ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠΟ 1η ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ ΕΩΣ 31η ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019 ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 4 του Ν. 3556/2007 Lavipharm ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Δηλώσεις των Μελών του Διοικητικού Συμβουλίου……………………………………3 2. Έκθεση Ελέγχου Ανεξάρτητων Ορκωτών Ελεγκτών Λογιστών ……………………...4 3. Ετήσια Έκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου…………………………………………..9 5. Δήλωση Εταιρικής Διακυβέρνησης ……………………………………………………21 6. Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις …………………………………………………….40 7. Διαθεσιμότητα των Οικονομικών Καταστάσεων …………………………………...114 2 . 3 Lavipharm 2. Έκθεση Ελέγχου Ανεξάρτητου Ορκωτού Ελεγκτή Λογιστή Έκθεση Ανεξάρτητης Ορκωτού Ελεγκτή Λογιστή Προς τους Μετόχους της Εταιρείας «LAVIPHARM ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΩΝ, ΧΗΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΑΛΛΥΝΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ» Έκθεση Ελέγχου επί των Εταιρικών και Ενοποιημένων Οικονομικών Καταστάσεων Γνώμη Έχουμε ελέγξει τις συνημμένες εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις της εταιρείας «LAVIPHARM A.E. Ανώνυμος Εμπορική και Βιομηχανική Εταιρεία Φαρμακευτικών, Χημικών και Καλλυντικών Προϊόντων» (η Εταιρεία), οι οποίες αποτελούνται από την εταιρική και ενοποιημένη κατάσταση οικονομικής θέσης της 31ης Δεκεμβρίου 2019, τις εταιρικές και ενοποιημένες καταστάσεις συνολικών εσόδων, μεταβολών ιδίων κεφαλαίων και ταμειακών ροών της χρήσεως που έληξε την ημερομηνία αυτή, καθώς και περίληψη σημαντικών λογιστικών αρχών και μεθόδων και λοιπές επεξηγηματικές πληροφορίες. Κατά τη γνώμη μας, οι συνημμένες εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις παρουσιάζουν εύλογα, από κάθε ουσιώδη άποψη, την χρηματοοικονομική θέση της Εταιρείας και των θυγατρικών αυτής (ο Όμιλος) κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019, την χρηματοοικονομική τους επίδοση και τις ταμειακές τους ροές για τη χρήση που έληξε την ημερομηνία αυτή, σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς, όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Βάση γνώμης Διενεργήσαμε τον έλεγχό μας σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Ελέγχου (ΔΠΕ) όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία. Οι ευθύνες μας, σύμφωνα με τα πρότυπα αυτά περιγράφονται περαιτέρω στην ενότητα της έκθεσής μας «Ευθύνες ελεγκτή για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων». Είμαστε ανεξάρτητοι από την Εταιρεία και τις ενοποιούμενες θυγατρικές της καθ’ όλη τη διάρκεια του διορισμού μας σύμφωνα με τον Κώδικα Δεοντολογίας για Επαγγελματίες Ελεγκτές του Συμβουλίου Διεθνών Προτύπων Δεοντολογίας Ελεγκτών, όπως αυτός έχει ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία και τις απαιτήσεις δεοντολογίας που σχετίζονται με τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων στην Ελλάδα και έχουμε εκπληρώσει τις δεοντολογικές μας υποχρεώσεις σύμφωνα με τις απαιτήσεις της ισχύουσας νομοθεσίας και του προαναφερόμενου Κώδικα Δεοντολογίας. Πιστεύουμε ότι τα ελεγκτικά τεκμήρια που έχουμε αποκτήσει είναι επαρκή και κατάλληλα να παρέχουν βάση για τη γνώμη μας. Ουσιώδης αβεβαιότητα που σχετίζεται με τη συνέχιση της δραστηριότητας Εφιστούμε την προσοχή σας στις σημειώσεις 1 και 13 επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων όπου αναφέρονται οι ενοποιούμενες εταιρείες των οποίων η καθαρή θέση κατά την 31/12/2019 είναι μικρότερη του ημίσεως του μετοχικού τους κεφαλαίου ή και αρνητική. Οι συνθήκες αυτές υποδεικνύουν την ύπαρξη ουσιώδους αβεβαιότητας η οποία ενδεχομένως θα εγείρει σημαντική αμφιβολία σχετικά με τη δυνατότητα των ενοποιούμενων εταιρειών να συνεχίσουν απρόσκοπτα την επιχειρηματική τους δραστηριότητα. Όπως αναφέρεται στις παραπάνω σημειώσεις 1 και 13 επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων η διοίκηση του Ομίλου έχει σχεδιάσει την λήψη κατάλληλων μέτρων για τη βελτίωση της χρηματοοικονομικής θέσης των ενοποιούμενων εταιρειών και την ομαλή συνέχιση των δραστηριοτήτων τους, προϋπόθεση η οποία έχει ληφθεί υπόψη κατά τη σύνταξη των συνημμένων ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων. Η γνώμη μας δεν διαφοροποιείται σε σχέση με το θέμα αυτό. 4 Lavipharm Σημαντικότερα θέματα ελέγχου Τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου είναι εκείνα τα θέματα που, κατά την επαγγελματική μας κρίση, ήταν εξέχουσας σημασίας στον έλεγχό μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων της ελεγχόμενης χρήσεως. Τα θέματα αυτά αντιμετωπίστηκαν στο πλαίσιο του ελέγχου των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων ως σύνολο, για τη διαμόρφωση της γνώμης μας επί αυτών και δεν εκφέρουμε ξεχωριστή γνώμη για τα θέματα αυτά. Εκτός από το θέμα που περιγράφεται στην παράγραφο της έκθεσης μας “Ουσιώδης αβεβαιότητα που σχετίζεται με τη συνέχιση δραστηριότητας”, έχουμε διαπιστώσει ότι τα θέματα που περιγράφονται κατωτέρω είναι τα σημαντικότερα θέματα του ελέγχου που πρέπει να γνωστοποιούνται στην έκθεσή μας. Σημαντικότερα θέματα ελέγχου Πώς αντιμετωπίστηκε το σημαντικότερο θέμα ελέγχου στον έλεγχό μας Αξιολόγηση απομείωσης επενδύσεων σε θυγατρικές (αφορά μόνον σε εταιρικές οικονομικές καταστάσεις) Περιγραφή Ελεγκτικές εργασίες Κατά την 31/12/2019, η Εταιρεία έχει αναγνωρίσει επενδύσεις σε θυγατρικές ποσού € 24,23 εκ. Οι γνωστοποιήσεις της Εταιρείας σχετικά με τη λογιστική πολιτική επιμέτρησης των επενδύσεων σε θυγατρικές, καθώς και τις κρίσεις και εκτιμήσεις που χρησιμοποιήθηκαν κατά την αξιολόγηση της απομείωσης περιλαμβάνονται στις επεξηγηματικές σημειώσεις 1, 3.1, 3.9 και 13 των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Για τον έλεγχο απομείωσης των επενδύσεων σε θυγατρικές οι εργασίες μας εστίασαν στα κάτωθι θέματα: Για τον προσδιορισμό ενδεχόμενης απομείωσης, η διοίκηση συγκρίνει τη λογιστική αξία κάθε θυγατρικής (ΜΔΤΡ) με την ανακτήσιμη αξία της. Η ανακτήσιμη αξία προσδιορίστηκε ως η αξία χρήσης, ο προσδιορισμός της οποίας υποστηρίζεται από προβλέψεις μελλοντικών λειτουργικών ροών, οι οποίες είναι από τη φύση τους υποκειμενικές και εξαρτώνται από διάφορους παράγοντες, όπως οι προσδοκίες για τις μελλοντικές πωλήσεις. Δεδομένης της σημαντικότητας του υπολοίπου των επενδύσεων σε θυγατρικές στις εταιρικές οικονομικές καταστάσεις, του βαθμού υποκειμενικότητας στις παραδοχές στις οποίες βασίζεται η ανάλυση απομείωσης και των σημαντικών κρίσεων και εκτιμήσεων που απαιτούνται από τη διοίκηση, θεωρούμε την αξιολόγηση απομείωσης των επενδύσεων σε θυγατρικές ως ένα εκ των σημαντικότερων θεμάτων ελέγχου. • Αξιολόγηση της καταλληλόλητας των μοντέλων που χρησιμοποιήθηκαν από τη διοίκηση για τον έλεγχο απομείωσης. • Αξιολόγηση της ικανότητας της διοίκησης να καταρτίζει αξιόπιστα επιχειρηματικά πλάνα και σύγκριση των βασικών προϋπολογιστικών μεγεθών με τα πραγματοποιηθέντα οικονομικά μεγέθη. • Αξιολόγηση της λογικότητας των βασικών παραδοχών με βάση την ιστορική πληροφόρηση και διαθέσιμες εσωτερικές και εξωτερικές πηγές. • Χρήση ειδικού εμπειρογνώμονα με εξειδικευμένες γνώσεις σε θέματα αποτιμήσεων και επιχειρηματικών μοντέλων, για την αξιολόγηση της μαθηματικής ακρίβειας των υπολογισμών των μοντέλων αλλά και την αξιολόγηση του εύλογου των χρησιμοποιηθέντων προεξοφλητικών επιτοκίων. • Αξιολόγηση του υπολογισμού της ανάλυσης ευαισθησίας επί των βασικών παραδοχών και της ενδεχόμενης επίδρασης στην ανακτήσιμη αξία των επενδύσεων. • Αξιολόγηση της πληρότητας των απαιτούμενων γνωστοποιήσεων στις οικονομικές καταστάσεις με βάση τις απαιτήσεις του ΔΛΠ 36. Άλλες πληροφορίες Η διοίκηση είναι υπεύθυνη για τις άλλες πληροφορίες. Οι άλλες πληροφορίες περιλαμβάνονται στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου, για την οποία γίνεται σχετική αναφορά στην “Έκθεση 5 Lavipharm επί άλλων Νομικών και Κανονιστικών Απαιτήσεων”, στις Δηλώσεις των Μελών του Διοικητικού Συμβουλίου, αλλά δεν περιλαμβάνουν τις οικονομικές καταστάσεις και την έκθεση ελέγχου επί αυτών. Η γνώμη μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων δεν καλύπτει τις άλλες πληροφορίες και δεν εκφράζουμε με τη γνώμη αυτή οποιασδήποτε μορφής συμπέρασμα διασφάλισης επί αυτών. Σε σχέση με τον έλεγχό μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων, η ευθύνη μας είναι να αναγνώσουμε τις άλλες πληροφορίες και, με τον τρόπο αυτό, να εξετάσουμε εάν οι άλλες πληροφορίες είναι ουσιωδώς ασυνεπείς με τις εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις ή τις γνώσεις που αποκτήσαμε κατά τον έλεγχο ή αλλιώς φαίνεται να είναι ουσιωδώς εσφαλμένες. Εάν, με βάση τις εργασίες που έχουμε εκτελέσει, καταλήξουμε στο συμπέρασμα ότι υπάρχει ουσιώδες σφάλμα σε αυτές τις άλλες πληροφορίες, είμαστε υποχρεωμένοι να αναφέρουμε το γεγονός αυτό. Δεν έχουμε τίποτα να αναφέρουμε σχετικά με το θέμα αυτό. Ευθύνες της διοίκησης και των υπευθύνων για τη διακυβέρνηση επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων Η διοίκηση έχει την ευθύνη για την κατάρτιση και εύλογη παρουσίαση των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ, όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως και για εκείνες τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου, που η διοίκηση καθορίζει ως απαραίτητες, ώστε να καθίσταται δυνατή η κατάρτιση εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων απαλλαγμένων από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος. Κατά την κατάρτιση των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων, η διοίκηση είναι υπεύθυνη για την αξιολόγηση της ικανότητας της Εταιρείας και του Ομίλου να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους, γνωστοποιώντας όπου συντρέχει τέτοια περίπτωση, τα θέματα που σχετίζονται με τη συνεχιζόμενη δραστηριότητα και τη χρήση της λογιστικής αρχής της συνεχιζόμενης δραστηριότητας, εκτός και αν η διοίκηση είτε προτίθεται να ρευστοποιήσει την Εταιρεία και τον Όμιλο ή να διακόψει τη δραστηριότητά τους, ή δεν έχει άλλη ρεαλιστική εναλλακτική επιλογή από το να προβεί σε αυτές τις ενέργειες. Η Επιτροπή Ελέγχου (άρθ. 44 Ν.4449/2017) της Εταιρείας έχει την ευθύνη εποπτείας της διαδικασίας χρηματοοικονομικής αναφοράς της Εταιρείας και του Ομίλου. Ευθύνες ελεγκτή για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων Οι στόχοι μας είναι να αποκτήσουμε εύλογη διασφάλιση για το κατά πόσο οι εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις, στο σύνολό τους, είναι απαλλαγμένες από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος και να εκδώσουμε έκθεση ελεγκτή, η οποία περιλαμβάνει τη γνώμη μας. Η εύλογη διασφάλιση συνιστά διασφάλιση υψηλού επιπέδου, αλλά δεν είναι εγγύηση ότι ο έλεγχος που διενεργείται σύμφωνα με τα ΔΠΕ, όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία, θα εντοπίζει πάντα ένα ουσιώδες σφάλμα, όταν αυτό υπάρχει. Σφάλματα δύναται να προκύψουν από απάτη ή από λάθος και θεωρούνται ουσιώδη όταν μεμονωμένα ή αθροιστικά, θα μπορούσε εύλογα να αναμένεται ότι θα επηρέαζαν τις οικονομικές αποφάσεις των χρηστών, που λαμβάνονται με βάση αυτές τις εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις. Ως καθήκον του ελέγχου, σύμφωνα με τα ΔΠΕ όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία, ασκούμε επαγγελματική κρίση και διατηρούμε επαγγελματικό σκεπτικισμό καθ’ όλη τη διάρκεια του ελέγχου. Επίσης: Εντοπίζουμε και αξιολογούμε τους κινδύνους ουσιώδους σφάλματος στις εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος, σχεδιάζοντας και διενεργώντας ελεγκτικές διαδικασίες που ανταποκρίνονται στους κινδύνους αυτούς και αποκτούμε ελεγκτικά τεκμήρια που είναι επαρκή και κατάλληλα για να παρέχουν βάση για τη γνώμη μας. Ο κίνδυνος μη εντοπισμού ουσιώδους σφάλματος που οφείλεται σε απάτη είναι υψηλότερος από αυτόν που οφείλεται σε λάθος, καθώς η απάτη μπορεί να εμπεριέχει συμπαιγνία, πλαστογραφία, εσκεμμένες παραλείψεις, ψευδείς διαβεβαιώσεις ή παράκαμψη των δικλίδων εσωτερικού ελέγχου. Κατανοούμε τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου που σχετίζονται με τον έλεγχο, με σκοπό το σχεδιασμό ελεγκτικών διαδικασιών κατάλληλων για τις περιστάσεις, αλλά όχι με σκοπό τη 6 Lavipharm διατύπωση γνώμης επί της αποτελεσματικότητας των δικλίδων εσωτερικού ελέγχου της Εταιρείας και του Ομίλου. Αξιολογούμε την καταλληλότητα των λογιστικών αρχών και μεθόδων που χρησιμοποιήθηκαν και το εύλογο των λογιστικών εκτιμήσεων και των σχετικών γνωστοποιήσεων που έγιναν από τη διοίκηση. Αποφαινόμαστε για την καταλληλότητα της χρήσης από τη διοίκηση της λογιστικής αρχής της συνεχιζόμενης δραστηριότητας και με βάση τα ελεγκτικά τεκμήρια που αποκτήθηκαν για το εάν υπάρχει ουσιώδης αβεβαιότητα σχετικά με γεγονότα ή συνθήκες που μπορεί να υποδηλώνουν ουσιώδη αβεβαιότητα ως προς την ικανότητα της Εταιρείας και του Ομίλου να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους. Εάν συμπεράνουμε ότι υφίσταται ουσιώδης αβεβαιότητα, είμαστε υποχρεωμένοι στην έκθεση ελεγκτή να επιστήσουμε την προσοχή στις σχετικές γνωστοποιήσεις των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων ή εάν αυτές οι γνωστοποιήσεις είναι ανεπαρκείς να διαφοροποιήσουμε τη γνώμη μας. Τα συμπεράσματά μας βασίζονται σε ελεγκτικά τεκμήρια που αποκτώνται μέχρι την ημερομηνία της έκθεσης ελεγκτή. Ωστόσο, μελλοντικά γεγονότα ή συνθήκες ενδέχεται να έχουν ως αποτέλεσμα η Εταιρεία και ο Όμιλος να παύσουν να λειτουργούν ως συνεχιζόμενη δραστηριότητα. Αξιολογούμε τη συνολική παρουσίαση, τη δομή και το περιεχόμενο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων, συμπεριλαμβανομένων των γνωστοποιήσεων καθώς και το κατά πόσο οι εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις απεικονίζουν τις υποκείμενες συναλλαγές και τα γεγονότα με τρόπο που επιτυγχάνεται η εύλογη παρουσίαση. Αποκτούμε επαρκή και κατάλληλα ελεγκτικά τεκμήρια αναφορικά με την χρηματοοικονομική πληροφόρηση των οντοτήτων ή των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων εντός του Ομίλου για την έκφραση γνώμης επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων. Είμαστε υπεύθυνοι για την καθοδήγηση, την επίβλεψη και την εκτέλεση του ελέγχου της Εταιρείας και των θυγατρικών της. Παραμένουμε αποκλειστικά υπεύθυνοι για την ελεγκτική μας γνώμη. Μεταξύ άλλων θεμάτων, κοινοποιούμε στους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση, το σχεδιαζόμενο εύρος και το χρονοδιάγραμμα του ελέγχου καθώς και σημαντικά ευρήματα του ελέγχου, συμπεριλαμβανομένων όποιων σημαντικών ελλείψεων στις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου εντοπίζουμε κατά τη διάρκεια του ελέγχου μας. Επιπλέον, δηλώνουμε προς τους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση ότι έχουμε συμμορφωθεί με τις σχετικές απαιτήσεις δεοντολογίας περί ανεξαρτησίας και γνωστοποιούμε προς αυτούς όλες τις σχέσεις και άλλα θέματα που μπορεί εύλογα να θεωρηθεί ότι επηρεάζουν την ανεξαρτησία μας και τα σχετικά μέτρα προστασίας, όπου συντρέχει περίπτωση. Από τα θέματα που γνωστοποιήθηκαν στους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση, καθορίζουμε τα θέματα εκείνα που ήταν εξέχουσας σημασίας για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων της ελεγχόμενης χρήσεως και ως εκ τούτου αποτελούν τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου. Έκθεση επί άλλων Νομικών και Κανονιστικών Απαιτήσεων 1. Έκθεση Διαχείρισης Διοικητικού Συμβουλίου Λαμβάνοντας υπόψη ότι η διοίκηση έχει την ευθύνη για την κατάρτιση της Έκθεσης Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου και της Δήλωσης Εταιρικής Διακυβέρνησης που περιλαμβάνεται στην έκθεση αυτή, κατ’ εφαρμογή των διατάξεων της παραγράφου 5 του άρθρου 2 του Ν.4336/2015 (μέρος Β), σημειώνουμε ότι: 1. Στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου περιλαμβάνεται δήλωση εταιρικής διακυβέρνησης, η οποία παρέχει τα πληροφοριακά στοιχεία που ορίζονται στο άρθρο 152 του Ν. 4548/2018. 2. Κατά τη γνώμη μας η Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου έχει καταρτισθεί σύμφωνα με τις ισχύουσες νομικές απαιτήσεις των άρθρων 150-151 και 153-154 και της παραγράφου 1 (περιπτώσεις γ’ και δ’) του άρθρου 152 του Ν.4548/2018 και το περιεχόμενο αυτής αντιστοιχεί με τις συνημμένες οικονομικές καταστάσεις της χρήσης που έληξε την 31/12/2019. 3. Με βάση τη γνώση που αποκτήσαμε κατά τον έλεγχό μας, για την Εταιρεία «LAVIPHARM A.E. Ανώνυμος Εμπορική και Βιομηχανική Εταιρεία Φαρμακευτικών, Χημικών και Καλλυντικών 7 Lavipharm Προϊόντων» και το περιβάλλον της, δεν έχουμε εντοπίσει ουσιώδεις ανακρίβειες στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού της Συμβουλίου. 2. Συμπληρωματική Έκθεση προς την Επιτροπή Ελέγχου Η γνώμη μας επί των συνημμένων εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων είναι συνεπής με τη Συμπληρωματική Έκθεσή μας προς την Επιτροπή Ελέγχου της Εταιρείας, που προβλέπεται από το άρθρο 11 του κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) αριθ. 537/2014. 3. Παροχή μη ελεγκτικών υπηρεσιών Δεν παρείχαμε στην Εταιρεία και τις θυγατρικές της μη ελεγκτικές υπηρεσίες που απαγορεύονται σύμφωνα με το άρθρο 5 του κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) αριθ. 537/2014. Οι επιτρεπόμενες μη ελεγκτικές υπηρεσίες που έχουμε παράσχει στην Εταιρεία και στις θυγατρικές της, κατά τη διάρκεια της χρήσεως που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019 γνωστοποιούνται στη Σημείωση 7 των συνημμένων εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων. 4. Διορισμός Ελεγκτή Διοριστήκαμε για πρώτη φορά ως Ορκωτοί Ελεγκτές Λογιστές της Εταιρείας με την από 16/06/2017 απόφαση της ετήσιας τακτικής γενικής συνέλευσης των μετόχων. Έκτοτε ο διορισμός μας έχει αδιαλείπτως ανανεωθεί για μια συνολική περίοδο 3 ετών με βάση τις κατ’ έτος λαμβανόμενες αποφάσεις της τακτικής γενικής συνέλευσης. Αθήνα, 07 Μαΐου 2020 Η Ορκωτός Εκλεκτής Λογιστής Ελπίδα Λεωνίδου Α.Μ. Σ.Ο.Ε.Λ. 19801 8 Lavipharm 3. Ετήσια Έκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου Lavipharm A.E. Ανώνυμη Εταιρεία Φαρμακευτικών, Χημικών και Καλλυντικών Προϊόντων Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου της περιόδου 1/1 – 31/12/2019 (σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 4 του Ν. 3556/2007) 20 Lavipharm ΔΗΛΩΣΗ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ Για τη Διοίκηση της Εταιρείας, η ορθή και υπεύθυνη εταιρική διακυβέρνηση αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη δημιουργία αξίας για τους Μετόχους της και για τη διαφύλαξη του εταιρικού συμφέροντος. Οι εφαρμοζόμενες από την Εταιρεία αρχές και πρακτικές αποτυπώνονται στο Καταστατικό, τον Εσωτερικό Κανονισμό Λειτουργίας και σε άλλους κανονισμούς και πολιτικές της που ρυθμίζουν τις επιμέρους λειτουργίες της. Η παρούσα δήλωση αποτελεί ειδική ενότητα της Ετήσιας Έκθεσης του Διοικητικού Συμβουλίου και συντάχθηκε σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις των άρθρων 152 και 153 του ν. 4548/2018. Α. Δήλωση συμμόρφωσης με Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης σύμφωνα με τα άρθρα 152 και 153 του ν.4548/2018 Η Εταιρεία έχει αποφασίσει να υιοθετήσει τον Ελληνικό Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης (καλούμενος εφεξής «ΕΚΕΔ») του Eλληνικού Συμβουλίου Εταιρικής Διακυβέρνησης για τις Εισηγμένες Εταιρείες, ο οποίος είναι αναρτημένος στον ιστότοπο του ΕΣΕΔ, στην ηλεκτρονική διεύθυνση https://www.athexgroup.gr/el/web/guest/esed-hellenic-cgc και εφαρμόζει πρακτικές εταιρικής διακυβέρνησης επιπλέον των προβλέψεων του νόμου (δηλ. του ν. 3016/2002, του ν. 4449/2017 αρ.44, καθώς και του ν. 4548/2018 στα σημεία που καλύπτουν σχετικά θέματα) κατά τα αναλυτικώς αναφερόμενα στο Παράρτημα V του ΕΚΕΔ υπό τις εξαιρέσεις/αποκλίσεις που αναφέρονται κατωτέρω. Β. Εξαιρέσεις και Αποκλίσεις από τον Ελληνικό Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης για τις εισηγμένες εταιρείες και αιτιολόγηση αυτών Η Εταιρεία τελεί σε πλήρη συμμόρφωση με τη σχετική εθνική νομοθεσία (ν. 4548/18, ν. 3016/2002, ν. 4449/2017, ν. 3873/2010, ν. 3884/2010), τις διατάξεις και τους κανονισμούς, καθώς και τις εταιρικές της αξίες που αποσκοπούν στην επίτευξη της μακροπρόθεσμης ανάπτυξης της επιχείρησης και έχει προσαρμοστεί στα οριζόμενα από το θεσμικό πλαίσιο περί εταιρικής διακυβέρνησης. Ως προς ορισμένες ειδικές πρακτικές του ΕΚΕΔ, υφίστανται κάποιες εξαιρέσεις (υπό i κατωτέρω) από τα προβλεπόμενα στο Παράρτημα Ι του ΕΚΕΔ, καθώς και αποκλίσεις (υπό ii κατωτέρω), για τις οποίες ακολουθεί σύντομη ανάλυση και αιτιολόγηση: (i) Η Εταιρεία, ως εισηγμένη εταιρεία μικρότερου μεγέθους σύμφωνα με τον ορισμό που παρατίθεται στο Παράρτημα Ι του ΕΚΕΔ, εξαιρείται από την εφαρμογή κάποιων από τις πρακτικές του ΕΚΕΔ. Συγκεκριμένα, η Εταιρεία δεν εφαρμόζει: (ii) Την ειδική πρακτική Α.ΙΙ (2.2) περί υποχρέωσης συμμετοχής στο ΔΣ τουλάχιστον δύο (2) εκτελεστικών μελών την ειδική πρακτική Α.ΙΙΙ (3.1) περί σαφούς διαχωρισμού των αρμοδιοτήτων του Προέδρου από εκείνες του Διευθύνοντος Συμβούλου την ειδική πρακτική Α.VΙΙ (7.1) περί αξιολόγησης του Προέδρου του ΔΣ και την ειδική πρακτική Δ.ΙΙ (2.3) περί παροχής πληροφοριών των Γενικών Συνελεύσεων στην αγγλική γλώσσα. Η Εταιρεία αποκλίνει από τις παρακάτω αναφερόμενες ειδικές πρακτικές του ΕΚΕΔ. Συγκεκριμένα: Μέρος Α ΕΚΕΔ- Το ΔΣ και τα μέλη του Ειδική Πρακτική 3.3 και 3.4α: Το ΔΣ δεν έχει διορίσει ανεξάρτητο Αντιπρόεδρο. H πολυετής θητεία του κ. Μηνά Τάνες ως Αντιπροέδρου στο ΔΣ δεν αξιολογείται ως αίρουσα την εν τοις πράγμασοι ανεξαρτησία του, καθώς διακρίνεται από υψηλό ήθος και ακεραιότητα. Μέρος Γ ΕΚΕΔ- Αμοιβές Ειδική Πρακτική 1.4.: Η αμοιβή εκτελεστικών μελών ΔΣ εγκρίνεται από το ΔΣ παρουσία των εκτελεστικών μελών, καθότι αξιολογείται ότι αυτή (η παρουσία) δεν επηρεάζει την κρίση των μη εκτελεστικών μελών ΔΣ και κατά συνέπεια η απουσία τους δεν κρίνεται σκόπιμη. 21 Lavipharm Ειδική Πρακτική 1.6.: Η Επιτροπή Αμοιβών αποτελείται από τρία μη εκτελεστικά μέλη ΔΣ, εκ των οποίων το ένα είναι ανεξάρτητο, και κατά συνέπεια τα μέλη της δεν είναι στην πλειονότητά τους ανεξάρτητα. Επ’ αυτού, η Εταιρεία αξιολογεί ότι η ανεξαρτησία των μελών ΔΣ δεν επηρεάζεται από το χρονικό διάστημα συμμετοχής τους αλλά από το ιδιαίτερο ήθος και την ακεραιότητά τους κατά την άσκηση των καθηκόντων τους. Γ. Ειδικές Πρακτικές οι οποίες υπερβαίνουν τις ισχύουσες νομοθετικές απαιτήσεις περί εταιρικής διακυβέρνησης Η Εταιρεία εφαρμόζει πρακτικές εταιρικής διακυβέρνησης επιπλέον των προβλέψεων του νόμου (δηλ. του ν. 3016/2002, του ν. 3693/2008 αρ. 37, καθώς και του ν. 4548/2018 στα σημεία που καλύπτουν σχετικά θέματα) κατά τα αναλυτικώς αναφερόμενα στο Παράρτημα V του ΕΚΕΔ, υπό τις εξαιρέσεις/αποκλίσεις που αναφέρονται ανωτέρω. Δ. Πληροφοριακά στοιχεία για τη Γενική Συνέλευση και τα δικαιώματα των Μετόχων 1. Αρμοδιότητα Γενικής Συνέλευσης Η Γενική Συνέλευση των Μετόχων είναι το ανώτατο όργανο της Εταιρείας και δικαιούται να αποφασίζει για κάθε εταιρική υπόθεση και κάθε θέμα που προβλέπεται από τις εκάστοτε ισχύουσες νομοθετικές διατάξεις και τα ειδικότερα αναφερόμενα στο Καταστατικό της Εταιρείας. Οι νόμιμες αποφάσεις της υποχρεώνουν και τους απόντες και τους διαφωνούντες Μετόχους. 2. Σύγκληση Γενικής Συνέλευσης i. Η Γενική Συνέλευση συνέρχεται υποχρεωτικά στην έδρα της Εταιρείας ή στην περιφέρεια άλλου δήμου εντός του νομού της έδρας ή άλλου δήμου όμορου της έδρας, υποχρεωτικά τουλάχιστον μία φορά κάθε εταιρική χρήση το αργότερο έως τη δεκάτη (10) ημέρα του ενάτου μήνα από τη λήξη της προηγούμενης εταιρικής χρήσης. Μπορεί επίσης να συνέρχεται στην περιφέρεια του δήμου όπου βρίσκεται η έδρα του Χρηματιστηρίου Αθηνών. ii. Το Διοικητικό Συμβούλιο διασφαλίζει ότι η προετοιμασία και η διεξαγωγή της Γενικής Συνέλευσης των Μετόχων διευκολύνουν την αποτελεσματική άσκηση των δικαιωμάτων των Μετόχων, οι οποίοι ενημερώνονται για όλα τα θέματα που σχετίζονται με τη συμμετοχή τους στη Γενική Συνέλευση, συμπεριλαμβανομένων των θεμάτων ημερήσιας διάταξης και των δικαιωμάτων τους κατά τη Γενική Συνέλευση. iii. Η πρόσκληση της Γενικής Συνέλευσης περιλαμβάνει τουλάχιστον τις πληροφορίες που ορίζονται στο άρθρο 121 παρ. 3 και 4 του ν. 4548/2018 και δημοσιεύεται σύμφωνα με τα οριζόμενα στο ν. 4548/2018 όπως ισχύει. Αναλυτικότερα, σχετικά με την προετοιμασία της Γενικής Συνέλευσης σε συνδυασμό με τις διατάξεις του ν. 4548/2018, η Εταιρεία αναρτά στον ιστότοπό της είκοσι (20) τουλάχιστον ημέρες πριν από τη Γενική Συνέλευση, πληροφορίες σχετικά με: την ημερομηνία, την ώρα και τον τόπο σύγκλησης της Γενικής Συνέλευσης των Μετόχων τους βασικούς κανόνες και τις πρακτικές συμμετοχής, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος εισαγωγής θεμάτων στην ημερήσια διάταξη και υποβολής ερωτήσεων, καθώς και των προθεσμιών εντός των οποίων τα δικαιώματα αυτά μπορούν να ασκηθούν τις διαδικασίες ψηφοφορίας, τους όρους αντιπροσώπευσης μέσω πληρεξουσίου και τα χρησιμοποιούμενα έντυπα για ψηφοφορία μέσω πληρεξουσίου την προτεινόμενη ημερήσια διάταξη της συνέλευσης, συμπεριλαμβανομένων σχεδίων των αποφάσεων προς συζήτηση και ψήφιση, αλλά και τυχόν συνοδευτικών εγγράφων τον προτεινόμενο κατάλογο υποψήφιων μελών του ΔΣ και τα βιογραφικά σημειώματά τους (εφόσον υπάρχει θέμα εκλογής μελών) και το συνολικό αριθμό των μετοχών και των δικαιωμάτων ψήφου κατά την ημερομηνία της σύγκλησης. 22 Lavipharm 3. Συμμετοχή στη Γενική Συνέλευση- Αντιπροσώπευση Στη Γενική Συνέλευση της Εταιρείας δικαιούται να συμμετέχει και να ψηφίζει κάθε Μέτοχος που εμφανίζεται με την ιδιότητα αυτή στα αρχεία του φορέα, στον οποίο τηρούνται οι κινητές αξίες της Εταιρείας κατά την έναρξη της πέμπτης (5ης) ημέρας πριν την ημερομηνία της Γενικής Συνέλευσης και, σε περίπτωση Επαναληπτικής Γενικής Συνέλευσης, κατά την έναρξη της τέταρτης (4ης) ημέρας πριν από την ημερομηνία της Επαναληπτικής Γενικής Συνέλευσης. Η άσκηση των εν λόγω δικαιωμάτων δεν προϋποθέτει τη δέσμευση των μετοχών του δικαιούχου ούτε την τήρηση άλλης ανάλογης διαδικασίας. Ο Μέτοχος μπορεί να διορίσει αντιπρόσωπο εφόσον το επιθυμεί. Ο Πρόεδρος του Δ.Σ., ο Αντιπρόεδρος του ΔΣ καθώς και οι Πρόεδροι των Επιτροπών του Διοικητικού Συμβουλίου παρίστανται στη Γενική Συνέλευση των Μετόχων, προκειμένου να παρέχουν πληροφόρηση και ενημέρωση σε θέματα που τίθενται προς συζήτηση και σε ερωτήσεις ή διευκρινίσεις που ζητούν οι Μέτοχοι. Επιπλέον, στη Γενική Συνέλευση παρίσταται και ο Διευθυντής Εσωτερικού Ελέγχου και ο τακτικός ελεγκτής της Εταιρείας. Ο Πρόεδρος της Γενικής Συνέλευσης μπορεί με ευθύνη του να επιτρέψει την παρουσία και άλλων προσώπων, στο μέτρο που τούτο δεν αντιτίθεται στο εταιρικό συμφέρον. Ο Μέτοχος συμμετέχει στη Γενική Συνέλευση και ψηφίζει είτε αυτοπροσώπως είτε μέσω αντιπροσώπων. Κάθε Μέτοχος μπορεί να διορίζει μέχρι τρεις (3) αντιπροσώπους και τα νομικά πρόσωπα/Μέτοχοι μπορούν να ορίζουν ως εκπροσώπους τους μέχρι τρία (3) φυσικά πρόσωπα. Ο διορισμός κι η ανάκληση αντιπροσώπου του μετόχου μπορεί να γίνει και με ηλεκτρονικά μέσα. Σε περίπτωση που Μέτοχος κατέχει μετοχές της Εταιρείας, οι οποίες εμφανίζονται σε περισσότερους του ενός λογαριασμούς αξιών, αυτός μπορεί να ορίσει διαφορετικούς αντιπροσώπους για τις μετοχές που εμφανίζονται σε κάθε λογαριασμό αξιών. Αντιπρόσωπος που ενεργεί για περισσοτέρους Μετόχους μπορεί να ψηφίζει διαφορετικά για κάθε Μέτοχο. Παρέχεται η δυνατότητα συμμετοχής των Μετόχων στη Γενική Συνέλευση και άσκησης του δικαιώματος ψήφου από απόσταση με ηλεκτρονικά μέσα, χωρίς τη φυσική παρουσία τους στον τόπο διεξαγωγής της, καθώς και η δυνατότητα διορισμού και ανάκλησης αντιπροσώπου με ηλεκτρονικά μέσα, καθώς τέτοια διαδικασία προβλέπεται από το Καταστατικό της Εταιρείας στο άρθρο 18 παρ. 3 και 4. Σύμφωνα με το άρθρο 18 παρ. 4 του Καταστατικού της Εταιρείας, παρέχεται η δυνατότητα συμμετοχής εξ αποστάσεως στην ψηφοφορία κατά τη Γενική Συνέλευση των Μετόχων είτε απευθείας μέσω τηλεδιάσκεψης ή με οποιαδήποτε άλλη μορφή τηλεπικοινωνιών ή με συνδυασμό των ως άνω μεθόδων. Είναι δυνατή η με ηλεκτρονικά μέσα συμμετοχή στη Γενική Συνέλευση και των προσώπων των παρ. 1 και 2 του άρθρου 127 του ν. 4548/2018. Ο αντιπρόσωπος Μετόχου υποχρεούται να γνωστοποιεί στην Εταιρεία, πριν από την έναρξη της συνεδρίασης της Γενικής Συνέλευσης, κάθε συγκεκριμένο γεγονός, το οποίο μπορεί να είναι χρήσιμο στους Μετόχους για την αξιολόγηση του κινδύνου να εξυπηρετήσει ο αντιπρόσωπος άλλα συμφέροντα πλην των συμφερόντων του Μετόχου. Σύγκρουση συμφερόντων είναι δυνατόν να προκύπτει ιδίως όταν ο αντιπρόσωπος είναι: α) Μέτοχος που ασκεί τον έλεγχο της Εταιρείας ή άλλο νομικό πρόσωπο ή οντότητα που ελέγχεται από το Μέτοχο αυτόν, β) μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου ή της εν γένει διοίκησης της Εταιρείας ή Μετόχου που ασκεί τον έλεγχο της Εταιρείας ή άλλου νομικού προσώπου ή οντότητας που ελέγχεται από Μέτοχο ο οποίος ασκεί τον έλεγχο της Εταιρείας, γ) υπάλληλος ή ορκωτός ελεγκτής της Εταιρείας ή Μετόχου που ασκεί τον έλεγχό της, ή άλλου νομικού προσώπου ή οντότητας που ελέγχεται από Μέτοχο που ασκεί τον έλεγχο της Εταιρείας, δ) σύζυγος ή συγγενής πρώτου βαθμού με ένα από τα φυσικά πρόσωπα που αναφέρονται στις περιπτώσεις α’ έως γ’. 4. Δικαιώματα μειοψηφίας των Μετόχων Μέτοχοι που εκπροσωπούν το ένα εικοστό (1/20) του καταβεβλημένου μετοχικού κεφαλαίου της Εταιρείας μπορούν να ζητήσουν: i. τη σύγκληση Έκτακτης Γενικής Συνέλευσης από το Διοικητικό Συμβούλιο, που υποχρεούται να ορίσει ημέρα συνεδρίασης αυτής, η οποία δεν πρέπει να απέχει περισσότερο από σαράντα 23 Lavipharm πέντε (45) ημέρες από την ημερομηνία επίδοσης της αίτησης στον Πρόεδρο του Διοικητικού Συμβουλίου. Η αίτηση περιέχει το αντικείμενο της ημερήσιας διάταξης, ii. την εγγραφή στην ημερήσια διάταξη Γενικής Συνέλευσης που έχει ήδη συγκληθεί πρόσθετων θεμάτων, με αίτησή τους που πρέπει να περιέλθει στο Διοικητικό Συμβούλιο δεκαπέντε (15) τουλάχιστον ημέρες πριν από τη Γενική Συνέλευση. Η αίτηση για την εγγραφή πρόσθετων θεμάτων στην ημερήσια διάταξη συνοδεύεται από αιτιολόγηση ή από σχέδιο απόφασης προς έγκριση στη Γενική Συνέλευση, iii. τη διάθεση στους Μετόχους από το Διοικητικό Συμβούλιο, κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 123 παρ. 3 του Ν. 4548/2018, έξι (6) τουλάχιστον ημέρες πριν από την ημερομηνία της Γενικής Συνέλευσης, σχεδίων αποφάσεων για θέματα που έχουν περιληφθεί στην αρχική ή την τυχόν αναθεωρημένη ημερήσια διάταξη, με αίτησή τους που πρέπει να περιέλθει στο Διοικητικό Συμβούλιο επτά (7) τουλάχιστον ημέρες πριν από την ημερομηνία της Γενικής Συνέλευσης, iv. την αναβολή από τον Πρόεδρο της συνέλευσης, μία μόνο φορά, της λήψης αποφάσεων από τη Γενική Συνέλευση, για όλα ή ορισμένα θέματα, ορίζοντας ημέρα συνέχισης της συνεδρίασης, αυτήν που ορίζεται στην αίτηση των Μετόχων, η οποία όμως δεν μπορεί να απέχει περισσότερο από είκοσι (20) ημέρες από τη χρονολογία της αναβολής, v. την ανακοίνωση στη Γενική Συνέλευση, εφόσον είναι τακτική, των ποσών που, κατά την τελευταία διετία, καταβλήθηκαν σε κάθε μέλος του διοικητικού συμβουλίου ή τους διευθυντές της Εταιρείας, καθώς και κάθε παροχή προς τα πρόσωπα αυτά από οποιαδήποτε αιτία ή σύμβαση της Εταιρείας με αυτούς σύμφωνα με τα ειδικότερα προβλεπόμενα στο άρθρο 141 παρ. 6 του Ν.4548/2018, vi. τη λήψη απόφασης επί θεμάτων της ημερήσιας διάταξης δια ονομαστικής κλήσεως. vii. τη σύγκληση Γενικής Συνέλευσης για την έγκριση της άδειας κατάρτισης συναλλαγής της Εταιρείας με συνδεδεμένο μέρος, εντός δέκα (10) ημερών από τη δημοσίευση της ανακοίνωσης του Διοικητικού Συμβουλίου για τη χορήγηση της άδειας, viii. τον έκτακτο έλεγχο της Εταιρείας από το δικαστήριο κατά τη διαδικασία της εκουσίας δικαιοδοσίας για πιθανολογούμενες πράξεις που παραβιάζουν το νόμο, το Καταστατικό ή αποφάσεις της Γενικής Συνέλευσης, με αίτηση που κατατίθεται εντός τριών (3) ετών από την έγκριση των οικονομικών καταστάσεων της χρήσης, εντός της οποίας τελέστηκαν οι καταγγελόμενες πράξεις, ix. την άσκηση των αξιώσεων της Εταιρείας κατά μελών του Διοικητικού Συμβουλίου, σύμφωνα με τα οριζόμενα στα άρθρα 102 επ. του Ν.4548/2018. Μέτοχοι που εκπροσωπούν το ένα δέκατο (1/10) του καταβεβλημένου μετοχικού κεφαλαίου της Εταιρείας μπορούν να ζητήσουν: i. την παροχή στη Γενική Συνέλευση από το Διοικητικό Συμβούλιο πληροφοριών σχετικά με την πορεία των εταιρικών υποθέσεων και την περιουσιακή κατάσταση της Εταιρείας, με αίτησή τους που πρέπει να περιέλθει στο Διοικητικό Συμβούλιο πέντε (5) τουλάχιστον ημέρες πριν από την ημερομηνία της Γενικής Συνέλευσης. Το Διοικητικό Συμβούλιο μπορεί να αρνηθεί την παροχή των πληροφοριών για αποχρώντα λόγο, ο οποίος αναγράφεται στα πρακτικά. ii. την παράλειψη της διαδικασίας εκκαθάρισης και την άμεση διαγραφή της Εταιρείας από το Γ.Ε.ΜΗ., με αίτησή τους προς το δικαστήριο, εάν η περιουσία της Εταιρείας δεν αναμένεται να επαρκέσει για την κάλυψη των εξόδων της εκκαθάρισης. Μέτοχοι που εκπροσωπούν το ένα πέμπτο (1/5) του καταβεβλημένου μετοχικού κεφαλαίου της Εταιρείας δικαιούνται να ζητήσουν από το δικαστήριο τον έκτακτο έλεγχο της Εταιρείας, εάν από τη συνολική πορεία της, καθίσταται πιστευτό ότι η διοίκηση των εταιρικών υποθέσεων δεν ασκείται όπως επιβάλλει η χρηστή και συνετή διαχείριση. Μετά από αίτηση οποιουδήποτε Μετόχου, που υποβάλλεται στην Εταιρεία πέντε (5) τουλάχιστον πλήρεις ημέρες πριν από τη Γενική Συνέλευση, το Διοικητικό Συμβούλιο υποχρεούται να παρέχει στη Γενική Συνέλευση τις αιτούμενες συγκεκριμένες πληροφορίες για τις υποθέσεις της Εταιρείας, στο μέτρο 24 Lavipharm που αυτές είναι χρήσιμες για την πραγματική εκτίμηση των θεμάτων της ημερήσιας διάταξης, σύμφωνα με τα ειδικότερα προβλεπόμενα στο άρθρο 141 παρ.6 του Ν.4548/2018. Για όλες τις ανωτέρω αναφερόμενες περιπτώσεις, οι αιτούντες Μέτοχοι οφείλουν να αποδεικνύουν τη μετοχική τους ιδιότητα και τον αριθμό των μετοχών που κατέχουν κατά την άσκηση του σχετικού δικαιώματος, η οποία πιστοποιείται από την προσκόμιση βεβαίωσης από τον φορέα στον οποίο τηρούνται οι κινητές αξίες ή η πιστοποίηση της μετοχικής ιδιότητας με απευθείας ηλεκτρονική σύνδεση φορέα και Εταιρείας. 