«ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε.» Ετήσια Οικονομική Έκθεση Της 31ης Δεκεμβρίου 2019 (χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019) Σύμφωνα με το άρθρο 4 του Ν.3556/2007 και τις κατ’ εξουσιοδότηση αυτού εκδοθείσες εκτελεστικές αποφάσεις του Δ.Σ. της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς ΑΡ.Μ.Α.Ε.: 33090/06/Β/95/3 ΑΡ. Γ.Ε.ΜΗ.:123788460000 ΚΑΛΛΙΘΕΑ ΑΤΤΙΚΗΣ Βεβαιώνεται ότι οι συνημμένες ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις είναι εκείνες που εγκρίθηκαν από το Διοικητικό Συμβούλιο της «ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗΣ ΕΛΛΑΣ ΑΕΕ» την 20η Μαΐου 2020 και έχουν δημοσιοποιηθεί με την ανάρτησή τους στο διαδίκτυο, στη διεύθυνση www.newsphone.gr, καθώς και στον διαδικτυακό χώρο του ΧΑ, όπου και θα παραμείνουν στη διάθεση του επενδυτικού κοινού για χρονικό διάστημα τουλάχιστον δέκα (10) ετών από την ημερομηνία της συντάξεως και δημοσιοποιήσεώς τους. ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε. ΠΕΡΙΕΧΌΜΕΝΑ Δηλώσεις εκπροσώπων του Διοικητικού Συμβουλίου..................................................................................................................................... 3 Ετήσια Έκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας ...................................................................................................................... 4 Έκθεση Ανεξάρτητου Ορκωτού Ελεγκτή Λογιστή......................................................................................................................................... 35 Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις....................................................................................................................................................................... 41 Κατάσταση Συνολικού Εισοδήματος........................................................................................................................... 41 Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης.................................................................................................................... 42 Κατάσταση Μεταβολών Ιδίων Κεφαλαίων ................................................................................................................. 43 Κατάσταση Ταμειακών Ροών ...................................................................................................................................... 45 1. Σημειώσεις επί των ετησίων οικονομικών καταστάσεων ...................................................................................................................... 46 1.1 Γενικές πληροφορίες .............................................................................................................................................. 46 1.2 Δομή του Ομίλου .................................................................................................................................................. 47 2. Πλαίσιο κατάρτισης των οικονομικών καταστάσεων ............................................................................................................................. 48 2.1 Βάση κατάρτισης των οικονομικών καταστάσεων ............................................................................................. 48 2.2 Λογιστικές αρχές για την κατάρτιση των οικονομικών καταστάσεων ............................................................... 48 2.3 Αλλαγές σε λογιστικές πολιτικές ............................................................................................................................ 57 2.4 Νέα λογιστικά πρότυπα διερμηνείες και τροποποίηση υφιστάμενων προτύπων................................................ 60 2.5 Σημαντικές λογιστικές κρίσεις, εκτιμήσεις και υποθέσεις. .................................................................................. 64 3. Διαχείριση χρηματοοικονομικού κινδύνου ................................................................................................................................................... 65 4. Οικονομικές πληροφορίες κατά τομέα ........................................................................................................................................................... 70 5. Αμοιβές και έξοδα προσωπικού ........................................................................................................................................................................ 71 6. Αποσβέσεις ................................................................................................................................................................................................................. 72 7. Ανάλυση κόστους κατά λειτουργία ................................................................................................................................................................. 72 8. Άλλα έσοδα εκμετάλλευσης ................................................................................................................................................................................. 73 9. Χρηματοοικονομικά έσοδα - έξοδα και λοιπά χρηματοοικονομικά αποτελέσματα .................................................................... 73 10. Φόρος εισοδήματος ............................................................................................................................................................................................. 74 11. Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις ..................................................................................................................................................... 75 12. Κέρδη ανά μετοχή................................................................................................................................................................................................. 77 13. Ενσώματες Ακινητοποιήσεις ........................................................................................................................................................................... 78 14. Άυλα περιουσιακά στοιχεία............................................................................................................................................................................... 81 15. Επενδύσεις σε θυγατρικές εταιρείες .............................................................................................................................................................. 82 16. Υπεραξία ................................................................................................................................................................................................................... 86 17. Λοιπά μη κυκλοφορούντα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία ........................................................................................... 87 18. Λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις ............................................................................................................................................................ 87 19. Πελάτες και εμπορικές απαιτήσεις................................................................................................................................................................ 88 20. Λοιπές απαιτήσεις ................................................................................................................................................................................................ 90 21. Χρηματοοικονομικά μέσα αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων ................................................................... 91 22. Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα ............................................................................................................................................................ 91 23. Ίδια Κεφάλαια ........................................................................................................................................................................................................ 92 24. Δανειακές υποχρεώσεις ...................................................................................................................................................................................... 93 25. Υποχρεώσεις καθορισμένων παροχών στους εργαζομένους ............................................................................................................... 93 26. Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις ......................................................................................................................................................... 94 27. Συμφωνία ταμειακών ροών από χρηματοδοτικές δραστηριότητες ................................................................................................. 95 28. Επιμέτρηση εύλογης αξίας ................................................................................................................................................................................ 95 29. Δεσμεύσεις ............................................................................................................................................................................................................... 96 30. Ενδεχόμενες απαιτήσεις – υποχρεώσεις...................................................................................................................................................... 96 31. Συναλλαγές με συνδεδεμένα μέρη .................................................................................................................................................................. 97 32. Επαναδιατύπωση - τροποποίηση συγκριτικών στοιχείων χρήσης 2018 ........................................................................................ 98 33. Αμοιβές Ελεγκτών ................................................................................................................................................................................................ 98 34. Γεγονότα μετά την ημερομηνία των οικονομικών καταστάσεων ..................................................................................................... 99 Διαδικτυακός τόπος ανάρτησης της χρηματοοικονομικής πληροφόρησης. .................................................................................... 101 Στοιχεία και πληροφορίες ...................................................................................................................................................................................... 102 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 2 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 3 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 34 Έκθεση Ανεξάρτητου Ορκωτού Ελεγκτή Λογιστή Προς τους Μετόχους της εταιρείας «ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε.» Έκθεση Ελέγχου επί των Εταιρικών και Ενοποιημένων Οικονομικών Καταστάσεων Γνώμη Έχουμε ελέγξει τις συνημμένες εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις της εταιρείας «ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε.» (η Εταιρεία), οι οποίες αποτελούνται από την εταιρική και ενοποιημένη κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης της 31ης Δεκεμβρίου 2019, τις εταιρικές και ενοποιημένες καταστάσεις συνολικού εισοδήματος, μεταβολών ιδίων κεφαλαίων και ταμειακών ροών της χρήσεως που έληξε την ημερομηνία αυτή, καθώς και περίληψη σημαντικών λογιστικών αρχών και μεθόδων και λοιπές επεξηγηματικές πληροφορίες. Κατά τη γνώμη μας, οι συνημμένες εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις παρουσιάζουν εύλογα, από κάθε ουσιώδη άποψη, την οικονομική θέση της εταιρείας «ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε.» και των θυγατρικών αυτής (ο Όμιλος) κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019, τη χρηματοοικονομική τους επίδοση και τις ταμειακές τους ροές για τη χρήση που έληξε την ημερομηνία αυτή σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς, όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Βάση γνώμης Διενεργήσαμε τον έλεγχό μας σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Ελέγχου (ΔΠΕ) όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία. Οι ευθύνες μας, σύμφωνα με τα πρότυπα αυτά περιγράφονται περαιτέρω στην ενότητα της έκθεσής μας “Ευθύνες ελεγκτή για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων”. Είμαστε ανεξάρτητοι από την Εταιρεία και τις ενοποιούμενες θυγατρικές της, καθ’ όλη τη διάρκεια του διορισμού μας, σύμφωνα με τον Κώδικα Δεοντολογίας για Επαγγελματίες Ελεγκτές του Συμβουλίου Διεθνών Προτύπων Δεοντολογίας Ελεγκτών, όπως αυτός έχει ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία και τις απαιτήσεις δεοντολογίας που σχετίζονται με τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων στην Ελλάδα και έχουμε εκπληρώσει τις δεοντολογικές μας υποχρεώσεις σύμφωνα με τις απαιτήσεις της ισχύουσας νομοθεσίας και του προαναφερόμενου Κώδικα Δεοντολογίας. Πιστεύουμε ότι τα ελεγκτικά τεκμήρια που έχουμε αποκτήσει είναι επαρκή και κατάλληλα να παρέχουν βάση για τη γνώμη μας. Σημαντικότερα θέματα ελέγχου Τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου είναι εκείνα τα θέματα που, κατά την επαγγελματική μας κρίση, ήταν εξέχουσας σημασίας στον έλεγχό μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων της ελεγχόμενης χρήσεως. Τα θέματα αυτά και οι σχετιζόμενοι κίνδυνοι ουσιώδους ανακρίβειας αντιμετωπίστηκαν στο πλαίσιο του ελέγχου των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων ως σύνολο, για τη διαμόρφωση της γνώμης μας επί αυτών και δεν εκφέρουμε ξεχωριστή γνώμη για τα θέματα αυτά. Σημαντικότερα θέματα ελέγχου 1. Ανακτησιμότητα εμπορικών (εταιρικές και ενοποιημένες καταστάσεις) Αντιμετώπιση ελεγκτικού θέματος απαιτήσεων οικονομικές 35 Την 31.12.2019 οι εμπορικές απαιτήσεις του Ομίλου Οι ελεγκτικές μας διαδικασίες σχετικά με την ανέρχονται σε € 16,18 εκ. (€ 17,30 εκ. την ανακτησιμότητα των εμπορικών απαιτήσεων 31.12.2018). περιλάμβαναν, μεταξύ άλλων: Μεταξύ των εμπορικών απαιτήσεων υπάρχει μία (1) επίδικη απαίτηση της Εταιρείας κατά του Ελληνικού Δημοσίου και του ευρύτερου Δημόσιου Τομέα ανερχόμενη σε € 4,42 εκ. (€ 11,28 εκ. την 31.12.2018). - Την κατανόηση της διαδικασίας, ως προς την παρακολούθηση των εμπορικών απαιτήσεων και των παραγόντων που λαμβάνονται υπόψη για την εκτίμηση της απομείωσης. Στην επόμενη χρήση 2020 εισπράχθηκε από το - Την αξιολόγηση της εκτίμησης της Διοίκησης σχετικά Ελληνικό Δημόσιο ποσό € 3.033.797,17 έναντι των με την ανακτησιμότητα των εμπορικών απαιτήσεων. επίδικων απαιτήσεων της 31.12.2018. - Την αξιολόγηση της ανάλυσης της ενηλικίωσης Η Διοίκηση αξιολογεί την ανακτησιμότητα των πελατών και την εκτίμηση της Εταιρείας για την εμπορικών απαιτήσεων του ομίλου και προβαίνει σε απομείωση. εκτίμηση της απαιτούμενης απομείωσης αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών για επισφαλείς και - Τη λήψη επιστολών επιβεβαίωσης τρίτων για ένα επίδικες απαιτήσεις, ώστε αυτές να απεικονίζονται αντιπροσωπευτικό δείγμα εμπορικών απαιτήσεων. στο ανακτήσιμο ποσό τους. - Επιβεβαίωση ότι απαιτήσεις εκχωρηθείσες με σύμβαση Θεωρούμε ότι η αξιολόγηση της ανακτησιμότητας factoring έχουν λογιστικοποιηθεί σύμφωνα με την ουσία των εμπορικών απαιτήσεων του Ομίλου είναι ένα από της συμφωνίας. τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου αφενός γιατί οι εμπορικές απαιτήσεις είναι το σημαντικότερο - Αξιολόγηση της επίπτωσης από την εφαρμογή του στοιχείο του Ενεργητικού (52% του συνόλου του ΔΠΧΑ 9 στην κλειόμενη χρήση για την αντιμετώπιση ενεργητικού) και αφετέρου λόγω του επιπέδου της των ζημιών πιστώσεων για τις εμπορικές απαιτήσεις. κρίσης και των εκτιμήσεων της Διοίκησης που απαιτήθηκαν, ειδικότερα για τις απαιτήσεις που ήταν - Την εξέταση των απαντητικών επιστολών των επίδικες. δικηγόρων, για θέματα που χειρίστηκαν κατά τη διάρκεια του έτους για τον εντοπισμό τυχόν θεμάτων που Εφιστούμε την προσοχή σας στις λογιστικές υποδεικνύουν υπόλοιπα από εμπορικές απαιτήσεις που πολιτικές, αναλύσεις και εκτιμήσεις του ομίλου για τις δεν είναι ανακτήσιμα στο μέλλον. εμπορικές απαιτήσεις, όπως αναφέρονται στις σημειώσεις 2.2 (θ), και 19 της ετήσιας οικονομικής - Ειδικότερα για τις επίδικες απαιτήσεις διενεργήθηκε έκθεσης. αξιολόγηση του εύλογου των εκτιμήσεων των νομικών συμβούλων της εταιρείας και εκτεταμένη συζήτηση της φύσης και της κατάστασης των δικαστικών υποθέσεων και των πιθανών νομικών επιπτώσεων με τη διοίκηση της εταιρείας και τους νομικούς συμβούλους, με ιδιαίτερη έμφαση στις επίδικες απαιτήσεις κατά του Ελληνικού Δημοσίου όσον αφορά την μελλοντική έκβαση των δικαστικών αυτών υποθέσεων. - Αξιολόγηση της επάρκειας και καταλληλότητας των γνωστοποιήσεων της ετήσιας οικονομικής έκθεσης. 2. Απομείωση επενδύσεων σε θυγατρικές εταιρείες (εταιρικές οικονομικές καταστάσεις) 36 Την 31.12.2019 η λογιστική αξία των επενδύσεων σε Η ελεγκτική μας προσέγγιση περιέλαβε μεταξύ των θυγατρικές εταιρείες στις Εταιρικές άλλων και τις ακόλουθες βασικές διαδικασίες: χρηματοοικονομικές καταστάσεις ανέρχεται σε € 8,16 εκ. (€ 11,05 εκ. κατά την 31.12.2018). - Τη λήψη και εξέταση των εκτιμήσεων της Διοίκησης για το εάν υπάρχουν ενδείξεις απομείωσης για κάθε μια Όπως περιγράφεται στην σημείωση 2.2 (α) οι επένδυση, λαμβάνοντας υπόψη τις περιπτώσεις όπου επενδύσεις της Εταιρείας σε θυγατρικές της προέκυψαν ζημίες εκμετάλλευσης που επιβάρυναν την αποτιμώνται στο κόστος κτήσης τους. Η Διοίκηση ελεγχόμενη χρήση ή πραγματικά λειτουργικά κέρδη που εξετάζει τουλάχιστον σε ετήσια βάση εάν υπάρχουν είναι σημαντικά χαμηλότερα από εκείνα που είχαν εσωτερικές ή εξωτερικές ενδείξεις απομείωσης. προϋπολογισθεί. Η Διοίκηση προσδιορίζει την ανακτήσιμη αξία ως το μεγαλύτερο ποσό μεταξύ της αξίας χρήσης και της εύλογης αξίας μειωμένης με το απαιτούμενο για την εκποίηση κόστος. - Την αξιολόγηση των πολιτικών και της μεθοδολογίας που έχει υιοθετήσει η Εταιρεία σχετικά με τις απομειώσεις των θυγατρικών και της συνέπειάς τους με τα ισχύοντα λογιστικά πρότυπα. Ο προσδιορισμός της αξίας χρήσης βασίζεται σε εκτιμήσεις της Διοίκησης και παραδοχές, όπως οι μελλοντικές ταμειακές ροές και αποδόσεις κάθε θυγατρικής εταιρείας και τα προεξοφλητικά επιτόκια που εφαρμόζονται στις προβλεπόμενες ταμειακές ροές. - Την αξιολόγηση της καταλληλότητας του μοντέλου που χρησιμοποιήθηκε καθώς και του εύλογου των σημαντικών παραδοχών (όπως αναμενόμενα έσοδα, εκτιμήσεις κόστους και χρήση προεξοφλητικού επιτοκίου) για την εκτίμηση του ανακτήσιμου ποσού. - Την εξέταση της μαθηματικής ακρίβειας του μοντέλου Λόγω του ύψους των επενδύσεων, της ταμιακών ροών που χρησιμοποιήθηκε. υποκειμενικότητας των παραδοχών της Διοίκησης και τις σημαντικές κρίσεις και εκτιμήσεις αυτής για το - Αξιολόγηση της επάρκειας και καταλληλότητας των προσδιορισμό του ανακτήσιμου ποσού, θεωρούμε την γνωστοποιήσεων. αξιολόγηση της πιθανής απομείωσης των ανωτέρω επενδύσεων ως ένα από τα σημαντικότερα θέματα. Οι γνωστοποιήσεις για τις θυγατρικές παρέχονται στη σημείωση 15 της ετήσιας οικονομικής έκθεσης. Άλλες πληροφορίες Η διοίκηση είναι υπεύθυνη για τις άλλες πληροφορίες. Οι άλλες πληροφορίες περιλαμβάνονται στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου, για την οποία γίνεται σχετική αναφορά στην “Έκθεση επί άλλων Νομικών και Κανονιστικών Απαιτήσεων”, στις Δηλώσεις των Μελών του Διοικητικού Συμβουλίου, αλλά δεν περιλαμβάνουν τις οικονομικές καταστάσεις και την έκθεση ελέγχου επί αυτών. Η γνώμη μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων δεν καλύπτει τις άλλες πληροφορίες και δεν εκφράζουμε με τη γνώμη αυτή οποιασδήποτε μορφής συμπέρασμα διασφάλισης επί αυτών. Σε σχέση με τον έλεγχό μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων, η ευθύνη μας είναι να αναγνώσουμε τις άλλες πληροφορίες και με τον τρόπο αυτό, να εξετάσουμε εάν οι άλλες πληροφορίες είναι ουσιωδώς ασυνεπείς με τις εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις ή τις γνώσεις που αποκτήσαμε κατά τον έλεγχο ή αλλιώς φαίνεται να είναι ουσιωδώς εσφαλμένες. Εάν, με βάση τις εργασίες που έχουμε εκτελέσει, καταλήξουμε στο συμπέρασμα ότι υπάρχει ουσιώδες σφάλμα σε αυτές τις άλλες πληροφορίες, είμαστε υποχρεωμένοι να αναφέρουμε το γεγονός αυτό. Δεν έχουμε τίποτα να αναφέρουμε σχετικά με το θέμα αυτό. 37 Ευθύνες της διοίκησης και των υπευθύνων για τη διακυβέρνηση επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων Η διοίκηση έχει την ευθύνη για την κατάρτιση και εύλογη παρουσίαση των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως και για εκείνες τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου που η διοίκηση καθορίζει ως απαραίτητες, ώστε να καθίσταται δυνατή η κατάρτιση των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων απαλλαγμένων από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος. Κατά την κατάρτιση των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων, η διοίκηση είναι υπεύθυνη για την αξιολόγηση της ικανότητας της Εταιρείας και του Ομίλου να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους, γνωστοποιώντας όπου συντρέχει τέτοια περίπτωση, τα θέματα που σχετίζονται με τη συνεχιζόμενη δραστηριότητα και τη χρήση της λογιστικής αρχής της συνεχιζόμενης δραστηριότητας, εκτός και εάν η διοίκηση είτε προτίθεται να ρευστοποιήσει την Εταιρεία και τον Όμιλο ή να διακόψει τη δραστηριότητά τους ή δεν έχει άλλη ρεαλιστική εναλλακτική επιλογή από το να προβεί σ ’αυτές τις ενέργειες. Η Επιτροπή Ελέγχου (άρθ. 44 Ν. 4449/2017) της Εταιρείας έχει την ευθύνη εποπτείας της διαδικασίας χρηματοοικονομικής αναφοράς της Εταιρείας και του Ομίλου. Ευθύνες ελεγκτή για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων Οι στόχοι μας είναι να αποκτήσουμε εύλογη διασφάλιση για το κατά πόσο οι εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις, στο σύνολο τους, είναι απαλλαγμένες από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος και να εκδώσουμε έκθεση ελεγκτή, η οποία περιλαμβάνει τη γνώμη μας. Η εύλογη διασφάλιση συνιστά διασφάλιση υψηλού επιπέδου, αλλά δεν είναι εγγύηση ότι ο έλεγχος που διενεργείται σύμφωνα με τα ΔΠΕ, όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία, θα εντοπίζει πάντα ένα ουσιώδες σφάλμα, όταν αυτό υπάρχει. Σφάλματα δύναται να προκύψουν από απάτη ή από λάθος και θεωρούνται ουσιώδη όταν, μεμονωμένα ή αθροιστικά, θα μπορούσε εύλογα να αναμένεται ότι θα επηρέαζαν τις οικονομικές αποφάσεις των χρηστών, που λαμβάνονται με βάση αυτές τις εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις. Ως καθήκον του ελέγχου, σύμφωνα με τα ΔΠΕ όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία, ασκούμε επαγγελματική κρίση και διατηρούμε επαγγελματικό σκεπτικισμό καθ’ όλη τη διάρκεια του ελέγχου. Επίσης: - Εντοπίζουμε και αξιολογούμε τους κινδύνους ουσιώδους σφάλματος στις εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος, σχεδιάζοντας και διενεργώντας ελεγκτικές διαδικασίες που ανταποκρίνονται στους κινδύνους αυτούς και αποκτούμε ελεγκτικά τεκμήρια που είναι επαρκή και κατάλληλα για να παρέχουν βάση για τη γνώμη μας. Ο κίνδυνος μη εντοπισμού ουσιώδους σφάλματος που οφείλεται σε απάτη είναι υψηλότερος από αυτόν που οφείλεται σε λάθος, καθώς η απάτη μπορεί να εμπεριέχει συμπαιγνία, πλαστογραφία, εσκεμμένες παραλείψεις, ψευδείς διαβεβαιώσεις ή παράκαμψη των δικλίδων εσωτερικού ελέγχου. - Κατανοούμε τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου που σχετίζονται με τον έλεγχο, με σκοπό το σχεδιασμό ελεγκτικών διαδικασιών κατάλληλων για τις περιστάσεις, αλλά όχι με σκοπό τη διατύπωση γνώμης επί της αποτελεσματικότητας των δικλίδων εσωτερικού ελέγχου της Εταιρείας και του Ομίλου. - Αξιολογούμε την καταλληλότητα των λογιστικών αρχών και μεθόδων που χρησιμοποιήθηκαν και το εύλογο των λογιστικών εκτιμήσεων και των σχετικών γνωστοποιήσεων που έγιναν από τη διοίκηση. - Αποφαινόμαστε για την καταλληλότητα της χρήσεως από τη διοίκηση της λογιστικής αρχής της συνεχιζόμενης δραστηριότητας και με βάση τα ελεγκτικά τεκμήρια που αποκτήθηκαν για το εάν υπάρχει ουσιώδης αβεβαιότητα σχετικά με γεγονότα ή συνθήκες που μπορεί να υποδηλώνουν ουσιώδη αβεβαιότητα ως προς την ικανότητα της Εταιρείας και του Ομίλου να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους. Εάν συμπεράνουμε ότι υφίσταται ουσιώδης αβεβαιότητα, είμαστε υποχρεωμένοι στην έκθεση ελεγκτή να επιστήσουμε την προσοχή στις σχετικές γνωστοποιήσεις των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων ή εάν αυτές οι γνωστοποιήσεις είναι ανεπαρκείς να διαφοροποιήσουμε τη γνώμη μας. Τα 38 συμπεράσματά μας βασίζονται σε ελεγκτικά τεκμήρια που αποκτώνται μέχρι την ημερομηνία της έκθεσης ελεγκτή. Ωστόσο, μελλοντικά γεγονότα ή συνθήκες ενδέχεται να έχουν ως αποτέλεσμα η Εταιρεία και ο Όμιλος να παύσουν να λειτουργούν ως συνεχιζόμενη δραστηριότητα. - Αξιολογούμε τη συνολική παρουσίαση, τη δομή και το περιεχόμενο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων, συμπεριλαμβανομένων των γνωστοποιήσεων, καθώς και το κατά πόσο οι εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις απεικονίζουν τις υποκείμενες συναλλαγές και τα γεγονότα με τρόπο που επιτυγχάνεται η εύλογη παρουσίαση. - Αποκτούμε επαρκή και κατάλληλα ελεγκτικά τεκμήρια αναφορικά με την χρηματοοικονομική πληροφόρηση των οντοτήτων ή των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων εντός του Ομίλου για την έκφραση γνώμης επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων. Είμαστε υπεύθυνοι για την καθοδήγηση, την επίβλεψη και την εκτέλεση του ελέγχου της Εταιρείας και των θυγατρικών της. Παραμένουμε αποκλειστικά υπεύθυνοι για την ελεγκτική μας γνώμη. Μεταξύ άλλων θεμάτων, κοινοποιούμε στους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση, το σχεδιαζόμενο εύρος και το χρονοδιάγραμμα του ελέγχου, καθώς και σημαντικά ευρήματα του ελέγχου, συμπεριλαμβανομένων όποιων σημαντικών ελλείψεων στις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου εντοπίζουμε κατά τη διάρκεια του ελέγχου μας. Επιπλέον, δηλώνουμε προς τους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση ότι έχουμε συμμορφωθεί με τις σχετικές απαιτήσεις δεοντολογίας περί ανεξαρτησίας και γνωστοποιούμε προς αυτούς όλες τις σχέσεις και άλλα θέματα που μπορεί εύλογα να θεωρηθεί ότι επηρεάζουν την ανεξαρτησία μας και τα σχετικά μέτρα προστασίας, όπου συντρέχει περίπτωση. Από τα θέματα που γνωστοποιήθηκαν στους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση, καθορίζουμε τα θέματα εκείνα που ήταν εξέχουσας σημασίας για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων της ελεγχόμενης χρήσεως και ως εκ τούτου αποτελούν τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου. Έκθεση επί άλλων Νομικών και Κανονιστικών Απαιτήσεων 1. Έκθεση Διαχείρισης Διοικητικού Συμβουλίου Λαμβάνοντας υπόψη ότι η διοίκηση έχει την ευθύνη για την κατάρτιση της Έκθεσης Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου και της Δήλωσης Εταιρικής Διακυβέρνησης που περιλαμβάνεται στην έκθεση αυτή, κατ’ εφαρμογή των διατάξεων της παραγράφου 5 του άρθρου 2 του Ν. 4336/2015 (μέρος Β), σημειώνουμε ότι: α) Στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου περιλαμβάνεται δήλωση εταιρικής διακυβέρνησης, η οποία παρέχει τα πληροφοριακά στοιχεία που ορίζονται στο άρθρο 152 του Ν. 4548/2018. β) Κατά τη γνώμη μας η Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου έχει καταρτισθεί σύμφωνα με τις ισχύουσες νομικές απαιτήσεις των άρθρων 150 και 153 και της παραγράφου 1 (περιπτώσεις γ’ και δ’) του άρθρου 152 του Ν. 4548/2018 και το περιεχόμενο αυτής αντιστοιχεί με τις συνημμένες οικονομικές καταστάσεις της χρήσεως που έληξε την 31.12.2019. γ) Με βάση τη γνώση που αποκτήσαμε κατά το έλεγχό μας, για την εταιρεία «ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε.» και το περιβάλλον της, δεν έχουμε εντοπίσει ουσιώδεις ανακρίβειες στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού της Συμβουλίου 2. Συμπληρωματική Έκθεση προς την Επιτροπή Ελέγχου Η γνώμη μας επί των συνημμένων εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων είναι συνεπής με τη Συμπληρωματική Έκθεσή μας προς την Επιτροπή Ελέγχου της Εταιρείας, που προβλέπεται από το άρθρο 11 του κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) αριθ. 537/2014. 