0 Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 1 8. Περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης..................................81 9. Άυλα Περιουσιακά Στοιχεία ..........................................................82 Εισαγωγικό Σημείωμα ................................................................................. 3 Δηλώσεις Εκπροσώπων (μελών) του Διοικητικού Συμβουλίου .................. 4 10. Συμμετοχές σε θυγατρικές και συγγενείς επιχειρήσεις ................84 Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου ...................................... 5 11. Χρηματοοικονομικά στοιχεία στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εισοδημάτων ......................................................................88 Έκθεση Ανεξάρτητου Ορκωτού Ελεγκτή Λογιστή ......................................34 12. Λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις ............................................89 Ισολογισμός ...............................................................................................39 13. Αποθέματα .....................................................................................89 Κατάσταση Αποτελεσμάτων Χρήσεως ......................................................40 14. Πελάτες ..........................................................................................90 Κατάσταση Συνολικού Εισοδήματος Χρήσεως ..........................................41 15. Προκαταβολές και λοιπές απαιτήσεις ...........................................91 Κατάσταση Μεταβολών των Ιδίων Κεφαλαίων του Ομίλου .....................42 16. Ταμιακά διαθέσιμα & Ισοδύναμα .................................................91 Κατάσταση Μεταβολών των Ιδίων Κεφαλαίων της Εταιρείας ..................43 17. Μετοχικό Κεφάλαιο και Υπέρ το Άρτιο .........................................92 Κατάσταση Ταμιακών Ροών του Ομίλου ...................................................44 18. Άλλα αποθεματικά.........................................................................92 Κατάσταση Ταμιακών Ροών της Εταιρείας ................................................45 19. Δανεισμός ......................................................................................94 Σημειώσεις επί των Οικονομικών Καταστάσεων ......................................46 20. Υποχρεώσεις από μισθώσεις .........................................................95 1. Γενικές Πληροφορίες .....................................................................46 21. Τρέχων και αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος .........................96 2. Πλαίσιο κατάρτισης των ετησίων Οικονομικών Καταστάσεων ....46 22. Προβλέψεις για παροχές σε εργαζομένους ..................................98 3. Οι βασικές λογιστικές αρχές ..........................................................53 23. Λοιπές υποχρεώσεις και μεταβατικοί λογαριασμοί .....................99 4. Σημαντικές λογιστικές εκτιμήσεις και παραδοχές της διοίκησης .64 24. Συναλλαγές με συνδεδεμένα μέρη ...............................................99 5. Ενοποίηση ......................................................................................65 25. Πληροφορίες λειτουργικών τομέων ............................................103 6. Διαχείριση χρηματοοικονομικού κινδύνου ...................................65 26. Παροχές στο προσωπικό .............................................................105 7. Ενσώματα Πάγια ............................................................................73 27. Αποσβέσεις ..................................................................................105 Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 2 28. Άλλα έσοδα ..................................................................................105 33. Ανακατατάξεις κονδυλίων ...........................................................107 29. Άλλα έξοδα...................................................................................105 34. Ανέλεγκτες φορολογικά χρήσεις .................................................107 30. Χρηματοοικονομικό κόστος .........................................................106 35. Γεγονότα μετά την ημερομηνία Ισολογισμού .............................108 31. Κέρδη ανά μετοχή ........................................................................106 Στοιχεία και Πληροφορίες (01.01 – 31.12.2019) .....................................111 32. Δεσμεύσεις και ενδεχόμενες υποχρεώσεις.................................106 Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 Εισαγωγικό Σημείωμα Η παρούσα Ετήσια Οικονομική Έκθεση, συντάσσεται σύμφωνα με το άρθρο 4, του ν. 3556/2007 και περιλαμβάνει: (α) Δηλώσεις Εκπροσώπων (μελών) του Διοικητικού Συμβουλίου, (β) Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου, (γ) Έκθεση Ανεξάρτητου Ορκωτού Ελεγκτή Λογιστή, (δ) Τις Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις της περιόδου 01.01.2019 - 31.12.2019 (ε) Στοιχεία και Πληροφορίες της περιόδου 01.01.2019 - 31.12.2019, (στ) Τον Διαδικτυακό τόπο ανάρτησης της χρηματοοικονομικής πληροφόρησης. H παρούσα Ετήσια Οικονομική Έκθεση της περιόδου 01.01.2019 - 31.12.2019 είναι εκείνη που εγκρίθηκε από το Διοικητικό Συμβούλιο της ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία «ΠΛΑΣΤΙΚΑ ΚΡΗΤΗΣ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ», κατά την συνεδρίαση του της 21.05.2020. Η παρούσα Ετήσια Οικονομική Έκθεση της περιόδου 01.01.2019 - 31.12.2019 είναι αναρτημένη στο διαδίκτυο στην ηλεκτρονική διεύθυνση www.plastikakritis.com, όπου και θα παραμείνει στη διάθεση του επενδυτικού κοινού για χρονικό διάστημα τουλάχιστον δέκα (10) ετών από την ημερομηνία της συντάξεως και δημοσιοποιήσεως της. Οι ετήσιες οικονομικές καταστάσεις και οι εκθέσεις ελέγχου του νόμιμου ελεγκτή οι οποίες ενοποιούνται στον Όμιλο και δεν είναι εισηγμένες και οι οποίες αντιπροσωπεύουν αθροιστικά ποσοστό μεγαλύτερο από 5% του ενοποιημένου κύκλου εργασιών ή ενοποιημένου ενεργητικού ή των ενοποιημένων αποτελεσμάτων, μετά την αφαίρεση της αναλογίας των μετοχών της μειοψηφίας, (σύμφωνα με το άρθρο 1γ της απόφασης 8/754/14.4.2016) αναρτώνται στην ηλεκτρονική διεύθυνση www.plastikakritis.com. 3 4 Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 5 34 Έκθεση Ανεξάρτητου Ορκωτού Ελεγκτή Λογιστή Προς τους Μετόχους της εταιρείας ΠΛΑΣΤΙΚΑ ΚΡΗΤΗΣ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Έκθεση Ελέγχου επί των Εταιρικών και Ενοποιημένων Οικονομικών Καταστάσεων Γνώμη Έχουμε ελέγξει τις συνημμένες εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις της εταιρείας ΠΛΑΣΤΙΚΑ ΚΡΗΤΗΣ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ (η Εταιρεία), οι οποίες αποτελούνται από τον εταιρικό και ενοποιημένο ισολογισμό της 31ης Δεκεμβρίου 2019, τις εταιρικές και ενοποιημένες καταστάσεις αποτελεσμάτων και λοιπών συνολικών εισοδημάτων, μεταβολών ιδίων κεφαλαίων και ταμειακών ροών της χρήσεως που έληξε την ημερομηνία αυτή, καθώς και περίληψη σημαντικών λογιστικών αρχών και μεθόδων και λοιπές επεξηγηματικές πληροφορίες. Κατά τη γνώμη μας, οι συνημμένες εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις παρουσιάζουν εύλογα, από κάθε ουσιώδη άποψη, την οικονομική θέση της εταιρείας ΠΛΑΣΤΙΚΑ ΚΡΗΤΗΣ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ και των θυγατρικών αυτής (ο Όμιλος) κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019, τη χρηματοοικονομική τους επίδοση και τις ταμειακές τους ροές για τη χρήση που έληξε την ημερομηνία αυτή σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς, όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Βάση γνώμης Διενεργήσαμε τον έλεγχό μας σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Ελέγχου (ΔΠΕ) όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία. Οι ευθύνες μας, σύμφωνα με τα πρότυπα αυτά περιγράφονται περαιτέρω στην ενότητα της έκθεσής μας “Ευθύνες ελεγκτή για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων”. Είμαστε ανεξάρτητοι από την Εταιρεία και τις ενοποιούμενες θυγατρικές της, καθ’ όλη τη διάρκεια του διορισμού μας, σύμφωνα με τον Κώδικα Δεοντολογίας για Επαγγελματίες Ελεγκτές του Συμβουλίου Διεθνών Προτύπων Δεοντολογίας Ελεγκτών, όπως αυτός έχει ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία και τις απαιτήσεις δεοντολογίας που σχετίζονται με τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων στην Ελλάδα και έχουμε εκπληρώσει τις δεοντολογικές μας υποχρεώσεις σύμφωνα με τις απαιτήσεις της ισχύουσας νομοθεσίας και του προαναφερόμενου Κώδικα Δεοντολογίας. Πιστεύουμε ότι τα ελεγκτικά τεκμήρια που έχουμε αποκτήσει είναι επαρκή και κατάλληλα να παρέχουν βάση για τη γνώμη μας. Σημαντικότερα θέματα ελέγχου Τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου είναι εκείνα τα θέματα που, κατά την επαγγελματική μας κρίση, ήταν εξέχουσας σημασίας στον έλεγχό μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων της ελεγχόμενης χρήσεως. Τα θέματα αυτά και οι σχετιζόμενοι κίνδυνοι ουσιώδους ανακρίβειας αντιμετωπίστηκαν στο πλαίσιο του ελέγχου των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων ως σύνολο, για τη διαμόρφωση της γνώμης μας επί αυτών και δεν εκφέρουμε ξεχωριστή γνώμη για τα θέματα αυτά. Αποτίμηση αξίας ακινήτων και μηχανολογικού εξοπλισμού Τα ακίνητα και ο μηχανολογικός εξοπλισμός παρουσιάζονται στην εύλογη αξία τους, η οποία την 31.12.2019 ανέρχεται για τον Όμιλο και την Εταιρεία σε 102.669 χιλ. ευρώ και 66.002 χιλ. αντίστοιχα. Αντιμετώπιση ελεγκτικού θέματος Η ειδικότερη ελεγκτική μας προσέγγιση στο ζήτημα αυτό περιέλαβε, μεταξύ άλλων και τις ακόλουθες διαδικασίες: Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 35 Στην προηγούμενη χρήση, οι εύλογες αξίες για τον Όμιλο και την Εταιρεία ήταν 89.842 χιλ. ευρώ και 55.936 χιλ. αντίστοιχα. Η εύλογη αξία καθορίζεται από τη Διοίκηση, βάσει εκτιμήσεων ανεξάρτητων επαγγελματιών εκτιμητών. Πληροφορίες σχετικά με τις λογιστικές πολιτικές για την αποτίμηση των ενσωμάτων παγίων του Ομίλου και τις σημαντικές κρίσεις που ασκεί η Διοίκηση αναφέρονται στις σημειώσεις 3 και 4 των οικονομικών καταστάσεων. Η Διοίκηση αναθέτει σε πιστοποιημένους εκτιμητές τη διενέργεια αποτίμησης των ακινήτων του Ομίλου προκειμένου να υποστηριχθούν οι σχετικές εκτιμήσεις που αποτελούν βάση για τον προσδιορισμό της εύλογης αξίας. Οι ανεξάρτητοι εκτιμητές διενεργούν την αποτίμηση σύμφωνα με διεθνή πρότυπα αποτίμησης. Εξετάσαμε τις διαδικασίες εντοπισμού από την Διοίκηση του Ομίλου τυχόν ουσιωδών μεταβολών της εύλογης αξίας των οικοπέδων, κτιρίων και του μηχανολογικού εξοπλισμού. Η διαδικασία εκτίμησης της εύλογης αξίας των ακινήτων απαιτεί υψηλό επίπεδο κρίσης από τη Διοίκηση. Το γεγονός αυτό καθιστά την αποτίμηση αυτή ένα από τα σημαντικότερα θέματα του ελέγχου. Επιπλέον αξιολογήσαμε την επάρκεια και την καταλληλότητα των γνωστοποιήσεων επί των οικονομικών καταστάσεων. Ανακτησιμότητα εμπορικών απαιτήσεων Οι εμπορικές απαιτήσεις του Ομίλου και της Εταιρείας ανήλθαν σε 66.261 χιλ. ευρώ και 42.069 χιλ. ευρώ αντίστοιχα για την χρήση που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2019 (65.739 χιλ. ευρώ και 41.087 χιλ. ευρώ αντίστοιχα για την χρήση που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2018). Η σχετική σωρευμένη απομείωση του Ομίλου και της Εταιρείας ανέρχεται την 31.12.2019 σε 5.880 χιλ. ευρώ και 4.772 χιλ. ευρώ αντίστοιχα (5.850 χιλ. ευρώ και 4.772 χιλ. ευρώ αντίστοιχα, την 31.12.2018), όπως αναφέρεται στη Σημείωση 14 των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων. Η διοίκηση εμπορικών προβαίνει πρόβλεψης ζημιές. αξιολογεί την ανακτησιμότητα των απαιτήσεων της Εταιρείας και σε εκτίμηση της απαιτούμενης για τις αναμενόμενες πιστωτικές Η Διοίκηση αξιολογεί την ανακτησιμότητα των εμπορικών απαιτήσεων και προβαίνει σε εκτίμηση της απαιτούμενης πρόβλεψης για επισφαλείς απαιτήσεις, ώστε αυτές να απεικονίζονται στο ανακτήσιμο ποσό τους, λαμβάνοντας υπόψη τη ληκτότητα των υπολοίπων των πελατών. Η εκτιμώμενη πρόβλεψη αξιολογείται περαιτέρω με στοχευμένη επισκόπηση των λογαριασμών πελατών, λαμβάνοντας υπόψη την εμπειρία της Διοίκησης σχετικά με τις τρέχουσες οικονομικές συνθήκες καθώς και τυχόν εξασφαλίσεις και εγγυήσεις που έχουν αποκτηθεί για συγκεκριμένους πελάτες. Λάβαμε και αξιολογήσαμε την εκτίμηση της Διοίκησης σχετικά με την ύπαρξη ή μη ουσιωδών μεταβολών στην εύλογη αξία των ακινήτων και του μηχανολογικού εξοπλισμού της Εταιρείας και του Ομίλου, καθώς και την διαφορά των αξιών αυτών με τις αναπόσβεστες αξίες τους την 31.12.2019. Χρησιμοποιώντας ως εμπειρογνώμονες ανεξάρτητους επαγγελματίες εκτιμητές, εξετάσαμε εάν οι εύλογες αξίες των ακινήτων και του μηχανολογικού εξοπλισμού της Εταιρίας και του Ομίλου δεν έχουν διαφοροποιηθεί ουσιωδώς σε σχέση με την προηγούμενη χρήση. Αντιμετώπιση ελεγκτικού θέματος Η εργασία μας περιέλαβε, μεταξύ άλλων, τις ακόλουθες διαδικασίες: - Εξέταση και κατανόηση των γενικών διαδικασιών πιστωτικού ελέγχου καθώς και των παραγόντων που λαμβάνονται υπόψη για την εκτίμηση της πρόβλεψης για επισφαλείς απαιτήσεις. - Αξιολόγηση της εκτίμησης της διοίκησης σχετικά με την ανακτησιμότητα των εμπορικών απαιτήσεων και των βασικών παραδοχών που χρησιμοποιήθηκαν για την αναγνώριση της πρόβλεψης για τις εμπορικές απαιτήσεις, σε σχέση με την ανάλυση της ενηλικίωσης υπολοίπων πελατών και τις λοιπές εκτιμήσεις. Στη διαδικασία αυτή αξιολογήθηκαν, μεταξύ άλλων, και οι εκτιμήσεις των νομικών συμβούλων που χειρίζονται απαιτήσεις για τις οποίες έχουν ασκηθεί ένδικα μέσα. - Λήψη επιστολών επιβεβαίωσης τρίτων για ένα αντιπροσωπευτικό δείγμα εμπορικών απαιτήσεων και εκτέλεση διαδικασιών μεταγενέστερα της ημερομηνίας των οικονομικών καταστάσεων για εισπράξεις έναντι των υπολοίπων τέλους χρήσης. Επιπλέον αξιολογήσαμε την επάρκεια και την καταλληλότητα των γνωστοποιήσεων επί των οικονομικών καταστάσεων. Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 36 Το απαιτητικό διεθνές περιβάλλον λειτουργίας του Ομίλου αυξάνει τους κινδύνους επισφάλειας από τις εμπορικές απαιτήσεις. Δεδομένης της σημαντικότητας του θέματος και του επιπέδου της κρίσης και των εκτιμήσεων που απαιτούνται, θεωρούμε πως αυτό αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου. Πληροφορίες σχετικά με τις λογιστικές πολιτικές για τις εμπορικές απαιτήσεις, αναφέρονται στις Σημειώσεις 2, 3 και 6 των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων. Άλλες πληροφορίες Η διοίκηση είναι υπεύθυνη για τις άλλες πληροφορίες. Οι άλλες πληροφορίες περιλαμβάνονται στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου, για την οποία γίνεται σχετική αναφορά στην “Έκθεση επί άλλων Νομικών και Κανονιστικών Απαιτήσεων” και στις Δηλώσεις των Μελών του Διοικητικού Συμβουλίου, αλλά δεν περιλαμβάνουν τις οικονομικές καταστάσεις και την έκθεση ελέγχου επί αυτών. Η γνώμη μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων δεν καλύπτει τις άλλες πληροφορίες και δεν εκφράζουμε με τη γνώμη αυτή οποιασδήποτε μορφής συμπέρασμα διασφάλισης επί αυτών. Σε σχέση με τον έλεγχό μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων, η ευθύνη μας είναι να αναγνώσουμε τις άλλες πληροφορίες και με τον τρόπο αυτό, να εξετάσουμε εάν οι άλλες πληροφορίες είναι ουσιωδώς ασυνεπείς με τις εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις ή τις γνώσεις που αποκτήσαμε κατά τον έλεγχο ή αλλιώς φαίνεται να είναι ουσιωδώς εσφαλμένες. Εάν, με βάση τις εργασίες που έχουμε εκτελέσει, καταλήξουμε στο συμπέρασμα ότι υπάρχει ουσιώδες σφάλμα σε αυτές τις άλλες πληροφορίες, είμαστε υποχρεωμένοι να αναφέρουμε το γεγονός αυτό. Δεν έχουμε τίποτα να αναφέρουμε σχετικά με το θέμα αυτό. Ευθύνες της διοίκησης και των υπευθύνων για τη διακυβέρνηση επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων Η διοίκηση έχει την ευθύνη για την κατάρτιση και εύλογη παρουσίαση των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως και για εκείνες τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου που η διοίκηση καθορίζει ως απαραίτητες, ώστε να καθίσταται δυνατή η κατάρτιση των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων απαλλαγμένων από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος. Κατά την κατάρτιση των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων, η διοίκηση είναι υπεύθυνη για την αξιολόγηση της ικανότητας της Εταιρείας και του Ομίλου να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους, γνωστοποιώντας όπου συντρέχει τέτοια περίπτωση, τα θέματα που σχετίζονται με τη συνεχιζόμενη δραστηριότητα και τη χρήση της λογιστικής αρχής της συνεχιζόμενης δραστηριότητας, εκτός και εάν η διοίκηση είτε προτίθεται να ρευστοποιήσει την Εταιρεία και τον Όμιλο ή να διακόψει τη δραστηριότητά τους ή δεν έχει άλλη ρεαλιστική εναλλακτική επιλογή από το να προβεί σ ’αυτές τις ενέργειες. Η Επιτροπή Ελέγχου (άρθ. 44 Ν. 4449/2017) της Εταιρείας έχει την ευθύνη εποπτείας της διαδικασίας χρηματοοικονομικής αναφοράς της Εταιρείας και του Ομίλου. Ευθύνες ελεγκτή για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων Οι στόχοι μας είναι να αποκτήσουμε εύλογη διασφάλιση για το κατά πόσο οι εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις, στο σύνολο τους, είναι απαλλαγμένες από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος και να εκδώσουμε έκθεση ελεγκτή, η οποία περιλαμβάνει τη γνώμη μας. Η εύλογη διασφάλιση συνιστά διασφάλιση υψηλού επιπέδου, αλλά δεν είναι εγγύηση ότι ο έλεγχος που διενεργείται σύμφωνα με τα ΔΠΕ, όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία, θα εντοπίζει πάντα ένα ουσιώδες σφάλμα, όταν αυτό υπάρχει. Σφάλματα δύναται να προκύψουν από απάτη ή από Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 37 λάθος και θεωρούνται ουσιώδη όταν, μεμονωμένα ή αθροιστικά, θα μπορούσε εύλογα να αναμένεται ότι θα επηρέαζαν τις οικονομικές αποφάσεις των χρηστών, που λαμβάνονται με βάση αυτές τις εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις. Ως καθήκον του ελέγχου, σύμφωνα με τα ΔΠΕ όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία, ασκούμε επαγγελματική κρίση και διατηρούμε επαγγελματικό σκεπτικισμό καθ’ όλη τη διάρκεια του ελέγχου. Επίσης: • Εντοπίζουμε και αξιολογούμε τους κινδύνους ουσιώδους σφάλματος στις εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος, σχεδιάζοντας και διενεργώντας ελεγκτικές διαδικασίες που ανταποκρίνονται στους κινδύνους αυτούς και αποκτούμε ελεγκτικά τεκμήρια που είναι επαρκή και κατάλληλα για να παρέχουν βάση για τη γνώμη μας. Ο κίνδυνος μη εντοπισμού ουσιώδους σφάλματος που οφείλεται σε απάτη είναι υψηλότερος από αυτόν που οφείλεται σε λάθος, καθώς η απάτη μπορεί να εμπεριέχει συμπαιγνία, πλαστογραφία, εσκεμμένες παραλείψεις, ψευδείς διαβεβαιώσεις ή παράκαμψη των δικλίδων εσωτερικού ελέγχου. • Κατανοούμε τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου που σχετίζονται με τον έλεγχο, με σκοπό το σχεδιασμό ελεγκτικών διαδικασιών κατάλληλων για τις περιστάσεις, αλλά όχι με σκοπό τη διατύπωση γνώμης επί της αποτελεσματικότητας των δικλίδων εσωτερικού ελέγχου της Εταιρείας και του Ομίλου. • Αξιολογούμε την καταλληλότητα των λογιστικών αρχών και μεθόδων που χρησιμοποιήθηκαν και το εύλογο των λογιστικών εκτιμήσεων και των σχετικών γνωστοποιήσεων που έγιναν από τη διοίκηση. • Αποφαινόμαστε για την καταλληλότητα της χρήσεως από τη διοίκηση της λογιστικής αρχής της συνεχιζόμενης δραστηριότητας και με βάση τα ελεγκτικά τεκμήρια που αποκτήθηκαν για το εάν υπάρχει ουσιώδης αβεβαιότητα σχετικά με γεγονότα ή συνθήκες που μπορεί να υποδηλώνουν ουσιώδη αβεβαιότητα ως προς την ικανότητα της Εταιρείας και του Ομίλου να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους. Εάν συμπεράνουμε ότι υφίσταται ουσιώδης αβεβαιότητα, είμαστε υποχρεωμένοι στην έκθεση ελεγκτή να επιστήσουμε την προσοχή στις σχετικές γνωστοποιήσεις των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων ή εάν αυτές οι γνωστοποιήσεις είναι ανεπαρκείς να διαφοροποιήσουμε τη γνώμη μας. Τα συμπεράσματά μας βασίζονται σε ελεγκτικά τεκμήρια που αποκτώνται μέχρι την ημερομηνία της έκθεσης ελεγκτή. Ωστόσο, μελλοντικά γεγονότα ή συνθήκες ενδέχεται να έχουν ως αποτέλεσμα η Εταιρεία και ο Όμιλος να παύσουν να λειτουργούν ως συνεχιζόμενη δραστηριότητα. • Αξιολογούμε τη συνολική παρουσίαση, τη δομή και το περιεχόμενο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων, συμπεριλαμβανομένων των γνωστοποιήσεων, καθώς και το κατά πόσο οι εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις απεικονίζουν τις υποκείμενες συναλλαγές και τα γεγονότα με τρόπο που επιτυγχάνεται η εύλογη παρουσίαση. • Αποκτούμε επαρκή και κατάλληλα ελεγκτικά τεκμήρια αναφορικά με την χρηματοοικονομική πληροφόρηση των οντοτήτων ή των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων εντός του Ομίλου για την έκφραση γνώμης επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων. Είμαστε υπεύθυνοι για την καθοδήγηση, την επίβλεψη και την εκτέλεση του ελέγχου της Εταιρείας και των θυγατρικών της. Παραμένουμε αποκλειστικά υπεύθυνοι για την ελεγκτική μας γνώμη. Μεταξύ άλλων θεμάτων, κοινοποιούμε στους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση, το σχεδιαζόμενο εύρος και το χρονοδιάγραμμα του ελέγχου, καθώς και σημαντικά ευρήματα του ελέγχου, συμπεριλαμβανομένων όποιων σημαντικών ελλείψεων στις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου εντοπίζουμε κατά τη διάρκεια του ελέγχου μας. Επιπλέον, δηλώνουμε προς τους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση ότι έχουμε συμμορφωθεί με τις σχετικές απαιτήσεις δεοντολογίας περί ανεξαρτησίας και γνωστοποιούμε προς αυτούς όλες τις σχέσεις και άλλα θέματα που μπορεί εύλογα να θεωρηθεί ότι επηρεάζουν την ανεξαρτησία μας και τα σχετικά μέτρα προστασίας, όπου συντρέχει περίπτωση. Από τα θέματα που γνωστοποιήθηκαν στους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση, καθορίζουμε τα θέματα εκείνα που ήταν εξέχουσας σημασίας για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων της ελεγχόμενης χρήσεως και ως εκ τούτου αποτελούν τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου. Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 38 Έκθεση επί άλλων Νομικών και Κανονιστικών Απαιτήσεων 1. Έκθεση Διαχείρισης Διοικητικού Συμβουλίου Λαμβάνοντας υπόψη ότι η διοίκηση έχει την ευθύνη για την κατάρτιση της Έκθεσης Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου και της Δήλωσης Εταιρικής Διακυβέρνησης που περιλαμβάνεται στην έκθεση αυτή, κατ’ εφαρμογή των διατάξεων της παραγράφου 5 του άρθρου 2 του Ν. 4336/2015 (μέρος Β), σημειώνουμε ότι: α) Στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου περιλαμβάνεται δήλωση εταιρικής διακυβέρνησης, η οποία παρέχει τα πληροφοριακά στοιχεία που ορίζονται στο άρθρο 152 του Ν. 4548/2018. β) Κατά τη γνώμη μας η Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου έχει καταρτισθεί σύμφωνα με τις ισχύουσες νομικές απαιτήσεις των άρθρων 150 και 153-154 και της παραγράφου 1 (περιπτώσεις γ’ και δ’) του άρθρου 152 του Ν. 4548/2018 και το περιεχόμενο αυτής αντιστοιχεί με τις συνημμένες οικονομικές καταστάσεις της χρήσεως που έληξε την 31.12.2019. γ) Με βάση τη γνώση που αποκτήσαμε κατά το έλεγχό μας, για την εταιρεία ΠΛΑΣΤΙΚΑ ΚΡΗΤΗΣ ΑΒΕΕ και το περιβάλλον της, δεν έχουμε εντοπίσει ουσιώδεις ανακρίβειες στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού της Συμβουλίου. 