5. Διαθέσιμα έγγραφα και πληροφορίες Οι πληροφορίες του άρθρου 123 παρ. 3 του Ν.4548/2018, συμπεριλαμβανομένης της Πρόσκλησης της Γενικής Συνέλευσης, της διαδικασίας για την άσκηση δικαιώματος ψήφου μέσω αντιπροσώπου, των εντύπων διορισμού και ανάκλησης αντιπροσώπου, των σχεδίων αποφάσεων για τα θέματα της ημερήσιας διάταξης, είναι διαθέσιμα σε έγχαρτη μορφή στην Υπηρεσία Εξυπηρέτησης Μετόχων της Εταιρείας (οδός Αγίας Μαρίνας, 19002, Παιανία Αττικής, τηλ. 210 6691 141), από όπου οι Μέτοχοι μπορούν να λαμβάνουν αντίγραφα. Επίσης, όλα τα ανωτέρω έγγραφα, ο συνολικός αριθμός των υφιστάμενων μετοχών και δικαιωμάτων ψήφου είναι διαθέσιμα σε ηλεκτρονική μορφή στην ιστοσελίδα της Εταιρείας (www.lavipharm.com). 6. Πρόεδρος- Γραμματέας Γενικής Συνέλευσης Ο Πρόεδρος, ή αν αυτός κωλύεται ο Αντιπρόεδρος, ή εάν και αυτός κωλύεται ο πρεσβύτερος των παρόντων μελών του Διοικητικού Συμβουλίου, προεδρεύει της Γενικής Συνέλευσης των Μετόχων προσωρινώς, εκλέγοντας έναν ή δύο γραμματείς μεταξύ των παρισταμένων Μετόχων, μέχρι να επικυρωθεί από τη Γενική Συνέλευση ο κατάλογος των Μετόχων που δικαιούνται να συμμετάσχουν στη Συνέλευση και να εκλεγεί το τακτικό Προεδρείο αυτής, αποτελούμενο από τον Πρόεδρο και έναν ή δύο γραμματείς που εκτελούν και χρέη ψηφολεκτών. Ε. Πληροφοριακά στοιχεία για το Διοικητικό Συμβούλιο Σύνθεση – Θητεία Διοικητικού Συμβουλίου Από 01/01/2019 έως 26/06/2019 Αθανάσιος Λαβίδας Μηνάς Τάνες Βενετσιάνα-Λουκία Λαβίδα Telemaque Jean Lavidas Λητώ Ιωαννίδου Χρήστος Διαμαντόπουλος Πρόεδρος, Εκτελεστικό Μέλος Αντιπρόεδρος, Μη Εκτελεστικό Μέλος Μη Εκτελεστικό Μέλος Μη Εκτελεστικό Μέλος Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Από 26/06/2019 έως 31/12/2019 Αθανάσιος Λαβίδας Μηνάς Τάνες Βενετσιάνα-Λουκία Λαβίδα Telemaque Jean Lavidas Λητώ Ιωαννίδου Χρήστος Διαμαντόπουλος Σοφία Κουνενάκη Εφραίμογλου Δημήτρης Χριστόπουλος Πρόεδρος, Εκτελεστικό Μέλος Αντιπρόεδρος, Μη Εκτελεστικό Μέλος Μη Εκτελεστικό Μέλος Μη Εκτελεστικό Μέλος Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Η Εταιρεία διοικείται από ΔΣ απαρτιζόμενο από τρία (3) έως εννέα (9) μέλη εκλεγόμενα από τη Γενική Συνέλευση των Μετόχων. Μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου μπορεί να είναι και νομικό πρόσωπο. Η θητεία των μελών του ΔΣ είναι τριετής και δύναται να παραταθεί μέχρι την τακτική Γενική Συνέλευση που θα εγκρίνει τις ετήσιες οικονομικές καταστάσεις του έτους λήξεως της θητείας του, μη δυνάμενη πάντως να υπερβεί την τετραετία. 25 Lavipharm Σύμβουλοι, των οποίων η θητεία έληξε, είναι πάντοτε επανεκλέξιμοι και ελεύθερα ανακλητοί. Η θητεία του παρόντος Διοικητικού Συμβουλίου λήγει την 15 Ιουνίου 2021. Το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας στη συνεδρίασή του της 16ης Ιανουαρίου 2020, αποδέχθηκε την παραίτηση του κ. Τηλέμαχου Λαβίδα από Μέλος του. Το Διοικητικό Συμβούλιο αποφάσισε τη μη αναπλήρωσή του, σύμφωνα με το άρθρο 9 παρ. 5 του Καταστατικού της Εταιρείας και το άρθρο 82 παρ. 2 Ν.4548/2018. Η σύνθεση του ΔΣ αποτελείται από: 7/8 (87,5%) μη-εκτελεστικά μέλη 4/8 (50%) ανεξάρτητα μη-εκτελεστικά μέλη 3/8 (37,5%) γυναίκες Τόσο τα μέλη ΔΣ όσο και τα ανώτατα διευθυντικά στελέχη διαθέτουν ακαδημαϊκά προσόντα και ευρύτατη εμπειρία σε διαφορετικά επιστημονικά πεδία, τα δε φύλα εκπροσωπούνται επαρκώς. Εταιρικός Γραμματέας έχει οριστεί η κα Ελεάνα Νικολοπούλου, Δικηγόρος, Επικεφαλής της Νομικής Υπηρεσίας. Τα βιογραφικά σημειώματα των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου παρατίθενται στην ιστοσελίδα της Εταιρείας (www.lavipharm.com) και έχουν ως ακολούθως: Αθανάσιος Λαβίδας, Πρόεδρος, Εκτελεστικό Μέλος Γεννημένος στην Αθήνα, ο κ. Θανάσης Λαβίδας αναλαμβάνει το 1976 τη διοίκηση της οικογενειακής φαρμακευτικής επιχείρησης, που ιδρύθηκε το 1911. Ο κ. Λαβίδας διετέλεσε για 12 συνεχή έτη μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Συνδέσμου Επιχειρήσεων και Βιομηχανιών (Σ.Ε.Β.) επιφορτισμένος με τις Διεθνείς Σχέσεις. Είναι επίσης μέλος Δ.Σ. σε διμερή επιχειρηματικά συμβούλια που στόχο έχουν να προάγουν την ελληνική επιχειρηματικότητα σε νέες αγορές. To 2011, η γαλλική κυβέρνηση του απένειμε τα διάσημα του Ιππότη του Τάγματος της Λεγεώνας της Τιμής, ως φόρο τιμής για τη συμβολή του στην προώθηση του διαλόγου μεταξύ των λαών και τη συνεργασία σε όλη τη λεκάνη της Μεσογείου και ειδικότερα μεταξύ της Ελλάδας και της Γαλλίας. Ο κ. Λαβίδας διετέλεσε επίσης μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της ARIAD, εταιρείας βιοτεχνολογίας με έδρα τη Βοστώνη, εισηγμένη στο Nasdaq της Νέας Υόρκης. Τέλος, είναι Honorary 49er του Young Presidents Organisation (YPO), Intercontinental Chapter. Έχει διδακτορικό δίπλωμα (PhD) στη φαρμακευτική χημεία από το Πανεπιστήμιο Αθηνών. Είναι επίσης κάτοχος Master και Bachelor of Science στη Χημεία από το Πανεπιστήμιο Ludwig Maximillian του Μονάχου, καθώς και κάτοχος MBA από το Institut Supérieur du Marketing et du Management στο Παρίσι. Μιλά άπταιστα αγγλικά, γαλλικά και γερμανικά. Μηνάς Τάνες, Αντιπρόεδρος, Μη Εκτελεστικό Μέλος Γεννήθηκε στην Αθήνα και σπούδασε στη Σχολή Οικονομικών και Εμπορικών Επιστημών. Είναι κάτοχος μεταπτυχιακού διπλώματος στη Διοίκηση Επιχειρήσεων και Επιχειρησιακή Έρευνα και διπλώματος για το Πρόγραμμα Executive Development από το IMEDE της Ελβετίας. Ξεκίνησε την καριέρα του το 1966 στο Κέντρο Έρευνας Βιομηχανίας Σιδήρου και Χάλυβα της Μεγάλης Βρετανίας, ενώ από το 1970-1973 εργάστηκε στην Esso Pappas ως Ανώτατο Στέλεχος Χρηματοδότησης Προγραμματισμού και Μελετών. Το 1973 ξεκίνησε την θητεία του στην Αθηναϊκή Ζυθοποιεία στη θέση του Οικονομικού Διευθυντή. Από το 1976 μέχρι τον Οκτώβριο 2005 κατείχε τη θέση του Διευθύνοντος Συμβούλου, ενώ από τότε έχει αναλάβει καθήκοντα Προέδρου. 26 Lavipharm Λουκία (Βάνα) Λαβίδα, Mη Eκτελεστικό Mέλος Γεννημένη στην Αθήνα, σπούδασε οικονομικά στο Deree College και έχει MBA από το Πανεπιστήμιο La Verne. Μιλά άπταιστα Αγγλικά και Γαλλικά. Μετά από πολυετή εμπειρία σε φιλανθρωπικούς οργανισμούς, και κυρίως μετά από επτά χρόνια ως Γενική Γραμματέας του συλλόγου “Ελπίδα” (Σύλλογος Φίλων Παιδιών με Καρκίνο), ίδρυσε το “MDA ΕΛΛΑΣ” (Σωματείο για τη φροντίδα των ατόμων με Νευρομυϊκές Παθήσεις). Από το 2000, που ξεκίνησε η λειτουργία του, διατελεί Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Σωματείου. Είναι μέλος του Συμβουλίου Επιτρόπων του Αμερικανικού Κολλεγίου Ελλάδος (ACG) καθώς και του Διοικητικού Συμβουλίου των Φίλων της Εθνικής Πινακοθήκης. Telemaque Jean Lavidas, Μη Εκτελεστικό μέλος Ο Telemaque Lavidas γεννήθηκε στη Νέα Υόρκη και μεγάλωσε στην Αθήνα. Είναι κάτοχος πτυχίου Οικονομικών Επιστημών από το Πανεπιστήμιο Columbia της Νέας Υόρκης. Το 2003, ξεκίνησε την επαγγελματική του σταδιοδρομία στη Lavipharm ως Assistant Project Manager. Το 2006 ανέλαβε τη θέση του Διευθυντή Ανάπτυξης Εργασιών και κατά την περίοδο 2009-2013 ήταν επικεφαλής όλων των εμπορικών δραστηριοτήτων του Ομίλου (CCO). Το 2013 ίδρυσε τη Mediterra, μια ταχέως αναπτυσσόμενη εταιρεία υγιεινής διατροφής που εδρεύει στη Νέα Υόρκη. Μιλάει άπταιστα Ελληνικά, Αγγλικά και Γαλλικά. Λητώ Ιωαννίδου, Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Γεννήθηκε στην Αθήνα και είναι κάτοχος των πτυχιακών τίτλων Bachelor of Commerce (1975) και Master of Business Administration (1978) από το McGill University του Καναδά. Ξεκίνησε τη καριέρα της στη Citibank Ελλάδας όπου παρέμεινε για 22 χρόνια (1978-2000) και κατείχε ανώτατες θέσεις ευθύνης με το βαθμό της Αντιπροέδρου και εναλλακτικά ως Deputy Market Manager, Country Risk Manager, Local Corporate / Corporate Finance Head) και ως Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της Σιτι-Χρηματοδοτικές Μισθώσεις (1998-2000). Διετέλεσε επίσης Εκτελεστική Αντιπρόεδρος και Γενική Διευθύντρια του Χρηματιστηρίου Αθηνών (2001-2005) όπως και Πρόεδρος της Audit Committee (Ελεγκτικής Επιτροπής) και Μέλος της Working Committee (Ανώτατης Επιτροπής αρμόδιας για την χάραξη και τήρηση ενιαίας στρατηγικής των μελών της) της Ομοσπονδίας των Ευρωπαϊκών Χρηματιστηρίων (FESE). Το 2006, ίδρυσε την “LIAL Business Consultants LTD” που εξειδικεύεται σε θέματα άντλησης κεφαλαίων, αναδιάρθρωσης χρεών, επιχειρηματικής στρατηγικής, εξαγορών και συγχωνεύσεων. Χρήστος Διαμαντόπουλος, Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Γεννήθηκε στην Αθήνα και έχει διδακτορικό δίπλωμα (PhD) στη Διοικητική Επιστήμη από το University of Pennsylvania των ΗΠΑ. Είναι κάτοχος Master από το Universite de Paris και Bachelor of Arts από το Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Έχει εργαστεί διεθνώς στον επιστημονικό και επιχειρηματικό χώρο. Στην Ελλάδα, διετέλεσε Ειδικός Σύμβουλος του Πρωθυπουργού και Σύμβουλος Οργάνωσης και Οικονομικών σε βιομηχανικές επιχειρήσεις και πολυεθνικές εταιρείες. Έχει διδάξει στην Εθνική Σχολή Δημόσιας Διοίκησης (Οργάνωση του Κράτους και Project Management), της οποίας υπήρξε ιδρυτικό μέλος, στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης (Διοίκηση Ανθρωπίνων Πόρων, Οργάνωση και Πολιτική Οικονομία). Επίσης, δίδαξε επί σειρά ετών στο Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (Συστήματα Λήψης Αποφάσεων και Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων). Σήμερα διδάσκει στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα του Στρατηγικού Προγραμματισμού και Οικονομικών του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου. Επίσης, είναι υπεύθυνος για τα Προγράμματα Επιστημονικών Ερευνών του Ινστιτούτου Ερευνών στο Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Τμήμα Ευρωπαϊκής Ενοποίησης καθώς και μόνιμο μέλος του Οικονομικού Ινστιτούτου Αυστριακής Ακαδημίας Επιστημών. Έχει δημοσιεύσει μελέτες σε θέματα οργάνωσης, οικονομικής μεθοδολογίας και οικονομικής σκέψης σε επιστημονικά περιοδικά, στον ημερήσιο Τύπο και στο διαδίκτυο. Μιλά άπταιστα αγγλικά, γαλλικά και γερμανικά. 27 Lavipharm Σοφία Κουνενάκη – Εφραίμογλου, Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Η κυρία Σοφία Κουνενάκη – Εφραίμογλου είναι Αντιπρόεδρος Δ.Σ. του Ιδρύματος Μείζονος Ελληνισμού, Επικεφαλής του Κέντρου Πολιτισμού «Ελληνικός Κόσμος» και Μέλος ΔΣ του Ομίλου Ελληνικά Χρηματιστήρια – Χρηματιστήριο Αθηνών. Είναι Εκλεγμένη Πρόεδρος του Εθνικού Επιμελητηριακού Δικτύου Ελληνίδων Γυναικών Επιχειρηματιών, καθώς και Εκλεγμένο Μέλος Δ.Σ. του Εμπορικού & Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Αθηνών, ταμίας Δ.Σ. του ALBA Graduate Business School και Μέλος στο Γενικό Συμβούλιο του ΣΕΒ. Το 2008, ως μέλος του ΔΣ του ΣΕΒ ηγήθηκε της δημιουργίας του Ελληνικού Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης και της προώθησής του στις επιχειρήσεις καθώς και στη μετέπειτα ίδρυση του Ελληνικού Συμβουλίου Εταιρικής Διακυβέρνησης, στο 15μελές Συμβούλιo του οποίου, είναι σήμερα μέλος. Είναι Β’ Αντιπρόεδρος Δ.Σ. του Φορέα Β.Ε.Π.Ε. Τεχνόπολις – Ακρόπολις Α.Ε., Αντιπρόεδρος Δ.Σ. του Επιχειρηματικού Συμβουλίου Ελλάδος – Λατινικής Αμερικής, Γενική Γραμματέας Δ.Σ. του Ελληνο-Ασιατικού Επιχειρηματικού Συμβουλίου, Μέλος στο Non-Executive Directors’ Club και Μέλος στο Business Advisory Council του MBA International Programme του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών. Είναι μέλος στο Διοικητικό Συμβούλιο του Πελοποννησιακού Λαογραφικού Ιδρύματος και μέλος της Συμβουλευτικής Επιτροπής του Μανιατάκειου Ιδρύματος. Η κυρία Κουνενάκη-Εφραίμογλου υπήρξε Πρόεδρος και Διευθύνουσα Σύμβουλος της εταιρείας τηλεπικοινωνιών Vivodi Telecom και Πρόεδρος της Fortius Finance ΑΧΕΠΕΥ, τις οποίες η ίδια ίδρυσε. Επιπλέον, κατά τα έτη 1993 – 2001 δίδαξε στα Τμήματα Λογιστικής, Διοίκησης Επιχειρήσεων καθώς και Πληροφορικής του ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ. Είναι κάτοχος πανεπιστημιακών πτυχίων και μεταπτυχιακών τίτλων στη Φιλοσοφία, την Ψυχολογία, τη Διοίκηση Επιχειρήσεων και τον Προγραμματισμό Η/Υ και μιλά αγγλικά, γαλλικά και ιταλικά. Έχει βραβευτεί από το ΕΒΕΑ και την Περιφέρεια Αττικής για την επιτυχή επιχειρηματική της δράση, καθώς και την Ένωση Σμυρναίων, το Πολεμικό Ναυτικό, το Γενικό Επιτελείο Εθνικής Άμυνας,, τον Δήμο Φιλοθέης – Ψυχικού, τον Όμιλο Unesco και τον θεσμό των Tourism Awards για την πολιτιστική της προσφορά στη χώρα. James Christopoulos, Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Ο κ. James Christopoulos είναι Διευθύνων Σύμβουλος της CVC Capital Partners, στην οποία εντάχθηκε το 2014. Η CVC Capital Partners είναι ένας από τους μεγαλύτερους επενδυτικούς οργανισμούς στον κόσμο, που διαχειρίζεται κεφάλαια άνω των 80 δις δολάρια και διαθέτει παγκόσμια παρουσία. Η CVC έχει μακρόχρονη εμπειρία επενδύσεων στον τομέα της υγείας, ενώ στην Ελλάδα, είναι βασικός μέτοχος του θεραπευτηρίου Metropolitan, του Ομίλου ΙΑΣΩ και Ομίλου Υγεία (Υγεία, Μητέρα, Λητώ) μέσω της θυγατρικής της εταιρείας Hellenic Healthcare Α.Ε.. Πριν την CVC, ο κ. Χριστόπουλος εργάστηκε για δέκα χρόνια στην Investcorp International, Inc., με κύριο αντικείμενο τις επενδύσεις σε εταιρείες παροχής υπηρεσιών. Προηγουμένως, ήταν μέλος της χρηματοοικονομικής ομάδας της UBS. Ο κ. Christopoulos είναι κάτοχος πτυχίου Οικονομικών Επιστημών από το Πανεπιστήμιο Columbia της Νέας Υόρκης και μιλάει ελληνικά, αγγλικά, γαλλικά και γερμανικά. Πέραν της συμμετοχής τους στο ΔΣ της Εταιρείας, οι λοιπές επαγγελματικές δεσμεύσεις των Μελών ΔΣ (συμπεριλαμβανομένων σημαντικών μη εκτελεστικών δεσμεύσεων σε εταιρείες και μη κερδοσκοπικά ιδρύματα) είναι οι ακόλουθες: Όνομα Αθανάσιος Λαβίδας Λοιπές Επαγγελματικές Δεσμεύσεις Εκτελεστικό μέλος ΔΣ των εταιρειών του Ομίλου Lavipharm Μέλος Γενικού Συμβουλίου ΣΕΒ Επίτιμος Πρόεδρος ΕΕΝΕ Μέλος Δ.Σ. σε διμερή επιχειρηματικά συμβούλια που στόχο έχουν να προάγουν την ελληνική επιχειρηματικότητα σε νέες αγορές. Μέλος Δ.Σ. της «Ελληνικής Παραγωγής» 28 Lavipharm Βενετσιάνα-Λουκία Λαβίδα Λητώ Ιωαννίδου Μηνάς Τάνες Χρήστος Διαμαντόπουλος Telemaque Jean Lavidas Διαχειρίστρια της «Λητώ Ιωαννίδου & ΣΙΑ, Σύμβουλοι Επιχειρήσεων» Μέλος Δ.Σ. της ΝΗΡΕΥΣ ΙΧΘΥΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ Α.Ε. έως το Νοέμβριο 2019 Μη Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ. της ELBISCO ΑΒΕΕ Μη Εκτελεστικός Πρόεδρος Δ.Σ. της FOOD PLUS A.E Μέλος ΔΣ του ΙΟΒΕ Επίτιμο μέλος ΔΣ ΕΒΕΑ Καθηγητής στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα του Στρατηγικού Προγραμματισμού και Οικονομικών του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου Στρατηγικός Σύμβουλος του Δ.Σ. της «Endeavor Greece» Ιδρυτής & Διευθύνων Σύμβουλος Mediterra Γενικός Διευθυντής Lavico Inc Director T&A Holdings (Luxembourg) Sarl Μέλος Δ.Σ. Lavipharm Group Holding S.A. Μέλος Δ.Σ. Laboratoires Lavipharm S.A.S. Αντιπρόεδρος Δ.Σ. του Ιδρύματος Μείζονος Ελληνισμού Πρόεδρος Δ.Σ. & Διευθύνουσα Σύμβουλος της εταιρείας Αρδηττός Συμμετοχών Τεχνολογιών Αξιοποιήσεων Α.Ε και Πρόεδρος του Ινστιτούτου Εκπαίδευσης και Ένταξης Μεταναστών, εταιρειών του Ιδρύματος Μείζονος Ελληνισμού Μέλος Δ.Σ. του Πελοποννησιακού Λαογραφικού Ιδρύματος (αδελφό Ίδρυμα με το Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού) Μέλος Δ.Σ. του Εμπορικού & Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Αθηνών & Πρόεδρος του Εθνικού Επιμελητηριακού Δικτύου Γυναικών Επιχειρηματιών, μη κερδοσκοπική εταιρεία των Επιμελητηρίων Ταμίας Δ.Σ. ALBA (Athens Laboratory of Business Administration) Μη εκτελεστικό μέλος Δ.Σ. του Ομίλου Ελληνικά Χρηματιστήρια - Χρηματιστήριο Αθηνών Μέλος στη Συμβουλευτική Επιτροπή του Ελληνικού Συμβουλίου Εταιρικής Διακυβέρνησης Β’ Αντιπρόεδρος Δ.Σ. του Φορέα Β.Ε.Π.Ε. Τεχνόπολις Ακρόπολις Α.Ε. Πρόεδρος & Διευθύνουσα Σύμβουλος της «Βιομηχανία – Εμπόριον – Κατασκευαί Β.Ε.Κ. Ανώνυμος Εταιρεία Συμμετοχών» και της «Ladis Ανώνυμος Εμπορική Ξενοδοχειακή Τουριστική και Οικοδομική Εταιρεία εταιρείες διαχείρισης ιδιωτικών οικονομικών συμφερόντων Αντιπρόεδρος Δ.Σ. του Ελληνο-Ασιατικού Επιχειρηματικού Συμβουλίου, Γενική Γραμματέας Δ.Σ. του Επιχειρηματικού Συμβουλίου Ελλάδος-Λατινικής Αμερικής Μη εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ. Lavipharm Α.Ε. Σοφία Κουνενάκη Εφραίμογλου Πρόεδρος Δ.Σ. του Σωματείου «MDA ΕΛΛΑΣ» Μέλος του Συμβουλίου Επιτρόπων του Αμερικανικού Κολλεγίου Ελλάδος (ACG) Μέλος Δ.Σ. των Φίλων της Εθνικής Πινακοθήκης 29 Lavipharm Δημήτρης Χριστόπουλος Μέλος στο Business Advisory Council του MBA International Programme του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών Μέλος Γενικού Συμβουλίου του Συνδέσμου Επιχειρήσεων και Βιομηχανιών ConvergeOne, Inc., Board Director Anchor Glass, Inc., Board Director Youth, Inc. Board Director (non-profit) Εκλογή – Αντικατάσταση μελών Διοικητικού Συμβουλίου Τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου εκλέγονται από τη Γενική Συνέλευση των Μετόχων, σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν.4548/2018 και του Καταστατικού της Εταιρείας. Τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου μπορεί να είναι Μέτοχοι ή τρίτοι και είναι πάντοτε επανεκλέξιμα και ελεύθερα ανακλητά. Σε περίπτωση παραίτησης, θανάτου ή με οποιονδήποτε άλλο τρόπο απώλειας της ιδιότητας μέλους ή μελών του Διοικητικού Συμβουλίου, τα υπόλοιπα μέλη μπορούν, κατά την κρίση τους, είτε να εκλέξουν νέα μέλη σε αντικατάσταση μελών που παραιτήθηκαν, πέθαναν ή απώλεσαν την ιδιότητά τους με οποιοδήποτε άλλο τρόπο, είτε να συνεχίσουν τη διαχείριση και την εκπροσώπηση της Εταιρείας και χωρίς την αντικατάσταση των ελλειπόντων μελών, εφόσον τα εναπομείναντα μέλη είναι τουλάχιστον πέντε (5). Σε περίπτωση που τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου μειωθούν κάτω από πέντε (5), το Διοικητικό Συμβούλιο υποχρεούται να εκλέξει αντικαταστάτες για το υπόλοιπο της θητείας του μέλους ή των μελών που αντικαθίστανται τουλάχιστον μέχρι του αριθμού των πέντε (5). Η απόφαση της εκλογής υποβάλλεται στη δημοσιότητα του άρθρου 12 ν. 4548/2018 και ανακοινώνεται από το Διοικητικό Συμβούλιο στην αμέσως προσεχή Γενική Συνέλευση, η οποία μπορεί να αντικαταστήσει τα εκλεγέντα μέλη, ακόμα κι αν δεν έχει αναγραφεί σχετικό θέμα στην ημερήσια διάταξη. Συγκρότηση Διοικητικού Συμβουλίου σε σώμα Το Διοικητικό Συμβούλιο, αμέσως μετά την εκλογή του συγκροτείται σε σώμα, εκλέγοντας από τα μέλη του έναν Πρόεδρο. Το Διοικητικό Συμβούλιο μπορεί να εκλέξει και έναν ή δύο Αντιπροέδρους, καθώς επίσης και έναν ή περισσότερους Διευθύνοντες και Εντεταλμένους Συμβούλους και αναπληρωτές τους. Καθήκοντα Γραμματέως μπορεί να αναθέσει σε ένα από τα μέλη του ή σε τρίτο. Τον Πρόεδρο ελλείποντα, απόντα ή κωλυόμενο αντικαθιστά ο Αντιπρόεδρος, ενώ τον Αντιπρόεδρο απόντα ή κωλυόμενο αντικαθιστά ένα (1) Μέλος οριζόμενο από το Διοικητικό Συμβούλιο. Σύγκληση Διοικητικού Συμβουλίου Το Διοικητικό Συμβούλιο συγκαλείται από τον Πρόεδρο ή τον αναπληρωτή του, με πρόσκληση που γνωστοποιείται στα μέλη του δύο (2) τουλάχιστον εργάσιμες ημέρες πριν από την ημερομηνία συνεδρίασης. Στην πρόσκληση πρέπει απαραίτητα να αναγράφονται με σαφήνεια και τα θέματα της ημερήσιας διάταξης, διαφορετικά η λήψη αποφάσεων επιτρέπεται μόνον εφόσον παρίστανται ή αντιπροσωπεύονται όλα τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου και κανείς δεν αντιλέγει στη λήψη αποφάσεων. Το Διοικητικό Συμβούλιο οφείλει να συνεδριάζει στην έδρα της Εταιρείας κάθε φορά που ο νόμος, το Καταστατικό ή οι ανάγκες της Εταιρείας το απαιτούν. Κατ’ εξαίρεση, μπορεί να συνεδριάζει έγκυρα στην Ελλάδα, στους δήμους Αθηνών και Θεσσαλονίκης, και στο εξωτερικό, στις πρωτεύουσες των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και όπου αλλού δραστηριοποιείται η Εταιρεία ή οποιαδήποτε συνδεδεμένη με την Εταιρεία επιχείρηση κατά την έννοια του άρθρου 32 του Ν. 4308/2014. Το Διοικητικό Συμβούλιο εγκύρως συνεδριάζει εκτός της έδρας του σε άλλο τόπο, είτε στην Ελλάδα ή το εξωτερικό, εφόσον στη συνεδρίαση αυτή παρίστανται ή αντιπροσωπεύονται όλα τα μέλη του και κανένα δεν αντιλέγει στην πραγματοποίηση της συνεδρίασης και στη λήψη αποφάσεων. Το Διοικητικό Συμβούλιο 30 Lavipharm μπορεί να συνεδριάζει με τηλεδιάσκεψη τηρουμένων των προϋποθέσεων του άρθρου 90 παρ.4 του ν. 4548/2018. Εντός της χρήσης του 2019, το Διοικητικό Συμβούλιο συνεδρίασε με αυτοπρόσωπη ή δια αντιπροσώπου παρουσία δεκατρείς (13) φορές και έλαβε δια περιφοράς δεκαεπτά (17) αποφάσεις (σύνολο 30). Οι παρουσίες κάθε μέλους του Διοικητικού Συμβουλίου στις συνεδριάσεις του κατά τη χρήση 2019 εμφανίζονται στον ακόλουθο πίνακα: Ονοματεπώνυμο Αθανάσιος Λαβίδας Μηνάς Τάνες Βενετσιάνα-Λουκία Λαβίδα Λητώ Ιωαννίδου Χρήστος Διαμαντόπουλος Telemaque Jean Lavidas Σοφία Εφραίμογλου-Κουνενάκη Δημήτρης Χριστόπουλος Αριθμός Συνεδριάσεων που παρέστη αυτοπροσώπως 30 29 30 30 30 21 15 15 Αριθμός Συνεδριάσεων που παρέστη δι’ αντιπροσώπου ----------------- * τα δια περιφοράς πρακτικά έχουν υπογραφεί από όλα τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου Απαρτία – Πλειοψηφία – Αντιπροσώπευση μελών – Πρακτικά Συνεδριάσεων Το Διοικητικό Συμβούλιο βρίσκεται σε απαρτία και συνεδριάζει έγκυρα όταν είναι παρόντα ή αντιπροσωπεύονται σε αυτό τουλάχιστον ο μισός αριθμός συν ένα των μελών του, όμως δεν επιτρέπεται ο αριθμός των μελών που είναι παρόντα να είναι μικρότερος από τρία (3). Για να ευρεθεί ο αριθμός απαρτίας παραλείπεται το τυχόν κλάσμα. Σύμβουλος απών ή κωλυόμενος μπορεί να αντιπροσωπεύεται σε μία ή περισσότερες συνεδριάσεις του Συμβουλίου μόνο από άλλο μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου, τον οποίο ορίζει αυτός με έγγραφη εξουσιοδότηση [συμπεριλαμβανομένης και της αποστολής με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, τηλεγράφημα, τηλεομοιοτυπία (telefax)] απευθυνόμενη προς το Διοικητικό Συμβούλιο. Ένας σύμβουλος δεν μπορεί να αντιπροσωπεύει περισσότερους από έναν συμβούλους. Οι αποφάσεις του Διοικητικού Συμβουλίου λαμβάνονται με απόλυτη πλειοψηφία των παρόντων και αντιπροσωπευμένων μελών αυτού. Κάθε σύμβουλος έχει μία ψήφο στο Συμβούλιο, σε περίπτωση όμως που αντιπροσωπεύει απόντα σύμβουλο, έχει και την ψήφο εκείνου. Σε περίπτωση ισοψηφίας, υπερισχύει η ψήφος του Προέδρου του Διοικητικού Συμβουλίου. Η κατάρτιση και υπογραφή πρακτικού από όλα τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου ή τους αντιπροσώπους τους ισοδυναμεί με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου, ακόμα και αν δεν έχει προηγηθεί συνεδρίαση. Οι συζητήσεις και αποφάσεις του Διοικητικού Συμβουλίου καταχωρούνται περιληπτικά σε ειδικό βιβλίο, που μπορεί να τηρείται και κατά το μηχανογραφικό σύστημα. Ύστερα από αίτηση μέλους του Διοικητικού Συμβουλίου, ο Πρόεδρος υποχρεούται να καταχωρήσει στα πρακτικά ακριβή περίληψη της γνώμης του. Στο βιβλίο αυτό καταχωρείται επίσης κατάλογος των παραστάντων ή αντιπροσωπευομένων κατά τη συνεδρίαση μελών του Διοικητικού Συμβουλίου. Τα πρακτικά του Διοικητικού Συμβουλίου υπογράφονται από τον Πρόεδρο ή τον κατά το άρθρο 10 παρ. 2 του Καταστατικού αναπληρωτή του ή από οποιοδήποτε μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου. Αντίγραφα ή αποσπάσματα πρακτικών εκδίδονται επισήμως από τα πρόσωπα αυτά, χωρίς να απαιτείται άλλη επικύρωσή τους. Εξουσία - Αρμοδιότητες Διοικητικού Συμβουλίου Το Διοικητικό Συμβούλιο, ενεργώντας συλλογικά, έχει τη διοίκηση και διαχείριση των εταιρικών υποθέσεων. Αποφασίζει γενικά για κάθε θέμα που αφορά την Εταιρεία και ενεργεί 31 Lavipharm κάθε πράξη, εκτός από εκείνες για τις οποίες είτε από το νόμο είτε από το Καταστατικό έχει αρμοδιότητα η Γενική Συνέλευση. Το Διοικητικό Συμβούλιο, παράλληλα με την αρμοδιότητα της Γενικής Συνέλευσης και με την επιφύλαξη των άρθρων 70, 71 και 72 του Ν. 4548/2018, δικαιούται να αποφασίζει την έκδοση ομολογιακών δανείων. Ανάθεση αρμοδιοτήτων Διοικητικού Συμβουλίου σε συμβούλους ή τρίτους Το Διοικητικό Συμβούλιο μπορεί, με απόφασή του που λαμβάνεται με απόλυτη πλειοψηφία των μελών που είναι παρόντα ή/και εκπροσωπούνται, να αναθέτει την άσκηση όλων ή μερικών από τα δικαιώματά του και τις εξουσίες που σχετίζονται με τη διοίκηση, διαχείριση και εκπροσώπηση της Εταιρείας σε ένα ή περισσότερα πρόσωπα, ανεξάρτητα αν τα πρόσωπα αυτά είναι ή δεν είναι μέλη του. Ο τίτλος και η αρμοδιότητα καθενός από τα πρόσωπα αυτά καθορίζεται πάντοτε με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου για το διορισμό τους. Υποχρεώσεις μελών Διοικητικού Συμβουλίου Δυνάμει του άρθρου 15 του Καταστατικού της Εταιρείας τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου δύνανται να ενεργούν για δικό τους λογαριασμό ή για λογαριασμό τρίτων πράξεις που υπάγονται στους σκοπούς της Εταιρείας καθώς και να μετέχουν ως ομόρρυθμοι εταίροι ή ως μόνοι μέτοχοι ή εταίροι σε εταιρείες που επιδιώκουν τέτοιους σκοπούς. ΣΤ. Επιτροπές της Εταιρείας Η Εταιρεία, ήδη από το Μάρτιο του 2009, έχει προβεί με Απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου (Απόφαση ΔΣ υπ’ αριθμ. 854/16.3.2009) στη σύσταση δύο επιπλέον επιτροπών (πέραν της Επιτροπής Ελέγχου), οι οποίες υποστηρίζουν το έργο του Διοικητικού Συμβουλίου και διασφαλίζουν την αντικειμενικότητα και αξιοπιστία των αποφάσεών του. Οι Επιτροπές που συστάθηκαν είναι η Επιτροπή Εταιρικής Διακυβέρνησης και η Επιτροπή Ανθρωπίνου Δυναμικού και Αμοιβών. Με την ίδια ως άνω Απόφαση ΔΣ υιοθετήθηκαν και οι αντίστοιχοι Κανονισμοί Λειτουργίας των ως άνω Επιτροπών. Εν συνεχεία, και συγκεκριμένα την 21.11.2019, το Διοικητικό Συμβούλιο ενέκρινε το Νέο Εσωτερικό Κανονισμό Λειτουργίας της Εταιρείας, με βάση τον οποίο η Επιτροπή Ανθρωπίνου Δυναμικού και Αμοιβών μετονομάστηκε σε Επιτροπή Αμοιβών και Ανάδειξης Υποψηφιοτήτων. Συγκεκριμένα: 1) Επιτροπή Ελέγχου H σύσταση και λειτουργία της Επιτροπής Ελέγχου διέπονται από τις διατάξεις του άρθρου 37 του ν. 3693/2008 περί Συστάσεως Επιτροπής Ελέγχου εκ των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου, το ν. 3016/2002 για την εταιρική διακυβέρνηση, τις διατάξεις του ν. 4449/2017 και τη σχετική εγκύκλιο της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς υπ’ αριθμ. 1302/28-4-2017. Η Επιτροπή Ελέγχου κατά το 2019 απαρτιζόταν από τα ανεξάρτητα σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 3016/2002 μη εκτελεστικά μέλη κα Λητώ Ιωαννίδου και κ. Χρήστο Διαμαντόπουλο και το μη εκτελεστικό μέλος κ. Μηνά Τάνες. Τα ίδια μέλη εξελέγησαν από την Τακτική Γενική Συνέλευση των Μετόχων της 26.06.2019. Πρόεδρος της Επιτροπής Ελέγχου είναι η κα Λητώ Ιωαννίδου. Η Πρόεδρος της Επιτροπής Ελέγχου διαθέτει επαρκή γνώση στην ελεγκτική και λογιστική και τα μέλη της Επιτροπής στο σύνολο τους διαθέτουν επαρκή γνώση στον τομέα που δραστηριοποιείται η Εταιρεία. Οι υποχρεώσεις της Επιτροπής Ελέγχου σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 4449/2017 ενδεικτικά και όχι περιοριστικά, περιλαμβάνουν: 32 Lavipharm α) την ενημέρωση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας για το αποτέλεσμα του υποχρεωτικού ελέγχου, επεξηγώντας πώς συνέβαλε ο υποχρεωτικός έλεγχος στην ακεραιότητα της χρηματοοικονομικής πληροφόρησης, β) την παρακολούθηση της διαδικασίας χρηματοοικονομικής πληροφόρησης και την υποβολή τυχόν συστάσεων ή προτάσεων για την εξασφάλιση της ακεραιότητάς της, γ) την παρακολούθηση της αποτελεσματικότητας των συστημάτων εσωτερικού ελέγχου, διασφάλισης της ποιότητας και διαχείρισης κινδύνων της Εταιρείας και, κατά περίπτωση, του τμήματος Εσωτερικού Ελέγχου της, χωρίς να παραβιάζει την ανεξαρτησία της οντότητας αυτής, δ) την παρακολούθηση του υποχρεωτικού ελέγχου των ετήσιων και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων ετήσιων και ιδίως την απόδοσή του, λαμβάνοντας υπόψη οποιαδήποτε πορίσματα και συμπεράσματα της αρμόδιας αρχής σύμφωνα με την παρ. 6 του άρθρου 26 του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 537/2014, ε) την επισκόπηση και παρακολούθηση της ανεξαρτησίας των Ορκωτών Ελεγκτών Λογιστών και ιδίως την καταλληλότητα της παροχής μη ελεγκτικών υπηρεσιών στην Εταιρεία σύμφωνα με το άρθρο 5 του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 537/2014, στ) την ευθύνη για τη διαδικασία επιλογής Ορκωτών Ελεγκτών Λογιστών ή Ελεγκτικών Εταιρειών και την πρόταση προς το Διοικητικό Συμβούλιο για το διορισμό των Ορκωτών Ελεγκτών ή Ελεγκτικών Γραφείων. Η Επιτροπή Ελέγχου είναι σε συνεχή επαφή με την Υπηρεσία Εσωτερικού Ελέγχου της Εταιρείας και φροντίζει ώστε να διασφαλίζονται όλες εκείνες οι προϋποθέσεις και συνθήκες που είναι απαραίτητες για την απρόσκοπτη λειτουργία της. Ενημερώνεται σύμφωνα με τα άρθρα 7 και 8 του ν. 3016/2002 για την πορεία των ελέγχων που πραγματοποιεί η Υπηρεσία Εσωτερικού Ελέγχου της Εταιρείας. Ο ορκωτός ελεγκτής αναφέρει στην Επιτροπή Ελέγχου κάθε θέμα που σχετίζεται με την πορεία και τα αποτελέσματα του υποχρεωτικού ελέγχου και επιδίδει ιδιαίτερη έκθεση με τυχόν αδυναμίες του συστήματος εσωτερικού ελέγχου, ιδίως με τις αδυναμίες των διαδικασιών που αφορούν στην χρηματοοικονομική πληροφόρηση και τη σύνταξη των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Ο ορκωτός ελεγκτής ταυτόχρονα με την έκθεση ελέγχου για τις ετήσιες οικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας παραδίδει στην Επιτροπή την προβλεπόμενη στο άρθρο 11 του Κανονισμού 537/2014 συμπληρωματική έκθεση. Διασφαλίζει το συντονισμό μεταξύ των Εσωτερικών και των Εξωτερικών Ελεγκτών, όπου αυτό είναι απαραίτητο. Τα μέλη της Επιτροπής Ελέγχου προβαίνουν τουλάχιστον κάθε δύο (2) χρόνια σε αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας της Επιτροπής Ελέγχου και τα αποτελέσματα της αξιολόγησης συζητούνται στο Διοικητικό Συμβούλιο με σκοπό την αντιμετώπιση τυχόν διαπιστωμένων αδυναμιών. Η Επιτροπή προβαίνει σε ετήσια ανασκόπηση του πλαισίου εσωτερικού ελέγχου της Εταιρείας και υποβάλλει σχετική έκθεση στο Δ.Σ. Στην ως άνω ανασκόπηση περιλαμβάνεται και ο ετήσιος απολογισμός του έργου της Επιτροπής. Η Επιτροπή βρίσκεται σε απαρτία και συνεδριάζει έγκυρα, αν παρίστανται σε αυτήν όλα τα μέλη της περιλαμβανομένου του Προέδρου αυτής. Οι συνεδριάσεις της Επιτροπής Ελέγχου διακρίνονται σε: Τακτικές, οι οποίες πραγματοποιούνται τουλάχιστον (4) φορές το χρόνο και πάντα μετά την έκδοση των οικονομικών καταστάσεων και πριν την δημοσίευσή τους. Έκτακτες, οι οποίες πραγματοποιούνται όποτε κρίνεται αναγκαίο και μετά από εισήγηση οποιουδήποτε μέλους της Επιτροπής προς τον Πρόεδρό της. 33 Lavipharm Συγκεκριμένα, κατά τη χρήση 2019, η Επιτροπή Ελέγχου συνεδρίασε 11 φορές, ως εξής: Στις 23.01.2019, 05.03.2019, 27.03.2019, 03.04.2019, 22.04.2019, 30.05.2019, 26.06.2019, 24.07.2019, 20.09.2019, 31.10.2019, 06.12.2019. Τα σηµαντικότερα θέµατα που συζητήθηκαν, µεταξύ άλλων, στις συνεδριάσεις της Ελεγκτικής Επιτροπής στο έτος 2019, έχουν ως εξής: Παρουσίαση, συζήτηση και έγκριση Πλάνου Εσωτερικού Ελέγχου 2019 και Κριτηρίων Επιλογής Παρουσίαση και συζήτηση επί των Ευρημάτων και Προτάσεων Τριµηνιαίων Εκθέσεων Εσωτερικού Ελέγχου Παρουσίαση και συζήτηση του Follow-up Διορθωτικών Κινήσεων Ευρημάτων Εσωτερικού Ελέγχου Παρουσίαση, συζήτηση των Eτησίων και Eνδιάµεσων Οικονομικών Καταστάσεων. Παρουσίαση του Ορκωτού Ελεγκτή για την ελεγκτική προσέγγιση και τον έλεγχο της χρήσης, όπως και Παρουσίαση Προσχεδίου Σημαντικών Θεμάτων (Key Audit Matters), Παρουσιάσεις Ελέγχου και Επισκόπησης των Ετησίων και Εξαμηνιαίων Οικονομικών Καταστάσεων αντίστοιχα Επικαιροποίηση των Εσωτερικών Διαδικασιών Διαδικασία Επιλογής και Ανάθεση έργου σε Ελεγκτική Εταιρεία. Επισκόπηση και παρακολούθηση της ανεξαρτησίας των Ορκωτών Ελεγκτών Τα μέλη της Επιτροπής Ελέγχου συμμετείχαν στις συνεδριάσεις ως εξής: Λητώ Ιωαννίδου: 11/11 Μηνάς Τάνες: 10/11 Χρήστος Διαμαντόπουλος: 11/11 Τα μέλη της Επιτροπής Ελέγχου συναντήθηκαν και συζήτησαν µε την Οικονομική Διεύθυνση σχεδόν στο σύνολο των συνεδριάσεων της Επιτροπής Ελέγχου. Επίσης, τα μέλη της Επιτροπής Ελέγχου συναντήθηκαν και με την ελεγκτική εταιρεία Grant Thornton στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της και µε βάση τις διατάξεις του ν. 4449/2017 σε 3 συνεδριάσεις ως εξής: Στις 27.03.2019, 22.04.2019 και 20.09.2019. 2) Επιτροπή Εταιρικής Διακυβέρνησης Μέλη της Επιτροπής Εταιρικής Διακυβέρνησης, όπως ορίστηκαν από το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας, είναι τα μη εκτελεστικά μέλη κκ. Χρήστος Διαμαντόπουλος, Λητώ Ιωαννίδου και Telemaque Jean Lavidas. Πρόεδρος της Επιτροπής Εταιρικής Διακυβέρνησης είναι ο κ. Χρήστος Διαμαντόπουλος. Σκοπός της Επιτροπής Εταιρικής Διακυβέρνησης είναι η διασφάλιση της διαρκούς συμμόρφωσης της Εταιρείας με το ισχύον κανονιστικό πλαίσιο επί θεμάτων εταιρικής διακυβέρνησης καθώς και της εφαρμογής βέλτιστων διεθνών πρακτικών εταιρικής διακυβέρνησης για την Εταιρεία και τον Όμιλο, με στόχο την προστασία του εταιρικού συμφέροντος και την αύξηση της μακροπρόθεσμης αξίας της Εταιρείας. Η Επιτροπή αποτελείται από τρία τουλάχιστον μη εκτελεστικά μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου, η πλειοψηφία των οποίων (περιλαμβανομένου και του Προέδρου της) πρέπει να είναι ανεξάρτητα. Η 34 Lavipharm σύνθεση της Επιτροπής ορίζεται με απόφαση του ΔΣ της Εταιρείας, η οποία ορίζει και τον Πρόεδρό της. Η θητεία των μελών της Επιτροπής είναι ετήσια και μπορεί να ανανεώνεται απεριόριστα. Η Επιτροπή έχει τα ακόλουθα καθήκοντα και αρμοδιότητες: 1. Παρακολούθηση των τάσεων και βέλτιστων διεθνών πρακτικών σε θέματα Εταιρικής Διακυβέρνησης και υποβολή προτάσεων προς το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας, με σκοπό την αποδοτικότερη και αντικειμενικότερη λειτουργία του. 2. Έλεγχος της εκάστοτε σύνθεσης, λειτουργίας και διαδικασιών λήψης αποφάσεων από το Διοικητικό Συμβούλιο με σκοπό τη διαρκή συμμόρφωσή του με το κανονιστικό πλαίσιο και τις βέλτιστες αρχές εταιρικής διακυβέρνησης. Ειδικότερα, ανάμεσα στα καθήκοντα της Επιτροπής είναι η παρακολούθηση κάθε τυχόν μεταβολής στην κατάσταση, τις σχέσεις και τις επαγγελματικές διασυνδέσεις των μελών ΔΣ, η οποία (μεταβολή) θα μπορούσε να έχει επίπτωση στην πλήρωση των κριτηρίων ανεξαρτησίας τους. 3. Εξέταση ενδεχόμενων συγκρούσεων συμφερόντων μελών του ΔΣ με αυτά της Εταιρείας συμπεριλαμβανομένων και συναλλαγών μελών του ΔΣ ή συνδεόμενων με αυτά προσώπων με τις εταιρίες του Ομίλου. 