3. Παροχή μη ελεγκτικών υπηρεσιών Δεν παρείχαμε στην Εταιρεία και τις θυγατρικές της μη ελεγκτικές υπηρεσίες που απαγορεύονται σύμφωνα με το άρθρο 5 του κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) αριθ. 537/2014. 39 4. Διορισμός Ελεγκτή Διοριστήκαμε για πρώτη φορά ως Ορκωτοί Ελεγκτές Λογιστές της Εταιρείας με την από 26/01/2000 απόφαση της ετήσιας τακτικής γενικής συνέλευσης των μετόχων. Έκτοτε ο διορισμός μας έχει αδιαλείπτως ανανεωθεί για μια συνολική περίοδο 20 ετών με βάση τις κατ’ έτος λαμβανόμενες αποφάσεις της τακτικής γενικής συνέλευσης. Αθήνα, 21 Μαΐου 2020 ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΣΑΒΑΔΗΣ Ορκωτός Ελεγκτής Λογιστής Α.Μ. ΣΟΕΛ 33391 ΣΟΛ Α.Ε. Μέλος Δικτύου Crowe Global Φωκ. Νέγρη 3, 112 57 Αθήνα Α.Μ. ΣΟΕΛ 125 40 ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε. Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις Κατάσταση Συνολικού Εισοδήματος Ο ΟΜΙΛΟΣ Κύκλος εργασιών Κόστος πωληθέντων Μικτό αποτέλεσμα Άλλα έσοδα εκμετάλλευσης Έξοδα διοικητικής λειτουργίας Έξοδα λειτουργίας διαθέσεως Άλλα έξοδα εκμετάλλευσης Ζημιά επίδικων υποθέσεων Ελληνικού Δημοσίου Αποτέλεσμα πρό φόρων χρηματοδοτικών και επενδυτικών αποτελεσμάτων Χρηματοοικονομικά έξοδα Χρηματοοικονομικά έσοδα Λοιπά χρηματοοικονομικά έσοδα επενδύσεων Λοιπά χρηματοοικονομικά έξοδα επενδύσεων Κέρδη προ φόρων Σημ 4 7 Φόρος εισοδήματος 8 7 7 7 -141.042,96 24.967,41 -492.847,14 -174.916,70 -285.108,54 1.201.771,16 15.267,95 -545.083,44 245.804,17 -741.276,22 32.483,17 9.667,57 -870.099,80 -1.544.257,87 -216.240,12 1.199.472,65 2.150,29 -428.072,44 64.463,24 -696.771,72 31.076,32 9.667,57 -870.099,80 -1.701.044,33 10 -495.970,49 -63.673,11 -369.503,46 25.847,38 -250.166,32 -1.607.930,98 -305.040,22 -1.675.196,95 6.549,44 -19.667,10 0,00 0,00 -243.616,88 -1.627.598,08 -305.040,22 -1.675.196,95 -263.951,07 20.334,19 -1.643.713,21 16.115,13 -305.040,22 0,00 -1.675.196,95 0,00 -135.853,47 32.604,83 -103.248,64 -40.896,19 10.805,92 -30.090,27 -50.900,00 12.216,00 -38.684,00 -14.546,64 4.218,53 -10.328,11 -346.865,52 -1.657.688,35 -343.724,22 -1.685.525,06 -357.615,55 10.750,03 -1.668.539,74 10.851,39 -343.724,22 0,00 -1.685.525,06 0,00 -0,0095 -0,0592 -0,0110 -0,0604 Καθαρά κέρδη χρήσης από διακοπείσες δραστηριότητες μετά από φόρους (Β) Καθαρά κέρδη χρήσης από συνεχιζόμενες και διακοπείσες δραστηριότητες μετά από φόρους (Α+Β) Καθαρά κέρδη χρήσης αποδιδόμενα σε : -Ιδιοκτήτες μητρικής -Δικαιώματα μειοψηφίας(μη ελέγχουσα συμμετοχή) Κέρδη/ (ζημίες) αναγνωρισμένα απευθείας στα ίδια κεφάλαια Στοιχεία που δεν θα ταξινομηθούν μελλοντικά στην κατάσταση αποτελεσμάτων Αναλογιστικά κέρδη/(ζημίες) από πρόβλ.αποζημίωσης προσωπικού Φόροι εισοδήματος στοιχείων των λοιπών συνολικών εσόδων Λοιπά συνολικά αποτελέσματα μετά από φόρους(Γ) Συγκεντωτικά συνολικά αποτελέσματα χρήσης μετά από φόρους (Α)+(Β)+(Γ) Συγκεντρωτικά συνολικά αποτελέσματα χρήσης αποδιδόμενα σε : -Ιδιοκτήτες μητρικής -Δικαιώματα μειοψηφίας(μη ελέγχουσα συμμετοχή) Αποτελέσματα προ Φόρων, Χρηματοδοτικών, Επενδυτικών Αποτελεσμάτων και Συνολικών Αποσβέσεων Αποτελέσματα προ Φόρων, Χρηματοδοτικών και Επενδυτικών Αποτελεσμάτων Από 1 η Ιανουαρίου έως 31.12.2019 31.12.2018 14.178.379,88 16.200.611,43 -8.428.340,66 -9.458.588,63 5.750.039,22 6.742.022,80 676.189,82 98.530,95 -3.047.912,39 -3.284.494,42 -2.238.108,52 -2.501.910,04 -1.633.055,27 0,00 0,00 -1.229.065,99 9 9 9 9 Καθαρά κέρδη χρήσης από συνεχιζόμενες δραστηριότητες μετά από φόρους (Α) Καθαρά κέρδη ανά μετοχή αποδιδόμενα στους ιδιοκτήτες της μητρικής βασικά και προσαρμοσμένα(σε € ) Προτεινόμενο μέρισμα ανά μετοχή (σε € ) Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ Από 1 η Ιανουαρίου έως 31.12.2019 31.12.2018 20.238.549,36 21.525.947,42 -9.947.052,11 -10.379.994,40 10.291.497,25 11.145.953,02 705.656,51 267.822,43 -4.250.606,22 -4.708.993,75 -5.254.535,23 -5.450.748,30 -1.633.055,27 0,00 0,00 -1.229.065,99 12 0,00 0,00 Σύνοψη αποτελεσμάτων χρήσης 0,00 0,00 Σύνοψη αποτελεσμάτων χρήσης 597.348,82 466.349,97 17.840,80 188.450,12 -141.042,96 24.967,41 -492.847,14 -174.916,70 Οι επισυναπτόμενες σημειώσεις αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των οικονομικών καταστάσεων. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 41 ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε. Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης Σημ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΣΗΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Μη κυκλοφορούντα Στοιχεία Ενεργητικού Ενσώματες Ακινητοποιήσεις Άυλα Περιουσιακά Στοιχεία Υπεραξία Επιχείρησης Λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις Επενδύσεις σε θυγατρικές εταιρείες Λοιπά μη κυκλοφορούντα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις Σύνολο Κυκλοφοριακά Περιουσιακά Στοιχεία Ενεργητικού Αποθέματα Πελάτες και εμπορικές απαιτήσεις Λοιπές Απαιτήσεις Χρηματοοικονομικά στοιχεία σε εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων Ταμειακά διαθέσιμα και ταμειακά ισοδύναμα Σύνολο 13 14 16 18 15 17 11 19 20 21 22 Σύνολο περιουσιακών στοιχείων Ενεργητικού ΙΔΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ Ίδια Κεφάλαια Μετοχικό κεφάλαιο Ίδιες μετοχές Διαφορά από έκδοση μετοχών υπέρ το άρτιο Αποθεματικά Αποτελέσματα εις νέο Ίδια Κεφάλαια αποδιδόμενα στους μετόχους της μητρικής -Δικαιώματα μειοψηφίας (μη ελέγχουσα συμμετοχή) Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων Υποχρεώσεις Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις Μακροπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις Υποχρεώσεις παροχών προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις Υποχρεώσεις από μισθώσεις Συνολο Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις Υποχρεώσεις φόρου εισοδήματος Βραχυπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις Υποχρεώσεις από μισθώσεις Συνολο Σύνολο υποχρεώσεων Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων και Υποχρεώσεων 23 24 25 2.3 26 24 2.3 Ο ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2019 31.12.2018 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31.12.2019 31.12.2018 2.916.850,77 209.675,74 467.075,44 2.200.442,13 0,00 4.133.319,13 30.688,02 9.958.051,23 10.725.687,61 188.953,08 467.075,44 77.942,65 0,00 4.668.469,09 352.703,90 16.480.831,77 2.037.382,39 207.628,82 0,00 2.143.417,69 8.165.170,22 118.319,13 0,00 12.671.918,25 1.287.262,89 186.213,16 0,00 41.062,48 11.053.170,22 133.458,09 270.484,60 12.971.651,44 2.544,99 16.184.981,15 1.043.597,68 77,64 3.779.353,43 21.010.554,89 2.464,71 17.301.730,06 1.101.234,56 60,16 5.324.202,21 23.729.691,70 2.544,99 13.483.290,36 987.780,10 77,64 3.470.297,73 17.943.990,82 2.464,71 14.957.919,42 925.942,79 60,16 5.099.602,01 20.985.989,09 30.968.606,12 40.210.523,47 30.615.909,07 33.957.640,53 8.354.400,00 -122.015,24 3.941.804,84 2.580.252,83 5.938.992,68 20.693.435,11 510.081,17 21.203.516,28 8.354.400,00 -122.015,24 3.941.804,84 2.580.252,83 6.296.608,23 21.051.050,66 499.331,14 21.550.381,80 8.354.400,00 -122.015,24 3.941.804,84 2.580.252,83 7.172.132,56 21.926.574,99 0,00 21.926.574,99 8.354.400,00 -122.015,24 3.941.804,84 2.580.252,83 7.515.856,78 22.270.299,21 0,00 22.270.299,21 250.000,00 869.732,32 0,00 980.630,34 2.100.362,66 1.416.672,00 684.078,65 0,00 0,00 2.100.750,65 250.000,00 398.273,18 85.202,86 656.692,13 1.390.168,17 750.000,00 331.655,06 0,00 0,00 1.081.655,06 5.546.306,85 61.230,70 1.635.289,34 421.900,29 7.664.727,18 13.551.694,94 11.354,72 2.996.341,36 0,00 16.559.391,02 5.589.104,39 0,00 1.499.999,56 210.061,96 7.299.165,91 9.104.537,58 0,00 1.501.148,68 0,00 10.605.686,26 9.765.089,84 18.660.141,67 8.689.334,08 11.687.341,32 30.968.606,12 40.210.523,47 30.615.909,07 33.957.640,53 Οι επισυναπτόμενες σημειώσεις αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των οικονομικών καταστάσεων. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 42 ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε. Κατάσταση Μεταβολών Ιδίων Κεφαλαίων Ο ΟΜΙΛΟΣ Αποδιδόμενα στους μετόχους της μητρικής εταιρείας Μετοχικό κεφάλαιο Υπόλοιπο Ιδίων Κεφαλαίων την 01.01.2018 Ίδιες μετοχές Διαφορά από έκδοση μετοχών Υπέρ Το Άρτιο Αποθεματικά Αποτελέσματα εις νέον Δικαιώματα Μειοψηφίας (μη ελέγ χουσα συμμετοχή) Σύνολο Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων 8.354.400,00 -122.015,24 3.941.804,84 2.566.225,85 9.001.804,30 23.742.219,75 488.957,41 24.231.177,16 0,00 0,00 0,00 0,00 -929.333,51 -929.333,51 -477,66 -929.811,17 8.354.400,00 -122.015,24 3.941.804,84 2.566.225,85 8.072.470,79 22.812.886,24 488.479,75 23.301.365,99 Σχηματισμός τακτικού αποθεματικού 0,00 0,00 0,00 14.026,98 -14.026,98 0,00 0,00 0,00 Διανομή μερισμάτων 0,00 0,00 0,00 0,00 -93.295,83 -93.295,83 0,00 -93.295,83 Συναλλαγές με ιδιοκτήτες μητρικής 0,00 0,00 0,00 14.026,98 -1.036.656,32 -1.022.629,34 -477,66 -1.023.107,00 0,00 0,00 0,00 0,00 -1.643.713,21 -1.643.713,21 16.115,13 -1.627.598,08 0,00 0,00 0,00 0,00 -24.826,53 -24.826,53 -5.263,74 -30.090,27 Υπόλοιπο Ιδίων Κεφαλαίων την 31.12.2018 8.354.400,00 -122.015,24 3.941.804,84 2.580.252,83 6.296.608,23 21.051.050,66 499.331,14 21.550.381,80 Υπόλοιπο Ιδίων Κεφαλαίων την 01.01.2019 Καθαρά κέρδη περιόδου από συνεχιζόμενες και διακοπείσες δραστηριότητες μετά από φόρους 8.354.400,00 -122.015,24 3.941.804,84 2.580.252,83 6.296.608,23 21.051.050,66 499.331,14 21.550.381,80 0,00 0,00 0,00 0,00 -263.951,07 -263.951,07 20.334,19 -243.616,88 0,00 0,00 0,00 0,00 -93.664,48 -93.664,48 -9.584,16 -103.248,64 8.354.400,00 -122.015,24 3.941.804,84 2.580.252,83 5.938.992,68 20.693.435,11 510.081,17 21.203.516,28 Αναμ.πιστωτ.ζημίες εμπορ.απαιτ.(ΔΠΧΑ 9) Αναμορφωμένο υπόλοιπο 01.01.2018 Συγκεντρωτικά συνολικά αποτελέσματα χρήσης μετά φόρων Αναλογιστικά αποτελέσματα από πρόβλ.αποζημίωσης προσωπικού Κέρδη/ (ζημίες) αναγνωρισμένα απευθείας στα ίδια κεφάλαια Υπόλοιπο Ιδίων Κεφαλαίων την 31.12.2019 Οι επισυναπτόμενες σημειώσεις αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των οικονομικών καταστάσεων. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 43 ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε. Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ Μετοχικό κεφάλαιο Υπόλοιπο Ιδίων Κεφαλαίων την 01.01.2018 Ίδιες μετοχές Διαφορά από έκδοση μετοχών Υπέρ Το Άρτιο Αποθεματικά Αποτελέσματα εις νέον Σύνολο 8.354.400,00 -122.015,24 3.941.804,84 2.566.225,85 9.897.327,01 24.637.742,46 Αναμ.πιστωτ.ζημίες εμπορ.απαιτ.(ΔΠΧ 9) 0,00 0,00 0,00 0,00 -588.622,36 -588.622,36 Σχηματισμός τακτικού αποθεματικού 0,00 0,00 0,00 14.026,98 -14.026,98 0,00 Διανομή μερισμάτων 0,00 0,00 0,00 0,00 -93.295,83 -93.295,83 Συναλλαγές με ιδιοκτήτες μητρικής 0,00 0,00 0,00 14.026,98 -695.945,17 -681.918,19 0,00 0,00 0,00 0,00 -1.675.196,95 -1.675.196,95 0,00 0,00 0,00 0,00 -10.328,11 -10.328,11 Υπόλοιπο Ιδίων Κεφαλαίων την 31.12.2018 8.354.400,00 -122.015,24 3.941.804,84 2.580.252,83 7.515.856,78 22.270.299,21 Υπόλοιπο Ιδίων Κεφαλαίων την 01.01.2019 8.354.400,00 -122.015,24 3.941.804,84 2.580.252,83 7.515.856,78 22.270.299,21 Συγκεντρωτικά συνολικά αποτελέσματα χρήσης μετά φόρων 0,00 0,00 0,00 0,00 -305.040,22 -305.040,22 Κέρδη/ (ζημίες) αναγνωρισμένα απευθείας στα ίδια κεφάλαια 0,00 0,00 0,00 0,00 -38.684,00 -38.684,00 8.354.400,00 -122.015,24 3.941.804,84 2.580.252,83 7.172.132,56 21.926.574,99 Συγκεντρωτικά συνολικά αποτελέσματα χρήσης μετά φόρων Αναλογιστικά αποτελέσματα από πρόβλ.αποζημίωσης προσωπικού Υπόλοιπο Ιδίων Κεφαλαίων την 31.12.2019 Οι επισυναπτόμενες σημειώσεις αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των οικονομικών καταστάσεων Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 44 ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε. Κατάσταση Ταμειακών Ροών Λειτουργικές δραστηριότητες Κέρδη προ φόρων Πλέον / μείον προσαρμογές για: Αποσβέσεις Ζημίες από διαγραφή ενσώματων πάγιων περιουσιακών στοιχείων Προβλέψεις και Απομειώσεις Επισφαλών Απαιτήσεων Έσοδα από χρησιμοποίηση προβλ. Προηγ. Χρήσεων Ζημίες από διαγραφή απαιτήσεων Αποτελέσματα (έσοδα, έξοδα, κέρδη και ζημιές) επενδυτικής δραστηριότητας Χρεωστικοί τόκοι και συναφή έξοδα Ο ΟΜΙΛΟΣ Από 1 η Ιανουαρίου έως 31/12/2019 31/12/2018 245.804,17 -1.544.257,87 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ Από 1 η Ιανουαρίου έως 31/12/2019 31/12/2018 64.463,24 -1.701.044,33 738.391,78 0,00 1.980.649,94 -543.567,58 76.276,08 441.382,56 193.655,19 310.749,46 0,00 -39.168,22 510.687,94 0,00 1.693.568,27 -543.567,58 76.276,08 363.366,82 193.655,19 96.532,63 0,00 -39.168,22 -672.050,88 825.472,55 -782.782,57 829.170,90 285.108,54 741.276,22 216.240,12 696.771,72 -80,28 1.559.426,40 -3.770.379,88 -634,34 9.876.825,44 -3.806.798,15 -80,28 2.048.704,20 -3.830.807,46 -634,34 9.655.508,40 -3.150.518,52 -300.626,88 -94.389,44 -767.607,60 -102.335,04 -209.670,26 0,00 -722.692,11 -38.106,75 2.317.294,28 4.529.083,94 0,00 0,00 1.821.856,25 10.657.644,14 -756.968,30 6.182.841,39 -9.933,48 -247.222,42 -2.500.000,00 11.501,84 0,00 59.745,57 2.132,81 -7.365,61 -432.913,05 0,00 2.521,88 0,00 2.192,20 9.667,57 -49.933,48 -223.599,27 -2.500.000,00 9.445,00 2.525.000,00 57.459,06 2.132,81 -2.627.365,61 -399.192,50 0,00 0,00 0,00 785,35 9.667,57 -2.245.164,26 -9.039.644,97 0,00 0,00 -4.928.939,94 -9.465.541,98 -179.495,88 -3.016.105,19 2.555.228,55 -3.066.207,55 -364.459,67 -757,43 2.676.803,48 -4.122.164,31 0,00 -92.875,16 2.000.000,00 -2.500.000,00 -192.082,67 -757,43 2.000.000,00 -3.400.000,00 0,00 -92.875,16 2.767.746,38 2.000.000,00 0,00 0,00 1.891.550,28 461.764,01 -692.840,10 -1.492.875,16 -1.215.533,41 1.653.866,17 -1.629.304,28 1.673.861,04 5.324.202,21 -329.315,37 3.779.353,43 3.670.336,04 0,00 5.324.202,21 5.099.602,01 0,00 3.470.297,73 3.425.740,97 0,00 5.099.602,01 Πλέον/ μείον προσαρμογές για μεταβολές λογαριασμών κεφαλαίου κίνησης ή που σχετίζονται με τις λειτουργικές δραστηριότητες: Μείωση / (αύξηση) αποθεμάτων Μείωση / (αύξηση) απαιτήσεων (Μείωση) / αύξηση υποχρεώσεων (πλην τραπεζών) Μείον: Χρεωστικοί τόκοι και συναφή έξοδα καταβεβλημένα Καταβεβλημένοι φόροι Καθαρές ταμειακές ροές από λειτουργικές δραστηριότητες διακοπεισών δραστηριοτήτων Σύνολο εισροών / (εκροών) από λειτουργικές δραστηριότητες (α) Επενδυτικές δραστηριότητες Απόκτηση θυγατρικών,συγγενών,κοινοπραξιών και λοιπών επενδύσεων Αγορά ενσώματων και άϋλων πάγιων στοιχείων Δάνεια χορηγηθέντα σε συνδεδεμένα μέρη Εισπράξεις από πωλήσεις ενσώματων και άϋλων πάγιων στοιχείων Εισπράξεις απο πώληση επενδύσεων Τόκοι εισπραχθέντες Μερίσματα εισπραχθέντα Καθαρές ταμειακές ροές από επενδυτικές δραστηριότητες διακοπεισών δραστηριοτήτων Σύνολο εισροών / (εκροών) από επενδυτικές δραστηριότητες (β) Χρηματοδοτικές δραστηριότητες Εισπράξεις από εκδοθέντα / αναληφθέντα δάνεια Εξοφλήσεις δανείων Εξοφλήσεις υποχρεώσεων από χρηματοδοτικές μισθώσεις (χρεολύσια) Μερίσματα πληρωθέντα Καθαρές ταμειακές ροές από χρηματοδοτικές δραστηριότητες διακοπεισών δραστηριοτήτων Σύνολο εισροών/(εκροών) από χρηματοδοτικές δραστηριότητες (γ) Καθαρή αύξηση / (μείωση) στα ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα χρήσης (α) + (β) + (γ) Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα έναρξης χρήσης Ταμειακά διαθέσιμα λήξης περιόδου πρώην θυγατρικής εταιρείας Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα λήξης χρήσης Οι επισυναπτόμενες σημειώσεις αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των οικονομικών καταστάσεων. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 45 ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε. 1. Σημειώσεις επί των ετησίων οικονομικών καταστάσεων 1.1 Γενικές πληροφορίες Η «ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε.» με διακριτικό τίτλο «NEWSPHONE HELLAS SA» (εφεξής καλούμενη «Εταιρεία») ιδρύθηκε στην Ελλάδα, στις 23 Μαρτίου 1995 και καταχωρήθηκε στο Μητρώο Ανωνύμων Εταιρειών με ΑΡ.Μ.Α.Ε. 33090/06/Β/95/3. Αναφορές, εφεξής, με την λέξη «Όμιλος» περιλαμβάνουν την «ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε.» και τις ενοποιούμενες θυγατρικές της. Η διάρκεια της Εταιρείας, σύμφωνα με το καταστατικό της, ανέρχεται σε πενήντα (50) χρόνια από την ίδρυσή της. Η «ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε» δραστηριοποιείται στον τομέα της τηλεηχοαναφοράς και των μεγάλων εξειδικευμένων πληροφοριακών συστημάτων. Η έδρα της βρίσκεται στην Λ. Θησέως 280 ΤΚ 17675, στο Δήμο Καλλιθέας, η διεύθυνσή της στο διαδίκτυο είναι www.newsphone.gr και είναι εισηγμένη στο Χρηματιστήριο Αθηνών, από τη χρήση 2003. Οι ετήσιες οικονομικές καταστάσεις, οι εκθέσεις ελέγχου του νόμιμου ελεγκτή και οι εκθέσεις του διοικητικού συμβουλίου των εταιρειών, οι οποίες ενοποιούνται στον Όμιλο και δεν είναι εισηγμένες και οι οποίες αντιπροσωπεύουν αθροιστικά ποσοστό μεγαλύτερο από 5% του ενοποιημένου κύκλου εργασιών ή ενοποιημένου ενεργητικού ή των ενοποιημένων αποτελεσμάτων μετά την αφαίρεση της αναλογίας των μετοχών της μειοψηφίας (σύμφωνα με το άρθρο 1γ της απόφασης 8/754/14.4.2016) αναρτώνται στη διεύθυνση του διαδικτύου : http://newsphone.gr/default.asp?pid=241&la=1 Οι παρούσες οικονομικές καταστάσεις περιλαμβάνουν τις ετήσιες εταιρικές οικονομικές καταστάσεις της «ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε.» (η «Εταιρεία») και τις ετήσιες ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις της εταιρείας και των θυγατρικών της (ο «Όμιλος»). Οι εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις έχουν εγκριθεί προς δημοσίευση από το Διοικητικό Συμβούλιο της εταιρείας της 20 Μαΐου 2020. Σύνθεση Διοικητικού Συμβουλίου Γεώργιος Α. Θεοδόσης Τερέζα Γ. Θεοδόση Ευστράτιος Ν. Απέργης Σπυρίδων Β. Πυρομμάλλης Δημήτριος Μ. Τράνακας Αθανάσιος Θ. Αργυρόπουλος Πρόεδρος, εκτελεστικό μέλος Αντιπρόεδρος, εκτελεστικό μέλος Διευθύνων Σύμβουλος, εκτελεστικό μέλος Ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος Ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος Mη εκτελεστικό μέλος Το Διοικητικό Συμβούλιο εκλέχθηκε από την Γενική Συνέλευση της 24 ης Ιουλίου 2019 και η θητεία του λήγει την 23η Ιουλίου 2024. Συνεργαζόμενες Τράπεζες ALPHA BANK ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ EUROBANK ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ CREDIT SUISSE Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 46 ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε. Εποπτεύουσα αρχή Υπουργείο Οικονομίας, Υποδομών, Ναυτιλίας και Τουρισμού / Γενική Γραμματεία Εμπορίου και Προστασίας Καταναλωτή / Γενική Διεύθυνση Αγοράς / Διεύθυνση Εταιρειών και Γ.Ε.ΜΗ. / Τμήμα Εισηγμένων Α.Ε. και Αθλητικών Α.Ε. Νομικός Σύμβουλος Αριθμός Μητρώου Ανωνύμων Εταιριών Εσωτερικός ελεγκτής 33090/06/Β/95/3 Αθανάσιος Αργυρόπουλος Κέκου Παρασκευή Αριθμός Γ.Ε.ΜΗ. 123788460000 Αριθμός Φορολογικού Μητρώου: 094433327 Ορκωτός Ελεγκτής Λογιστής Σαβάδης Ιωάννης ΣΟΛ Α.Ε. 1.2 Δομή του Ομίλου Οι Εταιρείες του Ομίλου οι οποίες περιλαμβάνονται στις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις της 31.12.2019 είναι οι εξής: ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΟΜΙΛΟΥ % συμμετοχής Εταιρείες που ενοποιήθηκαν ΕΔΡΑ-ΧΩΡΑ Άμεση Έμμεση ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ ΑΕΕ CALL CENTER ΕΛΛΑΣ ΑΕ Α.Κ.Ε.Π. Α.Ε. ΕΡΓΟΝ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε. ERGOPHONE HOLDING B.V. DATAFON B.V. ΕΛΛΑΔΑ ΕΛΛΑΔΑ ΕΛΛΑΔΑ ΕΛΛΑΔΑ ΟΛΛΑΝΔΙΑ ΟΛΛΑΝΔΙΑ Μητρική 70,00% 99,86% 100,00% 100,00% - 100,00% Μέθοδος Ενοποίησης Ολική ενοποίηση Ολική ενοποίηση Ολική ενοποίηση Ολική ενοποίηση Ολική ενοποίηση Αναφορικά με τις μεταβολές στην δομή του Ομίλου σημειώνουμε ότι την 14.06.2019, η μητρική εταιρεία αποφάσισε να προβεί στην αποεπένδυση από την θυγατρική εταιρεία «ΛΕΒΑΝΤΕ ΦΕΡΡΙΣ V Ν.Ε.» (ποσοστό συμμετοχής 100%). Αυτό έλαβε χώρα με ακύρωση του συνόλου των μετοχών που κατείχε μέσω της επιλεκτικής μείωσης του μετοχικού κεφαλαίου της θυγατρικής και τελικά την επιστροφή ποσού € 2.525.000,00 (ισόποσο της αξίας κτήσης της συμμετοχής). Ως εκ τούτου στα αποτελέσματα του Ομίλου περιλαμβάνονται και τα Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 47 ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε. αποτελέσματα την πρώην θυγατρικής για το χρονικό διάστημα από 01.01.2019 έως 14.06.2019 ως διακοπτόμενες δραστηριότητες. 2. Πλαίσιο κατάρτισης των οικονομικών καταστάσεων 2.1 Βάση κατάρτισης των οικονομικών καταστάσεων Οι Οικονομικές Καταστάσεις του Ομίλου και της Εταιρείας της 31ης Δεκεμβρίου 2019, που καλύπτουν τη χρήση από 1η Ιανουαρίου έως και την 31η Δεκεμβρίου 2019, έχουν συνταχθεί με βάση την αρχή της συνέχισης της δραστηριότητας (going concern) και είναι σύμφωνες με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς («ΔΠΧΑ») (International Financial Reporting Standards - IFRS), που έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι οικονομικές καταστάσεις έχουν συνταχθεί σύμφωνα με την αρχή του ιστορικού κόστους εκτός από τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων, που με βάση τις απαιτήσεις των ΔΠΧΑ αποτιμώνται στην εύλογη αξία τους. Για την σύνταξη των Οικονομικών Καταστάσεων της 31.12.2019 έχουν τηρηθεί οι ίδιες λογιστικές πολιτικές που χρησιμοποιήθηκαν στη χρήση 2018 προσαρμοσμένων με τα νέα Πρότυπα και τις αναθεωρήσεις που επιτάσσουν τα ΔΠΧΑ για τις χρήσεις που άρχισαν την 1η Ιανουαρίου 2019 και μεταγενέστερα. Ο Όμιλος και η Εταιρεία εφάρμοσαν για πρώτη φορά το ΔΠΧΑ 16 «Μισθώσεις» (βλέπε παρ. 2.3). Οι πολιτικές που αναφέρονται παρακάτω έχουν εφαρμοσθεί με συνέπεια σε όλες τις περιόδους που παρουσιάζονται. Η σύνταξη οικονομικών καταστάσεων σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ απαιτεί τη χρήση εκτιμήσεων και κρίσης κατά την εφαρμογή των λογιστικών αρχών της Εταιρείας. Σημαντικές παραδοχές από την διοίκηση για την εφαρμογή των λογιστικών μεθόδων της Εταιρείας έχουν επισημανθεί όπου κρίνεται κατάλληλα. Τα ποσά των οικονομικών καταστάσεων απεικονίζονται σε ευρώ (€), εκτός αν ρητά αναφέρεται διαφορετικά. 2.2 Λογιστικές αρχές για την κατάρτιση των οικονομικών καταστάσεων (α) Ενοποίηση Θυγατρικές είναι όλες οι Εταιρείες που διοικούνται και ελέγχονται, άμεσα ή έμμεσα, από άλλη Εταιρεία (μητρική), είτε µέσω της κατοχής της πλειοψηφίας των μετοχών της Εταιρείας στην οποία έγινε η επένδυση, είτε µέσω της συμμετοχής και εξάρτησής της από την τεχνογνωσία που της παρέχει ο Όμιλος. Δηλαδή, θυγατρικές είναι οι επιχειρήσεις πάνω στις οποίες ασκείται έλεγχος από την μητρική. Η ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε. ασκεί έλεγχο επί των θυγατρικών μέσω των δικαιωμάτων ψήφου. Η ύπαρξη τυχόν δυνητικών δικαιωμάτων ψήφου, τα οποία είναι ασκήσιμα κατά τον χρόνο σύνταξης των οικονομικών καταστάσεων, λαμβάνεται υπόψη προκειμένου να στοιχειοθετηθεί αν η μητρική ασκεί τον έλεγχο επί των θυγατρικών. Οι θυγατρικές ενοποιούνται πλήρως (ολική ενοποίηση) με την μέθοδο της αγοράς από την ημερομηνία που αποκτάται ο έλεγχος επ’ αυτών και παύουν να ενοποιούνται από την ημερομηνία που τέτοιος έλεγχος δεν υφίσταται. Η εξαγορά θυγατρικής από τον Όμιλο λογιστικοποιείται βάσει της μεθόδου της απόκτησης. Το κόστος κτήσης μιας θυγατρικής είναι η εύλογη αξία των περιουσιακών στοιχείων που δόθηκαν, των μετοχών που εκδόθηκαν και των υποχρεώσεων που αναλήφθηκαν κατά την ημερομηνία της ανταλλαγής, πλέον τυχόν κόστους άμεσα συνδεδεμένου με την συναλλαγή. Τα εξατομικευμένα περιουσιακά στοιχεία, υποχρεώσεις και ενδεχόμενες υποχρεώσεις που αποκτώνται σε μία επιχειρηματική συνένωση επιμετρώνται κατά την εξαγορά στις εύλογες αξίες τους, ανεξαρτήτως του ποσοστού συμμετοχής. Το κόστος αγοράς πέραν της εύλογης αξίας των επί μέρους στοιχείων που αποκτήθηκαν, καταχωρείται ως υπεραξία. Αν το συνολικό κόστος της αγοράς είναι μικρότερο Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 48 ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε. από την εύλογη αξία των επί μέρους στοιχείων που αποκτήθηκαν, η διαφορά καταχωρείται άμεσα στα αποτελέσματα. Στην κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης της Εταιρείας, οι συμμετοχές σε θυγατρικές εμφανίζονται στην αξία κτήσης μείον τις ζημίες απομείωσης, εφόσον υπάρχουν. Οι συμμετοχές σε θυγατρικές απομειώνονται, όταν η αξία κτήσης τους υπερβαίνει την ανακτήσιμη αξία τους. Η ανακτήσιμη αξία της συμμετοχής είναι η μεγαλύτερη αξία μεταξύ της εύλογης αξίας της συμμετοχής μείον των εξόδων πώλησης και της αξίας χρήσης της (value in use). Οι συμμετοχές της Εταιρείας σε θυγατρικές εξετάζονται τουλάχιστον σε ετήσια βάση εάν υπάρχουν εσωτερικές ή εξωτερικές ενδείξεις απομείωσης. Διεταιρικές συναλλαγές, υπόλοιπα και μη πραγματοποιημένα κέρδη από συναλλαγές μεταξύ των εταιρειών του Ομίλου απαλείφονται. Οι μη πραγματοποιημένες ζημιές, επίσης απαλείφονται, εκτός εάν η συναλλαγή παρέχει ενδείξεις απομείωσης, του μεταβιβασθέντος στοιχείου ενεργητικού. Οι λογιστικές αρχές των θυγατρικών είναι ομοιόμορφες με αυτές που έχουν υιοθετηθεί από τη μητρική Εταιρεία. (β) Πληροφόρηση κατά τομέα Ως επιχειρηματικός τομέας ορίζεται μία ομάδα στοιχείων ενεργητικού και δραστηριοτήτων που παρέχουν προϊόντα και υπηρεσίες, τα οποία υπόκεινται σε διαφορετικούς κινδύνους και αποδόσεις από εκείνα άλλων επιχειρηματικών τομέων. Ως γεωγραφικός τομέας, ορίζεται μία γεωγραφική περιοχή, στην οποία παρέχονται προϊόντα και υπηρεσίες και η οποία υπόκειται σε διαφορετικούς κινδύνους και αποδόσεις από άλλες περιοχές. Ο Όμιλος και η Εταιρεία δραστηριοποιούνται στην παροχή πολυμεσικών υπηρεσιών περιεχομένου και πληροφόρησης. Οι εν λόγω υπηρεσίες απευθύνονται τόσο προς τον Ιδιωτικό όσο και προς το Δημόσιο Τομέα. Η έδρα του Ομίλου και η κύρια χώρα δραστηριοποίησής του είναι η Ελλάδα. (γ) Συναλλαγές σε ξένο νόμισμα Τα στοιχεία των οικονομικών καταστάσεων των Εταιρειών του Ομίλου επιμετρώνται βάσει του νομίσματος του πρωτεύοντος οικονομικού περιβάλλοντος, στο οποίο λειτουργεί (λειτουργικό νόμισμα). Οι ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις παρουσιάζονται σε Ευρώ, που είναι το λειτουργικό νόμισμα και το νόμισμα παρουσίασης της μητρικής Εταιρείας και όλων των θυγατρικών της, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά στις επιμέρους σημειώσεις. Οι συναλλαγές σε ξένα νομίσματα μετατρέπονται στο λειτουργικό νόμισμα βάσει των ισοτιμιών που υφίστανται κατά την ημερομηνία των συναλλαγών. Κέρδη και ζημιές από συναλλαγματικές διαφορές, οι οποίες προκύπτουν από την εκκαθάριση τέτοιων συναλλαγών κατά την διάρκεια της χρήσης και από την μετατροπή των νομισματικών στοιχείων που εκφράζονται σε ξένο νόμισμα με τις ισχύουσες ισοτιμίες κατά την ημερομηνία της κατάστασης οικονομικής θέσης, καταχωρούνται στα αποτελέσματα. Οι συναλλαγματικές διαφορές από μη νομισματικά στοιχεία που αποτιμώνται στην εύλογη αξία τους, θεωρούνται ως τμήμα της εύλογης αξίας και συνεπώς καταχωρούνται όπου και οι διαφορές της εύλογης αξίας. (δ) Ιδιοχρησιμοποιούμενα ενσώματα πάγια στοιχεία. Ο Όμιλος δεν διαθέτει ακίνητα πάγια περιουσιακά στοιχεία (οικόπεδα – κτίρια). Τα ενσώματα πάγια του Ομίλου αφορούν μηχανήματα, στα οποία έχουν προσαρμοστεί κατάλληλα λογισμικά προγράμματα μέσω των οποίων παρέχονται οι τηλεφωνικές υπηρεσίες, υπολογιστές, έπιπλα και σκεύη. Αυτά αποτιμώνται στο κόστος κτήσης μείον τις σωρευμένες αποσβέσεις και τις τυχόν ζημίες απομείωσης, αν υπάρχουν. Το κόστος κτήσης περιλαμβάνει όλες τις άμεσα επιρριπτέες δαπάνες για την απόκτηση των στοιχείων. Το κόστος μπορεί επίσης να περιλαμβάνει κέρδη ή ζημίες από αντιστάθμιση του συναλλαγματικού κινδύνου κατά την αγορά αυτών των στοιχείων, τα οποία είχαν καταχωρηθεί σε αποθεματικό των ιδίων κεφαλαίων. Τέτοια περίπτωση