 (228.524) (311.251) 127.546 (364.446) (165.016) 36. Αποτελέσματα ανά μετοχή Τα κέρδη ανά μετοχή υπολογίστηκαν με το μέσο σταθμισμένο αριθμό των κοινών μετοχών. Ο Όμιλος Κέρδη/(Ζημιές) κατανεμόμενες στους μετόχους 1/1 31/12/2020 1/1 31/12/2019 Η Εταιρεία 1/1 1/1 31/12/2020 31/12/2019 (10.027.227) (20.743.292) (9.016.384) (17.661.158) Μέσος σταθμισμένος αριθμός μετοχών 5.867.311 5.867.311 5.867.311 5.867.311 Βασικά Αποτελέσματα ανά μετοχή (1,7090) (3,5354) (1,5367) (3,0101) Δεν παρουσιάζονται απομειωμένα Αποτελέσματα ανά μετοχή καθώς ο υπολογισμός οδηγεί σε αύξηση του δείκτη (anti dilution effect). 37. Αριθμός απασχολούμενου προσωπικού Ο αριθμός του απασχολούμενου προσωπικού στο τέλος της τρέχουσας χρήσης 2020 για τον Όμιλο και στην Εταιρία ήταν 214 και 4 άτομα αντίστοιχα, ενώ στο τέλος της χρήσης 2019 ήταν 311 και 128 άτομα αντίστοιχα. Σημειώνεται ότι το σημαντικότερο μέρος του προσωπικού του Ομίλου και της Εταιρείας το 2019 (115 άτομα) αφορά προσωπικό που απασχολείται στον κλάδο «ενοικίασης ανθρώπινου δυναμικού». 38. Συναλλαγές με συνδεδεμένα μέρη Οι παρακάτω συναλλαγές και υπόλοιπα αποτελούν τις συναλλαγές των συνδεδεμένων με τον Όμιλο μερών. Οι συναλλαγές μεταξύ των εταιρειών που περιλαμβάνονται ολικά στις ενοποιημένες Οικονομικές καταστάσεις του Ομίλου απαλείφονται. ΝΤΙΟΝΙΚ ΥΠΟΧΡΕΩΣΗ ΝΤΙΟΝΙΚ ATCOM AE ATCOM UK ATCOM BULGARIA SHOP365 DIONIC ENERGY Λοιπές εταιρείες Μέλη Δ.Σ. Σύνολα 0 0 0 104.470 0 70.434 1.000 175.904 ΔΙΑΙΤΕΡΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ - ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ 31/12/2020 ΑΠΑΙΤΗΣΗ ATCOM ATCOM SHOP365 UK BULGARIA 0 0 68.004 31.075 0 0 249.047 0 0 53.930 0 0 3.191 0 0 5.627 0 0 0 31.229 0 0 0 113 0 0 0 787.918 31.075 0 68.004 ATCOM AE 444.781 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2020 (1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2020) DIONIC ENERGY 44.372 0 0 0 0 0 0 44.372 Λοιπές εταιρείες 71.757 8.015 0 0 0 0 0 79.772 Μέλη Δ.Σ. 250.607 9.749 0 0 0 0 308.090 568.447 Σύνολα 879.521 48.839 249.047 53.930 107.661 5.627 409.753 1.113 1.755.492 74 ATCOM AE 2.447 ΝΤΙΟΝΙΚ ΑΓΟΡΑΣΤΗΣ ΝΤΙΟΝΙΚ ATCOM AE ATCOM UK ATCOM BULGARIA ΠΡΟΤΥΠΟ SHOP365 DIONIC ENERGY DIONIC ΑΙΟΛΙΚΗ Λοιπές εταιρείες Μέλη Δ.Σ. Σύνολα ΔΙΑΙΤΕΡΙΚΕΣ ΣΥΝΑΛΛΑΓΕΣ ΕΣΟΔΑ - ΕΞΟΔΑ - ΑΓΟΡΕΣ 1/1 - 31/12/2020 ΠΩΛΗΤΗΣ ATCOM ATCOM DIONIC ΠΡΟΤΥΠΟ SHOP365 UK BULGARIA ENERGY 1.334 0 0 0 0 0 0 0 0 0 66.403 0 0 0 0 8.400 125 10.600 3.865 0 0 0 0 0 0 76.300 1.122 0 0 0 0 0 1.400 0 0 0 0 0 23.400 0 174.503 52.373 140.436 212.369 0 0 1.334 0 0 0 0 133.291 133.291 0 0 0 0 0 0 ΝΤΙΟΝΙΚ ΝΤΙΟΝΙΚ 0 ATCOM AE 405.551 ATCOM AE 13.416 ΥΠΟΧΡΕΩΣΗ ATCOM UK ATCOM BULGARIA DIONIC ΑΙΟΛΙΚΗ 0 0 Λοιπές εταιρείες 0 77.500 Μέλη Δ.Σ. 