2. Συμπληρωματική Έκθεση προς την Επιτροπή Ελέγχου Η γνώμη μας επί των συνημμένων εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων είναι συνεπής με τη Συμπληρωματική Έκθεσή μας προς την Επιτροπή Ελέγχου της Εταιρείας, που προβλέπεται από το άρθρο 11 του κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) αριθ. 537/2014. 3. Παροχή μη ελεγκτικών υπηρεσιών Δεν παρείχαμε στην Εταιρεία και τις θυγατρικές της μη ελεγκτικές υπηρεσίες που απαγορεύονται σύμφωνα με το άρθρο 5 του κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) αριθ. 537/2014. 4. Διορισμός Ελεγκτή Διοριστήκαμε για πρώτη φορά ως Ορκωτοί Ελεγκτές Λογιστές της Εταιρείας με την από 1993 απόφαση της ετήσιας τακτικής γενικής συνέλευσης των μετόχων. Έκτοτε ο διορισμός μας έχει αδιαλείπτως ανανεωθεί για μια συνολική περίοδο 26 ετών με βάση τις κατ’ έτος λαμβανόμενες αποφάσεις της τακτικής γενικής συνέλευσης. Αθήνα, 22 Μαΐου 2020 Ευθυμία Αλεξανδροπούλου Ορκωτός Ελεγκτής Λογιστής Α.Μ. ΣΟΕΛ 15411 ΣΟΛ Α.Ε. Μέλος Δικτύου Crowe Global Φωκ. Νέγρη 3, 11 257 Αθήνα Α.Μ. ΣΟΕΛ 125 Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 39 Ισολογισμός (Ποσά σε χιλιάδες ευρώ) Ο Όμιλος Η Εταιρεία 31η Δεκεμβρίου 31η Δεκεμβρίου 2019 2018 2019 2018 7 8 9 10 117.130 5.631 3.416 0 103.141 3.829 0 69.930 2.013 72 22.460 64.089 102 21.458 11 12 3.032 634 129.843 780 1.817 109.567 3.018 291 97.784 766 1.753 88.168 13 14 15 57.672 60.381 13.703 61.509 59.889 17.045 25.734 37.297 9.512 27.554 36.315 13.498 11 16 292 77.034 209.082 338.925 205 58.231 196.879 306.446 290 41.114 113.947 211.731 203 32.056 109.626 197.794 17 17 8.214 456 26.577 75.632 151.014 8.214 456 26.489 65.269 134.539 8.214 456 19.250 68.372 93.614 8.214 456 19.162 58.334 88.365 261.893 16.997 278.890 234.967 15.010 249.977 189.906 189.906 174.531 174.531 3.708 4.450 5.499 3.109 20 16.786 392 237 6.013 2.729 31 9.402 0 1.504 2.666 2.303 1 6.474 50 0 2.995 2.107 1 5.153 20.777 10.311 839 1.174 1.933 8.215 43.249 60.035 338.925 18.568 14.340 62 109 1.770 12.218 47.067 56.469 306.446 10.252 0 50 231 0 4.818 15.351 21.825 211.731 9.122 0 0 0 0 8.988 18.110 23.263 197.794 Σημ. ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία Ενσώματα πάγια Περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης Άυλα περιουσιακά στοιχεία Επενδύσεις σε συνδεδεμένες επιχειρήσεις Χρηματοοικονομικά στοιχεία αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω συνολικών εισοδημάτων Προκαταβολές και λοιπές απαιτήσεις Σύνολο μη κυκλοφορούντων περιουσιακών στοιχείων Κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία Αποθέματα Πελάτες Προκαταβολές και λοιπές απαιτήσεις Χρηματοοικονομικά στοιχεία αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω συνολικών εισοδημάτων Ταμιακά διαθέσιμα και ισοδύναμα Σύνολο κυκλοφορούντων περιουσιακών στοιχείων Σύνολο περιουσιακών στοιχείων ΙΔΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΙΔΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ Μετοχικό Κεφάλαιο Διαφορά από έκδοση υπέρ το άρτιο Αποθεματικά εύλογης αξίας Λοιπά αποθεματικά Αποτελέσματα εις νέον Σύνολο ιδίων κεφαλαίων που αναλογούν σε μετόχους της μητρικής Εταιρείας Μη ελέγχουσες συμμετοχές Σύνολο ιδίων κεφαλαίων ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις και προβλέψεις Μακροπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις Υποχρεώσεις μισθώσεων Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις Προβλέψεις για παροχές στους εργαζόμενους Λοιπές μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις Σύνολο μακροπρόθεσμων υποχρεώσεων και προβλέψεων Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις Προμηθευτές Βραχυπρόθεσμα δάνεια Βραχυπρόθεσμες δόσεις μακροπροθέσμων δανείων Βραχυπρόθεσμες δόσεις μισθώσεων Τρέχων φόρος εισοδήματος Λοιπές υποχρεώσεις & μεταβατικοί λογαριασμοί Σύνολο βραχυπρόθεσμων υποχρεώσεων Σύνολο υποχρεώσεων Σύνολο Ιδίων κεφαλαίων και Υποχρεώσεων 18 19 20 21 22 19 19 20 23 Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 40 Κατάσταση Αποτελεσμάτων Χρήσεως (Ποσά σε χιλιάδες ευρώ) Ο Όμιλος Η Εταιρεία Σημ. 1.1 - 31.12.2019 1.1 - 31.12.2018 1.1 - 31.12.2019 1.1 - 31.12.2018 Κύκλος Εργασιών (Πωλήσεις) Κόστος πωλήσεων Μικτά Κέρδη Άλλα έσοδα εκμετάλλευσης Έξοδα διαθέσεως Έξοδα διοικήσεως Έξοδα έρευνας & ανάπτυξης (R&D) Άλλα έξοδα εκμετάλλευσης Κέρδη εκμεταλλεύσεως Χρηματοοικονομικό κόστος (καθαρό) Κέρδη / (Ζημίες) από συναλλαγματικές διαφορές Κέρδη / (Ζημίες) από χρηματοοικονομικά στοιχεία Κέρδη / (Ζημίες) από αποτίμηση παγίων Έσοδα συμμετοχών (Ζημίες) από επενδύσεις σε θυγατρικές επιχειρήσεις Καθαρά Κέρδη προ φόρων Φόρος εισοδήματος Καθαρά Κέρδη Χρήσεως 25 13,27 25 28 27 27 27 29 30 11 7 10 25 25 Τα Καθαρά Κέρδη της χρήσεως κατανέμονται σε: - Ιδιοκτήτες της Μητρικής εταιρείας - Μη ελέγχουσες συμμετοχές Καθαρά Κέρδη Χρήσεως Κέρδη προ φόρων, χρηματοδοτικών και επενδυτικών αποτελεσμάτων Αποσβέσεις ενσωματωμένες στο λειτουργικό κόστος Κέρδη προ φόρων, χρηματοδοτικών, επενδυτικών αποτελεσμάτων και συνολικών αποσβέσεων (EBITDA) 27 288.792 -216.092 72.700 658 -15.987 -8.414 -1.348 -1.006 46.603 153 1.443 5 0 48.204 -9.852 38.352 280.493 -215.626 64.867 1.107 -15.205 -8.540 -1.347 -1.193 39.689 148 -524 -1 -507 38.805 -9.900 28.905 144.499 -107.046 37.453 534 -9.867 -3.136 -734 -38 24.212 515 282 5 0 2.923 0 27.937 -4.468 23.469 139.202 -105.578 33.624 547 -9.399 -3.239 -768 -264 20.501 576 603 0 -224 5.151 -2.270 24.337 -5.796 18.541 35.289 3.063 38.352 26.419 2.486 28.905 23.469 23.469 18.541 18.541 46.601 9.147 39.646 7.991 24.204 4.661 20.455 4.195 55.748 47.637 28.865 24.650 Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 41 Κατάσταση Συνολικού Εισοδήματος Χρήσεως Ο Όμιλος (Ποσά σε χιλιάδες ευρώ) Η Εταιρεία Σημ. 1.1 - 31.12.2019 1.1 - 31.12.2018 1.1 - 31.12.2019 1.1 - 31.12.2018 Καθαρά αποτελέσματα (κέρδη) χρήσεως, μετά από φόρους (α) Νομισματικές προσαρμογές μετατροπής ισολογισμών σε ξένο νόμισμα Μεταβολές χρηματοοικονομικών στοιχείων στην εύλογη αξία 11 Λοιπά συνολικά εισοδήματα (ζημιές) που μεταφέρονται στα αποτελέσματα σε μεταγενέστερες περιόδους (β) Αναπροσαρμογή ενσώματων περιουσιακών στοιχείων στην εύλογη αξία, μετά από φόρο εισοδήματος 7 (Ζημίες) από επανεκτίμηση προγραμμάτων καθορισμένων παροχών στο προσωπικό, μετά από φόρο εισοδήματος 22 Επίδραση από προσαρμογή αναβαλλόμενου φόρου αποθεματικών αναπροσαρμογής σε νέους ΦΣ (Ν.4636/2019 & Ν. 4579/2018) Λοιπά συνολικά εισοδήματα (κέρδη) που δεν μεταφέρονται στα αποτελέσματα σε μεταγενέστερες περιόδους (γ) Συγκεντρωτικά Συνολικά Εισοδήματα (κέρδη) χρήσεως (α) + (β) +(γ) Τα Συγκεντρωτικά Συνολικά Εισοδήματα χρήσεως κατανέμονται σε: - Ιδιοκτήτες της Μητρικής εταιρείας - Μη ελέγχουσες συμμετοχές Συγκεντρωτικά Συνολικά Εισοδήματα (κέρδη) χρήσεως (α) + (β) +(γ) Κέρδη κατά μετοχή που αναλογούν στους ιδιοκτήτες της Μητρικής: - Βασικά σε ευρώ 31 38.352 -12 13 28.905 -2.305 0 23.469 13 18.541 0 1 -2.305 13 0 0 3.569 0 334 -182 -64 -133 -64 75 245 75 245 -107 38.246 3.750 30.350 -58 23.424 515 19.056 35.111 3.135 38.246 27.300 3.050 30.350 23.424 23.424 19.056 19.056 1,2889 0,9649 0,8571 0,6772 Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 42 Κατάσταση Μεταβολών των Ιδίων Κεφαλαίων του Ομίλου Αναλογούντα στους ιδιοκτήτες της Μητρικής εταιρείας (Ποσά σε χιλιάδες ευρώ) Διαφορά από έκδοση μετοχών υπέρ το άρτιο Μετοχικό Κεφάλαιο Υπόλοιπο την 1.1.2019 Καθαρά αποτελέσματα χρήσεως, μετά από φόρους Λοιπά συνολικά εισοδήματα χρήσεως μετά από φόρους Συγκεντρωτικά Συνολικά Εισοδήματα χρήσεως Μεταφορά κερδών σε αποθεματικά Διανεμηθέντα μερίσματα Διανεμηθέντα κέρδη Θυγατρικών Επίδραση από εξαγορά μη ελεγχουσών συμμετοχών Επίδραση από μεταβολή ποσοστών συμμετοχής σε θγυγατρική Υπόλοιπο την 31.12.2019 Αποθεματικά Εύλογης Αξίας Λοιπά Αποθεματικά 8.214 456 26.489 65.269 - - 88 88 -371 -371 10.735 8.214 456 26.577 Αποτελέσματα εις νέον 134.539 35.289 105 35.394 -10.735 -8.049 -136 -1 2 151.014 -1 75.632 Μη ελέγχουσες συμμετοχές 15.010 3.063 72 3.135 -1.147 -1 16.997 Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων 249.977 38.352 -106 38.246 0 -8.049 -1.283 -1 0 278.890 Αναλογούντα στους ιδιοκτήτες της Μητρικής εταιρείας (Ποσά σε χιλιάδες ευρώ) Υπόλοιπο την 1.1.2018 Καθαρά αποτελέσματα χρήσεως, μετά από φόρους Λοιπά συνολικά εισοδήματα χρήσεως μετά από φόρους Συγκεντρωτικά Συνολικά Εισοδήματα χρήσεως Μεταφορά κερδών σε αποθεματικά Μείωση μετοχικού κεφαλαίου με επιστροφή μετρητών στους μετόχους Διανεμηθέντα μερίσματα Διανεμηθέντα μερίσματα θυγατρικών Επίδραση από απόκτηση θυγατρικής Υπόλοιπο την 31.12.2018 Διαφορά από έκδοση μετοχών υπέρ το άρτιο Μετοχικό Κεφάλαιο 11.225 - Αποθεματικά Εύλογης Αξίας Λοιπά Αποθεματικά 456 23.242 56.505 - 3.247 3.247 -2.120 -2.120 10.884 Αποτελέσματα εις νέον 123.302 26.419 -246 26.173 -10.884 Μη ελέγχουσες συμμετοχές 12.132 2.486 564 3.050 -3.011 226.862 28.905 1.445 30.350 0 -3.011 -4.052 8.214 Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων 456 26.489 65.269 134.539 -1.129 957 15.010 -4.052 -1.129 957 249.977 Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 43 Κατάσταση Μεταβολών των Ιδίων Κεφαλαίων της Εταιρείας (Ποσά σε χιλιάδες ευρώ) Υπόλοιπο την 1.1.2019 Καθαρά αποτελέσματα χρήσεως, μετά από φόρους Λοιπά συνολικά εισοδήματα χρήσεως μετά από φόρους Συγκεντρωτικά Συνολικά Εισοδήματα χρήσεως Μεταφορά κερδών σε αποθεματικά Διανεμηθέντα μερίσματα Υπόλοιπο την 31.12.2019 Υπόλοιπο την 1.1.2018 Καθαρά αποτελέσματα χρήσεως, μετά από φόρους Λοιπά συνολικά εισοδήματα χρήσεως μετά από φόρους Συγκεντρωτικά Συνολικά Εισοδήματα χρήσεως Μεταφορά κερδών σε αποθεματικά Διανεμηθέντα μερίσματα Μείωση μετοχικού κεφαλαίου με επιστροφή μετρητών στους μετόχους Υπόλοιπο την 31.12.2018 Μετοχικό Κεφάλαιο 8.214 Διαφορά από έκδοση μετοχών Αποθεματικά υπέρ το άρτιο Εύλογης Αξίας 456 19.162 - 88 88 Λοιπά Αποτελέσματα Αποθεματικά εις νέον 58.334 88.365 23.469 -133 -133 23.469 Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων 174.531 -8.049 23.469 -45 23.424 0 -8.049 8.214 456 19.250 68.372 93.614 189.906 11.225 456 18.584 48.409 162.538 - 578 578 -63 -63 9.988 83.864 18.541 18.541 -9.988 -4.052 456 19.162 58.334 0 -3.011 8.214 - 10.171 -10.171 88.365 18.541 515 19.056 0 -4.052 -3.011 174.531 Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 44 Κατάσταση Ταμιακών Ροών του Ομίλου (Ποσά σε χιλιάδες ευρώ) Ο Όμιλος 1.1 - 31.12.2019 1.1 - 31.12.2018 48.204 38.805 9.147 0 0 992 -19 -153 7.991 433 74 372 -1 -148 Λειτουργικές δραστηριότητες Κέρδη προ φόρων Πλέον / μείον προσαρμογές για: Αποσβέσεις Απομειώσεις παγίων περιουσιακών στοιχείων Απομείωση υπεραξίας Προβλέψεις Αποτελέσματα επενδυτικής δραστηριότητας Χρηματοοικονομικό κόστος (καθαρό) Πλέον/ μείον προσαρμογές για μεταβολές λογαριασμών κεφαλαίου κίνησης ή που σχετίζονται με τις λειτουργικές δραστηριότητες: Αποθέματα Πελάτες Προκαταβολές και λοιπές απαιτήσεις Προμηθευτές Λοιπές υποχρεώσεις & μεταβατικοί λογαριασμοί Μείον: Χρεωστικοί τόκοι και συναφή έξοδα καταβεβλημένα Καταβλημένοι φόροι 4.113 -681 2.453 2.287 -633 -2.685 -3.171 3.790 1.988 -934 -737 -9.921 -523 -10.406 Σύνολο εισροών / (εκροών) από λειτουργικές δραστηριότητες (α) 55.052 35.585 0 -2.510 -21.623 50 200 741 -23.142 -69 -110 -15.666 207 0 716 -14.922 Εισπράξεις / (πληρωμές) από αύξηση / (μείωση) μετοχικού κεφαλαίου Εισπράξεις / (εξοφλήσεις) δανείων Μεταβολή δεσμευμένων ταμειακών διαθεσίμων Εισπράξεις / (εξοφλήσεις ) υποχρεώσεων από μισθώσεις Μερίσματα πληρωθέντα -3.873 -320 2.003 -1.215 -9.619 -5.524 -4.337 3.951 -200 -4.527 Σύνολο εισροών / (εκροών) από χρηματοδοτικές δραστηριότητες (γ) -13.024 -10.637 18.886 10.026 58.231 -83 48.826 -621 77.034 58.231 Επενδυτικές δραστηριότητες Απόκτηση θυγατρικών Απόκτηση λοιπών επενδύσεων Αγορά ενσώματων και άυλων παγίων περιουσιακών στοιχείων Εισπράξεις από πωλήσεις ενσώματων και αυλών παγίων στοιχείων Εισπράξεις από πωλήσεις λοιπών επενδύσεων Τόκοι εισπραχθέντες Σύνολο εισροών / (εκροών) από επενδυτικές δραστηριότητες (β) Χρηματοδοτικές δραστηριότητες Καθαρή αύξηση / (μείωση) στα ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα περιόδου (α) + (β) + (γ) Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα έναρξης χρήσεως (Σημ. 16) Επίδραση συναλλαγματικών διαφορών Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα λήξης χρήσεως (Σημ. 16) Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 45 Κατάσταση Ταμιακών Ροών της Εταιρείας (Ποσά σε χιλιάδες ευρώ) Η Εταιρεία 1.1 - 31.12.2019 1.1 - 31.12.2018 27.937 24.337 4.661 0 0 593 -2.937 -515 4.195 224 2.270 214 -5.197 -576 Λειτουργικές δραστηριότητες Κέρδη προ φόρων Πλέον / μείον προσαρμογές για: Αποσβέσεις Απομειώσεις παγίων περιουσιακών στοιχείων Απομειώσεις επενδύσεων σε θυγατρικές Προβλέψεις Αποτελέσματα επενδυτικής δραστηριότητας Χρηματοοικονομικό κόστος (καθαρό) Πλέον/ μείον προσαρμογές για μεταβολές λογαριασμών κεφαλαίου κίνησης ή που σχετίζονται με τις λειτουργικές δραστηριότητες: Αποθέματα Πελάτες Άλλες απαιτήσεις Προμηθευτές Λοιπές υποχρεώσεις Μείον: Χρεωστικοί τόκοι και συναφή έξοδα καταβεβλημένα Καταβλημένοι φόροι 1.820 -982 3.455 1.130 -581 -1.523 1.802 4.148 -1.017 -1.129 -72 -4.567 6 -7.331 Σύνολο εισροών / (εκροών) από λειτουργικές δραστηριότητες (α) 29.942 20.423 Απόκτηση θυγατρικών Απόκτηση λοιπών επενδύσεων Αγορά ενσώματων και άυλων παγίων περιουσιακών στοιχείων Εισπράξεις από πωλήσεις ενσώματων και αυλών παγίων στοιχείων Εισπράξεις από πωλήσεις λοιπών επενδύσεων Τόκοι εισπραχθέντες Μεταβολή δεσμευμένων ταμειακών διαθεσίμων Μερίσματα εισπραχθέντα -1.002 -2.510 -10.441 9 200 452 2.003 2.923 -3.570 -110 -9.598 284 0 547 3.951 5.151 Σύνολο εισροών / (εκροών) από επενδυτικές δραστηριότητες (β) -8.366 -3.345 Εισπράξεις / (πληρωμές) από αύξηση / (μείωση) μετοχικού κεφαλαίου Εισπράξεις / (εξοφλήσεις) δανείων Εισπράξεις / (εξοφλήσεις ) υποχρεώσεων από μισθώσεις Μερίσματα πληρωθέντα -3.873 0 -309 -8.336 -5.524 -2.450 0 -3.276 Σύνολο εισροών / (εκροών) από χρηματοδοτικές δραστηριότητες (γ) -12.518 -11.250 Επενδυτικές δραστηριότητες Χρηματοδοτικές δραστηριότητες Καθαρή αύξηση / (μείωση) στα ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα περιόδου (α) + (β) + (γ) Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα έναρξης χρήσεως (Σημ. 16) 9.058 5.828 32.056 26.228 Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα λήξης χρήσεως (Σημ. 16) 41.114 32.056 Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 Η Εταιρεία “ΠΛΑΣΤΙΚΑ ΚΡΗΤΗΣ - ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ & ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ” («η Εταιρεία») ιδρύθηκε το 1970 με τη μορφή Εταιρείας Περιορισμένης Ευθύνης και το 1974 μετατράπηκε σε ανώνυμη Εταιρεία σύμφωνα με την 1663/31-7-1974 εγκριτική απόφαση του Νομάρχη Ηρακλείου, που δημοσιεύθηκε στο Ε.Μ. 3926/74 Φ.Ε.Κ. Έδρα της Εταιρείας είναι το Ηράκλειο Κρήτης και τα Κεντρικά της Γραφεία είναι εγκατεστημένα στο ιδιόκτητο ακίνητό της στην Βιομηχανική Περιοχή Ηρακλείου (τηλ. 2810-308500). Η Εταιρεία είναι εγγεγραμμένη στο Γενικό Εμπορικό Μητρώο (Γ.Ε.ΜΗ) με αριθμό 077082927000 [ΑΡ.Μ.Α.Ε. 11326/06/Β/86/21]. Η διάρκεια της Εταιρείας ορίζεται σε αόριστη. Η Εταιρεία και οι θυγατρικές της δραστηριοποιούνται κυρίως στην παραγωγή: ▪ Πλαστικών φύλλων 3-στρώσεων για αγροτικές εφαρμογές ▪ Σωλήνων πολυαιθυλενίου ▪ Γεωμεμβρανών ▪ Masterbatches (πρώτες ύλες για τη βιομηχανία πλαστικών) ▪ Ανακυκλωμένων πλαστικών ▪ Αιολικής και Φωτοβολταϊκής ενέργειας 46 Οι οικονομικές καταστάσεις της “ΠΛΑΣΤΙΚΑ ΚΡΗΤΗΣ - ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ & ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ” έχουν καταρτιστεί σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (περιλαμβανομένων και ερμηνειών που έχουν εκδοθεί από την Επιτροπή Διερμηνειών), όπως αυτά έχουν εκδοθεί από το Συμβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων και έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2019. Οι οικονομικές καταστάσεις έχουν συνταχθεί σύμφωνα με την αρχή του ιστορικού κόστους, εκτός των στοιχείων ενεργητικού και παθητικού τα οποία εμφανίζονται στην εύλογη αξία τους. Οι Οικονομικές Καταστάσεις που παρουσιάζονται έχουν συνταχθεί σύμφωνα με την αρχή της συνέχειας της επιχειρηματικής δραστηριότητας (going concern principle). Οι λογιστικές αρχές που χρησιμοποιήθηκαν για την προετοιμασία και παρουσίαση των ετησίων οικονομικών καταστάσεων της 31ης Δεκεμβρίου 2019 και περιγράφονται κατωτέρω, έχουν εφαρμοσθεί σε όλες τις περιόδους που παρουσιάζονται, πλην της υιοθέτησης του νέου ΔΠΧΑ 16 από την 01.01.2019 (βλ. κατωτέρω Σημ. 2.4). Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 Υιοθέτηση Νέων και Αναθεωρημένων Διεθνών προτύπων Νέα πρότυπα, τροποποιήσεις προτύπων και διερμηνείες έχουν εκδοθεί και είναι υποχρεωτικής εφαρμογής για τις ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την 1η Ιανουαρίου 2019 ή μεταγενέστερα. Στην χρήση 2019 ο Όμιλος υιοθέτησε το πρότυπο ΔΠΧΑ 16. Όπου δεν αναφέρεται διαφορετικά, οι άλλες τροποποιήσεις και ερμηνείες που ισχύουν για πρώτη φορά στη χρήση 2019, δεν έχουν επίδραση στις οικονομικές καταστάσεις του Ομίλου και της Εταιρείας. Η Εταιρεία δεν υιοθέτησε πρόωρα πρότυπα, ερμηνείες ή τροποποιήσεις που έχουν εκδοθεί από το Σ.Δ.Λ.Π. και υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση αλλά δεν έχουν υποχρεωτική εφαρμογή στη χρήση 2019. 2.1 Πρότυπα και Διερμηνείες υποχρεωτικά για την τρέχουσα χρήση 2019 ΔΠΧΑ 16 «Μισθώσεις» Στις 13 Ιανουαρίου 2016 το ΣΔΛΠ εξέδωσε το ΔΠΧΑ 16 το οποίο και αντικαθιστά το ΔΛΠ 17 και τις Διερμηνείες 4, 15 και 27. Σκοπός του προτύπου είναι να εξασφαλίσει ότι οι μισθωτές και οι εκμισθωτές παρέχουν χρήσιμη πληροφόρηση που παρουσιάζει εύλογα την ουσία των συναλλαγών που αφορούν μισθώσεις. Το ΔΠΧΑ 16 εισάγει ένα ενιαίο μοντέλο για το λογιστικό χειρισμό από την πλευρά του μισθωτή, το οποίο απαιτεί ο μισθωτής να αναγνωρίζει περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις για όλες τις συμβάσεις μισθώσεων με διάρκεια άνω των 12 μηνών, εκτός εάν το υποκείμενο περιουσιακό στοιχείο είναι μη σημαντικής αξίας. Το περιουσιακό στοιχείο κατά την αρχική αναγνώριση αποτελείται από το ποσό της αρχικής αναγνώρισης της υποχρέωσης μίσθωσης, τις αρχικές άμεσες δαπάνες, τυχόν προκαταβολές 47 μισθωμάτων και την εκτίμηση κόστους από την υποχρέωση αποκατάστασης του στοιχείου. Η υποχρέωση μίσθωσης κατά την αρχική αναγνώριση αποτελείται από την παρούσα αξία των μελλοντικών υπολειπόμενων πληρωμών μισθωμάτων. Σχετικά με το λογιστικό χειρισμό από την πλευρά του εκμισθωτή, το ΔΠΧΑ 16 ενσωματώνει ουσιαστικά τις απαιτήσεις του ΔΛΠ 17. Επομένως, ο εκμισθωτής συνεχίζει να κατηγοριοποιεί τις συμβάσεις μισθώσεων σε λειτουργικές και χρηματοδοτικές μισθώσεις, και να ακολουθεί διαφορετικό λογιστικό χειρισμό για κάθε τύπο σύμβασης. Το νέο πρότυπο εφαρμόστηκε από την Εταιρεία εντός της αναφερόμενης περιόδου. Οι απαιτούμενες γνωστοποιήσεις σχετικά με την εφαρμογή του προτύπου περιλαμβάνονται στην Ενότητα 2.4 των Σημειώσεων. Οι κατωτέρω τροποποιήσεις δεν είχαν σημαντική επίπτωση στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις του Ομίλου και της Εταιρείας, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά: Ετήσιες Βελτιώσεις στα ΔΠΧΑ, Κύκλος 2015-2017 Στο πλαίσιο του προγράμματος των ετήσιων βελτιώσεων των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων, το Συμβούλιο εξέδωσε, την 12.12.2017, μη επείγουσες αλλά απαραίτητες τροποποιήσεις σε επιμέρους πρότυπα ως ακολούθως: ΔΠΧΑ 3 Συνενώσεις Επιχειρήσεων και ΔΠΧΑ 11 Κοινές Συμφωνίες Οι τροποποιήσεις του ΔΠΧΑ 3 διευκρινίζουν ότι όταν μια οικονομική οντότητα αποκτά τον έλεγχο μιας επιχείρησης που αποτελούσε κοινή επιχείρησή της, θα πρέπει να προχωρήσει σε αποτίμηση των συμφερόντων που είχε προηγουμένως στην επιχείρηση αυτή. Οι τροποποιήσεις του ΔΠΧΑ 11 διευκρινίζουν ότι μια οντότητα που συμμετέχει, αλλά δεν έχει από κοινού τον έλεγχο μιας κοινής επιχείρησης Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 μπορεί να αποκτήσει από κοινού έλεγχο στην κοινή επιχείρηση, της οποίας η δραστηριότητα αποτελεί επιχείρηση όπως ορίζεται στο ΔΠΧΑ 3. Σε τέτοιες περιπτώσεις, τα συμφέροντα στην κοινή επιχείρηση που κατείχε προηγουμένως δεν αποτιμώνται εκ νέου. ΔΛΠ 12 Φόροι Εισοδήματος Το Συμβούλιο τροποποιώντας το ΔΛΠ 12 διευκρίνισε ότι μια οικονομική οντότητα πρέπει να καταχωρίζει όλες τις φορολογικές επιπτώσεις που προκύπτουν από τη διανομή μερισμάτων στα αποτελέσματα, στα άλλα συνολικά εισοδήματα ή στα ίδια κεφάλαια, ανάλογα με το πού η οντότητα καταχώρισε την αρχική συναλλαγή από την οποία προέκυψαν τα διανεμόμενα κέρδη και εν συνεχεία το μέρισμα. ΔΛΠ 23 Κόστος δανεισμού Οι τροποποιήσεις διευκρινίζουν ότι εάν ο δανεισμός που λήφθηκε ειδικά για την απόκτηση περιουσιακού στοιχείου παραμείνει σε εκκρεμότητα και το σχετικό περιουσιακό στοιχείο έχει καταστεί έτοιμο για την προοριζόμενη χρήση ή πώλησή του, τότε το υπόλοιπο του δανεισμού αυτού θα πρέπει να συμπεριλαμβάνεται στα κεφάλαια του γενικού δανεισμού κατά τον υπολογισμό του επιτοκίου κεφαλαιοποίησης. ΔΛΠ 28 (Τροποποίηση) «Μακροπρόθεσμες συμμετοχές σε συγγενείς επιχειρήσεις και κοινοπραξίες» Το Συμβούλιο, τον Οκτώβριο του 2017, εξέδωσε τροποποιήσεις στο πρότυπο ΔΛΠ 28 «Επενδύσεις σε συγγενείς επιχειρήσεις και κοινοπραξίες». Με αυτή την τροποποίηση, το Συμβούλιο διευκρίνισε ότι η εξαίρεση στο ΔΠΧΑ 9 ισχύει μόνο για συμμετοχές που παρακολουθούνται λογιστικά με τη μέθοδο της καθαρής θέσης. Οι οντότητες θα πρέπει να εφαρμόζουν το ΔΠΧΑ 9 στα άλλα συμφέροντα σε συγγενείς και κοινοπραξίες, συμπεριλαμβανομένων των μακροπρόθεσμων συμφερόντων στα οποία δεν εφαρμόζεται η μέθοδος 48 της καθαρής θέσης και τα οποία, στην ουσία, αποτελούν μέρος της καθαρής επένδυσης σε αυτές τις συγγενείς και κοινοπραξίες. ΔΛΠ 19 (Τροποποίηση) «Παροχές σε εργαζομένους» – Τροποποίηση, περικοπή ή διακανονισμός του Προγράμματος Παροχών Το ΣΔΛΠ στις 7 Φεβρουαρίου 2018 εξέδωσε τροποποίηση στο ΔΛΠ 19 με την οποία διευκρινίζει τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να προσδιορίζεται το κόστος υπηρεσίας όταν προκύπτουν αλλαγές στο πρόγραμμα καθορισμένων παροχών. Σύμφωνα με το ΔΛΠ 19 σε περίπτωση τροποποίησης, περικοπής ή διακανονισμού, απαιτείται επανυπολογισμός της καθαρής υποχρέωσης ή απαίτησης των καθορισμένων παροχών. Η τροποποίηση του ΔΛΠ 19 προβλέπει ότι θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν οι αναθεωρημένες παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν και κατά τον επανυπολογισμό της καθαρής υποχρέωσης ή απαίτησης προκειμένου να προσδιοριστεί το κόστος υπηρεσίας και ο καθαρός τόκος για την υπόλοιπη περίοδο μετά την αλλαγή στο πρόγραμμα. Επίσης, με την τροποποίηση του ΔΛΠ 19 αποσαφηνίζεται η επίδραση μίας τροποποίησης, περικοπής ή διακανονισμού στις απαιτήσεις αναφορικά με τον περιορισμό στην αναγνώριση της καθαρής απαίτησης (ανώτατο όριο περιουσιακού στοιχείου). ΕΔΔΠΧΑ 23 Διερμηνεία «Αβεβαιότητα σχετικά με το χειρισμό θεμάτων φορολογίας εισοδήματος» Στις 7 Ιουνίου 2017 το ΣΔΛΠ εξέδωσε τη Διερμηνεία 23. Η Διερμηνεία 23 έχει εφαρμογή στον προσδιορισμό του φορολογητέου κέρδους (φορολογική ζημία), τις φορολογικές βάσεις, τις αχρησιμοποίητες φορολογικές ζημίες, τις αχρησιμοποίητες φορολογικές ελαφρύνσεις και τους φορολογικούς συντελεστές, όταν υπάρχει αβεβαιότητα ως προς την Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 49 ορθότητα των φορολογικών χειρισμών σύμφωνα με το ΔΛΠ 12. Σε αυτή την περίπτωση θα πρέπει να εξετάζεται: καταβάλλει ή εισπράττει τη δίκαιη αποζημίωση για την πρόωρη λήξη του συμβολαίου. • εάν οι φορολογικοί χειρισμοί πρέπει να εξετάζονται συλλογικά ή εξατομικευμένα και υπό την παραδοχή ότι οι