δεν έχει προκύψει. Οι δαπάνες που πραγματοποιούνται σε μεταγενέστερες χρήσεις αυξάνουν τη λογιστική αξία των Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 49 ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε. ενσώματων παγίων μόνο εάν πιθανολογείται ότι θα εισρεύσουν στον Όμιλο μελλοντικά οικονομικά οφέλη και το κόστος τους μπορεί να αποτιμηθεί αξιόπιστα. Οι επισκευές και οι συντηρήσεις καταχωρούνται στα αποτελέσματα όταν πραγματοποιούνται. Κατά την πώληση των ενσωμάτων παγίων, οι διαφορές μεταξύ του τιμήματος που λαμβάνεται και της λογιστικής τους αξίας καταχωρούνται ως κέρδη ή ζημίες στα αποτελέσματα. Οι υπολειμματικές αξίες και οι ωφέλιμες ζωές των ενσωμάτων παγίων υπόκεινται σε επανεξέταση σε κάθε ετήσια κατάσταση οικονομικής θέσης. Στην περίπτωση που η λογιστική αξία των ενσώματων παγίων υπερβαίνουν την ανακτήσιμη αξία τους, οι διαφορές (απομείωση) καταχωρούνται, ως έξοδα, στα αποτελέσματα. Οι εγκαταστάσεις σε ακίνητα τρίτων, αποσβένονται σύμφωνα με τα έτη μίσθωσης των ακινήτων. Οι αποσβέσεις των άλλων στοιχείων των ενσωμάτων παγίων υπολογίζονται με την σταθερή μέθοδο μέσα στη ωφέλιμη ζωή τους, που έχει ως εξής: Μηχανολογικός εξοπλισμός Αυτοκίνητα Λοιπός εξοπλισμός Πλωτά μέσα 7-13 έτη 7- 9 έτη 4-7 έτη 15- 20 έτη Το κόστος του δανεισμού που σχετίζεται άμεσα με την απόκτηση, κατασκευή ή παραγωγή περιουσιακών στοιχείων, η ολοκλήρωση των οποίων απαιτεί σημαντικό χρόνο, προστίθεται στο κόστος τους, μέχρι το χρόνο που είναι ουσιαστικά έτοιμα προς χρήση ή προς πώληση. Διευκρινίζεται ότι ο Όμιλος δεν έχει λάβει κεφάλαια με σκοπό την επένδυσή τους σε πάγια περιουσιακά στοιχεία. (ε) Άυλα περιουσιακά στοιχεία Τα άυλα περιουσιακά στοιχεία αφορούν: (i)Υπεραξία: Υπεραξία προκύπτει κατά την απόκτηση θυγατρικών εταιρειών και υπολογίζεται ως η διαφορά μεταξύ του τιμήματος και της εύλογης αξίας των μη ελεγχουσών συμμετοχών της αποκτώμενης εταιρείας από την καθαρή εύλογη αξία της συμμετοχής του Ομίλου στα αποκτώμενα καθαρά περιουσιακά στοιχεία, τις υποχρεώσεις και τις ενδεχόμενες υποχρεώσεις της αποκτούμενης εταιρείας. Αν το συνολικό τίμημα της εξαγοράς είναι μικρότερο από την εύλογη αξία των καθαρών περιουσιακών στοιχείων που αποκτήθηκαν, η διαφορά αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα. Μετά την αρχική αναγνώριση, η υπεραξία αποτιμάται στο κόστος κτήσης μείον τις τυχόν σωρευμένες ζημιές απομείωσης της αξίας της. Για τους σκοπούς του ελέγχου απομείωσης, η υπεραξία η οποία έχει αναγνωριστεί σε μία συνένωση επιχειρήσεων, κατανέμεται, από την ημερομηνία απόκτησης, στις μονάδες δημιουργίας ταμειακών ροών του Ομίλου, οι οποίες αναμένεται να επωφεληθούν από τη συνένωση, ανεξαρτήτως εάν τα λοιπά περιουσιακά στοιχεία ή υποχρεώσεις της αποκτηθείσας εταιρείας έχουν κατανεμηθεί στις συγκεκριμένες μονάδες δημιουργίας ταμειακών ροών. Κάθε μονάδα ή ομάδα μονάδων στην οποία έχει επιμερισθεί υπεραξία, αντιπροσωπεύει το χαμηλότερο επίπεδο μέσα στην εταιρεία στο οποίο η υπεραξία παρακολουθείται για σκοπούς εσωτερικής διαχείρισης. Ο έλεγχος απομείωσης της υπεραξίας διενεργείται σε ετήσια βάση ή πιο συχνά αν γεγονότα ή αλλαγές σε περιστάσεις καταδεικνύουν ενδεχόμενη απομείωση. Η λογιστική αξία της υπεραξίας συγκρίνεται με το Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 50 ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε. ανακτήσιμο ποσό, το οποίο είναι το μεγαλύτερο μεταξύ της αξίας χρήσης και της εύλογης αξίας μείον τα κόστη πώλησης. Τυχόν απομείωση αναγνωρίζεται κατευθείαν ως έξοδο και δεν μπορεί να αναστραφεί μεταγενέστερα. (ii) Λογισμικά προγράμματα: Τα λογισμικά προγράμματα, η αξία των οποίων περιλαμβάνει το κόστος αγοράς τους, προσαυξημένο με τις δαπάνες που απαιτούνται προκειμένου να τεθούν σε καθεστώς λειτουργίας και μειωμένη κατά το ποσό των σωρευμένων αποσβέσεων και τυχόν απομειώσεων της αξίας τους. Σημαντικές μεταγενέστερες δαπάνες κεφαλαιοποιούνται όταν προσαυξάνουν την απόδοση του λογισμικού πέραν των αρχικών προδιαγραφών. Οι αποσβέσεις διενεργούνται με την σταθερή μέθοδο κατά την διάρκεια της ωφέλιμης ζωής των στοιχείων αυτών, η οποία εκτιμάται έως 10 έτη. (στ) Απομείωση αξίας μη χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων Τα στοιχεία του ενεργητικού, που έχουν απροσδιόριστη ωφέλιμη ζωή (εκτός της υπεραξίας), δεν αποσβένονται και υπόκεινται σε έλεγχο απομείωσης ετησίως και όταν υπάρχουν ενδείξεις που καταδεικνύουν ότι η λογιστική αξία μπορεί να μην είναι ανακτήσιμη. Τα στοιχεία του ενεργητικού, που αποσβένονται, υπόκεινται σε έλεγχο απομείωσης της αξίας τους όταν υπάρχουν ενδείξεις ότι η λογιστική αξία τους δεν θα ανακτηθεί. Η ανακτήσιμη αξία είναι το μεγαλύτερο ποσό μεταξύ της καθαρής τιμής πώλησης και της αξίας λόγω χρήσης. Η ζημία λόγω μείωσης της αξίας των στοιχείων του ενεργητικού αναγνωρίζεται από την επιχείρηση, όταν η λογιστική αξία των στοιχείων αυτών (ή της Μονάδας Δημιουργίας Ταμειακών Ροών) είναι μεγαλύτερη από το ανακτήσιμο ποσό τους. Οι ζημιές απομείωσης, όταν προκύπτουν καταχωρούνται, ως έξοδα, στα αποτελέσματα της χρήσης εντός της οποίας προκύπτουν, με την προϋπόθεση ότι δεν έχει αναπροσαρμοστεί η αξία του περιουσιακού στοιχείου. (ζ) Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία Χρηματοοικονομικό μέσο είναι κάθε σύμβαση που δημιουργεί ταυτόχρονα ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο για μια οικονομική οντότητα και μια χρηματοοικονομική υποχρέωση ή ένα συμμετοχικό τίτλο για μια άλλη οικονομική οντότητα. Από την 1 Ιανουρίου 2018, τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία κατατάσσονται, κατά την αρχική αναγνώριση, ως μεταγενέστερα επιμετρούμενα στο αποσβεσμένο κόστος, στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εισοδημάτων ή στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων. Η κατάταξη των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων κατά την αρχική αναγνώριση βασίζεται στις συμβατικές ταμειακές ροές των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων και στο επιχειρηματικό μοντέλο εντός του οποίου διακατέχεται το χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο. Με εξαίρεση τις απαιτήσεις από πελάτες, ο Όμιλος αρχικά αποτιμά ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο στην εύλογη αξία του συν το κόστος συναλλαγής, στην περίπτωση ενός χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου που δεν αποτιμάται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων. Οι απαιτήσεις από πελάτες αρχικά αποτιμώνται στην αξία συναλλαγής όπως ορίζεται από το ΔΠΧΑ 15. Μετά την αρχική αναγνώριση, τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία κατατάσσονται σε τρεις κατηγορίες: - στο αποσβεσμένο κόστος - στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εισοδημάτων - στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων Ο Όμιλος και η Εταιρεία δεν διαθέτουν περιουσιακά στοιχεία που να αποτιμώνται σε εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εισοδημάτων κατά την 31 Δεκεμβρίου 2019. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 51 ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε. Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία τα οποία ταξινομούνται ως αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων αναγνωρίζονται αρχικά στην εύλογη αξία με τα κέρδη ή ζημιές από την αποτίμηση αυτών να αναγνωρίζονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων. Τα κέρδη και οι ζημιές που προκύπτουν από τις μεταβολές στην εύλογη αξία των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων που ταξινομούνται στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων, αναγνωρίζονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων. Για επενδύσεις οι οποίες διαπραγματεύονται σε ενεργό αγορά, η εύλογη αξία υπολογίζεται με βάση τις τιμές προσφοράς της αγοράς. Για επενδύσεις για τις οποίες δεν υπάρχει ενεργός αγορά, η εύλογη αξία προσδιορίζεται μέσω τεχνικών αποτίμησης. (η) Αποθέματα Ο Όμιλος και η Εταιρεία αγοράζουν εμπορεύματα με σκοπό την μεταπώλησή τους βάσει συμβάσεων που έχουν συνάψει. Τα αποθέματα αποτιμώνται στη χαμηλότερη αξία μεταξύ της αξίας κτήσης και της ρευστοποιήσιμης αξίας. Ρευστοποιήσιμη αξία είναι η εκτιμώμενη τιμή πώλησης σε κανονική επιχειρηματική διαδικασία, μειωμένη κατά το κόστος ολοκλήρωσης και κατά τα έξοδα διάθεσης. Η αξία κτήσης των αποθεμάτων υπολογίζεται με βάση τη μέθοδο “F.I.F.O.”. Σχηματίζονται επαρκείς προβλέψεις για απαξιωμένα αποθέματα. Οι μειώσεις της αξίας των αποθεμάτων στην καθαρή ρευστοποιήσιμη αξία καταχωρούνται στην κατάσταση αποτελεσμάτων κατά την περίοδο που εμφανίζονται. (θ) Πελάτες και εμπορικές απαιτήσεις Οι απαιτήσεις από πελάτες καταχωρούνται αρχικά στην εύλογη αξία τους η οποία είναι ταυτόχρονα και η αξία συναλλαγής. Μεταγενέστερα αποτιμώνται στο αναπόσβεστο κόστος με την χρήση του πραγματικού επιτοκίου, αφαιρούμενων και των ζημιών απομείωσης. Οι ζημιές απομείωσης αναγνωρίζονται όταν υπάρχει αντικειμενική ένδειξη ότι ο Όμιλος δεν είναι σε θέση να εισπράξει όλα τα ποσά που οφείλονται με βάση τους συμβατικούς όρους. Ενδείξεις για πιθανή απομείωση των εμπορικών απαιτήσεων θεωρούνται οι σημαντικές οικονομικές δυσκολίες του πελάτη και η καθυστέρηση ή παύση εξόφλησης τιμολογίων. Το ποσό της ζημιάς απομείωσης είναι η διαφορά μεταξύ της λογιστικής αξίας των απαιτήσεων και της παρούσας αξίας των εκτιμώμενων μελλοντικών ταμειακών ροών, προεξοφλούμενων με το πραγματικό επιτόκιο. Το ποσό της ζημιάς απομείωσης καταχωρείται ως έξοδο στα αποτελέσματα. Η λογιστική αξία της απαίτησης μειώνεται με τη χρήση λογαριασμού πρόβλεψης και το ποσό της πρόβλεψης καταχωρείται στα Λοιπά Έξοδα της κατάστασης αποτελεσμάτων. Όταν μία εμπορική απαίτηση χαρακτηριστεί ως ανεπίδεκτη είσπραξης διαγράφεται με χρήση του λογαριασμού πρόβλεψης. Σε περίπτωση μεταγενέστερης είσπραξης μίας απαίτησης που είχε αρχικά διαγραφεί γίνεται πίστωση στα Άλλα Έσοδα στην κατάσταση αποτελεσμάτων. Αναφορικά με τις μη επισφαλείς απαιτήσεις ο Όμιλος, εφαρμόζει το μοντέλο των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών του ΔΠΧΑ 9. (ι) Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα Τα διαθέσιμα και ισοδύναμα διαθεσίμων περιλαμβάνουν τα μετρητά στην τράπεζα και στο ταμείο καθώς επίσης μπορούν να περιλαμβάνουν και τις βραχυπρόθεσμες επενδύσεις υψηλής ρευστότητας, όπως τα προϊόντα της αγοράς χρήματος και οι τραπεζικές καταθέσεις. (ια) Μετοχικό κεφάλαιο Έξοδα τα οποία πραγματοποιήθηκαν για την έκδοση μετοχών εμφανίζονται, μετά την αφαίρεση του σχετικού φόρου εισοδήματος, σε μείωση του προϊόντος της έκδοσης. Τα έξοδα τα οποία σχετίζονται με την έκδοση μετοχών για την απόκτηση επιχειρήσεων περιλαμβάνονται στο κόστος κτήσης της επιχείρησης που αποκτάται. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 52 ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε. Κατά την απόκτηση ιδίων μετοχών, το καταβληθέν τίμημα, συμπεριλαμβανομένων και των σχετικών δαπανών, απεικονίζεται μειωτικά των ιδίων κεφαλαίων. (ιβ) Φορολογία εισοδήματος και αναβαλλόμενος φόρος Η επιβάρυνση της χρήσης με φόρους εισοδήματος αποτελείται από τους τρέχοντες φόρους και τους αναβαλλόμενους φόρους, δηλαδή τους φόρους ή τις φορολογικές ελαφρύνσεις που σχετίζονται με τα οικονομικά οφέλη που προκύπτουν στην χρήση, αλλά έχουν ήδη καταλογιστεί ή θα καταλογιστούν από τις φορολογικές αρχές σε διαφορετικές χρήσεις. Ο φόρος εισοδήματος αναγνωρίζεται στην κατάσταση αποτελεσμάτων της χρήσης, εκτός του φόρου εκείνου που αφορά συναλλαγές που καταχωρήθηκαν απευθείας στα ίδια κεφάλαια, περίπτωση στην οποία καταχωρείται απευθείας, κατά ανάλογο τρόπο, στα ίδια κεφάλαια. Οι τρέχοντες φόροι εισοδήματος περιλαμβάνουν τις βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις ή και απαιτήσεις προς τις δημοσιονομικές αρχές που σχετίζονται με τους πληρωτέους φόρους επί του φορολογητέου εισοδήματος της περιόδου και οι τυχόν πρόσθετοι φόροι εισοδήματος που αφορούν προηγούμενες χρήσεις. Οι τρέχοντες φόροι επιμετρώνται σύμφωνα με τους φορολογικούς συντελεστές και τους φορολογικούς νόμους που εφαρμόζονται στις διαχειριστικές περιόδους με τις οποίες σχετίζονται, βασιζόμενα στο φορολογητέο κέρδος για το έτος. Ο αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος προσδιορίζεται με την μέθοδο της υποχρέωσης που προκύπτει από τις προσωρινές διαφορές μεταξύ της λογιστικής αξίας και της φορολογικής βάσης των στοιχείων του ενεργητικού και των υποχρεώσεων. Αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος δεν λογίζεται εάν προκύπτει από την αρχική αναγνώριση στοιχείου ενεργητικού ή παθητικού σε συναλλαγή, εκτός επιχειρηματικής συνένωσης, η οποία όταν έγινε η συναλλαγή δεν επηρέασε ούτε το λογιστικό ούτε το φορολογικό κέρδος ή ζημία. Ο αναβαλλόμενος φόρος αποτιμάται με βάση τους φορολογικούς συντελεστές που αναμένεται να ισχύουν στην χρήση κατά την οποία θα διακανονιστεί η απαίτηση ή η υποχρέωση, λαμβάνοντας υπόψη τους φορολογικούς συντελεστές (και φορολογικούς νόμους) που έχουν τεθεί σε ισχύ ή ουσιαστικά ισχύουν μέχρι την ημερομηνία της κατάστασης οικονομικής θέσης. Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις αναγνωρίζονται κατά την έκταση στην οποία θα υπάρξει μελλοντικό φορολογητέο κέρδος για την χρησιμοποίηση της προσωρινής διαφοράς που δημιουργεί την αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση. Ο αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος αναγνωρίζεται για τις προσωρινές διαφορές που προκύπτουν από επενδύσεις σε θυγατρικές και συνδεδεμένες επιχειρήσεις, με εξαίρεση την περίπτωση που η αναστροφή των προσωρινών διαφορών ελέγχεται από την Εταιρεία και είναι πιθανό ότι οι προσωρινές διαφορές δεν θα αναστραφούν στο προβλεπτό μέλλον. (ιγ) Παροχές προς τους εργαζομένους Βραχυπρόθεσμες παροχές: Οι βραχυπρόθεσμες παροχές προς τους εργαζομένους (παροχές λήξης της εργασιακής σχέσης) σε χρήμα και σε είδος αναγνωρίζονται ως έξοδο όταν καθίστανται δεδουλευμένες. Ο Όμιλος δεν έχει επίσημα ή ανεπίσημα ενεργοποιήσει κανένα ειδικό πρόγραμμα παροχών προς τους εργαζομένους του. Τυχόν ανεξόφλητο ποσό καταχωρείται ως υποχρέωση, ενώ σε περίπτωση που το ποσό που ήδη καταβλήθηκε υπερβαίνει το ποσό των παροχών, η επιχείρηση αναγνωρίζει το υπερβάλλον ποσό ως στοιχείο του ενεργητικού της (προπληρωθέν έξοδο) μόνο κατά την έκταση που η προπληρωμή θα οδηγήσει σε μείωση μελλοντικών πληρωμών ή σε επιστροφή. Παροχές μετά την έξοδο από την υπηρεσία: Οι παροχές μετά την έξοδο από την υπηρεσία περιλαμβάνουν τόσο προγράμματα καθορισμένων εισφορών, όσο και προγράμματα καθορισμένων παροχών. Το δεδουλευμένο κόστος των προγραμμάτων καθορισμένων εισφορών καταχωρείται, ως έξοδο, στην περίοδο που αφορά. Σύμφωνα με το Ν.2112/20 η Εταιρεία καταβάλλει στους εργαζόμενους αποζημιώσεις επί απολύσεως ή αποχώρησης λόγω συνταξιοδότησης. Το ύψος των καταβαλλομένων ποσών αποζημίωσης εξαρτάται από τα έτη προϋπηρεσίας, το ύψος των αποδοχών και τον τρόπο απομάκρυνσης από την υπηρεσία (απόλυση ή συνταξιοδότηση). Οι εν λόγω αποζημιώσεις κατά την έξοδο από την υπηρεσία εμπίπτουν στα προγράμματα Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 53 ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε. καθορισμένων παροχών (defined benefit plan) με βάση το αναθεωρημένο ΔΛΠ 19 «Παροχές στους εργαζόμενους». Η υποχρέωση της καθορισμένης παροχής υπολογίζεται ετησίως από ανεξάρτητο αναλογιστή με την χρήση της μεθόδου της προβεβλημένης πιστωτικής μονάδος (projected unit credit method). Οι προβλέψεις που αφορούν την περίοδο περιλαμβάνονται στο σχετικό κόστος προσωπικού στις συνημμένες απλές και ενοποιημένες καταστάσεις αποτελεσμάτων και συνίστανται από το τρέχον και παρελθόν κόστος υπηρεσίας, το σχετικό χρηματοοικονομικό κόστος, τα αναλογιστικά κέρδη ή ζημιές και τις όποιες πιθανές πρόσθετες επιβαρύνσεις. Αναφορικά με τα μη αναγνωρισμένα αναλογιστικά κέρδη ή ζημιές, ακολουθείται το αναθεωρημένο Δ.Λ.Π. 19, το οποίο περιλαμβάνει μια σειρά από τροποποιήσεις στην λογιστική των προγραμμάτων καθορισμένων παροχών, μεταξύ άλλων: • την αναγνώριση των αναλογιστικών κερδών /ζημιών στα λοιπά συνολικά έσοδα και την οριστική εξαίρεσή τους από τα αποτελέσματα της χρήσης, • τη μη αναγνώριση πλέον των αναμενόμενων αποδόσεων των επενδύσεων του προγράμματος στα αποτελέσματα της χρήσης αλλά την αναγνώριση του σχετικού τόκου επί της καθαρής υποχρέωσης/(απαίτησης) της παροχής υπολογιζόμενου βάσει του προεξοφλητικού επιτοκίου που χρησιμοποιείται για την επιμέτρηση της υποχρέωσης καθορισμένων παροχών, • την αναγνώριση του κόστους προϋπηρεσίας στα αποτελέσματα της χρήσης την νωρίτερη εκ των ημερομηνιών τροποποίηση του προγράμματος ή όταν αναγνωρίζεται η σχετική αναδιάρθρωση ή η τερματική παροχή, • λοιπές αλλαγές που περιλαμβάνουν νέες γνωστοποιήσεις, όπως ποσοτική ανάλυση ευαισθησίας. Πρόγραμμα καθορισμένων εισφορών Με βάση το πρόγραμμα καθορισμένων εισφορών, η υποχρέωση της επιχείρησης (νομική ή τεκμαρτή) περιορίζεται στο ποσό που έχει συμφωνηθεί να συνεισφέρει στο φορέα που διαχειρίζεται τις εισφορές και χορηγεί τις παροχές. Συνεπώς το ποσό των παροχών που θα λάβει ο εργαζόμενος προσδιορίζεται από το ποσό που καταβάλλει η επιχείρηση (ή και ο εργαζόμενος) και από τις καταβληθείσες επενδύσεις των εισφορών αυτών. Η πληρωτέα εισφορά από την επιχείρηση σε ένα πρόγραμμα καθορισμένων εισφορών, αναγνωρίζεται είτε ως μία υποχρέωση μετά και την αφαίρεση της εισφοράς που καταβλήθηκε, είτε ως ένα έξοδο. Πρόγραμμα καθορισμένων παροχών Η υποχρέωση που καταχωρείται στην κατάσταση οικονομικής θέσης για τα προγράμματα καθορισμένων παροχών αποτελεί την παρούσα αξία της υποχρέωσης για την καθορισμένη παροχή, μείον την εύλογη αξία των στοιχείων του ενεργητικού του προγράμματος (εάν υπάρχουν) και τις μεταβολές που προκύπτουν από οποιοδήποτε αναλογιστικό κέρδος ή ζημία και το κόστος της προϋπηρεσίας. Η δέσμευση της καθορισμένης παροχής υπολογίζεται ετησίως από ανεξάρτητο αναλογιστή με την χρήση της μεθόδου της προβεβλημένης πιστωτικής μονάδος (projected unit credit method). Για την προεξόφληση χρησιμοποιείται το επιτόκιο των μακροπροθέσμων ομολόγων του Ελληνικού Δημοσίου. Τα αναλογιστικά κέρδη ή ζημίες που προκύπτουν από τις αναπροσαρμογές και τις αλλαγές στις αναλογιστικές παραδοχές χρεώνονται ή πιστώνονται στα ίδια κεφάλαια μέσω της κατάστασης συνολικών εσόδων κατά την περίοδο στην οποία προκύπτουν. Παροχές τερματισμού της απασχόλησης: Οι παροχές λόγω λήξης της εργασιακής σχέσης καταβάλλονται όταν οι εργαζόμενοι αποχωρούν πριν την ημερομηνία συνταξιοδότησης. Ο Όμιλος καταχωρεί αυτές τις παροχές όταν δεσμεύεται, είτε όταν τερματίζει την απασχόληση υπαρχόντων εργαζομένων σύμφωνα με ένα λεπτομερές πρόγραμμα για το οποίο δεν υπάρχει πιθανότητα απόσυρσης, είτε όταν προσφέρει αυτές τις παροχές ως κίνητρο για εκούσια (εθελουσία) αποχώρηση. Όταν οι παροχές αυτές καθίστανται πληρωτέες σε περιόδους πέρα των δώδεκα μηνών από την ημερομηνία της κατάστασης οικονομικής θέσης, τότε πρέπει να προεξοφλούνται με βάση τις αποδόσεις των υψηλής ποιότητας εταιρικών ομολόγων ή των κρατικών ομολόγων. Στην περίπτωση μίας προσφοράς που γίνεται για να ενθαρρύνει την εθελουσία αποχώρηση, η αποτίμηση των παροχών λήξης της εργασιακής σχέσης πρέπει να βασίζεται στον αριθμό των εργαζομένων που αναμένεται να δεχτούν την προσφορά. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 54 ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε. Στην περίπτωση τερματισμού απασχόλησης που υπάρχει αδυναμία προσδιορισμού των εργαζομένων που θα κάνουν χρήση αυτών των παροχών, δεν γίνεται λογιστικοποίηση αλλά γνωστοποίηση αυτών ως ενδεχόμενη υποχρέωση. (ιδ) Επιχορηγήσεις Ο Όμιλος αναγνωρίζει τις κρατικές επιχορηγήσεις οι οποίες ικανοποιούν αθροιστικά τα εξής κριτήρια: α) Υπάρχει τεκμαιρόμενη βεβαιότητα ότι η επιχείρηση έχει συμμορφωθεί ή πρόκειται να συμμορφωθεί με τους όρους της επιχορήγησης και β) πιθανολογείται ότι το ποσό της επιχορήγησης θα εισπραχθεί. Καταχωρούνται στην εύλογη αξία και αναγνωρίζονται με τρόπο συστηματικό στα έσοδα, με βάση την αρχή του συσχετισμού των επιχορηγήσεων με τα αντίστοιχα κόστη τα οποία και επιχορηγούν. Οι επιχορηγήσεις που αφορούν στοιχεία του ενεργητικού περιλαμβάνονται στις μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις ως έσοδο επόμενων χρήσεων και αναγνωρίζονται συστηματικά και ορθολογικά στα έσοδα κατά τη διάρκεια της ωφέλιμης ζωής του παγίου στοιχείου του ενεργητικού. Τα έσοδα αυτά εμφανίζονται στο κονδύλι λοιπά έσοδα εκμετάλλευσης. (ιε) Προβλέψεις Προβλέψεις αναγνωρίζονται όταν ο Όμιλος έχει παρούσες νομικές η τεκμαιρόμενες υποχρεώσεις ως αποτέλεσμα παρελθόντων γεγονότων, είναι πιθανή η εκκαθάρισή τους μέσω εκροών πόρων και η εκτίμηση του ακριβούς ποσού της υποχρέωσης μπορεί να πραγματοποιηθεί με αξιοπιστία. Οι προβλέψεις επισκοπούνται κατά την ημερομηνία σύνταξης κάθε κατάστασης οικονομικής θέσης και προσαρμόζονται προκειμένου να αντανακλούν την παρούσα αξία της δαπάνης που αναμένεται να απαιτηθεί για τη διευθέτηση της υποχρέωσης. Οι ενδεχόμενες υποχρεώσεις δεν αναγνωρίζονται στις οικονομικές καταστάσεις αλλά γνωστοποιούνται, εκτός αν η πιθανότητα εκροών πόρων οι οποίοι ενσωματώνουν οικονομικά οφέλη είναι σημαντική. Οι ενδεχόμενες απαιτήσεις δεν αναγνωρίζονται στις οικονομικές καταστάσεις αλλά γνωστοποιούνται εφόσον η εισροή οικονομικών οφελών είναι πιθανή. (ιστ) Έσοδα από συμβάσεις με Πελάτες Τα έσοδα περιλαμβάνουν την εύλογη αξία των πωλήσεων αγαθών και παροχής υπηρεσιών, προ ΦΠΑ και λοιπών φόρων και μετά τις εκπτώσεις και επιστροφές. Τα ενδοεταιρικά έσοδα του Ομίλου απαλείφονται πλήρως. Ο Όμιλος δραστηριοποιείται στον κλάδο παροχής υπηρεσιών περιεχομένου και πληροφόρησης. Από την 1η Ιανουαρίου 2018, ο Όμιλος έχει υιοθετήσει το ΔΠΧΑ 15 «Έσοδα από Συμβάσεις με Πελάτες», τα έσοδα από συμβάσεις με πελάτες αναγνωρίζονται όταν ο πελάτης αποκτά τον έλεγχο των αγαθών ή των υπηρεσιών σε ποσό που αντανακλά το αντάλλαγμα το οποίο ο Όμιλος αναμένει να δικαιούται έναντι των εν λόγω αγαθών ή υπηρεσιών. Τα έσοδα χωρίζονται στις παρακάτω κατηγορίες: Πωλήσεις αγαθών Οι πωλήσεις αγαθών αναγνωρίζονται όταν ο Όμιλος παραδίδει τα αγαθά στους πελάτες, τα αγαθά γίνονται αποδεκτά από αυτούς και η είσπραξη της απαίτησης είναι εύλογα εξασφαλισμένη. Παροχή υπηρεσιών Τα έσοδα από παροχή υπηρεσιών λογίζονται την περίοδο που παρέχονται οι υπηρεσίες, με βάση το στάδιο ολοκλήρωσης της παρεχόμενης υπηρεσίας σε σχέση με το σύνολο των παρεχόμενων υπηρεσιών. Έσοδα από τόκους Τα έσοδα από τόκους αναγνωρίζονται βάσει χρονικής αναλογίας και με την χρήση του πραγματικού επιτοκίου. Όταν υπάρχει απομείωση των απαιτήσεων, η λογιστική αξία αυτών μειώνεται στο ανακτήσιμο ποσό τους το οποίο είναι η παρούσα αξία των αναμενόμενων μελλοντικών ταμειακών ροών προεξοφλουμένων με το αρχικό πραγματικό επιτόκιο. Στην συνέχεια λογίζονται τόκοι με το ίδιο επιτόκιο επί της απομειωμένης (νέας λογιστικής) αξίας. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 55 ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε. Μερίσματα Τα μερίσματα λογίζονται ως έσοδα όταν θεμελιώνεται το δικαίωμα είσπραξής τους. Έσοδα από δικαιώματα Τα έσοδα από δικαιώματα λογίζονται στη βάση του δεδουλευμένου, σύμφωνα με την ουσία των σχετικών συμβάσεων. (ιζ) Δάνεια Τα ληφθέντα δάνεια αναγνωρίζονται αρχικά στην εύλογη αξία τους μειωμένη κατά το κόστος που αφορά άμεσα τις συναλλαγές αυτές. Μεταγενέστερα, αποτιμώνται στο αναπόσβεστο κόστος. Τα κέρδη ή οι ζημιές από τα στοιχεία αυτά αναγνωρίζονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων σε όλη τη διάρκεια του δανείου με τη μέθοδο του πραγματικού επιτοκίου. (ιη) Προμηθευτές Οι εμπορικές υποχρεώσεις αποτελούν υποχρεώσεις προς πληρωμή για προϊόντα ή υπηρεσίες που έχουν αποκτηθεί κατά την άσκηση της συνήθους εμπορικής δραστηριότητας από προμηθευτές. Οι πληρωτέοι λογαριασμοί κατατάσσονται στις βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις, εάν η πληρωμή οφείλεται εντός ενός έτους ή λιγότερο. Αν όχι, παρουσιάζονται ως μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις. Οι υποχρεώσεις προς προμηθευτές αναγνωρίζονται αρχικά στην εύλογη αξία τους και αποτιμώνται μεταγενέστερα στο αναπόσβεστο κόστος χρησιμοποιώντας τη μέθοδο του πραγματικού επιτοκίου. (ιθ) Μισθώσεις Ο Όμιλος ως Μισθωτής Ο Όμιλος αναγνωρίζει ένα δικαίωμα χρήσης περιουσιακού στοιχείου και μια υποχρέωση μίσθωσης κατά την έναρξη της μίσθωσης. Το δικαίωμα χρήσης αρχικά αποτιμάται στο κόστος, το οποίο περιλαμβάνει το ποσό της αρχικής αναγνώρισης της υποχρέωσης μίσθωσης, τυχόν πληρωμές μισθωμάτων που πραγματοποιήθηκαν κατά την έναρξη ή πριν από την έναρξη της μίσθωσης μείον οποιαδήποτε κίνητρα μίσθωσης έχουν εισπραχθεί, τυχόν αρχικά άμεσα έξοδα και την εκτίμηση της υποχρέωσης για τυχόν έξοδα αποκατάστασης του δικαιώματος χρήσης περιουσιακού στοιχείου. Μετά την αρχική αναγνώριση, το δικαίωμα χρήσης αποτιμάται στο κόστος κτήσης μειωμένο με τις τυχόν σωρευμένες αποσβέσεις και ζημίες απομείωσης και προσαρμοσμένο κατά την τυχόν επανεκτίμηση της υποχρέωσης από τη μίσθωση. Το δικαίωμα χρήσης αποσβένεται με τη μέθοδο της σταθερής απόσβεσης έως το τέλος της περιόδου μίσθωσης, εκτός και εάν στην σύμβαση προβλέπεται μεταβίβαση της κυριότητας του υποκείμενου περιουσιακού στοιχείου στην Εταιρεία στο τέλος της περιόδου μίσθωσης. Στην περίπτωση αυτή το δικαίωμα χρήσης αποσβένεται στην διάρκεια της ωφέλιμης ζωής του υποκείμενου περιουσιακού στοιχείου. Επιπλέον, το δικαίωμα χρήσης ελέγχεται για ζημίες απομείωσης, εάν υπάρχουν, και προσαρμόζεται στις περιπτώσεις όπου υπάρχει αναπροσαρμογή της υποχρέωσης μίσθωσης. Η υποχρέωση μίσθωσης κατά την αρχική αναγνώριση αποτελείται από την παρούσα αξία των μελλοντικών υπολειπόμενων πληρωμών μισθωμάτων. Ο Όμιλος για να προεξοφλήσει τα υπολειπόμενα μελλοντικά μισθώματα χρησιμοποιεί το τεκμαρτό επιτόκιο της μίσθωσης και όπου αυτό δεν μπορεί να προσδιορισθεί, χρησιμοποιεί το οριακό επιτόκιο δανεισμού (IBR). Οι πληρωμές μισθωμάτων που περιλαμβάνονται στην αποτίμηση της υποχρέωσης από μισθώσεις περιλαμβάνουν τα ακόλουθα: - σταθερές πληρωμές, - μεταβλητές πληρωμές που εξαρτώνται από ένα δείκτη ή ένα επιτόκιο, - ποσά που αναμένεται να καταβληθούν βάσει των εγγυήσεων υπολειμματικής αξίας, Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 56 ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε. - την τιμή άσκησης του δικαιώματος αγοράς που η Εταιρεία εκτιμά ότι θα ασκήσει και ποινές για καταγγελία μίσθωσης, εάν στον καθορισμό της διάρκειας της μίσθωσης έχει ληφθεί υπόψη η άσκηση του δικαιώματος καταγγελίας από την Εταιρεία. Μετά την ημερομηνία έναρξης της μισθωτικής περιόδου, η υποχρέωση από τη μίσθωση μειώνεται με τις καταβολές των μισθωμάτων, αυξάνεται με το χρηματοοικονομικό έξοδο και επανεκτιμάται για τυχόν επανεκτιμήσεις ή τροποποιήσεις της μίσθωσης. Επανεκτίμηση γίνεται όταν υπάρχει μεταβολή στις μελλοντικές πληρωμές μισθωμάτων που μπορεί να προκύπτουν από τη μεταβολή ενός δείκτη ή εάν υπάρχει μια μεταβολή στην εκτίμηση της Εταιρείας για το ποσό που αναμένεται να καταβληθεί για μια εγγύηση υπολειμματικής αξίας, μεταβολή στη διάρκεια της σύμβασης μίσθωσης και μεταβολή στην εκτίμηση άσκησης του δικαιώματος αγοράς του υποκείμενου στοιχείου, εφόσον υπάρχει. Όταν η υποχρέωση μίσθωσης αναπροσαρμόζεται, γίνεται και αντίστοιχη προσαρμογή στη λογιστική αξία του δικαιώματος χρήσης ή καταχωρείται στα αποτελέσματα όταν η λογιστική αξία του δικαιώματος χρήσης μειωθεί στο μηδέν. Σύμφωνα με την πολιτική που επέλεξε να εφαρμόσει ο Όμιλος, το δικαίωμα χρήσης αναγνωρίζεται στις «Ενσώματες Ακινητοποιήσεις» και η υποχρέωση μίσθωσης διακριτά από τις άλλες υποχρεώσεις στα κονδύλια «Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις μισθώσεων» και «Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις μισθώσεων». Ο Όμιλος επέλεξε να κάνει χρήση της εξαίρεσης που παρέχει το ΔΠΧΑ 16 και να μην αναγνωρίζει δικαίωμα χρήσης και υποχρέωση μίσθωσης για μισθώσεις των οποίων η διάρκεια δεν υπερβαίνει τους 12 μήνες ή για μισθώσεις στις οποίες το υποκείμενο περιουσιακό στοιχείο είναι χαμηλής αξίας (αξίας μικρότερης των € 5.000 όταν είναι καινούργιο). Ο Όμιλος ως εκμισθωτής i. Χρηματοδοτικές μισθώσεις: Στις περιπτώσεις συμβάσεων χρηματοδοτικής μίσθωσης, στις οποίες ο Όμιλος λειτουργεί ως εκμισθωτής, το συνολικό ποσό των μισθωμάτων, που προβλέπει η σύμβαση μίσθωσης, καταχωρείται στην κατηγορία δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών. Η διαφορά, μεταξύ της παρούσας αξίας (καθαρή επένδυση) των μισθωμάτων και του συνολικού ποσού των μισθωμάτων, αναγνωρίζεται ως μη δεδουλευμένος τόκος και εμφανίζεται αφαιρετικά των απαιτήσεων. Οι εισπράξεις των μισθωμάτων μειώνουν τη συνολική απαίτηση από μισθώματα, ενώ το χρηματοοικονομικό έσοδο αναγνωρίζεται με τη μέθοδο του δεδουλευμένου. Οι απαιτήσεις από χρηματοδοτικές μισθώσεις εξετάζονται για απομείωση της αξίας τους, σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 9. ii. Λειτουργικές μισθώσεις: Στις περιπτώσεις λειτουργικών μισθώσεων, ο Όμιλος κατατάσσει το μισθωμένο πάγιο ως στοιχείο του ενεργητικού, διενεργώντας αποσβέσεις με βάση την ωφέλιμη ζωή του. Τα ποσά των μισθωμάτων, που αντιστοιχούν στη χρήση του μισθωμένου παγίου αναγνωρίζονται ως έσοδα, στην κατηγορία λοιπά έσοδα, με τη μέθοδο του δεδουλευμένου. Όταν ο Όμιλος είναι ενδιάμεσος εκμισθωτής, αξιολογεί την κατάταξη της υπεκμίσθωσης κάνοντας αναφορά στο δικαίωμα χρήσης της κύριας μίσθωσης, δηλαδή ο Όμιλος συγκρίνει τους όρους της κύριας μίσθωσης με αυτούς της υπεκμίσθωσης. Αν η κύρια μίσθωση είναι μια βραχυπρόθεσμη μίσθωση στην οποία ο Όμιλος εφαρμόζει την εξαίρεση που περιγράφεται παραπάνω, τότε κατατάσσει την υπεκμίσθωση ως λειτουργική μίσθωση. Στην περίπτωση αυτή, ο Όμιλος αναγνωρίζει τα ποσά των μισθωμάτων, που αντιστοιχούν στην υπεκμίσθωση του μισθωμένου παγίου ως έσοδα, στην κατηγορία λοιπά έσοδα, με τη μέθοδο του δεδουλευμένου. 