Π.Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. Βιομηχανία Αλλαντικών ΑΡ.Μ.Α.Ε : 8032/06/Β/86/45 22ο χιλ. Ε.Ο Αθηνών-Λαμίας 145 65 Αγ. Στέφανος - ΑΘΗΝΑ Ετήσια Οικονομική Έκθεση Για τη χρήση 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2019 Σύμφωνα με το Ν.3556/2007 1 Π. Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις 31 Δεκεμβρίου 2019 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΔΗΛΩΣH ΕΚΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 3 ΈΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 4 ΔΗΛΩΣΗ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟΝ Ν. 4548/2018 21 ΕΤΗΣΙΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ 33 ΈΚΘΕΣΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΥ ΟΡΚΩΤΟΥ ΕΛΕΓΚΤΗ ΛΟΓΙΣΤΗ 90 ΈΚΘΕΣΗ ΔΙΑΘΕΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ΠΟΥ ΑΝΤΛΗΘΗΚΑΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΥΞΗΣΗ ΤΟΥ ΜΕΤΟΧΙΚΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΜΕ ΜΕΤΡΗΤΑ 95 ΈΚΘΕΣΗ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΠΡΟΣΥΜΦΩΝΗΜΕΝΩΝ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΕΠΙ ΤΗΣ ΈΚΘΕΣΗΣ ΔΙΑΘΕΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ΠΟΥ ΑΝΤΛΗΘΗΚΑΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΥΞΗΣΗ ΤΟΥ ΜΕΤΟΧΙΚΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΣΕ ΜΕΤΡΗΤΑ 97 2 3 20 Π. Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις 31 Δεκεμβρίου 2019 ΔΗΛΩΣΗ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟΝ Ν. 4548/2018. 1. ΑΡΧΕΣ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ Ως εταιρική διακυβέρνηση ορίζεται το σύνολο των κανόνων, αρχών και μηχανισμών ελέγχου, βάσει των οποίων πρέπει να οργανώνεται και να διοικείται μία εταιρεία, υιοθετώντας μια διάρθρωση τέτοια που να την καθιστά διάφανη προς το επενδυτικό κοινό, να αναγνωρίζει και να σέβεται τα δικαιώματα των άμεσα επηρεαζόμενων από τη λειτουργία της και να διασφαλίζει τα έννομα συμφέροντα όλων των μετόχων της. Η Εταιρεία συμμορφώνεται με τον Ν.4548/2018 περί Ανωνύμων Εταιρειών , ο οποίος έχει ισχύ από 1 Ιανουαρίου του 2019. Ο εν λόγω νόμος αντικατέστησε τον Κ.Ν. 2190/1920. Η εταιρεία είναι εισηγμένη στο Χρηματιστήριο Αθηνών και ως εκ τούτου έχει επιπρόσθετες υποχρεώσεις ως προς τους επιμέρους τομείς διακυβέρνησης , της ενημέρωσης του Επενδυτικού κοινού , των εποπτικών αρχών και της δημοσιοποίησης των χρηματοοικονομικών καταστάσεων κ.λ.π. Ο βασικός Νόμος που περιγράφει και επιβάλει τις πρόσθετες υποχρεώσεις είναι ο Ν.3016/2002 περί εταιρικής διακυβέρνησης καθώς και ο Ν.4374/2016 ο οποίος είναι διαθέσιμος στην ιστοσελίδα της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς. Η εταιρεία έχει αναπτύξει αναλυτικό κανονισμό λειτουργίας στον οποίο απεικονίζονται η οργανωτική της διάρθρωση και οι δραστηριότητες της. Ακόμα, η εταιρεία έχει οργανώσει τμήματα εσωτερικού ελέγχου, εξυπηρέτησης μετόχων και εταιρικών ανακοινώσεων. Η εταιρεία συμμορφώνεται με τα μεταγενέστερα νομοθετήματα τα οποία ενσωμάτωσαν στο ελληνικό δίκαιο τις ευρωπαϊκές οδηγίες εταιρικού δικαίου, δημιουργώντας νέους κανόνες εταιρικής διακυβέρνησης, όπως ο N.4449/2017 ο οποίος επέφερε σημαντικές αλλαγές υπέρ της ενίσχυσης του ρόλου και της θέσης των Επιτροπών Ελέγχου τα καθήκοντα και οι ευθύνες των οποίων έχουν διευρυνθεί σε μεγάλο βαθμό. Βάσει του άρθρου 152 Ν.4548/2018 η εταιρεία έχει αποφασίσει οικειοθελώς να εφαρμόζει τις γενικές αρχές του Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης (Κ.