έλεγχοι θα διενεργηθούν από τις φορολογικές Αρχές έχοντας πλήρη γνώση των σχετικών πληροφοριών, 2.2 Πρότυπα και Διερμηνείες υποχρεωτικά για μεταγενέστερες περιόδους που δεν έχουν εφαρμοστεί νωρίτερα από την Εταιρεία και τον Όμιλο. • η πιθανότητα να γίνει αποδεκτός ο προσδιορισμός του φορολογητέου κέρδους (φορολογικής ζημίας), των φορολογικών βάσεων, των αχρησιμοποίητων φορολογικών ζημιών, των αχρησιμοποίητων πιστώσεων φόρου και των φορολογικών συντελεστών από τις φορολογικές Αρχές, και • η επαναξιολόγηση των κρίσεων και εκτιμήσεων εάν αλλάξουν τα γεγονότα και οι περιστάσεις ΔΠΧΑ 9 (Τροποποίηση) « Χρηματοοικονομικά Μέσα - Χαρακτηριστικά προπληρωμής με αρνητική αποζημίωση» Το Συμβούλιο εξέδωσε στις 12 Οκτωβρίου 2017 τροποποίηση στο ΔΠΧΑ 9, με την οποία επιτρέπεται σε κάποια προπληρωτέα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού με χαρακτηριστικά αρνητικής αποζημίωσης, που διαφορετικά θα αποτιμώνταν στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων, να αποτιμηθούν στο αναπόσβεστο κόστος ή στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών αποτελεσμάτων που καταχωρούνται απευθείας στην καθαρή θέση. Η τροποποίηση του ΔΠΧΑ 9 αποσαφηνίζει ότι οι συμβατικοί όροι που διέπουν ένα χρηματοοικονομικό στοιχείο ενεργητικού είναι αποκλειστικά ταμειακές ροές κεφαλαίου και τόκου επί του απλήρωτου κεφαλαίου, που θα πρέπει να καταβληθούν σε συγκεκριμένες ημερομηνίες (Solely Payments of Principal and InterestSPPI), ανεξάρτητα από το γεγονός που προκαλεί την πρόωρη λήξη του συμβολαίου και ανεξάρτητα από το ποιο αντισυμβαλλόμενο μέρος Οι κατωτέρω τροποποιήσεις δεν αναμένεται να έχουν σημαντική επίπτωση στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις του Ομίλου και της Εταιρείας, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά: Τροποποιήσεις των παραπομπών στο εννοιολογικό πλαίσιο των ΔΠΧΑ (που εκδόθηκαν στις 29 Μαρτίου 2018) Την 29η Μαρτίου 2018 το Συμβούλιο των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων εξέδωσε το αναθεωρημένο εννοιολογικό πλαίσιο το οποίο επανακαθορίζει το σκοπό της χρηματοοικονομικής πληροφόρησης, -τα ποιοτικά χαρακτηριστικά των οικονομικών καταστάσεων, τους ορισμούς του περιουσιακού στοιχείου, της υποχρέωσης, της καθαρής θέσης, καθώς και των εσόδων και των εξόδων, τα κριτήρια αναγνώρισης και τις οδηγίες σχετικά με τον χρόνο της διαγραφής περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων στις οικονομικές καταστάσεις, τις βάσεις αποτίμησης και οδηγίες σχετικά με τον τρόπο που πρέπει να χρησιμοποιούνται και έννοιες και καθοδήγηση σχετικά με την παρουσίαση και τις γνωστοποιήσεις. Ο σκοπός της αναθεώρησης του εννοιολογικού πλαισίου είναι η υποβοήθηση όσων προετοιμάζουν οικονομικές καταστάσεις να αναπτύσσουν συνεπείς λογιστικές πολιτικές για συναλλαγές και άλλα γεγονότα που δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των υπαρχόντων προτύπων ή όταν ένα πρότυπο δίνει δυνατότητα επιλογής μεταξύ λογιστικών πολιτικών. Επιπλέον, σκοπός της αναθεώρησης είναι να Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 50 βοηθήσει όλα τα εμπλεκόμενα μέρη να κατανοήσουν και να ερμηνεύσουν τα πρότυπα. τροποποίηση διασφαλίζει ότι ο ορισμός του σημαντικού είναι συνεπής σε όλα τα πρότυπα των ΔΠΧΑ. Το Συμβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων εξέδωσε επίσης ένα συνοδευτικό έγγραφο, «Τροποποιήσεις στις παραπομπές του εννοιολογικού πλαισίου», το οποίο καθορίζει τις τροποποιήσεις των προτύπων που επηρεάζονται προκειμένου να επικαιροποιηθούν οι αναφορές στο αναθεωρημένο εννοιολογικό πλαίσιο. Η τροποποίηση ισχύει από την ή μετά την 1η Ιανουαρίου 2020. Η τροποποίηση εφαρμόζεται από τους συντάκτες που αναπτύσσουν λογιστικές πολιτικές βάσει του εννοιολογικού πλαισίου, στις ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1η Ιανουαρίου 2020. ΔΛΠ 1 και ΔΛΠ 8 (τροποποιήσεις) «Ορισμός του σημαντικού» Στις 31 Οκτωβρίου 2018 το ΣΔΛΠ στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας γνωστοποιήσεων εξέδωσε τροποποιήσεις στο ΔΛΠ 1 και ΔΛΠ 8, οι οποίες αποσαφηνίζουν τον ορισμό του σημαντικού και τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να εφαρμοσθεί, συμπεριλαμβάνοντας στον ορισμό καθοδήγηση που μέχρι στιγμής έχει αναφερθεί σε άλλα ΔΠΧΑ. Ο νέος ορισμός προβλέπει ότι µία πληροφορία είναι σημαντική εάν το γεγονός της παράλειψης, υπόκρυψης ή ανακριβούς γνωστοποίησής της εύλογα θα αναμενόταν να επηρεάσει τις αποφάσεις που οι κύριοι χρήστες των οικονομικών καταστάσεων λαμβάνουν βάσει αυτών των καταστάσεων. Οι τροποποιήσεις περιλαμβάνουν παραδείγματα περιστάσεων που ενδέχεται να οδηγήσουν στην απόκρυψη σημαντικής πληροφορίας. Ο ορισμός του σημαντικού, που αποτελεί μία σημαντική λογιστική έννοια στα ΔΠΧΑ, βοηθά τις εταιρείες να αποφασίσουν κατά πόσο οι πληροφορίες πρέπει να περιλαμβάνονται στις οικονομικές τους καταστάσεις. Ο επικαιροποιημένος ορισμός τροποποιεί το ΔΛΠ 1 «Παρουσίαση των Οικονομικών Καταστάσεων» και το ΔΛΠ 8 «Λογιστικές Πολιτικές, Μεταβολές στις Λογιστικές Εκτιμήσεις και Λάθη». Η ΔΠΧΑ 9 ΔΛΠ 39 και ΔΠΧΑ 7 (Τροποποίηση) «Μεταρρύθμιση των επιτοκίων αναφοράς» Το Συμβούλιο εξέδωσε στις 26 Σεπτεμβρίου 2019 τροποποιήσεις στα πρότυπα ΔΠΧΑ 9, ΔΛΠ 39 και ΔΠΧΑ 7 προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι επιπτώσεις στη χρηματοοικονομική αναφορά από τη μεταρρύθμιση των επιτοκίων αναφοράς κατά την περίοδο πριν από την αντικατάσταση ενός υφιστάμενου επιτοκίου αναφοράς με εναλλακτικό επιτόκιο αναφοράς. Οι τροποποιήσεις παρέχουν προσωρινές και περιορισμένες εξαιρέσεις στις απαιτήσεις της λογιστικής αντιστάθμισης του διεθνούς λογιστικού προτύπου (ΔΛΠ) 39 Χρηματοοικονομικά μέσα: Αναγνώριση και επιμέτρηση και του Διεθνούς Προτύπου Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (ΔΠΧΑ) 9 Χρηματοοικονομικά μέσα, ώστε οι επιχειρήσεις να μπορούν να συνεχίσουν να πληρούν τις απαιτήσεις υποθέτοντας ότι τα υφιστάμενα κριτήρια αναφοράς επιτοκίων δεν μεταβάλλονται λόγω της μεταρρύθμισης του διατραπεζικού επιτοκίου δανεισμού. Οι εξαιρέσεις αφορούν την απαίτηση περί πολύ υψηλής πιθανότητας εκπλήρωσης όσον αφορά αντισταθμίσεις ταμειακών ροών, την αξιολόγηση της οικονομικής σχέσης ανάμεσα στο αντισταθμιζόμενο στοιχείο και το μέσο αντιστάθμισης και τον προσδιορισμό ενός συστατικού ενός στοιχείου ως αντισταθμισμένου στοιχείου. Η τροποποίηση εφαρμόζεται στις ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1η Ιανουαρίου 2020. Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 51 2.3 Πρότυπα και Τροποποιήσεις Πρότυπων που δεν έχουν υιοθετηθεί από την Ε.Ε.: ΔΛΠ 1 (Τροποποίηση) «Κατάταξη υποχρεώσεων σε βραχυπρόθεσμες ή μακροπρόθεσμες» ΔΠΧΑ 17 «Ασφαλιστήρια Συμβόλαια» Η τροποποίηση επηρεάζει μόνο την παρουσίαση των υποχρεώσεων στην κατάσταση οικονομικής θέσης. Με την τροποποίηση διευκρινίζεται ότι η κατάταξη των υποχρεώσεων θα πρέπει να βασίζεται σε υφιστάμενα δικαιώματα κατά την ημερομηνία λήξης της περιόδου αναφοράς. Επίσης, η τροποποίηση αποσαφήνισε ότι οι προσδοκίες της Διοίκησης για τα γεγονότα που αναμένεται να συμβούν μετά την ημερομηνία του ισολογισμού δεν θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη και διευκρίνισε τις περιπτώσεις που συνιστούν τακτοποίηση της υποχρέωσης. Η τροποποίηση εφαρμόζεται στις ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1η Ιανουαρίου 2022. Στις 18 Μαΐου 2017 το ΣΔΛΠ εξέδωσε το ΔΠΧΑ 17, το οποίο αντικαθιστά το υφιστάμενο πρότυπο ΔΠΧΑ 4. Το ΔΠΧΑ 17 θεσπίζει τις αρχές για την καταχώριση, αποτίμηση, παρουσίαση και τις γνωστοποιήσεις των ασφαλιστηρίων συμβολαίων. Το νέο πρότυπο εφαρμόζεται σε ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2021. Τον Νοέμβριο 2018 το ΣΔΛΠ πρότεινε τη μετάθεση της ημερομηνίας υποχρεωτικής εφαρμογής του νέου προτύπου την 1.1.2022. ΔΠΧΑ 3 (Τροποποίηση) «Συνενώσεις επιχειρήσεων» Η τροποποίηση αφορά τη βελτίωση του ορισμού της επιχείρησης με σκοπό να βοηθήσει τις εταιρείες να καθορίσουν κατά πόσον μια εξαγορά που πραγματοποιούν αφορά επιχείρηση ή ομάδα περιουσιακών στοιχείων. Ο τροποποιημένος ορισμός της επιχείρησης επικεντρώνεται στο παραγόμενο προϊόν μιας επιχείρησης, που είναι η παροχή αγαθών και υπηρεσιών στους πελάτες, ενώ ο προηγούμενος ορισμός εστίαζε στις αποδόσεις με τη μορφή μερισμάτων, χαμηλότερου κόστους ή άλλου οικονομικού οφέλους απευθείας στους επενδυτές ή άλλους ιδιοκτήτες, μέλη ή συμμετέχοντες. Επιπλέον με την τροποποίηση προστίθενται οδηγίες για την αξιολόγηση του κατά πόσο µία αποκτώμενη διαδικασία είναι ουσιαστική και εισάγεται µία προαιρετική άσκηση συγκέντρωσης εύλογης αξίας µε ενδεικτικά παραδείγματα. Οι εταιρείες υποχρεούνται να εφαρμόζουν τον τροποποιημένο ορισμό της επιχείρησης σε εξαγορές που θα πραγματοποιηθούν την ή μετά την 1η Ιανουαρίου 2020. 2.4 Μεταβολές στις λογιστικές αρχές Μετάβαση στο ΔΠΧΑ 16 Ο Όμιλος και Η Εταιρεία έχουν εφαρμόσει το ΔΠΧΑ 16 σύμφωνα με τις μεταβατικές διατάξεις του προτύπου, χρησιμοποιώντας την απλοποιημένη προσέγγιση, καταχωρίζοντας - κατά την ημερομηνία αρχικής εφαρμογής, ήτοι την 1.1.2019 - δικαίωμα χρήσης περιουσιακού στοιχείου με ποσό που ισούται με την υποχρέωση από τη μίσθωση, προσαρμοσμένο κατά το ποσό τυχόν προπληρωμένων ή δουλευμένων μισθωμάτων που αφορούν την εν λόγω μίσθωση. Τα κονδύλια της συγκριτικής περιόδου (31.12.2018) δεν έχουν επαναδιατυπωθεί και εξακολουθούν να γνωστοποιούνται σύμφωνα με το ΔΛΠ 17 και την Διερμηνεία ΕΔΔΠΧΑ 4. Κατά συνέπεια, τα κονδύλια της συγκριτικής περιόδου δεν είναι συγκρίσιμα. Κάνοντας χρήση της πρακτικής διευκόλυνσης (practical expedient) που παρέχεται από το ΔΠΧΑ 16, ο Όμιλος και η Εταιρεία, κατά την ημερομηνία πρώτης εφαρμογής, δεν επαναξιολόγησαν εάν µία σύμβαση αποτελεί ή Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 εμπεριέχει µία μίσθωση και συνεπώς εφάρμοσαν το πρότυπο µόνο στις συμβάσεις που είχαν προηγουμένως αναγνωριστεί ως μισθώσεις σύμφωνα µε το ΔΛΠ 17. Επίσης, ο Όμιλος και η Εταιρεία επέλεξαν κατά τη μετάβαση τις ακόλουθες πρακτικές διευκολύνσεις που παρέχονται από το πρότυπο: - εφάρμοσαν ενιαίο προεξοφλητικό επιτόκιο ανάλογα µε τη διάρκεια της μίσθωσης για όλες τις κατηγορίες μισθώσεων, - εξαίρεσαν το αρχικό κόστος σύναψης σύμβασης από την αποτίμηση του δικαιώματος χρήσης, - χρησιμοποίησαν την αποκτηθείσα γνώση για τον καθορισμό της διάρκειας μίσθωσης, εάν η σύμβαση περιλαμβάνει δικαιώματα παράτασης ή καταγγελίας της μίσθωσης και - για τον προσδιορισμό της αξίας κτήσεως του στοιχείου ενεργητικού µε δικαίωμα χρήσης, θεώρησαν πως αυτή είναι ίση µε την υποχρέωση από τη μίσθωση, προσαρμοσμένη κατά το ποσό τυχόν προπληρωμένων ή δουλευμένων μισθωμάτων που αφορούν την εν λόγω μίσθωση και τα οποία είχαν αναγνωριστεί στον ισολογισμό αμέσως πριν από την ημερομηνία της αρχικής εφαρμογής. Επιπρόσθετα, ο Όμιλος και η Εταιρεία επέλεξαν να κάνουν χρήση της εξαίρεσης και δεν εφάρμοσαν τις νέες διατάξεις στις μισθώσεις των οποίων η διάρκεια δεν υπερβαίνει τους 12 μήνες (short term) καθώς και στις μισθώσεις στις οποίες το στοιχείο που εκμισθώνεται είναι χαμηλής αξίας (όταν είναι καινούργιο). Σημειώνεται ότι ο Όμιλος και η Εταιρεία, για τις μισθώσεις που λήγουν εντός του 2019 και που, ωστόσο, αναμένεται να ανανεωθούν, προέβη σε εκτιμήσεις για την ανανέωσή τους. 52 Ο Όμιλος και η Εταιρεία έχουν ορισμένες συμβάσεις μίσθωσης που περιλαμβάνουν δικαιώματα παράτασης. Τα δικαιώματα για τα οποία δεν υπήρχε εύλογη βεβαιότητα ότι οι μισθώσεις θα ανανεωθούν, δεν έχουν συμπεριληφθεί στις υποχρεώσεις από μισθώσεις. Ο Όμιλος και η Εταιρεία, για να προεξοφλήσει τα υπολειπόμενα μελλοντικά μισθώματα χρησιμοποίησε το διαφορικό επιτόκιο (IBR) το οποίο προσδιόρισε χρησιμοποιώντας ως επιτόκιο αναφοράς επιτόκιο εξασφαλισμένου δανεισμού (secured funding). Ως αποτέλεσμα της εφαρμογής του ΔΠΧΑ 16, ο Όμιλος και η Εταιρεία αναγνώρισαν την 1.1.2019 δικαιώματα χρήσης περιουσιακών στοιχείων και ισόποσες υποχρεώσεις από μισθώσεις ποσού 6.659 χιλ. ευρώ και 2.044 χιλ. ευρώ αντίστοιχα, ως ακολούθως: (Ποσά σε χιλιάδες ευρώ) Όμιλος 31.12.2018 Λογιστική αξία ΔΛΠ 17 ΔΠΧΑ 16 Προσαρμογές ΔΠΧΑ 16 Ανακατατάξεις 1.1.2019 Λογιστική αξία ΔΠΧΑ 16 Δικαιώματα χρήσης ενσωμάτων παγίων 0 0 6.659 -6.659 313 Υποχρεώσεις μισθώσεων 6.972 -6.659 Επίδραση στα Ίδια Κεφάλαια 0 0 0 0 ΔΠΧΑ 16 Ανακατατάξεις 1.1.2019 Λογιστική αξία ΔΠΧΑ 16 (Ποσά σε χιλιάδες ευρώ) Μητρική 31.12.2018 Λογιστική αξία ΔΛΠ 17 ΔΠΧΑ 16 Προσαρμογές Δικαιώματα χρήσης ενσωμάτων παγίων 0 0 2.044 -2.044 273 Υποχρεώσεις μισθώσεων 2.317 -2.044 Επίδραση στα Ίδια Κεφάλαια 0 0 0 0 Από την αρχική αναγνώριση δεν επήλθε καμία επίδραση στην καθαρή θέση του Ομίλου και της Εταιρείας. Οι κατηγορίες των μισθώσεων αφορούν κυρίως σε μισθώσεις ακινήτων. Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 53 3.1 Ενοποίηση Στις οικονομικές καταστάσεις της Μητρικής Εταιρείας, οι επενδύσεις σε θυγατρικές αποτιμώνται στο κόστος κτήσεώς τους και εξετάζονται για απομείωση. Θυγατρικές επιχειρήσεις Επενδύσεις σε συγγενείς επιχειρήσεις Έλεγχος επιτυγχάνεται όπου η Εταιρεία έχει την εξουσία να καθορίζει τις χρηματοοικονομικές και λειτουργικές αποφάσεις μιας οικονομικής μονάδας με σκοπό την απόκτηση οφέλους από τις δραστηριότητες της. Συγγενής είναι η οικονομική μονάδα στην οποία ο Όμιλος έχει την δυνατότητα να ασκεί ουσιώδη επιρροή, αλλά όχι έλεγχο ή από κοινού έλεγχο. Η ουσιώδης επιρροή ασκείται μέσω της συμμετοχής στις χρηματοοικονομικές και λειτουργικές αποφάσεις της οικονομικής μονάδας. Κατά την εξαγορά μιας επιχείρησης αποτιμώνται, στην εύλογη αξία τους, τα στοιχεία του ενεργητικού, του παθητικού καθώς και οι ενδεχόμενες υποχρεώσεις της κατά την ημερομηνία εξαγοράς. Το κόστος της εξαγοράς, κατά το ποσό που υπερβαίνει την εύλογη αξία του εξαγοραζόμενου καθαρού ενεργητικού (ενεργητικό – παθητικό – ενδεχόμενες υποχρεώσεις), καταχωρείται ως υπεραξία στη χρήση κατά οποία έγινε η εξαγορά. Στην περίπτωση που το κόστος εξαγοράς είναι μικρότερο της ανωτέρω εύλογης αξίας αυτή η διαφορά καταχωρείται στα αποτελέσματα της χρήσης εντός της οποίας έγινε η εξαγορά. Η υπεραξία που προκύπτει από την απόκτηση νέων θυγατρικών Εταιρειών ή και συγγενών, απεικονίζεται στα άυλα πάγια και εξετάζεται σε ετήσια βάση για τυχόν απομείωσή της. Τα δικαιώματα της μειοψηφίας καταχωρούνται κατά την αναλογία τους επί της εύλογης αξίας. Σε επόμενες χρήσεις, τυχόν ζημίες μερίζονται στη μειοψηφία κατ’ αναλογία, επιπλέον των δικαιωμάτων μειοψηφίας. Οι οικονομικές καταστάσεις των θυγατρικών προσαρμόζονται κατάλληλα, ώστε να συντάσσονται βάσει των λογιστικών αρχών του Ομίλου. Κατά την ενοποίηση, οι ενδοομιλικές συναλλαγές, τα ενδοομιλικά υπόλοιπα και τα ενδοομιλικά έσοδα και έξοδα, απαλείφονται. Οι επενδύσεις σε συγγενείς απεικονίζονται στον ισολογισμό στο κόστος, προσαρμοζόμενο στις μεταγενέστερες μεταβολές του μεριδίου του Ομίλου στο καθαρό ενεργητικό της συγγενούς και λαμβάνοντας υπόψη τις τυχόν απομειώσεις της αξίας μεμονωμένων επενδύσεων. Ζημίες συγγενών επιχειρήσεων επιπλέον των δικαιωμάτων του Ομίλου σε αυτές, δεν καταχωρούνται. Στις περιπτώσεις που ο Όμιλος διενεργεί συναλλαγές με μια συγγενή επιχείρηση, τα σχετικά κέρδη και οι ζημίες απαλείφονται κατά το ποσοστό συμμετοχής του Ομίλου στη συγκεκριμένη συγγενή. Τυχόν ζημίες σε συναλλαγές παρέχουν αποδείξεις απομείωσης της αξίας του μεταβιβαζόμενου στοιχείου του ενεργητικού, περίπτωση στην οποία διενεργείται σχετική πρόβλεψη απομείωσης. 3.2 Συναλλαγματικές μετατροπές (α) Λειτουργικό νόμισμα και νόμισμα παρουσίασης Τα στοιχεία των οικονομικών καταστάσεων των Εταιρειών του Ομίλου αποτιμώνται με χρήση του νομίσματος του οικονομικού περιβάλλοντος μέσα στο οποίο κάθε Εταιρεία λειτουργεί (λειτουργικό νόμισμα). Οι ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις παρουσιάζονται σε Ευρώ, που Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 είναι το λειτουργικό νόμισμα της Μητρικής Εταιρείας και νόμισμα αναφοράς. (β) Συναλλαγές και υπόλοιπα λογαριασμών Οι συναλλαγές σε ξένα νομίσματα μετατρέπονται στο λειτουργικό νόμισμα βάσει των ισοτιμιών που υφίστανται κατά την ημερομηνία των συναλλαγών. Κέρδη και ζημιές από συναλλαγματικές διαφορές οι οποίες προκύπτουν από μετατροπή των νομισματικών στοιχείων που εκφράζονται σε ξένο νόμισμα κατά την διάρκεια της περιόδου και κατά την ημερομηνία ισολογισμού με τις υπάρχουσες ισοτιμίες, καταχωρούνται στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων. (γ) Εταιρείες του Ομίλου Η μετατροπή των οικονομικών καταστάσεων των Εταιρειών του Ομίλου οι οποίες έχουν διαφορετικό λειτουργικό νόμισμα από την Μητρική γίνεται ως εξής: ▪ Τα περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις μετατρέπονται με τις ισοτιμίες που υπάρχουν κατά την ημερομηνία του ισολογισμού. ▪ Τα ίδια κεφάλαια μετατρέπονται με τις ισοτιμίες που υπήρχαν κατά την ημερομηνία που προέκυψαν. ▪ Τα έσοδα και τα έξοδα μετατρέπονται με τις μέσες ισοτιμίες περιόδου, εκτός εάν οι συναλλαγματικές ισοτιμίες έχουν σημαντική διακύμανση. Οι προκύπτουσες συναλλαγματικές διαφορές καταχωρούνται σε ειδικό αποθεματικό της Καθαρής Θέσης, μέσω της Κατάστασης Συνολικού Εισοδήματος και μεταφέρονται στα αποτελέσματα με την πώληση των επιχειρήσεων αυτών. 54 Η υπεραξία και οι προσαρμογές των εύλογων αξιών που προκύπτουν κατά την απόκτηση οικονομικών μονάδων εξωτερικού μετατρέπονται με τις ισοτιμίες της ημερομηνίας ισολογισμού. 3.3 Ενσώματες πάγιες ακινητοποιήσεις Τα ιδιοχρησιμοποιούμενα ακίνητα και μηχανήματα αποτιμώνται στην εύλογη αξία τους, η οποία προσδιορίζεται από ανεξάρτητους εκτιμητές, μειωμένα κατά τις μεταγενέστερα σωρευμένες αποσβέσεις και τυχόν ζημίες απομείωσης. Αυξήσεις στην λογιστική αξία των παραγωγικών ακινήτων και μηχανημάτων που προκύπτουν από την αναπροσαρμογή στην εύλογη αξία, καταχωρούνται σε αποθεματικό της Καθαρής Θέσης, εκτός εάν αφορά σε αναστροφή μειωτικής αναπροσαρμογής (υποτίμησης) που είχε καταχωρηθεί στα έξοδα. Σε αυτή την περίπτωση ισόποσο μέρος της αναπροσαρμογής καταχωρείται στα έσοδα. Μειώσεις στη λογιστική αξία, που προκύπτουν από την αναπροσαρμογή, καταχωρούνται στα έξοδα αφού πρώτα διαγραφεί το τυχόν σχηματισμένο αποθεματικό αναπροσαρμογής για το συγκεκριμένο περιουσιακό στοιχείο. Τα υπόλοιπα ενσώματα πάγια περιουσιακά στοιχεία (έπιπλα, μεταφορικά μέσα και λοιπός εξοπλισμός) αποτιμώνται στο κόστος κτήσεως μείον τις σωρευμένες αποσβέσεις και τυχόν ζημίες απομείωσης. Κατά την πώληση των ενσωμάτων παγίων, οι διαφορές μεταξύ του τιμήματος που λαμβάνεται και της λογιστικής τους αξίας καταχωρούνται ως κέρδη ή ζημίες στα αποτελέσματα. Για τα ιδιοχρησιμοποιούμενα ακίνητα και μηχανήματα που αποτιμώνται στις εύλογες αξίες τους, το τυχόν αποθεματικό αναπροσαρμογής που Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 55 υπάρχει στα ίδια κεφάλαια κατά την πώληση, μεταφέρεται στα κέρδη εις νέον. Οι αποσβέσεις των ενσώματων παγίων υπολογίζονται με τη σταθερή μέθοδο κατά τη διάρκεια της ωφέλιμης ζωής τους, η οποία υπόκειται σε επανεξέταση σε τακτά χρονικά διαστήματα. Υπολειμματικές αξίες δεν αναγνωρίζονται. Η ωφέλιμη ζωή των ενσωμάτων παγίων έχει ως ακολούθως: Κατηγορία παγίων Κτίρια και τεχνικά έργα Μηχανήματα, μηχανολογικός εξοπλισμός Μεταφορικά Μέσα Έπιπλα και λοιπός εξοπλισμός γραφείων Ωφέλιμη ζωή σε έτη Από 16 έως 50 έτη Από 3 έως 35 έτη από 5 έως 11 έτη Από 2 έως 11 έτη Η καταχώρηση των προσθηκών στα βιβλία, γίνεται στο κόστος κτήσης, το οποίο περιλαμβάνει όλες τις άμεσα επιρριπτέες δαπάνες για την απόκτηση των στοιχείων. Μεταγενέστερες δαπάνες καταχωρούνται σε επαύξηση της λογιστικής αξίας των ενσώματων παγίων μόνον αν πιθανολογείται ότι μελλοντικά οικονομικά οφέλη θα εισρεύσουν στην Εταιρεία και το κόστος τους μπορεί να αποτιμηθεί αξιόπιστα. Οι επισκευές και συντηρήσεις, καταχωρούνται σε βάρος των αποτελεσμάτων χρήσης. Τα παραγωγικά πάγια περιουσιακά στοιχεία ή αυτά για τα οποία δεν έχει προσδιοριστεί η χρήση τους και βρίσκονται στο στάδιο της κατασκευής, απεικονίζονται στο κόστος μειωμένα κατά τις τυχόν ζημίες απομείωσης. Η απόσβεση αυτών των παγίων, όπως και των υπολοίπων του Ομίλου, αρχίζει όταν τα αυτά είναι έτοιμα για χρήση. 3.4 Άυλα περιουσιακά στοιχεία Τα άυλα περιουσιακά στοιχεία καταχωρούνται: (α) Αν πιθανολογείται ότι τα αναμενόμενα μελλοντικά οικονομικά οφέλη που αποδίδονται σε αυτά θα εισρεύσουν στην επιχείρηση και (β) Αν το κόστος του περιουσιακού στοιχείου μπορεί να αποτιμηθεί αξιόπιστα. Λογισμικά Προγράμματα Η/Υ Αποτιμώνται στο κόστος, μείον τις αποσβέσεις και τυχόν ζημιές απομείωσης. Οι αποσβέσεις διενεργούνται με την σταθερή μέθοδο κατά την διάρκεια της ωφέλιμης ζωής των στοιχείων αυτών, η οποία κυμαίνεται από 4 έως 5 έτη. Λοιπά άυλα περιουσιακά στοιχεία (άδειες) Όταν ένα άυλο περιουσιακό στοιχείο αποκτάται μέσω μιας συνένωσης επιχειρήσεων, το κόστος αυτού του άυλου περιουσιακού στοιχείου είναι η εύλογη αξία του κατά την ημερομηνία της απόκτησης (εξαγοράς). Η εύλογη αξία ενός άυλου περιουσιακού στοιχείου αντανακλά τις προσδοκίες της αγοράς για την πιθανότητα ότι τα αναμενόμενα μελλοντικά οικονομικά οφέλη που ενσωματώνονται στο περιουσιακό στοιχείο θα εισρεύσουν στην επιχείρηση. Τα άυλα περιουσιακά στοιχεία με περιορισμένη διάρκεια ζωής αποσβένονται με τη σταθερή μέθοδο στη διάρκεια ωφέλιμης ζωής τους και αξιολογούνται για απομείωση. Τα άυλα περιουσιακά στοιχεία με απεριόριστη ωφέλιμη ζωή δεν αποσβένονται αλλά εξετάζονται για απομείωση της αξίας τους ανά τακτά χρονικά διαστήματα. Υπεραξία Η υπεραξία αντιπροσωπεύει το επιπλέον τίμημα που καταβάλλεται από τον Όμιλο για την απόκτηση νέων θυγατρικών εταιρειών. Προκύπτει από Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 56 τη σύγκριση του τιμήματος που καταβάλλεται για την απόκτηση σε σχέση με την εύλογη αξία των περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων που αναλογεί στον Όμιλο κατά την ημερομηνία της απόκτησης. Η υπεραξία που προκύπτει εμφανίζεται στα άυλα περιουσιακά στοιχεία. Τυχόν αρνητική υπεραξία κατά την ημερομηνία εξαγοράς μιας Εταιρείας καταχωρείται ως έσοδο στην κατάσταση αποτελεσμάτων του ομίλου. φόρου προεξοφλητικού επιτοκίου το οποίο αντανακλά τις τρέχουσες εκτιμήσεις της αγοράς για την διαχρονική αξία του χρήματος και για τους κινδύνους που σχετίζονται με αυτά τα περιουσιακά στοιχεία. Για ένα περιουσιακό στοιχείο που δεν δημιουργεί ανεξάρτητες ταμειακές ροές, το ανακτήσιμο ποσό προσδιορίζεται για τη μονάδα δημιουργίας ταμειακών ροών, στην οποία το περιουσιακό στοιχείο ανήκει. Η υπεραξία κατανέμεται σε μονάδες δημιουργίας ταμιακών ροών. Η μονάδα ταμιακών ροών είναι η μικρότερη προσδιορίσιμη ομάδα στοιχείων ενεργητικού που δημιουργεί ανεξάρτητες ταμιακές ροές. Οι ζημιές απομείωσης καταχωρούνται ως έξοδα στα αποτελέσματα της χρήσης κατά την οποία προκύπτουν, εκτός εάν το περιουσιακό στοιχείο έχει αναπροσαρμοστεί, οπότε η ζημία απομείωσης μειώνει το αντίστοιχο αποθεματικό αναπροσαρμογής. Η υπεραξία δεν υπόκειται σε απόσβεση και στο τέλος κάθε έτους διενεργείται έλεγχος για τυχόν απομείωση της. Ο έλεγχος απομείωσης διενεργείται με τον προσδιορισμό του ανακτήσιμου ποσού από τις μονάδες ταμιακής ροής με τις οποίες συνδέεται η υπεραξία. Το ανακτήσιμο ποσό είναι το μεγαλύτερο ποσό μεταξύ της αξίας χρήσεως και της εύλογης αξίας (μείον το κόστος την πώλησης). Τυχόν ζημίες απομείωσης της υπεραξίας δεν αντιστρέφονται σε μελλοντικές περιόδους. 