ΑΥΤΟΜΑΤΟΙ ΑΝΑΛΥΤΕΣ - ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΑ ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΗΡΙΑ & ΙΔΙΩΤΙΚΑ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ MEDICON HELLAS Α.Ε. Μελίτωνα 5-7, 153 44 Γέρακας Αττικής ΑΡ. ΓΕΜΗ: 414401000 (ΠΡΩΗΝ ΑΡ.Μ.Α.Ε: 16439/06/Β/88/24) – Α.Μ.Π. 131 ΤΗΛ.: 210 6606000 FAX.: 210 6612666 ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ 31/12/2019 Συνταχθεισα συμφωνα με το αρθρο 4 του ν. 3556/2007 και την τροποποιηση του με τον ν. 4374/2016 και τις επ' αυτου εκτελεστικες αποφασεις του Δ.Σ. της Επιτροπης Κεφαλαιαγορας Γέρακας Αττικής 18 /6/2020 ΒΕΒΑΙΩΣΗ Βεβαιώνεται ότι η παρούσα Ετήσια Οικονομική Έκθεση είναι εκείνη που εγκρίθηκε στο σύνολό της από το Διοικητικό Συμβούλιο της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία “ΑΥΤΟΜΑΤΟΙ ΑΝΑΛΥΤΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΑ ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΗΡΙΑ & ΙΔΙΩΤΙΚΑ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ MEDICON HELLAS ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ” την 18/6/2020. Η παρούσα Ετήσια Οικονομική Έκθεση είναι αναρτημένη στο διαδίκτυο στην νόμιμα καταχωρημένη και στο ΓΕΜΗ ηλεκτρονική διεύθυνση www.mediconsa.com, όπου και θα παραμείνει στην διάθεση του επενδυτικού κοινού για χρονικό διάστημα τουλάχιστον δέκα (10) ετών από την ημερομηνία της συντάξεως και δημοσιοποιήσεώς της. Οι οικονομικές εκθέσεις των θυγατρικών εταιριών δημοσιεύονται στις παρακάτω ηλεκτρονικές διευθύνσεις: 1. 2. 3. 4. ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΕΛΛΑΔΟΣ Ε.Π.Ε.: www.gi-net.gr MEGALAB Ι.Δ.Ε. A.E.: www.megalab.info/reports/anargiroi MEGALAB ΑΙΓΑΛΕΩ Ι.Δ.Ε. A.E.: www.megalab.info/reports/egaleo MEGALAB ΡΟΔΟΥ ΔΙΑΓΝ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ – ΚΕΝΤΡΟ A.E.: www.megalab.info/reports/rodos Η Πρόεδρος του Δ.Σ. & Διευθύνουσα Σύμβουλος Μαρία Δημοτσάντου ΑΔT ΑΙ 628126 / 2010 2 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Α. ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΕΚΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ....................................................... 5 Β. ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ............................................................. 6 Γ. ΕΚΘΕΣΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΥ ΟΡΚΩΤΟΥ ΕΛΕΓΚΤΗ ΛΟΓΙΣΤΗ ............................................................. 36 Δ. ΕΤΗΣΙΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ................................................................................... 43 ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΣΗΣ (ποσά σε €) ................................... 43 ΑΤΟΜΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΣΗΣ (ποσά σε €) ............................................ 44 ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΥΝΟΛΙΚΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ (ποσά σε €) .......................................... 45 ΑΤΟΜΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΥΝΟΛΙΚΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ (ποσά σε €) ................................................... 46 ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ (ποσά σε €) ................................... 47 ΑΤΟΜΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ (ποσά σε €) ............................................ 47 ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΑΜΕΙΑΚΩΝ ΡΟΩΝ (ποσά σε €)........................................................ 48 ΑΤΟΜΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΑΜΕΙΑΚΩΝ ΡΟΩΝ (ποσά σε €) ................................................................ 49 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ................................................... 50 1 Γενικές πληροφορίες ....................................................................................................... 50 2 Πλαίσιο κατάρτισης των ετησίων Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων .................................. 53 3 Διαχείριση χρηματοοικονομικού κινδύνου .......................................................................... 70 4 Σημαντικές λογιστικές εκτιμήσεις και παραδοχές ................................................................ 77 5 Ιδιοχρησιμοποιούμενα ενσώματα πάγια περιουσιακά στοιχεία .............................................. 80 6 Άυλα περιουσιακά στοιχεία ............................................................................................... 82 7 Συμμετοχές σε θυγατρικές ............................................................................................... 84 8 Λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις .................................................................................. 84 9 Αποθέματα & Κόστος πωλήσεων ...................................................................................... 84 10 Εμπορικές απαιτήσεις ...................................................................................................... 86 11 Λοιπές βραχυπρόθεσμες απαιτήσεις .................................................................................. 87 12 Επενδύσεις στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων ........................................................... 88 13 Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα ................................................................................... 88 14 Μετοχικό κεφάλαιο.......................................................................................................... 88 15 Λοιπά αποθεματικά.......................................................................................................... 89 16 Δικαιώματα μειοψηφίας ................................................................................................... 89 17 Δανεισμός – Υποχρεώσεις από μισθώσεις .......................................................................... 90 18 Αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος .................................................................................. 91 19 Δαπάνες προσωπικού - Υποχρέωση για παροχές λόγω αφυπηρέτησης .................................. 92 20 Λοιπές μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις ............................................................................... 95 21 Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις ............................................................................... 96 22 Υποχρεώσεις από φόρους ................................................................................................ 96 3 23 Κύκλος εργασιών ............................................................................................................ 97 24 Λοιπά συνήθη έσοδα ....................................................................................................... 97 25 Λειτουργικές δαπάνες ...................................................................................................... 98 26 Λοιπά έξοδα & ζημίες ..................................................................................................... 100 27 Χρηματοοικονομικά έσοδα ............................................................................................. 101 28 Χρηματοοικονομικά έξοδα .............................................................................................. 101 29 Φόρος εισοδήματος ....................................................................................................... 102 30 Κέρδη/(Ζημίες) ανά μετοχή ............................................................................................ 103 31 Πληροφόρηση ανά τομέα .............................................................................................. 104 32 Συναλλαγές με συνδεόμενα μέρη.................................................................................... 105 33 Υφιστάμενα εμπράγματα βάρη ....................................................................................... 106 34 Ενδεχόμενες υποχρεώσεις.............................................................................................. 106 35 Επίδικες ή υπό διαιτησία διαφορές .................................................................................. 106 36 Γεγονότα μετά την ημερομηνία του Ισολογισμού ............................................................. 107 4 5 35 Γ. ΕΚΘΕΣΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΥ ΟΡΚΩΤΟΥ ΕΛΕΓΚΤΗ ΛΟΓΙΣΤΗ Προς τους Μετόχους της εταιρείας “ΑΥΤΟΜΑΤΟΙ ΑΝΑΛΥΤΕΣ - ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΑ ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΗΡΙΑ & ΙΔΙΩΤΙΚΑ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ MEDICON HELLAS ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ” Έκθεση Ελέγχου επί των Εταιρικών και Ενοποιημένων Οικονομικών Καταστάσεων Γνώμη Έχουμε ελέγξει τις συνημμένες εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις της εταιρείας «ΑΥΤΟΜΑΤΟΙ ΑΝΑΛΥΤΕΣ - ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΑ ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΗΡΙΑ & ΙΔΙΩΤΙΚΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ MEDICON HELLAS ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» (η εταιρεία), οι οποίες αποτελούνται από την εταιρική και ενοποιημένη κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης της 31ης Δεκεμβρίου 2019, τις εταιρικές και ενοποιημένες καταστάσεις συνολικού εισοδήματος, μεταβολών ιδίων κεφαλαίων και ταμειακών ροών της χρήσεως που έληξε την ημερομηνία αυτή, καθώς και περίληψη σημαντικών λογιστικών αρχών και μεθόδων και λοιπές επεξηγηματικές πληροφορίες. Κατά τη γνώμη μας, οι συνημμένες εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις παρουσιάζουν εύλογα, από κάθε ουσιώδη άποψη, την οικονομική θέση της εταιρείας «ΑΥΤΟΜΑΤΟΙ ΑΝΑΛΥΤΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΑ ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΗΡΙΑ & ΙΔΙΩΤΙΚΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ MEDICON HELLAS ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ», και των θυγατρικών αυτής (ο Όμιλος) κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019, τη χρηματοοικονομική τους επίδοση και τις ταμειακές τους ροές για τη χρήση που έληξε την ημερομηνία αυτή σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς, όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Βάση γνώμης Διενεργήσαμε τον έλεγχό μας σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Ελέγχου (ΔΠΕ) όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία. Οι ευθύνες μας, σύμφωνα με τα πρότυπα αυτά περιγράφονται περαιτέρω στην ενότητα της έκθεσής μας “Ευθύνες ελεγκτή για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων”. Είμαστε ανεξάρτητοι από την Εταιρεία και τις ενοποιούμενες θυγατρικές της, καθ’ όλη τη διάρκεια του διορισμού μας, σύμφωνα με τον Κώδικα Δεοντολογίας για Επαγγελματίες Ελεγκτές του Συμβουλίου Διεθνών Προτύπων Δεοντολογίας Ελεγκτών, όπως αυτός έχει ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία και τις απαιτήσεις δεοντολογίας που σχετίζονται με τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων στην Ελλάδα και έχουμε εκπληρώσει τις δεοντολογικές μας υποχρεώσεις σύμφωνα με τις απαιτήσεις της 36 ισχύουσας νομοθεσίας και του προαναφερόμενου Κώδικα Δεοντολογίας. Πιστεύουμε ότι τα ελεγκτικά τεκμήρια που έχουμε αποκτήσει είναι επαρκή και κατάλληλα να παρέχουν βάση για τη γνώμη μας. Σημαντικότερα θέματα ελέγχου Τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου είναι εκείνα τα θέματα που, κατά την επαγγελματική μας κρίση, ήταν εξέχουσας σημασίας στον έλεγχό μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων της ελεγχόμενης χρήσεως. Τα θέματα αυτά και οι σχετιζόμενοι κίνδυνοι ουσιώδους ανακρίβειας αντιμετωπίστηκαν στο πλαίσιο του ελέγχου των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων ως σύνολο, για τη διαμόρφωση της γνώμης μας επί αυτών και δεν εκφέρουμε ξεχωριστή γνώμη για τα θέματα αυτά. Σημαντικότερα θέματα ελέγχου Αντιμετώπιση ελεγκτικών θεμάτων Ανακτησιμότητα εμπορικών απαιτήσεων Την 31.12.2019 οι εμπορικές απαιτήσεις της εταιρείας και του Ομίλου ανέρχονται σε € 6.750.048,51 (€ 7.178.852,39 την 31.12.2018) και σε € 6.870.321,06 (€ 7.323.954,38 την 31.12.2018) αντίστοιχα. Η συσσωρευμένη απομείωση ανέρχεται σε € 708.606,54 (€ 648.606,54 την 31.12.2018) για την εταιρεία και σε € 717.875,00 (€ 657.875,00 την 31.12.2018) για τον Όμιλο, όπως αναφέρεται στη σημείωση 10 και των οικονομικών καταστάσεων. Η διοίκηση απομειώνει την αξία των εμπορικών απαιτήσεων της Εταιρείας και του Ομίλου όταν υπάρχουν αντικειμενικές ενδείξεις ότι η είσπραξη μιας απαίτησης, στο σύνολο ή κατά ένα μέρος, δεν είναι πιθανή όπως αναφέρεται στην σημείωση (4) των οικονομικών καταστάσεων. Η διοίκηση, για εμπορικές απαιτήσεις από το Ελληνικό Δημόσιο, για τις οποίες εκτιμάται ότι θα καθυστερήσει η εξόφλησή τους, αξιολογεί τον προβλεπόμενο χρόνο είσπραξής τους και τις προεξοφλεί με βάση το original effective interest rate. Η διοίκηση αξιολογεί την εκτιμώμενη πρόβλεψη με βάση την μεμονωμένη εξέταση της ικανότητας 37 Οι ελεγκτικές μας διαδικασίες σχετικά με την ανακτησιμότητα των εμπορικών απαιτήσεων περιλάμβαναν, μεταξύ άλλων: Την εκτίμηση των παραδοχών και της μεθοδολογίας που χρησιμοποιήθηκε από την διοίκηση για τον προσδιορισμό της ανακτησιμότητας των εμπορικών απαιτήσεων ή του χαρακτηρισμού τους ως επισφαλείς. Την εξέταση των απαντητικών επιστολών των νομικών συμβούλων, για επισφαλείς απαιτήσεις που χειρίστηκαν κατά τη διάρκεια του έτους και τον εντοπισμό τυχόν θεμάτων που υποδεικνύουν υπόλοιπα από εμπορικές απαιτήσεις που δεν είναι ανακτήσιμα στο μέλλον. Την εξέταση της εισπραξιμότητας μετά την ημερομηνία αναφοράς των οικονομικών καταστάσεων. Την εκτίμηση του προβλεπόμενου χρόνου εξόφλησης των απαιτήσεων από το Ελληνικό Δημόσιο και τον προσδιορισμό του original effective interest rate. Αξιολογήσαμε την επάρκεια και την καταλληλότητα των γνωστοποιήσεων στη σημείωση 10 των οικονομικών καταστάσεων. Σημαντικότερα θέματα ελέγχου Αντιμετώπιση ελεγκτικών θεμάτων αποπληρωμής του υπολοίπου για κάθε ένα πελάτη, λαμβάνοντας υπόψη και την παλαιότητα αυτού. Για υπόλοιπα πελατών που έχει ακολουθηθεί η νομική οδός λαμβάνεται υπόψη η εκτίμηση του νομικού συμβούλου. Δεδομένης της σημαντικότητας του θέματος και του επιπέδου της κρίσης και των εκτιμήσεων που απαιτήθηκαν θεωρούμε την αξιολόγηση της απομείωσης της αξίας των εμπορικών απαιτήσεων ένα από τα σημαντικότερα θέματα του ελέγχου μας. Άλλο θέμα Οι εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις της εταιρείας «ΑΥΤΟΜΑΤΟΙ ΑΝΑΛΥΤΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΑ ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΗΡΙΑ & ΙΔΙΩΤΙΚΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ MEDICON HELLAS ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» για τη χρήση που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2018 είχαν ελεγχθεί από άλλον Ορκωτό Ελεγκτή Λογιστή, ο οποίος εξέδωσε την 19η Απριλίου 2019 Έκθεση Ελέγχου με σύμφωνη γνώμη. Άλλες πληροφορίες Η διοίκηση είναι υπεύθυνη για τις άλλες πληροφορίες. Οι άλλες πληροφορίες περιλαμβάνονται στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου, για την οποία γίνεται σχετική αναφορά στην “Έκθεση επί Άλλων Νομικών και Κανονιστικών Απαιτήσεων”, στις Δηλώσεις των Μελών του Διοικητικού Συμβουλίου και σε οποιεσδήποτε άλλες πληροφορίες οι οποίες είτε απαιτούνται από ειδικές διατάξεις του νόμου είτε η Εταιρεία ενσωμάτωσε προαιρετικά στην προβλεπόμενη από το Ν. 3556/2007 Ετήσια Οικονομική Έκθεση, αλλά δεν περιλαμβάνουν τις οικονομικές καταστάσεις και την έκθεση ελέγχου επί αυτών. Η γνώμη μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων δεν καλύπτει τις άλλες πληροφορίες και δεν εκφράζουμε με τη γνώμη αυτή οποιασδήποτε μορφής συμπέρασμα διασφάλισης επί αυτών. Σε σχέση με τον έλεγχό μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων, η ευθύνη μας είναι να αναγνώσουμε τις άλλες πληροφορίες και με τον τρόπο αυτό, να εξετάσουμε εάν οι άλλες πληροφορίες είναι ουσιωδώς ασυνεπείς με τις εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις ή τις γνώσεις που αποκτήσαμε κατά τον έλεγχο ή αλλιώς φαίνεται να είναι ουσιωδώς εσφαλμένες. Εάν, με βάση τις εργασίες που έχουμε εκτελέσει, καταλήξουμε στο συμπέρασμα ότι υπάρχει ουσιώδες σφάλμα σε αυτές τις άλλες πληροφορίες, είμαστε υποχρεωμένοι να αναφέρουμε το γεγονός αυτό. Δεν έχουμε τίποτα να αναφέρουμε σχετικά με το θέμα αυτό. 38 Ευθύνες της διοίκησης και των υπευθύνων για τη διακυβέρνηση επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων Η διοίκηση έχει την ευθύνη για την κατάρτιση και εύλογη παρουσίαση των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως και για εκείνες τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου που η διοίκηση καθορίζει ως απαραίτητες, ώστε να καθίσταται δυνατή η κατάρτιση των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων απαλλαγμένων από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος. Κατά την κατάρτιση των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων, η διοίκηση είναι υπεύθυνη για την αξιολόγηση της ικανότητας της Εταιρείας και του Ομίλου να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους, γνωστοποιώντας όπου συντρέχει τέτοια περίπτωση, τα θέματα που σχετίζονται με τη συνεχιζόμενη δραστηριότητα και τη χρήση της λογιστικής αρχής της συνεχιζόμενης δραστηριότητας, εκτός και εάν η διοίκηση είτε προτίθεται να ρευστοποιήσει την Εταιρεία και τον Όμιλο ή να διακόψει τη δραστηριότητά τους ή δεν έχει άλλη ρεαλιστική εναλλακτική επιλογή από το να προβεί σ ’αυτές τις ενέργειες. Η Επιτροπή Ελέγχου (άρθ. 44 ν.4449/2017) της Εταιρείας έχει την ευθύνη εποπτείας της διαδικασίας χρηματοοικονομικής αναφοράς της Εταιρείας και του Ομίλου. Ευθύνες ελεγκτή καταστάσεων για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών Οι στόχοι μας είναι να αποκτήσουμε εύλογη διασφάλιση για το κατά πόσο οι εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις, στο σύνολο τους, είναι απαλλαγμένες από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος και να εκδώσουμε έκθεση ελεγκτή, η οποία περιλαμβάνει τη γνώμη μας. Η εύλογη διασφάλιση συνιστά διασφάλιση υψηλού επιπέδου, αλλά δεν είναι εγγύηση ότι ο έλεγχος που διενεργείται σύμφωνα με τα ΔΠΕ, όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία, θα εντοπίζει πάντα ένα ουσιώδες σφάλμα, όταν αυτό υπάρχει. Σφάλματα δύναται να προκύψουν από απάτη ή από λάθος και θεωρούνται ουσιώδη όταν, μεμονωμένα ή αθροιστικά, θα μπορούσε εύλογα να αναμένεται ότι θα επηρέαζαν τις οικονομικές αποφάσεις των χρηστών, που λαμβάνονται με βάση αυτές τις εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις. Ως καθήκον του ελέγχου, σύμφωνα με τα ΔΠΕ όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία, ασκούμε επαγγελματική κρίση και διατηρούμε επαγγελματικό σκεπτικισμό καθ’ όλη τη διάρκεια του ελέγχου. Επίσης: Εντοπίζουμε και αξιολογούμε τους κινδύνους ουσιώδους σφάλματος στις εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος, σχεδιάζοντας και διενεργώντας ελεγκτικές διαδικασίες που ανταποκρίνονται στους κινδύνους αυτούς και αποκτούμε ελεγκτικά τεκμήρια που είναι επαρκή και κατάλληλα για να παρέχουν βάση για την γνώμη μας. Ο κίνδυνος μη εντοπισμού ουσιώδους σφάλματος που οφείλεται σε απάτη είναι υψηλότερος από 39 αυτόν που οφείλεται σε λάθος, καθώς η απάτη μπορεί να εμπεριέχει συμπαιγνία, πλαστογραφία, εσκεμμένες παραλείψεις, ψευδείς διαβεβαιώσεις ή παράκαμψη των δικλίδων εσωτερικού ελέγχου. Κατανοούμε τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου που σχετίζονται με τον έλεγχο, με σκοπό το σχεδιασμό ελεγκτικών διαδικασιών κατάλληλων για τις περιστάσεις, αλλά όχι με σκοπό την διατύπωση γνώμης επί της αποτελεσματικότητας των δικλίδων εσωτερικού ελέγχου της Εταιρείας και του Ομίλου. Αξιολογούμε την καταλληλότητα των λογιστικών αρχών και μεθόδων που χρησιμοποιήθηκαν και το εύλογο των λογιστικών εκτιμήσεων και των σχετικών γνωστοποιήσεων που έγιναν από τη Διοίκηση. Αποφαινόμαστε για την καταλληλότητα της χρήσης από τη διοίκηση της λογιστικής βάσης της συνεχιζόμενης δραστηριότητας και με βάση τα ελεγκτικά τεκμήρια που αποκτήθηκαν για το εάν υπάρχει ουσιώδης αβεβαιότητα σχετικά με γεγονότα ή συνθήκες που μπορεί να υποδηλώνουν ουσιώδη αβεβαιότητα ως προς την ικανότητα της Εταιρείας και του Ομίλου να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους. Εάν συμπεράνουμε ότι υφίσταται ουσιώδης αβεβαιότητα, είμαστε υποχρεωμένοι στην έκθεση ελεγκτή να επιστήσουμε την προσοχή στις σχετικές γνωστοποιήσεις των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων ή εάν αυτές οι γνωστοποιήσεις είναι ανεπαρκείς να διαφοροποιήσουμε τη γνώμη μας. Τα συμπεράσματά μας βασίζονται σε ελεγκτικά τεκμήρια που αποκτώνται μέχρι την ημερομηνία της έκθεσης ελεγκτή. Ωστόσο, μελλοντικά γεγονότα ή συνθήκες ενδέχεται να έχουν ως αποτέλεσμα η Εταιρεία και ο Όμιλος να παύσουν να λειτουργούν ως συνεχιζόμενη δραστηριότητα. Αξιολογούμε τη συνολική παρουσίαση, τη δομή και το περιεχόμενο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων, συμπεριλαμβανομένων των γνωστοποιήσεων, καθώς και το κατά πόσο οι εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις απεικονίζουν τις υποκείμενες συναλλαγές και τα γεγονότα με τρόπο που επιτυγχάνεται η εύλογη παρουσίαση. Αποκτούμε επαρκή και κατάλληλα ελεγκτικά τεκμήρια αναφορικά με την χρηματοοικονομική πληροφόρηση των οντοτήτων ή των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων εντός του Ομίλου για την έκφραση γνώμης επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων. Είμαστε υπεύθυνοι για την καθοδήγηση, την επίβλεψη και την εκτέλεση του ελέγχου της Εταιρείας και των θυγατρικών της. Παραμένουμε αποκλειστικά υπεύθυνοι για την ελεγκτική μας γνώμη. Μεταξύ άλλων θεμάτων, κοινοποιούμε στους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση, το σχεδιαζόμενο εύρος και το χρονοδιάγραμμα του ελέγχου, καθώς και σημαντικά ευρήματα του ελέγχου, συμπεριλαμβανομένων όποιων σημαντικών ελλείψεων στις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου εντοπίζουμε κατά τη διάρκεια του ελέγχου μας. Επιπλέον, δηλώνουμε προς τους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση ότι έχουμε συμμορφωθεί με τις σχετικές απαιτήσεις δεοντολογίας περί ανεξαρτησίας και γνωστοποιούμε προς αυτούς όλες τις σχέσεις και άλλα θέματα που μπορεί εύλογα να θεωρηθεί ότι επηρεάζουν την ανεξαρτησία μας και τα σχετικά μέτρα προστασίας, όπου συντρέχει περίπτωση. 