ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019 και για τη χρήση 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ - INTEGRATED INFORMATION SYSTEMS ww w. l o gi s m o s. gr Ετήσια Οικονομική Έκθεση Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019 και για τη χρήση 1 Ιαν – 31 Δεκεμβρίου 2019 Οι οικονομικές καταστάσεις κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019 και για τη χρήση 1 Ιανουαρίου 2019 έως 31 Δεκεμβρίου 2019 στις σελίδες 27 έως 63, έχουν συνταχθεί σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (ΔΠΧΑ) που έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση, είναι αυτές που εγκρίθηκαν από το Διοικητικό Συμβούλιο την Παρασκευή 26 Ιουνίου 2020 και τελούν υπό την έγκριση της ετήσιας τακτικής Γενικής Συνέλευσης των μετόχων. Επιπλέον, αναρτήθηκαν στον διαδικτυακό τόπο www.logismos.gr και στο διαδικτυακό χώρο του Χρηματιστηρίου Αθηνών. Περιεχόμενα Α. ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ (Δ.Σ.)................................................ 1 Β. ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ..................................................................... 2 Γ. ΕΚΘΕΣΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΥ ΟΡΚΩΤΟΥ ΕΛΕΓΚΤΗ ΛΟΓΙΣΤΗ ........................................................... 20 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ .................................................................. 31 1. Γενικές Πληροφορίες ............................................................................................................. 31 2. Σύνοψη σημαντικών λογιστικών αρχών ............................................................................... 31 2.1 Βάση κατάρτισης των Οικονομικών Καταστάσεων και υιοθέτηση Νέων και Αναθεωρημένων Διεθνών Προτύπων Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (ΔΠΧΑ) ...................................................... 31 2.2 Υιοθέτηση Νέων και Αναθεωρημένων Διεθνών Προτύπων Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (ΔΠΧΑ) .......................................................................................................................................... 32 3. Επίπτωση από σημαντικές αλλαγές στην εφαρμογή των λογιστικών πολιτικών & Σημαντικές λογιστικές εκτιμήσεις και κρίσεις ................................................................................................... 41 4. Κύκλος εργασιών .................................................................................................................. 46 5. Έξοδα κατ’ είδος ................................................................................................................... 46 6. Λοιπά Έσοδα & Έξοδα ......................................................................................................... 47 7. Χρηματοοικονομικά έξοδα .................................................................................................... 48 8. Φόρος εισοδήματος .............................................................................................................. 48 9. Κέρδη / (ζημίες) ανά μετοχή .................................................................................................. 51 10. Ενσώματες ακινητοποιήσεις ................................................................................................. 52 11. Άυλα περιουσιακά στοιχεία ................................................................................................... 53 12. Δικαιώματα χρήσης παγίων .................................................................................................. 55 13. Λοιποί συμμετοχικοί τίτλοι .................................................................................................... 55 14. Αποθέματα ............................................................................................................................ 55 15. Πελάτες και λοιπές απαιτήσεις.............................................................................................. 56 16. Ταμιακά διαθέσιμα και ισοδύναμα ........................................................................................ 57 17. Μετοχικό κεφάλαιο και αποθεματικά ..................................................................................... 57 18. Δάνεια τραπεζών .................................................................................................................. 58 19. Υποχρεώσεις μισθώσεων ..................................................................................................... 59 20. Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις ................................................................................. 59 21. Επιχορηγήσεις ...................................................................................................................... 59 22. Προβλέψεις για παροχές σε εργαζομένους .......................................................................... 60 23. Ενδεχόμενες υποχρεώσεις ................................................................................................... 60 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019 και για τη χρήση 1 Ιαν – 31 Δεκεμβρίου 2019 24. Διαχείριση κινδύνων ............................................................................................................. 61 25. Συναλλαγές με συνδεδεμένα μέρη ........................................................................................ 61 26. Γεγονότα μετά την ημερομηνία αναφοράς ............................................................................ 62 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019 και για τη χρήση 1 Ιαν – 31 Δεκεμβρίου 2019 1 19 KSi Greece Helping clients succeed Γ. ΕΚΘΕΣΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΥ ΟΡΚΩΤΟΥ ΕΛΕΓΚΤΗ ΛΟΓΙΣΤΗ Προς τους Μετόχους της Εταιρείας «LOGISMOS A.E.» Έκθεση ελέγχου επί των Οικονομικών Καταστάσεων Γνώμη Έχουμε ελέγξει τις συνημμένες οικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας «Logismos ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ.» (εφεξής η ‘Εταιρεία’), οι οποίες αποτελούνται από την κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης της 31ης Δεκεμβρίου 2019, τις καταστάσεις αποτελεσμάτων και λοιπών συνολικών εισοδημάτων, μεταβολών ιδίων κεφαλαίων και ταμιακών ροών της χρήσεως που έληξε την ημερομηνία αυτή, καθώς και περίληψη σημαντικών λογιστικών αρχών και μεθόδων και λοιπές επεξηγηματικές πληροφορίες. Κατά τη γνώμη μας, οι συνημμένες οικονομικές καταστάσεις παρουσιάζουν εύλογα, από κάθε ουσιώδη άποψη, τη χρηματοοικονομική θέση της Εταιρείας την 31η Δεκεμβρίου 2019, τη χρηματοοικονομική της επίδοση και τις ταμιακές της ροές, για τη χρήση που έληξε την ημερομηνία αυτή, σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (ΔΠΧΑ), όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Βάση γνώμης Διενεργήσαμε τον έλεγχό μας σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Ελέγχου (ΔΠΕ) όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία. Οι ευθύνες μας, σύμφωνα με τα πρότυπα αυτά περιγράφονται περαιτέρω στην ενότητα της έκθεσής μας “Ευθύνες ελεγκτή για τον έλεγχο των οικονομικών καταστάσεων”. Είμαστε ανεξάρτητοι από την Εταιρεία, καθ’ όλη τη διάρκεια του διορισμού μας, σύμφωνα με τον Κώδικα Δεοντολογίας για Επαγγελματίες Ελεγκτές του Συμβουλίου Διεθνών Προτύπων Δεοντολογίας Ελεγκτών, όπως αυτός έχει ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία και τις απαιτήσεις δεοντολογίας που σχετίζονται με τον έλεγχο των οικονομικών καταστάσεων στην Ελλάδα και έχουμε εκπληρώσει τις δεοντολογικές μας υποχρεώσεις σύμφωνα με τις απαιτήσεις της ισχύουσας νομοθεσίας και του προαναφερόμενου Κώδικα Δεοντολογίας. Πιστεύουμε ότι τα ελεγκτικά τεκμήρια που έχουμε αποκτήσει είναι επαρκή και κατάλληλα να παρέχουν βάση για τη γνώμη μας. Σημαντικότερα θέματα ελέγχου Τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου είναι εκείνα τα θέματα που, κατά την επαγγελματική μας κρίση, ήταν εξέχουσας σημασίας στον έλεγχό μας επί των οικονομικών καταστάσεων της ελεγχόμενης χρήσεως. Τα θέματα αυτά και οι σχετιζόμενοι κίνδυνοι ουσιώδους ανακρίβειας αντιμετωπίστηκαν στο πλαίσιο του ελέγχου των οικονομικών καταστάσεων ως σύνολο, για τη διαμόρφωση της γνώμης μας επί αυτών και δεν εκφέρουμε ξεχωριστή γνώμη για τα θέματα αυτά. KSi Greece IKE Ορκωτών Ελεγκτών & Συμβούλων Επιχειρήσεων Ορκωτών Ελεγκτών & Συμβούλων Επιχειρήσεων Λεωφ. Κηφισίας 62 & Πρεμετής | Τ.Κ. 151 25 | Μαρούσι Αττικής | Ελλάδα | Τηλ: 211 4110991 | Φαξ: 211 4111727 Φράγκων 6-8 | Τ.Κ. 54626 | Θεσσαλονίκη | Ελλάδα | Τηλ: 2311 820899 | Φαξ: 2311 820899 Ανδρέα Μάρμορα 2 |Τ.Κ. 49132 | Κέρκυρα | Ελλάδα | Τηλ: 26610 40274 | www.ksi greece.gr | ema i l : ks i @ksi greece.gr 20 KSi Greece Helping clients succeed Σημαντικότερα θέματα ελέγχου Πως αντιμετωπίστηκε το σημαντικότερο θέμα ελέγχου στον έλεγχό μας Aπομείωση άυλων περιουσιακών στοιχείων Όπως αναφέρεται στη σημείωση 2.11 και 11, την 31η Δεκεμβρίου 2019, τα άυλα περιουσιακά στοιχεία της Εταιρείας ανέρχονται σε € 3.839.731 (2018: € 3.811.849) και επιμετρώνται στο κόστος κτήσης μείον συσσωρευμένες αποσβέσεις και τυχόν απομειώσεις. Η Διοίκηση εξετάζει σε ετήσια βάση εάν υπάρχουν ενδείξεις απομείωσης στα μη χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία. Σε άυλα περιουσιακά στοιχεία που οι χρηματοοικονομικές και λειτουργικές τους αποδόσεις συνιστούν ενδείξεις ότι η λογιστική αξία τους υπερβαίνει το ανακτήσιμο ποσό διενεργούνται ετήσιοι έλεγχοι απομείωσης, όπως και σε άυλα περιουσιακά στοιχεία υπό κατασκευή. Για σκοπούς ελέγχου απομείωσης των άυλων περιουσιακών στοιχείων έχει πραγματοποιηθεί έλεγχος απομείωσης για τις ακόλουθες τρεις μονάδες δημιουργίας ταμιακών ροών (ΜΔΤΡ): LOGISMOS ERM, LOGISMOS ERP και LOGISMOS CMS. Η Διοίκηση προσδιορίζει την ανακτήσιμη αξία κάθε μονάδας δημιουργίας ταμιακών ροών με βάση την αξία χρήσης της. Στο ανωτέρω πλαίσιο, για τον υπολογισμό της αξίας χρήσης των άυλων περιουσιακών στοιχείων χρησιμοποιήθηκαν εκτιμήσεις ταμιακών ροών για την εναπομένουσα ωφέλιμης ζωής τους. Επικεντρωθήκαμε σε αυτή την περιοχή, καθώς για τον προσδιορισμό του ανακτήσιμου ποσού κάθε ΜΔΤΡ απαιτήθηκε η διενέργεια εκτιμήσεων εκ μέρους της Διοίκησης σχετικά με τις βασικές παραδοχές (όπως προσδοκίες για τη μελλοντική πορεία της αγοράς και επιτόκια προεξόφλησης που χρησιμοποιήθηκαν για την προεξόφληση των προβλεπόμενων ταμιακών ροών). Στη Σημείωση11 «Άυλα Περιουσιακά Στοιχεία», παρέχονται λεπτομερείς πληροφορίες για τις παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν. Αξιολογήσαμε τη συνολική διαδικασία που εφαρμόζει η Διοίκηση για τον έλεγχο απομείωσης, συμπεριλαμβανομένης της διαδικασίας εντοπισμού ενδείξεων απομείωσης, της διενέργειας ελέγχου απομείωσης, καθώς και της επισκόπησης και έγκρισης αυτών. Οι κυριότερες παραδοχές που αξιολογήθηκαν περιλαμβάνουν τους ρυθμούς ανάπτυξης, τις προβλέψεις σχετικά με τα περιθώρια κέρδους και το προεξοφλητικό επιτόκιο. Συζητήσαμε εκτενώς με τη Διοίκηση την καταλληλότητα των ελέγχου απομείωσης και το εύλογο των παραδοχών και με την υποστήριξη των εξειδικευμένων σε θέματα αποτίμησης στελεχών μας, διενεργήσαμε τις ακόλουθες διαδικασίες: Πραγματοποιήσαμε συγκριτική αξιολόγηση των κύριων παραδοχών των υποδειγμάτων ελέγχου απομείωσης που εφαρμόστηκαν από τη Διοίκηση με τις τάσεις της αγοράς. Εξετάσαμε τον έλεγχο απομείωσης που πραγματοποίησε εξειδικευμένη Εταιρεία για την οποία αξιολογήσαμε την ανεξαρτησία και επαγγελματική επάρκειά της με βάση τις διατάξεις της παρ. 8 του ΔΠΕ 500. Εξετάσαμε τη μαθηματική ακρίβεια των ελέγχων απομείωσης και συμφωνήσαμε τα σχετικά στοιχεία με τα εγκεκριμένα επιχειρηματικά σχέδια. Αξιολογήσαμε την αξιοπιστία των προβλέψεων της Διοίκησης επισκοπώντας τις πραγματικές επιδόσεις έναντι των αντίστοιχων προβλέψεων. Αξιολογήσαμε την επίδραση στην ανακτήσιμη αξία των μονάδων δημιουργίας ταμιακών ροών μιας ενδεχόμενης μεταβολής των κύριων παραδοχών. Για κάθε ΜΔΤΡ, συμφωνήσαμε το αντίστοιχο αναπόσβεστο υπόλοιπο ληφθεισών επιχορηγήσεων. Επιβεβαιώσαμε την καταλληλότητα των σχετικών γνωστοποιήσεων που περιλαμβάνονται στις σημειώσεις των οικονομικών καταστάσεων. 21 KSi Greece Helping clients succeed Σημαντικότερα θέματα ελέγχου Στη χρήση που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2019, αναγνωρίστηκε ζημία απομείωσης άυλων περιουσιακών στοιχείων σε μία από τις τρεις ΜΔΤΡ ποσού € 121.019. Πως αντιμετωπίστηκε το σημαντικότερο θέμα ελέγχου στον έλεγχό μας Με βάση τις διενεργηθείσες διαδικασίες μας, θεωρούμε ότι οι κύριες παραδοχές της Διοίκησης βρίσκονται εντός ενός εύλογου εύρους. Δαπάνες ανάπτυξης εσωτερικώς παραγόμενων άυλων περιουσιακών στοιχείων Όπως αναφέρεται στη σημείωση 2.9 και 11, κατά τη διάρκεια της χρήσης 2019 κεφαλαιοποιήθηκε ποσό € 473.080 που αφορά για δαπάνες ανάπτυξης εσωτερικών παραγόμενων άυλων περιουσιακών στοιχείων. Επικεντρωθήκαμε σε αυτήν την περιοχή, εξαιτίας του σημαντικού συνολικού ποσού κεφαλαιοποιημένων δαπανών ανάπτυξης ύψους € 3.839.731 κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019 (όπως αναφέρεται και στο παραπάνω σημαντικό θέμα ελέγχου) και λόγω των σημαντικών κρίσεων που συμπεριλαμβάνονται στην αξιολόγηση όσον αφορά το διαχωρισμό των δαπανών σε έρευνα και ανάπτυξη και όσον αφορά την εφαρμογή των κριτηρίων που περιλαμβάνονται από το ΔΛΠ 38 «Άυλα Περιουσιακά Στοιχεία» για την κεφαλαιοποίηση των ανωτέρω δαπανών και πιο συγκεκριμένα την: Τεχνική δυνατότητα υλοποίησης ενός άυλου περιουσιακού στοιχείου ώστε να μπορεί να χρησιμοποιηθεί ή να πωληθεί. Ικανότητα για απόδειξη πώς το άυλο περιουσιακό στοιχείο θα αποφέρει μελλοντικά οικονομικά οφέλη. Επάρκεια τεχνικών, οικονομικών και άλλών πόρων για την ολοκλήρωση της ανάπτυξης και τη χρήση ή πώληση του άυλου περιουσιακού στοιχείου. Ικανότητα αξιόπιστης μέτρησης των εξόδων που σχετίζονται με ένα άυλο περιουσιακό στοιχείο κατά τη διάρκεια της ανάπτυξής του. Αξιολογήσαμε και ελέγξαμε τη συνολική διαδικασία που εφαρμόζει η Διοίκηση για την κεφαλαιοποίηση δαπανών των εσωτερικώς παραγόμενων άυλων περιουσιακών στοιχείων (εφεξής «τα έργα»), συγκεκριμένα διενεργήσαμε τις ακόλουθες ελεγκτικές διαδικασίες: Εξετάσαμε κατά πόσο οι δαπάνες αφορούν έρευνα ή ανάπτυξη. Αξιολογήσαμε τους κινδύνους που σχετίζονται με την ικανότητα για απόδειξη πως τα έργα θα αποφέρουν μελλοντικά οικονομικά οφέλη και με την τεχνική δυνατότητα υλοποίησης τους. Επιβεβαιώσαμε την καταλληλότητα των κεφαλαιοποιημένων δαπανών, σε δειγματοληπτική βάση, συμφωνώντας το μισθολογικό κόστος και τις ώρες απασχόλησης με τις μισθοδοτικές καταστάσεις και τα αρχεία αναφορών χρόνου (time reports). Πραγματοποιήσαμε συνεντεύξεις με τη Διοίκηση και τον Διευθυντή Παραγωγής συγκεκριμένα για να: Κατανοήσουμε την ανάπτυξη των έργων και το λόγο για τον οποίο τα ανωτέρω έργα πληρούν τα κριτήρια του ΔΛΠ 38 «Άυλα Περιουσιακά Στοιχεία». Συζητήσουμε συγκεκριμένα θέματα και κινδύνους που αφορούν τα έργα και να αξιολογήσουμε τις απαντήσεις τους. Η εργασία μας περιελάμβανε επίσης και ουσιαστικές ελεγκτικές διαδικασίες (π.χ. ανάγνωση του φακέλου υλοποίησης των έργων, επιβεβαίωση λήψης δανείων ή επιχορηγήσεων για τα έργα). Με βάση τις διενεργηθείσες διαδικασίες μας, επιβεβαιώσαμε ότι οι κεφαλαιοποιημένες δαπάνες ανάπτυξης πληρούν τα κριτήρια που περιλαμβάνονται από το ΔΛΠ 38 «Άυλα Περιουσιακά Στοιχεία» και δεν εντοπίσαμε ουσιώδεις εξαιρέσεις. Επίσης, διαπιστώσαμε ότι οι γνωστοποιήσεις ήταν επαρκείς. 22 KSi Greece Helping clients succeed Σημαντικότερα θέματα ελέγχου Πως αντιμετωπίστηκε το σημαντικότερο θέμα ελέγχου στον έλεγχό μας Ανακτησιμότητα εμπορικών και λοιπών απαιτήσεων Όπως αναφέρεται στη σημείωση 15, κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019, οι συνολικές απαιτήσεις της Εταιρείας ανέρχονται σε € 1.277.311 (2018: € 1.097.084) μετά τις σωρευμένες ζημίες απομείωσης € 1.923.457 (2018: € 1.874.344). Στην κλειόμενη χρήση τα αποτελέσματα χρήσης επιβαρύνθηκαν με ζημία απομείωσης ποσού € 49.113. Στην περίπτωση που οι πελάτες καταστούν αφερέγγυοι και αδυνατούν να καλύψουν τις συμβατικές τους υποχρεώσεις, η Εταιρεία εκτίθεται σε πιστωτικό κίνδυνο. Οι ελεγκτικές διαδικασίες αφορούν τα εξής: που διενεργήθηκαν Λάβαμε επιστολές επιβεβαίωσης για αντιπροσωπευτικό δείγμα απαιτήσεων από πελάτες και εξετάσαμε μεταγενέστερες από την ημερομηνία ισολογισμού εισπράξεις τους έναντι υπολοίπων τέλους χρήσης. Αξιολογήσαμε τη διαδικασία που έχει εφαρμόσει η Διοίκηση για την παρακολούθηση των απαιτήσεων και τους παράγοντες που λαμβάνει υπόψη για τον προσδιορισμό της ανακτησιμότητας τους. Στο ανωτέρω πλαίσιο, η Διοίκηση της Εταιρείας εκτιμά την ανακτησιμότητα των εμπορικών και λοιπών απαιτήσεων για τις οποίες υφίστανται αντικειμενικές ενδείξεις απομείωσης, σε εξατομικευμένη βάση ώστε αυτές να απεικονίζονται στο ανακτήσιμο ποσό τους. Εξετάσαμε την ενηλικίωση των υπολοίπων των εμπορικών και λοιπών απαιτήσεων. Αξιολογήσαμε τη μεθοδολογία βάσει της οποίας εκτιμήθηκε το ανακτήσιμο ποσό σύμφωνα με τις διατάξεις του ΔΠΧΑ 9 και ειδικότερα τη μεθοδολογία υπολογισμού των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών, με βάση το ιστορικό εισπραξιμότητας των απαιτήσεων. Επίσης, εκτιμάται η απαιτούμενη πρόβλεψη απομείωσης και για τις αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες. Αξιολογήσαμε τις παραδοχές στις οποίες βασίστηκε η εκτίμηση της Διοίκησης. Οι ανωτέρω εκτιμήσεις, λαμβάνουν υπόψη τυχόν εξασφαλίσεις και εγγυήσεις, το ιστορικό εισπραξιμότητας των απαιτήσεων, την εμπειρία της αναφορικά με τις επικρατούσες συνθήκες της αγοράς, καθώς και μεταγενέστερες εισπράξεις Λόγω του σημαντικού ύψους του κονδυλίου των εμπορικών και λοιπών απαιτήσεων αλλά και λόγω των κρίσεων και εκτιμήσεων που απαιτούνται από την πλευρά της Διοίκησης της Εταιρείας, θεωρούμε ότι η ανακτησιμότητα των εμπορικών και λοιπών απαιτήσεων αποτελεί περιοχή ιδιαίτερου ελεγκτικού ενδιαφέροντος. Επισκοπήσαμε τις απαντητικές επιστολές των συνεργαζόμενων νομικών συμβούλων και εξετάσαμε εάν συμβαδίζουν με την εκτίμηση της Διοίκησης. Αξιολογήσαμε τη σημαντικότητα του ύψους των επισφαλών απαιτήσεων οι οποίες δεν καλύπτονται από πρόβλεψη. Ελέγξαμε την γνωστοποιήσεων. επάρκεια των σχετικών Από την εργασία μας δεν εντοπίσαμε ουσιώδεις εξαιρέσεις και διαπιστώσαμε ότι οι γνωστοποιήσεις ήταν επαρκείς. 