3.5 Απομείωση αξίας μη χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων Τα περιουσιακά στοιχεία εξετάζονται για απομείωση της αξίας τους, όταν υπάρχουν ενδείξεις ότι οι λογιστική αξία τους δεν θα ανακτηθεί. Ανακτήσιμη αξία είναι η μεγαλύτερη αξία μεταξύ της εύλογης αξίας μειωμένης με το απαιτούμενο για την πώληση κόστος και της αξίας χρήσεως του περιουσιακού στοιχείου. Εάν η ανακτήσιμη αξία είναι μικρότερη της αναπόσβεστης, τότε η αναπόσβεστη αξία μειώνεται έως το ύψος της ανακτήσιμης. Για την εκτίμηση της αξίας χρήσης, οι εκτιμώμενες μελλοντικές ταμειακές ροές προεξοφλούνται στην παρούσα αξία τους με την χρήση ενός προ Όταν σε μεταγενέστερη χρήση η ζημία απομείωσης πρέπει να αναστραφεί, η αναπόσβεστη αξία του περιουσιακού στοιχείου αυξάνεται έως το ύψος της αναθεωρημένης εκτίμησης της ανακτήσιμης αξίας, στο βαθμό που η νέα αναπόσβεστη αξία δεν υπερβαίνει την αναπόσβεστη αξία που θα είχε προσδιοριστεί εάν δεν είχε καταχωρηθεί η ζημία απομείωσης σε προηγούμενες χρήσεις. Η αναστροφή της ζημίας απομείωσης καταχωρείται στα έσοδα, εκτός εάν το περιουσιακό στοιχείο έχει αναπροσαρμοστεί, οπότε αναστροφή της ζημίας απομείωσης αυξάνει το αντίστοιχο αποθεματικό αναπροσαρμογής. Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία Α. Ταξινόμηση και Επιμέτρηση Χρηματοοικονομικών Περιουσιακών Στοιχείων: Η Εταιρεία ταξινομεί τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία της στις παρακάτω κατηγορίες: Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 (α) Στα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που στη συνέχεια επιμετρώνται σε εύλογη αξία (είτε στα λοιπά συνολικά εισοδήματα, είτε στα αποτελέσματα χρήσης) και (β) Στα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που επιμετρώνται στο αποσβέσιμο κόστος. Η ταξινόμηση εξαρτάται από το επιχειρηματικό μοντέλο της Εταιρείας για τη διαχείριση των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων και των συμβατικών όρων των ταμειακών ροών. Αρχική επιμέτρηση Η Εταιρεία επιμετρά τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία αρχικά στην εύλογη αξία τους, προσθέτοντας κόστη συναλλαγής, στη περίπτωση που ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο δεν επιμετράται στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων χρήσης. Τα κόστη συναλλαγής των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων που επιμετρούνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων χρήσης καταχωρίζονται στα έξοδα. 57 Η ταξινόμηση και επιμέτρηση των χρεογράφων της Εταιρείας γίνεται ως εξής: Ι. Χρεόγραφα στο αποσβέσιμο κόστος, για τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που πληρούν το SPPI κριτήριο και που αποκτώνται στα πλαίσια ενός επιχειρηματικού μοντέλου που έχει σκοπό τη διατήρηση τους και την είσπραξη των συμβατικών ταμειακών ροών. Τα έσοδα των τόκων αυτών των στοιχείων περιλαμβάνονται στα χρηματοοικονομικά έσοδα και αναγνωρίζονται με τη χρήση του πραγματικού επιτοκίου. Οποιοδήποτε κέρδος ή ζημία που προκύπτει από τη διαγραφή αναγνωρίζεται αμέσως στην κατάσταση αποτελεσμάτων. ΙΙ. Χρεόγραφα στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εισοδημάτων, για τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που πληρούν το SPPI κριτήριο και που κατέχονται στα πλαίσια ενός επιχειρηματικού μοντέλου είσπραξης ταμειακών ροών και πώλησή τους. Μεταγενέστερη αποτίμηση Οι μεταβολές στη λογιστική αξία τους αναγνωρίζονται στην κατάσταση συνολικού εισοδήματος, εκτός από την αναγνώριση κερδών ή ζημιών απομείωσης, εσόδων από τόκους και κερδών ή ζημιών από συναλλαγματικές διαφορές, τα οποία αναγνωρίζονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσης. Τα έσοδα τόκων από αυτά τα στοιχεία περιλαμβάνονται στα χρηματοοικονομικά έσοδα και αναγνωρίζονται με τη μέθοδο του πραγματικού επιτοκίου. Τα χρεόγραφα επιμετρούνται στη συνέχεια στο αποσβέσιμο κόστος ή στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εισοδημάτων ή στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων χρήσης. Η ταξινόμηση βασίζεται σε δύο κριτήρια: α) το επιχειρηματικό μοντέλο διαχείρισης των χρηματοοικονομικών στοιχείων και β) τις συμβατικές ταμειακές ροές του μέσου, εάν αντιπροσωπεύουν «μόνο πληρωμές κεφαλαίου και τόκων» (SPPI κριτήριο) επί του ανεξόφλητου υπολοίπου. ΙΙΙ. Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων χρήσης, τα οποία περιλαμβάνουν παράγωγα αλλά και συμμετοχικούς τίτλους, τους οποίους η Εταιρεία δεν έχει αμετάκλητα επιλέξει να ταξινομεί στην κατάσταση συνολικού εισοδήματος κατά την αρχική αναγνώριση τους ή μεταβίβαση. Αυτή η κατηγορία περιλαμβάνει επίσης χρεόγραφα των οποίων οι ταμειακές ροές δεν πληρούν το SPPI κριτήριο ή η Εταιρεία δεν τα κατέχει στα πλαίσια ενός επιχειρηματικού Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία με ενσωματωμένα παράγωγα εξετάζονται στο σύνολό τους όταν διερευνάται εάν οι ταμειακές τους ροές είναι μόνο καταβολή κεφαλαίου και τόκων. Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 μοντέλου με σκοπό την είσπραξη συμβατικών ταμειακών ροών, ή την είσπραξη συμβατικών ταμειακών ροών και την πώλησή τους. Το κέρδος ή ζημία από χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων χρήσης αναγνωρίζονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων. Τα λοιπά χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία ταξινομούνται και επιμετρώνται μεταγενέστερα, ως εξής: IV. Συμμετοχικοί τίτλοι στην εύλογη αξία μέσω της κατάστασης συνολικού εισοδήματος, χωρίς μεταφορά των κερδών ή ζημιών στην κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσης κατά την από-αναγνώρισή τους, τους οποίους ή η Εταιρεία έχει την πρόθεση να κρατήσει στο προβλεπόμενο μέλλον και έχει αμετάκλητα αποφασίσει να τους ταξινομεί κατά τον τρόπο αυτό στην αρχική αναγνώριση τους ή στη μεταβίβαση στο ΔΧΠΑ9. V. Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που χαρακτηρίζονται στην κατηγορία της εύλογης αξίας μέσω αποτελεσμάτων χρήσης κατά την αρχική τους αναγνώριση και τα οποία θα μπορούσαν διαφορετικά να επιμετρώνται μεταγενέστερα στο αποσβέσιμο κόστος ή στην εύλογη αξία μέσω της κατάστασης συνολικού εισοδήματος. Μία τέτοια ταξινόμηση μπορεί να γίνει μόνο εάν απαλείφει ή μειώνει σημαντικά μια «λογιστική αναντιστοιχία» που διαφορετικά θα προέκυπτε. Β. Απομείωση Η Εταιρεία αναγνωρίζει προβλέψεις απομείωσης για αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές για όλα τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία, εκτός αυτών που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων χρήσης. Οι αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές βασίζονται στη διαφορά μεταξύ των συμβατικών ταμειακών ροών και όλων των ταμειακών ροών που η 58 Εταιρεία αναμένει να λάβει. Η διαφορά προεξοφλείται χρησιμοποιώντας μια εκτίμηση του αρχικού πραγματικού επιτοκίου του χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου. Για τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία, οι αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές υπολογίζονται με βάση τις ζημιές των επόμενων 12 μηνών. Οι αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές των επόμενων 12 μηνών είναι ένα μέρος των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών για όλη τη διάρκεια ζωής των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων, που προκύπτει από τη πιθανότητα αθέτησης πληρωμής ενός στοιχείου εντός των επόμενων 12 μηνών από την ημερομηνία αναφοράς. Σε περίπτωση που υπάρχει σημαντική αύξηση του πιστωτικού κινδύνου από την αρχική αναγνώριση, η πρόβλεψη απομείωσης βασίζεται στις αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές όλης της διάρκειας ζωής του στοιχείου. 3.6 Αποθέματα Τα αποθέματα αποτιμώνται στην χαμηλότερη αξία μεταξύ κόστους κτήσεως και της καθαρής ρευστοποιήσιμης αξίας. Το κόστος κτήσεως προσδιορίζεται με τη μέθοδο του μέσου σταθμικού όρου, η οποία ακολουθείται παγίως. Το κόστος των ετοίμων προϊόντων και των ημιτελών αποθεμάτων περιλαμβάνει το κόστος των άμεσων υλικών, το άμεσο εργατικό κόστος και τα γενικά βιομηχανικά έξοδα. Κόστος δανεισμού δεν περιλαμβάνεται στο κόστος κτήσεως των αποθεμάτων. Η καθαρή ρευστοποιήσιμη αξία εκτιμάται με βάση τις τρέχουσες τιμές πώλησης των αποθεμάτων στα πλαίσια της συνήθους δραστηριότητας, αφαιρουμένων και των τυχόν εξόδων πώλησης, όπου συντρέχει περίπτωση. Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 3.7 Εμπορικές απαιτήσεις και λοιπές απαιτήσεις Οι εμπορικές απαιτήσεις αρχικά επιμετρούνται στην τιμή συναλλαγής, όπως ορίζεται από το ΔΠΧΑ 15 «Έσοδα από συμβάσεις με πελάτες». Μετά την υιοθέτηση του ΔΠΧΠ 9 την 1.1.2018, ο Όμιλος και η Εταιρεία εφαρμόζουν την απλοποιημένη μέθοδο του ΔΠΧΠ 9 για τον υπολογισμό των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών, η οποία χρησιμοποιεί την πρόβλεψη της αναμενόμενης πιστωτικής ζημίας για όλη τη διάρκεια ζωής των εμπορικών και λοιπών απαιτήσεων. Για τον υπολογισμό της πρόβλεψης, σύμφωνα με την παραπάνω μέθοδο, χρησιμοποιούνται και προϋπολογιστικά ποσοστά, τα οποία βασίζονται σε ημέρες καθυστέρησης πληρωμών για ομάδες πελατών με παρόμοια χαρακτηριστικά. Ο υπολογισμός αντανακλά ένα σταθμισμένο με πιθανότητες αποτέλεσμα καθώς και πληροφορίες που είναι διαθέσιμες την ημερομηνία του ισολογισμού για γεγονότα του παρελθόντος, για τις τρέχουσες συνθήκες, για τις προβλέψεις για τις μελλοντικές οικονομικές συνθήκες, συγκεκριμένες πληροφορίες για ορισμένες απαιτήσεις, το οικονομικό περιβάλλον και τυχόν ληφθείσες εξασφαλίσεις. 3.8 Ταμειακά Διαθέσιμα & ισοδύναμα διαθεσίμων Τα διαθέσιμα αντιπροσωπεύουν μετρητά στα ταμεία του Ομίλου καθώς και τραπεζικές καταθέσεις όψεως και βραχυπρόθεσμες, μέχρι τρεις μήνες, επενδύσεις υψηλής ρευστοποιησιμότητας και χαμηλού ρίσκου. 3.9 Καθορισμός της εύλογης αξίας χρηματοοικονομικών μέσων Εύλογη αξία ορίζεται ως η τιμή στην οποία θα πωληθεί ένα περιουσιακό στοιχείο ενεργητικού (χρηματοοικονομικό ή μη) ή η τιμή που θα καταβληθεί για τη μεταβίβαση μιας υποχρέωσης (χρηματοοικονομικής ή μη) σε μια κανονική συναλλαγή μεταξύ συμμετεχόντων στην αγορά κατά την ημερομηνία επιμέτρησης. Στην επιμέτρηση της εύλογης αξίας υποθέτουμε ότι η συναλλαγή για την πώληση του περιουσιακού 59 στοιχείου ή τη μεταβίβαση της υποχρέωσης λαμβάνει χώρα είτε: (i) στην κύρια αγορά για το περιουσιακό στοιχείο ή την υποχρέωση ή (ii) ελλείψει κύριας αγοράς, στην πλέον συμφέρουσα αγορά για το περιουσιακό στοιχείο ή την υποχρέωση. Ένα χρηματοοικονομικό μέσο θεωρείται ότι είναι διαπραγματεύσιμο σε μια κύρια αγορά αν οι τιμές διαπραγμάτευσης είναι άμεσα και τακτικά διαθέσιμες από ένα χρηματιστήριο, μεσίτη, επιχειρηματικό τομέα, μια υπηρεσία τιμολόγησης ή ένα ρυθμιστικό φορέα και αυτές οι τιμές εκφράζουν τρέχουσες και τακτικά διενεργούμενες αγοραίες συναλλαγές σε καθαρά εμπορική βάση. Μια οντότητα δεν χρειάζεται να πραγματοποιήσει εξαντλητική έρευνα όλων των πιθανών αγορών για να εντοπίσει την κύρια αγορά ή, απουσία κύριας αγοράς, την πλέον συμφέρουσα αγορά, αλλά λαμβάνει υπόψη της όλες τις ευλόγως διαθέσιμες πληροφορίες. Απουσία σχετικών αποδείξεων για το αντίθετο, η αγορά στην οποία μια οντότητα θα πραγματοποιούσε κανονικά μια συναλλαγή για την πώληση του περιουσιακού στοιχείου ή τη μεταβίβαση της υποχρέωσης θεωρείται ότι είναι η κύρια αγορά ή, απουσία κύριας αγοράς, η πλέον συμφέρουσα αγορά. Εάν υπάρχει κύρια αγορά για το περιουσιακό στοιχείο ή την υποχρέωση, η επιμέτρηση της εύλογης αξίας αντιπροσωπεύει την τιμή στην αγορά αυτή (είτε η τιμή αυτή είναι άμεσα παρατηρήσιμη, είτε εκτιμάται με τη χρήση άλλης τεχνικής αποτίμησης), ακόμα και εάν η τιμή σε μια διαφορετική αγορά είναι ενδεχομένως περισσότερο συμφέρουσα κατά την ημερομηνία επιμέτρησης. Το ΔΠΧΑ 13 καθορίζει την ιεραρχία των μοντέλων αποτίμησης σχετικά με την αντικειμενικότητα των στοιχείων που χρησιμοποιούνται σε αυτά τα μοντέλα (παρατηρήσιμα ή μη στοιχεία). Τα παρατηρήσιμα δεδομένα βασίζονται σε δεδομένα της αγοράς και αντλούνται από ανεξάρτητες πηγές, τα μη παρατηρήσιμα δεδομένα αναφέρονται σε παραδοχές της Διοίκησης. Η Εταιρεία υπολογίζει την εύλογη αξία των χρηματοοικονομικών μέσων στηριζόμενοι σε σχετικό πλαίσιο που κατατάσσει τα χρηματοοικονομικά Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 στοιχεία σε μια ιεραρχία τριών επιπέδων με βάση τα δεδομένα που χρησιμοποιούνται για την αποτίμησή τους, όπως περιγράφεται κατωτέρω: Επίπεδο 1: Επενδύσεις που αποτιμώνται στην εύλογη αξία με βάση διαπραγματεύσιμες (μη προσαρμοσμένες) τιμές σε ενεργές αγορές για όμοια περιουσιακά στοιχεία ή υποχρεώσεις. Επίπεδο 2: Επενδύσεις που αποτιμώνται στην εύλογη αξία με βάση μοντέλα αποτίμησης στα οποία όλα τα στοιχεία που επηρεάζουν σημαντικά την εύλογη αξία είναι βασισμένα (είτε άμεσα είτε έμμεσα) σε παρατηρήσιμα δεδομένα της αγοράς. Επίπεδο 3: Επενδύσεις που αποτιμώνται στην εύλογη αξία με βάση μοντέλα αποτίμησης στα οποία τα στοιχεία που επηρεάζουν σημαντικά την εύλογη αξία δεν είναι βασισμένα σε παρατηρήσιμα δεδομένα της αγοράς. 3.10 Μετοχικό Κεφάλαιο Οι κοινές μετοχές κατατάσσονται στα ίδια κεφάλαια. Δεν υπάρχει τμήμα του καλυφθέντος κεφαλαίου που ακόμα δεν έχει καταβληθεί, ούτε αριθμός ή συνολική ονομαστική αξία και είδος μετοχών που δεν έχουν εξολοκλήρου εξοφληθεί. 60 λογιστικής αξίας και της φορολογικής βάσης των περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων. Υπολογίζεται με τη χρήση των φορολογικών συντελεστών που ισχύουν κατά την ημερομηνία των ισολογισμών και οι οποίοι θα εφαρμοστούν στον χρόνο που οι προσωρινές διαφορές θα ανακτηθούν. Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις καταχωρούνται κατά την έκταση κατά την οποία εκτιμάται ότι θα υπάρξει μελλοντικό φορολογητέο κέρδος για την χρησιμοποίηση της προσωρινής διαφοράς που δημιουργεί την αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση. Οι αναβαλλόμενοι φόροι υπολογίζονται βάσει φορολογικών συντελεστών που αναμένεται ότι θα ισχύουν στο χρόνο που το περιουσιακό στοιχείο θα αναγνωριστεί ή η υποχρέωση θα διακανονιστεί, και βασίζονται στους φορολογικούς συντελεστές (και φορολογικούς νόμους) που είναι σε ισχύ ή έχουν θεσμοθετηθεί κατά την ημερομηνία κατάρτισης χρηματοοικονομικών καταστάσεων. 3.12 Παροχές σε εργαζόμενους Βραχυπρόθεσμες παροχές Οι βραχυπρόθεσμες παροχές προς το προσωπικό σε χρήμα και σε είδος, καταχωρούνται ως έξοδο όταν καθίστανται δουλευμένες. 3.11 Τρέχων και Αναβαλλόμενος Φόρος Εισοδήματος Παροχές μετά την έξοδο από την υπηρεσία Ο τρέχων φόρος εισοδήματος υπολογίζεται βάσει των οικονομικών καταστάσεων κάθε μιας εκ των εταιρειών που συμπεριλαμβάνονται στην ενοποίηση, σύμφωνα με την ισχύουσα φορολογική νομοθεσία της χώρας εγκατάστασής τους, εφαρμόζοντας τους ισχύοντες φορολογικούς συντελεστές. Οι παροχές μετά την έξοδο από την υπηρεσία περιλαμβάνουν τόσο προγράμματα καθορισμένων εισφορών όσο και προγράμματα καθορισμένων παροχών. Ο αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος προσδιορίζεται με την μέθοδο της υποχρέωσης που προκύπτει από τις προσωρινές διαφορές μεταξύ της Το δεδουλευμένο κόστος των προγραμμάτων καθορισμένων εισφορών καταχωρείται ως έξοδο στην περίοδο που αφορά. Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 Οι υποχρεώσεις που απορρέουν από προγράμματα καθορισμένων παροχών στο προσωπικό υπολογίζονται στην προεξοφλημένη αξία των μελλοντικών παροχών προς το προσωπικό που έχουν καταστεί δεδουλευμένες κατά την ημερομηνία ισολογισμού. Η δέσμευση της καθορισμένης παροχής υπολογίζεται ετησίως με τη χρήση της μεθόδου της προβεβλημένης πιστωτικής μονάδας (Projected Unit Credit Method). Τα αναλογιστικά κέρδη και ζημίες που προκύπτουν από εμπειρικές προσαρμογές και από μεταβολές στις αναλογιστικές παραδοχές αναγνωρίζονται στα λοιπά συνολικά εισοδήματα στην περίοδο που προκύπτουν. Το κόστος προϋπηρεσίας αναγνωρίζεται άμεσα στα αποτελέσματα. 3.13 Μισθώσεις (ΔΠΧΑ 16) α) Όταν ο Όμιλος είναι μισθωτής Ο Όμιλος αναγνωρίζει ένα δικαίωμα χρήσης περιουσιακού στοιχείου και μια υποχρέωση μίσθωσης κατά την έναρξη της μίσθωσης. Το δικαίωμα χρήσης περιουσιακού στοιχείου αρχικά αποτιμάται στο κόστος, το οποίο περιλαμβάνει το ποσό της αρχικής αναγνώρισης της υποχρέωσης μίσθωσης, τυχόν πληρωμές μισθωμάτων που πραγματοποιήθηκαν κατά την έναρξη ή πριν από την έναρξη της μίσθωσης μείον οποιαδήποτε κίνητρα μίσθωσης έχουν εισπραχθεί, τυχόν αρχικά άμεσα έξοδα και την εκτίμηση της υποχρέωσης για τυχόν έξοδα αποκατάστασης του δικαιώματος χρήσης περιουσιακού στοιχείου. Μετά την αρχική αναγνώριση, το δικαίωμα χρήσης αποτιμάται στο κόστος κτήσης μειωμένο με τις τυχόν σωρευμένες αποσβέσεις και ζημίες απομείωσης και προσαρμοσμένο κατά την τυχόν επανεκτίμηση της υποχρέωσης από τη μίσθωση. 61 Το δικαίωμα χρήσης αποσβένεται με τη μέθοδο της σταθερής απόσβεσης έως το τέλος της περιόδου μίσθωσης, εκτός και εάν στην σύμβαση προβλέπεται μεταβίβαση της κυριότητας του υποκείμενου περιουσιακού στοιχείου στον Όμιλο στο τέλος της περιόδου μίσθωσης. Στην περίπτωση αυτή το δικαίωμα χρήσης αποσβένεται στην διάρκεια της ωφέλιμης ζωής του υποκείμενου περιουσιακού στοιχείου. Επιπλέον, το δικαίωμα χρήσης ελέγχεται για ζημίες απομείωσης, εάν υπάρχουν, και προσαρμόζεται στις περιπτώσεις όπου υπάρχει αναπροσαρμογή της υποχρέωσης μίσθωσης. Η υποχρέωση μίσθωσης κατά την αρχική αναγνώριση αποτελείται από την παρούσα αξία των μελλοντικών υπολειπόμενων πληρωμών μισθωμάτων. Ο Όμιλος, για να προεξοφλήσει τα υπολειπόμενα μελλοντικά μισθώματα, χρησιμοποιεί το τεκμαρτό επιτόκιο της μίσθωσης και όπου αυτό δεν μπορεί να προσδιορισθεί, χρησιμοποιεί το οριακό επιτόκιο δανεισμού (IBR). Οι πληρωμές μισθωμάτων που περιλαμβάνονται στην αποτίμηση της υποχρέωσης από μισθώσεις περιλαμβάνουν σταθερές πληρωμές, μεταβλητές πληρωμές που εξαρτώνται από ένα δείκτη ή ένα επιτόκιο, ποσά που αναμένεται να καταβληθούν βάσει των εγγυήσεων υπολειμματικής αξίας, την τιμή άσκησης του δικαιώματος αγοράς που η Εταιρεία εκτιμά ότι θα ασκήσει και ποινές για καταγγελία μίσθωσης, εάν στον καθορισμό της διάρκειας της μίσθωσης έχει ληφθεί υπόψη η άσκηση του δικαιώματος καταγγελίας από την Εταιρεία. Μετά την ημερομηνία έναρξης της μισθωτικής περιόδου, η υποχρέωση από τη μίσθωση μειώνεται με τις καταβολές των μισθωμάτων, αυξάνεται με το χρηματοοικονομικό έξοδο και επανεκτιμάται για τυχόν επανεκτιμήσεις ή τροποποιήσεις της μίσθωσης. Επανεκτίμηση γίνεται όταν υπάρχει μεταβολή στις μελλοντικές πληρωμές μισθωμάτων που μπορεί να προκύπτουν από τη μεταβολή ενός δείκτη ή Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 εάν υπάρχει μια μεταβολή στην εκτίμηση του Ομίλου για το ποσό που αναμένεται να καταβληθεί για μια εγγύηση υπολειμματικής αξίας, μεταβολή στη διάρκεια της σύμβασης μίσθωσης και μεταβολή στην εκτίμηση άσκησης του δικαιώματος αγοράς του υποκείμενου στοιχείου, εφόσον υπάρχει. Όταν η υποχρέωση μίσθωσης αναπροσαρμόζεται, γίνεται και αντίστοιχη προσαρμογή στη λογιστική αξία του δικαιώματος χρήσης ή καταχωρείται στα αποτελέσματα όταν η λογιστική αξία του δικαιώματος χρήσης μειωθεί στο μηδέν. Σύμφωνα με την πολιτική που επέλεξε να εφαρμόσει ο Όμιλος, το δικαίωμα χρήσης αναγνωρίζεται στα σε διακριτή γραμμή στον Ισολογισμό με τίτλο «Δικαιώματα χρήσης περιουσιακών στοιχείων» και η υποχρέωση μίσθωσης διακριτά από τις άλλες υποχρεώσεις στα κονδύλια «Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις μισθώσεων» και «Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις μισθώσεων». Στις περιπτώσεις που ο Όμιλος λειτουργεί ως υπεκμισθωτής με λειτουργική μίσθωση το δικαίωμα χρήσης που αφορά στην κύρια σύμβαση περιλαμβάνεται στην κατηγορία «Επενδύσεις σε ακίνητα». Ο Όμιλος επέλεξε να κάνει χρήση της εξαίρεσης που παρέχει το ΔΠΧΑ 16 και να μην αναγνωρίζει δικαίωμα χρήσης και υποχρέωση μίσθωσης για μισθώσεις των οποίων η διάρκεια δεν υπερβαίνει τους 12 μήνες ή για μισθώσεις στις οποίες το υποκείμενο περιουσιακό στοιχείο είναι χαμηλής αξίας όταν είναι καινούργιο. β) Όταν ο Όμιλος είναι εκμισθωτής i. Χρηματοδοτικές μισθώσεις: Στις περιπτώσεις συμβάσεων χρηματοδοτικής μίσθωσης, στις οποίες ο Όμιλος λειτουργεί ως εκμισθωτής, το συνολικό ποσό των μισθωμάτων, που προβλέπει η σύμβαση μίσθωσης, καταχωρείται στην κατηγορία δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών. Η διαφορά, μεταξύ της παρούσας αξίας (καθαρή 62 επένδυση) των μισθωμάτων και του συνολικού ποσού των μισθωμάτων, αναγνωρίζεται ως μη δεδουλευμένος τόκος και εμφανίζεται αφαιρετικά των απαιτήσεων. Οι εισπράξεις των μισθωμάτων μειώνουν τη συνολική απαίτηση από μισθώματα, ενώ το χρηματοοικονομικό έσοδο αναγνωρίζεται με τη μέθοδο του δεδουλευμένου. Οι απαιτήσεις από χρηματοδοτικές μισθώσεις εξετάζονται για απομείωση της αξίας τους, σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 9. ii. Λειτουργικές μισθώσεις: Στις περιπτώσεις λειτουργικών μισθώσεων, ο Όμιλος κατατάσσει το μισθωμένο πάγιο ως στοιχείο του ενεργητικού, διενεργώντας αποσβέσεις με βάση την ωφέλιμη ζωή του. Τα ποσά των μισθωμάτων, που αντιστοιχούν στη χρήση του μισθωμένου παγίου αναγνωρίζονται ως έσοδα, στην κατηγορία λοιπά έσοδα, με τη μέθοδο του δεδουλευμένου. Όταν ο Όμιλος είναι ενδιάμεσος εκμισθωτής, αξιολογεί την κατάταξη της υπεκμίσθωσης κάνοντας αναφορά στο δικαίωμα χρήσης της κύριας μίσθωσης, δηλαδή συγκρίνει τους όρους της κύριας μίσθωσης με αυτούς της υπεκμίσθωσης. Αντίθετα, εάν η κύρια μίσθωση είναι μια βραχυπρόθεσμη μίσθωση στην οποία ο Όμιλος εφαρμόζει την εξαίρεση που περιγράφεται παραπάνω, τότε κατατάσσει την υπεκμίσθωση ως λειτουργική μίσθωση. Στην περίπτωση αυτή, ο Όμιλος αναγνωρίζει τα ποσά των μισθωμάτων, που αντιστοιχούν στην υπεκμίσθωση του μισθωμένου παγίου ως έσοδα, στην κατηγορία λοιπά έσοδα, με τη μέθοδο του δεδουλευμένου. 3.13 Διανομή μερισμάτων Η διανομή των μερισμάτων στους μετόχους της Μητρικής καταχωρείται ως υποχρέωση στις οικονομικές καταστάσεις όταν η διανομή εγκρίνεται από την Γενική Συνέλευση των μετόχων. Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 3.14 Αναγνώριση εσόδων Σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 15, καθιερώνεται ένα μοντέλο πέντε βημάτων για τον προσδιορισμό των εσόδων από συμβάσεις με πελάτες, εκτός αν αυτές οι συμβάσεις εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής άλλων προτύπων. Έσοδο ορίζεται το ποσό το οποίο μία οικονομική οντότητα αναμένει να δικαιούται ως αντάλλαγμα για τα αγαθά ή τις υπηρεσίες που μεταβίβασε σε έναν πελάτη, εκτός από τα ποσά που εισπράττονται για λογαριασμό τρίτων (φόρος προστιθέμενης αξίας, λοιποί φόροι επί των πωλήσεων). Μια οικονομική οντότητα αναγνωρίζει έσοδα όταν (ή καθώς) ικανοποιεί την υποχρέωση εκτέλεσης μιας σύμβασης, μεταβιβάζοντας τα αγαθά ή τις υπηρεσίες που έχει υποσχεθεί στον πελάτη. Ο πελάτης αποκτά τον έλεγχο του αγαθού ή της υπηρεσίας, εάν έχει τη δυνατότητα να κατευθύνει τη χρήση και να αντλεί ουσιαστικά όλα τα οικονομικά οφέλη από αυτό το αγαθό ή την υπηρεσία. Ο έλεγχος μεταβιβάζεται κατά τη διάρκεια μιας περιόδου ή σε μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή. Τα έσοδα από την πώληση αγαθών αναγνωρίζονται όταν ο έλεγχος του αγαθού μεταφέρεται στον πελάτη, συνήθως με την παράδοσή του, και δεν υπάρχει καμία ανεκπλήρωτη υποχρέωση που θα μπορούσε να επηρεάσει την αποδοχή του αγαθού από τον πελάτη. Τα έσοδα από την παροχή υπηρεσιών αναγνωρίζονται την λογιστική περίοδο την όποια οι υπηρεσίες παρέχονται και επιμετρούνται σύμφωνα με τη φύση των υπηρεσιών που παρέχονται, χρησιμοποιώντας είτε μεθόδους εκροών, είτε μεθόδους εισροών. Απαίτηση από τον πελάτη αναγνωρίζεται όταν υπάρχει ένα άνευ προϋποθέσεων δικαίωμα να λάβει η οικονομική οντότητα το τίμημα για τις εκτελεσμένες υποχρεώσεις της σύμβασης προς τον πελάτη. 