40 Από τα θέματα που γνωστοποιήθηκαν στους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση, καθορίζουμε τα θέματα εκείνα που ήταν εξέχουσας σημασίας για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων της ελεγχόμενης χρήσεως και ως εκ τούτου αποτελούν τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου. Έκθεση επί Άλλων Νομικών και Κανονιστικών Απαιτήσεων 1. Έκθεση Διαχείρισης Διοικητικού Συμβουλίου Λαμβάνοντας υπόψη ότι η διοίκηση έχει την ευθύνη για την κατάρτιση της Έκθεσης Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου και της Δήλωσης Εταιρικής Διακυβέρνησης που περιλαμβάνεται στην έκθεση αυτή, κατ’ εφαρμογή των διατάξεων της παραγράφου 5 του άρθρου 2 του Ν. 4336/2015 (μέρος Β), σημειώνουμε ότι: α) Στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου περιλαμβάνεται δήλωση εταιρικής διακυβέρνησης, η οποία παρέχει τα πληροφοριακά στοιχεία που ορίζονται στο άρθρο 152 του Ν. 4548/2018. β) Κατά τη γνώμη μας η Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου έχει καταρτισθεί σύμφωνα με τις ισχύουσες νομικές απαιτήσεις των άρθρων 150 και 153 και της παραγράφου 1 (περιπτώσεις γ’ και δ’) του άρθρου 152 του Ν. 4548/2018 και το περιεχόμενο αυτής αντιστοιχεί με τις συνημμένες οικονομικές καταστάσεις της χρήσης που έληξε την 31/12/2019. γ) Με βάση τη γνώση που αποκτήσαμε κατά το έλεγχό μας, για την εταιρεία «ΑΥΤΟΜΑΤΟΙ ΑΝΑΛΥΤΕΣ - ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΑ ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΗΡΙΑ & ΙΔΙΩΤΙΚΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ MEDICON HELLAS ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ», και το περιβάλλον της, δεν έχουμε εντοπίσει ουσιώδεις ανακρίβειες στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού της Συμβουλίου”. 2. Συμπληρωματική Έκθεση προς την Επιτροπή Ελέγχου Η γνώμη μας επί των συνημμένων εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων είναι συνεπής με τη Συμπληρωματική Έκθεσή μας προς την Επιτροπή Ελέγχου της Εταιρείας, που προβλέπεται από το άρθρο 11 του κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) αριθ. 537/2014. 3. Παροχή Μη Ελεγκτικών Υπηρεσιών Δεν παρείχαμε στην Εταιρεία και τις θυγατρικές της μη ελεγκτικές υπηρεσίες που απαγορεύονται σύμφωνα με το άρθρο 5 του κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) αριθ. 537/2014 ή λοιπές επιτρεπόμενες μη ελεγκτικές υπηρεσίες. 41 4. Διορισμός Ελεγκτή Διοριστήκαμε για πρώτη φορά ως Ορκωτοί Ελεγκτές Λογιστές της Εταιρείας με την από 28/06/2019 απόφαση της ετήσιας τακτικής γενικής συνέλευσης των μετόχων. Αθήνα, 19 Ιουνίου 2020 JPA AUDIT GREECE Audit, Accounting, Tax, Consultancy Greece Ο Ορκωτός Ελεγκτής Λογιστής Ορκωτοί Ελεγκτές Λογιστές Σύμβουλοι επιχειρήσεων A.E. Λεωφ. Μεσογείων 396 Στέφανος Α. Χατζηστεφάνου Αγ. Παρασκευή 15341, Αθήνα Α.Μ./ΣΟΕΛ: 33501 Α.Μ./ΣΟΕΛ: 187 Α.Μ. /ΕΛΤΕ: 058 42 Δ. ΕΤΗΣΙΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΣΗΣ (ποσά σε €) Σημ. 31/12/2019 31/12/2018 ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία Ιδιοχρησιμοποιούμενα ενσώματα πάγια Άυλα περιουσιακά στοιχεία Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις Λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις 5 6 18 8 7.753.332,81 59.307,07 3.374.434,19 50.945,84 11.238.019,91 5.432.183,01 68.562,61 3.995.748,04 93.796,09 9.590.289,75 Κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία Αποθέματα Απαιτήσεις από πελάτες Λοιπές βραχυπρόθεσμες απαιτήσεις Επενδύσεις στην ευλογη αξία μέσω αποτελ/των Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα 9 10 11 12 13 3.237.933,67 6.870.321,06 1.108.198,72 1,54 6.072.367,57 17.288.822,56 28.526.842,47 2.986.762,35 7.323.954,38 1.089.042,01 197,66 6.223.662,57 17.623.618,97 27.213.908,72 14 6.982.993,28 173.095,89 7.833.704,71 (4.732.701,31) 601.145,62 10.858.238,19 6.982.993,28 173.095,89 7.939.777,05 (5.414.899,99) 534.105,42 10.215.071,65 ΣΥΝΟΛΟ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΙΔΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ & ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ Ίδια κεφάλαια Kεφάλαιο Υπέρ το άρτιο Λοιπά αποθεματικά Αποτελέσματα εις νέον Δικαιώματα μειοψηφίας 15 16 Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις Υποχρεώσεις από δάνεια & μισθώσεις Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις Πρόβλεψη παροχών προσωπικού Λοιπές μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις 17 18 19 20 13.806.168,69 58.672,02 653.032,64 50.000,00 14.567.873,35 13.477.365,77 93.201,06 500.143,66 115.000,00 14.185.710,49 Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις Υποχρεώσεις από δάνεια & μισθώσεις Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις Yποχρεώσεις από φόρους 17 21 22 975.717,92 1.606.372,81 518.640,20 3.100.730,93 28.526.842,47 814.037,48 1.567.224,38 431.864,72 2.813.126,58 27.213.908,72 ΣΥΝΟΛΟ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ & ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ 43 ΑΤΟΜΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΣΗΣ (ποσά σε €) Σημ. 31/12/2019 31/12/2018 ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία Ιδιοχρησιμοποιούμενα ενσώματα πάγια Άυλα περιουσιακά στοιχεία Συμμετοχές σε συνδεδεμένες Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις Λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις 5 6 7 18 8 7.219.785,38 58.986,02 734.248,00 3.252.364,37 42.307,84 11.307.691,61 5.245.755,76 67.844,60 890.377,00 3.864.999,34 77.086,84 10.146.063,54 Κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία Αποθέματα Απαιτήσεις από πελάτες Λοιπές βραχυπρόθεσμες απαιτήσεις Επενδύσεις στην ευλογη αξία μέσω αποτελ/των Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα 9 10 11 12 13 3.235.348,35 6.750.048,51 1.038.261,70 1,54 4.362.822,98 15.386.483,08 26.694.174,69 2.984.177,03 7.178.852,39 1.037.077,93 197,66 5.001.184,41 16.201.489,42 26.347.552,96 14 6.982.993,28 173.095,89 8.091.851,53 (5.340.153,65) 9.907.787,05 6.982.993,28 173.095,89 8.197.923,87 (5.840.026,26) 9.513.986,78 ΣΥΝΟΛΟ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΙΔΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ & ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ Ίδια κεφάλαια Kεφάλαιο Υπέρ το άρτιο Λοιπά αποθεματικά Αποτελέσματα εις νέον 15 Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις Υποχρεώσεις από δάνεια & μισθώσεις Πρόβλεψη παροχών προσωπικού Λοιπές μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις 17 19 20 13.529.431,38 589.570,13 50.000,00 14.169.001,51 13.477.365,77 451.127,34 110.000,00 14.038.493,11 Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις Υποχρεώσεις από δάνεια & μισθώσεις Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις Yποχρεώσεις από φόρους 17 21 22 895.028,93 1.284.663,33 437.693,87 2.617.386,13 26.694.174,69 814.037,48 1.593.240,34 387.795,25 2.795.073,07 26.347.552,96 ΣΥΝΟΛΟ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ & ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ 44 ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΥΝΟΛΙΚΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ (ποσά σε €) Σημ. Κύκλος εργασιών Κόστος πωλήσεων Μικτά κέρδη Λοιπά συνήθη έσοδα Έξοδα διοίκησης Έξοδα ερευνών Έξοδα διάθεσης Λοιπά έξοδα & ζημίες Κέρδη προ φόρων & επενδυτικών Χρηματοοικονομικά έσοδα Χρηματοοικονομικά έξοδα Κέρδη/(ζημίες) προ φόρων Φόροι Κέρδη/(ζημίες) μετά από φόρους 23 9 24 25 25 25 26 27 28 29 1/1 31/12/2019 1/1 31/12/2018 13.449.738,76 (3.271.194,94) 10.178.543,82 177.257,18 (2.784.173,17) (681.750,56) (5.591.594,11) (190.247,66) 1.108.035,50 787.349,34 (367.776,56) 1.527.608,28 (681.688,25) 845.920,03 13.771.336,42 (3.296.818,48) 10.474.517,94 225.358,79 (2.722.772,58) (670.035,67) (4.919.304,72) (139.149,27) 2.248.614,49 2.228.579,92 (876.083,97) 3.601.110,44 (1.703.070,86) 1.898.039,58 775.166,14 70.753,89 1.830.318,78 67.720,80 (127.212,06) (75.541,43) (202.753,49) 643.166,54 18.122,92 (5.255,65) 12.867,27 1.910.906,85 572.412,65 70.753,89 1.843.186,05 67.720,80 0,1754 0,4141 1.175.769,34 2.283.804,84 626.509,60 2.875.124,09 Κατανέμονται σε: - Ιδιοκτήτες μητρικής - Δικαιώματα μειοψηφίας Κονδύλια που δεν θα μεταφερθούν στα αποτελέσματα χρήσεως: Επανεκτίμηση παροχών προσωπικού Αναβ/νοι φόροι επί λοιπού συνολικού εισοδήματος Λοιπό συνολικό εισόδημα Συγκεντρωτικό συνολικό εισόδημα 16 Κατανέμεται σε: - Ιδιοκτήτες μητρικής - Δικαιώματα μειοψηφίας Κέρδη ανά μετοχή - βασικά Αποσβέσεις Κέρδη προ φόρων, τόκων & αποσβέσεων (EBITDA) 45 ΑΤΟΜΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΥΝΟΛΙΚΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ (ποσά σε €) Σημ. Κύκλος εργασιών Κόστος πωλήσεων Μικτά κέρδη Λοιπά συνήθη έσοδα Έξοδα διοίκησης Έξοδα ερευνών Έξοδα διάθεσης Λοιπά έξοδα & ζημίες Κέρδη προ φόρων & επενδυτικών Χρηματοοικονομικά έσοδα Χρηματοοικονομικά έξοδα Κέρδη/(ζημίες) προ φόρων Φόροι Κέρδη/(ζημίες) μετά από φόρους 23 9 24 25 25 25 26 27 28 29 Κονδύλια που δεν θα μεταφερθούν στα αποτελέσματα χρήσεως: Επανεκτίμηση παροχών προσωπικού Αναβ/νοι φόροι επί λοιπού συνολικού εισοδήματος Λοιπό συνολικό εισόδημα Συγκεντρωτικό συνολικό εισόδημα Κέρδη ανά μετοχή - βασικά Αποσβέσεις Κέρδη προ φόρων, τόκων & αποσβέσεων (EBITDA) 46 1/1 31/12/2019 1/1 31/12/2018 11.861.105,42 (3.047.945,86) 8.813.159,56 190.731,14 (2.436.213,58) (681.750,56) (5.030.945,36) (163.111,94) 691.869,26 930.683,70 (401.463,32) 1.221.089,64 (633.333,37) 587.756,27 12.249.859,45 (3.038.233,67) 9.211.625,78 230.794,78 (2.400.012,59) (670.035,67) (4.326.401,05) (80.126,87) 1.965.844,38 2.285.254,38 (874.072,85) 3.377.025,91 (1.629.829,10) 1.747.196,81 (115.636,40) (78.319,60) (193.956,00) 393.800,27 18.122,92 (5.255,65) 12.867,27 1.760.064,08 0,1330 0,3953 1.055.009,20 1.746.878,46 596.141,48 2.561.985,86 ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ (ποσά σε €) Υπόλοιπο 31/12/2017 Kεφάλαιο Υπέρ το άρτιο Λοιπά αποθεματικά 6.982.993,28 173.095,89 7.939.777,05 Αποτελέσματα εις νέον Δικαιώματα μειοψηφίας (7.258.086,04) 466.384,62 8.304.164,80 1.830.318,78 18.122,92 67.720,80 1.898.039,58 18.122,92 Αποτελέσματα περιόδου Επανεκτίμηση παροχών προσωπικού Αναβ/νοι φόροι επί λοιπού συνολικού εισοδήματος Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα Υπόλοιπο 31/12/2018 (5.255,65) 0,00 6.982.993,28 0,00 173.095,89 0,00 7.939.777,05 1.843.186,05 (5.414.899,99) Αποτελέσματα περιόδου Επανεκτίμηση παροχών προσωπικού Αναβ/νοι φόροι επί λοιπού συνολικού εισοδήματος Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα Μεταβολές ποσοστών κ.α. τακτοποιήσεις Υπόλοιπο 31/12/2019 Σύνολο: 0,00 6.982.993,28 0,00 173.095,89 (5.255,65) 67.720,80 534.105,42 1.910.906,85 10.215.071,65 775.166,14 70.753,89 845.920,03 (122.520,22) (4.691,84) (127.212,06) (106.072,34) (106.072,34) 29.404,86 682.050,78 1.126,05 67.188,10 (75.541,43) 643.166,54 7.833.704,71 147,90 (4.732.701,31) (147,90) 601.145,62 10.858.238,19 ΑΤΟΜΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ (ποσά σε €) Kεφάλαιο Υπόλοιπο 31/12/2017 Αποτελέσματα περιόδου Επανεκτίμηση παροχών προσωπικού Αναβ/νοι φόροι επί λοιπού συνολικού εισοδήματος Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα Υπόλοιπο 31/12/2018 Αποτελέσματα περιόδου Επανεκτίμηση παροχών προσωπικού Αναβ/νοι φόροι επί λοιπού συνολικού εισοδήματος Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα Υπόλοιπο 31/12/2019 6.982.993,28 0,00 6.982.993,28 0,00 6.982.993,28 Υπέρ το άρτιο Λοιπά αποθεματικά Αποτελέσματα εις νέον 173.095,89 8.197.923,87 (7.600.090,34) 7.753.922,70 1.747.196,81 1.747.196,81 18.122,92 18.122,92 (5.255,65) 1.760.064,08 (5.840.026,26) (5.255,65) 1.760.064,08 9.513.986,78 587.756,27 587.756,27 (115.636,40) (115.636,40) 27.752,74 499.872,61 (5.340.153,65) (78.319,60) 393.800,27 9.907.787,05 0,00 173.095,89 0,00 173.095,89 47 0,00 8.197.923,87 (106.072,34) (106.072,34) 8.091.851,53 Σύνολο: ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΑΜΕΙΑΚΩΝ ΡΟΩΝ (ποσά σε €) 1/1 31/12/2019 Λειτουργικές δραστηριότητες Αποτέλεσμα προ φόρων Πλέον προσαρμογές για: Αποσβέσεις Προβλέψεις για κινδύνους και έξοδα Χρηματοοικονομικά έξοδα Ζημίες από πώληση παγίων Μείον προσαρμογές για: Έσοδα από προβλέψεις προηγουμένων χρήσεων Χρηματοοικονομικά έσοδα Κέρδη από πώληση παγίων Πλέον μεταβολές στο κεφάλαιο κίνησης: Μείωση/(Αύξηση) αποθεμάτων Μείωση/(Αύξηση) απαιτήσεων (Μείωση)/Αύξηση υποχρεώσεων (πλην δανείων) Μείον: Xρεωστικοί τόκοι & συναφή έξοδα πληρωθέντα Καταβεβλημένοι φόροι Εισροές/(εκροές) από λειτ/κές δραστηριότητες (α) 1/1 31/12/2018 1.527.608,28 3.601.110,44 1.175.769,34 125.676,92 367.580,44 38.990,38 626.509,60 182.306,77 671.153,11 16.135,00 (40.000,00) (787.153,22) (51.312,25) (11.440,00) (2.041.311,06) (21.492,39) (1.200.559,56) 878.743,83 557.065,27 (648.850,90) 2.428.572,60 (503.348,33) (367.580,44) (606.586,23) 1.618.242,76 (514.614,14) (597.926,34) 3.186.804,36 Επενδυτικές δραστηριότητες Εισροές από πώληση επενδύσεων Εισροές από πώληση πάγιων περιουσιακών στοιχείων Τόκοι εισπραχθέντες Μείον: Απόκτηση επενδύσεων Πληρωμές για απόκτηση παγίων στοιχείων Εισροές/(εκροές) από επενδυτικές δραστ/τες (β) 0,00 78.328,16 265.932,37 3.459.068,41 56.056,10 413.986,07 0,00 (1.886.000,52) (1.541.739,99) 17.662,00 (598.547,70) 3.348.224,88 Χρηματοδοτικές δραστηριότητες Αποπληρωμή δανείων Εισροές από νέες μισθώσεις Αποπληρωμή υποχρεώσεων από μισθώσεις Eισροές/(εκροές) από χρηματοδοτικές δραστ/τες (γ) (1.049.536,08) 1.147.276,70 (325.538,39) (227.797,77) (4.736.094,75) 0,00 0,00 (4.736.094,75) (151.295,00) 6.223.662,57 6.072.367,57 1.798.934,49 4.424.728,08 6.223.662,57 Καθαρές εισροές/(εκροές) περιόδου (α+β+γ) Ταμειακά διαθέσιμα & ισοδύναμα στην έναρξη της χρήσης Ταμειακά διαθέσιμα & ισοδύναμα στη λήξη της χρήσης 48 ΑΤΟΜΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΑΜΕΙΑΚΩΝ ΡΟΩΝ (ποσά σε €) 1/1 31/12/2019 Λειτουργικές δραστηριότητες Αποτέλεσμα προ φόρων Πλέον προσαρμογές για: Αποσβέσεις Προβλέψεις για κινδύνους και έξοδα Χρηματοοικονομικά έξοδα Ζημίες από πώληση παγίων Μείον προσαρμογές για: Έσοδα από προβλέψεις προηγουμένων χρήσεων Χρηματοοικονομικά έσοδα Κέρδη από πώληση παγίων Πλέον μεταβολές στο κεφάλαιο κίνησης: Μείωση/(Αύξηση) αποθεμάτων Μείωση/(Αύξηση) απαιτήσεων (Μείωση)/Αύξηση υποχρεώσεων (πλην δανείων) Μείον: Xρεωστικοί τόκοι & συναφή έξοδα πληρωθέντα Καταβεβλημένοι φόροι Εισροές/(εκροές) από λειτ/κές δραστηριότητες (α) 1/1 31/12/2018 1.221.089,64 3.377.025,91 1.055.009,20 122.806,39 401.267,20 38.990,38 596.141,48 176.500,59 629.929,99 16.135,00 (40.000,00) (930.487,58) (49.907,28) (11.440,00) (2.041.111,52) (20.359,52) (1.200.559,56) 863.816,08 150.067,89 (648.850,90) 3.470.555,42 (456.947,84) (355.740,40) (507.764,28) 768.587,68 (512.603,02) (524.205,78) 4.050.769,81 Επενδυτικές δραστηριότητες Εισροές από πώληση επενδύσεων Εισροές από επιστροφή κεφαλαίου θυγατρικών Εισροές από πώληση πάγιων περιουσιακών στοιχείων Τόκοι εισπραχθέντες Μείον: Πληρωμές για απόκτηση παγίων στοιχείων Εισροές/(εκροές) από επενδυτικές δραστ/τες (β) 0,00 254.473,20 62.146,04 265.395,73 3.459.068,41 0,00 17.593,07 413.786,53 (1.851.302,38) (1.269.287,41) (570.579,83) 3.319.868,18 Χρηματοδοτικές δραστηριότητες Αποπληρωμή δανείων Εισροές από νέες μισθώσεις Αποπληρωμή υποχρεώσεων από μισθώσεις Eισροές/(εκροές) από χρηματοδοτικές δραστ/τες (γ) (1.049.536,08) 1.147.276,70 (235.402,32) (137.661,70) (4.736.094,75) 0,00 0,00 (4.736.094,75) (638.361,43) 5.001.184,41 4.362.822,98 2.634.543,24 2.366.641,17 5.001.184,41 Καθαρές εισροές/(εκροές) περιόδου (α+β+γ) Ταμειακά διαθέσιμα & ισοδύναμα στην έναρξη της χρήσης Ταμειακά διαθέσιμα & ισοδύναμα στη λήξη της χρήσης Οι Σημειώσεις που παρατίθενται στις σελίδες από την επόμενη έως την τελευταία αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των Οικονομικών Καταστάσεων. 49 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ με την επωνυμία «ΑΥΤΟΜΑΤΟΙ ΑΝΑΛΥΤΕΣ - ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΑ ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΗΡΙΑ & ΙΔΙΩΤΙΚΑ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ MEDICON HELLAS ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ» και τον δ.τ. «MEDICON HELLAS AE» (εφ εξής η «Εταιρία») 1 Γενικές πληροφορίες Η Εταιρία με την επωνυμία «ΑΥΤΟΜΑΤΟΙ ΑΝΑΛΥΤΕΣ - ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΑ ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΗΡΙΑ & ΙΔΙΩΤΙΚΑ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ MEDICON HELLAS ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ» και το διακριτικό τίτλο «MEDICON HELLAS ΑΕ» (εφεξής η “Εταιρία” ή “MEDICON”) ιδρύθηκε τον Δεκέμβριο του 1988 (ΦΕΚ τεύχος ΑΕ και ΕΠΕ υπ. αριθμ. 79/18.1.1988) ως Ανώνυμη Εμπορική Εταιρία η οποία το 1999 μετετράπη σε Ανώνυμη Εταιρία. Η Εταιρία είναι εγγεγραμμένη στο ΓΕΜΗ με αρ. 414401000 (ΠΡΩΗΝ ΑΡ.Μ.Α.Ε: 16439/06/Β/88/24), η δε διάρκειά της βάσει του καταστατικού ορίσθηκε σε 30 έτη από την ημέρα της καταχωρήσεως στο Μ.Α.Ε. της αποφάσεως για την παροχή αδείας της Εταιρίας και την έγκριση του καταστατικού της (εγκριτική απόφαση σύστασης 31764/87/14.1.1988). Με την από 30.6.2017 απόφαση της Τακτικής Γενικής Συνέλευσης των Μετόχων της Εταιρείας αποφασίσθηκε η παράταση της διάρκειας της εταιρείας για τριάντα (30) χρόνια από την ημέρα καταχώρησης της απόφασης αυτής στο Γ.Ε.Μ.Η και την έκδοση της σχετικής εγκριτικής διοικητικής αποφάσεως. Η έδρα της Εταιρίας είναι στο Δήμο Γέρακα Αττικής. Οι παραγωγικές εγκαταστάσεις και τα γραφεία της Εταιρίας στεγάζονται σε ιδιόκτητα κτίρια στον Γέρακα Αττικής, επί της οδού Μελίτωνα 5-7, ΤΚ. 15344, τηλ. 210.6606000 Fax 210.6606137. Ο σκοπός της Εταιρίας, όπως περιγράφεται στο άρθρο 3 του καταστατικού της, είναι: (α) η εισαγωγή, εμπορία, σχεδίαση, ανάπτυξη και παραγωγή και εξαγωγή ιατρικών μηχανημάτων, συσκευών, οργάνων, μικροοργάνων, νοσοκομειακού και εργαστηριακού υλικού, αυτομάτων αναλυτών και διαγνωστικών αντιδραστηρίων και ιατροτεχνολογικών προϊόντων, καθώς και πάσης φύσεως ιατρικών συσκευών και μηχανημάτων, (β) η παραγωγή, εισαγωγή, εμπορία, εξαγωγή αναλώσιμου υγειονομικού ή ιατροφαρμακευτικού υλικού, (y) η έρευνα για την ανάπτυξη, η παραγωγή, εισαγωγή, εμπορία και εξαγωγή πάσης φύσεως ανόργανων ή οργανικών πρώτων υλών, χρησιμοποιούμενων στον ευρύτερο χώρο της φαρμακευτικής ή χημικής βιομηχανίας, η μεταποίηση, κατεργασία και συσκευασία των πρώτων υλών αυτών, σε οποιεσδήποτε φάσεις και στάδια επεξεργασίας, για την παραγωγή τελικού ή/και ημικατεργασμένου προϊόντος, (δ) η έρευνα, ανάπτυξη, παραγωγή, εμπορία, εισαγωγή, εξαγωγή φαρμάκων, εμβολίων, φαρμακευτικών σκευασμάτων και ιδιοσκευασμάτων, ρογών, και πάσης φύσεως πρώτων υλών, (ε) η παραγωγή, από την ίδια ή τρίτους, εισαγωγή, εμπορία, σχεδίαση, ανάπτυξη και εξαγωγή καλλυντικών και παραφαρμακευτικών προϊόντων, πάσης φύσεως συσκευών, οργάνων, και υλικού που δύναται να χρησιμοποιείται στην σχεδίαση, παραγωγή και εμπορία των προϊόντων αυτών, καθώς και πάσης φύσεως συσκευών και μηχανημάτων παραγωγής και προώθησης τους, (στ) η παραγωγή, εισαγωγή, εμπορία, εξαγωγή πρώτων υλών που χρησιμοποιούνται στην παραγωγή καλλυντικών και παραφαρμακευτικών προϊόντων, 50 (ζ) η παραγωγή, εμπορία, εισαγωγή και εξαγωγή ιδιοσκευασμάτων και πάσης φύσεως πρώτων υλών τους, παραφαρμακευτικών σκευασμάτων και (η) η σχεδίαση, ανάπτυξη και παραγωγή λογισμικού, ηλεκτρονικών εφαρμογών και συστημάτων αυτοματοποίησης παραγωγής, που μπορεί να χρησιμοποιηθεί στις εργασίες και τους σκοπούς της Εταιρείας, (θ) η παροχή υπηρεσιών υποστήριξης, συντήρησης ή και επισκευής, που οπωσδήποτε σχετίζεται με τα αντικείμενα παραγωγής και εμπορίας της Εταιρείας, (ι) η παραγωγή, διάθεση και εμπορία λογισμικού διαχείρισης εργαστηρίων, νοσηλευτικών ιδρυμάτων και συναφών εγκαταστάσεων, καθώς και η παροχή υπηρεσιών εγκατάστασης, συντήρησης και υποστήριξης του λογισμικού αυτού και η παροχή υπηρεσιών εκπαίδευσης σε τρίτους στη χρήση του λογισμικού της Εταιρίας, (ια) η εισαγωγή, εμπορία, διάθεση, με πωλήσεις χονδρικής ή λιανικής ή και με ενοικίαση λογισμικού τρίτων, καθώς και η παροχή υπηρεσιών σχεδίασης και προσομείωσης λειτουργίας νοσηλευτικών, εργαστηριακών, βιομηχανικών και πάσης φύσεως άλλων εγκαταστάσεων και μονάδων, η παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών διαδικασιών λειτουργίας και η παροχή συναφών υπηρεσιών συντήρησης, υποστήριξης και εκπαίδευσης, (ιβ) η εμπορία, μίσθωση ή παραχώρηση της χρήσεως, με συμβάσεις ορισμένου ή αορίστου χρόνου, μετά η άνευ ανταλλάγματος, η πώληση, συμπεριλαμβανομένης και της πώλησης δια μεθόδων ηλεκτρονικού εμπορίου ή/και πωλήσεων δια του διαδικτύου, ή και εξαγωγή των από την Εταιρεία παραγομένων ή εμπορευομένων προϊόντων, σε τρίτα, φυσικά ή νομικά πρόσωπα, δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου, είτε κατ' αποκοπή, είτε με βάση συμβάσεις προμηθείας διαρκούς χαρακτήρα, καθώς και η εν γένει άσκηση κάθε εμπορικής δραστηριότητας και πράξης, με την οποία θα προωθούνται οι εταιρικοί σκοποί και (ιγ) η ίδρυση, λειτουργία και εκμετάλλευση διαγνωστικών εργαστηρίων ή και η απόκτηση συμμετοχής σε ή και η ανάληψη της διαχείρισης κάθε είδους διαγνωστικών εργαστηρίων, είτε με μακροχρόνιες συμβάσεις έργου, είτε με αμοιβή κατά διαγνωστική πράξη. Προς επίτευξη του σκοπού της, η Εταιρία δύναται: (α) να προβαίνει σε επενδύσεις παγίων στοιχείων, κινητών ή ακινήτων συμπεριλαμβανομένων βιομηχανοστασίων, μονάδων παραγωγής, είτε με αγορά, είτε με ορισμένου ή αορίστου χρόνου μίσθωση, είτε με δανειοδότηση, είτε και με συμβάσεις χρηματοδοτικής μισθώσεως, με σκοπό την μονιμότεροι εκμετάλλευση τους, (β) να συμμετέχει σε και ενασχολείται με και ακόμη και να χρηματοδοτεί, μερικά ή ολικά, επιστημονικά προγράμματα, έρευνες, διεθνή συνέδρια ή διεθνείς πανεπιστημιακές συνεργασίες και έρευνες ερευνητικών ιδρυμάτων, δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου, που συνδέονται οπωσδήποτε ή μπορούν να υποβοηθήσουν τους σκοπούς της Εταιρίας, (γ) να συμμετέχει σε και να συνεργάζεται με άλλες εταιρείες, που επιδιώκουν τους ίδιους ή παρεμφερείς σκοπούς ή/και να εξαγοράζει εταιρικά μερίδια ή συμμετοχές σε άλλες εταιρείες, να ιδρύει μόνη ή σε συνεργασία με άλλες επιχειρήσεις θυγατρικές εταιρείες, (δ) να συμμετέχει σε προγράμματα ευρωπαϊκής συνεργασίας μεταξύ ομοειδών επιχειρήσεων ή κοινών προγραμμάτων επιχειρήσεων και πανεπιστημιακών και ερευνητικών προγραμμάτων, (ε) να συμμετέχει σε δημόσιους ή ιδιωτικούς διεθνείς διαγωνισμούς προμηθείας των παραγομένων ή εμπορευομένων από αυτήν προϊόντων, να συνάπτει συμβάσεις προμηθείας των προϊόντων της, (στ) να παρέχει εγγυήσεις ή τριτεγγυήσεις ή και να εκδίδει εγγυητικές επιστολές υπέρ τρίτων νομικών προσώπων ή και να εγγυάται τη λήψη και αποπληρωμή χρηματοδοτικών διευκολύνσεων που χορηγούνται από τραπεζιτικά ιδρύματα της Ελλάδος ή του Εξωτερικού προς νομικά πρόσωπα στα 51 οποία η Εταιρεία συμμετέχει ως μέτοχος ή εταίρος, παρέχουσα κάθε είδους ασφάλειες, ενοχικές ή εμπράγματες, εις όφελος και προς εξυπηρέτηση των εταιρικών σκοπών και (ζ) να προσφεύγει στο κοινό, για την κάλυψη κοινού ομολογιακού δανείου ή ομολογιακού δανείου με μετατρέψιμες ή ανταλλάξιμες ομολογίες, σύμφωνα με τις εκάστοτε ισχύουσες διατάξεις για τις δημόσιες προσφορές κινητών αξιών. Ο βασικός κλάδος στον οποίο δραστηριοποιείται η Εταιρία είναι η παραγωγή και εμπορία σύνθετων αντιδραστηρίων διαγνωστικής και εργαστηρίου. Τα αντιδραστήρια είναι αναλώσιμα χημικά προϊόντα, τα οποία περιέχουν οργανικές ενώσεις χρησιμεύουν για την ανίχνευση στοιχείων, ο βαθμός συγκέντρωσης των οποίων προσδιορίζει πιθανές βλάβες ζώντων οργανισμών και την ανάγκη για λήψη μέτρων. Η Εταιρία δραστηριοποιείται στην εμπορία και παραγωγή βιοχημικών, αιματολογικών, ανοσολογικών αντιδραστηρίων τους. Ο όμιλος δραστηριοποιείται στον τομέα υγείας και συγκεκριμένα στους κλάδους των ιατρικών μηχανημάτων - αντιδραστηρίων. Επίσης δραστηριοποιείται στους τομείς καλλυντικών και πληροφορικής. Η Εταιρία έχει λάβει από τις αρμόδιες αρχές τις νόμιμες άδειες εγκατάστασης και λειτουργίας, που απαιτούνται για την λειτουργία των παραγωγικών, αποθηκευτικών και γραφειακών εγκαταστάσεων της στα ιδιόκτητα κτίριά της στο Γέρακα Αττικής (Μελίτωνα 3 – 5 και 7). Η παραγωγή in vitro ιατροτεχνολογικών βοηθημάτων διέπεται από τις διατάξεις της υπ’ αριθμ. 