23 KSi Greece Helping clients succeed Άλλες πληροφορίες Η Διοίκηση είναι υπεύθυνη για τις άλλες πληροφορίες. Οι άλλες πληροφορίες που περιλαμβάνονται στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου, για την οποία γίνεται σχετική αναφορά στην «Έκθεση επί Άλλων Νομικών και Κανονιστικών Απαιτήσεων», στις Δηλώσεις των Μελών του Διοικητικού Συμβουλίου, αλλά δεν περιλαμβάνουν τις οικονομικές καταστάσεις και την έκθεση ελέγχου επί αυτών. Η γνώμη μας επί των οικονομικών καταστάσεων δεν καλύπτει τις άλλες πληροφορίες και δεν εκφράζουμε οποιασδήποτε μορφής συμπέρασμα διασφάλισης επί αυτών. Σε σχέση με τον έλεγχό μας επί των οικονομικών καταστάσεων, η ευθύνη μας είναι να αναγνώσουμε τις άλλες πληροφορίες και, με τον τρόπο αυτό, να εξετάσουμε εάν οι άλλες πληροφορίες είναι ουσιωδώς ασυνεπείς με τις οικονομικές καταστάσεις ή τις γνώσεις που αποκτήσαμε κατά τον έλεγχο ή αλλιώς φαίνεται να είναι ουσιωδώς εσφαλμένες. Εάν, με βάση τις εργασίες που έχουμε εκτελέσει, καταλήξουμε στο συμπέρασμα ότι υπάρχει ουσιώδες σφάλμα σε αυτές τις άλλες πληροφορίες, είμαστε υποχρεωμένοι να αναφέρουμε το γεγονός αυτό. Δεν έχουμε τίποτα να αναφέρουμε σχετικά με το θέμα αυτό. Ευθύνες της Διοίκησης και των υπευθύνων για τη διακυβέρνηση επί των οικονομικών καταστάσεων Η Διοίκηση έχει την ευθύνη για την κατάρτιση και εύλογη παρουσίαση των οικονομικών καταστάσεων σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως και για εκείνες τις εσωτερικές δικλείδες ελέγχου που η Διοίκηση καθορίζει ως απαραίτητες, ώστε να καθίσταται δυνατή η κατάρτιση οικονομικών καταστάσεων απαλλαγμένων από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος. Κατά την κατάρτιση των οικονομικών καταστάσεων, η Διοίκηση είναι υπεύθυνη για την αξιολόγηση της ικανότητας της Εταιρείας να συνεχίσει τη δραστηριότητά της, γνωστοποιώντας όπου συντρέχει τέτοια περίπτωση, τα θέματα που σχετίζονται με τη συνεχιζόμενη δραστηριότητα και τη χρήση της λογιστικής βάσης της συνεχιζόμενης δραστηριότητας, εκτός και εάν η Διοίκηση είτε προτίθεται να ρευστοποιήσει την Εταιρεία ή να διακόψει τη δραστηριότητά της ή δεν έχει άλλη ρεαλιστική εναλλακτική επιλογή από το να προβεί σ ’αυτές τις ενέργειες. Η Επιτροπή Ελέγχου (άρθ. 44 Ν. 4449/2017) της Εταιρείας έχει την ευθύνη εποπτείας της διαδικασίας χρηματοοικονομικής αναφοράς της Εταιρείας. Ευθύνες ελεγκτή για τον έλεγχο των οικονομικών καταστάσεων Οι στόχοι μας είναι να αποκτήσουμε εύλογη διασφάλιση για το κατά πόσο οι οικονομικές καταστάσεις στο σύνολο τους είναι απαλλαγμένες από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος και να εκδώσουμε έκθεση ελεγκτή, η οποία περιλαμβάνει τη γνώμη μας. Η εύλογη διασφάλιση συνιστά διασφάλιση υψηλού επιπέδου, αλλά δεν είναι εγγύηση ότι ο έλεγχος που διενεργείται σύμφωνα με τα ΔΠΕ, όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία, θα εντοπίζει πάντα ένα ουσιώδες σφάλμα, όταν αυτό υπάρχει. Σφάλματα δύναται να προκύψουν από απάτη ή από λάθος και θεωρούνται ουσιώδη όταν, μεμονωμένα ή αθροιστικά, θα μπορούσε εύλογα να αναμένεται ότι θα επηρέαζαν τις οικονομικές αποφάσεις των χρηστών, που λαμβάνονται με βάση αυτές τις οικονομικές καταστάσεις. Ως καθήκον του ελέγχου, σύμφωνα με τα ΔΠΕ όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία, ασκούμε επαγγελματική κρίση και διατηρούμε επαγγελματικό σκεπτικισμό καθ’ όλη τη διάρκεια του ελέγχου. Επίσης: • Εντοπίζουμε και αξιολογούμε τους κινδύνους ουσιώδους σφάλματος στις οικονομικές καταστάσεις, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος, σχεδιάζοντας και διενεργώντας ελεγκτικές διαδικασίες που ανταποκρίνονται στους κινδύνους αυτούς και αποκτούμε ελεγκτικά τεκμήρια που είναι επαρκή και κατάλληλα για να παρέχουν βάση για την γνώμη μας. Ο κίνδυνος μη εντοπισμού ουσιώδους σφάλματος που οφείλεται σε απάτη είναι υψηλότερος από αυτόν που οφείλεται σε λάθος, καθώς η απάτη μπορεί να εμπεριέχει συμπαιγνία, πλαστογραφία, εσκεμμένες παραλείψεις, ψευδείς διαβεβαιώσεις ή παράκαμψη των εσωτερικών δικλείδων ελέγχου. 24 KSi Greece Helping clients succeed • Κατανοούμε τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου που σχετίζονται με τον έλεγχο, με σκοπό το σχεδιασμό ελεγκτικών διαδικασιών κατάλληλων για τις περιστάσεις, αλλά όχι με σκοπό τη διατύπωση γνώμης επί της αποτελεσματικότητας των δικλίδων εσωτερικού ελέγχου της Εταιρείας. • Αξιολογούμε την καταλληλότητα των λογιστικών αρχών και μεθόδων που χρησιμοποιήθηκαν και το εύλογο των λογιστικών εκτιμήσεων και των σχετικών γνωστοποιήσεων που έγιναν από τη Διοίκηση. • Αποφαινόμαστε για την καταλληλότητα της χρήσης από τη Διοίκηση της λογιστικής αρχής της συνεχιζόμενης δραστηριότητας και με βάση τα ελεγκτικά τεκμήρια που αποκτήθηκαν για το εάν υπάρχει ουσιώδης αβεβαιότητα σχετικά με γεγονότα ή συνθήκες που μπορεί να υποδηλώνουν ουσιώδη αβεβαιότητα ως προς την ικανότητα της Εταιρείας να συνεχίσει τη δραστηριότητά της. Εάν συμπεράνουμε ότι υφίσταται ουσιώδης αβεβαιότητα, είμαστε υποχρεωμένοι στην έκθεση ελεγκτή να επιστήσουμε την προσοχή στις σχετικές γνωστοποιήσεις των οικονομικών καταστάσεων ή εάν αυτές οι γνωστοποιήσεις είναι ανεπαρκείς να διαφοροποιήσουμε τη γνώμη μας. Τα συμπεράσματά μας βασίζονται σε ελεγκτικά τεκμήρια που αποκτώνται μέχρι την ημερομηνία της έκθεσης ελεγκτή. Ωστόσο, μελλοντικά γεγονότα ή συνθήκες ενδέχεται να έχουν ως αποτέλεσμα η Εταιρεία να παύσει να λειτουργεί ως συνεχιζόμενη δραστηριότητα. • Αξιολογούμε τη συνολική παρουσίαση, τη δομή και το περιεχόμενο των οικονομικών καταστάσεων, συμπεριλαμβανομένων των γνωστοποιήσεων, καθώς και το κατά πόσο οι οικονομικές καταστάσεις απεικονίζουν τις υποκείμενες συναλλαγές και τα γεγονότα με τρόπο που επιτυγχάνεται η εύλογη παρουσίαση. Μεταξύ άλλων θεμάτων, κοινοποιούμε στους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση, το σχεδιαζόμενο εύρος και το χρονοδιάγραμμα του ελέγχου, καθώς και σημαντικά ευρήματα του ελέγχου, συμπεριλαμβανομένων όποιων σημαντικών ελλείψεων στις δικλείδες εσωτερικού ελέγχου εντοπίζουμε κατά τη διάρκεια του ελέγχου μας. Επιπλέον, δηλώνουμε προς τους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση ότι έχουμε συμμορφωθεί με τις σχετικές απαιτήσεις δεοντολογίας περί ανεξαρτησίας και γνωστοποιούμε προς αυτούς όλες τις σχέσεις και άλλα θέματα που μπορεί εύλογα να θεωρηθεί ότι επηρεάζουν την ανεξαρτησία μας και τα σχετικά μέτρα προστασίας, όπου συντρέχει περίπτωση. Από τα θέματα που γνωστοποιήθηκαν στους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση, καθορίζουμε τα θέματα εκείνα που ήταν εξέχουσας σημασίας για τον έλεγχο των οικονομικών καταστάσεων της ελεγχόμενης χρήσεως και ως εκ τούτου αποτελούν τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου. Έκθεση επί Άλλων Νομικών και Κανονιστικών Απαιτήσεων 1. Έκθεση Διαχείρισης Διοικητικού Συμβουλίου Λαμβάνοντας υπόψη ότι η Διοίκηση έχει την ευθύνη για την κατάρτιση της Έκθεσης Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου και της Δήλωσης Εταιρικής Διακυβέρνησης που περιλαμβάνεται στην έκθεση αυτή, κατ’ εφαρμογή των διατάξεων της παραγράφου 5 του άρθρου 2 του Ν. 4336/2015 (μέρος Β), σημειώνουμε ότι: α) Στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου περιλαμβάνεται δήλωση εταιρικής διακυβέρνησης, η οποία παρέχει τα πληροφοριακά στοιχεία που ορίζονται στο άρθρο 152 του Ν. 4548/2018. β) Κατά τη γνώμη μας η Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου έχει καταρτισθεί σύμφωνα με τις ισχύουσες νομικές απαιτήσεις του άρθρου 150 και της παραγράφου 1 (περιπτώσεις γ’ και δ’) του άρθρου 152 του Ν. 4548/2018 και το περιεχόμενο αυτής αντιστοιχεί με τις συνημμένες οικονομικές καταστάσεις της χρήσης που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2019. γ) Με βάση τη γνώση που αποκτήσαμε κατά τον έλεγχό μας, για την Εταιρεία «Logismos ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» και το περιβάλλον της, δεν έχουμε εντοπίσει ουσιώδεις ανακρίβειες στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού της Συμβουλίου. 25 KSi Greece Helping clients succeed 2. Συμπληρωματική Έκθεση προς την Επιτροπή Ελέγχου Η γνώμη μας επί των συνημμένων οικονομικών καταστάσεων είναι συνεπής με τη Συμπληρωματική Έκθεσή μας προς την Επιτροπή Ελέγχου της Εταιρείας, που προβλέπεται από το άρθρο 11 του κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) αριθ. 537/2014. 3. Παροχή Μη Ελεγκτικών Υπηρεσιών Δεν παρείχαμε στην Εταιρεία μη ελεγκτικές υπηρεσίες που απαγορεύονται σύμφωνα με το άρθρο 5 του κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) αριθ. 537/2014 ή λοιπές επιτρεπόμενες μη ελεγκτικές υπηρεσίες. 4. Διορισμός Ελεγκτή Διοριστήκαμε για πρώτη φορά ως Ορκωτοί Ελεγκτές Λογιστές της Εταιρείας με την από 31 Ιουλίου 2019 απόφαση της ετήσιας τακτικής γενικής συνέλευσης των μετόχων. KSi Greece Ιδιωτική Κεφαλαιουχική Εταιρεία Ορκωτών Ελεγκτών & Συμβούλων Επιχειρήσεων Αθήνα, 29 Ιουνίου 2020 Ο Ορκωτός Ελεγκτής Λογιστής Λεωφ. Κηφισίας 62 & Πρεμετής 151 25 Μαρούσι Φράγκων 6-8, 546 26 Θεσσαλονίκη Ανδρέα Μάρμορα 2, 491 32 Κέρκυρα ΑΜ ΣΟΕΛ 171 Γεώργιος Ν. Νίκου ΑΜ ΣΟΕΛ 21841 26 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019 και για τη χρήση 1 Ιαν – 31 Δεκεμβρίου 2019 ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ & ΛΟΙΠΩΝ ΣΥΝΟΛΙΚΩΝ ΕΣΟΔΩΝ 1ης ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ – 31ης ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019 Κατάσταση αποτελεσμάτων & λοιπών συνολικών εισοδημάτων Σημείωση 01/0131/12/2019 € Κύκλος εργασιών 4 Κόστος πωλήσεων 5 Μικτά κέρδη Λοιπά έσοδα 6 Έξοδα λειτουργίας διάθεσης Έξοδα διοικητικής λειτουργίας 5 5 Λοιπά έξοδα 6 Ζημίες απομείωσης άυλων περιουσιακών στοιχείων 11 (Ζημίες) / Κέρδη εκμετάλλευσης Χρηματοοικονομικά έξοδα (Ζημίες) / Κέρδη πρό φόρων Φόρος εισοδήματος € 2.563.229 (477.653) (Ζημίες) / Κέρδη μετά από φόρους (460.486) 1.925.233 105.710 56.261 (1.963.482) (205.139) (1.525.394) (274.800) (1.956) - (121.019) - (65.057) (165.367) 8 2.385.720 2.085.576 (100.310) 7 01/0131/12/2018 (44.756) (210.123) 181.300 (45.734) 135.566 (97.847) 37.719 - Λοιπά συνολικά έσοδα / (ζημίες) που δε μεταφέρονται στα αποτελέσματα σε μεταγενέστερες περιόδους Αναλογιστικές ζημίες παροχών σε εργαζομένους Αναλογούν φόρος 22 22 Σύνολο λοιπών συνολικών εσόδων Σύνολο συγκεντρωτικών εσόδων (Ζημίες) / Κέρδη ανά μετοχή (σε Ευρώ ανά μετοχή) 9 - (6.225) 1.743 - (4.482) - (4.482) (210.123) 33.237 (0,0443) 0,0070 Οι σημειώσεις στις σελίδες 31 έως 63 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος αυτών των οικονομικών καταστάσεων της Εταιρείας. 27 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019 και για τη χρήση 1 Ιαν – 31 Δεκεμβρίου 2019 ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΣΗΣ ΤΗΣ 31Ης ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019 Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης 31/12/19 € 31/12/18 € 10 11 12 8 13 3.286.746 3.839.731 186.693 184.978 18.829 36.796 7.553.773 3.480.597 3.811.849 229.734 18.829 274.441 7.815.450 14 15 16 32.008 1.277.311 28.242 1.337.561 8.891.334 30.143 1.097.084 28.328 1.155.555 8.971.005 17 17 17 4.076.400 1.275.243 4.289.806 -3.158.458 6.482.991 4.076.400 1.275.243 4.227.482 -2.886.011 6.693.114 Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις Μακροπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις από μισθώσεις Προβλέψεις για παροχές σε εργαζομένους Επιχορηγήσεις επενδύσεων 18 19 22 21 326.159 121.363 115.420 767.485 1.330.427 434.878 105.168 843.694 1.383.740 Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις Βραχυπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις από μισθώσεις 20 18 19 739.293 274.749 63.874 1.077.916 2.408.343 8.891.334 601.330 292.821 894.151 2.277.891 8.971.005 Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία Ενσώματες ακινητοποιήσεις Άυλα περιουσιακά στοιχεία Δικαιώματα χρήσης παγίων Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις Λοιποί συμμετοχικοί τίτλοι Λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις Κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία Αποθέματα Πελάτες και λοιπές απαιτήσεις Ταμιακά διαθέσιμα και ισοδύναμα Σημείωση Σύνολο περιουσιακών στοιχείων Ίδια κεφάλαια & υποχρεώσεις Ίδια κεφάλαια Μετοχικό κεφάλαιο Διαφορά από έκδοση μετοχών υπέρ το άρτιο Αποθεματικά Αποτελέσματα εις νέο Σύνολο ιδίων κεφαλαίων Σύνολο υποχρεώσεων Σύνολο υποχρεώσεων & ιδίων κεφαλαίων Οι σημειώσεις στις σελίδες 31 έως 63 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος αυτών των οικονομικών καταστάσεων της Εταιρείας. 28 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019 και για τη χρήση 1 Ιαν – 31 Δεκεμβρίου 2019 ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ 1ης ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ – 31ης ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019 Διαφορά από έκδοση μετοχών υπέρ το άρτιο (Σημείωση 17) Μετοχικό κεφάλαιο (Σημείωση 17) Υπόλοιπο 01/01/2018 Κέρδη χρήσης Αναλογιστικές ζημίες Αναλογούσες αποσβέσεις επιχορηγήσεων του 3299/04 Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα μετά από φόρους ν. Τακτικό αποθεματικό Έκτακτα αποθεματικά (Σημείωση 17) (Σημείωση 17) 4.076.400 - 1.275.243 - 136.477 - Αφορολόγητα αποθεματικά (Σημείωση 17) Αποτελέσματα εις νέο 2.166.044 - 1.895.654 - (2.889.942) 37.719 (4.482) Σύνολο 6.659.877 37.719 (4.482) - - - - 29.306 (29.306) - - - - - 29.306 - 3.931 - 33.237 - Υπόλοιπο 31/12/2018 4.076.400 1.275.243 136.477 2.166.044 1.924.961 (2.886.011) 6.693.114 Υπόλοιπο 01/01/2019 Ζημίες χρήσης 4.076.400 - 1.275.243 - 136.477 - 2.166.044 - 1.924.961 - (2.886.011) (210.123) 6.693.114 (210.123) - - - - 62.324 (62.324) - Αναλογούσες 3299/04 αποσβέσεις επιχορηγήσεων του Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα μετά από φόρους Υπόλοιπο 31/12/2019 ν. - - - - 62.324 (272.447) (210.123) 4.076.400 1.275.243 136.477 2.166.044 1.987.284 (3.158.458) 6.482.991 Οι σημειώσεις στις σελίδες 31 έως 63 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος αυτών των οικονομικών καταστάσεων της Εταιρείας. 29 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019 και για τη χρήση 1 Ιαν – 31 Δεκεμβρίου 2019 ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΑΜΙΑΚΩΝ ΡΟΩΝ 1ης ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ – 31ης ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019 Σημείωση Λειτουργικές δραστηριότητες (Ζημίες) / Κέρδη προ φόρων Πλέον / Μείον προσαρμογές για: Αποσβέσεις Αποσβέσεις επιχορηγήσεων Απομείωση απαιτήσεων Κέρδη από εκποίηση ενσώματων ακινητοποιήσεων Ζημίες απομείωσης άυλων περιουσιακών στοιχείων Προβλέψεις για παροχές σε εργαζόμενους Καταβληθείσες αποζημιώσεις σε εργαζομένους Χρεωστικοί τόκοι και συναφή έξοδα 10, 11 & 12 21 15 11 22 7 Πλέον/μείζον προσαρμογές για μεταβολές κεφαλαίου κίνησης: Μείωση / (άυξηση) αποθεμάτων (Αύξηση) / μείωση εμπορικών και λοιπών απαιτήσεων Αύξηση / (μείωση) υποχρεώσεων (πλην τραπεζών) Μείον: Χρεωστικοί τόκοι και συναφή έξοδα καταβλημένα Καταβεβλημένος φόρος εισοδήματος Σύνολο εισροών από λειτουργικές δραστηριότητες Επενδυτικές δραστηριότητες Εισπράξεις / (πληρωμές) μακροπροθέσμων εγγυήσεων Αγορά ενσώματων ακινητοποιήσεων Επενδύσεις σε άυλα περιουσιακά στοιχεία Εισπράξεις από πώληση ενσώματων παγίων Ληφθείσες επιχορηγήσεις Σύνολο (εκροών) από επενδυτικές δραστηριότητες 10 11 21 Χρηματοδοτικές Δραστηριότητες Εισπράξεις από εκδοθέντα / αναληφθέντα δάνεια Πληρωμές δανείων Αποπληρωμή μισθώσεων Σύνολο εισροών από χρηματοδοτικές δραστηριότητες Καθαρή αύξηση / (μείωση) στα ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα έναρξης Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα λήξης 16 01/0131/12/2019 01/0131/12/2018 (165.367) 135.566 644.725 (105.458) 49.113 121.019 7.623 65.057 466.990 (52.687) 47.217 (300) 43.024 (1.865) (27.351) 189.344 4.158 90.485 1.856 (65.057) (520) 711.264 (43.024) (67.927) 625.358 (9.044) (44.326) (500.719) 29.250 (524.839) (42.016) (913.881) (476.253) 300 92.063 (1.339.787) 864.188 (990.980) (59.718) (186.511) 1.590.968 (913.572) 677.397 (86) 28.328 28.242 (37.032) 65.360 28.328 Οι σημειώσεις στις σελίδες 31 έως 63 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος αυτών των οικονομικών καταστάσεων της Εταιρείας. 