2.3 Αλλαγές σε λογιστικές πολιτικές Ο Όμιλος εφάρμοσε, για πρώτη φορά το ΔΠΧΑ 16 «Μισθώσεις» το οποίο αντικαθιστά τις πρόνοιες του ΔΛΠ 17 και ορίζει τις αρχές για την αναγνώριση, την επιμέτρηση, την παρουσίαση και τις γνωστοποιήσεις σχετικά με τις μισθώσεις. Το πρότυπο είναι υποχρεωτικό για τις λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την 1 Ιανουαρίου 2019 ή μεταγενέστερα. Το ΔΠΧΑ 16 έχει σημαντική επίδραση στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις του Ομίλου και της Εταιρείας, ιδιαίτερα στο σύνολο των περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων, στα αποτελέσματα, στις καθαρές ταμειακές ροές από λειτουργικές δραστηριότητες, στις καθαρές ταμειακές ροές από χρηματοδοτικές δραστηριότητες, και στην παρουσίαση της χρηματοοικονομικής θέσης. Οι νέες απαιτήσεις επηρεάζουν τον Όμιλο και την Εταιρεία ως μισθωτή, κυρίως αναφορικά με τις μισθώσεις κτιρίων, τεχνολογικού εξοπλισμού και οχημάτων. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 57 ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε. Ο Όμιλος έχει εφαρμόσει το ΔΠΧΑ 16 χρησιμοποιώντας την απλοποιημένη προσέγγιση καταχωρίζοντας, κατά την ημερομηνία αρχικής εφαρμογής, δικαίωμα χρήσης περιουσιακού στοιχείου με ποσό που ισούται με την υποχρέωση από τη μίσθωση, προσαρμοσμένο κατά το ποσό τυχόν προπληρωμένων ή δουλευμένων μισθωμάτων που αφορούν την εν λόγω μίσθωση. Η συγκριτική πληροφόρηση δεν έχει επαναδιατυπωθεί και εξακολουθεί να γνωστοποιείται σύμφωνα με το ΔΛΠ 17 και την Διερμηνεία ΕΔΔΠΧΑ 4. Κατά τη μετάβαση στο ΔΠΧΑ 16, οι υποχρεώσεις που απορρέουν από τις υφιστάμενες λειτουργικές μισθώσεις προεξοφλούνται χρησιμοποιώντας το σχετικό επιτόκιο προεξόφλησης (incremental borrowing rate) και αναγνωρίζονται ως υποχρεώσεις από μισθώσεις. Τα δικαιώματα χρήσης των περιουσιακών στοιχείων, κατά την 1 Ιανουαρίου 2019, αναγνωρίζονται σε ποσό που ισούται με την υποχρέωση από μισθώσεις, προσαρμοσμένο κατά το ποσό προπληρωμένων ή δεδουλευμένων μισθωμάτων. Ο Όμιλος επέλεξε να χρησιμοποιήσει τις εξαιρέσεις που προβλέπονται από το πρότυπο για τις συμβάσεις μίσθωσης οι οποίες λήγουν εντός 12 μηνών από την ημερομηνία της αρχικής εφαρμογής και των συμβάσεων μίσθωσης για τις οποίες το υποκείμενο περιουσιακό στοιχείο είναι χαμηλής αξίας. Ο Όμιλος μισθώνει εξοπλισμό γραφείου (εκτυπωτές και φωτοτυπικά) που θεωρούνται χαμηλής αξίας. Σημειώνεται ότι ο Όμιλος για τις μισθώσεις που λήγουν εντός του 2019 ή έχουν λήξει ήδη και συνεχίζεται η μίσθωση και που αναμένεται να ανανεωθούν, προέβη σε εκτιμήσεις για την ανανέωσή τους. Επίσης ο Όμιλος χρησιμοποίησε την πρακτική διευκόλυνση να μη διαχωρίσει τα μέρη της σύμβασης που δεν αποτελούν μίσθωση (non-lease components) από τα στοιχεία της μίσθωσης (lease components) και επομένως αντιμετωπίζει κάθε στοιχείο της μίσθωσης και οποιαδήποτε συναφή μέρη που δεν αποτελούν μίσθωση ως μία ενιαία μίσθωση. Ο Όμιλος και η Εταιρεία αναγνώρισε: α) υποχρέωση για μισθώσεις, η οποία επιμετρήθηκε ως η παρούσα αξία μέσω της προεξόφλησης των μελλοντικών μισθωμάτων με το διαφορικό επιτόκιο δανεισμού (incremental borrowing rate) που ίσχυε κατά την ημερομηνία αρχικής εφαρμογής του προτύπου, και β) δικαίωμα χρήσης περιουσιακού στοιχείου (“right-of-use asset”) στα ενσώματα πάγια, το οποίο αναγνωρίστηκε σε ένα ποσό που ισούται με την αντίστοιχη υποχρέωση για μισθώσεις, αναπροσαρμοσμένο για τις προπληρωμές και δεδουλευμένες πληρωμές μισθωμάτων που είχαν αναγνωριστεί στην Κατάσταση Οικονομικής Θέσης στις 31/12/2018. Μετά την αρχική αναγνώριση ο Όμιλος επιμετρά τα δικαιώματα χρήσης περιουσιακών στοιχείων στα ενσώματα πάγια και τα αποσβένει με σταθερό ρυθμό καθ’ όλη τη διάρκεια της μίσθωσης. Αντίστοιχα, ο Όμιλος επιμετρά τις παραπάνω υποχρεώσεις από μισθώσεις και τις αυξομειώνει με βάση την αναγνώριση των σχετικών τόκων και των πληρωμών μισθωμάτων. Κατά την 01/01/2019, το διαφορικό επιτόκιο δανεισμού (μέσο επιτόκιο δανεισμού) που εφαρμόσθηκε για τον Όμιλο και την Εταιρεία ήταν 5,4%. Συνοπτικά, παρατίθενται οι επιπτώσεις από την υιοθέτηση του ΔΠΧΑ 16: Εκτιμώμενη επίπτωση στην Κατάσταση Οικονομικής Θέσης κατά την 1η Ιανουαρίου 2019 έχει ως εξής: Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 58 ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε. ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΣΗΣ Όμιλος Λογιστική Αξία ΔΠΧΑ 16 ΔΛΠ 17 Προσαρμογές 31/12/2018 Ενεργητικό Ενσώματες Ακινητοποιήσεις Παθητικό Υποχρεώσεις από μισθώσεις Λογιστική Αξία ΔΠΧΑ 16 01/01/2019 10.725.687,61 1.508.852,69 12.234.540,30 0,00 1.508.852,69 1.508.852,69 Εταιρεία Λογιστική Αξία ΔΠΧΑ 16 ΔΛΠ 17 Προσαρμογές 31/12/2018 Ενεργητικό Ενσώματες Ακινητοποιήσεις Παθητικό Υποχρεώσεις από μισθώσεις Λογιστική Αξία ΔΠΧΑ 16 01/01/2019 1.287.262,89 987.852,47 2.275.115,36 0,00 987.852,47 987.852,47 Για την χρήση 2019 προέκυψε θετική επίδραση στο EBITDA του Ομίλου και της Εταιρείας που ανήλθε σε € 364.459,67 και €192.082,67 αντίστοιχα, καθώς με βάση το ΔΛΠ 17 οι πληρωμές από λειτουργικές μισθώσεις συμπεριλαμβάνονταν στο EBITDA, αλλά μετά την εφαρμογή του ΔΠΧΑ 16 οι αποσβέσεις των δικαιωμάτων χρήσης περιουσιακών στοιχείων και οι τόκοι των υποχρεώσεων από μισθώσεις δεν συμπεριλαμβάνονται στον υπολογισμό του EBITDA. Οι ταμειακές ροές του Ομίλου και της Εταιρείας από λειτουργικές δραστηριότητες αυξήθηκαν την χρήση 2019, και αντίστοιχα οι ταμειακές ροές από χρηματοδοτικές δραστηριότητες μειώθηκαν κατά € 364.459,67 και € 192.082,67 αντίστοιχα, καθώς οι πληρωμές του κεφαλαίου των υποχρεώσεων από μισθώσεις ταξινομήθηκαν ως ταμειακές ροές από χρηματοδοτικές δραστηριότητες. Η επίδραση από την εφαρμογή του ΔΠΧΑ 16 στην Κατάσταση Οικονομικής Θέσης, τα αποτελέσματα και τις ταμιακές ροές κατά την χρήση 2019 έχει ως εξής: Όμιλος 31.12.2019 1.375.548,80 Εταιρεία 31.12.2019 845.284,43 Υποχρεώσεις μισθώσεων 980.630,34 656.692,13 Υποχρεώσεις μισθώσεων 421.900,29 210.061,96 364.459,67 192.082,67 367.546,69 213.552,33 76.264,65 50.951,81 Δικαιώματα χρήσης παγίων Πληρωμές υποχρεώσεων μισθώσεων Αποσβέσεις δικαιωμάτων χρήσης παγίων Τόκοι μισθώσεων Κατ/ση Οικονομικής Θέσης - Ενεργητικό Κατ/ση Οικονομικής Θέσης - Μακρ/σμες Υποχρεώσεις Κατ/ση Οικονομικής Θέσης - Βραχ/σμες Υποχρεώσεις Κατ/ση Ταμειακών Ροών-Χρηματοδοτικές Δραστηριότητες Κατ/ση Ταμειακών Ροών-Λειτουργικές Δραστηριότητες Κατ/ση Αποτελεσμάτων Χρηματοοικονομικά έξοδα Οι μελλοντικές υποχρεώσεις μισθώσεων έχουν ως ακολούθως: Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 59 ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε. Όμιλος 31.12.2019 Εταιρεία 31.12.2019 Βραχ/σμες Υποχρεώσεις Μισθώσεων 421.900,29 210.061,96 Μακρ/σμες Υποχρεώσεις Μισθώσεων Σύνολο Υποχρεώσεων 980.630,34 1.402.530,63 656.692,13 866.754,09 Οι μισθώσεις είναι αποπληρωτέες ως ακολούθως: Εντός ενός έτους Εντός του δεύτερου έτους Από 3 έως και 5 έτη Μετά από 5 έτη Σύνολο Υποχρεώσεων 421.900,29 417.792,89 562.837,45 0,00 1.402.530,63 210.061,96 221.385,71 435.306,42 0,00 866.754,09 Η μεταβολή στα δικαιώματα χρήσης περιουσιακών στοιχείων για την χρήση 2019 αναλύεται στην σημ. 13. 2.4 Νέα λογιστικά πρότυπα διερμηνείες και τροποποίηση υφιστάμενων προτύπων Νέα πρότυπα, τροποποιήσεις προτύπων και διερμηνείες έχουν εκδοθεί και είναι υποχρεωτικής εφαρμογής για τις ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την 1η Ιανουαρίου 2019 ή μεταγενέστερα. Στην χρήση 2019 ο Όμιλος υιοθέτησε το πρότυπο ΔΠΧΑ 16. Όπου δεν αναφέρεται διαφορετικά οι άλλες τροποποιήσεις και ερμηνείες που ισχύουν για πρώτη φορά στη χρήση 2019, δεν έχουν επίδραση στις οικονομικές καταστάσεις του Ομίλου. Ο Όμιλος δεν υιοθέτησε πρόωρα πρότυπα, ερμηνείες ή τροποποιήσεις που έχουν εκδοθεί από το Σ.Δ.Λ.Π. και υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση αλλά δεν έχουν υποχρεωτική εφαρμογή στη χρήση 2019. Πρότυπα και Διερμηνείες υποχρεωτικά για την τρέχουσα οικονομική χρήση 2019 ΔΠΧΑ 16 «Μισθώσεις» Στις 13 Ιανουαρίου 2016 το ΣΔΛΠ εξέδωσε το ΔΠΧΑ 16 το οποίο και αντικαθιστά το ΔΛΠ 17 και τις Διερμηνείες 4, 15 και 27. Σκοπός του προτύπου είναι να εξασφαλίσει ότι οι μισθωτές και οι εκμισθωτές παρέχουν χρήσιμη πληροφόρηση που παρουσιάζει εύλογα την ουσία των συναλλαγών που αφορούν μισθώσεις. Το ΔΠΧΑ 16 εισάγει ένα ενιαίο μοντέλο για το λογιστικό χειρισμό από την πλευρά του μισθωτή, το οποίο απαιτεί ο μισθωτής να αναγνωρίζει περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις για όλες τις συμβάσεις μισθώσεων με διάρκεια άνω των 12 μηνών, εκτός εάν το υποκείμενο περιουσιακό στοιχείο είναι μη σημαντικής αξίας. Το περιουσιακό στοιχείο κατά την αρχική αναγνώριση αποτελείται από το ποσό της αρχικής αναγνώρισης της υποχρέωσης µίσθωσης, τις αρχικές άµεσες δαπάνες, τυχόν προκαταβολές µισθωµάτων και την εκτίµηση κόστους από την υποχρέωση αποκατάστασης του στοιχείου. Η υποχρέωση µίσθωσης κατά την αρχική αναγνώριση αποτελείται από την παρούσα αξία των µελλοντικών υπολειπόµενων πληρωµών µισθωµάτων. Σχετικά με το λογιστικό χειρισμό από την πλευρά του εκμισθωτή, το ΔΠΧΑ 16 ενσωματώνει ουσιαστικά τις απαιτήσεις του ΔΛΠ 17. Επομένως, ο εκμισθωτής συνεχίζει να κατηγοριοποιεί τις συμβάσεις μισθώσεων σε λειτουργικές και χρηματοδοτικές μισθώσεις, και να ακολουθεί διαφορετικό λογιστικό χειρισμό για κάθε τύπο σύμβασης. Το νέο πρότυπο εφαρμόστηκε από τον Όμιλο εντός της αναφερόμενης περιόδου. Οι απαιτούμενες γνωστοποιήσεις σχετικά με την εφαρμογή του προτύπου περιλαμβάνονται στο κεφάλαιο 2.3 «Αλλαγές σε λογιστικές πολιτικές» των σημειώσεων. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 60 ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε. Οι κατωτέρω τροποποιήσεις δεν είχαν σημαντική επίπτωση στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις του Ομίλου εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά. Ετήσιες Βελτιώσεις στα ΔΠΧΑ, Κύκλος 2015-2017 Στο πλαίσιο του προγράμματος των ετήσιων βελτιώσεων των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων, το Συμβούλιο εξέδωσε, την 12.12.2017, μη επείγουσες αλλά απαραίτητες τροποποιήσεις σε επιμέρους πρότυπα ως ακολούθως: ΔΠΧΑ 3 Συνενώσεις Επιχειρήσεων και ΔΠΧΑ 11 Κοινές Συμφωνίες Οι τροποποιήσεις του ΔΠΧΑ 3 διευκρινίζουν ότι όταν μια οικονομική οντότητα αποκτά τον έλεγχο μιας επιχείρησης που αποτελούσε κοινή επιχείρησή της, θα πρέπει να προχωρήσει σε αποτίμηση των συμφερόντων που είχε προηγουμένως στην επιχείρηση αυτή. Οι τροποποιήσεις του ΔΠΧΑ 11 διευκρινίζουν ότι μια οντότητα που συμμετέχει, αλλά δεν έχει από κοινού τον έλεγχο μιας κοινής επιχείρησης μπορεί να αποκτήσει από κοινού έλεγχο στην κοινή επιχείρηση, της οποίας η δραστηριότητα αποτελεί επιχείρηση όπως ορίζεται στο ΔΠΧΑ 3. Σε τέτοιες περιπτώσεις, τα συμφέροντα στην κοινή επιχείρηση που κατείχε προηγουμένως δεν αποτιμώνται εκ νέου. ΔΛΠ 12 Φόροι Εισοδήματος Το Συμβούλιο τροποποιώντας το ΔΛΠ 12 διευκρίνισε ότι μια οικονομική οντότητα πρέπει να καταχωρίζει όλες τις φορολογικές επιπτώσεις που προκύπτουν από τη διανομή μερισμάτων στα αποτελέσματα, στα άλλα συνολικά εισοδήματα ή στα ίδια κεφάλαια, ανάλογα με το πού η οντότητα καταχώρισε την αρχική συναλλαγή από την οποία προέκυψαν τα διανεμόμενα κέρδη και εν συνεχεία το μέρισμα. ΔΛΠ 23 Κόστος δανεισμού Οι τροποποιήσεις διευκρινίζουν ότι εάν ο δανεισμός που λήφθηκε ειδικά για την απόκτηση περιουσιακού στοιχείου παραμείνει σε εκκρεμότητα και το σχετικό περιουσιακό στοιχείο έχει καταστεί έτοιμο για την προοριζόμενη χρήση ή πώλησή του, τότε το υπόλοιπο του δανεισμού αυτού θα πρέπει να συμπεριλαμβάνεται στα κεφάλαια του γενικού δανεισμού κατά τον υπολογισμό του επιτοκίου κεφαλαιοποίησης. ΔΛΠ 28 (Τροποποίηση) «Μακροπρόθεσμες συμμετοχές σε συγγενείς επιχειρήσεις και κοινοπραξίες» Το Συμβούλιο, τον Οκτώβριο του 2017, εξέδωσε τροποποιήσεις στο πρότυπο ΔΛΠ 28 «Επενδύσεις σε συγγενείς επιχειρήσεις και κοινοπραξίες». Με αυτή την τροποποίηση, το Συμβούλιο διευκρίνισε ότι η εξαίρεση στο ΔΠΧΑ 9 ισχύει μόνο για συμμετοχές που παρακολουθούνται λογιστικά με τη μέθοδο της καθαρής θέσης. Οι οντότητες θα πρέπει να εφαρμόζουν το ΔΠΧΑ 9 στα άλλα συμφέροντα σε συγγενείς και κοινοπραξίες, συμπεριλαμβανομένων των μακροπρόθεσμων συμφερόντων στα οποία δεν εφαρμόζεται η μέθοδος της καθαρής θέσης και τα οποία, στην ουσία, αποτελούν μέρος της καθαρής επένδυσης σε αυτές τις συγγενείς και κοινοπραξίες. Η τροποποίηση εφαρμόζεται στις ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1η Ιανουαρίου 2019. ΔΛΠ 19 (Τροποποίηση) «Παροχές σε εργαζομένους» – Τροποποίηση, περικοπή ή διακανονισμός του Προγράμματος Παροχών. Το ΣΔΛΠ στις 7 Φεβρουαρίου 2018 εξέδωσε τροποποίηση στο ΔΛΠ 19 με την οποία διευκρινίζει τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να προσδιορίζεται το κόστος υπηρεσίας όταν προκύπτουν αλλαγές στο πρόγραμμα καθορισμένων παροχών. Σύμφωνα με το ΔΛΠ 19 σε περίπτωση τροποποίησης, περικοπής ή διακανονισμού, απαιτείται επανυπολογισμός της καθαρής υποχρέωσης ή απαίτησης των καθορισμένων παροχών. Η τροποποίηση του ΔΛΠ 19 προβλέπει ότι θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν οι αναθεωρημένες παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν και κατά τον επανυπολογισμό της καθαρής υποχρέωσης ή απαίτησης προκειμένου να Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 61 ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε. προσδιοριστεί το κόστος υπηρεσίας και ο καθαρός τόκος για την υπόλοιπη περίοδο μετά την αλλαγή στο πρόγραμμα. Επίσης, με την τροποποίηση του ΔΛΠ 19 αποσαφηνίζεται η επίδραση μίας τροποποίησης, περικοπής ή διακανονισμού στις απαιτήσεις αναφορικά με τον περιορισμό στην αναγνώριση της καθαρής απαίτησης (ανώτατο όριο περιουσιακού στοιχείου). Η τροποποίηση εφαρμόζεται στις ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1η Ιανουαρίου 2019. ΕΔΔΠΧΑ 23 Διερμηνεία «Αβεβαιότητα σχετικά με το χειρισμό θεμάτων φορολογίας εισοδήματος» Στις 7 Ιουνίου 2017 το ΣΔΛΠ εξέδωσε τη Διερμηνεία 23. Η Διερμηνεία 23 έχει εφαρμογή στον προσδιορισμό του φορολογητέου κέρδους (φορολογική ζημία), τις φορολογικές βάσεις, τις αχρησιμοποίητες φορολογικές ζημίες, τις αχρησιμοποίητες φορολογικές ελαφρύνσεις και τους φορολογικούς συντελεστές, όταν υπάρχει αβεβαιότητα ως προς την ορθότητα των φορολογικών χειρισμών σύμφωνα με το ΔΛΠ 12. Σε αυτή την περίπτωση θα πρέπει να εξετάζεται: - εάν οι φορολογικοί χειρισμοί πρέπει να εξετάζονται συλλογικά ή εξατομικευμένα και υπό την παραδοχή ότι οι έλεγχοι θα διενεργηθούν από τις φορολογικές Αρχές έχοντας πλήρη γνώση των σχετικών πληροφοριών - η πιθανότητα να γίνει αποδεκτός ο προσδιορισμός του φορολογητέου κέρδους (φορολογικής ζημίας), των φορολογικών βάσεων, των αχρησιμοποίητων φορολογικών ζημιών, των αχρησιμοποίητων πιστώσεων φόρου και των φορολογικών συντελεστών από τις φορολογικές Αρχές, και - η επαναξιολόγηση των κρίσεων και εκτιμήσεων εάν αλλάξουν τα γεγονότα και οι περιστάσεις Η διερμηνεία εφαρμόζεται σε ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2019. ΔΠΧΑ 9 (Τροποποίηση) « Χρηματοοικονομικά Μέσα - Χαρακτηριστικά προπληρωμής με αρνητική αποζημίωση» Το Συμβούλιο εξέδωσε στις 12 Οκτωβρίου 2017 τροποποίηση στο ΔΠΧΑ 9, με την οποία επιτρέπεται σε κάποια προπληρωτέα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού με χαρακτηριστικά αρνητικής αποζημίωσης, που διαφορετικά θα αποτιμώνταν στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων, να αποτιμηθούν στο αναπόσβεστο κόστος ή στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών αποτελεσμάτων που καταχωρούνται απευθείας στην καθαρή θέση. Η τροποποίηση του ΔΠΧΑ 9 αποσαφηνίζει ότι οι συμβατικοί όροι που διέπουν ένα χρηματοοικονομικό στοιχείο ενεργητικού είναι αποκλειστικά ταμειακές ροές κεφαλαίου και τόκου επί του απλήρωτου κεφαλαίου, που θα πρέπει να καταβληθούν σε συγκεκριμένες ημερομηνίες (Solely Payments of Principal and Interest- SPPI), ανεξάρτητα από το γεγονός που προκαλεί την πρόωρη λήξη του συμβολαίου και ανεξάρτητα από το ποιο αντισυμβαλλόμενο μέρος καταβάλλει ή εισπράττει τη δίκαιη αποζημίωση για την πρόωρη λήξη του συμβολαίου. Πρότυπα και Διερμηνείες υποχρεωτικά για μεταγενέστερες περιόδους που δεν έχουν εφαρμοστεί νωρίτερα από τον Όμιλο Οι κατωτέρω τροποποιήσεις δεν αναμένεται να έχουν σημαντική επίπτωση στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις του Ομίλου εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά. Τροποποιήσεις των παραπομπών στο εννοιολογικό πλαίσιο των ΔΠΧΑ (που εκδόθηκαν στις 29 Μαρτίου 2018) Την 29η Μαρτίου 2018 το Συμβούλιο των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων εξέδωσε το αναθεωρημένο εννοιολογικό πλαίσιο το οποίο επανακαθορίζει: -το σκοπό της χρηματοοικονομικής πληροφόρησης, -τα ποιοτικά χαρακτηριστικά των οικονομικών καταστάσεων, -τους ορισμούς του περιουσιακού στοιχείου, της υποχρέωσης, της καθαρής θέσης, καθώς και των εσόδων και των εξόδων, -τα κριτήρια αναγνώρισης και τις οδηγίες σχετικά με τον χρόνο της διαγραφής περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων στις οικονομικές καταστάσεις, -τις βάσεις αποτίμησης και οδηγίες σχετικά με τον τρόπο που πρέπει να χρησιμοποιούνται και, -έννοιες και καθοδήγηση σχετικά με την παρουσίαση και τις γνωστοποιήσεις Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 62 ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε. Ο σκοπός της αναθεώρησης του εννοιολογικού πλαισίου είναι η υποβοήθηση όσον προετοιμάζουν οικονομικές καταστάσεις να αναπτύσσουν συνεπείς λογιστικές πολιτικές για συναλλαγές και άλλα γεγονότα που δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των υπαρχόντων προτύπων ή όταν ένα πρότυπο δίνει δυνατότητα επιλογής μεταξύ λογιστικών πολιτικών. Επιπλέον, σκοπός της αναθεώρησης είναι να βοηθήσει όλα τα εμπλεκόμενα μέρη να κατανοήσουν και να ερμηνεύσουν τα πρότυπα. Το Συμβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων εξέδωσε επίσης ένα συνοδευτικό έγγραφο, «Τροποποιήσεις στις παραπομπές του εννοιολογικού πλαισίου», το οποίο καθορίζει τις τροποποιήσεις των προτύπων που επηρεάζονται προκειμένου να επικαιροποιηθούν οι αναφορές στο αναθεωρημένο εννοιολογικό πλαίσιο. Η τροποποίηση εφαρμόζεται από τους συντάκτες που αναπτύσσουν λογιστικές πολιτικές βάσει του εννοιολογικού πλαισίου, στις ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1η Ιανουαρίου 2020. ΔΛΠ 1 και ΔΛΠ 8 (τροποποιήσεις) «Ορισμός του σημαντικού» Στις 31 Οκτωβρίου 2018 το ΣΔΛΠ στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας γνωστοποιήσεων εξέδωσε τροποποιήσεις στο ΔΛΠ 1 και ΔΛΠ 8, οι οποίες αποσαφηνίζουν τον ορισμό του σημαντικού και τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να εφαρμοσθεί, συμπεριλαμβάνοντας στον ορισμό καθοδήγηση που μέχρι στιγμής έχει αναφερθεί σε άλλα ΔΠΧΑ. Ο νέος ορισµός προβλέπει ότι µία πληροφορία είναι σηµαντική εάν το γεγονός της παράλειψης, υπόκρυψης ή ανακριβούς γνωστοποίησής της εύλογα θα αναµενόταν να επηρεάσει τις αποφάσεις που οι κύριοι χρήστες των οικονοµικών καταστάσεων λαµβάνουν βάσει αυτών των καταστάσεων. Οι τροποποιήσεις περιλαµβάνουν παραδείγµατα περιστάσεων που ενδέχεται να οδηγήσουν στην απόκρυψη σηµαντικής πληροφορίας. Ο ορισμός του σημαντικού, που αποτελεί μία σημαντική λογιστική έννοια στα ΔΠΧΑ, βοηθά τις εταιρείες να αποφασίσουν κατά πόσο οι πληροφορίες πρέπει να περιλαμβάνονται στις οικονομικές τους καταστάσεις. Ο επικαιροποιημένος ορισμός τροποποιεί το ΔΛΠ 1 «Παρουσίαση των Οικονομικών Καταστάσεων» και το ΔΛΠ 8 «Λογιστικές Πολιτικές, Μεταβολές στις Λογιστικές Εκτιμήσεις και Λάθη». Η τροποποίηση διασφαλίζει ότι ο ορισμός του σημαντικού είναι συνεπής σε όλα τα πρότυπα των ΔΠΧΑ. Η τροποποίηση ισχύει από την ή μετά την 1η Ιανουαρίου 2020. ΔΠΧΑ 9 ΔΛΠ 39 και ΔΠΧΑ 7 (Τροποποίηση) «Μεταρρύθμιση των επιτοκίων αναφοράς» Το Συμβούλιο εξέδωσε στις 26 Σεπτεμβρίου 2019 τροποποιήσεις στα πρότυπα ΔΠΧΑ 9, ΔΛΠ 39 και ΔΠΧΑ 7 προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι επιπτώσεις στη χρηματοοικονομική αναφορά από τη μεταρρύθμιση των επιτοκίων αναφοράς κατά την περίοδο πριν από την αντικατάσταση ενός υφιστάμενου επιτοκίου αναφοράς με εναλλακτικό επιτόκιο αναφοράς. Οι τροποποιήσεις παρέχουν προσωρινές και περιορισμένες εξαιρέσεις στις απαιτήσεις της λογιστικής αντιστάθμισης του διεθνούς λογιστικού προτύπου (ΔΛΠ) 39 Χρηματοοικονομικά μέσα: Αναγνώριση και επιμέτρηση και του Διεθνούς Προτύπου Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (ΔΠΧΑ) 9 Χρηματοοικονομικά μέσα, ώστε οι επιχειρήσεις να μπορούν να συνεχίσουν να πληρούν τις απαιτήσεις υποθέτοντας ότι τα υφιστάμενα κριτήρια αναφοράς επιτοκίων δεν μεταβάλλονται λόγω της μεταρρύθμισης του διατραπεζικού επιτοκίου δανεισμού. Οι εξαιρέσεις αφορούν την εφαρμογή των ακόλουθων διατάξεων: - Την απαίτηση περί πολύ υψηλής πιθανότητας εκπλήρωσης όσον αφορά αντισταθμίσεις ταμειακών ροών, - Την αξιολόγηση της οικονομικής σχέσης ανάμεσα στο αντισταθμιζόμενο στοιχείο και το μέσο αντιστάθμισης, - Τον προσδιορισμό ενός συστατικού ενός στοιχείου ως αντισταθμισμένου στοιχείου. Η τροποποίηση εφαρμόζεται στις ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1η Ιανουαρίου 2020. Πρότυπα και Τροποποιήσεις Πρότυπων που δεν έχουν υιοθετηθεί από την Ε.Ε.: ΔΠΧΑ 17 «Ασφαλιστήρια Συμβόλαια» Στις 18 Μαΐου 2017 το ΣΔΛΠ εξέδωσε το ΔΠΧΑ 17, το οποίο αντικαθιστά το υφιστάμενο πρότυπο ΔΠΧΑ 4. To ΔΠΧΑ 17 θεσπίζει τις αρχές για την καταχώριση, αποτίμηση, παρουσίαση και τις γνωστοποιήσεις των ασφαλιστηρίων συμβολαίων με στόχο την παροχή μιας περισσότερο ομοιόμορφης προσέγγισης αποτίμησης και παρουσίασης για όλα τα ασφαλιστήρια συμβόλαια. Το ΔΠΧΑ 17 απαιτεί η αποτίμηση των ασφαλιστικών υποχρεώσεων να μην διενεργείται στο ιστορικό κόστος αλλά στην τρέχουσα αξία με τρόπο συνεπή και με τη χρήση: Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 63 ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε. αμερόληπτων αναμενόμενων σταθμισμένων εκτιμήσεων μελλοντικών ταμειακών ροών με βάση επικαιροποιημένες παραδοχές, - προεξοφλητικών επιτοκίων που αντικατοπτρίζουν τα χαρακτηριστικά ταμειακών ροών των συμβάσεων και - εκτιμήσεων σχετικά με τους χρηματοοικονομικούς και μη κινδύνους που προκύπτουν από την έκδοση των ασφαλιστήριων συμβολαίων. Το νέο πρότυπο εφαρμόζεται σε ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2021. Σηµειώνεται, επίσης, πως τον Νοέµβριο 2018 το ΣΔΛΠ πρότεινε τη µετάθεση της ηµεροµηνίας υποχρεωτικής εφαρµογής του νέου προτύπου την 1.1.2022. - ΔΠΧΑ 3 (Τροποποίηση) «Συνενώσεις επιχειρήσεων» Η τροποποίηση αφορά τη βελτίωση του ορισμού της επιχείρησης με σκοπό να βοηθήσει τις εταιρείες να καθορίσουν κατά πόσον μια εξαγορά που πραγματοποιούν αφορά επιχείρηση ή ομάδα περιουσιακών στοιχείων. Ο τροποποιημένος ορισμός της επιχείρησης επικεντρώνεται στο παραγόμενο προϊόν μιας επιχείρησης, που είναι η παροχή αγαθών και υπηρεσιών στους πελάτες, ενώ ο προηγούμενος ορισμός εστίαζε στις αποδόσεις με τη μορφή μερισμάτων, χαμηλότερου κόστους ή άλλου οικονομικού οφέλους απευθείας στους επενδυτές ή άλλους ιδιοκτήτες, μέλη ή συμμετέχοντες. Επιπλέον με την τροποποίηση προστίθενται οδηγίες για την αξιολόγηση του κατά πόσο µία αποκτώµενη διαδικασία είναι ουσιαστική και εισάγεται µία προαιρετική άσκηση συγκέντρωσης εύλογης αξίας µε ενδεικτικά παραδείγµατα. Οι εταιρείες υποχρεούνται να εφαρμόζουν τον τροποποιημένο ορισμό της επιχείρησης σε εξαγορές που θα πραγματοποιηθούν την ή μετά την 1η Ιανουαρίου 2020. ΔΛΠ 1 (Τροποποίηση) «Κατάταξη υποχρεώσεων σε βραχυπρόθεσμες ή μακροπρόθεσμες» Η τροποποίηση επηρεάζει μόνο την παρουσίαση των υποχρεώσεων στην κατάσταση οικονομικής θέσης. Με την τροποποίηση διευκρινίζεται ότι η κατάταξη των υποχρεώσεων θα πρέπει να βασίζεται σε υφιστάμενα δικαιώματα κατά την ημερομηνία λήξης της περιόδου αναφοράς. Επίσης, η τροποποίηση αποσαφήνισε ότι οι προσδοκίες της Διοίκησης για τα γεγονότα που αναμένεται να συμβούν μετά την ημερομηνία του ισολογισμού δεν θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη και διευκρίνισε τις περιπτώσεις που συνιστούν τακτοποίηση της υποχρέωσης. Η τροποποίηση εφαρμόζεται στις ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1η Ιανουαρίου 2022. 2.5 Σημαντικές λογιστικές κρίσεις, εκτιμήσεις και υποθέσεις. Η προετοιμασία των οικονομικών καταστάσεων σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Πληροφόρησης (ΔΠΧΠ) απαιτεί από τη διοίκηση το σχηματισμό κρίσεων, εκτιμήσεων και υποθέσεων οι οποίες επηρεάζουν τα δημοσιευμένα περιουσιακά στοιχεία και τις υποχρεώσεις την ημερομηνία σύνταξης των οικονομικών καταστάσεων. Οι εκτιμήσεις και οι κρίσεις βασίζονται στην εμπειρία του παρελθόντος και σε άλλους παράγοντες, συμπεριλαμβανομένων και των προσδοκιών για μελλοντικά γεγονότα τα οποία θεωρούνται λογικά στις συγκεκριμένες συνθήκες, ενώ επαναξιολογούνται συνεχώς με την χρησιμοποίηση όλων των διαθέσιμων πληροφοριών. Κρίσεις Οι βασικές κρίσεις που πραγματοποιεί η διοίκηση του Ομίλου και που έχουν την σημαντικότερη επίδραση στα ποσά που αναγνωρίζονται στις οικονομικές καταστάσεις κυρίως σχετίζονται με: Εκτίμηση απομείωσης Ο Όμιλος ελέγχει ετησίως την υπάρχουσα υπεραξία για τυχόν απομείωση και ερευνά τα γεγονότα ή τις συνθήκες που καθιστούν πιθανή την ύπαρξη απομείωσης, όπως για παράδειγμα μια σημαντική δυσμενής αλλαγή στο εταιρικό κλίμα ή μια απόφαση για πώληση ή διάθεση μιας μονάδας ή ενός λειτουργικού τομέα. Ο καθορισμός της ύπαρξης απομείωσης απαιτεί την αποτίμηση της αντίστοιχης μονάδας, η οποία εκτιμάται χρησιμοποιώντας τη μέθοδο της προεξόφλησης των ταμειακών ροών. Όταν υπάρχει η διαθέσιμη πληροφόρηση χρησιμοποιείται Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 64 ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε. και η μέθοδος των πολλαπλάσιων συντελεστών (multiples) της αγοράς προκειμένου να διασταυρωθούν τα αποτελέσματα που έχουν προκύψει από την μέθοδο των προεξοφλημένων ταμειακών ροών. Κατά την εφαρμογή αυτής της μεθοδολογίας, ο Όμιλος βασίζεται σε μια σειρά από παράγοντες, στους οποίους περιλαμβάνονται τα πραγματικά λειτουργικά αποτελέσματα, μελλοντικά εταιρικά σχέδια, οικονομικές προεκτάσεις καθώς και δεδομένα της αγοράς (στατιστικά και μη). Εάν από αυτή την ανάλυση προκύπτει ανάγκη για απομείωση της υπεραξίας, η μέτρηση της απομείωσης απαιτεί εκτίμηση της εύλογης αξίας για κάθε αναγνωριζόμενο ενσώματο ή ασώματο περιουσιακό στοιχείο. Σε αυτή την περίπτωση, χρησιμοποιείται η προσέγγιση των ταμειακών ροών η οποία αναφέρεται παραπάνω από ανεξάρτητους εκτιμητές, όπου κρίνεται κατάλληλο. Επιπλέον ετησίως ελέγχονται για τυχόν απομείωση άλλα αναγνωριζόμενα άυλα περιουσιακά στοιχεία με καθορισμένες ωφέλιμες ζωές και υποκείμενα σε απόσβεση συγκρίνοντας τη λογιστική αξία με το άθροισμα των μη προεξοφλημένων ταμειακών ροών που αναμένεται να δημιουργηθούν από το περιουσιακό στοιχείο. Ελέγχονται τα άυλα περιουσιακά στοιχεία με αόριστες ωφέλιμες ζωές ετησίως χρησιμοποιώντας μια μέθοδο εύλογης αξίας όπως τις προεξοφλημένες ταμειακές ροές. Φόροι εισοδήματος Ο Όμιλος υπόκειται σε φόρο εισοδήματος από διάφορες φορολογικές αρχές. Για τον καθορισμό των προβλέψεων για φόρους εισοδήματος απαιτούνται σημαντικές εκτιμήσεις. Υπάρχουν πολλές συναλλαγές και υπολογισμοί για τους οποίους ο ακριβής καθορισμός του φόρου είναι αβέβαιος κατά τη συνήθη πορεία των εργασιών της επιχείρησης. Ο Όμιλος αναγνωρίζει υποχρεώσεις για αναμενόμενα θέματα φορολογικού ελέγχου βασιζόμενη σε εκτιμήσεις για το ποσό των επιπλέον φόρων που ενδεχομένως θα οφείλονται. Όταν το τελικό αποτέλεσμα από τους φόρους των υποθέσεων αυτών, διαφέρει από το ποσό το οποίο είχε αρχικά αναγνωρισθεί στις οικονομικές καταστάσεις, οι διαφορές επιδρούν στο φόρο εισοδήματος και στις προβλέψεις για αναβαλλόμενη φορολογία της περιόδου κατά την οποία τα ποσά αυτά οριστικοποιούνται. Απομειώσεις απαιτήσεων Οι επισφαλείς λογαριασμοί απεικονίζονται με τα ποσά τα οποία είναι πιθανόν να ανακτηθούν. Οι εκτιμήσεις για τα ποσά που αναμένεται να ανακτηθούν προκύπτουν κατόπιν ανάλυσης καθώς και από την εμπειρία του Ομίλου σχετικά με την πιθανότητα επισφαλειών των πελατών. Μόλις γίνει γνωστό ότι ένας συγκεκριμένος λογαριασμός υπόκειται σε μεγαλύτερο κίνδυνο του συνήθους πιστωτικού κινδύνου (π.