4. Ανασκόπηση των πρακτικών εταιρικής διακυβέρνησης των σημαντικότερων θυγατρικών εταιριών του Ομίλου. 5. Εκτέλεση οποιωνδήποτε άλλων εργασιών στο πλαίσιο του παρόντος Κανονισμού μετά από σχετικό αίτημα του ΔΣ ή σύμφωνα με τις απαιτήσεις των Βέλτιστων Πρακτικών Εταιρικής Διακυβέρνησης. 6. Η Επιτροπή συνεδριάζει τουλάχιστον δύο (2) φορές ετησίως, καθώς και κάθε άλλη φορά που κρίνεται απαραίτητο από τον Πρόεδρό της. Η Επιτροπή τηρεί πρακτικά των συνεδριάσεων της και υποβάλλει σχετικά αναφορές στο ΔΣ. Είναι δυνατή η συνεδρίαση μέσω τηλεοπτικής ή τηλεφωνικής συνδιάσκεψης. 7. Οι συνεδριάσεις της Επιτροπής συγκαλούνται από τον Πρόεδρό της. Η πρόσκληση είναι έγγραφη (περιλαμβανομένου email) και αναφέρει τον τόπο, την ώρα και την ημερομηνία συνεδρίασης. 8. Η Επιτροπή βρίσκεται σε απαρτία και συνεδριάζει έγκυρα, αν παρίστανται σε αυτήν ήμισυ πλέον ενός των μελών της περιλαμβανομένου του Προέδρου αυτής. Δεόντως συγκληθείσα συνεδρίαση της Επιτροπής, στην οποία υπάρχει απαρτία, είναι αρμόδια να ασκεί όλες ή οποιεσδήποτε από τις αρμοδιότητες της Επιτροπής. 9. Για την έγκυρη λήψη αποφάσεων της Επιτροπής απαιτείται η πλειοψηφία των παρόντων μελών της. Σε περίπτωση ισοψηφίας, υπερισχύει η ψήφος του Προέδρου της Επιτροπής. 10. Η Επιτροπή μπορεί να προσκαλεί στις συνεδριάσεις της οποιοδήποτε μέλος του ΔΣ, στέλεχος Εταιρείας ή θυγατρικής εταιρείας του Ομίλου ή άλλο πρόσωπο, το οποίο κρίνεται αρμόδιο να την συνδράμει στην εκτέλεση των καθηκόντων της. Όταν προσκαλεί εκτελεστικά μέλη ΔΣ της Εταιρείας, η Επιτροπή θα ενημερώνει σχετικά τον Πρόεδρο και τον Διευθύνοντα Σύμβουλο της Εταιρείας (εφόσον υπάρχει). Η Επιτροπή προβαίνει σε ετήσια ανασκόπηση του πλαισίου εταιρικής διακυβέρνησης και υποβάλλει σχετική έκθεση στο ΔΣ. Η ανασκόπηση αυτή περιλαμβάνει τυχόν προτάσεις τροποποίησης του οργανογράμματος της Εταιρείας και του Ομίλου, καθώς και του Εσωτερικού Κανονισμού ή του Καταστατικού της Εταιρείας. Στην ως άνω ανασκόπηση, περιλαμβάνεται και ο ετήσιος απολογισμός του έργου της Επιτροπής. 35 Lavipharm 3) Επιτροπή Ανθρωπίνου Δυναμικού και Αμοιβών ήδη μετονομασθείσα την 21.11.2019 σε Επιτροπή Αμοιβών και Ανάδειξης Υποψηφιοτήτων Μέλη της Επιτροπής Ανθρωπίνου Δυναμικού και Αμοιβών, όπως ορίστηκαν από το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας, είναι τα μη εκτελεστικά μέλη κκ. Χρήστος Διαμαντόπουλος, Telemaque Jean Lavidas και Μηνάς Τάνες. Πρόεδρος της Επιτροπής Ανθρωπίνου Δυναμικού και Αμοιβών είναι ο κ. Χρήστος Διαμαντόπουλος. Σκοπός της Επιτροπής Ανθρωπίνου Δυναμικού και Αμοιβών είναι η υποβοήθηση του έργου του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας σχετικά με τη διασφάλιση της χρηστής διοίκησης της Εταιρείας μέσω της επιλογής, ανάδειξης, αξιολόγησης και αμοιβής των ανωτάτων στελεχών και του Διευθύνοντος Συμβούλου της επιχείρησης. Η Επιτροπή παρακολουθεί και συμβουλεύει τη Διοίκηση της Εταιρείας σε θέματα που αφορούν την πολιτική και τις διαδικασίες ανάπτυξης του ανθρωπίνου δυναμικού του Ομίλου μέσω της προσέλκυσης, επιλογής προσωπικού υψηλού μορφωτικού, επαγγελματικού και ηθικού επιπέδου, παροχής κινήτρων, διατήρησης, αξιολόγησης και εξέλιξης στελεχών. Η Επιτροπή Ανθρωπίνου Δυναμικού και Αμοιβών συμβάλλει επίσης στη σύνταξη της Πολιτικής Αποδοχών και της ετήσιας Έκθεσης Αποδοχών των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου και του Γενικού Διευθυντή της Εταιρείας, σύμφωνα με τα άρθρα 110-112 ν. 4548/2018. Η Επιτροπή αποτελείται από τρία τουλάχιστον μη εκτελεστικά μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου, η πλειοψηφία των οποίων (περιλαμβανομένου και του Προέδρου της) πρέπει να είναι ανεξάρτητα. Εν προκειμένω, η πολυετής συμμετοχή του κ. Μηνά Τάνες στη διοίκηση της Εταιρείας δεν αξιολογείται ως αίρουσα την ανεξαρτησία του, λόγω του υψηλού ήθους και ακεραιότητάς του. Η σύνθεση της Επιτροπής ορίζεται με απόφαση του ΔΣ της Εταιρείας, η οποία ορίζει και τον Πρόεδρό της. Η θητεία των μελών της Επιτροπής είναι τριετής, ταυτόσημη με τη θητεία των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου. Ο Πρόεδρος του ΔΣ της Εταιρείας θα έχει ρόλο Εισηγητή στην Επιτροπή (χωρίς να μετέχει στη σύνθεσή της). Ειδικότερα, ο Εισηγητής θα υποβάλλει έγγραφες προτάσεις σχετικά με θέματα αρμοδιότητας της Επιτροπής. Οι προτάσεις του Εισηγητή θα συζητούνται από την Επιτροπή, η οποία προτείνει στο Διοικητικό Συμβούλιο, προκειμένου να λάβει τις σχετικές αποφάσεις. Καθήκοντα Γραμματείας της Επιτροπής καλύπτονται από τη Διευθύντρια Ανθρώπινου Δυναμικού. Η Επιτροπή συνεδριάζει τουλάχιστον δύο (2) φορές ετησίως και τηρεί πρακτικά των συνεδριάσεών της. Οι συνεδριάσεις της Επιτροπής συγκαλούνται από τον Πρόεδρό της όποτε υπάρχει ανάγκη. Η Επιτροπή βρίσκεται σε απαρτία και συνεδριάζει έγκυρα αν παρίστανται σε αυτήν ήμισυ πλέον ενός των μελών της και είναι δυνατό να γίνει η συνεδρίαση μέσω τηλεοπτικής ή τηλεφωνικής συνδιάσκεψης. Στη λήψη αποφάσεων της Επιτροπής απαιτείται η πλειοψηφία των παρόντων μελών της. Σε περίπτωση ισοψηφίας, υπερισχύει η ψήφος του Προέδρου της Επιτροπής. Η Επιτροπή μπορεί να προσκαλεί στις συνεδριάσεις της οποιοδήποτε μέλος του ΔΣ, στέλεχος Εταιρείας ή θυγατρικής του Ομίλου ή άλλο πρόσωπο, το οποίο κρίνεται αρμόδιο να την συνδράμει στην εκτέλεση των καθηκόντων της. Η Επιτροπή ενημερώνει το ΔΣ στην αμέσως επόμενη συνεδρίαση και υποβάλει Ετήσια Έκθεση Απολογισμού του έργου της. Την 21.11.2019 η Επιτροπή Ανθρωπίνου Δυναμικού και Αμοιβών αντικαταστάθηκε από την Επιτροπή Αμοιβών και Ανάδειξης Υποψηφιοτήτων διατηρουμένης της σύνθεσής της. Η Επιτροπή Αμοιβών και Ανάδειξης Υποψηφιοτήτων έχει τα ακόλουθα καθήκοντα και αρμοδιότητες: Σχετικά με τις αμοιβές των μελών του Δ.Σ.: • υποβολή προτάσεων στο Δ.Σ. σχετικά με την αμοιβή κάθε εκτελεστικού μέλους του, συμπεριλαμβανομένου του bonus και των αποδοχών βάσει κινήτρων που σχετίζονται με τη διανομή μετοχών, 36 Lavipharm • • • • • • • • • εξέταση και υποβολή προτάσεων στο ΔΣ, όσον αφορά στο συνολικό μέγεθος των ετήσιων μεταβλητών (δηλαδή εκτός του μισθού) αμοιβών στην επιχείρηση, εξέταση και υποβολή προτάσεων στο ΔΣ (και μέσω αυτού στη Γενική Συνέλευση των μετόχων, όταν αυτό απαιτείται) αναφορικά με τα προγράμματα χορήγησης δικαιωμάτων προαίρεσης αγοράς μετοχών ή χορήγησης μετοχών, υποβολή προτεινόμενων στόχων απόδοσης σχετικά με τις μεταβλητές αμοιβές μελών ΔΣ ή στόχων συνδεδεμένων με προγράμματα χορήγησης δικαιωμάτων προαίρεσης ή μετοχών, τακτική επανεξέταση του μισθού των εκτελεστικών μελών τού ΔΣ και άλλων όρων των συμβάσεών τους με την εταιρεία, συμπεριλαμβανομένων των αποζημιώσεων, σε περίπτωση αποχώρησης, και των συνταξιοδοτικών ρυθμίσεων, υποβολή προτάσεων στο ΔΣ για οποιαδήποτε επιχειρησιακή πολιτική συνδεόμενη με τις αμοιβές, εξέταση της ετήσιας έκθεσης αμοιβών, κατάρτιση σχεδίου πολιτικής αποδοχών σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 110 και 111 του ν. 4548/2018, εποπτεία της εφαρμογής της πολιτικής αποδοχών από την Εταιρεία, καθώς και υποβολή προτάσεων για την αναθεώρηση της πολιτικής αποδοχών της Εταιρείας. υποβολή έκθεσης αποδοχών σύμφωνα με το άρθρο 112 του ν. 4548/2018 προς το ΔΣ, η οποία περιέχει ολοκληρωμένη επισκόπηση του συνόλου των αποδοχών που ρυθμίζονται στην πολιτική αποδοχών για το τελευταίο οικονομικό έτος. Σχετικά με την ανάδειξη υποψηφίων μελών του ΔΣ: • διασφάλιση της διαφανούς και αποτελεσματικής διαδικασία ανάδειξης υποψηφίων μελών ΔΣ, • παροχή υποστήριξης και συνδρομής στο ΔΣ για τον προγραμματισμό της διαδοχής των μελών του, • εισήγηση στο ΔΣ υποψηφίων μελών για το ΔΣ προς ψήφιση και η επαρκής και έγκαιρη πληροφόρησή τους σχετικά με το προφίλ των υποψηφίων, • αξιολόγηση των γνώσεων, δεξιοτήτων και εμπειρίας των υποψήφιων μελών ΔΣ, • εξέταση υποψηφίων οι οποίοι προτείνονται από μετόχους, από άλλα μέλη του ΔΣ, καθώς και από μέλη της Εκτελεστικής Διοίκησης. Ενδεικτικά η Επιτροπή Αμοιβών και Ανάδειξης Υποψηφιοτήτων αξιολογεί τις υποψηφιότητες με τα ακόλουθα κριτήρια: • • • Γνώσεις, προσόντα, εμπειρία σχετικά με το αντικείμενο της Εταιρείας Ακεραιότητα, αμεροληψία, αντικειμενικότητα Συνδυασμός όλων των ανωτέρω, ώστε να διαπιστωθεί αν ταιριάζει η/ο υποψήφιος στους στρατηγικούς στόχους της Εταιρείας Συμπληρωματικά, η Επιτροπή έχει τα ακόλουθα καθήκοντα και αρμοδιότητες: 1. Δημιουργία και τακτική ανασκόπηση πολιτικών και διαδικασιών: α. αξιολόγησης, πρόσληψης και απόλυσης των ανώτατων εκτελεστικών και διευθυντικών στελεχών της Εταιρείας και των σημαντικότερων θυγατρικών εταιριών του Ομίλου, β. παροχής κινήτρων (μέσω καταβολής bonus, άλλων παροχών, stock option plans κλπ.) στο ανθρώπινο δυναμικό της Εταιρείας και του Ομίλου, γ. διαρκούς εκπαίδευσης, επιμόρφωσης και εξέλιξης του ανθρώπινου δυναμικού της Εταιρείας και του Ομίλου και γενικά ανάπτυξής του και 37 Lavipharm δ. αναφορικά με τα συστήματα διαδοχής για τα ανώτατα στελέχη που διασφαλίζει διαχρονικά την εύρυθμη λειτουργία της Εταιρείας. 2. Εξέταση των αμοιβών των ανώτατων εκτελεστικών και διευθυντικών στελεχών της Εταιρείας και των σημαντικότερων θυγατρικών εταιρειών του Ομίλου. 3. Ανασκόπηση, σε τακτική βάση, των τάσεων που επικρατούν στην αγορά σχετικά με τις αμοιβές διευθυντικών στελεχών και τη διαχείριση ανθρώπινων πόρων. Η Επιτροπή δύναται να αναζητεί ανεξάρτητους εξωτερικούς συμβούλους όταν αυτό είναι απαραίτητο για την εκτέλεση των καθηκόντων της και δύναται να λάβει σχετική χρηματοδότηση εφόσον είναι αναγκαίο. Κατά τη χρήση 2019, η Επιτροπή Ανθρωπίνου Δυναμικού και Αμοιβών (ήδη μετονομασθείσα σε Επιτροπή Αμοιβών και Ανάδειξης Υποψηφιοτήτων) συνεδρίασε 4 φορές, ως εξής: Στις 03.04.2019, 30.05.2019, 31.10.2019, 06.12.2019. Τα μέλη της Επιτροπής Αμοιβών και Ανάδειξης Υποψηφιοτήτων που συμμετείχαν στις συνεδριάσεις είχαν ως εξής: Χρήστος Διαμαντόπουλος: 4/4 Μηνάς Τάνες: 4/4 Ζ. Σύστημα Εσωτερικού Ελέγχου και Διαχείρισης Κινδύνων Η Εταιρεία, έχοντας σαν γνώμονα την κατά το δυνατόν μέγιστη διασφάλιση των συμφερόντων των Μετόχων της, ακολουθώντας το πλαίσιο εσωτερικού ελέγχου που συστήνεται από τον Κώδικα προσαρμοσμένο στις ανάγκες της, έχει αναπτύξει και διαρκώς βελτιώνει και αναβαθμίζει ένα Σύστημα Εσωτερικού Ελέγχου (ΣΕΕ), το οποίο αποτελεί το σύνολο των καταγεγραμμένων ελεγκτικών μηχανισμών και διαδικασιών που καλύπτουν όλο το φάσμα των καθημερινών λειτουργιών και διαδικασιών της Εταιρείας. Ειδικότερα, όσον αφορά τόσο τις παραγωγικές, όσο και τις οικονομικές και λοιπές λειτουργίες της Εταιρείας, εφαρμόζεται ένα σύστημα δικλείδων ασφαλείας που προλαμβάνει ή ανιχνεύει εγκαίρως ουσιώδεις αποκλίσεις με σκοπό να διασφαλίσει την αξιοπιστία των οικονομικών καταστάσεων, την αποτελεσματικότητα και αποδοτικότητα των λειτουργιών και την συμμόρφωση με νόμους και κανονισμούς. Με βάση συγκεκριμένα κριτήρια σημαντικότητας (ποσοτικά και ποιοτικά) εντοπίζονται οι σημαντικές περιοχές και δραστηριότητες καθώς και οι εταιρίες του ομίλου που θα πρέπει να ενταχθούν στο εύρος του συστήματος. Δημιουργούνται οι διαδικασίες, ορίζονται οι αρμοδιότητες και οι πολιτικές και σχεδιάζονται σημεία ελέγχου που εφαρμόζονται σε συνεχή βάση από τη Διοίκηση και το προσωπικό. Το ΔΣ είναι εκείνο που έχει την τελική ευθύνη για την παρακολούθηση και αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας και της επάρκειας του Συστήματος Εσωτερικού Ελέγχου. Υπεύθυνοι για τον έλεγχο της τήρησης του Συστήματος Εσωτερικού Ελέγχου είναι: α) η Επιτροπή Ελέγχου και β) η Υπηρεσία Εσωτερικού Ελέγχου. Η Επιτροπή Ελέγχου λειτουργεί με βάση τον «Κανονισμό Λειτουργίας Επιτροπής Ελέγχου», ο οποίος έχει εγκριθεί από το ΔΣ της Εταιρείας και βασικός σκοπός της είναι να συνεπικουρεί το Διοικητικό Συμβούλιο στην επίβλεψη της ποιότητας, επάρκειας και αποτελεσματικότητας του ΣΕΕ και διαχείρισης κινδύνων. 38 Lavipharm Η Υπηρεσία Εσωτερικού Ελέγχου (ΥΕΕ) λειτουργεί επίσης με τον τρόπο που ορίζεται από τα Πρότυπα για την επαγγελματική εφαρμογή Εσωτερικού Ελέγχου του Ινστιτούτου Εσωτερικών Ελεγκτών, την απόφαση της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς 5/204/14.11.2000 και από το ν.3016/2002. Η ευθύνη της ΥΕΕ είναι να εκφράσει την γνώμη της για το πλέγμα των διαδικασιών εσωτερικού ελέγχου της κάθε ελεγχόμενης περιοχής βασιζόμενη στον έλεγχο που θα πραγματοποιήσει, όπως προκύπτει από το ετήσιο πρόγραμμα ελέγχου. Το ετήσιο πρόγραμμα ελέγχου, όπως εγκρίνεται από την Επιτροπή Ελέγχου και το ΔΣ της Εταιρείας, είναι αποτέλεσμα μιας μεθοδολογίας ανάλυσης κινδύνων που τυχόν αντιμετωπίζει η Εταιρεία καθώς και αξιολόγησης του συστήματος εσωτερικού ελέγχου που ακολουθείται. Η ΥΕΕ οργανώνεται και λειτουργεί με βάση τον εγκεκριμένο «Κανονισμό Λειτουργίας Διεύθυνσης Εσωτερικού Ελέγχου», ενώ αρμοδιότητες και ευθύνες της είναι ενδεικτικά οι παρακάτω: Προσδιορισμός των ελεγκτικών αναγκών της Εταιρείας και κατάρτιση του ελεγκτικού πλάνου και χρονοδιαγράμματος. Παρακολούθηση της εφαρμογής και συνεχούς τήρησης των διαδικασιών, πολιτικών και ελεγκτικών μηχανισμών που έχουν θεσμοθετηθεί από το ΔΣ και την Διοίκηση της Εταιρείας και η διενέργεια ελέγχων για την αξιολόγηση της επάρκειας και αποτελεσματικότητας όλων των συστημάτων και διαδικασιών. Διενέργεια όλων των σχετικών ελέγχων που απορρέουν από τη Νομοθεσία περί Εταιρικής Διακυβέρνησης. Παρακολούθηση της διαδικασίας ορθής εφαρμογής του λογιστικού σχεδίου και των κανόνων συγκέντρωσης, επεξεργασίας, διαχείρισης και ασφαλούς φύλαξης στοιχείων και πληροφοριών καθώς και της διαδικασίας επαλήθευσης της εγκυρότητας των λογιστικών στοιχείων και των παραγόμενων καταστάσεων. Σύνταξη εκθέσεων προς την Διοίκηση και την Επιτροπή Ελέγχου για τα αποτελέσματα των ελέγχων. Διαχείριση Κινδύνου (Risk Management): η δραστηριότητα αυτή αφορά την ολοκληρωμένη προσέγγιση των κινδύνων που αντιμετωπίζει η Εταιρεία με στόχο την αναγνώριση τους, τον υπολογισμό τους και τέλος τη διαχείριση τους. Καλύπτει τον πιστωτικό κίνδυνο (κίνδυνος αντισυμβαλλόμενου), τον κίνδυνο ρευστότητας, αυτόν των συνθηκών αγοράς, τον επιχειρηματικό κίνδυνο, καθώς και τον λειτουργικό κίνδυνο (κίνδυνοι διαδικασιών, εγκαταστάσεων κ.λπ.) Το σύστημα Διαχείρισης Κινδύνων και το Σύστημα Εσωτερικού Ελέγχου της Εταιρείας δίνουν σημαντική έμφαση στην αποφυγή ή άμβλυνση κινδύνων που απορρέουν από τις δραστηριότητές της. Η. Αναφορά σε πληροφοριακά στοιχεία (γ), (δ), (στ), (η) και (θ) της παρ.1 του άρθρου 10 της οδηγίας 2004/25/ΕΚ Τα πληροφοριακά στοιχεία, που απαιτούνται σύμφωνα με το άρθρο 10 παρ. 1 της Οδηγίας 2004/25/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, εμπεριέχονται σύμφωνα με το άρθρο 4 παρ. 7 του ν. 3556/2007 στην Επεξηγηματική Έκθεση, η οποία αποτελεί τμήμα της Ετήσιας Έκθεσης του Διοικητικού Συμβουλίου και παρατίθεται ανωτέρω. 39 Lavipharm ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΥΝΟΛΙΚΩΝ ΕΣΟΔΩΝ της χρήσης που έληξε 31/12/2019 (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) ΟΜΙΛΟΣ LAVIPHARM ΣΗΜ. Κύκλος εργασιών Κόστος πωλήσεων Μικτά αποτελέσματα Λοιπά λειτουργικά έσοδα Έξοδα διοικητικής λειτουργίας Έξοδα λειτουργίας διαθέσεως Έξοδα έρευνας και ανάπτυξης Πωλήσεις άυλων παγίων περιουσιακών στοιχείων Απομείωση ενσώματων και άϋλων παγίων περιουσιακών στοιχείων Απομείωση επενδυτικών ακινήτων Αποτίμηση Ομολόγων Ελληνικού Δημοσίου Απομείωση απαιτήσεων Αποτίμηση μετοχών Λοιπά λειτουργικά έξοδα Λειτουργικά κέρδη (ζημίες) προ χρηματοοικονομικών αποτελεσμάτων και φόρων Χρηματοοικονομικά έσοδα Χρηματοοικονομικά έξοδα Σύνολο χρηματοοικονομικών αποτελεσμάτων Κέρδη / (ζημίες) προ φόρων Φόρος εισοδήματος Κέρδη / (ζημίες) μετά από φόρους (Α) Κατανέμονται σε: Ιδιοκτήτες μητρικής Μη ελέγχουσες συμμετοχές 5 6 7 7 7 12 11 & 12 11 16 6 9 9 10 01/01/201931/12/2019 01/01/201831/12/2018 33.588 (17.644) 15.944 3.624 (5.414) (8.064) (744) (125) 97 182 (846) 31 (663) 34.058 (16.239) 17.819 3.417 (5.256) (9.853) (856) 10 (223) (8) (20) (32) (239) 4.022 21 (1.927) (1.906) 2.116 3.212 5.328 4.759 29 (1.927) (1.898) 2.861 (1.610) 1.251 5.327 1 5.328 1.249 2 1.251 Στοιχεία που δεν αναταξινομούνται στην κατάσταση αποτελεσμάτων σε μεταγενέστερες χρήσεις Αναλογιστικά κέρδη / (Ζημίες) Φόρος εισοδήματος λοιπών εσόδων χρήσης Σύνολο στοχείων που δεν αναταξινομούνται στην κατάσταση αποτελεσμάτων σε μεταγενέστερες χρήσεις (200) (200) 87 Λοιπά Συνολικά Έσοδα μετά από φόρους (Β) (200) 87 5.128 1.338 5.127 1 5.128 1.336 2 1.338 0,1043 0,1043 0,0244 0,0244 Συγκεντρωτικά Συνολικά Έσοδα (Α+Β) Κατανέμονται σε: Ιδιοκτήτες μητρικής Μη ελέγχουσες συμμετοχές Βασικά Κέρδη /(Ζημίες) μετά από φόρους ανά μετοχή (σε Ευρώ) Προσαρμοσμένα Κέρδη /(Ζημίες) μετά από φόρους ανά μετοχή (σε Ευρώ) 87 - Οι σημειώσεις στις σελίδες από 49 έως 113 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος αυτών των Οικονομικών Καταστάσεων. 40 Lavipharm LAVIPHARM ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΗΜ. Κύκλος εργασιών 5 Κόστος πωλήσεων Μικτά αποτελέσματα 01/01/201931/12/2019 01/01/201831/12/2018 20.165 21.084 (10.797) (10.373) 9.368 10.711 Λοιπά λειτουργικά έσοδα 6 2.382 3.185 Έξοδα διοικητικής λειτουργίας 7 (4.117) (3.977) Έξοδα λειτουργίας διαθέσεως 7 (2.296) (2.875) Έξοδα έρευνας και ανάπτυξης 7 (744) (856) Πωλήσεις άυλων παγίων περιουσιακών στοιχείων 12 - Απομείωση ενσώματων και άϋλων παγίων περιουσιακών στοιχείων 12 (85) Απομείωση επενδυτικών ακινήτων 11 97 182 (8) Απομείωση απαιτήσεων 16 Λοιπά λειτουργικά έξοδα Λειτουργικά κέρδη / (ζημίες) προ χρηματοοικονομικών αποτελεσμάτων και φόρων Χρηματοοικονομικά έσοδα 6 (813) (334) (20) (144) 3.640 5.803 9 21 33 Χρηματοοικονομικά έξοδα Απομείωση συμμετοχής σε θυγατρικές εταιρείες Σύνολο χρηματοοικονομικών αποτελεσμάτων 9 13 (1.246) (300) (1.525) (1.324) (3.900) (5.191) 2.115 612 3.334 (1.642) (1.030) Αποτίμηση Ομολόγων Ελληνικού Δημοσίου Κέρδη / (ζημίες) προ φόρων Φόρος εισοδήματος 10 10 5.449 Κέρδη / (ζημίες) μετά από φόρους (Α) Στοιχεία που δεν αναταξινομούνται στην κατάσταση αποτελεσμάτων σε μεταγενέστερες χρήσεις Αναλογιστικά κέρδη / (Ζημίες) Φόρος εισοδήματος λοιπών εσόδων χρήσης Σύνολο στοχείων που δεν αναταξινομούνται στην κατάσταση αποτελεσμάτων σε μεταγενέστερες χρήσεις (125) - (223) - 49 - (125) 49 Λοιπά Συνολικά Έσοδα μετά από φόρους (Β) Συγκεντρωτικά συνολικά εσοδα (Α+Β) (125) 5.324 49 (981) Βασικά Κέρδη / (ζημίες) μετά από φόρους ανά μετοχή (σε Ευρώ) Προσαρμοσμένα Κέρδη / (ζημίες) μετά από φόρους ανά μετοχή (σε Ευρώ) 0,1067 0,1067 (0,0202) (0,0202) Οι σημειώσεις στις σελίδες από 49 έως 113 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος αυτών των Οικονομικών Καταστάσεων. 41 Lavipharm ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΣΗΣ της χρήσης που έληξε 31/12/2019 (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) ΟΜΙΛΟΣ LAVIPHARM ΣΗΜ. 31/12/2019 31/12/2018 ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία Ενσώματα πάγια 11 16.437 15.329 Άυλα πάγια περιουσιακά στοιχεία 12 3.413 2.667 2.183 2.086 5.525 2.277 Επενδυτικά ακίνητα Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις 22 14(α) Λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις Σύνολο μη κυκλοφορούντων περιουσιακών στοιχείων 779 597 28.337 22.956 Κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία Αποθέματα 15 6.008 4.749 Πελάτες και λοιπές απαιτήσεις 16 13.345 12.350 Ταμιακά διαθέσιμα και ισοδύναμα 17 1.732 1.842 Σύνολο κυκλοφορούντων περιουσιακών στοιχείων 21.085 18.941 ΣΥΝΟΛΟ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ 49.422 41.897 51.081 84.418 51.081 84.418 ΙΔΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ Μετοχικό κεφάλαιο Διαφορά υπέρ το άρτιο Λοιπά αποθεματικά Αποτέλεσμα εις νέον Σύνολο 16.526 16.726 (166.427) (171.754) (14.402) (19.529) Μη ελέγχουσες συμμετοχές 30 29 Σύνολο ιδίων κεφαλαίων (14.372) (19.500) 37.213 38.494 1.845 1.698 7.381 6.539 46.439 46.731 14.668 12.751 ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις Δάνεια 21 Πρόβλεψη για αποζημίωση προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία Λοιπές μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις 14(β) Σύνολο μακροπρόθεσμων υποχρεώσεων Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις 20 Φόρος εισοδήματος πληρωτέος 10 127 99 Βραχυπρόθεσμα Δάνεια Μακροπρόθεσμα δάνεια πληρωτέα στην επόμενη χρήση 21 21 1.485 1.075 780 1.036 Σύνολο βραχυπρόθεσμων υποχρεώσεων 17.355 14.666 Σύνολο Υποχρεώσεων 63.794 61.397 ΣΥΝΟΛΟ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ 49.422 41.897 Οι σημειώσεις στις σελίδες από 49 έως 113 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος αυτών των Οικονομικών Καταστάσεων. 42 Lavipharm LAVIPHARM ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΗΜ. ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία Ενσώματα πάγια Άυλα πάγια περιουσιακά στοιχεία Επενδυτικά ακίνητα Συμμετοχές σε συγγενείς και θυγατρικές εταιρείες Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις Λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις Σύνολο μη κυκλοφορούντων περιουσιακών στοιχείων Κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία Αποθέματα Πελάτες και λοιπές απαιτήσεις Ταμιακά διαθέσιμα και ισοδύναμα Σύνολο κυκλοφορούντων περιουσιακών στοιχείων ΣΥΝΟΛΟ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ 31/12/2019 31/12/2018 16.357 2.453 2.183 24.233 5.359 727 51.312 15.246 2.190 2.086 24.533 2.025 550 46.630 3.998 20.202 623 24.823 76.135 3.325 20.721 945 24.991 71.621 51.081 84.418 16.524 (120.331) 31.692 51.081 84.418 16.649 (125.780) 26.368 21 32.457 33.662 14(β) 1.342 2.257 36.056 1.230 2.107 36.999 7.103 296 988 8.387 44.443 76.135 7.000 295 959 8.254 45.253 71.621 11 12 22 14(α) 15 16 17 ΙΔΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ Ίδια κεφάλαια Μετοχικό κεφάλαιο Διαφορά υπέρ το άρτιο Λοιπά αποθεματικά Υπόλοιπο ζημιών εις νέον Σύνολο ιδίων κεφαλαίων Υποχρεώσεις Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις Δάνεια Πρόβλεψη για αποζημίωση προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία Λοιπές μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις Σύνολο μακροπρόθεσμων υποχρεώσεων Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις Δάνεια Μακροπρόθεσμα δάνεια πληρωτέα στην επόμενη χρήση Σύνολο βραχυπρόθεσμων υποχρεώσεων Σύνολο υποχρεώσεων ΣΥΝΟΛΟ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ 20 21 21 Οι σημειώσεις στις σελίδες από 49 έως 113 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος αυτών των Οικονομικών Καταστάσεων. 43 Lavipharm ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΤΩΝ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ της χρήσης που έληξε 31/12/2019 (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) ΟΜΙΛΟΣ LAVIPHARM Υπέρ το Κεφάλαιο Υπόλοιπo 01/01/2018 Υπόλοιπο Αποθεματικό Μετοχικό Άρτιο Λοιπά Κερδών / Αποθεματικό (Ζημιών) Μη ελέγχουσες Σύνολο συμμετοχές Σύνολο εις νέο 51.081 84.418 16.639 - - - - - 87 Λοιπά Συν ολικά Έσοδα μετά από φόρους - - 87 - Συγκεν τρωτικά συν ολικά έσοδα μετά από φόρους - - 87 1.249 1.336 2 1.338 - - - (46) (46) 46 - Υπόλοιπο 31/12/2018 51.081 84.418 16.726 (171.754) (19.529) 29 (19.500) Υπόλοιπo την 1/1/2019 51.081 84.418 16.726 (171.754) (19.529) 29 (19.500) - - - 5.327 5.327 1 5.328 - - (200) Λοιπά Συν ολικά Έσοδα μετά από φόρους - - (200) - Συγκεν τρωτικά συν ολικά έσοδα μετά από φόρους - - (200) 5.327 5.127 1 5.128 51.081 84.418 16.526 (166.427) (14.402) 30 (14.372) Κέρδη / (Ζημιές) χρήσεως μετά από φόρους Αν αλογιστικά κέρδη καθαρά από αν αβαλλόμεν ους φόρους Αύξηση κεφαλαίου θυγατρικής χωρίς τη συμμετοχή της μειοψηφίας Κέρδη / (Ζημιές) χρήσεως μετά από φόρους Αν αλογιστικά κέρδη καθαρά από αν αβαλλόμεν ους φόρους Υπόλοιπο 31/12/2019 (172.957) (20.819) 1.249 1.249 - - (19) (20.838) 2 1.251 87 - 87 - (200) - (200) - 87 87 (200) (200) Οι σημειώσεις στις σελίδες από 49 έως 113 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος αυτών των Οικονομικών Καταστάσεων. 44 Lavipharm LAVIPHARM ΕΤΑΙΡΕΙΑ Αποθεματικό Μετοχικό Κεφάλαιο Υπόλοιπο 01/01/2018 Υπέρ το Άρτιο Τακτικό Λοιπά Αποθεματικό Αποθεματικά Υπόλοιπο Ζημιών εις νέο Σύνολο 51.081 84.418 1.945 14.655 (124.750) 27.349 Κέρδος / (Ζημιές) χρήσης μετά από φόρους Αναλογιστικά κέρδη καθαρά από αναβαλλόμενους φόρους - - - 49 (1.030) - (1.030) 49 Λοιπά Συνολικά Έσοδα μετά από φόρους - - - 49 - 49 Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα μετά από φόρους - - - 49 (1.030) (981) Υπόλοιπο 31/12/2018 51.081 84.418 1.945 14.704 (125.780) 26.368 Υπόλοιπο 01/01/2019 51.081 84.418 1.945 14.704 (125.780) 26.368 Κέρδος / (Ζημιές) χρήσης μετά από φόρους - - - - 5.449 5.449 Αναλογιστικά κέρδη καθαρά από αναβαλλόμενους φόρους Λοιπά Συνολικά Έσοδα μετά από φόρους - - - (125) - (125) - - - (125) - (125) Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα μετά από φόρους - - - (125) 5.449 5.324 51.081 84.418 1.945 14.579 (120.331) 31.692 Υπόλοιπο 31/12/2019 Οι σημειώσεις στις σελίδες από 49 έως 113 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος αυτών των Οικονομικών Καταστάσεων. 45 Lavipharm ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΑΜΙΑΚΩΝ ΡΟΩΝ της χρήσης που έληξε 31/12/2019 (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) ΟΜΙΛΟΣ LAVIPHARM Ταμιακές ροές από λειτουργικές δραστηριότητες Κέρδη /(Ζημίες) προ φόρω ν 31/12/2019 31/12/2018 2.116 2.861 Αν απροσαρμογές για: Αποσβέσεις 1.420 1.184 Απομειώ σεις εν σώ ματω ν και άϋλω ν πάγιω ν περουσιακώ ν στοιχείω ν 125 223 Απομείω ση Ομολόγω ν Ελλην ικού Δημοσίου (182) Απομείω ση επεν δυτικώ ν ακιν ήτω ν (97) Προβλέψεις 1.425 Συν αλλαγματικές διαφορές Αποτελέσματα (κέρδη και ζημίες επεν δυτικής δραστηριότητας) Χρηματοοικον ομικά έξοδα 8 (560) (9) 1 (26) (22) 1.926 1.927 6.698 5.622 Πλέον / μείον προσαρμογές για μεταβολές λογαριασμών κεφαλαίου κίνησης ή που σχετίζονται με τις λειτουργικές δραστηριότητες Μείω ση / (αύξηση) αποθεμάτω ν (1.259) 724 Μείω ση / (αύξηση) πελατώ ν και λοιπώ ν απαιτήσεω ν (1.509) (1.269) (182) (4) 1.661 (945) Μείω ση / (αύξηση) λοιπώ ν μακροπρόθεσμω ν απαιτήσεω ν (Μείω ση) / αύξηση προμηθευτώ ν και λοιπώ ν υποχρεώ σεω ν Μείον : Χρηματοοικον ομικά έξοδα πληρω θέν τα (1.879) (2.100) Καταβληθείσες αποζημιώ σεις σε προσω πικό (383) (286) Καταβεβλημέν οι φόροι (254) (325) 2.893 1.417 (2.416) (1.032) Καθαρές ροές από λειτουργικές δραστηριότητες Ταμιακές ροές από επενδυτικές δραστηριότητες Αγορά εν σώ ματω ν και άϋλω ν παγίω ν περιουσιακώ ν στοιχείω ν Εισπράξεις από πω λήσεις εν σώ ματω ν και άϋλω ν παγίω ν 2 Τόκοι εισπραχθέν τες 6 13 (2.408) (1.019) Καθαρές ροές από επενδυτικές δραστηριότητες - Ταμιακές ροές από χρηματοδοτικές δραστηριότητες Αν τληθέν τα δάν εια 4.256 1.410 Εξοφλήσεις δαν είω ν (4.851) (2.314) (595) (904) Καθαρές ροές από χρηματοδοτικές δραστηριότητες Καθαρή αύξηση/(μείω ση) στα ταμειακά διαθέσιμα και στα ισοδύν αμα (110) (506) Ταμιακά διαθέσιμα και ισοδύν αμα στην αρχή της χρήσης 1.842 2.348 Ταμιακά διαθέσιμα και ισοδύναμα στο τέλος της χρήσης 1.732 1.842 Οι σημειώσεις στις σελίδες από 49 έως 113 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος αυτών των Οικονομικών Καταστάσεων. 46 Lavipharm LAVIPHARM ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 Ταμιακές ροές από λειτουργικές δραστηριότητες Κέρδη /(Ζημίες) προ φόρων 2.115 612 1.173 1.062 Αναπροσαρμογές για: Αποσβέσεις Απομειώσεις ενσώματων και άϋλων παγίων περουσιακών στοιχείων Απομείωση συμμετοχής σε θυγατρικές εταιρείες Απομείωση Ομολόγων Ελληνικού Δημοσίου 85 223 300 3.900 (182) 8 Απομείωση επενδυτικών ακινήτων (97) Προβλέψεις 879 (860) (9) 1 Συναλλαγματικές διαφορές - (25) (26) 1.246 1.324 5.485 6.244 (673) 462 Μείωση / (αύξηση) πελατών και λοιπών απαιτήσεων (119) 1.184 Μείωση / (αύξηση) λοιπών μακροπρόθεσμων απαιτήσεων (177) 194 (Μείωση) / αύξηση προμηθευτών και λοιπών υποχρεώσεων 416 (716) Αποτελέσματα ( ζημίες επενδυτικής δραστηριότητας) Χρηματοοικονομικά έξοδα Πλέον / μείον προσαρμογές για μεταβολές λογαριασμών κεφαλαίου κίνησης ή που σχετίζονται με τις λειτουργικές δραστηριότητες Μείωση / (αύξηση) αποθεμάτων Μείον: (1.257) (1.515) Καταβληθείσες αποζημιώσεις σε προσωπικό (280) (269) Καταβεβλημένοι φόροι (238) (325) 3.157 5.259 (2.315) (939) Χρηματοοικονομικά έξοδα πληρωθέντα Καθαρές ροές από / (προς) λειτουργικές δραστηριότητες Ταμιακές ροές από επενδυτικές δραστηριότητες Αγορά ενσώματων και άυλων παγίων περιουσιακών στοιχείων Εισπράξεις από πωλήσεις ενσώματων και άϋλων παγίων 2 - 6 13 (2.307) (4.412) (1.172) (1.260) (1.172) (1.260) (322) (413) Ταμιακά διαθέσιμα και ισοδύναμα στην αρχή της χρήσης 945 1.358 Ταμιακά διαθέσιμα και ισοδύναμα στο τέλος της χρήσης 623 945 Τόκοι εισπραχθέντες Καθαρές ροές από / (προς) επενδυτικές δραστηριότητες Ταμιακές ροές από χρηματοδοτικές δραστηριότητες Εξοφλήσεις δανείων Καθαρές ροές από / (προς) χρηματοδοτικές δραστηριότητες Καθαρή αύξηση/(μείωση) στα ταμειακά διαθέσιμα και στα ισοδύναμα Οι σημειώσεις στις σελίδες από 49 έως 113 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος αυτών των Οικονομικών Καταστάσεων. 47 LAVIPHARM Α.Ε. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) Περιεχόμενα ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ 31/12/2019 ........................................................................................................................................................49 1. Γενικές πληροφορίες .....................................................................................................................................49 2. Βάση προετοιμασίας των Οικονομικών Καταστάσεων ................................................................................52 2.1 Σημείωση συμμόρφωσης............................................................................................................................52 3. Βασικές λογιστικές πολιτικές ........................................................................................................................54 3.1 Αρχές Ενοποίησης ......................................................................................................................................54 3.2 Πληροφόρηση κατά τομέα ..........................................................................................................................55 4. Αλλαγές σε Λογιστικές Πολιτικές ..................................................................................................................66 4.2. Σημαντικές λογιστικές εκτιμήσεις και κρίσεις της διοικήσεως ...................................................................... 72 5. Πληροφόρηση κατά τομέα ............................................................................................................................72 6. Λοιπά λειτουργικά έσοδα - (έξοδα) ...............................................................................................................74 7. Έξοδα διοικητικής λειτουργίας/λειτουργίας διαθέσεως/έρευνας και ανάπτυξης ..........................................75 8. Παροχές σε εργαζομένους ............................................................................................................................76 9. Χρηματοοικονομικά έσοδα / (έξοδα) .............................................................................................................77 10. Φόρος εισοδήματος ....................................................................................................................................78 11. Ενσώματα πάγια ........................................................................................................................................80 12. Άυλα περιουσιακά στοιχεία ........................................................................................................................83 14 (α). Λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις ....................................................................................................86 14 (β). Λοιπές μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις.................................................................................................87 15. Αποθέματα ..................................................................................................................................................87 16. Πελάτες και λοιπές απαιτήσεις ...................................................................................................................88 17. Ταμιακά διαθέσιμα και ισοδύναμα .............................................................................................................89 18. Μετοχικό κεφάλαιο και διαφορά υπέρ το άρτιο ..........................................................................................89 19. Αποθεματικά ...............................................................................................................................................89 20. Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις........................................................................................................90 21. Δάνεια .........................................................................................................................................................91 22. Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις / (απαιτήσεις) ........................................................................95 23. Πρόβλεψη για αποζημίωση προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία ...............................................96 23.α Προβλέψεις ..............................................................................................................................................98 24. Κέρδη / (Ζημίες) ανά μετοχή ......................................................................................................................98 25. Μερίσματα ανά μετοχή ...............................................................................................................................99 26. Ενδεχόμενες υποχρεώσεις .........................................................................................................................99 27. Ενδεχόμενες Δεσμεύσεις ............................................................................................................................99 28. Συναλλαγές με συνδεδεμένα και σχετιζόμενα μέρη ..................................................................................100 29. Διαχείριση χρηματοοικονομικού κινδύνου ........................................................................................104 29.1 Γενικά ......................................................................................................................................................104 29.2 Πιστωτικός κίνδυνος ...............................................................................................................................105 29.2.1 Πελάτες και λοιπές απαιτήσεις ............................................................................................................105 29.2.2 Εγγυήσεις ............................................................................................................................................105 29.2.3 Έκθεση στον πιστωτικό κίνδυνο ........................................................................................................105 29.2.4 Ζημίες απομείωσης.............................................................................................................................107 29.3 Κίνδυνος ρευστότητας ............................................................................................................................108 29.4 Κίνδυνος συνθηκών αγοράς ...................................................................................................................110 29.4.1 Συναλλαγματικός κίνδυνος ..................................................................................................................110 29.4.2 Κίνδυνος επιτοκίων..............................................................................................................................111 29.4.2.1 Ανάλυση ευαισθησίας ταμειακών ροών για χρηματοοικονομικά μέσα κυμαινόμενου επιτοκίου .....111 29.5 Διαχείριση κεφαλαίου .............................................................................................................................112 30. Εύλογες αξίες ............................................................................................................................................112 31. Γεγονότα μετά την ημερομηνία αναφοράς των οικονομικών καταστάσεων ..............................................113 48 LAVIPHARM Α.Ε. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ 31/12/2019 1. Γενικές πληροφορίες Ο Όμιλος περιλαμβάνει τις ακόλουθες εταιρείες: LAVIPHARM A.E. (Μητρική) Η εταιρεία LAVIPHARM Α.Ε. είναι Ανώνυμη Εταιρεία, έχει την έδρα της στην Παιανία Αττικής και δραστηριοποιείται στο χώρο των Φαρμακευτικών, Χημικών και Καλλυντικών προϊόντων και είναι εισηγμένη στο Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών. Ο αριθμός του απασχολούμενου προσωπικού της Εταιρείας ανήρχετο την 31 Δεκεμβρίου 2019 σε 160 άτομα. LAVIPHARM HELLAS A.E. Ιδρύθηκε το 1992 με έδρα την Παιανία Αττικής και δραστηριοποιείται στον κλάδο συνταγογραφούμενων και μη συνταγογραφούμενων φαρμάκων (Παραφάρμακο). Απασχολεί 53 άτομα (31/12/2019). LAVIPHARM ACTIVE SERVICES Μ.A.E. Ιδρύθηκε το 1994 με έδρα την Παιανία Αττικής και δραστηριοποιείται στην εμπορία φαρμακευτικών προϊόντων και συναφών ειδών που πωλούνται σε φαρμακεία. Απασχολεί 14 άτομα (31/12/2019). PHARMA PLUS Εξυπηρέτηση Φαρμακείων Α.Ε. Ιδρύθηκε το 2000 με έδρα την Παιανία Αττικής και δραστηριοποιείται στην παροχή υπηρεσιών προς τα φαρμακεία. Απασχολεί 14 άτομα (31/12/2019). PHARMA LOGISTICS A.E. Ιδρύθηκε το 2001 με έδρα την Παιανία Αττικής και δραστηριοποιήθηκε στην παροχή υπηρεσιών Logistics. Στις 31.12.2009, έληγε η διάρκεια διαφόρων συμβάσεων της θυγατρικής Εταιρείας Pharma Logistics AE με πολυεθνικές φαρμακευτικές εταιρίες, δυνάμει των οποίων η Pharma Logistics AE παρείχε υπηρεσίες logistics στις ως άνω φαρμακευτικές εταιρίες. Με τη διακοπή των συνεργασιών αυτών, επήλθε συρρίκνωση του κύκλου εργασιών της Pharma Logistics AE. Στο πλαίσιο αυτό, και για την ορθολογικότερη κατανομή πόρων εντός των εταιριών του Ομίλου, αποφασίστηκε η μεταφορά/εκχώρηση των εναπομενουσών συμβάσεων της Pharma Logistics στη μητρική Lavipharm AE, η οποία και τις εκτελεί πλέον παρέχοντας τις σχετικές υπηρεσίες. Δεν απασχολεί προσωπικό (31/12/2019). Η Διοίκησή της μελετά όλες τις δυνατότητες αξιοποίησης της εταιρείας σε συναφείς δραστηριότητες. CASTALIA LABORATOIRES DERMATOLOGIQUES Μ.A.E. Ιδρύθηκε το 2004 με έδρα την Παιανία Αττικής και δραστηριοποιείται στο χώρο των καλλυντικών. Δεν απασχολεί προσωπικό (31/12/2019). LAVIPHARM LIMITED Ιδρύθηκε το 2001 με έδρα τη Λευκωσία της Κύπρου και δραστηριοποιείται στην εισαγωγή, προώθηση και πώληση φαρμακευτικών προϊόντων και καλλυντικών. Δεν απασχολεί προσωπικό. 49 LAVIPHARM Α.Ε. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) ΠΙΝΑΚΑΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ ΤΟΥ ΟΜΙΛΟΥ LAVIPHARM A.E. Όμιλος LAVIPHARM A.E. Όνομα Εταιρείας Μέθοδος · Lavipharm A.E. % συμμετοχής την Δραστηριότητα Ενοποίησης Μητρική Βιομηχανική και Εμπορική · Lavipharm Hellas A.E. Ολική Βιομηχανική και Εμπορική · L.A.S. Μ.Α.Ε Ολική Φαρμακαποθήκη · Pharma Logistics A.E. Ολική Υπηρεσίες διανομής · Pharma Plus Eξυπηρέτηση Φαρμακείων A.E. Ολική Eξυπηρέτηση Φαρμακείων · Castalia Laboratoires Dermatologiques Μ.Α.Ε. Ολική Εμπορική · Lavipharm Limited Ολική Υπηρεσίες διανομής 31/12/2019 99,92% 100,00% 96,52% 95,62% 100,00% 100,00% 31/12/2018 99,92% 100,00% 96,52% 95,62% 100,00% 100,00% Η εταιρεία Lavipharm Α.Ε. έχει τη δυνατότητα διορισμού της πλειοψηφίας του Διοικητικού Συμβουλίου όλων των ενοποιούμενων με την μέθοδο της ολικής ενοποίησης εταιρειών. ΕΝΟΠΟΙΟΥΜΕΝΕΣ ΘΥΓΑΤΡΙΚΕΣ ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ TOY ΟΜΙΛΟΥ LAVIPHARM A.E. ΠΟΥ ΤΑ ΙΔΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΤΟΥΣ ΤΗΝ 31/12/2019 ΕΙΝΑΙ ΜΙΚΡΟΤΕΡΑ ΑΠΟ ΤΟ 1/2 ΤΟΥ ΜΕΤΟΧΙΚΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Η ΚΑΙ ΑΡΝΗΤΙΚΑ ΚΑΘΑΡΗ ΘΕΣΗ ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ LAVIPHARM HELLAS A.E. ΑΞΙΑ ΚΤΗΣΕΩΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΣΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΗΣ ΜΗΤΡΙΚΗΣ 31/12/2019 (21.283) 99,92% 220 96,52% (137) 100,00% 1.140 (190) 100,00% (800) 3.198 Μειον : ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΑΠΟΜΕΙΩΣΗΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ 31/12/2019 21.212 (13.000) PHARMA LOGISTICS A.E. Μειον : ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΑΠΟΜΕΙΩΣΗΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ (2.425) CASTALIA LABORATOIRES DERMATOLOGIQUES Μ.Α.Ε. Μειον : ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΑΠΟΜΕΙΩΣΗΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ LAVIPHARM LIMITED Μειον : ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΑΠΟΜΕΙΩΣΗΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ (3.198) ΣΥΝΟΛΟ 8.212 2.425 (21.390) 340 8.552 Ο συνολικός αριθμός του απασχολούμενου προσωπικού του Ομίλου Lavipharm A.E. ανήρχετο την 31 Δεκεμβρίου 2019 σε 241 άτομα έναντι 238 ατόμων την 31 Δεκεμβρίου 2018. Όλες οι ανωτέρω συμμετοχές έχουν απαλειφθεί στο σύνολο τους στις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις του Ομίλου, λόγω εφαρμογής της μεθόδου της ολικής ενοποίησης . 1.1 Η Lavipharm Active Services παρουσιάζει κέρδη μετά από φόρους ύψους € 129 για την χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019, ημερομηνία κατά την οποία το Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων είναι θετικό. Στον τομέα Υπηρεσιών Διανομής, ο κύκλος εργασιών της Lavipharm Active Services διαμορφώθηκε το 2019 σε € 22,28 εκ. έναντι 19,86 εκ το 2018 σημειώνοντας αύξηση 12,19%.Το μικτό κέρδος της εταιρείας διαμορφώθηκε σε € 1,44 εκ. αυξημένο κατά 16,93% σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Η Εταιρεία έχει υποχρεώσεις έναντι τραπεζών από δάνεια, ύψους € 6 011 την 31/12/2019, τα οποία έχει ασφαλίσει με επιταγές, εισπρακτέα γραμμάτια ή/και προσωπική εγγύηση του βασικού της μετόχου. Η οικονομική πληροφόρηση που περιλαμβάνεται σε αυτές τις οικονομικές καταστάσεις έχει συνταχθεί με δεδομένη τη συνέχιση της δραστηριότητας της Lavipharm Active Services. 1.2 Η PHARMA PLUS Α.Ε., Εταιρεία παροχής εξειδικευμένων υπηρεσιών στα φαρμακεία παρουσιάζει κέρδη μετά από φόρους ύψους Ευρώ 58 για την χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019, ημερομηνία κατά την οποία το Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων είναι θετικό. H Pharma PLUS, το 2019, συνέχισε την ανάπτυξη του 50 LAVIPHARM Α.Ε. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) δικτύου των συνεργαζόμενων φαρμακείων της, προσθέτοντας 11 νέα σε κεντρικά σημεία της Αττικής και άλλων μεγάλων πόλεων της Ελλάδος. Οι πωλήσεις της παρουσίασαν αύξηση 7,2%, γεγονός που οφείλεται στην ανάπτυξη του προμηθευτικού κέντρου της κατά 11%, καθώς τα έσοδα από παροχή υπηρεσιών παρέμειναν σταθερά, φθάνοντας τα € 1,03εκ. Η οικονομική πληροφόρηση που περιλαμβάνεται σε αυτές τις οικονομικές καταστάσεις έχει συνταχθεί με δεδομένη τη συνέχιση της δραστηριότητας της PHARMA PLUS Α.Ε. 1.3 Η LAVIPHARM HELLAS Α.Ε., παρουσιάζει ζημίες μετά από φόρους ύψους € 748 για την χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019, ημερομηνία κατά την οποία το Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων είναι αρνητικό. Το 2019 η Lavipharm Hellas A.E, παρουσίασε αύξηση πωλήσεων 6,7% σε αξίες φαρμακευτικών, OTC και δερμοκαλλυντικών προϊόντων σε σχέση με την περσινή χρονιά. Αξίζει να σημειωθεί ότι ειδικότερα ο κλάδος φαρμάκου της Lavipharm Hellas Α.Ε. σημείωσε αύξηση πωλήσεων σε αξίες (σύμφωνα με στοιχεία IQVIA) 7,5%, την ίδια στιγμή που η φαρμακευτική αγορά παρουσίασε 2,8%. Η οικονομική πληροφόρηση που περιλαμβάνεται σε αυτές τις οικονομικές καταστάσεις έχει συνταχθεί με δεδομένη τη συνέχιση της δραστηριότητας της LAVIPHARM HELLAS Α.Ε. Η Διοίκηση της μητρικής εταιρείας LAVIPHARM ΑΕ εξετάζει το ενδεχόμενο της περαιτέρω αύξησης του μετοχικού κεφαλαίου της θυγατρικής με κεφαλαιοποίηση υποχρεώσεων. 1.4 Η CASTALIA LABORATOIRES DERMATOLOGIQUES Μ.Α.Ε παρουσιάζει κέρδη μετά από φόρους ύψους € 12 για την χρήση που έληξε το 2019, ημερομηνία κατά την οποία το Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων είναι αρνητικό. Η οικονομική πληροφόρηση που περιλαμβάνεται σε αυτές τις οικονομικές καταστάσεις έχει συνταχθεί με δεδομένη τη συνέχιση της δραστηριότητας της CASTALIA LABORATOIRES DERMATOLOGIQUES Μ.Α.Ε.. 1.5 Στην θυγατρική Εταιρεία LAVIPHARM LIMITED, για την περίοδο που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019, ημερομηνία κατά την οποία το Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων είναι αρνητικό. Η Εταιρεία δεν έχει κύκλο εργασιών και η Διοίκηση της μελετά όλες τις δυνατότητες αξιοποίησης της εταιρείας. 1.6 Ο Όμιλος LAVIPHARM, την 31 Δεκεμβρίου 2019 παρουσιάζει κέρδη μετά από φόρους ύψους € 5 328, ημερομηνία κατά την οποία παρουσιάζει αρνητικό Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων € 14 372 και αρνητικό Κεφάλαιο Κίνησης € 3 731. 1.7 Στις 31/7/2012, σύμφωνα με το άρθρο 3.1.2.4 του Κανονισμού του Χρηματιστηρίου Αθηνών και συγκεκριμένα την παράγραφο (1) β, οι μετοχές της Lavipharm Α.Ε. μεταφέρθηκαν στην Κατηγορία Επιτήρησης. Η ένταξη αυτή οφείλεται στην πλήρωση του κριτηρίου του Κανονισμού του ΧΑ που αφορά τη σχέση των ενοποιημένων ζημιών προς τα Ίδια Κεφάλαια του Ομίλου, όπως απεικονίζονται στα Ετήσια Ενοποιημένα Οικονομικά Αποτελέσματα της 31/12/2011. Το 2011, o Όμιλος Lavipharm κατέγραψε ζημίες ως αποτέλεσμα, μεταξύ άλλων, έκτακτων, μη επαναλαμβανόμενων εξόδων συνολικού ύψους € 4,7 εκατ. (πρόβλεψη επισφαλών πελατών, απομείωση Ομολόγων Ελληνικού Δημοσίου, αποζημιώσεις προσωπικού, απομείωση αξίας επενδυτικών ακινήτων). Επιπλέον, βάσει ΔΛΠ, στις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις ενοποιείται το σύνολο των ζημιών θυγατρικών της εταιρειών με αποτέλεσμα τη σωρευτική απομείωση των Ενοποιημένων Ιδίων Κεφαλαίων κατά τα τελευταία έτη. Αξίζει να σημειωθεί ότι τα Ίδια Κεφάλαια της εισηγμένης Lavipharm A.E. την 31/12/2019 διαμορφώνονται σε € 31,7 εκατ.. Η Διοίκηση της Εταιρείας εφαρμόζει μέτρα, προσαρμοζόμενα πάντα στις νέες συνθήκες της αγοράς, με στόχο τη βελτίωση των Ενοποιημένων Αποτελεσμάτων και την ενίσχυση των Ιδίων Κεφαλαίων του Ομίλου. 51 LAVIPHARM Α.Ε. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) 1.8 Στο πλαίσιο αυτό, η στρατηγική της Εταιρείας και των θυγατρικών της στοχεύει: 1. Αυστηρή επιλογή πελατολογίου για την αποφυγή επισφαλειών και διατήρησης της καλής εισπραξιμότητας. 2. Προτεραιότητα παραμένει η εξαγωγική δραστηριότητα και γίνονται εντατικές προσπάθειες διεύρυνσης του δικτύου συνεργατών σε διάφορες χώρες τόσο της Ευρώπης όσο και εκτός. 3. Στη σταθεροποίηση της ηγετικής θέσης της Εταιρείας στην αγορά των OTC –η μόνη αγορά με σημάδια ανάκαμψης- καθώς και στην παραγωγή και ανάπτυξη νέων προϊόντων σε συμπληρωματικές αγορές τόσο στον Ελλαδικό χώρο όσο και διεθνώς, ώστε να εξασφαλιστούν σημαντικοί πόροι και να διευρυνθεί το πελατολόγιο των δραστηριοτήτων της. Ήδη, η συνεργασία με στρατηγικό συνεργάτη στον τομέα αναλγητικών Algon και Protalgon επιβεβαιώνουν αυτή την τάση. Παράλληλα, η στόχευση για κυκλοφορία νέων επώνυμων προϊόντων στην αγορά των αντισηπτικών θα αναπτύξουν τη βάση των πωλήσεων στα φαρμακεία και θα ενδυναμώσουν το χαρτοφυλάκιο των εξαγωγών της. 4. Στην ενίσχυση του χαρτοφυλακίου των προϊόντων της με εγχώρια παραγόμενα σκευάσματα στις θεραπευτικές κατηγορίες όπου δραστηριοποιείται η Εταιρεία μας (Κ.Ν.Σ., Καρδιολογία, Ουρολογία), η οποία θα στηρίξει την ανταποδοτικότητα των προωθητικών ενεργειών και τη διείσδυσή της στην αγορά των γενόσημων φαρμάκων. 5. Επιπλέον, στην αναγνώριση από τις διεθνείς αγορές, του υψηλού «know-how» της Εταιρείας (σε επίπεδο R&D, Παραγωγής και Ποιοτικού Ελέγχου) ως προς την ανάπτυξη διαδερμικών συστημάτων, που δημιουργεί στέρεη βάση για συνεργασίες αναφορικά με την παραγωγή και το εμπόριο νέων προϊόντων, όπως για παράδειγμα στην αγορά της Άνοιας και της νόσου Alzheimer. Η παραπάνω στρατηγική προϋποθέτει την στήριξη και τον εκσυγχρονισμό της παραγωγικής βάσης της Εταιρείας. 2. Βάση προετοιμασίας των Οικονομικών Καταστάσεων 2.1 Σημείωση συμμόρφωσης Οι ενοποιημένες και εταιρικές Οικονομικές Καταστάσεις της Εταιρείας της 31ης Δεκεμβρίου 2019 που καλύπτουν τη χρήση από την 1η Ιανουαρίου έως και την 31η Δεκεμβρίου 2019 είναι σύμφωνες με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (ΔΠΧΑ) που έχουν εκδοθεί από την Επιτροπή Διεθνών Λογιστικών Προτύπων (IASB), καθώς και των Διερμηνειών τους που έχουν εκδοθεί από την Επιτροπή Ερμηνείας Προτύπων (IFRIC) και έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2019. Ο Όμιλος εφαρμόζει όλα τα Διεθνή Λογιστικά Πρότυπα (ΔΛΠ), τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (ΔΠΧΑ) και τις Διερμηνείες τους που έχουν εφαρμογή στις εργασίες του. Οι σχετικές λογιστικές πολιτικές, περίληψη των οποίων παρουσιάζεται παρακάτω στη σημείωση 3, έχουν εφαρμοστεί με συνέπεια σε όλες τις παρουσιαζόμενες περιόδους. 2.2 Βάση παρουσίασης Το νόμισμα παρουσίασης είναι το Ευρώ (νόμισμα της χώρας της έδρας της μητρικής του Ομίλου αλλά και των Εταιρειών) και όλα τα ποσά παρουσιάζονται σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά. Οι εν λόγω Οικονομικές Καταστάσεις έχουν καταρτιστεί βάσει της αρχής της συνέχισης της δραστηριότητας (going concern), η οποία προϋποθέτει ότι η Εταιρεία και οι θυγατρικές της θα έχουν τη δυνατότητα να συνεχίσουν τις λειτουργίες τους ως δρώσες οικονομικές οντότητες στο προβλεπόμενο μέλλον λαμβάνοντας υπόψη τις δράσεις που έχει σχεδιάσει και υλοποιεί η Διοίκηση. 52 LAVIPHARM Α.Ε. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) Οι εν λόγω Οικονομικές Καταστάσεις έχουν καταρτιστεί βάσει της αρχής του ιστορικού κόστους, με εξαίρεση τα επενδυτικά ακίνητα που έχουν αποτιμηθεί στην εύλογη αξία τους (σημ. 3.7) Είναι γεγονός ότι η εκδήλωση της πανδημίας του COVID‐19 (κορωνοϊού) βρήκε τους πολίτες και τις πολιτικές ηγεσίες όλου του κόσμου εντελώς απροετοίμαστες για την αντιμετώπισή της, γεγονός που οδήγησε πολύ γρήγορα στην ραγδαία εξάπλωσή της νόσου και στην δημιουργία αισθημάτων ανασφάλειας και φόβου για την τελική έκβαση του πρωτοφανούς αυτού φαινομένου. Ο Όμιλός κινήθηκε με ταχύτητα και αποφασιστικότητα, σχεδίασε και άρχισε αμέσως να υλοποιεί ένα πλάνο μέτρων και ενεργειών και για τη διασφάλιση της υγείας όλων των εργαζομένων και τη διασφάλιση της Επιχειρησιακής του Συνέχειας. H Διοίκηση μεριμνά για τη διατήρηση της εύρυθμης λειτουργίας της στην ελληνική επικράτεια, εφαρμόζοντας διαδικασίες συνεχούς εντοπισμού και αξιολόγησης όλων των κινδύνων που ενδεχομένως θα προκύψουν στο άμεσο μέλλον. Η οργανωτική αποτελεσματικότητα του Ομίλου έχει δημιουργήσει έναν αποδεδειγμένα ικανό, ευέλικτο και αποτελεσματικό μηχανισμό αντιμετώπισης κάθε πιθανής κρίσης σε οποιαδήποτε εταιρεία του Ομίλου και αν εμφανιστεί. Η Διοίκηση θεωρεί ότι ο κλάδος φαρμάκων στον οποίο δραστηριοποιείται η εταιρεία, ανήκει σε εκείνες τις επιχειρηματικές κατηγορίες που αναμένεται να δείξουν συγκριτικά σχετική αντοχή στο σενάριο επιβράδυνσης ή και ύφεσης της Ελληνικής και της παγκόσμιας οικονομίας. Ως προς την οικονομική του θέση, ο Όμιλος, παρά την υφιστάμενη οικονομική κρίση, κατά την ημερομηνία αναφοράς των ετήσιων Ενοποιημένων Οικονομικών Καταστάσεων, αλλά και κατά την ημερομηνία έγκρισης αυτών, συνεχίζει να είναι απόλυτα συνεπής έναντι των υποχρεώσεών του προς προμηθευτές, δημόσιο, ασφαλιστικούς οργανισμούς κ.λπ. πιστωτές. Επιπλέον, υλοποιεί το επενδυτικό του πρόγραμμα και δημιουργεί συνθήκες περαιτέρω ανάπτυξης των δραστηριοτήτων του στην Ελλάδα και σε άλλες αγορές του εξωτερικού Λόγω των ανωτέρω η Διοίκηση έχει συμπεράνει ότι η αρχή της συνεχιζόμενης δραστηριότητας είναι κατάλληλη και ως εκ τούτου ο Όμιλος και η Εταιρεία συνεχίζουν να υιοθετούν την «αρχή της επιχειρηματικής συνέχειας των δραστηριοτήτων τους» κατά την κατάρτιση των ετήσιων χρηματοοικονομικών καταστάσεων της χρήσης 1 Ιανουαρίου μέχρι 31 Δεκεμβρίου 2019. 2.3 Χρήση εκτιμήσεων Η σύνταξη οικονομικών καταστάσεων, σύμφωνα με τα Δ.Π.Χ.Α, απαιτεί η Διοίκηση να παίρνει αποφάσεις, να κάνει εκτιμήσεις και υποθέσεις που επηρεάζουν την εφαρμογή των πολιτικών καθώς, και τα λογιστικά υπόλοιπα των περιουσιακών στοιχείων, υποχρεώσεων, εσόδων και εξόδων κατά την ημερομηνία σύνταξης των οικονομικών καταστάσεων. Η χρήση της διαθέσιμης πληροφόρησης και η εφαρμογή υποκειμενικής κρίσης και παραδοχών αποτελούν αναπόσπαστα στοιχεία για τη διενέργεια εκτιμήσεων. Οι εκτιμήσεις και οι παραδοχές αυτές αφορούν στο μέλλον και ως συνέπεια, τα πραγματικά αποτελέσματα είναι πιθανό να διαφοροποιούνται από τους λογιστικούς υπολογισμούς. Οι εκτιμήσεις και οι σχετικές με αυτές υποθέσεις αναθεωρούνται σε συνεχή βάση. Οι αναθεωρήσεις στις λογιστικές εκτιμήσεις αναγνωρίζονται στη περίοδο που πραγματοποιήθηκαν, εάν η αναθεώρηση επηρεάζει μόνο αυτήν την περίοδο ή στην περίοδο της αναθεώρησης και τις επόμενες περιόδους, εάν η αναθεώρηση επηρεάζει και την παρούσα και τις μελλοντικές περιόδους. Πληροφόρηση σχετικά με σημαντικές περιοχές αβεβαιότητας των εκτιμήσεων και υποκειμενικών κρίσεων κατά την εφαρμογή των λογιστικών πολιτικών περιλαμβάνονται στις εξής σημειώσεις: Σημείωση 10 - Φόρος εισοδήματος Σημείωση 13 - Συμμετοχές σε συγγενείς εταιρείες 53 LAVIPHARM Α.Ε. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) Σημείωση 14 - Λοιπές και μακροπρόθεσμες απαιτήσεις Σημείωση 22 – Αναβαλλόμενες φορολογικές (απαιτήσεις) / υποχρεώσεις Σημείωση 23 – Πρόβλεψη για αποζημίωση προσωπικού λόγου εξόδου από την υπηρεσία Σημείωση 26 - Ενδεχόμενες υποχρεώσεις Σημείωση 29 - Διαχείριση χρηματοοικονομικού κινδύνου 3. Βασικές λογιστικές πολιτικές Οι λογιστικές πολιτικές που ακολούθησε η Εταιρεία, για τη σύνταξη των ετήσιων οικονομικών καταστάσεων της 31.12.2019, είναι συνεπείς με αυτές που περιγράφονται στις δημοσιευμένες οικονομικές καταστάσεις της χρήσεως που έληξε την 31.12.2018 λαμβανομένου υπόψη τυχόν αναθεωρήσεις ή υιοθέτηση νέων προτύπων. 3.1 Αρχές Ενοποίησης Οι Οικονομικές Καταστάσεις των θυγατρικών και συγγενών εταιρειών καταρτίζονται στην ίδια ημερομηνία και με τις ίδιες λογιστικές αρχές με τις Οικονομικές Καταστάσεις της μητρικής. Όπου χρειάζεται πραγματοποιούνται οι αναγκαίες εγγραφές αναμόρφωσης, προκειμένου να διασφαλιστεί η συνέπεια των ακολουθούμενων λογιστικών αρχών. Όλα τα ενδοεταιρικά υπόλοιπα και συναλλαγές καθώς και τα ενδοεταιρικά κέρδη ή ζημίες απαλείφονται στις Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις. Οι θυγατρικές και συγγενείς εταιρείες ενοποιούνται από την ημερομηνία που αποκτάται ο έλεγχος και παύουν να ενοποιούνται από την ημερομηνία που ο έλεγχος μεταβιβάζεται εκτός Ομίλου. α) Θυγατρικές Για την παρουσίαση των Ενοποιημένων οικονομικών Καταστάσεων ακολουθείται η μέθοδος της ολικής ενοποίησης για τις θυγατρικές εταιρείες στις οποίες η μητρική εταιρεία ασκεί έλεγχο. Έλεγχος θεωρείται ότι υπάρχει όταν η μητρική εταιρεία έχει την εξουσία, άμεσα ή έμμεσα να κατευθύνει τις χρηματοοικονομικές και λειτουργικές αρχές διαχείρισης των θυγατρικών, με σκοπό να έχει οφέλη από αυτές. Για την εκτίμηση της ύπαρξης ελέγχου, λαμβάνονται υπόψη τυχόν δικαιώματα ψήφου τα οποία προς το παρόν μπορούν να ασκούνται ή δύνανται να τροποποιηθούν. β) Συγγενείς Οι συμμετοχές, σε μη ενοποιούμενες εταιρείες, στις οποίες ασκείται ουσιώδης επιρροή, αλλά δεν ελέγχονται από τη μητρική, ενοποιούνται με τη μέθοδο της Καθαρής Θέσης. Ουσιώδης επιρροή, κατά κύριο λόγο, τεκμαίρεται ότι υφίσταται, όταν η Εταιρεία κατέχει, άμεσα ή έμμεσα μέσω θυγατρικών , ποσοστό 20% έως 50% των μετοχών της εταιρείας. Σύμφωνα με τη μέθοδο αυτή, η συμμετοχή απεικονίζεται αρχικά στην αξία κτήσης, αυξομειούμενη με το ποσοστό συμμετοχής του επενδυτή στα κέρδη και τις ζημίες της συμμετοχής, μετά την ημερομηνία απόκτησης, καθώς και σε όλες τις αντίστοιχες αυξομειώσεις της Καθαρής Θέσης της συμμετοχής. Περαιτέρω, η αξία της συμμετοχής αναπροσαρμόζεται με τη σωρευτική απομείωση της αξίας της. γ) Μη ελέγχουσες συμμετοχές Οι μη ελέγχουσες συμμετοχές είναι το μέρος των ιδίων κεφαλαίων μίας θυγατρικής που δεν αναλογούν, άμεσα ή έμμεσα, στην μητρική επιχείρηση. Οι ζημιές που αφορούν στις μη ελέγχουσες συμμετοχές (μειοψηφία) μίας θυγατρικής, μπορεί να ξεπερνούν τα δικαιώματα των μη ελεγχουσών συμμετοχών στα ίδια κεφάλαια της θυγατρικής. Τα κέρδη ή οι ζημιές και κάθε συστατικό στοιχείο των λοιπών συνολικών εσόδων, λογίζεται τόσο στους ιδιοκτήτες της μητρικής όσο και στις μη ελέγχουσες συμμετοχές, ακόμα και αν αυτό έχει ως αποτέλεσμα ότι οι μη ελέγχουσες συμμετοχές θα παρουσιάζουν έλλειμμα. 54 LAVIPHARM Α.Ε. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) 3.2 Πληροφόρηση κατά τομέα Το Διοικητικό Συμβούλιο του Ομίλου συνιστά τον κύριο λήπτη επιχειρηματικών αποφάσεων να ελέγχει τις εσωτερικές αναφορές χρηματοοικονομικής πληροφόρησης προκειμένου να αξιολογήσει την επίδοση του Ομίλου και να λάβει αποφάσεις σχετικά με την κατανομή πόρων. Η Διοίκηση έχει καθορίσει τους τομείς δραστηριότητας βασισμένη σε αυτές τις εσωτερικές αναφορές σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 8. Ως λειτουργικοί τομείς ορίζονται οι τομείς στους οποίους δραστηριοποιείται ο Όμιλος και στους οποίους βασίζεται το εσωτερικό σύστημα πληροφόρησης του Ομίλου. Λειτουργικός τομέας είναι ένα τμήμα του Ομίλου που αναλαμβάνει επιχειρηματικές δραστηριότητες από τις οποίες αποκτά έσοδα και αναλαμβάνει έξοδα, συμπεριλαμβανομένων των εσόδων και των εξόδων που αφορούν τις συναλλαγές με άλλα τμήματά του. Τα αποτελέσματα κατά τομέα περιλαμβάνουν στοιχεία που σχετίζονται άμεσα με ένα τμήμα, καθώς και εκείνα που μπορούν να επιμεριστούν σε λογική βάση. Κεφαλαιουχικές δαπάνες κατά τομέα είναι το συνολικό κόστος που προέκυψε κατά τη διάρκεια της περιόδου για την απόκτηση ενσωμάτων παγίων, καθώς και των άυλων περιουσιακών στοιχείων εκτός από υπεραξία. Από την εφαρμογή του ΔΠΧΑ 8 προέκυψαν τρείς λειτουργικοί τομείς που βασίζονται στην αρχή της προσέγγισης της Διοίκησης. Ακολούθως παρατίθενται οι λειτουργικοί τομείς του Ομίλου: 1) Φάρμακο 2) Καλλυντικό – Παραφάρμακο 3) Υπηρεσίες Αναλυτικά στοιχεία για την πληροφόρηση κατά τομέα αναφέρονται στη σημείωση 5. 3.3 Συναλλαγές σε ξένο νόμισμα Ο Όμιλος τηρεί τα λογιστικά του βιβλία σε Ευρώ. Η μετατροπή των οικονομικών καταστάσεων των εταιρειών του Ομίλου, οι οποίες έχουν διαφορετικό λειτουργικό νόμισμα από τη μητρική γίνεται ως εξής: (i) Τα περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις μετατρέπονται με τις ισοτιμίες που υπάρχουν κατά την ημερομηνία του ισολογισμού. (ii) Τα ίδια κεφάλαια μετατρέπονται με τις ισοτιμίες που υπήρχαν κατά την ημερομηνία που προέκυψαν. (iii) Τα έσοδα και τα έξοδα μετατρέπονται με τις μέσες ισοτιμίες της περιόδου που αφορούν. Οι προκύπτουσες συναλλαγματικές διαφορές μετατροπής καταχωρούνται σε αποθεματικό των ιδίων κεφαλαίων και μεταφέρονται στ’ αποτελέσματα με την πώληση των επιχειρήσεων αυτών. Η υπεραξία και οι προσαρμογές των εύλογων αξιών που προκύπτουν από την απόκτηση οικονομικών μονάδων εξωτερικού μετατρέπονται με τις ισοτιμίες της ημερομηνίας ισολογισμού. Συναλλαγές που γίνονται σε ξένα νομίσματα μετατρέπονται σε Ευρώ με βάση την επίσημη τιμή του ξένου νομίσματος που ίσχυε την ημέρα της συναλλαγής. Κατά την ημερομηνία του ισολογισμού, οι απαιτήσεις και υποχρεώσεις σε ξένα νομίσματα μετατρέπονται σε Ευρώ με βάση την επίσημη τιμή του ξένου νομίσματος που ισχύει την αντίστοιχη ημερομηνία. Τα κέρδη ή οι ζημίες από συναλλαγματικές διαφορές περιλαμβάνονται στην κατάσταση συνολικών εσόδων. Μη νομισματικά περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις σε ξένο νόμισμα, τα οποία εμφανίζονται σε ιστορική αξία μετατρέπονται σε Ευρώ με τη συναλλαγματική ισοτιμία που ισχύει κατά την ημερομηνία της συναλλαγής. Μη νομισματικά περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις σε ξένο νόμισμα, τα οποία εμφανίζονται στην εύλογη αξία μετατρέπονται σε Ευρώ με τη συναλλαγματική ισοτιμία που ισχύει κατά την ημερομηνία που καθορίσθηκε η αξία. Στην περίπτωση αυτή, οι προκύπτουσες συναλλαγματικές διαφορές αποτελούν μέρος των κερδών ή ζημιών από τη μεταβολή 55 LAVIPHARM Α.Ε. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) της εύλογης αξίας και καταχωρούνται στην κατάσταση συνολικών εσόδων ή απευθείας στα ίδια κεφάλαια, ανάλογα με το είδος του νομισματικού στοιχείου. 3.4 Χρηματοοικονομικά μέσα 3.4.1 Μη παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα Μη παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα αποτελούν οι απαιτήσεις, τα ταμιακά διαθέσιμα και ισοδύναμα, δεσμευμένες καταθέσεις, τα χρεόγραφα, τα δάνεια και οι προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις. Τα μη παράγωγα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία, γενικά ταξινομούνται ως επενδύσεις διακρατούμενες μέχρι τη λήξη, χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία διαθέσιμα για πώληση, χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που αποτιμούνται στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων και ως δάνεια και απαιτήσεις. Η απόφαση για την ταξινόμηση των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων λαμβάνεται κατά την απόκτησή τους. Ο Όμιλος συνήθως δεν ταξινομεί μη χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία ως περιουσιακά στοιχεία διαθέσιμα για πώληση είτε ως περιουσιακά στοιχεία τα όποια αποτιμούνται στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων. Τα μη παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα αναγνωρίζονται αρχικά στις οικονομικές καταστάσεις στην εύλογη αξία τους αυξημένη κατά τα άμεσα κόστη συναλλαγής για τα μέσα που δεν κατηγοριοποιούνται στα χρηματοοικονομικά μέσα στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων. Μετά την αρχική αναγνώριση, τα μη παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα αποτιμώνται όπως περιγράφεται παρακάτω. Τα χρηματοοικονομικά μέσα αναγνωρίζονται στις οικονομικές καταστάσεις όταν ο Όμιλος γίνεται συμβαλλόμενο μέρος σε συναλλαγή με αντικείμενο τα μέσα αυτά. Τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού παύουν να αναγνωρίζονται στις οικονομικές καταστάσεις όταν τα συμβατικά δικαιώματα του Ομίλου επί των ταμειακών εισροών του στοιχείου αυτού λήξουν ή όταν ο Όμιλος μεταβιβάσει το χρηματοοικονομικό στοιχείο ενεργητικού σε τρίτο χωρίς να διατηρήσει τον έλεγχο ή όλα τα ουσιώδη οφέλη ή τους κινδύνους που συνδέονται με αυτό. Οι χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις παύουν να αναγνωρίζονται στις οικονομικές καταστάσεις όταν οι συμβατικές υποχρεώσεις του Ομίλου επί αυτών λήξουν ή ακυρωθούν. 3.4.1.α Πελάτες και λοιπές απαιτήσεις Οι πελάτες και λοιπές απαιτήσεις απεικονίζονται στο αναπόσβεστο κόστος με τη μέθοδο του πραγματικού επιτοκίου, εκτός των περιπτώσεων όπου υπάρχει ένδειξη απομείωσης της απαίτησης, οπότε υπολογίζεται πρόβλεψη γι’ αυτή τη μείωση. Η απαίτηση απεικονίζεται στο ανακτήσιμο ποσό της ως η παρούσα αξία των μελλοντικών ταμιακών ροών προεξοφλούμενων με το τρέχον επιτόκιο της ημερομηνίας κλεισίματος του ισολογισμού και η σχετική ζημία μεταφέρεται στην κατάσταση συνολικών εσόδων (βλέπε λογιστική πολιτική 3.9.1). Οι απαιτήσεις βραχυπρόθεσμης διάρκειας (ενός έτους) δεν προεξοφλούνται. 3.4.1.β Ταμιακά διαθέσιμα και ισοδύναμα Τα ταμιακά διαθέσιμα και ισοδύναμα, περιλαμβάνουν μετρητά στο ταμείο και καταθέσεις όψεως, καθώς και βραχυπρόθεσμες επενδύσεις άμεσης ρευστοποίησης, όπως οι μέχρι τριών μηνών από την ημερομηνία συντάξεως των οικονομικών καταστάσεων προθεσμιακές τραπεζικές καταθέσεις. 3.4.1.γ Δάνεια 56 LAVIPHARM Α.Ε. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) Τα ληφθέντα δάνεια αναγνωρίζονται αρχικά στην εύλογη αξία τους, η οποία προσαρμόζεται με τα κόστη που αφορούν άμεσα τις συναλλαγές αυτές. Μεταγενέστερα, αποτιμώνται στο αναπόσβεστο κόστος με τη χρήση της μεθόδου του πραγματικού επιτοκίου. Τα κέρδη ή οι ζημίες, από τα στοιχεία αυτά αναγνωρίζονται ως χρηματοοικονομικό έσοδο ή έξοδο, μέσω της διαδικασίας της απόσβεσης με το πραγματικό επιτόκιο. Τα κόστη αναδοχής, τα νομικά και τα λοιπά άμεσα κόστη που πραγματοποιούνται, για την έκδοση κυρίως μακροπρόθεσμων δανείων, αναμορφώνουν το ποσό των δανείων αυτών και καταχωρούνται στην κατάσταση συνολικών εσόδων, με βάση τη μέθοδο του πραγματικού επιτοκίου κατά τη διάρκεια της σύμβασης του δανείου. Όλα τα υπόλοιπα κόστη δανεισμού, καταχωρούνται στην κατάσταση συνολικών εσόδων με την πραγματοποίησή τους. 3.4.1.δ Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις Οι προμηθευτές και οι λοιπές υποχρεώσεις αναγνωρίζονται στο κόστος. 3.4.2 Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα Ο Όμιλος δε χρησιμοποιεί παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα και μέσα αντιστάθμισης κινδύνου. 3.4.3 Μετοχικό κεφάλαιο Οι κοινές μετοχές κατηγοριοποιούνται στα Ίδια κεφάλαια. Τα κόστη που συνδέονται άμεσα με την έκδοση κοινών μετοχών αναγνωρίζονται ως μείωση της Διαφοράς υπέρ το άρτιο. Το κόστος κτήσεως των ιδίων μετοχών μειωμένο με το φόρο εισοδήματος (εάν συντρέχει περίπτωση) εμφανίζεται αφαιρετικά των ιδίων κεφαλαίων της Εταιρείας, μέχρις ότου οι ίδιες μετοχές πουληθούν ή ακυρωθούν. Κάθε κέρδος ή ζημιά από πώληση των ιδίων μετοχών καθαρό από άμεσα για τη συναλλαγή λοιπά κόστη και φόρο εισοδήματος (αν συντρέχει τέτοια περίπτωση) εμφανίζεται ως αποθεματικό στα ίδια κεφάλαια. 