30 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019 και για τη χρήση 1 Ιαν – 31 Δεκεμβρίου 2019 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ 1. Γενικές Πληροφορίες Η Εταιρεία Logismos Συστήματα Πληροφορικής Ανώνυμος Εταιρεία δραστηριοποιείται στην παραγωγή, διάθεση και υποστήριξη προϊόντων και υπηρεσιών στο χώρο της πληροφορικής. Πιο συγκεκριμένα ασχολείται με την ανάπτυξη εφαρμογών λογισμικού (Application Software) και με την ολοκλήρωση έργων πληροφορικής (Systems Integration). Η έδρα της Εταιρείας βρίσκεται στην ΒΕΠΕ Τεχνόπολη Θεσσαλονίκης, 9ο χλμ. Οδού Θεσσαλονίκης-Θέρμης, Τ.Θ. 21094, 555 10 Πυλαία Θεσσαλονίκης και η διεύθυνσή της στο διαδίκτυο είναι: www.logismos.gr. Η Logismos έχει την μορφή της ανωνύμου Εταιρείας και οι κοινές ονομαστικές μετοχές της διαπραγματεύονται στην Αγορά Αξιών του Χρηματιστηρίου Αθηνών. Οι ετήσιες οικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας για τη χρήση 2019, εγκρίθηκαν από το Δ.Σ. της Εταιρείας την 26η Ιουνίου 2020 και τελούν υπό την έγκριση της επόμενης τακτικής Γενικής Συνέλευσης των μετόχων. Οι οικονομικές καταστάσεις παρουσιάζονται σε Ευρώ εκτός εάν γνωστοποιείται διαφορετικά. 2. Σύνοψη σημαντικών λογιστικών αρχών 2.1 Βάση κατάρτισης των Οικονομικών Καταστάσεων και υιοθέτηση Νέων και Αναθεωρημένων Διεθνών Προτύπων Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (ΔΠΧΑ) Οι οικονομικές καταστάσεις περιλαμβάνουν τις οικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας και έχουν καταρτιστεί σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (ΔΠΧΑ), όπως αυτά έχουν εγκριθεί από το Συμβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων και έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι οικονομικές καταστάσεις έχουν συνταχθεί σύμφωνα με την αρχή του ιστορικού κόστους, εκτός από τους λοιπούς συμμετοχικούς τίτλους και των συνταξιοδοτικών προγραμμάτων καθορισμένων παροχών που επιμετρούνται σε εύλογη αξία. Η σύνταξη των οικονομικών καταστάσεων, σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ, απαιτεί τη χρήση ορισμένων σημαντικών λογιστικών εκτιμήσεων. Επίσης, απαιτεί την άσκηση κρίσης από τη Διοίκηση για τη διαδικασία εφαρμογής των λογιστικών αρχών. Οι τομείς που απαιτούν υψηλότερου βαθμού κρίση ή είναι εξαιρετικά πολύπλοκοι ή οι τομείς όπου οι υποθέσεις και οι εκτιμήσεις είναι σημαντικές για τις οικονομικές καταστάσεις, αναφέρονται στις σημαντικές λογιστικές εκτιμήσεις και κρίσεις στη σημείωση 3. Οι οικονομικές καταστάσεις έχουν συνταχθεί με βάση τις ίδιες λογιστικές αρχές που υιοθετήθηκαν κατά τη σύνταξη των οικονομικών καταστάσεων της προηγούμενης χρήσης, εκτός από την υιοθέτηση των νέων ή αναθεωρημένων προτύπων, τροποποιήσεων και διερμηνειών, η εφαρμογή των οποίων έγινε υποχρεωτική για τις περιόδους την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2019. Οι οικονομικές καταστάσεις για τη χρήση που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2019 εγκρίθηκαν από το Δ.Σ. την 26η Ιουνίου 2020. Οι οικονομικές καταστάσεις παρουσιάζονται σε χιλιάδες € (λειτουργικό νόμισμα), που είναι το νόμισμα του πρωτεύοντος οικονομικού περιβάλλοντος στο οποίο δραστηριοποιείται η Εταιρεία. Οι οικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας συντάχθηκαν με βάση την αρχή της συνεχιζόμενης δραστηριότητας. 31 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019 και για τη χρήση 1 Ιαν – 31 Δεκεμβρίου 2019 2.2 Υιοθέτηση Νέων και Αναθεωρημένων Διεθνών Προτύπων Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (ΔΠΧΑ) (α) Νέα πρότυπα, τροποποιήσεις προτύπων και διερμηνείες που έχουν υιοθετηθεί από την Εταιρεία Οι λογιστικές αρχές και οι υπολογισμοί, βάσει των οποίων συντάχθηκαν οι οικονομικές καταστάσεις, είναι συνεπείς με αυτές που χρησιμοποιηθήκαν για τη σύνταξη των ετησίων οικονομικών καταστάσεων της χρήσης που έληξε 31 Δεκέμβριου 2018, και έχουν εφαρμοστεί με συνέπεια σε όλες τις περιόδους που παρουσιάζονται, πλην των κάτωθι αναφερομένων τροποποιήσεων, οι οποίες υιοθετηθήκαν από την Εταιρεία κατά την 1η Ιανουάριου 2019. Η Εταιρεία εφάρμοσε για πρώτη φορά το ΔΠΧΑ 16 Μισθώσεις. Η φύση και η επίδραση αυτών των αλλαγών αναλύονται παρακάτω, σύμφωνα με τις απαιτήσεις των ΔΠΧΑ. Διάφορες άλλες τροποποιήσεις και ερμηνείες εφαρμοστήκαν για πρώτη φορά κατά το 2019, αλλά́ δεν είχαν σημαντικές επιπτώσεις στις οικονομικές καταστάσεις για το έτος που έληξε 31 Δεκέμβριου 2019. ΔΠΧΑ 16 «Μισθώσεις». Το ΔΠΧΑ 16 αντικαθιστά την υπάρχουσα λογιστική αντιμετώπιση των μισθώσεων βάσει των ΔΛΠ 17 Μισθώσεις, ΕΔΔΠΧΑ 4 Προσδιορισμός των συμφωνιών που περιέχουν μίσθωση, SIC 15 Λειτουργικές Μισθώσεις – Κίνητρα και SIC 27 Αξιολόγηση συναλλαγών που έχουν τη νομική μορφή μίσθωσης. Το ΔΠΧΑ 16 καθορίζει τις αρχές για την αναγνώριση, επιμέτρηση, παρουσίαση και γνωστοποίηση των μισθώσεων και απαιτεί από τον μισθωτή να αναγνωρίζει όλες τις μισθώσεις στις οικονομικές του καταστάσεις, με ένα ενιαίο λογιστικό πλαίσιο, με ορισμένες εξαιρέσεις. Η επίδραση από την εφαρμογή του Προτύπου στην Εταιρεία περιγράφεται στη Σημείωση 3.1. ΔΠΧΑ 9 (Τροποποίηση) «Δικαίωμα Προπληρωμής με Αρνητική Αποζημίωση». Η τροποποίηση διευκρινίζει ότι τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα προπληρωμής που επιτρέπουν ή απαιτούν από ένα συμβαλλόμενο μέρος είτε να καταβάλει είτε να λάβει εύλογη αποζημίωση για την πρόωρη λήξη της συμβάσης (υπό την έννοια ότι από την πλευρά του κάτοχου του περιουσιακού στοιχείου ενδέχεται να υπάρχει επιβάρυνση λόγω πρόωρης εξόφλησης) επιτρέπεται να επιμετρηθούν στο αποσβέσιμο κόστος ή στην εύλογη αξία μέσω της κατάστασης λοιπών συνολικών εισοδήματών. ΔΛΠ 28 (Τροποποιήσεις) «Μακροπρόθεσμες Συμμετοχές σε Συγγενείς Επιχειρήσεις και Κοινοπραξίες». Οι τροποποιήσεις σχετίζονται με το κατά πόσο η επιμέτρηση (και κυρίως η απομείωση) των μακροπρόθεσμων συμμετοχών σε συγγενείς επιχειρήσεις και κοινοπραξίες, οι οποίες στην ουσία, αποτελούν μέρος της καθαρής επένδυσης στη συγγενή επιχείρηση ή στην κοινοπραξία, διέπονται από το ΔΠΧΑ 9, ΔΛΠ 28 ή ένα συνδυασμό των δύο προτύπων. Οι τροποποιήσεις διευκρινίζουν ότι μια οικονομική οντότητα εφαρμόζει το ΔΠΧΑ 9, προτού εφαρμόσει το ΔΛΠ 28, σε αυτές τις μακροπρόθεσμες συμμετοχές για τις οποίες δεν εφαρμόζεται η μέθοδος της καθαρής θέσης. Κατά την εφαρμογή του ΔΠΧΑ 9 η οικονομική οντότητα δεν λαμβάνει υπόψη τυχόν προσαρμογές στην λογιστική αξία των μακροπρόθεσμων συμμέτοχων οι οποίες προκύπτουν από την εφαρμογή του ΔΛΠ 28. Διερμηνεία ΕΔΔΠΧΑ 23 «Αβεβαιότητα σχετικά με τις θεωρήσεις φόρου εισοδήματος». Η διερμηνεία παρέχει καθοδήγηση για την αντιμετώπιση της αβεβαιότητας που εμπεριέχεται σε φορολογικούς χειρισμούς, κατά το λογιστικό χειρισμό των φόρων εισοδήματος. Η διερμηνεία παρέχει πρόσθετες διευκρινίσεις σχετικά με την εξέταση αβέβαιων φορολογικών θεωρήσεων μεμονωμένα ή από κοινού, την εξέταση των φορολογικών θεωρήσεων από τις φορολογικές αρχές, την κατάλληλη μέθοδο ώστε να αντικατοπτρίζεται η αβεβαιότητα της αποδοχής της θεώρησης από τις φορολογικές αρχές καθώς και την εξέταση των συνεπειών των αλλαγών στα πραγματικά περιστατικά και τις περιστάσεις. Η Διερμηνεία δεν είχε επίδραση στις οικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας. ΔΛΠ 19 (Τροποποιήσεις) «Μεταβολή, περικοπή ή διακανονισμός προγράμματος καθορισμένων παροχών». Οι τροποποιήσεις απαιτούν τις οντότητες να χρησιμοποιούν επικαιροποιημένες αναλογιστικές παραδοχές για τον προσδιορισμό του κόστους τρέχουσας απασχόλησης και του καθαρού τόκου για το υπόλοιπο της ετήσιας περιόδου αναφοράς, μετά την πραγματοποίηση μιας μεταβολής, περικοπής ή ενός διακανονισμού του προγράμματος καθορισμένων παροχών. Οι τροποποιήσεις διευκρινίζουν επίσης, πως επηρεάζεται η εφαρμογή των απαιτήσεων του ανώτατου ορίου του περιουσιακού στοιχειού από το λογιστικό χειρισμό μιας μεταβολής, περικοπής ή ενός διακανονισμού του προγράμματος καθορισμένων παροχών. Κύκλος ετησίων αναβαθμίσεων των ΔΠΧΑ 2015-2017, που αποτελεί μια συλλογή τροποποιήσεων των ΔΠΧΑ. - ΔΠΧΑ 3 «Συνενώσεις επιχειρήσεων» και ΔΠΧΑ 11 «Σχήματα υπό κοινό έλεγχο». Οι τροποποιήσεις στο ΔΠΧΑ 3 διευκρινίζουν ότι όταν μια οικονομική οντότητα αποκτά τον 32 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019 και για τη χρήση 1 Ιαν – 31 Δεκεμβρίου 2019 - - έλεγχο μιας επιχείρησης που αποτελεί κοινή επιχείρηση, η οικονομική οντότητα επιμετρά εκ νέου τη συμμετοχή που προηγουμένως κατείχε στην επιχείρηση αυτή. Οι τροποποιήσεις στο ΔΠΧΑ 11 διευκρινίζουν ότι όταν μια οικονομική οντότητα αποκτά από κοινού έλεγχο μιας επιχείρησης που αποτελεί κοινή επιχείρηση, η οικονομική οντότητα δεν επιμετρά εκ νέου τη συμμετοχή που προηγουμένως κατείχε στην επιχείρηση αυτή. ΔΛΠ 12 «Φόροι εισοδήματος». Οι τροποποιήσεις διευκρινίζουν ότι οι φορολογικές συνέπειες των πληρωμών για χρηματοοικονομικά μέσα που ταξινομούνται ως στοιχεία των ιδίων κεφαλαίων, θα πρέπει να αναγνωρίζονται ανάλογα με το που οι συναλλαγές ή τα γεγονότα του παρελθόντος που δημιούργησαν τα διανεμητέα κέρδη έχουν αναγνωριστεί. ΔΛΠ 23 «Κόστος δανεισμού». Οι τροποποιήσεις διευκρινίζουν την παράγραφο 14 του προτύπου ώστε, όταν ένα περιουσιακό στοιχειό που πληροί τις προϋποθέσεις είναι έτοιμο για τη χρήση για την οποία προορίζεται ή για πώληση και μέρος δανείου που λήφθηκε ειδικά για αυτό το περιουσιακό στοιχειό παραμένει ως ανοικτό υπόλοιπο κατά τη στιγμή εκείνη, το κόστος δανεισμού αυτό πρέπει να συμπεριληφθεί στα κεφάλαια που προέρχονται από γενικό δανεισμό. (β) Πρότυπα που έχουν εκδοθεί, αλλά δεν έχουν εφαρμογή στην παρούσα λογιστική περίοδο και δεν έχουν υιοθετηθεί νωρίτερα Η Εταιρεία δεν έχει υιοθετήσει κάποιο από τα παρακάτω πρότυπα, διερμηνείες ή τροποποιήσεις τα οποία έχουν εκδοθεί αλλά δεν έχουν εφαρμογή στην παρούσα λογιστική περίοδο. Επιπλέον η Εταιρεία αξιολόγησε όλα τα πρότυπα και τις διερμηνείες ή τροποποιήσεις που έχουν εκδοθεί αλλά δεν είχαν εφαρμογή στην παρούσα περίοδο και κατέληξε ότι δεν θα υπάρξει σημαντική επίδραση στις οικονομικές καταστάσεις από την εφαρμογή τους. ΔΠΧΑ 10 (Τροποποίηση) «Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις» και ΔΛΠ 28 «Επενδύσεις σε Συγγενείς επιχειρήσεις και Κοινοπραξίες: Πώληση ή εισφορά περιουσιακών στοιχειών μεταξύ ενός επενδυτή και της συγγενούς του Εταιρείας ή της κοινοπραξίας του». Οι τροποποιήσεις αντιμετωπίζουν μια αναγνωρισμένη ασυνέπεια μεταξύ των απαιτήσεων του ΔΠΧΑ 10 και εκείνες του ΔΛΠ 28, για την αντιμετώπιση της πώλησης ή της εισφοράς των περιουσιακών στοιχειών μεταξύ του επενδυτή και της συγγενούς του Εταιρείας ή της κοινοπραξίας του. Η κύρια συνέπεια των τροποποιήσεων είναι ότι ένα πλήρες κέρδος ή η ζημιά αναγνωρίζεται όταν η συναλλαγή περιλαμβάνει μια επιχείρηση (είτε στεγάζεται σε μια θυγατρική είτε όχι). Ένα μερικό κέρδος ή η ζημιά αναγνωρίζεται όταν η συναλλαγή περιλαμβάνει στοιχεία ενεργητικού που δεν συνιστούν επιχείρηση, ακόμη και αν τα στοιχεία αυτά στεγάζονται σε θυγατρική. Το Δεκέμβριο του 2015 το ΣΔΛΠ ανέβαλε επ’ αόριστο την ημερομηνία εφαρμογής της τροποποίησης αυτής, αναμένοντας το αποτέλεσμα του έργου του για τη μέθοδο της καθαρής θέσης. Οι τροποποιήσεις δεν έχουν ακόμη υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. «Εννοιολογικό πλαίσιο Διεθνών Προτύπων Χρηματοοικονομικής Αναφοράς». Το ΣΔΛΠ εξέδωσε το αναθεωρημένο εννοιολογικό πλαίσιο για τη χρηματοοικονομική πληροφόρηση στις 29 Μαρτίου 2018. Το εννοιολογικό πλαίσιο καθορίζει ένα ολοκληρωμένο σύνολο εννοιών για τη χρηματοοικονομική πληροφόρηση. Οι έννοιες αυτές συμβάλλουν στον καθορισμό προτύπων, την καθοδήγηση των συντακτών για την ανάπτυξη συνεπών λογιστικών πολίτικων και την υποστήριξη στην προσπάθεια τους να κατανοήσουν και να ερμηνεύσουν τα πρότυπα. Το Συμβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων εξέδωσε επίσης ένα συνοδευτικό έγγραφο, «Τροποποιήσεις στις παραπομπές του εννοιολογικού πλαισίου», το οποίο καθορίζει τις τροποποιήσεις των προτύπων που επηρεάζονται προκειμένου να επικαιροποιηθούν οι αναφορές στο αναθεωρημένο εννοιολογικό πλαίσιο. Στόχος του εγγράφου είναι η υποστήριξη της μετάβασης στο αναθεωρημένο εννοιολογικό πλαίσιο ΔΠΧΑ για τις Εταιρείες που υιοθετούν το εννοιολογικό πλαίσιο για να αναπτύξουν λογιστικές πολίτικες όταν κανένα πρότυπο ΔΠΧΑ δεν κάνει αναφορά. Για τους συντάκτες που αναπτύσσουν λογιστικές πολίτικες βάσει του εννοιολογικού πλαισίου, ισχύει για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν ή μετά την 1η Ιανουάριου 2020. ΔΠΧΑ 3 Συνενώσεις Επιχειρήσεων (Τροποποιήσεις): Το ΣΔΛΠ εξέδωσε τροποποιήσεις αναφορικά με τον ορισμό μιας Επιχείρησης (τροποποιήσεις στο ΔΠΧΑ 3) με σκοπό την επίλυση των δυσκολίων που προκύπτουν όταν μια οικονομική οντότητα προσδιορίζει εάν έχει αποκτήσει μια επιχείρηση ή μια ομάδα περιουσιακών στοιχειών. Οι τροποποιήσεις εφαρμόζονται για συνενώσεις επιχειρήσεων για τις οποίες η ημερομηνία απόκτησης αρχίζει την ή μετά την έναρξη της πρώτης ετήσιας λογιστικής περιόδου που αρχίζει την ή μετά την 1η Ιανουάριου 2020 και για απόκτηση περιουσιακών στοιχειών που συμβαίνουν την ή μετά την έναρξη αυτής της περιόδου, ενώ επιτρέπεται νωρίτερα εφαρμογή. Οι τροποποιήσεις δεν έχουν ακόμη υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. 33 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019 και για τη χρήση 1 Ιαν – 31 Δεκεμβρίου 2019 ΔΛΠ 1 Παρουσίαση των Οικονομικών Καταστάσεων και ΔΛΠ 8 Λογιστικές πολίτικες, αλλαγές στις λογιστικές εκτιμήσεις και λάθη: Ορισμός της σημαντικότητας (Τροποποιήσεις): Οι τροποποιήσεις εφαρμόζονται για ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1η Ιανουάριου 2020 ενώ επιτρέπεται νωρίτερα εφαρμογή. Οι τροποποιήσεις διευκρινίζουν τον ορισμό της σημαντικότητας και τον τρόπο με τον οποίο θα πρέπει να εφαρμοστεί. Ο νέος ορισμός αναφέρει πως «πληροφόρηση θεωρείται σημαντική εφόσον όταν παραλείπεται, αποκρύπτεται ή είναι ανακριβής, εύλογα αναμένεται να επηρεάσει τις αποφάσεις των κύριων χρηστών των οικονομικών καταστάσεων, που λαμβάνουν με βάση αυτές τις οικονομικές καταστάσεις, οι οποίες παρέχουν οικονομική πληροφόρηση για τη συγκεκριμένη οντότητα». Επιπλέον, βελτιώθηκαν οι επεξηγήσεις που συνοδεύουν τον ορισμό της σημαντικότητας. Οι τροποποιήσεις διασφαλίζουν ότι ο ορισμός της σημαντικότητας είναι συνεπής σε όλα τα πρότυπα των ΔΠΧΑ. ΔΠΧΑ 9, ΔΛΠ 39 και ΔΠΧΑ 7 (Τροποποιήσεις) “Αναμόρφωση επιτοκίων αναφοράς”: Οι τροποποιήσεις εφαρμόζονται για ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουάριου 2020 ενώ επιτρέπεται νωρίτερα εφαρμογή. Οι τροποποιήσεις αλλάζουν ορισμένες απαιτήσεις σχετικά με τη λογιστική αντιστάθμισης κινδύνου ώστε να παρέχουν διευκόλυνση σχετικά με τις πιθανές επιπτώσεις της αβεβαιότητας που θα προκαλέσει η αλλαγή των επιτοκίων αναφοράς. Επιπλέον, οι τροποποιήσεις απαιτούν από τις Εταιρείες να παρέχουν πρόσθετες πληροφορίες στους επενδυτές σχετικά με τις σχέσεις αντιστάθμισης τους, οι οποίες επηρεάζονται άμεσα από αυτές τις αβεβαιότητες. ΔΛΠ 1 “Παρουσίαση των Οικονομικών Καταστάσεων: Ταξινόμηση των Υποχρεώσεων ως Βραχυπρόθεσμες ή Μακροπρόθεσμες (Τροποποιήσεις)”: Οι τροποποιήσεις εφαρμόζονται για ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1η Ιανουάριου 2022 ενώ επιτρέπεται νωρίτερα εφαρμογή. Οι τροποποιήσεις έχουν στόχο την επίτευξη συνέπειας στην εφαρμογή των απαιτήσεων του προτύπου, βοηθώντας τις Εταιρείες να καθορίσουν κατά ποσό ο δανεισμός και οι λοιπές υποχρεώσεις με αβέβαιη ημερομηνία διακανονισμού ταξινομούνται ως βραχυπρόθεσμες ή μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις, στην Κατάσταση Οικονομικής Θέσης. Οι τροποποιήσεις επηρεάζουν την παρουσίαση των υποχρεώσεων στην Κατάσταση Οικονομικής Θέσης, ενώ δεν τροποποιούν τις υφιστάμενες απαιτήσεις αναφορικά με την επιμέτρηση ή το χρόνο αναγνώρισης ενός περιουσιακού στοιχείου, υποχρέωσης, εσόδου ή εξόδου ή τις γνωστοποιήσεις επί των στοιχείων αυτών. Επίσης, οι τροποποιήσεις διευκρινίζουν τις απαιτήσεις ταξινόμησης για το δανεισμό, τον οποίο μπορεί να διακανονίσει μια Εταιρεία εκδίδοντας συμμετοχικούς τίτλους. Οι τροποποιήσεις δεν έχουν ακόμη υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. 2.3 Συναλλαγές σε ξένο νόμισμα Κατά την προετοιμασία των οικονομικών καταστάσεων, συναλλαγές σε νομίσματα διαφορετικά από το λειτουργικό νόμισμα της Εταιρείας καταχωρούνται με τη χρησιμοποίηση των συναλλαγματικών ισοτιμιών (τρέχουσες ισοτιμίες) που ισχύουν κατά τις ημερομηνίες των συναλλαγών. Οι συναλλαγματικές διαφορές (κέρδη ή ζημιές) που προκύπτουν από τον διακανονισμό των ανωτέρω συναλλαγών καθώς και από τη μετατροπή στο τέλος της χρήσης των χρηματικών στοιχείων (monetary items) από το ξένο νόμισμα στο λειτουργικό νόμισμα, καταχωρούνται στην κατάσταση αποτελεσμάτων. 