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 125 10.600 12.265 0 0 0 77.422 ΔΙΑΙΤΕΡΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ - ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ 31/12/2019 ΑΠΑΙΤΗΣΗ ATCOM ATCOM DIONIC ΠΡΟΤΥΠΟ SHOP365 UK BULGARIA ENERGY 0 0 0 1.400 0 77.500 75.773 273.727 598.998 DIONIC ΑΙΟΛΙΚΗ Λοιπές εταιρείες 152 300 235.886 0 74.512 220.542 939.400 0 0 0 0 0 41.302 215.269 301.063 0 0 0 0 0 0 0 249.047 0 0 0 0 0 0 54.012 0 0 0 0 293.659 301.410 0 0 46.473 1.500 86.309 0 0 0 4.234 690 0 55.324 0 105.551 730.970 2.121.274 Μέλη Δ.Σ. Σύνολα 0 ΠΡΟΤΥΠΟ 3.151 4.600 0 0 SHOP365 37.806 530 0 0 0 DIONIC ENERGY DIONIC ΑΙΟΛΙΚΗ Λοιπές εταιρείες 0 4.234 0 0 0 0 50.327 4.307 0 0 0 0 0 58.414 11.837 0 0 0 0 32.860 0 2.440 Μέλη Δ.Σ. 1.000 8.952 0 0 0 0 0 14.889 83 164.115 743.070 268.746 ΑΓΟΡΕΣ 14.889 165.500 DIONIC ENERGY DIONIC ΑΙΟΛΙΚΗ Λοιπές εταιρείες 1.609 ATCOM AE 506.942 ΑΓΟΡΑΣΤΗΣ ATCOM UK ATCOM BULGARIA Σύνολα 0 54.012 ΝΤΙΟΝΙΚ Μέλη Δ.Σ. 2458 249.047 ATCOM AE 0 31.075 0 ΝΤΙΟΝΙΚ 3.781 143.903 0 0 Σύνολα Σύνολα 33.533 0 152 300 ΔΙΑΙΤΕΡΙΚΕΣ ΣΥΝΑΛΛΑΓΕΣ ΕΣΟΔΑ - ΕΞΟΔΑ ΠΩΛΗΤΗΣ ATCOM ATCOM ΠΡΟΤΥΠΟ SHOP365 UK BULGARIA 24.924 0 0 0 70 0 0 9.000 52.239 62.917 0 0 0 73,39 0 0 90.631 23.098 620.744 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 122 0 0 0 0 0 30.629 0 0 63.290 0 81.182 0 0 0 981.061 0 0 1.400 0 0 0 122 0 ΠΡΟΤΥΠΟ 0 30.629 0 0 SHOP365 14.400 3.492 0 0 0 979.900 1.161 0 0 0 0 0 1.400 0 0 0 0 0 899.195 334.234 0 0 0 142534,36 0 0 0 0 1.375.964 0 2.400.437 0 372.647 0 0 0 0 0 0 0 142.678 0 0 0 0 0 162.921 1.572 76.909 1.572 3.155.592 DIONIC ENERGY DIONIC ΑΙΟΛΙΚΗ Λοιπές εταιρείες Μέλη Δ.Σ. Σύνολα 39. Μερίσματα Η Γενική Συνέλευση των μετόχων στις 21/7/2020 αποφάσισε την μη διανομή μερισμάτων για την χρήση 2019 λόγω ζημιών. Το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας, επίσης προτίθεται να προτείνει στην επόμενη Τακτική Γενική Συνέλευση των μετόχων, τη μη διανομή μερίσματος για τη χρήση του 2020 λόγω του σημαντικού ζημιογόνου αποτελέσματος. Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2020 (1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2020) 75 40. Ενδεχόμενες απαιτήσεις και υποχρεώσεις i. Εγγυητικές επιστολές Η Εταιρία κατά την 31/12/2020 δεν είχε χορηγήσει εγγυητικές επιστολές υπέρ τρίτων. Ο Όμιλος είχε χορηγήσει εγγυητικές επιστολές υπέρ τρίτων € 146.900 την 31/12/2020 (για το 2019 η αξία των εγγυητικών επιστολών ήταν € 370.000 για την Εταιρία και € 578.373 για τον Όμιλο). Δεν αναμένεται να προκύψουν επιβαρύνσεις από τις ανωτέρω δοθείσες εγγυητικές επιστολές. Επίσης, η Εταιρία έχει κάνει εκχωρήσεις συμβάσεων πελατών αξίας € 375.319 για τη κάλυψη του δανεισμού της. Ο Όμιλος και η Εταιρεία είναι πιθανό να εμπλακούν σε δικαστικές υποθέσεις και διαδικασίες επιδιαιτησίας στα πλαίσια της κανονικής λειτουργίας τους. Ο Όμιλος θα σχηματίσει προβλέψεις στις Οικονομικές Καταστάσεις σχετικά με εκκρεμείς νομικές υποθέσεις, εφόσον εκτιμηθεί ως