Ε.Δ.) που συντάχθηκε από τον Σύνδεσμο Ελληνικών Βιομηχανιών (Σ.Ε.Β.). Ο Κ.Ε.Δ. βρίσκεται αναρτημένος στην ιστοσελίδα των ελληνικών χρηματιστηρίων στην κάτωθι ηλεκτρονική διεύθυνση: http://www.helex.gr/documents/10180/906743/HCGC_GR_20131022.pdf/e8e7b6da-6dd0-4c30-90e979fe9ca8383d 2. ΑΠΟΚΛΙΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΩΝ ΚΩΔΙΚΑ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΙΤΙΟΛΟΓΗΣΕΙΣ Η Εταιρεία βεβαιώνει κατ’ αρχάς με την παρούσα δήλωση ότι εφαρμόζει πιστά και απαρέγκλιτα τις διατάξεις της ελληνικής νομοθεσίας οι οποίες διαμορφώνουν τις ελάχιστες απαιτήσεις που πρέπει να πληροί ο οιοσδήποτε Κώδικας Εταιρικής Διακυβέρνησης, εφαρμοζόμενος από Εταιρεία, οι μετοχές της οποίας διαπραγματεύονται σε οργανωμένη αγορά. Οι ελάχιστες απαιτήσεις ενσωματώνονται στον ως άνω Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης (ΣΕΒ) στον οποίο η Εταιρεία υπάγεται, πλην όμως ο εν λόγω Κώδικας περιέχει και μια σειρά από επιπλέον (των ελάχιστων απαιτήσεων) ειδικές πρακτικές και αρχές. Σε σχέση με τις εν λόγω πρόσθετες πρακτικές και αρχές υφίστανται κατά την παρούσα χρονική στιγμή ορισμένες αποκλίσεις (συμπεριλαμβανόμενης της περίπτωσης της μη εφαρμογής), για τις οποίες ακολουθεί σύντομη ανάλυση καθώς και επεξήγηση των λόγων που δικαιολογούν αυτές. • Μέρος Α’ – Το Διοικητικό Συμβούλιο και τα μέλη του VI Λειτουργία του Διοικητικού Συμβουλίου (παρ. 6.5 του κώδικα) Δεν υφίσταται πρόβλεψη για ύπαρξη προγραμμάτων εισαγωγικής ενημέρωσης για τα νέα μέλη του Δ.Σ. αλλά και την διαρκή επαγγελματική κατάρτιση και επιμόρφωση για τα υπόλοιπα μέλη, δεδομένου ότι προτείνονται προς 21 Π. Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις 31 Δεκεμβρίου 2019 εκλογή ως μέλη του Δ.Σ. πρόσωπα που διαθέτουν ικανή και αποδεδειγμένη εμπειρία στον κλάδο των τροφίμων και οργανωτικές –διοικητικές ικανότητες. VII – Αξιολόγηση του Διοικητικού Συμβουλίου (παρ. 7.1 του κώδικα). Κατά την παρούσα χρονική στιγμή δεν υφίσταται θεσμοθετημένη διαδικασία με σκοπό την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας του Διοικητικού Συμβουλίου και των επιτροπών του, ούτε αξιολογείται η επίδοση του Προέδρου του του Διοικητικού Συμβουλίου κατά την διάρκεια διαδικασίας στην οποία προΐσταται ο ανεξάρτητος Αντιπρόεδρος ή άλλο μη εκτελεστικό μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου ελλείψει ανεξάρτητου Αντιπροέδρου. Η διαδικασία αυτή δεν θεωρείται ως αναγκαία, καθόσον μεταξύ των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου δεν υφίστανται στεγανά και όποτε παρίσταται ανάγκη ή διαπιστώνονται αδυναμίες ή δυσλειτουργίες αναφορικά με την οργάνωση και λειτουργία του Διοικητικού Συμβουλίου, λαμβάνουν χώρα συναντήσεις και διεξοδικές συζητήσεις, στις οποίες αναλύονται τα προβλήματα που παρουσιάζονται, ασκείται κριτική σε ληφθείσες αποφάσεις και λοιπές ενέργειες ή δηλώσεις των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου, μηδενός εξαιρουμένου. Άλλωστε το Διοικητικό Συμβούλιο παρακολουθεί