2.4 Αναγνώριση εσόδων Έσοδο ορίζεται το ποσό το οποίο μία οικονομική οντότητα αναμένει να δικαιούται ως αντάλλαγμα για τα αγαθά ή τις υπηρεσίες που μεταβίβασε σε έναν πελάτη, εκτός από τα ποσά που εισπράττονται για λογαριασμό τρίτων (φόρος προστιθέμενης αξίας, λοιποί φόροι επί των πωλήσεων κτλ). Μια οικονομική οντότητα αναγνωρίζει έσοδα όταν (ή καθώς) ικανοποιεί την υποχρέωση εκτέλεσης μιας σύμβασης, μεταβιβάζοντας τα αγαθά ή τις υπηρεσίες που έχει υποσχεθεί στον πελάτη. Ο πελάτης αποκτά τον έλεγχο του αγαθού ή της υπηρεσίας, εάν έχει τη δυνατότητα να κατευθύνει τη χρήση και να αντλεί ουσιαστικά όλα τα οικονομικά οφέλη από αυτό το αγαθό ή την υπηρεσία. Ο έλεγχος μεταβιβάζεται κατά τη διάρκεια μιας περιόδου ή σε μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή. Τα έσοδα από την πώληση αγαθών αναγνωρίζονται όταν ο έλεγχος του αγαθού μεταφέρεται στον πελάτη, συνήθως με την παράδοσή του, και δεν υπάρχει καμία ανεκπλήρωτη υποχρέωση που θα μπορούσε να επηρεάσει την αποδοχή του αγαθού από τον πελάτη. Τα έσοδα από την παροχή υπηρεσιών αναγνωρίζονται την λογιστική περίοδο την όποια οι υπηρεσίες παρέχονται και επιμετρώνται σύμφωνα με τη φύση των υπηρεσιών που παρέχονται. Η απαίτηση από τον πελάτη αναγνωρίζεται όταν υπάρχει ένα άνευ προϋποθέσεων δικαίωμα να λάβει η οικονομική οντότητα το τίμημα για τις εκτελεσμένες υποχρεώσεις της σύμβασης προς τον πελάτη. 34 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019 και για τη χρήση 1 Ιαν – 31 Δεκεμβρίου 2019 Το συμβατικό περιουσιακό στοιχείο αναγνωρίζεται όταν η Εταιρία έχει ικανοποιήσει τις υποχρεώσεις του προς τον πελάτη, πριν ο πελάτης πληρώσει ή πριν καταστεί απαιτητή η πληρωμή, για παράδειγμα όταν τα αγαθά ή οι υπηρεσίες μεταβιβάζονται στον πελάτη πριν από το δικαίωμα της Εταιρίας για την έκδοση τιμολογίου. Η συμβατική υποχρέωση αναγνωρίζεται όταν η Εταιρία λαμβάνει τίμημα από τον πελάτη (προπληρωμή) ή όταν διατηρεί δικαίωμα επί ενός τιμήματος το οποίο είναι ανεπιφύλακτο (αναβαλλόμενο έσοδο) πριν την εκτέλεση των υποχρεώσεων της σύμβασης και τη μεταφορά των αγαθών ή των υπηρεσιών. Η συμβατική υποχρέωση από-αναγνωρίζεται όταν εκτελεστούν οι υποχρεώσεις της σύμβασης και το έσοδο καταγραφεί στην κατάσταση αποτελεσμάτων. Έσοδα από τόκους Τα έσοδα από τόκους καταχωρούνται βάσει μιας χρονικής αναλογίας αναφορικά με το ανεξόφλητο κεφάλαιο και το εφαρμόσιμο πραγματικό επιτόκιο, το οποίο είναι το επιτόκιο που ακριβώς προεξοφλεί τις εκτιμώμενες μελλοντικές ταμιακές εισπράξεις, οι οποίες αναμένεται να εισρεύσουν καθ’ όλη την διάρκεια ζωής του περιουσιακού στοιχείου, ώστε να εξισώνονται με την καθαρή λογιστική αξία του περιουσιακού στοιχείου. Έσοδα από μερίσματα Τα έσοδα από μερίσματα αναγνωρίζονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων όταν το δικαίωμα είσπραξής τους έχει θεμελιωθεί. 2.5 Κόστος δανεισμού Το κόστος δανεισμού το άμεσα αποδιδόμενο στην αγορά, κατασκευή ή παραγωγή ειδικών περιουσιακών στοιχείων για τα οποία απαιτείται σημαντική χρονική περίοδος μέχρι να είναι έτοιμα για την προτιθέμενη χρήση ή πώληση τους, προστίθεται στο κόστος κτήσης αυτών των περιουσιακών στοιχείων μέχρι την χρονική στιγμή που αυτά θα είναι ουσιαστικά έτοιμα για την προτιθέμενη χρήση ή πώλησή τους. Τα έσοδα από προσωρινές τοποθετήσεις αναληφθέντων ποσών για την χρηματοδότηση των παραπάνω περιουσιακών στοιχείων μειώνουν το κόστος δανεισμού που κεφαλαιοποιείται. Το κόστος δανεισμού στις υπόλοιπες περιπτώσεις επιβαρύνει τα αποτελέσματα της χρήσης μέσα στην οποία πραγματοποιείται. 2.6 Κρατικές επιχορηγήσεις Οι κρατικές επιχορηγήσεις για επανεκπαίδευση του προσωπικού αναγνωρίζονται ως έσοδο κατά την διάρκεια των περιόδων που απαιτούνται για να εξαντικρισθούν με τα ανάλογα συσχετιζόμενα έξοδα και παρουσιάζονται αφαιρετικά από αυτά. Οι κρατικές επιχορηγήσεις που αφορούν γήπεδα, κτίρια, μηχανήματα και εξοπλισμό αντιμετωπίζονται σαν αναβαλλόμενο έσοδο και μεταφέρονται στα αποτελέσματα κατά τη διάρκεια της αναμενόμενης ωφέλιμης ζωής των παγίων αυτών. Η έναρξη της μεταφοράς των αποσβέσεών τους διενεργείται στην περίοδο κατά την οποία οι σχετικές κρατικές επιχορηγήσεις έχουν καταστεί οριστικές και έχουν εγκριθεί από την αρμόδια αρχή. 2.7 Κόστος παροχών προς το προσωπικό λόγω συνταξιοδότησης Οι παροχές μετά τη λήξη της απασχόλησης περιλαμβάνουν εφάπαξ αποζημιώσεις συνταξιοδότησης, συντάξεις και άλλες παροχές που καταβάλλονται στους εργαζόμενους μετά την λήξη της απασχόλησης ως αντάλλαγμα της υπηρεσίας τους. Οι υποχρεώσεις της Εταιρείας για παροχές συνταξιοδότησης αφορούν τόσο προγράμματα καθορισμένων εισφορών όσο και προγράμματα καθορισμένων παροχών. Το δεδουλευμένο κόστος των προγραμμάτων καθορισμένων εισφορών καταχωρείται ως έξοδο στην περίοδο που αφορά. Τα προγράμματα συνταξιοδότησης που υιοθετούνται από την Εταιρεία χρηματοδοτούνται εν μέρει μέσω πληρωμών από κρατικά κοινωνικά ασφαλιστικά ιδρύματα. Πρόγραμμα καθορισμένων εισφορών Τα προγράμματα καθορισμένων εισφορών αφορούν την καταβολή εισφορών σε Ασφαλιστικούς Φορείς (π.χ. Ίδρυμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων), με αποτέλεσμα να μην ανακύπτει νομική υποχρέωση της Εταιρείας σε περίπτωση που το Κρατικό Ταμείο αδυνατεί να καταβάλλει σύνταξη στον ασφαλιζόμενο. Η υποχρέωση του εργοδότη περιορίζεται στην καταβολή των εργοδοτικών εισφορών στα Ταμεία. Η πληρωτέα εισφορά από την Εταιρεία σε ένα πρόγραμμα καθορισμένων εισφορών, αναγνωρίζεται ως 35 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019 και για τη χρήση 1 Ιαν – 31 Δεκεμβρίου 2019 υποχρέωση μετά και την αφαίρεση της εισφοράς που καταβλήθηκε, ενώ οι δεδουλευμένες εισφορές αναγνωρίζονται ως έξοδο στα αποτελέσματα της χρήσης. Σύμφωνα με τον Ν.2112/20 και 4093/2012 η Εταιρεία καταβάλλει στους εργαζόμενους αποζημιώσεις επί απόλυσης ή αποχώρησης λόγω συνταξιοδότησης. Το ύψος των καταβαλλόμενων ποσών αποζημίωσης εξαρτάται από τα έτη προϋπηρεσίας, το ύψος των αποδοχών και τον τρόπο απομάκρυνσης από την υπηρεσία (απόλυση ή συνταξιοδότηση). Η θεμελίωση δικαιώματος συμμετοχής σε αυτά τα προγράμματα, βασίζεται συνήθως στα χρόνια προϋπηρεσίας του υπαλλήλου μέχρι την συνταξιοδότηση του. Η υποχρέωση που αναγνωρίζεται στην Κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης για τα προγράμματα καθορισμένων παροχών αποτελεί την παρούσα αξία της υποχρέωσης για την καθορισμένη παροχή μείον τις μεταβολές που προκύπτουν από οποιοδήποτε αναλογιστικό κέρδος ή ζημία και το κόστος της προϋπηρεσίας. Η δέσμευση της καθορισμένης παροχής υπολογίζεται ετησίως από ανεξάρτητο αναλογιστή με τη χρήση της μεθόδου της προβεβλημένης πιστωτικής μονάδος (projected unit credit method). Ο υπολογισμός λαμβάνει υπόψη διάφορες παραμέτρους, όπως η ηλικία, τα έτη προϋπηρεσίας, ο μισθός, συγκεκριμένες υποχρεώσεις για καταβλητέες παροχές. Οι προβλέψεις που αφορούν τη χρήση περιλαμβάνονται στο κόστος προσωπικού και συνίστανται από το τρέχον και παρελθόν κόστος υπηρεσίας, το σχετικό χρηματοοικονομικό κόστος και τις όποιες πιθανές πρόσθετες επιβαρύνσεις. Τα αναλογιστικά κέρδη και οι ζημίες που προκύπτουν από τις προσαρμογές με βάση τα ιστορικά δεδομένα αναγνωρίζονται στο σύνολο τους στο Πρόσθετο Συνολικό Εισόδημα. Παροχές τερματισμού της απασχόλησης Οι παροχές λόγω λήξης της εργασιακής σχέσης καταβάλλονται όταν οι εργαζόμενοι αποχωρούν πριν την ημερομηνία συνταξιοδοτήσεως. Η Εταιρεία καταχωρεί αυτές τις παροχές όταν δεσμεύεται, είτε όταν τερματίζει την απασχόληση υπαρχόντων εργαζομένων σύμφωνα με ένα λεπτομερές πρόγραμμα για το οποίο δεν υπάρχει πιθανότητα απόσυρσης, είτε όταν προσφέρει αυτές τις παροχές ως κίνητρο για εθελουσία αποχώρηση. Όταν οι παροχές αυτές καθίστανται πληρωτέες σε περιόδους πέραν των 12 μηνών από την ημερομηνία των οικονομικών καταστάσεων, προεξοφλούνται. 2.8 Φορολογία Το έξοδο του φόρου αντιπροσωπεύει το άθροισμα του τρέχοντος πληρωτέου φόρου και του αναβαλλόμενου φόρου, πλέον τυχόν πρόσθετου φόρου από φορολογικό έλεγχο προηγούμενων χρήσεων. Η επιβάρυνση του φόρου της τρέχουσας χρήσης βασίζεται στο φορολογητέο κέρδος της χρήσης. Το φορολογητέο κέρδος διαφέρει από το καθαρό λογιστικό κέρδος που εμφανίζεται στα αποτελέσματα διότι αποκλείει έσοδα ή έξοδα που φορολογούνται ή εξαιρούνται από τον φόρο σε άλλες χρήσεις και επιπλέον αποκλείει στοιχεία που ποτέ δεν φορολογούνται ή δεν εκπίπτουν φορολογικά. Ο φόρος υπολογίζεται σύμφωνα με τους ισχύοντες φορολογικούς συντελεστές ή αυτούς που ουσιαστικά έχουν θεσπιστεί κατά την ημερομηνία της κατάστασης χρηματοοικονομικής θέσης. Αναβαλλόμενη φορολογία αναγνωρίζεται σε διαφορές μεταξύ της λογιστικής αξίας των περιουσιακών στοιχείων και των υποχρεώσεων στις οικονομικές καταστάσεις και των αντίστοιχων φορολογικών βάσεων των χρησιμοποιούμενων για τον υπολογισμό των φορολογητέων κερδών και λογιστικοποιείται με την χρήση της μεθόδου της υποχρέωσης στην κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης. Οι υποχρεώσεις από αναβαλλόμενη φορολογία αναγνωρίζονται για όλες τις φορολογικές προσωρινές διαφορές, ενώ οι απαιτήσεις από αναβαλλόμενη φορολογία αναγνωρίζονται στην έκταση που είναι πιθανό ότι φορολογητέα κέρδη θα είναι διαθέσιμα έναντι των οποίων εκπεστέες προσωρινές διαφορές θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν. Τέτοιες απαιτήσεις και υποχρεώσεις δεν αναγνωρίζονται αν οι προσωρινές διαφορές προκύπτουν από υπεραξία ή από την αρχική αναγνώριση (εκτός από μία συνένωση επιχειρήσεων) περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων, από συναλλαγές που δεν επηρεάζουν ούτε τα φορολογητέα ούτε τα λογιστικά κέρδη. Υποχρεώσεις από αναβαλλόμενη φορολογία αναγνωρίζονται για προσωρινές φορολογικές διαφορές που προκύπτουν από επενδύσεις σε θυγατρικές και συνδεμένες επιχειρήσεις, και συμφέροντα σε κοινοπραξίες με εξαίρεση τις περιπτώσεις όπου η Εταιρεία μπορεί να ελέγξει την αντιστροφή των προσωρινών διαφορών και είναι πιθανό ότι οι διαφορές αυτές δεν θα αντιστραφούν στο προβλεπόμενο μέλλον. Απαιτήσεις από αναβαλλόμενη φορολογία αναγνωρίζονται για προσωρινές φορολογικές διαφορές που προκύπτουν από επενδύσεις και συμφέροντα μόνο στην έκταση που είναι πιθανό να 36 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019 και για τη χρήση 1 Ιαν – 31 Δεκεμβρίου 2019 υπάρχουν επαρκή φορολογητέα κέρδη έναντι των οποίων θα χρησιμοποιηθούν τα οφέλη των προσωρινών φορολογικών διαφορών και αναμένεται ότι αυτές θα αντιστραφούν στο προβλεπόμενο μέλλον. Η λογιστική αξία της απαίτησης από αναβαλλόμενη φορολογία εξετάζεται κάθε ημερομηνία σύνταξης της κατάστασης χρηματοοικονομικής θέσης και μειώνεται στην έκταση που δεν είναι πλέον πιθανό ότι θα υπάρχουν επαρκή φορολογητέα κέρδη που θα επιτρέψουν την ανάκτηση αυτού του περιουσιακού στοιχείου εξ’ ολοκλήρου ή εν μέρει. Η αναβαλλόμενη φορολογία υπολογίζεται σύμφωνα με τους φορολογικούς συντελεστές που αναμένεται να βρίσκονται σε ισχύ την περίοδο που θα ρευστοποιηθεί η απαίτηση ή θα διακανονιστεί η υποχρέωση. Η αναβαλλόμενη φορολογία επιβαρύνει ή ωφελεί τα αποτελέσματα της χρήσης, με εξαίρεση τις περιπτώσεις εκείνες που αφορούν εγγραφές κατευθείαν στα ίδια κεφάλαια οπότε και η αναβαλλόμενη φορολογία που τις αφορά λογιστικοποιείται στα ίδια κεφάλαια. Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις συμψηφίζονται όταν υπάρχει ένα νομικά εκτελεστό δικαίωμα να συμψηφισθούν τρέχουσες φορολογικές απαιτήσεις με τρέχουσες φορολογικές υποχρεώσεις και όταν αυτές σχετίζονται με φόρους εισοδήματος επιβαλλόμενους από την ίδια φορολογική αρχή και επιπλέον η Εταιρεία προτίθεται να διακανονίσει τις τρέχουσες φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις του σε μία καθαρή βάση. 2.9 Άυλα περιουσιακά στοιχεία Λογισμικό Στα άυλα περιουσιακά στοιχεία συμπεριλαμβάνεται το λογισμικό της Εταιρείας το οποίο εμφανίζεται στο κόστος κτήσεως του και αποσβένονται με τον ρυθμό της εκτιμώμενης από την Εταιρεία ωφέλιμης ζωής τους, χρησιμοποιώντας τη σταθερή μέθοδο όσον αφορά το λογισμικό και με την περίοδο που η Εταιρεία έχει το δικαίωμα εκμετάλλευσης των αντίστοιχων δικαιωμάτων. Η ωφέλιμη ζωή των ανωτέρω άυλων περιουσιακών στοιχείων εκτιμάται σε 5 χρόνια. Δαπάνες για την έρευνα και την ανάπτυξη Τα έργα έρευνας και ανάπτυξης διαφέρουν από άλλα άυλα περιουσιακά στοιχεία όσον αφορά την επιστημονική και τεχνική αβεβαιότητα. Οι δαπάνες για ερευνητικές δραστηριότητες που πραγματοποιούνται προκειμένου να αποκτηθούν γνώσεις που μπορούν να οδηγήσουν σε μελλοντικά οικονομικά οφέλη αναγνωρίζονται ως έξοδα στην περίοδο κατά την οποία πραγματοποιούνται και κανένα άυλο περιουσιακό στοιχείο που προκύπτει από έρευνα (ή ερευνητική φάση εσωτερικού έργου) αναγνωρίζεται. Ένα άυλο περιουσιακό στοιχείο που προκύπτει ως αποτέλεσμα της ανάπτυξης (ή της φάσης ανάπτυξης ενός εσωτερικού έργου) αναγνωρίζεται ως περιουσιακό στοιχείο μόνο όταν πληρούνται όλα τα ακόλουθα: • • • • • • Τεχνική δυνατότητα υλοποίησης ενός άυλου περιουσιακού στοιχείου ώστε να μπορεί να χρησιμοποιηθεί ή να πωληθεί. Πρόθεση για ολοκλήρωση και χρήση ή πώληση του άυλου περιουσιακού στοιχείου. Δυνατότητα χρήσης ή πώλησης του άυλου περιουσιακού στοιχείου. Ικανότητα για απόδειξη πώς το άυλο περιουσιακό στοιχείο θα αποφέρει μελλοντικά οικονομικά οφέλη. Επαρκείς τεχνικοί, οικονομικοί και άλλοι πόροι για την ολοκλήρωση της ανάπτυξης και τη χρήση ή πώληση του άυλου περιουσιακού στοιχείου. Ικανότητα αξιόπιστης μέτρησης των εξόδων που σχετίζονται με ένα άυλο περιουσιακό στοιχείο κατά τη διάρκεια της ανάπτυξής του. Το ποσό της αρχικής αναγνώρισης ενός εσωτερικά παραγόμενου άυλου περιουσιακού στοιχείου περιλαμβάνει τις συνολικές δαπάνες που πραγματοποιήθηκαν από τότε που το άυλο περιουσιακό στοιχείο πληρούσε για πρώτη φορά τα ανωτέρω κριτήρια αναγνώρισης. Εάν δεν μπορεί να αναγνωριστεί εσωτερικά δημιουργούμενο άυλο περιουσιακό στοιχείο, οι δαπάνες ανάπτυξης αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα κατά την περίοδο στην οποία πραγματοποιούνται. Η ωφέλιμη ζωή των εσωτερικώς παραγόμενων περιουσιακών στοιχείων εκτιμάται σε 10 χρόνια. 37 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019 και για τη χρήση 1 Ιαν – 31 Δεκεμβρίου 2019 2.10 Ενσώματες ακινητοποιήσεις Τα γήπεδα και τα κτίρια που κατέχονται με σκοπό τη χρήση τους στην παραγωγή ή διάθεση αγαθών και υπηρεσιών ή για διοικητικούς σκοπούς εμφανίζονται στην κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης στο κόστος μείον τις αναλογούσες συσσωρευμένες αποσβέσεις. Τα ακίνητα υπό κατασκευή που προορίζονται για την παραγωγή, την ενοικίαση, για διοικητικούς ή άλλους σκοπούς ακόμη και μη προκαθορισμένους, παρουσιάζονται στο κόστος τους μειωμένα με τα ποσά που αναγνωρίζονται ως ζημία από απομείωση της αξίας τους. Το κόστος περιλαμβάνει αμοιβές επαγγελματιών και για τις ακινητοποιήσεις που ικανοποιούν τα απαραίτητα κριτήρια το κεφαλαιοποιημένο κόστος δανεισμού, σύμφωνα με τις λογιστικές αρχές που ακολουθεί η Εταιρεία. Η απόσβεση των στοιχείων αυτών, όπως και των άλλων ακινητοποιήσεων, αρχίζει όταν τα περιουσιακά αυτά στοιχεία είναι έτοιμα για την προτιθέμενη χρήση τους. Έπιπλα και εξοπλισμός εμφανίζονται στο κόστος τους μειωμένα κατά το ποσό των συσσωρευμένων αποσβέσεων και την αναγνωρισμένη ζημιά από απομείωση της αξίας τους. Οι ενσώματες ακινητοποιήσεις που κατέχονται με μισθώσεις αποσβένονται με βάση την εκτιμώμενη ωφέλιμη ζωή τους, δηλαδή στην ίδια βάση όπως και τα πάγια ιδιόκτητα περιουσιακά στοιχεία της Εταιρείας και αν αυτή είναι μικρότερη στην περίοδο που ορίζει το μισθωτήριο συμβόλαιο. Οι αποσβέσεις λογίζονται στα αποτελέσματα έτσι ώστε να μειώνουν το κόστος ή την αξία αποτίμησης των παγίων περιουσιακών στοιχείων, εκτός από την γη και τις ακινητοποιήσεις υπό κατασκευή, κατά την διάρκεια της εκτιμώμενης ωφέλιμης ζωής των παγίων, χρησιμοποιώντας τη σταθερή μέθοδο: Κτίρια 50 Έτη Μηχανολογικός εξοπλισμός 3-5 Έτη Μεταφορικά μέσα 6-8 Έτη Λοιπός εξοπλισμός 3-5 Έτη Οι εκτιμώμενες ωφέλιμες ζωές των παγίων, οι υπολειμματικές τους αξίες και η μέθοδος απόσβεσης επαναξιολογούνται σε τακτά χρονικά διαστήματα, ώστε τυχόν αλλαγές στις εκτιμήσεις να εφαρμοσθούν σε επόμενες χρήσεις. Το κέρδος ή η ζημιά που προκύπτει από την πώληση ή την απόσυρση ενός περιουσιακού στοιχείου καθορίζεται ως η διαφορά μεταξύ των εσόδων από την πώληση και της αντίστοιχης αναπόσβεστης αξίας του και μεταφέρεται στα αποτελέσματα της χρήσης. 2.11 Απομείωση αξίας ενσώματων και άυλων ακινητοποιήσεων εκτός από υπεραξία Σε κάθε ημερομηνία αναφοράς, η Εταιρεία εξετάζει τη λογιστική αξία των ενσώματων και άυλων ακινητοποιήσεων για να προσδιορίσει αν υπάρχει ένδειξη ότι αυτά τα περιουσιακά στοιχεία έχουν υποστεί ζημιά απομείωσης. Αν οποιαδήποτε τέτοια ένδειξη υπάρχει, το ανακτήσιμο ποσό του περιουσιακού στοιχείου εκτιμάται για να καθορισθεί ο βαθμός της ζημίας απομείωσης (αν υπάρχει). Όταν δεν είναι δυνατό να εκτιμηθεί η ανακτήσιμη αξία ενός επί μέρους περιουσιακού στοιχείου, η Εταιρεία εκτιμά την ανακτήσιμη αξία της μονάδας δημιουργίας ταμιακών ροών στην οποία το περιουσιακό στοιχείο ανήκει. Το ανακτήσιμο ποσό είναι το μεγαλύτερο μεταξύ της εύλογης αξίας μειωμένης κατά τα έξοδα πώλησης και της αξίας χρήσης του. Για τον υπολογισμό της αξίας χρήσης (του περιουσιακού στοιχείου), οι εκτιμώμενες μελλοντικές ταμιακές ροές προεξοφλούνται στη παρούσα αξία τους χρησιμοποιώντας ένα προ-φόρου προεξοφλητικό επιτόκιο που αντανακλά τις παρούσες εκτιμήσεις της αγοράς για τη διαχρονική αξία του χρήματος και τους κινδύνους που σχετίζονται με το περιουσιακό στοιχείο. Αν το ανακτήσιμο ποσό ενός περιουσιακού στοιχείου (ή μιας μονάδας δημιουργίας ταμιακών ροών) εκτιμάται ότι είναι μικρότερο από τη λογιστική αξία του, η λογιστική αξία του περιουσιακού στοιχείου (μονάδας δημιουργίας ταμιακών ροών) μειώνεται μέχρι το ανακτήσιμο ποσό αυτού. Μια ζημιά απομείωσης αναγνωρίζεται αμέσως στα αποτελέσματα, εκτός αν το σχετιζόμενο περιουσιακό στοιχείο μεταφέρεται σε ένα αναπροσαρμοσμένο ποσό, οπότε στην περίπτωση αυτή η ζημιά απομείωσης αντιμετωπίζεται ως μείωση στο ποσό της αναπροσαρμογής. Όταν, μεταγενέστερα, μία ζημιά απομείωσης αναστραφεί, η λογιστική αξία του περιουσιακού στοιχείου (της μονάδας δημιουργίας ταμιακών ροών) αυξάνεται μέχρι την αναθεωρημένη εκτιμώμενη ανακτήσιμη αξία του, έτσι ώστε η αυξημένη λογιστική αξία να μην υπερβαίνει τη λογιστική αξία που θα είχε 38 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019 και για τη χρήση 1 Ιαν – 31 Δεκεμβρίου 2019 προσδιορισθεί αν δεν είχε αναγνωρισθεί καμία ζημιά απομείωσης της αξίας του περιουσιακού στοιχείου (μονάδας δημιουργίας ταμιακών ροών) στα προηγούμενα έτη. Η αναστροφή της ζημιάς απομείωσης αναγνωρίζεται αμέσως στα αποτελέσματα, εκτός αν το σχετιζόμενο περιουσιακό στοιχείο μεταφέρεται σε αναπροσαρμοσμένη αξία, οπότε στην περίπτωση αυτή η αναστροφή της ζημιάς απομείωσης αντιμετωπίζεται ως αύξηση αναπροσαρμογής. 