98/79/ΕΚ οδηγία του Ευρωπαικού Κοινοβουλίου της 27.10.1998 και του Συμβουλίου της Ευρωπαικής Ένωσης, με την οποία, μεταξύ άλλων, καθορίσθηκε το νομοθετικό και κανονιστικό πλαίσιο για τον σχεδιασμό, ανάπτυξη και παραγωγή in vitro ιατροτεχνολογικών προϊόντων, καθώς και οι διατάξεις σχετικά με την πιστοποίηση των κατασκευαστών και των διαγνωστικών in vitro προϊόντων από φορείς πιστοποίησης, ούτως ώστε να τίθεται η ευρωπαική σήμανση CE. Η παραπάνω οδηγία έχει ενσωματωθεί στο Ελληνικό Δίκαιο με την ΚΥΑ ΔΥ8δ/οικ/3607/892,ΦΕΚ 1060/Β/10-8-2001. Η Εταιρία συμμορφώνεται με την παραπάνω νομοθεσία και το σύνολο των προϊόντων της φέρουν τη σήμανση συμμόρφωσης CE. Η Εταιρία διαθέτει επιπρόσθετα: (α) το με αριθμό 2006V488M/29-12-2006 του κοινοποιημένου οργανισμού πιστοποίησης «ΕΚΕΒΥΛ Α.Ε.», θυγατρικής του ΕΟΦ, που ελέγχει την εφαρμογή των προτύπων, από το οποίο προκύπτει ότι κατά τη διαδικασία σχεδιασμού, παραγωγής και εμπορίας διάθεσης των παραγόμενων από την Εταιρεία in vitro ιατροτεχνολογικών προίόντων τηρείται το εναρμονισμένο ευρωπαϊκό πρότυπο EN ISO 9001:2000. (β) το με αριθμό 2006V488M/29-12-2006 του κοινοποιημένου οργανισμού πιστοποίησης «ΕΚΕΒΥΛ Α.Ε.», θυγατρικής του ΕΟΦ, που ελέγχει την εφαρμογή των προτύπων, από το οποίο προκύπτει ότι κατά τη διαδικασία σχεδιασμού, παραγωγής και εμπορίας και διάθεσης των παραγόμενων από την Εταιρεία in vitro ιατροτεχνολογικών προϊόντων τηρείται το εναρμονισμένο ευρωπαϊκό πρότυπο EN ISO 13485:2003. (γ) το με αριθμό 061348V488Ν/29-12-2006 του κοινοποιημένου οργανισμού πιστοποίησης «ΕΚΕΒΥΛ Α.Ε.», θυγατρικής του ΕΟΦ, που ελέγχει την εφαρμογή των προτύπων, από το οποίο προκύπτει ότι τηρούνται οι Αρχές και κατευθυντήριες γραμμές για την ορθή πρακτική διανομής ιατροτεχνολογικών προϊόντων σύμφωνα με την ΚΥΑ Δυ8δ/Γ.Π. οικ./1348/2004. Οι παρούσες χρηματοοικονομικές καταστάσεις εγκρίθηκαν από το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρίας την 18/6/2020. Βρίσκονται αναρτημένες στην ηλεκτρονική σελίδα www.mediconsa.gr. Η Σύνθεση Διοικητικού Συμβουλίου είναι η κάτωθι: 52 ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΙΔΙΟΤΗΤΑ ΕΝΑΡΞΗ ΛΗΞΗ ΘΗΤΕΙΑΣ ΘΗΤΕΙΑΣ Μαρία Δημοτσάντου Πρόεδρος, & Διευθύνουσα Σύμβουλος, Εκτελεστικό μέλος 28/06/2019 28/06/2025 Γεώργιος Δημοτσάντος Αντιπρόεδρος, Εκτελεστικό μέλος 28/06/2019 28/06/2025 28/06/2019 28/06/2025 Ιορδάνης – Μπαλτζόγλου Ανδρέας Εκτελεστικό μέλος Σωτηρία Μητροπούλου Εκτελεστικό μέλος 28/06/2019 28/06/2025 Ευστράτιος Τσερκέζος Ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος 28/06/2019 28/06/2025 Σπυριδούλα Κτίστη Ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος 28/06/2019 28/06/2025 Δημήτριος Καπετανάκης Ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος 28/06/2019 28/06/2025 2 Πλαίσιο κατάρτισης των ετησίων Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων Οι συνημμένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις (εφεξής οι «χρηματοοικονομικές καταστάσεις» ή «οικονομικές καταστάσεις»), έχουν συνταχθεί από τη Διοίκηση με βάση την αρχή του ιστορικού κόστους, όπως αυτή τροποποιείται με την αναπροσαρμογή συγκεκριμένων στοιχείων ενεργητικού και παθητικού σε εύλογες αξίες μέσω των αποτελεσμάτων και με βάση την αρχή της συνέχισης της δραστηριότητας (going concern) και είναι σύμφωνες με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (εφεξής «ΔΠΧΑ») και τα Διεθνή Λογιστικά Πρότυπα (εφεξής «ΔΛΠ»), όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση (σύμφωνα με τον Κανονισμό (EΚ) αριθ. 1606/2002 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης της 19ης Ιουλίου 2002) και έχουν εκδοθεί από την Επιτροπή Διεθνών Λογιστικών Προτύπων (IASB), καθώς και των ερμηνειών τους, όπως αυτές έχουν εκδοθεί από την Επιτροπή Ερμηνείας Προτύπων (IFRIC) της IASB. Η περίοδος εφαρμογής κάθε ΔΛΠ/ΔΠΧΑ ορίζεται από τους σχετικούς κανονισμούς που εκδίδει η αρμόδια επιτροπή της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Διοίκηση παρακολουθεί την εξέλιξη της πανδημίας για την οποία γίνεται λόγος στη σημείωση υπ’ αριθμόν 36 και εκτιμά ότι μέχρι στιγμής αυτή δεν θίγει την ικανότητα της Εταιρίας να συνεχίσει τη δραστηριότητά της. Ωστόσο, εάν η πανδημία επηρεάσει τελικά σημαντικά το εξωτερικό οικονομικό περιβάλλον, δεν μπορεί να αποκλειστεί με βεβαιότητα το ενδεχόμενο οι συνέπειες της πανδημίας να επηρεάσουν μελλοντικά την Εταιρία. Οι χρηματοοικονομικές καταστάσεις έχουν συνταχθεί σε Ευρώ, το οποίο είναι το νόμισμα παρουσίασης των Οικονομικών Καταστάσεων και λειτουργίας της εταιρίας. Όλα τα ποσά εμφανίζονται σε Ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά. Τυχόν διαφορές ανάμεσα σε ποσά των χρηματοοικονομικών οικονομικών καταστάσεων και τα αντίστοιχα ποσά στις Σημειώσεις οφείλονται σε στρογγυλοποιήσεις. 53 Η κατάρτιση των χρηματοοικονομικών καταστάσεων βάσει ΔΠΧΑ απαιτεί την υιοθέτηση εκτιμήσεων, αρχών και παραδοχών οι οποίες επηρεάζουν την αποτίμηση των στοιχείων ενεργητικού, παθητικού, την αναγνώριση ενδεχόμενων υποχρεώσεων, καθώς και την καταχώριση των εσόδων και εξόδων στις οικονομικές καταστάσεις. Επίσης, απαιτεί την άσκηση κρίσης από τη Διοίκηση κατά τη διαδικασία εφαρμογής των λογιστικών αρχών της Εταιρείας. 2.1 Βάση ενοποίησης Στις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις περιλαμβάνονται οι εξής εταιρείες: Εταιρεία Έδρα Σχέση % Ενοποίηση MEDICON HELLAS ΑΕ ΓΕΡΑΚΑΣ Μητρική ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΕΛΛΑΔΟΣ ΕΠΕ ΓΕΡΑΚΑΣ Θυγατρική 50,98% Ολική MEDICON INTERNATIONAL HOLDINGS LIMITED ΚΥΠΡΟΣ Θυγατρική 100% Ολική MEGALAB ΡΟΔΟΥ Α.Ε. ΡΟΔΟΣ Θυγατρική 95,31% Ολική MEGALAB ΑΙΓΑΛΕΩ Α.Ε. ΑΙΓΑΛΕΩ Θυγατρική 42,86% Ολική MEGALAB A.E. ΑΓ. ΑΝΑΡΓΥΡΟΙ Θυγατρική 99,25% Ολική Ο έλεγχος στις εταιρείες όπου η Εταιρία έχει μειοψηφικό ποσοστό συμμετοχής εξασφαλίζεται μέσω της άσκησης της διοίκησης των θυγατρικών αυτών από την μητρική εταιρία (δεσπόζουσα επιρροή). Η ιδρυθείσα στις 29/2/2008 θυγατρική εταιρεία με την επωνυμία «MEDICON INTERNATIONAL HOLDINGS LIMITED», που εδρεύει στη Λευκωσία της Κύπρου (Βύρωνος 36, Λευκωσία), με μετοχικό κεφάλαιο τριακοσίων χιλιάδων (€ 300.000,00) ευρώ, διαιρούμενο σε τρείς χιλιάδες (3.000) μετοχές των εκατό (€ 100,00) ευρώ και εταιρικούς σκοπούς (α) την απόκτηση συμμετοχών (θυγατρικών) εταιρειών οποιασδήποτε νομικής μορφής στον κόσμο, (β) την ανάληψη της διοίκησης και διαχείρισης των θυγατρικών αυτών, (γ) την εισαγωγή, εμπορία και εξαγωγή πάσης φύσεως ιατρικών διαγνωστικών συσκευών, μηχανημάτων και των αντιδραστηρίων, αναλωσίμων και ανταλλακτικών τους, φαρμάκων, φαρμακευτικών σκευασμάτων, παραφαρμακευτικών προϊόντων, καλλυντικών προϊόντων και άλλως συναφών ειδών, λόγω του ότι αυτή ευρίσκεται στο αρχικό στάδιο ίδρυσης και πρώτης εγκατάστασης, ενοποιήθηκε για πρώτη φορά κατα την χρήση 2008. Η Εταιρία, με την απόφασή της στην Ετήσια Τακτική Γενική Συνέλευση των Μετόχων της 29.6.2009, αποφάσισε την αδρανοποίηση των εργασιών της θυγατρικής της εταιρείας «MEDICON INTERNATIONAL HOLDINGS S.A.» Στις 12/11/2019 η εταιρεία υπέβαλε αίτηση διαγραφής στο Υπουργείο ενέργειας, εμπορίου και βιομηχανίας της Κύπρου. 54 2.2 Υιοθέτηση Νέων και Αναθεωρημένων Διεθνών Προτύπων 2.2.1 Νέα Πρότυπα με υποχρεωτική εφαρμογή Η Eταιρία έχει υιοθετήσει όλα τα νέα πρότυπα και τις διερμηνείες που την αφορούν και η εφαρμογή των οποίων έγινε υποχρεωτική για τις χρήσεις που άρχισαν την 1η Ιανουαρίου 2019. Τα υιοθετηθέντα νέα πρότυπα και διερμηνείες και η επίδρασή τους στις οικονομικές καταστάσεις της Εταιρίας παρουσιάζονται εδώ: ΔΠΧΑ 16 «Μισθώσεις» Το νέο πρότυπο εφαρμόζεται για ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1η Ιανουαρίου 2019. Το πρότυπο καθορίζει τις αρχές για την αναγνώριση, επιμέτρηση, παρουσίαση και γνωστοποίηση των μισθώσεων για αμφότερα τα μέρη της σύμβασης, ήτοι για τον πελάτη («μισθωτή») και τον προμηθευτή («εκμισθωτή»). Το ΔΠΧΑ 16 αντικαθιστά την υπάρχουσα λογιστική αντιμετώπιση των μισθώσεων βάσει των ΔΛΠ 17 Μισθώσεις, ΕΔΔΠΧΑ 4 Προσδιορισμός των συμφωνιών που περιέχουν μίσθωση, SIC 15 Λειτουργικές Μισθώσεις – Κίνητρα και SIC 27 Αξιολόγηση συναλλαγών που έχουν τη νομική μορφή μίσθωσης. Το νέο πρότυπο απαιτεί οι μισθωτές να αναγνωρίζουν τις περισσότερες μισθώσεις στις οικονομικές τους καταστάσεις. Οι μισθωτές έχουν πλέον ένα ενιαίο λογιστικό πλαίσιο για όλες τις μισθώσεις, με ορισμένες εξαιρέσεις. Η λογιστική των εκμισθωτών παραμένει ουσιαστικά αμετάβλητη. Πιο συγκεκριμένα, το ΔΠΧΑ 16 εισάγει ένα ενιαίο μοντέλο παρουσίασης όλων των μισθώσεων στην Κατάσταση Οικονομικής Θέσης όλων των εταιρειών. Ο μισθωτής πρέπει να αναγνωρίζει ένα δικαίωμα χρήσης που αντιπροσωπεύει την υποχρέωσή του να πληρώνει τα σχετικά μισθώματα. Το πρότυπο παρέχει εξαιρέσεις για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις (μισθώσεις κάτω 12 μηνών) και τις μισθώσεις παγίων χαμηλής αξίας. Η λογιστική αντιμετώπιση των μισθώσεων για τους εκμισθωτές παραμένει αντίστοιχη με αυτή του προϋπάρχοντος προτύπου δηλαδή οι εκμισθωτές συνεχίζουν να ταξινομούν τις μισθώσεις τους σε χρηματοοικονομικές και λειτουργικές. Η Εταιρία εφάρμοσε για πρώτη φορά το ΔΠΧΑ 16 κατά την 1/1/2019 εφαρμόζοντας την απλοποιημένη μέθοδο μετάβασης (modified retrospective approach), χωρίς επαναδιατύπωση των συγκριτικών ποσών για τα προηγούμενα έτη. Βάσει αυτής της προσέγγισης η Εταιρία αναγνώρισε: α) υποχρεώσεις μισθώσεων, οι οποίες επιμετρήθηκαν ως η παρούσα αξία μέσω της προεξόφλησης των μελλοντικών μισθωμάτων με το διαφορικό επιτόκιο δανεισμού (incremental borrowing rate), που ίσχυε κατά την ημερομηνία αρχικής εφαρμογής του Προτύπου, και β) δικαιώματα χρήσης στοιχείων του ενεργητικού, τα οποία αναγνωρίστηκαν σε ποσό που ισούται με τις αντίστοιχες υποχρεώσεις μίσθωσης. Η Εταιρία επιπλέον χρησιμοποίησε την εξαίρεση που παρέχεται από το πρότυπο αναφορικά με τον προσδιορισμό των μισθώσεων. Αυτό πρακτικά σημαίνει πως εφάρμοσε τις απαιτήσεις του ΔΠΧΑ 16 σε όλες τις συμβάσεις που ήταν σε ισχύ κατά την 1/1/2019 και είχαν αναγνωριστεί ως μισθώσεις με βάση το ΔΛΠ 17 και την ΕΔΔΠΧΑ 4. Η υιοθέτηση του προτύπου αύξησε τα περιουσιακά στοιχεία και τις υποχρεώσεις της Εταιρίας, ως αναλύτικά παρουσιάζεται στις Σημειώσεις «Ιδιοχρησιμοποιούμενα ενσώματα πάγια περιουσιακά στοιχεία» και «Δανεισμός & υποχρεώσεις από μισθώσεις». Δεν έγινε τροποποίηση στη συγκριτική πληροφόρηση. 55 Τροποποίηση ΔΠΧΑ 9: Δικαίωμα Προπληρωμής με Αρνητική Αποζημίωση Η τροποποίηση διευκρινίζει ότι τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα προπληρωμής που επιτρέπουν ή απαιτούν από ένα συμβαλλόμενο μέρος είτε να καταβάλει είτε να λάβει εύλογη αποζημίωση για την πρόωρη λήξη της σύμβασης (υπό την έννοια ότι από την πλευρά του κατόχου του περιουσιακού στοιχείου ενδέχεται να υπάρχει επιβάρυνση λόγω πρόωρης εξόφλησης) επιτρέπεται να επιμετρηθούν στο αποσβέσιμο κόστος ή στην εύλογη αξία μέσω της κατάστασης λοιπού συνολικού εισοδήματος. Η τροποποίηση του ΔΠΧΑ 9 δεν επηρέασε τις οικονομικές καταστάσεις της Εταιρίας. Τροποποίηση ΔΛΠ 28: Μακρ/σμες Συμμετοχές σε Συγγενείς Επιχειρήσεις και Κοινοπραξίες Οι τροποποιήσεις σχετίζονται με το κατά πόσο η επιμέτρηση (και κυρίως η απομείωση) των μακροπρόθεσμων συμμετοχών σε συγγενείς επιχειρήσεις και κοινοπραξίες, οι οποίες στην ουσία αποτελούν μέρος της καθαρής επένδυσης στη συγγενή επιχείρηση ή στην κοινοπραξία, διέπονται από το ΔΠΧΑ 9, ΔΛΠ 28 ή ένα συνδυασμό των δύο προτύπων. Οι τροποποιήσεις διευκρινίζουν ότι μια οικονομική οντότητα εφαρμόζει το ΔΠΧΑ 9, προτού εφαρμόσει το ΔΛΠ 28, σε αυτές τις μακροπρόθεσμες συμμετοχές για τις οποίες δεν εφαρμόζεται η μέθοδος της καθαρής θέσης. Κατά την εφαρμογή του ΔΠΧΑ 9 η οικονομική οντότητα δεν λαμβάνει υπόψη τυχόν προσαρμογές στην λογιστική αξία των μακροπρόθεσμων συμμετοχών οι οποίες προκύπτουν από την εφαρμογή του ΔΛΠ 28. Η τροποποίηση του ΔΛΠ 28 δεν επηρέασε τις οικονομικές καταστάσεις της Εταιρίας. ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑ ΕΔΔΠΧΑ 23: Αβεβαιότητα σχετικά με τις Θεωρήσεις Φόρου Εισοδήματος Η διερμηνεία παρέχει καθοδήγηση για την αντιμετώπιση της αβεβαιότητας που εμπεριέχεται σε φορολογικούς χειρισμούς, κατά το λογιστικό χειρισμό των φόρων εισοδήματος. Η διερμηνεία παρέχει πρόσθετες διευκρινίσεις σχετικά με την εξέταση αβέβαιων φορολογικών θεωρήσεων, μεμονωμένα ή από κοινού, την εξέταση των φορολογικών θεωρήσεων από τις φορολογικές αρχές, την κατάλληλη μέθοδο ώστε να αντικατοπτρίζεται η αβεβαιότητα της αποδοχής της θεώρησης από τις φορολογικές αρχές καθώς και την εξέταση των συνεπειών των αλλαγών στα πραγματικά περιστατικά και τις περιστάσεις. Η εν λόγω διερμηνεία δεν επηρέασε τις οικονομικές καταστάσεις της Εταιρίας. Τροποποίηση ΔΛΠ 19: Μεταβολή, περικοπή ή διακανονισμός προγράμματος καθορισμένων παροχών Οι τροποποιήσεις απαιτούν από τις οντότητες να χρησιμοποιούν επικαιροποιημένες αναλογιστικές παραδοχές για τον προσδιορισμό του κόστους τρέχουσας απασχόλησης και του καθαρού τόκου για το υπόλοιπο της ετήσιας περιόδου αναφοράς, μετά την πραγματοποίηση μιας μεταβολής, περικοπής ή ενός διακανονισμού του προγράμματος καθορισμένων παροχών. Οι τροποποιήσεις διευκρινίζουν επίσης πώς επηρεάζεται η εφαρμογή των απαιτήσεων του ανώτατου ορίου του περιουσιακού στοιχείου από το λογιστικό χειρισμό μιας μεταβολής, περικοπής ή ενός διακανονισμού του προγράμματος καθορισμένων παροχών. Η τροποποίηση του ΔΛΠ 19 δεν επηρέασε τις οικονομικές καταστάσεις της Εταιρίας. Κύκλος ετήσιων αναβαθμίσεων των ΔΠΧΑ 2015 -2017: Τροποποιήσεις στο ΔΠΧΑ 3 «Συνενώσεις επιχειρήσεων» και ΔΠΧΑ 11 «Σχήματα υπό κοινό έλεγχο» Οι τροποποιήσεις στο ΔΠΧΑ 3 διευκρινίζουν ότι όταν μια οικονομική οντότητα αποκτά τον έλεγχο μιας επιχείρησης που αποτελεί κοινή επιχείρηση, η οικονομική οντότητα επιμετρά εκ νέου τη συμμετοχή που προηγουμένως κατείχε στην επιχείρηση αυτή. Οι τροποποιήσεις στο ΔΠΧΑ 11 διευκρινίζουν ότι όταν μια οικονομική οντότητα αποκτά από κοινού έλεγχο μιας επιχείρησης που αποτελεί κοινή επιχείρηση, η οικονομική οντότητα δεν επιμετρά εκ νέου τη συμμετοχή που προηγουμένως κατείχε στην επιχείρηση αυτή. Οι τροποποιήσεις δεν επηρέασαν τις οικονομικές καταστάσεις της Εταιρίας. 56 Τροποποίηση ΔΛΠ 12 «Φόροι εισοδήματος» Οι τροποποιήσεις διευκρινίζουν ότι οι φορολογικές συνέπειες των πληρωμών για χρηματοοικονομικά μέσα που ταξινομούνται ως στοιχεία των ιδίων κεφαλαίων θα πρέπει να αναγνωρίζονται ανάλογα με το πού έχουν αναγνωριστεί οι συναλλαγές ή τα γεγονότα του παρελθόντος που δημιούργησαν τα διανεμητέα κέρδη. Οι τροποποιήσεις δεν επηρέασαν τις οικονομικές καταστάσεις της Εταιρίας. Τροποποίηση ΔΛΠ 23 «Κόστος δανεισμού» Οι τροποποιήσεις διευκρινίζουν την παράγραφο 14 του προτύπου ώστε, όταν ένα περιουσιακό στοιχείο που πληροί τις προϋποθέσεις είναι έτοιμο για τη χρήση για την οποία προορίζεται ή για πώληση και μέρος δανείου που λήφθηκε ειδικά για αυτό το περιουσιακό στοιχείο παραμένει ως ανοικτό υπόλοιπο κατά τη στιγμή εκείνη, το κόστος δανεισμού αυτό πρέπει να συμπεριληφθεί στα κεφάλαια που προέρχονται από γενικό δανεισμό. Οι τροποποιήσεις δεν επηρέασαν τις οικονομικές καταστάσεις της Εταιρίας. 2.2.2 Νέα Πρότυπα που δεν έχουν υποχρεωτική εφαρμογή Στην ενότητα αυτή παρουσιάζονται τα νέα Πρότυπα που έχουν εκδοθεί αλλά δεν έχουν εφαρμογή στην κλειόμενη λογιστική περίοδο και η Εταιρία δεν τα έχει υιοθετήσει ακόμη: Τροποποιήσεις στο ΔΠΧΑ 10 «Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις» και στο ΔΛΠ 28 «Επενδύσεις σε Συγγενείς επιχειρήσεις και Κοινοπραξίες» Οι τροποποιήσεις αναφέρονται στην πώληση ή εισφορά περιουσιακών στοιχείων μεταξύ ενός επενδυτή και της συγγενούς του εταιρείας ή της κοινοπραξίας του. Οι τροποποιήσεις αντιμετωπίζουν μια αναγνωρισμένη ασυνέπεια μεταξύ των απαιτήσεων του ΔΠΧΑ 10 και εκείνων του ΔΛΠ 28 ως προς την αντιμετώπιση της πώλησης ή της εισφοράς των περιουσιακών στοιχείων μεταξύ του επενδυτή και της συγγενούς του εταιρείας ή της κοινοπραξίας του. Η κύρια συνέπεια των τροποποιήσεων είναι ότι ένα πλήρες κέρδος ή ζημία αναγνωρίζεται όταν η συναλλαγή περιλαμβάνει μια επιχείρηση (είτε στεγάζεται σε μια θυγατρική είτε όχι). Ένα μερικό κέρδος ή ζημία αναγνωρίζεται όταν η συναλλαγή περιλαμβάνει στοιχεία ενεργητικού που δεν συνιστούν επιχείρηση, ακόμη και αν τα στοιχεία αυτά στεγάζονται σε θυγατρική. Τον Δεκέμβριο του 2015 το Συμβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων (ΣΔΛΠ) ανέβαλε επ’ αόριστον την ημερομηνία εφαρμογής της τροποποίησης αυτής, αναμένοντας το αποτέλεσμα του έργου του για τη μέθοδο της καθαρής θέσης. Οι τροποποιήσεις δεν έχουν ακόμη υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση και εκτιμάται ότι δεν θα έχουν επίδραση στις οικονομικές καταστάσεις της Εταιρίας. Εννοιολογικό πλαίσιο Διεθνών Προτύπων Χρηματοοικονομικής Αναφοράς Το ΣΔΛΠ εξέδωσε το αναθεωρημένο εννοιολογικό πλαίσιο για τη χρηματοοικονομική πληροφόρηση στις 29 Μαρτίου 2018. Το εννοιολογικό πλαίσιο καθορίζει ένα ολοκληρωμένο σύνολο εννοιών για τη χρηματοοικονομική πληροφόρηση. Οι έννοιες αυτές συμβάλλουν στον καθορισμό προτύπων, την καθοδήγηση των συντακτών για την ανάπτυξη συνεπών λογιστικών πολιτικών και την υποστήριξη στην προσπάθεια τους να κατανοήσουν και να ερμηνεύσουν τα πρότυπα. Το ΣΔΛΠ εξέδωσε επίσης ένα συνοδευτικό έγγραφο «Τροποποιήσεις στις παραπομπές του εννοιολογικού πλαισίου», το οποίο καθορίζει τις τροποποιήσεις των προτύπων που επηρεάζονται προκειμένου να επικαιροποιηθούν οι αναφορές στο αναθεωρημένο εννοιολογικό πλαίσιο. Στόχος του εγγράφου είναι η υποστήριξη της μετάβασης στο αναθεωρημένο εννοιολογικό πλαίσιο ΔΠΧΑ για τις εταιρείες που υιοθετούν το εννοιολογικό πλαίσιο για να αναπτύξουν λογιστικές πολιτικές όταν κανένα πρότυπο ΔΠΧΑ δεν κάνει αναφορά. Για τους συντάκτες που αναπτύσσουν λογιστικές πολιτικές βάσει του εννοιολογικού πλαισίου, το νέο πλαίσιο ισχύει για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1η Ιανουαρίου 2020. Δεν προβλέπεται κάποια επίδραση στις οικονομικές καταστάσεις της Εταιρίας. 57 Τροποποίηση ΔΠΧΑ 3: Συνενώσεις Επιχειρήσεων Το ΣΔΛΠ εξέδωσε τροποποιήσεις αναφορικά με τον ορισμό μιας Επιχείρησης με σκοπό την επίλυση των δυσκολιών που προκύπτουν όταν μια οικονομική οντότητα προσδιορίζει εάν έχει αποκτήσει μια επιχείρηση ή μια ομάδα περιουσιακών στοιχείων. Οι τροποποιήσεις εφαρμόζονται για συνενώσεις επιχειρήσεων για τις οποίες η ημερομηνία απόκτησης προσδιορίζεται στην πρώτη ετήσια λογιστική περίοδο που αρχίζει την ή μετά την 1η Ιανουαρίου 2020 και για απόκτηση περιουσιακών στοιχείων που συμβαίνουν την ή μετά την έναρξη αυτής της περιόδου, ενώ επιτρέπεται νωρίτερη εφαρμογή. Οι τροποποιήσεις δεν έχουν ακόμη υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση και εκτιμάται ότι δεν θα έχουν επίδραση στις οικονομικές καταστάσεις της Εταιρίας. Τροποποιήσεις στο ΔΛΠ 1 «Παρουσίαση των Οικονομικών Καταστάσεων» και στο ΔΛΠ 8 «Λογιστικές πολιτικές, αλλαγές στις λογιστικές εκτιμήσεις και λάθη» Οι τροποποιήσεις εφαρμόζονται για ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2020, ενώ επιτρέπεται νωρίτερη εφαρμογή. Οι τροποποιήσεις διευκρινίζουν τον ορισμό της σημαντικότητας και τον τρόπο με τον οποίο θα πρέπει να εφαρμοστεί. Ο νέος ορισμός αναφέρει πως «πληροφόρηση θεωρείται σημαντική εφόσον, όταν παραλείπεται, αποκρύπτεται ή είναι ανακριβής, εύλογα αναμένεται να επηρεάσει τις αποφάσεις των κύριων χρηστών των οικονομικών καταστάσεων, που λαμβάνουν με βάση αυτές τις οικονομικές καταστάσεις, οι οποίες παρέχουν οικονομική πληροφόρηση για τη συγκεκριμένη οντότητα». Επιπλέον, βελτιώθηκαν οι επεξηγήσεις που συνοδεύουν τον ορισμό της σημαντικότητας. Οι τροποποιήσεις διασφαλίζουν ότι ο ορισμός της σημαντικότητας είναι συνεπής σε όλα τα πρότυπα των ΔΠΧΑ. Οι τροποποιήσεις δεν έχουν ακόμη υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση και εκτιμάται ότι δεν θα έχουν επίδραση στις οικονομικές καταστάσεις της Εταιρίας. 