χ. χαμηλή πιστοληπτική ικανότητα του πελάτη, διαφωνία σχετικά με την ύπαρξη ή το ποσό της απαίτησης, κτλ.), ο λογαριασμός αναλύεται και κατόπιν καταγράφεται ως επισφάλεια εάν οι συνθήκες υποδηλώνουν ότι η απαίτηση είναι ανείσπρακτη. Στην σημείωση 19 γίνεται αναφορά για ορισμένες ληξιπρόθεσμες και μη απομειούμενες απαιτήσεις της εταιρείας από το Ελληνικό Δημόσιο. Ενδεχόμενα γεγονότα Ο όμιλος εμπλέκεται σε δικαστικές διεκδικήσεις κατά τη συνήθη πορεία των εργασιών του. Η διοίκηση κρίνει ότι οποιοιδήποτε διακανονισμοί δε θα επηρέαζαν σημαντικά την οικονομική θέση του Ομίλου στις 31 Δεκεμβρίου 2019. Παρόλα αυτά, ο καθορισμός των ενδεχόμενων υποχρεώσεων που σχετίζονται με τις δικαστικές διεκδικήσεις και τις απαιτήσεις είναι μια πολύπλοκη διαδικασία που περιλαμβάνει κρίσεις σχετικά με τις πιθανές συνέπειες και τις διερμηνείες σχετικά με τους νόμους και τους κανονισμούς. Μεταβολές στις κρίσεις ή στις διερμηνείες είναι πιθανό να οδηγήσουν σε μια αύξηση ή μια μείωση των ενδεχόμενων υποχρεώσεων του ομίλου στο μέλλον. 3. Διαχείριση χρηματοοικονομικού κινδύνου Ο Όμιλος και η Εταιρεία εκτίθενται σε χρηματοοικονομικούς κινδύνους όπως κινδύνους αγοράς, πιστωτικό κίνδυνο, κίνδυνο ρευστότητας, καθώς και κίνδυνο από μεταβολές επιτοκίων. Καταβάλλεται συστηματική προσπάθεια ελέγχου των παραπάνω κινδύνων και περιορισμού των πιθανών αρνητικών επιπτώσεων στην εύρυθμη λειτουργία και τη διαμόρφωση των οικονομικών αποτελεσμάτων του Ομίλου. Η Διοίκηση εστιάζει την προσοχή της σε ένα ισορροπημένο μοντέλο λειτουργίας, με στόχο τον περιορισμό του επιχειρηματικού κινδύνου, χωρίς όμως αυτό να αποτελεί τροχοπέδη στην ανάπτυξή της. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 65 ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε. i) Συναλλαγματικός κίνδυνος Ο Όμιλος και η Εταιρεία έως και σήμερα δεν είναι εκτεθειμένοι σε συναλλαγματικούς κινδύνους. Ειδικότερα μετά την λήξη της λειτουργίας του υποκαταστήματος στη Ρουμανία εντός της τρέχουσας περιόδου. Η Διοίκηση παρακολουθεί τους συναλλαγματικούς κινδύνους και εκτιμά ότι κατά την ημερομηνία σύνταξης των οικονομικών καταστάσεων ήταν ασήμαντοι. ii) Πιστωτικός κίνδυνος Ο Όμιλος και η Εταιρεία παρέχουν υπηρεσίες αποκλειστικά σε αναγνωρισμένα και φερέγγυα αντισυμβαλλόμενα μέρη. Είναι πολιτική της Εταιρείας και του Ομίλου γενικότερα όπως όλοι οι πελάτες, στους οποίους παρέχονται υπηρεσίες επί πιστώσει, υποβάλλονται σε διαδικασίες πιστοληπτικού ελέγχου. Επιπρόσθετα, οι εμπορικές απαιτήσεις παρακολουθούνται, σε συνεχή βάση, με σκοπό την ελαχιστοποίηση του κινδύνου από επισφαλείς απαιτήσεις. Με δεδομένο ότι ο Όμιλος μετέβαλε τον τρόπο που παρέχει υπηρεσίες ηλεκτρονικής διακυβέρνησης απευθείας στον πολίτη, οι βασικότεροι πελάτες του είναι εταιρείες σταθερής και κινητής τηλεφωνίας και ΝΠΔΔ και συνεπώς, ο πιστωτικός κίνδυνος σε ότι αφορά την είσπραξη των απαιτήσεων αυτών είναι γενικά περιορισμένος. Όσον αφορά τον πιστωτικό κίνδυνο που προκύπτει από τα υπόλοιπα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία της Εταιρείας και του Ομίλου, που αποτελούνται από μετρητά και ισοδύναμα μετρητών, ο κίνδυνος απορρέει από τη μη τήρηση των συμβατικών όρων από τον αντισυμβαλλόμενο, με μέγιστη έκθεση ίση με τη λογιστική αξία των μέσων. Ο πιστωτικός κίνδυνος στον Όμιλο και την Εταιρεία αφορά τις επίδικες απαιτήσεις για τις οποίες πιστεύεται ότι θα έχουν θετική έκβαση. Σχετική ανάλυση της παλαιότητας των απαιτήσεων του Ομίλου και της Εταιρείας περιλαμβάνονται στη σημείωση 19. iii) Κίνδυνος τιμών χρεογράφων Ο Όμιλος έχει στην κατοχή του διαπραγματεύσιμα χρεόγραφα χαμηλής αξίας και συνεπώς δεν εκτίθεται σε κίνδυνο μεταβολής των χρηματιστηριακών τιμών χρεογράφων. Ο κίνδυνος, που προκύπτει για την Εταιρεία από τις μεταβολές στις τιμές αγαθών, είναι ελάχιστος. iv) Κίνδυνος ρευστότητας Ο κίνδυνος ρευστότητας σχετίζεται με την δυνατότητα του Ομίλου και της Εταιρείας να εκπληρώσουν τις χρηματοοικονομικές τους υποχρεώσεις, όταν αυτές γίνουν ληξιπρόθεσμες. Η παρακολούθηση του κινδύνου ρευστότητας επικεντρώνεται στη διαχείριση του χρονικού συσχετισμού των ταμειακών ροών και στην εξασφάλιση επαρκών ταμειακών διαθεσίμων για την κάλυψη των τρεχουσών υποχρεώσεων. Η διαχείριση του κινδύνου ρευστότητας βασίζεται στη σωστή διαχείριση του κεφαλαίου κίνησης και των ταμειακών ροών. Λόγω της δυναμικής φύσης της επιχειρηματικής δραστηριότητας, η Διοίκηση στοχεύει να διατηρήσει ελαστικότητα στην άντληση κεφαλαίων, διατηρώντας επαρκή ταμειακά διαθέσιμα και ανοιχτές πιστώσεις με αλληλόχρεους λογαριασμούς. Ιστορικά ο κίνδυνος ρευστότητας παρουσιαζόταν σχετικά αυξημένος εξ αιτίας του γεγονότος ότι το Ελληνικό Δημόσιο καθώς και τα Ν.Π.Δ.Δ. (Ασφαλιστικοί οργανισμοί), που αποτελούσαν σημαντικούς πελάτες του Ομίλου και της Εταιρείας δεν εξοφλούσαν έγκαιρα τις υποχρεώσεις τους, αφενός λόγω των γραφειοκρατικών διαδικασιών και αφετέρου λόγω του γεγονότος ότι σε πολλές περιπτώσεις υπήρχε θέμα αναμορφώσεων προϋπολογισμών των εν λόγω πελατών προκειμένου να αποδεσμευτούν πόροι για τη χρηματοδότηση των έργων που ήδη τους είχαν παρασχεθεί. Πρέπει να σημειωθεί όμως ότι για την αντιμετώπιση αυτού του κινδύνου η Διοίκηση σε προηγούμενες χρήσεις προσανατολίστηκε στην ανάπτυξη νέων επιχειρηματικών μονάδων που διαθέτουν βραχύ ταμειακό κύκλο και συμβάλουν στην ενίσχυση της ρευστότητας του Ομίλου. Η δραστηριοποίηση του Ομίλου στη αγορά των πολυμεσικών υπηρεσιών είναι αποτέλεσμα αυτής της στρατηγικής και έχει συμβάλει ουσιαστικά στον περιορισμό των όποιων κινδύνων ρευστότητας. Τέλος η διαφοροποίηση του τρόπου παροχής των υπηρεσιών που αφορούν το ευρύτερο Ελληνικό Δημόσιο όπως και η αντικατάσταση του Δημοσίου από τους τελικούς χρήστες, ως πελάτη των εταιρειών του Ομίλου, οδηγεί σε περαιτέρω θωράκιση της ρευστότητας του Ομίλου. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 66 ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε. Κατωτέρω παρατίθεται ανάλυση των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων του Ομίλου και της Εταιρείας με βάση την ωρίμανσή τους: 31.12.2019 Δανεισμός Προμηθευτές και άλλες υποχρεώσεις Τρέχων φόρος εισοδήματος Υποχρεώσεις από μισθώσεις Σύνολο Όμιλος Έως 1 έτος Από 2 έως 5 έτη Πάνω από 5 έτη 1.635.289,34 250.000,00 0,00 5.546.306,85 0,00 0,00 61.230,70 0,00 0,00 421.900,29 980.630,34 0,00 7.664.727,18 1.230.630,34 0,00 Σύνολο 1.885.289,34 5.546.306,85 61.230,70 1.402.530,63 8.895.357,52 31.12.2018 Δανεισμός Προμηθευτές και άλλες υποχρεώσεις Τρέχων φόρος εισοδήματος Υποχρεώσεις από μισθώσεις Σύνολο Έως 1 έτος Από 2 έως 5 έτη Πάνω από 5 έτη 2.996.341,36 1.416.672,00 0,00 13.551.694,94 0,00 0,00 11.354,72 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 16.559.391,02 1.416.672,00 0,00 Σύνολο 4.413.013,36 13.551.694,94 11.354,72 0,00 17.976.063,02 Εταιρεία Έως 1 έτος Από 2 έως 5 έτη Πάνω από 5 έτη 1.499.999,56 250.000,00 0,00 Σύνολο 1.749.999,56 31.12.2019 Δανεισμός Προμηθευτές και άλλες υποχρεώσεις Τρέχον φόρος εισοδήματος Υποχρεώσεις από μισθώσεις Σύνολο 31.12.2018 Δανεισμός Προμηθευτές και άλλες υποχρεώσεις Τρέχον φόρος εισοδήματος Υποχρεώσεις από μισθώσεις Σύνολο v) 5.589.104,39 0,00 210.061,96 7.299.165,91 0,00 0,00 656.692,13 906.692,13 0,00 0,00 0,00 0,00 5.589.104,39 0,00 866.754,09 8.205.858,04 Έως 1 έτος Από 2 έως 5 έτη Πάνω από 5 έτη 1.501.148,68 750.000,00 0,00 9.104.537,58 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 10.605.686,26 750.000,00 0,00 Σύνολο 2.251.148,68 9.104.537,58 0,00 0,00 11.355.686,26 Κίνδυνος διακύμανσης επιτοκίων Λόγω του ότι ο Όμιλος και η Εταιρεία δεν έχουν στο ενεργητικό τους σημαντικά έντοκα στοιχεία, τα λειτουργικά έσοδα και οι ταμειακές ροές είναι ουσιωδώς ανεξάρτητα από μεταβολές στις τιμές των επιτοκίων. Ο κίνδυνος επιτοκίου για τον Όμιλο και την Εταιρεία σχετίζεται κυρίως με τις υποχρεώσεις τους σε τραπεζικές χρηματοδοτήσεις (μακροπρόθεσμα και βραχυπρόθεσμα δάνεια). Δάνεια με μεταβλητό επιτόκιο εκθέτουν τον Όμιλο και την Εταιρεία σε κίνδυνο ταμειακών ροών. Δάνεια με σταθερό επιτόκιο εκθέτουν τον Όμιλο και την Εταιρεία σε κίνδυνο μεταβολής της εύλογης αξίας. Το επιτόκιο των δανείων του Ομίλου και της Εταιρείας είναι κυμαινόμενο και καθορίζεται, ανά χρηματοδότηση, με βάση τις επίσημες τιμές EURIBOR. Ο Όμιλος και η Εταιρεία δεν χρησιμοποιούν χρηματοοικονομικά παράγωγα. Ο Όμιλος τόσο για τα βραχυπρόθεσμα όσο και για τα μακροπρόθεσμα δάνειά του βασίζεται σε κυμαινόμενο επιτόκιο το οποίο αξιολογεί σε εύλογα χρονικά διαστήματα με βάση τα ισχύοντα στην αγορά. Η οικονομική διεύθυνση παρακολουθεί τις εξελίξεις που θα μπορούσαν να έχουν επίδραση στη διαμόρφωση των επιτοκίων, και σε περίπτωση που κριθεί απαραίτητο θα προβεί σε μεταβολή της δανειοληπτικής βάσης του Ομίλου από κυμαινόμενο σε σταθερό επιτόκιο. Ο βραχυπρόθεσμος δανεισμός του Ομίλου αφορά κατά ένα σημαντικό βαθμό την προεξόφληση εμπορικών απαιτήσεων από το Δημόσιο και Ν.Π.Δ.Δ. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 67 ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε. Ο παρακάτω πίνακας παρουσιάζει την ευαισθησία του αποτελέσματος καθώς και των ιδίων κεφαλαίων σε περίπτωση μεταβολής του επιτοκίου της τάξεως του +1% ή -1% (2018:+/-1%) διατηρώντας τις υπόλοιπες μεταβλητές σταθερές: Όμιλος Ποσά σε € Αποτέλεσμα χρήσης Καθαρή Θέση Ποσά σε € Αποτέλεσμα χρήσης Καθαρή Θέση 31.12.2019 1,00% -1,00% -24.333,56 24.333,56 -24.333,56 24.333,56 Εταιρεία 31.12.2019 1,00% -1,00% -21.732,35 21.732,35 -21.732,35 21.732,35 31.12.2018 1,00% -1,00% -31.540,13 31.540,13 -31.540,13 31.540,13 31.12.2018 1,00% -1,00% -28.527,74 28.527,74 -28.527,74 28.527,74 vi) Διαχείριση κεφαλαιουχικού κινδύνου Ο σκοπός της διαχείρισης του κεφαλαιουχικού κινδύνου είναι η εξασφάλιση της συνεχιζόμενης δραστηριότητας του Ομίλου και της Εταιρείας (going concern) για να υπάρχουν ικανοποιητικές αποδόσεις για τους μετόχους, για να διατηρηθεί μια ιδανική κεφαλαιουχική δομή και για να μειωθεί το κόστος κεφαλαίου. Η διατήρηση ή η προσαρμογή της κεφαλαιουχικής δομής, μπορεί να γίνει μέσω της προσαρμογής του ποσού των μερισμάτων που πληρώνονται στους μετόχους, της επιστροφής μετοχικού κεφαλαίου στους μετόχους, της έκδοσης νέων μετοχών ή της πώλησης περιουσιακών στοιχείων για να μειωθεί ο δανεισμός. Ο Όμιλος και η Εταιρεία ελέγχει τον κεφαλαιουχικό κίνδυνο με βάση τον συντελεστή μόχλευσης. Αυτός ο συντελεστής υπολογίζεται ως ο λόγος του καθαρού δανεισμού προς το σύνολο των κεφαλαίων (ιδίων και ξένων). Ο καθαρός δανεισμός υπολογίζεται ως το σύνολο του δανεισμού (μακροπρόθεσμου και βραχυπρόθεσμου) μείον ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα. Οι συντελεστές μόχλευσης την 31η Δεκεμβρίου 2019 και την 31η Δεκεμβρίου 2018 για τον Όμιλο και την Εταιρεία έχουν ως εξής: Συνολικός δανεισμός Μείον:Χρηματικά διαθέσιμα Καθαρός δανεισμός Σύνολο ιδίων κεφαλαίων Σύνολο κεφαλαίων Συντελεστής μόχλευσης Όμιλος 31.12.2019 31.12.2018 1.885.289,34 4.413.013,36 -3.779.353,43 -5.324.202,21 -1.894.064,09 -911.188,85 21.203.516,28 21.550.381,80 19.309.452,19 20.639.192,95 -9,81% -4,41% Εταιρεία 31.12.2019 31.12.2018 1.749.999,56 2.251.148,68 -3.470.297,73 -5.099.602,01 -1.720.298,17 -2.848.453,33 21.926.574,99 22.270.299,21 20.206.276,82 19.421.845,88 -8,51% -14,67% vii) Κίνδυνοι από την εξάπλωση του κορωνοϊού COVID-19 Η ραγδαία εξάπλωση και η ταχύτατη διασπορά του νέου κορωνοϊού COVID-19, η οποία είχε ως αποτέλεσμα την κήρυξη πανδημίας από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (Π.Ο.Υ.), αποτελεί μια πρωτόγνωρη δοκιμασία, που αναμένεται μετά βεβαιότητας πλέον να έχει δυσμενείς συνέπειες τόσο στη διεθνή όσο και στην εγχώρια οικονομία Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 68 ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε. και αγορά. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΔΝΤ η προοπτική για την παγκόσμια ανάπτυξη είναι αρνητική, με ύφεση ίση ή και μεγαλύτερη από αυτή στη διάρκεια της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης. Η αναπτυξιακή δυναμική που εμφάνισε η ελληνική οικονομία, μετά από μια παρατεταμένη κρίση και εφαρμογή επίπονων προγραμμάτων προσαρμογής και η βελτίωση των οικονομικών δεικτών διακόπηκαν απότομα λόγω της πρωτοφανούς υγειονομικής κρίσης. Ήδη από τις αρχές Μαρτίου ο ΟΟΣΑ προχώρησε σε αναθεώρηση προς τα κάτω των προβλέψεων για την παγκόσμια ανάπτυξη, ενώ το Eurogroup ενέκρινε μια δέσμη δράσεων πολιτικής για την αντιμετώπιση των αρνητικών συνεπειών της πανδημίας στην οικονομική δραστηριότητα και παρέχει, επί του παρόντος, πλήρη δημοσιονομική ευελιξία στα κράτη-μέλη για την αντιμετώπιση των κοινωνικών και οικονομικών επιπτώσεων από την πανδημία. Ειδικότερα, για την Ελλάδα ο στόχος πρωτογενούς πλεονάσματος 3,5% δεν θα ισχύσει για το 2020, ενώ θα αυξηθούν οι δαπάνες για τον περιορισμό της εξάπλωσης της πανδημίας και τη στήριξη της οικονομικής δραστηριότητας. Κατά τη χρονική στιγμή σύνταξης της παρούσας Εκθέσεως δεν μπορούν να εξαχθούν με βεβαιότητα ασφαλή συμπεράσματα αναφορικά με τις επιπτώσεις από την εξάπλωση του κορωνοϊού στη δραστηριότητα, τα οικονομικά αποτελέσματα και τα μεγέθη του Ομίλου, καθόσον δεν μπορεί να προσδιορισθεί επακριβώς η χρονική διάρκεια και η ένταση της υγειονομικής κρίσης. Ωστόσο, με βάση τα μέχρι σήμερα υφιστάμενα στοιχεία, η Διοίκηση του Ομίλου εκτιμά ότι ο κύκλος εργασιών του αναμένεται, συνεπεία της πανδημίας, να παρουσιάσει μια μείωση σε σχέση με την προηγούμενη χρήση. Ήδη κατά το πρώτο τετράμηνο της τρέχουσας χρήσεως παρατηρείται μια μείωση του κύκλου εργασιών σε ποσοστό 15,93% σε σχέση με το αντίστοιχο τετράμηνο της κλειόμενης χρήσεως 2019. Σε κάθε περίπτωση, η Διοίκηση του Ομίλου, με μέγιστο αίσθημα ευθύνης, παρακολουθεί συστηματικά τις εξελίξεις και φροντίζει καθημερινά για τη λήψη των αναγκαίων μέτρων και την υιοθέτηση των διαδικασιών που κρίνονται σκόπιμες και αναγκαίες, προκειμένου να διασφαλισθεί η απρόσκοπτη παραγωγική της λειτουργία και η επιχειρηματική της συνέχεια. Ειδικότερα, ενεργώντας με πρωταρχικό γνώμονα την υγεία και ασφάλεια των εργαζομένων του Ομίλου, αλλά και την διασφάλιση της παραγωγικής λειτουργίας, προέβη στην αναστολή συμβάσεων εργασίας για το 54% περίπου του προσωπικού. Από την 18/05/2020 το ανωτέρω ποσοστό του προσωπικού του Ομίλου που βρίσκεται σε αναστολή ανέρχεται σε ποσοστό 17,66% ενώ από 01/06/2020 θα γυρίσει στην εργασία του το σύνολο του προσωπικού. Περαιτέρω, έχει μεριμνήσει για την προσήκουσα και έγκυρη ενημέρωση του συνόλου του προσωπικού αναφορικά με την σχολαστική τήρηση των κανόνων ατομικής υγιεινής και των συστάσεων και οδηγιών του ΕΟΔΥ. Η κύρια προτεραιότητα του Ομίλου είναι να συνεχίσει να ανταποκρίνεται στις μελλοντικές προκλήσεις και στην νέα πραγματικότητα που διαμορφώνεται μετά από την πανδημία, διακρινόμενος για την υψηλή ποιότητα των παραγομένων προϊόντων του, με γνώμονα πάντοτε την προστασία του εργατικού δυναμικού και της κοινωνίας στο σύνολο της. Τέλος, η Οικονομική Διεύθυνση του Ομίλου μεριμνά για τη διασφάλιση της ρευστότητας και την εξεύρεση των κατάλληλων χρηματοοικονομικών εργαλείων για την διατήρηση των θέσεων εργασίας, την έγκαιρη και προσήκουσα εκπλήρωση των υποχρεώσεών της και την αντιμετώπιση της δυσμενούς οικονομικής συγκυρίας, αξιολογώντας όλες τις διαθέσιμες χρηματοοικονομικές επιλογές για τη διασφάλιση της αναγκαίας ρευστότητας και παρακολουθεί τα μέτρα στήριξης που έχει θεσπίσει η ελληνική πολιτεία για την διευκόλυνση των επιχειρήσεων (πχ. επιδότηση τόκων δανείων, παράταση καταβολής δόσεων υφιστάμενων δανείων κλπ), των οποίων θα κάνει χρήση προκειμένου να αντιμετωπίσει προσηκόντως τις δυσμενείς συνέπειες της υγειονομικής κρίσης. Δεδομένου ότι κατά την παρούσα στιγμή, οι ποσοτικές και ποιοτικές επιπτώσεις στη λειτουργία του Ομίλου από την εξάπλωση του κορωνοϊού, εξακολουθούν να είναι υπό αξιολόγηση, η διοίκηση του Ομίλου δεσμεύεται να ενημερώσει το επενδυτικό κοινό με τον πλέον κατάλληλο τρόπο είτε μέσω νεότερης ανακοίνωσης, είτε μέσω των Ενδιάμεσων Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων. Από τις διατάξεις της νομοθεσίας περί Ανωνύμων Εταιρειών (ν. 4548/2018 όπως ισχύει σήμερα), επιβάλλονται περιορισμοί σε σχέση με τα ίδια κεφάλαια που έχουν ως εξής: Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 69 ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε. ▪ Η απόκτηση ιδίων μετοχών, με εξαίρεση τις περιπτώσεις που αναφέρονται στις παρ. 3 και 4 του άρθρου 49 του ν. 4548/2018, δεν μπορεί να υπερβαίνει (ως προς την ονομαστική αξία των μετοχών που αποκτήθηκαν), το ένα δέκατο (1/10) του καταβλημένου μετοχικού κεφαλαίου και δεν μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα την μείωση των ιδίων κεφαλαίων σε ποσό κατώτερο του οριζόμενου στην παράγραφο 1 του άρθρου 159, ήτοι κατώτερο από το ποσό του κεφαλαίου προσαυξημένου με: (α) τα αποθεματικά των οποίων η διανομή απαγορεύεται από το νόμο ή το Καταστατικό, (β) τα λοιπά πιστωτικά κονδύλια της καθαρής θέσης, τα οποία δεν επιτρέπεται να διανεμηθούν και (γ) τα ποσά των πιστωτικών κονδυλίων της κατάστασης αποτελεσμάτων που δεν αποτελούν πραγματοποιημένα κέρδη. ▪ Σύμφωνα με τις διατάξεις της παραγράφου 4 του άρθρου 119 του ν. 4548/2018, σε περίπτωση που το σύνολο των ιδίων κεφαλαίων της Εταιρείας, καταστεί κατώτερο του ημίσεος (1/2) του μετοχικού κεφαλαίου, το Διοικητικό Συμβούλιο υποχρεούται να συγκαλέσει τη Γενική Συνέλευση μέσα σε προθεσμία έξι (6) μηνών από τη λήξη της χρήσης, με θέμα τη λύση της Εταιρείας ή την υιοθέτηση άλλου μέτρου. Διαφορετικά η Εταιρεία μπορεί να λυθεί με δικαστική απόφαση ύστερα από αίτηση οποιουδήποτε έχει έννομο συμφέρον. ▪ Ετησίως, αφαιρείται το ένα εικοστό (1/20) τουλάχιστον των καθαρών κερδών προς σχηματισμό του τακτικού αποθεματικού, το οποίο χρησιμοποιείται αποκλειστικά προς εξίσωση, προ πάσης διανομής μερίσματος, του τυχόν χρεωστικού υπολοίπου της κατάστασης αποτελεσμάτων. Η αφαίρεση για σχηματισμό αποθεματικού παύει να είναι υποχρεωτική, μόλις τούτο φθάσει το ένα τρίτο (1/3) τουλάχιστον του κεφαλαίου. ▪ Το ελάχιστο μέρισμα υπολογίζεται επί των καθαρών κερδών, ύστερα από αφαίρεση της κράτησης για σχηματισμό τακτικού αποθεματικού και των λοιπών πιστωτικών κονδυλίων της κατάστασης αποτελεσμάτων που δεν προέρχονται από πραγματοποιημένα κέρδη. Το ελάχιστο μέρισμα ορίζεται σε ποσοστό τριάντα πέντε τοις εκατό (35%) των καθαρών κερδών μετά τις μειώσεις που αναφέρθηκαν ανωτέρω και καταβάλλεται σε μετρητά. Με απόφαση της Γενικής Συνέλευσης των μετόχων που λαμβάνεται με αυξημένη απαρτία και πλειοψηφία μπορεί να μειωθεί το ως άνω ποσοστό, όχι όμως κάτω του δέκα τοις εκατό (10%). Μη διανομή του ελάχιστου μερίσματος επιτρέπεται μόνο με απόφαση της Γενικής Συνέλευσης, που λαμβάνεται με την αυξημένη απαρτία των παραγράφων 3 και 4 του άρθρου 130 του ν. 4548/2018 και πλειοψηφία ογδόντα τοις εκατό (80%) του εκπροσωπούμενου στη Συνέλευση κεφαλαίου. Με απόφαση της Γενικής Συνέλευσης που λαμβάνεται με αυξημένη απαρτία και πλειοψηφία είναι δυνατόν τα κέρδη που είναι διανεμητέα ως ελάχιστο μέρισμα να κεφαλαιοποιηθούν και να διανεμηθούν σε όλους τους μετόχους με μορφή μετοχών, υπολογιζόμενων στην ονομαστική τους αξία. Ο Όμιλος έχει τηρήσει τις συμβατικές υποχρεώσεις του, συμπεριλαμβανομένης και της διατήρησης της ορθολογικής κεφαλαιακής δομής και συμμορφώνεται πλήρως με τις σχετικές διατάξεις που επιβάλλονται από την νομοθεσία σε σχέση με τα ίδια κεφάλαια. 4. Οικονομικές πληροφορίες κατά τομέα Πρωτεύων τομέας αναφοράς – επιχειρηματικοί τομείς I. Πρωτεύων τομέας αναφοράς – επιχειρηματικοί τομείς Ο Όμιλος δραστηριοποιείται στην παροχή υπηρεσιών περιεχομένου και πληροφόρησης, και το σύνολο του κύκλου εργασιών του προκύπτει από αυτόν τον τομέα. Ως εκ τούτου οι δραστηριότητες του Ομίλου παρουσιάζονται ως ένας τομέας. Η γεωγραφική κατανομή των πωλήσεων και των περιουσιακών στοιχείων του Ομίλου παρουσιάζεται στον παρακάτω πίνακα: Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 70 ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε. II. Δευτερεύων τομέας αναφοράς – γεωγραφικές περιοχές Η έδρα του Ομίλου και η κύρια χώρα δραστηριοποίησής του είναι η Ελλάδα. Από το 2006 παρέχει υπηρεσίες και εκτός του γεωγραφικού χώρου της Ελλάδας και πιο συγκεκριμένα σε χώρες της Ευρωζώνης και σε τρίτες χώρες. Τα έσοδα του Ομίλου και της Εταιρείας ανά γεωγραφικό τομέα αναλύονται ως εξής: Όμιλος 01.01.2019 - 31.12.2019 ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ Κύκλος Εργασιών ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ 20.026.622,97 211.926,39 Εταιρεία 01.01.2018 - 31.12.2018 ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ 21.501.648,80 01.01.2019 - 31.12.2019 ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ 24.298,62 ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ 13.966.453,49 01.01.2018 - 31.12.2018 ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ 211.926,39 ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ 16.176.312,81 ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ 24.298,62 Η κατανομή των περιουσιακών στοιχείων της Εταιρείας και του Ομίλου ανά γεωγραφικό τομέα την 31 η Δεκεμβρίου 2019 και 31η Δεκεμβρίου 2018 έχει ως ακολούθως: Υπηρεσίες Εσωτερικού Όμιλος 31.12.2019 Υπηρεσίες Εξωτερικού Σύνολο Υπηρεσίες Εσωτερικού Εταιρεία 31.12.2019 Υπηρεσίες Εξωτερικού Σύνολο Περιουσιακά στοιχεία Τομέα 28.994.467,02 1.974.139,10 30.968.606,12 28.641.769,97 1.974.139,10 30.615.909,07 Σύνολο Περιουσιακών Στοιχείων 28.994.467,02 1.974.139,10 30.968.606,12 28.641.769,97 1.974.139,10 30.615.909,07 Όμιλος 31.12.2018 Εταιρεία 31.12.2018 Περιουσιακά στοιχεία Τομέα Υπηρεσίες Εσωτερικού 39.500.584,02 Υπηρεσίες Εξωτερικού 709.939,45 Σύνολο 40.210.523,47 Υπηρεσίες Εσωτερικού 33.247.701,08 Υπηρεσίες Εξωτερικού 709.939,45 Σύνολο 33.957.640,53 Σύνολο Περιουσιακών Στοιχείων 39.500.584,02 709.939,45 40.210.523,47 33.247.701,08 709.939,45 33.957.640,53 5. Αμοιβές και έξοδα προσωπικού Οι αμοιβές και τα έξοδα προσωπικού αναλύονται ως εξής: Μισθοί και ημερομίσθια Ασφαλιστικές εισφορές Υποχρεώσεις καθορισμένων παροχών στους εργαζομένους Λοιπά έξοδα προσωπικού Κόστος Μισθοδοσίας Όμιλος Από 1η Ιανουαρίου έως 31.12.2019 31.12.2018 Εταιρεία Από 1η Ιανουαρίου έως 31.12.2019 31.12.2018 5.987.785,36 1.492.510,18 6.148.200,59 1.549.745,47 2.491.307,89 622.917,77 2.694.021,68 679.745,99 141.989,09 129.796,00 7.752.080,63 150.457,47 118.091,70 7.966.495,23 60.513,00 13.357,00 3.188.095,66 87.726,06 8.110,00 3.469.603,73 Στη χρήση 2019 το συνολικό κόστος της μισθοδοσίας του Ομίλου μειώθηκε κατά ποσοστό 2,69%, ενώ της Εταιρείας κατά 8,11%. Οι αμοιβές οι οποίες καταβλήθηκαν σε διευθυντικά και ανώτερα στελέχη για τις χρήσεις που έληξαν την 31η Δεκεμβρίου 2019 και 2018 και οι οποίες περιλαμβάνονται στο κόστος μισθοδοσίας, ανέρχονται για τον Όμιλο (και την Εταιρεία) σε € 275,11 χιλ. και € 273,50 χιλ. αντίστοιχα. Το απασχολούμενο προσωπικό στον Όμιλο και την Εταιρεία, κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019 και 2018, αναλύεται ως εξής: Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 71 ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε. Όμιλος 31.12.2019 Εταιρεία 31.12.2018 31.12.2019 31.12.2018 Μισθωτοί 240 252 80 85 Ωρομίσθιοι 132 163 50 68 Σύνολο 372 415 130 153 6. Αποσβέσεις Οι αποσβέσεις, για τις περιόδους που έληξαν την 31η Δεκεμβρίου 2019 και 2018, αναλύονται ως εξής: Όμιλος Από 1 Ιανουαρίου έως 31/12/2019 31/12/2018 η Αποσβέσεις ενσώματων παγίων στοιχείων (Σημείωση 13) Αποσβέσεις ασώματων παγίων στοιχείων (Σημείωση 14) Σύνολο Αποσβέσεων Εταιρεία Από 1 Ιανουαρίου έως 31/12/2019 31/12/2018 η 694.779,44 402.081,77 467.768,60 325.309,02 43.612,34 39.300,79 42.919,34 38.057,80 738.391,78 441.382,56 510.687,94 363.366,82 7. Ανάλυση κόστους κατά λειτουργία Το σύνολο των εξόδων, για τις χρήσεις που έληξαν την 31η Δεκεμβρίου 2019 και 2018, αναλύεται ως εξής: Όμιλος η Αμοιβές και έξοδα προσωπικού (Σημείωση 5) Έξοδα παραγωγής υπηρεσιών Έξοδα προβολής και διαφήμισης Τέλη Διασύνδεσης - Μίσθωμα γραμμών Αποσβέσεις (Σημείωση 6) Κόστος πωληθέντων και κατεστραφέντων Αμοιβές συνεδριάσεων μελών ΔΣ Αμοιβές και έξοδα νομικών & λογιστών Αμοιβές και έξοδα λοιπών τρίτων Αμοιβές ορκωτών ελεγκτών λογιστών Ενοίκια Φόροι και τέλη Τηλεπικοινωνίες Επισκευές και συντηρήσεις Έντυπα - γραφική ύλη - αναλώσιμα υλικά Συνδρομές Απομείωση επισφαλών απαιτήσεων Έξοδα ταξιδίων Έξοδα μεταφορών Αμοιβές οργανισμών κοινής ωφέλειας Ασφάλιστρα Αποτελεσματα από τελεσιδ.επίδικων υποθέσεων Λοιπά έξοδα Σύνολο εξόδων Από 1 Ιανουαρίου έως 31.12.2019 31.12.2018 7.752.080,63 7.966.495,23 4.126.080,27 4.094.268,30 2.186.511,32 2.385.009,17 293.060,63 333.592,15 738.391,78 441.382,56 1.226,59 1.443,66 1.059.999,99 1.040.000,00 229.083,89 392.546,32 1.566.801,33 1.522.040,34 78.900,00 83.492,68 83.481,89 578.298,77 44.432,59 223.451,97 100.118,42 99.226,61 372.246,01 410.567,93 91.433,20 76.462,04 24.757,76 32.972,43 1.634.990,85 167.833,05 27.288,91 15.365,36 156.148,51 175.362,74 155.864,21 155.285,15 14.991,62 15.381,32 0,00 1.229.065,99 347.358,43 329.258,67 21.085.248,83 21.768.802,44 Εταιρεία η Από 1 Ιανουαρίου έως 31.12.2019 31.12.2018 3.188.095,66 3.469.603,73 5.182.684,84 5.796.212,88 1.926.305,85 2.120.848,21 293.060,63 333.592,15 510.687,94 363.366,82 1.226,59 1.443,66 1.059.999,99 1.040.000,00 154.903,00 169.574,33 655.219,55 602.598,90 48.400,00 53.100,00 44.467,54 284.745,39 26.318,83 213.133,95 33.311,78 30.347,83 256.847,63 278.139,24 40.287,49 34.504,63 18.200,26 20.515,90 1.550.000,00 8.806,57 21.143,14 11.018,78 36.603,74 45.907,35 87.956,14 86.349,48 12.318,40 12.679,36 0,00 1.229.065,99 199.377,84 268.503,93 15.347.416,84 16.474.059,08 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 72 ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε. Τα ανωτέρω συνολικά έξοδα του Ομίλου και της Εταιρείας επιμερίσθηκαν ως ακολούθως: Όμιλος Εταιρεία Από 1η Ιανουαρίου έως 31.12.2019 31.12.2018 Από 1η Ιανουαρίου έως 31.12.2019 31.12.2018 Κόστος παροχής υπηρεσιών Έξοδα διοικητικής λειτουργίας Έξοδα λειτουργίας διαθέσεως Άλλα έξοδα εκμετάλλευσης Ζημία επίδικων υποθέσεων Ελληνικού Δημοσίου 9.947.052,11 4.250.606,22 5.254.535,23 1.633.055,27 10.379.994,40 4.708.993,75 5.450.748,30 0,00 8.428.340,66 3.047.912,39 2.238.108,52 1.633.055,27 9.458.588,63 3.284.494,42 2.501.910,04 0,00 0,00 1.229.065,99 0,00 1.229.065,99 21.085.248,83 21.768.802,44 15.347.416,84 16.474.059,08 Από την ανωτέρω ανάλυση προκύπτει ότι η μείωση των λειτουργικών εξόδων σε επίπεδο ομίλου ανήλθε σε 3,16% και σε επίπεδο εταιρείας σε 6,84%. Η μείωση αυτή οφείλεται κυρίως στην πτώση του τζίρου. 