πιθανή η εκροή πόρων για τον διακανονισμό της υποχρέωσης και το ποσό αυτό μπορεί να εκτιμηθεί αξιόπιστα. Η Διοίκηση καθώς και οι νομικοί σύμβουλοι εκτιμούν ότι δεν αναμένεται να υπάρξουν αρνητικές επιδράσεις στην ενοποιημένη χρηματοοικονομική θέση του Ομίλου ή της Εταιρείας, ή στα αποτελέσματα της λειτουργίας τους. ii. Ανέλεγκτες φορολογικά χρήσεις Σημειώνεται ότι, την 31/12/2020 παραγράφηκαν οι χρήσεις έως την 31/12/2014 σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ.1 του άρθρου 36 Ν.4174/2013. Εντός της χρήσης 2020 ολοκληρώθηκε ο φορολογικός έλεγχος του έτους 2014 της Εταιρίας ΝΤΙΟΝΙΚ Α.Ε.Β.Ε. από τις αρμόδιες φορολογικές αρχές. Από τον εν λόγω έλεγχο προέκυψε επιβάρυνση των αποτελεσμάτων της εταιρίας κατά ποσό € 26.369. Οι χρήσεις 2015 έως και 2020 δεν έχουν ελεγχθεί φορολογικά. Ο Όμιλος προβαίνει σε ετήσια εκτίμηση των ενδεχόμενων υποχρεώσεων που αναμένεται να προκύψουν από τον έλεγχο παρελθουσών χρήσεων λαμβάνοντας τις αντίστοιχες προβλέψεις όπου αυτό κρίνεται απαραίτητο. Η Διοίκηση θεωρεί ότι, τυχόν ποσά φόρων που πιθανόν να προκύψουν δεν θα έχουν σημαντική επίδραση στην καθαρή θέση, στα αποτελέσματα χρήσης και στις ταμειακές ροές του Ομίλου και της Εταιρείας. Αναφορικά με τις θυγατρικές και συνδεδεμένες εταιρείες, δεν έχουν ελεγχθεί φορολογικά από τις φορολογικές αρχές για τις χρήσεις, που παρουσιάζονται παρακάτω, και ως εκ τούτου, οι φορολογικές υποχρεώσεις τους όσον αφορά τις χρήσεις αυτές δεν έχουν καταστεί οριστικές: ΣΥΝΔΕΔΕΜΕΝΗ ΝΤΙΟΝΙΚ Α.Ε.Β.Ε. ATCOM AE ΠΡΟΤΥΠΟ ΚΕΝΤΡΟ ΔΙΑΝΟΜΩΝ ΑΕ D.C.M.S. A.E. ΝΤΙΟΝΙΚ ΑΙΟΛΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΕ I.M.C.G. BRANDS A.E. SHOP 365 A.E. ATCOM BULGARIA LTD ATCOM INTERNET & MULTIMEDIA LIMITED ΦΟΡΜΙΩΝ ΑΝΕΛΕΓΚΤΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ 2015-2020 2018-2020 2015-2020 2015-2020 2015-2020 2015-2020 2017 -2020 2016-2020 2008-2020 2016-2020 Όπως αναφέρεται στη σημείωση υπ’ αριθμ. 26 και 27 ο Όμιλος εμφανίζει σημαντικά ποσά ληξιπρόθεσμων οφειλών ασφαλιστικών εισφορών, φόρων και τελών των οποίων η ρύθμιση/τακτοποίηση αποτελεί σημαντική προϋπόθεση για την ομαλή συνέχιση της δραστηριότητας του Ομίλου. Για τις ανέλεγκτες χρήσεις ο Όμιλος και η Εταιρεία έχουν σχηματίσει προβλέψεις που αναφέρονται στη σημ 27 «Τρέχουσες φορολογικές υποχρεώσεις». iii. Δεσμεύσεις από λειτουργικές μισθώσεις Ο Όμιλος και η Εταιρεία έχουν συνάψει συμφωνίες μίσθωσης για τη μίσθωση κτιρίων γραφείων και αυτοκινήτων. Τα μελλοντικά ελάχιστα πληρωτέα συνολικά μισθώματα σύμφωνα με τις συμβάσεις των λειτουργικών μισθώσεων έχουν ως εξής: Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2020 (1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2020) 76 Ο Όμιλος 31/12/2020 31/12/2019 0 0 0 0 0 0 Εντός 1 έτους Μεταξύ 1 έτους και 5 ετών Σύνολο Η Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2019 0 0 0 0 0 0 