2.12 Αποθέματα Τα αποθέματα παρουσιάζονται στη χαμηλότερη μεταξύ της αξίας κτήσης τους και της καθαρής ρευστοποιήσιμης αξίας τους. Το κόστος συμπεριλαμβάνει τα άμεσα υλικά και, όπου συντρέχει περίπτωση, τα άμεσα εργατικά κόστη και τα αναλογούντα γενικά βιομηχανικά έξοδα που πραγματοποιούνται προκειμένου να φέρουν τα αποθέματα στην παρούσα τους θέση και κατάσταση. Το κόστος υπολογίζεται χρησιμοποιώντας τη μέθοδο του σταθμισμένου μέσου όρου. Η καθαρή ρευστοποιήσιμη αξία αντιπροσωπεύει την εκτιμώμενη αξία πώλησης μειωμένη με όλα τα εκτιμώμενα κόστη ολοκλήρωσης και τα έξοδα πώλησης, προβολής διάθεσης και διανομής που θα πραγματοποιηθούν. 2.13 Χρηματοοικονομικά μέσα Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία και οι χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις καταχωρούνται στην κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης της Εταιρείας, από τη στιγμή που η Εταιρεία καθίσταται ένα μέρος εκ των συμβαλλομένων του χρηματοοικονομικού μέσου. Εμπορικές απαιτήσεις Οι εμπορικές απαιτήσεις είναι υπόλοιπα οφειλόμενα από τους πελάτες για την πώληση αγαθών ή την παροχή υπηρεσιών σε αυτούς από τη συνήθη δραστηριότητα της Εταιρείας. Εάν η είσπραξη των υπολοίπων αυτών αναμένεται να πραγματοποιηθεί εντός ενός έτους ή και λιγότερο (ή και περισσότερο εάν αποτελεί το γεγονός αυτό μέρος του κανονικού λειτουργικού κύκλου της επιχειρηματικής δραστηριότητας), τότε οι απαιτήσεις ταξινομούνται ως κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία. Εάν όχι, τότε ταξινομούνται ως μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία. Οι εμπορικές απαιτήσεις αναγνωρίζονται αρχικά στην εύλογη αξία και ύστερα αποτιμώνται στο αναπόσβεστο κόστος, χρησιμοποιώντας τη μέθοδο του πραγματικού επιτοκίου, αφαιρουμένων και των ζημιών απομείωσης. Λοιποί συμμετοχικοί τίτλοι Συμμετοχικοί τίτλοι στην εύλογη αξία μέσω της κατάστασης συνολικού εισοδήματος, χωρίς μεταφορά των κερδών ή ζημιών στην κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσης κατά την από-αναγνώρισή τους. Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται μόνο οι συμμετοχικοί τίτλοι, τους οποίους η Εταιρία έχει την πρόθεση να κρατήσει στο προβλεπόμενο μέλλον και έχει αμετάκλητα αποφασίσει να τους ταξινομεί κατά τον τρόπο αυτό στην αρχική αναγνώριση τους ή στη μεταβίβαση στο ΔΧΠΑ 9. Οι συμμετοχικοί τίτλοι στην εύλογη αξία μέσω της κατάστασης συνολικού εισοδήματος δεν υπόκεινται σε απομείωση. Μερίσματα από τέτοιες επενδύσεις συνεχίζουν να αναγνωρίζονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων, εκτός αν αντιπροσωπεύουν ανάκτηση μέρους του κόστους της επένδυσης. Οι εύλογες αξίες των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων που είναι διαπραγματεύσιμα σε ενεργό αγορά προσδιορίζονται από τις τρέχουσες τιμές τους. Για τα μη διαπραγματεύσιμα στοιχεία οι εύλογες αξίες προσδιορίζονται με τη χρήση τεχνικών αποτίμησης, όπως ανάλυση πρόσφατων συναλλαγών, συγκρίσιμων στοιχείων που διαπραγματεύονται και προεξόφληση ταμιακών ροών. Οι μη διαπραγματεύσιμοι σε ενεργό αγορά συμμετοχικοί τίτλοι που έχουν ταξινομηθεί στην κατηγορία «Λοιποί συμμετοχικοί τίτλοι» και των οποίων η εύλογη αξία δεν είναι δυνατόν να επιμετρηθεί με αξιοπιστία αποτιμώνται στο κόστος κτήσης τους. Τα «Δάνεια και οι απαιτήσεις» και οι «Διακρατούμενες ως τη λήξη επενδύσεις», μεταγενέστερα αποτιμώνται στο αναπόσβεστο κόστος με τη χρήση του πραγματικού επιτοκίου. Απομείωση χρηματοοικονομικών μέσων Η Εταιρία αναγνωρίζει προβλέψεις απομείωσης για αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές για όλα τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία, εκτός αυτών που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων χρήσης. Οι αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές βασίζονται στη διαφορά μεταξύ των συμβατικών ταμιακών ροών και όλων των ταμιακών ροών που η Εταιρία αναμένει να λάβει. Η διαφορά προεξοφλείται 39 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019 και για τη χρήση 1 Ιαν – 31 Δεκεμβρίου 2019 χρησιμοποιώντας μια εκτίμηση του αρχικού πραγματικού επιτοκίου του χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου. Για τα συμβατικά περιουσιακά στοιχεία, τις εμπορικές απαιτήσεις και τις απαιτήσεις από μισθώσεις, η Εταιρία εφάρμοσε την απλοποιημένη προσέγγιση του προτύπου και υπολόγισαν τις αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές με βάση τις αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές για όλη τη διάρκεια ζωής των στοιχείων αυτών. Για τα υπόλοιπα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία, οι αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές υπολογίζονται με βάση τις ζημιές των επόμενων 12 μηνών. Οι αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές των επόμενων 12 μηνών είναι ένα μέρος των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών για όλη τη διάρκεια ζωής των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων, που προκύπτει από τη πιθανότητα αθέτησης πληρωμής ενός στοιχείου εντός των επόμενων 12 μηνών από την ημέρα αναφοράς. Πάντως, όταν υπάρχει σημαντική αύξηση του πιστωτικού κινδύνου από την αρχική αναγνώριση, η πρόβλεψη απομείωσης θα βασίζεται στις αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές όλης της διάρκειας ζωής του στοιχείου. Συμψηφισμός απαιτήσεων - υποχρεώσεων Ο συμψηφισμός χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων με υποχρεώσεις και η απεικόνιση του καθαρού ποσού στην κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης πραγματοποιείται μόνο εφόσον υπάρχει νόμιμο δικαίωμα για συμψηφισμό και υπάρχει πρόθεση για διακανονισμό του καθαρού ποσού που προκύπτει από τον συμψηφισμό ή για ταυτόχρονο διακανονισμό. 2.14 Ταμιακά διαθέσιμα και ισοδύναμα Τα ταμιακά διαθέσιμα και ισοδύναμα της Εταιρείας περιλαμβάνουν κυρίως μετρητά και καταθέσεις όψεως λήξης έως 90 ημέρες. 2.15 Δάνεια Τα έντοκα τραπεζικά δάνεια και οι υπεραναλήψεις καταχωρούνται με τα αντίστοιχα ποσά των σχετικών αναλήψεων μειωμένα κατά τα άμεσα έξοδα έκδοσης τους. Τα χρηματοοικονομικά έξοδα, συμπεριλαμβανομένων και των πληρωτέων επιβραβεύσεων (premium) κατά την εξόφληση ή επαναγορά και τα άμεσα έξοδα έκδοσης λογιστικοποιούνται σε δεδουλευμένη βάση στα αποτελέσματα χρησιμοποιώντας τη μέθοδο του πραγματικού επιτοκίου και προστίθενται στο αναπόσβεστο λογιστικό υπόλοιπο του σχετικού δανείου ή υπερανάληψης, στην έκταση που δεν διακανονίζονται στην χρήση που προκύπτουν. 2.16 Υποχρεώσεις Οι υποχρεώσεις από εμπορικές δραστηριότητες είναι άτοκες και εμφανίζονται στην ονομαστική τους αξία. 40 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019 και για τη χρήση 1 Ιαν – 31 Δεκεμβρίου 2019 2.17 Προβλέψεις Οι προβλέψεις είναι υποχρεώσεις αβέβαιου χρόνου ή ποσού. Η αναγνώριση των προβλέψεων γίνεται όταν υπάρχει μία παρούσα νομική ή τεκμαιρόμενη δέσμευση ως αποτέλεσμα παρελθοντικών γεγονότων, είναι πιθανό να απαιτηθεί μια εκροή πόρων για τον διακανονισμό της δέσμευσης και το απαιτούμενο ποσό μπορεί να εκτιμηθεί αξιόπιστα. Όταν η Εταιρεία αναμένει να αποζημιωθεί για μια πρόβλεψη, π.χ. από ένα ασφαλιστικό συμβόλαιο, και υπάρχει κατ’ ουσία βεβαιότητα για την είσπραξή της αποζημίωσης, τότε η συγκεκριμένη αποζημίωση καταχωρείται ως ξεχωριστή απαίτηση. Η δαπάνη που σχετίζεται με κάθε πρόβλεψη παρουσιάζεται στη κατάσταση αποτελεσμάτων, καθαρή από κάθε αποζημίωση. Προβλέψεις δεν αναγνωρίζονται για μελλοντικές λειτουργικές ζημίες. Η Εταιρεία δημιουργεί πρόβλεψη για επαχθείς συμβάσεις όταν η οικονομική ωφέλεια που αναμένεται να προκύψει από αυτές τις συμβάσεις, είναι μικρότερη από τα αναπόφευκτα έξοδα συμμόρφωσης προς τις συμβατικές υποχρεώσεις. Οι προβλέψεις αναδιάρθρωσης περιλαμβάνουν ποινές από πρόωρη λήξη μισθώσεων και πληρωμές τερματισμού απασχόλησης εργαζομένων, και καταχωρούνται στην περίοδο εκείνη που δημιουργείται για την Εταιρεία νομική ή τεκμαιρόμενη δέσμευση της πληρωμής. Δαπάνες συνδεόμενες με τις συνήθεις δραστηριότητες της Εταιρείας, δε εγγράφονται ως προβλέψεις προκαταβολικά. Όταν η επίδραση του χρόνου στην αξία του χρήματος είναι σημαντική, οι προβλέψεις επιμετρώνται στην παρούσα αξία των δαπανών που αναμένεται να απαιτηθούν για τον διακανονισμό της υποχρέωσης, χρησιμοποιώντας ως επιτόκιο προεξόφλησης ένα προ-φόρου επιτόκιο, που αντανακλά τις τρέχουσες εκτιμήσεις της αγοράς για την διαχρονική αξία του χρήματος και τους συναφείς με την υποχρέωση κινδύνους. Η αύξηση της πρόβλεψης από την πάροδο του χρόνου αναγνωρίζεται ως χρηματοοικονομικό έξοδο. 2.18 Μετοχικό κεφάλαιο Έξοδα τα οποία πραγματοποιήθηκαν για την έκδοση μετοχών εμφανίζονται μετά την αφαίρεση του σχετικού φόρου εισοδήματος, σε μείωση του προϊόντος της έκδοσης. Τα έξοδα τα οποία σχετίζονται με την έκδοση μετοχών για την απόκτηση επιχειρήσεων περιλαμβάνονται στο κόστος κτήσης της επιχείρησης που αποκτάται. Κατά την απόκτηση ιδίων μετοχών, το καταβληθέν τίμημα συμπεριλαμβανομένων και των σχετικών δαπανών, απεικονίζεται μειωτικά των ιδίων κεφαλαίων (αποθεματικό υπέρ το άρτιο). Οι Ίδιες Μετοχές δεν ενσωματώνουν δικαιώματα ψήφου. 3. Επίπτωση από σημαντικές αλλαγές στην εφαρμογή των λογιστικών πολιτικών & Σημαντικές λογιστικές εκτιμήσεις και κρίσεις 3.1 Επίπτωση από την υιοθέτηση του ΔΠΧΑ 16 - Μισθώσεις Η Εταιρεία εφάρμοσε για πρώτη φορά το ΔΠΧΑ 16 την 1η Ιανουάριου 2019 χρησιμοποιώντας την τροποποιημένη αναδρομική προσέγγιση, βάσει της οποίας η αναδρομική́ επίδραση της εφαρμογής του προτύπου καταχωρήθηκε την ημερομηνία αυτή. Τα συγκριτικά στοιχειά δεν έχουν επαναδιατυπωθεί. Η Εταιρεία χρησιμοποίησε την εξαίρεση που παρέχεται από το πρότυπο αναφορικά με τον προσδιορισμό των μισθώσεων. Αυτό πρακτικά σημαίνει πως εφάρμοσε τις απαιτήσεις του ΔΠΧΑ 16 σε όλες τις συμβάσεις που ήταν σε ισχύ κατά την 1η Ιανουάριου 2019 και είχαν αναγνωρισθεί ως μισθώσεις με βάσει το ΔΛΠ 17 και την ΕΔΔΠΧΑ 4. Επιπλέον, η Εταιρεία χρησιμοποιεί τις εξαιρέσεις του προτύπου για τις μισθώσεις παγίων διάρκειας μικρότερης των 12 μηνών, οι οποίες δεν περιλαμβάνουν δικαιώματα προαίρεσης αγοράς, καθώς και για τις μισθώσεις παγίων χαμηλής αξίας. Τέλος, η Εταιρεία εφαρμόζει ενιαίο προεξοφλητικό επιτόκιο σε κάθε κατηγορία μισθώσεων με παρόμοια χαρακτηριστικά (όπως μισθώσεις με αντίστοιχη διάρκεια, για παρόμοια παγία και σε αντίστοιχο οικονομικό περιβάλλον). α) Φύση της επίδρασης της εφαρμογής του ΔΠΧΑ 16 Η Εταιρεία έχει συμβάσεις μίσθωσης για μεταφορικά μέσα. Προγενέστερα της υιοθέτησης του ΔΠΧΑ 16, η Εταιρεία ως μισθωτής, ταξινομούσε τις μισθώσεις είτε ως χρηματοδοτικές (οπού Εταιρεία διατηρούσε ουσιαστικά όλους τους κίνδυνους και τα οφέλη της ιδιοκτησίας), είτε ως λειτουργικές. Οι χρηματοδοτικές μισθώσεις κεφαλαιοποιούνταν με την έναρξη της μίσθωσης στη χαμηλότερη μεταξύ́ της εύλογης αξίας του πάγιου στοιχειού και της παρούσας αξίας των ελαχίστων μισθωμάτων. Κάθε μίσθωμα επιμεριζόταν μεταξύ της υποχρέωσης και των χρηματοοικονομικών εξόδων. Το μέρος του κόστους χρηματοδότησης της μίσθωσης που αντιστοιχούσε σε τόκους αναγνωριζόταν στα αποτελέσματα χρήσης κατά τη διάρκεια της μίσθωσης, ενώ οι αντίστοιχες υποχρεώσεις από 41 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019 και για τη χρήση 1 Ιαν – 31 Δεκεμβρίου 2019 μισθώματα, απεικονίζονταν στα «Δάνεια». Μισθώσεις οπού ένα σημαντικό μέρος των κίνδυνων και των οφελών της ιδιοκτησίας διατηρούνταν από τον εκμισθωτή ταξινομούνταν ως λειτουργικές μισθώσεις και δεν κεφαλαιοποιούνταν, ενώ οι πληρωμές για λειτουργικές μισθώσεις αναγνωρίζονταν στα αποτελέσματα χρήσης αναλογικά κατά τη διάρκεια της μίσθωσης. Τυχόν προπληρωθέντα μισθώματα περιλαμβάνονταν στους «Πελάτες και λοιπές απαιτήσεις», ενώ τα δεδουλευμένά μισθώματα περιλαμβάνονταν στους «Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις». Κατά την υιοθέτηση του ΔΠΧΑ 16, η Εταιρεία εφάρμοσε ένα ενιαίο λογιστικό πλαίσιο για όλες τις μισθώσεις, εκτός από κάποιες εξαιρέσεις για τις μισθώσεις χαμηλής αξίας. Το πρότυπο παρέχει συγκεκριμένες απαιτήσεις μετάβασης καθώς και πρακτικές διευκόλυνσης, οι οποίες εφαρμοστήκαν από την Εταιρεία. o Μισθώσεις που προηγουμένως ταξινομούνταν ως χρηματοδοτικές Η Εταιρεία δεν είχε συμβάσεις για μισθώσεις που ήταν ταξινομημένες ως χρηματοδοτικές κατά την 1η Ιανουάριου 2019. o Μισθώσεις που προηγουμένως ταξινομούνταν ως λειτουργικές Η Εταιρεία αναγνώρισε δικαιώματα χρήσης παγίων και υποχρεώσεις για τις μισθώσεις αυτές που προηγουμένως ταξινομούνταν ως λειτουργικές, εκτός από τις μισθώσεις χαμηλής αξίας. Το δικαίωμα χρήσης πάγιου αναγνωρίστηκε ως ίσο με την υποχρέωση μίσθωσης, προσαρμοσμένο κατά το ποσό τυχόν προπληρωμένου ποσού μίσθωσης που συσχετίζεται με τη μίσθωση που αναγνωρίστηκε στην κατάσταση οικονομικής θέσης αμέσως πριν την ημερομηνία αρχικής εφαρμογής. Η υποχρέωση μίσθωσης αναγνωρίστηκε ως η παρούσα αξία των υπολειπομένων πληρωμών, προεξοφλημένης με το κόστος επιπροσθέτου δανεισμού κατά την ημερομηνία της αρχικής εφαρμογής. Η Εταιρεία εφάρμοσε τις πρακτικές διευκόλυνσης όπως παρακάτω: - Χρησιμοποίησε ένα ενιαίο προεξοφλητικό επιτόκιο για χαρτοφυλάκια μισθώσεων με παρόμοια χαρακτηριστικά Αξιολόγησε την ύπαρξη επαχθών συμβάσεων, αμέσως πριν την ημερομηνία αρχικής εφαρμογής Εξαίρεσε τις αρχικές άμεσες δαπάνες, από την επιμέτρηση των δικαιωμάτων χρήσης παγίων κατά την ημερομηνία αρχικής εφαρμογής Αξιολόγησε, με βάση την προγενέστερη εμπειρία, τη διάρκεια των μισθώσεων των οποίων η σύμβαση περιλαμβάνει όρο επέκτασης ή λύσης Η επίδραση της εφαρμογής του ΔΠΧΑ 16 στην κατάσταση συνολικών εισοδήματών, για τη χρήση που έληξε 31 Δεκέμβριου 2019 είναι: 01/01Σημείωση 31/12/2019 Μείωση στα λειτουργικά έξοδα και στο κόστος πωληθέντων Αποσβέσεις δικαιωμάτων χρήσης παγίων Χρηματοοικονομικό κόστος δικαιωμάτων μισθώσεων Σύνολο κόστους μισθώσεων μετά την εφαρμογή του ΔΠΧΑ 16 Καθαρή μείωση στα κέρδη προ φόρων 9 7 (59.718) 54.730 8.414 63.144 3.426 β) Σύνοψη νεών λογιστικών πολίτικων Παρακάτω παρατίθενται οι νέες λογιστικές πολίτικες της Εταιρείας κατά την υιοθέτηση του ΔΠΧΑ 16, που ισχύουν από την ημερομηνία αρχικής εφαρμογής: – Δικαιώματα χρήσης παγίων Η Εταιρεία αναγνωρίζει δικαιώματα χρήσης παγίων στην έναρξη της μίσθωσης (την ημερομηνία που το περιουσιακό στοιχείο είναι διαθέσιμο προς χρήση). Τα δικαιώματα χρήσης παγίων επιμετρούνται στο κόστος τους, μειωμένο κατά τη συσσωρευμένη απόσβεση και την απομείωση της αξίας τους και προσαρμοσμένο κατά την επαναμέτρηση των αντίστοιχων υποχρεώσεων μισθώσεων. Το κόστος των δικαιωμάτων χρήσης παγίων συμπεριλαμβάνει το ποσό των υποχρεώσεων μισθώσεων που έχουν αναγνωριστεί, τις αρχικές άμεσα συνδεδεμένες σχετικές δαπάνες και τις πληρωμές μισθώσεων που 42 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019 και για τη χρήση 1 Ιαν – 31 Δεκεμβρίου 2019 έγιναν την ή πριν την ημερομηνία έναρξης, μειωμένες κατά το ποσό των προσφερόμενων εκπτώσεων ή άλλων κίνητρων. Εκτός των περιπτώσεων οπού είναι σχετικά βέβαιο ότι το μισθωμένο πάγιο θα περιέλθει στην κατοχή της Εταιρείας στο τέλος της συμβάσης μίσθωσης, τα αναγνωρισμένα δικαιώματα χρήσης παγίων αποσβένονται με τη σταθερή μέθοδο κατά τη μικρότερη διάρκεια μεταξύ της ωφέλιμης ζωής του υποκειμένου πάγιου και των ορών της συμβάσης μίσθωσης. Τα δικαιώματα χρήσης παγίων υπόκεινται σε έλεγχο απομείωσης της αξίας τους είτε κάθε ένα ξεχωριστά, είτε ως μονάδα δημιουργίας ταμιακών ροών. – Υποχρεώσεις μισθώσεων Κατά την έναρξη της μίσθωσης, η Εταιρεία αναγνωρίζει υποχρεώσεις μισθώσεων ίσες με την παρούσα αξία των μισθωμάτων κατά τη συνολική διάρκεια της συμβάσης μίσθωσης. Οι πληρωμές συμπεριλαμβάνουν τα συμβατικά σταθερά μισθώματα, μειωμένα κατά το ποσό των προσφερόμενων επιδοτήσεων μεταβλητά μισθώματα που εξαρτώνται από κάποιον δείκτη, καθώς και ποσά για πληρωμές υπολειμματικής αξίας που αναμένεται να πληρωθούν. Τα μισθώματα επίσης περιλαμβάνουν την τιμή εξάσκησης ενός δικαιώματος αγοράς, που είναι σχετικά βέβαιο να εξασκηθεί από την Εταιρεία και πληρωμές κυρώσεων λύσης της μίσθωσης, αν οι όροι συμβάσης δείχνουν με σχετική βεβαιότητα ότι η Εταιρεία θα εξασκήσει το δικαίωμα για λύση. Τα μεταβλητά μισθώματα που δεν εξαρτώνται από κάποιον δείκτη, αναγνωρίζονται ως έξοδο στην περίοδο που επέρχεται το γεγονός ή η συνθήκη και γίνεται η πληρωμή. Για να υπολογίσει