2.3 Βασικές λογιστικές αρχές 2.3.1 Επενδύσεις σε θυγατρικές εταιρείες Θυγατρικές είναι όλες οι εταιρείες που διοικούνται και ελέγχονται, άμεσα ή έμμεσα, από την Εταιρία, είτε µέσω της κατοχής της πλειοψηφίας των μετοχών της εταιρείας στην οποία έγινε η επένδυση, είτε µέσω της εξάρτησής της από την τεχνογνωσία που της παρέχει ο Όμιλος. Δηλαδή, θυγατρικές είναι οι επιχειρήσεις πάνω στις οποίες ασκείται έλεγχος από την Εταιρία. Η Εταιρία αποκτά και ασκεί έλεγχο µέσω των δικαιωμάτων ψήφου και άσκησης της Διοίκησης. Η ύπαρξη τυχόν δυνητικών δικαιωμάτων ψήφου τα οποία είναι ασκήσιμα κατά το χρόνο σύνταξης των οικονομικών καταστάσεων λαμβάνεται υπόψη προκειμένου να στοιχειοθετηθεί αν η Εταιρία ασκεί τον έλεγχο επί των θυγατρικών. Οι θυγατρικές ενοποιούνται πλήρως (ολική ενοποίηση) µε τη μέθοδο της εξαγοράς από την ημερομηνία που αποκτάται ο έλεγχος επ’ αυτών και παύουν να ενοποιούνται από την ημερομηνία που τέτοιος έλεγχος δεν υφίσταται. Η εξαγορά θυγατρικής από τον Όμιλο λογιστικοποιείται βάσει της μεθόδου της αγοράς. Το κόστος κτήσης μιας θυγατρικής είναι η εύλογη αξία των περιουσιακών στοιχείων που δόθηκαν, των μετοχών που εκδόθηκαν και των υποχρεώσεων που αναλήφθηκαν κατά την ημερομηνία της ανταλλαγής, πλέον τυχόν κόστους άμεσα συνδεδεμένου µε τη συναλλαγή. Τα εξατομικευμένα περιουσιακά στοιχεία, υποχρεώσεις και ενδεχόμενες υποχρεώσεις που αποκτώνται σε µία επιχειρηματική συνένωση επιμετρώνται κατά την εξαγορά στις εύλογες αξίες τους ανεξαρτήτως του ποσοστού συµµετοχής. Το κόστος αγοράς πέραν της εύλογης αξίας των επί µέρους στοιχείων που αποκτήθηκαν καταχωρείται ως υπεραξία. Αν το συνολικό κόστος της αγοράς είναι μικρότερο από την εύλογη αξία των επί μέρους στοιχείων που αποκτήθηκαν, η διαφορά καταχωρείται άμεσα στα αποτελέσματα. 58 Διεταιρικές συναλλαγές, υπόλοιπα και μη πραγματοποιημένα κέρδη από συναλλαγές μεταξύ των εταιρειών του Ομίλου απαλείφονται. Οι μη πραγματοποιημένες ζημίες επίσης απαλείφονται, εκτός εάν η συναλλαγή παρέχει ενδείξεις απομείωσης του μεταβιβασθέντος στοιχείου ενεργητικού. Οι λογιστικές αρχές των θυγατρικών έχουν τροποποιηθεί ώστε να είναι ομοιόμορφες με αυτές που έχουν υιοθετηθεί από τον Όμιλο. 2.3.2 Επενδύσεις σε συγγενείς επιχειρήσεις Συγγενής είναι η οικονομική μονάδα στην οποία η Εταιρία έχει τη δυνατότητα να ασκεί ουσιώδη επιρροή, αλλά όχι έλεγχο ή από κοινού έλεγχο. Η ουσιώδης επιρροή ασκείται μέσω της συμμετοχής στις χρηματοοικονομικές και λειτουργικές αποφάσεις της οικονομικής μονάδας. Οι επενδύσεις σε συγγενείς απεικονίζονται στον ισολογισμό στο κόστος, προσαρμοζόμενο στις μεταγενέστερες μεταβολές του μεριδίου της εταιρείας στο καθαρό ενεργητικό της συγγενούς και λαμβάνοντας υπόψη τις τυχόν απομειώσεις της αξίας μεμονωμένων επενδύσεων. Ζημίες συγγενών επιχειρήσεων επιπλέον των δικαιωμάτων της Εταιρίας σε αυτές, δεν καταχωρούνται, στο βαθμό που δεν συνιστούν συμβατική ή τεκμαιρόμενη υποχρέωση της Εταιρίας. 2.3.3 Πληροφόρηση κατά τομέα Ως επιχειρηματικός τομέας ορίζεται μία ομάδα στοιχείων ενεργητικού και δραστηριοτήτων που παρέχουν προϊόντα και υπηρεσίες, τα οποία υπόκεινται σε διαφορετικούς κινδύνους και αποδόσεις από εκείνα άλλων επιχειρηματικών τομέων. Ως γεωγραφικός τομέας, ορίζεται μία γεωγραφική περιοχή, στην οποία παρέχονται προϊόντα και υπηρεσίες και η οποία υπόκειται σε διαφορετικούς κινδύνους και αποδόσεις από άλλες περιοχές. Ως πρωτεύοντα τύπο για την κατά τομέα πληροφόρηση, ο Όμιλος έχει επιλέξει την πληροφόρηση κατά επιχειρηματικό τομέα. Ο Όμιλος δραστηριοποιείται στον τομέα υγείας και συγκεκριμένα στους κλάδους των ιατρικών μηχανημάτων-αντιδραστηρίων. Επίσης δραστηριοποιείται στους τομείς καλλυντικών, πληροφορικής και διαγνωστικών εργαστηρίων. Ως δευτερεύοντα τύπο για την κατά τομέα πληροφόρηση ο Όμιλος έχει επιλέξει την πληροφόρηση κατά γεωγραφική κατανομή. Γεωγραφικά, ο Όμιλος δραστηριοποιείται στην Ελλάδα, στην Ευρωπαική Ένωση και σε λοιπές χώρες. 2.3.4 Συναλλαγματικές μετατροπές Λειτουργικό νόμισμα και νόμισμα παρουσίασης Τα στοιχεία των χρηματοοικονομικών καταστάσεων της Εταιρίας αποτιμώνται με χρήση του νομίσματος του οικονομικού περιβάλλοντος μέσα στο οποίο λειτουργεί η Εταιρία (λειτουργικό νόμισμα: ευρώ). Οι οικονομικές καταστάσεις παρουσιάζονται σε ευρώ (νόμισμα αναφοράς). Συναλλαγές και υπόλοιπα λογαριασμών Οι συναλλαγές σε ξένα νομίσματα μετατρέπονται στο λειτουργικό νόμισμα βάσει των ισοτιμιών που υφίστανται κατά την ημερομηνία των συναλλαγών. Κέρδη και ζημιές από συναλλαγματικές διαφορές οι οποίες προκύπτουν από μετατροπή των νομισματικών στοιχείων που εκφράζονται σε ξένο νόμισμα κατά την διάρκεια της περιόδου και κατά την ημερομηνία ισολογισμού με τις υπάρχουσες ισοτιμίες, καταχωρούνται στα αποτελέσματα. 59 2.3.5 Ιδιοχρησιμοποιούμενα ενσώματα πάγια περιουσιακά στοιχεία Τα ιδιοχρησιμοποιούμενα ενσώματα πάγια αποτιμώνται στο κόστος κτήσεως μείον τις αποσβέσεις. Το κόστος κτήσεως περιλαμβάνει όλες τις άμεσα επιρριπτέες δαπάνες για την απόκτηση των στοιχείων. Μεταγενέστερες δαπάνες καταχωρούνται σε επαύξηση της λογιστικής αξίας των ενσωμάτων παγίων μόνον αν πιθανολογείται ότι μελλοντικά οικονομικά οφέλη θα εισρεύσουν στον όμιλο και το κόστος τους μπορεί να αποτιμηθεί αξιόπιστα. Οι επισκευές και οι συντηρήσεις καταχωρούνται στα αποτελέσματα όταν αυτές πραγματοποιούνται. Τα οικόπεδα δεν αποσβένονται. Οι αποσβέσεις των λοιπών ενσώματων παγίων υπολογίζονται με τη σταθερή μέθοδο κατά τη διάρκεια της ωφέλιμης ζωής τους, η οποία υπόκειται σε επανεξέταση σε τακτά χρονικά διαστήματα. Υπολειμματικές αξίες δεν αναγνωρίζονται. Η ωφέλιμη ζωή των ενσωμάτων παγίων έχει ως ακολούθως: Κτίρια: 40 έτη Εγκαταστάσεις σε ακίνητα τρίτων: από 10 έως 20 έτη Μηχανήματα και μηχανολογικός εξοπλισμός: 6,67 έτη Μεταφορικά μέσα: από 5 έως 6,66 έτη Λοιπός εξοπλισμός: 5 έτη Κατά την πώληση των ενσωμάτων παγίων, οι διαφορές μεταξύ του τιμήματος που λαμβάνεται και της λογιστικής τους αξίας καταχωρούνται ως κέρδη ή ζημίες στα αποτελέσματα. Τα παραγωγικά πάγια περιουσιακά στοιχεία ή αυτά για τα οποία δεν έχει προσδιοριστεί η χρήση τους και βρίσκονται στο στάδιο της κατασκευής απεικονίζονται στο κόστος, μειωμένα κατά τις τυχόν ζημίες απομείωσης. Η απόσβεση αυτών των παγίων, όπως και των υπολοίπων της εταιρείας, αρχίζει όταν τα αυτά είναι έτοιμα για χρήση. 2.3.6 Επενδύσεις σε ακίνητα Επενδύσεις σε ακίνητα είναι οι επενδύσεις που αφορούν όλα εκείνα τα ακίνητα (στα οποία περιλαμβάνονται η γη, τα κτίρια ή τα μέρη κτιρίων ή και τα δύο) τα οποία κατέχονται από τον ιδιοκτήτη (ή από τον μισθωτή σε περίπτωση χρηματοοικονομικής μίσθωσης), είτε για να αποκομίζει μισθώματα από την εκμίσθωσή τους είτε για την αύξηση της αξίας τους (ενίσχυση κεφαλαίου) ή και για τα δύο. Οι επενδύσεις σε ακίνητα αναγνωρίζονται αρχικά στο κόστος κτήσης τους, το οποίο είναι προσαυξημένο με όλα εκείνα τα έξοδα που σχετίζονται με τη συναλλαγή για την απόκτησή τους (π.χ συμβολαιογραφικά, μεσιτικά, φόροι μεταβίβασης). Μετά την αρχική αναγνώριση, οι επενδύσεις σε ακίνητα αποτιμώνται στην εύλογη αξία τους δηλ. στην τιμή στην οποία το ακίνητο μπορεί να ανταλλαχθεί μεταξύ ενήμερων και πρόθυμων μερών σε μία συνήθη εμπορική συναλλαγή. Η εύλογη αξία των επενδύσεων σε ακίνητα προσδιορίζεται ετήσια από ανεξάρτητο, αναγνωρισμένο εκτιμητή. Οποιαδήποτε μεταβολή στην εύλογη αξία των επενδύσεων σε ακίνητα απεικονίζεται στα αποτελέσματα της χρήσεως στην οποία προκύπτει. 2.3.7 Άυλα περιουσιακά στοιχεία Τα άυλα περιουσιακά στοιχεία αφορούν σε εφαρμογές λογισμικού. Αποτιμώνται στο κόστος κτήσεως μείον τις αποσβέσεις. Οι αποσβέσεις διενεργούνται με τη σταθερή μέθοδο κατά τη διάρκεια της ωφέλιμης ζωής των στοιχείων αυτών, η οποία είναι από 5 έως 10 έτη, ανάλογα με το είδος του λογισμικού. 60 2.3.8 Απομείωση αξίας περιουσιακών στοιχείων Τα περιουσιακά στοιχεία ελέγχονται για απομείωση της αξίας τους, όταν υπάρχουν ενδείξεις ότι οι λογιστική αξία τους δεν θα ανακτηθεί. Ανακτήσιμη αξία είναι η μεγαλύτερη αξία μεταξύ της εύλογης αξίας μειωμένης με το απαιτούμενο για την πώληση κόστος και της αξίας χρήσεως του περιουσιακού στοιχείου. Εάν η ανακτήσιμη αξία είναι μικρότερη της αναπόσβεστης, τότε η αναπόσβεστη αξία μειώνεται έως το ύψος της ανακτήσιμης. Οι ζημιές απομείωσης καταχωρούνται ως έξοδα στα αποτελέσματα της χρήσης κατά την οποία προκύπτουν, εκτός εάν το περιουσιακό στοιχείο έχει αναπροσαρμοστεί, οπότε η ζημία απομείωσης μειώνει το αντίστοιχο αποθεματικό αναπροσαρμογής. Όταν σε μεταγενέστερη χρήση η ζημία απομείωσης πρέπει να αναστραφεί, η αναπόσβεστη αξία του περιουσιακού στοιχείου αυξάνεται έως το ύψος της αναθεωρημένης εκτίμησης της ανακτήσιμης αξίας, στο βαθμό που η νέα αναπόσβεστη αξία δεν υπερβαίνει την αναπόσβεστη αξία που θα είχε προσδιοριστεί εάν δεν είχε καταχωρηθεί η ζημία απομείωσης σε προηγούμενες χρήσεις. Η αναστροφή της ζημίας απομείωσης καταχωρείται στα έσοδα, εκτός εάν το περιουσιακό στοιχείο έχει αναπροσαρμοστεί, οπότε αναστροφή της ζημίας απομείωσης αυξάνει το αντίστοιχο αποθεματικό αναπροσαρμογής. 2.3.9 Χρηματοοικονομικά Περιουσιακά Στοιχεία Χρηματοοικονομικό μέσο είναι κάθε σύμβαση που δημιουργεί ένα χρηματοοικονομικό στοιχείο του ενεργητικού για μία επιχείρηση και μία χρηματοοικονομική υποχρέωση ή έναν συμμετοχικό τίτλο για μία άλλη επιχείρηση. 2.3.9.1 Αρχική αναγνώριση χρηματοοικονομικών μέσων Ένα χρηματοοικονομικό στοιχείο του ενεργητικού ή μία χρηματοοικονομική υποχρέωση αναγνωρίζονται στην Κατάσταση Οικονομικής Θέσης, όταν και μόνο όταν, η Εταιρία καθίσταται ένα εκ των συμβαλλομένων μερών του χρηματοοικονομικού μέσου. 2.3.9.2 Αρχική επιμέτρηση χρηματοοικονομικών μέσων Με εξαίρεση τις εμπορικές απαιτήσεις που δεν περιέχουν σημαντική συνιστώσα χρηματοδότησης και επιμετρώνται σύμφωνα με τα όσα ορίζονται στο ΔΠΧΑ 15, ήτοι στην τιμή συναλλαγής τους, τα χρηματοοικονομικά στοιχεία του ενεργητικού και οι χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις επιμετρώνται αρχικά στην εύλογη αξία τους, αυξημένη (ή μειωμένη στην περίπτωση των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων) με το σχετικό κόστος της συναλλαγής. Τα σχετικά κόστη δεν προστίθενται στην περίπτωση των χρηματοοικονομικών στοιχείων του ενεργητικού (αφαιρούνται στην περίπτωση των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων) που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων. Η εύλογη αξία ενός χρηματοοικονομικού μέσου κατά την αρχική αναγνώριση είναι συνήθως η τιμή της συναλλαγής, δηλαδή η εύλογη αξία του ανταλλάγματος που καταβλήθηκε ή ελήφθη σύμφωνα με τους ορισμούς του ΔΠΧΑ 13. Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις ενδέχεται η εύλογη αξία του χρηματοοικονομικού στοιχείου του ενεργητικού ή της χρηματοοικονομικής υποχρέωσης κατά την αρχική αναγνώριση, να διαφέρει από την τιμή της συναλλαγής. Στην περίπτωση που μέρος του ανταλλάγματος που καταβλήθηκε ή ελήφθη αφορά σε κάποιο άλλο στοιχείο πέραν του χρηματοοικονομικού μέσου, η Εταιρία επιμετρά την εύλογη αξία του χρηματοοικονομικού μέσου. 2.3.9.3 Ταξινόμηση χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού Οι δύο παράγοντες βάσει των οποίων πραγματοποιείται η ταξινόμηση ενός χρηματοοικονομικού στοιχείου του ενεργητικού είναι το επιχειρηματικό μοντέλο της Εταιρίας σχετικά με τη διαχείριση των 61 χρηματοοικονομικών στοιχείων του ενεργητικού και τα χαρακτηριστικά των συμβατικών ταμειακών ροών του χρηματοοικονομικού στοιχείου του ενεργητικού. Τα χρηματοοικονομικά στοιχεία του ενεργητικού, εκτός από εκείνα που αποτελούν καθορισμένα και αποτελεσματικά μέσα αντιστάθμισης κινδύνων, ταξινομούνται στις ακόλουθες κατηγορίες: Χρηματοοικονομικά στοιχεία του ενεργητικού επιμετρώμενα στο αποσβεσμένο κόστος Ένα χρηματοοικονομικό στοιχείο του ενεργητικού επιμετράται στο αποσβεσμένο κόστος αν ικανοποιούνται σωρευτικά οι παρακάτω συνθήκες: (α) το στοιχείο του ενεργητικού κατέχεται ως μέρος ενός επιχειρηματικού μοντέλου του οποίου ο στόχος είναι η διακράτηση χρηματοοικονομικών στοιχείων του ενεργητικού προκειμένου να εισπράττονται οι συμβατικές ταμειακές ροές τους, και (β) οι συμβατικοί όροι του χρηματοοικονομικού στοιχείου του ενεργητικού δημιουργούν σε καθορισμένες ημερομηνίες ταμειακές ροές που αφορούν αποκλειστικά σε πληρωμές κεφαλαίου και τόκων επί του ανεξόφλητου κεφαλαίου. Χρηματοοικονομικά στοιχεία του ενεργητικού επιμετρώμενα στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων Ένα χρηματοοικονομικό στοιχείο του ενεργητικού επιμετράται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων, εάν ικανοποιούνται σωρευτικά οι παρακάτω συνθήκες: (α) το στοιχείο του ενεργητικού κατέχεται ως μέρος ενός επιχειρηματικού μοντέλου του οποίου ο στόχος είναι τόσο η είσπραξη των συμβατικών ταμειακών ροών όσο και η πώληση χρηματοοικονομικών στοιχείων του ενεργητικού, και (β) οι συμβατικοί όροι του χρηματοοικονομικού στοιχείου του ενεργητικού δημιουργούν σε καθορισμένες ημερομηνίες ταμειακές ροές που αφορούν αποκλειστικά σε πληρωμές κεφαλαίου και τόκων επί του ανεξόφλητου κεφαλαίου. Χρηματοοικονομικά αποτελεσμάτων στοιχεία του ενεργητικού επιμετρώμενα στην εύλογη αξία μέσω των Ένα χρηματοοικονομικό στοιχείο του ενεργητικού επιμετράται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων στην περίπτωση που δεν εμπίπτει σε κάποια από τις ανωτέρω δύο περιπτώσεις. Η Εταιρία μπορεί κατά την αρχική αναγνώριση να προσδιορίσει χρηματοοικονομικά στοιχεία του ενεργητικού ως επιμετρώμενα στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων, εάν αυτό εξαλείφει ή μειώνει σημαντικά μία ανακολουθία στην επιμέτρηση ή στην αναγνώριση («λογιστική ανακολουθία»), η οποία σε διαφορετική περίπτωση θα προέκυπτε από την επιμέτρηση στοιχείων του ενεργητικού ή υποχρεώσεων ή την αναγνώριση των κερδών και ζημιών επί αυτών σε διαφορετικές βάσεις. Η Εταιρία μπορεί, κατά την αρχική αναγνώριση, να κάνει μία αμετάκλητη επιλογή να παρουσιάζει στα λοιπά συνολικά έσοδα τις μεταγενέστερες μεταβολές στην εύλογη αξία μίας επένδυσης σε συμμετοχικό τίτλο που δεν διακρατείται προς εμπορία, ούτε αποτελεί ενδεχόμενο αντάλλαγμα αναγνωριζόμενο από τον αγοραστή σε μία συνένωση επιχειρήσεων. Στην περίπτωση που η Εταιρία εφαρμόσει την ανωτέρω επιλογή, τότε θα πρέπει να αναγνωρίσει στα αποτελέσματα της χρήσης (και όχι στα λοιπά συνολικά έσοδα), τα μερίσματα από την επένδυση αυτή. 2.3.9.4 Ταξινόμηση χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων Οι χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις ταξινομούνται στις εξής κατηγορίες: Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις επιμετρώμενες στο αποσβεσμένο κόστος. Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις επιμετρώμενες στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων. 2.3.9.5 Μεταγενέστερη επιμέτρηση χρηματοοικονομικών μέσων 62 Ένα χρηματοοικονομικό στοιχείο του ενεργητικού επιμετράται μεταγενέστερα στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων, στο αποσβεσμένο κόστος ή στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων. Η ταξινόμηση βασίζεται σε δύο κριτήρια: 1. στο επιχειρηματικό μοντέλο διαχείρισης ενός χρηματοοικονομικού στοιχείου του ενεργητικού, δηλαδή εάν στόχος είναι η διακράτηση με σκοπό την είσπραξη συμβατικών ταμειακών ροών ή η είσπραξη συμβατικών ταμειακών ροών καθώς και η πώληση χρηματοοικονομικών στοιχείων του ενεργητικού, και 2. εάν οι συμβατικές ταμειακές ροές του χρηματοοικονομικού στοιχείου του ενεργητικού συνίστανται αποκλειστικά σε αποπληρωμή κεφαλαίου και τόκων επί του ανεξόφλητου υπολοίπου. Η κατηγορία επιμέτρησης στο αποσβεσμένο κόστος περιλαμβάνει μη παράγωγα χρηματοοικονομικά στοιχεία του ενεργητικού, όπως δάνεια και απαιτήσεις με σταθερές ή προκαθορισμένες πληρωμές που δεν διαπραγματεύονται σε κάποια ενεργό αγορά. Μετά την αρχική αναγνώριση, επιμετρώνται στο αποσβεσμένο κόστος βάσει της μεθόδου του πραγματικού επιτοκίου. Στις περιπτώσεις κατά τις οποίες ο αντίκτυπος από την προεξόφληση είναι ασήμαντος, η προεξόφληση παραλείπεται. Για τα χρηματοοικονομικά στοιχεία του ενεργητικού που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων, οι μεταβολές στην εύλογη αξία αναγνωρίζονται στα λοιπά συνολικά έσοδα και αναταξινομούνται στα αποτελέσματα κατά την αποαναγνώριση των χρηματοοικονομικών μέσων. Για τα χρηματοοικονομικά στοιχεία του ενεργητικού που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων, αυτά επιμετρώνται στην εύλογη αξία τους και οι μεταβολές στην εύλογη αξία αναγνωρίζονται στα κέρδη ή στις ζημιές της περιόδου. Η εύλογη αξία των στοιχείων προσδιορίζεται με αναφορά σε συναλλαγές σε μία ενεργό αγορά ή με τη χρήση τεχνικών μεθόδων αποτίμησης, στις περιπτώσεις κατά τις οποίες δεν υφίσταται ενεργός αγορά. Σύμφωνα με τις απαιτήσεις του ΔΠΧΑ 9, οι χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις επιμετρώνται στο αποσβεσμένο κόστος με τη χρήση της μεθόδου του πραγματικού επιτοκίου, εκτός από τις ακόλουθες εξαιρέσεις: 1. χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις επιμετρώμενες στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων. 2. χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις που ανακύπτουν όταν η μεταβίβαση ενός χρηματοοικονομικού στοιχείου του ενεργητικού δεν ικανοποιεί τα κριτήρια για αποαναγνώριση ή αναγνωρίζεται σύμφωνα με την προσέγγιση της συνεχιζόμενης ανάμειξης στη διαχείριση του μεταβιβαζόμενου στοιχείου του ενεργητικού. 3. συμβόλαια χρηματοοικονομικής εγγύησης. 4. δεσμεύσεις παροχής δανείου με επιτόκιο χαμηλότερο από το τρέχον επιτόκιο της αγοράς. 5. το ενδεχόμενο αντάλλαγμα που αναγνωρίζεται από έναν αγοραστή σε μία συνένωση επιχειρήσεων για την οποία εφαρμόζεται το ΔΠΧΑ 3. Τα κέρδη και οι ζημιές από την μεταγενέστερη επιμέτρηση των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων που έχουν ταξινομηθεί στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων, παρουσιάζονται στα αποτελέσματα της χρήσης, με την εξαίρεση των υποχρεώσεων που αποτελούν τμήμα μίας σχέσης αντιστάθμισης και της μεταβολής στην εύλογη αξία της χρηματοοικονομικής υποχρέωσης που αποδίδεται σε μεταβολή του πιστωτικού κινδύνου της υποχρέωσης, η οποία παρουσιάζεται στα λοιπά συνολικά έσοδα. 2.3.9.6 Αποαναγνώριση χρηματοοικονομικών μέσων Ένα χρηματοοικονομικό στοιχείο του ενεργητικού αποαναγνωρίζεται από την Κατάσταση Οικονομικής Θέσης όταν εκπνεύσουν τα συμβατικά δικαιώματα επί των ταμειακών ροών του στοιχείου ή όταν η 63 Εταιρία μεταβιβάσει το στοιχείο και ουσιαστικά όλους τους κινδύνους και τα οφέλη της κυριότητας επί αυτού. Μία χρηματοοικονομική υποχρέωση (ή μέρος αυτής) αποαναγνωρίζεται από την Κατάσταση Οικονομικής Θέσης όταν, και μόνο όταν, η υποχρέωση που καθορίζεται στο συμβόλαιο εκπληρώνεται, ακυρώνεται ή εκπνέει. Συνεπώς, μία χρηματοοικονομική υποχρέωση (ή μέρος αυτής) εξαλείφεται, όταν ο οφειλέτης είτε απαλλάσσεται της υποχρέωσης (ή μέρους αυτής) εξοφλώντας τον πιστωτή είτε απαλλάσσεται νομίμως από την πρωταρχική ευθύνη της υποχρέωσης (είτε μέσω νομικής διαδικασίας είτε από τον πιστωτή). 2.3.9.7 Απομείωση χρηματοοικονομικών στοιχείων του ενεργητικού Η Εταιρία αναγνωρίζει προβλέψεις απομείωσης για αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές για όλα τα χρηματοοικονομικά στοιχεία του ενεργητικού, εκτός εκείνων που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων. Ο στόχος των απαιτήσεων απομείωσης του ΔΠΧΑ 9 είναι να αναγνωρίσει τις αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές για το σύνολο της διάρκειας ζωής ενός χρηματοοικονομικού μέσου, του οποίου ο πιστωτικός κίνδυνος έχει αυξηθεί μετά την αρχική αναγνώριση, ανεξαρτήτως από το εάν η αξιολόγηση γίνεται σε συλλογικό ή εξατομικευμένο επίπεδο, χρησιμοποιώντας όλες τις πληροφορίες που μπορούν να συλλεχθούν, βάσει τόσο ιστορικών όσο και παρόντων στοιχείων, αλλά και στοιχείων που αφορούν σε λογικές μελλοντικές εκτιμήσεις. Για την εφαρμογή της ανωτέρω προσέγγισης πραγματοποιείται διάκριση μεταξύ: των χρηματοοικονομικών στοιχείων των οποίων ο πιστωτικός κίνδυνος δεν έχει επιδεινωθεί σημαντικά μετά την αρχική αναγνώριση ή τα οποία έχουν χαμηλό πιστωτικό κίνδυνο κατά την ημερομηνία αναφοράς (Στάδιο 1), των χρηματοοικονομικών στοιχείων των οποίων ο πιστωτικός κίνδυνος έχει επιδεινωθεί σημαντικά μετά την αρχική αναγνώριση και τα οποία δεν έχουν χαμηλό πιστωτικό κίνδυνο (Στάδιο 2), και των χρηματοοικονομικών στοιχείων για τα οποία υπάρχουν αντικειμενικές αποδείξεις απομείωσης κατά την ημερομηνία αναφοράς (Στάδιο 3). Για τα χρηματοοικονομικά στοιχεία που εντάσσονται στο Στάδιο 1 αναγνωρίζονται αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές για την περίοδο των επόμενων δώδεκα μηνών, ενώ για εκείνα που εντάσσονται στο Στάδιο 2 ή το Στάδιο 3 αναγνωρίζονται αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές για το σύνολο της διάρκειας ζωής του χρηματοοικονομικού στοιχείου του ενεργητικού. Οι αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές βασίζονται στη διαφορά μεταξύ των συμβατικών ταμειακών ροών και των ταμειακών ροών που η Εταιρία αναμένει να λάβει. Η διαφορά προεξοφλείται χρησιμοποιώντας μία εκτίμηση του αρχικού πραγματικού επιτοκίου του χρηματοοικονομικού στοιχείου του ενεργητικού. 2.3.10 Αποθέματα Τα αποθέματα αποτιμώνται στη χαμηλότερη αξία μεταξύ κόστους κτήσεως και της καθαρής ρευστοποιήσιμης αξίας. Το κόστος κτήσεως προσδιορίζεται με τη μέθοδο του μέσου σταθμικού όρου, η οποία ακολουθείται παγίως. Το κόστος των ετοίμων προϊόντων και των ημιτελών αποθεμάτων περιλαμβάνει το κόστος των άμεσων υλικών, το άμεσο εργατικό κόστος και τα γενικά βιομηχανικά έξοδα. Κόστος δανεισμού δεν περιλαμβάνεται στο κόστος κτήσεως των αποθεμάτων. Η καθαρή ρευστοποιήσιμη αξία εκτιμάται με βάση τις τρέχουσες τιμές πώλησης των αποθεμάτων στα πλαίσια της συνήθους δραστηριότητας, αφαιρουμένων και των τυχόν εξόδων πώλησης, όπου συντρέχει περίπτωση. 64 2.3.11 Ταμιακά διαθέσιμα & ισοδύναμα διαθεσίμων Τα διαθέσιμα αντιπροσωπεύουν μετρητά στα ταμεία της εταιρείας καθώς και τραπεζικές καταθέσεις όψεως και βραχυπρόθεσμες, μέχρι τρεις μήνες, επενδύσεις υψηλής ρευστοποιησιμότητας και χαμηλού ρίσκου. 2.3.12 Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία ταξινομημένα ως κρατούμενα προς πώληση Τα περιουσιακά στοιχεία που διατηρούνται προς πώληση συμπεριλαμβάνουν τα άυλα περιουσιακά στοιχεία (συμπεριλαμβανομένης της υπεραξίας) και τα ενσώματα πάγια που ο Όμιλος σκοπεύει να πουλήσει εντός ενός έτους από την ημερομηνία ταξινόμησής τους ως “κρατούμενα προς πώληση”. Τα περιουσιακά στοιχεία που ταξινομούνται ως “κρατούμενα προς πώληση” αποτιμώνται στη χαμηλότερη αξία μεταξύ της λογιστικής αξίας τους αμέσως πριν την ταξινόμησή τους ως κρατούμενα προς πώληση, και την εύλογή τους αξία μείον το κόστος πώλησης. Τα περιουσιακά στοιχεία που ταξινομούνται ως “κρατούμενα προς πώληση” δεν υπόκεινται σε απόσβεση. Το κέρδος ή η ζημία που προκύπτει από την πώληση και επανεκτίμηση των “κρατούμενων προς πώληση” περιουσιακών στοιχείων συμπεριλαμβάνεται στα “άλλα έσοδα” και “άλλα έξοδα”, αντίστοιχα, στην κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσης. 2.3.13 Μετοχικό Κεφάλαιο Έξοδα τα οποία πραγματοποιήθηκαν για την έκδοση μετοχών εμφανίζονται, μετά την αφαίρεση του αναλογούντος φόρου εισοδήματος, σε μείωση του προϊόντος της έκδοσης. Τα έξοδα τα οποία σχετίζονται με την έκδοση μετοχών για την απόκτηση επιχειρήσεων περιλαμβάνονται στο κόστος κτήσεως της επιχειρήσεως που αποκτάται. Κατά την απόκτηση ιδίων μετοχών, το καταβληθέν τίμημα, συμπεριλαμβανομένων και των σχετικών δαπανών, απεικονίζεται μειωτικά των ιδίων κεφαλαίων μέχρι οι ίδιες μετοχές πωληθούν, ακυρωθούν ή επανεκδοθούν. Κάθε κέρδος ή ζημία από πώληση ιδίων μετοχών καθαρό από άμεσα για τη συναλλαγή λοιπά έξοδα & φόρους εμφανίζεται ως αποθεματικό στα ίδια κεφάλαια. Κατά την απόκτηση ιδίων μετοχών, το καταβληθέν τίμημα, συμπεριλαμβανομένων και των σχετικών δαπανών, απεικονίζεται μειωτικά των ιδίων κεφαλαίων. 