63 Συμβατικό περιουσιακό στοιχείο αναγνωρίζεται όταν η Εταιρεία έχει ικανοποιήσει τις υποχρεώσεις της προς τον πελάτη, πριν ο πελάτης πληρώσει ή πριν καταστεί απαιτητή η πληρωμή, για παράδειγμα όταν τα αγαθά ή οι υπηρεσίες μεταβιβάζονται στον πελάτη πριν από το δικαίωμα του της Εταιρείας για την έκδοση τιμολογίου. Συμβατική υποχρέωση αναγνωρίζεται όταν ο η Εταιρεία λαμβάνει τίμημα από τον πελάτη (προπληρωμή) ή όταν διατηρεί δικαίωμα επί ενός τιμήματος το οποίο είναι ανεπιφύλακτο (αναβαλλόμενο έσοδο) πριν την εκτέλεση των υποχρεώσεων της σύμβασης και τη μεταφορά των αγαθών ή των υπηρεσιών. Η συμβατική υποχρέωση από-αναγνωρίζεται όταν εκτελεστούν οι υποχρεώσεις της σύμβασης και το έσοδο καταγραφεί στην κατάσταση αποτελεσμάτων. Τα έσοδα από λειτουργικές μισθώσεις αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα με τη σταθερή μέθοδο, κατά τη διάρκεια της μίσθωσης. Τα έσοδα από τόκους αναγνωρίζονται με τη χρήση του πραγματικού επιτοκίου. Τα έσοδα από μερίσματα αναγνωρίζονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων όταν το δικαίωμα είσπραξής τους έχει θεμελιωθεί. 3.15 Κέρδη ανά μετοχή Τα βασικά κέρδη ανά μετοχή υπολογίζονται διαιρώντας τα καθαρά κέρδη που αποδίδονται στους μετόχους της μητρικής με το μέσο σταθμικό αριθμό μετοχών σε κυκλοφορία στην περίοδο, εξαιρουμένων τυχόν ιδίων μετοχών. 3.16 Λειτουργικοί τομείς δραστηριότητας Οι λειτουργικοί τομείς δραστηριότητας ορίζονται µε βάση τη διάρθρωση των Εταιρειών του Ομίλου, εφόσον οι υπεύθυνοι για τη λήψη οικονομικών αποφάσεων παρακολουθούν τις οικονομικές πληροφορίες Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 ξεχωριστά, όπως παρουσιάζονται από την Εταιρεία και από τις Θυγατρικές της. Η Διοίκηση αξιολογεί την επίδοση των τομέων δραστηριότητας βασιζόμενη κυρίως στα λειτουργικά κέρδη προ αποσβέσεων. 64 Τα μη χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία ελέγχονται για απομείωση οποτεδήποτε γεγονότα ή αλλαγές σε καταστάσεις δείχνουν ότι η λογιστική αξία τους μπορεί να μην είναι ανακτήσιμη. Τα ανακτήσιμα ποσά προσδιορίζονται σύμφωνα με υπολογισμούς της αξίας χρήσης (value in use). Οι παραπάνω υπολογισμοί απαιτούν τη χρήση εκτιμήσεων που σχετίζονται με τα μελλοντικά κέρδη και τα επιτόκια προεξόφλησης. Εκτίμηση ρευστοποιήσιμης αξίας αποθεμάτων. Η σύνταξη των οικονομικών καταστάσεων απαιτεί τη διενέργεια εκτιμήσεων και την υιοθέτηση παραδοχών από πλευράς την Διοίκησης, οι οποίες επηρεάζουν τις γνωστοποιήσεις που περιλαμβάνονται στις οικονομικές καταστάσεις. Οι εκτιμήσεις και οι κρίσεις της Διοίκησης βασίζονται στην υπάρχουσα εμπειρία, ιστορικά δεδομένα και παραδοχές σχετικά με την εξέλιξη μελλοντικών γεγονότων - οι οποίες κρίνονται εύλογες σύμφωνα με τα ισχύοντα – και επανεξετάζονται σε διαρκή βάση. Οι προκύπτουσες λογιστικές εκτιμήσεις σπάνια θα ταυτιστούν απόλυτα με τα πραγματικά αποτελέσματα. Οι περιπτώσεις που υπάρχει πιθανότητα να υπάρξουν αλλαγές στα ποσά του ενεργητικού και παθητικού εντός της επόμενης χρήσης παρατίθενται παρακάτω: Εύλογες αξίες και ωφέλιμες ζωές παγίων περιουσιακών στοιχείων. Ο Όμιλος προβαίνει περιοδικά σε εκτιμήσεις της εύλογης αξίας των ακινήτων και μηχανημάτων. Επίσης, ο Όμιλος προβαίνει σε εκτιμήσεις αναφορικά με την ωφέλιμη ζωή των αποσβέσιμων παγίων η οποία επαναξιολογείται σε τακτά χρονικά διαστήματα. Απομείωση αξίας μη χρηματοοικονομικών στοιχείων. Η Διοίκηση εκτιμά την καθαρή ρευστοποιήσιμη αξία των αποθεμάτων με βάση τα ιστορικά δεδομένα των πωλήσεων και την εκτίμηση της ποιότητας των αποθεμάτων, στο βαθμό που τα αποθέματα κατά την ημερομηνία του ισολογισμού θα πωληθούν κάτω του κόστους. Προβλέψεις για επισφαλείς απαιτήσεις Η Διοίκηση του Ομίλου επανεκτιμά την επάρκεια της πρόβλεψης για επισφαλείς απαιτήσεις με βάση κριτήρια όπως η πιστωτική της πολιτική, ενημέρωση από νομικούς συμβούλους αλλά και καθώς και την εκτίμηση/κρίση της για την επίδραση λοιπών παραγόντων στην εισπραξιμότητα των απαιτήσεων. Φόρος εισοδήματος. Οι Εταιρείες του Ομίλου υπόκεινται σε διαφορετική φορολογική νομοθεσία και κατά τη συνήθη λειτουργία των επιχειρήσεων λαμβάνουν χώρα πολλές συναλλαγές και υπολογισμοί για τις οποίες ο ακριβής φόρος είναι αβέβαιος και κρίνεται τελικά κατά το χρόνο διενέργειας του φορολογικού ελέγχου. Τελικοί φόροι που προκύπτουν μετά τους φορολογικούς ελέγχους είναι ενδεχομένως διαφορετικοί από τα ποσά που έχουν αρχικά καταχωρηθεί και στις περιπτώσεις αυτές οι διαφορές επηρεάζουν το κονδύλι του φόρου εισοδήματος και του αναβαλλόμενου φόρου εισοδήματος. Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 65 Οι ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις περιλαμβάνουν τις οικονομικές καταστάσεις της Μητρικής Εταιρείας και των οικονομικών μονάδων που ελέγχονται άμεσα ή έμμεσα από την Εταιρεία την 31η Δεκεμβρίου 2019. Ο Όμιλος και η Εταιρεία είναι εκτεθειμένοι σε χρηματοοικονομικούς κινδύνους όπως ο κίνδυνος της αγοράς (κίνδυνος τιμών αγοράς πρώτων υλών, συναλλαγματικός κίνδυνος, διακυμάνσεις των επιτοκίων), ο πιστωτικός κίνδυνος και ο κίνδυνος ρευστότητας. Οι ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις της «ΠΛΑΣΤΙΚΑ ΚΡΗΤΗΣ Α.Β.Ε.Ε.» και των θυγατρικών της («Ο Όμιλος») περιλαμβάνουν τις ακόλουθες Εταιρείες: Το πρόγραμμα διαχείρισης κινδύνων του Ομίλου και της Εταιρείας στοχεύει στην ελαχιστοποίηση της αρνητικής επίδρασης στα αποτελέσματα, που προκύπτει από την αδυναμία πρόβλεψης των χρηματοοικονομικών αγορών και τη διακύμανση στις μεταβλητές του κόστους και των πωλήσεων. Επωνυμία Εταιρίας Δραστηριότητα Έδρα Ποσοστό Συμμετοχής Άμεσο Έμμεσο Μέθοδος Ενσωμάτωσης ROMCOLOR 2000 S.A. Πλαστικά Ρουμανία 99,987% ΟΛΙΚΗ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ GLOBAL COLORS POLSCA S.A. Πλαστικά Πολωνία 100% ΟΛΙΚΗ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ SENKROMA A.S. Πλαστικά Τουρκία 100% ΟΛΙΚΗ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ AGRIPOLYANE S.A.S.U. Πλαστικά Γαλλία 100% ΟΛΙΚΗ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ PLASTIKA KRITIS FAR EAST LTD Holding Κύπρος 95,56% ΟΛΙΚΗ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ RAINBOW TECHNOLOGIES LTD Παροχή υπηρεσιών Κύπρος 100% ΟΛΙΚΗ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ Παραγωγή Ελλάδα ενέργειας από ΑΠΕ 51% ΟΛΙΚΗ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ 99,995% ΟΛΙΚΗ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΤΡΑΓΑΝΟΥ Α.Ε. ΕΤΕΠΛΑ Α.Ε. Εμπορική Ελλάδα SHANGHAI HITEC PLASTICS CO (μέσω της PLASTIKA KRITIS FAR EAST LTD) Πλαστικά Κίνα 71,67% ΟΛΙΚΗ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ANHUI HITEC PLASTICS CO (μέσω της SHANGHAI HITEC PLASTICS CO & της PLASTIKA KRITIS FAR EAST LTD) Πλαστικά Κίνα 71,67% ΟΛΙΚΗ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ GLOBAL COLORS LLC (μέσω της RAINBOW TECHNOLOGIES LTD) Πλαστικά Ρωσία 100% ΟΛΙΚΗ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ MODERN PLANT LLC (μέσω της RAINBOW TECHNOLOGIES LTD & της GLOBAL COLORS LLC), έως την απορρόφησή της από την GLOBAL COLORS LLC την 09.01.2019 Εκμετάλλευση ακινήτου (από τον Όμιλο) Ρωσία 100% ΟΛΙΚΗ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ Η πολιτική διαχείρισης κινδύνων εφαρμόζεται από την Διοίκηση με ενέργειες όπως η αξιολόγηση των κινδύνων που σχετίζονται με τις δραστηριότητες και τις λειτουργίες του Ομίλου, ο σχεδιασμός μεθοδολογίας και η επιλογή κατάλληλων χρηματοοικονομικών προϊόντων για την μείωση των κινδύνων και η εφαρμογή διαδικασιών διαχείρισης κινδύνων, με έγκριση από τη Διοίκηση. Τα χρηματοοικονομικά μέσα του Ομίλου και της Εταιρείας αποτελούνται κυρίως από εμπορικούς χρεώστες και πιστωτές, τραπεζικές καταθέσεις και υποχρεώσεις. Κίνδυνος αγοράς Ως κίνδυνος αγοράς ορίζεται ο κίνδυνος στη βάση του οποίου η εύλογη αξία ή οι μελλοντικές ταμιακές ροές των χρηματοοικονομικών μέσων του Ομίλου ενδέχεται να παρουσιάσουν διακυμάνσεις εξαιτίας μεταβολών στις τιμές της αγοράς. Ο εν λόγω κίνδυνος εστιάζεται στον κίνδυνο τιμών αγοράς πρώτων υλών, στον συναλλαγματικό κίνδυνο και στις διακυμάνσεις των επιτοκίων δανεισμού. Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 6.1. Κίνδυνος τιμών αγοράς Οι πρώτες ύλες για την παραγωγική δραστηριότητα που χρησιμοποιεί ο Όμιλος είναι παράγωγα του πετρελαίου, (πολυαιθυλένιο) και ως εκ τούτου η τιμές αγοράς των πρώτων υλών επηρεάζονται από την εξέλιξη της τιμής του στις διεθνείς χρηματαγορές. Σε περιόδους αύξησης των τιμών ο Όμιλος είναι σε θέση να μετακυλύει το αυξημένο κόστος, στις τιμές πώλησης των προϊόντων. 6.2. Συναλλαγματικός κίνδυνος Ο Όμιλος δραστηριοποιείται διεθνώς, διενεργώντας εμπορικές συναλλαγές (εισαγωγές – εξαγωγές) σε ξένο νόμισμα, ως εκ τούτου εκτίθεται σε κινδύνους συναλλαγματικών ισοτιμιών, κυρίως σε σχέση με το δολάριο Η.Π.Α. (USD) αλλά και το Λέι Ρουμανίας, την Τουρκική Λίρα (TRY), το Ρωσικό ρούβλι (RUB) και το κινέζικο Ρενμινμπί Γιουάν Κίνας (CNY). Για τον περιορισμό του συναλλαγματικού κινδύνου εμπορικών συναλλαγών σε νόμισμα διαφορετικό του ευρώ, επιλέγεται κατά περίπτωση νόμισμα συναλλαγής τέτοιο ώστε η δημιουργούμενη απαίτηση ή υποχρέωση να αντισταθμίζει κατά το δυνατό προγενέστερες απαιτήσεις ή υποχρεώσεις κατά το ίδιο νόμισμα. Όταν αυτό κρίνεται συμφέρον, η Εταιρεία προβαίνει σε χρήση αντισταθμιστικών μέσων όπως η σύναψη δανείων στο αντίστοιχο νόμισμα ή η προαγορά / προπώληση συναλλάγματος. 66 Τα Ίδια Κεφάλαια του Ομίλου επηρεάζονται από συναλλαγματικές διαφορές μετατροπής των οικονομικών καταστάσεων των θυγατρικών του για τους σκοπούς της ενοποίησης. Οι κύριες ισοτιμίες του Ισολογισμού και των Συνολικών Εισοδημάτων είναι οι ακόλουθες: Ισοτιμίες χρηματοοικονομικής θέσης ανά 1 € ΧΩΡΑ ΝΟΜΙΣΜΑ ΡΟΥΜΑΝΙΑ ΠΟΛΩΝΙΑ ΤΟΥΡΚΙΑ ΚΙΝΑ ΡΩΣΙΑ Η.Π.Α RON PLN TRY CNY RUB USD 31/12/2019 31/12/2018 Μεταβολή 31/12/2019 vs 31/12/2018 Είδος μεταβολής σε σχέση με 1 € 4,7830 4,2568 6,6843 7,8205 69,9563 1,1234 4,6635 4,3014 6,0588 7,8751 79,7153 1,1450 2,56% -1,04% 10,32% -0,69% -12,24% -1,89% Υποτίμηση Ανατίμηση Υποτίμηση Ανατίμηση Ανατίμηση Ανατίμηση Ισοτιμίες αποτελεσμάτων ανά 1 € ΧΩΡΑ ΝΟΜΙΣΜΑ ΡΟΥΜΑΝΙΑ ΠΟΛΩΝΙΑ ΤΟΥΡΚΙΑ ΚΙΝΑ ΡΩΣΙΑ Η.Π.Α RON PLN TRY CNY RUB USD Μέση τιμή 2019 Μέση τιμή 2018 Μεταβολή Μ.Τ. 2019 vs Μ.Τ. 2018 Είδος μεταβολής σε σχέση με 1 € 4,7453 4,2976 6,3578 7,7355 72,4553 1,1195 4,6540 4,2207 4,9566 7,7086 71,9601 1,2104 2,0% 1,8% 28,3% 0,3% 0,7% -7,5% Υποτίμηση Υποτίμηση Υποτίμηση Υποτίμηση Υποτίμηση Ανατίμηση Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 67 Στους πίνακες που ακολουθούν, παρατίθεται για τον Όμιλο ανάλυση ευαισθησίας σε μεταβολές των συναλλαγματικών ισοτιμιών κατά 5% (με την παραδοχή ότι η συναλλαγματική θέση παραμένει αμετάβλητη): (Ποσά σε χιλιάδες ευρώ) 1.1 - 31.12.2019 Νόμισμα USD USD CNY CNY TRY TRY RON RON PLN PLN RUB RUB GBP GBP Μεταβολή συναλλαγματικών ισοτιμιών Επίδραση στα καθαρά κέρδη Επίδραση στα Ίδια Κεφάλαια 5% -5% 5% -5% 5% -5% 5% -5% 5% -5% 5% -5% 5% -5% -339 374 -392 434 -44 49 -60 66 -71 78 -299 331 -2 2 -1.199 1.325 -2.402 2.655 -238 263 -868 960 -576 636 -532 588 -9 10 Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 68 Ακολούθως παρατίθεται για την Εταιρεία ανάλυση ευαισθησίας σε μεταβολές των συναλλαγματικών ισοτιμιών κατά 5% (με την παραδοχή ότι η συναλλαγματική θέση παραμένει αμετάβλητη): (Ποσά σε χιλιάδες ευρώ) Νόμισμα 1.1 - 31.12.2019 USD USD GBP GBP 1.1 - 31.12.2018 USD USD GBP GBP Μεταβολή Επίδραση Επίδραση συναλλαγματικών στα καθαρά κέρδη στα Ίδια Κεφάλαια ισοτιμιών Οι επιπτώσεις των διακυμάνσεων των επιτοκίων στα αποτελέσματα χρήσης και στις ταμειακές ροές των λειτουργικών δραστηριοτήτων του Ομίλου είναι πολύ περιορισμένες, καθώς το καθαρό χρηματοοικονομικό αποτέλεσμα του Ομίλου και της Εταιρείας είναι πιστωτικό (έσοδο) και καθαρός δανεισμός του Ομίλου και της Εταιρείας είναι αρνητικός. 6.4. Πιστωτικός κίνδυνος 5% -5% 5% -5% -192 213 -2 2 -827 914 -9 10 Ο πιστωτικός κίνδυνος συνίσταται στην πιθανότητα κάποιος αντισυμβαλλόμενος να προκαλέσει στον Όμιλο και στην Εταιρεία οικονομική ζημιά εξαιτίας της αθέτησης των συμβατικών του υποχρεώσεων. 5% -5% 5% -5% -130 144 -10 11 -654 723 -48 53 Ο μέγιστος πιστωτικός κίνδυνος στον οποίο είναι εκτεθειμένοι ο Όμιλος και η Εταιρεία, κατά την ημερομηνία κατάρτισης των χρηματοοικονομικών καταστάσεων, είναι η λογιστική αξία των χρηματοοικονομικών περιουσιακών τους στοιχείων. 6.3. Κίνδυνος επιτοκίου Ο Όμιλος χρηματοδοτεί επενδύσεις του και ανάγκες σε κεφάλαια κίνησης μέσω τραπεζικού δανεισμού, με αποτέλεσμα να επιβαρύνει τα αποτελέσματα του με χρεωστικούς τόκους. Αυξητικές τάσεις στα επιτόκια θα έχουν αρνητική επίπτωση στα αποτελέσματα, καθώς ο Όμιλος θα επιβαρυνθεί με επιπλέον κόστος δανεισμού. Πολιτική του Ομίλου είναι να παρακολουθεί διαρκώς τις τάσεις των επιτοκίων καθώς και τη διάρκεια των χρηματοδοτικών αναγκών. Η σχέση σταθερών προς κυμαινόμενων επιτοκίων του καθαρού δανεισμού του Ομίλου διαμορφώνεται σύμφωνα με τις συνθήκες αγοράς, τη στρατηγική και τις χρηματοδοτικές ανάγκες του Ομίλου. Η μέγιστη έκθεση σε πιστωτικό κίνδυνο κονδυλίων εκτός του Ισολογισμού, αφορά σε δοσμένες εγγυήσεις από τη Μητρική Εταιρεία για εξασφάλιση δανειακών υποχρεώσεων των θυγατρικών και αναλύεται στη Σημείωση 31 «Δεσμεύσεις και Ενδεχόμενες υποχρεώσεις». O Όμιλος δεν αντιμετωπίζει πιστωτικό κίνδυνο μεγαλύτερο από αυτόν που αναλογεί στις τρέχουσες συνθήκες της αγοράς και στον κλάδο στον οποίο δραστηριοποιείται. Ο πιστωτικός κίνδυνος από πελάτες εσωτερικού εξακολουθεί να είναι αυξημένος λόγω της οικονομικής κρίσης στη χώρα μας, της έλλειψης ρευστότητας στην αγορά και της μείωσης των χρηματοδοτήσεων από τις τράπεζες. Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 Εντούτοις, η πελατειακή διασπορά έχει μεγάλο εύρος, άρα σχετικά μικρή συγκέντρωση πιστωτικού κινδύνου, καθώς κανένας πελάτης του Ομίλου δεν υπερβαίνει σε κύκλο εργασιών το 2,5% των ενοποιημένων πωλήσεων. Η χρηματοοικονομική κατάσταση των πελατών καθώς και οι συνθήκες της παροχής των πιστώσεων (ύψος παροχών, πιστωτικά όρια κ.α.) παρακολουθείται διαρκώς από τη Διοίκηση, μέσω εσωτερικού συστήματος διαχείρισης των πιστώσεων. Στο τέλους του έτους, η Διοίκηση εκτίμησε ότι δεν υφίσταται κανένας ουσιαστικός πιστωτικός κίνδυνος ο οποίος δεν καλύπτεται από πρόβλεψη ή από άλλη εξασφάλιση και ο οποίος θα μπορούσε να επηρεάσει ουσιωδώς τις οικονομικές καταστάσεις. Στις 31 Δεκεμβρίου 2019 τα ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα του Ομίλου ήταν σε προθεσμιακές καταθέσεις και λογαριασμούς όψεως σε υψηλής πιστοληπτικής διαβάθμισης χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. 69 6.5. Κίνδυνος Ρευστότητας Ο κίνδυνος ρευστότητας συνίσταται στον κίνδυνο ο Όμιλος να μη δύναται να εκπληρώσει τις χρηματοοικονομικές του υποχρεώσεις, όταν αυτές λήγουν. Δεδομένης της άριστης χρηματοοικονομικής κατάστασης και της κερδοφορίας της Εταιρείας και του Ομίλου, η Διοίκηση του Ομίλου εκτιμά ότι δεν υφίσταται τέτοιος κίνδυνος στο προβλεπτό μέλλον. Η προσέγγιση που υιοθετεί ο Όμιλος για τη διαχείριση της ρευστότητας είναι να διασφαλίζει επαρκή πιστωτικά όρια από τις συνεργαζόμενες τράπεζες για την εκπλήρωση των χρηματοοικονομικών του υποχρεώσεων. Στους πίνακες που ακολουθούν συνοψίζεται παρατίθεται η συμβατική ληκτότητα των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων του Ομίλου και της Εταιρεία που θα διακανονιστούν με μετρητά: Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 70 Ανάλυση συμβατικής ληκτότητας χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων του Ομίλου: (Ποσά σε χιλιάδες ευρώ) 31η Δεκεμβρίου, 2019 Μακροπρόθεσμα Δάνεια Υποχρεώσεις από μισθώσεις Βραχυπρόθεσμα δάνεια Προμηθευτές Τρέχων φόρος εισοδήματος Λοιπές υποχρεώσεις Σύνολο (Ποσά σε χιλιάδες ευρώ) 31η Δεκεμβρίου, 2018 Μακροπρόθεσμα Δάνεια Βραχυπρόθεσμα δάνεια Προμηθευτές Τρέχων φόρος εισοδήματος Λοιπές υποχρεώσεις Σύνολο Αξία Ισολογισμού 4.547 5.624 10.311 20.777 1.933 7.499 50.691 Αξία Ισολογισμού 800 14.340 18.568 1.770 11.614 47.092 1 - 3 μήνες 380 679 6.038 12.555 1.933 6.194 27.779 1 - 3 μήνες 89 5.396 17.770 1.770 10.546 35.571 3 - 6 μήνες 197 221 750 5.446 0 231 6.845 3 - 6 μήνες 7 5.458 766 0 82 6.313 6 μήνες -1 έτος 262 274 3.523 2.776 0 1.074 7.909 6 μήνες -1 έτος 75 3.486 32 0 986 4.579 2- 5 έτη Σύνολο 31η Δεκεμβρίου 2019 > 5 έτη 637 2.464 0 0 0 0 3.101 2- 5 έτη 3.071 1.986 0 0 0 0 5.057 Σύνολο 31η Δεκεμβρίου 2018 > 5 έτη 531 0 0 0 0 531 4.547 5.624 10.311 20.777 1.933 7.499 50.691 98 0 0 0 0 98 800 14.340 18.568 1.770 11.614 47.092 Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 71 Ανάλυση συμβατικής ληκτότητας χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων της Εταιρείας: (Ποσά σε χιλιάδες ευρώ) 31η Δεκεμβρίου, 2019 Μακροπρόθεσμα Δάνεια Υποχρεώσεις από μισθώσεις Προμηθευτές Λοιπές υποχρεώσεις Σύνολο (Ποσά σε χιλιάδες ευρώ) 31η Δεκεμβρίου, 2018 Μακροπρόθεσμα Δάνεια Προμηθευτές Λοιπές υποχρεώσεις Σύνολο Αξία Ισολογισμού 50 1.735 10.252 4.238 16.275 Αξία Ισολογισμού 50 9.122 8.455 17.627 1 - 3 μήνες 0 76 7.558 3.160 10.794 1 - 3 μήνες 0 8.386 7.428 15.814 3 - 6 μήνες 6 μήνες -1 έτος 50 77 2.694 3 2.824 3 - 6 μήνες 0 78 0 1.075 1.153 6 μήνες -1 έτος 0 735 0 735 2- 5 έτη 0 1 1.027 1.028 Σύνολο 31η Δεκεμβρίου 2019 > 5 έτη 0 682 0 0 682 2- 5 έτη 0 822 0 0 822 Σύνολο 31η Δεκεμβρίου 2018 > 5 έτη 50 0 0 50 50 1.735 10.252 4.238 16.275 0 0 0 0 50 9.122 8.455 17.627 Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 6.6. Εκτίμηση εύλογης αξίας Η εύλογη αξία των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων του Ομίλου προσεγγίζει τη λογιστική τους αξία. Σχετικά με τα χρηματοοικονομικά μέσα, ο Όμιλος χρησιμοποιεί την ακόλουθη ιεραρχία για τον καθορισμό και την γνωστοποίηση της εύλογης αξίας των χρηματοοικονομικών μέσων ανά τεχνική αποτίμησης: Επίπεδο 1: Διαπραγματεύσιμες (μη προσαρμοσμένες) τιμές σε ενεργές αγορές για όμοια περιουσιακά στοιχεία ή υποχρεώσεις, Επίπεδο 2: Λοιπές τεχνικές για τις οποίες όλες οι εισροές που έχουν σημαντική επίδραση στην καταγεγραμμένη εύλογη αξία είναι παρατηρήσιμες, είτε άμεσα είτε έμμεσα και Επίπεδο 3: Τεχνικές που χρησιμοποιούν εισροές που έχουν σημαντική επίδραση στην καταγεγραμμένη εύλογη αξία και δεν βασίζονται σε παρατηρήσιμα δεδομένα της αγοράς. 6.7. Πολιτικές Διαχείρισης Κεφαλαίων Ο Όμιλος και η Εταιρεία με τη διαχείριση κεφαλαίου έχει ως στόχο τη διασφάλιση της απρόσκοπτης δραστηριότητας στο μέλλον, με σκοπό την ύπαρξη ικανοποιητικών αποδόσεων για τους μετόχους και τη διατήρηση ιδανικής κεφαλαιουχικής διάρθρωσης, ώστε να μειώνεται το κόστος κεφαλαίου. Ο Όμιλος και η Εταιρεία ελέγχουν τον επαγγελματικό κίνδυνο με βάση τον συντελεστή μόχλευσης. Ο συντελεστής μόχλευσης διατηρείται σε πολύ χαμηλά επίπεδα, γεγονός που επιβεβαιώνει την υγιή θέση της Εταιρείας και του Ομίλου. 72 Ο συντελεστής μόχλευσης υπολογίζεται διαιρώντας τον καθαρό δανεισμό με το συνολικό απασχολούμενο κεφάλαιο. Σημειώνεται ότι τα ταμιακά διαθέσιμα του Ομίλου και της Εταιρείας είναι μεγαλύτερα από τον δανεισμό τους και η μόχλευση είναι μηδενική. Ο κατωτέρω πίνακας υπολογίζει το δείκτη μόχλευσης χωρίς την επίδραση των ταμειακών διαθεσίμων στο δανεισμό: (Ποσά σε χιλιάδες ευρώ) Ο Όμιλος 31η Δεκεμβρίου 2019 Μακροπρόθεσμος δανεισμός Βραχυπρόθεσμος δανεισμός Συνολικός Δανεισμός Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων Συντελεστής Δανειακής Μόχλευσης προσαρμοσμένος 2018 Η Εταιρεία 31η Δεκεμβρίου 2019 2018 10.171 10.311 20.482 800 14.340 15.140 1.785 0 1.785 50 0 50 278.890 249.977 189.906 174.531 7,34% 6,06% 0,94% 0,03% Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 7.1. Σημαντικές επενδύσεις που πραγματοποιήθηκαν στην τρέχουσα χρήση - Δεσμεύσεις για επενδύσεις: Στην Μητρική Εταιρεία κατά το έτος 2019: 73 Στις Θυγατρικές εταιρείες του Ομίλου κατά το έτος 2019: - Ολοκληρώθηκε η εγκατάσταση και τέθηκε σε παραγωγική λειτουργία νέα γραμμή παραγωγής εγχρώμων masterbatch στο εργοστάσιο στην Ρωσία, που αντικαθιστά παλαιότερο συγκρότημα παραγωγής. - Ολοκληρώθηκε η εγκατάσταση της νέας μεγάλης γραμμής παραγωγής πλαστικών φύλλων 7-στρωσεων και η γραμμή τέθηκε σε παραγωγική λειτουργία αρχές Αυγούστου. H νέα γραμμή αυξάνει την παραγωγική δυναμικότητα του τομέα κατά 30% και θα ενισχύσει σημαντικά τις πωλήσεις της Εταιρείας. - Βρίσκεται σε φάση κατασκευής νέος αποθηκευτικός χώρος με δόμηση 8,4 χιλ. τ.μ. στη ΒΙ.ΠΕ. Ηρακλείου Κρήτης, σε ιδιόκτητο οικόπεδο της Εταιρείας έκτασης 8,25 χιλ. τ.μ. Η κατασκευή αναμένεται να ολοκληρωθεί αρχές Ιουνίου του 2020. - Αγοράσθηκε νέο ακίνητο στην ΒΙΠΕ Ηρακλείου έκτασης 15,7 χιλ. τ.μ. με δόμηση 6,9 χιλ. τ.μ. - Ολοκληρώθηκε η εγκατάσταση και τέθηκαν σε παραγωγική λειτουργία δυο (2) νέες γραμμές παραγωγής εγχρώμων masterbatch στο εργοστάσιο στην Κωνσταντινούπολη, που αντικαθιστούν δυο παλαιότερα συγκροτήματα παραγωγής. - Ολοκληρώθηκε η εγκατάσταση νέας μεγάλης γραμμής παραγωγής πλαστικών φύλλων 5-στρωσεων στο εργοστάσιο στην Γαλλία, που αντικαθιστά παλαιό συγκρότημα παραγωγής και τέθηκε σε παραγωγική λειτουργία από αρχές Ιουλίου. - Βρίσκεται σε εξέλιξη η κατασκευή μεγάλων αποθηκευτικών χώρων 10.800 τμ στο εργοστάσιο στην Κίνα, που αναμένεται να ολοκληρωθεί εντός του Ιουνίου του 2020. - Παραγγέλθηκε αρχές του 2020 νέα γραμμή φύλλου 5 στρώσεων με στόχο να τεθεί σε παραγωγική λειτουργία στο 1ο τετράμηνο του 2021. - Βρίσκεται σε φάση κατασκευής νέος χώρος έρευνας και ποιοτικού ελέγχου στο εργοστάσιο στην Πολωνία, που παραδόθηκε σε χρήση στα μέσα Μαΐου του 2020. Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 - Βρίσκονται σε φάση εγκατάστασης 5 γραμμές παραγωγής σε εργοστάσιο στην Πολωνία (2 νέες και 3 από μεταφορά) που αυξάνουν 74 έναρξη λειτουργίας της νέας μονάδας τοποθετείται στο δεύτερο εξάμηνο του 2021. σημαντικά την δυναμικότητα της εκεί εταιρείας σε έγχρωμα masterbatch. Οι μηχανές αυτές τον Μάιο του 2020 τέθηκαν σε φάση δοκιμαστικής λειτουργίας. - Ξεκίνησε η κατασκευή νέου χώρου μεταποίησης στο εργοστάσιο στην Κίνα. - Βρίσκεται σε φάση ανάθεσης η κατασκευή νέου αποθηκευτικού χώρου 4.700 τμ. στο εργοστάσιο στη Ρωσία. - Από την νέα θυγατρική ANHUI HITEC PLASTICS αποκτήθηκε οικόπεδο 46,6 στεμμάτων στη βιομηχανική περιοχή Jiangbei Wujiang New Area, Hexian Country της επαρχίας Anhui, µε σκοπό τη δημιουργία νέας 7.2. Εμπράγματα Βάρη: Επί των ενσωμάτων παγίων της Εταιρείας δεν υφίστανται εμπράγματα ή άλλα βάρη την 31η Δεκεμβρίου 2019 (και την 31.12.2018). Επί ενσωμάτων παγίων (ακινήτων και μηχανημάτων) θυγατρικών Εταιρειών του Ομίλου, υφίστανται εμπράγματα βάρη, συνολικής αξίας 9.862 χιλ. ευρώ την 31.12.2019 (3.030 χιλ. ευρώ την 31.12.2018), για την εξασφάλιση τραπεζικών δανείων συνολικού ύψους 5.502 χιλ. ευρώ την 31.12.2019 (1.477 χιλ. ευρώ την 31.12.2018). παραγωγικής μονάδας που θα παράγει masterbatches (πρώτες ύλες για τη βιομηχανία πλαστικών) και ειδικά φύλλα θερμοκηπίων. 