iv. Δεσμεύσεις από χρηματοδοτικές μισθώσεις Ο Όμιλος και η Εταιρεία έχουν συνάψει συμφωνίες μίσθωσης για τη μίσθωση κτιρίων γραφείων και αυτοκινήτων. Οι υποχρεώσεις του Ομίλου και της Εταιρείας σε χρηματοοικονομικές μισθώσεις αναλύονται κατ’ έτος στον παρακάτω πίνακα ως εξής: Ο Όμιλος Ελάχιστες πληρωμές Έως 1 έτος 2 - 5 έτη Μείον: Τόκοι Σύνολο 31/12/2020 90.315 133.018 -15.494 207.839 Παρούσα αξία ελάχιστων πληρωμών 31/12/2020 82.711 125.128 0 207.839 Ο Όμιλος Ελάχιστες πληρωμές Έως 1 έτος 2 - 5 έτη Μείον: Τόκοι Σύνολο 31/12/2019 109.671 87.181 -10.343 186.509 Παρούσα αξία ελάχιστων πληρωμών 31/12/2019 103.265 83.244 0 186.509 Η Εταιρεία Παρούσα Ελάχιστες αξία πληρωμές ελάχιστων πληρωμών 31/12/2020 31/12/2020 28.712 28.307 0 0 -405 0 28.307 28.307 Η Εταιρεία Παρούσα Ελάχιστες αξία πληρωμές ελάχιστων πληρωμών 31/12/2019 31/12/2019 43.067 40.770 28.711 28.307 -2.701 0 69.077 69.077 41. Υφιστάμενα εμπράγματα βάρη Επί των παγίων και ακινήτων του Ομίλου υφίστανται τα κάτωθι εμπράγματα βάρη: α) Επί του ακινήτου της ΝΤΙΟΝΙΚ ΑΕΒΕ που βρίσκεται στην Δημοτική Κοινότητα Αυλώνος του Δήμου Ωρωπού της Περιφερειακής Ενότητας Αττικής της Περιφέρειας Αττικής και στη θέση Πάτημα ή Τσούμπα έχει εγγραφεί προσημείωση υποθήκης, προς εξασφάλιση των ομολογιούχων δανειστών της από 25-6-2008 συμβάσεως υπό τον τίτλο «Πρόγραμμα όρων εκδόσεως Ομολογιακού Δανείου με Μετατρέψιμες Ομολογίες Μετά Συμβάσεως Καλύψεως και Πρωτογενούς Διαθέσεως και Ορισμού Διαχειριστή Πληρωμών» και της από 1-12-2011 συμβάσεως τροποποιήσεως αυτής, για το ποσό των € 4.000.000, πλέον τόκων και εξόδων, υπέρ των ομολογιούχων δανειστών εκπροσωπούμενων από την Τράπεζα ALPHA BANK Α.Ε. β)Έχει δοθεί ενέχυρο επί του ποσοστού συμμετοχής της ΝΤΙΟΝΙΚ ΑΕΒΕ επί των συνδεδεμένων εταιρειών ATCOM AE, ΠΡΟΤΥΠΟ ΚΕΝΤΡΟ ΔΙΑΝΟΜΩΝ ΑΕ, SHOP 365 A.E., ACMS AE, I.M.C.G. BRANDS A.E. AE και ΦΟΡΜΙΩΝ Α.Ε. υπέρ των τραπεζών ALPHA A.E και EUROBANK A.E για τις απαιτήσεις της Εταιρείας προς τις ανωτέρω δανείστριες τράπεζες. γ) Επί του ακινήτου της ΝΤΙΟΝΙΚ ΑΕΒΕ που βρισκόταν στον Δήμο Αχαρνών και επί της οδού Αριστοτέλους αρ. 95 του Δήμου Αχαρνών Αττικής είχε εγγραφεί προσημείωση υποθήκης για το ποσό των € 9.245.150 υπέρ της τράπεζας EFG Eurobank Ergasias Α.Ε. για απαιτήσεις της που απορρέουν από έγγραφες συμβάσεις δανείων, Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2020 (1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2020) 77 πλέον τόκων και εξόδων. Το εν λόγω κτίριο αποκτήθηκε από την τράπεζα εντός του 2020 και αναμένεται η άρση της εν λόγω υποθήκης. 42. Γεγονότα μετά την ημερομηνία αναφοράς των οικονομικών καταστάσεων Η θυγατρική Εταιρία Atcom AE την 6/4/2021 υπέβαλε αίτηση παραίτησης από τη διαδικασία του Εξωδικαστικού Μηχανισμού Ρύθμισης Οφειλών. Σύμφωνα με την παρ.18 του άρθρου 8 του Ν.4469/2017, όπως έχει τροποποιηθεί με τον Ν.4549/2018 και ισχύει, με τη διαδικασία της παραίτησης του οφειλέτη από εκκρεμή αίτηση, δεν επιτρέπεται πλέον η υποβολή νέας αίτησης από την Εταιρία στον Εξωδικαστικού Μηχανισμού Ρύθμισης Οφειλών. Πέραν του παραπάνω γεγονότος και αυτών που αναφέρονται στην παραπάνω υπ’ αριθμ. 