2.3.14 Δανεισμός Τα δάνεια καταχωρούνται αρχικά στην εύλογη αξία τους, μειωμένα με τα τυχόν άμεσα κόστη για την πραγματοποίηση της συναλλαγής. Μεταγενέστερα αποτιμώνται στο αναπόσβεστο κόστος με την χρήση του πραγματικού επιτοκίου. 2.3.15 Μισθώσεις Τον Ιανουάριο του 2016 το IASB εξέδωσε το νέο λογιστικό πρότυπο ΔΠΧΑ 16 «Μισθώσεις», το οποίο αντικαθιστά το ΔΛΠ 17 «Μισθώσεις» και τις σχετικές διερμηνείες. Το ΔΠΧΑ 16 εισάγει τις αρχές για την αναγνώριση, επιμέτρηση, παρουσίαση και γνωστοποίηση των μισθώσεων και για τα δύο μέρη ενός συμβολαίου, δηλ. τον πελάτη / μισθωτή και τον προμηθευτή / εκμισθωτή. Εφαρμόζεται στις ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1η Ιανουαρίου 2019. Η εφαρμογή νωρίτερα επιτρέπεται, εάν έχει εφαρμοστεί το ΔΠΧΑ 15 «Έσοδα από συμβάσεις με πελάτες». Αναφορικά με τον μισθωτή, το ΔΠΧΑ 16 καταργεί την ταξινόμηση των μισθώσεων ως λειτουργικές ή χρηματοδοτικές, όπως απαιτούνταν από το ΔΛΠ 17 και αντ’ αυτού εισάγει ένα ενιαίο λογιστικό μοντέλο για τον μισθωτή. Εφαρμόζοντας αυτό το μοντέλο, ο μισθωτής απαιτείται να αναγνωρίσει: α) στοιχεία του ενεργητικού και υποχρεώσεις για όλες τις μισθώσεις, με διάρκεια μεγαλύτερη των δώδεκα μηνών, εκτός εάν το υποκείμενο περιουσιακό στοιχείο είναι χαμηλής αξίας, και 65 β) αποσβέσεις από μισθωμένα στοιχεία του ενεργητικού ξεχωριστά στην κατάσταση αποτελεσμάτων από τους τόκους για υποχρεώσεις από μισθώσεις. Αναφορικά με τον εκμισθωτή, το ΔΠΧΑ 16 ουσιαστικά διατηρεί τους λογιστικούς χειρισμούς που προβλέπονταν στο ΔΛΠ 17. Επομένως, ο εκμισθωτής συνεχίζει να ταξινομεί τις μισθώσεις του ως λειτουργικές ή χρηματοδοτικές και να λογιστικοποιεί αυτούς τους δύο τύπους μισθώσεων διαφορετικά. Το νέο λογιστικό Πρότυπο επηρέασε το λογιστικό χειρισμό των λειτουργικών μισθώσεων της Εταιρείας ως μισθωτή. Η Εταιρεία εφάρμοσε το ΔΠΧΑ 16 από την 1/1/2019, εφαρμόζοντας την απλοποιημένη μέθοδο μετάβασης (modified retrospective approach), χωρίς επαναδιατύπωση των συγκριτικών ποσών για τα προηγούμενα έτη. Με βάση το προηγούμενο πρότυπο (ΔΛΠ 17) η Εταιρεία (ως μισθωτής), ταξινομούσε τις μισθώσεις της ως λειτουργικές, καθώς πληρούσαν τα σχετικά κριτήρια του ΔΛΠ 17. Μετά την πρώτη εφαρμογή του ΔΠΧΑ 16 την 1/1/2019: Η Εταιρεία αναγνώρισε δικαιώματα χρήσης στοιχείων του ενεργητικού και υποχρεώσεις μισθώσεων για τις μισθώσεις που προηγουμένως ταξινομούνταν ως λειτουργικές, εκτός των εξαιρέσεων του Προτύπου, αναφορικά με τα συμβόλαια μίσθωσης με εναπομένουσα διάρκεια μικρότερη των δώδεκα μηνών κατά την ημερομηνία αρχικής εφαρμογής του Προτύπου. Η Εταιρεία εφάρμοσε την απλοποιημένη μέθοδο μετάβασης, βάσει της οποίας αναγνώρισε: α) υποχρεώσεις μισθώσεων, οι οποίες επιμετρήθηκαν ως η παρούσα αξία μέσω της προεξόφλησης των μελλοντικών μισθωμάτων με το διαφορικό επιτόκιο δανεισμού (incremental borrowing rate), που ίσχυε κατά την ημερομηνία αρχικής εφαρμογής του Προτύπου, και β) δικαιώματα χρήσης στοιχείων του ενεργητικού, τα οποία αναγνωρίστηκαν σε ποσό που ισούται με τις αντίστοιχες υποχρεώσεις μίσθωσης. Για τις μισθώσεις στις οποίες προβλέπονται δικαιώματα της Εταιρείας για επέκταση της μίσθωσης ή λύσης της μίσθωσης, πραγματοποιήθηκε εκτίμηση της Διοίκησης για το αν υπάρχει βεβαιότητα ότι τα δικαιώματα θα εξασκηθούν ή όχι με βάση την προγενέστερη εμπειρία και το επιχειρηματικό πλάνο. Η επίδραση (αύξηση / (μείωση)) από την εφαρμογή του ΔΠΧΑ 16 την 1/1/2019 ήταν η εξής: ΟΜΙΛΟΣ 1/1/2019 Ενσώματα πάγια στοιχεία Μισθωμένα κτίρια Μισθωμένα μηχανήματα Μισθωμένα οχήματα Σύνολο μη κυκλοφορούντων περιουσιακών στοιχείων ΣΥΝΟΛΟ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ 447.562,37 0,00 270.718,76 718.281,13 718.281,13 Υποχρεώσεις μισθώσεων ΣΥΝΟΛΟ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ Υποχρεώσεις μισθώσεων 66 718.281,13 718.281,13 ΕΤΑΙΡΕΙΑ 1/1/2019 Ενσώματα πάγια στοιχεία Μισθωμένα κτίρια Μισθωμένα μηχανήματα Μισθωμένα οχήματα 0,00 270.718,76 Σύνολο μη κυκλοφορούντων περιουσιακών στοιχείων ΣΥΝΟΛΟ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ 270.718,76 270.718,76 Υποχρεώσεις μισθώσεων ΣΥΝΟΛΟ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ Υποχρεώσεις μισθώσεων 270.718,76 270.718,76 Η Εταιρεία δεν είχε επίδραση στα ίδια κεφάλαια από την αρχική εφαρμογή του ΔΠΧΑ 16. Μετά την αρχική αναγνώριση, η Εταιρεία επιμετρά τα δικαιώματα χρήσης στοιχείων του ενεργητικού και τα αποσβένει με σταθερό ρυθμό καθ’ όλη τη διάρκεια της μίσθωσης. Αντίστοιχα, επιμετρά τις υποχρεώσεις μισθώσεων και τις αυξομειώνει, με βάση την αναγνώριση των σχετικών τόκων και των πληρωμών μισθωμάτων. • Κατάσταση Οικονομικής Θέσης Στα ενσώματα πάγια στοιχεία συμπεριλαμβάνονται τα παρακάτω δικαιώματα χρήσης στοιχείων του ενεργητικού βάσει του ΔΠΧΑ 16: ΟΜΙΛΟΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΧΡΗΣΗΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΚΤΙΡΙΑ & ΜΗΧΑΝΗΜΑΤ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ Α Υπόλοιπο έναρξης περιόδου πριν την εφαρμογή του ΔΠΧΑ 16 0,00 0,00 Επίδραση από την εφαρμογή του ΔΠΧΑ 16 Υπόλοιπο έναρξης περιόδου μετά την εφαρμογή του ΔΠΧΑ 16 Προσθήκες Αποσβέσεις Υπόλοιπο λήξης περιόδου ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΣΑ ΣΥΝΟΛΟ 0,00 0,00 447.562,37 0,00 270.718,76 718.281,13 447.562,37 0,00 1.147.276,70 -48.257,59 1.099.019,11 270.718,76 718.281,13 1.147.276,70 -354.451,73 1.511.106,10 -94.025,71 353.536,66 -212.168,43 58.550,33 ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΧΡΗΣΗΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΚΤΙΡΙΑ & ΜΗΧΑΝΗΜΑΤ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ Α Υπόλοιπο έναρξης περιόδου πριν την εφαρμογή του ΔΠΧΑ 16 0,00 0,00 Επίδραση από την εφαρμογή του ΔΠΧΑ 16 Υπόλοιπο έναρξης περιόδου μετά την εφαρμογή του ΔΠΧΑ 16 0,00 0,00 Προσθήκες 1.147.276,70 Αποσβέσεις (48.257,59) Υπόλοιπο λήξης περιόδου 0,00 1.099.019,11 67 ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΣΑ ΣΥΝΟΛΟ 0,00 270.718,76 0,00 270.718,76 270.718,76 270.718,76 1.147.276,70 -260.426,02 1.157.569,44 (212.168,43) 58.550,33 • Κατάσταση Αποτελέσματων 1.1. -31.12.2019 όμιλος εταιρεία Αποσβέσεις από δικαιώματα χρήσης περιουσιακών στοιχείων Τόκοι από υποχρεώσεις μισθώσεων Μείωση εξόδων ενοικίων (λόγω μεταφοράς σε μείωση των υποχρεώσεων από μισθώσεις) Συνολικά ποσά που αναγνωρίστηκαν στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων -354.451,73 -32.863,38 -260.426,02 -23.092,89 358.401,77 258.495,21 -28.913,34 -25.023,70 2.3.16 Τρέχων και Αναβαλλόμενος Φόρος Εισοδήματος Ο τρέχων φόρος εισοδήματος υπολογίζεται σύμφωνα με την ισχύουσα φορολογική νομοθεσία με εφαρμογή του ισχύοντος φορολογικού συντελεστή. Ο αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος προσδιορίζεται με τη μέθοδο της υποχρέωσης που προκύπτει από τις προσωρινές διαφορές μεταξύ της λογιστικής αξίας και της φορολογικής βάσης των περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων. Υπολογίζεται με τη χρήση του φορολογικού συντελεστή που είναι γνωστό κατά την ημερομηνία του ισολογισμού ότι θα έχει εφαρμογή στο χρόνο που οι προσωρινές διαφορές θα ανακτηθούν. Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις καταχωρούνται κατά την έκταση κατά την οποία εκτιμάται ότι θα υπάρξει μελλοντικό φορολογητέο κέρδος για τη χρησιμοποίηση της προσωρινής διαφοράς που δημιουργεί την αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση. 2.3.17 Παροχές στο προσωπικό Βραχυπρόθεσμες παροχές Οι βραχυπρόθεσμες παροχές προς το προσωπικό σε χρήμα και σε είδος καταχωρούνται ως έξοδο όταν καθίστανται δουλευμένες. Παροχές μετά την έξοδο από την υπηρεσία Οι παροχές μετά την έξοδο από την υπηρεσία περιλαμβάνουν τόσο προγράμματα καθορισμένων εισφορών όσο και προγράμματα καθορισμένων παροχών. Το δεδουλευμένο κόστος των προγραμμάτων καθορισμένων εισφορών καταχωρείται ως έξοδο στην περίοδο που αφορά. Οι υποχρεώσεις που απορρέουν από προγράμματα καθορισμένων παροχών στο προσωπικό υπολογίζονται στην προεξοφλημένη αξία των μελλοντικών παροχών προς το προσωπικό που έχουν καταστεί δεδουλευμένες κατά την ημερομηνία ισολογισμού. Η δέσμευση της καθορισμένης παροχής υπολογίζεται ετησίως από ανεξάρτητο αναλογιστή με τη χρήση της μεθόδου της προβεβλημένης πιστωτικής μονάδας (Projected Unit Credit Method). 68 Τα αναλογιστικά κέρδη και ζημίες που προκύπτουν από εμπειρικές προσαρμογές και από μεταβολές στις αναλογιστικές παραδοχές αναγνωρίζονται στα λοιπά συνολικά εισοδήματα στην περίοδο που προκύπτουν. Το κόστος προϋπηρεσίας αναγνωρίζεται άμεσα στα αποτελέσματα. Παροχές τερματισμού της απασχόλησης Οι παροχές τερματισμού απασχόλησης είναι πληρωτέες όταν η Εταιρεία, είτε τερματίζει την απασχόληση εργαζομένων πριν την συνταξιοδότηση, είτε μετά από απόφαση εργαζομένων να δεχθούν προσφορά παροχών από την Εταιρεία σε αντάλλαγμα του τερματισμού της απασχόλησης τους. Η Εταιρεία αναγνωρίζει τις παροχές τερματισμού της απασχόλησης ως υποχρέωση και έξοδο κατά την προγενέστερη μεταξύ των ακόλουθων ημερομηνιών: α) όταν η οικονομική οντότητα δεν δύναται πλέον να αποσύρει την προσφορά των εν λόγω παροχών και β) όταν η οικονομική οντότητα αναγνωρίζει κόστος αναδιάρθρωσης που εμπίπτει στο πεδίο του ΔΛΠ 37 και συνεπάγεται την καταβολή παροχών τερματισμού της απασχόλησης. Παροχές τερματισμού της απασχόλησης που οφείλονται 12 μήνες μετά την ημερομηνία του ισολογισμού προεξοφλούνται. 2.3.18 Προβλέψεις Οι προβλέψεις σχηματίζονται όταν η εταιρεία έχει μια παρούσα νομική ή τεκμαιρόμενη υποχρέωση, ως αποτέλεσμα ενός γεγονότος του παρελθόντος, και αφ’ ενός πιθανολογείται ότι θα απαιτηθεί εκροή για το διακανονισμό της υποχρέωσης αυτής, αφ’ ετέρου η εκροή αυτή μπορεί να εκτιμηθεί αξιόπιστα. 2.3.19 Κρατικές επιχορηγήσεις για ενσώματα πάγια Οι κρατικές επιχορηγήσεις που σχετίζονται με πάγια περιουσιακά στοιχεία καταχωρούνται στο μακροπρόθεσμο παθητικό ως αναβαλλόμενα έσοδα και μεταφέρονται στα αποτελέσματα σύμφωνα με την ωφέλιμη διάρκεια ζωής των σχετικών παγίων. 2.3.20 Αναγνώριση εσόδων Για την αναγνώριση και την επιμέτρηση των εσόδων που προκύπτουν από συμβάσεις με πελάτες, η Εταιρία εφαρμόζει το ΔΠΧΑ 15 «Έσοδα από Συμβάσεις με Πελάτες», το οποίο καθιέρωσε ένα υπόδειγμα αποτελούμενο από τα ακόλουθα στάδια: Προσδιορισμός της σύμβασης με τον πελάτη. Προσδιορισμός των δεσμεύσεων εκτέλεσης. Προσδιορισμός της τιμής συναλλαγής. Κατανομή της τιμής συναλλαγής στις δεσμεύσεις εκτέλεσης της σύμβασης. Αναγνώριση εσόδων όταν (ή καθώς) οι δεσμεύσεις εκτέλεσης της σύμβασης εκπληρώνονται. Η τιμή συναλλαγής είναι το ποσό του ανταλλάγματος σε μία σύμβαση για το οποίο η Εταιρία αναμένει να έχει δικαίωμα, ως αντάλλαγμα για τη μεταβίβαση υποσχόμενων αγαθών ή υπηρεσιών σε έναν πελάτη, εξαιρουμένων ποσών που εισπράττονται για λογαριασμό τρίτων (π.χ. φόρος προστιθέμενης αξίας και λοιποί φόροι επί των πωλήσεων). Τα έσοδα αναγνωρίζονται όταν εκπληρώνονται οι σχετικές δεσμεύσεις εκτέλεσης, είτε σε μία συγκεκριμένη χρονική στιγμή (συνήθως για υποσχέσεις που αφορούν στη μεταβίβαση αγαθών σε έναν πελάτη) είτε με την πάροδο του χρόνου (συνήθως για υποσχέσεις που αφορούν στη μεταβίβαση υπηρεσιών σε έναν πελάτη). Η Εταιρία αναγνωρίζει μία συμβατική υποχρέωση για ποσά που λαμβάνει από τους πελάτες (προπληρωμές) τα οποία αφορούν σε δεσμεύσεις εκτέλεσης που δεν έχουν εκπληρωθεί, καθώς επίσης και όταν διατηρεί δικαίωμα επί ενός τιμήματος το οποίο είναι ανεπιφύλακτο (αναβαλλόμενο έσοδο) 69 πριν την εκτέλεση των δεσμεύσεων εκτέλεσης της σύμβασης και τη μεταφορά των αγαθών ή των υπηρεσιών. Η συμβατική υποχρέωση αποαναγνωρίζεται όταν εκτελεστούν οι δεσμεύσεις εκτέλεσης και το έσοδο αναγνωριστεί στα αποτελέσματα. Η Εταιρία αναγνωρίζει μία απαίτηση από πελάτη όταν υπάρχει ένα άνευ όρων δικαίωμα να λάβει το τίμημα για τις εκτελεσμένες δεσμεύσεις εκτέλεσης της σύμβασης προς τον πελάτη. Αντίστοιχα, αναγνωρίζει ένα στοιχείο του ενεργητικού από συμβάσεις όταν έχει ικανοποιήσει τις δεσμεύσεις εκτέλεσης πριν ο πελάτης πληρώσει ή πριν καταστεί απαιτητή η πληρωμή, για παράδειγμα όταν τα αγαθά ή οι υπηρεσίες μεταβιβάζονται στον πελάτη πριν από το δικαίωμα της Εταιρίας για την έκδοση τιμολογίου. Τα έσοδα από τόκους αναγνωρίζονται με βάση τη μέθοδο του πραγματικού επιτοκίου, το οποίο είναι το επιτόκιο το οποίο προεξοφλεί με ακρίβεια μελλοντικές καταβολές τοις μετρητοίς ή εισπράξεις για τη διάρκεια της αναμενόμενης ζωής του χρηματοοικονομικού μέσου ή, όταν απαιτείται, για συντομότερο διάστημα, στην καθαρή λογιστική αξία του χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου ή της υποχρέωσης. Τα έσοδα από τα μερίσματα αναγνωρίζονται όταν οριστικοποιείται το δικαίωμα είσπραξής τους από τους μετόχους. 2.3.21 Διανομή μερισμάτων Η διανομή των μερισμάτων στους μετόχους καταχωρείται ως υποχρέωση στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις όταν η διανομή εγκρίνεται από τη Γενική Συνέλευση των μετόχων. 2.3.22 Κέρδη ανά μετοχή Τα κέρδη ανά μετοχή υπολογίζονται διαιρώντας τα καθαρά κέρδη μετά από φόρους με το μέσο σταθμικό αριθμό μετοχών κάθε χρήσης. 2.3.23 Διακοπείσες εκμεταλλεύσεις Μία διακοπείσα δραστηριότητα αποτελεί συστατικό μέρος μιας οντότητας που έχει είτε διατεθεί είτε καταταχθεί ως κατεχόμενη προς πώληση και αντιπροσωπεύει ένα ξεχωριστό μεγάλο τμήμα επιχειρηματικών δραστηριοτήτων ή γεωγραφική περιοχή εκμεταλλεύσεων, είναι μέρος ενός ενιαίου, συντονισμένου προγράμματος διάθεσης ενός μεγάλου τμήματος δραστηριοτήτων ή μιας γεωγραφικής περιοχής εκμεταλλεύσεων ή είναι θυγατρική που αποκτήθηκε αποκλειστικά με προοπτική να επαναπωληθεί. Ο Όμιλος γνωστοποιεί σύμφωνα με το ΔΠΧΠ 5 «Μη κυκλοφορούντα Περιουσιακά Στοιχεία που Κατέχονται προς Πώληση και Διακοπείσες Δραστηριότητες» όλες τις απαραίτητες πληροφορίες που ορίζονται από το πρότυπο. 3 Διαχείριση χρηματοοικονομικού κινδύνου 3.1 Χρήση χρηματοοικονομικών μέσων Ο Όμιλος χρησιμοποιεί χρηματοοικονομικά μέσα για εμπορικούς, χρηματοοικονομικούς και επενδυτικούς σκοπούς. Η χρησιμοποίηση των χρηματοοικονομικών μέσων από τον Όμιλο επηρεάζει ουσιωδώς τη χρηματοοικονομική του κατάσταση, την κερδοφορία του και τις ταμειακές του ροές. Στον παρακάτω πίνακα παρατίθεται ανάλυση της αξίας και των κατηγοριών των χρηματοοικονομικών μέσων που διαθέτει ο Όμιλος καθώς και των λογαριασμών της Κατάστασης Οικονομικής Θέσης στους οποίους αναγνωρίζονται τα εν λόγω χρηματοοικονομικά μέσα. 70 Κατηγορίες χρηματ/κών μέσων 31/12/2019 31/12/2018 6.935.699,17 6.072.367,57 0,00 13.008.066,74 7.502.012,53 6.223.662,57 0,00 13.725.675,10 13.806.168,69 13.477.365,77 975.717,92 1.116.578,07 15.898.464,68 814.037,48 1.221.138,46 15.512.541,71 Κυκλοφορούν ενεργητικό Εμπορικές απαιτήσεις Ταμειακά διαθ/μα & ισοδύναμα Επενδύσεις διαθ/μες προς πώληση Σύν. χρηματ/κών περ. στοιχείων 31/12/2019 Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις Μακροπρόθεσμα δάνεια Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις Βραχυπρόθεσμα δάνεια Προμηθευτές & λ/υποχρεώσεις Σύνολο χρημ/κών υποχρεώσεων Τα ποσά του ανωτέρω πίνακα ενδέχεται να διαφέρουν από τα αντίστοιχα της Κατάστασης Οικονομικής Θέσης, δεδομένου ότι ο ως άνω πίνακας δεν περιλαμβάνει: Τις απαιτήσεις ή υποχρεώσεις που δεν συνεπάγονται τη μεταβίβαση μετρητών ή άλλων χρηματοοικονομικών στοιχείων. Τις προκαταβολές για αγορές αγαθών, ενσώματων και άυλων ακινητοποιήσεων ή υπηρεσιών, επειδή δεν προβλέπονται αυτές να καλυφθούν με μετρητά ή άλλα χρηματοοικονομικά στοιχεία του ενεργητικού, αλλά με στοιχεία αποθεμάτων, ενσώματων ή άυλων ακινητοποιήσεων ή παροχή υπηρεσιών. Τις προκαταβολές που έχουν ληφθεί από πελάτες για μελλοντική πώληση υπηρεσιών. Τα προπληρωθέντα έξοδα ή προεισπραχθέντα έσοδα που δεν συνιστούν συμβατικές υποχρεώσεις για λήψη ή παράδοση μετρητών ή άλλων χρηματοοικονομικών στοιχείων του ενεργητικού. Τις απαιτήσεις που δεν είναι συμβατικές, αλλά επιβάλλονται από κρατικές ρυθμίσεις. 3.2 Παράγοντες χρηματοοικονομικού κινδύνου Ο Όμιλος είναι εκτεθειμένος σε χρηματοοικονομικούς κινδύνους, όπως είναι ο πιστωτικός κίνδυνος και ο κίνδυνος αγοράς που προέρχεται από τις διακυμάνσεις σε επιτόκια δανεισμού και στις τιμές αγοράς. Οι κίνδυνοι αυτοί υφίστανται διαχρονικά στις δραστηριότητες του Ομίλου. Το πρόγραμμα διαχείρισης του κινδύνου από τη Διοίκηση έχει στόχο την ελαχιστοποίηση - κατά το μέτρο που αυτό είναι δυνατό των δυσμενών επιπτώσεων από τις ανωτέρω διακυμάνσεις. 3.2.1 Συναλλαγματικός κίνδυνος Το μεγαλύτερο μέρος των εμπορικών συναλλαγών του Ομίλου γίνονται με το νόμισμα του κύριου οικονομικού περιβάλλοντος (νόμισμα λειτουργίας), το οποίο είναι το ΕΥΡΩ. Μικρό μέρος των αγορών της Εταιρίας διενεργήθηκε σε νομίσματα εκτός της ζώνης Ευρώ με συνέπεια να υφίσταται συναλλαγματικός κίνδυνος, λόγω ενδεχόμενης μεταβολής της ισοτιμίας των ξένων νομισμάτων έναντι του Ευρώ, τον οποίο όμως η Διοίκηση εκτιμά ως περιωρισμένο. Ως εκ τούτου, δεν υφίσταται σημαντικός κίνδυνος βάσει του οποίου η εύλογη αξία ή οι μελλοντικές ταμιακές ροές των χρηματοοικονομικών μέσων της Εταιρίας ενδέχεται να παρουσιάσουν αξιοσημείωτες διακυμάνσεις εξαιτίας μεταβολών στις ισοτιμίες ξένου συναλλάγματος. Παρά ταύτα, η Διοίκηση παρακολουθεί συστηματικά τους συναλλαγματικούς κινδυνους και αξιολογεί την ανάγκη λήψης προσθέτων μέτρων. 71 3.2.2 Κίνδυνος επιτοκίου Η έκθεση σε κίνδυνο από διακυμάνσεις επιτοκίων για τις απαιτήσεις και υποχρεώσεις παρακολουθείται σε προϋπολογιστική βάση. Η χρηματοδότηση του Ομίλου έχει διαμορφωθεί με συνδυασμό κυμαινόμενων επιτοκίων. Οι αποφάσεις για τη διάρκεια των χρηματοδοτήσεων και το συνδυασμό επιτοκίων λαμβάνονται ξεχωριστά για κάθε περίπτωση και επανεξετάζονται ανά τακτά χρονικά διαστήματα, ανάλογα με τις ανάγκες. Παρατίθεται πίνακας που παρουσιάζει τον βαθμό έκθεσης του Ομίλου στον κίνδυνο επιτοκίων: μεταβλητού επιτοκίου Χρηματ/κά μέσα την 31/12/2019 σταθερού επιτοκίου Χρημ/κά περιουσ. στοιχεία Εμπορικές απαιτήσεις Ταμειακά διαθ/μα & ισοδύναμα Σύνολα άτοκα 6.935.699,17 6.072.367,57 6.072.367,57 0,00 6.935.699,17 Σύνολο 6.935.699,17 6.072.367,57 13.008.066,74 _ Χρημ/κές υποχρεώσεις μεταβλητού επιτοκίου Μακροπρόθεσμα δάνεια Βραχυπρόθεσμα δάνεια Προμηθευτές & λ/υποχρ. Σύνολα 13.806.168,69 975.717,92 σταθερού επιτοκίου 14.781.886,61 0,00 άτοκα 1.116.578,07 1.116.578,07 Σύνολο 13.806.168,69 975.717,92 1.116.578,07 15.898.464,68 _ Υπόλοιπο έκθεσης σε κίνδυνο _ Χρηματ/κά μέσα την 31/12/2018 Χρημ/κά περιουσ. στοιχεία Εμπορικές απαιτήσεις Ταμειακά διαθ/μα & ισοδύναμα Σύνολα 14.781.886,61 μεταβλητού επιτοκίου σταθερού επιτοκίου άτοκα 7.502.012,53 6.223.662,57 6.223.662,57 0,00 7.502.012,53 Σύνολο 7.502.012,53 6.223.662,57 13.725.675,10 _ Χρημ/κές υποχρεώσεις μεταβλητού επιτοκίου Μακροπρόθεσμα δάνεια Βραχυπρόθεσμα δάνεια Προμηθευτές & λ/υποχρ. Σύνολα 13.477.365,77 814.037,48 σταθερού επιτοκίου 14.291.403,25 0,00 άτοκα 1.221.138,46 1.221.138,46 Σύνολο 13.477.365,77 814.037,48 1.221.138,46 15.512.541,71 31/12/2019 _ Υπόλοιπο έκθεσης σε κίνδυνο 14.291.403,25 Τα ποσά του ανωτέρω πίνακα ενδέχεται να διαφέρουν από τα αντίστοιχα της Κατάστασης Οικονομικής Θέσης για τους λόγους που αναφέρθηκαν στις προηγούμενες ενότητες. Όπως φαίνεται και παραπάνω, ο Όμιλος ήταν εκτεθειμένος κατά την ημερομηνία ισολογισμού στις μεταβολές της αγοράς των επιτοκίων, μέσω κυρίως των δανειακών του υποχρεώσεων οι οποίες υπόκεινται σε μεταβλητά επιτόκια (κυρίως επί του Euribor). Ο Όμιλος δεν χρησιμοποιεί χρηματοοικονομικά παράγωγα. Ο παρακάτω πίνακας παρουσιάζει την ευαισθησία των αποτελεσμάτων και των ιδίων κεφαλαίων σε μία λογική μεταβολή των επιτοκίων της τάξης του +/- 1,5 %. Αυτές οι μεταβολές θεωρούνται λογικές, καθώς βασίζονται σε τρέχουσες συνθήκες (μεταβολή του επιτοκίου της ΕΚΤ). 72 Σημ. Αποτέλεσμα μετά φόρων +/Ίδια κεφάλαια +/- 31/12/2019 221.728,30 221.728,30 31/12/2018 214.371,05 214.371,05 3.2.3 Πιστωτικός κίνδυνος Οι παρεχόμενες από τον Όμιλο πιστώσεις σχεδόν στο σύνολό τους παρέχονται προς το Δημόσιο ή Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου (Νοσοκομεία - Ασφαλιστικά Ταμεία), οι πληρωμές των οποίων εν γένει καθυστερούν. Τα δημοσιονομικά προβλήματα και η οικονομική ύφεση στην οποία έχει περιέλθει η ελληνική οικονομία έχει οδηγήσει στον περιορισμό των δαπανόμενων για την υγεία κονδυλίων και των εν γένει επιχορηγήσεων των δημοσίων νοσηλευτικών ιδρυμάτων από τον κρατικό προϋπολογισμό, με άμεση συνέπεια τον περιορισμό της ρευστότητάς τους. Ο Όμιλος έχει θεσπίσει και εφαρμόζει διαδικασίες πιστωτικού ελέγχου με στόχο την ελαχιστοποίηση των επισφαλειών. Στις περιπτώσεις ενδείξεων επισφάλειας των απαιτήσεων, διενεργούνται σχετικές προβλέψεις απομειώσεων. Παράλληλα, οι εταιρείες του Ομίλου επιδιώκουν με κάθε μέσο, εξώδικο ή δικαστικό, την είσπραξη των απαιτήσεών τους που βρίσονται σε καθυστέρηση. Η καθυστερημένη είσπραξη ή τυχόν μη είσπραξη τούτων ενέχει κίνδυνο εμφάνισης ζημιών. Παράλληλα, ο Όμιλος εμφανίζει τις απαιτήσεις του στις οικονομικές καταστάσεις προεξοφλημένες με το επιτόκιο που χρησιμοποιήθηκε στη ανάλογη διαδικασία των ομολόγων. Το σχετικό χρηματοοικονομικό κόστος προεξόφλησης βαρύνει τα αποτελέσματα χρήσης. Για τις λοιπές απαιτήσεις όπως και για τα υπόλοιπα χρηματοοικονομικά στοιχεία, η εταιρεία δεν εκτίθεται σε σημαντικό πιστωτικό κίνδυνο. Η χρηματοοικονομική κατάσταση των πελατών του Ομίλου καθώς και οι συνθήκες της παροχής των πιστώσεων (ύψος παροχών, πιστωτικά όρια κ.α.) παρακολουθείται διαρκώς από τη Διοίκηση. Στο τέλους του έτους, η Διοίκηση εκτίμησε ότι δεν υφίσταται κανένας ουσιαστικός πιστωτικός κίνδυνος ο οποίος δεν καλύπτεται από πρόβλεψη απομείωσης ή από άλλη εξασφάλιση. Παρατίθεται πίνακας που παρουσιάζει τον μέγιστο βαθμό έκθεσης του Ομίλου στον πιστωτικό κίνδυνο: 31/12/2019 Εμπορικές απαιτήσεις Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα 6.935.699,17 6.072.367,57 13.008.066,74 31/12/2018 7.502.012,53 6.223.662,57 13.725.675,10 Τα ποσά του ανωτέρω πίνακα ενδέχεται να διαφέρουν από τα αντίστοιχα της Κατάστασης Χρηματοοικονομικής Θέσης, δεδομένου ότι ο ως άνω πίνακας δεν περιλαμβάνει τις προκαταβολές για αγορές αγαθών, ενσώματων και άυλων ακινητοποιήσεων ή υπηρεσιών. 