3.4.4 Σύνθετα χρηματοοικονομικά μέσα Σύνθετα χρηματοοικονομικά μέσα που εκδίδονται από τον Όμιλο αποτελούνται από μετατρέψιμες ομολογίες που μπορούν να μετατραπούν σε μετοχικό κεφάλαιο κατά την επιλογή του κατόχου. Ο αριθμός των μετοχών που θα εκδοθούν δεν ποικίλλει ανάλογα με τις αλλαγές στην εύλογη αξία τους. Το στοιχείο της υποχρέωσης ενός σύνθετου χρηματοοικονομικού μέσου αναγνωρίζεται αρχικά στην εύλογη αξία μιας παρόμοιας υποχρέωσης που δεν έχει τη δυνατότητα μετατροπής σε μετοχές. Το στοιχείο των ιδίων κεφαλαίων αναγνωρίζεται αρχικά ως η διαφορά μεταξύ της εύλογης αξίας του σύνθετου χρηματοοικονομικού μέσου ως σύνολο και της εύλογης αξίας του στοιχείου της υποχρέωσης και ως πάγια τακτική του ομίλου καταχωρείται στα Λοιπά Αποθεματικά. Τυχόν άμεσα κόστη συναλλαγών επιμερίζονται κατά αναλογία με τις αρχικές λογιστικές αξίες των στοιχείων υποχρέωσης και ιδίων κεφαλαίων. Μετά την αρχική αναγνώριση, το στοιχείο της υποχρέωσης ενός σύνθετου χρηματοοικονομικού μέσου αποτιμάται στο αναπόσβεστο κόστος χρησιμοποιώντας τη μέθοδο του πραγματικού επιτοκίου. Το στοιχείο των ιδίων κεφαλαίων του σύνθετου χρηματοοικονομικού μέσου δεν επιμετράτε εκ νέου μετά την αρχική αναγνώριση. Τόκοι, μερίσματα, ζημίες και κέρδη που αφορούν την χρηματοοικονομική υποχρέωση αναγνωρίζονται στην κατάσταση συνολικών εσόδων. Οι διανομές στους μετόχους αναγνωρίζονται στα ίδια κεφάλαια, καθαρά από κάθε όφελος φόρου. Δεν υπάρχουν για το 2019. 3.5 Ενσώματα πάγια Τα ενσώματα πάγια απεικονίζονται στο κόστος κτήσης, μειωμένα με τις σωρευμένες αποσβέσεις και τις τυχόν σωρευμένες απομειώσεις της αξίας τους (σημ. 3.9).Οι αξίες κόστους κτήσης των ενσωμάτων παγίων κατά την 1 Δεκεμβρίου 2004 ημερομηνία μετάβασης στα Δ.Π.Χ.Π. προσδιορίστηκαν ως εξής : α) Τα γήπεδα- 57 LAVIPHARM Α.Ε. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) οικόπεδα και τα κτίρια και τεχνικά έργα αποτιμήθηκαν στην εύλογη αξία κατά την ημερομηνία μετάβασης , η οποία προσδιορίστηκε από ανεξάρτητους εκτιμητές. β) Τα υπόλοιπα ενσώματα πάγια αποτιμήθηκαν στο ιστορικό κόστος κτήσης τους. Το κόστος κτήσεως περιλαμβάνει όλες τις άμεσα επιρριπτέες δαπάνες για την απόκτηση των στοιχείων. Μετά την τροποποίηση του ΔΛΠ 23 τόκοι και συναφή έξοδα δανείων που λαμβάνονται για την αγορά ή κατασκευή παγίου επιβαρύνουν το κόστος κτήσης του μέχρι την ημερομηνία που αυτό θα τεθεί σε λειτουργία. Μεταγενέστερες δαπάνες καταχωρούνται σε επαύξηση της λογιστικής αξίας των ενσωμάτων παγίων μόνον αν πιθανολογείται ότι μελλοντικά οικονομικά οφέλη θα εισρεύσουν στην εταιρεία και το κόστος τους μπορεί να αποτιμηθεί αξιόπιστα. Οι επισκευές και οι συντηρήσεις καταχωρούνται στ’ αποτελέσματα όταν γίνονται. Το κόστος κτήσης και οι σωρευμένες αποσβέσεις των ενσώματων παγίων που πωλούνται ή αποσύρονται, μεταφέρονται από τους αντίστοιχους λογαριασμούς τη στιγμή της πώλησης ή της απόσυρσης και, οποιοδήποτε κέρδος ή ζημία προκύπτει, περιλαμβάνεται στην κατάσταση συνολικών εσόδων. Οι αποσβέσεις των ενσώματων παγίων καταχωρούνται στην κατάσταση συνολικών εσόδων, βάσει της έμμεσης σταθερής μεθόδου απόσβεσης στη διάρκεια της εκτιμώμενης ωφέλιμης ζωής (η οποία επανεξετάζεται σε περιοδική βάση). Τα οικόπεδα δεν αποσβένονται. Η αξία των βελτιώσεων, σε ακίνητα τρίτων, αποσβένεται κατά τη διάρκεια της μισθωτικής περιόδου ή της ωφέλιμης ζωής του παγίου (στο μικρότερο από τα δύο). Τα μισθωμένα πάγια αποσβένονται με βάση την ωφέλιμη ζωή τους, εκτός αν η διάρκεια της μισθώσεως είναι μικρότερη και το πάγιο δεν αναμένεται να περιέλθει στη κατοχή της Εταιρείας κατά τη λήξη της σύμβασης, οπότε και οι αποσβέσεις διενεργούνται με βάση τη διάρκεια της μίσθωσης. Η εναπομένουσα αξία, εάν δεν είναι ασήμαντη, επαναπροσδιορίζεται σε ετήσια βάση. Η εκτιμώμενη διάρκεια ωφέλιμης ζωής κατά κατηγορία παγίων, έχει ως ακολούθως: Κτίρια και εγκαταστάσεις Μηχανήματα Μηχανολογικός εξοπλισμός Επιστημονικά όργανα Μεταφορικά μέσα Έπιπλα Ηλεκτρονικοί υπολογιστές Σκεύη Μηχανές γραφείων Εξοπλισμός τηλεπικοινωνιών Λοιπός εξοπλισμός 30-40 20-30 8-20 15-25 7-12 10-15 5-7 10-15 5-10 10-15 10-15 χρόνια χρόνια χρόνια χρόνια χρόνια χρόνια χρόνια χρόνια χρόνια χρόνια χρόνια Τα κόστη που σχετίζονται με τις υποχρεώσεις για απόσυρση παγίων στοιχείων αναγνωρίζονται, στην περίοδο που αυτές δημιουργούνται και στο βαθμό που μπορεί να γίνει μια λογική εκτίμηση της εύλογης αξίας τους. Τα σχετικά κόστη της απόσυρσης κεφαλαιοποιούνται, ως μέρος της αξίας των αποκτούμενων ενσώματων παγίων. 3.6 Άυλα πάγια περιουσιακά στοιχεία (α) Έξοδα έρευνας και ανάπτυξης Δαπάνες σε δραστηριότητες έρευνας που πραγματοποιούνται με προοπτική την απόκτηση νέων επιστημονικών και τεχνικών γνώσεων καταχωρούνται στην κατάσταση συνολικών εσόδων κατά το χρόνο πραγματοποίησης τους. Δαπάνες σε δραστηριότητες ανάπτυξης, όπου τα πορίσματα της έρευνας εφαρμόζονται σε ένα πρόγραμμα ή σχεδιασμό παραγωγής νέων ή σημαντικά βελτιωμένων προϊόντων και διαδικασιών, κεφαλαιοποιούνται εάν τα προϊόντα ή η διαδικασία είναι τεχνικά και εμπορικά εκμεταλλεύσιμα και ο Όμιλος διαθέτει επαρκείς πόρους για να ολοκληρώσει την ανάπτυξη. Η κεφαλαιοποιούμενη δαπάνη περιλαμβάνει το κόστος των υλικών, την άμεση εργασία και την κατάλληλη αναλογία γενικών εξόδων. Οι λοιπές δαπάνες ανάπτυξης καταχωρούνται στην κατάσταση συνολικών εσόδων κατά το χρόνο πραγματοποίησης τους. Οι 58 LAVIPHARM Α.Ε. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) κεφαλαιοποιούμενες δαπάνες ανάπτυξης εμφανίζονται στο κόστος τους μειούμενες κατά τις σωρευμένες αποσβέσεις και κατά τις ζημίες απομείωσής τους (σημ. 3.9). Οι δαπάνες ανάπτυξης με περιορισμένη ωφέλιμη ζωή οι οποίες κεφαλαιοποιήθηκαν, αποσβένονται από την έναρξη της εμπορικής παραγωγής του προϊόντος βάσει της έμμεσης σταθερής μεθόδου απόσβεσης μέσα σε μία περίοδο που δεν ξεπερνά τα 20 έτη και υπό την προϋπόθεση ότι η εκμετάλλευση του συγκεκριμένου προϊόντος θεωρείται ότι θα είναι τουλάχιστον 20ετής. (β) Λοιπά άυλα περιουσιακά στοιχεία και παραχωρήσεις & δικαιώματα βιομηχανικής ιδιοκτησίας Τα άυλα περιουσιακά στοιχεία που αποκτώνται ξεχωριστά, αναγνωρίζονται στο κόστος κτήσης. Μεταγενέστερα της απόκτησης αποτιμώνται στο ποσό αυτό, μείον τις σωρευμένες αποσβέσεις και τις τυχόν σωρευμένες ζημίες απομείωσης της αξίας τους. Η ωφέλιμη ζωή των άυλων περιουσιακών στοιχείων μπορεί να είναι περιορισμένη ή απεριόριστη. Το κόστος των άυλων περιουσιακών στοιχείων, με περιορισμένη ωφέλιμη ζωή αποσβένεται στην περίοδο της εκτιμώμενης ωφέλιμης ζωής τους, με σταθερή έμμεση μέθοδο απόσβεσης. Οι άδειες αποσβένονται μέσα στο χρόνο της παραγωγικής χρησιμότητάς τους και, σε κάθε περίπτωση, μέχρι τη λήξη της νομικής διάρκειάς τους. Το κόστος των άυλων περιουσιακών στοιχείων με απεριόριστη ωφέλιμη ζωή δεν αποσβένεται. Υπολειμματικές αξίες δεν αναγνωρίζονται. Η ωφέλιμη ζωή των άυλων περιουσιακών στοιχείων αξιολογείται σε ετήσια βάση και οποιεσδήποτε τυχόν αναμορφώσεις εφαρμόζονται μελλοντικά. Τα άυλα περιουσιακά στοιχεία με περιορισμένη ωφέλιμη ζωή, αποσβένονται από την ημερομηνία, κατά την οποία είναι διαθέσιμα προς χρήση. Μεταγενέστερες δαπάνες επί κεφαλαιοποιηθέντων άυλων περιουσιακών στοιχείων, κεφαλαιοποιούνται μόνο όταν αυξάνουν τα μελλοντικά οικονομικά οφέλη, που ενσωματώνονται στο συγκεκριμένο περιουσιακό στοιχείο που αναφέρονται. Όλες οι άλλες δαπάνες, εξοδοποιούνται με την πραγματοποίησή τους. Τα άυλα περιουσιακά στοιχεία ελέγχονται για απομείωση (σημ. 3.9), τουλάχιστον ετησίως, σε εξατομικευμένο επίπεδο ή σε επίπεδο μονάδας δημιουργίας χρηματοροών στην οποία ανήκουν. 3.7 Επενδυτικά ακίνητα Τα επενδυτικά ακίνητα περιλαμβάνουν κυρίως γραφεία κτιρίων τα οποία κατέχονται για μακροπρόθεσμες ενοικιάσεις και δεν ιδιοχρησιμοποιούνται από τον Όμιλο. Οι επενδύσεις σε ακίνητα αποτιμώνται στην εύλογη αξία τους, η οποία αντιπροσωπεύει τις τιμές της αγοράς και προσδιορίζεται από εξωτερικούς εκτιμητές. Τυχόν κέρδος ή ζημία που προκύπτει από αλλαγή στην εύλογη αξία καταχωρούνται στην κατάσταση συνολικών εσόδων στο λογαριασμό απομείωσης επενδυτικών ακινήτων. Όταν ένα πάγιο μεταφέρεται στα επενδυτικά ακίνητα ως αποτέλεσμα αλλαγής της χρήσης του, τυχόν διαφορές ανάμεσα στη λογιστική αξία του παγίου αμέσως μετά την ημερομηνία μεταφοράς και της εύλογης αξίας του, καταχωρούνται απευθείας στα ίδια κεφάλαια εάν αφορούν έσοδα. Κατά την πώληση του παγίου, το παραπάνω έσοδο μεταφέρεται στα κέρδη εις νέο. Εάν κατά την παραπάνω μεταφορά προκύψει ζημία, τότε αυτή καταχωρείται άμεσα στην κατάσταση συνολικών εσόδων. Όταν ένα ακίνητο ιδιοχρησιμοποιηθεί, τότε μεταφέρεται στα ενσώματα περιουσιακά στοιχεία με λογιστική αξία την εύλογη αξία του κατά την ημερομηνία της μεταφοράς. Όταν ο Όμιλος ανακατασκευάζει ένα επενδυτικό ακίνητο με σκοπό να χρησιμοποιηθεί και πάλι ως επένδυση, τότε το πάγιο παραμένει στα επενδυτικά ακίνητα, αποτιμάται βάσει του μοντέλου της εύλογης αξίας και δεν μεταφέρεται στα ενσώματα περιουσιακά στοιχεία κατά τη διάρκεια της ανακατασκευής τους. Εντός της χρήσης δεν υπήρξαν ενδείξεις σχετικά με πιθανή απομείωση των επενδυτικών ακινήτων της Εταιρείας και του Ομίλου. 59 LAVIPHARM Α.Ε. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) 3.8 Αποθέματα Τα αποθέματα αποτιμώνται στη χαμηλότερη αξία μεταξύ κόστους κτήσεως και καθαρής ρευστοποιήσιμης αξίας. Το κόστος προσδιορίζεται με τη μέθοδο του μέσου σταθμικού κόστους. Το κόστος των ετοίμων προϊόντων και των ημιτελών αποθεμάτων περιλαμβάνει το κόστος των υλικών, το άμεσο εργατικό κόστος και αναλογία του γενικού κοινού κόστους παραγωγής. Κόστος δανεισμού δεν περιλαμβάνεται στο κόστος κτήσεως των αποθεμάτων. Η καθαρή ρευστοποιήσιμη αξία εκτιμάται με βάση τις τρέχουσες τιμές πώλησης των αποθεμάτων στα πλαίσια της συνήθους δραστηριότητας αφαιρουμένων και των τυχόν εξόδων πώλησης όπου συντρέχει περίπτωση. 3.9 Απομείωση αξίας περιουσιακών στοιχείων. 3.9.1 Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού Τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού εξετάζονται σε κάθε ημερομηνία σύνταξης των οικονομικών καταστάσεων ώστε να προσδιοριστεί εάν υπάρχει αντικειμενική ένδειξη απομείωσης της αξίας τους. Τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού θεωρούνται ότι έχουν απομειωθεί όταν υπάρχουν ενδείξεις ότι κάποιο γεγονός επέδρασε αρνητικά στις εκτιμώμενες μελλοντικές ταμειακές ροές του στοιχείου. Η ζημία απομείωσης ενός χρηματοοικονομικού στοιχείου που αποτιμάται στο αναπόσβεστο κόστος υπολογίζεται ως η διαφορά μεταξύ της λογιστικής του αξίας και της παρούσας αξίας των εκτιμώμενων μελλοντικών ταμιακών ροών προεξοφλημένων με τη μέθοδο του πραγματικού επιτοκίου. Η ζημία απομείωσης αναγνωρίζεται άμεσα στην κατάσταση συνολικών εσόδων. Η ζημία απομείωσης αντιλογίζεται, αν ο αντιλογισμός αυτός μπορεί να συνδεθεί αντικειμενικά με γεγονός που συνέβει μετά την αναγνώριση της απομείωσης, και καταχωρείται στην κατάσταση συνολικών εσόδων για όλα τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού εκτός των διαθεσίμων προς πώληση αξιογράφων που καταχωρείται απ’ ευθείας στα ίδια κεφάλαια. 3.9.2 Μη-χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού Τα μη-χρηματοοικονομικά στοιχεία του ενεργητικού, εκτός από επενδυτικά ακίνητα, αποθέματα και αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις, εξετάζονται σε κάθε ημερομηνία σύνταξης των οικονομικών καταστάσεων, ώστε να προσδιοριστεί εάν υπάρχει αντικειμενική ένδειξη απομείωσης της αξίας τους. Εάν υπάρξει τέτοια ένδειξη, τότε υπολογίζεται η ανακτήσιμη αξία αυτών των περιουσιακών στοιχείων. Τα άυλα περιουσιακά στοιχεία με απεριόριστη ωφέλιμη ζωή ή τα, άυλα περιουσιακά στοιχεία με περιορισμένη ωφέλιμη ζωή τα οποία δεν είναι ακόμα διαθέσιμα για χρήση ελέγχονται τουλάχιστον σε ετήσια βάση ανεξάρτητα αν υπάρχει ή όχι ένδειξη. Η ζημία απομείωσης της αξίας των στοιχείων του ενεργητικού αναγνωρίζεται άμεσα στην κατάσταση συνολικών εσόδων. Η ανακτήσιμη αξία των περιουσιακών στοιχείων είναι η μεγαλύτερη μεταξύ της εύλογης αξίας του μειωμένης κατά τα έξοδα πώλησης και της αξίας λόγω χρήσης τους. Για την αξία λόγω χρήσης, οι εκτιμώμενες μελλοντικές ταμιακές ροές προεξοφλούνται στην παρούσα αξία με ένα προ-φόρου συντελεστή, ο οποίος αντανακλά τις τρέχουσες αξιολογήσεις της αγοράς για τη χρονική αξία του χρήματος και τους κινδύνους που συνδέονται με το περιουσιακό στοιχείο. Για ένα περιουσιακό στοιχείο που δεν αποφέρει σημαντικά ανεξάρτητη ταμιακή εισροή, η ανακτήσιμη αξία καθορίζεται για την μονάδα παραγωγής ταμιακών ροών, στην οποία το περιουσιακό στοιχείο ανήκει. Ζημία απομείωσης που έχει αναγνωριστεί κατά τις προηγούμενες περιόδους επανεκτιμάται σε κάθε χρήση για τυχόν ενδείξεις μείωσης της και αντιλογίζεται εάν υπήρξε αλλαγή στις εκτιμήσεις που χρησιμοποιήθηκαν για τον προσδιορισμό της ανακτήσιμης αξίας. Ζημία απομείωσης αντιλογίζεται μόνο στην έκταση κατά την οποία η λογιστική αξία του περιουσιακού στοιχείου δεν υπερβαίνει τη λογιστική αξία που θα προσδιοριζόταν, καθαρή 60 LAVIPHARM Α.Ε. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) από αποσβέσεις, εάν δεν είχε καταχωρηθεί η ζημία απομείωσης. Ζημιά απομείωσης που αφορά υπεραξία δεν αντιλογίζεται. 3.10 Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία προοριζόμενα προς πώληση Τα μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία ταξινομούνται ως στοιχεία που προορίζονται για πώληση και καταχωρούνται στη χαμηλότερη αξία μεταξύ της λογιστικής αξίας και της εύλογης αξίας μείον το απαιτούμενο για την πώληση κόστος, αν η λογιστική αξία ανακτάται κυρίως μέσω της πώλησης και όχι από τη συνεχή χρήση τους. 3.11 Φόρος εισοδήματος Η επιβάρυνση της χρήσης µε φόρους εισοδήματος αποτελείται από τον τρέχον φόρο και τους αναβαλλόμενους φόρους, δηλαδή τους φόρους (ή τις φορολογικές ελαφρύνσεις), που σχετίζονται µε τα απεικονιζόμενα στην τρέχουσα χρήση κέρδη ή ζημιές, αλλά τα οποία θα καταλογισθούν σε μελλοντικές χρήσεις. Ο φόρος εισοδήματος καταχωρείται στην κατάσταση συνολικών εσόδων, εκτός του φόρου εκείνου, που αφορά συναλλαγές που καταχωρήθηκαν απευθείας στα ίδια κεφάλαια, ο οποίος στην περίπτωση αυτή καταχωρείται απευθείας, κατά ανάλογο τρόπο, στα ίδια κεφάλαια. Ο τρέχον φόρος εισοδήματος είναι ο αναμενόμενος πληρωτέος φόρος επί του φορολογητέου εισοδήματος της χρήσης, βάσει των ισχυόντων ή ουσιαστικά ισχυόντων συντελεστών φόρου, κατά την ημερομηνία του Ισολογισμού καθώς και οποιαδήποτε αναπροσαρμογή στο φόρο πληρωτέο προηγούμενων χρήσεων. Οι αναβαλλόμενοι φόροι εισοδήματος, προβλέπονται με τη μέθοδο υπολογισμού βάσει ισολογισμού, υπολογιζόμενοι επί των προσωρινών διαφορών μεταξύ των λογιστικών ποσών των στοιχείων του ενεργητικού και του παθητικού για σκοπούς σύνταξης των οικονομικών καταστάσεων και των ποσών που χρησιμοποιούνται για σκοπούς φορολογίας. Τα ποσά των αναβαλλόμενων φόρων που προβλέπονται βασίζονται στον αναμενόμενο τρόπο υλοποίησης ή διακανονισμού των λογιστικών ποσών των στοιχείων του ενεργητικού και του παθητικού, βάσει των ισχυόντων ή ουσιαστικά ισχυόντων συντελεστών φόρου, κατά την ημερομηνία του Ισολογισμού. Οι ακόλουθες προσωρινές διαφορές δεν λαμβάνονται υπόψη: υπεραξία μη εκπιπτόμενη για φορολογικούς σκοπούς, η αρχική καταχώρηση στοιχείων του ενεργητικού και παθητικού η οποία δεν επηρεάζει ούτε το λογιστικό ούτε το φορολογικό κέρδος και διαφορές σχετιζόμενες με συμμετοχές σε θυγατρικές στην έκταση που αυτές δεν θα αναστραφούν στο άμεσο μέλλον. Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις αναγνωρίζονται για όλες τις εκπεστέες προσωρινές διαφορές και τις αχρησιμοποίητες φορολογικές ζημίες, κατά την έκταση που είναι πιθανό ότι θα υπάρξουν επαρκή φορολογητέα κέρδη στο μέλλον, έναντι των οποίων οι αχρησιμοποίητες φορολογικές ζημίες και οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις μπορεί να χρησιμοποιηθούν. Η αξία των αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων ελέγχεται σε κάθε ημερομηνία Ισολογισμού και μειώνεται κατά την έκταση που δεν αναμένεται να υπάρξουν επαρκή φορολογητέα κέρδη, που θα καλύψουν την αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση. Πρόσθετοι φόροι εισοδήματος που ανακύπτουν από τη διανομή μερισμάτων καταχωρούνται στον ίδιο χρόνο με αυτόν της υποχρέωσης καταβολής του σχετικού μερίσματος. 3.12 Παροχές στο προσωπικό (α) Προγράμματα καθορισμένων εισφορών Τα προγράμματα καθορισμένων εισφορών αφορούν εισφορές σε ανεξάρτητα από τον Όμιλο ασφαλιστικά ταμεία για συνταξιοδοτικές παροχές των εργαζομένων για τις οποίες ο Όμιλος δεν έχει νομική ή συμβατική υποχρέωση για επιπλέον μελλοντικές παροχές. Οι εισφορές αυτές αναγνωρίζονται στις δαπάνες προσωπικού στην κατάσταση συνολικών εσόδων εφαρμόζοντας την αρχή των δεδουλευμένων. 61 LAVIPHARM Α.Ε. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) (β) Προγράμματα καθορισμένων παροχών Η καθαρή υποχρέωση του Ομίλου σχετικά με προγράμματα καθορισμένων παροχών προς το προσωπικό υπολογίζεται (χωριστά για κάθε πρόγραμμα) με υπολογισμό των μελλοντικών παροχών που οι εργαζόμενοι δικαιούνται έναντι της υπηρεσίας τους στη παρούσα και τις προηγούμενες περιόδους. Οι μελλοντικές παροχές προεξοφλούνται στην παρούσα αξία μετά την αφαίρεση της εύλογης αξίας των περιουσιακών στοιχείων του προγράμματος. Ως επιτόκιο προεξόφλησης θεωρείται η απόδοση κατά την ημερομηνία ισολογισμού των ομολόγων υψηλής πιστωτικής διαβάθμισης, τα οποία έχουν ημερομηνίες λήξης που προσεγγίζουν τα χρονικά όρια των υποχρεώσεων του Ομίλου. Η υποχρέωση αυτή υπολογίζεται ετησίως με βάση οικονομικές και αναλογιστικές παραδοχές, από ανεξάρτητους αναλογιστές χρησιμοποιώντας τη μέθοδο της προβλεπόμενης πιστωτικής μονάδας. Ένα πρόγραμμα συγκεκριμένων παροχών καθορίζει με βάση διάφορες παραμέτρους, όπως η ηλικία, τα έτη προϋπηρεσίας και ο μισθός, συγκεκριμένες υποχρεώσεις για καταβλητέες παροχές. Οι προβλέψεις που αφορούν την περίοδο περιλαμβάνονται στο σχετικό κόστος προσωπικού στις συνημμένες εταιρικές και ενοποιημένες Καταστάσεις Συνολικών Εσόδων και συνίστανται από το τρέχον και παρελθόν κόστος υπηρεσίας, το σχετικό χρηματοοικονομικό κόστος, τα αναλογιστικά κέρδη ή ζημιές και τις όποιες πιθανές πρόσθετες επιβαρύνσεις. Αναφορικά με τα μη αναγνωρισμένα αναλογιστικά κέρδη ή ζημιές, ακολουθείται το αναθεωρημένο ΔΛΠ 19, το οποίο περιλαμβάνει μια σειρά από τροποποιήσεις στην λογιστική των προγραμμάτων καθορισμένων παροχών, μεταξύ άλλων: (α) την αναγνώριση των αναλογιστικών κερδών /ζημιών στα λοιπά συνολικά έσοδα και την οριστική εξαίρεση τους από τα αποτελέσματα της χρήσης, (β) τη μη αναγνώριση πλέον των αναμενόμενων αποδόσεων των επενδύσεων του προγράμματος στα αποτελέσματα της χρήσης αλλά την αναγνώριση του σχετικού τόκου επί της καθαρής υποχρέωσης /(απαίτησης) της παροχής υπολογιζόμενου βάσει του προεξοφλητικού επιτοκίου που χρησιμοποιείται για την επιμέτρηση της υποχρέωσης καθορισμένων παροχών, (γ) την αναγνώριση του κόστους προϋπηρεσίας στα αποτελέσματα της χρήσης την νωρίτερα εκ των ημερομηνιών τροποποίησης του προγράμματος ή όταν αναγνωρίζεται η σχετική αναδιάρθρωση ή η τερματική παροχή, και (δ) λοιπές αλλαγές περιλαμβάνουν νέες γνωστοποιήσεις, όπως ποσοτική ανάλυση ευαισθησίας. (γ) Βραχυπρόθεσμες παροχές στο προσωπικό Οι βραχυπρόθεσμες παροχές στο προσωπικό καταχωρούνται στις δαπάνες προσωπικού στην κατάσταση συνολικών εσόδων όταν πραγματοποιούνται και δεν προεξοφλούνται. 3.13 Προβλέψεις Οι προβλέψεις αναγνωρίζονται όταν ο Όμιλος έχει παρούσα δέσμευση (νομική ή τεκμαιρόμενη) ως αποτέλεσμα ενός γεγονότος του παρελθόντος και είναι πιθανό ότι θα υπάρξει εκροή πόρων για το διακανονισμό της δέσμευσης και το ποσό αυτής μπορεί να εκτιμηθεί αξιόπιστα. Οι προβλέψεις επανεξετάζονται σε κάθε ημερομηνία Ισολογισμού και, αν δεν είναι πλέον πιθανό ότι θα υπάρξει εκροή πόρων για το διακανονισμό της δέσμευσης, οι προβλέψεις αντιλογίζονται. Οι προβλέψεις χρησιμοποιούνται μόνο για το σκοπό για τον οποίο αρχικά δημιουργήθηκαν. Αν η επίπτωση είναι σημαντική, οι προβλέψεις καταχωρούνται σε προεξοφλημένη βάση των αναμενόμενων μελλοντικών ταμιακών ροών, με τη χρήση ενός προ φόρου επιτοκίου, που αντανακλά τις τρέχουσες εκτιμήσεις της αγοράς για τη διαχρονική αξία του χρήματος, και τους κινδύνους που σχετίζονται με την υποχρέωση. Όταν γίνεται προεξόφληση των προβλέψεων, η αύξηση της πρόβλεψης που οφείλεται στο πέρασμα του χρόνου, καταχωρείται σαν κόστος δανεισμού. Οι προβλέψεις για αναδιάρθρωση αναγνωρίζονται όταν ο Όμιλος έχει εγκρίνει ένα λεπτομερές και επίσημο σχέδιο αναδιάρθρωσης και η αναδιάρθρωση, είτε έχει αρχίσει ή έχει ανακοινωθεί δημοσίως. Δεν αναγνωρίζεται πρόβλεψη για μελλοντικές λειτουργικές ζημίες. 62 LAVIPHARM Α.Ε. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) 3.14 Έσοδα Τα έσοδα περιλαμβάνουν την εύλογη αξία των πωλήσεων αγαθών και παροχής υπηρεσιών, καθαρά από τους ανακτώμενους φόρους, εκπτώσεις και επιστροφές. Η αναγνώριση των εσόδων γίνεται ως εξής: (α) Πωλήσεις αγαθών Οι πωλήσεις αγαθών μειωμένες με τις χορηγούμενες εκπτώσεις αναγνωρίζονται όταν ο Όμιλος παραδίδει τα αγαθά στους πελάτες, τα αγαθά γίνονται αποδεκτά από αυτούς, μεταβιβάζονται οι κίνδυνοι που σχετίζονται με την κυριότητα αυτών και η είσπραξη της απαίτησης είναι εύλογα εξασφαλισμένη. (β) Παροχή υπηρεσιών Τα έσοδα από παροχή υπηρεσιών αναγνωρίζονται στην περίοδο στην οποία παρέχονται με βάση το στάδιο ολοκλήρωσης της υπηρεσίας. (γ) Έσοδα από τόκους Έσοδα από τόκους αναγνωρίζονται όταν ο τόκος καθίσταται δεδουλευμένος (με βάση τη μέθοδο πραγματικού επιτοκίου). (δ) Έσοδα από παραχωρήσεις δικαιωμάτων χρήσης άυλων περιουσιακών στοιχείων του ενεργητικού Έσοδα από παραχωρήσεις δικαιωμάτων χρήσης άυλων περιουσιακών στοιχείων του ενεργητικού (όπως εμπορικά σήματα, διπλώματα ευρεσιτεχνίας) αναγνωρίζονται κανονικά, σύμφωνα με την ουσία της σχετικής σύμβασης. Ο Όμιλος προσδιορίζει αν η συναλλαγή, ως προς την ουσία της, είναι πώληση περιουσιακού στοιχείου ή δικαιωμάτων ή είναι μια συμφωνία παραχώρησης άδειας εκμετάλλευσης. Η συναλλαγή αυτή στην ουσία αποτελεί έσοδο από πώληση, με τα έσοδα της να αναγνωρίζονται για τη μεταβίβαση των δικαιωμάτων στον δικαιοδόχο, στις ακόλουθες περιπτώσεις: α) Τα δικαιώματα για το περιουσιακό στοιχείο έχουν μεταβιβαστεί στον δικαιοδόχο σε αντάλλαγμα για μια σταθερή αμοιβή ή μη επιστρεπτέες εγγυήσεις β) η σύμβαση δεν μπορεί να ακυρωθεί γ) ο δικαιοδόχος μπορεί να εκμεταλλευθεί τα δικαιώματά για το περιουσιακό στοιχείο ελεύθερα (δηλαδή ο Όμιλος δεν διατηρεί πλέον διαχειριστικό έλεγχο) και δ) ο Όμιλος δεν έχει υπόλοιπες υποχρεώσεις να εκπληρώσει. Διαφορετικά, τα έσοδα αυτά θεωρείται ότι σχετίζονται με το δικαίωμα χρήσης του περιουσιακού στοιχείου κατά την περίοδο άδειας χρήσης και αναγνωρίζονται κατά την διάρκεια της περιόδου αυτής. (ε) Έσοδα από συγγενείς Εταιρείες Για τα έσοδα από συγγενείς εταιρείες βλέπε σημείωση 3.1β 3.15 Μισθώσεις Μέχρι και την προηγούμενη χρήση (2018), οι μισθώσεις ταξινομούνταν ως χρηματοδοτικές ή λειτουργικές σύμφωνα με τις απαιτήσεις του ΔΛΠ 17 «Μισθώσεις». Οι χρηματοδοτικές μισθώσεις κεφαλαιοποιούνταν κατά την έναρξη της μίσθωσης στη χαμηλότερη αξία που προκύπτει μεταξύ της εύλογης αξίας του παγίου στοιχείου και της παρούσας αξίας των ελάχιστων μισθωμάτων, καθένα εκ των οποίων προσδιορίζονταν κατά την έναρξη της μίσθωσης. Κάθε μίσθωμα επιμεριζόταν μεταξύ της υποχρέωσης και των τόκων. Οι πληρωμές των λειτουργικών μισθώσεων καταχωρούνταν με σταθερή μέθοδο στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων σε όλη τη διάρκεια της μίσθωσης. Από την 01/01/2019, με βάση το ΔΠΧΑ 16 «Μισθώσεις», καταργείται για τον μισθωτή η ταξινόμηση των μισθώσεων σε λειτουργικές μισθώσεις και χρηματοοικονομικές μισθώσεις και 63 LAVIPHARM Α.Ε. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) όλες οι μισθώσεις αναγνωρίζονται λογιστικά ως στοιχεία «Κατάστασης Οικονομικής Θέσης», μέσω της αναγνώρισης ενός «δικαιώματος χρήσης» στοιχείων του ενεργητικού και μίας «υποχρέωσης μίσθωσης». 3.15.1 Αναγνώριση και αρχική επιμέτρηση δικαιώματος χρήσης στοιχείου του ενεργητικού Κατά την ημερομηνία έναρξης μίας μισθωτικής περιόδου ο Όμιλος αναγνωρίζει ένα δικαίωμα χρήσης στοιχείου του ενεργητικού και μία υποχρέωση μίσθωσης προβαίνοντας σε επιμέτρηση του δικαιώματος χρήσης του στοιχείου του ενεργητικού στο κόστος. Το κόστος του δικαιώματος χρήσης στοιχείου του ενεργητικού περιλαμβάνει: το ποσό της αρχικής επιμέτρησης της υποχρέωσης μίσθωσης (βλ. κατωτέρω), τις τυχόν καταβολές μισθωμάτων που πραγματοποιήθηκαν πριν ή κατά την ημερομηνία έναρξης της μισθωτικής περιόδου, μειωμένες με τα κίνητρα μίσθωσης που εισπράχθηκαν, τα αρχικά άμεσα κόστη που βαρύνουν τον μισθωτή, και μία εκτίμηση των δαπανών που θα βαρύνουν τον Όμιλο κατά την αποσυναρμολόγηση και την απομάκρυνση του μισθωμένου στοιχείου του ενεργητικού, την αποκατάσταση του χώρου στον οποίον βρίσκεται το μισθωμένο στοιχείο του ενεργητικού ή την αποκατάσταση του στοιχείου του ενεργητικού όπως απαιτείται από τους όρους και τις προϋποθέσεις της μίσθωσης. Ο Όμιλος αναλαμβάνει την υποχρέωση για τις εν λόγω δαπάνες είτε κατά την ημερομηνία έναρξης της μισθωτικής περιόδου είτε ως συνέπεια της χρήσης του μισθωμένου στοιχείου του ενεργητικού κατά τη διάρκεια μίας συγκεκριμένης περιόδου. 3.15.2 Αρχική επιμέτρηση της υποχρέωσης μίσθωσης Κατά την ημερομηνία έναρξης της μισθωτικής περιόδου, ο Όμιλος επιμετρά την υποχρέωση μίσθωσης στην παρούσα αξία των ανεξόφλητων καταβολών μισθωμάτων κατά την ημερομηνία αυτήν. Όταν το τεκμαρτό επιτόκιο της μίσθωσης είναι εφικτό να προσδιοριστεί κατάλληλα, τότε οι καταβολές μισθωμάτων θα προεξοφλούνται χρησιμοποιώντας το επιτόκιο αυτό. Σε διαφορετική περίπτωση χρησιμοποιείται το οριακό επιτόκιο δανεισμού του Ομίλου. Κατά την ημερομηνία έναρξης της μισθωτικής περιόδου, οι καταβολές μισθωμάτων που περιλαμβάνονται στην επιμέτρηση της υποχρέωσης μίσθωσης συμπεριλαμβάνουν τις παρακάτω πληρωμές για το δικαίωμα χρήσης στοιχείου του ενεργητικού κατά τη διάρκεια της περιόδου μίσθωσης, εφόσον δεν έχουν καταβληθεί κατά την ημερομηνία έναρξης της μισθωτικής περιόδου: i) τις σταθερές καταβολές μείον τυχόν εισπρακτέα κίνητρα μίσθωσης, ii) τις τυχόν μεταβλητές καταβολές μισθωμάτων που εξαρτώνται από τη μελλοντική μεταβολή δεικτών ή επιτοκίων, οι οποίες επιμετρώνται αρχικά χρησιμοποιώντας την τιμή του δείκτη ή του επιτοκίου κατά την ημερομηνία έναρξης της μισθωτικής περιόδου, iii) τα ποσά που αναμένεται να καταβάλλει ο Όμιλος ως εγγυήσεις υπολειμματικής αξίας, iv) την τιμή εξάσκησης του δικαιώματος αγοράς εφόσον είναι ουσιαστικά βέβαιο ότι ο Όμιλος θα εξασκήσει το δικαίωμα, και v) τις καταβολές ποινών για τον τερματισμό της μίσθωσης, εάν η μισθωτική περίοδος αντανακλά την εξάσκηση του δικαιώματος του Ομίλου για τον τερματισμό της μίσθωσης. 3.15.3 Μεταγενέστερη επιμέτρηση Μεταγενέστερη επιμέτρηση δικαιώματος χρήσης στοιχείου του ενεργητικού 64 LAVIPHARM Α.Ε. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) Μετά την ημερομηνία έναρξης της μισθωτικής περιόδου, ο Όμιλος επιμετρά το δικαίωμα χρήσης στοιχείου του ενεργητικού με το μοντέλο του κόστους. Ο Όμιλος επιμετρά το δικαίωμα χρήσης στοιχείου του ενεργητικού στο κόστος: i) μείον τυχόν σωρευμένες αποσβέσεις και σωρευμένες ζημίες απομείωσης, και ii) προσαρμοσμένο για τυχόν μεταγενέστερη επιμέτρηση της υποχρέωσης μίσθωσης, Ο Όμιλος εφαρμόζει τις απαιτήσεις του ΔΛΠ 16 αναφορικά με την απόσβεση του δικαιώματος χρήσης στοιχείου του ενεργητικού, το οποίο και εξετάζει για τυχόν απομείωση. Μεταγενέστερη επιμέτρηση της υποχρέωσης μίσθωσης Μετά την ημερομηνία έναρξης της μισθωτικής περιόδου, ο Όμιλος επιμετρά την υποχρέωση μίσθωσης, ως ακολούθως: i) αυξάνοντας την λογιστική αξία, προκειμένου να αντανακλά το χρηματοοικονομικό κόστος επί της υποχρέωσης μίσθωσης, ii) μειώνοντας την λογιστική αξία, προκειμένου να αντανακλά τα μισθώματα που έχουν καταβληθεί, και iii) επιμετρώντας εκ νέου την λογιστική αξία, προκειμένου να αντανακλά τυχόν επανεκτίμηση ή τροποποίηση της μίσθωσης. Το χρηματοοικονομικό κόστος μίας υποχρέωσης μίσθωσης κατανέμεται κατά τη διάρκεια της μισθωτικής περιόδου με τέτοιον τρόπο, ούτως ώστε να προκύπτει ένα σταθερό περιοδικό επιτόκιο επί του ανεξόφλητου υπολοίπου της υποχρέωσης. Μετά την ημερομηνία έναρξης της μισθωτικής περιόδου, ο Όμιλος αναγνωρίζει στα κέρδη ή στις ζημίες (με εξαίρεση την περίπτωση που οι δαπάνες περιλαμβάνονται στην λογιστική αξία ενός άλλου στοιχείου του ενεργητικού για το οποίο εφαρμόζονται άλλα σχετικά Πρότυπα) και τα δύο παρακάτω στοιχεία: i) το χρηματοοικονομικό κόστος επί της υποχρέωσης μίσθωσης, και ii) τις μεταβλητές καταβολές μισθωμάτων που δεν περιλαμβάνονται στην επιμέτρηση της υποχρέωσης μίσθωσης κατά την περίοδο που λαμβάνει χώρα το γεγονός που ενεργοποιεί τις εν λόγω καταβολές 3.16 Κέρδη / (ζημίες) ανά μετοχή Ο Όμιλος παρουσιάζει βασικά και προσαρμοσμένα κέρδη/ (ζημίες) ανά μετοχή. Βασικά κέρδη/ (ζημίες) ανά μετοχή υπολογίζονται διαιρώντας το κέρδος ή τη ζημία που αναλογεί στους μετόχους της πλειοψηφίας με το μέσο σταθμισμένο αριθμό κοινών μετοχών σε κυκλοφορία κατά τη διάρκεια της περιόδου. Τα προσαρμοσμένα κέρδη/ (ζημίες) ανά μετοχή υπολογίζονται με την προσαρμογή του κέρδους ή της ζημίας που αναλογεί στους μετόχους και του μέσου σταθμισμένου αριθμού κοινών μετοχών σε κυκλοφορία για τις επιδράσεις όλων των δυνητικών τίτλων μετοχών, οι οποίες αποτελούνται από μετατρέψιμες ομολογίες. Τα κέρδη/(ζημίες) ανά μετοχή δεν αναπροσαρμόζονται (μη προσαρμοσμένα) όταν η επίδραση των δυνητικών τίτλων είναι αύξηση (μείωση) των κερδών (ζημιών) ανά μετοχή. 3.17 Μερίσματα Η διανομή των μερισμάτων στους μετόχους της Εταιρείας καταχωρείται ως υποχρέωση στις Οικονομικές Καταστάσεις όταν η διανομή εγκρίνεται από τη Γενική Συνέλευση των μετόχων. Οι ανώνυμες εταιρείες 65 LAVIPHARM Α.Ε. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) υποχρεούνται, εκτός εάν η Γενική Συνέλευση των Μετόχων με πλειοψηφία τουλάχιστον 70% αποφασίσει διαφορετικά, να διανέμουν σε μετρητά, κάθε έτος, στους μετόχους ποσοστό τουλάχιστον, 35% επί των καθαρών κερδών. 3.18 Συμψηφισμός απαιτήσεων-υποχρεώσεων Ο συμψηφισμός χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων με υποχρεώσεις και η απεικόνιση του καθαρού ποσού πραγματοποιείται μόνο εφόσον υπάρχει νομικό δικαίωμα για συμψηφισμό και υπάρχει πρόθεση για διακανονισμό του καθαρού ποσού που προκύπτει από τον συμψηφισμό ή για ταυτόχρονο διακανονισμό. 3.18.α Γνωστοποιήσεις συγκριτικών αναμορφώσεων Όπου κρίνεται απαραίτητο, τα συγκριτικά στοιχεία της προηγούμενης περιόδου αναπροσαρμόζονται για να καλύψουν αλλαγές στην παρουσίαση της τρέχουσας περιόδου. 3.19 Χρηματοοικονομικά έσοδα -έξοδα Οι καθαρές χρηματοοικονομικές δαπάνες αποτελούνται από χρεωστικούς τόκους επι δανείων που υπολογίζονται βάσει της μεθόδου του πραγματικού επιτοκίου, τους πιστωτικούς τόκους από επενδυθέντα διαθέσιμα, έσοδα από μερίσματα και τα συναλλαγματικά κέρδη και ζημίες τα οποία παρουσιάζονται σε καθαρή βάση. Οι δεδουλευμένοι πιστωτικοί τόκοι καταχωρούνται στην κατάσταση συνολικών εσόδων βάσει της μεθόδου του πραγματικού επιτοκίου. Τα έσοδα από τα μερίσματα καταχωρούνται στην κατάσταση συνολικών εσόδων την ημερομηνία έγκρισης διανομής των μερισμάτων. 4. Αλλαγές σε Λογιστικές Πολιτικές 4.1 Νέα Πρότυπα, Διερμηνείες, Αναθεωρήσεις και Τροποποιήσεις υφιστάμενων Προτύπων τα οποία έχουν τεθεί σε ισχύ και έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση Τα ακόλουθα νέα Πρότυπα, Διερμηνείες και τροποποιήσεις Προτύπων έχουν εκδοθεί από το Συμβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων (IASB), έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση και η εφαρμογή τους είναι υποχρεωτική από την 01/01/2019 ή μεταγενέστερα. ΔΠΧΑ 16 «Μισθώσεις» (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2019) Τον Ιανουάριο του 2016, το IASB προέβη στην έκδοση ενός νέου Προτύπου, του ΔΠΧΑ 16. Σκοπός του έργου του IASB ήταν η ανάπτυξη ενός νέου Προτύπου για μισθώσεις που καθορίζει τις αρχές τις οποίες εφαρμόζουν και τα δύο μέρη σε μία σύμβαση - δηλαδή και ο πελάτης («ο μισθωτής») και ο προμηθευτής («ο εκμισθωτής») - για την παροχή σχετικών πληροφοριών για τις μισθώσεις κατά τρόπο που απεικονίζει πιστά αυτές τις συναλλαγές. Για την επίτευξη αυτού του σκοπού, ο μισθωτής θα πρέπει να αναγνωρίσει τα περιουσιακά στοιχεία και τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τη μίσθωση. Ο Όμιλος εξέτασε την επίδραση του νέου προτύπου στις ενοποιημένες και εταιρικές Οικονομικές Καταστάσεις. Αναλυτική αναφορά σχετικά παρουσιάζεται στη Σημείωση 12. 66 LAVIPHARM Α.Ε. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) ΕΔΔΠΧΑ 23 «Αβεβαιότητα σχετικά με Χειρισμούς Φόρου Εισοδήματος» (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2019) Τον Ιούνιο του 2017, το IASB προέβη στην έκδοση μίας νέας Διερμηνείας, της ΕΔΔΠΧΑ 23. Το ΔΛΠ 12 «Φόροι Εισοδήματος» προσδιορίζει τον λογιστικό χειρισμό του τρέχοντος και αναβαλλόμενου φόρου, αλλά δεν προσδιορίζει τον τρόπο με τον οποίο θα πρέπει να αντικατοπτρίζονται οι επιπτώσεις της αβεβαιότητας. Η ΕΔΔΠΧΑ 23 περιλαμβάνει τις επιπρόσθετες του ΔΛΠ 12 απαιτήσεις, προσδιορίζοντας τον τρόπο με τον οποίο θα πρέπει να αντικατοπτρίζονται οι επιπτώσεις της αβεβαιότητας στον λογιστικό χειρισμό των φόρων εισοδήματος. Οι τροποποιήσεις δεν έχουν επίδραση στις ενοποιημένες και εταιρικές Οικονομικές Καταστάσεις. Τροποποιήσεις στο ΔΠΧΑ 9: «Προπληρωθέντα Στοιχεία με Αρνητική Απόδοση» (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2019) Τον Οκτώβριο του 2017, το IASB προέβη στην έκδοση τροποποιήσεων περιορισμένου σκοπού στο ΔΠΧΑ 9. Βάσει των υφιστάμενων απαιτήσεων του ΔΠΧΑ 9, μία οικονομική οντότητα θα επιμετρούσε ένα χρηματοοικονομικό στοιχείο του ενεργητικού με αρνητική απόδοση στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων, καθώς το χαρακτηριστικό της «αρνητικής απόδοσης» θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι δημιουργεί ενδεχόμενες ταμειακές ροές οι οποίες δεν αποτελούνται μόνο από πληρωμές κεφαλαίου και τόκου. Βάσει των τροποποιήσεων, οι οικονομικές οντότητες επιτρέπεται να επιμετρούν συγκεκριμένα προπληρωτέα χρηματοοικονομικά στοιχεία του ενεργητικού με αρνητική απόδοση στο αποσβεσμένο κόστος ή στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εισοδημάτων, εφόσον πληρείται μία συγκεκριμένη προϋπόθεση. Οι τροποποιήσεις δεν έχουν επίδραση στις ενοποιημένες και εταιρικές Οικονομικές Καταστάσεις. Τροποποιήσεις στο ΔΛΠ 28: «Μακροπρόθεσμες Συμμετοχές σε Συγγενείς και Κοινοπραξίες» (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2019) Τον Οκτώβριο του 2017, το IASB προέβη στην έκδοση τροποποιήσεων περιορισμένου σκοπού στο ΔΛΠ 28. Σκοπός των εν λόγω τροποποιήσεων είναι η παροχή διευκρινίσεων σχετικά με τον λογιστικό χειρισμό των μακροπρόθεσμων συμμετοχών σε μία συγγενή ή κοινοπραξία – στις οποίες δεν εφαρμόζεται η μέθοδος της καθαρής θέσης – βάσει του ΔΠΧΑ 9. Οι τροποποιήσεις δεν έχουν επίδραση στις ενοποιημένες και εταιρικές Οικονομικές Καταστάσεις. Ετήσιες Βελτιώσεις των ΔΠΧΑ – Κύκλος 2015-2017 (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2019) Τον Δεκέμβριο του 2017, το IASB προέβη στην έκδοση «Ετήσιες Βελτιώσεις των ΔΠΧΑ – Κύκλος 20152017», η οποία αποτελείται από μία σειρά τροποποιήσεων σε ορισμένα Πρότυπα και αποτελεί μέρος του προγράμματος για τις ετήσιες βελτιώσεις στα ΔΠΧΑ. Οι τροποποιήσεις που περιλαμβάνονται στον κύκλο αυτόν είναι οι εξής: ΔΠΧΑ 3 - ΔΠΧΑ 11: Συμμετοχικά δικαιώματα που κατείχε προηγουμένως ο αποκτών σε μία από κοινού λειτουργία, ΔΛΠ 12: Επιπτώσεις στον φόρο εισοδήματος από πληρωμές για χρηματοοικονομικά μέσα ταξινομημένα ως στοιχεία των ιδίων κεφαλαίων, ΔΛΠ 23: Κόστη δανεισμού επιλέξιμα για κεφαλαιοποίηση. Οι τροποποιήσεις εφαρμόζονται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1η Ιανουαρίου 2019. Οι τροποποιήσεις δεν έχουν επίδραση στις ενοποιημένες και εταιρικές Οικονομικές Καταστάσεις. Τροποποιήσεις στο ΔΛΠ 19: «Τροποποίηση, Περικοπή ή Διακανονισμός Προγράμματος Καθορισμένων Παροχών» (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2019) 67 LAVIPHARM Α.