8. Άλλα έσοδα εκμετάλλευσης Τα άλλα έσοδα εκμετάλλευσης, έχουν ως εξής: Επιχορηγήσεις - Επιδοτήσεις ΟΑΕΔ Έσοδα από εξώδικη επίλυση διαφορών Έσοδα από προβλέψεις προγ.χρήσης Έσοδα από παροχή υπηρεσιών σε τρίτους Κέρδη από εκποίηση παγίων στοιχείων Έσοδα από ενοίκια κτιρίων Λοιπά έσοδα Σύνολο Όμιλος Από 1η Ιανουαρίου έως 31/12/2019 31.12.2018 4.337,89 0,00 33.606,49 0,00 585.671,23 147.065,53 2.071,72 773,87 11.652,84 2.476,51 11.047,36 9.931,82 57.268,98 107.574,70 705.656,51 267.822,43 Εταιρεία Από 1η Ιανουαρίου έως 31/12/2019 31.12.2018 0,00 0,00 33.606,49 0,00 543.567,58 9.479,04 4.071,72 2.773,87 10.018,95 185,01 84.925,08 84.925,08 0,00 1.167,95 676.189,82 98.530,95 9. Χρηματοοικονομικά έσοδα - έξοδα και λοιπά χρηματοοικονομικά αποτελέσματα Τα χρηματοοικονομικά έσοδα έξοδα έχουν ως εξής: Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 73 ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε. Έσοδα Τόκων από: Λοιποί πιστωτικοί τόκοι Λοιπά έσοδα κεφαλαίων Σύνολο Έξοδα Τόκων από: Τόκοι και έξοδα βραχυπρόθεσμων δανείων Τόκοι χρηματοδοτικών μισθώσεων ΔΠΧΑ 16 Προμήθειες εγγυητικών Τόκοι & έξοδα λοιπών βραχ.υποχρεώσεων Διάφορα έξοδα τραπεζών Σύνολο Λοιπά χρηματοοικονομικά έσοδα επενδύσεων: Εσοδα απο μερίσματα Κέρδη/(ζημίες) απο αποτίμηση χρημ/κών στοιχείων στην εύλογη αξία Κέρδη/(ζημιές) από αγορά ποσοστού θυγατρικής λόγω ενοποίησης Κέρδη/(ζημίες) απο πώληση χρημ/κων στοιχείων στην εύλογη αξία Σύνολο Λοιπά χρηματοοικονομικά έξοδα επενδύσεων: Κέρδη/(ζημίες) απο αποτίμηση χρημ/κών στοιχείων στην εύλογη αξία Αποτελέσματα από απομείωση επενδύσεων σε θυγατρικές Αποτελέσματα από απομείωση λοιπών επενδύσεων Αποτελέσματα από πώληση περιουσιακών στοιχείων διαθεσίμων προς πώληση Ζημιά από εκκαθάριση θυγατρικής Σύνολο Όμιλος Από 1η Ιανουαρίου έως 31.12.2019 31.12.2018 Εταιρεία Από 1η Ιανουαρίου έως 31.12.2019 31.12.2018 108.021,94 1.093.749,22 1.201.771,16 31.053,13 1.430,04 32.483,17 108.003,55 1.091.469,10 1.199.472,65 31.048,68 27,64 31.076,32 -159.077,65 -76.264,65 -14.747,96 -16.274,49 -18.743,79 -285.108,54 -219.119,05 0,00 -14.837,11 -479.249,98 -28.070,08 -741.276,22 -138.884,89 -50.951,81 -14.167,96 -12.230,91 -4,55 -216.240,12 -194.382,64 0,00 -14.257,11 -479.249,98 -8.881,99 -696.771,72 2.132,81 9.667,57 2.132,81 9.667,57 17,48 0,00 17,48 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 13.117,66 0,00 0,00 0,00 15.267,95 9.667,57 2.150,29 9.667,57 0,00 -61,91 0,00 -61,91 -520.011,00 -850.000,00 -403.000,00 -850.000,00 -25.072,44 -20.037,89 -25.072,44 -20.037,89 0,00 0,00 0,00 -545.083,44 0,00 -870.099,80 0,00 0,00 -428.072,44 0,00 0,00 -870.099,80 Για τα έσοδα από τόκους ποσού € 1.091.445,83 που προέκυψαν κατά την εκκαθάριση της επίδικης απαίτησης κατά του ΥΠΕΣΔΔΑ παραπέμπουμε στη σημείωση 19. 10. Φόρος εισοδήματος Σημειώνεται ότι με τις διατάξεις του ν.4646/2019, (Φ.Ε.Κ. Α΄ 201/12.12.2019) ο συντελεστής φορολογίας εισοδήματος των κερδών από επιχειρηματική δραστηριότητα που αποκτούν τα νομικά πρόσωπα και οι νομικές οντότητες που τηρούν διπλογραφικά βιβλία καθορίσθηκε σε 24% για την χρήση 2019 από 29% που ήταν την χρήση 2018. Ο φόρος εισοδήματος, που βάρυνε την κατάσταση αποτελεσμάτων, αναλύεται ως εξής: Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 74 ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε. Όμιλος Εταιρεία η Από 1 Ιανουαρίου έως 31.12.2019 31.12.2018 Φόρος εισοδήματος Τρέχων φόρος εισοδήματος Διαφορές φόρου προηγούμενων χρήσεων Αναστροφή πρόβλεψης φορων Αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος Σύνολο φόρου εισοδήματος στην κατάσταση συνολικών εσόδων η Από 1 Ιανουαρίου έως 31.12.2019 31.12.2018 141.349,78 0,00 0,00 354.620,71 88.834,72 36.819,93 -10.000,00 -51.981,54 1.600,00 0,00 0,00 367.903,46 1.600,00 38.106,75 -10.000,00 -55.554,13 495.970,49 63.673,11 369.503,46 -25.847,38 Η συμφωνία του φόρου εισοδήματος με το ποσό που προκύπτει από την εφαρμογή του ελληνικού φορολογικού συντελεστή στα κέρδη προ φόρων, έχει ως εξής: Κέρδη προ φόρου εισοδήματος Φορολογικός συντελεστής (%) Φόροι εισοδήματος υπολογισμένοι με τον ισχύοντα φορολογικό συντελεστή Φορολογική επίδραση από την αλλαγή των φορολογικών συντελεστών Φορολογική επίδραση εξόδων που δεν εκπίπτουν για φορολογικούς σκοπούς Λοιπές δαπάνες για τις οποίες δεν υπολογίστηκε αναβαλλόμενος φόρος Λοιπές διαφορές Συμπληρωματικός φόρος μερισματων Διαφορές φορολογικού ελέγχου προηγουμένων χρήσεων Τέλος επιτηδεύματος Φορολογικές Ζημιές/Κέρδη για τις οποίες δεν υπολογίσθηκε αναβαλλόμενος φόρος Φόρος εισοδήματος στην κατάσταση συνολικού εισοδήματος Όμιλος Από 1η Ιανουαρίου έως 31.12.2019 31.12.2018 245.804,17 -1.563.924,97 24% 29% Εταιρεία Από 1η Ιανουαρίου έως 31.12.2019 31.12.2018 64.463,24 -1.701.044,33 24% 29% 97.515,48 -438.295,27 15.471,18 -493.302,86 10.935,94 13.052,35 8.255,26 13.052,35 187.438,35 319.352,76 181.760,76 294.663,45 31.864,46 -14.082,40 0,00 0,00 4,27 0,00 0,00 38.106,75 4,27 0,00 0,00 38.106,75 0,00 -11.286,82 0,00 -10.000,00 5.800,00 5.800,00 1.600,00 1.600,00 162.411,99 151.025,74 162.411,99 130.032,93 495.970,49 63.673,11 369.503,46 -25.847,38 Η Ελληνική φορολογική νομοθεσία και οι σχετικές διατάξεις υπόκεινται σε ερμηνείες από τις φορολογικές αρχές. Οι δηλώσεις φόρου εισοδήματος κατατίθενται σε ετήσια βάση, αλλά τα κέρδη ή οι ζημίες που δηλώνονται για φορολογικούς σκοπούς παραμένουν προσωρινά έως ότου οι φορολογικές αρχές εξετάσουν τις φορολογικές δηλώσεις και τα βιβλία του φορολογούμενου, στιγμή κατά την οποία θα εκκαθαριστούν και οι σχετικές φορολογικές υποχρεώσεις. Οι φορολογικές ζημίες, στο βαθμό που αναγνωρίζονται από τις φορολογικές αρχές, μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τον συμψηφισμό των κερδών των πέντε επόμενων χρήσεων που ακολουθούν την χρήση που αφορούν. 11. Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις Οι αναβαλλόμενοι φόροι προσδιορίζονται στις προσωρινές διαφορές που υπάρχουν στα στοιχεία του ενεργητικού και τις υποχρεώσεις με βάση τις αξίες των λογιστικών βιβλίων και την φορολογική βάση και υπολογίζονται με εφαρμογή του ισχύοντος φορολογικού συντελεστή. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 75 ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε. Υπόλοιπο έναρξης περιόδου Αλλαγή λογιστικής πολιτικής (IFRS 9) Φόρος αποτελεσμάτων περιόδου Σύνολο Μεταβολή - Αναμόρφωση λόγω αναγνώρισης αναλογιστικών ζημιών / κερδών Υπόλοιπο τέλους περιόδου Όμιλος 31.12.2019 31.12.2018 352.703,90 93.708,99 0,00 196.207,45 -354.620,71 51.981,54 -1.916,81 341.897,98 32.604,83 30.688,02 10.805,92 352.703,90 Εταιρεία 31.12.2019 31.12.2018 270.484,60 14.504,49 0,00 196.207,45 -367.903,46 55.554,13 -97.418,86 266.266,07 12.216,00 -85.202,86 4.218,53 270.484,60 Ο συμψηφισμός των αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων και υποχρεώσεων λαμβάνει χώρα όταν υπάρχει, από πλευράς Ομίλου και Εταιρείας, εφαρμόσιμο νομικό δικαίωμα για κάτι τέτοιο και όταν οι αναβαλλόμενοι φόροι εισοδήματος θα διακανονιστούν την ίδια φορολογική αρχή. Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις, που εμφανίζονται στην κατάσταση Οικονομικής Θέσης, αναλύονται ως εξής: Αναβαλλόμενη φορολογική υποχρέωση Όμιλος 31.12.2019 31.12.2018 Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις -Υποχρεώσεις καθορισμένων παροχών στους εργαζομένους -Προβλέψεις εμπορικών απαιτήσεων (ΔΠΧΑ 9) -Λοιπές τακτοποιήσεις -Μισθώσεις (ΔΠΧΑ 16) Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις -Χρηματοδοτικές Μισθώσεις (Leasing) -Προβλέψεις επίδικων απαιτήσεων -Έξοδα επόμενων χρήσεων -Αποτίμηση μετοχών Καθαρές αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις/(υποχρεώσεις) Εταιρεία 31.12.2019 31.12.2018 208.735,71 171.019,72 95.585,52 82.913,82 60.016,50 1.417,76 6.475,65 276.645,62 198.409,09 1.933,48 0,00 371.362,29 60.016,50 0,00 5.152,72 160.754,74 198.409,09 4,27 0,00 281.327,18 -3.943,84 -242.013,73 0,00 -0,03 -245.957,60 -10.846,75 0,00 -7.815,81 4,17 -18.658,39 -3.943,84 -242.013,73 0,00 -0,03 -245.957,60 -10.846,75 0,00 0,00 4,17 -10.842,58 30.688,02 352.703,90 -85.202,86 270.484,60 Ο αναβαλλόμενος φόρος, που καταχωρήθηκε στην Κατάσταση Συνολικών Εσόδων, αναλύεται ως εξής : Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 76 ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε. Όμιλος Από 1η Ιανουαρίου έως 31.12.2019 31.12.2018 -Υποχρεώσεις καθορισμένων παροχών στους εργαζομένους -Διαγραφή εξόδων εγκατάστασης -Αναβ.φόρος από μισθώσεις (ΔΠΧΑ 16) -Χρηματοδοτικές Μισθώσεις (Leasing) -Αποτίμηση χρημ/κων στοιχείων μέσω αποτελεσμάτων -Ιδιοκατασκευή παγίων-μηχ/κα προγράμματα -Αναβ.φόρος από πρόβλ.επίδικων απαιτήσεων -Έξοδα επομένων χρήσεων -Αναβ.φόρος από προβλ. εμπορ.απαιτ. (ΔΠΧΑ -Λοιπές τακτοποιήσεις Αναβαλλόμενος φόρος στα Αποτελέσματα Χρήσης Αναβαλλόμενος φόρος καταχωρηθείς στην Καθαρή Θέση Σύνολο Εταιρεία Από 1η Ιανουαρίου έως 31.12.2019 31.12.2018 -11.462,06 14.879,93 -455,70 10.200,80 511,45 -6.475,65 -6.902,91 630,29 0,00 -7.728,33 0,00 -5.152,72 -6.902,91 0,00 0,00 -7.375,98 4,20 -17,30 4,20 -17,30 0,00 242.013,73 -1.464,91 138.392,59 4,27 -56.160,01 0,00 -1.384,48 -2.201,64 0,00 242.013,73 0,00 138.392,59 4,27 -56.160,01 0,00 0,00 -2.201,64 354.620,71 -51.981,54 367.903,46 -55.554,13 -32.604,83 -207.013,37 -12.216,00 -200.425,98 322.015,88 -258.994,91 355.687,46 -255.980,11 12. Κέρδη ανά μετοχή Βασικά Τα βασικά κέρδη ανά μετοχή υπολογίζονται με διαίρεση των καθαρών κερδών που αναλογούν στους μετόχους της μητρικής με τον σταθμισμένο μέσο αριθμό των κοινών μετοχών της Εταιρείας στην διάρκεια της χρήσης, εξαιρουμένων των τυχόν ιδίων κοινών μετοχών που αγοράζονται από αυτή (ίδιες μετοχές). Προσαρμοσμένα Τα προσαρμοσμένα κέρδη ανά μετοχή προκύπτουν από την προσαρμογή του σταθμισμένου μέσου όρου των υφιστάμενων κοινών μετοχών της Εταιρείας κατά τη διάρκεια της χρήσης για δυνητικώς εκδοθείσες κοινές μετοχές. Η Εταιρεία δεν έχει τέτοιες κατηγορίες δυνητικών τίτλων με συνέπεια τα βασικά και τα προσαρμοσμένα κέρδη κατά μετοχή να είναι ίδια. Ο υπολογισμός των βασικών και προσαρμοσμένων καθαρών κερδών ανά μετοχή την 31 η Δεκεμβρίου 2019 και 2018 έχει ως εξής: Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 77 ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε. Όμιλος 31.12.2019 31.12.2018 31.12.2019 Εταιρεία 31.12.2018 Καθαρά κέρδη που αναλογούν στους ιδιοκτήτες της μητρικής -263.951,07 -1.643.713,21 -305.040,22 -1.675.196,95 Καθαρά κέρδη/ (ζημιές) περιόδου από συνεχιζόμενες δραστηριότητες (που αναλογούν στους μετόχους της Εταιρείας) -270.500,51 -1.624.046,11 -305.040,22 -1.675.196,95 Καθαρά κέρδη περιόδου από διακοπείσες δραστηριότητες (που αναλογούν στους μετόχους της Εταιρείας) 6.549,44 -19.667,10 0,00 0,00 27.750.099,00 27.750.099,00 27.750.099,00 27.750.099,00 (0,0095) (0,0592) (0,0110) (0,0604) (0,0097) (0,0585) (0,0110) (0,0604) 0,0002 (0,0007) 0,0000 0,0000 Σταθμισμένος μέσος όρος του αριθμού μετοχών Καθαρά κέρδη ανά μετοχή αποδιδόμενα στους μετόχους της μητρικής βασικά και προσαρμοσμένα (σε €) Καθαρά κέρδη ανά μετοχή αποδιδόμενα στους μετόχους της μητρικής βασικά και προσαρμοσμένα (σε €) από συνεχιζόμενες δραστηριότητες Καθαρά κέρδη ανά μετοχή αποδιδόμενα στους μετόχους της μητρικής βασικά και προσαρμοσμένα (σε €) από διακοπείσες δραστηριότητες 13. Ενσώματες Ακινητοποιήσεις Τα ενσώματα πάγια του Ομίλου και της Εταιρείας απεικονίζονται στο ιστορικό κόστος κτήσης μείον τις συσσωρευμένες αποσβέσεις και τυχόν μειώσεις της αξίας τους. Επί των ενσωμάτων παγίων του Ομίλου και της Εταιρείας δεν υφίστανται υποθήκες ή προσημειώσεις. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 78 ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε. Όμιλος Οικόπεδα & Κτίρια Μηχανήματα Μεταφορικά μέσα Έπιπλα και λοιπός εξοπλισμός Σύνολο Κόστος κτήσης Υπόλοιπα την 01.01.2018 Προσθήκες Μειώσεις Ανακατανομές 1.035.100,29 17.637.289,23 232.009,30 31.352,05 0,00 -252,00 0,00 -193.655,19 Υπόλοιπα την 31.12.2018 1.267.109,59 17.474.734,09 9.194.065,24 2.021.703,62 29.957.612,54 Υπόλοιπα την 01.01.2019 Δικαιώματα χρήσης περιουσιακών στοιχείων Προσθήκες Μειώσεις 1.267.109,59 17.474.734,09 9.194.065,24 2.021.703,62 29.957.612,54 Πάγια πρώην θυγατρικής εταιρείας Υπόλοιπα την 31.12.2019 Συσσωρευμένες αποσβέσεις Υπόλοιπα την 01.01.2018 Αποσβέσεις χρήσης Μειώσεις Ανακατανομές Υπόλοιπα την 31.12.2018 Υπόλοιπα την 01.01.2019 Αποσβέσεις χρήσης Αποσβέσεις δικαιωμάτων χρήσης περιουσιακών στοιχείων Μειώσεις Ανακατανομές Υπόλοιπα την 31.12.2019 Αναπόσβεστη αξία την 31.12.2018 Αναπόσβεστη αξία την 31.12.2019 154.420,27 1.868.528,27 20.695.338,06 9.039.644,97 153.551,70 9.456.558,02 0,00 -376,35 -628,35 0,00 0,00 -193.655,19 1.383.968,78 44.774,90 268.169,80 0,00 1.696.913,48 88.370,69 -2.833,31 16.155,49 -669,21 42.418,70 -11.347,35 35.942,54 -2.284,84 182.887,42 -17.134,71 0,00 -9.039.644,97 0,00 -9.039.644,97 0,00 2.736.615,75 17.534.995,27 453.661,42 2.055.361,32 22.780.633,76 -935.747,45 -16.133.942,89 -118.763,26 -1.641.972,54 -18.830.426,14 -31.201,73 -295.367,08 -14.276,52 -61.236,44 -402.081,77 0,00 103,95 0,00 294,02 397,97 0,00 53,86 0,00 131,15 185,01 -966.949,18 -16.429.152,16 -133.039,78 -1.702.783,81 -19.231.924,93 -966.949,18 -16.429.152,16 -133.039,78 -1.702.783,81 -19.231.924,93 -37.164,72 -223.017,09 -6.731,15 -60.319,79 -327.232,75 -272.574,45 -14.923,47 -80.048,77 0,00 -367.546,69 49.015,31 325,07 11.347,33 2.224,20 62.911,91 0,00 9,33 0,00 0,14 9,47 -1.227.673,04 -16.666.758,32 300.160,41 1.508.942,71 -208.472,37 -1.760.879,26 -19.863.782,99 1.045.581,93 9.061.025,46 868.236,95 245.189,05 318.919,81 10.725.687,61 294.482,06 2.916.850,77 Την 14/06/2019 η μητρική εταιρεία αποφάσισε να προβεί στην αποεπένδυση από την θυγατρική εταιρεία «ΛΕΒΑΝΤΕ ΦΕΡΡΙΣ V Ν.Ε.» και γι’ αυτό το λόγο στις μειώσεις του Ομίλου στην χρήση 2019 συμπεριλαμβάνεται το κόστος κτήσης του πλοίου που είχε αποκτηθεί από την θυγατρική εταιρεία ποσού € 9.039.644,97 (μεταφορικά μέσα). Η μεταβολή των δικαιωμάτων χρήσης περιουσιακών στοιχείων, στον όμιλο, για την χρήση 2019 έχει ως εξής: Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 79 ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε. Όμιλος Αξία χρήσης Αρχική αναγνώριση κατά την εφαρμογή του ΔΠΧΑ 16 Προσθήκες Μειώσεις Υπόλοιπο την 31η Δεκεμβρίου 2019 Αποσβέσεις Αρχική αναγνώριση κατά την εφαρμογή του ΔΠΧΑ 16 Αποσβέσεις χρήσης Μειώσεις αποσβέσεων Υπόλοιπο την 31η Δεκεμβρίου 2019 Αναπόσβεστη Αξία την 01.01.2019 Αναπόσβεστη Αξία την 31.12.2019 Οικόπεδα & Κτίρια Μηχανήματα Μεταφορικά μέσα Σύνολο 1.271.038,10 44.774,90 193.039,69 1.508.852,69 364.832,55 -251.901,87 1.383.968,78 0,00 0,00 44.774,90 75.130,11 0,00 268.169,80 439.962,66 -251.901,87 1.696.913,48 0,00 0,00 0,00 0,00 -272.574,45 46.182,01 -226.392,44 -14.923,47 0,00 -14.923,47 -80.048,77 0,00 -80.048,77 -367.546,69 46.182,01 -321.364,68 1.271.038,10 1.157.576,34 44.774,90 29.851,43 193.039,69 188.121,03 1.508.852,69 1.375.548,80 Εταιρεία Οικόπεδα & Κτίρια Κόστος κτήσης Υπόλοιπα την 01.01.2018 Απορρόφηση θυγατρικής εταιρείας Προσθήκες Μειώσεις Ανακατανομές Υπόλοιπα την 31.12.2018 Μηχανήματα Μεταφορικά μέσα Έπιπλα και λοιπός εξοπλισμός Σύνολο 569.414,98 15.197.977,85 146.862,93 1.034.381,98 16.948.637,74 215.352,89 0,00 0,00 784.767,87 30.388,15 0,00 -193.655,19 15.034.710,81 0,00 0,00 0,00 146.862,93 137.451,46 0,00 0,00 1.171.833,44 383.192,50 0,00 -193.655,19 17.138.175,05 784.767,87 15.034.710,81 146.862,93 1.171.833,44 17.138.175,05 938.942,69 44.774,90 75.119,17 0,00 1.058.836,76 88.370,69 -2.833,31 0,00 1.809.247,94 16.155,49 -417,21 0,00 15.095.223,99 42.418,70 -9.880,00 0,00 254.520,80 12.319,39 -504,00 0,00 1.183.648,83 159.264,27 -13.634,52 0,00 18.342.641,56 -527.621,36 -25.205,72 0,00 0,00 -552.827,08 -13.939.117,10 -256.350,22 0,00 53,86 -14.195.413,46 -116.209,84 -13.667,53 0,00 0,00 -129.877,37 -942.839,85 -30.085,55 0,00 131,15 -972.794,25 -15.525.788,15 -325.309,02 0,00 185,01 -15.850.912,16 Υπόλοιπα την 01.01.2019 Αποσβέσεις χρήσης Αποσβέσεις δικαιωμάτων χρήσης περιουσιακών στοιχείων Μειώσεις Ανακατανομές -552.827,08 -30.907,49 -14.195.413,46 -185.470,01 -129.877,37 -6.122,16 -972.794,25 -31.716,61 -15.850.912,16 -254.216,27 -187.788,53 -14.923,47 -10.840,33 0,00 -213.552,33 2.833,30 0,00 194,87 9,33 9.879,99 0,00 503,96 0,14 13.412,12 9,47 Υπόλοιπα την 31.12.2019 -768.689,80 -14.395.602,74 -136.959,87 -1.004.006,76 -16.305.259,17 Αναπόσβεστη αξία την 31.12.2018 231.940,79 839.297,35 16.985,56 199.039,19 1.287.262,89 Αναπόσβεστη αξία την 31.12.2019 1.040.558,14 699.621,25 117.560,93 179.642,07 2.037.382,39 Υπόλοιπα την 01.01.2019 Δικαιώματα χρήσης περιουσιακών στοιχείων (σημ.2.3) Προσθήκες Μειώσεις Ανακατανομές Υπόλοιπα την 31.12.2019 Συσσωρευμένες αποσβέσεις Υπόλοιπα την 01.01.2018 Αποσβέσεις χρήσης Μειώσεις Ανακατανομές Υπόλοιπα την 31.12.2018 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 80 ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε. Η μεταβολή των δικαιωμάτων χρήσης περιουσιακών στοιχείων, στην Εταιρεία, για την χρήση 2019 έχει ως εξής: Εταιρεία Αξία χρήσης Αρχική αναγνώριση κατά την εφαρμογή του ΔΠΧΑ 16 Προσθήκες Μειώσεις Υπόλοιπο την 31η Δεκεμβρίου 2019 Αποσβέσεις Αρχική αναγνώριση κατά την εφαρμογή του ΔΠΧΑ 16 Αποσβέσεις χρήσης Μειώσεις αποσβέσεων Υπόλοιπο την 31η Δεκεμβρίου 2019 Αναπόσβεστη Αξία την 01.01.2019 Αναπόσβεστη Αξία την 31.12.2019 Οικόπεδα & Κτίρια Μηχανήματα Μεταφορικά μέσα Σύνολο 938.942,69 44.774,90 4.134,88 987.852,47 0,00 0,00 938.942,69 0,00 0,00 44.774,90 70.984,29 0,00 75.119,17 70.984,29 0,00 1.058.836,76 0,00 0,00 0,00 0,00 -187.788,53 0,00 -187.788,53 -14.923,47 0,00 -14.923,47 -10.840,33 0,00 -10.840,33 -213.552,33 0,00 -213.552,33 938.942,69 751.154,16 44.774,90 29.851,43 4.134,88 64.278,84 987.852,47 845.284,43 Ανάλυση των αποσβέσεων του Ομίλου και της Εταιρείας παρατίθενται στη Σημ. 6. 14. Άυλα περιουσιακά στοιχεία Στα άυλα περιουσιακά στοιχεία του Ομίλου και της Εταιρείας περιλαμβάνονται λογισμικά και άδειες λογισμικών τα οποία έχουν αγοραστεί από τρίτους καθώς και ιδιοπαραγώμενα λογισμικά προγράμματα. Τα λογισμικά αυτά προγράμματα δεν συνδέονται αποκλειστικά με συγκεκριμένο μηχανολογικό εξοπλισμό και χρησιμοποιούνται για την παραγωγή και λειτουργία έργων του Ομίλου και της Εταιρείας, αλλά και για πωλήσεις σε τρίτους. Κατά τη διάρκεια της τρέχουσας χρήσης ο Όμιλος και η Εταιρεία δεν προέβησαν σε ιδιοπαραγωγή λογισμικών προγραμμάτων (κεφαλαιοποίηση δαπανών), το κόστος των οποίων έχει αποσβεσθεί πλήρως σε προηγούμενες χρήσεις. Κατωτέρω παρατίθενται οι μεταβολές των άυλων περιουσιακών στοιχείων. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 81 ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε. Άδειες Χρήσης Όμιλος Λοιπά Δικαιώματα Λογισμικά προγράμματα Προϊόντα Ιδιοπαραγωγής Σύνολο Κόστος κτήσης Υπόλοιπα την 01.01.2018 Προσθήκες Υπόλοιπα την 31.12.2018 1.202.233,17 0,00 1.202.233,17 838.482,89 0,00 838.482,89 817.817,64 16.000,00 833.817,64 362.760,32 0,00 362.760,32 3.221.294,02 16.000,00 3.237.294,02 Υπόλοιπα την 01.01.2019 Προσθήκες Υπόλοιπα την 31.12.2019 1.202.233,17 0,00 1.202.233,17 838.482,89 0,00 838.482,89 833.817,64 64.335,00 898.152,64 362.760,32 0,00 362.760,32 3.237.294,02 64.335,00 3.301.629,02 Συσσωρευμένες αποσβέσεις Υπόλοιπα την 01.01.2018 Αποσβέσεις χρήσης Υπόλοιπα την 31.12.2018 Υπόλοιπα την 01.01.2019 Αποσβέσεις χρήσης -1.095.257,03 -27.596,36 -1.122.853,39 -1.122.853,39 -25.900,00 -838.482,66 0,00 -838.482,66 -838.482,66 0,00 -712.540,17 -11.704,43 -724.244,60 -724.244,60 -17.712,34 -362.760,29 0,00 -362.760,29 -362.760,29 0,00 -3.009.040,15 -39.300,79 -3.048.340,94 -3.048.340,94 -43.612,34 Μειώσεις Υπόλοιπα την 31.12.2019 0,00 -1.148.753,39 0,00 -838.482,66 0,00 -741.956,94 0,00 -362.760,29 0,00 -3.091.953,28 79.379,78 53.479,78 0,23 0,23 109.573,04 156.195,70 0,03 0,03 188.953,08 209.675,74 Αναπόσβεστη αξία την 31.12.2018 Αναπόσβεστη αξία την 31.12.2019 Εταιρεία Λοιπά Άδειες Χρήσης Δικαιώματα Κόστος κτήσης Υπόλοιπα την 01.01.2018 Προσθήκες Υπόλοιπα την 31.12.2018 Υπόλοιπα την 01.01.2019 Προσθήκες Υπόλοιπα την 31.12.2019 Λογισμικά Προϊόντα προγράμματα Ιδιοπαραγωγής Σύνολο 1.111.488,54 0,00 1.111.488,54 1.111.488,54 0,00 1.111.488,54 765.292,93 0,00 765.292,93 765.292,93 0,00 765.292,93 756.769,59 16.000,00 772.769,59 772.769,59 64.335,00 837.104,59 362.760,32 0,00 362.760,32 362.760,32 0,00 362.760,32 2.996.311,38 16.000,00 3.012.311,38 3.012.311,38 64.335,00 3.076.646,38 -1.004.513,21 0,00 -27.596,36 -1.032.109,57 -1.032.109,57 -25.900,00 -1.058.009,57 -765.292,74 0,00 0,00 -765.292,74 -765.292,74 0,00 -765.292,74 -655.474,18 0,00 -10.461,44 -665.935,62 -665.935,62 -17.019,34 -682.954,96 -362.760,29 0,00 0,00 -362.760,29 -362.760,29 0,00 -362.760,29 -2.788.040,42 0,00 -38.057,80 -2.826.098,22 -2.826.098,22 -42.919,34 -2.869.017,56 Αναπόσβεστη αξία την 31.12.2018 79.378,97 0,19 106.833,97 0,03 186.213,16 Αναπόσβεστη αξία την 31.12.2019 53.478,97 0,19 154.149,63 0,03 207.628,82 Συσσωρευμένες αποσβέσεις Υπόλοιπα την 01.01.2018 Απορρόφηση θυγατρικής εταιρείας Αποσβέσεις χρήσης Υπόλοιπα την 31.12.2018 Υπόλοιπα την 01.01.2019 Αποσβέσεις περιόδου Υπόλοιπα την 31.12.2019 15. Επενδύσεις σε θυγατρικές εταιρείες Το υπόλοιπο του λογαριασμού «Επενδύσεις σε θυγατρικές εταιρείες», όπως εμφανίζεται στην Κατάσταση Οικονομικής Θέσης της Εταιρείας, αναλύεται ως εξής: Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 82 ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε. Όμιλος Εταιρεία CALL CENTER ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε. Α.Κ.Ε.Π. Α.Ε. ΕΡΓΟΝ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε. ERGOPHONE HOLDING B.V. ΛΕΒΑΝΤΕ ΦΕΡΡΙΣ V Σύνολο Ποσοστό συμμετοχής 70,00% 99,86% 100,00% 100,00% 100,00% 31.12.2019 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 Εταιρία 31.12.2018 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 31.12.2019 2.122.946,31 1.902.223,91 4.140.000,00 0,00 0,00 8.165.170,22 31.12.2018 2.122.946,31 1.902.223,91 4.125.000,00 403.000,00 2.500.000,00 11.053.170,22 Αναφορικά με τις μεταβολές των επενδύσεων στις θυγατρικές εταιρείες, σημειώνουμε τα εξής: - Πραγματοποιήθηκε αύξηση μετοχικού κεφαλαίου της θυγατρικής εταιρείας «ΕΡΓΟΝ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.» ποσού € 15.000,00 όπου και καλύφθηκε εξ ολοκλήρου από την κατά 100% μέτοχο της μητρική εταιρεία του ομίλου. - Με το από 14.06.2019 πρακτικό Διοικητικού Συμβουλίου της μητρικής εταιρείας αποφασίσθηκαν τα εξής: o Αγορά από την 100% θυγατρική της εταιρεία «ΕΡΓΟΝ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.» το 1% της συμμετοχής της επί της (επίσης) θυγατρικής της εταιρείας «ΛΕΒΑΝΤΕ ΦΕΡΡΙΣ V ΝΑΥΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ», έναντι τιμήματος € 25.000,00. o Επιλεκτική μείωση μετοχικού κεφαλαίου της Ναυτικής αυτής Εταιρείας κατά ποσό € 2.525.000 και την επιστροφή ποσού € 2.525.000 (ισόποσο με την αξία κτήσης της συμμετοχής) στην μητρική εταιρεία. Θεωρείται δεδομένο ότι το αντάλλαγμα που λαμβάνει η Εταιρεία για τη συμμετοχή της στη Ναυτική Εταιρεία είναι εύλογο και δίκαιο, όπως προκύπτει από έκθεση ανεξάρτητης συμβουλευτικής εταιρείας. Η Διοίκηση εκτιμά ότι είναι προς το συμφέρον της να προβεί σε αποεπένδυση από τη Ναυτική Εταιρεία. Τέλος, σημειώνεται ότι σε επίπεδο Εταιρείας δεν προέκυψε κέρδος ή ζημιά στα αποτελέσματα από την μεταβίβαση της θυγατρικής λόγω του ότι το ποσό που έλαβε η Εταιρεία ήταν ισόποσο με την αξία κτήσης της συμμετοχής ενώ σε επίπεδο Ομίλου προέκυψε κέρδος ποσού € 13.117,66 το οποίο καταχωρήθηκε στα αποτελέσματα της τρέχουσας χρήσης. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 83 ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε. Τα περιουσιακά στοιχεία, τα ίδια κεφάλαια και οι υποχρεώσεις της ομάδας στοιχείων της διακοπείσας δραστηριότητας («ΛΕΒΑΝΤΕ ΦΕΡΡΙΣ V Ν.Ε.»), είχαν έως την αποεπένδυση ως εξής: 14.06.2019 Περιουσιακά στοιχεία Ενσώματες Ακινητοποιήσεις Λοιπά κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα Σύνολο περιουσιακών στοιχείων Ενεργητικού 11.136.648,92 317.895,97 329.315,37 11.783.860,26 14.06.2019 Ίδια Κεφάλαια και υποχρεώσεις Ίδια Κεφάλαια Υποχρεώσεις Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις Σύνολο υποχρεώσεων Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων και Υποχρεώσεων 11.882,34 4.004.460,39 7.767.517,53 11.771.977,92 11.783.860,26 Οι συνοπτικές καταστάσεις αποτελεσμάτων της ομάδας στοιχείων της διακοπείσας δραστηριότητας («ΛΕΒΑΝΤΕ ΦΕΡΡΙΣ V Ν.Ε.») έχουν ως εξής: 1/1 - 14/06/2019 Κύκλος εργασιών 1.818.767,79 Κόστος Πωληθέντων -1.590.156,10 Μικτό αποτέλεσμα 228.611,69 Έξοδα εκμετάλλευσης -125.178,26 Αποτελέσματα Προ Φόρων Χρηματοδοτικών και επενδυτικών 103.433,43 Αποτελεσμάτων (ΕΒΙΤ) Χρηματοοικονομικά Έξοδα -96.883,99 Καθαρά Κέρδη μετά από φόρους 6.549,44 - Λόγω των συνεχιζόμενων αρνητικών αποτελεσμάτων των τελευταίων ετών που παρουσίαζε η θυγατρική "ERGOPHONE HOLDING ΑΕ" πραγματοποιήθηκε έλεγχος απομείωσης της αξίας της συμμετοχής και επιλέχθηκε ο συγκεκριμένος έλεγχος να βασισθεί στο προσδιορισμό της αναπροσαρμοσμένης καθαρής θέσης της Εταιρείας. Τα αποτελέσματα της μεθόδου αυτής κατέδειξαν, ότι στις 31 Δεκεμβρίου 2019, η αξία της συμμετοχής στη θυγατρική Εταιρεία είχε απομειωθεί πλήρως. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να απομειωθεί η επένδυση στην θυγατρική κατά € 403 χιλ. στις ατομικές οικονομικές καταστάσεις και στις ενοποιημένες να απομειωθούν τα «Λοιπά μη κυκλοφορούντα χρηματοοικονομικά στοιχεία». Τα ποσά καταχωρήθηκαν σε βάρος των αποτελεσμάτων χρήσης στα "Λοιπά χρηματοοικονομικά έξοδα επενδύσεων" τόσο στις ατομικές όσο και στις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις. Τα βασικά οικονομικά μεγέθη των θυγατρικών εταιρειών χρήσης 2019 έχουν ως εξής: Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 84 ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε. Επωνυμία CALL CENTER ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε. Α.Κ.Ε.Π. Α.