την παρούσα αξία των πληρωμών, η Εταιρεία χρησιμοποιεί το κόστος επιπροσθέτου δανεισμού κατά την ημερομηνία έναρξης της μίσθωσης, εάν το πραγματικό επιτόκιο δεν προσδιορίζεται ευθέως από τη σύμβαση μίσθωσης. Μεταγενέστερα της έναρξης μίσθωσης, το ποσό των υποχρεώσεων μισθώσεων προσαυξάνεται με έξοδα τόκων και μειώνεται με τις πληρωμές μισθωμάτων που πραγματοποιούνται. Επιπλέον, η λογιστική αξία των υποχρεώσεων μισθώσεων επαναμετράται εάν υπάρξει τροποποίηση συμβάσης ή οποιαδήποτε αλλαγή στη διάρκεια της συμβάσης, στα σταθερά μισθώματα ή στην απόφαση εξαγοράς του περιουσιακού στοιχείου. Οι επαναμετρήσεις αυτές καταχωρούνται σε μια γραμμή στη σημείωση των δικαιωμάτων χρήσης παγίων ως μεταβολές. – Βραχυχρόνιες μισθώσεις και μισθώσεις παγίων χαμηλής αξίας Η Εταιρεία εφαρμόζει την εξαίρεση σχετικά με τις βραχυχρόνιες μισθώσεις (δηλαδή μισθώσεις διάρκειας μικρότερης ή ίσης των 12 μηνών, από την ημερομηνία έναρξης της συμβάσης μίσθωσης, οπού δεν υπάρχει το δικαίωμα αγοράς του περιουσιακού στοιχειού). Επίσης εφαρμόζει την εξαίρεση σχετικά με τα περιουσιακά στοιχειά χαμηλής αξίας (δηλαδή αξίας μικρότερης των πέντε χιλιάδων ευρώ). Πληρωμές μισθωμάτων για βραχυχρόνιες και χαμηλής αξίας μισθώσεις αναγνωρίζονται ως έξοδα με τη σταθερή μέθοδο κατά τη διάρκεια της μίσθωσης. – Σημαντικές εκτιμήσεις στον προσδιορισμό της διάρκειας μισθώσεων με δικαίωμα ανανέωσης Η Εταιρεία προσδιορίζει τη διάρκεια μίσθωσης ως τη συμβατική διάρκεια μίσθωσης, συμπεριλαμβανομένης της χρονικής περιόδου που καλύπτεται από α) δικαίωμα επέκτασης της μίσθωσης, εάν είναι σχετικά βέβαιο ότι το δικαίωμα θα εξασκηθεί ή από β) δικαίωμα λύσης της συμβάσης, εάν είναι σχετικά βέβαιο ότι το δικαίωμα δε θα εξασκηθεί. Η Εταιρεία έχει το δικαίωμα για κάποιες μισθώσεις, να επεκτείνει τη διάρκεια της συμβάσης μίσθωσης. Η Εταιρεία αξιολογεί εάν υπάρχει σχετική βεβαιότητα ότι θα εξασκηθεί το δικαίωμα ανανέωσης, λαμβάνοντας υπόψη όλους τους σχετικούς παράγοντες που δημιουργούν οικονομικό κίνητρο, να εξασκήσει το δικαίωμα ανανέωσης. Μεταγενέστερα της ημερομηνίας έναρξης της μίσθωσης, η Εταιρεία επανεξετάζει τη διάρκεια της μίσθωσης, εάν υπάρξει ένα σημαντικό γεγονός ή αλλαγή στις συνθήκες που εμπίπτουν στον έλεγχό του και επηρεάζουν την επιλογή εξάσκησης (ή όχι) του δικαιώματος ανανέωσης (όπως για παράδειγμα μια αλλαγή στην επιχειρηματική στρατηγική της Εταιρείας). Κατά το 2019, η Επιτροπή Διερμηνειών των ΔΠΧΑ (η «Επιτροπή») εξέδωσε μια περίληψη των αποφάσεων που λήφθηκαν στις δημοσιές συνεδριάσεις της για να αποσαφηνίσει τις διερμηνείες του ΔΠΧΑ 16 σχετικά με τα ακόλουθα θέματα: – Προσδιορισμός διάρκειας μισθώσεων Η Επιτροπή εξέδωσε απόφαση, σύμφωνα με την οποία κατά την εκτίμηση της έννοιας της μη σημαντικής ποινής, κατά την κατάρτιση των ορών μίσθωσης, η ανάλυση δεν πρέπει να καλύπτει μόνο την χρηματική ποινή που προβλέπεται στη σύμβαση, αλλά να χρησιμοποιεί μια ευρύτερη οικονομική εκτίμηση της ποινής έτσι ώστε να περιλαμβάνει όλες τις πιθανές οικονομικές εκροές που συνδέονται με την καταγγελία της συμβάσης. Η Εταιρεία εφαρμόζει αυτή την απόφαση και χρησιμοποιεί κρίση για την 43 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019 και για τη χρήση 1 Ιαν – 31 Δεκεμβρίου 2019 εκτίμηση της μίσθωσης. Η Εταιρεία λαμβάνει υπόψη όλους τους σχετικούς παράγοντες που δημιουργούν οικονομικό κίνητρο για να ασκήσει είτε την ανανέωση είτε τον τερματισμό. 3.2 Σημαντικές λογιστικές εκτιμήσεις και κρίσεις Η σύνταξη των οικονομικών καταστάσεων προϋποθέτει τη διενέργεια εκτιμήσεων και παραδοχών, που ενδέχεται να επηρεάσουν τα λογιστικά υπόλοιπα των ακινητοποιήσεων και υποχρεώσεων και τις απαιτούμενες γνωστοποιήσεις για ενδεχόμενες απαιτήσεις και υποχρεώσεις όπως επίσης και το ύψος των εσόδων και εξόδων που αναγνωρίστηκαν. Η χρήση επαρκούς πληροφόρησης και η εφαρμογή υποκειμενικής κρίσης αποτελούν αναπόσπαστα στοιχεία για τη διενέργεια εκτιμήσεων σε αποτιμήσεις περιουσιακών στοιχείων, υποχρεώσεις από παροχές στο προσωπικό, απομείωση αξίας απαιτήσεων, ανοιχτές φορολογικές υποχρεώσεις και εκκρεμείς δικαστικές υποθέσεις. Τα πραγματικά μελλοντικά αποτελέσματα ενδέχεται να διαφέρουν από τις ανωτέρω εκτιμήσεις. Οι σημαντικότερες πηγές αβεβαιότητας στις λογιστικές εκτιμήσεις της Διοίκησης αφορούν κυρίως: 3.2.1 Ωφέλιμη ζωή ενσώματων ακινητοποιήσεων και άυλων περιουσιακών στοιχείων Η Εταιρεία εκτιμά την ωφέλιμη διάρκεια ζωής των αποσβέσιμων περιουσιακών στοιχείων, συμπεριλαμβανομένων των ενσώματων ακινητοποιήσεων και των άυλων περιουσιακών στοιχείων. Τουλάχιστον σε ετήσια βάση, η Διοίκηση επανεξετάζει αυτές τις εκτιμήσεις λαμβάνοντας υπόψη τις επικαιροποιημένες συνθήκες. 3.2.2 Κόστος παροχών αποχώρησης Η υποχρέωση καθορισμένων παροχών και το σχετικό έξοδο υπολογίζονται ανά δυετία από ανεξάρτητους αναλογιστές χρησιμοποιώντας τη μέθοδο της προβεβλημένης πιστωτικής μονάδας (projected credit unit method). Λαμβάνονται βασικές υποθέσεις, συμπεριλαμβανομένων των χρηματοοικονομικών, όπως τα επιτόκια προεξόφλησης, τα ποσοστά αύξησης των μισθών, τα ποσοστά πληθωρισμού και των δημογραφικών, όπως τα ποσοστά θνησιμότητας, τα ποσοστά αποχώρησης και η ηλικία συνταξιοδότησης. Ο μακροπρόθεσμος χαρακτήρας των προγραμμάτων καθορισμένων παροχών καθιστά αυτές τις υποθέσεις υποκείμενες σε υψηλό βαθμό αβεβαιότητας. 3.2.3 Εκτιμώμενη απομείωση άυλων περιουσιακών στοιχείων Ο έλεγχος απομείωσης είναι μια σύνθετη διαδικασία που απαιτεί σημαντική κρίση της Διοίκησης και στηρίζεται σε βασικές υποθέσεις σχετικά με τη μελλοντική κερδοφορία, τις ταμιακές ροές και την επιλογή των κατάλληλων συντελεστών προεξόφλησης και δεικτών μακροπρόθεσμης ανάπτυξης. Η υποκειμενικότητα που εμπλέκεται στις βασικές παραδοχές που χρησιμοποιεί η Διοίκηση στον έλεγχο της απομείωσης και η εγγενής αβεβαιότητα αυτών των υποθέσεων είναι υψηλή. 3.2.4 Φόροι Υπάρχει σχετική αβεβαιότητα όσον αφορά την ερμηνεία των φορολογικών νόμων και τις αλλαγές στη φορολογική νομοθεσία. Συνεπώς οι διαφορές που προκύπτουν μεταξύ των πραγματικών αποτελεσμάτων και των παραδοχών που έγιναν, ή οι μελλοντικές μεταβολές σε υποθέσεις και παραδοχές θα μπορούσαν να απαιτήσουν μελλοντικές αναπροσαρμογές στο φόρο εισοδήματος και το σχετικό έξοδο που ήδη έχει αναγνωριστεί. Η Εταιρεία σχηματίζει προβλέψεις που βασίζονται σε εύλογες εκτιμήσεις, για τις πιθανές συνέπειες των ελέγχων από τις φορολογικές αρχές των αντίστοιχων χωρών στις οποίες δραστηριοποιείται. Το ύψος των εν λόγω προβλέψεων βασίζεται σε διάφορους παράγοντες, όπως η εμπειρία των προηγούμενων φορολογικών ελέγχων και διάφορες ερμηνείες των φορολογικών ρυθμίσεων. Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις αναγνωρίζονται για όλες τις διαθέσιμες φορολογικές ζημίες κατά την έκταση που είναι πιθανό ότι φορολογητέα κέρδη θα είναι διαθέσιμα έναντι των οποίων μπορούν να χρησιμοποιηθούν οι ζημίες αυτές. Σημαντικές εκτιμήσεις είναι απαραίτητες για τον καθορισμό του ύψους της αναβαλλόμενης φορολογικής απαίτησης που μπορεί να αναγνωριστεί, με βάση το πιθανό χρονοδιάγραμμα και το ύψος των μελλοντικών φορολογητέων κερδών. Οι ανωτέρω εκτιμήσεις και παραδοχές βασίζονται στην ως τώρα εμπειρία της Διοίκησης και επαναξιολογούνται ώστε να επικαιροποιούνται στις εκάστοτε υφιστάμενες συνθήκες της αγοράς. 3.2.5 Προβλέψεις αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών εμπορικών απαιτήσεων Για τον υπολογισμό των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών, η Εταιρεία διενεργεί ανάλυση με βάση το ιστορικό της εισπραξιμότητας των απαιτήσεων αλλά και με βάση προβλέψεις για τη μελλοντική οικονομική κατάσταση των πελατών, των συνθηκών της αγοράς αλλά και του ευρύτερου του 44 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019 και για τη χρήση 1 Ιαν – 31 Δεκεμβρίου 2019 οικονομικού περιβάλλοντος. Σε κάθε ημερομηνία αναφοράς, γίνεται επικαιροποίηση των βασικών παραμέτρων υπολογισμού. Η αξιολόγηση των ιστορικών στοιχείων αλλά και της μελλοντικής οικονομικής κατάστασης των πελατών εμπεριέχει σημαντικές εκτιμήσεις. Ως εκ τούτου, το τελικό ύψος των πιστωτικών ζημιών ενδέχεται να διαφέρει από τον υπολογισμού του ύψους της αθέτησης των υποχρεώσεων των πελατών. 3.2.6 Αναταξινομήσεις Στη χρήση 2019 και για την καλύτερη απεικόνιση των σημειώσεων πελάτες και λοιπές απαιτήσεις και προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις πραγματοποιήθηκε αναταξινόμηση συγκεκριμένων κονδυλίων της συγκριτικής περιόδου. Οι αναταξινομήσεις της σημείωσης πελατών και λοιπών απαιτήσεων αφορούν τη διάσπαση των λοιπών απαιτήσεων σε γραμμάτια εισπρακτέα, παρακρατούμενοι φόροι Ελληνικού Δημοσίου, προκαταβολές στο προσωπικό προς απόδοση και χρεώστες διάφοροι. Οι αναταξινομήσεις της σημείωσης προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις αφορούν τη διάσπαση των λοιπών υποχρεώσεων σε αποδοχές προσωπικού πληρωτέες και πιστωτές διάφοροι. Δεν υπήρξε επίπτωση στα αποτελέσματα χρήσης της συγκριτικής περιόδου 01/01-31/12/2018, ούτε στο ύψος των ιδίων κεφαλαίων κατά την 31/12/2018 από τις ανωτέρω αναταξινομήσεις κονδυλίων. 45 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019 και για τη χρήση 1 Ιαν – 31 Δεκεμβρίου 2019 4. Κύκλος εργασιών Η ανάλυση του κύκλου εργασιών είναι ως κάτωθι: Πωλήσεις εμπορευμάτων Πωλήσεις υπηρεσιών 01/0131/12/2019 01/0131/12/2018 157.480 2.405.749 144.188 2.241.532 2.563.229 2.385.720 5. Έξοδα κατ’ είδος Η ανάλυση των εξόδων κατ’ είδος είναι ως κάτωθι: 01/0131/12/2019 01/0131/12/2018 125.835 901.425 381.411 216.791 74.836 252.136 292.908 351.818 49.113 2.646.274 117.657 917.716 218.860 183.473 75.548 233.220 124.161 342.829 47.217 2.260.680 01/0131/12/2019 01/0131/12/2018 Κόστος εμπορευμάτων 125.835 117.657 Κοστολογηθείσες αποσβέσεις 351.818 342.829 477.653 460.486 Αναλώσεις αποθεμάτων Παροχές σε εργαζόμενους Αμοιβές τρίτων Παροχές τρίτων Φόροι - τέλη (εκτός φόρου εισοδήματος) Διάφορα έξοδα Αποσβέσεις ενσώματων ακινητοποιήσεων Αποσβέσεις άυλων περιουσιακών στοιχείων Απομείωση απαιτήσεων 5.1 Κόστος πωλήσεων Κόστος πωλήσεων 46 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019 και για τη χρήση 1 Ιαν – 31 Δεκεμβρίου 2019 5.2 Έξοδα διοικητικής λειτουργίας Έξοδα διοικητικής λειτουργίας Αμοιβές και έξοδα προσωπικού Αμοιβές τρίτων Παροχές τρίτων Φόροι-τέλη Διάφορα έξοδα Αποσβέσεις παγίων 01/0131/12/2019 01/0131/12/2018 26.789 17.183 19.801 19.241 63.543 58.582 12.269 92.631 66.706 19.481 58.882 24.832 205.139 274.800 01/0131/12/2019 01/0131/12/2018 874.636 364.229 196.990 55.595 188.593 234.326 49.113 905.447 126.229 116.767 56.067 174.338 99.329 47.217 1.963.482 1.525.394 01/0131/12/2019 01/0131/12/2018 5.3 Έξοδα λειτουργίας διάθεσης Έξοδα λειτουργίας διάθεσης Αμοιβές και έξοδα προσωπικού Αμοιβές τρίτων Παροχές τρίτων Φόροι-τέλη Διάφορα έξοδα Αποσβέσεις παγίων Απομείωση απαιτήσεων 6. Λοιπά Έσοδα & Έξοδα Η ανάλυση των λοιπών εσόδων είναι ως κάτωθι: Αναλογούσες αποσβέσεις επιχορηγήσεων επενδύσεων Κέρδη από πώληση παγίων στοιχείων Λοιπά 105.458 252 52.687 300 3.274 105.710 56.261 Τα λοιπά έξοδα για τη χρήση 2019 ανήλθαν σε € 1.956 (2018: € 0) και αφορούν χρεωστικές συναλλαγματικές διαφορές. 47 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019 και για τη χρήση 1 Ιαν – 31 Δεκεμβρίου 2019 7. Χρηματοοικονομικά έξοδα 01/0131/12/2019 Τόκοι μακροπρόθεσμαων δανείων Τόκοι βραχυπρόθεσμων δανείων Προμήθειες εγγυητικών επιστολών Λοιπά συναφή με τις χρηματοδοτήσεις έξοδα Τόκοι Αναλογιστικής μελέτης Τόκοι χρηματοδοτικών μισθώσεων 23.498 9.643 15.159 5.714 2.629 8.414 65.057 01/0131/12/2018 7.746 12.472 15.069 7.738 2.709 45.734 8. Φόρος εισοδήματος Ο φόρος εισοδήματος που αναγνωρίστηκε στην Κατάσταση αποτελεσμάτων και λοιπών συνολικών εσόδων της Εταιρείας αναλύεται ως ακολούθως: Κατάσταση αποτελεσμάτων 01/0131/12/2019 01/0131/12/2018 Τρέχων φόρος εισοδήματος Αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος 44.756 97.847 Φόρος εισοδήματος που έχει αναγνωριστεί στην κατάσταση αποτελεσμάτων 44.756 97.847 Κατάσταση λοιπών συνολικών εσόδων 01/0131/12/2019 Φόρος (έσοδο) / έξοδο επί αναλογιστικών ζημιών / κερδών παροχών προς εργαζομένους Φόρος εισοδήματος που έχει αναγνωριστεί στην κατάσταση συνολικών εσόδων - - 01/0131/12/2018 (1.743) (1.743) Στον πίνακα που ακολουθεί παρατίθεται συμφωνία μεταξύ του πραγματικού εξόδου φόρου και των κερδών προ φόρου πολλαπλασιαζόμενα με τον τρέχοντα συντελεστή φόρου εισοδήματος (24% για τη χρήση 2019 και 29% για τη χρήση 2018). 48 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019 και για τη χρήση 1 Ιαν – 31 Δεκεμβρίου 2019 Κατάσταση αποτελεσμάτων Ζημίες προ φόρων 01/0131/12/2019 (165.367) 01/0131/12/2018 135.566 Συντελεστής φόρου εισοδήματος Φόρος (έσοδο) / έξοδο με βάση το συντελεστή 24% & (2018: 28%) 24% 28% (39.688) 37.959 Αφορολόγητα έσοδα Ν.3299/2004 Προσαρμογές για έξοδα που δεν εκπίπτουν Αλλαγή συντελεστή φόρου εισοδήματος (14.958) 66.583 32.819 (8.206) 56.858 11.236 44.756 97.847 Η Ελληνική φορολογική νομοθεσία και οι σχετικές διατάξεις υπόκεινται σε ερμηνείες από τις φορολογικές αρχές και τα διοικητικά δικαστήρια. Οι δηλώσεις φόρου εισοδήματος κατατίθενται σε ετήσια βάση. Από την οικονομική χρήση 2011 και έως τη χρήση 2019 οι φορολογικές δηλώσεις υπόκεινται στη διαδικασία έκδοσης Έκθεσης Φορολογικής Συμμόρφωσης (όπως περιγράφεται παρακάτω). Οι φορολογικές ζημίες, στο βαθμό που αναγνωρίζονται από τις φορολογικές αρχές, μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τον συμψηφισμό κερδών των πέντε επόμενων χρήσεων που ακολουθούν τη χρήση στην οποία πραγματοποιήθηκαν. Σύμφωνα με τις διατάξεις της Ελληνικής φορολογικής νομοθεσίας, οι Εταιρείες καταβάλλουν κάθε χρόνο προκαταβολή φόρου εισοδήματος υπολογιζόμενη επί του φόρου εισοδήματος της τρέχουσας χρήσης. Κατά την εκκαθάριση του φόρου την επόμενη χρήση, τυχόν υπερβάλλον ποσό προκαταβολής επιστρέφεται στην Εταιρεία μετά από φορολογικό έλεγχο. α. Έλεγχοι από τους Ορκωτούς Ελεγκτές – Έκθεση Φορολογικής Συμμόρφωσης Για τη χρήση 2011 και εντεύθεν, οι Ελληνικές Ανώνυμες Εταιρείες και οι Εταιρείες Περιορισμένης Ευθύνης που οι ετήσιες οικονομικές τους καταστάσεις ελέγχονται υποχρεωτικά, υποχρεούνται να λαμβάνουν «Έκθεση φορολογικής συμμόρφωσης» που προβλέπεται στην παρ. 5 του άρθρου 82 του Ν.2238/1994 και αντικαταστάθηκε με το άρθρο 65Α του Ν. 4174/2013, το οποίο εκδίδεται μετά από φορολογικό έλεγχο που διενεργείται από τον ίδιο Νόμιμο Ελεγκτή ή ελεγκτικό γραφείο που ελέγχει τις ετήσιες χρηματοοικονομικές καταστάσεις. Κατόπιν ολοκλήρωσης του φορολογικού ελέγχου, ο Νόμιμος Ελεγκτής ή ελεγκτικό γραφείο εκδίδει στην Εταιρεία «Έκθεση Φορολογικής Συμμόρφωσης» και στη συνέχεια ο Νόμιμος Ελεγκτής ή ελεγκτικό γραφείο την υποβάλει ηλεκτρονικά στο Υπουργείο Οικονομικών το αργότερο εντός δέκα μηνών από την ημερομηνία του ισολογισμού της Εταιρείας. Για τη χρήση 2016 και εντεύθεν η λήψη «Έκθεσης Φορολογικής Συμμόρφωσης» από το Νόμιμο Ελεγκτή ή ελεγκτικό γραφείο έχει καταστεί προαιρετική. Η Εταιρεία επέλεξε τη λήψη της Έκθεσης Φορολογικής Συμμόρφωσης» από το ελεγκτικό γραφείο που έχει αναλάβει τον υποχρεωτικό έλεγχο των οικονομικών καταστάσεων για τις χρήσεις 2016, 2017, 2018 και 2019. Η Εταιρεία έχει λάβει Εκθέσεις Φορολογικής Συμμόρφωσης, με γνώμη χωρίς επιφύλαξη, από τη χρήση 2011 έως και τη χρήση 2018. Για τη χρήση 2019, ο φορολογικός έλεγχος βρίσκεται σε εξέλιξη και η σχετική Έκθεση Φορολογικής Συμμόρφωσης αναμένεται να ολοκληρωθεί εντός του 4ου τριμήνου του 2020. Δεν αναμένεται να υπάρξουν σημαντικές φορολογικές υποχρεώσεις πέραν από αυτές που καταχωρήθηκαν και που απεικονίζονται στις οικονομικές καταστάσεις. β. Έλεγχοι από τις φορολογικές αρχές Ανεξάρτητα από την πιθανότητα διενέργειας μελλοντικών φορολογικών ελέγχων, η Διοίκηση της Εταιρείας εκτιμά ότι δεν θα προκύψουν σημαντικές επιπρόσθετες φορολογικές επιβαρύνσεις από τον έλεγχο των φορολογικών χρήσεων από τις φορολογικές αρχές. 