3.2.4 Κίνδυνος ρευστότητας Ο κίνδυνος ρευστότητας αφορά τη δυσκολία μιας επιχείρησης στην εκπλήρωση δεσμεύσεων που συνδέονται με τις χρηματοοικονομικές της υποχρεώσεις που πρέπει να διακανονισθούν σε μετρητά ή με την παράδοση άλλου χρηματοοικονομικού μέσου. Ο Όμιλος διαχειρίζεται τον κίνδυνο ρευστότητας καταβάλλοντας προσπάθεια - στο μέτρο του δυνατού - να έχει πάντοτε επαρκή ρευστότητα για να καλύπτει τις ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις του. Λόγω της δύσκολης επικρατούσας οικονομικής κατάστασης, ο κίνδυνος ρευστότητας είναι υπαρκτός, λαμβανομένου υπόψη και του γεγονότος ότι το σύνολο των βραχυπρόθεσμων υποχρεώσεων 73 υπερβαίνει το σύνολο των κυκλοφορούντων στοιχείων του ενεργητικού. Από τις βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις το μεγαλύτερο μέρος αφορά δανειακές υποχρεώσεις οι οποίες δεν μειώθηκαν λόγω: (α) της αναδιάταξης του Ελληνικού χρέους (PSI). (β) της μεγάλης καθυστέρησης είσπραξης των απαιτήσεων από πωλήσεις προς το Ελληνικό Δημόσιο. Η Εταιρία και ο Όμιλος διαχειρίζεται τις ανάγκες ρευστότητας σε καθημερινή βάση μέσω της συστηματικής παρακολούθησης των βραχυπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων καθώς επίσης και μέσω της καθημερινής παρακολούθησης των πραγματικών πληρωμών. Στην περίπτωση όμως που η καθυστέρηση των πληρωμών από το Ελληνικό Δημόσιο συνεχιστεί εκτιμάται ότι η Εταιρία θα αντιμετωπίσει πρόβλημα στην λειτουργία της. Παρατίθεται πίνακας που παρουσιάζει στοιχεία της ληκτότητας των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων του Ομίλου: Ληκτότητα υποχρ. την 31/12/2019 31/12/2019 Μακροπρόθεσμα δάνεια & μισθώσεις Βραχυπρόθεσμα δάνεια & μισθώσεις Προμηθευτές & λ/υποχρ. Σύνολα _ Ληκτότητα υποχρ. την 31/12/2018 _ Μακροπρόθεσμα δάνεια & μισθώσεις Βραχυπρόθεσμα δάνεια & μισθώσεις Προμηθευτές & λ/υποχρ. Σύνολα βραχυπρόθεσμες έως 6 μήνες από 6 έως 12 μήνες μακροπρόθεσμες από 1 έως 5 έτη 13.806.168,69 άνω των 5 ετών 0,00 13.806.168,69 0,00 975.717,92 1.116.578,07 1.116.578,07 975.717,92 βραχυπρόθεσμες έως 6 μήνες 0,00 0,00 1.221.138,46 1.221.138,46 από 6 έως 12 μήνες μακροπρόθεσμες από 1 έως 5 έτη 13.477.365,77 άνω των 5 ετών 0,00 13.477.365,77 0,00 814.037,48 814.037,48 Σύνολα 13.806.168,69 975.717,92 1.116.578,07 15.898.464,68 Σύνολα 13.477.365,77 814.037,48 1.221.138,46 15.512.541,71 Τα ποσά του ανωτέρω πίνακα ενδέχεται να διαφέρουν από τα αντίστοιχα της Κατάστασης Χρηματοοικονομικής Θέσης, δεδομένου ότι ο ως άνω πίνακας δεν περιλαμβάνει τις προκαταβολές από πελάτες και από κάθε τρίτο. 3.2.5 Κίνδυνος Αποθεμάτων – Προμηθευτών. Ο Όμιλος λαμβάνει όλα τα απαραίτητα μέτρα (ασφάλιση, φύλαξη) για να ελαχιστοποιήσει ενδεχόμενες ζημιές από διάφορες αιτίες των αποθεμάτων του (ζημίες από φυσικές καταστροφές, κλοπές κλπ.). Επιπρόσθετα, η Διοίκηση επανεξετάζει περιοδικά την καθαρή ρευστοποιήσιμη αξία των αποθεμάτων και σχηματίζει κατάλληλες προβλέψεις, ώστε η καθαρή ρευστοποιήσιμη αξία τους στις οικονομικές καταστάσεις να ταυτίζεται με την πραγματική. Παράλληλα, διενεργούνται περιοδικά καταστροφές των τυχόν ληγμένων ή μη εμπορεύσιμων προϊόντων, εμπορευμάτων ή αχρήστων παγίων, που ούτως διαγράφονται από τα αποθέματα. Τα απεικονιζόμενα στις συνημμένες οικονομικές καταστάσεις αποθέματα του Ομίλου και της Εταιρείας εκτιμώνται από τη Διοίκηση, με βάση ιστορικά στοιχεία, ως τα ελάχιστα αποθέματα ασφαλείας, ενόψει και της ποικιλίας των διατιθέμενων από τον Όμιλο προϊόντων, για την κάλυψη των αναγκών των πελατών για ένα (1) ημερολογιακό τετράμηνο κατ΄ανώτατο όριο. Η Διοίκηση εκτιμά ότι ο συνεχής έλεγχος και η ορθή διαχείρισή των αποθεμάτων, προκειμένου να διατηρούνται στα ελάχιστα δυνατά επίπεδα, αποτελούν τον μοναδικό τρόπο επιτυχούς αντιμετώπισης 74 του κινδύνου. Τα αποθέματα δεν διατρέχουν κινδύνους ταχείας απαξίωσης τους από χρήση εις χρήση. Με βάση τα συστήματα ποιότητας που εφαρμόζονται από τον Όμιλο λαμβάνεται μέριμνα διάθεσης των προγενέστερης έναντι των νεώτερης κτήσης αποθεμάτων (έτσι ώστε να αποφεύγεται η λήξη διάρκειας ζωής των εξ αυτών ευπαθών). 3.2.6 Κίνδυνος για την ασφάλεια των πληροφοριών και των προσωπικών δεδομένων Στις 27 Απριλίου 2016, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκριναν τον κανονισμό για την προστασία των δεδομένων (ΕΕ) (2016/679) ("κανονισμός για την προστασία δεδομένων"). Ο Κανονισμός Προστασίας Δεδομένων περιλαμβάνει εκτεταμένες υποχρεώσεις για τις εταιρείες σε σχέση με διαδικασίες και μηχανισμούς επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και δικαιωμάτων των υποκειμένων των δεδομένων. Σε περιπτώσεις παραβίασης επιτρέπει στις εποπτικές Αρχές να επιβάλλουν πρόστιμα μέχρι 4% του ετήσιου παγκόσμιου κύκλου εργασιών του Ομίλου (ή 20 εκ. ευρώ, όποιο είναι μεγαλύτερο). Ο Κανονισμός για την προστασία των δεδομένων τέθηκε σε ισχύ πανευρωπαϊκά στις 25 Μαΐου 2018 μετά από μια μεταβατική περίοδο δύο ετών. Ο Όμιλος συλλέγει, αποθηκεύει και χρησιμοποιεί δεδομένα κατά τη συνήθη πορεία των εργασιών του και τα προστατεύει με βάση τη νομοθεσία περί προστασίας δεδομένων. Παρά τις ενέργειες του Ομίλου για την προστασία των προσωπικών δεδομένων, τυχόν παραβίαση των νόμων ή κανονισμών περί προστασίας δεδομένων μπορεί να οδηγήσει σε πρόστιμα και θα μπορούσε να έχει σημαντικές αρνητικές επιπτώσεις στον Όμιλο, την οικονομική κατάσταση και τις προοπτικές. Η Διοίκηση του Ομίλου, προκειμένου να αντιμετωπίσει το συγκεκριμένο κίνδυνο έχει ήδη αναπτύξει όλες τις διαδικασίες που είναι απαραίτητες για να ελεγχθεί ο συγκεκριμένος κίνδυνος. 3.2.7 Εκτίμηση εύλογης αξίας Η εύλογη αξία των χρηματοπιστωτικών μέσων που βρίσκονται υπό διαπραγμάτευση σε ενεργές αγορές (χρηματιστήρια), προσδιορίζεται από τις δημοσιευόμενες τιμές που ισχύουν. Προκειμένου να εκτιμηθεί η εύλογη αξία των χρηματοπιστωτικών μέσων που δεν βρίσκονται υπό διαπραγμάτευση σε οργανωμένη αγορά, χρησιμοποιούνται διάφορες μέθοδοι και παραδοχές οι οποίες βασίζονται στις συνθήκες της αγοράς που επικρατούν κατά την ημερομηνία του Ισολογισμού. 3.2.8 Πολιτική Διαχείρισης Κινδύνων Το Διοικητικό Συμβούλιο (Δ.Σ.) της Εταιρίας έχει την τελική ευθύνη για την ανάληψη από τον Όμιλο παντός είδους κινδύνων καθώς και για την παρακολούθησή τους σε τακτική βάση. Επιπλέον το Διοικητικό Συμβούλιο έχει την ευθύνη για την παρακολούθηση της κεφαλαιακής επάρκειας της Εταιρίας και του Ομίλου. Το Διοικητικό Συμβούλιο μέσω εντεταλμένων στελεχών της Γενικής, Οικονομικής και Εμπορικής Διεύθυνσης: Θεσπίζει και εφαρμόζει διαδικασίες και ρυθμίσεις που επιτρέπουν τον εντοπισμό των κινδύνων που συνδέονται με τις δραστηριότητες, τις διαδικασίες και τα συστήματα λειτουργίας του Ομίλου (ιδίως τον πιστωτικό κίνδυνο, τον κίνδυνο αγοράς και τον λειτουργικό κίνδυνο). Kαθορίζει το ανεκτό επίπεδο κινδύνου. Mεριμνά ώστε ο Όμιλος να διαθέτει την απαιτούμενη κεφαλαιακή επάρκεια και την εν γένει διαχείριση των κινδύνων που απορρέουν από τη λειτουργία του. 75 Οι βασικές αρχές διαχείρισης κινδύνων ως προς κάθε επιμέρους κίνδυνο είναι οι εξής: 3.2.8.1 Πολιτικές διαχείρισης κινδύνου αγοράς Στο πλαίσιο της διαχείρισης του κινδύνου αγοράς, η Οικονομική Διεύθυνση διαμορφώνει τις διαδικασίες και τις πολιτικές που είναι απαραίτητες για την αποτελεσματική πρόληψη και διαχείριση του προκείμενου κινδύνου. Επίσης, μεριμνά για την αποτελεσματική εφαρμογή των προβλεπομένων για το σκοπό αυτό διαδικασιών και ρυθμίσεων και ιδίως: Μεριμνά ώστε να υφίσταται επάρκεια των ιδίων κεφαλαίων σε σχέση με τα χρηματοδοτικά ανοίγματα της εταιρείας. Καταγράφει την πολιτική των προσεγγίσεων και των μεθόδων υπολογισμού της αξίας των ανοιγμάτων και της προσαρμογής της αξίας και των προβλέψεων αυτών. Μελετά σε συνεργασία με ειδικούς συμβούλους της εταιρείας την τυχόν ανάγκη απόκτησης μέσων αντιστάθμισης κινδύνων, όπως επίσης και την ύπαρξη εναλλακτικών τύπων χρηματοδότησης. Διενεργεί σχετικές αναλύσεις ευαισθησίας και εφαρμόζει προγράμματα προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων. 3.2.8.2 Πολιτικές διαχείρισης πιστωτικού κινδύνου Στο πλαίσιο της διαχείρισης του πιστωτικού κινδύνου, το Διοικητικό Συμβούλιο διαμορφώνει τις διαδικασίες και τις πολιτικές που είναι απαραίτητες για την αποτελεσματική πρόληψη και διαχείριση του πιστωτικού κινδύνου, και συγκεκριμένα, το Διοικητικό Συμβούλιο, με τη συνεργασία της Οικονομικής και Εμπορικής Διεύθυνσης: Θεσπίζει και εφαρμόζει διαδικασίες πιστωτικού ελέγχου με στόχο την ελαχιστοποίηση των επισφαλειών και την άμεση κάλυψη των απαιτήσεων με αξιόγραφα. Προβαίνει στο διαχωρισμό των απαιτήσεων και λοιπών ανοιγμάτων σε: (α) απαιτήσεις υπό καθυστέρηση και (β) επισφαλείς απαιτήσεις (impaired). Ελέγχει διαρκώς τις απαιτήσεις του, είτε χωριστά είτε κατά ομάδα, και ενσωματώνει τις πληροφορίες αυτές στις διαδικασίες πιστωτικού ελέγχου. Προσδιορίζει τα ποσά των απαιτούμενων απομειώσεων επισφαλών απαιτήσεων. Αξιολογεί τις ασφάλειες που παρέχονται υπέρ του Ομίλου. Ελέγχει την ακεραιότητα, αξιοπιστία και ακρίβεια των πηγών δεδομένων που χρησιμοποιεί καθώς και τη διαδικασία επικαιροποιήσεως αυτών. Εκτιμά, σε συνεργασία με την Εμπορική Διεύθυνση, την πιστοληπτική ικανότητα των αντισυμβαλλόμενων πελατών. Για τη μείωση του πιστωτικού κινδύνου λαμβάνονται υπ’ όψιν η πιστοληπτική ικανότητα του αντισυμβαλλόμενου αλλά και ο τομέας της οικονομίας στον οποίο αυτός δραστηριοποιείται, καθώς και ποιοτικά και ποσοτικά χαρακτηριστικά του. Πολιτική του Ομίλου είναι να συνεργάζεται μόνο με αξιόπιστους πελάτες. 3.2.8.3 Πολιτικές διαχείρισης κινδύνου ρευστότητας Το Διοικητικό Συμβούλιο, με τη συνεργασία κυρίως της Οικονομικής Διεύθυνσης, διαχειρίζεται τις ανάγκες ρευστότητάς μέσω προσεκτικής παρακολούθησης των προγραμματισμένων πληρωμών για μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις, καθώς και των ταμειακών εκροών από την καθημερινή της 76 δραστηριότητα. Οι ανάγκες ρευστότητας παρακολουθούνται σε διάφορες χρονικές ζώνες (καθημερινή, εβδομαδιαία, μηνιαία βάση). 3.2.9 Διαχείριση κεφαλαίων Η διαχείριση κεφαλαίων αποσκοπεί στο να εξασφαλίσει στον Όμιλο τη δυνατότητα να συνεχίσει τις δραστηριότητές του, ώστε να παρέχει κέρδη στους μετόχους και οφέλη στους άλλους ενδιαφερόμενους, διατηρώντας παράλληλα μια κεφαλαιουχική δομή που θα ελαχιστοποιεί το κόστος κεφαλαίου. Τα εργαλεία της διαχείρισης κεφαλαίων είναι η μερισματική πολιτική, η έκδοση ή η επιστροφή κεφαλαίου και η αγοραπωλησία στοιχείων του ενεργητικού. Βασικός δείκτης που χρησιμοποιείται κατά τη διαχείριση κεφαλαίων είναι ο συντελεστής μόχλευσης, ο οποίος υπολογίζεται ως το καθαρό χρέος διαιρούμενο με το συνολικό κεφάλαιο. Το καθαρό χρέος υπολογίζεται ως ο συνολικός δανεισμός (συμπεριλαμβάνονται βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα δάνεια) μείον τα χρηματικά διαθέσιμα. Το συνολικό κεφάλαιο υπολογίζεται ως τα ίδια κεφάλαια που εμφανίζονται στον ισολογισμό συν το καθαρό χρέος. Ο συντελεστής μόχλευσης του Ομίλου διαμορφώθηκε ως εξής: 1/1 31/12/2019 Συνολικός δανεισμός Μείον: Χρηματικά Διαθέσιμα Καθαρό χρέος Ίδια κεφάλαια Συνολικά κεφάλαια Συντελεστής μόχλευσης 1/1 31/12/2018 14.781.886,61 (6.072.367,57) 8.709.519,04 14.291.403,25 (6.223.662,57) 8.067.740,68 10.858.238,19 19.567.757,23 10.215.071,65 18.282.812,33 44,5% 44,1% Ο συντελεστής μόχλευσης της Εταιρίας διαμορφώθηκε ως εξής: 1/1 31/12/2019 Συνολικός δανεισμός Μείον: Χρηματικά Διαθέσιμα Καθαρό χρέος Ίδια κεφάλαια Συνολικά κεφάλαια Συντελεστής μόχλευσης 1/1 31/12/2018 14.424.460,31 (4.362.822,98) 10.061.637,33 14.291.403,25 (5.001.184,41) 9.290.218,84 9.907.787,05 19.969.424,38 9.513.986,78 18.804.205,62 50,4% 49,4% 4 Σημαντικές λογιστικές εκτιμήσεις και παραδοχές Η κατάρτιση των χρηματοοικονομικών καταστάσεων σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ απαιτεί τη χρήση λογιστικών εκτιμήσεων και την άσκηση κρίσεως για την εφαρμογή των λογιστικών αρχών που ακολουθούνται. Επομένως, παρά την εμπειρία, τις πληροφορίες και τις γνώσεις της Διοίκησης της Εταιρείας, είναι δυνατό τα παρουσιαστούν διαφορές μεταξύ των υπολογισμών και παραδοχών που έχει κάνει και των πραγματικών αποτελεσμάτων. 77 Οι εκτιμήσεις και οι κρίσεις της Διοίκησης είναι υπό συνεχή επανεξέταση και βασίζονται σε ιστορικά δεδομένα, αλλά και εκτιμήσεις και παραδοχές σχετικά με την εξέλιξη των μελλοντικών γεγονότων. Οι εκτιμήσεις και παραδοχές που ενέχουν σημαντικό κίνδυνο να προκαλέσουν ουσιώδεις προσαρμογές στις λογιστικές αξίες των περιουσιακών στοιχείων και των υποχρεώσεων στους επόμενους 12 μήνες έχουν ως εξής: Εύλογη αξία και ωφέλιμη ζωή περιουσιακών στοιχείων Η Εταιρεία προβαίνει σε ορισμένες εκτιμήσεις αναφορικά με την ωφέλιμη ζωή των αποσβέσιμων παγίων. Απομείωση απαιτήσεων Η Εταιρία απομειώνει την αξία των εμπορικών και λοιπών απαιτήσεων όταν υπάρχουν αντικειμενικές ενδείξεις που καταδεικνύουν ότι η είσπραξη μιας απαίτησης στο σύνολό της ή κατά ένα μέρος δεν είναι πιθανή. Επίδικες υποθέσεις Η Εταιρία διενεργεί εκτιμήσεις αναφορικά με τις εκκρεμείς δικαστικές υποθέσεις και προβαίνει σε προβλέψεις εάν κρίνει ότι θα επηρεαστούν ουσιωδώς τα λογιστικά υπόλοιπα των περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων της. Οι εκτιμήσεις κρίνονται σημαντικές αλλά μη δεσμευτικές. Τα πραγματικά μελλοντικά αποτελέσματα ενδέχεται να διαφέρουν από τις ανωτέρω εκτιμήσεις. Φόρος εισοδήματος Στην περίπτωση που οι τελικοί φόροι που προκύπτουν μετά από τους φορολογικούς ελέγχους είναι διαφορετικοί από τα ποσά που αρχικά είχαν καταχωρηθεί, οι διαφορές αυτές θα επηρεάσουν το φόρο εισοδήματος και τις προβλέψεις για αναβαλλόμενους φόρους, στη χρήση που ο προσδιορισμός των φορολογικών διαφορών έλαβε χώρα. Ταξινόμηση χρηματοοικονομικών μέσων Οι λογιστικές αρχές που εφαρμόζουν η Εταιρεία και ο όμιλος απαιτούν την ταξινόμηση των χρηματοοικονομικών στοιχείων του ενεργητικού και των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων, κατά την απόκτησή τους, σε διαφορετικές κατηγορίες, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο ΔΠΧΑ 9. Η ταξινόμηση προσδιορίζεται βάσει του επιχειρηματικού μοντέλου της Εταιρείας σχετικά με τη διαχείριση των χρηματοοικονομικών στοιχείων του ενεργητικού, και τα χαρακτηριστικά των συμβατικών ταμειακών ροών τους. Τα χρηματοοικονομικά στοιχεία του ενεργητικού ταξινομούνται στις εξής κατηγορίες: - Χρηματοοικονομικά στοιχεία του ενεργητικού επιμετρώμενα στο αποσβεσμένο κόστος, - Χρηματοοικονομικά στοιχεία του ενεργητικού επιμετρώμενα στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων, και - Χρηματοοικονομικά στοιχεία του ενεργητικού επιμετρώμενα στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων. 78 Οι χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις ταξινομούνται στις ακόλουθες κατηγορίες: - Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις επιμετρώμενες στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων, και - Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις επιμετρώμενες στο αποσβεσμένο κόστος. 79 5 Ιδιοχρησιμοποιούμενα ενσώματα πάγια περιουσιακά στοιχεία Οι μεταβολές και τα υπόλοιπα των ιδιοχρησιμοποιούμενων ενσωμάτων παγίων του Ομίλου - ανά κατηγορία - για την κλειόμενη και την αμέσως προηγούμενη διαχειριστική χρήση παρατίθενται στον ακόλουθο πίνακα. Δεν προέκυψαν κατά την κλειόμενη χρήση ενδείξεις ότι η λογιστική αξία των παγίων του Ομίλου είναι μη ανακτήσιμη. Ορυχεία, Κτίρια & Μηχανoλογικός Μεταφορικά Οικόπεδα μεταλλεία, εγκαταστάσεις εξοπλισμός μέσα φυτείες Λοιπός εξοπλισμός Προκαταβολές Μισθωμένα Μισθωμένα Μισθωμένα & πάγια υπό κτίρια μηχανήματα οχήματα κατασκευή Σύνολο: Κόστος κτήσης Υπόλοιπο 1/1/2018 611.458,12 111.839,60 5.605.993,53 Αγορές/Προσθήκες 44.192,50 443.905,06 57.539,65 50.512,99 596.150,20 (42.994,47) (243.763,78) (1.263,72) (61.798,26) (349.820,23) Πωλήσεις/Διαγραφές Μεταφορές 6.533.902,98 171.699,01 2.235.077,25 286.644,83 0,00 0,00 0,00 232.675,96 15.502.646,45 15.594,21 302.239,04 Αποτίμηση (70.839,60) Υπόλοιπο 611.458,12 41.000,00 5.607.191,56 7.020.689,09 227.974,94 2.239.386,19 31/12/2018 Σωρ/νες αποσβέσεις Υπόλοιπο 1/1/2018 0,00 0,00 (2.834.146,09) (4.874.367,29) (131.215,63) (2.158.586,27) Αποσβέσεις (195.158,44) (332.362,63) (13.090,86) (75.711,32) περιόδου Πωλήσεις/διαγραφές 5.664,31 230.395,25 1.263,71 61.798,25 Υπόλοιπο 0,00 0,00 (3.023.640,22) (4.976.334,67) (143.042,78) (2.172.499,34) 31/12/2018 (70.839,60) 0,00 0,00 0,00 232.675,96 15.980.375,86 0,00 0,00 0,00 (232.675,84) (10.230.991,12) (616.323,25) 299.121,52 0,00 0,00 0,00 (232.675,84) (10.548.192,85) 66.886,85 0,00 0,00 0,00 Υπόλοιπο 1/1/2019 611.458,12 41.000,00 5.607.191,56 Μεταβολή λογιστικής πολιτικής Αγορές/Προσθήκες 60.867,00 7.020.689,09 227.974,94 2.239.386,19 0,00 0,00 0,00 232.675,96 15.980.375,86 Πωλήσεις/Διαγραφές (671.547,84) (10.061,30) Αναπόσβεστο 31/12/2018 611.458,12 41.000,00 2.583.551,34 2.044.354,42 84.932,16 0,12 5.432.183,01 Κόστος κτήσης (23.595,97) 447.562,37 250.438,77 Μεταφορές 798.346,01 Υπόλοιπο 611.458,12 41.000,00 5.644.462,59 7.397.926,03 31/12/2019 Σωρ/νες αποσβέσεις Υπόλοιπο 1/1/2019 0,00 0,00 (3.023.640,22) (4.976.334,67) Αποσβέσεις (196.007,22) (475.127,16) περιόδου Πωλήσεις/διαγραφές 7.073,67 623.408,99 Υπόλοιπο 0,00 0,00 (3.212.573,77) (4.828.052,84) 31/12/2019 Αναπόσβεστο 31/12/2019 611.458,12 41.000,00 2.431.888,82 2.569.873,19 70.974,10 356.281,70 270.718,76 1.147.276,70 718.281,13 1.885.838,27 (205.678,32) (910.883,43) 151.042,23 949.388,24 217.913,64 2.255.724,20 356.281,70 447.562,37 1.147.276,70 503.394,72 18.623.000,07 (143.042,78) (2.172.499,34) 0,00 0,00 0,00 (232.675,84) (10.548.192,85) (20.935,19) (119.830,25) (94.025,71) (48.257,59) (212.168,43) (1.166.351,55) 10.035,55 204.358,93 844.877,14 (153.942,42) (2.087.970,66) 0,00 (94.025,71) (48.257,59) (444.844,27) (10.869.667,26) 63.971,22 80 167.753,54 356.281,70 353.536,66 1.099.019,11 58.550,45 7.753.332,81 Αντιστοίχως για την Εταιρία: Ορυχεία, Κτίρια & Μηχανoλογικός Μεταφορικά Οικόπεδα μεταλλεία, εγκαταστάσεις εξοπλισμός μέσα φυτείες Λοιπός εξοπλισμός Προκαταβολές Μισθωμένα Μισθωμένα & πάγια υπό μηχανήματα οχήματα κατασκευή Σύνολο: Κόστος κτήσης Υπόλοιπο 1/1/2018 611.458,12 111.839,60 5.378.363,57 Αγορές/Προσθήκες 44.192,50 Πωλήσεις/Διαγραφές Μεταφορές 0,00 0,00 232.675,96 15.046.700,56 425.863,06 57.539,65 40.587,12 568.182,33 (243.763,78) (1.263,72) (61.798,26) (306.825,76) 286.644,83 Αποτίμηση Υπόλοιπο 31/12/2018 6.505.198,57 162.813,60 2.044.351,14 15.594,21 302.239,04 (70.839,60) (70.839,60) 611.458,12 41.000,00 5.422.556,07 6.973.942,68 219.089,53 2.038.734,21 0,00 0,00 232.675,96 15.539.456,57 0,00 (2.786.240,26) (4.862.597,67) (122.380,36) (1.996.229,53) 0,00 0,00 (232.675,84) (10.000.123,66) Σωρ/νες αποσβέσεις Υπόλοιπο 1/1/2018 0,00 Αποσβέσεις περιόδου (186.284,58) Πωλήσεις/διαγραφές Υπόλοιπο 31/12/2018 Αναπόσβεστο 31/12/2018 (327.443,43) (13.074,60) 230.395,25 0,00 1.263,71 (60.231,75) (587.034,36) 61.798,25 293.457,21 0,00 (2.972.524,84) (4.959.645,85) (134.191,25) (1.994.663,03) 84.898,28 0,00 0,00 (232.675,84) (10.293.700,81) 611.458,12 41.000,00 2.450.031,23 2.014.296,83 44.071,18 0,00 0,00 0,12 5.245.755,76 Υπόλοιπο 1/1/2019 Μεταβολή λογιστικής πολιτικής Αγορές/Προσθήκες 611.458,12 41.000,00 5.422.556,07 6.973.942,68 219.089,53 2.038.734,21 0,00 0,00 232.675,96 15.539.456,57 60.867,00 219.438,77 Πωλήσεις/Διαγραφές (3.940,97) (671.547,84) Κόστος κτήσης 270.718,76 Μεταφορές Υπόλοιπο 31/12/2019 67.275,96 (9.980,00) 798.346,01 611.458,12 41.000,00 5.479.482,10 356.281,70 1.147.276,70 270.718,76 1.851.140,13 (205.678,32) (891.147,13) 151.042,23 949.388,24 7.320.179,62 209.109,53 2.051.374,08 356.281,70 1.147.276,70 503.394,72 17.719.556,57 Σωρ/νες αποσβέσεις Υπόλοιπο 1/1/2019 0,00 Αποσβέσεις περιόδου (187.215,16) Πωλήσεις/διαγραφές Υπόλοιπο 31/12/2019 Αναπόσβεστο 31/12/2019 0,00 (2.972.524,84) (4.959.645,85) (134.191,25) (1.994.663,03) 0,00 0,00 0,00 (232.675,84) (10.293.700,81) (109.079,92) (48.257,59) (212.168,43) (1.045.988,37) 204.358,93 839.917,99 0,00 (3.157.569,92) (4.804.577,07) (145.138,32) (1.899.384,02) 0,00 (48.257,59) (444.844,27) (10.499.771,19) 2.170,08 611.458,12 41.000,00 2.321.912,18 (468.340,21) (20.927,06) 623.408,99 2.515.602,55 9.979,99 63.971,21 151.990,06 356.281,70 1.099.019,11 58.550,45 7.219.785,38 Τα πάγια περιουσιακά στοιχεία του ανωτέρω πίνακα που αναφέρονται ως "μισθωμένα" αναγνωρίζονται βάσει του ΔΠΧΑ16, είναι δηλαδή "περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης" (right-of-use assets). Ο όμιλος και η Εταιρεία την 1/1/2019 αναγνώρισε Δικαιώματα χρήσης στοιχείων του ενεργητικού αξίας ευρώ 718 χιλ. και 271 χιλ. αντίστοιχα κατά την πρώτη εφαρμογή του ΔΠΧΑ 16. Στον παρακάτω πίνακα αναλύονται τα δικαιώματα χρήσης στοιχείων του ενεργητικού, που αναγνωρίστηκαν κατά την τρέχουσα χρήση. Τα δικαιώματα χρήσης περιουσιακών στοιχείων αφορούν ακίνητα, μηχανήματα και μεταφορικά μέσα. 81 ΟΜΙΛΟΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΧΡΗΣΗΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΚΤΙΡΙΑ & ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΑ Υπόλοιπο έναρξης περιόδου πριν την εφαρμογή του ΔΠΧΑ 16 Επίδραση από την εφαρμογή του ΔΠΧΑ 16 Υπόλοιπο έναρξης περιόδου μετά την εφαρμογή του ΔΠΧΑ 16 Προσθήκες Αποσβέσεις Υπόλοιπο λήξης περιόδου ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΣΑ ΣΥΝΟΛΟ 0,00 0,00 0,00 0,00 447.562,37 0,00 270.718,76 718.281,13 447.562,37 0,00 1.147.276,70 -48.257,59 1.099.019,11 270.718,76 718.281,13 1.147.276,70 -354.451,73 1.511.106,10 -94.025,71 353.536,66 -212.168,43 58.550,33 ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΧΡΗΣΗΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΚΤΙΡΙΑ & ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΑ Υπόλοιπο έναρξης περιόδου πριν την εφαρμογή του ΔΠΧΑ 16 Επίδραση από την εφαρμογή του ΔΠΧΑ 16 Υπόλοιπο έναρξης περιόδου μετά την εφαρμογή του ΔΠΧΑ 16 Προσθήκες Αποσβέσεις Υπόλοιπο λήξης περιόδου ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΣΑ ΣΥΝΟΛΟ 0,00 0,00 0,00 270.718,76 0,00 270.718,76 0,00 0,00 1.147.276,70 (48.257,59) 1.099.019,11 270.718,76 270.718,76 1.147.276,70 -260.426,02 1.157.569,44 0,00 (212.168,43) 58.550,33 Οι υποχρεώσεις που συνδέονται με τα περιουσιακά αυτά στοιχεία παρατίθενται αναλυτικά στη Σημείωση 17. Οι πραγματοποιηθείσες πληρωμές έναντι των υποχρεώσεων αυτών παρατίθενται διακριτά στην Κατάσταση Ταμειακών Ροών. Οι λογισθέντες επί των εν λόγω υποχρεώσεων τόκοι παρατίθενται στη Σημείωση 28. 6 Άυλα περιουσιακά στοιχεία Τα άυλα περιουσιακά στοιχεία αφορούν αξίες εφαρμογών λογισμικού (αξία αδειών, αναβαθμίσεις κ.