7.3. Μεταβολές ενσωμάτων παγίων περιουσιακών στοιχείων: Η εξέλιξη της αξίας των ενσωμάτων παγίων περιουσιακών στοιχείων του Από το Μάιο του 2020 βρίσκεται σε φάση προετοιμασίας της έναρξης Ομίλου και της Εταιρείας στην τρέχουσα και στην συγκριτική περίοδο, κατασκευής το νέο εργοστάσιο στην Κίνα (στην περιοχή Anhui). Το κόστος παρουσιάζεται στους πίνακες που ακολουθούν: της επένδυσης εκτιμάται σε 18,0 εκατομμύρια ευρώ και η σταδιακή Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 75 Πίνακας Μεταβολών Ενσωμάτων Παγίων του Ομίλου (τρέχουσας χρήσεως) (Ποσά σε χιλιάδες ευρώ) Γήπεδα Οικόπεδα Αποσβέσιμη Αξία Κόστος ή εκτίμηση 1.1.2019 Συναλλαγματική Διαφοροποίηση (+) Προσθήκες περιόδου (-) Μειώσεις περιόδου Ανακατατάξεις κονδυλίων Λοιπές μεταβολές Σύνολο 31.12.2019 Αποσβέσεις Αποσβέσεις 1.1.2019 Συναλλαγματική Διαφοροποίηση (+) Προσθήκες περιόδου (-) Μειώσεις περιόδου Ανακατατάξεις κονδυλίων Λοιπές μεταβολές Σωρευμένες Αποσβέσεις 31.12.2019 Αναπόσβεστη Αξία 31.12.2019 26.369 93 2.617 -9 29.070 Κτίρια / Εγκαταστάσεις Κτιρίων / Λοιπά τεχνικά έργα 36.382 125 2.756 -8 -298 -162 38.795 Μηχανήματα /Εγκαταστάσεις & Λοιπός Μηχαν/κός Εξοπλισμός 99.274 -16 14.324 -34 65 113.613 Μεταφορικά Μέσα Ακινητοποιήσεις υπό εκτέλεση Σύνολο 181.310 275 21.538 -146 -357 -125 202.495 3.256 23 557 -66 -59 -3 3.708 4.926 26 541 -20 11.103 24 743 -18 -16 5.457 11.852 3.644 2 376 -20 -5 3.997 - 78.169 -14 7.494 -115 -44 -125 85.365 1.460 11.852 117.130 60.558 -47 5.445 -27 1.056 10.755 26 1.189 -4 -25 -183 11.758 66 65.995 2.342 12 291 -64 -19 -3 2.559 28.014 27.037 47.618 1.149 870 -7 193 Έπιπλα & Λοιπός Εξοπλισμός - Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 76 Πίνακας Μεταβολών Ενσωμάτων Παγίων του Ομίλου (προηγούμενης χρήσεως) (Ποσά σε χιλιάδες ευρώ) Γήπεδα Οικόπεδα (+) (+) (-) (+) Αποσβέσιμη Αξία Κόστος ή εκτίμηση 1.1.2018 Συναλλαγματική Διαφοροποίηση Επίδραση από εξαγορά θυγατρικής Προσθήκες περιόδου Μειώσεις περιόδου Αναπροσαρμογή παγίων στην εύλογη αξία Λοιπές μεταβολές Σύνολο 31.12.2018 Αποσβέσεις Αποσβέσεις 1.1.2018 Συναλλαγματική Διαφοροποίηση (+) Επίδραση από εξαγορά θυγατρικής (+) Προσθήκες περιόδου (-) Μειώσεις περιόδου Λοιπές μεταβολές Σωρευμένες Αποσβέσεις 31.12.2018 Αναπόσβεστη Αξία 31.12.2018 Κτίρια / Εγκαταστάσεις Κτιρίων / Λοιπά τεχνικά έργα 23.275 -132 34.213 -412 2 Μηχανήματα /Εγκαταστάσεις & Λοιπός Μηχαν/κός Εξοπλισμός Μεταφορικά Μέσα Έπιπλα & Λοιπός Εξοπλισμός Ακινητοποιήσεις υπό εκτέλεση Σύνολο 2.994 -55 77 278 -198 4.313 -87 32 524 -6 3.268 -44 26.369 2.820 -4 -279 44 36.382 93.298 -1.256 825 4.682 -470 1.231 964 99.274 4.007 -8 160 3.256 150 4.926 760 -5 9.795 -160 54.873 -658 1.116 4 870 10.755 5.752 -373 964 60.558 3.230 -50 12 307 -5 150 3.644 - 115 2.110 -38 56 245 -191 160 2.342 - 70.768 -911 68 7.535 -565 1.274 78.169 25.499 25.627 38.716 914 1.282 11.103 103.141 7.282 -178 11.103 162.100 -1.950 934 15.588 -856 4.220 1.274 181.310 Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 77 Πίνακας Μεταβολών Ενσωμάτων Παγίων της Εταιρείας (τρέχουσας χρήσεως) (Ποσά σε χιλιάδες ευρώ) Αποσβέσιμη Αξία Κόστος ή εκτίμηση 1.1.2019 (+) Προσθήκες περιόδου (-) Μειώσεις περιόδου Ανακατατάξεις κονδυλίων Σύνολο 31.12.2019 Αποσβέσεις Αποσβέσεις 1.1.2019 (+) Προσθήκες περιόδου (-) Μειώσεις περιόδου Ανακατατάξεις κονδυλίων Σωρευμένες Αποσβέσεις 31.12.2019 Αναπόσβεστη Αξία 31.12.2019 Μηχανήματα Κτίρια / Εγκαταστάσεις /Εγκαταστάσεις & Κτιρίων / Λοιπά Λοιπός Μηχαν/κός Εξοπλισμός τεχνικά έργα Γήπεδα Οικόπεδα Έπιπλα & Λοιπός Μεταφορικά Εξοπλισμός Μέσα Ακινητοποιήσεις υπό εκτέλεση Σύνολο 111.486 10.385 0 -298 121.573 17.441 2.617 23.984 1.262 58.644 10.454 1.646 207 2.428 169 7.343 -4.324 20.058 -298 24.948 69.098 1.853 2.597 3.019 7.075 772 37.058 3.222 1.291 87 1.973 190 - - -25 7.822 40.280 1.378 2.163 - 47.397 4.271 0 -25 51.643 20.058 17.126 28.818 475 434 3.019 69.930 - Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 78 Πίνακας Μεταβολών Ενσωμάτων Παγίων της Εταιρείας (προηγούμενης χρήσεως) (Ποσά σε χιλιάδες ευρώ) Αποσβέσιμη Αξία Κόστος ή εκτίμηση 1.1.2018 (+) Προσθήκες περιόδου (-) Μειώσεις περιόδου (+) Αναπροσαρμογή στην εύλογη αξία Λοιπές μεταβολές Σύνολο 31.12.2018 Αποσβέσεις Αποσβέσεις 1.1.2018 (+) Προσθήκες περιόδου (-) Μειώσεις περιόδου Λοιπές μεταβολές Σωρευμένες Αποσβέσεις 31.12.2018 Αναπόσβεστη Αξία 31.12.2018 Κτίρια / Μηχανήματα / Εγκαταστάσεις Εγκαταστάσεις & Κτιρίων / Λοιπά Λοιπός Μηχαν/κός τεχνικά έργα Εξοπλισμός Γήπεδα Οικόπεδα 16.678 2 23.020 1.961 761 -997 Έπιπλα & Μεταφορικά Λοιπός Μέσα Εξοπλισμός Ακινητοποιήσεις υπό εκτέλεση Σύνολο 54.691 2.544 -272 482 1.199 58.644 1.404 92 -39 1.914 366 -2 2.899 4.622 -178 189 1.646 150 2.428 7.343 1.067 74 -39 189 1.291 1.679 146 -2 150 1.973 - - 41.962 4.149 -252 1.538 47.397 355 455 7.343 64.089 17.441 23.984 - 6.313 762 - 7.075 32.903 3.167 -211 1.199 37.058 17.441 16.909 21.586 100.606 9.587 -491 246 1.538 111.486 Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 79 7.4. Αναπροσαρμογή στην εύλογη αξία στη λήξη της προηγούμενης χρήσης (31η Δεκεμβρίου 2018) Στη λήξη της προηγούμενης χρήση ο Όμιλος (και η Εταιρεία) προχώρησαν στην επανεκτίμηση των ιδιοχρησιμοποιούμενων ακινήτων (οικοπέδων και κτιριακών εγκαταστάσεων) και των μηχανημάτων στην εύλογη αξία τους, με ημερομηνία αναφοράς την 31η Δεκεμβρίου 2018. Η αποτίμηση των ενσωμάτων παγίων έγινε από ανεξάρτητους εκτιμητές και οι μέθοδοι που χρησιμοποιήθηκαν και σταθμίστηκαν είναι η μέθοδος των συγκρίσιμων τιμών αγοράς και η μέθοδος του κόστους αντικατάστασης. Η επίδραση από την ανωτέρω αναπροσαρμογή στις οικονομικές καταστάσεις της προηγούμενης χρήσης του Ομίλου και της Εταιρείας παρατίθεται στον πίνακα που ακολουθεί: Αναπροσαρμογή στην εύλογη αξία την 31η Δεκεμβρίου 2018 (Όμιλος) (Ποσά σε χιλιάδες ευρώ) Θετικές αναπροσαρμογές (+) Αποθεματικό αναπροσαρμογής (OCI) (+) Αναστροφή προηγούμενης απομείωσης στα Αποτελέσματα χρήσεως Σύνολο θετικών αναπροσαρμογών Αρνητικές αναπροσαρμογές (-) Απομείωση αποθεματικού αναπροσαρμογής (OCI) (-) Απομείωση στα Αποτελέσματα χρήσεως Σύνολο αρνητικών αναπροσαρμογών Επίδραση στα αποθεματικά αναπροσαρμογής (-) Αναβαλλόμενος Φόρος απ. Αναπροσαρμογής (OCI) Τελική επίδραση στα αποθεματικά αναπροσαρμογής (OCI) Επίδραση στα αποτελέσματα χρήσεως προ φόρων Γήπεδα Οικόπεδα Κτίρια / Εγκαταστάσεις Κτιρίων / Λοιπά τεχνικά έργα Μηχανήματα / Εγκαταστάσεις & Λοιπός Μηχαν/κός Εξοπλισμός Σύνολο 3.404 0 3.404 859 94 953 1.576 153 1.729 5.839 247 6.086 41 -177 -136 -1.223 -9 -1.232 -4 -494 -498 -1.186 -680 -1.866 3.445 -891 2.554 -364 165 -199 1.572 -358 1.214 4.653 -1.084 3.569 -177 85 -341 -433 Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 80 Αναπροσαρμογή στην εύλογη αξία την 31η Δεκεμβρίου 2018 (Εταιρεία) (Ποσά σε χιλιάδες ευρώ) Γήπεδα Οικόπεδα Κτίρια / Εγκαταστάσεις Κτιρίων / Λοιπά τεχνικά έργα Μηχανήματα / Εγκαταστάσεις & Λοιπός Μηχαν/κός Εξοπλισμός Σύνολο Θετικές αναπροσαρμογές (+) Αποθεματικό αναπροσαρμογής (OCI) (+) Αναστροφή προηγούμενης απομείωσης στα Αποτελέσματα χρήσεως Σύνολο θετικών αναπροσαρμογών 876 0 876 226 0 226 550 153 703 1.652 153 1.805 Αρνητικές αναπροσαρμογές (-) Απομείωση αποθεματικού αναπροσαρμογής (OCI) (-) Απομείωση στα Αποτελέσματα χρήσεως Σύνολο αρνητικών αναπροσαρμογών 41 -156 -115 -1.223 0 -1.223 0 -221 -221 -1.182 -377 -1.559 Επίδραση στα αποθεματικά αναπροσαρμογής (-) Αναβαλλόμενος Φόρος απ. Αναπροσαρμογής (OCI) Τελική επίδραση στα αποθεματικά αναπροσαρμογής (OCI) 917 -266 651 -997 289 -708 550 -159 391 470 -136 334 -156 0 -68 -224 Επίδραση στα αποτελέσματα χρήσεως προ φόρων Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 81 Πίνακας Μεταβολών Ενσωμάτων Παγίων με Δικαίωμα Χρήσης του Ομίλου (τρέχουσας περιόδου) (Ποσά σε χιλιάδες ευρώ) Γήπεδα - Οικόπεδα Αποσβέσιμη Αξία Επίδραση εφαρμογής ΔΠΧΑ 16 την 1.1.2019 Μεταφορές μεταξύ κατηγοριών Συναλλαγματική Διαφοροποίηση Προσθήκες περιόδου Μειώσεις περιόδου Σύνολο 31.12.2019 Αποσβέσεις Επίδραση εφαρμογής ΔΠΧΑ 16 την 1.1.2019 Μεταφορές μεταξύ κατηγοριών Συναλλαγματική Διαφοροποίηση Προσθήκες περιόδου Μειώσεις περιόδου Σωρευμένες Αποσβέσεις 31.12.2019 Αναπόσβεστη Αξία 31.12.2019 Κτίρια / Εγκαταστάσεις Κτιρίων Μεταφορικά Μέσα Σύνολο 246 6.413 298 -206 48 0 59 8 6.659 357 -198 48 0 6.866 246 6.553 67 0 0 19 3 15 0 25 -15 1.188 15 1.198 22 0 44 -12 1.203 0 1.235 231 5.355 45 5.631 Πίνακας Μεταβολών Ενσωμάτων Παγίων της Εταιρείας (τρέχουσας χρήσεως) (Ποσά σε χιλιάδες ευρώ) Αποσβέσιμη Αξία Επίδραση εφαρμογής ΔΠΧΑ 16 την 1.1.2019 (+) Προσθήκες περιόδου (-) Μειώσεις περιόδου Ανακατατάξεις κονδυλίων Σύνολο 31.12.2019 Αποσβέσεις Επίδραση εφαρμογής ΔΠΧΑ 16 την 1.1.2019 (+) Προσθήκες περιόδου (-) Μειώσεις περιόδου Ανακατατάξεις κονδυλίων Σωρευμένες Αποσβέσεις 31.12.2019 Αναπόσβεστη Αξία 31.12.2019 Κτίρια / Εγκαταστάσεις Κτιρίων Γήπεδα Οικόπεδα 9 9 2.035 48 298 2.381 Σύνολο 2.044 48 0 298 2.390 0 25 377 0 352 0 25 377 9 2.004 2.013 352 Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 82 Πίνακας Μεταβολών Άυλων Περιουσιακών Στοιχείων του Ομίλου (Ποσά σε χιλιάδες ευρώ) Λογισμικά Προγράμματα Ηλεκτρονικών Υπολογιστών Υπεραξία Αξία κτήσεως 1.1. 2018 263 Συναλλαγματική Διαφοροποίηση 2.198 Άδειες Φωτοβολταϊκών Σταθμών Λοιπά Άυλα Περιουσιακά Στοιχεία - -119 (+) Επίδραση από εξαγορά θυγατρικής 75 2.536 -2 -121 3.310 (+) Προσθήκες περιόδου 67 3.310 11 (-) Μειώσεις περιόδου Αποσβέσεις 1.1.2018 0 263 2.146 3.310 84 5.803 - 1.548 - 32 1.580 -1 -62 2 456 Συναλλαγματική Διαφοροποίηση -61 (+) Προσθήκες περιόδου 230 224 (-) Μειώσεις περιόδου 0 Λοιπές μεταβολές Σωρευμένες Αποσβέσεις 31.12.2018 (β) Αναπόσβεστη Αξία 31.12.2018 (α)-(β) Αξία κτήσεως 1.1. 2019 Συναλλαγματική Διαφοροποίηση (+) Προσθήκες περιόδου (-) Μειώσεις περιόδου Λοιπές μεταβολές Σύνολο 31.12.2019 (α) Αποσβέσεις 1.1.2019 Συναλλαγματική Διαφοροποίηση (+) Προσθήκες περιόδου (-) Μειώσεις περιόδου Λοιπές μεταβολές Σωρευμένες Αποσβέσεις 31.12.2019 (β) Αναπόσβεστη Αξία 31.12.2019 (α)-(β) 78 0 Λοιπές μεταβολές Σύνολο 31.12.2018 (α) Σύνολο 0 - 1.717 224 33 1.974 263 429 3.086 51 3.829 263 2.146 8 37 -6 3.310 84 263 2.185 3.310 78 5.803 8 37 -12 0 5.836 - 1.717 2 213 -6 224 33 - 1.926 461 33 1.974 2 450 -6 0 2.420 263 259 2.849 45 3.416 -6 237 Οι άδειες φωτοβολταϊκών σταθμών αναγνωρίστηκαν στον Όμιλο στην εύλογη αξία τους κατά την εξαγορά του 51% της Εταιρείας «Φωτοβολταϊκά Τραγανού ΑΕ» την προηγούμενη χρήση 2018 (βλ. και Σημείωση 10 ακολούθως) και υπόκεινται σε απόσβεση έως τη λήξη της διάρκειάς τους, στο έτος 2031. Η «ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΤΡΑΓΑΝΟΥ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ» έχει στην κυριότητά της ένα φωτοβολταϊκό πάρκο ονομαστικής ισχύος 1,98 μεγαβάτ, εγκατεστημένο στο νομό Ηλείας και έχει υπογράψει σύμβαση πώλησης της παραγόμενης ενέργειας με το ΛΑΓΗΕ, εικοσαετούς διάρκειας, η οποία λήγει το έτος 2031. Η Μητρική, η οποία διαθέτει σε παραγωγική λειτουργία αιολικό πάρκο 11,9 MW και Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 83 4 μικρά φωτοβολταϊκά πάρκα συνολικής ισχύος 340 kw, ενίσχυσε με την εξαγορά αυτή την παρουσία του Ομίλου στον κλάδο παραγωγής ενέργειας από ΑΠΕ, στο οποίο δραστηριοποιείται ήδη από το 2003. Για τον υπολογισμό της εύλογης αξίας του άυλου περιουσιακού στοιχείου που αποκτήθηκε κατά την εξαγορά, εφαρμόστηκε η τεχνική αποτίμησης των προεξοφλημένων μελλοντικών ταμιακών ροών. Ο φωτοβολταϊκός σταθμός αποτελεί μια ενιαία μονάδα δημιουργίας ταμιακών ροών. Οι εκτιμήσεις που αποτέλεσαν τη βάση για τους προϋπολογισμούς έγιναν από τη Διοίκηση του Ομίλου. Οι εκτιμήσεις για τα έσοδα και τα μικτά κέρδη βασίστηκαν σε πρόσφατα ιστορικά στοιχεία, προσαρμοσμένα στις τρέχουσες οικονομικές συνθήκες, τις συμβατικές σχέσεις, την προσδοκώμενη εξέλιξη της απόδοσης και τα ειδικά χαρακτηριστικά του κλάδου. Οι βασικές παραδοχές που υιοθετήθηκαν περιλαμβάνουν: - προεξοφλητικό επιτόκιο: 11,01% - φθίνων ετήσιος ρυθμός μεταβολής εσόδων: -1% - φθίνων ετήσιος ρυθμός μεταβολής λειτουργικών κερδών: από - 1,12% έως -1,5% - φθίνων ρυθμός απόδοσης στη διάρκεια των συμβατικών σχέσεων παροχής ενέργειας: -0,50%. Πίνακας Μεταβολών Άυλων Περιουσιακών Στοιχείων της Εταιρείας (Ποσά σε χιλιάδες ευρώ) Κόστος 1.1. 2018 (+) Προσθήκες περιόδου (-) Μειώσεις περιόδου Σύνολο 31.12.2018 (α) Αποσβέσεις 1.1.2018 (+) Προσθήκες περιόδου Σωρευμένες Αποσβέσεις 31.12.2018 (β) Αναπόσβεστη Αξία 31.12.2018 (α)-(β) Λογισμικά Προγράμματα Η/Υ 650 11 0 661 513 46 559 102 Κόστος 1.1. 2019 (+) Προσθήκες περιόδου (-) Μειώσεις περιόδου Σύνολο 31.12.2019 (α) 661 8 Αποσβέσεις 1.1.2019 (+) Προσθήκες περιόδου Σωρευμένες Αποσβέσεις 31.12.2019 (β) 559 38 597 Αναπόσβεστη Αξία 31.12.2019 (α)-(β) 669 72 Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 84 (Ποσά σε χιλιάδες ευρώ) Ο Όμιλος Η Εταιρεία 31η Δεκεμβρίου 31η Δεκεμβρίου 2019 0 0 Α) Συμμετοχές σε Θυγατρικές επιχειρήσεις Β) Συμμετοχές σε Συγγενείς επιχειρήσεις Σύνολο 2018 0 2019 22.460 0 22.460 2018 21.458 21.458 10.1 Συμμετοχές σε Θυγατρικές Επιχειρήσεις Οι συμμετοχές σε θυγατρικές επιχειρήσεις στις οικονομικές καταστάσεις της Μητρικής αφορούν στις ακόλουθες Εταιρείες: Η Εταιρεία (Ποσά σε χιλιάδες ευρώ) ROMCOLOR 2000 S.A. GLOBAL COLORS POLSCA S.A. SENKROMA A.S. AGRIPOLYANE S.A.S.U. ΕΤΕΠΛΑ Α.Ε. RAINBOW TECHNOLOGIES LTD PLASTIKA KRITIS FAR EAST LTD ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΤΡΑΓΑΝΟΥ Α.Ε. Σύνολο η Χώρα Δραστηριότητας ΡΟΥΜΑΝΙΑ ΠΟΛΩΝΙΑ ΤΟΥΡΚΙΑ ΓΑΛΛΙΑ ΕΛΛΑΔΑ ΚΥΠΡΟΣ ΚΥΠΡΟΣ ΕΛΛΑΔΑ % 99,99% 100,00% 100,00% 100,00% 100,00% 100,00% 95,56% 51,00% 31 Δεκεμβρίου 2019 Κόστος Απομειώσεις Κτήσεως 3.421 1.080 9.752 -2.270 1.500 64 -64 683 7.224 1.070 24.794 -2.334 Καθαρή αξία 3.421 1.080 7.482 1.500 0 683 7.224 1.070 22.460 Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 85 Η Εταιρεία (Ποσά σε χιλιάδες ευρώ) ROMCOLOR 2000 S.A. GLOBAL COLORS POLSCA S.A. SENKROMA A.S. AGRIPOLYANE S.A.S.U. ΕΤΕΠΛΑ Α.Ε. RAINBOW TECHNOLOGIES LTD PLASTIKA KRITIS FAR EAST LTD ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΤΡΑΓΑΝΟΥ Α.Ε. Σύνολο η Χώρα Δραστηριότητας ΡΟΥΜΑΝΙΑ ΠΟΛΩΝΙΑ ΤΟΥΡΚΙΑ ΓΑΛΛΙΑ ΕΛΛΑΔΑ ΚΥΠΡΟΣ ΚΥΠΡΟΣ ΕΛΛΑΔΑ % 99,987% 100% 99,969% 100% 100% 100% 95,56% 51% 31 Δεκεμβρίου 2018 Κόστος Απομειώσεις Κτήσεως 3.421 1.080 8.750 -2.270 1.500 64 -64 683 7.224 1.070 23.792 -2.334 Καθαρή αξία 3.421 1.080 6.480 1.500 0 683 7.224 1.070,00 21.458 Έλεγχος απομείωσης συμμετοχών Η Διοίκηση της Μητρική αξιολογώντας τις ενδείξεις σχετικά με πιθανή απομείωση της ανακτήσιμης αξίας των επενδύσεων σε θυγατρικές, προχώρησε στην προηγούμενη χρήση σε απομείωση της επένδυσης στη θυγατρική στην Τουρκία SENKROMA A.S. κατά 2.270 χιλ. ευρώ, στα αποτελέσματα της χρήσεως 2018. Το ανακτήσιμο ποσό καθορίστηκε με τον υπολογισμό της αξίας χρήσης (value in use), βάσει προβλέψεων των μετά-φόρων ταμειακών ροών πενταετούς περιόδου. Οι εκτιμήσεις που αποτέλεσαν τη βάση για τους προϋπολογισμούς έγιναν από τη Διοίκηση του Ομίλου. Οι εκτιμήσεις για τα έσοδα και τα μικτά κέρδη βασίστηκαν σε πρόσφατα ιστορικά στοιχεία, προσαρμοσμένα στις τρέχουσες οικονομικές συνθήκες και την προσδοκώμενη εξέλιξη της απόδοσης. Κατά την επανεξέταση της ανακτήσιμης αξίας στη χρήση 2019, οι βασικές παραδοχές που υιοθετήθηκαν περιλαμβάνουν: - προεξοφλητικό επιτόκιο: 10,63% για την 31.12.2019 31.12.2018) (11,25% την - μέσος ρυθμός μεταβολής λειτουργικών κερδών: από 4% έως 29% για την 31.12.2019 (7% - 26% την 31.12.2018) Από την επανεξέταση της ανακτήσιμης αξίας της συμμετοχής την 31.12.2019 προέκυψε αύξησης της αξίας της συμμετοχής κατά 1,8 εκ. ευρώ περίπου, η οποία κατόπιν εκτίμησης των ειδικών συνθηκών της χώρας δεν πραγματοποιήθηκε. Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 Κατά τη διάρκεια της χρήσεως 2019, έλαβαν χώρα οι ακόλουθες πράξεις: 1. Προκειμένου να ενισχυθεί η κεφαλαιακή βάση της θυγατρικής SENKROMA SA (Τουρκία), πραγματοποιήθηκε τον Μάρτιο 2019 αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της, κατά το ποσό των 1.000 χιλ. ευρώ, το οποίο χρησιμοποιήθηκε εξολοκλήρου για την αποπληρωμή δανεισμού της θυγατρικής. Περαιτέρω, η Μητρική εξαγόρασε το υπολειπόμενο ποσοστό μετόχων μειοψηφίας, έναντι ποσού 2 χιλ. ευρώ. Έτσι, από τον Μάρτιο 2019, το ποσοστό συμμετοχής της Μητρικής στη θυγατρική στην Τουρκία ανέρχεται σε 100% (έναντι 99,969% στη λήξη της προηγούμενης χρήσης 2018). 2. Τον Ιούνιο 2019 και τον Νοέμβριο 2019 πραγματοποιήθηκαν από τη θυγατρική SHANGHAI HITEC PLASTICS καταβολές μετοχικού κεφαλαίου στην κατά 100% αυτής νεοσύστατη θυγατρική ANHUI HITEC PLASTICS CO LTD, συνολικού ποσού 20.000.000 CNY (2.583 χιλ. ευρώ) (βλ. ανωτέρω § 7.1.) Η ANHUI HITEC PLASTICS CO LTD δεν έχει ξεκινήσει τη δραστηριότητά της και δεν πραγματοποίησε έως την 31.12.2019 συναλλαγές. 3. Στη Ρωσία, ολοκληρώθηκε στις 09.01.2019 η συγχώνευση των κατά 100% θυγατρικών εταιρειών GLOBAL COLORS LLC και MODERN PLANT LLC διά απορροφήσεως της δεύτερης από την πρώτη, με σκοπό την εξοικονόμηση λειτουργικού κόστους. Από την απορρόφηση αυτή δεν επήλθε καμία αλλαγή στη χρηματοοικονομική θέση και τα αποτελέσματα του Ομίλου. Κατά τη διάρκεια της προηγούμενης χρήσεως 2018, έλαβαν χώρα οι ακόλουθες πράξεις: 1. Πραγματοποιήθηκε αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της θυγατρικής SENKROMA SA (Τουρκία), κατά το ποσό των 3.500 χιλ. ευρώ, το οποίο 86 χρησιμοποιήθηκε για την αποπληρωμή δανεισμού της θυγατρικής και για την πραγματοποίηση επένδυσης σε νέο μηχανολογικό εξοπλισμό. Μετά την αύξηση, το ποσοστό συμμετοχής της Μητρικής διαμορφώθηκε σε 99,97%. Επίσης, πραγματοποιήθηκε αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της κατά 100% θυγατρικής GLOBAL COLORS LLC (Ρωσία), κατά το ποσό των 1.827.411 ευρώ, το οποίο χρησιμοποιήθηκε ως κεφάλαιο κίνησης. 2. Η Εταιρεία υπέγραψε στις 26.01.2018 την οριστική σύμβαση εξαγοράς 113.900 κοινών ονομαστικών μετοχών, που αντιστοιχούν στο 51% του κεφαλαίου της Εταιρείας «ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΤΡΑΓΑΝΟΥ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ», κατόπιν παροχής ειδικής αδείας – σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 23α του κ.Ν.2190/20 – με την από 26.01.2018 Έκτακτης Γενικής Συνέλευσης των μετόχων. Από την ημερομηνία αυτή (26.01.2018) και εφεξής, οι οικονομικές καταστάσεις της νέας θυγατρικής ενσωματώνονται στις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις του Ομίλου, με τη μέθοδο της πλήρους ενοποίησης. Το τίμημα της εξαγοράς των ανωτέρω μετοχών ανήλθε στο ποσό των ευρώ 1.070.000 ευρώ και κατεβλήθη ολοσχερώς σε μετρητά. Η ολοκλήρωση της αποτίμησης της ανωτέρω αποκτήσεως πραγματοποιήθηκε εντός δώδεκα μηνών από την ημερομηνία εξαγοράς. Οι συναλλαγές λογίστηκαν με τη μέθοδο της εξαγοράς και – μετά την αναγνώριση στον Όμιλο του άυλου περιουσιακού στοιχείου (άδειες) - η υπεραξία που προέκυψε κατά ευρώ 74 χιλ. ευρώ δεν αναγνωρίστηκε περαιτέρω στα άυλα περιουσιακά στοιχεία του Ομίλου και απομειώθηκε στα αποτελέσματα της προηγούμενης χρήσεως 2018 (Κέρδη / (Ζημίες) από αποτίμηση παγίων). Η Εύλογη αξία και η Λογιστική αξία των Περιουσιακών Στοιχείων και Υποχρεώσεων της «ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΤΡΑΓΑΝΟΥ ΑΕ», όπως αυτά τελικώς αποτιμήθηκαν κατά την ημερομηνία της πρώτης ενσωμάτωσης (26.01.2018), παρατίθενται στον ακόλουθο πίνακα: Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 87 26.01.2018 Φωτοβολταϊκά Τραγανού Α.Ε. (Ποσά σε χιλιάδες ευρώ) ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία Ενσώματα πάγια Άυλα περιουσιακά στοιχεία Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις Σύνολο μη κυκλοφορούντων περιουσιακών στοιχείων Κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία Πελάτες Προκαταβολές και λοιπές απαιτήσεις Ταμιακά διαθέσιμα και ισοδύναμα Σύνολο κυκλοφορούντων περιουσιακών στοιχείων Σύνολο περιουσιακών στοιχείων Εύλογη αξία Λογιστική αξία 26.01.2018 26.01.2018 866 3.310 0 4.176 866 0 312 1.178 546 85 1 632 4.808 546 85 1 632 1.810 ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις Προμηθευτές Βραχυπρόθεσμα δάνεια Λοιπές υποχρεώσεις & μεταβατικοί λογαριασμοί Σύνολο βραχυπρόθεσμων υποχρεώσεων Σύνολο υποχρεώσεων 648 0 1.812 102 293 2.207 2.855 1.812 102 292 2.206 2.206 ΚΑΘΑΡΑ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Μείον: Μη ελέγχουσες συμμετοχές (49%) ΚΑΘΑΡΑ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΟΥ ΑΠΟΚΤΗΘΗΚΑΝ (51%) ΤΙΜΗΜΑ ΕΞΑΓΟΡΑΣ ΥΠΕΡΑΞΙΑ ΑΠΟ ΑΠΟΚΤΗΣΗ ΘΥΓΑΤΡΙΚΗΣ 1.953 957 996 1.070 74 -396 (Ποσά σε χιλιάδες ευρώ) Συνολικό τίμημα εξαγοράς Μείον: Ταμειακά διαθέσιμα που αποκτήθηκαν Τελική ταμειακή εκροή για την εξαγορά Μείον: Προκαταβολή για απόκτηση θυγατρικής Ταμειακή εκροή για την εξαγορά την τρέχουσα περίοδο 1.070 -1 1.069 -1.000 69 Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 88 10.2 Συμμετοχές σε Συγγενείς Επιχειρήσεις: Αφορούν σε συμμετοχή της Μητρικής Εταιρείας κατά ποσοστό 24% στην Εταιρεία «SUNPARTNERS Ενεργειακή Α.Ε.» η οποία έχει σκοπό την κατασκευή και λειτουργία φωτοβολταϊκού σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στο Νομό Κιλκίς. Εντός της χρήσεως 2013, η συγγενής Εταιρεία έλαβε την άδεια εγκατάστασης για φωτοβολταϊκό σταθμό ισχύος 3,996 MWp στη θέση Βαλτούδι του Δήμου Πολυκάστρου Νομού Κιλκίς. Η υλοποίηση της επένδυσης θα καθυστερήσει, λόγω μη ύπαρξης επαρκούς ηλεκτρικού χώρου στο δίκτυο του νομού Κιλκίς. Για την υλοποίησή της απαιτείται υποσταθμός ΥΜΤ (υψηλής μέσης τάσης). Συνεπώς, μέχρι σήμερα, η συγγενής εταιρεία δεν έχει ξεκινήσει τη δραστηριότητά της και για το λόγο αυτό η αξία της συμμετοχής έχει απομειωθεί πλήρως. Η μεταβολή των χρηματοοικονομικά στοιχεία στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εισοδημάτων είχε ως εξής: (Ποσά σε χιλιάδες ευρώ) Υπόλοιπο έναρξης Αποκτήσεις Διαθέσεις Κέρδος / (ζημία) από διαθέσεις Κέρδος / (ζημία) από αποτίμηση Σύνολο (Ποσά σε χιλιάδες ευρώ) Ο Όμιλος 3.032 292 3.324 985 2.510 -200 5 24 3.324 877 110 0 0 -2 985 969 2.510 -200 5 24 3.308 860 110 0 0 -1 969 Μερίδια εσωτερικού μη εισηγμένα σε Χ.Α. Ομόλογα εσωτερικού εισηγμένα σε Χ.Α. Ομόλογα εσωτερικού μη εισηγμένο σε Χ.Α Σύνολο Ο Όμιλος Η Εταιρεία 31η Δεκεμβρίου 31η Δεκεμβρίου 2019 2018 2019 2018 236 2.838 250 3.324 238 497 250 985 222 2.836 250 3.308 222 497 250 969 Η Εταιρεία 31η Δεκεμβρίου 2019 2018 Μακροπρόθεσμα Βραχυπρόθεσμα Σύνολο Η Εταιρεία 31η Δεκεμβρίου 2019 2018 Τα διαθέσιμα προς πώληση χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία αποτελούνται από: (Ποσά σε χιλιάδες ευρώ) Τα χρηματοοικονομικά στοιχεία στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εισοδημάτων αναλύονται σε: Ο Όμιλος 31η Δεκεμβρίου 2019 2018 780 205 985 31η Δεκεμβρίου 2019 2018 3.018 290 3.308 766 203 969 Ιεράρχηση εύλογης αξίας Μερίδια εσωτερικού μη εισηγμένα σε Χ.Α. Ομόλογα εσωτερικού μη εισηγμένο σε Χ.Α Ομόλογα εσωτερικού εισηγμένα σε Χ.