49 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019 και για τη χρήση 1 Ιαν – 31 Δεκεμβρίου 2019 Αναβαλλόμενη φορολογία Η κίνηση της αναβαλλόμενης φορολογίας της Εταιρείας αναλύεται ως εξής: Κατάσταση οικονομικής θέσης 31/12/2019 Υποχρεώσεις μισθώσεων Υποχρεώσεις παροχών προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία Ενσώματες ακινητοποιήσεις Δικαιώματα χρήσης παγίων Άυλα περιουσιακά στοιχεία Πελάτες και λοιπές απαιτήσεις 31/12/2018 (44.457) (25.958) 132.433 44.806 (73.626) (216.434) Κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσης 01/0131/12/2019 (1.746) 6.039 (44.806) (27.746) (20.954) (2.641) (13.985) (80.560) (660) (44.756) (97.847) (27.704) 138.473 (101.372) (237.387) Αναβαλλόμενος φόρος έσοδο / (έξοδο) Αναβαλλόμενη φορολογική (απαίτηση) / υποχρέωση μέσω αποτελεσμάτων (183.235) (227.991) Αναβαλλόμενη φορολογική (απαίτηση) / υποχρέωση μέσω κατάστασης συνολικών εσόδων (1.743) (1.743) (184.978) (229.734) Αναβαλλόμενη φορολογική (απαίτηση) / υποχρέωση σύνολο 44.457 01/0131/12/2018 € - Ακολουθεί η συμφωνία του αναβαλλόμενου φόρου ως εξής: Συμφωνία αναβαλλόμενου φόρου 31/12/2019 31/12/2018 Υπόλοιπο 01 Ιανουαρίου 229.734 325.838 Φόρος που αναγνωρίστηκε στα αποτελέσματα της χρήσης (44.756) (97.847) Φόρος που αναγνωρίστηκε στα λοιπά συνολικά έσοδα Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2019 / 31η Δεκεμβρίου 2018 - 1.743 184.978 229.734 50 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019 και για τη χρήση 1 Ιαν – 31 Δεκεμβρίου 2019 9. Κέρδη / (ζημίες) ανά μετοχή Τα βασικά κέρδη/(ζημίες) ανά μετοχή υπολογίζονται διαιρώντας το καθαρό κέρδος/(ζημία) της χρήσης που αναλογεί στους μετόχους της Εταιρείας με τον μέσο σταθμισμένο αριθμό των κοινών μετοχών κατά την διάρκεια της περιόδου. Μειωμένα κέρδη/(ζημίες), ανά μετοχή δεν υπολογίζονται διότι δεν συντρέχουν οι σχετικές προϋποθέσεις. Τα σχετικά δεδομένα έχουν ως εξής: (Ζημίες) / Κέρδη κατανεμόμενες στους μετόχους της Εταιρίας Μέσος Σταθμισμένος αριθμός των κοινών μετοχών για τους σκοπούς των βασικών κερδών ανά μετοχή (Ζημίες) / Κέρδη ανά μετοχή βασικά και απομειωμένα σε € 31/12/19 31/12/18 (210.123) 33.237 4.740.000 4.740.000 (0,0443) 0,0070 51 Εξαμηνιαία Οικονομική Έκθεση Κατά την 30η Ιουνίου 2019 και για την περίοδο 1 Ιαν – 30 Ιουνίου 2019 10. Ενσώματες ακινητοποιήσεις Γήπεδα οικόπεδα Κτίρια Κόστος κτήσεως 01.01.2019 Προσθήκες χρήσεως 371.800 - 2.802.604 15.658 Κόστος κτήσεως 31.12.2019 Σωρευμένες αποσβέσεις 01.01.2019 Αποσβέσεις χρήσεως 371.800 - Μηχανήματα Μεταφορικά Λοιπός μέσα εξοπλισμός Σύνολο 855.274 18.166 129.562 - 98.718 10.503 4.257.957 44.326 2.818.262 873.439 129.562 109.221 4.302.283 494.916 110.396 103.850 68.197 777.359 - 56.200 164.715 7.205 10.057 238.178 - 551.116 275.111 111.055 78.255 1.015.537 Κόστος κτήσεως 01.01.2018 Προσθήκες χρήσεως Μειώσεις 371.800 - 2.685.775 116.829 - 90.072 765.201 - 123.353 18.980 (12.771) 85.847 12.871 - 3.356.847 913.881 (12.771) Κόστος κτήσεως 31.12.2018 371.800 2.802.604 855.274 129.562 98.718 4.257.957 - 440.922 53.149 112.174 59.725 665.970 - 53.994 - 57.247 - 4.448 (12.771) 8.472 - 124.161 (12.771) - 494.916 110.396 103.850 68.197 777.359 Αναπόσβεστο υπόλοιπο 01.01.2018 371.800 2.244.853 36.923 11.179 26.122 2.690.877 31.12.2018 31.12.2019 371.800 371.800 2.307.688 2.267.146 744.878 598.328 25.711 18.506 30.520 30.966 3.480.597 3.286.746 Σωρευμένες 31.12.2019 αποσβέσεις Σωρευμένες 01.01.2018 Αποσβέσεις χρήσεως Μειώσεις αποσβέσεις Σωρευμένες 31.12.2018 αποσβέσεις Την 20η Φεβρουαρίου 2008 η Εταιρεία συναίνεσε στην εγγραφή προσημείωσης υποθήκης Α΄ τάξης για ένα εκατομμύριο πεντακόσιες χιλιάδες ευρώ, υπέρ της «ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε.», προς ασφάλεια συμβάσεων χρηματοδότησης για την υλοποίηση του επενδυτικού σχεδίου της Εταιρείας το οποίο έχει υπαχθεί στον αναπτυξιακό νόμο (Ν. 3299/2004) και συγκεκριμένα για την ανέγερση κτιριακών εγκαταστάσεων-διαμόρφωση χώρου και ανάπτυξη εφαρμογών λογισμικού η οποία έχει ολοκληρωθεί. Η προσημείωση υποθήκης έγινε επί του επιχειρηματικού οικοπέδου κυριότητας της Εταιρείας εκτάσεως 1.352 τ.μ. το οποίο ευρίσκεται στην κτηματική περιοχή του Δήμου Πυλαίας Πανοράματος Χορτιάτη, με μέρος των επ’ αυτού κτιριακών εγκαταστάσεων, η οποία από το 2015 έχει συνδεθεί με το κεφάλαιο κίνησης. Επιπρόσθετα, για το ίδιο ακίνητο υφίσταται προσημείωση Β’ τάξης ποσού πεντακοσίων πενήντα χιλιάδων ευρώ υπέρ της ανωτέρω Τράπεζας για δάνειο μακροπρόθεσμης λήξης. Την 28η Δεκεμβρίου 2011 η Εταιρεία συναίνεσε στην εγγραφή προσημείωσης υποθήκης Α΄ τάξης για τετρακόσιες εβδομήντα χιλιάδες ευρώ, υπέρ της «ΑΛΦΑ ΤΡΑΠΕΖΑ Α.Ε.», προς ασφάλεια εγγυητικής επιστολής. Η προσημείωση υποθήκης έγινε επί τμήματος του Κτιρίου της Εταιρείας (Πτέρυγα Β’). 52 Εξαμηνιαία Οικονομική Έκθεση Κατά την 30η Ιουνίου 2019 και για την περίοδο 1 Ιαν – 30 Ιουνίου 2019 11. Άυλα περιουσιακά στοιχεία Εσωτερικώς Λογισμικό δημιουργούμενα Άυλα άυλα περιουσιακά περιουσιακά στοιχεία υπό στοιχεία ανάπτυξη Σύνολο Κόστος κτήσεως 01.01.2019 Προσθήκες χρήσεως Μεταφορές/ανακατανομές Απομείωση αξίας άυλου 126.148 27.639 - 6.815.647 939.178 (121.019) 1.108.787 473.080 (939.178) - 8.050.581 500.719 (121.019) Κόστος κτήσεως 31.12.2019 153.786 7.633.806 642.688 8.430.281 Σωρευμένες 01.01.2019 120.348 4.118.384 - 4.238.732 6.381 345.437 - 351.818 126.729 4.463.821 - 4.590.550 Κόστος κτήσεως 01.01.2018 Προσθήκες χρήσεως Μεταφορές/ανακατανομές 229.763 2.824 (106.439) 6.671.418 144.229 673.147 473.429 (37.790) 7.574.328 476.253 - Κόστος κτήσεως 31.12.2018 126.148 6.815.647 1.108.787 8.050.581 Σωρευμένες 01.01.2018 225.320 3.670.583 - 3.895.903 1.171 (106.143) 341.658 106.143 - 342.829 - 120.348 4.118.384 - 4.238.732 Αναπόσβεστο υπόλοιπο 01.01.2018 4.443 3.000.835 673.147 3.678.425 31.12.2018 5.800 2.697.263 1.108.787 3.811.849 31.12.2019 27.058 3.169.985 642.688 3.839.731 αποσβέσεις Αποσβέσεις χρήσεως Σωρευμένες 31.12.2019 αποσβέσεις αποσβέσεις Αποσβέσεις χρήσεως Μεταφορές/ανακατανομές Σωρευμένες 31.12.2018 αποσβέσεις 53 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019 και για τη χρήση 1 Ιαν – 31 Δεκεμβρίου 2019 Οι προσθήκες της Εταιρείας για την τρέχουσα χρήση περιλαμβάνουν κυρίως: • • 11.1 Λογισμικά και άδειες για τις ανάγκες της Εταιρείας Κεφαλαιοποίηση εξόδων μισθοδοσίας προσωπικού, ποσού € 137.670 που αφορά το άυλο περιουσιακό στοιχεία LOGISMOS ERP και συγκεκριμένα για το σχεδιασμό και την παραγωγή λογισμικού προς πώληση και ποσού € 335.411 που αφορά το άυλο περιουσιακό στοιχεία CMS MOBILE και συγκεκριμένα για το σχεδιασμό και την παραγωγή λογισμικού προς πώληση Απομείωση άυλων περιουσιακών στοιχείων Η απομείωση αξίας των άυλων περιουσιακών στοιχείων, ποσού € 121.019, αφορά στην απομείωση της αξίας ενός εκ των τριών άυλων περιουσιακών στοιχείων για τα οποία η Εταιρεία διενήργησε έλεγχο απομείωσης. Διενεργήθηκε έλεγχος απομείωσης στα τρία λογισμικά προγράμματα (εφεξής ‘τα προγράμματα’), που συνθέτουν το καθένα ξεχωριστά μονάδες δημιουργίας ταμιακών ροών (εφεξής ‘ΜΔΤΡ’) λαμβάνοντας υπόψη τις ενδείξεις, βάσει των χρηματοοικονομικών και λειτουργικών τους επιδόσεων, ότι η λογιστική αξία των προγραμμάτων ενδέχεται να υπερβαίνει τα ανακτήσιμα ποσά τους. Για τον υπολογισμό της λογιστικής αξίας, κατά τη διενέργεια του ελέγχου απομείωσης, λήφθηκε υπόψη η εγκεκριμένη αναπόσβεστη επιχορήγηση των προγραμμάτων (όπου συντρέχει περίπτωση) με βάση τον αναπτυξιακό νόμο 3908/2011 αφαιρώντας την από την αναπόσβεστη αξία των άυλων περιουσιακών στοιχείων. Το ανακτήσιμο ποσό προσδιορίσθηκε με βάση τη μέθοδο της αξίας χρήσης, η οποία υπολογίστηκε με τη χρησιμοποίηση της μεθόδου των προεξοφλημένων ταμιακών ροών. Για τον υπολογισμό της αξίας χρήσης χρησιμοποιήθηκαν εκτιμήσεις ταμιακών ροών, που έχουν σαν βάση εκτίμησης ταμιακών ροών τη λήξη της ωφέλιμης ζωής των προγραμμάτων. Στους ανωτέρω υπολογισμούς έχουν χρησιμοποιηθεί εκτιμήσεις και παραδοχές της Διοίκησης αναφορικά με τα μελλοντικά αποτελέσματα των προγραμμάτων (ΜΔΤΡ). Αυτές οι εκτιμήσεις και οι παραδοχές περιλαμβάνουν υποθέσεις σχετικά με το ρυθμό ανάπτυξης των καθαρών εσόδων από πωλήσεις αδειών και υπηρεσιών υποστήριξης και συντήρησης των προγραμμάτων, τα άμεσα κόστη και τα επιτόκια προεξόφλησης. Παρακάτω παρατίθενται οι βασικές παραδοχές για τον υπολογισμό της αξίας χρήσης του προγράμματος που απομειώθηκε: Οι προβλεπόμενες πωλήσεις του προγράμματος για την υπολειπόμενη ωφέλιμη ζωή του προσδιορίστηκαν σε € 8.875.000 Περιθώριο κερδών προ φόρων, τόκων, αποσβέσεων και απομειώσεων (περιθώριο EBITDA): 25% Επιτόκιο προεξόφλησης προ φόρου και μετά φόρων (WACC): 12,71% & 9,66% Βάσει του ανωτέρω ελέγχου απομείωσης, προέκυψε απομείωση σε ένα εκ των τριών προγραμμάτων για το οποίο το ανακτήσιμο ποσό που προσδιορίσθηκε ανήλθε σε € 1.194.947, ενώ η λογιστική αξία του προγράμματος, αφαιρουμένων των αναπόσβεστων επιχορηγήσεων, τη στιγμή πριν τον έλεγχο απομείωσης ήταν € 1.315.966. Η Εταιρεία αναγνώρισε ζημία απομείωσης ποσού € 121.019. Εάν το επιτόκιο προεξόφλησης που έχει χρησιμοποιηθεί στον υπολογισμό της αξίας χρήσης του προγράμματος που απομειώθηκε ήταν χαμηλότερο κατά 1 %, η Εταιρεία θα έπρεπε να αναγνωρίσει απομείωση ποσού € 64.525 (έναντι € 121.019 που αναγνώρισε). Εάν το προεξοφλητικό επιτόκιο που χρησιμοποιήθηκε στον υπολογισμό της αξίας χρήσης ήταν υψηλότερο κατά 1 %, η Εταιρεία θα έπρεπε να αναγνωρίσει απομείωση ποσού € 174.060 (έναντι € 121.019 που αναγνώρισε). Εάν το περιθώριο EBITDA που έχει χρησιμοποιηθεί στον υπολογισμό της αξίας χρήσης ήταν χαμηλότερο κατά 1 %, η Εταιρεία θα έπρεπε να αναγνωρίσει απομείωση ποσού € 161.923 (έναντι € 121.019 που αναγνώρισε). Εάν το περιθώριο EBITDA που χρησιμοποιήθηκε στον υπολογισμό της αξίας χρήσης ήταν υψηλότερο κατά 1 %, η Εταιρεία θα έπρεπε να αναγνωρίσει απομείωση ποσού € 80.115 (έναντι € 121.019 που αναγνώρισε). 54 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019 και για τη χρήση 1 Ιαν – 31 Δεκεμβρίου 2019 12. Δικαιώματα χρήσης παγίων Μεταφορικά μέσα Κόστος κτήσεως 01.01.2019 Προσθήκες χρήσεως Μειώσεις 123.744 118.635 (5.121) Κόστος κτήσεως 31.12.2019 Σωρευμένες αποσβέσεις 01.01.2019 Αποσβέσεις χρήσεως Μειώσεις 237.258 Σωρευμένες 31.12.2019 αποσβέσεις 54.730 (4.165) 50.565 Αναπόσβεστο υπόλοιπο 31.12.2019 186.693 13. Λοιποί συμμετοχικοί τίτλοι Οι λοιποί συμμετοχικοί τίτλοι του ενεργητικού αφορούν χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που αποτιμούνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εισοδημάτων και περιλαμβάνουν μη εισηγμένους μετοχικούς τίτλους οι οποίοι δεν κατέχονται προς διαπραγμάτευση και για τους οποίους έχει επιλεγεί αμετάκλητα από την Εταιρεία κατά την αρχική αναγνώριση να αναγνωρισθούν στην κατηγορία αυτή. Χρηματοοικονομικά στοιχεία 31/12/2019 € ALFA ALFA ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Α.Ε. ΤΕΧΝΟΠΟΛΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Α.Ε. ΦΟΡΕΑΣ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗΣ-ΤΕΧΝΟΠΟΛΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Α.Ε. 31/12/2018 € 1 1 17.580 17.580 1.248 1.248 18.829 18.829 Η συμμετοχή στην ALFA ALFA ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Α.Ε. αξίας κτήσης € 44.021 έχει απομειωθεί κατά το ποσό των € 44.020. Η Εταιρεία είναι ανενεργή και χωρίς οποιαδήποτε δραστηριότητα. 14. Αποθέματα Εμπορεύματα 31/12/19 31/12/18 32.008 30.143 32.008 30.143 55 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019 και για τη χρήση 1 Ιαν – 31 Δεκεμβρίου 2019 15. Πελάτες και λοιπές απαιτήσεις Πελάτες Επιταγές Γραμμάτια εισπρακτέα Παρακρατούμενοι φόροι ελληνικού δημοσίου Προκαταβολές στο προσωπικό προς απόδοση Χρεώστες διάφοροι Προκαταβολές προμηθευτών Έξοδα επομένων χρήσεων Μείον: ζημίες απομείωσης 31/12/19 31/12/2018 2.637.575 360.618 16.599 36.990 46.947 31.000 57.869 13.169 (1.923.457) 2.505.862 270.379 17.624 36.990 38.799 35.409 50.987 15.376 (1.874.344) 1.277.311 1.097.084 Η μέση περίοδος πίστωσης στους πελάτες ανήλθε σε 182 ημέρες για τη χρήση 2019 (χρήση 2018: 168). Πιστωτικά όρια υπάρχουν για όλους τους πελάτες με βάση τις εγκεκριμένες θέσεις της Διοίκησης, τα οποία και εξετάζονται σε συνεχή βάση ώστε να ανταποκρίνονται στα εκάστοτε δεδομένα της αγοράς. Η μέγιστη έκθεση στον πιστωτικό κίνδυνο από τις απαιτήσεις αφορά τα ανωτέρω ποσά και η εύλογη αξία των απαιτήσεων ταυτίζεται περίπου με την λογιστική αξία τους. 15.1 Απομειώσεις για επισφαλείς απαιτήσεις Μετά την υιοθέτηση του ΔΠΧΠ 9 την 1.1.2018, η Εταιρία εφαρμόζουν την απλοποιημένη μέθοδο του ΔΠΧΠ 9 για τον υπολογισμό των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών, η οποία χρησιμοποιεί την πρόβλεψη της αναμενόμενης πιστωτικής ζημίας για όλη τη διάρκεια ζωής των εμπορικών και λοιπών απαιτήσεων. Για τον έλεγχο της απομείωσης που πραγματοποιήθηκε στις 31.12.2019 σύμφωνα με την παραπάνω μέθοδο, χρησιμοποιήθηκαν προϋπολογιστικά ποσοστά. Τα ποσοστά αυτά βασίζονται στις ημέρες καθυστέρησης πληρωμών για ομάδες πελατών με παρόμοια χαρακτηριστικά. Ο υπολογισμός αντανακλά ένα σταθμισμένο με πιθανότητες αποτέλεσμα, τη χρονική αξία του χρήματος, λογικές και βάσιμες πληροφορίες που είναι διαθέσιμες την ημερομηνία της κατάρτισης των οικονομικών καταστάσεων για γεγονότα του παρελθόντος, τις τρέχουσες συνθήκες, τις προβλέψεις για τις μελλοντικές οικονομικές συνθήκες και συγκεκριμένες πληροφορίες για ορισμένες απαιτήσεις. Η κίνηση του λογαριασμού των προβλέψεων για επισφαλείς απαιτήσεις έχει ως εξής: Πρόβλεψη για επισφαλείς απαιτήσεις 31 Δεκεμβρίου 2017 Νέα πρόβλεψη Χρησιμοποίηση πρόβλεψης 31 Δεκεμβρίου 2018 € 1.827.127 47.217 1.874.344 Νέα πρόβλεψη Χρησιμοποίηση πρόβλεψης 31 Δεκεμβρίου 2019 49.113 1.923.457 H Εταιρεία δεν εκτίθενται σε συναλλαγματικό κίνδυνο διότι όλες οι πωλήσεις γίνονται σε ευρώ. 56 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019 και για τη χρήση 1 Ιαν – 31 Δεκεμβρίου 2019 16. Ταμιακά διαθέσιμα και ισοδύναμα 31/12/19 Ταμείο Καταθέσεις όψεως 31/12/2018 1.380 26.862 1.161 27.167 28.242 28.328 17. Μετοχικό κεφάλαιο και αποθεματικά Μετοχικό κεφάλαιο και Διαφορές από έκδοση μετοχών υπέρ το άρτιο Μετοχικό κεφάλαιο Διαφορά από έκδοση μετοχών υπέρ το άρτιο 31/12/19 € 31/12/2018 € 4.076.400 1.275.243 5.351.643 4.076.400 1.275.243 5.351.643 Το σύνολο των εκδοθεισών κοινών ονομαστικών μετοχών είναι 4.740.000 μετοχές (2018: 4.740.000 μετοχές) με ονομαστική αξία 0,86 € ανά μετοχή (4.740.000 Χ 0,86= € 4.076.400). Όλες οι εκδοθείσες μετοχές έχουν εξοφληθεί πλήρως. Διαφορά από έκδοση μετοχών υπέρ το άρτιο € Την 1η Ιανουαρίου 2003 Εισαγωγή των μετοχών της Εταιρείας στο Χ.Α. Μεταφορά για Αύξηση Μετοχικού Κεφαλαίου Την 31η Δεκεμβρίου 2019 201.192 1.079.326 (5.275) 1.275.243 28/2/03 15/6/05 Αποθεματικά Αξία 01.01.2018 Αναλογούσες αποσβέσεις επιχορηγήσεων ν. 3299/04 του Αξία 31.12.2018 Αναλογούσες αποσβέσεις επιχορηγήσεων ν. 3299/04 Αξία 31.12.2019 του Τακτικό Έκτακτα Αφορολόγητα αποθεματικό αποθεματικά αποθεματικά Αφορολόγητα αποθεματικά του ν.3299/04 Σύνολο 136.477 2.166.044 245.236 1.664.755 4.212.513 - - - 14.970 14.970 136.477 2.166.044 245.236 1.679.725 4.227.482 - - - 62.324 62.324 136.477 2.166.044 245.236 1.742.049 4.289.806 Η ανάλυση των Έκτακτων Αποθεματικών ποσού € 2.166.044,29 του παραπάνω πίνακα έχει ως εξής: Ειδικό αποθεματικό του Ν.3299/2004 - ΥΠΑ/5/00056/Π ποσού € 543.597,75 το οποίο δεσμεύτηκε σύμφωνα με την σελίδα 9 της υπ’ αριθμόν 10109/ΔΒΕ 1312/3.09.2010 εγκριτικής απόφασης με το από 385/21.09.2010 πρακτικό του Δ.Σ., το οποίο κυρώθηκε με τις υπ’ αριθμόν 37/20.06.2012 και 44/21.06.2017 αποφάσεις των Τακτικών Γενικών Συνελεύσεων των Μετόχων. 57 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019 και για τη χρήση 1 Ιαν – 31 Δεκεμβρίου 2019 Ειδικό αποθεματικό Ν.3908/2011-EMA/6/00003/T ποσού € 1.145.670,40. Για την υλοποίηση της επένδυσης του αναπτυξιακού Ν. 3908/11 (αρ. πρωτ. εγκριτικής απόφασης 222/ΕΜΑ/6/00003/Τ/Ν.3908/2011/04.04.2012), η εταιρία Logismos δέσμευσε αρχικά € 447.527,50 ως ίδια συμμετοχή με βάση το πρακτικό του Δ.Σ. 421/22.05.2012 η οποία κυρώθηκε με την απόφαση Νο. 37 της Τακτικής Γενικής Συνέλευσης των μετόχων στις 20.06.2012. Στη συνέχεια με το πρακτικό 504/27.3.2017 του Δ.Σ. η Εταιρεία προχώρησε στην αύξηση της ίδιας συμμετοχής της με δέσμευση επιπρόσθετου ποσού € 698.142,90, η οποία κυρώθηκε με την απόφαση Νο. 44 της Τακτικής Γενικής Συνέλευσης των μετόχων στις 21.06.2017. Έτσι συνολικά η εταιρία έχει δεσμεύσει € 1.145.670,40 (€ 447.527,50 πλέον € 698.142,90) ως ίδια συμμετοχή για την υλοποίηση της επένδυσης του αναπτυξιακού Ν. 3908/2011. Το ανωτέρω ποσό εμφανίζεται στους διακριτούς λογαριασμούς 41.04.01 & 02 του ισοζυγίου της γενικής λογιστικής και αποτελεί μέρος των ειδικών (έκτακτων) αποθεματικών. Λοιπό έκτακτο αποθεματικό ποσού € 423.448,20 το οποίο αποδεσμεύθηκε από προηγούμενους επενδυτικούς νόμους με το πρακτικό υπ’ αριθμό 501/27.01.2017 και κυρώθηκε με το πρακτικό Τακτικής Γενικής Συνέλευσης υπ’ αριθμό 44/21.06.2017. Αποθεματικό ποσού € 39.613,82 προέκυψε κατά τη χρήση 2014 όταν με τις διατάξεις του άρθρου 72 του Ν. 4172/13 η εταιρία στην φορολόγηση του διότι δεν ήταν πλέον επιτρεπτό να συνεχίσει να εμφανίζεται ως αφορολόγητο, όπως και εμφανιζόταν μέχρι πρότινος. Με τις διατάξεις του Ν. 4172/13 φορολογήθηκε με 19% και μεταφέρθηκε στα έκτακτα αποθεματικά όπου και απεικονίζεται μέχρι σήμερα. Διαφορά από μετατροπή μετοχικού κεφαλαίου σε ευρώ ποσού € 13.714,12. Όλα τα ανωτέρω πλην της διαφοράς από μετατροπή μετοχικού κεφαλαίου σε ευρώ ποσού € 13.714,12 που περιλαμβάνονται στα έκτακτα αποθεματικά προέρχονται από κέρδη προηγουμένων χρήσεων. Σημειώνουμε ότι σύμφωνα με την υπ΄αριθμ.404 απόφαση του ΣΛΟΤ το ποσό της απόσβεσης της επιχορήγησης Ν. 3299/2004 αναγνωρίζεται στην κατάσταση αποτελεσμάτων ως έσοδο και μέσω αυτής οδηγείται στα αποτελέσματα εις νέο, στο δε πίνακα μεταβολών ιδίων κεφαλαίων αποχωρίζεται από το λογαριασμό αυτό και εμφανίζεται σε ιδιαίτερο λογαριασμό αφορολόγητου αποθεματικού. 18. Δάνεια τραπεζών Μακροπρόθεσμα δάνεια τραπεζών & μισθώσεις Τράπεζα εσωτερικού Α - Δάνειο παγίου εξοπλισμού Σύνολο μακροπρόθεσμων δανείων τραπεζών & μισθώσεις Βραχυπρόθεσμα δάνεια τραπεζών & μισθώσεις Τράπεζα εσωτερικού Α Τράπεζα εσωτερικού Β Τράπεζα εσωτερικού Γ Βραχυπρόθεσμο μέρος μακροπρόθεσμων δανείων Τόκοι πληρωτέοι Σύνολο βραχυπρόθεσμων δανείων τραπεζών & μισθώσεων Σύνολο δανείων τραπεζών & μισθώσεων Λήξη 2023 2023 31/12/19 326.159 31/12/2018 434.878 326.159 434.878 31/12/19 152.868 1.913 119.967 31/12/2018 84.043 6.007 91.681 111.091 274.749 292.821 600.908 727.700 Υφίσταται προσημείωση υποθήκης Α΄ τάξης για ένα εκατομμύριο πεντακόσιες χιλιάδες ευρώ, υπέρ της «ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε.», προς ασφάλεια συμβάσεων χρηματοδότησης για την υλοποίηση του επενδυτικού σχεδίου της Εταιρείας το οποίο έχει υπαχθεί στον αναπτυξιακό νόμο (Ν. 3299/2004) και συγκεκριμένα για την ανέγερση κτιριακών εγκαταστάσεων-διαμόρφωση χώρου και ανάπτυξη εφαρμογών λογισμικού η οποία έχει ολοκληρωθεί. Η προσημείωση υποθήκης έγινε επί του επιχειρηματικού οικοπέδου κυριότητας της Εταιρείας εκτάσεως 1.352 τ.