α.). Οι μεταβολές και τα υπόλοιπα των άυλων περιουσιακών στοιχείων του Ομίλου για την κλειόμενη και την αμέσως προηγούμενη διαχειριστική χρήση παρατίθενται στον ακόλουθο πίνακα: Λογισμικό Σήματα & άδειες Σύνολο: Κόστος κτήσης Υπόλοιπο 1/1/2018 Αγορές/Προσθήκες Μεταφορές Υπόλοιπο 31/12/2018 Σωρ/νες αποσβέσεις Υπόλοιπο 1/1/2018 Αποσβέσεις περιόδου Μεταφορές Υπόλοιπο 31/12/2018 420.689,27 2.397,50 1.571,36 424.658,13 619.520,77 1.040.210,04 2.397,50 1.571,36 619.520,77 1.044.178,90 (412.274,83) (551.583,75) (3.572,57) (6.613,78) (1.571,36) (417.418,76) (558.197,53) 82 (963.858,58) (10.186,35) (1.571,36) (975.616,29) Αναπόσβεστο 31/12/2018 7.239,37 61.323,24 68.562,61 Κόστος κτήσης Υπόλοιπο 1/1/2019 Αγορές/Προσθήκες Υπόλοιπο 31/12/2019 Σωρ/νες αποσβέσεις Υπόλοιπο 1/1/2019 Αποσβέσεις περιόδου Υπόλοιπο 31/12/2019 Αναπόσβεστο 31/12/2019 424.658,13 162,25 424.820,38 619.520,77 1.044.178,90 162,25 619.520,77 1.044.341,15 (417.418,76) (558.197,53) (2.875,63) (6.542,16) (420.294,39) (564.739,69) 4.525,99 54.781,08 (975.616,29) (9.417,79) (985.034,08) 59.307,07 Αντιστοίχως για την Εταιρία: Λογισμικό Σήματα & άδειες Σύνολο: Κόστος κτήσης Υπόλοιπο 1/1/2018 Αγορές/Προσθήκες Μεταφορές Υπόλοιπο 31/12/2018 Σωρ/νες αποσβέσεις Υπόλοιπο 1/1/2018 Αποσβέσεις περιόδου Μεταφορές Υπόλοιπο 31/12/2018 Αναπόσβεστο 31/12/2018 408.384,30 2.397,50 1.571,36 412.353,16 (401.766,59) (2.493,34) (1.571,36) (405.831,29) 132.604,08 132.604,08 540.988,38 2.397,50 1.571,36 544.957,24 (64.667,57) (466.434,16) (6.613,78) (9.107,12) (1.571,36) (71.281,35) (477.112,64) 6.521,87 61.322,73 67.844,60 412.353,16 162,25 412.515,41 132.604,08 544.957,24 162,25 545.119,49 Κόστος κτήσης Υπόλοιπο 1/1/2019 Αγορές/Προσθήκες Υπόλοιπο 31/12/2019 Σωρ/νες αποσβέσεις Υπόλοιπο 1/1/2019 Αποσβέσεις περιόδου Υπόλοιπο 31/12/2019 Αναπόσβεστο 31/12/2019 (405.831,29) (2.478,67) (408.309,96) 4.205,45 132.604,08 (71.281,35) (477.112,64) (6.542,16) (9.020,83) (77.823,51) (486.133,47) 54.780,57 83 58.986,02 7 Συμμετοχές σε θυγατρικές Οι μεταβολές στο κονδύλι αυτό έχουν ως κάτωθι Πληροφορική Ελλάδος ΕΠΕ Medicon Intl Holdings Ltd Megalab Ρόδου ΑΕ Megalab Αιγάλεω ΑΕ Megalab AE Σύνολο: Υπόλοιπο 31/12/2017 149.760,00 300.000,00 82.583,00 60.000,00 241.160,00 833.503,00 Αποτίμηση Υπόλοιπο 31/12/2018 149.760,00 300.000,00 17.662,00 100.245,00 60.000,00 39.212,00 280.372,00 56.874,00 890.377,00 60.000,00 116.628,00 397.000,00 (300.000,00) 143.871,00 734.248,00 Επιστροφές Αποτίμηση Υπόλοιπο 31/12/2019 (300.000,00) 149.760,00 0,00 27.243,00 127.488,00 8 Λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις Οι λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις αναλύονται ως εξής: (α) Για τον Όμιλο: Καταβληθείσες εγγυήσεις 31/12/2019 31/12/2018 50.945,84 50.945,84 93.796,09 93.796,09 31/12/2019 31/12/2018 42.307,84 42.307,84 77.086,84 77.086,84 (β) Για την Εταιρεία: Καταβληθείσες εγγυήσεις 9 Αποθέματα & Κόστος πωλήσεων Τα αποθέματα του Ομίλου αναλύονται ως εξής: 31/12/2019 31/12/2018 Εμπορεύματα Έτοιμα & ημιτελή προϊόντα Πρώτες ύλες & αναλώσιμα 2.049.113,04 479.157,22 1.208.739,44 3.737.009,70 1.886.091,75 497.190,09 1.102.556,54 3.485.838,38 Διαφορές αποτίμησης αποθεμάτων (499.076,03) 3.237.933,67 (499.076,03) 2.986.762,35 84 Τα αποθέματα της Εταιρίας αναλύονται ως εξής: 31/12/2019 31/12/2018 Εμπορεύματα Έτοιμα & ημιτελή προϊόντα Πρώτες ύλες & αναλώσιμα 2.044.898,73 479.157,22 1.208.739,44 3.732.795,39 1.881.877,44 497.190,09 1.102.556,54 3.481.624,07 Διαφορές αποτίμησης αποθεμάτων (497.447,04) 3.235.348,35 (497.447,04) 2.984.177,03 Το κόστος των πωληθέντων αποθεμάτων διαμορφώθηκε ως εξής: (α) Για τον Όμιλο: Αποθέματα έναρξης Καθαρές αγορές Μεταφορές Απομείωση αποθεμάτων Κοστολογούμενες δαπάνες Αποθέματα λήξης Ιδιόχρηση κ.α. διαφορές 1/1 31/12/2019 1/1 31/12/2018 3.485.838,38 4.173.761,98 (949.388,24) 0,00 882.046,74 (3.737.009,70) (584.054,22) 3.271.194,94 3.118.226,52 3.599.053,66 (302.239,04) 21.000,00 798.578,29 (3.485.838,38) (451.962,57) 3.296.818,48 1/1 31/12/2019 1/1 31/12/2018 3.481.624,07 4.316.646,00 (949.388,24) 0,00 515.913,64 (3.732.795,39) (584.054,22) 3.047.945,86 3.114.012,21 3.660.218,59 (302.239,04) 21.000,00 478.828,55 (3.481.624,07) (451.962,57) 3.038.233,67 (β) Για την Εταιρεία: Αποθέματα έναρξης Καθαρές αγορές Μεταφορές Απομείωση αποθεμάτων Κοστολογούμενες δαπάνες Αποθέματα λήξης Ιδιόχρηση κ.α. διαφορές Ως «Κοστολογούμενες δαπάνες» νοούνται οι λειτουργικές δαπάνες που μερίζονται στη λειτουργία παραγωγής και αναλύονται περαιτέρω στη Σημείωση «Λειτουργικές δαπάνες». Επί των αποθεμάτων δεν υφίστανται εμπράγματα ή άλλα βάρη. 85 10 Εμπορικές απαιτήσεις Οι πελάτες και οι λοιπές εμπορικές απαιτήσεις του Ομίλου αναλύονται ως εξής: Ο Όμιλος Η Εταιρία 31.12.2019 31.12.2018 31.12.2019 31.12.2018 Πελάτες 8.519.018,41 9.434.068,70 8.389.477,40 9.279.698,25 Προεξόφληση (930.822,35) (1.452.239,32) (930.822,35) (1.452.239,32) Εκτίμηση για επισφαλείς πελάτες (717.875,00) (657.875,00) (708.606,54) (648.606,54) 6.870.321,06 7.323.954,38 6.750.048,51 7.178.852,39 Για τις απαιτήσεις από πελάτες που αφορούν μέρος των απαιτήσεων από το Ελληνικό Δημόσιο ύψους 10,4 εκατ. ευρώ για τον Όμιλο και την Εταιρία, για τις οποίες εκτιμάται ότι θα καθυστερήσει η εξόφλησή τους, έγινε προεξόφληση με το original effective interest rate το οποίο ανέρχεται σε 6,68% για τον Όμιλο και την Εταιρία με βάση τον προσδοκώμενο χρόνο είσπραξης. Εξ αιτίας της ανωτέρω προεξόφλησης προέκυψε ζημία ποσού 1.278.498,37 ευρώ για τον Όμιλο και την Εταιρία, η οποία εμφανίστηκε στα χρηματοοικονομικά έξοδα στην χρήση 2011. Επίσης ποσό των € 73.740,95 για τον Όμιλο και την Εταιρία επιβάρυνε τα αποτελέσματα του 2013 και ποσό € 100.000,00 επιβάρυνε τα αποτελέσματα του 2014. Η εταιρία κατά την διάρκεια της χρήσης λαμβάνοντας υπόψη το χρόνο είσπραξης των απαιτήσεων προχώρησε σε αντιστροφή μέρους της ανωτέρω προεξόφλησης ποσού ύψους 521.416,97 για τον Όμιλο και την Εταιρία. Σε κάθε περίπτωση η εταιρία διεκδικεί δικαστικά τις απαιτήσεις της και μέχρι τώρα έχει δικαιωθεί σε όλες τις προσφυγές της, τις οποίες και εισέπραξε εντόκως. Η μεταβολή στην πρόβλεψη για επισφαλείς απαιτήσεις έχει ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ Υπόλοιπο προβλεψης επισφαλών απαιτήσεων Πλέον : Δαπάνη που επιβαρυνε την περίοδο Μείον : Διαγραφές Περιόδου Υπόλοιπο προβλεψης επισφαλών απαιτήσεων 31/12/2019 657.875,00 60.000,00 0,00 717.875,00 31/12/2018 507.875,00 176.928,96 26.928,96 657.875,00 ΕΤΑΙΡΕΙΑ Υπόλοιπο προβλεψης επισφαλών απαιτήσεων Πλέον : Δαπάνη που επιβαρυνε την περίοδο Μείον : Διαγραφές Περιόδου Υπόλοιπο προβλεψης επισφαλών απαιτήσεων 31/12/2019 648.606,54 60.000,00 0,00 708.606,54 31/12/2018 498.606,54 176.928,96 26.928,96 648.606,54 86 Η διοίκηση απομειώνει την αξία των εμπορικών απαιτήσεων της Εταιρείας και του Ομίλου όταν υπάρχουν αντικειμενικές ενδείξεις ότι η είσπραξη μιας απαίτησης, στο σύνολο ή κατά ένα μέρος, δεν είναι πιθανή όπως αναφέρεται στην σημείωση (4) των οικονομικών καταστάσεων. Η διοίκηση, για εμπορικές απαιτήσεις από το Ελληνικό Δημόσιο, για τις οποίες εκτιμάται ότι θα καθυστερήσει η εξόφλησή τους, αξιολογεί τον προβλεπόμενο χρόνο είσπραξής τους και τις προεξοφλεί με βάση το original effective interest rate. Η διοίκηση αξιολογεί την εκτιμώμενη πρόβλεψη με βάση την μεμονωμένη εξέταση της ικανότητας αποπληρωμής του υπολοίπου για κάθε ένα πελάτη, λαμβάνοντας υπόψη και την παλαιότητα αυτού. Για υπόλοιπα πελατών που έχει ακολουθηθεί η νομική οδός λαμβάνεται υπόψη η εκτίμηση του νομικού συμβούλου. 11 Λοιπές βραχυπρόθεσμες απαιτήσεις Οι λοιπές βραχυπρόθεσμες απαιτήσεις αναλύονται ως εξής: (α) Για τον Όμιλο: Γραμμάτια εισπρακτέα Επιταγές εισπρακτέες Επισφαλείς & επίδικες απαιτήσεις Δεσμευμένες καταθέσεις Απαιτήσεις από το δημόσιο Προκαταβολές στο προσωπικό Χρεώστες διάφοροι Πρόβλεψη για επισφαλείς λοιπές απαιτήσεις Προπληρωθέντα έξοδα 31/12/2019 31/12/2018 36.718,80 25.088,44 3.570,87 574.782,35 399.142,38 5.545,85 282.029,93 (220.435,35) 1.755,45 1.108.198,72 152.969,71 25.088,44 0,00 572.198,24 175.558,97 0,00 353.774,47 (220.435,35) 29.887,53 1.089.042,01 31/12/2019 31/12/2018 36.718,80 25.088,44 572.092,35 357.739,20 5.503,58 261.554,68 (220.435,35) 0,00 1.038.261,70 152.969,71 25.088,44 567.195,04 150.239,17 0,00 332.929,54 (220.435,35) 29.091,38 1.037.077,93 (β) Για την Εταιρεία: Γραμμάτια εισπρακτέα Επιταγές εισπρακτέες Δεσμευμένες καταθέσεις Απαιτήσεις από το δημόσιο Προκαταβολές στο προσωπικό Χρεώστες διάφοροι Πρόβλεψη για επισφαλείς λοιπές απαιτήσεις Προπληρωθέντα έξοδα Οι εύλογες αξίες των ως άνω κονδυλίων δεν διαφέρουν ουσιωδώς από τα λογιστικά υπόλοιπα αυτών. 87 12 Επενδύσεις στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων Οι μεταβολές στο κονδύλι αυτό έχουν ως κάτωθι Μετοχές εισηγμένες Σύνολο: Υπόλοιπο 31/12/2017 243.861,57 243.861,57 Αποτίμηση Υπόλοιπο 31/12/2018 (243.663,91) 197,66 (243.663,91) 197,66 Αποτίμηση Υπόλοιπο 31/12/2019 (196,12) 1,54 (196,12) 1,54 13 Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα Τα ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα αναλύονται ως εξής: (α) Για τον Όμιλο: Μετρητά στα ταμεία Καταθέσεις όψεως & προθεσμίας 31/12/2019 31/12/2018 16.076,47 6.056.291,10 6.072.367,57 24.267,61 6.199.394,96 6.223.662,57 31/12/2019 31/12/2018 3.209,11 4.359.613,87 4.362.822,98 2.929,82 4.998.254,59 5.001.184,41 (β) Για την Εταιρεία: Μετρητά στα ταμεία Καταθέσεις όψεως & προθεσμίας Τα ταμειακά ισοδύναμα είναι είτε καταθέσεις προθεσμίας, είτε βραχυχρόνιες, υψηλής ρευστοποιησιμότητας επενδύσεις, που είναι εύκολα μετατρέψιμες σε μετρητά και είναι τόσο κοντά στη λήξη τους που εμφανίζουν αμελητέο κίνδυνο για αλλαγές στην αποτίμησή τους κατά το χρόνο της ρευστοποίησής τους. 14 Μετοχικό κεφάλαιο Το κεφάλαιο έχει καταβληθεί ολοσχερώς. Το κεφάλαιο διαιρείται σε 4.419.616 μετοχές ονομαστικής αξίας 1,58 ευρώ έκαστη. Δεν εκδόθηκαν νέες μετοχές κατά την κλειόμενη χρήση. Δεν υπάρχουν πιστοποιητικά συμμετοχής, μετατρέψιμοι τίτλοι, δικαιώματα αγοράς τίτλων, δικαιώματα προαίρεσης ή παρόμοιοι τίτλοι και δικαιώματα. Η Εταιρία δεν κατέχει δικές της μετοχές. 88 15 Λοιπά αποθεματικά Σύμφωνα με την ελληνική εμπορική νομοθεσία, η Εταιρία σχηματίζει «τακτικό αποθεματικό» ως ποσοστό 5% επί των ετησίων κερδών, μετά την αφαίρεση του αναλογούντος φόρου εισοδήματος. Το αποθεματικό αυτό δεν μπορεί να διανεμηθεί περαιτέρω. Ο σχηματισμός τακτικού αποθεματικού παύει να είναι υποχρεωτικός όταν το συσσωρευμένο ποσό γίνει τουλάχιστον ίσο με το 1/3 του μετοχικού κεφαλαίου. Επίσης, στα «λοιπά αποθεματικά» περιλαμβάνονται και «ειδικά» και «έκτακτα», καθώς και «αφορολόγητα αποθεματικά» που έχουν προκύψει από υπαγωγή της εταιρίας σε επενδυτικούς νόμους. Τα αποθεματικά αυτά εξαιρούνται του φόρου εισοδήματος εκτός εάν διανεμηθούν στους μετόχους ή κεφαλαιοποιηθούν. Στα «λοιπά αποθεματικά» περιλαμβάνονται και όσα κέρδη/ζημίες προκύπτουν από την εφαρμογή του ΔΛΠ 19 (παροχές στο προσωπικό) και αναγνωρίζονται απ’ ευθείας στα ίδια κεφάλαια, καθώς και οι δαπάνες που βαρύνουν την έκδοση νέου κεφαλαίου. Το ύψος και οι μεταβολές του τακτικού αποθεματικού και των λοιπών αποθεματικών – παρουσιάζεται στους ακόλουθους πίνακες. (α) Για τον Όμιλο: Τακτικό αποθ/κό Διαφορές ενοποίησης Αφορολ/τα αποθ/κά Αποθ/κά από αφορ/τα έσοδα Λοιπά αποθεματικά Σύνολο: Υπόλοιπο 31/12/2017 1.423.652,62 -276.119,56 4.067.212,89 2.618.958,76 106.072,34 7.939.777,05 Υπόλοιπο 31/12/2018 1.423.652,62 -276.119,56 4.067.212,89 2.618.958,76 106.072,34 7.939.777,05 Υπόλοιπο 31/12/2019 1.423.652,62 -276.119,56 4.067.212,89 2.618.958,76 0,00 7.833.704,71 (β) Για την Εταιρία: Τακτικό αποθ/κό Αφορολ/τα αποθ/κά Αποθ/κά από αφορ/τα έσοδα Λοιπά αποθεματικά Υπόλοιπο 31/12/2017 1.405.679,88 4.067.212,89 2.618.958,76 106.072,34 8.197.923,87 Υπόλοιπο 31/12/2018 1.405.679,88 4.067.212,89 2.618.958,76 106.072,34 8.197.923,87 Υπόλοιπο 31/12/2019 1.405.679,88 4.067.212,89 2.618.958,76 0,00 8.091.851,53 Σύνολο: 16 Δικαιώματα μειοψηφίας Ανά ενοποιούμενη εταιρία, τα δικαιώματα μειοψηφίας έχουν αναλυτικά ως εξής: Πληροφορική Ελλάδος ΕΠΕ Υπόλοιπο 31/12/2017 364.808,86 89 Megalab Ρόδου ΑΕ 4.063,75 Megalab Αιγάλεω ΑΕ 95.727,13 Megalab AE Σύνολο: 1.784,88 466.384,62 Αποτελέσματα περιόδου Υπόλοιπο 31/12/2018 Αποτελέσματα περιόδου Αναβ/νοι φόροι επί λοιπού συνολικού εισοδήματος Επανεκτίμηση παροχών προσωπικού Μεταβολές ποσοστών κ.α. τακτοποιήσεις Υπόλοιπο 31/12/2019 42.333,12 407.141,98 838,88 4.902,63 24.221,39 119.948,52 327,41 2.112,29 67.720,80 534.105,42 54.078,26 1.013,60 (4.223,34) 1.364,75 11,27 (46,94) 1.210,64 2,23 (9,28) 458.010,50 6.231,71 14.100,24 98,95 (412,28) (147,90) 133.587,53 70.753,89 1.126,05 (4.691,84) (147,90) 601.145,62 3.315,88 17 Δανεισμός – Υποχρεώσεις από μισθώσεις Οι δανειακές υποχρεώσεις της εταιρείας έχουν ως εξής: (α) Μακροπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις του Ομίλου 31/12/2019 Ομολογιακά δάνεια Μακροπρόθεσμα τραπεζικά δάνεια Υποχρεώσεις μισθώσεων πληρωτέες μετά από 1 έως 5 έτη 7.844.237,60 4.916.238,55 1.045.692,54 13.806.168,69 31/12/2018 13.477.365,77 0,00 0,00 13.477.365,77 (β) Βραχυπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις του Ομίλου Βραχυπρόθεσμα τραπεζικά δάνεια Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις από μισθώσεις 31/12/2019 31/12/2018 481.391,02 494.326,90 975.717,92 814.037,48 0,00 814.037,48 (γ) Μακροπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις της Εταιρίας 31/12/2019 Ομολογιακά δάνεια Μακροπρόθεσμα τραπεζικά δάνεια Υποχρεώσεις μισθώσεων πληρωτέες μετά από 1 έως 5 έτη 7.844.237,60 4.916.238,55 768.955,23 13.529.431,38 31/12/2018 13.477.365,77 0,00 0,00 13.477.365,77 (δ) Βραχυπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις της Εταιρίας Βραχυπρόθεσμα τραπεζικά δάνεια Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις από μισθώσεις 31/12/2019 31/12/2018 481.391,02 413.637,91 895.028,93 814.037,48 0,00 814.037,48 Σχετικά με τις ανωτέρω δανειακές υποχρεώσεις βλ. σχετική αναφορά στην έκθεση διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου Οι μεταβολές στις υποχρεώσεις από μισθώσεις αναλύονται ως εξής: 90 (ε) Μισθωτικές υποχρεώσεις του Ομίλου: Υποχρεώσεις μισθώσεων πληρωτέες μετά από 1 έως 5 έτη Μεταβολή λογιστικής πολιτικής Αγορές/Προσθήκες Μεταφορές Αποπληρωμή υποχρέωσης Υπόλοιπο 31/12/2019 Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις από μισθώσεις Σύνολο: 718.281,13 718.281,13 1.147.276,70 1.147.276,70 1.045.692,54 (1.045.692,54) (325.538,39) (325.538,39) 1.045.692,54 494.326,90 1.540.019,44 (στ) Μισθωτικές υποχρεώσεις της Εταιρείας: Υποχρεώσεις μισθώσεων πληρωτέες μετά από 1 έως 5 έτη Μεταβολή λογιστικής πολιτικής Αγορές/Προσθήκες Μεταφορές Αποπληρωμή υποχρέωσης Υπόλοιπο 31/12/2019 Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις από μισθώσεις 768.955,23 768.955,23 Σύνολο: 270.718,76 270.718,76 1.147.276,70 1.147.276,70 (768.955,23) (235.402,32) (235.402,32) 413.637,91 1.182.593,14 18 Αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις συμψηφίζονται με τις αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις όταν ο φόρος εισοδήματος επιβάλλεται από την ίδια φορολογική αρχή στην ίδια φορολογητέα οικονομική μονάδα. Η κίνηση των λογαριασμών αναβαλλόμενης φορολογίας κατά τη διάρκεια της κλειόμενης και της αμέσως προηγούμενης διαχειριστικής χρήσης έχει ως ακολούθως: (α) Για τον Όμιλο: ΑΦ από πάγια ΑΦ από leasing (2.222,97) ΑΦ από αποτιμήσεις ΑΦ από προβλέψεις ΑΦ από δεδουλευμένα (460.578,68) 368.004,39 5.030.908,92 5.163.815,07 65.138,02 (81.221,33) (5.255,65) (1.215.601,38) (1.256.012,44) (5.255,65) Υπόλοιπο 31/12/2017 227.703,41 Αναγνώριση στο αποτέλεσμα Αναγνώριση στα ίδια κεφάλαια Μεταφορές Υπόλοιπο 31/12/2018 (24.327,75) 203.375,66 (2.222,97) 547.951,01 152.510,35 Αναγνώριση στο αποτέλεσμα Αναγνώριση στα ίδια κεφάλαια Υπόλοιπο 31/12/2019 115.960,26 (106.072,34) 213.263,58 9.162,14 (206.034,10) 6.939,17 (53.523,75) 91 281.527,41 (24.032,38) 30.530,91 288.025,94 (547.951,01) 3.267.356,53 (406.299,30) 2.861.057,23 Σύνολο: 3.902.546,98 (511.243,38) (75.541,43) 3.315.762,17 (β) Για την Εταιρεία: ΑΦ από πάγια ΑΦ από leasing (2.222,97) ΑΦ από αποτιμήσεις ΑΦ από προβλέψεις ΑΦ από δεδουλευμένα (351.247,54) 354.737,15 4.919.661,30 5.139.096,83 48.675,89 (81.299,78) (5.255,65) (1.210.816,79) (1.268.841,84) (5.255,65) Υπόλοιπο 31/12/2017 218.168,89 Αναγνώριση στο αποτέλεσμα Αναγνώριση στα ίδια κεφάλαια Μεταφορές Υπόλοιπο 31/12/2018 (25.401,16) 192.767,73 (2.222,97) 547.951,01 245.379,36 Αναγνώριση στο αποτέλεσμα Αναγνώριση στα ίδια κεφάλαια Υπόλοιπο 31/12/2019 116.351,23 (106.072,34) 203.046,62 8.228,63 (240.622,04) 6.005,66 4.757,32 268.181,72 (15.524,72) 27.752,74 280.409,74 (547.951,01) 3.160.893,50 (402.748,47) 2.758.145,03 Σύνολο: 3.864.999,34 (534.315,37) (78.319,60) 3.252.364,37 19 Δαπάνες προσωπικού - Υποχρέωση για παροχές λόγω αφυπηρέτησης 19.1 Για τον Όμιλο: Η παρούσα αξία της υποχρέωσης παροχών προς το προσωπικό λόγω εξόδου από την υπηρεσία κατά το τέλος της κλειόμενης και της αμέσως προηγούμενης διαχειριστικής χρήσης έχει ως εξής: Παρούσα αξία μη χρηματοδοτούμενων υποχρεώσεων 31/12/2019 31/12/2018 653.032,64 653.032,64 500.143,66 500.143,66 Οι μεταβολές στην παρούσα αξία της υποχρέωσης παροχών προς το προσωπικό λόγω εξόδου από την υπηρεσία κατά τη διάρκεια της κλειόμενης και της αμέσως προηγούμενης διαχειριστικής χρήσης έχουν ως ακολούθως: Σύνολο: Υπόλοιπο 31/12/2017 497.399,81 Κόστος τρέχουσας απασχόλησης Τόκος στην υποχρέωση Αναλογιστικές ζημίες/(κέρδη) Αποτέλεσμα διακανονισμών Παροχές καταβληθείσες από εργοδότη Μεταβολή υποθέσεων Εμπειρικές προσαρμογές Υπόλοιπο 31/12/2018 19.859,21 8.272,91 (3.548,49) 26.574,50 (36.474,41) (11.466,25) (473,62) 500.143,66 Κόστος τρέχουσας απασχόλησης Τόκος στην υποχρέωση Αποτέλεσμα διακανονισμών Παροχές καταβληθείσες από εργοδότη Μεταβολή υποθέσεων Εμπειρικές προσαρμογές Υπόλοιπο 31/12/2019 17.154,51 9.184,00 3.473,98 (4.135,57) 48.884,26 78.327,80 653.032,64 92 Τα ποσά που αφορούν την υποχρέωση παροχών προς το προσωπικό λόγω εξόδου από την υπηρεσία και έχουν αναγνωρισθεί στα αποτελέσματα χρήσεως έχουν ως εξής: Κόστος τρέχουσας απασχόλησης Τόκος στην υποχρέωση Αναλογιστικές ζημίες/(κέρδη) Αποτέλεσμα διακανονισμών Παροχές καταβληθείσες από εργοδότη Εμπειρικές προσαρμογές 1/1 31/12/2019 1/1 31/12/2018 17.154,51 9.184,00 0,00 3.473,98 0,00 0,00 29.812,49 19.859,21 8.272,91 (3.548,49) 26.574,50 (6.465,67) 6.183,05 50.875,51 Οι λοιπές δαπάνες που αφορούν το προσωπικό και έχουν αναγνωρισθεί στα αποτελέσματα χρήσεως έχουν ως εξής: 1/1 31/12/2019 1/1 31/12/2018 Μισθοί Hμερομίσθια και ωρομίσθια Εισφορές σε ασφαλιστικά ταμεία Αποζημιώσεις απολυομένων Λοιπές παροχές προσωπικού 3.469.162,89 3.292.171,05 90.704,64 92.007,49 759.862,93 704.664,99 0,00 6.465,67 41.404,17 24.942,20 4.361.134,63 4.120.251,40 Οι μεταβολές στην υποχρέωση που καταχωρείται στον Ισολογισμό κατά τη διάρκεια της κλειόμενης και της αμέσως προηγούμενης διαχειριστικής χρήσης έχουν ως ακολούθως: Σύνολο: Υπόλοιπο 31/12/2017 497.399,81 Ποσό που αναγνωρίστηκε στα αποτελέσματα Αναλογιστικές ζημίες/(κέρδη) Παροχές καταβληθείσες από εργοδότη Μεταβολή υποθέσεων Εμπειρικές προσαρμογές Υπόλοιπο 31/12/2018 54.706,62 (3.548,49) (36.474,41) (11.466,25) (473,62) 500.143,66 Ποσό που αναγνωρίστηκε στα αποτελέσματα Παροχές καταβληθείσες από εργοδότη Μεταβολή υποθέσεων Εμπειρικές προσαρμογές Υπόλοιπο 31/12/2019 29.812,49 (4.135,57) 48.884,26 78.327,80 653.032,64 19.2 Για την Εταιρεία: Η παρούσα αξία της υποχρέωσης παροχών προς το προσωπικό λόγω εξόδου από την υπηρεσία κατά το τέλος της κλειόμενης και της αμέσως προηγούμενης διαχειριστικής χρήσης έχει ως εξής: 93 Παρούσα αξία μη χρηματοδοτούμενων υποχρεώσεων 31/12/2019 31/12/2018 589.570,13 589.570,13 451.127,34 451.127,34 Οι μεταβολές στην παρούσα αξία της υποχρέωσης παροχών προς το προσωπικό λόγω εξόδου από την υπηρεσία κατά τη διάρκεια της κλειόμενης και της αμέσως προηγούμενης διαχειριστικής χρήσης έχουν ως ακολούθως: Σύνολο: Υπόλοιπο 31/12/2017 454.189,67 Κόστος τρέχουσας απασχόλησης Τόκος στην υποχρέωση Αποτέλεσμα διακανονισμών Παροχές καταβληθείσες από εργοδότη Μεταβολή υποθέσεων Εμπειρικές προσαρμογές Υπόλοιπο 31/12/2018 17.105,40 7.494,13 20.469,80 (30.008,74) (11.466,25) (6.656,67) 451.127,34 Κόστος τρέχουσας απασχόλησης Τόκος στην υποχρέωση Αποτέλεσμα διακανονισμών Παροχές καταβληθείσες από εργοδότη Μεταβολή υποθέσεων Εμπειρικές προσαρμογές Υπόλοιπο 31/12/2019 15.257,46 8.210,52 3.473,98 (4.135,57) 43.718,35 71.918,05 589.570,13 Τα ποσά που αφορούν την υποχρέωση παροχών προς το προσωπικό λόγω εξόδου από την υπηρεσία και έχουν αναγνωρισθεί στα αποτελέσματα χρήσεως έχουν ως εξής: 1/1 31/12/2019 1/1 31/12/2018 Κόστος τρέχουσας απασχόλησης Τόκος στην υποχρέωση Αποτέλεσμα διακανονισμών 15.257,46 17.105,40 8.210,52 7.494,13 3.473,98 20.469,80 26.941,96 45.069,33 Οι λοιπές δαπάνες που αφορούν το προσωπικό και έχουν αναγνωρισθεί στα αποτελέσματα χρήσεως έχουν ως εξής: Μισθοί Hμερομίσθια και ωρομίσθια Εισφορές σε ασφαλιστικά ταμεία Λοιπές παροχές προσωπικού 1/1 31/12/2019 1/1 31/12/2018 3.072.205,12 90.704,64 656.719,41 40.391,90 3.860.021,07 2.922.734,65 92.007,49 609.049,78 24.149,86 3.647.941,78 94 Οι μεταβολές στην υποχρέωση που καταχωρείται στον Ισολογισμό κατά τη διάρκεια της κλειόμενης και της αμέσως προηγούμενης διαχειριστικής χρήσης έχουν ως ακολούθως: Σύνολο: Υπόλοιπο 31/12/2017 454.189,67 Ποσό που αναγνωρίστηκε στα αποτελέσματα Παροχές καταβληθείσες από εργοδότη Μεταβολή υποθέσεων Εμπειρικές προσαρμογές Υπόλοιπο 31/12/2018 45.069,33 (30.008,74) (11.466,25) (6.656,67) 451.127,34 Ποσό που αναγνωρίστηκε στα αποτελέσματα Παροχές καταβληθείσες από εργοδότη Μεταβολή υποθέσεων Εμπειρικές προσαρμογές Υπόλοιπο 31/12/2019 26.941,96 (4.135,57) 43.718,35 71.918,05 589.570,13 Οι αναλογιστικές παραδοχές έχουν ως εξής: Ημερ/νια Αποτίμησης Επιτόκιο Προεξόφλησης Πληθωρισμός Αύξηση Αποδοχών 31/12/2019 0,97% 1,40% 1,40% 31/12/2018 1,83% 1,75% 1,75% Οι παραδοχές αυτές αναπροσαρμόζονται σε ετήσια βάση. 20 Λοιπές μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις Το στοιχείο αυτό αναλύεται ως εξής: (α) Για τον Όμιλο: Πρόβλεψη για επιπλέον φόρους Προβλέψεις για κινδύνους & έξοδα 31/12/2019 31/12/2018 0,00 50.000,00 50.000,00 65.000,00 50.000,00 115.000,00 31/12/2019 31/12/2018 0,00 50.000,00 50.000,00 60.000,00 50.000,00 110.000,00 (β) Για την Εταιρία: Πρόβλεψη για επιπλέον φόρους Προβλέψεις για κινδύνους & έξοδα 95 Σχετικά με το λογαριασμό «Πρόβλεψη για επιπλέον φόρους» σημειώνεται ότι η σχηματισθείσα έως 31.12.2018 πρόβλεψη, μεταφέρθηκε στις προβλέψεις για επισφαλείς απαιτήσεις. 