Ε. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) Τον Φεβρουάριο του 2018, το IASB προέβη στην έκδοση τροποποιήσεων περιορισμένου σκοπού στο ΔΛΠ 19, βάσει των οποίων μία οικονομική οντότητα απαιτείται να χρησιμοποιεί επικαιροποιημένες αναλογιστικές παραδοχές κατά τον προσδιορισμό του κόστους τρέχουσας υπηρεσίας και του καθαρού τόκου για την εναπομένουσα περίοδο μετά την τροποποίηση, την περικοπή ή τον διακανονισμό ενός προγράμματος καθορισμένων παροχών. Σκοπός των εν λόγω τροποποιήσεων είναι η ενίσχυση της κατανόησης των οικονομικών καταστάσεων και η παροχή περισσότερο χρήσιμων πληροφοριών στους χρήστες αυτών. Οι τροποποιήσεις δεν έχουν επίδραση στις ενοποιημένες και εταιρικές Οικονομικές Καταστάσεις. Νέα Πρότυπα, Διερμηνείες, Αναθεωρήσεις και Τροποποιήσεις υφιστάμενων Προτύπων τα οποία δεν έχουν τεθεί σε ισχύ ή δεν έχουν εγκριθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση μέχρι την 31/12/2019 Τα ακόλουθα νέα Πρότυπα, Διερμηνείες και τροποποιήσεις Προτύπων έχουν εκδοθεί από το Συμβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων (IASB), αλλά είτε δεν έχουν ακόμη τεθεί σε ισχύ είτε δεν έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Αναθεώρηση του Εννοιολογικού Πλαισίου της Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2020) Τον Μάρτιο του 2018, το IASB προέβη στην αναθεώρηση του Εννοιολογικού Πλαισίου της Χρηματοοικονομικής Αναφοράς, σκοπός της οποίας ήταν η ενσωμάτωση σημαντικών θεμάτων τα οποία δεν καλύπτονταν, καθώς επίσης και η επικαιροποίηση και παροχή διευκρινίσεων σε σχέση με συγκεκριμένες καθοδηγήσεις. Το αναθεωρημένο Εννοιολογικό Πλαίσιο της Χρηματοοικονομικής Αναφοράς περιλαμβάνει ένα νέο κεφάλαιο σχετικά με την επιμέτρηση, στο οποίο αναλύεται η έννοια της επιμέτρησης, συμπεριλαμβανομένων παραγόντων που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά την επιλογή μίας βάσης επιμέτρησης, θέματα σχετικά με την παρουσίαση και γνωστοποίηση στις Οικονομικές Καταστάσεις και καθοδήγηση αναφορικά με την αποαναγνώριση στοιχείων του ενεργητικού και υποχρεώσεων από τις Οικονομικές Καταστάσεις. Περαιτέρω, το αναθεωρημένο Εννοιολογικό Πλαίσιο της Χρηματοοικονομικής Αναφοράς περιλαμβάνει βελτιωμένους ορισμούς των στοιχείων του ενεργητικού και των υποχρεώσεων, καθοδήγηση που υποβοηθά την εφαρμογή των εν λόγω ορισμών, επικαιροποίηση των κριτηρίων για την αναγνώριση των στοιχείων του ενεργητικού και των υποχρεώσεων, καθώς επίσης και διευκρινίσεις σε σημαντικούς τομείς, όπως οι ρόλοι της διαχείρισης, της συντηρητικότητας και της αβεβαιότητας κατά την επιμέτρηση στην χρηματοοικονομική πληροφόρηση. Ο Όμιλος θα εξετάσει την επίπτωση όλων των παραπάνω στις Οικονομικές του Καταστάσεις, αν και δεν αναμένεται να έχουν καμία. Τα ανωτέρω έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση με ημερομηνία έναρξης ισχύος την 01/01/2020. Τροποποιήσεις στις Αναφορές του Εννοιολογικού Πλαισίου της Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2020) Τον Μάρτιο του 2018, το IASB προέβη στην έκδοση Τροποποιήσεων στις Αναφορές του Εννοιολογικού Πλαισίου της Χρηματοοικονομικής Αναφοράς, σε συνέχεια της αναθεώρησής του. Ορισμένα Πρότυπα περιλαμβάνουν ρητές αναφορές σε προγενέστερες εκδόσεις του Εννοιολογικού Πλαισίου της Χρηματοοικονομικής Αναφοράς. Σκοπός των εν λόγω τροποποιήσεων είναι η επικαιροποίηση των ως άνω αναφορών και η υποστήριξη για τη μετάβαση στο αναθεωρημένο Εννοιολογικό Πλαίσιο της Χρηματοοικονομικής Αναφοράς. Ο Όμιλος θα εξετάσει την επίπτωση όλων των παραπάνω στις Οικονομικές του Καταστάσεις, αν και δεν αναμένεται να έχουν καμία. Τα ανωτέρω έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση με ημερομηνία έναρξης ισχύος την 01/01/2020. 68 LAVIPHARM Α.Ε. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) Τροποποιήσεις στο ΔΛΠ 1 και στο ΔΛΠ 8: «Ορισμός του Ουσιώδους» (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2020) Τον Οκτώβριο του 2018, το IASB προέβη στην έκδοση τροποποιήσεων στον ορισμό του ουσιώδους, προκειμένου να καταστεί ευκολότερο για τις εταιρείες να προβούν σε άσκηση κρίσης σχετικά με το ουσιώδες μέγεθος. Ο ορισμός του ουσιώδους βοηθά τις εταιρείες να αποφασίσουν ποιες πληροφορίες θα πρέπει να περιληφθούν στις Οικονομικές τους Καταστάσεις. Ο νέος ορισμός τροποποιεί το ΔΛΠ 1 και το ΔΛΠ 8. Οι τροποποιήσεις αποσαφηνίζουν τον ορισμό του ουσιώδους και πώς αυτός θα πρέπει να εφαρμοστεί, συμπεριλαμβάνοντας στον ορισμό καθοδήγηση η οποία μέχρι τώρα περιλαμβανόταν σε άλλα Πρότυπα. Ο Όμιλος θα εξετάσει την επίπτωση όλων των παραπάνω στις Οικονομικές του Καταστάσεις, αν και δεν αναμένεται να έχουν καμία. Τα ανωτέρω έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση με ημερομηνία έναρξης ισχύος την 01/01/2020. Τροποποιήσεις στα ΔΠΧΑ 9, ΔΛΠ 39 και ΔΠΧΑ 7: “Αναμόρφωση Σημείου Αναφοράς Επιτοκίου” (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2020) Τον Σεπτέμβριο του 2019, το IASB προέβη στην έκδοση τροποποιήσεων σε ορισμένες απαιτήσεις συγκεκριμένων λογιστικών χειρισμών αντιστάθμισης, προκειμένου να εξομαλύνει ενδεχόμενες επιπτώσεις που προκύπτουν από την αβεβαιότητα η οποία προέρχεται από την αναμόρφωση του Σημείου Αναφοράς Επιτοκίου. Οι τροποποιήσεις σχεδιάστηκαν για να υποστηρίξουν την παροχή χρήσιμων χρηματοοικονομικών πληροφοριών από τις εταιρείες κατά τη διάρκεια της περιόδου αβεβαιότητας, η οποία προκύπτει από τη σταδιακή κατάργηση των σημείων αναφοράς επιτοκίου, όπως τα διατραπεζικά επιτόκια. Επιπλέον, οι εταιρείες απαιτείται να παράσχουν πρόσθετες πληροφορίες στους επενδυτές αναφορικά με τις σχέσεις αντιστάθμισης που επηρεάζονται άμεσα από τις εν λόγω συνθήκες αβεβαιότητας. Ο Όμιλος θα εξετάσει την επίπτωση όλων των παραπάνω στις Οικονομικές του Καταστάσεις. Τα ανωτέρω έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση με ημερομηνία έναρξης ισχύος την 01/01/2020. Τροποποιήσεις στο ΔΠΧΑ 3: «Ορισμός μίας Επιχείρησης» (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2020) Τον Οκτώβριο του 2018, το IASB προέβη στην έκδοση τροποποιήσεων περιορισμένου σκοπού στο ΔΠΧΑ 3 προκειμένου να βελτιώσει τον ορισμό μίας επιχείρησης. Οι τροποποιήσεις θα βοηθήσουν τις εταιρείες να προσδιορίσουν αν μία απόκτηση αποτελεί συνένωση επιχειρήσεων ή απόκτηση στοιχείων του ενεργητικού. Ο τροποποιημένος ορισμός επισημαίνει ότι η εκροή μίας επιχείρησης είναι να παρέχει αγαθά και υπηρεσίες στους πελάτες, ενώ ο προγενέστερος ορισμός εστίαζε στις αποδόσεις υπό τη μορφή μερισμάτων, χαμηλότερου κόστους ή άλλων οικονομικών οφελών στους επενδυτές και σε τρίτους. Επιπλέον της τροποποίησης του ορισμού της επιχείρησης, το IASB μέσω της εν λόγω έκδοσης παρέχει συμπληρωματική καθοδήγηση. Ο Όμιλος θα εξετάσει την επίπτωση όλων των παραπάνω στις Οικονομικές του Καταστάσεις, αν και δεν αναμένεται να έχουν καμία. Τα ανωτέρω έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση με ημερομηνία έναρξης ισχύος την 01/01/2020. ΔΠΧΑ 17 «Ασφαλιστικές Συμβάσεις» (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2021) Τον Μάιο του 2017, το IASB προέβη στην έκδοση ενός νέου Προτύπου, του ΔΠΧΑ 17, το οποίο αντικαθιστά ένα ενδιάμεσο Πρότυπο, το ΔΠΧΑ 4. Σκοπός του έργου του IASB ήταν η ανάπτυξη ενός ενιαίου Προτύπου βασισμένου στις αρχές (principle-based standard) για τον λογιστικό χειρισμό όλων των τύπων ασφαλιστικών συμβάσεων, συμπεριλαμβανομένων και των συμβάσεων αντασφάλισης που κατέχει ένας ασφαλιστικός 69 LAVIPHARM Α.Ε. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) φορέας. Ένα ενιαίο Πρότυπο βασισμένο στις αρχές θα ενισχύσει τη συγκρισιμότητα της χρηματοοικονομικής αναφοράς μεταξύ οικονομικών οντοτήτων, δικαιοδοσιών και κεφαλαιαγορών. Το ΔΠΧΑ 17 καθορίζει τις απαιτήσεις που θα πρέπει να εφαρμόζει μία οικονομική οντότητα στη χρηματοοικονομική πληροφόρηση που σχετίζεται με ασφαλιστικές συμβάσεις που εκδίδει και συμβάσεις αντασφάλισης που κατέχει. Ο Όμιλος θα εξετάσει την επίπτωση όλων των παραπάνω στις Οικονομικές του Καταστάσεις, αν και δεν αναμένεται να έχουν καμία. Τα ανωτέρω δεν έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Τροποποιήσεις στο ΔΛΠ 1 «Ταξινόμηση Υποχρεώσεων ως Βραχυπρόθεσμες ή Μακροπρόθεσμες» (εφαρμόζεται για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 01/01/2022) Τον Ιανουάριο του 2020, το IASB προέβη στην έκδοση τροποποιήσεων του ΔΛΠ 1 που επηρεάζουν τις απαιτήσεις για την παρουσίαση των υποχρεώσεων. Συγκεκριμένα, οι τροποποιήσεις αποσαφηνίζουν ένα από τα κριτήρια ταξινόμησης μιας υποχρέωσης ως μακροπρόθεσμη, την απαίτηση για μία οντότητα να έχει το δικαίωμα να αναβάλει τον διακανονισμό της υποχρέωσης για τουλάχιστον 12 μήνες μετά την περίοδο αναφοράς. Οι τροποποιήσεις περιλαμβάνουν: α) αποσαφήνιση ότι το δικαίωμα μίας οντότητας για αναβολή του διακανονισμού θα πρέπει να υφίσταται κατά την ημερομηνία αναφοράς, β) αποσαφήνιση ότι η ταξινόμηση της υποχρέωσης δεν επηρεάζεται από τις προθέσεις ή προσδοκίες της διοίκησης σχετικά με την εξάσκηση του δικαιώματος αναβολής του διακανονισμού, γ) επεξηγούν πώς οι συνθήκες δανεισμού επηρεάζουν την ταξινόμηση, και δ) αποσαφήνιση των απαιτήσεων σχετικά με την ταξινόμηση υποχρεώσεων μίας οντότητας που πρόκειται να ή ενδεχομένως να διακανονίσει μέσω έκδοσης ιδίων συμμετοχικών τίτλων. Ο Όμιλος θα εξετάσει την επίπτωση όλων των παραπάνω στις Οικονομικές του Καταστάσεις, αν και δεν αναμένεται να έχουν καμία. Τα ανωτέρω δεν έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Αλλαγές σε λογιστικές πολιτικές Ο Όμιλος και η Εταιρεία προχώρησαν στην υιοθέτηση του ΔΠΧΑ 16 «Μισθώσεις» από την 1η Ιανουαρίου 2019. Το ΔΠΧΑ 16 εισάγει ένα ενιαίο μοντέλο αναγνώρισης των μισθώσεων στις οικονομικές καταστάσεις. Με την υιοθέτηση του προτύπου ο Όμιλος ως μισθωτής αναγνωρίζει στην κατάσταση οικονομικής θέσης δικαιώματα χρήσης στοιχείων του ενεργητικού και υποχρεώσεις μίσθωσης, την ημερομηνία που τα μισθωμένα πάγια καθίστανται διαθέσιμα για χρήση. Η λογιστική αντιμετώπιση των μισθώσεων για τους εκμισθωτές παραμένει ίδια με αυτή του ΔΛΠ 17. Ο Όμιλος και η Εταιρεία εφάρμοσαν το ΔΠΧΑ 16 χρησιμοποιώντας την απλοποιημένη μέθοδο μετάβασης. Σύμφωνα με τη μέθοδο αυτή, το πρότυπο εφαρμόζεται αναδρομικά με τη σωρευτική επίδραση της εφαρμογής του να αναγνωρίζεται την 1η Ιανουαρίου 2019. Σύμφωνα με τα παραπάνω, οι συγκριτικές πληροφορίες του 2018 δεν έχουν επαναδιατυπωθεί και παρουσιάζονται σύμφωνα με όσα προβλέπονταν από το ΔΛΠ 17. Οι αλλαγές στις λογιστικές πολιτικές αναφορικά με τις μισθώσεις αναλύονται παρακάτω. Α. Ως μισθωτής Ο Όμιλος και η Εταιρεία μισθώνουν μεταφορικά μέσα. Ως μισθωτής, με την προηγούμενη λογιστική πολιτική, ο Όμιλος και η Εταιρεία ταξινομούσαν τις μισθώσεις ως λειτουργικές ή χρηματοδοτικές με βάση την αξιολόγηση εάν μεταβιβάζονται όλοι οι κίνδυνοι και τα οφέλη που έχουν σχέση με την κυριότητα ενός στοιχείου του ενεργητικού, ανεξάρτητα από την τελική μεταβίβαση ή μη του τίτλου κυριότητας του στοιχείου αυτού. Σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 16, αναγνωρίζεται το δικαίωμα χρήσης των στοιχείων του ενεργητικού και οι υποχρεώσεις μίσθωσης για τις περισσότερες από τις μισθώσεις στις οποίες αντισυμβάλλεται ως μισθωτής, εκτός από μισθώσεις μικρής αξίας, οι πληρωμές των οποίων καταχωρούνταν με σταθερή μέθοδο στην κατάσταση αποτελεσμάτων σε όλη τη διάρκεια της μίσθωσης. Τα αναγνωρισμένα δικαιώματα χρήσης των περιουσιακών στοιχείων του ενεργητικού σχετίζονται με τις παρακάτω κατηγορίες παγίων και παρουσιάζονται στο κονδύλι «Άυλα πάγια περιουσιακά στοιχεία» 70 LAVIPHARM Α.Ε. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) Ο Όμιλος απεικονίζει τις υποχρεώσεις μίσθωσης στα κονδύλια «12. Λοιπές μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις» και «16. Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις» στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης. Σημαντικές λογιστικές πολιτικές Οι μισθώσεις αναγνωρίζονται στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης ως ένα δικαίωμα χρήσης στοιχείου του ενεργητικού και μία υποχρέωση μίσθωσης, την ημερομηνία που το μισθωμένο πάγιο καθίσταται διαθέσιμο για χρήση. Κάθε μίσθωμα κατανέμεται ανάμεσα στην υποχρέωση μίσθωσης και τον τόκο, ο οποίος χρεώνεται στα αποτελέσματα σε όλη τη διάρκεια της μίσθωσης, ώστε να επιτυγχάνεται ένα σταθερό επιτόκιο για το υπόλοιπο της χρηματοοικονομικής υποχρέωσης σε κάθε περίοδο. Τα δικαιώματα χρήσης στοιχείων του ενεργητικού αρχικά επιμετρούνται στο κόστος τους, και στη συνέχεια μειώνονται κατά το ποσό της συσσωρευμένης απόσβεσης και τυχόν απομείωσης. Το δικαίωμα χρήσης αποσβένονται στη μικρότερη περίοδο μεταξύ της ωφέλιμης ζωής του στοιχείου ή της διάρκειας μίσθωσής του, με τη σταθερή μέθοδο. Η αρχική επιμέτρηση των δικαιωμάτων χρήσης στοιχείων του ενεργητικού αποτελείται από: το ποσό της αρχικής επιμέτρησης της υποχρέωσης μίσθωσης, τις πληρωμές μισθώσεων που έγιναν την ημερομηνία έναρξης ή πριν από αυτήν, μειωμένες κατά το ποσό των προσφερόμενων εκπτώσεων ή άλλων κινήτρων, τις αρχικές δαπάνες, που είναι άμεσα συνδεδεμένες με το μίσθιο, τα κόστη αποκατάστασης. Τέλος, προσαρμόζονται σε συγκεκριμένες επαναμετρήσεις της αντίστοιχης υποχρέωσης μίσθωσης. Οι υποχρεώσεις μίσθωσης υπολογίζονται αρχικά στην παρούσα αξία των μισθωμάτων, που δεν καταβλήθηκαν στην έναρξη της μίσθωσης. Προεξοφλούνται με το τεκμαρτό επιτόκιο της μίσθωσης ή, εάν αυτό το επιτόκιο δεν μπορεί να προσδιορισθεί από τη σύμβαση, με το διαφορικό επιτόκιο δανεισμού (IBR). Το διαφορικό επιτόκιο δανεισμού είναι το κόστος που ο μισθωτής θα όφειλε να πληρώσει για να δανειστεί το απαραίτητο κεφάλαιο, ώστε να αποκτήσει ένα στοιχείο παρόμοιας αξίας με το μισθωμένο στοιχείο ενεργητικού, σε ένα παρόμοιο οικονομικό περιβάλλον και με παρόμοιους όρους και υποθέσεις. Οι υποχρεώσεις μισθώσεων περιλαμβάνουν την καθαρή παρούσα αξία των: σταθερών μισθωμάτων (συμπεριλαμβανομένου και των «κατ’ ουσίαν» σταθερών μισθωμάτων), μεταβλητών μισθωμάτων, που εξαρτώνται από κάποιον δείκτη, υπολειμματικής αξίας, που αναμένεται να πληρωθεί, τιμής εξάσκησης ενός δικαιώματος αγοράς, εάν ο εκμισθωτής είναι σχεδόν σίγουρος ότι θα εξασκήσει το δικαίωμα, κυρώσεων λήξης μιας μίσθωσης, εάν ο εκμισθωτής επιλέξει αυτό το δικαίωμα. Μετά την αρχική τους επιμέτρηση, οι υποχρεώσεις μίσθωσης αυξάνονται από το χρηματοοικονομικό κόστος τους και μειώνονται από την πληρωμή των μισθωμάτων. Τέλος, επανεκτιμώνται όταν υπάρχει αλλαγή: α) στα μισθώματα εξαιτίας αλλαγής κάποιου δείκτη, β) στην εκτίμηση του ποσού της υπολειμματικής αξίας, που αναμένεται να πληρωθεί, ή γ) στην αξιολόγηση ενός δικαιώματος επιλογής αγοράς ή επέκτασης, που είναι σχετικά βέβαιο ότι θα εξασκηθεί ή ενός δικαιώματος επιλογής λήξης της σύμβασης, που είναι σχετικά βέβαιο ότι δεν θα εξασκηθεί. Ο Όμιλος και η Εταιρεία κατά την μετάβαση έκαναν χρήση των παρακάτω πρακτικών διευκολύνσεων που προβλέπονται από το ΔΠΧΑ 16 για μισθώσεις που είχαν ταξινομηθεί ως λειτουργικές, σύμφωνα με το ΔΛΠ 17. Χρήση των προηγούμενων αξιολογήσεων, οι οποίες έγιναν κατά την εφαρμογή του ΔΛΠ 17 και της Διερμηνείας ΕΔΔΠΧΑ 4, ώστε να προσδιοριστεί εάν μία σύμβαση περιέχει μίσθωση, ή εάν μία σύμβαση είναι μίσθωση στην ημερομηνία της αρχικής εφαρμογής. 71 LAVIPHARM Α.Ε. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) Χρήση του λογιστικού χειρισμού των λειτουργικών μισθώσεων για μισθώσεις που έχουν διάρκεια μικρότερη των 12 μηνών κατά την 1η Ιανουαρίου 2019. Χρήση ενός ενιαίου προεξοφλητικού επιτοκίου σε χαρτοφυλάκιο μισθώσεων με παρόμοια χαρακτηριστικά. Εξαίρεση των αρχικών άμεσων δαπανών για την επιμέτρηση των δικαιωμάτων χρήσης των παγίων περιουσιακών στοιχείων κατά την ημερομηνία της πρώτης εφαρμογής. B. Ως εκμισθωτής Όταν ενσώματα πάγια εκμισθώνονται με χρηματοδοτική μίσθωση, η παρούσα αξία των μισθωμάτων καταχωρείται ως απαίτηση. Η διαφορά μεταξύ του μικτού ποσού της απαίτησης και της παρούσας αξίας της απαίτησης καταχωρείται ως αναβαλλόμενο χρηματοοικονομικό έσοδο. Το έσοδο από την εκμίσθωση αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα χρήσης κατά τη διάρκεια της μίσθωσης χρησιμοποιώντας τη μέθοδο της καθαρής επένδυσης, η οποία αντιπροσωπεύει μια σταθερή περιοδική απόδοση. Ο Όμιλος και η Εταιρεία δεν αντισυμβάλλονται με την ιδιότητα του εκμισθωτή. Γ. Επίδραση στις Οικονομικές Καταστάσεις Επιδράσεις από την υιοθέτηση του ΔΠΧΑ 16 στην περίοδο: Ως αποτέλεσμα από την πρώτη εφαρμογή του ΔΠΧΑ 16, σε σχέση με τις μισθώσεις που προηγουμένως ήταν ταξινομημένες ως λειτουργικές, κατά την 31/12/2019 ο Όμιλος αναγνώρισε € 983 χιλ. δικαιώματα χρήσης και € 765 χιλ. υποχρεώσεις μίσθωσης ενώ η Εταιρεία € 317 χιλ. και € 245 χιλ. αντίστοιχα. Επιπλέον, σε σχέση με τις παραπάνω μισθώσεις ο Όμιλος αναγνώρισε αποσβέσεις και χρηματοοικονομικά έξοδα αντί για έξοδα από μισθώσεις. Για την χρήση που έληξε την 31/12/2019 ο Όμιλος αναγνώρισε € 232 χιλ. αποσβέσεις και € 34χιλ. χρηματοοικονομικά έξοδα ενώ η Εταιρεία € 76 χιλ. και € 9 χιλ. αντίστοιχα. 4.2. Σημαντικές λογιστικές εκτιμήσεις και κρίσεις της διοικήσεως Η σύνταξη οικονομικών καταστάσεων, σύμφωνα με τα Δ.Π.Χ.Π., απαιτεί τη διενέργεια εκτιμήσεων και την υιοθέτηση παραδοχών, οι οποίες ενδέχεται να επηρεάσουν τα λογιστικά μεγέθη των περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων, των συναλλαγών που έλαβαν χώρα κατά τη διάρκεια της περιόδου, καθώς και τις απαιτούμενες γνωστοποιήσεις για ενδεχόμενες απαιτήσεις και υποχρεώσεις, κατά την ημερομηνία σύνταξης των οικονομικών καταστάσεων,. Οι εκτιμήσεις και οι σχετικές με αυτές παραδοχές αναθεωρούνται σε συνεχή βάση. Για τη σύνταξη των ενοποιημένων και εταιρικών Οικονομικών Καταστάσεων, οι σημαντικές λογιστικές εκτιμήσεις και παραδοχές που έχουν υιοθετηθεί από τη Διοίκηση για την εφαρμογή των λογιστικών πολιτικών του Ομίλου, καθώς και οι κύριες πηγές αβεβαιότητας που επηρεάζουν τις εκτιμήσεις είναι ίδιες με εκείνες, που είχαν υιοθετηθεί κατά την κατάρτιση των ετήσιων Οικονομικών Καταστάσεων της χρήσης που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2018. 5. Πληροφόρηση κατά τομέα O Όμιλος εφαρμόζει το ΔΠΧΑ 8 «Λειτουργικοί Τομείς» σύμφωνα με τις διατάξεις του οποίου, ο καθορισμός των λειτουργικών τομέων βασίζεται στη «διοικητική προσέγγιση» και επιβάλλει η πληροφόρηση που γνωστοποιείται εξωτερικά να είναι αυτή που βασίζεται στην εσωτερική πληροφόρηση. Το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας συνιστά τον κύριο λήπτη επιχειρηματικών αποφάσεων και έχει καθορίσει τους κάτωθι τομείς λειτουργικής δραστηριότητας, κυρίως στη γεωγραφική περιοχή της Ελληνικής Επικράτειας, αλλά και εκτός αυτής: Κατά την 31 Δεκεμβρίου 2019 ο Όμιλος διαχωρίζεται σε τρείς λειτουργικούς τομείς: (1) Φάρμακο (2) Καλλυντικό- Παραφάρμακο 72 LAVIPHARM Α.Ε. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) (3) Υπηρεσίες Τα αποτελέσματα των τομέων αυτών κατά την 31 Δεκεμβρίου 2019 και 31 Δεκεμβρίου 2018 έχουν ως εξής: 31/12/2019 Πωλήσεις 28.598 Καλλυντικό Παραφάρμακο 3.494 Μικτό κέρδος Αποσβέσεις Χρηματοοικονομικά έσοδα – (έξοδα) Κέρδη /(ζημίες) προ φόρων Φόρος εισοδήματος Κέρδη / (Ζημίες) μετά από φόρους 14.666 (1.209) (1.623) 2.806 2.735 5.541 475 (148) (198) (904) 334 (570) Φάρμακο Υπηρεσίες Σύνολο 1.496 33.588 803 (63) (85) 214 143 357 15.944 (1.420) (1.906) 2.116 3.212 5.328 31/12/2018 Πωλήσεις 29.472 Καλλυντικό Παραφάρμακο 3.115 Μικτό κέρδος Αποσβέσεις Χρηματοοικονομικά έσοδα – (έξοδα) Κέρδη /(ζημίες) προ φόρων Φόρος εισοδήματος Κέρδη / (Ζημίες) μετά από φόρους 16.569 (1.025) (1.643) 3.588 (1.393) 2.195 322 (108) (173) (1.021) (147) (1.168) Φάρμακο Υπηρεσίες Σύνολο 1.471 34.058 928 (51) (82) 294 (70) 224 17.819 (1.184) (1.898) 2.861 (1.610) 1.251 Τα περιουσιακά στοιχεία και οι υποχρεώσεις των τομέων κατά την 31 Δεκεμβρίου 2019 και 31 Δεκεμβρίου 2018 και οι επενδύσεις για απόκτηση περιουσιακών στοιχείων έχουν ως εξής: 31/12/2019 Κεφαλαιουχικες δαπάνες Περιουσιακά στοιχεία 2.057 42.080 Καλλυντικό Παραφάρμακο 251 5.141 Υποχρεώσεις 54.317 6.636 Φάρμακο Υπηρεσίες Σύνολο 108 2.201 2.416 49.422 2.841 63.794 31/12/2018 Κεφαλαιουχικες δαπάνες Περιουσιακά στοιχεία 893 36.255 Καλλυντικό Παραφάρμακο 94 3.832 Υποχρεώσεις 53.130 5.615 Φάρμακο Πωλήσεις Ελλάδα Ευρωπαϊκή Ένωση Λοιπές χώρες 31/12/2019 20.972 10.976 1.640 33.588 73 Υπηρεσίες Σύνολο 45 1.810 1.032 41.897 2.652 61.397 31/12/2018 21.729 11.346 983 34.058 LAVIPHARM Α.Ε. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) Το 2019, οι ενοποιημένες Πωλήσεις του Ομίλου Lavipharm διαμορφώθηκαν σε € 33,6 εκατ., επιβαρυμένες με rebates και claw-backs ύψους € 3,6 εκατ. (2018: € 0.6 εκατ.) λόγω αλλαγής της νομοθεσίας. Επομένως, χωρίς το ανωτέρω ποσό, οι ενοποιημένες πωλήσεις διαμορφώθηκαν σε € 37,2 εκατ. από € 34,6 εκατ. το αντίστοιχο περσινό διάστημα, παρουσιάζοντας αύξηση 7,5%. Η κύρια χώρα (έδρα) του Ομίλου είναι η Ελλάδα. Οι περιοχές λειτουργίας είναι κυρίως οι τόποι πώλησης των προϊόντων και υπηρεσιών και οι τόποι παραγωγής αυτών. 6. Λοιπά λειτουργικά έσοδα - (έξοδα) ΟΜΙΛΟΣ LAVIPHARM Λοιπά λειτουργικά έσοδα Π.Φ.Σ. Λοιπές προμήθειες και μεσιτείες Έσοδα από ενοίκια Έσοδα από παροχή υπηρεσιών Έσοδα δικαιωμάτων (Royalties) Έσοδα από παραχώρηση δικαιώματος διανομής Λοιπά έσοδα Συναλλαγματικά κέρδη Έσοδο από αχρησιμοποίητη πρόβλεψη εξόδων Αποζημίωση από διακοπή σύμβασης διανομής 31/12/2019 76 9 130 2.441 41 497 417 13 3.623 31/12/2018 68 13 126 1.392 30 464 1.073 5 6 240 3.417 Λοιπά λειτουργικά έξοδα Συναλλαγματικές ζημιές Λοιπά έξοδα 31/12/2019 (9) (654) (663) 31/12/2018 (10) (229) (239) LAVIPHARM ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 246 242 41 30 1.256 1.392 240 497 464 329 812 13 5 Λοιπά λειτουργικά έσοδα Έσοδα από ενοίκια Έσοδα δικαιωμάτων (Royalties) Έσοδα από παροχή υπηρεσιών Αποζημίωση από διακοπή σύμβασης διανομής Έσοδα από παραχώρηση δικαιώματος διανομής Λοιπά έσοδα Συναλλαγματικά κέρδη Λοιπά λειτουργικά έξοδα Λοιπά έξοδα Συναλλαγματικές ζημίες 74 2.382 3.185 31/12/2019 (324) (9) (334) 31/12/2018 (137) (7) (144) LAVIPHARM Α.Ε. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) 7. Έξοδα διοικητικής λειτουργίας/λειτουργίας διαθέσεως/έρευνας και ανάπτυξης Έξοδα διοίκησης Αμοιβές και έξοδα προσωπικού Αμοιβές τρίτων Παροχές τρίτων Φόροι και τέλη Διάφορα έξοδα Αποσβέσεις (σημ. 11,12) Σύνολο ΟΜΙΛΟΣ LAVIPHARM 31/12/2019 31/12/2018 2.172 2.221 2.049 1.971 347 311 177 179 354 340 315 234 5.414 5.256 Έξοδα διάθεσης Αμοιβές και έξοδα προσωπικού Αμοιβές τρίτων Παροχές τρίτων Φόροι και τέλη Rebate Claw back Διάφορα έξοδα Αποσβέσεις (σημ. 11,12) Σύνολο 31/12/2019 3.253 1.676 419 292 2.197 227 8.064 31/12/2018 2.842 1.858 627 241 1.032 1.235 1.892 126 9.853 Έξοδα έρευνας και ανάπτυξης Διάφορα έξοδα Αποσβέσεις (σημ. 12) Σύνολο 31/12/2019 290 454 744 31/12/2018 410 446 856 Υπάρχουν Rebate και Clawback σε μείωση των πωλήσεων ύψους Ευρώ 3 599 (2018: Ευρώ 562) 75 LAVIPHARM Α.Ε. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) LAVIPHARM ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 1.915 1.909 Έξοδα διοικητικής λειτουργίας Παροχές σε εργαζομένους Λοιπές αμοιβές τρίτων 1.126 1.049 Παροχές τρίτων 317 341 Φόροι & τέλη 161 142 Λοιπά έξοδα 315 307 283 4.117 229 3.977 Έξοδα λειτουργίας διαθέσεως Παροχές σε εργαζομένους Λοιπές αμοιβές τρίτων Παροχές τρίτων Φόροι & τέλη Rebate Claw back Λοιπά έξοδα Αποσβέσεις (σημ. 11,12) 31/12/2019 584 1.063 291 112 192 54 2.296 31/12/2018 622 1.406 326 128 90 123 140 40 2.875 Έξοδα έρευνας και ανάπτυξης Λοιπά έξοδα Αποσβέσεις (σημ. 12) 31/12/2019 290 454 744 31/12/2018 410 446 856 Αποσβέσεις (σημ. 11,12) Για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019, στα έξοδα του Ομίλου περιλαμβάνονται αμοιβές της ελεγκτικής εταιρείας ύψους Ευρώ 5 που αφορούν σε επιτρεπόμενες μη ελεγκτικές υπηρεσίες. 8. Παροχές σε εργαζομένους ΟΜΙΛΟΣ LAVIPHARM 31/12/2019 31/12/2018 Μισθοί και ημερομίσθια Εργοδοτικές εισφορές Πρόβλεψη αποζημίωσης λόγω εξόδου από την υπηρεσία (σημ.23) Λοιπές παροχές σε εργαζομένους 6.736 1.718 422 203 9.079 6.700 1.653 114 192 8.660 LAVIPHARM ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 4.431 4.570 Μισθοί και ημερομίσθια Εργοδοτικές εισφορές Πρόβλεψη αποζημίωσης λόγω εξόδου από την υπηρεσία (σημ.23) Λοιπές παροχές σε εργαζομένους 76 1.146 208 170 5.955 1.129 67 163 5.929 LAVIPHARM Α.Ε. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) 9. Χρηματοοικονομικά έσοδα / (έξοδα) Χρηματοοικονομικά έσοδα Τόκοι έσοδα Σύνολο ΟΜΙΛΟΣ LAVIPHARM 31/12/2019 31/12/2018 21 29 21 29 Χρηματοοικονομικά έξοδα Τόκοι έξοδα Σύνολο 31/12/2019 (1.927) (1.927) 31/12/2018 (1.927) (1.927) LAVIPHARM ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 21 33 Χρηματοοικονομικά έσοδα Τόκοι έσοδα Σύνολο 21 Χρηματοοικονομικά έξοδα Τόκοι έξοδα Σύνολο 33 31/12/2019 31/12/2018 (1.246) (1.324) (1.246) (1.324) (1.225) Απομείωση συμμετοχής σε θυγατρικές εταιρείες Απομείωση συμμετοχής σε θυγατρικές εταιρείες (σημ.13) Σύνολο 31/12/2019 31/12/2018 (300) (3.900) (300) 77 (1.291) (3.900) LAVIPHARM Α.Ε. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) 10. Φόρος εισοδήματος ΟΜΙΛΟΣ LAVIPHARM Τρέχων φόρος εισοδήματος Αναβαλλόμενος φόρος (σημ.22) 31/12/2019 31/12/2018 36 8 (3.248) 1.602 (3.212) 1.610 LAVIPHARM ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 (3.334) 1.642 (3.334) 1.642 Αναβαλλόμενος φόρος (σημ.22) Σύνολο Σύμφωνα με τις διατάξεις της Ελληνικής φορολογικής νομοθεσίας ο συντελεστής φόρου εισοδήματος, κατά την 31 Δεκεμβρίου 2019 είναι 24%. Η Ελληνική φορολογική νομοθεσία και οι σχετικές διατάξεις, υπόκεινται σε ερμηνείες από τις φορολογικές αρχές. Οι δηλώσεις φόρου εισοδήματος κατατίθενται στις φορολογικές αρχές σε ετήσια βάση, αλλά τα κέρδη ή οι ζημιές που δηλώνονται, για φορολογικούς σκοπούς, παραμένουν προσωρινά εκκρεμείς έως ότου οι φορολογικές αρχές ελέγξουν τις φορολογικές δηλώσεις και τα βιβλία του φορολογούμενου, και με βάση τους ελέγχους αυτούς, θα οριστικοποιηθούν και οι σχετικές φορολογικές υποχρεώσεις. Οι φορολογικές ζημιές, στο βαθμό που αυτές αναγνωρίζονται από τις φορολογικές αρχές, μπορούν να χρησιμοποιηθούν για το συμψηφισμό κερδών των πέντε επόμενων χρήσεων, που ακολουθούν τη χρήση που αφορούν. Για τις χρήσεις 2011 έως και 2018, οι εταιρείες του Ομίλου που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα και πληρούν τα σχετικά κριτήρια υπαγωγής στον φορολογικό έλεγχο των Ορκωτών Ελεγκτών Λογιστών, έλαβαν Έκθεση Φορολογικής Συμμόρφωσης, σύμφωνα με την παρ. 5 του άρθρου 82 του Ν. 2238/1994 και του άρθρου 65Α παρ.1 του Ν.4174/2013, χωρίς να προκύψουν ουσιώδεις διαφορές. Σύμφωνα με την εγκύκλιο ΠΟΛ. 1006/2016, οι εταιρείες οι οποίες έχουν υπαχθεί στον ως άνω ειδικό φορολογικό έλεγχο δεν εξαιρούνται από τη διενέργεια τακτικού ελέγχου από τις αρμόδιες φορολογικές αρχές. Η Διοίκηση του Ομίλου εκτιμά ότι σε ενδεχόμενους μελλοντικούς επανελέγχους από τις φορολογικές αρχές, εάν τελικά διενεργηθούν, δεν θα προκύψουν επιπρόσθετες φορολογικές διαφορές με σημαντική επίδραση στις Οικονομικές Καταστάσεις. Για τη χρήση 2019, ο ειδικός έλεγχος για τη λήψη Έκθεσης Φορολογικής Συμμόρφωσης βρίσκεται σε εξέλιξη και τα σχετικά φορολογικά πιστοποιητικά προβλέπεται να χορηγηθούν μετά τη δημοσίευση των Οικονομικών Καταστάσεων της χρήσης 2019. Αν μέχρι την ολοκλήρωση του φορολογικού ελέγχου προκύψουν πρόσθετες φορολογικές υποχρεώσεις εκτιμάται ότι αυτές δεν θα έχουν ουσιώδη επίδραση στις Οικονομικές Καταστάσεις. Σύμφωνα με την πρόσφατη σχετική νομοθεσία, ο έλεγχος και η έκδοση της Έκθεσης Φορολογικής Συμμόρφωσης ισχύει για τις χρήσεις 2016 και εφεξής σε προαιρετική βάση. Σημειώνεται ότι την 31/12/2019 παραγράφηκαν οι χρήσεις έως την 31/12/2013 σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 1 του άρθρου 36 του Ν. 4174/2013. Ο φόρος, επί των κερδών προ φόρων του ομίλου, διαφέρει από το θεωρητικό ποσό που θα προέκυπτε χρησιμοποιώντας τους εγχώριους συντελεστές φόρου, επί των κερδών της κάθε ενοποιούμενης εταιρείας. Η διαφορά έχει ως εξής: 78 LAVIPHARM Α.Ε. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) ΟΜΙΛΟΣ LAVIPHARM 31/12/2019 Κέρδη /(ζημίες) προ φόρων Φόροι υπολογιζόμενοι με τους εγχώριους συντελεστές στα κέρδη Εισόδημα μη υποκείμενο σε φόρο Έξοδα μη αναγνωριζόμενα για φορολογικούς σκοπούς Επίδραση διαφοράς φορολογικών συντελεστών Αναγνώριση αναβαλλόμενης φορολογικής απαίτησης επί μεταφερόμενων φορολογικών ζημιών Σύνολο Φόρων Εισοδήματος Κέρδη / (ζημίες) προ φόρων Φόροι υπολογιζόμενοι με τους εγχώριους συντελεστές Εισόδημα μη υποκείμενο σε φόρο Έξοδα μη αναγνωριζόμενα για φορολογικούς σκοπούς Επίδραση διαφοράς φορολογικών συντελεστών Αναγνώριση αναβαλλόμενης φορολογικής απαίτησης επί μεταφερόμενων φορολογικών ζημιών Σύνολο φόρου εισοδήματος 79 31/12/2018 2.116 2.861 508 (6) 695 221 (292) (8) 1.608 161 (4.631) 141 (3.212) 1.610 LAVIPHARM ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 2.115 612 508 178 (6) (8) 401 1.322 217 150 (4.454) (3.334) 1.642 LAVIPHARM Α.Ε. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) 11. Ενσώματα πάγια ΟΜΙΛΟΣ LAVIPHARM ΓήπεδαΟικόπεδα Κτίρια & Μεταφορικά Τεχνικά Έργα Μέσα Μηχανήματα και Λοιπός Εξοπλισμός Σύνολο 01/01/2018 Αξία κτήσης Σωρευμένες αποσβέσεις Αναπόσβεστη αξία Αναπόσβεστη αξία 01/01/18 Προσθήκες Πωλήσεις – Διαγραφές Πωλήσεις – Διαγραφές (αποσβεσθέντα) Αποσβέσεις Περιόδου Αναπόσβεστη αξία 31/12/18 9.194 9.194 9.194 9.194 7.530 (3.526) 4.004 4.004 38 (297) 3.745 579 (563) 16 16 8 (5) 19 16.383 (14.321) 2.062 2.062 635 (184) 184 (326) 2.371 33.686 (18.410) 15.276 15.276 681 (184) 184 (628) 15.329 31/12/2018 Αξία κτήσης Σωρευμένες αποσβέσεις Αναπόσβεστη αξία 9.194 9.194 7.568 (3.823) 3.745 587 (568) 19 16.834 (14.463) 2.371 34.183 (18.854) 15.329 Αναπόσβεστη αξία 01/01/19 Προσθήκες Πωλήσεις – Διαγραφές Πωλήσεις – Διαγραφές (αποσβεσθέντα) Αποσβέσεις Περιόδου Απομειώσεις Αναπόσβεστη αξία 31/12/19 9.194 9.194 3.745 594 (303) (85) 3.951 19 13 (55) 55 (3) 29 2.371 1.241 (9) 9 (349) 3.263 15.329 1.848 (64) 64 (655) (85) 16.437 31/12/2019 Αξία κτήσης Σωρευμένες αποσβέσεις Αναπόσβεστη αξία 9.194 9.194 8.162 (4.211) 3.951 545 (516) 29 18.066 (14.803) 3.263 35.967 (19.530) 16.437 80 LAVIPHARM Α.Ε. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) LAVIPHARM ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΓήπεδαΚτίρια & Μεταφορικά Οικόπεδα Τεχνικά Έργα Μέσα Μηχανήματα και Λοιπός Εξοπλισμός Σύνολο 01/01/2018 Αξία κτήσης Σωρευμένες αποσβέσεις Αναπόσβεστη αξία 9.194 9.194 7.529 (3.526) 4.003 207 (191) 16 13.791 (11.817) 1.974 30.721 (15.534) 15.187 Αναπόσβεστη αξία 01/01/18 Προσθήκες Πωλήσεις – Διαγραφές Πωλήσεις – Διαγραφές (αποσβεσθέντα) Αποσβέσεις περιόδου Αναπόσβεστη αξία 31/12/18 9.194 9.194 4.003 38 (297) 3.744 16 3 (5) 14 1.974 633 (36) 36 (313) 2.294 15.187 674 (36) 36 (615) 15.246 31/12/2018 Αξία κτήσης Σωρευμένες αποσβέσεις Αναπόσβεστη αξία 9.194 9.194 7.567 (3.823) 3.744 210 (196) 14 14.388 (12.094) 2.294 31.359 (16.113) 15.246 Αναπόσβεστη αξία 01/01/19 Προσθήκες Πωλήσεις – Διαγραφές Πωλήσεις – Διαγραφές (αποσβεσθέντα) Αποσβέσεις περιόδου Απομειώσεις Αναπόσβεστη αξία 31/12/19 9.194 9.194 3.744 594 (303) (85) 3.950 14 7 (40) 40 (3) 18 2.294 1.239 (9) 9 (338) 3.195 15.246 1.840 (49) 49 (644) (85) 16.357 31/12/2019 Αξία κτήσης Σωρευμένες αποσβέσεις - απομειώσεις Αναπόσβεστη αξία 9.194 9.194 8.161 (4.211) 3.950 177 (159) 18 15.618 (12.423) 3.195 33.150 (16.793) 16.357 Παρακάτω παρουσιάζονται τα επενδυτικά ακίνητα του Ομίλου και της Εταιρείας Ακίνητο στη Κηφισιά Ακίνητο επί της οδού Πειραιώς Ακίνητο στη Πυλαία Θεσ/ίκης Ακίνητο στο Ρούφ ΕΥΛΟΓΕΣ ΑΞΙΕΣ 31/12/2019 31/12/2018 162 143 409 365 1.114 1.145 498 433 2.183 2.086 Έσοδα από επενδυτικά ακίνητα την επόμενη πενταετία Έως Ένα Έτος 121 Ένα ως Πέντε Έτη 485 Σύνολο 606 81 LAVIPHARM Α.Ε. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) Ο Όμιλος Lavipharm μισθώνει με χρηματοδοτικές μισθώσεις γήπεδα, κτίρια και λοιπό εξοπλισμό. Στο πλαίσιο της αρτιότερης υλοποίησης του χρηματοοικονομικού και επιχειρηματικού σχεδίου της Εταιρείας, την χρήση 2008, πραγματοποιήθηκε συμφωνία πώλησης και μακροχρόνιας επανεκμίσθωσης επί ακινήτου της Lavipharm στην Παιανία με την Τράπεζα Αττικής. Η συμφωνία περιλάμβανε την πώληση του ακινήτου αντί του ποσού των € 14 000 και την επανεκμίσθωσή του για 25 χρόνια με δικαίωμα επαναγοράς στην τιμή του 1 €. Μέρος των εισερχόμενων κεφαλαίων διατέθηκε για την εξόφληση δανεισμού, ενώ το υπόλοιπο κεφάλαιο διατέθηκε για την ανάπτυξη των δραστηριοτήτων του Ομίλου. Το αναπόσβεστο υπόλοιπο του εν λόγω ακινήτου, κατά την ημερομηνία της πώλησης ανήρχετο σε € 13 181. Η θετική διαφορά (€ 819) που προέκυψε από την τιμή πώλησης και τη λογιστική αξία του ακινήτου καταχωρήθηκε ως έσοδο επομένων χρήσεων και μεταφέρεται τμηματικά στην κατάσταση συνολικών εσόδων καθ’ όλη τη διάρκεια της μίσθωσης. Τον Απρίλιο 2017 η Εταιρεία Lavipharm Α.Ε. προχώρησε σε αναδιάρθρωση της επανεκμίσθωσης μέχρι τον Απρίλιο 2039. Στην παρούσα περίοδο, τα συνολικά έσοδα ωφελήθηκαν κατά € 27 (2018: € 27). Κατά την 31 Δεκεμβρίου 2019, η αναπόσβεστη αξία των μισθωμένων αποθηκών- κτιρίων, και του λοιπού εξοπλισμού ήταν € 10 819 και € 50 αντίστοιχα (31 Δεκεμβρίου 2018: € 11 115 και € 56 αντίστοιχα). Στις προσθήκες της χρήσης του Ομίλου και της Εταιρείας για τα ενσώματα πάγια περιλαμβάνονται € 742 χιλ. πάγια τα οποία είναι υπό εκτέλεση. Επί των ενσώματων παγίων έχουν εγγραφεί προσημειώσεις υποθήκης σε ακίνητα της μητρικής ύψους Ευρώ 11 284 σε εξασφάλιση δανείων της Εταιρείας και ρυθμίσεων οφειλής στη ΔΟΥ. 82 LAVIPHARM Α.Ε. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) 12. Άυλα περιουσιακά στοιχεία Έξοδα αναπτύξεως 01/01/2018 Αξία κτήσης Σωρευμένες αποσβέσεις Αναπόσβεστη αξία Αναπόσβεστη αξία 01/01/18 Προσθήκες Πωλήσεις – Διαγραφές Αποσβέσεις περιόδου Απομειώσεις Αντιστροφή απομειώσεων Αναπόσβεστη αξία 31/12/18 31/12/2018 Αξία κτήσης Σωρευμένες αποσβέσεις - απομειώσεις Αναπόσβεστη αξία Αναπόσβεστη αξία 01/01/19 Προσθήκες Πωλήσεις – Διαγραφές Αποσβέσεις περιόδου Απομειώσεις Αντιστροφή απομειώσεων Αναπόσβεστη αξία 31/12/19 31/12/2019 Αξία κτήσης Σωρευμένες αποσβέσεις - απομειώσεις Αναπόσβεστη αξία ΟΜΙΛΟΣ LAVIPHARM Παραχωρήσεις & Λοιπές Δικαιώματα βιομ. ασώματες ιδιοκτησίας ακινητοποιήσεις Δικαιώματα χρήσης αυτοκινήτων Σύνολο 4.655 (3.575) 1.080 34.455 (32.637) 1.818 308 (110) 198 - 39.418 (36.322) 3.096 1.080 160 (400) (199) (224) 400 817 1.818 49 (11.542) (318) 11.542 1.549 198 142 (39) 301 - 3.096 351 (11.942) (556) (224) 11.942 2.667 4.415 (3.598) 817 22.962 (21.413) 1.549 450 (149) 301 - 27.827 (25.160) 2.667 817 340 (205) 952 1.549 108 (173) (275) (40) 173 1.342 301 120 (53) 368 983 (232) 751 2.667 1.551 (173) (765) (40) 173 3.413 4.755 (3.803) 952 22.897 (21.555) 1.342 570 (202) 368 983 (232) 751 29.205 (25.792) 3.413 Yποχρεώσεις λειτουργικών μισθωμάτων 31/12/2018 (Μείον): Μισθώσεις εκτός πεδίου εφαρμογής ΔΠΧΑ 16 Σύνολο Σταθμισμένο μέσο διαφορικό επιτόκιο την 1η Ιανουαρίου 2019 Αποτίμηση σε παρούσα αξία την 1η Ιανουαρίου Υποχρεώσεις μισθώσεων που αναγνωρίστηκαν την 1η Ιανουαρίου 2019 εκ των οποίων Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις μισθώσεων Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις μισθώσεων Συνολικές υποχρεώσεις μισθώσεων την 1η Ιανουαρίου 2019 920 -39 881 5% 807 588 219 807 έως 1 έτους 1 έως 2 έτη 240 240 Καθαρή παρούσα αξία υποχρέωσης 83 2-5 έτη 285 Σύνολο 765 LAVIPHARM Α.Ε. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) LAVIPHARM ΕΤΑΙΡΕΙΑ Παραχωρήσεις & Λοιπές Δικαιώματα Έξοδα Δικαιώματα βιομ. ασώματες χρήσης αναπτύξεως ιδιοκτησίας ακινητοποιήσεις αυτοκινήτων 01/01/2018 Αξία κτήσης Σωρευμένες αποσβέσεις Αναπόσβεστη αξία Αναπόσβεστη αξία 01/01/18 Προσθήκες Πωλήσεις – Διαγραφές Αποσβέσεις περιόδου Απομειώσεις Αντιστροφή απομειώσεων Αναπόσβεστη αξία 31/12/18 31/12/2018 Αξία κτήσης Σωρευμένες αποσβέσεις - απομειώσεις Αναπόσβεστη αξία Αναπόσβεστη αξία 01/01/19 Προσθήκες Πωλήσεις – Διαγραφές Αποσβέσεις περιόδου Αντιστροφή απομειώσεων Αναπόσβεστη αξία 31/12/19 31/12/2019 Αξία κτήσης Σωρευμένες αποσβέσεις - απομειώσεις Αναπόσβεστη αξία Σύνολο 4.667 (3.586) 1.081 30.809 (29.295) 1.514 18 (17) 1 - 35.494 (32.898) 2.596 1.081 160 (400) (199) (224) 400 818 1.514 49 (11.542) (247) 11.542 1.316 1 56 (1) 56 - 2.596 265 (11.942) (447) (224) 11.942 2.190 4.427 (3.609) 818 19.316 (18.000) 1.316 74 (18) 56 - 23.817 (21.627) 2.190 818 340 (205) 953 1.316 108 (173) (248) 173 1.176 56 27 83 317 (76) 241 2.190 792 (173) (529) 173 2.453 4.767 (3.814) 953 19.251 (18.075) 1.176 101 (18) 83 317 (76) 241 24.436 (21.983) 2.453 Yποχρεώσεις λειτουργικών μισθωμάτων 31/12/2018 (Μείον): Μισθώσεις εκτός πεδίου εφαρμογής ΔΠΧΑ 16 Σύνολο Σταθμισμένο μέσο διαφορικό επιτόκιο την 1η Ιανουαρίου 2019 Αποτίμηση σε παρούσα αξία την 1η Ιανουαρίου Υποχρεώσεις μισθώσεων που αναγνωρίστηκαν την 1η Ιανουαρίου 2019 εκ των οποίων Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις μισθώσεων Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις μισθώσεων Συνολικές υποχρεώσεις μισθώσεων την 1η Ιανουαρίου 2019 272 -39 233 5% 216 144 72 216 έως 1 έτους 80 Καθαρή παρούσα αξία υποχρέωσης 1 έως 2 έτη 80 2-5 έτη 85 Σύνολο 245 Στις προσθήκες της χρήσης του Ομίλου και της Εταιρείας για τα άυλα πάγια περιλαμβάνονται € 233 χιλ. πάγια τα οποία είναι υπό εκτέλεση. 84 LAVIPHARM Α.Ε. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) 13. Επενδύσεις σε θυγατρικές και συγγενείς εταιρείες Τα ποσοστά συμμετοχής της Εταιρείας έχουν ως εξής: Επωνυμία Lavipharm Hellas A.E. Μείον:Προβλεψη Απομείωσης συμμετοχής Lavipharm Active Services Μ.A.E. Μείον:Προβλεψη Απομείωσης συμμετοχής Pharma Logistics A.E. Μείον:Προβλεψη Απομείωσης συμμετοχής Pharma Plus A.E. Μείον:Προβλεψη Απομείωσης συμμετοχής Castalia Lab. Dermat. Μ.A.E. Μείον:Προβλεψη Απομείωσης συμμετοχής Lavipharm Cyprus Ποσοστό Συμμετοχής Χώρα 31/12/2019 31/12/2018 Εγκατάστασης 99,90% 99,90% ΕΛΛΑΔΑ 100,00% 100,00% ΕΛΛΑΔΑ 96,52% 96,52% ΕΛΛΑΔΑ - 95,62% ΕΛΛΑΔΑ 100,00% 100,00% ΕΛΛΑΔΑ 0,58% 0,58% ΚΥΠΡΟΣ Αξία Συμμετοχών 31/12/2019 31/12/2018 21.212 21.212 (13.000) 8.212 (13.000) 8.212 25.355 21.863 (9.674) 15.681 (9.674) 12.189 2.425 2.425 (2.425) (2.425) 4.996 (1.504) 3.492 1.140 1.140 (800) 340 (500) 640 0,001 24.233 24.533 Υπόλοιπο έναρξης Αύξηση συμμετοχής στη Lavipharm Hellas Αύξηση συμμετοχής στη Lavipharm Active Services Αύξηση συμμετοχής στη Pharma Plus A.E. Μείωση συμμετοχής στη Pharma Plus ΑΕ Πρόβλεψη Απομείωσης συμμετοχής στη Lavipharm Active Services ΑΕ Πρόβλεψη Απομείωσης συμμετοχής στη Pharma Plus ΑΕ Πρόβλεψη Απομείωσης συμμετοχής στη Castalia Lab. Dermat. ΑΕ Πρόβλεψη Απομείωσης συμμετοχής στη Pharma Logistics ΑΕ Υπόλοιπο λήξεως 31/12/2019 24.533 3.492 (3.492) (300) 24.233 31/12/2018 24.947 1.000 1.500 986 (2.000) (1.089) (500) (311) 24.533 Σύμφωνα με τις ακολουθούμενες λογιστικές πολιτικές και τις απαιτήσεις του ΔΛΠ 36, ο Όμιλος διενεργεί σχετικό έλεγχο απομείωσης επί των στοιχείων του ενεργητικού στη λήξη κάθε ετήσιας περιόδου αναφοράς. Ο σχετικός έλεγχος μπορεί να διενεργείται και νωρίτερα, όταν ανακύπτουν ενδείξεις ενδεχόμενης ζημιάς απομείωσης. Η αξιολόγηση που διενεργείται, εστιάζει τόσο σε εξωγενείς όσο και σε ενδογενείς παράγοντες. Εντός της χρήσης που έληξε την 31/12/2019 προέκυψε απομείωση επί της αξίας των συμμετοχών σε θυγατρικές συνολικού ποσού € 300. Το εν λόγω ποσό περιλαμβάνεται στο κονδύλι «Απομείωση συμμετοχής σε θυγατρικές εταιρείες» της εταιρικής Κατάστασης Συνολικών Εσόδων. To ανωτέρω ποσό απομείωσης αφορά σε απομειώσεις της συμμετοχής στην Castalia Μ.A.E,. Η ανακτήσιμη αξία κάθε ΜΔΤΡ καθορίζεται σύμφωνα με τον υπολογισμό της αξίας λόγω χρήσης (value in use). Ο προσδιορισμός προκύπτει μέσω της παρούσας αξίας των εκτιμώμενων μελλοντικών ταμειακών ροών, όπως αναμένεται να παραχθούν από κάθε ΜΔΤΡ (μέθοδος των προεξοφλημένων ταμειακών ροών). Η συγκεκριμένη μεθοδολογία προσδιορισμού της αξίας χρήσης επηρεάζεται (έχει ευαισθησία) από τις εξής βασικές παραδοχές, όπως αυτές υιοθετήθηκαν από τη Διοίκηση για τον προσδιορισμό των μελλοντικών ταμειακών ροών: • Κατάρτιση 5ετών επιχειρηματικών σχεδίων ανά ΜΔΤΡ Οι υπολογισμοί για τον προσδιορισμό της ανακτήσιμης αξίας των ΜΔΤΡ βασίστηκαν σε 5ετή επιχειρηματικά σχέδια εγκεκριμένα από τη Διοίκηση, τα οποία έχουν συμπεριλάβει τις απαραίτητες αναθεωρήσεις για την αποτύπωση της τρέχουσας οικονομικής συγκυρίας και αντανακλούν προηγούμενη εμπειρία, προβλέψεις κλαδικών μελετών και λοιπές διαθέσιμες πληροφορίες από εξωτερικές πηγές. • Ρυθμός ανάπτυξης στο διηνεκές: 85 LAVIPHARM Α.Ε. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) Οι ταμειακές ροές πέραν της 5ετίας έχουν εξαχθεί συμπερασματικά χρησιμοποιώντας τις εκτιμήσεις των ποσοστών ανάπτυξης στο διηνεκές, όπως αυτές λήφθηκαν από εξωτερικές πηγές. • Μέσο σταθμισμένο κόστος κεφαλαίου (WACC): Η μέθοδος του WACC αντανακλά το προεξοφλητικό επιτόκιο των μελλοντικών ταμειακών ροών κάθε ΜΔΤΡ, σύμφωνα με το οποίο σταθμίζεται το κόστος των ιδίων κεφαλαίων και το κόστος του μακροπρόθεσμου δανεισμού, προκειμένου να υπολογιστεί το κόστος των συνολικών κεφαλαίων της εταιρείας. Για τις χρήσεις 2024 και έπειτα έχει γίνει επαναπροσδιορισμός του μέσου σταθμισμένου κόστος κεφαλαίου (WACC στο διηνεκές) λόγω της προσδοκώμενης βελτίωσης των οικονομικών μεγεθών της χώρας. Οι κυριότερες παραδοχές που υιοθετήθηκαν από τη Διοίκηση για τον υπολογισμό των μελλοντικών ταμειακών ροών, προκειμένου να προσδιοριστεί η αξία χρήσης και να διενεργηθεί έλεγχος απομείωσης ήταν WACC 7,34% και ρυθμός ανάπτυξης στο διηνεκές 1,5%. Εκτός των ανωτέρω εκτιμήσεων σχετικά με τον προσδιορισμό της αξίας λόγω χρήσης των ΜΔΤΡ, δεν έχουν υποπέσει στην αντίληψη της Διοίκησης, μεταβολές στις συνθήκες που ενδεχομένως να επηρέαζαν τις λοιπές παραδοχές της. Η Διοίκηση δεν γνωρίζει επί του παρόντος οποιοδήποτε άλλο γεγονός ή συνθήκη που θα επέφερε λογικά πιθανή μεταβολή σε κάποια από τις βασικές παραδοχές στις οποίες βασίστηκε ο προσδιορισμός του ανακτήσιμου ποσού των ΜΔΤΡ. Παρά ταύτα, την 31/12/2019, ο Όμιλος ανέλυσε την ευαισθησία των ανακτήσιμων ποσών ανά ΜΔΤΡ σε σχέση με μία μεταβολή σε κάποιες από τις βασικές παραδοχές (ενδεικτικά αναφέρεται μία αλλαγή: (i) μισής εκατοστιαίας μονάδας στο επιτόκιο προεξόφλησης στο διηνεκές ή (ii) μισής εκατοστιαίας μονάδας στον ρυθμό ανάπτυξης στο διηνεκές). Από τις σχετικές αναλύσεις συνάγεται ότι μπορεί να ανακύψει ένα επιπλέον ποσό απομείωσης μεταξύ € 1942 έως μέγιστο € 2 240. Η συμμετοχή της Εταιρεία Lavipharm AE από την 11/03/2019 οπότε και έγινε η εισφορά των μετοχών σε είδος στην LAS που κατείχε στην Pharma Plus είναι έμμεση και ανέρχεται σε 95,62%. Στις 11.03.2019 αποφασίστηκε από το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας η συμμετοχή της στην αύξηση μετοχικού κεφαλαίου ποσού € 3.492.000 που πραγματοποίησε η «Lavipharm Active Services Ανώνυμη Εταιρεία Εμπορίας και Διανομής Φαρμακευτικών Προϊόντων», 100% θυγατρική της εταιρεία. Η συμμετοχή της στην εν λόγω αύξηση έγινε με εισφορά σε είδος, και ειδικότερα η Lavipharm A.E. εισέφερε στην Lavipharm Active Services A.E. το σύνολο των μετοχών που κατείχε στην έτερη θυγατρική εταιρεία του Ομίλου «Pharma PLUS Εξυπηρέτηση Φαρμακείων Ανώνυμος Εταιρεία». Το σύνολο αυτών των μετοχών αποτιμήθηκε σύμφωνα με το Ν 4548/2018 άρθρο 17, από την ανεξάρτητη ελεγκτική εταιρεία PKF Ευρωελεγκτική Α.Ε. στο ποσό των € 3.492.000. Με την προαναφερθείσα συμμετοχή στην αύξηση μετοχικού κεφαλαίου της Lavipharm Active Services A.E., η Lavipharm A.E. διατηρεί το ποσοστό της στην 100% εν λόγω θυγατρική εταιρεία, ενώ ταυτοχρόνως εξακολουθεί να συμμετέχει, έμμεσα πλέον μέσω της 100% θυγατρικής της Lavipharm Active Services A.E., στο μετοχικό κεφάλαιο της Pharma PLUS A.E.. 14 (α). Λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις ΟΜΙΛΟΣ LAVIPHARM 31/12/2019 Μακροπρόθεσμες απαιτήσεις από πελάτες Λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις (Ομόλογα Ελληνικού Δημοσίου) Δοθείσες εγγυήσεις Μείον: Απομείωση απαιτήσεων 7.096 688 91 (7.096) 779 31/12/2018 7.096 506 91 (7.096) 597 Οι μακροπρόθεσμες απαιτήσεις από πελάτες αφορούν κυρίως εμπορικές απαιτήσεις και δάνεια ύψους Ευρώ 4 551 (2018: Ευρώ 4 551) και Ευρώ 2 545 (2018: Ευρώ 2 545) αντίστοιχα. 86 LAVIPHARM Α.Ε. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) LAVIPHARM ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 3.476 3.476 688 506 39 44 (3.476) (3.476) 727 550 Λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις Μακροπρόθεσμες απαιτήσεις από πελάτες Λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις (Ομόλογα Ελληνικού Δημοσίου) Δοθείσες εγγυήσεις Μείον: Απομείωση απαιτήσεων Στις 31 Δεκεμβρίου 2019 η Εταιρεία κατείχε Ομόλογα Ελληνικού Δημοσίου συνολικού ύψους Ευρώ 1 176 (2018: Ευρώ 1 176) με παρούσα αξία Ευρώ 688 (2018: Ευρώ 506) προέκυψε κέρδος από αντιστροφή απομείωσης ύψους Ευρώ 182 (2018: ζημία Ευρώ 8) (σημ.22). Η έκθεση της Εταιρείας στον πιστωτικό κίνδυνο και στον κίνδυνο διακύμανσης των επιτοκίων καθώς και η πρόβλεψη για ζημία απομείωσης γνωστοποιούνται στη σημείωση 29. 14 (β). Λοιπές μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις ΟΜΙΛΟΣ LAVIPHARM 31/12/2019 Μακροπρόθεσμες φορολογικές υποχρεώσεις 31/12/2018 615 600 Μακροπρόθεσμες ασφαλιστικές υποχρεώσεις προς Ι.Κ.Α. - ΤΣΜΕΔΕ - ΤΕΑΙΤ 1.945 2.187 Υποχρεώσεις προς ΕΟΠΥΥ 4.267 3.721 29 30 Ληφθείσες εγγυήσεις Υποχρεώσεις Δικαιωμ. χρήσης 525 - 7.381 6.539 LAVIPHARM ΕΤΑΙΡΕΙΑ Λοιπές μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις 31/12/2019 Μακροπρόθεσμες φορολογικές υποχρεώσεις Μακροπρόθεσμες ασφαλιστικές υποχρεώσεις προς Ι.Κ.Α. - ΤΣΜΕΔΕ - ΤΕΑΙΤ Ληφθείσες εγγυήσεις Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις προς ΕΟΠΠΥ Υποχρεώσεις Δικαιωμ. χρήσης 15. Αποθέματα Εμπορεύματα Έτοιμα προϊόντα Πρώτες και βοηθητικές ύλες Αναλώσιμα υλικά και είδη συσκευασίας ΟΜΙΛΟΣ LAVIPHARM 31/12/2019 31/12/2018 2.407 1.973 699 690 2.902 2.081 5 6.008 4.749 LAVIPHARM ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 Εμπορεύματα 61 - Έτοιμα προϊόντα 1.048 1.256 Πρώτες και βοηθητικές ύλες 2.889 2.069 3.998 3.325 87 31/12/2018 480 378 971 1.134 29 30 611 565 165 - 2.256 2.107 LAVIPHARM Α.Ε. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) 16. Πελάτες και λοιπές απαιτήσεις Πελάτες Εμπορικές απαιτήσεις από σχετιζόμενα μέρη (σημ. 28) Σύνολο εμπορικών απαιτήσεων Λοιπές απαιτήσεις από σχετιζόμενα μέρη (σημ. 28) Επιταγές μεταχρονολογημένες Επιταγές σε καθυστέρηση Γραμμάτια Γραμμάτια σε καθυστέρηση Χρεώστες διάφοροι Μετοχές Προκαταβολές για αγορές αποθεμάτων Προκαταβολές σε προμηθευτές Προκαταβολές σε τρίτους και λοιπές απαιτήσεις Έξοδα επομένων χρήσεων Απαιτήσεις από Ελληνικό Δημόσιο Προκ/λων και Παρακρατούμενων Φόρων ΦΠΑ εισπρακτέος Μείον: Απομείωση απαιτήσεων ΟΜΙΛΟΣ LAVIPHARM 31/12/2019 31/12/2018 7.747 7.244 2.833 3.099 10.580 10.343 535 378 5.059 3.868 1.734 1.751 378 378 1.184 1.196 790 711 43 12 55 93 425 201 118 107 406 320 525 856 605 (9.092) 13.345 441 (8.305) 12.350 LAVIPHARM ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 Πελάτες Εμπορικές απαιτήσεις από συνδεδεμένα μέρη (σημ. 28) Εμπορικές απαιτήσεις από σχετιζόμενα μέρη (σημ. 28) 2.584 2.037 14.451 14.543 2.799 3.085 19.834 19.665 - 65 Λοιπές απαιτήσεις από συνδεδεμένα μέρη (σημ. 28) 55 44 Λοιπές απαιτήσεις από σχετιζόμενα μέρη (σημ. 28) Σύνολο εμπορικών απαιτήσεων Απαιτήσεις από συνδεδεμένα μέρη (Για αύξηση Μετοχικού Κεφαλαίου) (σημ. 28) 228 77 Επιταγές μεταχρονολογημένες 69 69 Επιταγές σε καθυστέρηση 21 21 722 641 29 58 Προκαταβολές σε προμηθευτές Προκαταβολές σε τρίτους και λοιπές απαιτήσεις Έξοδα επομένων χρήσεων 425 86 323 201 73 300 Απαιτήσεις από Ελληνικό Δημόσιο λόγω προκαταβολών και παρακρατούμενων φόρων 465 805 ΦΠΑ εισπρακτέος 402 346 (2.457) (1.644) 20.202 20.721 Χρεώστες διάφοροι Προκαταβολές για αγορές αποθεμάτων Μείον: Απομείωση απαιτήσεων Σύνολο 88 LAVIPHARM Α.Ε. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) Η έκθεση της Εταιρείας στον πιστωτικό κίνδυνο γνωστοποιείται στη σημείωση 29.2.3 στον κίνδυνο διακύμανσης των επιτοκίων στη σημείωση 29.4.2 και οι ζημίες απομείωσης των Πελατών και λοιπών απαιτήσεων γνωστοποιούνται στη σημείωση 29.2.4. 17. Ταμιακά διαθέσιμα και ισοδύναμα Διαθέσιμα στο ταμείο Βραχυπρόθεσμες τραπεζικές καταθέσεις Διαθέσιμα στο ταμείο Βραχυπρόθεσμες τραπεζικές καταθέσεις ΟΜΙΛΟΣ LAVIPHARM 31/12/2019 31/12/2018 10 14 1.723 1.828 1.732 1.842 LAVIPHARM ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 1 1 622 944 623 945 Κατά την 31 Δεκεμβρίου 2019 ο Όμιλος και η Εταιρεία τηρούν δεσμευμένες τραπεζικές καταθέσεις ύψους € 987 και 123 αντίστοιχα (2018: € 881 και 181 αντίστοιχα ). Η έκθεση της Εταιρείας στον πιστωτικό κίνδυνο γνωστοποιείται στη σημείωση 29.2.3 στον διακύμανσης των επιτοκίων στη σημείωση 29.4.2. κίνδυνο 18. Μετοχικό κεφάλαιο και διαφορά υπέρ το άρτιο Την 31 Δεκεμβρίου 2019 και 2018 το Μετοχικό Κεφάλαιο της Εταιρείας ανήρχετο σε € 51 081, διαιρούμενο σε 51.081.030 μετοχές, ονομαστικής αξίας € 1,00 (σε απόλυτο ποσό) η κάθε μία. Όλες οι εκδοθείσες μετοχές έχουν εξοφληθεί πλήρως. Η διαφορά Υπέρ το Άρτιο δημιουργήθηκε στις χρήσεις 2000 μέχρι 2007 και ανήρχετο την 31 Δεκεμβρίου 2019 σε € 84 418 ( 31 Δεκεμβρίου 2018 : € 84 418). 19. Αποθεματικά Τακτικό αποθεματικό Αναλογιστικά κέρδη/ (ζημίες) βάσει IAS 19 ΟΜΙΛΟΣ LAVIPHARM 31/12/2019 31/12/2018 2.150 2.150 2.150 2.150 31/12/2019 31/12/2018 (340) (140) (340) (140) 31/12/2019 31/12/2018 Λοιπά αποθεματικά 14.716 14.716 14.716 14.716 89 LAVIPHARM Α.Ε. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) Τακτικό αποθεματικό LAVIPHARM ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 1.945 1.945 1.945 1.945 Αναλογιστικά κέρδη/ (ζημίες) βάσει IAS 19 31/12/2019 31/12/2018 (137) (12) (137) (12) Λοιπά αποθεματικά 31/12/2019 31/12/2018 14.716 14.716 14.716 14.716 α) Τακτικό Αποθεματικό Σύμφωνα µε τις διατάξεις της Ελληνικής εταιρικής νομοθεσίας, ετησίως παρακρατείται το 5% τουλάχιστον των καθαρών κερδών, μετά από φόρους, για τη δημιουργία Τακτικού Αποθεματικού, το οποίο χρησιμοποιείται αποκλειστικά για την εξίσωση, πριν τη διανομή μερίσματος, του τυχόν χρεωστικού υπολοίπου του λογαριασμού Κερδών και Ζημιών. Η παρακράτηση αυτή παύει να είναι υποχρεωτική, όταν το υπόλοιπο του Τακτικού Αποθεματικού φθάσει το 1/3 του καταβεβλημένου Μετοχικού Κεφαλαίου. β) Λοιπά αποθεματικά Τα λοιπά αποθεματικά κυρίως αφορούν αφορολόγητα αποθεματικά και αποθεματικά από έσοδα φορολογηθέντα κατά ειδικό τρόπο. Τα αποθεματικά αυτά δεν πρόκειται να διανεμηθούν στο άμεσο μέλλον και ως εκ τούτου δεν υπολογίστηκε αναβαλλόμενος φόρος, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο Πρότυπο 12. Τα λοιπά αποθεματικά σχηματίζονται σύμφωνα με τις διατάξεις της φορολογικής νομοθεσίας από ειδικώς φορολογηθέντα έσοδα και κέρδη. Τα ανωτέρω αποθεματικά μπορούν είτε να κεφαλαιοποιηθούν ή να διανεμηθούν με απόφαση της Τακτικής Γενικής Συνέλευσης των μετόχων, αφού ληφθούν υπόψη οι περιορισμοί που μπορεί να ισχύουν κάθε φορά, είτε να συμψηφισθούν με ζημίες προηγουμένων χρήσεων. 20. Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις Προμηθευτές Υποχρεώσεις προς σχετιζόμενα μέρη (Σημ. 28) Επιταγές μεταχρονολογημένες Γραμμάτια πληρωτέα Ασφαλιστικοί Οργανισμοί Προκαταβολές Πελατών Φόροι τέλη πληρωτέοι Δουλευμένα έξοδα Υποχρεώσεις Δικαιωμ. χρήσης Πιστωτές διάφοροι Έσοδα επομένων χρήσεων Λοιπά ΟΜΙΛΟΣ LAVIPHARM 31/12/2019 31/12/2018 4.587 2.513 274 117 2.064 1.683 174 234 1.049 1.428 1.023 1.128 1.323 2.458 776 1.929 240 702 261 2.445 989 11 11 14.668 12.751 90 LAVIPHARM Α.Ε. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) Προμηθευτές Ποσά οφειλόμενα σε συνδεμένα μέρη (σημ. 28) Ποσά οφειλόμενα σε σχετιζόμενα μέρη (σημ. 28) Επιταγές μεταχρονολογημένες Γραμμάτια πληρωτέα Ασφαλιστικοί οργανισμοί Προκαταβολές πελατών Φόροι τέλη πληρωτέοι Υποχρεώσεις Δικαιωμ. Χρήσης Δουλευμένα έξοδα Πιστωτές διάφοροι Έσοδα επομένων χρήσεων LAVIPHARM ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 2.088 1.274 231 283 264 116 655 666 173 233 676 914 764 860 514 1.053 80 494 360 544 251 620 990 7.103 7.000 Στους φόρους τέλη πληρωτέοι περιλαμβάνεται υποχρέωση στο ΕΟΠΠΥ για τον Όμιλο και την Εταιρεία ύψους € 201 χιλ. και € 5 χιλ. αντίστοιχα Η έκθεση της Εταιρείας στον κίνδυνο ρευστότητας σχετικά με τους Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις γνωστοποιείται στη σημείωση 29.3. 21. Δάνεια ΟΜΙΛΟΣ LAVIPHARM 31/12/2019 31/12/2018 11.228 3.804 11.555 10.626 11.658 3.804 11.801 11.231 37.213 38.494 430 645 1.239 246 430 606 539 241 2.560 1.816 39.773 40.310 Μακροπρόθεσμα Ομολογιακά δάνεια Μακροπρόθεσμα δάνεια από σχετιζόμενα μέρη (σημ.28) Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις χρηματοδοτικών μισθώσεων (Sale and lease back) Λοιπά μακροπρόθεσμα δάνεια Βραχυπρόθεσμα Ομολογιακά δάνεια πληρωτέα στην επόμενη χρήση Μακροπρόθεσμα δάνεια πληρωτέα στην επόμενη χρήση Λοιπά βραχυπρόθεσμα δάνεια Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις χρηματοδοτικών μισθώσεων(Sale and lease back) Σύνολο δανείων 91 LAVIPHARM Α.Ε. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) LAVIPHARM ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 Μακροπρόθεσμα Ομολογιακά δάνεια Μακροπρόθεσμα δάνεια από σχετιζόμενα μέρη (σημ. 28) Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις χρηματοδοτικών μισθώσεων (πώληση και επανεκμίσθωση) Λοιπά μακροπρόθεσμα δάνεια Βραχυπρόθεσμα Ομολογιακά δάνεια πληρωτέα στην επόμενη χρήση Λοιπά μακροπρόθεσμα δάνεια πληρωτέα στην επόμενη χρήση Λοιπά βραχυπρόθεσμα δάνεια Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις χρηματοδοτικών μισθώσεων (πώληση και επανεκμίσθωση) Σύνολο δανείων 8.048 3.783 11.555 9.071 32.457 8.478 3.783 11.801 9.600 33.662 430 558 50 246 1.284 33.741 430 529 54 241 1.254 34.916 Ομολογιακό δάνειο Α) Την 16η Ιουνίου 2017, η Εταιρεία LAVIPHARM AE προχώρησε στην τροποποίηση του, από την 18η Ιουνίου 2012, εκδοθέντος κοινού ομολογιακού δανείου ποσού € 8 400 (οκτώ εκατομμύρια τετρακόσιες χιλιάδες ομολογίες ονομαστικής αξίας € 1 σε απόλυτο νούμερο) με κεφαλαιοποίηση των τόκων ύψους € 1 422. Το δάνειο θα εξοφληθεί σε 14 ανισόποσες δόσεις έως την 31η Δεκεμβρίου 2023, με κυμαινόμενο επιτόκιο το οποίο συντίθεται με Euribor πλέον σταθερού περιθωρίου 4% βάσει των σχετικών συμβάσεων. Επιτρέπεται ολική ή μερική προπληρωμή του δανείου υπό τον όρο ότι θα έχει ειδοποιήσει εγγράφως τον εκπρόσωπο των Ομολογιούχων προ (30) ημερών τουλάχιστον. Η σύμβαση ορίζει συγκεκριμένες περιπτώσεις που συνιστούν παράλειψη εκπλήρωσης συμβατικής υποχρέωσης, ενδεικτικά: μη πληρωμή των οφειλόμενων σύμφωνα με τη σύμβαση, μεταβίβαση σημαντικών περιουσιακών στοιχείων χωρίς την έγκριση των ομολογιούχων, ουσιαστική μεταβολή προς το χειρότερο στην οικονομική κατάσταση της Εταιρείας, μείωση μετοχικού κεφαλαίου. Β) Την 16η Ιουνίου 2017, η Εταιρεία LAVIPHARM ACTIVE SERVICES ΜAE προχώρησε στην τροποποίηση υπάρχοντος ομολογιακού δανείου ποσού € 3 180 (τρία εκατομμύρια εκατό ογδόντα χιλιάδες). Το δάνειο θα εξοφληθεί την 31η Δεκεμβρίου 2023, με κυμαινόμενο επιτόκιο το οποίο συντίθεται με Euribor πλέον σταθερού περιθωρίου 4% βάσει των σχετικών συμβάσεων. Επιτρέπεται ολική ή μερική προπληρωμή του δανείου. Λοιπά δάνεια Την 16η Ιουνίου 2017, ο Όμιλος προχώρησε στην τροποποίηση των λοιπών βραχυπροθέσμων και μακροπροθέσμων δανείων με κεφαλαιοποίηση των τόκων τους σε δάνεια τακτής λήξης. Τα δάνεια επιβαρύνονται με κυμαινόμενο επιτόκιο το οποίο συντίθεται με Euribor πλέον σταθερού περιθωρίου 4% βάσει των σχετικών συμβάσεων. Η αποπληρωμή των δανείων τακτής λήξης, προβλέπεται από τις συμβάσεις σταδιακά μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2023. Οι συμβάσεις των δανείων τακτής λήξης ορίζουν συγκεκριμένες περιπτώσεις που συνιστούν παράλειψη εκπλήρωσης συμβατικής υποχρέωσης, ενδεικτικά: μη πληρωμή των οφειλόμενων σύμφωνα με τη σύμβαση, μεταβίβαση σημαντικών περιουσιακών στοιχείων χωρίς την έγκριση των ομολογιούχων, ουσιαστική μεταβολή προς το χειρότερο στην οικονομική κατάσταση της Εταιρείας, μείωση μετοχικού κεφαλαίου. Προς εξασφάλιση των ανωτέρω δανείων ο Όμιλος και η Εταιρεία έχουν αναλάβει τις παρακάτω δεσμεύσεις: 92 LAVIPHARM Α.Ε. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) ΟΜΙΛΟΣ LAVIPHARM Προσημειώσεις ακινήτων Μετοχές (Ονομαστική Αξία) Πελάτες ΟΕΔ (Εύλογη Αξία) Εγγυητικές Cash collateral Εγγυητικών και Δανείων Προσημειώσεις ακινήτων Μετοχές (Ονομαστική Αξία) Πελάτες ΟΕΔ (Εύλογη Αξία) Εγγυητικές Cash collateral Εγγυητικών 10.605 3.599 4.890 688 134 987 LAVIPHARM ΕΤΑΙΡΕΙΑ 10.605 3.599 268 688 134 123 Στα πλαίσια της συμφωνίας αναδιάρθρωσης η εταιρεία μεταξύ των άλλων όρων της σύμβασης έχει αναλάβει τις παρακάτω συμβατικές υποχρεώσεις: • Τήρηση χρηματοοικονομικών δεικτών σε επίπεδο Ομίλου Lavipharm • Την μη λύση οποιαδήποτε εταιρείας που ανήκει στον Όμιλο Lavipharm • Η καταβολή των δόσεων για την αποπληρωμή του δανείου • Η μη εκποίηση, παραχώρηση της χρήσης καθ’ οιονδήποτε τρόπο οποιαδήποτε κινητής ή και ακίνητης περιουσίας • Μη αποπληρωμή ενδοομιλικών δανείων έως και την 31/12/2023 Μακροπρόθεσμα δάνεια από σχετιζόμενα μέρη σε επίπεδο Ομίλου. 1. Δάνειο το οποίο ανέρχεται την 31/12/2019 σε Ευρώ: 2 972 με κυμαινόμενο επιτόκιο 2,00% 2. Δάνειο το οποίο ανέρχεται την 31/12/2019 σε Ευρώ: 116 με κυμαινόμενο επιτόκιο 0,50% 3. Δάνεια τα οποία ανέρχονται την 31/12/2019 σε Ευρώ: 716 με κυμαινόμενο επιτόκιο 0,00% Υποχρεώσεις χρηματοδοτικών μισθώσεων Οι υποχρεώσεις χρηματοδοτικών μισθώσεων αφορούν την μίσθωση του ακινήτου της Εταιρείας στην Παιανία. Κατά την χρήση 2008, με τη συμφωνία πώλησης και επανεκμίσθωσης για 25 χρόνια του ακινήτου στην Παιανία, μέρος των εισερχόμενων κεφαλαίων διατέθηκε για την εξόφληση δανεισμού, ενώ το υπόλοιπο κεφάλαιο διατέθηκε για την ανάπτυξη των δραστηριοτήτων του Ομίλου. Η σύμβαση επανεκμίσθωσης ορίζει συγκεκριμένες περιπτώσεις που συνιστούν παράλειψη εκπλήρωσης συμβατικής υποχρέωσης, ενδεικτικά: μη καταβολή των μισθωμάτων σύμφωνα με τη σύμβαση, αλλαγή της νομικής μορφής της Εταιρείας, ουσιαστική μεταβολή προς το χειρότερο στην οικονομική κατάσταση της Εταιρείας, μείωση των εξασφαλίσεων της τράπεζας. Τον Απρίλιο 2017 η Εταιρεία Lavipharm ΑΕ προχώρησε σε αναδιάρθρωση τη επανεκμίσθωσης μέχρι τον Απρίλιο 2039. 93 LAVIPHARM Α.Ε. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) Οι υποχρεώσεις για μισθώσεις αναλύονται ως εξής: Ανεξόφλητο Τόκοι που θα κεφάλαιο κατά την λογισθούν μετά την 31/12/2019 31/12/2019 Έως Ένα Έτος 246 210 Ένα ως Πέντε Έτη 1.862 773 9.693 1.311 Περισσότερα από 5 Έτη 11.801 2.294 Σύνολο 31/12/2019 456 2.635 11.004 14.095 Ανεξόφλητο Τόκοι που θα κεφάλαιο κατά την λογισθούν μετά την Σύνολο 31/12/2018 31/12/2018 31/12/2018 241 215 456 1.498 802 2.300 10.303 1.492 11.795 12.042 2.509 14.551 Συμφωνία μεταβολής υποχρεώσεων από χρηματοδοτικές δραστηριότητες Οι μεταβολές στις υποχρεώσεις του Ομίλου οι οποίες προέρχονται από χρηματοδοτικές δραστηριότητες έχουν κατηγοριοποιηθεί ως ακολούθως: ΟΜΙΛΟΣ LAVIPHARM Κινήσεις δανείων χρήσης: Μακροπρόθεμα δάνεια Υπόλοιπο 31/12/2018 Βραχυπρόθεσμα δάνεια Σύνολο 38.494 1.816 40.310 - (4.851) (4.851) - Κινήσεις χρήσης: Εξοφλήσεις Εισπράξεις από νέα δάνεια 4.256 4.256 Χρεωστικοί τόκοι δανείων 58 1.233 1.292 Πληρωμή χρεωστικών τόκων δανείων (58) (1.245) (1.304) (1.282) Αναταξινομήσεις Λοιπά - (1.282) Σύνολο Κινήσεων χρήσης: Υπόλοιπο 31/12/2019 37.212 1.282 - 70 70 745 (537) 2.561 39.773 LAVIPHARM ΕΤΑΙΡΕΙΑ Κινήσεις δανείων χρήσης: Μακροπρόθεμα δάνεια Βραχυπρόθεσμα δάνεια Σύνολο Υπόλοιπο 31/12/2018 33.662 1.254 34.916 Κινήσεις χρήσης: Εξοφλήσεις Εισπράξεις από νέα δάνεια Χρεωστικοί τόκοι δανείων Πληρωμή χρεωστικών τόκων δανείων Συμψηφισμοί Αναταξινομήσεις Λοιπά Σύνολο Κινήσεων χρήσης: 58 (58) (1.205) (1.205) (1.172) - (1.172) - Υπόλοιπο 31/12/2019 32.457 1.284 94 986 1.045 (998) - (1.057) - 1.205 9 30 9 (1.175) 33.741 LAVIPHARM Α.Ε. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) 22. Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις / (απαιτήσεις) Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις, υπολογίζονται βάσει του συντελεστή φορολογίας εισοδήματος που θα ισχύει (σημ. 10) κατά τις χρήσεις που αναμένεται να ανακτηθούν τα στοιχεία του ενεργητικού και να τακτοποιηθούν οι υποχρεώσεις και συνοψίζονται στα ακόλουθα μεγέθη . ΟΜΙΛΟΣ LAVIPHARM 31/12/2019 31/12/2018 (4.793) (478) (218) (361) (52) (85) (1.674) (369) (239) (392) (56) (163) (5.987) (2.893) 31/12/2019 31/12/2018 Άυλα πάγια περιουσιακά στοιχεία Διάφορα 401 61 553 63 Σύνολο αναβαλλόμενης φορολογικής υποχρέωσης 462 616 (5.525) (2.277) 31/12/2019 31/12/2018 Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις Φορολογική αξία μεταφερόμενων ζημιών Ενσώματα πάγια περιουσιακά στοιχεία Απομείωση Ομολόγων Ελληνικού Δημοσίου Πρόβλεψη αποζημίωσης προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία Προβλέψεις αμοιβών ορκωτών ελεγκτών Απαλοιφή ενδοεταιρικού αποτελέσματος (*) Σύνολο αναβαλλόμενης φορολογικής απαίτησης Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις Γενικό Σύνολο Αναβαλλόμενης φορολογικής απαίτησης ( *) Ανάλυση απαλοιφής ενδοεταιρικού αποτελέσματος Απαλοιφή ενδοεταιρικού κέρδους από αποθέματα (Όμιλος Lavipharm) (85) (163) Σύνολο αναβαλλόμενης φορολογικής (απαίτησης) / υποχρέωσης (85) (163) Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις Φορολογική αξία μεταφερόμενων ζημιών Απομείωση Ομολόγων Ελληνικού Δημοσίου Ενσώματα πάγια περιουσιακά στοιχεία Πρόβλεψη αποζημίωσης προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία Προβλέψεις αμοιβών ορκωτών ελεγκτών Σύνολο αναβαλλόμενης φορολογικής απαίτησης LAVIPHARM ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 (4.793) (1.674) (218) (239) (490) (385) (290) (307) (27) (27) (5.818) (2.632) Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις Άυλα πάγια περιουσιακά στοιχεία Διάφορα Σύνολο αναβαλλόμενης φορολογικής υποχρέωσης 31/12/2019 398 61 459 31/12/2018 544 63 607 (5.359) (2.025) Γενικό Σύνολο Αναβαλλόμενης φορολογικής (απαίτησης) / υποχρέωσης Από την κίνηση των προσωρινών διαφορών € (3 334) στην Εταιρεία και € (3 248) στον ‘Όμιλο κατά τη διάρκεια της χρήσης έχει καταχωρηθεί στα αποτελέσματα. Από το έξοδο αναβαλλόμενης φορολογίας ποσό ίσο με € 217 στην Εταιρεία και ποσό ίσο με € 221 στον ‘Όμιλο προκύπτει λόγω αλλαγής στον φορολογικό συντελεστή. 95 LAVIPHARM Α.Ε. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) • Τα κονδύλια που αναφέρονται στον ανωτέρω πίνακα είναι προσωρινές εκπεστέες διαφορές που έχουν δημιουργηθεί λόγω διαφοράς μεταξύ λογιστικής και φορολογικής βάσης. Οι διαφορές αυτές θα ανακτηθούν (τακτοποιηθούν) σε μελλοντικές χρήσεις ανεξάρτητα από την ύπαρξη φορολογητέων κερδών στις ενοποιούμενες εταιρείες εκτός από την αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση επί των μεταφερόμενων ζημιών. • Το κονδύλι που αναφέρεται «απαλοιφή ενδοεταιρικού αποτελέσματος» και έχει αναλυθεί επιπρόσθετα στον ιδιαίτερο πίνακα με τίτλο «Ανάλυση απαλοιφής ενδοεταιρικού αποτελέσματος» αφορά σε ενδοομιλικές συναλλαγές. Όπως προκύπτει και από τις αναλύσεις του πίνακα οι αναβαλλόμενες απαιτήσεις θα ανακτηθούν (τακτοποιηθούν) σε μελλοντικές χρήσεις ανεξάρτητα από την ύπαρξη φορολογητέων κερδών των εταιρειών που αφορούν. 23. Πρόβλεψη για αποζημίωση προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία Σύμφωνα με το Ελληνικό εργατικό δίκαιο, οι εργαζόμενοι δικαιούνται αποζημίωσης σε περιπτώσεις απόλυσης ή συνταξιοδότησης το ύψος της οποίας σχετίζεται με τις αποδοχές των εργαζομένων, τη διάρκεια υπηρεσίας και τον τρόπο αποχώρησης (απόλυση ή συνταξιοδότηση). Οι εργαζόμενοι που παραιτούνται ή απολύονται με αιτία, δε δικαιούνται αποζημίωση. Η οφειλόμενη αποζημίωση, σε περίπτωση συνταξιοδότησης, είναι ίση με 40% του ποσού που θα καταβαλλόταν σε περίπτωση απόλυσης άνευ αιτίας. Η πρόβλεψη για αποζημίωση του προσωπικού, λόγω εξόδου από την υπηρεσία απεικονίζεται στις οικονομικές καταστάσεις, σύμφωνα με το Δ.Λ.Π. 19 και βασίζεται σε ανεξάρτητη αναλογιστική μελέτη που έγινε την 31 Δεκεμβρίου 2019. Το υπόλοιπο υποχρεώσεων παροχών προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία αναλύεται ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ LAVIPHARM 31/12/2019 31/12/2018 2.185 1.833 (340) (135) 1.845 1.698 Παρούσα αξία υποχρεώσεων παροχών προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία Συσσωρευμένα αναλογιστικά (κέρδη)/ζημίες κατά την λήξη της εξεταζόμενης περιόδου Καταχωρημένη υποχρέωση στον Ισολογισμό LAVIPHARM ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 Παρούσα αξία υποχρεώσεων παροχών προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία Συσσωρευμένα αναλογιστικά (κέρδη)/ ζημίες κατά τη λήξη της εξεταζόμενης χρήσης Καταχωρημένη υποχρέωση στην κατάσταση οικονομικής θέσης 1.479 1.242 (137) (12) 1.342 1.230 Τα ποσά που έχουν καταχωρηθεί στην κατάσταση αποτελεσμάτων έχουν ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ LAVIPHARM 31/12/2019 31/12/2018 Κόστος τρέχουσας απασχόλησης 72 71 Χρηματοοικονομικό κόστος 27 24 Κόστος διακανονισμού 323 19 Καθαρό έξοδο χρήσεως 422 114 96 LAVIPHARM Α.Ε. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) LAVIPHARM ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 39 42 20 17 149 8 208 67 Κόστος τρέχουσας απασχόλησης Χρηματοοικονομικό κόστος Κόστος διακανονισμού Καθαρό έξοδο χρήσεως Τα ποσά που έχουν καταχωρηθεί στα λοιπά συνολικά έσοδα της κατάστασης συνολικών εσόδων έχουν ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ LAVIPHARM 31/12/2019 31/12/2018 140 222 200 (82) 340 140 Υπόλοιπο έναρξης Αναλογιστικά (κέρδη)/ ζημίες χρήσης Υπόλοιπο τέλος LAVIPHARM ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 12 61 125 (49) 137 12 Υπόλοιπο έναρξης Αναλογιστικά (κέρδη)/ ζημίες χρήσης Υπόλοιπο τέλος Η κίνηση της υποχρέωσης που έχει καταχωρηθεί στον Ισολογισμό έχει ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ LAVIPHARM 31/12/2019 31/12/2018 1.698 1.709 Κόστος τρέχουσας απασχόλησης 72 71 Χρηματοοικονομικό κόστος 27 24 Επίδραση διακανονισμού 323 19 (476) (43) 200 (82) 1.845 1.698 Υπόλοιπο έναρξης Καταβληθείσες αποζημειώσεις Αναλογιστικά (κέρδη)/ ζημίες βάσει IAS 19 Υπόλοιπο τέλος LAVIPHARM ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 1.230 1.237 39 42 20 17 149 8 (221) (25) 125 (49) 1.342 1.230 Υπόλοιπο έναρξης Κόστος τρέχουσας απασχόλησης Χρηματοοικονομικό κόστος Επίδραση διακανονισμού Καταβληθείσες αποζημειώσεις Αναλογιστικά (κέρδη)/ ζημίες βάσει IAS 19 Υπόλοιπο τέλος Οι κύριες αναλογιστικές παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν έχουν ως εξής: Προεξοφλητικό επιτόκιο 0,80% 1,40% Μέσος ετήσιος ρυθμός μακροχρόνιας αύξησης πληθωρισμού 1,70% 1,75% Μελλοντικές αυξήσεις μισθών 2,70% 2,75% 97 LAVIPHARM Α.Ε. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) Για το προεξοφλητικό επιτόκιο χρησιμοποιήθηκε η καμπύλη ομολόγων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Για την αναλογιστική μελέτη, χρησιμοποιήθηκε ο Ελληνικός Πίνακας Θνησιμότητας 1990 (Υπ. Απ. Κ33974/99) . Κινητικότητα Προσωπικού Οικιοθελής Αποχώρηση 3% 2% 0% Ομάδα Ηλικιών Έως 45 ετών 46-55 56 και άνω Απόλυση 2% 2% 0% Ανάλυση Ευαισθησίας ΟΜΙΛΟΣ LAVIPHARM Aνάλυση Ευαισθησίας ΠΑΔΚΠ (PVDBO) Παρούσα αξία Δέσμευσης Καθορισμένων Παροχών Υπολογισμός με προεξοφλητικό επιτόκιο +0,5% Υπολογισμός με προεξοφλητικό επιτόκιο -0,5% 31/12/2019 1.845 1.744 1.956 31/12/2018 1.698 1.622 1.778 LAVIPHARM ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 1.342 1.230 1.276 1.178 1.414 1.285 Aνάλυση Ευαισθησίας ΠΑΔΚΠ (PVDBO) Παρούσα αξία Δέσμευσης Καθορισμένων Παροχών Υπολογισμός με προεξοφλητικό επιτόκιο +0,5% Υπολογισμός με προεξοφλητικό επιτόκιο -0,5% 23.α Προβλέψεις ΟΜΙΛΟΣ LAVIPHARM 31/12/2019 31/12/2018 0 0 Πρόβλεψη για ανέλεγκτες φορολογικά χρήσεις 24. Κέρδη / (Ζημίες) ανά μετοχή Τα βασικά κέρδη ανά μετοχή υπολογίζονται με διαίρεση του κέρδους που αναλογεί στους μετόχους της Μητρικής Εταιρείας, με το σταθμισμένο μέσο αριθμό των κοινών μετοχών στη διάρκεια της περιόδου, εξαιρουμένων των ιδίων κοινών μετοχών που αγοράσθηκαν από την Εταιρεία (ίδιες μετοχές). Δεν υπάρχουν προσαρμοσμένα μέσα, συνεπώς οι βασικές και οι προσαρμοσμένες μετοχές είναι το ίδιο. Κέρδη (Ζημίες) που αναλογούν στους μετόχους της μητρικής ΟΜΙΛΟΣ LAVIPHARM 31/12/2019 31/12/2018 5.327 1.249 Σταθμισμένος μέσος αριθμός μετοχών ( σε χιλιάδες) (σημ.18) 51.081 51.081 Βασικά και προσαρμοσμένα κέρδη (Ζημίες) κατά μετοχή ( σε απόλυτα ποσά) 0,1043 0,0244 Προσαρμοσμένες ζημίες ανά μετοχή ( σε απόλυτα ποσά) 0,1043 0,0244 98 LAVIPHARM Α.Ε. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) Κέρδη (Ζημίες) που αναλογούν στους μετόχους Σταθμισμένος μέσος αριθμός μετοχών ( σε χιλιάδες) (σημ.18) LAVIPHARM ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 5.449 (1.030) 51.081 51.081 Βασικά Κέρδη (Ζημίες) ανά μετοχή ( σε απόλυτα ποσά) 0,1067 (0,0202) Προσαρμοσμένα Κέρδη (Ζημίες) ανά μετοχή ( σε απόλυτα ποσά) 0,1067 (0,0202) 25. Μερίσματα ανά μετοχή Η Μητρική Εταιρεία κατά την τρέχουσα χρήση, δεν θα διανείμει μέρισμα. 26. Ενδεχόμενες υποχρεώσεις Α. Τα λοιπά αποθεματικά κυρίως αφορούν αφορολόγητα αποθεματικά και αποθεματικά από έσοδα φορολογηθέντα κατά ειδικό τρόπο. Τα αποθεματικά αυτά δεν πρόκειται να διανεμηθούν στο άμεσο μέλλον και ως εκ τούτου δεν υπολογίστηκε αναβαλλόμενος φόρος, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο ΔΛΠ 12. Σε περίπτωση διανομής τους η Εταιρεία θα επιβαρυνθεί με τον αναλογούντα φόρο. Β. Έχουν εκδοθεί για την εταιρεία εγγυητικές επιστολές ύψους € 134 οι οποίες είναι καλυμμένες έναντι ταμειακών διαθεσίμων ύψους € 123. 27. Ενδεχόμενες Δεσμεύσεις Κεφαλαιουχικές δεσμεύσεις Δεν έχουν αναληφθεί κεφαλαιουχικές δαπάνες οι οποίες δεν έχουν εκτελεσθεί κατά την ημερομηνία του Ισολογισμού. Δεσμεύσεις λειτουργικών μισθώσεων Η Εταιρεία μισθώνει αποθήκες με ακυρώσιμες λειτουργικές μισθώσεις. Οι μισθώσεις έχουν διάφορους όρους, ρήτρες αναπροσαρμογής και δικαιώματα ανανέωσης. 99 LAVIPHARM Α.Ε. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) 28. Συναλλαγές με συνδεδεμένα και σχετιζόμενα μέρη Τα συνδεδεμένα και σχετιζόμενα μέρη αφορούν βασικά τους κύριους μετόχους, τη Διοίκηση της Εταιρείας, των θυγατρικών της εταιρειών και των εταιρειών με κοινό ιδιοκτησιακό καθεστώς με τη Διοίκηση της Εταιρείας και των θυγατρικών ή των θυγατρικών αυτών των εταιρειών, τα οικονομικά εξαρτώμενα μέλη και συγγενείς πρώτου βαθμού (σύζυγοι, τέκνα κ.α.) των μελών του Δ.Σ. και της Διοίκησης. Τα υπόλοιπα των συναλλαγών του Ομίλου με σχετιζόμενα μέρη έχουν ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ LAVIPHARM 31/12/2019 31/12/2018 Απαιτήσεις από: Laboratoires Lavipharm SA Lavisoft Atlantis Πρόβλεψη απομείωσης Atlantis Integra (πρώηνTelmar) Πρόβλεψη Integra (πρώηνTelmar) Eastern Europe Πρόβλεψη απομείωσης Eastern Europe Lavico Inc Πρόβλεψη απομείωσης Lavico Inc. Lavipharm Srl Latco Πρόβλεψη απομείωσης Latco Technomed Λοιπά σχετιζόμενα μέλη Υποχρεώσεις προς: 460 2.217 377 (377) 24 (16) 1 (1) 62 (62) 5 (5) 190 32 2.907 31/12/2019 Laboratoires Lavipharm SA Lavisoft LV Group Holding Λοιπά σχετιζόμενα μέλη T&A Holding Company Lavipharm Srl 2 8 70 29 165 274 Υποχρεώσεις (Δάνεια) προς: Laboratoires Lavipharm SA (Μακροπρόθεσμα) T&A Holding Company (Μακροπρόθεσμα) Αθ. Λαβίδας (Μακροπρόθεσμα) 100 701 2.197 377 (377) 24 1 (1) 62 (62) 39 76 3.037 31/12/2018 1 54 35 7 20 117 31/12/2019 31/12/2018 2.972 2.972 116 116 716 716 3.804 3.804 LAVIPHARM Α.Ε. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) ΟΜΙΛΟΣ LAVIPHARM 31/12/2019 Πωλήσεις Πωλήσεις Αγαθών Υπηρεσιών Έσοδα Lavisoft Alphasoft Atlantis Integra (πρώηνTelmar) Lavipharm Srl Laboratoires Lavipharm SA LV Group Holding Lavico Inc. Latco Technomed Λοιπά σχετιζόμενα μέρη Έξοδα Lavisoft Laboratoires Lavipharm SA Lavipharm Srl LV Group Holding T&A Holding Company 2.848 2.848 Αγορές Παγίων 89 89 Λοιπά Έσοδα 12 12 ΟΜΙΛΟΣ LAVIPHARM 31/12/2019 Αγορές Αγορές Χρημ/κά Αγαθών Υπηρεσιών 33 75 59 62 25 75 120 59 Πωλήσεις Αγαθών 4 4 2 3 1.007 1.020 Λοιπά Έξοδα 19 15 34 31/12/2018 Πωλήσεις Υπηρεσιών Αγορές Παγίων Λοιπά Έσοδα 6 1.993 - 12 - 4 4 - 1 2.000 12 8 Αγορές Αγαθών 71 71 1 1 31/12/2018 Αγορές Χρημ/κά Υπηρεσιών 26 62 83 23 132 62 Λοιπά Έξοδα 52 52 Οι συναλλαγές και τα υπόλοιπα της Εταιρείας με τα συνδεδεμένα μέρη για τη χρήση που έληξε κατά την 31 Δεκεμβρίου 2019 και 31 Δεκεμβρίου 2018 έχουν ως εξής: Απαιτήσεις από: Lavipharm Hellas Α.Ε. Castalia Lab. Dermat. Α.Ε. Lavipharm Active Services Α.Ε. Lavipharm Active Services Α.Ε. (Για αύξηση Μετοχικού Κεφαλαίου) Pharma Plus Α.Ε. Lavipharm Ltd Υποχρεώσεις προς: LAVIPHARM ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 14.107 13.701 239 159 98 683 10 7 55 44 14.506 14.652 31/12/2019 Pharma Logistics Α.Ε. Pharma Plus Α.Ε. 231 231 101 31/12/2018 253 30 283 LAVIPHARM Α.Ε. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) LAVIPHARM ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 Έσοδα 31/12/2018 Πωλήσεις Πωλήσεις Λοιπά Πωλήσεις Πωλήσεις Λοιπά Χρημ/ικά Αγαθών Υπηρεσιών Έσοδα Αγαθών Υπηρεσιών Έσοδα Έσοδα Lav ipharm Hellas Α.Ε. 6.804 480 27 7.570 480 26 - 90 5 2 102 6 2 - Pharma Logistics Α.Ε. - 4 2 - 4 2 - Pharma Plus Α.Ε. - 135 8 - 135 8 5 - 107 79 - 107 79 - 6.894 731 118 7.672 732 117 5 Castalia Lab. Dermat. Α.Ε. Lav ipharm Activ e Serv ices Α.Ε. LAVIPHARM ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 Έξοδα Lav ipharm Hellas A.E. 31/12/2018 Αγορές Λοιπά Υπηρεσιών Λοιπά 2 229 1 2 229 1 102 LAVIPHARM Α.Ε. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) Οι συναλλαγές και τα υπόλοιπα της Εταιρείας με τα σχετιζόμενα μέρη για τη χρήση που έληξε κατά την 31 Δεκεμβρίου 2019 και 31 Δεκεμβρίου 2018 έχουν ως εξής: LAVIPHARM ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 31/12/2018 1.910 1.890 434 701 39 377 377 (377) (377) 16 16 (16) 1 1 (1) (1) 62 62 (62) (62) 5 (5) 190 32 76 2.566 2.722 Απαιτήσεις από: Lavisoft Laboratoires Lavipharm S.A. Lavipharm Srl Atlantis Πρόβλεψη απομείωσης Atlantis Integra Πρόβλεψη απομείωσης Integra Eastern Europe Πρόβλεψη απομείωσης Eastern Europe Lavico Inc. Πρόβλεψη απομείωσης Lavico Inc. Latco Πρόβλεψη απομείωσης Latco Technomed Λοιπά σχετιζόμενα μέρη Υποχρεώσεις προς: Laboratoires Lavipharm S.A. Lavipharm Srl Lavipharm Group Holding T & A Holding Λοιπά σχετιζόμενα μέρη 31/12/2019 2 68 165 29 264 31/12/2018 20 53 8 35 116 Υποχρεώσεις (Δάνεια) προς: Laboratoires Lavipharm S.A. (Μακροπρόθεσμα) T&A Holding Company (Μακροπρόθεσμα) Αθ. Λαβίδας (Μακροπρόθεσμα) 31/12/2019 2.972 116 695 3.783 31/12/2018 2.972 116 695 3.783 Έσοδα Lavisoft Integra (πρώην Telmar) Technomed Laboratoires Lavipharm S.A. Lavipharm Srl Latco Πωλήσεις Αγαθών 2.818 2.818 LAVIPHARM ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 31/12/18 Πωλήσεις Λοιπά Πωλήσεις Πωλήσεις Λοιπά Υπηρεσιών Έσοδα Αγαθών Υπηρεσιών Έσοδα 12 4 12 4 4 1.007 2 1.962 4 6 3 12 1.020 1.968 12 8 103 LAVIPHARM Α.Ε. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) LAVIPHARM ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 Έξοδα Αγορές Αγορές Αγαθών Υπηρεσιών Lavisoft Lavipharm Group Holding T&A Holding Company Laboratoires Lavipharm S.A. Lavipharm Srl 31/12/2018 Χρηματ/κά Λοιπά Αγορές Αγορές Έξοδα Αγαθών Υπηρεσιών Χηματοοικονομικά Λοιπά Έξοδα - - - 5 - - - - - 61 - - - 81 - - - 24 - - - 23 - - 75 - 59 - 4 - 60 - - - - 15 - - - 52 75 85 59 20 4 105 60 52 Το κόστος αμοιβών των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου και των Διευθυντικών Στελεχών αναλύεται παρακάτω LAVIPHARM A.E. Εκτελεστικά μέλη Ανεξάρτητα μη Εκτελεστικά Διευθυντές Σύνολο Εταιρείας 31/12/2019 31/12/2018 ΣΥΝΟΛΟ ΣΥΝΟΛΟ 540 539 78 78 1.368 1.278 1.986 1.895 LAVIPHARM HELLAS Α.Ε. Εκτελεστικά μέλη Σύνολο Εταιρείας ΣΥΝΟΛΟ ΣΥΝΟΛΟ 76 73 76 73 PHARMA PLUS A.E. Εκτελεστικά μέλη Σύνολο Εταιρείας ΣΥΝΟΛΟ ΣΥΝΟΛΟ 121 119 121 119 L.A.S. Α.Ε. Εκτελεστικά μέλη Σύνολο Εταιρείας ΣΥΝΟΛΟ ΣΥΝΟΛΟ 113 111 113 111 ΣΥΝΟΛΟ ΟΜΙΛΟΥ Εκτελεστικά μέλη Ανεξάρτητα μη Εκτελεστικά Διευθυντές Σύνολο Ομίλου ΣΥΝΟΛΟ ΣΥΝΟΛΟ 850 842 78 78 1.368 1.278 2.296 2.198 29. Διαχείριση χρηματοοικονομικού κινδύνου 29.1 Γενικά Ο Όμιλος εκτίθεται στους παρακάτω χρηματοοικονομικούς κινδύνους: Πιστωτικός κίνδυνος Κίνδυνος ρευστότητας Κίνδυνος συνθηκών αγοράς Η σημείωση αυτή παρουσιάζει πληροφορίες για την έκθεση του Ομίλου σε κάθε έναν από τους ανωτέρω κινδύνους, για τους στόχους του Ομίλου, τις πολιτικές και τις διαδικασίες που εφαρμόζει για την επιμέτρηση και τη διαχείριση του κινδύνου, καθώς και τη διαχείριση κεφαλαίου του Ομίλου. Περισσότερα ποσοτικά στοιχεία για αυτές τις γνωστοποιήσεις περιλαμβάνονται σε όλο το εύρος των οικονομικών καταστάσεων. 104 LAVIPHARM Α.Ε. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) Το Διοικητικό Συμβούλιο φέρει τη συνολική ευθύνη για τη δημιουργία και την εποπτεία του πλαισίου διαχείρισης κινδύνου του Ομίλου το οποίο παρακολουθείται από την Οικονομική Διεύθυνση. Οι πολιτικές διαχείρισης κινδύνου του Ομίλου εφαρμόζονται προκειμένου να αναγνωρίζονται και να αναλύονται οι κίνδυνοι που αντιμετωπίζει ο Όμιλος να τίθενται όρια ανάληψης κινδύνου και να εφαρμόζονται έλεγχοι ως προς αυτά. Οι πολιτικές διαχείρισης κινδύνου εξετάζονται περιοδικά ώστε να ενσωματώνουν τις αλλαγές που παρατηρούνται στις συνθήκες της αγοράς και στις δραστηριότητες του Ομίλου. 29.2 Πιστωτικός κίνδυνος Πιστωτικός κίνδυνος είναι ο κίνδυνος ζημίας του Ομίλου σε περίπτωση που ένας πελάτης ή τρίτος σε συναλλαγή χρηματοοικονομικού μέσου δεν εκπληρώσει τις συμβατικές του υποχρεώσεις και σχετίζεται κατά κύριο λόγο με τις απαιτήσεις από πελάτες και την χορήγηση χρηματοοικονομικών εγγυήσεων σε θυγατρικές εταιρείες. 29.2.1 Πελάτες και λοιπές απαιτήσεις Η έκθεση του Ομίλου σε πιστωτικό κίνδυνο επηρεάζεται κυρίως από τα χαρακτηριστικά κάθε πελάτη. Με βάση την πιστωτική πολιτική που έχει θεσπίσει ο Όμιλος, κάθε νέος πελάτης εξετάζεται για την πιστοληπτική του ικανότητα πριν του προταθούν οι συνήθεις όροι πληρωμών . Ο Όμιλος με τους πελάτες που πληρούν τους όρους συνεργασίας, προχωρά στη σύναψη συμφωνητικών και όπου κρίνεται αναγκαίο, λαμβάνει εγγυήσεις. Ορισμένες κατηγορίες πελατών συνεργάζονται με τον Όμιλο μόνο στη βάση προπληρωμένων αγορών. Πιστωτικά όρια ορίζονται για κάθε πελάτη, τα οποία αντιπροσωπεύουν το μέγιστο ανοιχτό ποσό που μπορεί να έχει χωρίς να απαιτείται έγκριση από την Οικονομική Διεύθυνση και τα οποία επανεξετάζονται σε τακτά διαστήματα. Ο Όμιλος καταχωρεί πρόβλεψη απομείωσης που αντιπροσωπεύει την εκτίμηση του για ζημίες σε σχέση με τους πελάτες και τις λοιπές απαιτήσεις. 29.2.2 Εγγυήσεις Η πολιτική του Ομίλου είναι να παρέχονται χρηματοοικονομικές εγγυήσεις μόνο από μητρικές προς θυγατρικές εταιρείες. 29.2.3 Έκθεση στον πιστωτικό κίνδυνο Η λογιστική αξία των χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού αντιπροσωπεύει τη μέγιστη έκθεση στον πιστωτικό κίνδυνο. Η μέγιστη έκθεση στον πιστωτικό κίνδυνο κατά την ημερομηνία του ισολογισμού ήταν: ΟΜΙΛΟΣ LAVIPHARM Λογιστική αξία 31/12/2019 Λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις Πελάτες και λοιπές απαιτήσεις Χρηματικά διαθέσιμα και ισοδύναμα Σύνολο 105 31/12/2018 7.875 7.693 22.437 20.656 1.723 1.828 32.035 30.177 LAVIPHARM Α.Ε. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) LAVIPHARM ΕΤΑΙΡΕΙΑ Λογιστική αξία 31/12/2019 Λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις Πελάτες και λοιπές απαιτήσεις Χρηματικά διαθέσιμα και ισοδύναμα Σύνολο 31/12/2018 4.203 4.026 22.659 22.365 623 945 27.485 27.336 Η μέγιστη έκθεση στον πιστωτικό κίνδυνο για τις βραχυπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες εμπορικές απαιτήσεις, τις επιταγές και τα γραμμάτια εισπρακτέα κατά την ημερομηνία του ισολογισμού ανά γεωγραφική περιοχή ήταν: ΟΜΙΛΟΣ LAVIPHARM Λογιστική αξία 31/12/2019 Εγχώριες Χώρες Ευρωπαϊκής Ένωσης 19.238 18.178 4.216 3.609 264 62 - 7 23.718 21.856 Η.Π.Α. Λοιπές περιοχές Σύνολο 31/12/2018 LAVIPHARM ΕΤΑΙΡΕΙΑ Λογιστική αξία 31/12/2019 Εγχώριες Χώρες Ευρωπαϊκής Ένωσης Η.Π.Α. Σύνολο 31/12/2018 21.051 21.127 2.542 2.042 264 62 23.857 23.231 Η μέγιστη έκθεση στον πιστωτικό κίνδυνο για τις βραχυπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες εμπορικές απαιτήσεις, τις επιταγές και τα γραμμάτια εισπρακτέα κατά την ημερομηνία του ισολογισμού ανά τύπο πελάτη ήταν: ΟΜΙΛΟΣ LAVIPHARM Λογιστική αξία 31/12/2019 31/12/2018 Πελάτες Νοσοκομεία 826 852 Πελάτες Φαρμακαποθήκες 425 596 Πελάτες Φαρμακεία 2.369 2.312 Πελάτες Λοιποί 8.910 7.810 Πελάτες Σχετιζόμενα μέρη 2.833 3.093 15.363 14.663 Επιταγές εισπρακτέες 5.059 3.868 Επιταγές σε καθυστέρηση 1.734 1.751 378 378 1.184 1.196 23.718 21.856 Σύνολο Εμπορικών Απαιτήσεων Γραμμάτια Γραμμάτια σε καθυστέρηση Σύνολο 106 LAVIPHARM Α.Ε. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) LAVIPHARM ΕΤΑΙΡΕΙΑ Λογιστική αξία 31/12/2019 31/12/2018 Πελάτες Νοσοκομεία 311 339 Πελάτες Φαρμακαποθήκες 130 130 Πελάτες Φαρμακεία 128 128 5.948 4.916 14.451 14.543 2.799 3.085 Πελάτες Λοιποί Πελάτες Συνδεδεμένα μέρη (βραχυπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο μέρος) Πελάτες Σχετιζόμενα μέρη Σύνολο Εμπορικών Απαιτήσεων 23.767 23.141 Επιταγές εισπρακτέες 69 69 Επιταγές σε καθυστέρηση 21 21 23.857 23.231 Σύνολο 29.2.4 Ζημίες απομείωσης Η ενηλικίωση υπολοίπων πελατών κατά την ημερομηνία του ισολογισμού ήταν: ΟΜΙΛΟΣ LAVIPHARM Λογιστική αξία 31/12/2019 Μη λήξαντα 31/12/2018 9.299 6.873 Λήξαντα 0-30 ημέρες 269 409 Λήξαντα 31-180 ημέρες 206 415 Λήξαντα 181-360 ημέρες 2.976 2.952 Λήξαντα άνω του έτους 10.968 11.206 Σύνολο 23.718 21.856 LAVIPHARM ΕΤΑΙΡΕΙΑ Λογιστική αξία 31/12/2019 Μη λήξαντα Λήξαντα 0-30 ημέρες 31/12/2018 4.462 3.561 906 1.017 Λήξαντα 31-180 ημέρες 3.402 4.775 Λήξαντα 181-360 ημέρες 5.083 4.649 Λήξαντα άνω του έτους 10.004 9.229 Σύνολο 23.857 23.231 Η πρόβλεψη απομείωσης αφορά πελάτες, οι οποίοι δεν προχώρησαν σε τακτοποίηση των χρεών τους προς τον Όμιλο και με τους οποίους έχουν διακοπεί οι συναλλαγές. Ο Όμιλος εκτιμά ότι δε χρειάζεται να καταχωρηθεί πρόβλεψη απομείωσης για τις απαιτήσεις που δεν έχουν λήξει ή έχουν λήξει μέχρι ένα έτος διότι αφορούν πελάτες που έχουν καλό ιστορικό πληρωμών. Στα λήξαντα άνω του έτους περιλαμβάνονται απαιτήσεις από σχετιζόμενες εταιρείες (Ευρώ 2 606) καθώς και απαιτήσεις από Νοσοκομεία (Ευρώ 339). Η πρόβλεψη απομείωσης πελατών, αφορά κυρίως τα λήξαντα άνω του έτους και η κίνησή της κατά τη χρήση ήταν: 107 LAVIPHARM Α.Ε. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) ΟΜΙΛΟΣ LAVIPHARM Λογιστική αξία 31/12/2018 31/12/2019 Υπόλοιπο την 1 Ιανουαρίου Σχηματισμός πρόβλεψης σε βάρος Αποτελεσμάτων χρήσεως ( *) Χρησιμοποίηση πρόβλεψης (Διαγραφή απαίτησης ) (15.401) (14.492) (847) (20) 60 11 Αντιστροφή ζημίας απομείωσης - - Προσαρμογές λόγω εφαρμογής ΔΠΧΑ 9 - (900) (16.188) (15.401) Υπόλοιπο την 31 Δεκεμβρίου LAVIPHARM ΕΤΑΙΡΕΙΑ Λογιστική αξία 31/12/2019 Υπόλοιπο την 1 Ιανουαρίου 31/12/2018 (5.120) (5.100) Σχηματισμός πρόβλεψης σε βάρος Αποτελεσμάτων χρήσεως (813) (20) Χρησιμοποίηση πρόβλεψης (Διαγραφή απαίτησης ) - - Αντιστροφή ζημίας απομείωσης Υπόλοιπο την 31 Δεκεμβρίου - - (5.933) (5.120) Η πρόβλεψη απομείωσης πελατών και λοιπών απαιτήσεων χρησιμοποιείτε για την καταχώρηση ζημιών απομείωσης εκτός αν ο Όμιλος εκτιμήσει ότι δεν αναμένεται ανάκτηση του ποσού που του οφείλεται, οπότε τα μη ανακτήσιμα ποσά διαγράφονται απ’ ευθείας έναντι του χρηματοοικονομικού στοιχείου ενεργητικού. 29.3 Κίνδυνος ρευστότητας Ο κίνδυνος ρευστότητας συνίσταται στην αδυναμία του Ομίλου να εκπληρώσει τις χρηματοοικονομικές του υποχρεώσεις όταν αυτές λήγουν. Η προσέγγιση που υιοθετεί ο Όμιλος για τη διαχείριση της ρευστότητας είναι να διασφαλίζει, όσο γίνεται περισσότερο, ότι πάντα θα έχει αρκετή ρευστότητα για να εκπληρώνει τις υποχρεώσεις του όταν αυτές λήγουν, κάτω από συνήθεις αλλά και στις περισσότερες δύσκολες συνθήκες, χωρίς να υφίστανται μη αποδεκτές ζημίες ή να διακινδυνεύετε η φήμη του. Για την αποφυγή των κινδύνων ρευστότητας Ο Όμιλος διενεργεί πρόβλεψη ταμειακών ροών για περίοδο έτους κατά τη σύνταξη του ετήσιου προϋπολογισμού, και μηνιαία κυλιόμενη πρόβλεψη ενός μήνα έτσι ώστε να εξασφαλίζει ότι διαθέτει αρκετά ταμειακά διαθέσιμα για να καλύψει τις λειτουργικές του ανάγκες, συμπεριλαμβανομένης της κάλυψης των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων της. Η πολιτική αυτή δε λαμβάνει υπόψη της τη σχετική επίδραση από ακραίες συνθήκες που δεν μπορούν να προβλεφθούν. Παρακάτω παρατίθενται οι συμβατικές λήξεις των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων, συμπεριλαμβανομένων των εκτιμήσεων για πληρωμές τόκων και εξαιρώντας πιθανές συμφωνίες συμψηφισμού: 108 LAVIPHARM Α.Ε. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) 31/12/2019 Λογιστικές Συμβατικές αξίες ταμειακές ροές ΟΜΙΛΟΣ LAVIPHARM 6 μήνες ή 6-12 λιγότερο μήνες 1-2 έτη 2-5 έτη Άνω των 5 ετών Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις Oμολογιακά δάνεια Φόροι εισοδήματος πληρωτέοι 11.658 127 (13.339) (127) (91) (27) Εγγυημένα τραπεζικά δάνεια 12.510 (14.027) (1.844) (484) Δάνεια από σχετιζόμενα μέρη 3.804 11.800 (3.807) - - - (3.807) - Υποχρεώσεις χρηματοδοτικών μισθώσεων (14.095) (228) (228) (596) (2.039) (11.004) Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις 14.668 (14.828) (14.240) (588) - - - Λοιπές μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις 7.381 (8.280) - - (1.663) (3.349) (3.269) 31/12/2018 Λογιστικές Συμβατικές αξίες ταμειακές ροές (448) 6 μήνες ή λιγότερο (445) 6-12 μήνες (1.298) (11.148) - (9) - - (1.407) (10.292) - 1-2 έτη 2-5 έτη Άνω των 5 ετών Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις Oμολογιακά δάνεια 12.088 (14.248) (456) (453) (893) (12.446) - 99 (91) (91) - - - - Εγγυημένα τραπεζικά δάνεια 12.376 (14.392) (1.116) (498) (975) (11.803) - Δάνεια από σχετιζόμενα μέρη 3.804 12.042 (3.807) - - - - (3.807) Υποχρεώσεις χρηματοδοτικών μισθώσεων (14.551) (228) (228) (456) (1.844) (11.795) Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις 12.751 (12.980) (12.118) (862) - - - Λοιπές μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις 6.539 (7.258) - - (3.050) (3.204) (1.004) Φόροι εισοδήματος πληρωτέοι 109 LAVIPHARM Α.Ε. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) 31/12/2019 LAVIPHARM ΕΤΑΙΡΕΙΑ Λογιστικές Συμβατικές 6 μήνες ή αξίες ταμειακές λιγότερο ροές 6-12 μήνες 1-2 έτη 2-5 έτη Άνω των 5 ετών Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις Oμολογιακά δάνεια Εγγυημένα τραπεζικά δάνεια 8.478 9.679 Δάνεια από σχετιζόμενα μέρη 3.783 11.801 Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις 7.103 Λοιπές μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις 2.257 Υποχρεώσεις χρηματοδοτικών μισθώσεων 31/12/2018 (9.650) (384) (382) (1.171) (7.713) - (10.999) (536) (453) (1.349) (8.661) - (3.786) - - - (3.786) - (14.095) (228) (228) (596) (2.039) (11.004) (7.216) (6.989) (227) - - - (2.707) - - (501) (1.309) (896) Λογιστικές Συμβατικές 6 μήνες ή αξίες ταμειακές λιγότερο ροές 6-12 μήνες 1-2 έτη 2-5 έτη Άνω των 5 ετών Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις Oμολογιακά δάνεια Φόροι εισοδήματος πληρωτέοι 8.908 (10.432) (392) (390) (766) (8.884) - 10.183 - - - - - - Εγγυημένα τραπεζικά δάνεια (11.903) (520) (464) (909) (10.010) - Δάνεια από σχετιζόμενα μέρη 3.783 (3.786) - - - - (3.786) Υποχρεώσεις χρηματοδοτικών μισθώσεων 12.042 (14.551) (228) (228) (456) (1.844) (11.795) Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις 7.000 (7.096) (6.716) (380) - - - Λοιπές μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις 2.107 (2.488) - - (647) (1.641) (200) 29.4 Κίνδυνος συνθηκών αγοράς Ο κίνδυνος συνθηκών αγοράς συνίσταται στον κίνδυνο αλλαγών τιμών, όπως οι συναλλαγματικές ισοτιμίες και τα επιτόκια, που επηρεάζουν την κατάσταση συνολικών εσόδων του Ομίλου ή την αξία των χρηματοοικονομικών του μέσων. Ο σκοπός της διαχείρισης κινδύνου από τις συνθήκες της αγοράς είναι να ελέγχεται η έκθεση του Ομίλου στους κινδύνους αυτούς στο πλαίσιο αποδεκτών παραμέτρων, με παράλληλη βελτιστοποίηση των αποδόσεων. Ο Όμιλος δε χρησιμοποιεί παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα και μέσα αντιστάθμισης κινδύνου ώστε να διαχειριστεί τον κίνδυνο από τις συνθήκες της αγοράς. Η διοίκηση του Ομίλου έχει αξιολογήσει ότι οι προβλέψεις απομείωσης των χρηματοοικονομικών και μη χρηματοοικονομικών στοιχείων του ενεργητικού του Ομίλου και της Εταιρείας είναι επαρκείς. Περαιτέρω σε αυτό το αβέβαιο οικονομικό περιβάλλον, αξιολογεί συνεχώς την κατάσταση, σχεδιάζει και υλοποιεί τις όποιες αναγκαίες παρεμβάσεις, προκειμένου να ελαχιστοποιηθούν οι επιπτώσεις στις δραστηριότητες του. 29.4.1 Συναλλαγματικός κίνδυνος Μετά την υιοθέτηση από την Ελλάδα του Ευρώ, ο Όμιλος εξάλειψε σχεδόν το συναλλαγματικό του κίνδυνο, δεδομένου ότι το σύνολο σχεδόν των συναλλαγών του με χώρες εκτός Ελλάδας διενεργείται με βάση το Ευρώ. Επιπρόσθετα ο Όμιλος δεν υπόκειται σε συναλλαγματικό κίνδυνο όσο αφορά τις δανειακές του υποχρεώσεις δεδομένου ότι, το σύνολό τους είναι σε Ευρώ. 110 LAVIPHARM Α.Ε. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) 29.4.2 Κίνδυνος επιτοκίων Ο Όμιλος χρηματοδοτεί τις επενδύσεις του καθώς και τις ανάγκες του σε κεφάλαια κίνησης μέσω τραπεζικού δανεισμού, με αποτέλεσμα να επιβαρύνει την κατάσταση συνολικών εσόδων του με χρεωστικούς τόκους. Αυξητικές τάσεις στα επιτόκια θα έχουν αρνητική επίπτωση στα αποτελέσματα καθώς ο Όμιλος θα επιβαρύνεται με επιπλέον κόστος δανεισμού. Ο Όμιλος δε χρησιμοποιεί παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα και μέσα αντιστάθμισης κινδύνου ώστε να διαχειριστεί τον κίνδυνο των επιτοκίων. Κατά την ημερομηνία του ισολογισμού, τα έντοκα χρηματοοικονομικά μέσα του Ομίλου ήταν: ΟΜΙΛΟΣ LAVIPHARM Λογιστικές αξίες 31/12/2019 31/12/2018 Χρηματοοικονομικά μέσα κυμαινόμενου επιτοκίου Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις (39.773) (40.310) Ταμιακά διαθέσιμα και ισοδύναμα Σύνολο 1.723 1.828 (38.050) (38.482) LAVIPHARM ΕΤΑΙΡΕΙΑ Λογιστικές αξίες 31/12/2019 31/12/2018 Χρηματοοικονομικά μέσα σταθερού επιτοκίου Χρηματοοικονομικές απαιτήσεις Σύνολο - - - - (33.741) (34.916) 622 944 (33.119) (33.972) Χρηματοοικονομικά μέσα κυμαινόμενου επιτοκίου Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις (σημ. 21) Ταμιακά διαθέσιμα και ισοδύναμα (σημ. 17) Σύνολο 29.4.2.1 Ανάλυση ευαισθησίας ταμειακών ροών για χρηματοοικονομικά μέσα κυμαινόμενου επιτοκίου Μία μεταβολή κατά 1% των επιτοκίων κατά την ημερομηνία του ισολογισμού θα αύξανε (μείωνε) τα αποτελέσματα κατά τα ποσά που παρουσιάζονται παρακάτω. Η ανάλυση έγινε κατά τον ίδιο τρόπο με το 2015. ΟΜΙΛΟΣ LAVIPHARM Αποτελέσματα Επίδραση σε χιλιάδες ευρώ 31/12/2019 1 % αύξηση 1% μείωση (381) 381 (381) 381 Μέσα κυμαινόμενου επιτοκίου (385) 385 Ευαισθησία ταμειακών ροών (καθαρή) (385) 385 Μέσα κυμαινόμενου επιτοκίου Ευαισθησία ταμειακών ροών (καθαρή) 31/12/2018 111 LAVIPHARM Α.Ε. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) LAVIPHARM ΕΤΑΙΡΕΙΑ Αποτελέσματα Επίδραση σε χιλιάδες ευρώ 31/12/2019 1 % αύξηση 1% μείωση (331) 331 (331) 331 Μέσα κυμαινόμενου επιτοκίου (340) 340 Ευαισθησία ταμειακών ροών (καθαρή) (340) 340 Μέσα κυμαινόμενου επιτοκίου Ευαισθησία ταμειακών ροών (καθαρή) 31/12/2018 29.5 Διαχείριση κεφαλαίου Η πολιτική του Διοικητικού Συμβουλίου του Ομίλου, συνίσταται στη διερεύνηση πιθανών λύσεων για τη βελτίωση των δεικτών μόχλευσης και εξυπηρέτησης δανειακών υποχρεώσεων, ώστε να εξασφαλίζεται η εμπιστοσύνη των επενδυτών, πιστωτών και της αγοράς στην Εταιρεία και να επιτρέπει την μελλοντική ανάπτυξη των δραστηριοτήτων του Ομίλου . Το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας παρακολουθεί την απόδοση του συνόλου των επενδυμένων κεφαλαίων, στοχεύοντας στη βελτιστοποίησή της ώστε να εξασφαλίζεται η δυνατότητα διανομής μερίσματος στους μετόχους της Εταιρείας σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία ,καθώς και η δυνατότητα εξυπηρέτησης των δανειακών της υποχρεώσεων. Επίσης, η ελληνική εταιρική νομοθεσία προβλέπει την υποχρεωτική κράτηση τακτικού αποθεματικού ετησίως (σημ. 19), την διανομή μερίσματος (σημ. 3.17) καθώς και τη διατήρηση του ύψους της καθαρής θέσης της στο 50% τουλάχιστον του καταβλημένου μετοχικού κεφαλαίου. Η επάρκεια του κεφαλαίου παρακολουθείται με το δείκτη μόχλευσης, Καθαρός Δανεισμός/Λειτουργικά κέρδη προ φόρων, τόκων και αποσβέσεων (EBITDA). Η δυνατότητα εξυπηρέτησης των δανειακών υποχρεώσεων παρακολουθείται με το δείκτη, Λειτουργικά κέρδη προ φόρων, τόκων και αποσβέσεων (EBITDA)/Καθαροί χρεωστικοί τόκοι Δεν υπήρξαν αλλαγές στην προσέγγιση που υιοθετεί Ο Όμιλος σχετικά με τη διαχείριση κεφαλαίου κατά τη διάρκεια της χρήσης. 30. Εύλογες αξίες Δεν υφίσταται διαφορά μεταξύ των εύλογων αξιών και των αντίστοιχων λογιστικών των χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού και παθητικού (δηλαδή των απαιτήσεων εμπορικών και μη, των ταμειακών διαθεσίμων, των προμηθευτών και λοιπών υποχρεώσεων και των δανείων). Η εύλογη αξία ενός χρηματοοικονομικού στοιχείου είναι το ποσό που εισπράττεται για την πώληση ενός περιουσιακού στοιχείου ή πληρώνεται για το διακανονισμό μιας υποχρέωσης σε μία συναλλαγή υπό κανονικές συνθήκες μεταξύ δύο εμπορικά συναλλασσόμενων κατά την ημερομηνία αποτίμησης της. Η εύλογη αξία των χρηματοοικονομικών στοιχείων των οικονομικών καταστάσεων της 31 Δεκεμβρίου 2019 προσδιορίστηκε με την καλύτερη δυνατή εκτίμηση από την Διοίκηση. Σε περιπτώσεις όπου δεν υπάρχουν διαθέσιμα δεδομένα ή είναι αυτά περιορισμένα από ενεργές χρηματαγορές οι αποτιμήσεις των εύλογων αξιών έχουν προκύψει από την εκτίμηση της Διοίκησης σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες που υπάρχουν. Οι μέθοδοι αποτίμησης της εύλογης αξίας ιεραρχούνται σε τρία επίπεδα: Επίπεδο 1: Χρηματιστηριακές αξίες από ενεργές χρηματαγορές για ακριβώς ίδια εμπορεύσιμα στοιχεία, Επίπεδο 2: Αξίες που δεν είναι επιπέδου 1 αλλά μπορεί να εντοπισθούν ή να προσδιορισθούν άμεσα ή έμμεσα μέσω χρηματιστηριακών τιμών από ενεργές χρηματαγορές, 112 LAVIPHARM Α.Ε. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ (Ποσά σε χιλιάδες Ευρώ, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) Επίπεδο 3: Αξίες για περιουσιακά στοιχεία ή υποχρεώσεις που δεν βασίζονται σε χρηματιστηριακές τιμές από ενεργές χρηματαγορές. Οι παρακάτω μέθοδοι και παραδοχές χρησιμοποιήθηκαν για την εκτίμηση της εύλογης αξίας για κάθε κατηγορία χρηματοοικονομικού στοιχείου: Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα, εμπορικές και λοιπές απαιτήσεις, προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις: H λογιστική αξία είναι σχεδόν ίδια με την εύλογη επειδή είτε η λήξη αυτών των χρηματοοικονομικών στοιχείων είναι βραχυπρόθεσμη είτε οι μακροπρόθεσμες απαιτήσεις είναι έντοκες. Δάνεια: H λογιστική αξία είναι ίδια με την εύλογη επειδή τα δάνεια αυτά είναι σε τοπικό νόμισμα και έντοκα με κυμαινόμενο επιτόκιο. Ο Όμιλος διαθέτει στο χαρτοφυλάκιο του Ομόλογα του Ελληνικού Δημοσίου αξίας € 688 και μετοχές εισηγμένες στο Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών αξίας € 44 τα οποία ανήκουν στο Επίπεδο 1 ενώ διαθέτει και επενδυτικά ακίνητα ύψους € 2 183 τα οποία ανήκουν στο Επίπεδο 3. 31. Γεγονότα μετά την ημερομηνία αναφοράς των οικονομικών καταστάσεων Στις αρχές του 2020 επιστρέφει στην Εταιρεία και στο τμήμα καταναλωτικών προϊόντων φροντίδας και υγείας, ένα ιστορικό Brand name, το αναλγητικό Algon. H εμπορική κυκλοφορία του Algon απευθείας από την Εταιρεία κι όχι μέσω διανομέα, δίνει τη δυνατότητα δραστηριοποίησης σε μια τεράστια αγορά των Μη Συνταγογραφούμενων Φαρμάκων (ΜΗΣΥΦΑ), αυτή των αναλγητικών (δεύτερη μεγαλύτερη μετά το Βήχα & Κρυολόγημα). Με αυτόν τον τρόπο, αναμένεται να ενισχυθεί ακόμη περισσότερο η δυναμική της Εταιρείας στο πιο πολλά υποσχόμενο τμήμα της φαρμακευτικής αγοράς (ΜΗΣΥΦΑ) τόσο από περιθώρια ανάπτυξης (η Ελλάδα έχει από τις χαμηλότερες κατά κεφαλήν δαπάνες σε Μη Συνταγογραφούμενα Φάρμακα της ΕΕ με περίπου 62$/έτος) όσο και από περιθώρια κερδοφορίας. Τον Μάρτιο 2020 ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (Π.Ο.Υ.) κήρυξε τον COVID-19 πανδημία και στα μέσα του εν λόγω μήνα ξεκίνησαν να επιβάλλονται και στην ελληνική επικράτεια μέτρα περιορισμού εξάπλωσης του κορωνοϊού και προστασίας από την πανδημία. Στην παρούσα χρονική στιγμή η επίδραση του COVID 19 στα οικονομικά μεγέθη του Ομίλου δεν είναι εφικτό να ποσοτικοποιηθεί δεδομένου ότι πανδημία είναι σε εξέλιξη και υπάρχει σημαντική αβεβαιότητα ως προς τη διάρκεια και έκταση της και κατά συνέπεια τον αντίκτυπο της στην παγκόσμια οικονομία. Η πανδημία και οι επιπτώσεις της αποτελούν μη προσαρμοστικό γεγονός μετά την ημερομηνία ισολογισμού της 31ης Δεκεμβρίου 2019. Η Διοίκηση του Ομίλου παρακολουθεί τις εξελίξεις, αξιολογεί τους κινδύνους και προβαίνει σε όλες τις ενέργειες που κρίνονται αναγκαίες τόσο για την προστασία των εργαζομένων της όσο και για τη διασφάλιση της λειτουργικής συνέχειας του Ομίλου. Δεν υπάρχουν άλλα σημαντικά γεγονότα μετά την ημερομηνία του Ισολογισμού, που θα πρέπει να αναφερθούν. Παιανία, 7 Μαΐου 2020 Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΟΥ ΔΣ Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΟΥ ΔΣ Ο ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΟΜΙΛΟΥ ΘΑΝΑΣΗΣ ΛΑΒΙΔΑΣ Α.Δ.Τ. ΑΚ 203190 ΜΗΝΑΣ ΤΑΝΕΣ Α.Δ.Τ ΑΕ 024265 ΣΠΥΡΟΣ ΜΑΓΚΛΙΒΕΡΑΣ Α.Δ.Τ. AB 566099 ΑΔΕΤ 0012678 Α¨ΤΑΞΗΣ 113 Ο ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟΥ ΟΜΙΛΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ Α. ΠΑΥΛΟΥ Α.Δ.Τ. AK 748119 Α.Μ. Α.Ο.Ε.Ε. 4981 Α’ ΤΑΞΗΣ ΟΜΙΛΟΣ LAVIPHARM ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟΣ ΤΟΠΟΣ ΑΝΑΡΤΗΣΗΣ ΤΩΝ ΑΤΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΩΝ ΘΥΓΑΤΡΙΚΩΝ Οι ετήσιες ατομικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας, οι εκθέσεις Ελέγχου των Ορκωτών Ελεγκτών Λογιστών και η Έκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου είναι καταχωρημένες στο διαδίκτυο στη διεύθυνση www.lavipharm.com. Οι οικονομικές καταστάσεις των ενοποιημένων εταιρειών είναι καταχωρημένες στο διαδίκτυο στη διεύθυνση www.lavipharm.com . 114

Περίληψη: Οι 1. Θανάσης Λαβίδας, Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου 2. Μηνάς Τάνες, Αντιπρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου 3. Λητώ Ιωαννίδου, Μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου ΔΗΛΩΝΟΥΜΕ ΟΤΙ εξ΄ όσων γνωρίζουμε: α. οι συνημμένες ενοποιημένες και εταιρικές Οικονομικές Καταστάσεις της εταιρείας «LAVIPHARM AE» για τη χρήση 1/1/2019 έως 31/12/2019, οι οποίες καταρτίσθηκαν σύμφωνα με τα ισχύοντα λογιστικά πρότυπα, απεικονίζουν κατά τρόπο αληθή τα στοιχεία του ενεργητικού και του παθητικού, την καθαρή θέση και τα αποτελέσματα χρήσεως της LAVIPHARM AE, καθώς και των επιχειρήσεων που περιλαμβάνονται στην ενοποίηση εκλαμβανομένων ως σύνολο και β. η συνημμένη Έκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου απεικονίζει κατά τρόπο αληθή την εξέλιξη, τις επιδόσεις και τη θέση της LAVIPHARM AE, καθώς και των επιχειρήσεων που περιλαμβάνονται στην ενοποίηση εκλαμβανομένων ως σύνολο, συμπεριλαμβανομένης της περιγραφής των κυριότερων κινδύνων και αβεβαιοτήτων που αντιμετωπίζουν. Παιανία, 7 Μαΐου 2020 Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΟΥ ΔΣ ΤΟ ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ ΔΣ ΤΟ ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ ΔΣ ΜΗΝΑΣ ΤΑΝΕΣ ΛΗΤΩ ΙΩΑΝΝΙΔΟΥ . ΘΑΝΑΣΗΣ ΛΑΒΙΔΑΣ