μ. το οποίο ευρίσκεται στην κτηματική περιοχή του Δήμου Πυλαίας, με μέρος των επ’ αυτού κτιριακών εγκαταστάσεων, η οποία από το 2015 έχει συνδεθεί με το κεφάλαιο κίνησης. Επιπρόσθετα, για το ίδιο ακίνητο υφίσταται προσημείωση Β’ τάξης ποσού πεντακοσίων πενήντα χιλιάδων ευρώ υπέρ της ανωτέρω Τράπεζας για δάνειο μακροπρόθεσμης λήξης. 58 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019 και για τη χρήση 1 Ιαν – 31 Δεκεμβρίου 2019 Υφίσταται προσημείωση υποθήκης Α΄ τάξης για τετρακόσιες εβδομήντα χιλιάδες ευρώ, υπέρ της «ΑΛΦΑ ΤΡΑΠΕΖΑ Α.Ε.», προς ασφάλεια εγγυητικής επιστολής. Η προσημείωση υποθήκης έγινε επί τμήματος του Κτιρίου της Εταιρείας (Πτέρυγα Β’). Το μέσο πραγματικό επιτόκιο για τη χρήση 2019 και για τη χρήση 2018 ανήλθε σε 4,99% και 5,21%, αντίστοιχα. 19. Υποχρεώσεις μισθώσεων Μακροπρόθεσμα δάνεια τραπεζών & μισθώσεις Μακροπρόθεσμο μέρος μισθώσεων Σύνολο μακροπρόθεσμων δανείων τραπεζών & Λήξη 2024 Βραχυπρόθεσμα δάνεια τραπεζών & μισθώσεις Βραχυπρόθεσμο μέρος μισθώσεων Σύνολο βραχυπρόθεσμων δανείων τραπεζών & 2024 Σύνολο δανείων τραπεζών & μισθώσεων 31/12/19 121.363 121.363 31/12/2018 31/12/19 63.874 63.874 31/12/2018 - 185.237 - Οι υποχρεώσεις μισθώσεων αφορούν μισθώσεις για μεταφορικά μέσα. 20. Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις 31/12/19 Προμηθευτές Επιταγές Πληρωτέες Προκαταβολές πελατών Ασφαλιστικοί Οργανισμοί Λοιποί φόροι πληρωτέοι Υποχρεώσεις συμβάσεων από πελάτες Αποδοχές προσωπικού πληρωτέες Πιστωτές διάφοροι 401.082 32.704 81.985 65.614 76.671 21.921 56.955 2.360 739.293 31/12/2018 72.561 141.028 125.848 67.354 36.954 93.501 58.066 6.019 601.330 21. Επιχορηγήσεις Υπόλοιπο επιχορηγήσεων 31 Δεκεμβρίου 2017 Ληφθείσες επιχορηγήσεις Αποσβέσεις επιχορηγήσεων Υπόλοιπο επιχορηγήσεων 31 Δεκεμβρίου 2018 Ληφθείσες επιχορηγήσεις Αποσβέσεις επιχορηγήσεων Υπόλοιπο επιχορηγήσεων 31 Δεκεμβρίου 2019 € 804.317 92.063 (52.687) 843.694 29.250 (105.459) 767.485 Το υπόλοιπο του ανωτέρω λογαριασμού αφορά σε επιχορηγήσεις για απόκτηση ενσώματων και άυλων περιουσιακών στοιχείων που έχουν υπαχθεί σε αναπτυξιακούς νόμους. 59 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019 και για τη χρήση 1 Ιαν – 31 Δεκεμβρίου 2019 22. Προβλέψεις για παροχές σε εργαζομένους Οι προβλέψεις για παροχές σε εργαζομένους αφορούν πρόγραμμα καθορισμένης παροχής που επιβάλλεται από τον Ν. 2112/20, βάσει του οποίου κάθε εργαζόμενος, κατά την αποχώρησή του για συνταξιοδότηση, λαμβάνει συγκεκριμένο ποσό εκφραζόμενο σε μισθούς ή ημερομίσθια ανάλογα με την σχέση απασχόλησης, το οποίο καθορίζεται από τον Νόμο και εξαρτάται από τον συνολικό χρόνο υπηρεσίας στον ίδιο εργοδότη και τις αποδοχές κατά τον χρόνο της αποχώρησης. Η σχηματισμένη πρόβλεψη, για την Εταιρεία, έχει ως εξής: Υπόλοιπο πρόβλεψης για παροχές σε εργαζόμενους 31 Δεκεμβρίου 2017 Τόκοι επί της υποχρέωσης Κόστος τρέχουσας απασχόλησης Κόστος περικοπών τερματισμού Αναλογιστικές ζημίες / (κέρδη) Καταβολές παροχών Υπόλοιπο πρόβλεψης για παροχές σε εργαζόμενους 31 Δεκεμβρίου 2018 Τόκοι επί της υποχρέωσης Κόστος παροχών Αναλογιστικές ζημίες / (κέρδη) Καταβολές παροχών Υπόλοιπο πρόβλεψης για παροχές σε εργαζόμενους 31 Δεκεμβρίου 2019 108.376 2.709 7.639 3.822 6.225 (23.603) 105.168 2.629 7.623 115.420 Οι βασικές παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν από τον αναλογιστή, έχουν ως ακολούθως: Προεξοφλητικό επιτόκιο Μελλοντικές αυξήσεις μισθών 2019 2020 και μετέπειτα Μέσος όρος μελλοντικής εργασιακής ζωής - έτη Ποσοστό αποχωρήσεων 31/12/19 2,5% 31/12/18 2,5% 1,0% 1,0% 1,0% 1,0% 24,57 0% 24,57 0% Οι πιθανές αποκλίσεις των κυριότερων υποθέσεων στην υποχρέωση διενεργώντας ανάλυση ευαισθησίας, έχουν ως εξής: 1) Σε περίπτωση μεταβολής της μέσης μακροχρόνιας ετήσιας αύξησης του μισθολογίου κατά 0,5% (από 1% σε 1,5%) επέρχεται αύξηση στο σύνολο της παρούσας αξίας των παροχών του προσωπικού κατά 7,7% . 2) Σε περίπτωση αύξησης του επιτοκίου προεξόφλησης κατά 0,25% (από 2,5% σε 2,75%), τότε το σύνολο της παρούσας αξίας των παροχών προσωπικού θα μειωνόταν κατά 4% ενώ σε περίπτωση μείωσης του επιτοκίου προεξόφλησης κατά 0,25% (από 2,50% σε 2,25%), τότε το σύνολο της παρούσας αξίας των παροχών προσωπικού θα αυξανόταν κατά 4,2%. 23. Ενδεχόμενες υποχρεώσεις 23.1 Δοθείσες εγγυήσεις Η Εταιρεία έχει χορηγήσει εγγυήσεις, για εξασφάλιση των υποχρεώσεων προς τρίτους, ως εξής: Εταιρεία: 31.12.2019 € 723 χιλ. (31.12.2018: € 723 χιλ.). 60 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019 και για τη χρήση 1 Ιαν – 31 Δεκεμβρίου 2019 24. Διαχείριση κινδύνων Κίνδυνος επιτοκίου Η Εταιρεία εκτίθεται σε κίνδυνο ταμιακών ροών επιτοκίου ο οποίος μπορεί να προέλθει από ενδεχόμενη μεταβολή των επιτοκίων των δανείων, τα οποία θα επηρεάσουν θετικά ή αρνητικά τις ταμιακές εκροές που συνδέονται με υποχρεώσεις της Εταιρείας. Για να το αντιμετωπίσει, αναλύει την έκθεσή της στη μεταβολή των επιτοκίων σε συνεχή βάση προσπαθώντας να επιτύχει αναχρηματοδότηση με καλύτερους όρους και τρόπους και κάνοντας συνετή διαχείριση των δανείων της. Αύξηση ή μείωση του Euribor κατά μια μονάδα αυξάνει ή μειώνει το χρηματοοικονομικό κόστος της Εταιρείας κατά € 6.643 (2018: € 2.146). Κίνδυνος ρευστότητας Η Εταιρεία διαχειρίζεται τις ανάγκες ρευστότητας βάσει προγραμμάτων πληρωμών και εισπράξεων που καταρτίζονται σε μηνιαία βάση. Συγκεκριμένα υπάρχει προσεκτική παρακολούθηση των υποχρεώσεων (μακροπροθέσμων και βραχυπροθέσμων υποχρεώσεων) καθώς επίσης και των πληρωμών που πραγματοποιούνται. Επιπλέον, παρακολουθούνται οι εισπράξεις από εμπορικές απαιτήσεις σε ημερήσια βάση, καθώς και η πιστή τήρηση των συμφωνιών είσπραξης. Να σημειωθεί ότι στις 31/12/2019 τα όρια χρηματοδοτήσεων από τις τράπεζες ανέρχονται σε 1.585.000 ευρώ (ΕΤΕ 745.000 €, ALPHA BΑΝΚ 740.000 €, ΠΕΙΡΑΙΩΣ 100.000 €), σημαντικά υψηλότερα από τις χρησιμοποιηθείσες χρηματοδοτήσεις. Από τα ανωτέρω αναφερόμενα συνάγεται ότι δεν συντρέχουν κίνδυνοι ρευστότητας. 31.12.2019 Λιγότερα από 1 μήνα Εμπορικές υποχρεώσεις 144.595 Λοιπές υποχρεώσεις - (εκτός υποχρεώσεων από φόρους τέλη και προς ασφαλιστικούς οργανισμούς) 59.315 Δανειακές υποχρεώσεις 10.039 1-3 μήνες 289.191 - 3-12 μήνες 1- 5 έτη > 5 έτη - - - 433.786 - - - 59.315 - 655.227 176.873 93.342 1-3 μήνες 3-12 μήνες 374.974 Σύνολο 31.12.2018 Λιγότερα από 1 μήνα Εμπορικές υποχρεώσεις 71.196 Λοιπές υποχρεώσεις - (εκτός υποχρεώσεων από φόρους τέλη και προς ασφαλιστικούς οργανισμούς) 64.085 Δανειακές υποχρεώσεις 9.298 142.392 202.775 1- 5 έτη > 5 έτη - - - 213.589 - - - 64.085 - 824.211 86.576 525.562 Σύνολο Πιστωτικός κίνδυνος Ο πιστωτικός κίνδυνος προκύπτει κυρίως από πιστώσεις σε πελάτες συμπεριλαμβανομένων των λογαριασμών εισπρακτέων αλλά και από καταθέσεις σε τραπεζικά ιδρύματα. Το εμπορικό και το οικονομικό τμήμα αξιολογούν την φερεγγυότητα του πελάτη λαμβάνοντας υπ’ όψη την χρηματοοικονομική του κατάσταση, την εξυπηρέτηση των τρεχουσών οφειλών του και ορίζουν πιστωτικά όρια τα οποία παρακολουθούνται τακτικά και δεν δύνανται να ξεπεραστούν από έναν μεμονωμένο πελάτη. 25. Συναλλαγές με συνδεδεμένα μέρη Κατά την διάρκεια του έτους 2019 δεν πραγματοποιήθηκαν διεταιρικές συναλλαγές με συνδεδεμένες επιχειρήσεις. Τα στοιχεία συναλλαγών της Εταιρείας με τα λοιπά συνδεδεμένα μέρη όπως αυτά ορίζονται από την παράγραφο 20 του Δ.Λ.Π. 24 είναι τα ακόλουθα, με την διευκρίνιση ότι η Εταιρεία δεν ανήκει σε Όμιλο: 61 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019 και για τη χρήση 1 Ιαν – 31 Δεκεμβρίου 2019 Μέλη Διοικητικού Συμβουλίου και διευθυντικά στελέχη Βραχύχρονες παροχές 01/0131/12/2019 01/0131/12/2018 215.540 194.206 26. Γεγονότα μετά την ημερομηνία αναφοράς Επενδυτικό σχέδιο Η Εταιρεία ύστερα από το αίτημα ολοκλήρωσης, οριστικοποίησης του κόστους και πιστοποίησης του επενδυτικού σχεδίου που υπέβαλε στο Υπουργείο Εσωτερικών (Μακεδονίας-Θράκης) για την ανάπτυξη του λογισμικού ERM συνολικού ενισχυόμενου κόστους € 1.453.746 με παρεχόμενη ενίσχυση από τον Αναπτυξιακό Νόμο 3908/2011 ποσού € 654.186 (ποσοστού 45% επί του συνολικού ενισχυόμενου κόστους), έλαβε την απαιτούμενη πιστοποίηση στις 20 Ιανουαρίου 2020. Η ανωτέρω πιστοποίηση δημοσιεύθηκε στο Φ.Ε.Κ. 159/τ.Β’/29-1-2020. Επιπτώσεις από το ξέσπασμα του COVID-19 Από την 11η Μαρτίου 2020, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) κήρυξε την έκρηξη του κορωναϊού COVID-19 ως πανδημία και η Ελληνική Κυβέρνηση κήρυξε κατάσταση έκτακτης ανάγκης την 20η Μαρτίου 2020. Η πανδημία αυτή έχει παγκόσμιο αντίκτυπο και επηρεάζει σημαντικά την υγεία των πολιτών παγκοσμίως και κατ’ επέκταση την παγκόσμια οικονομία, καθώς επιφέρει σημαντικές αρνητικές επιπτώσεις σε εθνικό και διεθνές επίπεδο, με κυριότερες τις διακυμάνσεις των τιμών συγκεκριμένων εμπορεύσιμων προϊόντων, τις σημαντικές διακυμάνσεις των χρηματιστηριακών δεικτών, τη διαταραχή στις εφοδιαστικές αλυσίδες των επιχειρήσεων και τη διακοπή ή τη σημαντική μείωση της λειτουργίας των επιχειρήσεων, με σημαντικό αντίκτυπο στις ταμιακές τους ροές. Στα πλαίσια αυτά και παρά τις ανακοινωθείσες ενέσεις ρευστότητας και τα μέτρα στήριξης των πληγέντων επιχειρήσεων αναμένεται σημαντική επίδραση και στην ελληνική οικονομία μέσω αναμενόμενης ύφεσης ως αποτέλεσμα της προσωρινής διακοπής της λειτουργίας πολλών επιχειρήσεων, καθώς πολλές επιχειρήσεις είχαν καθοδηγήσει τους υπαλλήλους να παραμείνουν στο σπίτι και είχαν περιορίσει ή αναστείλει προσωρινά τις επιχειρηματικές τους δραστηριότητες, αλλά και του κόστους που συνεπάγεται η αποχή από δραστηριότητες μεγάλου τμήματος του πληθυσμού, Στις 20 Μαρτίου του 2020, η Ελληνική Κυβέρνηση ανακοίνωσε μια δέσμη κρατικών ενισχύσεων για την αντιμετώπιση των αρνητικών επιπτώσεων της εκδήλωσης του COVID-19 στην οικονομία. Επίσης, στις 20 Μαΐου 2020 ανακοινώθηκαν επιπρόσθετα μέτρα στήριξης των πληγέντων επιχειρήσεων με στόχο την προστασία της δημόσιας υγείας, τη στήριξη της απασχόλησης, την ενίσχυση της ρευστότητας των επιχειρήσεων και την τόνωση της κοινωνικής συνοχής. Το σχέδιο ξεδιπλώνεται, σε 4 φάσεις, ώστε να απαντηθούν, κατά τον βέλτιστο δυνατό τρόπο, οι διαφορετικές ανάγκες που κάθε φορά προκύπτουν από τις ορθές επιλογές της χώρας στο υγειονομικό πεδίο. Κατά την 1η φάση, τους μήνες Μάρτιο και Απρίλιο, υπήρξαν περιορισμοί στην οικονομική δραστηριότητα. Στη 2η φάση, πραγματοποιήθηκε σταδιακή επαναλειτουργία των επιχειρήσεων. Η 3η φάση, από τον μήνα Ιούνιο μέχρι και τον Οκτώβριο, θα χαρακτηρίζεται από την προοδευτική ανάκαμψη της οικονομίας και στη συνέχεια, κατά την 4η φάση, υπό την προϋπόθεση της ομαλής και θετικής εξέλιξης αντιμετώπισης της πανδημίας, θα έχουμε ανάταξη της οικονομίας. Η Διοίκηση της Εταιρείας, ως υπεύθυνη επιχείρηση εκφράζει την ανησυχία της για την κατάσταση, την ταχεία εξάπλωση του ιού και την επίδρασή του στην οικονομία και την ευρύτερη κοινωνία. Στην παρούσα φάση ωστόσο, αποτελεί απόλυτη προτεραιότητα η ασφάλεια των εργαζομένων της. Ευθυγραμμιζόμενη με όλα τα πρωτόκολλα του ΠΟΥ και των λοιπών αρμόδιων αρχών, έχει θεσπίσει και διατηρεί σαφή εσωτερικά και εξωτερικά πρωτόκολλα για την τακτική αλλά και επείγουσα επικοινωνία με τους εργαζόμενους και άλλους βασικούς ενδιαφερόμενους φορείς. Επιπρόσθετα έχει ενημερώσει το προσωπικό να αναφέρει εάν αισθάνεται αδιαθεσία και να αναφέρει πιθανή μόλυνση ή έκθεση του στον 62 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019 και για τη χρήση 1 Ιαν – 31 Δεκεμβρίου 2019 ιό. Για περεταίρω εξασφάλιση της ασφάλεια των εργαζομένων της η πλειοψηφία αυτών εργάζεται απομακρυσμένα. Με βάση τις διαθέσιμες στο κοινό πληροφορίες κατά την ημερομηνία έγκρισης των οικονομικών καταστάσεων για έκδοση, η Διοίκηση έχει εξετάσει τη δυνητική εξέλιξη της επιδημίας και τις αναμενόμενες πιθανές επιπτώσεις της στην Εταιρεία και το οικονομικό περιβάλλον στο οποίο δραστηριοποιείται η Εταιρεία, συμπεριλαμβανομένων των μέτρων που έχουν ήδη ληφθεί από την Ελληνική Κυβέρνηση και τις κυβερνήσεις σε άλλες χώρες, όπου βρίσκονται οι κύριοι επιχειρηματικοί εταίροι και πελάτες της Εταιρείας. Παρά το ότι η Διοίκηση δεν δύναται να ποσοτικοποιήσει ή να αξιολογήσει πλήρως τις επιπτώσεις, οι κίνδυνοι που επηρεάζουν τη δραστηριότητα της Εταιρείας, είναι οι ακόλουθοι: • Οι επιχειρηματικές μας δραστηριότητες θα μπορούσαν να επηρεαστούν αρνητικά λόγω της αναστολών λειτουργίας των επιχειρήσεων πελατών από την επιδημία στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Στην παρούσα φάση, υφίσταται μείωση των δραστηριοτήτων μας λόγω της αναστολής δραστηριότητας των Casino στην Ελλάδα και στις χώρες του εξωτερικού. Επιπρόσθετα, έχουν ανασταλεί προσωρινά τηρώντας τις ταξιδιωτικές οδηγίες και τα πρωτόκολλα του ΠΟΥ όλα τα επαγγελματικά ταξίδια στο εξωτερικό για την προώθηση των προϊόντων μας. • Όσον αφορά τους πελάτες μας, εξετάζουμε προσεκτικά την κατάσταση των Casino στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, καθώς αυτός ο κλάδος αντιπροσωπεύει ένα σημαντικό ποσοστό των πωλήσεων μας. Ωστόσο, και δεδομένης της αβεβαιότητας αναφορικά με την εξέλιξη της κατάστασης, αλλά και της σταδιακής επαναλειτουργίας των Casino στην Ελλάδα και στο εξωτερικό ενδέχεται με βάση τις πρώτες εκτιμήσεις για τη χρήση 2020, να έχουμε πτώση των πωλήσεων μας έως 20%. Κάθε πιθανή επίπτωση στα αποτελέσματά μας θα εξαρτηθεί, σε μεγάλο βαθμό, από τις συνεχιζόμενες εξελίξεις, σχεδόν όλες από τις οποίες είναι πέρα από τον έλεγχό μας και από τις περαιτέρω αποφάσεις της Ελληνικής Κυβέρνησης που θα αφορούν μέτρα οικονομικής στήριξης του κλάδου μας. Η απόφαση των ελληνικών αρχών να εφαρμόσουν έκτακτα μέτρα δημόσιας υγείας, αν και προσωρινής φύσης, μπορεί να συνεχιστεί και να αυξηθεί ανάλογα με τις εξελίξεις στην επιδημία του ιού. Κατά συνέπεια, οι οικονομικές επιπτώσεις που σχετίζονται με επιδημία του COVID-19 δεν μπορούν να εκτιμηθούν αξιόπιστα όσον αφορά τις επιπτώσεις στα αποτελέσματα της επόμενης χρήσης 2020 και στη χρηματοοικονομική θέση της Εταιρείας, ωστόσο η Διοίκηση εκτιμά ότι σε επίπεδο πωλήσεων, αυτές θα επηρεαστούν μειωτικά μέχρι 20% ως ανωτέρω. Το γεγονός αυτό αποτελεί μη διορθωτικό γεγονός (στα πλαίσια του ΔΛΠ 10 Γεγονότα μεταγενέστερα της ημερομηνίας αναφοράς) και συνεπώς δεν επηρεάζει τις επιμετρήσεις περιουσιακών στοιχείων, προβλέψεων και υποχρεώσεων και τους ελέγχους απομείωσης που διενεργήθηκαν λαμβάνοντας υπόψη τις συνθήκες που επικρατούσαν στην ελληνική οικονομία και στον κλάδο που δραστηριοποιείται η Εταιρεία κατά την ημερομηνία αναφοράς, ήτοι κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019. Δεν υπάρχουν άλλα σημαντικά γεγονότα για την Εταιρεία, που έλαβαν χώρα από τη λήξη της περιόδου μέχρι την ημερομηνία σύνταξης της παρούσας έκθεσης που να χρήζουν προσαρμογής των οικονομικών καταστάσεων. Θεσσαλονίκη, 26 Ιουνίου 2020 Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ. ΤΟΥ Δ.Σ ΔΟΥΦΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Α.Δ.Τ. Χ 232131 Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΤΟΥ Δ.Σ. & ΔΙΕΥΘΥΝΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΔΟΥΦΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ Α.Δ.Τ. ΑΚ 300628 ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΚΟΤΣΙΔΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ Α.Δ.Τ. ΑΖ 164955, ΑΡ.ΑΔ. 009346 63 Ετήσια Οικονομική Έκθεση Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019 και για τη χρήση 1 Ιαν – 31 Δεκεμβρίου 2019 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2019 ΑΡ. Γ.Ε.ΜΗ 57434604000– ΑΦΜ 094181088 – www.logismos.gr ΒΕΠΕ ΤΕΧΝΟΠΟΛΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ, 9ο χλμ. Οδού Θεσσαλονίκης – Θέρμης, Τ.Θ. 21094, Τ.Κ. 555 10 ΠΥΛΑΙΑ, ΤΗΛ.: 2310 502060 ΦΑΞ: 2310 502970 64

Περίληψη: Οι κύριοι 1. Ιωάννης Μ. Δούφος, Πρόεδρος του Δ.Σ. 2. Αλέξανδρος Μ. Δούφος, Διευθύνων Σύμβουλος & Αντιπρόεδρος του Δ.Σ. 3. Ιωάννης Γ. Σταύρου, Μέλος του Δ.Σ. δηλώνουμε ότι εξ όσων γνωρίζουμε: α) οι ετήσιες οικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας «Logismos ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ», για τη χρήση 01.01.2019 – 31.12.2019, οι οποίες καταρτίσθηκαν σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς που έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση, απεικονίζουν κατά τρόπο αληθή τα στοιχεία του ενεργητικού, των ιδίων κεφαλαίων, προβλέψεων & υποχρεώσεων και τα αποτελέσματα χρήσεως της. Β) η ετήσια έκθεση του Δ.Σ. απεικονίζει κατά τρόπο αληθή την εξέλιξη, τις επιδόσεις και τη θέση της Εταιρείας «Logismos ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» συμπεριλαμβανομένης της περιγραφής των κυριότερων κινδύνων και αβεβαιοτήτων που αντιμετωπίζει. Θεσσαλονίκη, 26 Ιουνίου 2020 Ιωάννης Μ. Δούφος Αλέξανδρος Μ. Δούφος Ο Πρόεδρος του Δ.Σ. Ο Αντιπρόεδρος του Δ.Σ. Ιωάννης Γ. Σταύρου Το Μέλος του Δ.Σ. & Διευθύνων Σύμβουλος Α.Δ.Τ. Χ 232131 Α.Δ.Τ. ΑΚ 300628 Α.Δ.Τ. ΑΜ 276676