21 Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις Η ανάλυση των υπολοίπων των προμηθευτών και των λοιπών βραχυπρόθεσμων υποχρεώσεων (πλην φόρων) έχει ως εξής: (α) Για τον Όμιλο: Προμηθευτές Επιταγές πληρωτέες Οργανισμοί κοινωνικής ασφάλισης Προκαταβολές πελατών Μερίσματα πληρωτέα Αποδοχές προσωπικού πληρωτέες Πιστωτές διάφοροι Εκπτώσεις πωλήσεων υπό τακτοποίηση 31/12/2019 31/12/2018 711.099,90 35.732,27 258.796,94 91.285,81 23.015,93 237,76 346.492,21 139.711,99 1.606.372,81 719.265,12 36.492,46 255.437,82 28.182,26 23.015,93 13.409,40 428.955,55 62.465,84 1.567.224,38 31/12/2019 31/12/2018 673.385,41 35.732,27 186.395,88 71.223,81 23.015,93 0,00 264.910,03 30.000,00 1.284.663,33 693.676,02 31.492,46 185.421,46 26.815,06 23.015,93 13.171,69 609.387,39 10.260,33 1.593.240,34 (β) Για την Εταιρία: Προμηθευτές Επιταγές πληρωτέες Οργανισμοί κοινωνικής ασφάλισης Προκαταβολές πελατών Μερίσματα πληρωτέα Αποδοχές προσωπικού πληρωτέες Πιστωτές διάφοροι Εκπτώσεις πωλήσεων υπό τακτοποίηση Οι εύλογες αξίες των ως άνω κονδυλίων δεν διαφέρουν ουσιωδώς από τα λογιστικά υπόλοιπα αυτών. 22 Υποχρεώσεις από φόρους Η ανάλυση των φόρων πληρωτέων έχει ως εξής: (α) Για τον Όμιλο: Φόρος προστιθέμενης αξίας Φόροι περιουσίας Λοιποί φόροι & τέλη Τρέχων φόρος εισοδήματος 31/12/2019 31/12/2018 226.790,66 236.292,89 1.384,75 54.171,90 518.640,20 174.743,18 215.087,86 24.482,64 17.551,04 431.864,72 96 (β) Για την Εταιρία: Φόρος προστιθέμενης αξίας Φόροι περιουσίας Λοιποί φόροι & τέλη 31/12/2019 31/12/2018 213.175,96 223.133,16 1.384,75 437.693,87 160.304,59 203.008,02 24.482,64 387.795,25 23 Κύκλος εργασιών Η ανάλυση του κύκλου εργασιών έχει ως εξής (α) Για τον Όμιλο: Πωλήσεις εμπορευμάτων Πωλήσεις προϊόντων Πωλήσεις λοιπών αποθεμάτων Παροχή υπηρεσιών 1/1 31/12/2019 1/1 31/12/2018 5.879.430,99 5.513.517,60 0,00 2.056.790,17 13.449.738,76 6.427.843,34 5.390.089,44 4.765,24 1.948.638,40 13.771.336,42 1/1 31/12/2019 1/1 31/12/2018 5.916.211,00 5.513.517,60 0,00 431.376,82 11.861.105,42 6.433.557,24 5.390.089,44 4.765,24 421.447,53 12.249.859,45 (β) Για την Εταιρία: Πωλήσεις εμπορευμάτων Πωλήσεις προϊόντων Πωλήσεις λοιπών αποθεμάτων Παροχή υπηρεσιών 24 Λοιπά συνήθη έσοδα Τα λοιπά συνήθη έσοδα (λοιπά λειτουργικά έσοδα) αναλύονται ως εξής: (α) Για τον Όμιλο: Εισπραττόμενα έξοδα Ειδικές επιχορηγήσεις-επιδοτήσεις Έσοδα από ενοίκια Έσοδα από προβλέψεις Κέρδη από πώληση παγίων Πιστωτικές συναλλαγματικές διαφορές Άλλα λειτουργικά έσοδα 1/1 31/12/2019 1/1 31/12/2018 29.845,62 63.361,83 6.632,29 0,00 51.312,25 1.106,68 24.998,51 177.257,18 21.238,80 5.484,12 5.400,00 47.643,45 21.492,39 3.089,91 121.010,12 225.358,79 97 (β) Για την Εταιρία: Εισπραττόμενα έξοδα Ειδικές επιχορηγήσεις-επιδοτήσεις Έσοδα από ενοίκια Έσοδα από προβλέψεις Κέρδη από πώληση παγίων Πιστωτικές συναλλαγματικές διαφορές Άλλα λειτουργικά έσοδα 1/1 31/12/2019 1/1 31/12/2018 29.845,62 63.361,83 22.289,65 0,00 49.907,28 1.106,68 24.220,08 190.731,14 21.238,80 0,00 21.057,36 47.643,45 20.359,52 3.089,91 117.405,74 230.794,78 25 Λειτουργικές δαπάνες Οι λειτουργικές δαπάνες αναλύονται κατ’ είδος και κατά λειτουργία ως εξής: 25.1 Δαπάνες λειτουργίας παραγωγής Οι δαπάνες της λειτουργίας παραγωγής αποτελούν μέρος του κόστους πωλήσεων (βλ. Σημείωση «Αποθέματα και κόστος πωλήσεων») και αναλύονται κατ’ είδος ως εξής: (α) Για τον Όμιλο: Αμοιβές & έξοδα προσωπικού Αμοιβές και έξοδα τρίτων Παροχές τρίτων Φόροι & τέλη Διάφορα έξοδα Αποσβέσεις λειτουργικές Προβλέψεις 1/1 31/12/2019 1/1 31/12/2018 570.811,62 77.875,94 88.791,84 3.492,91 50.300,03 90.774,40 0,00 882.046,74 545.210,52 78.499,03 84.731,39 3.615,05 38.951,01 42.162,97 5.408,32 798.578,29 1/1 31/12/2019 1/1 31/12/2018 320.254,83 11.045,26 88.791,84 3.492,91 37.782,45 54.546,35 0,00 515.913,64 309.055,72 13.839,34 84.731,39 3.615,05 26.640,66 35.538,07 5.408,32 478.828,55 (β) Για την Εταιρία: Αμοιβές & έξοδα προσωπικού Αμοιβές και έξοδα τρίτων Παροχές τρίτων Φόροι & τέλη Διάφορα έξοδα Αποσβέσεις λειτουργικές Προβλέψεις 98 25.2 Δαπάνες λειτουργίας έρευνας Οι δαπάνες της λειτουργίας έρευνας αναλύονται κατ’ είδος ως εξής: (α) Για τον Όμιλο και την εταιρία: 1/1 31/12/2019 Αμοιβές & έξοδα προσωπικού Παροχές τρίτων Φόροι & τέλη Διάφορα έξοδα Αποσβέσεις λειτουργικές Προβλέψεις 1/1 31/12/2018 269.096,32 33.264,77 1.681,75 366.827,72 10.880,00 0,00 681.750,56 213.000,48 31.955,25 1.703,07 391.210,73 10.532,88 21.633,26 670.035,67 25.3 Δαπάνες λειτουργίας διάθεσης Οι δαπάνες της λειτουργίας διάθεσης αναλύονται κατ’ είδος ως εξής: (α) Για τον Όμιλο: Αμοιβές & έξοδα προσωπικού Αμοιβές και έξοδα τρίτων Παροχές τρίτων Φόροι & τέλη Διάφορα έξοδα Αποσβέσεις λειτουργικές Προβλέψεις 1/1 31/12/2019 1/1 31/12/2018 1.966.021,90 212.123,30 512.502,43 296.875,38 1.684.284,37 792.844,77 126.941,96 5.591.594,11 1.768.394,63 176.458,69 654.123,52 380.637,56 1.406.153,73 377.730,38 155.806,21 4.919.304,72 1/1 31/12/2019 1/1 31/12/2018 1.865.799,20 481.615,86 239.656,49 1.574.806,34 742.125,51 126.941,96 5.030.945,36 1.673.932,71 521.745,63 309.982,52 1.310.569,79 360.170,37 150.000,03 4.326.401,05 (β) Για την Εταιρία: Αμοιβές & έξοδα προσωπικού Παροχές τρίτων Φόροι & τέλη Διάφορα έξοδα Αποσβέσεις λειτουργικές Προβλέψεις 25.4 Δαπάνες λειτουργίας διοίκησης Οι δαπάνες της διοικητικής λειτουργίας αναλύονται κατ’ είδος ως εξής: 99 (α) Για τον Όμιλο: Αμοιβές & έξοδα προσωπικού Αμοιβές και έξοδα τρίτων Παροχές τρίτων Φόροι & τέλη Διάφορα έξοδα Αποσβέσεις λειτουργικές Προβλέψεις 1/1 31/12/2019 1/1 31/12/2018 1.555.204,79 516.210,05 192.291,05 64.516,97 171.809,61 281.270,17 2.870,53 2.784.173,17 1.593.645,77 452.351,41 201.580,72 87.932,95 173.150,64 196.083,37 18.027,72 2.722.772,58 1/1 31/12/2019 1/1 31/12/2018 1.404.870,72 432.697,80 180.981,53 52.976,96 117.229,23 247.457,34 0,00 2.436.213,58 1.451.952,87 383.329,17 168.365,59 73.379,24 115.057,84 189.900,16 18.027,72 2.400.012,59 (β) Για την Εταιρία: Αμοιβές & έξοδα προσωπικού Αμοιβές και έξοδα τρίτων Παροχές τρίτων Φόροι & τέλη Διάφορα έξοδα Αποσβέσεις λειτουργικές Προβλέψεις 26 Λοιπά έξοδα & ζημίες Το στοιχείο «λοιπά έξοδα & ζημίες» αναλύεται ως εξής: (α) Για τον Όμιλο: Φορολογικά πρόστιμα & προσαυξήσεις Ζημίες από πώληση παγίων Χρεωστικές συναλλαγματικές διαφορές Λοιπές δαπάνες 1/1 31/12/2019 1/1 31/12/2018 3.814,12 38.990,38 5.586,41 141.856,75 190.247,66 6.730,39 16.135,00 10.716,20 105.567,68 139.149,27 (β) Για την Εταιρία: Φορολογικά πρόστιμα & προσαυξήσεις Ζημίες από πώληση παγίων Χρεωστικές συναλλαγματικές διαφορές Λοιπές δαπάνες 1/1 31/12/2019 1/1 31/12/2018 1.868,07 38.990,38 5.586,41 116.667,08 163.111,94 6.730,39 16.135,00 10.716,20 46.545,28 80.126,87 100 27 Χρηματοοικονομικά έσοδα Τα χρηματοοικονομικά έσοδα αναλύονται ως εξής: (α) Για τον Όμιλο: Τόκοι πιστωτικοί Κέρδη από πώληση επενδύσεων 1/1 31/12/2019 1/1 31/12/2018 787.349,34 0,00 787.349,34 413.986,07 1.814.593,85 2.228.579,92 (β) Για την Εταιρία: Τόκοι πιστωτικοί Κέρδη από πώληση επενδύσεων Έσοδα ανάκτησης υποτίμησης συμμετοχών 1/1 31/12/2019 1/1 31/12/2018 786.812,70 0,00 413.786,53 1.814.593,85 143.871,00 56.874,00 930.683,70 2.285.254,38 28 Χρηματοοικονομικά έξοδα Τα χρηματοοικονομικά έξοδα αναλύονται ως εξής: (α) Για τον Όμιλο: Τόκοι δανείων Τόκοι υποχρεώσεων από μισθώσεις Τόκοι υποχρεώσεων από μισθώσεις Προμήθειες εγγυητικών επιστολών Τραπεζικές προμήθειες Ζημίες επιμέτρησης στην εύλογη αξία Ζημίες απομείωσης παγίων 1/1 31/12/2019 1/1 31/12/2018 284.159,46 2.314,93 30.548,45 15.151,22 35.406,38 196,12 0,00 367.776,56 515.750,79 0,00 0,00 12.760,07 33.069,60 243.663,91 70.839,60 876.083,97 1/1 31/12/2019 1/1 31/12/2018 284.159,46 23.092,89 14.126,22 34.361,83 45.526,80 515.750,79 0,00 11.605,07 32.213,48 0,00 (β) Για την Εταιρία: Τόκοι δανείων Τόκοι υποχρεώσεων από μισθώσεις Προμήθειες εγγυητικών επιστολών Τραπεζικές προμήθειες Ζημίες πώλησης επενδύσεων 101 Ζημίες επιμέτρησης στην εύλογη αξία Ζημίες απομείωσης παγίων 196,12 0,00 401.463,32 243.663,91 70.839,60 874.072,85 29 Φόρος εισοδήματος Ο συντελεστής φόρου εισοδήματος για την κλειόμενη χρήση ανήλθε σε 24%, ενώ για την προηγούμενη χρήση σε 29%. Σύμφωνα με τις απαιτήσεις του ΔΛΠ 12, οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις θα πρέπει να επιμετρώνται με βάση τους φορολογικούς συντελεστές που αναμένεται να εφαρμοστούν στην περίοδο κατά την οποία θα διακανονιστεί η απαίτηση ή η υποχρέωση, λαμβάνοντας υπόψη τους φορολογικούς συντελεστές (και φορολογικούς νόμους) που έχουν θεσπιστεί ή ουσιωδώς θεσπιστεί, μέχρι και την ημερομηνία αναφοράς των οικονομικών καταστάσεων. Με βάση τα ανωτέρω, η Εταιρία επιμέτρησε εκ νέου τις αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις της κατά την ημερομηνία ισολογισμού με βάση τον τρόπο με τον οποίο η Εταιρία αναμένει κατά την ημερομηνία αναφοράς να ανακτήσει ή να εξοφλήσει τη λογιστική αξία των απαιτήσεων και υποχρεώσεών της. Η επίδραση στα αποτελέσματα από τη μεταβολή του φορολογικού συντελεστή βάσει των ανωτέρω απεικονίζεται στους πιο κάτω πίνακες στο στοιχείο «Επίδραση διαφορετικού συντελεστή αναβαλλόμενων φόρων». Η ελληνική φορολογική νομοθεσία και οι σχετικές διατάξεις υπόκεινται σε ερμηνείες από τις φορολογικές αρχές. Οι δηλώσεις φόρου εισοδήματος κατατίθενται στις φορολογικές αρχές σε ετήσια βάση, αλλά τα κέρδη ή οι ζημιές που δηλώνονται για φορολογικούς σκοπούς παραμένουν προσωρινά εκκρεμείς, έως ότου οι φορολογικές αρχές ελέγξουν τις φορολογικές δηλώσεις και τα βιβλία του φορολογούμενου, οπότε, με βάση τους ελέγχους αυτούς, οριστικοποιούνται οι σχετικές φορολογικές υποχρεώσεις, με το ενδεχόμενο να επιβληθούν πρόσθετοι φόροι και προσαυξήσεις. Οι φορολογικές ζημιές, στο βαθμό που αυτές αναγνωρίζονται από τις φορολογικές αρχές, μπορούν να χρησιμοποιηθούν για το συμψηφισμό κερδών των πέντε επόμενων χρήσεων, που ακολουθούν τη χρήση που αφορούν. Για τις χρήσεις 2011 - 2012 η Εταιρία και οι θυγατρικές της, και για τη χρήση 2013 η Εταιρία και η θυγατρική της «ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΕΠΕ», έλαβαν Έκθεση Φορολογικής Συμμόρφωσης χωρίς επιφύλαξη. Για τον φορολογικό έλεγχο των χρήσεων 2014-2018, η Εταιρεία και οι θυγατρικές της έχουν υπαχθεί στον φορολογικό έλεγχο των Ορκωτών Ελεγκτών Λογιστών που προβλέπεται από τις διατάξεις του άρθρου 65Α παρ.1 του Ν.4174/2013 και την υπ' αριθμό ΠΟΛ. 1124/2015 και έλαβαν Έκθεση Φορολογικής Συμμόρφωσης χωρίς επιφύλαξη. Ο φορολογικός έλεγχος για τη χρήση 2019 ήδη διενεργείται και δεν αναμένεται να επιφέρει σημαντική διαφοροποίηση στις φορολογικές υποχρεώσεις που έχουν ενσωματωθεί στις Οικονομικές Καταστάσεις. Την 31/12/2019 παραγράφηκαν οι χρήσεις έως την 31/12/2013 βάσει των διατάξεων της παρ. 1 άρθρου 36 Ν.4174/2013 όπως κοινοποιήθηκε με την ΠΟΛ.1208/2017. Η χρήση 2013 για να θεωρηθεί περαιωμένη φορολογικά, θα πρέπει να ισχύσουν τα οριζόμενα στην παρ. 1α του άρθρου 6 της ΠΟΛ 1159/2011, ενώ για τις χρήσεις 2014 και μετέπειτα, η περαίωση πραγματοποιείται βάσει της ΠΟΛ.1124/2015. Ο εν λόγω έλεγχος δύναται να πραγματοποιηθεί εντός του χρόνου που ισχύει το δικαίωμα της Φορολογικής Διοίκησης για έκδοση πράξεων προσδιορισμού φόρου. Ο φόρος εισοδήματος που εμφανίζεται στην κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσεως αναλύεται ως εξής: 102 (α) Για τον Όμιλο: Φόρος επί των κερδών Αναβαλλόμενοι φόροι (έσοδα)/έξοδα Σχηματισμός/(Χρησιμοποίηση) πρόβλεψης για επιπλέον φόρους 1/1 31/12/2019 1/1 31/12/2018 186.370,41 500.317,84 (5.000,00) 681.688,25 447.058,42 1.256.012,44 0,00 1.703.070,86 (β) Για την Εταιρία: Φόρος επί των κερδών Αναβαλλόμενοι φόροι (έσοδα)/έξοδα 1/1 31/12/2019 1/1 31/12/2018 99.018,00 534.315,37 633.333,37 360.987,26 1.268.841,84 1.629.829,10 και έχει προκύψει ως εξής: (α) Για τον Όμιλο: Κέρδη/(ζημίες) προ φόρων Τρέχων φορολογικός συντελεστής Φόρος που αναλογεί Επίδραση διαφορετικού συντ/τή στις θυγατρικές Επίδραση μη αναστρέψιμων διαφορών Εκπτώσεις φόρου Αναβαλ/νοι φόροι που δε λογίστηκαν/διεγράφησαν Επίδραση διαφορετικού συντ/τή αναβαλ. φόρων Σχηματισμός/(Χρησιμοποίηση) πρόβλεψης για επιπλέον φόρους 1/1 31/12/2019 1/1 31/12/2018 1.527.608,28 24% 366.625,99 406,39 (11.579,28) (88.180,05) 484,00 418.931,20 (5.000,00) 681.688,25 3.601.110,44 29% 1.044.322,03 (203,36) 44.490,39 (138.615,83) 0,00 753.077,65 0,00 1.703.070,86 (β) Για την Εταιρία: Κέρδη/(ζημίες) προ φόρων Τρέχων φορολογικός συντελεστής Φόρος που αναλογεί Επίδραση μη αναστρέψιμων διαφορών Εκπτώσεις φόρου Επίδραση διαφορετικού συντ/τή αναβαλ. φόρων 1/1 31/12/2019 1/1 31/12/2018 1.221.089,64 24% 293.061,51 36.861,63 (88.180,05) 391.590,26 633.333,37 3.377.025,91 29% 979.337,51 42.469,46 (138.615,83) 746.637,96 1.629.829,10 30 Κέρδη/(Ζημίες) ανά μετοχή Τα κέρδη ανά μετοχή προκύπτουν από τη διαίρεση των συγκεντρωτικών συνολικών εισοδημάτων της περιόδου με το μέσο σταθμισμένο αριθμό των μετοχών που ήταν σε κυκλοφορία κατά τη διάρκεια της περιόδου, ως ακολούθως: 103 (α) Για τον Όμιλο: Συγκεντρωτικό συνολικό εισόδημα Σταθμισμένος αριθμός μετοχών Κέρδη ανά μετοχή - βασικά 1/1 31/12/2019 1/1 31/12/2018 775.166,14 4.419.616,00 0,1754 1.830.318,78 4.419.616,00 0,4141 1/1 31/12/2019 1/1 31/12/2018 587.756,27 4.419.616,00 0,1330 1.747.196,81 4.419.616,00 0,3953 (β) Για την Εταιρία: Συγκεντρωτικό συνολικό εισόδημα Σταθμισμένος αριθμός μετοχών Κέρδη ανά μετοχή - βασικά 31 Πληροφόρηση ανά τομέα Τα αποτελέσματα και τα κύρια περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις του Ομίλου κατανέμονται ανά επιχειρηματικό τομέα ως εξής: ΤΟΜΕΙΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΙΑΤΡΙΚΑ ΜΗΧ. ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΗΡΙΑ ΠΩΛΗΣΕΙΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΚΑΛΛΥΝΤΙΚΑ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟ MEDICON ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ 179.993,44 408.888,00 1.177.202,91 16.892,62 1.666,95 11.078.412,38 558.758,44 Λοιπά Ἐσοδα 190.731,14 178,25 Λοιπές ενδοομιλικές πωλήσεις -159.510,68 -3.450,00 -24,69 ΣΥΝΟΛΟ 13.403.255,17 209.468,96 -162.985,37 11.109.632,84 555.486,69 179.968,75 425.780,62 1.178.869,86 13.449.738,76 Λειτουργικά κέρδη/(Zημιές) 681.879,74 172.606,07 -76.651,30 83.107,02 247.093,97 1.108.035,50 χρηματοοικονομικά 433.377,22 -1.657,92 -500,00 -2.001,04 -9.645,48 419.572,78 κέρδη / ζημιές προ φόρων 1.115.256,96 170.948,15 -77.151,30 81.105,98 237.448,49 1.527.608,28 Φόροι -595.605,53 -60.629,39 18.516,31 -19.465,44 -24.504,21 -681.688,25 Καθαρό κέρδος / ζημιά 519.651,43 110.318,76 -58.634,99 61.640,54 212.944,28 845.920,03 7.812.639,88 ΠΑΓΙΑ 6.930.171,91 1.127,74 86.983,16 261.616,33 532.740,74 Αποθέματα 2.841.668,55 2.585,32 393.679,80 0,00 0,00 3.237.933,67 15.267.491,56 1.207.009,93 135.907,36 18.173,82 1.029.254,84 17.657.837,51 Λοιπά στοιχεία ενεργητικού απαλοιφές -181.543,90 -181.568,59 -24,69 ΣΥΝΟΛΟ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ 24.857.788,12 1.210.722,99 616.545,63 279.790,15 1.561.995,58 28.526.842,47 ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ 16.203.395,41 252.154,84 426.545,63 33.550,04 752.958,36 17.668.604,28 16.203.395,41 252.154,84 426.545,63 33.550,04 752.958,36 17.668.604,28 8.654.392,71 958.568,15 190.000,00 246.240,11 809.037,22 10.858.238,19 24.857.788,12 1.210.722,99 616.545,63 279.790,15 1.561.995,58 28.526.842,47 0,00 απαλοιφές ΣΥΝΟΛΟ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ ΙΔΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ & ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ 104 Ο κύκλος εργασιών του Ομίλου κατανέμεται ανά γεωγραφικό τομέα ως εξής: Ο Όμιλος 31.12.2019 31.12.2018 12.381.909,86 12.745.862,29 Ελλάδα Η Εταιρία 31.12.2019 31.12.2018 10.801.461,12 11.224.385,32 Ευρωπ. Ένωση 559.277,53 491.430,51 551.092,93 491.430,51 Λοιπές χώρες 508.551,37 534.043,62 508.551,37 534.043,62 13.449.738,76 13.771.336,42 11.861.105,42 12.249.859,45 32 Συναλλαγές με συνδεόμενα μέρη Τα έσοδα της Εταιρίας από συνδεόμενα με αυτήν μέρη έχουν ως εξής: Πληροφορική Ελλάδος ΕΠΕ Megalab Ρόδου ΑΕ Megalab Αιγάλεω ΑΕ Megalab AE 1/1 31/12/2019 1/1 31/12/2018 26.231,47 52.821,40 20.414,35 60.068,15 159.535,37 24.777,36 21.395,20 9.433,95 28.285,40 83.891,91 Οι αγορές - αποθεμάτων και υπηρεσιών - της Εταιρίας από συνδεόμενα με αυτήν μέρη έχουν ως εξής: 1/1 31/12/2019 Πληροφορική Ελλάδος ΕΠΕ 3.450,00 3.450,00 Οι απαιτήσεις της Εταιρίας από συνδεόμενα με αυτήν μέρη έχουν ως εξής: Megalab Ρόδου ΑΕ Megalab Αιγάλεω ΑΕ Megalab AE 31/12/2019 31/12/2018 139.017,76 2.949,60 39.601,23 181.568,59 132.755,72 7.074,96 66.460,53 206.291,21 Οι υποχρεώσεις της Εταιρίας προς συνδεόμενα με αυτήν μέρη έχουν ως εξής: 31/12/2018 Medicon Intl Holdings Ltd 265.258,13 265.258,13 105 33 Υφιστάμενα εμπράγματα βάρη Σε εξασφάλιση κοινού ομολογιακού δανείου ποσού € 8.000.000,00, διαιρούμενου σε (10) έγχαρτες ομολογίες, επταετούς διάρκειας, το οποίο καλύφθηκε εξ ολοκλήρου από την ALPHA BANK και την Εmporiki Bank Cyprus Limited, η Eταιρία έχει παραχωρήσει επί των παρακάτω αναφερόμενων ακινήτων τις ακόλουθες εμπράγματες ασφάλειες: Επί του Ακινήτου της Μελίτωνος 3, Γέρακας Αττικής (οικόπεδο 497,90 τ.μ. και επ’ αυτού κτίριο). Α' προσημείωση υποθήκης ποσού € 1.000.000,00 (Κ.Α.Ε.Κ. 050390919006/0/0) Επί του Ακινήτου της Μελίτωνος 5, Γέρακας Αττικής (οικόπεδο 1.711 τ.μ. και επ’ αυτού κτίριο). Α' προσημείωση υποθήκης ποσού € 880.410,86 (Κ.Α.Ε.Κ. 050390919002/0/0) Β' προσημείωση υποθήκης ποσού € 1.120.000,00 (Κ.Α.Ε.Κ. 050390919002/0/0) Σε εξασφάλιση επίσης κοινού ομολογιακού δανείου ποσού € 8.500.000,00, διαιρούμενου σε (850) ομολογίες, πενταετούς διάρκειας, το οποίο καλύφθηκε εξ ολοκλήρου από την Εθνική Τράπεζα της Ελλλάδος ΑΕ. και την Εθνική Τράπεζα της Ελλαδος (Κύπρου) ΛΤΔ, η Eταιρία έχει παραχωρήσει επί του παρακάτω αναφερόμενου ακινήτου τις ακόλουθες εμπράγματες ασφάλειες: Επί του Ακινήτου της Μελίτωνος 7, Γέρακας Αττικής (οικόπεδο 2.336,00 τ.μ. και επ’ αυτού κτίριο) Α' προσημείωση υποθήκης ποσού € 7.000.000. 34 Ενδεχόμενες υποχρεώσεις Δεν υφίστανται ενδεχόμενες υποχρεώσεις που να έχουν δυνητικά σημαντική επίπτωση στην οικονομική κατάσταση ή τη λειτουργία του Ομίλου. 35 Επίδικες ή υπό διαιτησία διαφορές Η Εταιρία, λόγω των καθυστερήσεων πληρωμών εκ μέρους διαφόρων ν.π.δ.δ. και ιδιωτών άσκησε ενώπιον διαφόρων πολιτικών και διοικητικών δικαστηρίων της χώρας, συνολικά διακόσιες εβδομήντα τέσσερις (274) αγωγές κατά εκατόν τριών (103) ν.π.δ.δ. και τριάντα τεσσάρων (34) ιδιωτών, με βάση τις οποίες διεκδικεί από αυτά την έντοκη καταβολή του τιμήματος πωληθέντων από αυτήν ειδών ποσού € 6.962.998,85 από τα ν.π.δ.δ. και ποσού € 237.044,02 από τους ιδιώτες. Δεδομένου ότι για το σύνολο των πωλήσεων αυτών υπάρχουν σχετικά πρωτόκολλα παραδόσεως παραλαβής, από τα οποία βεβαιώνεται η παραλαβή των αντιστοίχων ειδών από τα εναγόμενα ν.π.δ.δ., η διοικήση της Εταιρίας πιστεύει ότι το σύνολο των αγωγών αυτών θα γίνει δεκτό και η καθυστέρηση στην είσπραξη των επίδικων απαιτήσεων δεν θα έχει σημαντική επίπτωση στην οικονομική κατάσταση ή λειτουργία τους. Πέραν αυτών δεν υπάρχουν επίδικες ή υπό διαιτησία απαιτήσεις ή υποχρεώσεις, ούτε αποφάσεις δικαστικών ή διαιτητικών οργάνων, που ενδέχεται να έχουν σημαντική επίπτωση στην οικονομική κατάσταση ή λειτουργία της εταιρείας και του ομίλου. 106 36 Γεγονότα μετά την ημερομηνία του Ισολογισμού Το 2020 αναμένεται να επιβραδυνθεί σημαντικά ο ρυθμός ανάπτυξης της ελληνικής και της παγκόσμιας οικονομίας, δεδομένων των επιπτώσεων της εν εξελίξει πανδημίας του κορωνοϊού COVID-19. Οι επιπτώσεις αυτές προς το παρόν δεν μπορούν να ποσοτικοποιηθούν με ακρίβεια, δεδομένου ότι δεν υπάρχουν ακόμη επαρκή διαθέσιμα στοιχεία και η πανδημία είναι σε εξέλιξη. Γέρακας Αττικής, 18/6/2020 Η Πρόεδρος του ΔΣ & Δ/νουσα Σύμβουλος Ο Αντιπρόεδρος του Δ.Σ. Το Μέλος του Δ.Σ. Ο Οικονομικός Δ/ντής Μαρία Δημοτσάντου ΑΔΤ ΑΙ 628126 / 2010 Γεώργιος Δημοτσάντος ΑΔΤ ΑΝ 546033 / 2018 Ιορδάνης-Ανδρέας Μπαλτζόγλου ΑΔΤ ΑΜ 236008/2015 Γεώργιος Κυρίδης ΑΔΤ Χ 208262 Αρ.Αδ. Α’ 11658 107

Περίληψη: Οι υπογράφοντες, εκπρόσωποι του Διοικητικού Συμβουλίου της Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία “ΑΥΤΟΜΑΤΟΙ ΑΝΑΛΥΤΕΣ - ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΑ ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΗΡΙΑ & ΙΔΙΩΤΙΚΑ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ MEDICON HELLAS ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ” (εφεξής για λόγους συντομίας καλουμένης ως “MEDICON” ή “Eταιρία”), ήτοι οι: Μαρία Δημοτσάντου του Σωτηρίου, κάτοικος Π. Πεντέλης Αττικής (Π. Ψαρρέα 14), Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου και Διευθύνουσα Σύμβουλος, Γεώργιος Δημοτσάντος του Σπυρίδωνος και της Μαρίας κάτοικος Π. Πεντέλης Αττικής (Π. Ψαρρέα 14), Αντιπρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου Ιορδάνης-Ανδρέας Μπαλτζόγλου του Ευαγγέλου και της Αικατερίνης-Ελένης, κάτοικος Δροσιάς Αττικής (Δάφνης 3), εκτελεστικό μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου. δηλώνουμε και βεβαιώνουμε με την παρούσα, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παράγραφο 2 του άρθρου 4 του Ν. 3556/2007, υπό την ανωτέρω ιδιότητά μας, και ειδικώς προς τούτο ορισθέντες υπό του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας ότι, εξ’ όσων γνωρίζουμε: (α) Οι ετήσιες χρηματοοικονομικές καταστάσεις (εταιρικές και ενοποιημένες) της Εταιρίας της χρήσεως 2019 (1/1/2019 – 31/12/2019), οι οποίες καταρτίστηκαν σύμφωνα με τα ισχύοντα λογιστικά πρότυπα, απεικονίζουν κατά τρόπο αληθή τα στοιχεία του ενεργητικού και του παθητικού, την καθαρή θέση και τα αποτελέσματα χρήσεως της Εταιρίας, καθώς και των επιχειρήσεων που περιλαμβάνονται στην ενοποίηση εκλαμβανομένων ως σύνολο (εφ’ εξής ο «Όμιλος»), και (β) Η ετήσια έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου για την χρήση που έληξε την 31/12/2019 απεικονίζει κατά τρόπο αληθή την εξέλιξη, τις επιδόσεις και την θέση της Εταιρίας, καθώς και των επιχειρήσεων που περιλαμβάνονται στην ενοποίηση εκλαμβανομένων ως σύνολο (o «Όμιλος»), συμπεριλαμβανομένης της περιγραφής των κυριότερων κινδύνων και αβεβαιοτήτων που αντιμετωπίζουν. Γέρακας Αττικής, 18/6/2020 Οι βεβαιούντες Η Πρόεδρος του ΔΣ & Δ/νουσα Σύμβουλος Ο Αντιπρόεδρος του Δ.Σ. Το Μέλος του Δ.Σ. Μαρία Δημοτσάντου ΑΔΤ ΑΙ 628126 / 2010 Γεώργιος Δημοτσάντος ΑΔΤ ΑΝ 546033/2018 Ιορδάνης-Ανδρέας Μπαλτζόγλου ΑΔΤ ΑΜ 236008/2015