6 σημείωση των συνημμένων οικονομικών καταστάσεων, δεν υπάρχουν άλλα σημαντικά γεγονότα από την λήξη της περιόδου μέχρι και την ημερομηνία της παρούσας έκθεσης τα οποία να αφορούν τον Όμιλο και να χρήζουν αναφοράς, σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (ΔΠΧΑ). Αχαρναί, 30 Απριλίου 2021 Ο Πρόεδρος του Δ.Σ. & Διευθύνων Σύμβουλος Το Μέλος του Δ.Σ. Δημοσθένης Βατικιώτης Α.Δ.Τ Χ 710959 Ευάγγελος Αδαμόπουλος Α.Δ.Τ. ΑΕ551115 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2020 (1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2020) Ο Λογιστής Γεωργιόπουλος Αθανάσιος ΑΡ.ΑΔ. Α΄ΤΑΞΗΣ 1894 78

Περίληψη: Στις κατωτέρω δηλώσεις, οι οποίες λαμβάνουν χώρα σύμφωνα με το άρθρο 4 παρ. 2 ν. 3556/2007, όπως ισχύει σήμερα, προβαίνουν οι ακόλουθοι Εκπρόσωποι του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας και δη οι ακόλουθοι: 1. Δημοσθένης Βατικιώτης, Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος εκτελεστικό μέλος 2. Ιωάννης Βενέτης, Ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος 3. Ευάγγελος Αδαμόπουλος, Αντιπρόεδρος Μη εκτελεστικό μέλος Οι κάτωθι υπογράφοντες, υπό την ως άνω ιδιότητά μας, ειδικώς προς τούτο ορισθέντες από το Διοικητικό Συμβούλιο της Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία «ΝΤΙΟΝΙΚ Α.Ε.Β.Ε ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΓΕΝΙΚΟΥ ΧΟΝΔΡΕΜΠΟΡΙΟΥ ΚΑΙ ΔΙΑΝΟΜΩΝ», (εφεξής καλουμένης για λόγους συντομίας ως «Εταιρεία» ή «ΝΤΙΟΝΙΚ») δηλώνουμε και βεβαιώνουμε με την παρούσα ότι εξ όσων γνωρίζουμε: (α) οι ετήσιες οικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας της περιόδου 1.1.2020 -31.12.2020 (εταιρικές και ενοποιημένες), οι οποίες καταρτίσθηκαν σύμφωνα με τα ισχύοντα λογιστικά πρότυπα, απεικονίζουν κατά τρόπο αληθή τα στοιχεία του ενεργητικού και του παθητικού, την καθαρή θέση και τα αποτελέσματα χρήσεως της Εταιρείας καθώς και των επιχειρήσεων που περιλαμβάνονται στην ενοποίηση εκλαμβανομένων ως σύνολο, και (β) η έκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας απεικονίζει κατά τρόπο αληθή την εξέλιξη, τις επιδόσεις και την θέση της Εταιρείας, καθώς και των επιχειρήσεων που περιλαμβάνονται στην ενοποίηση εκλαμβανομένων ως σύνολο, συμπεριλαμβανομένης της περιγραφής των κυριότερων κινδύνων και αβεβαιοτήτων που αντιμετωπίζουν. Αχαρναί, 30 Απριλίου 2021 Οι δηλούντες O Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος του Δ.Σ. Δημοσθένης Βατικιώτης Το Μέλος του Δ.Σ Ευάγγελος Αδαμόπουλος Ετήσια Οικονομική Έκθεση Χρήσης 2020 (1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2020) Το Μέλος του Δ.Σ Ιωάννης Βενέτης