Ε. ΕΡΓΟΝ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε. ERGOPHONE HOLDING B.V. Χώρα εγκατάστασης Ελλάδα Ελλάδα Ελλάδα Ολλανδία Περιουσιακά Στοιχεία Υποχρεώσεις 2.905.728,55 4.239.202,42 4.052.246,34 34.512,00 1.211.237,11 3.000.813,86 3.894,83 50.924,00 Έσοδα 2.730.889,55 8.046.111,14 0,00 0,00 Κέρδη (Ζημίες) πρό φόρων 93.212,23 245.414,97 -5.341,73 -576.628,00 Σημειώνεται ότι σύμφωνα με τις ακολουθούμενες λογιστικές πολιτικές και τις απαιτήσεις του ΔΛΠ 36, ο Όμιλος εξετάζει τουλάχιστον σε ετήσια βάση εάν υπάρχουν εσωτερικές ή εξωτερικές ενδείξεις απομείωσης. Στην θυγατρική εταιρεία «ΑΚΕΠ ΑΕ» και στην συμμετοχή κατά 18,55%, μέσω της θυγατρικής εταιρείας «ΕΡΓΟΝ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ ΑΕ», «ΛΕΒΑΝΤΕ ΦΕΡΡΙΣ ΝΑΥΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» πραγματοποιήθηκε έλεγχος απομείωσης, ως μονάδες δημιουργίας ταμειακών ροών (ΜΔΤΡ). Για τον υπολογισμό της αξίας χρησιμοποιήθηκαν προβλέψεις ταμειακών ροών βασιζόμενες σε εκτιμήσεις από την Διοίκηση του Ομίλου που καλύπτουν περίοδο πενταετίας. Δεν προέκυψε ζήτημα απομείωσης στην αξία των συμμετοχών. Βασικές παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν για τον προσδιορισμό της αξίας λόγω κρίσης Η ανακτήσιμη αξία της ΜΔΤΡ καθορίζεται σύμφωνα με τον υπολογισμό της αξίας λόγω χρήσης (value in use). Ο προσδιορισμός προκύπτει μέσω της παρούσας αξίας των εκτιμώμενων μελλοντικών ταμειακών ροών, όπως αναμένεται να παραχθούν από την ΜΔΤΡ (μέθοδος των προεξοφλημένων ταμειακών ροών). Η συγκεκριμένη μεθοδολογία προσδιορισμού της αξίας χρήσης επηρεάζεται (έχει ευαισθησία) από τις εξής βασικές παραδοχές, όπως αυτές υιοθετήθηκαν από τη Διοίκηση για τον προσδιορισμό των μελλοντικών ταμειακών ροών: Ο υπολογισμός των εκτιμώμενων ταμειακών ροών προκύπτει από εγκεκριμένα επιχειρηματικά σχέδια, τα οποία έχουν συμπεριλάβει τις απαραίτητες αναθεωρήσεις για την αποτύπωση της τρέχουσας οικονομικής συγκυρίας και αντανακλούν προηγούμενη εμπειρία και λοιπές διαθέσιμες πληροφορίες από εξωτερικές πηγές. - Τα επιχειρηματικά σχέδια καταρτίζονται βάσει μίας μέγιστης περιόδου 5ετίας. Οι ταμειακές ροές πέραν της 5ετίας εξάγονται συμπερασματικά χρησιμοποιώντας εκτιμήσεις σταθερών ποσοστών ανάπτυξης, τα οποία παραμένουν σταθερά και αποτυπώνουν τις εκτιμήσεις για τον μακροπρόθεσμο στόχο ανάπτυξης της ΜΔΤΡ. - Τα επιχειρηματικά σχέδια βασίζονται σε πρόσφατα καταρτισμένους προϋπολογισμούς και εκτιμήσεις. - Επί αυτών χρησιμοποιούνται προϋπολογιστικά μεγέθη πωλήσεων και περιθώρια μεικτού κέρδους, καθώς και μελλοντικές εκτιμήσεις με τη χρήση εύλογων παραδοχών. Το προεξοφλητικό επιτόκιο που χρησιμοποιήθηκε για την προεξόφληση των ταμειακών ροών που προκύπτουν από την εφαρμογή της ως άνω μεθόδου είναι μεταβλητό και ανέρχεται από 9,44% έως 11,89% και βασίστηκε στα κάτωθι: - Το επιτόκιο μηδενικού κινδύνου (risk free rate) καθορίστηκε με βάση το επιτόκιο απόδοσης 10ετούς ομολόγου των χωρών της Ευρώπης οι οποίες έχουν βαθμολογηθεί από ανεξάρτητους οίκους με ΑΑΑ και ισούται με 0,01%. - Το επιπλέον ποσοστό απόδοσης (market risk premium) για μια επένδυση σε ώριμη αγορά καθορίστηκε στο 5,20% - Ο επιπλέον κίνδυνος στην Ελλάδα καθορίστηκε στο 4,44%. Εκτός των ανωτέρω εκτιμήσεων σχετικά με τον προσδιορισμό της αξίας λόγω χρήσης των ΜΔΤΡ, δεν έχουν υποπέσει στην αντίληψη της Διοίκησης, μεταβολές στις συνθήκες που ενδεχομένως να επηρέαζαν τις λοιπές παραδοχές της. Σημειώνεται ότι οι ενδεχόμενες επιπτώσεις του COVID -19 δεν έχουν ληφθεί υπόψη καθώς Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 85 ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε. το γεγονός αυτό αποτελεί μεταγενέστερο μη διορθωτικό γεγονός σύμφωνα με τα οριζόμενα στο ΔΛΠ 10 «Γεγονότα μεταγενέστερα της ημερομηνίας αναφοράς». 16. Υπεραξία Το ποσό € 467.075,44 της υπεραξίας αφορά στην απόκτηση της θυγατρικής Εταιρείας «ΑΚΕΠ ΑΕ» από την μητρική (ποσοστό συμμετοχής 99,86%). Σε ετήσια βάση διενεργείται έλεγχος απομείωσης της υπεραξίας. Ο έλεγχος απομείωσης της υπεραξίας που προέκυψε από τις αποκτήσεις των ενοποιούμενων εταιρειών του Ομίλου πραγματοποιήθηκε έχοντας επιμερίσει τα στοιχεία αυτά στις επιμέρους Μονάδες Δημιουργίας Ταμειακών Ροών. Το ανακτήσιμο ποσό της υπεραξίας που σχετίζεται με τις επιμέρους ΜΔΤΡ έχει προσδιοριστεί με βάση την αξία λόγω χρήσης, η οποία υπολογίστηκε με τη χρησιμοποίηση της μεθόδου των προεξοφλημένων ταμειακών ροών. Για τον προσδιορισμό της αξίας λόγω χρήσης, η Διοίκηση χρησιμοποιεί παραδοχές τις οποίες θεωρεί λογικές και βασίζονται στην καλύτερη δυνατή πληροφόρηση που έχει στη διάθεσή της και ισχύει κατά την ημερομηνία αναφοράς των Οικονομικών Καταστάσεων. Οι βασικές παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν για τον προσδιορισμό των εκτιμώμενων μελλοντικών ταμειακών ροών είναι οι εξής: - Κατάρτιση επιχειρηματικού σχεδίου: Το επιχειρηματικό σχέδιο καταρτίστηκε βάσει μίας μέγιστης περιόδου 5ετίας. Βασίζεται σε πρόσφατα καταρτισμένους προϋπολογισμούς και εκτιμήσεις. Επί του επιχειρηματικού σχεδίου χρησιμοποιήθηκαν προϋπολογιστικά περιθώρια λειτουργικού κέρδους και EBITDA, καθώς και μελλοντικές εκτιμήσεις με τη χρήση εύλογων παραδοχών. - Μέσο σταθμισμένο κόστος κεφαλαίου (WACC): Η μέθοδος του WACC αντανακλά το προεξοφλητικό επιτόκιο των μελλοντικών ταμειακών ροών, σύμφωνα με το οποίο σταθμίζεται το κόστος των ιδίων κεφαλαίων και το κόστος του μακροπρόθεσμου δανεισμού, προκειμένου να υπολογιστεί το κόστος των συνολικών κεφαλαίων. Το WACC της Εταιρείας εκτιμήθηκε σε ποσοστό 9,44%. - Η ανάλυση ευαισθησίας διενεργήθηκε με την υπόθεση ότι ο ρυθμός ανάπτυξης στο διηνεκές κυμαίνεται μεταξύ 0,25% και 0,75% ενώ το WACC θα κυμαίνεται μεταξύ 6,94% (μείωση κατά 2,5%) και 11,94% (αύξηση κατά 2,5%). Εκτός των ανωτέρω εκτιμήσεων σχετικά με τον προσδιορισμό της αξίας λόγω χρήσης των ΜΔΤΡ, δεν έχουν υποπέσει στην αντίληψη της Διοίκησης, μεταβολές στις συνθήκες που ενδεχομένως να επηρέαζαν τις λοιπές παραδοχές της. Σημειώνεται ότι οι ενδεχόμενες επιπτώσεις του COVID -19 δεν έχουν ληφθεί υπόψη καθώς το γεγονός αυτό αποτελεί μεταγενέστερο μη διορθωτικό γεγονός σύμφωνα με τα οριζόμενα στο ΔΛΠ 10 «Γεγονότα μεταγενέστερα της ημερομηνίας αναφοράς». Με βάση τον διενεργηθέντα έλεγχο απομείωσης δεν προέκυψαν ζημίες απομείωσης αναφορικά με την υπεραξία. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 86 ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε. 17. Λοιπά μη κυκλοφορούντα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία Τα λοιπά μη κυκλοφορούντα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία της Εταιρείας ποσού 118,32 χιλ € αφορούν συμμετοχή στο κεφάλαιο επιχειρηματικών συμμετοχών «ODYSSEY PARTNERS S.C.A.SICAR». Σημειώνεται ότι η αρχική τιμή κτήσης της συμμετοχής αυτής ανέρχεται σε 235,75 χιλ. € και η συνολική απομείωση που έχει διενεργηθεί ανέρχεται σε 117,44 χιλ. € από την οποία ποσό 25,07 χιλ € επιβάρυνε τα χρηματοοικονομικά αποτελέσματα της τρέχουσας χρήσης. Την χρήση 2019, στα λοιπά μη κυκλοφορούντα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία του Ομίλου ποσού 4.133,32 χιλ. €, πέραν των επενδύσεων της εταιρείας ποσού 118,32 χιλ. €, περιλαμβάνονται και επενδύσεις της ελληνικής θυγατρικής Εταιρείας «ΕΡΓΟΝ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.» ποσού € 4.015,00 χιλ. στην εταιρεία «ΛΕΒΑΝΤΕ ΦΕΡΡΙΣ ΝΑΥΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ». Οι επενδύσεις σε χώρες του εξωτερικού μέσω της Ολλανδικής θυγατρικής εταιρείας «ERGOPHONE HOLDING B.V.» ποσού 520,01 χιλ € κατά την 31.12.2018 απομειώθηκαν εξ ολοκλήρου την τρέχουσα χρήση 2019 (βλέπε σημ. 15) μέσω των αποτελεσμάτων. Οι ανωτέρω τοποθετήσεις αφορούν εξ ολοκλήρου συμμετοχές σε ανώνυμες εταιρείες που δεν πληρούν τις προϋποθέσεις της ολικής ενοποίησης και αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων. Από την αξιολόγηση αυτή προέκυψαν κατά την διάρκεια της χρήσης 2019 απομειώσεις για τον Όμιλο ποσού € 545,08 χιλ. και για την Εταιρεία ποσού € 25,07 χιλ. οι οποίες επιβάρυναν τα αποτελέσματα χρήσης. Η κίνηση λοιπών μη κυκλοφορούντων χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων έχει ως εξής: Όμιλος Υπόλοιπο 31.12.2017 5.531.141,37 146.130,37 7.365,61 7.365,61 -870.037,89 -20.037,89 4.668.469,09 133.458,09 9.933,48 9.933,48 -545.083,44 -25.072,44 4.133.319,13 118.319,13 Προσθήκες/ (Μειώσεις) Απομείωσεις Υπόλοιπο 31.12.2018 Προσθήκες/ (Μειώσεις) Απομείωσεις Υπόλοιπο 31.12.2019 Εταιρεία 18. Λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις Οι λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις του Ομίλου και της Εταιρείας αναλύονται στον παρακάτω πίνακα: Δάνειο σε "ΛΕΒΑΝΤΕ ΦΕΡΡΙΣ ΙΙΙ Ν.Ε." Δοσμένες Εγγυήσεις Σύνολο λοιπών μακροπρoθέσμων απαιτήσεων Όμιλος 31.12.2019 31.12.2018 2.100.000,00 0,00 100.442,13 77.942,65 Εταιρεία 31.12.2019 31.12.2018 2.100.000,00 0,00 43.417,69 41.062,48 2.200.442,13 2.143.417,69 77.942,65 41.062,48 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 87 ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε. Με την από 14/06/2019 απόφαση του Δ.Σ. της μητρικής εταιρείας αποφασίσθηκε η χορήγηση δανείου ποσού € 2.500.000 στην συνδεδεμένη εταιρεία «ΛΕΒΑΝΤΕ ΦΕΡΡΙΣ ΙΙΙ ΝΑΥΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ». Το δανειζόμενο κεφάλαιο θα είναι έντοκο με επιτόκιο 7,25%, θα χρησιμοποιηθεί από την Ναυτική Εταιρεία για την αγορά πλοίου και θα αποπληρωθεί ως προς το κεφάλαιο με έξι ετήσιες χρεολυτικές δόσεις. Η Εταιρεία σύναψε για εξασφάλισή της Α’ Ναυτική Υποθήκη επί του πλοίου που αγοράστηκε από την Ναυτική Εταιρεία ποσού € 3.000.000,00. Η συναλλαγή αυτή κρίθηκε δίκαιη και εύλογη ύστερα από έκθεση που διενεργήθηκε από ανεξάρτητη συμβουλευτική εταιρεία. Σημειώνεται ότι, το δάνειο εξυπηρετείται κανονικά σύμφωνα την υπογραφείσα σύμβαση δανείου. Το βραχυπρόθεσμο μέρος του δανείου αυτού, ποσού € 400.000,00, βρίσκεται στις λοιπές απαιτήσεις (σημ. 20). Οι δοσμένες εγγυήσεις αφορούν εγγυήσεις ενοικίων και λοιπές εγγυήσεις οι οποίες πρόκειται να εισπραχθούν μετά το τέλος της επόμενης χρήσης. 19. Πελάτες και εμπορικές απαιτήσεις Οι πελάτες και οι λοιπές εμπορικές απαιτήσεις του Ομίλου και της Εταιρείας αναλύονται ως εξής: Απαιτήσεις από πελάτες Απαιτήσεις από θυγατρικές επιχειρήσεις Επίδικες απαιτήσεις κατά ΥΠ.ΕΣ.Δ.Δ.Α Επίδικες απαιτήσεις κατά ΟΓΑ Επιταγές εισπρακτέες Επιταγές σε καθυστέρηση Γραμμάτια εισπρακτέα Μείον: Απομειώσεις επισφαλών/ επίδικων πελατών Σύνολο Όμιλος 31.12.2019 31.12.2018 10.021.246,11 10.995.227,48 0,00 0,00 5.015.773,87 4.007.383,31 7.272.984,88 7.272.984,88 360.206,87 378.990,08 122.643,99 122.643,99 28.036,28 28.036,28 22.820.892,00 22.805.266,02 Εταιρεία 31.12.2019 31.12.2018 4.756.689,72 5.746.842,68 694.259,48 1.180.693,72 5.015.773,87 4.007.383,31 7.272.984,88 7.272.984,88 0,00 0,00 122.643,99 122.643,99 0,00 0,00 17.862.351,94 18.330.548,58 -6.635.910,85 -5.503.535,96 -4.379.061,58 -3.372.629,16 16.184.981,15 17.301.730,06 13.483.290,36 14.957.919,42 Oι εμπορικές απαιτήσεις είναι βραχυπρόθεσμης λήξης. Εκτιμώντας την ανακτησιμότητα των βραχυπρόθεσμων απαιτήσεων από πελάτες, ο Όμιλος εξετάζει οποιαδήποτε αλλαγή στην πιστοληπτική ικανότητα και φερεγγυότητα των απαιτήσεων από την ημερομηνία που χορηγήθηκε η πίστωση ως την ημερομηνία κλεισίματος των οικονομικών καταστάσεων. Η Διοίκηση ύστερα και από την εφαρμογή του ΔΠΧΑ 9 εκτιμά ότι δεν απαιτείται επιπλέον απομείωση για τις απαιτήσεις, από αυτήν που έχει ήδη διενεργηθεί. Η Διοίκηση θεωρεί ότι η λογιστική αξία των πελατών και λοιπών βραχυπρόθεσμων απαιτήσεων αντιπροσωπεύει την εύλογη αξία τους. Η χρονική ανάλυση των απαιτήσεων από πελάτες, θυγατρικές, συνδεδεμένες και επίδικες έχει ως εξής: Όμιλος 31.12.2019 31.12.2018 0-180 ημέρες 181-360 ημέρες 181-360 ημέρες >360 ημέρες Σύνολο απαιτήσεων 7.939.803,82 733.199,27 1.981.976,40 11.655.025,37 22.310.004,86 6.117.257,37 990.129,36 0,00 15.168.208,94 22.275.595,67 Εταιρεία 31.12.2019 31.12.2018 6.486.066,64 450.504,80 1.981.976,40 8.821.160,11 17.739.707,95 5.205.486,97 14.212,20 0,00 12.988.205,42 18.207.904,59 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 88 ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε. Σημειώνεται ότι στα υπόλοιπα των απαιτήσεων άνω των 360 ημερών συμπεριλαμβάνεται η επίδικη απαίτηση κατά του ΟΓΑ ποσού € 7,27 εκατ. η οποία αναλύεται παρακάτω. Η Εταιρεία και ο Όμιλος εφάρμοσαν το νέο πρότυπο ΔΠΧΑ 9, σχετικά με την αναγνώριση των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών, με την εξής μεθοδολογία: Για την πιθανότητα αθέτησης Ελληνικού Δημοσίου, συμπεριλαμβανομένων και των επίδικων, (απαιτήσεις συνολικού ποσού € 10,59 εκατ. την 31/12/2019 στην Εταιρεία και στον Όμιλο): Για την πιθανότητα αθέτησης (PD) του Ελληνικού Δημοσίου χρησιμοποιήθηκε η τεκμαρτή πιθανότητα αθέτησης βάσει του spread του Ελληνικού Δημοσίου και ενός recovery rate 40%. To spread του Ελληνικού Δημοσίου υπολογίστηκε βάσει του Yield Curve στις 31/12/2019 όπως αυτό δημοσιεύεται από την Τράπεζα της Ελλάδος και ως Risk Free Rate χρησιμοποιήθηκε το Yield Curve των ΑΑΑ κρατικών ομολόγων της Ευρωζώνης, όπως αυτό δημοσιεύεται από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Για την πιθανότητα αθέτησης του κλάδου τηλεπικοινωνιών (απαιτήσεις συνολικού ποσού € 1,87 εκατ. την 31/12/2019 στην Εταιρεία και στον Όμιλο): Για την πιθανότητα αθέτησης (PD) του κλάδου τηλεπικοινωνιών χρησιμοποιήθηκε η τεκμαρτή πιθανότητα αθέτησης βάσει του spread των ομολόγων του ΟΤΕ στις 31/12/2019 και ενός recovery rate 40%. To spread των ομολόγων του ΟΤΕ υπολογίστηκε βάσει του Yield που αντιστοιχεί στις τιμές τους στις 31/12/2019 και ως Risk Free Rate χρησιμοποιήθηκε το Yield Curve των ΑΑΑ κρατικών ομολόγων της Ευρωζώνης, όπως αυτό δημοσιεύεται από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Για τις λοιπές εμπορικές απαιτήσεις (συνολικού ποσού € 4,27 εκατ. την 31/12/2019 στον Όμιλο): Για τις εξυπηρετούμενες Εμπορικές Απαιτήσεις, η πρόβλεψη για αναμενόμενες ζημίες έναντι πιστωτικού κινδύνου υπολογίστηκε σύμφωνα με την «πρακτική λύση» του Provision Matrix, όπως αυτή περιγράφεται στο Πρότυπο ΔΠΧΑ 9. Το Provision Matrix σχηματίστηκε σύμφωνα με τη μεθοδολογία Transition Matrix, όπου εκτιμάται η πιθανότητα ένας πελάτης να μεταβεί από το υφιστάμενο διάστημα καθυστέρησης σε διαφορετικό διάστημα καθυστέρησης σε διάστημα ενός έτους. Το Transition Matrix υπολογίστηκε βάσει παλαιότητας (Aging) των εμπορικών απαιτήσεων. Το Provision Matrix αποτελείται από 3 διαστήματα καθυστέρησης, Ενήμερο, Έως 90 Ημέρες Καθυστέρηση και σε Καθυστέρηση άνω των 90 Ημερών. Για τις επισφαλείς και επίδικες απαιτήσεις η Εταιρεία θεωρεί πιθανότητα αθέτησης 100% (δηλαδή ήδη αθετημένες απαιτήσεις) και η Ζημία σε περίπτωση αθέτησης (LGD) εκτιμάται βάσει ιστορικών στοιχείων και εκτιμήσεων της Διοίκησης της Εταιρείας σχετικά με το ποσοστό της απαίτησης που μπορεί να εισπραχθεί. Η Εταιρεία χρησιμοποιεί τον τύπο ECL = PD X LGD X EAD, όπου ECL = αναμενόμενες Ζημίες έναντι πιστωτικού κινδύνου, PD = η πιθανότητα αθέτησης (100% για τις επισφαλείς και επίδικες απαιτήσεις), LGD = η Ζημία σε περίπτωση αθέτησης εκφρασμένη ως ποσοστό και EAD, η πιστωτική έκθεση η οποία ισούται με το μικτό μεταφερόμενο ποσό. Για τις Επιταγές (συνολικού ποσού € 312 χιλ. την 31/12/2019 στον Όμιλο): Για τις Επιταγές εισπρακτέες και τις επιταγές σε προεξόφληση, η Εταιρεία υπολογίζει τις αναμενόμενες Ζημίες έναντι πιστωτικού κινδύνου βάσει ενός Loss Rate βασισμένο σε ιστορικά στοιχεία και λαμβάνοντας υπόψη την ληκτότητα των επιταγών. Τα διαστήματα ληκτότητας που χρησιμοποιεί η Εταιρεία είναι έως 30 ημέρες, 31 με 90 ημέρες, 91 με 180 ημέρες και 181 με 365 ημέρες. Η κίνηση του λογαριασμού απομείωσης επισφαλών και επίδικων απαιτήσεων από πελάτες της Εταιρείας και του Ομίλου έχει ως εξής: Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 89 ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε. Όμιλος Υπόλοιπο έναρξης χρήσης (βλ. σημ. 32) Σχηματισμός απομείωσης χρήσης Απομείωση/ (αναστροφή απομείωσης) βάσει εφαρμογής ΔΠΧΑ 9 Χρησιμοποίηση απομείωσης Εταιρεία 31.12.2019 5.503.535,96 1.592.103,65 31.12.2018 4.356.749,82 31.12.2019 3.372.629,16 31.12.2018 2.588.471,82 167.833,05 1.550.000,00 0,00 -417.625,11 1.126.018,62 -543.567,58 793.636,38 -42.103,65 6.635.910,85 -147.065,53 5.503.535,96 0,00 4.379.061,58 -9.479,04 3.372.629,16 Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Διοίκησης τα ποσά των προβλέψεων 6.635.910,85 ευρώ (2018: 5.503.535,96 ευρώ) και 4.379.061,58 ευρώ (2018: 3.372.629,16) για τον Όμιλο και την Εταιρεία αντίστοιχα κρίνονται επαρκή για την κάλυψη ενδεχόμενων ζημιών που θα προκύψουν από την μη είσπραξη απαιτήσεων. Όλες οι παραπάνω απαιτήσεις είναι βραχυπρόθεσμες και δεν απαιτείται προεξόφληση τους κατά την ημερομηνία του Ισολογισμού. Οι επίδικες απαιτήσεις κατά του Ελληνικού Δημοσίου αφορούν: Επίδικη απαίτηση κατά ΟΓΑ ποσού € 7.272.984,88: Σύμφωνα με τις αποφάσεις, 4565/2019 και 4566/2019, του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών απορρίφθηκε η αγωγική απαίτηση της Εταιρείας για την υλοποίηση συμπληρωματικού έργου παροχής υπηρεσιών τηλεφωνικών πληροφοριών στους ασφαλισμένους του ΟΓΑ. Η εταιρεία άσκησε Αιτήσεις Αναίρεσης ενώπιον του ΣτΕ και εκτιμά ότι η υπόθεση αυτή θα έχει θετική έκβαση. Για την εν λόγω επίδικη απαίτηση έχει διενεργηθεί επαρκή πρόβλεψη ποσού € 2.850.000,00. Κατόπιν των τελευταίων εξελίξεων, και δοθέντος ότι κατά την εκτίμησή του Νομικού Συμβούλου για το ουσιαστικό θέμα της διαφοράς του ΟΓΑ έχει ήδη αποφανθεί το Σ.Τ.Ε., ο Νομικός Σύμβουλος εκτιμά ότι είναι σφόδρα πιθανή η δικαστική ευδοκίμηση της υποθέσεως αυτής, υπέρ της εταιρείας. Επίδικη απαίτηση κατά ΥΠ.ΕΣ.Δ.Δ.Α. ποσού € 5.015.773,87: Στην κλειόμενη χρήση 2019 εξεδόθησαν οι με αριθμούς 4565/2019 & 4566/2019 Αποφάσεις του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών σύμφωνα με τις οποίες αναγνώρισε την υποχρέωση του Ελληνικού Δημοσίου να καταβάλει στην Εταιρεία ποσό € 4.007.383,96 πλέον του νόμιμού τόκου ποσού € 1.091.445,83 μείον εξόδων ποσού € 83.055,27. Σε εκτέλεση των ανωτέρω αποφάσεων το Υπουργείο Εσωτερικών εξέδωσε την 24.03.2020 τα Τακτικά Εντάλματα (ΤΤΕ) 19506/2020 και 19511/2020 και κατέβαλε στην Εταιρεία συνολικό μικτό ποσό € 3.033.797,17 συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ και τόκων. Η εκκαθάριση αυτής συμπεριλήφθηκε στις οικονομικές καταστάσεις της κλειόμενης χρήσης 2019 βάσει της οποίας λογιστικοποιήθηκαν στα αποτελέσματα έσοδα από τόκους ποσού € 1.091.445,83 και διάφορα έξοδα ποσού € 83.055,27. Το υπόλοιπο ποσό € 1.981.976,70 βρίσκεται σε διαδικασία είσπραξης και εκκαθάρισης. 20. Λοιπές απαιτήσεις Οι λοιπές απαιτήσεις του Ομίλου και της Εταιρείας αναλύονται ως εξής: Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 90 ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε. Όμιλος Απαιτήσεις από φόρους Απαιτήσεις από ασφαλιστικά ταμεία Έξοδα επόμενης χρήσης Απαιτήσεις από θυγατρικές επιχειρήσεις Βραχυπρόθεσμο μέρος Δανείου σε "ΛΕΒΑΝΤΕ ΦΕΡΡΙΣ ΙΙΙ Ν.Ε." (σημ.18) Προκαταβολές προμηθευτών Λοιπές απαιτήσεις Μείον: Προβλέψεις επισφαλών απαιτήσεων Σύνολο Εταιρεία 31.12.2019 176.207,00 44,89 185.794,22 0,00 31.12.2018 572.756,99 1.074,36 165.870,33 0,00 31.12.2019 171.094,94 0,00 181.923,48 30.000,00 31.12.2018 569.455,49 1.029,47 132.097,92 5.000,00 400.000,00 124.243,92 992.883,96 1.879.173,99 0,00 149.302,50 1.047.806,69 1.936.810,87 400.000,00 124.243,92 916.094,07 1.823.356,41 0,00 149.302,50 904.633,72 1.761.519,10 -835.576,31 1.043.597,68 -835.576,31 1.101.234,56 -835.576,31 987.780,10 -835.576,31 925.942,79 Στο λογαριασμό «Απαιτήσεις από Φόρους» απεικονίζεται κυρίως η απαίτηση από το Ελληνικό Δημόσιο για φόρο εισοδήματος. 21. Χρηματοοικονομικά μέσα αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων Το υπόλοιπο του ανωτέρω λογαριασμού αφορά μετοχές εισηγμένες στο ΧΑ η κίνηση αυτών κατά την διάρκεια της τρέχουσας χρήσης έχει ως εξής. Όμιλος 31.12.2019 Αξία κτήσης μετοχών εισηγμένων στο Χ.Α.εταιρειών εσωτερικού Πωλήσεις μετοχών Προσαρμογή σε έυλογη αξία Υπόλοιπο Εταιρεία 31.12.2018 1.900,18 0,00 -1.822,54 77,64 31.12.2019 1.900,18 0,00 -1.840,02 60,16 1.900,18 0,00 -1.822,54 77,64 31.12.2018 1.900,18 0,00 -1.840,02 60,16 22. Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα Τα διαθέσιμα αντιπροσωπεύουν μετρητά στα ταμεία του Ομίλου και της Εταιρείας και τραπεζικές καταθέσεις διαθέσιμες σε πρώτη ζήτηση. Η ανάλυσή τους είχε ως εξής: Όμιλος 31.12.2019 31.12.2018 Ταμείο Καταθέσεις όψεως Σύνολο Εταιρεία 31.12.2019 31.12.2018 7.226,67 15.477,61 1.992,08 4.365,10 3.772.126,76 3.779.353,43 5.308.724,60 5.324.202,21 3.468.305,65 3.470.297,73 5.095.236,91 5.099.602,01 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 91 ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε. 23. Ίδια Κεφάλαια Μετοχικό Κεφάλαιο – Διαφορά από έκδοση μετοχών υπέρ το άρτιο Το Μετοχικό Κεφάλαιο της Εταιρείας αποτελείται από 27.848.000 κοινές ονομαστικές μετοχές εισηγμένες στο Χ.Α. ονομαστικής αξίας € 0,30 η κάθε μία. Χρήση που λήγει την Αριθμός μετοχών Μετοχικό Κεφάλαιο Υπέρ το άρτιο Σύνολο 31.12.2018 27.848.000 8.354.400,00 3.941.804,84 12.296.204,84 31.12.2019 27.848.000 8.354.400,00 3.941.804,84 12.296.204,84 Το ποσό των € 3.941.804,81 αφορά την έκδοση μετοχών υπέρ το άρτιο. Οι μετοχές αυτές εκδόθηκαν με την αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της Εταιρείας που έγινε με δημόσια εγγραφή κατά την εισαγωγή των μετοχών της στο Χρηματιστήριο Αθηνών. Οι μετοχές της Εταιρείας είναι ελεύθερα διαπραγματεύσιμες στο Χρηματιστήριο Αθηνών. Ίδιες μετοχές Η εταιρεία στο τέλος της τρέχουσας χρήσης κατείχε 97.901 ίδιες μετοχές αξίας κτήσης € 122.015,24. Την 31.12.2019 η τιμή της μετοχής ανερχόταν σε € 0,4980 (τιμή μετοχής την 31.12.2018 € 0,3540). Αποθεματικά Τα αποθεματικά του Ομίλου αναλύονται ως εξής: Υπόλοιπο 1η Ιανουαρίου 2018 Μεταβολές κατά τη διάρκεια της χρήσης Υπόλοιπο 31η Δεκεμβρίου 2018 Όμιλος 2.566.225,85 14.026,98 2.580.252,83 Εταιρεία 2.566.225,85 14.026,98 2.580.252,83 Υπόλοιπο 1η Ιανουαρίου 2019 Μεταβολές κατά τη διάρκεια της χρήσης Υπόλοιπο 31η Δεκεμβρίου 2019 2.580.252,83 0,00 2.580.252,83 2.580.252,83 0,00 2.580.252,83 Η μεταβολή των αποθεματικών κατά την διάρκεια της χρήσης 2018 αφορά το τακτικό αποθεματικό που σχηματίσθηκε από την διάθεση κερδών της μητρικής χρήσης 2017. Διανομή μερισμάτων Με βάση την ελληνική νομοθεσία και ειδικότερα το άρθρο 161 του ν. 4548/2018, το ελάχιστο μέρισμα ορίζεται σε ποσοστό τριάντα πέντε τοις εκατό (35%) των καθαρών κερδών, μετά την αφαίρεση των κρατήσεων για σχηματισμό τακτικού αποθεματικού και των λοιπών πιστωτικών κονδυλίων της κατάστασης αποτελεσμάτων που δεν προέρχονται από πραγματοποιημένα κέρδη. Μη διανομή του ελάχιστου μερίσματος επιτρέπεται μόνο με απόφαση της Γενικής Συνέλευσης, που λαμβάνεται με την αυξημένη απαρτία των παραγράφων 3 και 4 του άρθρου 130 και πλειοψηφία ογδόντα τοις εκατό (80%) του εκπροσωπούμενου στη Συνέλευση κεφαλαίου. Σύμφωνα με τα ανωτέρω η πρόταση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας προς την Ετήσια Τακτική Γενική Συνέλευση των Μετόχων, ενόψει και της εμφάνισης ζημιογόνου αποτελέσματος, θα είναι μη διανομή οιουδήποτε μερίσματος προς τους μετόχους. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 92 ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε. 24. Δανειακές υποχρεώσεις Οι δανειακές υποχρεώσεις του Ομίλου και της Εταιρείας αναλύονται ως εξής: Όμιλος 31.12.2019 31.12.2018 Μακροπρόθεσμος Δανεισμός Τραπεζικός Δανεισμός Εταιρεία 31.12.2019 31.12.2018 250.000,00 250.000,00 1.416.672,00 1.416.672,00 250.000,00 250.000,00 750.000,00 750.000,00 Σύνολο Βραχυπροθέσμων Δανείων 1.635.289,34 1.635.289,34 2.996.341,36 2.996.341,36 1.499.999,56 1.499.999,56 1.501.148,68 1.501.148,68 Σύνολο Δανείων 1.885.289,34 4.413.013,36 1.749.999,56 2.251.148,68 Σύνολο Μακροπροθέσμων Δανείων Βραχυπρόθεσμος Δανεισμός Τραπεζικός Δανεισμός Το μέσο επιτόκιο δανεισμού, για τη χρήση που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2019, ανήλθε σε 5,86%. 25. Υποχρεώσεις καθορισμένων παροχών στους εργαζομένους Ο Όμιλος καταχωρεί ως υποχρέωση καθορισμένων παροχών προσωπικού, την παρούσα αξία της νομικής δέσμευσης που έχει αναλάβει για την καταβολή εφάπαξ αποζημίωσης στο προσωπικό, που αποχωρεί λόγω συνταξιοδότησης. Το μόνο πρόγραμμα που βρίσκεται εν ισχύ είναι η συμβατική υποχρέωση με βάση την ισχύουσα νομοθεσία Ν.2112/1920 για παροχή εφάπαξ ποσού σε περίπτωση συνταξιοδότησης του προσωπικού. Η σχετική υποχρέωση υπολογίστηκε κατόπιν αναλογιστικής μελέτης. Συγκεκριμένα, η σχετική μελέτη αφορούσε στην διερεύνηση και υπολογισμό των αναλογιστικών μεγεθών που απαιτούνται από τις προδιαγραφές που θέτουν τα Διεθνή Λογιστικά Πρότυπα (Δ.Λ.Π. 19) και είναι υποχρεωτικό να καταχωρηθούν στον Ισολογισμό και την κατάσταση αποτελεσμάτων κάθε επιχείρησης. Μεταβολές στην υποχρέωση Ισολογισμού Όμιλος 31.12.2019 31.12.2018 Εταιρεία 31.12.2019 31.12.2018 Καθαρή υποχρέωση στην έναρξης χρήσης Πληρωθείσες αποζημιώσεις Ποσό που καταχωρήθηκες στα λοιπά συνολικά έσοδα (αναλογιστικά κέρδη - ζημίες) Κόστος που καταχωρήθηκε στα αποτελέσματα (Σημ.5) Κόστος μεταφοράς προσωπικού 684.078,65 -92.188,89 603.771,52 -111.046,56 331.655,06 -44.794,88 306.538,29 -77.155,95 135.853,47 40.896,19 50.900,00 14.546,64 141.989,09 0,00 150.457,50 0,00 60.513,00 0,00 87.726,08 0,00 Καθαρή υποχρέωση στο τέλος της χρήσης 869.732,32 684.078,65 398.273,18 331.655,06 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 93 ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε. Μεταβολές στην παρούσα αξία υποχρέωσης Παρούσα αξία υποχρέωσης έναρξης χρήσης Κόστος τρέχουσας απασχόλησης Χρηματοοικονομικό κόστος Κόστος διακανονισμών Πληρωθείσες αποζημιώσεις Κόστος μεταφοράς προσωπικού Αναλογιστικά κέρδη/(ζημίες) Παρούσα αξία υποχρέωσης στο τέλος της χρήσης Όμιλος 31.12.2019 31.12.2018 684.078,65 603.771,52 59.124,12 53.824,73 10.945,27 10.264,11 71.919,70 86.368,66 -92.188,89 -111.046,56 0,00 0,00 135.853,47 40.896,19 869.732,32 684.078,65 Εταιρεία 31.12.2019 31.12.2018 331.655,06 306.538,29 20.127,80 23.262,69 5.306,49 5.211,15 35.078,71 59.252,24 -44.794,88 -77.155,95 0,00 0,00 50.900,00 14.546,64 398.273,18 331.655,06 Συστατικά στοιχεία του καθαρού κόστους συνταξιοδότησης που καταχωρήθηκε στα αποτελέσματα: Κόστος τρέχουσας απασχόλησης Χρηματοοικονομικό κόστος Αναγνώριση προυπηρεσίας Κόστος διακανονισμών Κόστος που καταχωρήθηκε στα αποτελέσματα Όμιλος Από 1η Ιανουαρίου έως 31.12.2019 31.12.2018 59.124,12 53.824,73 10.945,27 10.264,11 0,00 0,00 71.919,70 86.368,66 141.989,09 Εταιρεία Από 1η Ιανουαρίου έως 31.12.2019 31.12.2018 20.127,80 23.262,69 5.306,49 5.211,15 0,00 0,00 35.078,71 59.252,24 150.457,50 60.513,00 87.726,08 26. Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις Οι προμηθευτές και οι λοιπές υποχρεώσεις του Ομίλου και της Εταιρείας αναλύονται ως εξής: Υποχρεώσεις προς προμηθευτές Υποχρεώσεις προς θυγατρικές επιχειρήσεις Υποχρεώσεις προς συνδεδεμένες επιχειρήσεις Μερίσματα πληρωτέα Επιταγές πληρωτέες Αποδοχές προσωπικού πληρωτέες Έξοδα χρήσης πληρωτέα Έσοδα επόμενων χρήσεων Υποχρεώσεις απο φόρους (ΦΠΑ,ΦΜΥ,κλπ) Υποχρεώσεις προς ασφαλιστικούς οργανισμούς Προκαταβολές πελατών Πιστωτές & λοιπές υποχρεώσεις Σύνολο Όμιλος 31.12.2019 1.953.257,57 0,00 0,00 5.752,38 1.367.734,09 340.294,10 318.023,67 23.946,66 900.215,59 346.381,18 233.283,40 57.418,21 5.546.306,85 31.12.2018 7.038.906,62 0,00 0,00 6.509,81 2.837.301,75 399.446,62 517.580,58 26.275,00 1.652.738,82 395.537,54 309.112,45 368.285,75 13.551.694,94 Εταιρεία 31.12.2019 31.12.2018 1.385.655,59 1.847.042,61 1.878.925,91 2.278.795,62 0,00 0,00 5.752,38 6.509,81 1.270.773,94 2.664.371,43 133.313,62 193.422,69 41.460,11 184.275,55 0,00 0,00 687.902,64 1.419.152,13 148.922,25 185.703,03 20,00 58.165,04 36.377,95 267.099,67 5.589.104,39 9.104.537,58 Οι αποδοχές προσωπικού πληρωτέες αφορούν σε λογισμένες αμοιβές μηνός Δεκεμβρίου, τις οποίες ο Όμιλος και η Εταιρεία κατά πάγια τακτική πληρώνουν στις αρχές του επόμενου μήνα. Κατωτέρω παρατίθεται χρονική ανάλυση των επιταγών πληρωτέων και προμηθευτών. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 94 ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε. Επιταγές πληρωτέες Όμιλος 31.12.2019 31.12.2018 0 έως 45 ημέρες 530.631,51 1.040.331,94 46 έως 60 ημέρες 150.357,83 31.513,55 61 έως 180 ημέρες 407.732,38 1.424.796,66 181 έως 360 ημέρες 279.012,37 340.659,60 Σύνολο επιταγών πληρωτέων 1.367.734,09 2.837.301,75 Προμηθευτές Εταιρεία 31.12.2019 31.12.2018 500.283,92 955.290,42 150.357,83 25.456,26 368.249,59 1.374.199,05 251.882,60 309.425,70 1.270.773,94 2.664.371,43 Όμιλος 31.12.2019 31.12.2018 460.930,89 737.799,88 277.013,14 278.709,14 323.382,55 945.904,09 887.127,22 3.376.434,34 4.803,77 1.700.059,17 1.953.257,57 7.038.906,62 0 έως 45 ημέρες 46 έως 60 ημέρες 61 έως 180 ημέρες 181 έως 360 ημέρες 361 έως 450 ημέρες Σύνολο Προμηθευτών Εταιρεία 31.12.2019 31.12.2018 412.081,64 953.840,61 366.271,43 322.177,08 1.258.249,60 2.051.619,52 1.227.978,83 798.201,02 0,00 0,00 3.264.581,50 4.125.838,23 27. Συμφωνία ταμειακών ροών από χρηματοδοτικές δραστηριότητες Βάσει του τροποποιημένου ΔΛΠ 7 παρατίθεται παρακάτω, η συμφωνία των δανειακών υποχρεώσεων μεταξύ της κατάστασης οικονομικής θέσης και των χρηματοδοτικών δραστηριοτήτων της κατάστασης ταμειακών ροών. Όμιλος Μακροπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις Βραχυπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις Σύνολο Εταιρεία Μακροπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις Βραχυπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις Σύνολο Κατάσταση Οικ/κής Θέσης 31.12.2018 Εισπράξεις από κατάσταση ταμειακών ροών Πληρωμές από κατάσταση ταμειακών ροών Μεταφορές Μεταβολές λόγω Κατάσταση θηγρατικής που Οικ/κής Θέσης αποχώρησε 31.12.2019 1.416.672,00 555.228,55 -566.207,55 -500.000,00 -655.693,00 250.000,00 2.996.341,36 2.000.000,00 -2.500.000,00 500.000,00 -1.361.052,02 1.635.289,34 4.413.013,36 2.555.228,55 -3.066.207,55 0,00 -2.016.745,02 1.885.289,34 Κατάσταση Οικ/κής Θέσης 31.12.2018 Εισπράξεις από κατάσταση ταμειακών ροών Πληρωμές από κατάσταση ταμειακών ροών Μεταφορές Λοιπές τακτοποιήσεις Κατάσταση Οικ/κής Θέσης 31.12.2019 750.000,00 0,00 0,00 -500.000,00 0,00 250.000,00 1.501.148,68 2.000.000,00 -2.500.000,00 500.000,00 -1.149,12 1.499.999,56 2.251.148,68 2.000.000,00 -2.500.000,00 0,00 -1.149,12 1.749.999,56 28. Επιμέτρηση εύλογης αξίας Την 31/12/2019 ο Όμιλος και η Εταιρεία αποτίμησαν τα «Λοιπά μη κυκλοφορούντα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία» και τα «Χρηματοοικονομικά στοιχεία σε εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων» σε εύλογες αξίες. Τα λοιπά χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία και οι χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις του Ομίλου αποτελούνται, από ταμειακά διαθέσιμα, απαιτήσεις από πελάτες, δάνεια και λοιπές απαιτήσεις, καθώς και δάνεια τραπεζών, υποχρεώσεις σε προμηθευτές και συναφείς υποχρεώσεις και λόγω κυρίως του βραχυπρόθεσμου χαρακτήρα τους οι εύλογες αξίες τους δεν διαφέρουν σημαντικά από τις λογιστικές τους αξίες. Η ταξινόμηση των χρηματοοικονομικών μέσων, βάσει της ταξινόμησης που απαιτεί το Δ.