Α. Ο Όμιλος Η Εταιρεία 31η Δεκεμβρίου 31η Δεκεμβρίου 2019 2018 2019 2018 Επίπεδο 3 Επίπεδο 3 Επίπεδο 1 Επίπεδο 3 Επίπεδο 3 Επίπεδο 1 Επίπεδο 3 Επίπεδο 3 Επίπεδο 1 Επίπεδο 3 Επίπεδο 3 Επίπεδο 1 Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 89 (Ποσά σε χιλιάδες ευρώ) Ο Όμιλος Η Εταιρεία η 31 Δεκεμβρίου 2019 2018 Δοσμένες εγγυήσεις Δεσμευμένα ταμειακά διαθέσιμα Προκαταβολές για μη κυκλοφορούντα στοιχεία Λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις Σύνολο (Ποσά σε χιλιάδες ευρώ) 164 0 414 56 634 148 50 1.556 63 1.817 Ο Όμιλος 31 Δεκεμβρίου 2019 2018 (Ποσά σε χιλιάδες ευρώ) 147 50 1.556 0 1.753 31η Δεκεμβρίου 2019 2018 1.900 17.074 1.437 17.918 98 7.593 239 7.035 38.698 57.672 42.154 61.509 18.043 25.734 20.280 27.554 Ο Όμιλος Η Εταιρεία η 31 Δεκεμβρίου Κόστος αποθεμάτων ενσωματωμένο στο Κόστος Πωληθέντων 152 0 139 0 291 Η Εταιρεία η - Εμπορεύματα - Προϊόντα Έτοιμα & Ημιτελή - Α΄ Ύλες & Βοηθητικές, Υλικά & Είδη Συσκευασίας, λοιπά αναλώσιμα Σύνολο 31η Δεκεμβρίου 2019 2018 175.585 174.942 31η Δεκεμβρίου 85.741 85.507 Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 90 Η εύλογη αξία των εμπορικών και λοιπών απαιτήσεων του ενεργητικού προσεγγίζει τη λογιστική τους αξία, κυρίως λόγω της βραχυπρόθεσμης λήξης τους. (Ποσά σε χιλιάδες ευρώ) Ο Όμιλος Η Εταιρεία η Πελάτες (εμπορικές απαιτήσεις) Πρόβλεψη για επισφαλείς απαιτήσεις Απαιτήσεις από συνδεδεμένα μέρη Σύνολο η 31 Δεκεμβρίου 2019 2018 31 Δεκεμβρίου 2019 2018 66.261 -5.880 0 60.381 37.214 -4.772 4.855 37.297 65.739 -5.850 0 59.889 37.344 -4.772 3.743 36.315 Η εξέλιξη της πρόβλεψης για επισφαλείς απαιτήσεις έχει ως ακολούθως: (Ποσά σε χιλιάδες ευρώ) Ο Όμιλος Η Εταιρεία η 31 Δεκεμβρίου 2019 2018 Υπόλοιπο έναρξης Συναλλαγματική διαφοροποίηση Χρησιμοποιηθείσα πρόβλεψη Υπόλοιπο Έσοδο από πρόβλεψη προηγουμένων χρήσεων Πρόβλεψη στα έξοδα της περιόδου Υπόλοιπο λήξεως 5.850 -28 -17 5.805 -128 203 5.880 6.036 -184 -91 5.761 -242 331 5.850 η 31 Δεκεμβρίου 2019 2018 4.772 0 4.772 0 0 4.772 4.772 0 4.772 0 0 4.772 Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 (Ποσά σε χιλιάδες ευρώ) 91 Ο Όμιλος Η Εταιρεία η 31 Δεκεμβρίου 2019 2018 31η Δεκεμβρίου 2019 2018 Απαίτηση από φόρο εισοδήματος Λοιποί φόροι εισπρακτέοι Προκαταβολές σε προμηθευτές Αγορές υπό παραλαβή Λοιποί χρεώστες διάφοροι Έξοδα επομένων χρήσεων Έσοδα χρήσεως εισπρακτέα Δεσμευμένα ταμειακά διαθέσιμα 931 1.586 2.789 1.916 811 1.077 389 4.012 13.511 970 1.850 3.260 3.218 440 987 165 5.965 16.855 728 544 1.225 1.871 36 825 197 4.012 9.438 851 559 2.106 3.047 40 793 63 5.965 13.424 Απαιτήσεις από συνδεδεμένα μέρη Σύνολο 192 13.703 190 17.045 74 9.512 74 13.498 Η εύλογη αξία των ταμιακών διαθεσίμων και ισοδυνάμων προσεγγίζει τη λογιστική τους αξία, κυρίως λόγω της βραχυπρόθεσμης λήξης τους. (Ποσά σε χιλιάδες ευρώ) Ο Όμιλος Η Εταιρεία η 31 Δεκεμβρίου Ταμείο Τραπεζικές καταθέσεις όψεως και προθεσμίας Σύνολο η 31 Δεκεμβρίου 2019 2018 2019 2018 6 77.028 77.034 6 58.225 58.231 5 41.109 41.114 6 32.050 32.056 Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 92 (Ποσά σε ευρώ) Αριθμός μετοχών 31η Δεκεμβρίου 2017 31η Δεκεμβρίου 2018 31η Δεκεμβρίου 2019 27.379.200 27.379.200 27.379.200 Ονοματική Αξία Κοινές μετοχές Μετοχών 0,41 0,30 0,30 27.379.200 27.379.200 27.379.200 Μετοχικό Κεφάλαιο 11.225.472,00 8.213.760,00 8.213.760,00 Υπέρ το άρτιο 455.830,80 455.830,80 455.830,80 Μεταβολή για το έτος 2018 Η ετήσια Τακτική Γενική Συνέλευση των μετόχων της 22.06.2018 αποφάσισε τη μείωση του μετοχικού κεφαλαίου της Εταιρείας κατά το ποσό των 3.011.712 Ευρώ, με αντίστοιχη μείωση της ονομαστικής αξίας της μετοχής από 0,41 Ευρώ σε 0,30 Ευρώ και επιστροφή κεφαλαίου με καταβολή μετρητών στους μετόχους ποσού 0,11 Ευρώ ανά μετοχή. Το Υπουργείο Οικονομίας & Ανάπτυξης, με την αριθ. Πρωτ. 69464/27-06-2018 (ΑΔΑ: ΨΔ1Ο465ΧΙ8-ΨΡΞ) απόφασή του, ενέκρινε την τροποποίηση του σχετικού άρθρου του Καταστατικού. Σύμφωνα τη εκάστοτε τοπική εθνική νομοθεσία, οι Εταιρεία και οι Θυγατρικές της σχηματίζουν τακτικό αποθεματικό επί των ετησίων κερδών τους, μετά από την αφαίρεση του φόρο εισοδήματος, το οποίο δεν μπορεί να διανεμηθεί περαιτέρω. Επίσης, στα λοιπά αποθεματικά της Καθαρής Θέσης συμπεριλαμβάνονται ειδικά αποθεματικά καθώς και αφορολόγητα αποθεματικά ειδικών διατάξεων νόμων, τα οποία εξαιρούνται του φόρου εισοδήματος εκτός εάν διανεμηθούν στους μετόχους ή κεφαλαιοποιηθούν. Η Εταιρεία και ο Όμιλος δεν προτίθεται στην παρούσα φάση να διανείμει ή να κεφαλαιοποιήσει τα αποθεματικά αυτά ή μέρος αυτών, συνεπώς δεν έχει προβεί στον υπολογισμό και την αφαίρεση του φόρου που θα προέκυπτε στην περίπτωση της διανομής τους. Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 93 Το αποθεματικό αναλογιστικών διαφορών απεικονίζει την επανεκτίμηση κερδών και ζημιών (αναλογιστικά κέρδη / ζημίες) που προκύπτει από την αναλογιστική μελέτη που εκτελεί ο Όμιλος την πρόβλεψη παροχών στο προσωπικό. Τα λοιπά αποθεματικά της Καθαρής Θέσης αναλύονται ως ακολούθως: (Ποσά σε χιλιάδες ευρώ) Ο Όμιλος Η Εταιρεία η η 31 Δεκεμβρίου 2019 2018 31 Δεκεμβρίου 2019 2018 αποθεματικά ειδικών διατάξεων νόμων 44.512 44.512 34.690 34.690 - Λοιπά φορολογημένα αποθεματικά από κέρδη 38.227 27.492 33.790 23.619 - Αποθεματικό αναλογιστικών διαφορών -157 25 -108 25 μετατροπής ισολογισμών θυγατρικών -6.950 -6.760 - - Σύνολο 75.632 65.269 68.372 58.334 - Αφορολόγητα και ειδικώς φορολογηθέντα - Αποθεματικό από Συναλλαγματικές διαφορές Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 94 (Ποσά σε ξένο νόμισμα) Η εύλογη αξία του δανεισμού προσεγγίζει αυτή που εμφανίζεται στις Οικονομικές Καταστάσεις. 19.1 Ανάλυση Δανεισμού (Ποσά σε χιλιάδες ευρώ) Ο Όμιλος 31 Δεκεμβρίου (Ποσά σε χιλιάδες ευρώ) 2019 2018 2019 2018 10.297 13.978 0 0 Βραχυπρόθεσμα δάνεια σε USD 0 349 0 0 Βραχυπρόθεσμα δάνεια σε PLN 11 11 0 0 Βραχυπρόθεσμα δάνεια σε TRY 3 2 0 0 10.311 14.340 0 0 Μακροπρόθεσμα δάνεια σε ΕΥΡΩ 2.538 434 50 50 Μακροπρόθεσμα δάνεια σε PLN 2.009 20 0 0 Σύνολο (β) 4.547 454 50 50 14.858 14.794 50 50 Σύνολο (α) Σύνολο Δανεισμού (α) + (β) 31 Δεκεμβρίου 2019 2018 8.550.000 85.500 31 Δεκεμβρίου 2019 2018 0 - η 31 Δεκεμβρίου Βραχυπρόθεσμα δάνεια σε ΕΥΡΩ Η Εταιρία η Η λήξη του μακροπρόθεσμου δανεισμού αναλύεται στον ακόλουθο πίνακα: Η Εταιρία η PLN / Ζλότι Πολωνίας Ο Όμιλος η Ο Όμιλος Η Εταιρεία η 31 Δεκεμβρίου 2019 2018 Έως ένα (1) έτος Από δύο (2) έως πέντε (5) έτη Πέραν των πέντε (5) ετών Σύνολο 839 3.118 590 4.547 62 294 98 454 50 0 0 50 0 50 0 50 19.3 Βραχυπρόθεσμος Δανεισμός Η ανάλυση του μακροπρόθεσμου δανεισμού ανά ξένο νόμισμα (νόμισμα συναλλαγής διαφορετικό του νομίσματος αναφοράς, ήτοι διαφορετικό του Ευρώ ): (Ποσά σε Ξένο Νόμισμα) Ο Όμιλος Η Εταιρεία η 31 Δεκεμβρίου 19.2 Μακροπρόθεσμος Δανεισμός Η ανάλυση του μακροπρόθεσμου δανεισμού ανά ξένο νόμισμα (νόμισμα συναλλαγής διαφορετικό του νομίσματος αναφοράς, ήτοι διαφορετικό του Ευρώ ) έχει ως ακολούθως: 31η Δεκεμβρίου 2019 2018 η 31 Δεκεμβρίου 2019 2018 2019 2018 0 399.352 - - TRY/ Λίρα Τουρκίας 19.035 14.607 - - PLN / Ζλότι Πολωνίας 47.400 47.400 - - USD / Δολάρια Η.Π.Α. Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 95 (Ποσά σε χιλιάδες ευρώ) Η Εταιρεία Βλ. και Σημείωση 2.4 και 8 των οικονομικών καταστάσεων Παρούσα αξία υποχρέωσης από μισθώματα Η παρούσα αξία των υποχρεώσεων από μισθώσεις που αναγνωρίζεται στον Ισολογισμό καθώς και τα καταβλητέα μισθώματα αναλύονται ως εξής: (Ποσά σε χιλιάδες ευρώ) Ο Όμιλος Παρούσα αξία υποχρέωσης από μισθώματα Μέχρι 1 έτος Από 2 έως 5 έτη Μετά τα 5 έτη Σύνολο 2019 2018 1.174 2.464 1.986 5.624 109 237 0 346 Χρηματοδοτικό Έξοδο 31η Δεκεμβρίου, 2019 2018 152 427 191 770 0 0 0 0 Καταβλητέα μισθώματα 2019 2018 1.326 2.891 2.177 6.394 109 237 0 346 Μέχρι 1 έτος Από 2 έως 5 έτη Μετά τα 5 έτη Σύνολο 2019 2018 231 682 822 1.735 - Χρηματοδοτικό Έξοδο 31η Δεκεμβρίου, 2019 2018 55 157 61 273 - Καταβλητέα μισθώματα 2019 2018 286 839 883 2.008 - Κατά την 1 Ιανουαρίου 2019, το προεξοφλητικό επιτόκιο που εφαρμόστηκε για την προεξόφληση των μισθωτικών δικαιωμάτων της Εταιρείας ήταν 3,46%. Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 96 21.1 Φόρος εισοδήματος στα αποτελέσματα χρήσεως Ο τρέχων φόρος εισοδήματος των αποτελεσμάτων χρήσεως υπολογίζεται βάσει των εκάστοτε ισχυόντων συντελεστών φόρου εισοδήματος, βάσει της τρέχουσας φορολογικής νομοθεσίας κάθε χώρας. Οι ισχύοντες φορολογικοί συντελεστές για την παρούσα και την προηγούμενη χρήση έχουν ως ακολούθως: ΠΛΑΣΤΙΚΑ ΚΡΗΤΗΣ Α.Β.Ε.Ε. ROMCOLOR 2000 S.A. GLOBAL COLORS POLSCA S.A. SENKROMA A.S. SHANGHAI HI TEC PLASTICS CO ANHUI HITEC PLASTICS CO LTD GLOBAL COLORS LLC MODERN PLANT LLC AGRIPOLYANE S.A.S.U. ΕΤΕΠΛΑ Α.Ε. ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΤΡΑΓΑΝΟΥ ΑΕ RAINBOW TECHNOLOGIES LTD PLASTIKA KRITIS FAR EAST LTD 2019 24,0% 16,0% 19,0% 22,0% 25,0% 25,0% 20,0% 20,0% 28,0% 24,0% 24,0% 12,5% 12,5% 2018 29,0% 16,0% 19,0% 22,0% 25,0% 25,0% 20,0% 20,0% 28,7% 29,0% 29,0% 12,5% 12,5% Σύμφωνα με το νόμο 4646/2019, ο συντελεστής φορολογίας εισοδήματος νομικών προσώπων στην Ελλάδα μειώθηκε σε 24% από τη χρήση 2019 και εφεξής. Από το λόγο αυτό η μητρική (και οι θυγατρικές με έδρα στην Ελλάδα) προσάρμοσαν τις αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις τους στους νέους συντελεστές που θα ανακτηθούν. Το Δεκέμβριο του 2018 εκδόθηκε απόφαση ολοκλήρωσης – οριστικοποίησης του κόστους και πιστοποίηση έναρξης παραγωγικής λειτουργίας επένδυσης της Εταιρείας που είχε υπαχθεί στις διατάξεις του Ν.3908/2011. Η απόφαση ολοκλήρωσης δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ (Αρ. Φύλλου 5737/19-12-2018) και σύμφωνα με αυτή χορηγείται στην εταιρεία ενίσχυση φορολογικής απαλλαγής που ανέρχεται στο ποσό των τριών εκατομμυρίων εκατόν πέντε χιλιάδων (3.105.000) ευρώ που αποτελεί το 30% του συνολικού ενισχυόμενου κόστους της επένδυσης. Με την Φορολογική Δήλωση που θα υποβάλλει η εταιρεία τον Ιούνιο θα έχει ένα φορολογικό όφελος 1.035 χιλ. ευρώ. Η ανάλυση του φόρου των αποτελεσμάτων έχει ως εξής: (Ποσά σε χιλιάδες ευρώ) Τρέχων φόρος Διαφορές φόρου προηγουμένων χρήσεων Αναβαλλόμενος φόρος Φόρος στα αποτελέσματα περιόδου Ο Όμιλος Η Εταιρεία 2019 2018 2019 2018 10.961 -702 -407 9.852 10.444 14 -558 9.900 5.394 -704 -222 4.468 6.351 0 -555 5.796 Η συμφωνία μεταξύ του φόρου που αναλογεί στα αποτελέσματα προ φόρων – βάσει του τρέχοντος φορολογικού συντελεστή κάθε χώρας – και του φόρου που τελικώς επιβάρυνε τα αποτελέσματα της περιόδου έχει ως ακολούθως: Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 97 (Ποσά σε χιλιάδες ευρώ) Ο Όμιλος Η Εταιρεία η Κέρδη προ φόρων Αναλογούν φόρος εισοδήματος, βάσει τρέχοντος φορολογικού συντελεστή η 31 Δεκεμβρίου 2019 2018 31 Δεκεμβρίου 2019 2018 48.204 38.805 27.937 24.337 10.858 9.826 6.705 7.058 795 -115 -1.087 784 -159 -621 329 -702 -1.035 810 -1.494 -621 (Ποσά σε χιλιάδες ευρώ) Επιδράσεις στο φόρο εισοδήματος από: - Δαπάνες που δεν αναγνωρίζονται προς έκπτωση - Αφορολόγητα έσοδα - Αφορολόγητα αποθεματικά - Μεταβολή στην αναγνώριση φορολογικών ζημιών προς συμψηφισμό - Προσαρμογή αναβαλλόμενων φόρων σε νέους ΦΣ - Λοιπές μεταβολές Σύνολο επιδράσεων στον αναλογούντα φόρο Φόρος στα αποτελέσματα χρήσεως -85 -140 -374 -1.006 9.852 -142 -288 500 74 9.900 0 -125 -704 -2237 4.468 0 -190 233 -1262 5.796 21.2 Αναβαλλόμενος Φόρος εισοδήματος Η κίνηση των λογαριασμών των καθαρών αναβαλλόμενων φόρων στον Ισολογισμό, μετά από συμψηφισμούς, έχει ως ακολούθως: (Ποσά σε χιλιάδες ευρώ) Υπόλοιπο έναρξης χρήσεως Επίδραση από συναλλαγματική μετατροπή Επίδραση από εξαγορά θυγατρικής Μεταβολή στο φόρο αποτελεσμάτων περιόδου Μεταβολή στα λοιπά συνολικά εισοδήματα Υπόλοιπο λήξης χρήσεως Η ανάλυση των υπολοίπων των αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων και υποχρεώσεων, πριν από το συμψηφισμό τους, έχει ως ακολούθως: Ο Όμιλος Η Εταιρεία 31η Δεκεμβρίου 31η Δεκεμβρίου 2019 2018 2019 2018 -6.013 -5.091 27 -648 558 -859 -6.013 -2.995 222 107 -2.666 -3.656 555 106 -2.995 0 407 107 -5.499 Ο Όμιλος Η Εταιρεία η 31 Δεκεμβρίου Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις (πριν από το συμψηφισμό τους) — Ενσώματα πάγια — Άυλα περιουσιακά στοιχεία —Λοιπά στοιχεία Ισολογισμού Σύνολο Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις (πριν από το συμψηφισμό τους) —Άυλα περιουσιακά στοιχεία —Απαιτήσεις —Προβλέψεις για παροχές στους εργαζόμενους —Υποχρεώσεις από μισθώσεις —Φορολογικές ζημίες προς συμψηφισμό —Λοιπά στοιχεία Ισολογισμού Σύνολο Αναβαλλόμενη φορολογική υποχρέωση η 31 Δεκεμβρίου 2019 2018 2019 2018 -6.936 -663 -13 -6.988 -856 -12 -4.042 -4.507 0 -4 0 -12 -7.612 -7.856 -4.046 -4.519 26 839 587 299 14 348 2.113 31 952 516 0 0 344 1.843 26 763 543 5 0 43 1.380 27 931 516 0 0 50 1.524 -5.499 -6.013 -2.666 -2.995 Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 98 Τα προγράμματα του Ομίλου και της Εταιρείας αποτελούν μη χρηματοδοτούμενα προγράμματα καθορισμένων παροχών. (Ποσά σε χιλιάδες ευρώ) Ο Όμιλος Η Εταιρεία η 31η Δεκεμβρίου 31 Δεκεμβρίου 2019 2018 2019 2018 Υποχρέωση αναγνωρισμένη στον Ισολογισμό 2.729 2.676 2.107 2.047 Μεταβολές στην παρούσα αξία δέσμευσης καθορισμένων παροχών: Παρούσα αξία της υποχρεώσεως την αρχή της χρήσης Κόστος τρέχουσας απασχόλησης Κόστος τόκων Τερματικές παροχές / Επίδραση Περικοπής / Διακανονισμού Μείον: Καταβληθείσες αποζημιώσεις Αναλογιστικά (κέρδη) / ζημίες περιόδου Παρούσα αξία της υποχρεώσεως κατά το τέλος της χρήσης Καθαρή Υποχρέωση στον Ισολογισμό κατά το τέλος της χρήσης 2.729 184 45 4 -77 224 3.109 3.109 2.676 109 33 -45 -105 61 2.729 2.729 2.107 48 34 1 -62 175 2.303 2.303 2.047 94 32 -45 -82 61 2.107 2.107 Μεταβολές στην Υποχρέωση στον Ισολογισμό: Καθαρή υποχρέωση στον ισολογισμό την αρχή της χρήσης Παροχές πληρωθείσες εντός του τρέχοντος έτους Συνολικό έξοδο αναγνωρισμένο στα αποτελέσματα χρήσεως Συνολικό (κέρδος) / ζημιά αναγνωρισμένο στα λοιπά εισοδήματα Καθαρή Υποχρέωση στον Ισολογισμό κατά το τέλος της χρήσης 2.729 -77 233 224 3.109 2.676 -105 97 61 2.729 2.107 -62 83 175 2.303 2.047 -82 81 61 2.107 Δαπάνη τόκου Κόστος τρέχουσας υπηρεσίας Κόστος (αποτέλεσμα) διακανονισμών 45 184 4 33 109 -45 34 48 1 32 94 -45 Σύνολο έξοδο αναγνωρισμένο στα αποτελέσματα χρήσεως 233 97 83 81 Ποσά αναγνωρισμένα στα αποτελέσματα χρήσεων: Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 99 Οι βασικές αναλογιστικές παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν για τον προσδιορισμό του προγράμματος καθορισμένων παροχών έχουν ως ακολούθως: Αναλογιστικές παραδοχές Προεξοφλητικό επιτόκιο Πληθωρισμός Weighted average duration 2019 0,80% 1,70% 12,3 2018 1,60% 1,75% 12,48 2019 0,80% 1,70% 12,3 2018 1,60% 1,75% 12,48 24.1 Συναλλαγές και Υπόλοιπα της Μητρικής με τις Θυγατρικές της Οι συναλλαγές της Εταιρείας με τις θυγατρικές της, αφορούν κυρίως σε ενδοομιλικές πωλήσεις αποθεμάτων και πραγματοποιούνται σε πραγματικές αξίες και με τους ισχύοντες κάθε φορά όρους της αγοράς. Τα ποσά των συναλλαγών αυτών και των υπολοίπων την 31.12.2019 αναλύονται στον κατωτέρω πίνακα: Η εύλογη αξία των εμπορικών και λοιπών υποχρεώσεων του παθητικού προσεγγίζει τη λογιστική τους αξία, κυρίως λόγω της βραχυπρόθεσμης λήξης τους. (Ποσά σε χιλιάδες ευρώ) Ο Όμιλος η 31 Δεκεμβρίου 2019 2018 Η Εταιρεία 31η Δεκεμβρίου 2019 2018 Υποχρεώσεις από φόρους & τέλη (πλην φόρου εισοδήματος) Ασφαλιστικοί Οργανισμοί Προκαταβολές πελατών Πιστωτές διάφοροι Έξοδα χρήσεως δεδουλευμένα Μερίσματα πληρωτέα Σύνολο Υποχρεώσεις σε συνδεδεμένα μέρη 1.041 1.119 716 1.479 1.856 1.339 7.550 665 1.042 1.204 604 1.371 1.728 5.471 11.420 798 341 692 579 543 686 1.312 4.153 665 306 659 533 519 703 5.470 8.190 798 Υπόλοιπο λήξεως περιόδου 8.215 12.218 4.818 8.988 Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 100 (Ποσά σε ευρώ) Θυγατρική Εταιρεία Υποχρεώσεις Πωλήσεις Αγορές Πωλήσεις Αγορές Άλλα Τόκοι Πωλήσεις Αγορά Απαιτήσεις Αποθεμάτων Αποθεμάτων Υπηρεσιών υπηρεσιών Έξοδα έσοδα Παγίων Παγίων από Εμπορική από Εμπορική Δραστηριότητα Δραστηριότητα ROMCOLOR 2000 S.A. 2.524.105 112.957 22.391 GLOBAL COLORS POLSCA S.A. 1.633.336 170 72.567 SENKROMA A.S. 2.762.121 17.680 3.616 SHANGHAI HITEC PLASTICS CO 5.840.320 322.241 72.388 GLOBAL COLORS LLC AGRIPOLYANE S.A.S.U. 655.655 3.717.635 3.631 450.065 6.920 16.262 27.537 76.790 41.437 691.422 64.004 4.900 516.728 170 1.432.518 25.449 676.458 160.265 1.633 47.000 ΕΤΕΠΛΑ AE 1.368.976 61.766 17.797 ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΤΡΑΓΑΝΟΥ ΑΕ ΣΥΝΟΛΟ 677.922 1.800 17.133.172 1.144.470 278.203 4.076 479.235 6.920 16.262 3.631 123.790 4.854.741 92.285 Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 101 Τα ποσά των συναλλαγών αυτών και των υπολοίπων την 31.12.2018 αναλύονται στον κατωτέρω πίνακα: (Ποσά σε ευρώ) Θυγατρική Εταιρεία ROMCOLOR 2000 S.A. Πωλήσεις Αγορές Πωλήσεις Αποθεμάτων Αποθεμάτων Υπηρεσιών 2.567.758 111.486 14.387 937.366 17.190 27.766 SENKROMA A.S. 2.395.087 12.141 27.794 SHANGHAI HITEC PLASTICS CO 4.564.319 239.371 GLOBAL COLORS POLSCA S.A. GLOBAL COLORS LLC AGRIPOLYANE S.A.S.U. 660.413 3.654.001 460.765 Αγορές υπηρεσιών Άλλα Έξοδα Τόκοι έσοδα Πωλήσεις Παγίων 4.056 Αγορά Παγίων 902 462.504 14.193 223.968 32.694 55.832 1.240.279 13.462 79.443 0 50.000 367.141 159.505 22.477 13.011 3.030 281.387 4.935 103.747 6.480 1.328.788 ΕΤΕΠΛΑ ΣΥΝΟΛΟ Απαιτήσεις Υποχρεώσεις από Εμπορική από Εμπορική Δραστ/τα Δραστ/τα 16.646 14.778.944 840.953 174.896 287.867 4.935 45.705 109.888 902 3.743.072 187.160 Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 102 23.2 Συναλλαγές και Υπόλοιπα της Εταιρείας και του Ομίλου με λοιπά συνδεδεμένα μέρη Οι συναλλαγές της Εταιρείας και του Ομίλου με τα λοιπά συνδεδεμένα μέρη, κατά την έννοια του ΔΛΠ 24, για την τρέχουσα και την προηγούμενη χρήση, αναλύονται στον ακόλουθο πίνακα. (Ποσά σε χιλιάδες ευρώ) Ο Όμιλος Η Εταιρεία 31η Δεκεμβρίου 31η Δεκεμβρίου 2019 2018 2019 2018 Πωλήσεις αγαθών και υπηρεσιών 238 229 238 229 Αγορές αγαθών και υπηρεσιών 385 376 385 376 74 74 74 74 148 147 148 147 1.926 1.599 974 636 Απαιτήσεις από διευθυντικά στελέχη και μέλη της διοίκησης 118 116 0 0 Υποχρεώσεις προς τα διευθυντικά στελέχη και μέλη της διοίκησης 665 798 665 798 Απαιτήσεις από λοιπά συνδεδεμένα μέρη Υποχρεώσεις προς λοιπά συνδεδεμένα μέρη Συναλλαγές και αμοιβές διευθυντικών ανώτατων στελεχών και μελών της διοίκησης Σχετικά με τις δοσμένες εγγυήσεις μεταξύ των Εταιρειών του Ομίλου, βλ. ακολούθως Σημ. 32 «Δεσμεύσεις & Ενδεχόμενες Υποχρεώσεις» Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 103 Οι Τομείς δραστηριότητας καθορίζονται με βάση τη δομή του Ομίλου ανά θυγατρική Εταιρεία με σημαντική λειτουργική δραστηριότητα. Οι πληροφορίες που δεν αποτελούν ξεχωριστούς τομείς έχουν συγκεντρωθεί και απεικονίζονται στην κατηγορία «Λοιπές εταιρείες Ομίλου». Η ακόλουθη πληροφόρηση αναφέρεται στους Τομείς που επισκοπούνται από τους υπευθύνους του Ομίλου και εξετάζονται από τη Διοίκηση για τη λήψη οικονομικών αποφάσεων. 31η Δεκεμβρίου 2019: ΠΛΑΣΤΙΚΑ SHANGHAI ANHUI ROMCOLOR AGRIPOLYANE 2000 HITEC HITEC ΚΡΗΤΗΣ PLASTICS PLASTICS ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΙΚΑ ΛΟΙΠΕΣ ΕΝΔΟΟΜΙΛΙΚΕΣ ΣΥΝΟΛΟ GLOBAL SENKROMA GLOBAL ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ ΣΥΝΑΛΛΑΓΕΣ & ΤΡΑΓΑΝΟΥ COLORS LLC COLORS ΥΠΟΛΟΙΠΑ ΟΜΙΛΟΥ POLSCA Περίοδος 1.1-31.12.2019 Κύκλος εργασιών (Πωλήσεις) 144.499 62.419 0 24.222 26.190 22.110 10.336 17.463 872 548 -19.867 288.792 Κόστος πωλήσεων -107.046 -45.262 0 -19.638 -23.906 -18.314 -8.196 -12.637 -398 -3 19.308 -216.092 Μεικτά κέρδη 37.453 17.157 0 4.584 2.284 3.796 2.140 4.826 474 545 -559 72.700 Κέρδη προ φόρων, χρηματοδοτικών και επενδυτικών αποτελεσμάτων και αποσβέσεων 28.865 14.610 0 3.431 1.132 2.179 1.628 3.276 796 166 -335 55.748 Κέρδη προ φόρων, χρηματοδοτικών και επενδυτικών αποτελεσμάτων 24.204 13.179 0 2.764 247 1.700 1.146 2.933 466 163 -201 46.601 Κέρδη προ φόρων 27.937 13.579 0 2.879 116 1.647 1.123 3.483 433 3.271 -6.264 48.204 Καθαρά Κέρδη περιόδου 23.469 10.110 0 2.491 125 1.328 941 2.761 430 2.918 -6.221 38.352 Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία 97.784 20.344 1.065 9.024 6.497 8.349 3.731 4.590 3.811 12.461 -37.813 129.843 113.947 44.670 1.492 15.840 12.619 9.290 7.398 7.839 267 4.689 -8.969 209.082 Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις 6.474 2.160 0 225 3.473 2.026 1.869 53 814 0 -308 16.786 Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις 15.351 8.870 0 1.606 9.742 4.132 3.231 5.188 444 2.750 -8.065 43.249 Κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 104 31η Δεκεμβρίου 2018: ΠΛΑΣΤΙΚΑ SHANGHAI ANHUI ROMCOLOR AGRIPOLYANE 2000 HITEC HITEC ΚΡΗΤΗΣ PLASTICS PLASTICS ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΙΚΑ ΛΟΙΠΕΣ ΕΝΔΟΟΜΙΛΙΚΕΣ ΣΥΝΟΛΟ GLOBAL SENKROMA GLOBAL ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ ΣΥΝΑΛΛΑΓΕΣ & ΤΡΑΓΑΝΟΥ COLORS LLC COLORS ΥΠΟΛΟΙΠΑ ΟΜΙΛΟΥ POLSCA Περίοδος 1.1-31.12.2018 Μικτός Κύκλος Εργασιών (Πωλήσεις) 139.202 59.798 - 23.829 27.342 21.700 10.007 15.011 811 990 -18.197 280.493 Κόστος πωλήσεων -105.578 -45.792 - -19.754 -24.987 -18.253 -7.527 -11.213 -397 -37 17.912 -215.626 Μεικτά κέρδη 33.624 14.006 - 4.075 2.355 3.447 2.480 3.798 414 953 -285 64.867 Κέρδη προ φόρων, χρηματοδοτικών και επενδυτικών αποτελεσμάτων και αποσβέσεων 24.650 11.749 - 3.035 1.408 1.882 1.240 2.311 720 507 135 47.637 Κέρδη προ φόρων, χρηματοδοτικών και επενδυτικών αποτελεσμάτων 20.455 10.486 - 2.183 919 1.448 1.032 1.964 425 471 263 39.646 Κέρδη προ φόρων 24.337 11.213 - 2.258 805 1.262 109 908 379 2.874 -5.340 38.805 Καθαρά Κέρδη περιόδου 18.541 8.338 - 1.939 618 1.012 161 693 436 2.569 -5.402 28.905 Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία 88.168 15.063 - 9.450 3.683 4.853 2.098 2.252 3.902 14.249 -34.151 109.567 109.626 40.207 - 14.093 13.852 9.861 6.422 6.855 304 5.382 -9.723 196.879 Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις 5.153 1.873 - 202 1.186 377 206 227 591 -209 -204 9.402 Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις 18.110 5.654 - 1.946 10.523 4.302 3.674 5.164 1.224 5.515 -9.045 47.067 Κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 (Ποσά σε χιλιάδες ευρώ) Κόστος προσωπικού (συμπεριλαμβανομένου και του κόστους τερματισμού απασχόλησης) Μέσος όρος απασχολούμενου προσωπικού - Άτομα: Αριθμός προσωπικού στη λήξη της χρήσης - Άτομα: (Ποσά σε χιλιάδες ευρώ) Αποσβέσεις στο Κόστος Πωληθέντων Αποσβέσεις στα Έξοδα Διοίκησης Αποσβέσεις στα Έξοδα Διάθεσης Αποσβέσεις στα Έξοδα R&D Αποσβέσεις στα Άλλα Έξοδα Καθαρές αποσβέσεις στα αποτελέσματα 105 Ο Όμιλος 2019 2018 Η Εταιρεία 2019 2018 (Ποσά σε χιλιάδες ευρώ) Έσοδα από εκμισθώσεις 28.111 26.399 14.032 13.219 1.057 1.002 435 407 1.069 1.011 440 413 Ο Όμιλος 2019 2018 0 Η Εταιρεία 2019 0 2018 7.388 885 454 112 308 7.048 644 201 98 0 3.956 341 305 59 0 3.849 172 129 45 0 9.147 7.991 4.661 4.195 Κέρδη από εκποίηση ενσωμάτων παγίων Έσοδα από προβλέψεις επισφαλών απαιτήσεων Επιχορηγήσεις εξόδων Λοιπά έσοδα εκμεταλλεύσεως Σύνολο εσόδων (Ποσά σε χιλιάδες ευρώ) Προβλέψεις για επισφαλείς απαιτήσεις Ζημίες από εκποίηση ενσωμάτων παγίων Προσαυξήσεις κ λοιπές επιβαρύνσεις φόρων Αποζημιώσεις πελατών Λοιπά έξοδα εκμεταλλεύσεως Σύνολο εξόδων Ο Όμιλος Η Εταιρία 2019 2018 2019 2018 20 15 20 15 0 43 8 46 128 0 510 658 242 89 718 1.107 0 0 506 534 0 0 486 547 Ο Όμιλος Η Εταιρεία 2019 2018 2019 2018 203 10 55 0 738 1.006 331 22 164 225 451 1.193 0 0 8 0 30 38 0 0 8 225 31 264 Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 (Ποσά σε χιλιάδες ευρώ) Τόκοι και συναφή έξοδα Τόκοι και συναφή έσοδα Χρηματοοικονομικό κόστος (καθαρό) 106 Ο Όμιλος Δοσμένες εγγυήσεις Η Εταιρεία 2019 2018 2019 2018 -777 930 -630 778 -117 632 -66 642 153 148 515 576 Εξασφαλίσεις μετρητών (cash collateral) / Δεσμευμένα ταμειακά διαθέσιμα: Προθεσμιακές καταθέσεις της Εταιρείας ποσού 50 χιλ. ευρώ την 31.12.2019 (50 χιλ. ευρώ την 31.12.2018 αντίστοιχα) αφορούν εξασφάλιση έναντι δανεισμού της μητρικής Εταιρείας. Προθεσμιακές καταθέσεις της Εταιρείας ποσού 4.012 χιλ. ευρώ την 31.12.2019 (5.965 χιλ. ευρώ την 31.12.2018 αντίστοιχα) αφορούν εξασφάλιση έναντι δανεισμού θυγατρικών του Ομίλου. Τα κέρδη ανά μετοχή προκύπτουν με διαίρεση των καθαρών κερδών που αναλογούν στους μετόχους της Μητρικής, μετά την αφαίρεση δικαιωμάτων μειοψηφίας, με τον σταθμισμένο μέσο αριθμό των κοινών μετοχών στη διάρκεια της χρήσης, εξαιρουμένων των τυχόν ιδίων κοινών μετοχών που αγοράζονται από αυτή: (Ποσά σε ευρώ) Ο Όμιλος 2019 Καθαρά Κέρδη περιόδου, μετά από φόρους και δικαιώματα μειοψηφίας Σταθμισμένος αριθμός μετοχών σε κυκλοφορία στη χρήση Κέρδη κατά μετοχή, βασικά σε Ευρώ Λοιπές εγγυήσεις Ο Όμιλος και η Εταιρεία έχουν παραχωρήσει λοιπές εγγυήσεις (εγγυητικές επιστολές πωλήσεων αποθεμάτων κ.ο.κ.) ποσού 161 χιλ. ευρώ την 31.12.2019 (161 χιλ. ευρώ την 31.12.2018) στα πλαίσια της συνήθους εμπορικής δραστηριότητας. Η Εταιρεία 2018 2019 2018 Επίδικες υποθέσεις 35.290.138 26.418.707 23.467.397 18.542.277 27.379.200 1,2889 27.379.200 27.379.200 27.379.200 0,9649 0,8571 0,6772 Ο Όμιλος και η Εταιρεία δεν έχουν επίδικες ή υπό διαιτησία διαφορές, καθώς και αποφάσεις δικαστικών ή διαιτητικών οργάνων οι οποίες να έχουν ή να ενδέχεται να έχουν σημαντική επίπτωση στην οικονομική κατάσταση ή λειτουργία τους. Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 Στην τρέχουσα χρήση 2019 έγιναν ορισμένες ανακατατάξεις κονδυλίων της συγκριτικής περιόδου (2018) προκειμένου αυτές να καταστούν συγκρίσιμες: Για τον Όμιλο: Ποσό 1.124 χιλ. ευρώ που αναφερόταν σε πωλήσεις λοιπών αποθεμάτων ανακατατάχθηκε από τα Άλλα έσοδα στον Κύκλο Εργασιών και ποσό 1.323 που αναφερόταν στο αντίστοιχο κόστος πωληθέντων ανακατατάχθηκε από τα Άλλα έξοδα στο Κόστος Πωλήσεων. Για τον Όμιλο: Ποσό 1.347 χιλ. ευρώ που αναφερόταν σε Δαπάνες R&D παρουσιάστηκαν διακεκριμένα και ανακατατάχθηκαν από τα Άλλα Έξοδα κατά 990 χιλ. ευρώ, από τα Έξοδα Διαθέσεως 212 χιλ. ευρώ, από τα Έξοδα Διοικήσεως 36 χιλ. ευρώ και από το Κόστος πωλήσεων κατά 109 χιλ. ευρώ. Για την Εταιρεία: Ποσό 768 χιλ. ευρώ που αναφερόταν σε Δαπάνες R&D παρουσιάστηκαν διακεκριμένα και ανακατατάχθηκαν από τα Άλλα Έξοδα. 107 Επωνυμία Εταιρείας Έδρα ΠΛΑΣΤΙΚΑ ΚΡΗΤΗΣ Α.Β.Ε.Ε. ΕΤΕΠΛΑ Α.Ε. ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΤΡΑΓΑΝΟΥ Α.Ε. ROMCOLOR 2000 S.A. GLOBAL COLORS POLSCA S.A. SENKROMA A.S. SHANGHAI HITEC PLASTICS CO AGRIPOLYANE S.A.S.U. GLOBAL COLOR LLC PLASTIKA KRITIS FAR EAST LTD RAINBOW TECHNOLOGIES LTD MODERN PLANT LLC ΕΛΛΑΔΑ ΕΛΛΑΔΑ ΕΛΛΑΔΑ ΡΟΥΜΑΝΙΑ ΠΟΛΩΝΙΑ ΤΟΥΡΚΙΑ ΚΙΝΑ ΓΑΛΛΙΑ ΡΩΣΙΑ ΚΥΠΡΟΣ ΚΥΠΡΟΣ ΡΩΣΙΑ Ανέλεγκτες από τις φορολ. αρχές χρήσεις Αριθμός χρήσεων 2014-2019 2014-2019 2014-2019 2014-2019 2014-2019 2017-2019 2017-2019 2016-2019 2014-2019 2013-2018 6 6 6 6 6 3 3 4 6 6 Η Ελληνική φορολογική νομοθεσία και οι σχετικές διατάξεις υπόκεινται σε ερμηνεία από τις φορολογικές αρχές και τα διοικητικά δικαστήρια. Οι δηλώσεις φόρου εισοδήματος κατατίθενται σε ετήσια βάση. Τα κέρδη ή οι ζημιές που δηλώνονται για φορολογικούς σκοπούς παραμένουν προσωρινά έως ότου οι φορολογικές αρχές εξετάσουν τις φορολογικές δηλώσεις και τα βιβλία του φορολογούμενου, στιγμή κατά την οποία εκκαθαρίζονται και οι σχετικές φορολογικές υποχρεώσεις. Σύμφωνα με την ισχύουσα φορολογική νομοθεσία (άρθρο 36, νόμος 4174/2013), οι ελληνικές φορολογικές αρχές μπορούν να επιβάλλουν πρόσθετους φόρους και πρόστιμα κατόπιν ελέγχου, εντός της προβλεπόμενης περιόδου παραγραφής, η οποία, επί της αρχής, είναι πέντε έτη από το τέλος του επόμενου έτους εντός του οποίου λήγει η προθεσμία για την υποβολή της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος. Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 108 Με βάση τα ανωτέρω, οι χρήσεις μέχρι και το 2013 θεωρούνται, επί της αρχής και με βάση τον γενικό κανόνα, ότι έχουν παραγραφεί. Σημειώνεται ότι, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία (ΠΟΛ 1006/2016), δεν εξαιρούνται από τη διενέργεια ελέγχου, από τις φορολογικές αρχές, οι επιχειρήσεις που έχουν λάβει Έκθεση Φορολογικής Συμμόρφωσης χωρίς επισημάνσεις για παραβάσεις της φορολογικής νομοθεσίας. Κατά συνέπεια, οι φορολογικές αρχές διατηρούν το δικαίωμα να προβούν σε έλεγχο εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας παραγραφής, όπως αναφέρεται ανωτέρω. Για τις χρήσεις 2014 και 2018, η Εταιρεία έχει υπαχθεί στο φορολογικό έλεγχο των Ορκωτών Ελεγκτών Λογιστών, σύμφωνα με το καθεστώς που προβλεπόταν από τις διατάξεις της παρ. 5 του άρθρου 82 του Ν 2238/1994 (χρήση 2013) και από τις διατάξεις του άρθρου 65Α του Ν. 4174/2013 (χρήση 2018) όπως ισχύει και εκδόθηκαν Εκθέσεις Φορολογικής Συμμόρφωσης χωρίς επιφύλαξη. Για τη χρήση 2019 η Εταιρεία έχει επίσης υπαχθεί στο φορολογικό έλεγχο των ΟΕΛ, όπως προβλέπεται από τις διατάξεις του άρθρου 65 α Ν. 4174/2013. Ο έλεγχος αυτός βρίσκεται σε εξέλιξη και το σχετικό φορολογικό πιστοποιητικό προβλέπεται να χορηγηθεί μετά τη δημοσίευση των οικονομικών καταστάσεων χρήσης 2019. Αν μέχρι την ολοκλήρωση του φορολογικού ελέγχου προκύψουν πρόσθετες φορολογικές υποχρεώσεις, αυτές εκτιμάται ότι δεν θα ασκήσουν ουσιώδη επίδραση στις οικονομικές καταστάσεις. Πρόγραμμα Απόκτησης Ιδίων Μετοχών από τη Μητρική Εταιρεία Η Έκτακτη Γενική Συνέλευση των μετόχων της Μητρικής της 27.03.2020 αποφάσισε α) Την απόκτηση έως 100.000 ιδίων μετοχών της, σύμφωνα με το άρθρο 49 του Ν. 4548/2018 σε εύρος τιμών από 5€ έως 15€ ανά μετοχή εντός περιόδου που δεν θα υπερβεί τους 24 μήνες, οι οποίες θα διατεθούν στα στελέχη και τους εργαζόμενους της εταιρείας είτε με τη μορφή δικαιώματος προαίρεσης (option) σύμφωνα με το άρθρο 113 του Ν. 4548/2018 είτε με τη μορφή δωρεάς σύμφωνα με το άρθρο 114 του Ν. 4548/2018 εντός 12 μηνών από την απόκτησή τους και β) Την ανάθεση στο Δ.Σ. της υλοποίησης της απόφασης. Από τη λήξη της χρήσεως (31.12.2019) μέχρι σήμερα σύμφωνα με την Έκτακτη Γενική Συνέλευση που πραγματοποιήθηκε, έχουν αποκτηθεί από τη Μητρική Εταιρεία 11.151 ίδιες μετοχές, συνολικού κόστους απόκτησης ευρώ 124 χιλ. ευρώ. οι οποίες δεν έχουν μέχρι σήμερα διατεθεί. Παρουσίαση των επιπτώσεων του COVID – 19 στη δραστηριότητα και την οικονομική θέση της Εταιρείας και του Ομίλου Το Δεκέμβριο του έτους 2019 εμφανίστηκε στην Κίνα ο νέος ιός SARS COV – 2 και η ασθένεια COVID – 19 που προκαλείται από τον νέο κορονοϊό και άρχισε να εξαπλώνεται παγκοσμίως. Στις 11.03.2020 ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας κήρυξε την πανδημία της νόσου του κορονοϊού 2019 (COVID-19). Ακολούθως, οι χώρες – για τον περιορισμό της εξάπλωσης του ιού – άρχισαν να λαμβάνουν μέτρα, όπως την απαγόρευση διεθνών επαγγελματικών και τουριστικών μετακινήσεων, τον περιορισμό των κοινωνικών και εργασιακών μετακινήσεων στο εσωτερικό των χωρών, το κλείσιμο επιχειρήσεων κ.α. Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 Όσον αφορά την Εταιρεία και τον Όμιλο, η παραγωγή μας συνεχίστηκε κανονικά μέχρι σήμερα, εκτός από το εργοστάσιο του Γκαζιαντέπ στην Τουρκία που έχει περιορίσει σημαντικά την παραγωγή του από τις αρχές Απριλίου, λόγω μείωσης της ζήτησης για τα προϊόντα που παράγει, η επίπτωση όμως αυτής της διακοπής στα συνολικά αποτελέσματα του Ομίλου έχει υπερκερασθεί από την αύξηση παραγωγής και πωλήσεων των άλλων εργοστασίων. Η ζήτηση για τα προϊόντα μας παρέμεινε σταθερή μέχρι σήμερα, παρ’ όλη την πανδημία, διότι οι τομείς στους οποίους απευθυνόμαστε, η αγροτική οικονομία και η βιομηχανία πλαστικών, δεν έχουν επηρεαστεί σημαντικά. Συνολικά από την αρχή του έτους 2020 έως τα τέλη Απριλίου ο όγκος πωλήσεων του Ομίλου έχει αυξηθεί κατά 6% σε σχέση με την ίδια περίοδο του 2019, ενώ αυξημένα είναι και τα κέρδη της περιόδου. Η ζήτηση των προϊόντων μας και οι υπάρχουσες παραγγελίες για το επόμενο δίμηνο βρίσκονται σε κανονικά για την εποχή επίπεδα. Επομένως, σύμφωνα με την μέχρι σήμερα πορεία και δεδομένης της άριστης χρηματοοικονομικής θέσης του Ομίλου και της Εταιρείας, οι επιπτώσεις της πανδημίας δεν αναμένεται να έχουν επίδραση στη συνέχιση των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων και στα οικονομικά αποτελέσματα του Ομίλου και της Εταιρείας, εκτός και αν ένα δεύτερο κύμα της νόσου, αργότερα, αλλάξει για κάποιο λόγο τα δεδομένα. Επίσης, καμία από τις παρατηρήσιμες επιπτώσεις δεν αποτελεί μεταγενέστερο διορθωτικό γεγονός των οικονομικών καταστάσεων της 31.12.2019 Η Διοίκηση του Ομίλου παρακολουθεί με ιδιαίτερη προσοχή τις εξελίξεις στον τομέα ασφάλειας των εργαζομένων, λαμβάνει όλα τα απαραίτητα μέτρα, σύμφωνα με τις οδηγίες των επιστημόνων, διαμορφώνει κατάλληλες συνθήκες εργασίας σε περιπτώσεις δυσχερειών φυσικής παρουσίας των εργαζομένων και μέχρι σήμερα δεν έχει προχωρήσει σε 109 καμία μεταβολή των εργασιακών σχέσεων ή περιορισμού των θέσεων εργασίας. Ενδεικτικά προληπτικά μέτρα τα οποία έχει εφαρμόσει η εταιρεία: • • • • • • • • • • Συστήθηκε ομάδα διαχείρισης για τα θέματα COVID19 που παρακολουθεί όλες τις σχετικές εξελίξεις με σκοπό τη διασφάλιση της υγιεινής και ασφάλειας των εργαζομένων σύμφωνα με τα υγειονομικά πρωτόκολλα. Οι εργαζόμενοι και λοιποί συνεργάτες ενημερώνονται διαρκών για τα μέτρα πρόληψης και την εφαρμογή των νέων πολιτικών προστασίας που εφαρμόζονται Έγινε αναστολή των προσωπικών συναντήσεων-επισκέψεων, των μετακινήσεων και των ταξιδιών. Η διαχείριση των εργαζομένων που ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες γίνεται σύμφωνα με τις υποδείξεις του Ιατρού Εργασίας πέρα και πάνω από τις απαιτήσεις της νομοθεσίας. Έγινε έγκαιρη προμήθεια επαρκών μέσων ατομικής και συλλογικής προστασίας (πχ μάσκες μίας χρήσης, γάντια μίας χρήσης, αντισηπτικά κ.λπ.) Υλοποιείται συστηματική απολύμανση και καθαριότητα των κοινόχρηστων χώρων. Εφαρμόστηκαν οργανωτικές παρεμβάσεις για μείωση του συνωστισμού κατά την είσοδο-έξοδο των εργαζομένων σ τις εγκαταστάσεις της εταιρίας Υλοποιήθηκαν τεχνικές παρεμβάσεις για τον αερισμό των χώρων και την τήρηση των απαραίτητων αποστάσεων ασφαλείας Εφαρμόσθηκε τηλεργασία σε μεγάλη μερίδα εργαζομένων Ελήφθησαν αυξημένα μέτρα πρόληψης κατά τις συναλλαγές με τρίτους (προμηθευτές, πελάτες κ.λπ.) Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 • 110 Εγκαταστάθηκαν σύγχρονα συστήματα ελέγχου της θερμοκρασίας των εισερχομένων προσώπων στις εγκαταστάσεις της εταιρίας για τον εντοπισμό πιθανού κρούσματος. • Συντάχθηκε πλάνο έκτακτης ανάγκης για την αντιμετώπιση περίπτωση κρούσματος Ηράκλειο Κρήτης, 21η Μαίου 2020 Για την ΠΛΑΣΤΙΚΑ ΚΡΗΤΗΣ Α.Β.Ε.Ε. Ο Πρόεδρος Ο Προϊστάμενος Ο Διευθύνων Σύμβουλος Ο Διευθύνων Σύμβουλος Γιάννης Μ. Λεμπιδάκης Μιχαήλ Ιωάν. Λεμπιδάκης Εμμανουήλ Ιωάν. Λεμπιδάκης Γεώργιος Μ. Βαλεργάκης ΑΔΤ ΑΒ954397 ΑΔΤ ΑΝ467538 ΑΔΤ ΑΙ436120 ΑΔΤ ΑΕ456088 του Διοικητικού Συμβουλίου του Λογιστηρίου Ετήσια Οικονομική Έκθεση έτους 2019 111 ΠΛΑΣΤΙΚΑ ΚΡΗΤΗΣ Α.Ε. ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ & ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΡ.Μ.Α.Ε. 11326/06/Β/86/21 - Γ.Ε.ΜΗ 77082927000 ΕΔΡΑ: ΒΙΠΕ Ρ, ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ από 1 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2019 έως 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019 (Δημοσιευόμενα βάσει του Ν. 4548/2018, άρθρο 149 για επιχειρήσεις που συντάσσουν ετήσιες οικονομικές καταστάσεις, ενοποιημένες και μη, κατά τα ΔΛΠ) Τα παρακάτω στοιχεία και πληροφορίες, που προκύπτουν από τις οικονομικές καταστάσεις, στοχεύουν σε μία γενική ενημέρωση για την οικονομική κατάσταση και τα αποτελέσματα της ΠΛΑΣΤΙΚΑ ΚΡΗΤΗΣ Α.Β.Ε.Ε. Συνιστούμε επομένως στον αναγνώστη, πριν προβεί σε οποιαδήποτε είδους επενδυτική επιλογή ή άλλη συναλλαγή με την εταιρία, να ανατρέξει στη διεύθυνση διαδικτύου της εταιρίας, όπου αναρτώνται οι οικονομικές καταστάσεις καθώς και η έκθεση ελέγχου του ορκωτού ελεγκτή λογιστή. Διεύθυνση διαδικτύου : http://www.plastikakritis.com 1.2. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΣΥΝΟΛΙΚΩΝ ΕΣΟΔΩΝ - Ποσά εκφρασμένα σε χιλιάδες € Αρμόδια Υπηρεσία - Νομαρχία : Υπουργείο Οικονομίας, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας Διεύθυνση Ανωνύμων Εταιρειών και Πίστεως Σύνθεση Διοικητικού Συμβουλίου ΟΜΙΛΟΣ : Μέλη Δ.Σ. Πρόεδρος: Ιωάννης Λεμπιδάκης, Ημερομηνία έγκρισης από το Διοικητικό Συμβούλιο των ετησίων 1.1.2018 1.1.2019 1.1.2018 31.12.2018 31.12.2019 31.12.2018 288.792 280.493 144.499 139.202 Αντιπρόεδροι: Άννα Λεμπιδάκη, Κύκλος εργασιών Διευθύνοντες Σύμβουλοι: Μιχαήλ Λεμπιδάκης,Εμμανουήλ Λεμπιδάκης Μικτά κέρδη / (ζημιές) 72.700 64.867 37.453 33.624 Εκτελεστικά: Ιωάννης Μελάς, Γεώργιος Βαλεργάκης,Γεώργιος Κόρκακας Κέρδη / (ζημιές) προ φόρων, χρηματ/κών & επενδυτικών αποτελεσμάτων 46.601 39.646 24.204 20.455 Μη εκτελεστικά:Μιχαήλ Περάκης, Εμμανουήλ Κυκριλής Κέρδη (ζημιές) προ φόρων 48.204 38.805 27.937 24.337 Ανεξάρτητα μη εκτελεστικά: Εμμανουήλ Ανδρεαδάκης, Δημήτριος Αρμάος. Κέρδη (ζημιές) μετά από φόρους (α) 38.352 28.905 23.469 18.541 35.289 26.419 23.469 18.541 οικονομικών καταστάσεων (από τις οποίες αντλήθηκαν τα Κατανέμονται σε: στοιχεία και πληροφορίες) : 21 ΜΑΪΟΥ 2020 Ορκωτός Ελεγκτής Λογιστής : ΕΥΘΥΜΙΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΠΟΥΛΟΥ Α.Μ. - Σ.Ο.Ε.Λ. 15411 Ελεγκτική Εταιρία : ΣΟΛ Α.Ε. Ιδιοκτήτες μητρικής Δικαιώματα μειοψηφίας : Με σύμφωνη γνώμη Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα μετά από φόρους (α) + (β) + (γ) Κατανέμονται σε: 1.1. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΣΗΣ - Ποσά εκφρασμένα σε χιλιάδες € Ιδιοκτήτες μητρικής ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2019 31.12.2018 ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31.12.2019 31.12.2018 ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ Δικαιώματα μειοψηφίας Κέρδη μετά από φόρους ανά μετοχή – βασικά (σε €) Ιδιοχρησιμοποιούμενα ενσώματα πάγια στοιχεία Δικαιώματα χρήσης ενσώματων παγίων Άυλα περιουσιακά στοιχεία Λοιπά μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία Αποθέματα Απαιτήσεις από πελάτες Λοιπά κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία ΣΥΝΟΛΟ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ 117.130,00 103.141,00 69.930,00 64.089,00 5.631,00 3.416,00 0,00 3.829,00 2.013,00 72,00 0,00 102,00 3.666 2.597 25.769 23.977 57.672 61.509 25.734 27.554 60.381 59.889 37.297 36.315 91.029 338.925 75.481 306.446 50.916 211.731 45.757 197.794 ΙΔΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ Μετοχικό Κεφάλαιο αποτελεσμάτων και συνολικών αποσβέσεων Προτεινόμενο μέρισμα ανά μετοχή (σε €) 8.214 8.214 8.214 226.753 181.692 166.317 Πλέον / μείον προσαρμογές για: 234.967 189.906 174.531 Αποσβέσεις Δικαιώματα Μειοψηφίας (β) Σύνολο ιδίων κεφαλαίων (γ) = (α) + (β) 16.997 278.890 15.010 249.977 189.906 174.531 Απομειώσεις παγίων περιουσιακών στοιχείων Απομείωση υπεραξίας & επενδύσεων σε θυγατρικές 8.158 629 1.504 50 8.628 8.773 4.970 5.103 12.324 14.511 281 0 ΣΥΝΟΛΟ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ (γ) + (δ) 19.056 23.424 19.056 3.135 3.050 - - 1,2889 0,9649 0,8571 0,6772 55.748 47.637 28.865 24.650 - - - - ΕΤΑΙΡΕΙΑ 1.1.2019 31.12.2019 1.1.2018 31.12.2018 48.204 38.805 27.937 24.337 9.147 7.991 4.661 4.195 0 0 433 74 0 0 224 2.270 992 372 593 214 -1 -2.937 -5.197 -515 -576 Μείωση / (αύξηση) αποθεμάτων 4.113 -2.685 1.820 -1.523 Μείωση / (αύξηση) απαιτήσεων 1.772 619 2.473 5.950 (Μείωση) / αύξηση υποχρεώσεων (πλην τραπεζών) 1.654 1.054 549 -2.146 18.110 Πλέον/ μείον προσαρμογές για μεταβολές λογαριασμών κεφαλαίου κίνησης 56.469 21.825 23.263 ή που σχετίζονται με τις λειτουργικές δραστηριότητες: 211.731 197.794 32.556 15.070 Μείον: 31.12.2018 ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31.12.2019 31.12.2018 Χρεωστικοί τόκοι και συναφή έξοδα καταβεβλημένα Καταβεβλημένοι φόροι -737 -523 -9.921 -10.406 -4.567 -7.331 Σύνολο εισροών / (εκροών) από λειτουργικές δραστηριότητες (α) 55.052 35.585 29.942 20.423 174.531 162.538 30.350 23.424 19.056 0 0 0 Αγορά ενσώματων και άυλων παγίων στοιχείων Ποσά που καταχωρήθηκαν απευθείας στην καθαρή θέση 0 0 0 0 Εισπράξεις από πωλήσεις ενσώματων και άυλων παγίων Εξαγορά θυγατρικής 0 957 0 0 Μείωση Μετοχικού Κεφαλαίου με επιστροφή μετρητών στους μετόχους 0 -3.011 0 -3.011 -1.283 -1.129 0 0 -1 0 0 0 -8.049 -4.052 -8.049 -4.052 -72 6 Επενδυτικές δραστηριότητες 226.862 Σύνολο ιδίων κεφαλαίων λήξης περιόδου (31.12.2019 και 31.12.2018 αντίστοιχα) 23.424 27.300 -148 0 Διανεμηθέντα κέρδη (μερίσματα) 30.350 35.111 -19 38.246 Επίδραση από εξαγορά μη ελεγχουσών συμμετοχών 38.246 -153 249.977 Διανεμηθέντα κέρδη θυγατρικών στη μειοψηφία με φόρο μερισμάτων - 1.1.2018 31.12.2018 Χρεωστικοί τόκοι και συναφή έξοδα 306.446 ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2019 Λοιπές μεταβολές ιδίων κεφαλαίων 515 Αποτελέσματα (έσοδα, έξοδα, κέρδη & ζημιές) επενδυτικής δραστηριότητας 60.035 30.925 Σύνολο ιδίων κεφαλαίων έναρξης περιόδου Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα μετά από φόρους -58 Προβλέψεις 338.925 1.3. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ - Ποσά εκφρασμένα σε χιλιάδες € (01.01.2019 και 01.01.2018αντίστοιχα) 3.750 1.1.2019 31.12.2019 Κέρδη προ φόρων (συνεχιζόμενες δραστηριότητες) 8.214 Σύνολο υποχρεώσεων (δ) 0 -107 Λειτουργικές δραστηριότητες 261.893 Λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις 13 ΟΜΙΛΟΣ 253.679 Βραχυπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις - -2.305 1.4. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΑΜΕΙΑΚΩΝ ΡΟΩΝ - Ποσά εκφρασμένα σε χιλιάδες € Σύνολο ιδίων κεφαλαίων ιδιοκτητών μητρικής (α) Προβλέψεις / Λοιπές μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις 2.486 1 Κέρδη / (ζημιές) προ φόρων, χρηματοδοτικών, επενδυτικών Λοιπά στοιχεία Ιδίων Κεφαλαίων Μακροπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις 3.063 Λοιπά συνολ έσοδα μετά από φόρους που μεταφ σε αποτελέσματα(β) Λοιπά συνολ έσοδα μετά από φόρους που δεν μεταφ σε αποτελέσματα(γ) Τύπος Έκθεσης Ελέγχου Ελεγκτών ΕΤΑΙΡΕΙΑ 1.1.2019 31.12.2019 Απόκτηση θυγατρικών, συγγενών & λοιπών επενδύσεων -2.510 -179 -3.512 -3.680 -21.623 -15.666 -10.441 -9.598 50 207 9 284 Εισπράξεις από πωλήσεις θυγατρικών, συγγενών και λοιπών επενδύσεων 200 0 200 Τόκοι εισπραχθέντες 741 716 452 547 Δεσμευμένες Καταθέσεις 0 0 2.003 3.951 Μερίσματα εισπραχθέντα 0 -23.142 0 -14.922 2.923 -8.366 5.151 -3.345 -3.873 -5.524 -3.873 -5.524 0 0 0 0 -320 -4.337 0 -2.450 2.003 3.951 0 0 Σύνολο εισροών / (εκροών) από επενδυτικές δραστηριότητες (β) 0 Χρηματοδοτικές δραστηριότητες 278.890 249.977 189.906 174.531 Πρόσθετα στοιχεία και Πληροφορίες Εισπράξεις / πληρωμές από αύξηση / μείωση μετοχικού κεφαλαίου Είσπραξη επιχορήγησης Εισπράξεις / εξοφλήσεις δανείων α. Η επωνυμία και η χώρα της καταστατικής έδρας για κάθε µια από τις εταιρείες που περιλαμβάνονται στις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις, καθώς και το ποσοστό µε το οποίο η μητρική εταιρεία συμμετέχει, άμεσα ή έμμεσα, στο μετοχικό τους κεφάλαιο και η μέθοδος ενσωμάτωσης που εφαρμόστηκε, παρατίθενται στη σημείωση 5 των οικονομικών καταστάσεων. β. Αναφορά των ανέλεγκτων φορολογικά χρήσεων της εταιρείας και του ομίλου γίνεται στη σημείωση 35 των οικονομικών καταστάσεων. γ. Ο αριθμός του απασχολούμενου προσωπικού στο τέλος της τρέχουσας περιόδου ανήλθε σε 435 άτομα για την εταιρεία και σε 1057 άτομα για τον όμιλο. Ο αριθμός του απασχολούμενου προσωπικού στο τέλος της αντίστοιχης περιόδου της προηγούμενης χρήσης ανήλθε σε 407 για την εταιρεία και σε 1002 για τον όμιλο. δ. Τα λοιπά συνολικά έσοδα μετά από φόρους της χρήσεως του ομίλου αφορούν σε συναλλαγματικές διαφορές μετατροπής θυγατρικών εξωτερικού (1 χιλ. ευρώ),σε επίδραση από προσαρμογή αναβαλλόμενου φόρου αποθεματικών αναπροσαρμογής σε νέους ΦΣ (Ν.4579/2018) (75χιλ.ευρώ) και από επανεκτίμηση προγ/των καθορισμένων παροχών στο προσωπικό (-182 χιλ. ευρώ). Τα λοιπά συνολικά έσοδα μετά από φόρους του ομίλου της προηγούμενης χρήσεως αφορούν σε συναλλαγματικές διαφορές μετατροπής θυγατρικών εξωτερικού (-2.305 χιλ. ευρώ)σε αναπροσαρμογή ενσώματων περιουσιακών στοιχείων στην εύλογη αξία (3.569 χιλ. ευρώ) ,σε επίδραση από προσαρμογή αναβαλλόμενου φόρου αποθεματικών αναπροσαρμογής σε νέους ΦΣ (Ν.4579/2018) (245 χιλ.ευρώ) και από επανεκτίμηση προγ/των καθορισμένων παροχών στο προσωπικό (-64 χιλ. ευρώ) . Τα λοιπά συνολικά έσοδα μετά από φόρους χρήσεως της εταιρίας αφορούν σε συναλλαγματικές διαφορές μετατροπής θυγατρικών εξωτερικού (13 χιλ. ευρώ),σε επίδραση από προσαρμογή αναβαλλόμενου φόρου αποθεματικών αναπροσαρμογής σε νέους ΦΣ (ν.4579/2018) (75χιλ.ευρώ) και από επανεκτίμηση προγ/των καθορισμένων παροχών στο προσωπικό (-133 χιλ. ευρώ). Τα λοιπά συνολικά έσοδα μετά από φόρους προηγούμενης χρήσεως της εταιρείας αφορούν σε αναπροσαρμογή ενσώματων περιουσιακών στοιχείων στην εύλογη αξία (334 χιλ. ευρώ) ,σε επίδραση από προσαρμογή αναβαλλόμενου φόρου αποθεματικών αναπροσαρμογής σε νέους ΦΣ (ν.4579/2018) (245χιλ.ευρώ) και από επανεκτίμηση προγ/των καθορισμένων παροχών στο προσωπικό (-64 χιλ. ευρώ ). ε. Οι λοιπές μεταβολές των ιδίων κεφαλαίων της τρέχουσας και της προηγούμενης χρήσεως αφορούν στην επίδραση από μεταβολή ποσοστών από τη μειοψηφία. στ. Οι πάσης φύσεως συναλλαγές (εισροές και εκροές) σωρευτικά από την έναρξη της οικονομικής χρήσης καθώς και τα υπόλοιπα των απαιτήσεων και υποχρεώσεων της εταιρείας και του ομίλου στη λήξη της τρέχουσας χρήσεως που έχουν προκύψει από συναλλαγές τους µε τα συνδεδεμένα μέρη, όπως αυτά ορίζονται στο ∆.Λ.Π. 24 παρατίθενται στον πίνακα που ακολουθεί: Δεσμευμένες Καταθέσεις Καθαρή ταμειακή ροή από εισπράξεις / πληρωμές χρηματοδοτικών μισθώσεων -1.215 Μερίσματα πληρωθέντα -200 -309 0 -9.619 -4.527 -8.336 -3.276 -13.024 -10.637 -12.518 -11.250 περιόδου (α) + (β) + (γ) 18.886 10.026 9.058 5.828 Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα έναρξης περιόδου 58.231 48.826 32.056 26.228 -83 -621 0 0 77.034 58.231 41.114 32.056 Σύνολο εισροών / (εκροών) από χρηματοδοτικές δραστηριότητες (γ) Καθαρή αύξηση / (μείωση) στα ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα Επίδραση συναλλαγματικών διαφορών Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα λήξης περιόδου Συναλλαγές με τα συνδεδεμένα μέρη - Ποσά εκφρασμένα σε χιλιάδες € Όμιλος Εταιρεία α) Έσοδα 238 238 β) Έξοδα 385 385 γ) Απαιτήσεις 74 74 148 148 1.926 974 δ) Υποχρεώσεις ε) Συναλλαγές και αμοιβές διευθυντικών στελεχών και μελών της διοίκησης στ) Απαιτήσεις από διευθυντικά στελέχη και μέλη της διοίκησης 118 0 ζ) Υποχρεώσεις προς τα διευθυντικά στελέχη και μέλη της διοίκησης 665 665 0 0 η)Προκαταβολές σε λοιπά συνδεδεμένα πρόσωπα Ηράκλειο Κρήτης, 21 Μαίου 2020 Ο Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου Ο Διευθύνων Σύμβουλος Ο Διευθύνων Σύμβουλος Ο Προϊστάμενος του Λογιστηρίου ΓΙΑΝΝΗΣ Μ. ΛΕΜΠΙΔΑΚΗΣ ΜΙΧΑΗΛ Ι. ΛΕΜΠΙΔΑΚΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ Ι. ΛΕΜΠΙΔΑΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Μ. ΒΑΛΕΡΓΑΚΗΣ ΑΔΤ ΑΒ954397 ΑΔΤ ΑΝ467538 ΑΔΤ ΑΙ436120 ΑΔΤ ΑΕ456088 ΑΡ. ΑΔ. Α' ΤΑΞΗΣ 2515

Περίληψη: Οι κάτωθι υπογράφοντες, μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία «ΠΛΑΣΤΙΚΑ ΚΡΗΤΗΣ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ»: Γιάννης Μ. Λεμπιδάκης, Πρόεδρος Διοικητικού Συμβουλίου, Μιχαήλ Ιωάν. Λεμπιδάκης, Διευθύνων Σύμβουλος, Η συνημμένη ετήσια έκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου απεικονίζει κατά τρόπο αληθή την εξέλιξη, τις επιδόσεις και τη θέση της Εταιρείας, καθώς και των επιχειρήσεων που περιλαμβάνονται στην ενοποίηση εκλαμβανομένων ως σύνολο, συμπεριλαμβανομένης της περιγραφής των κυριότερων κινδύνων και αβεβαιοτήτων που αντιμετωπίζουν. Οι συνημμένες ετήσιες εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές Καταστάσεις και η Ετήσια Οικονομική Έκθεση, είναι εκείνες που εγκρίθηκαν από το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας κατά τη συνεδρίαση της 21.05.2020. Εμμανουήλ Ιωάν. Λεμπιδάκης, Διευθύνων Σύμβουλος. Ηράκλειο Κρήτης, 21η Μαΐου 2020 Υπό την ανωτέρω ιδιότητά μας, δηλώνουμε και βεβαιώνουμε σύμφωνα με το άρθρο 4, παρ. 2 του Ν. 3556/2007 και ορισθέντες ειδικώς προς τούτο με την από 21.05.2020 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία «ΠΛΑΣΤΙΚΑ ΚΡΗΤΗΣ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ», (εφεξής καλούμενης για λόγους συντομίας ως «Εταιρεία» ή «ΠΛΑΣΤΙΚΑ ΚΡΗΤΗΣ») ότι, εξ’ όσων γνωρίζουμε: Οι συνημμένες ετήσιες οικονομικές καταστάσεις της περιόδου 01.01.2019 – 31.12.2019 (εταιρικές και ενοποιημένες), οι οποίες καταρτίστηκαν σύμφωνα με τα ισχύοντα λογιστικά πρότυπα, απεικονίζουν κατά τρόπο αληθή τα στοιχεία του ενεργητικού και του παθητικού, την καθαρή θέση και τα αποτελέσματα χρήσεως της Εταιρείας, καθώς και των επιχειρήσεων που περιλαμβάνονται στην ενοποίηση, εκλαμβανομένων ως σύνολο. Οι δηλούντες, Ο Πρόεδρος Ο Διευθύνων Σύμβουλος Ο Διευθύνων Σύμβουλος Γιάννης Μ. Λεμπιδάκης Μιχαήλ Ιωάν. Λεμπιδάκης Εμμανουήλ Ιωάν. Λεμπιδάκης ΑΔΤ ΑΒ954397 ΑΔΤ ΑΝ467538 ΑΔΤ ΑΙ436120 του Διοικητικού Συμβουλίου