Π.Χ.Α. 7, ανάλογα με την ποιότητα των δεδομένων που χρησιμοποιήθηκαν για την εκτίμηση της εύλογης αξίας τους, έχει ως εξής: Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 95 ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε. ΕΠΙΠΕΔΟ 1 ΕΠΙΠΕΔΟ 2 ΕΠΙΠΕΔΟ 3 ΣΥΝΟΛΟ Όμιλος 31.12.2019 31.12.2018 118.396,77 133.518,25 0,00 0,00 4.015.000,00 4.535.011,00 4.133.396,77 4.668.529,25 Εταιρεία 31.12.2019 31.12.2018 118.396,77 133.518,25 0,00 0,00 0,00 0,00 118.396,77 133.518,25 29. Δεσμεύσεις Οι εγγυητικές επιστολές του Ομίλου και της Εταιρείας αναλύονται ως εξής: Όμιλος 31.12.2019 Χορηγηθείσες εγγυήσεις καλής πληρωμής & προκαταβολής Χορηγηθείσες εγγυήσεις καλής εκτέλεσης & συμμετοχής Σύνολο χορηγηθεισών εγγυήσεων 31.12.2018 Εταιρεία 31.12.2019 31.12.2018 100.000,00 107.000,00 100.000,00 100.000,00 585.000,00 685.000,00 578.000,00 685.000,00 578.000,00 678.000,00 578.000,00 678.000,00 30. Ενδεχόμενες απαιτήσεις – υποχρεώσεις Φορολογικός έλεγχος Για την χρήση 2019 η Εταιρεία και οι θυγατρικές έχουν υπαχθεί στο φορολογικό έλεγχο των Ορκωτών Ελεγκτών Λογιστών, όπως προβλέπεται από τις διατάξεις του άρθρου 65α Ν. 4174/2013. Ο έλεγχος αυτός βρίσκεται σε εξέλιξη και το σχετικό φορολογικό πιστοποιητικό προβλέπεται να χορηγηθεί μετά τη δημοσίευση των ετήσιων οικονομικών καταστάσεων της χρήσης 2019. Αν μέχρι την ολοκλήρωση του φορολογικού ελέγχου προκύψουν πρόσθετες φορολογικές υποχρεώσεις εκτιμούμε ότι αυτές δεν θα ασκήσουν ουσιώδη επίδραση στις οικονομικές καταστάσεις. Για τις χρήσεις 2011 έως και 2018 η Εταιρεία και οι θυγατρικές της (που έχουν την έδρα τους στην Ελλάδα) έχουν υπαχθεί στο φορολογικό έλεγχο των Ορκωτών Ελεγκτών Λογιστών, σύμφωνα με το καθεστώς που προβλεπόταν από τις διατάξεις της παρ. 5 του άρθρου 82 του Ν 2238/1994 (χρήσεις 2011 έως 2013) και από τις διατάξεις του άρθρου 65Α του Ν. 4174/2013 (χρήσεις 2014 έως 2018) όπως ισχύει και εκδόθηκαν Εκθέσεις Φορολογικής Συμμόρφωσης. Κατ’ εφαρμογή σχετικών φορολογικών διατάξεων: α) της παρ. 1 του άρθρου 84 του ν. 2238/1994 (ανέλεγκτες υποθέσεις φορολογίας εισοδήματος), β) της παρ. 1 του άρθρου 57 του ν. 2859/2000 (ανέλεγκτες υποθέσεις Φ.Π.Α. και γ) της παρ. 5 του άρθρου 9 του ν. 2523/1997 (επιβολή προστίμων για υποθέσεις φορολογίας εισοδήματος), το δικαίωμα του Δημοσίου για την επιβολή του φόρου για τις χρήσεις μέχρι και το 2013 έχει παραγραφεί μέχρι την 31/12/2019, με την επιφύλαξη ειδικών ή εξαιρετικών διατάξεων που τυχόν προβλέπουν μεγαλύτερη προθεσμία παραγραφής και υπό τις προϋποθέσεις που αυτές ορίζουν. Πέραν αυτών, κατά πάγια νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας και των διοικητικών δικαστηρίων, ελλείψει υφισταμένης στον Κώδικα Νόμων περί Τελών Χαρτοσήμου διατάξεως περί παραγραφής, η σχετική αξίωση του Δημοσίου για την επιβολή τελών χαρτοσήμου υπόκειται στην κατά το άρθρο 249 του Αστικού Κώδικα εικοσαετή παραγραφή. Σύμφωνα με την ΠΟΛ.1006/05.1.2016 δεν εξαιρούνται από την διενέργεια τακτικού φορολογικού ελέγχου από τις αρμόδιες φορολογικές αρχές οι επιχειρήσεις για τις οποίες εκδίδεται φορολογικό πιστοποιητικό χωρίς Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 96 ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε. επιφύλαξη. Συνεπώς οι φορολογικές αρχές είναι δυνατόν να διενεργήσουν τον δικό τους φορολογικό έλεγχο και να επιβάλλουν τυχόν πρόστιμα και επιπλέον φόρους 31. Συναλλαγές με συνδεδεμένα μέρη Η Εταιρεία και οι λοιπές εταιρείες του Ομίλου, στα πλαίσια των συνήθων επιχειρηματικών δραστηριοτήτων τους, διενεργούν συναλλαγές και με συνδεδεμένα με αυτές μέρη. Οι συναλλαγές αυτές διενεργούνται με συνήθεις συνθήκες και όρους της αγοράς. Οι συναλλαγές μεταξύ των εταιρειών που περιλαμβάνονται στις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις του Ομίλου με ολική ενοποίηση απαλείφονται. Οι συναλλαγές με συνδεδεμένα μέρη σε επίπεδο Ομίλου και Εταιρείας αναλύονται ως ακολούθως: Όμιλος i) Θυγατρικές εταιρείες 31/12/2019 Εταιρεία 31/12/2018 31/12/2019 31/12/2018 Πωλήσεις-Έσοδα 0,00 0,00 2.066.871,99 2.106.727,46 Αγορές-Έξοδα 0,00 0,00 2.613.345,17 2.976.888,73 Απαιτήσεις 0,00 0,00 724.259,48 1.185.693,72 Υποχρεώσεις 0,00 0,00 1.878.925,91 2.278.795,62 35.058,86 40.036,79 4.683,72 4.503,72 440.000,00 440.000,00 190.000,00 190.000,00 2.502.107,24 1.846,55 2.500.248,62 424,04 245.752,41 186.146,01 130.752,41 94.146,01 1.335.112,25 1.119.358,22 1.335.112,25 1.119.358,22 ii) Λοιπά Συνδεδεμένα Μέρη Πωλήσεις-Έσοδα Αγορές-Έξοδα Απαιτήσεις Υποχρεώσεις iii) Διευθυντικά στελέχη και μέλη της διοίκησης Συναλλαγές και αμοιβές διευθυντικών στελεχών και μελών της διοίκησης Απαιτήσεις από διευθυντικά στελεχή και μέλη της διοίκησης Υποχρεώσεις προς τα διευθυντικά στελέχη και μέλη της διοίκησης 0,00 0,00 0,00 0,00 32.476,35 340.751,56 32.476,35 265.402,52 Δεν έχουν χορηγηθεί δάνεια σε μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου ή σε λοιπά διευθυντικά στελέχη του Ομίλου και τις οικογένειές αυτών. Οι επιμέρους συναλλαγές της εταιρείας με κάθε μία από τις συνδεδεμένες επιχειρήσεις έχουν ως εξής: Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 97 ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε. Έσοδα Συνδεδεμένα Μέρη Ειδησεοφωνική 01.01.201931.12.2019 Έξοδα 01.01.201831.12.2018 01.01.201931.12.2019 01.01.201831.12.2018 2.071.555,71 2.111.231,18 2.803.345,17 3.166.888,73 25.006,84 31.623,50 2.384.868,24 2.293.327,46 2.750.814,36 2.982.207,69 63.400,00 63.400,00 Εργον Συμμετοχών 0,00 0,00 704,64 1.327,18 Λεβαντε Φερρις V 0,00 0,00 0,00 82,21 Ergophone 0,00 0,00 0,00 0,00 440.000,00 440.000,00 35.058,86 40.036,79 Ακεπ Call Center Λοιπά συνδεδεμένα Μέρη Απαιτήσεις Συνδεδεμένα Μέρη Ειδησεοφωνική 01.01.201931.12.2019 Υποχρεώσεις 01.01.201831.12.2018 01.01.201931.12.2019 01.01.201831.12.2018 3.224.508,10 1.186.117,76 2.009.678,32 2.372.941,63 1.432,80 626,24 931.271,43 1.226.693,72 2.042.728,66 2.284.084,54 41.000,00 46.000,00 Εργον Συμμετοχών 0,00 0,00 364,98 9.322,33 Λεβαντε Φερρις V 0,00 0,00 0,00 85,16 Ergophone 0,00 0,00 30.000,00 0,00 245.752,41 186.146,01 2.502.107,24 1.931,71 Ακεπ Call Center Λοιπά συνδεδεμένα Μέρη 32. Επαναδιατύπωση - τροποποίηση συγκριτικών στοιχείων χρήσης 2018 Ορισμένα υπόλοιπα της κατάστασης οικονομικής θέσης της 31.12.2018 επαναδιατυπώθηκαν προκειμένου να καταστούν συγκρίσιμα με αυτά της τρέχουσας χρήσης. Από την επαναδιατύπωση αυτή δεν μεταβλήθηκε η καθαρή θέση. Οι τροποποιήσεις αυτές έχουν ως εξής: Όμιλος Κατάσταση οικονομικής θέσης Εταιρεία Δημοσιευμένα 31.12.2018 Τροποποιημένα 31.12.2018 Δημοσιευμένα 31.12.2018 Τροποποιημένα 31.12.2018 Πελάτες και εμπορικές απαιτήσεις 18.601.730,06 17.301.730,06 16.257.919,42 14.957.919,42 Λοιπές προβλέψεις -1.300.000,00 0,00 -1.300.000,00 0,00 Σύνολο 17.301.730,06 17.301.730,06 14.957.919,42 14.957.919,42 33. Αμοιβές Ελεγκτών Κατά τη χρήση 2019 οι συνολικές αμοιβές του Ελεγκτών του Ομίλου και της Εταιρείας, αναλύονται ως εξής. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 98 ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε. Όμιλος 31.12.2019 31.12.2018 Εταιρεία 31.12.2019 31.12.2018 Για τον υποχρεωτικό έλεγχο των ετησίων οικονομικών καταστάσεων 45.000,00 44.000,00 30.000,00 28.000,00 Αμοιβή για τη χορήγηση Έκθεσης Φορολογικής Συμμόρφωσης Σύνολο Αμοιβών 28.000,00 73.000,00 29.000,00 73.000,00 17.000,00 47.000,00 17.000,00 45.000,00 34. Γεγονότα μετά την ημερομηνία των οικονομικών καταστάσεων Στις 30 Ιανουαρίου 2020, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) δήλωσε την εξάπλωση του ιού COVID-19 ως "έκτακτη ανάγκη διεθνούς ενδιαφέροντος για τη δημόσια υγεία". Τον Μάρτιο 2020 ο ΠΟΥ κήρυξε τον COVID-19 πανδημία. Ο αντίκτυπος της πανδημίας COVID-19 είναι ένα μη διορθωτικό γεγονός για τις οικονομικές καταστάσεις της χρήσης που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2019. Σύμφωνα με τις πιο πρόσφατες εξελίξεις η πανδημία του COVID-19, αναμένεται να έχει σημαντικές αρνητικές επιπτώσεις τόσο στην παγκόσμια όσο και στις επιμέρους οικονομίες για το 2020. Η διάρκεια και η ένταση των επιπτώσεων, αν και δεν μπορούν να προβλεφθούν αξιόπιστα στην παρούσα φάση, αναμένεται να προσδιοριστούν από: - τη χρονική διάρκεια που θα απαιτηθεί για την ανάπτυξη αποτελεσματικών μεθόδων αντιμετώπισης της νόσου (εμβόλιο, θεραπευτική αγωγή), - εάν μια χώρα είναι εκτιθέμενη σε διαταραχές από την πλευρά της ζήτησης ή της προσφοράς, - την αποτελεσματικότητα των δημοσιονομικών και άλλων μέτρων των χωρών της Ευρωζώνης για τη λήψη και την τόνωση της οικονομίας καθώς και των αποφάσεων των εποπτικών αρχών των τραπεζών για την διευκόλυνση των τραπεζικών ιδρυμάτων στην παροχή ρευστότητας και στήριξης των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών. Σχέδια Επιχειρησιακής Συνέχισης Με γνώμονα την προστασία της υγείας των εργαζομένων η Διοίκηση έχει θέσει σε εφαρμογή σειρά μέτρων για την διασφάλιση της ομαλής επιχειρησιακής λειτουργίας της Εταιρείας και των Θυγατρικών της, (εργασία εξ αποστάσεως, τηλεργασία, απαγόρευση ταξιδιών και επισκέψεων, απολυμάνσεις στους χώρους εργασίας είναι κάποια από αυτά), προκειμένου να μετριάσει τις όποιες επιπτώσεις στους εργαζομένους αφ’ ενός και αφ’ ετέρου να εξασφαλίσει κατά το δυνατόν ομαλότητα στην εκτέλεση των επιμέρους δραστηριοτήτων της. Πέραν των αρχικών μέτρων που έθεσε σε εφαρμογή η Διοίκηση συνεχίζει να επεξεργάζεται και να αξιολογεί εναλλακτικά σενάρια με σκοπό να ανταποκρίνεται εγκαίρως στο ραγδαίως μεταβαλλόμενο περιβάλλον που έχει διαμορφωθεί. Παράλληλα η Διοίκηση του Ομίλου παρακολουθεί τις αποφάσεις των χωρών της Ευρωζώνης για τη λήψη σειράς δημοσιονομικών και άλλων μέτρων για την τόνωση της οικονομίας καθώς και των αποφάσεων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας για τη λήψη δέσμης μέτρων νομισματικής πολιτικής με σκοπό να εξασφαλιστούν ευνοϊκές συνθήκες χρηματοδότησης για την οικονομία με στόχο την εξομάλυνση των επιπτώσεων της κρίσης. Οικονομική Θέση Κατά την ημερομηνία αναφοράς των ετήσιων Ενοποιημένων Οικονομικών Καταστάσεων αλλά και σήμερα ο Όμιλος διαθέτει καλή χρηματοοικονομική θέση, θετικό κεφάλαιο κίνησης χωρίς σημαντικές λήξεις υποχρεώσεων και αχρησιμοποίητα χρηματοδοτικά όρια, που δύνανται να χρησιμοποιηθούν εφόσον κάτι τέτοιο απαιτηθεί. Περαιτέρω η Διοίκηση του Ομίλου παρακολουθώντας στενά τις εγχώριες και διεθνείς εξελίξεις, προβαίνει σε ανάλυση ευαισθησίας για τις μελλοντικές ταμειακές ροές, και λαμβάνει όλα τα απαραίτητα μέτρα με στόχο να εξασφαλίζει ταμειακή επάρκεια και την απρόσκοπτη συνέχιση των δραστηριοτήτων του. Όλα τα παραπάνω αποτελούν σημαντικούς παράγοντες μετριασμού του ρίσκου που ενέχει η αβεβαιότητα για την εξέλιξη της κατάστασης. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 99 ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε. Σημειώνεται ωστόσο πως κάθε πιθανή επίπτωση στα αποτελέσματά μας θα εξαρτηθεί, σε μεγάλο βαθμό, από τις συνεχιζόμενες εξελίξεις. Κατά συνέπεια, οι οικονομικές επιπτώσεις στην χρηματοοικονομική μας θέση που σχετίζονται με την επιδημία του COVID-19 δεν μπορεί να εκτιμηθούν αξιόπιστα και εύλογα επί του παρόντος. To γεγονός αυτό αποτελεί μεταγενέστερο μη διορθωτικό γεγονός σύμφωνα με τα οριζόμενα στο ΔΛΠ 10 «Γεγονότα μεταγενέστερα της ημερομηνίας αναφοράς». Δεν υπάρχουν άλλα μεταγενέστερα των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων γεγονότα, τα οποία να αφορούν είτε στον Όμιλο είτε στην Εταιρεία, στα οποία επιβάλλεται αναφορά από τα ΔΠΧΑ. Καλλιθέα, 20 Μαίου 2020 Ο Πρόεδρος του Ο Διευθύνων Η Υπεύθυνη Διοικητικού Συμβουλίου Σύμβουλος Λογιστηρίου Γεώργιος Θεοδόσης Ευστράτιος Απέργης Σταυρούλα Κοιλάκου ΑΔΤ ΑΚ-211168 ΑΔΤ ΑΕ-011559 ΑΡ.Μ. ΟΕΕ ΑΔ. Α’ 17315 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 100 ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε. Διαδικτυακός τόπος ανάρτησης της χρηματοοικονομικής πληροφόρησης. Σύμφωνα με τα οριζόμενα στο νόμο 3556/2007 καθώς και στην Απόφαση 8/754/14-04-2016 του Δ.Σ της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, η Εταιρεία γνωστοποιεί ότι η Ετήσια Οικονομική Έκθεση της χρήσεως 2019 είναι νομίμως αναρτημένη στο διαδίκτυο στην ηλεκτρονική διεύθυνση www.newsphone.gr., η ανάρτηση δε αυτής πληροί όλες τις προϋποθέσεις του άρθρου 7 της ως άνω Αποφάσεως του Δ.Σ. της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς. Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 101 ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε. Στοιχεία και πληροφορίες ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΤΗΛΕΗΧΟΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ - ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Γ.Ε.ΜΗ. 123788460000 Λ.ΘΗΣΕΩΣ 280 176 75 ΚΑΛΛΙΘΕΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 Τα παρακάτω στοιχεία και πληροφορίες, που προκύπτουν από τις οικονομικές καταστάσεις, στοχεύουν σε μια γενική ενημέρωση για την οικονομική κατάσταση και τα αποτελέσματα της ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε..Συνιστούμε επομένως στον αναγνώστη, πριν προβεί σε οποιαδήποτε είδους επενδυτική επιλογή ή άλλη συναλλαγή με την εταιρεία,να ανατρέξει στη διεύθυνση διαδικτύου της εταιρείας , όπου αναρτώνται οι οικονομικές καταστάσεις καθώς και η έκθεση ελέγχου των νόμιμων ελεγκτών. Αρμόδια Υπηρεσία : Διεύθυνση διαδικτύου : Σύνθεση Διοικητικού Συμβουλίου: Υπουργείο Οικονομίας,Ανάπτυξης και Τουρισμού www.newsphone.gr Γεώργιος Θεοδόσης, Τερέζα Θεοδόση, Ευστράτιος Απέργης Αθανάσιος Αργυρόπουλος, Σπυρίδων Πυρομάλλης,Δημήτριος Τράνακας Ημερομηνία έγκρισης από το Διοικητικό Συμβούλιο των ετήσιων οικονομικών 20-Μαϊ-20 Σαβάδης Ιωάννης Α.Μ.ΣΟΕΛ 33391 Νόμιμοι Ελεγκτές : ΣΟΛ Α.Ε. Ο.Ε. Α.Μ.Σ.Ο.Ε.Λ.125 Ελεγκτική Εταιρεία: Με σύμφωνη γνώμη Τύπος έκθεσης ελέγχου ελεγκτών : ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΣΗΣ (Ποσά εκφρασμένα σε €) 31.12.2019 31.12.2018 31.12.2019 31.12.2018 ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ Ο ΟΜΙΛΟΣ Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ Ιδιοχρησιμοποιούμενα ενσώματα πάγια στοιχεία 2.916.850,77 10.725.687,61 2.037.382,39 1.287.262,89 Άυλα περιουσιακά στοιχεία 209.675,74 188.953,08 207.628,82 186.213,16 Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία προοριζόμενα για πώληση 4.133.319,13 4.668.469,09 118.319,13 133.458,09 Λοιπά μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία 2.698.205,59 897.721,99 10.308.587,91 11.364.717,30 Αποθέματα 2.544,99 2.464,71 2.544,99 2.464,71 Απαιτήσεις από πελάτες 16.184.981,15 17.301.730,06 13.483.290,36 14.957.919,42 Λοιπά κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία 4.823.028,75 6.425.496,93 4.458.155,47 6.025.604,96 ΣΥΝΟΛΟ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ 30.968.606,12 40.210.523,47 30.615.909,07 33.957.640,53 ΙΔΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ Μετοχικό κεφάλαιο 8.354.400,00 8.354.400,00 8.354.400,00 8.354.400,00 Λοιπά στοιχεία ιδίων κεφαλαίων 12.339.035,11 12.696.650,66 13.572.174,99 13.915.899,21 Σύνολο ιδίων κεφαλαίων ιδιοκτητών μητρικής (α) 20.693.435,11 21.051.050,66 21.926.574,99 22.270.299,21 Δικαιώματα Μειοψηφίας (μη ελέγχουσα συμμετοχή) (β) 510.081,17 499.331,14 0,00 0,00 Σύνολο ιδίων κεφαλαίων (γ)=(α)+(β) 21.203.516,28 21.550.381,80 21.926.574,99 22.270.299,21 Μακροπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις 250.000,00 1.416.672,00 250.000,00 750.000,00 Προβλέψεις/Λοιπές μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις 1.850.362,66 684.078,65 1.140.168,17 331.655,06 Βραχυπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις 1.635.289,34 2.996.341,36 1.499.999,56 1.501.148,68 Λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις 6.029.437,84 13.563.049,66 5.799.166,35 9.104.537,58 Σύνολο υποχρεώσεων(δ) 9.765.089,84 18.660.141,67 8.689.334,08 11.687.341,32 ΣΥΝΟΛΟ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ (γ)+(δ) 30.968.606,12 40.210.523,47 30.615.909,07 33.957.640,53 Κύκλος εργασιών Μικτά κέρδη/(ζημίες) ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΣΥΝΟΛΙΚΩΝ ΕΣΟΔΩΝ (Ποσά εκφρασμένα σε €) Ο ΟΜΙΛΟΣ Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 01.01-31.12.2019 01.01-31.12.2018 01.01-31.12.2019 01.01-31.12.2018 20.238.549,36 21.525.947,42 14.178.379,88 16.200.611,43 10.291.497,25 11.145.953,02 5.750.039,22 6.742.022,80 Κέρδη/(ζημίες)προ φόρων,χρηματοδοτικών και επενδυτικών αποτελεσμάτων -141.042,96 24.967,41 -492.847,14 -174.916,70 Κέρδη/(ζημίες)προ φόρων 245.804,17 -1.544.257,87 64.463,24 -1.701.044,33 Κέρδη/(ζημίες)από συνεχιζόμενες δραστηριότητες μετά από φόρους (Α) -250.166,32 -1.607.930,98 -305.040,22 -1.675.196,95 Κέρδη/(ζημίες)από διακοπείσες δραστηριότητες μετά από φόρους (Β) 6.549,44 -19.667,10 0,00 0,00 Κέρδη/(ζημίες)από συνεχιζόμενες και διακοπείσες δραστηριότητες μετά από φόρους (Α)+ (Β) -243.616,88 -1.627.598,08 -305.040,22 -1.675.196,95 -Ιδιοκτήτες μητρικής -263.951,07 -1.643.713,21 -305.040,22 -1.675.196,95 -Μη ελέγχουσες συμμετοχές 20.334,19 16.115,13 0,00 0,00 Λοιπά συνολικά αποτελέσματα μετά από φόρους (Γ) -103.248,64 -30.090,27 -38.684,00 -10.328,11 Συγκεντρωτικά συνολικά αποτελέσματα μετά από φόρους (Α)+(Β)+(Γ) -346.865,52 -1.657.688,35 -343.724,22 -1.685.525,06 -Ιδιοκτήτες μητρικής -357.615,55 -1.668.539,74 -343.724,22 -1.685.525,06 -Μη ελέγχουσες συμμετοχές 10.750,03 10.851,39 0,00 0,00 Κέρδη/(ζημίες) μετά από φόρους ανά μετοχή-βασικά (σε €) -0,0095 -0,0592 -0,0110 -0,0604 Προτεινόμενο μέρισμα ανά μετοχή- (σε €) 0,0000 0,0000 0,0000 0,0000 Κέρδη/(ζημίες)προ φόρων,χρηματοδοτικών , επενδυτικών αποτελεσμάτων και συνολικών αποσβέσεων 597.348,82 466.349,97 17.840,80 188.450,12 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ( Ποσά εκφρασμένα σε €) Ο ΟΜΙΛΟΣ Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31.12.2019 31.12.2018 31.12.2019 31.12.2018 Σύνολο ιδίων κεφαλαίων έναρξης χρήσης (01.01.2019 & 01.01.2018 αντίστοιχα) Αναμ.πιστωτ.ζημίες εμπορ.απαιτ.(ΔΠΧΑ 9) Διανεμηθέντα μερίσματα Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα μετά από φόρους(συνεχιζόμενες και διακοπείσες δραστηριότητες) 21.550.381,80 0,00 0,00 -346.865,52 -1.657.688,35 -343.724,22 -1.685.525,06 Σύνολο ιδίων κεφαλαίων λήξης χρήσης (31.12.2019 & 31.12.2018 αντίστοιχα) 21.203.516,28 21.550.381,80 21.926.574,99 22.270.299,21 24.231.177,16 -929.811,17 -93.295,83 22.270.299,21 0,00 0,00 24.637.742,46 -588.622,36 -93.295,83 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 102 ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΑΜΕΙΑΚΩΝ ΡΟΩΝ (Ποσά εκφρασμένα σε €) Ο ΟΜΙΛΟΣ Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ Λειτουργικές δραστηριότητες 01.01-31.12.2019 01.01-31.12.2018 01.01-31.12.2019 01.01-31.12.2018 Κέρδη/(ζημίες) προ φόρων(συνεχιζόμενες δραστηριότητες) 245.804,17 -1.544.257,87 64.463,24 -1.701.044,33 Πλέον / μείον προσαρμογές για: Αποσβέσεις 738.391,78 441.382,56 510.687,94 363.366,82 Ζημίες από διαγραφή ενσώματων πάγιων περιουσιακών στοιχείων 0,00 193.655,19 0,00 193.655,19 Προβλέψεις και Απομειώσεις Επισφαλών Απαιτήσεων 1.980.649,94 310.749,46 1.693.568,27 96.532,63 Έσοδα από χρησιμοποίηση προβλ. Προηγ. Χρήσεων -543.567,58 0,00 -543.567,58 0,00 Ζημίες από διαγραφή απαιτήσεων 76.276,08 -39.168,22 76.276,08 -39.168,22 Αποτελέσματα (έσοδα, έξοδα, κέρδη και ζημιές) επενδυτικής δραστηριότητας -672.050,88 825.472,55 -782.782,57 829.170,90 Χρεωστικοί τόκοι και συναφή έξοδα 285.108,54 741.276,22 216.240,12 696.771,72 Πλέον/ μείον προσαρμογές για μεταβολές λογαριασμών κεφαλαίου κίνησης ή που σχετίζονται με τις λειτουργικές δραστηριότητες: Μείωση / (αύξηση) αποθεμάτων -80,28 -634,34 -80,28 -634,34 Μείωση / (αύξηση) απαιτήσεων 1.559.426,40 9.876.825,44 2.048.704,20 9.655.508,40 (Μείωση) / αύξηση υποχρεώσεων (πλην δανειακών) -3.770.379,88 -3.806.798,15 -3.830.807,46 -3.150.518,52 Μείον: Χρεωστικοί τόκοι και συναφή έξοδα καταβεβλημένα -300.626,88 -767.607,60 -209.670,26 -722.692,11 -94.389,44 -102.335,04 0,00 -38.106,75 Καταβεβλημένοι φόροι Καθαρές ταμειακές ροές από λειτουργικές δραστηριότητες διακοπεισών 2.317.294,28 4.529.083,94 0,00 0,00 Σύνολο εισροών / (εκροών) από λειτουργικές δραστηριότητες (α) 1.821.856,25 10.657.644,14 -756.968,30 6.182.841,39 Επενδυτικές δραστηριότητες Απόκτηση θυγατρικών,συγγενών,κοινοπραξιών και λοιπών επενδύσεων -9.933,48 -7.365,61 -49.933,48 -2.627.365,61 Αγορά ενσώματων και άϋλων πάγιων στοιχείων -247.222,42 -432.913,05 -223.599,27 -399.192,50 Δάνεια χορηγηθέντα σε συνδεδεμένα μέρη -2.500.000,00 0,00 -2.500.000,00 0,00 Εισπράξεις από πωλήσεις ενσώματων και άϋλων πάγιων στοιχείων 11.501,84 2.521,88 9.445,00 0,00 Εισπράξεις απο πώληση επενδύσεων 0,00 0,00 2.525.000,00 0,00 Τόκοι εισπραχθέντες 59.745,57 2.192,20 57.459,06 785,35 Μερίσματα εισπραχθέντα 2.132,81 9.667,57 2.132,81 9.667,57 Καθαρές ταμειακές ροές από επενδυτικές δραστηριότητες διακοπεισών -2.245.164,26 (9.039.644,97) 0,00 0,00 Σύνολο εισροών / (εκροών) από επενδυτικές δραστηριότητες (β) -4.928.939,94 -9.465.541,98 -179.495,88 -3.016.105,19 Χρηματοδοτικές δραστηριότητες Εισπράξεις από εκδοθέντα / αναληφθέντα δάνεια 2.555.228,55 2.676.803,48 2.000.000,00 2.000.000,00 Εξοφλήσεις δανείων -3.066.207,55 -4.122.164,31 -2.500.000,00 -3.400.000,00 Εξοφλήσεις υποχρεώσεων από χρηματοδοτικές μισθώσεις (χρεολύσια) -364.459,67 0,00 -192.082,67 0,00 Μερίσματα πληρωθέντα -757,43 -92.875,16 -757,43 -92.875,16 Καθαρές ταμειακές ροές από χρηματοδοτικές δραστηριότητες διακοπεισών 2.767.746,38 2.000.000,00 0,00 0,00 Σύνολο εισροών/(εκροών) από χρηματοδοτικές δραστηριότητες (γ) 1.891.550,28 461.764,01 -692.840,10 -1.492.875,16 Καθαρή αύξηση / (μείωση) στα ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα -1.215.533,41 1.653.866,17 -1.629.304,28 1.673.861,04 χρήσης (α) + (β) + (γ) 5.324.202,21 3.670.336,04 5.099.602,01 3.425.740,97 Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα έναρξης χρήσης Ταμειακά διαθέσιμα λήξης χρήσης πρώην θυγατρικής εταιρείας -329.315,37 0,00 0,00 0,00 Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα λήξης χρήσης 3.779.353,43 5.324.202,21 3.470.297,73 5.099.602,01 ΠΡΟΣΘΕΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ 1. Οι εταιρείες του Ομίλου που περιλαμβάνονται στην ετήσια οικονομική έκθεση με τις αντίστοιχες έδρες τους, τα ποσοστά συμμετοχής του Ομίλου (άμεσες και έμμεσες συμμετοχές) καθώς και η μέθοδος ενοποίησης που εφαρμόστηκε, παρατίθενται αναλυτικά στις σημειώσεις 1.2 και 15 των οικονομικών καταστάσεων. 2. Οι μεταβολές στην σύνθεση του Ομίλου παρατίθενται στις σημ. 1.2 και 15 της ετήσιας οικονομικής έκθεσης. 3.Οι ανέλεγκτες φορολογικά χρήσεις της Εταιρείας και των Εταιρειών του Ομίλου παρατίθενται αναλυτικά στην σημείωση αρ.30 της ετήσιας οικονομικής έκθεσης. 4.Ο αριθμός του απασχολούμενου προσωπικού στον Όμιλο και στην Εταιρεία στο τέλος της τρέχουσας χρήσης ήταν 372 και 130 αντίστοιχα και της αντίστοιχης προηγούμενης ήταν 415 και 153 αντίστοιχα. 5.Οι σωρρευτικές συναλλαγές του Ομίλου και της Εταιρείας με τα συνδεδεμένα προς αυτήν μέρη την 31.12.2019, κατά την έννοια του Δ.Λ.Π. 24 αναλύονται στον ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ α)Πωλήσεις- Έσοδα 35.058,86 2.071.555,71 β)Αγορές- Έξοδα 440.000,00 2.803.345,17 γ) Απαιτήσεις 2.502.107,24 3.224.508,10 δ) Υποχρεώσεις 245.752,41 2.009.678,32 ε) Συναλλαγές και αμοιβές διευθυντικών στελεχών και μελών της διοίκησης 1.335.112,25 1.335.112,25 στ) Υποχρεώσεις προς τα διευθυντικά στελέχη και μέλη της διοίκησης. 32.476,35 32.476,35 6. Η Εταιρεία κατά την 31.12.2019 κατείχε 97.901 ίδιες μετοχές αξίας κτήσης ποσού € 122.015,24. Δεν κατέχονται μετοχές της μητρικής Εταιρείας από θυγατρικές της επιχειρήσεις. 7. Η επίδραση της υιοθέτησης του ΔΠΧΑ 16 στις ετήσεις οικονομικές καταστάσεις του Ομίλου και της Εταιρείας παρατίθεται αναλυτικά στη Σημείωση 2.3 των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. 8. Τα βασικά κέρδη ανά μετοχή υπολογίστηκαν με βάση το μέσο σταθμισμένο αριθμό επί του συνόλου των μετοχών. 9. Έχουν πραγματοποιηθεί αναταξινομήσεις κονδυλίων προηγούμενης χρήσης για σκοπούς καλύτερης παρουσίασης που δεν είχαν καμία επίδραση στα Ίδια Κεφάλαια ή στα Αποτελέσματα του Ομίλου και της Εταιρείας (βλ. Σημείωση 32). 10. Σημαντικά γεγονότα μεταγενέστερα της 31/12/2019 γνωστοποιούνται στη Σημείωση 34 των Οικονομικών Καταστάσεων. Καλλιθέα, 20 Μαίου 2020 Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ Δ.Σ. Ο Δ/ΝΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Η ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΘΕΟΔΟΣΗΣ ΕΥΣΤΡΑΤΙΟΣ ΑΠΕΡΓΗΣ ΚΟΙΛΑΚΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΑΔΤ ΑΚ-211168 ΑΔΤ ΑΕ 011559 ΑΡ.Μ.ΑΔ.Α΄17315 Ετήσια Οικονομική Έκθεση χρήσης από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2019 103

Περίληψη: Τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της «ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε.»: 1. Γεώργιος Α. Θεοδόσης, Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου, 2. Ευστράτιος Ν. Απέργης, Διευθύνων Σύμβουλος, 3. Αθανάσιος Θ. Αργυρόπουλος, Μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου, υπό την ως άνω ιδιότητά μας, ειδικώς προς τούτο ορισθέντες από το Διοικητικό Συμβούλιο της Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία «ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε.» (η Εταιρεία), δηλώνουμε και βεβαιώνουμε με την παρούσα ότι εξ όσων γνωρίζουμε : (α) οι Ετήσιες εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις της «ΕΙΔΗΣΕΟΦΩΝΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε.» για τη χρήση από 1η Ιανουαρίου 2019 έως την 31η Δεκεμβρίου 2019, οι οποίες καταρτίσθηκαν σύμφωνα με τα ισχύοντα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς, απεικονίζουν κατά τρόπο αληθή τα στοιχεία του ενεργητικού και του παθητικού, την καθαρή θέση και τα αποτελέσματα της Εταιρείας καθώς και των επιχειρήσεων που περιλαμβάνονται στην ενοποίηση εκλαμβανομένων ως σύνολο. (β) η Ετήσια Έκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας απεικονίζει κατά τρόπο αληθή τα σημαντικά γεγονότα που έλαβαν χώρα κατά την χρήση 2019, την επίδρασή τους στις ετήσιες οικονομικές καταστάσεις, συμπεριλαμβανομένης της περιγραφής των κυριότερων κινδύνων και αβεβαιοτήτων που αντιμετωπίζει, τις σημαντικές συναλλαγές που καταρτίσθηκαν μεταξύ της Εταιρείας και των συνδεδεμένων με αυτήν προσώπων (όπως αυτά ορίζονται στο ΔΛΠ 24), καθώς και την εξέλιξη τις επιδόσεις και την θέση της Εταιρείας, καθώς και των επιχειρήσεων που περιλαμβάνονται στην ενοποίηση εκλαμβανομένων ως σύνολο. Καλλιθέα, 20 Μαΐου 2020 Οι δηλούντες Ο Πρόεδρος του Το μέλος του Διοικητικού Διοικητικού Συμβουλίου Ο Διευθύνων Σύμβουλος Συμβουλίου Γεώργιος Α. Θεοδόσης Ευστράτιος Ν. Απέργης Αθανάσιος Θ. Αργυρόπουλος ΑΔΤ ΑΚ-211168 ΑΔΤ ΑΕ-011559 ΑΔΤ ΑΒ-569928