και επανεξετάζει σε τακτά χρονικά διαστήματα την προσήκουσα υλοποίηση των ληφθεισών αποφάσεων του, με βάση τα τεθέντα στοχο-χρονοδιαγράμματα, ενώ το ίδιο το Διοικητικό Συμβούλιο αξιολογείται σε ετήσια βάση μέσω της έκθεσης διαχείρισης , την οποία συντάσσει και υποβάλλει στην Τακτική Γενική Συνέλευση των μετόχων της Εταιρείας σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν.4548/2018. • Μέρος Δ΄ - Σχέσεις με τους μετόχους Ι. Επικοινωνία με τους μετόχους (παρ. 1.1 του κώδικα) Κατά την παρούσα χρονική στιγμή δεν υφίσταται θεσμοθετημένη ειδική διαδικασία σχετικά με την υποβολή ερωτήσεων από τους μετόχους προς το Διοικητικό Συμβούλιο, καθόσον οποιοσδήποτε από τους μετόχους έχει την δυνατότητα να απευθύνεται στην Υπηρεσία Εξυπηρέτησης Μετόχων, υποβάλλοντας αιτήματα και ερωτήσεις, τα οποία, εφόσον κριθεί αναγκαίο, διαβιβάζονται ομαδοποιημένα στο Διοικητικό Συμβούλιο για περαιτέρω επεξεργασία και η σχετική απάντηση ή ενημέρωση αποστέλλεται αμελλητί στον ενδιαφερόμενο. Η απευθείας επικοινωνία των μετόχων με το Δ.Σ., σε περιπτώσεις πέραν, προφανώς, της Γενικής Συνέλευσης, θα δημιουργούσε δυσχέρειες στην απρόσκοπτη λειτουργία του Δ.Σ., καθώς θα επιβάρυνε τα μέλη αυτού με σημαντικό όγκο ατελέσφορης εν πολλοίς εργασίας, ενώ παράλληλα μια τέτοια επικοινωνία θα αξιολογείτο αρνητικά και υπό το πρίσμα της αρχής της ισοδύναμης πληροφόρησης των μετόχων της Εταιρείας. Εξάλλου η θεσμικά υφισταμένη και λειτουργούσα Υπηρεσία Εξυπηρέτησης Μετόχων υπηρετεί αυτόν ακριβώς τον σκοπό, είναι δε υπεύθυνη για την ροή της πληροφόρησης που διοχετεύεται στους μετόχους. Περαιτέρω, οι διατάξεις του άρθρου 141 του N. 4548/2018 περιγράφουν με λεπτομερή τρόπο την διαδικασία συμμετοχής των μετόχων της μειοψηφίας στις Γενικές Συνελεύσεις των μετόχων, διαδικασία η οποία τηρείται απαρέγκλιτα σε κάθε Τακτική ή Έκτακτη Γενική Συνέλευση, προκειμένου να εξασφαλίζεται με τον τρόπο αυτό η προσήκουσα, έγκυρη και έγκαιρη ενημέρωση των μετόχων αναφορικά με την πορεία των εταιρικών υποθέσεων. 3. ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΦΑΡΜΟΖΟΝΤΑΙ ΠΕΡΑΝ ΤΩΝ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ Το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας απαρτίζεται από 10 μέλη τα οποία είναι κατά πλειοψηφία μη εκτελεστικά, 6 στον αριθμό. Ακόμη, η Επιτροπή Ελέγχου απαρτίζεται από 3 ανεξάρτητα μη εκτελεστικά μέλη. Η Π. Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. είναι σταθερά δεσμευμένη στην διεξαγωγή των εργασιών της σύμφωνα με τα υψηλότερα πρότυπα δεοντολογίας και όλους τους ισχύοντες νόμους και κανονισμούς. Αυτό αποτυπώνεται και από την ισχύ του κώδικα δεοντολογίας που έχει εγκριθεί από το Διοικητικό Συμβούλιο και λαμβάνεται ως επιπρόσθετη δήλωση ορθής εταιρικής διακυβέρνησης προς όφελος των ενδιαφερομένων μερών που εμπλέκονται και επηρεάζονται από 22 Π. Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις 31 Δεκεμβρίου 2019 τις δραστηριότητες της Εταιρείας. Μέρος του κώδικα δεοντολογίας είναι και η οδηγία αποφυγής σύγκρουσης συμφερόντων ενώ σχετική είναι και η ισχύουσα πολιτική εσωτερικών αναφορών και καταγγελιών. 4.ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΙΝΔΥΝΩΝ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΙΝΔΥΝΩΝ Το Διοικητικό Συμβούλιο είναι υπεύθυνο για την αναγνώριση, την αξιολόγηση και την παρακολούθηση των κινδύνων τους οποίους αντιμετωπίζει ο Όμιλος καθώς και για τη διαχείριση τους. Μέσω μιας ενιαίας προσέγγισης λαμβάνονται υπόψη οι κίνδυνοι που χαρακτηρίζουν τον Όμιλο συνολικά, σε επίπεδο διεύθυνσης, λειτουργίας, επιχειρησιακής μονάδας και θυγατρικών εταιρειών. Η κατηγοριοποίηση των κινδύνων γίνεται σε επίπεδο κινδύνων στρατηγικής, κινδύνων λειτουργιών, κινδύνων αξιοπιστίας χρηματοοικονομικών και άλλων αναφορών και κινδύνων μη συμμόρφωσης με νόμους και άλλες ρυθμιστικές διατάξεις καθώς και με τις εσωτερικές πολιτικές και διαδικασίες του Ομίλου. Για όλους τους κινδύνους που αναγνωρίζονται, λαμβάνονται μέτρα αντιμετώπισης τους από το Διοικητικό Συμβούλιο τα οποία εφαρμόζουν τα στελέχη της εταιρείας σε όλα τα επίπεδα. Το Διοικητικό Συμβούλιο έχει εξετάσει τους κύριους κινδύνους που ενδεχομένως απειλούν τον Όμιλο καθώς και το σύστημα εσωτερικού ελέγχου αυτού. Ο Όμιλος τηρεί διαδικασίες και πολιτικές για τον ακριβή έλεγχο και την καταγραφή δαπανών και εσόδων καθώς και την παρακολούθηση της αξίας των περιουσιακών στοιχείων ώστε να συντάσσει ορθά και δίκαια τις χρηματοοικονομικές του καταστάσεις. Ενδεικτικά αναφέρονται: • Διαδικασίες που διασφαλίζουν ότι οι συναλλαγές αναγνωρίζονται σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα χρηματοοικονομικής αναφοράς. • Διαδικασίες πραγματοποίησης συνεδριάσεων σε τακτική βάση οι οποίες περιλαμβάνουν επισκόπηση θεμάτων χρηματοοικονομικής αναφοράς. • Διαδικασίες κλεισίματος χρήσης οι οποίες περιλαμβάνουν προθεσμίες υποβολής παραστατικών, κατανομή αρμοδιοτήτων, ταξινόμηση λογαριασμών και ενημέρωση για απαιτούμενες γνωστοποιήσεις. • Η εφαρμογή μιας ενιαίας μορφής εταιρικής αναφοράς τόσο για σκοπούς χρηματοοικονομικής αναφοράς όσο και για σκοπούς διοικητικής πληροφόρησης. • Η διενέργεια, σε μηνιαία βάση, ανάλυσης των αποκλίσεων ανάμεσα στα πραγματικά αποτελέσματα, τα προϋπολογισμένα και τα συγκριτικά για να εντοπίζονται μη συνήθεις συναλλαγές και να διασφαλίζεται η ακρίβεια και η πληρότητα των αποτελεσμάτων. • Η κατάρτιση σε μηνιαία βάση λεπτομερούς πληροφόρησης, τόσο σε ατομικό, ανά δραστηριότητα / θυγατρική, ανά τομέα δραστηριότητας, όσο και σε ενοποιημένο επίπεδο προς τη διοίκηση. • Η διασφάλιση σωστής απεικόνισης των απαιτήσεων και υποχρεώσεων μεταξύ των θυγατρικών λόγω ενδοεταιρικών συναλλαγών μέσω συμφωνίας υπολοίπων σε μηνιαία βάση. ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Η Εταιρεία έχει αναπτύξει σύγχρονα συστήματα πληροφορικής που καλύπτουν όλους τους τομείς δραστηριότητας και υποστηρίζουν τη διοίκηση και το προσωπικό στην επίτευξη των εταιρικών στόχων. Η διαθεσιμότητα, η ακεραιότητα και η εμπιστευτικότητα των πληροφορικών συστημάτων εξασφαλίζεται με τη χρήση τεχνολογιών και αυστηρού πλαισίου διαδικασιών που επιτρέπουν: Την απρόσκοπτη λειτουργία σε περίπτωση μεμονωμένης βλάβης σε σχετικό εξοπλισμό, 23 Π. Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις 31 Δεκεμβρίου 2019 Τη δημιουργία αντιγράφων ασφαλείας με τη δυνατότητα ανάκτησης πληροφοριών και επαναφοράς συστημάτων από αυτά, Την προστασία από κακόβουλο λογισμικό και ενέργειες σε πολλά επίπεδα, Την ελεγχόμενη πρόσβαση σε πληροφορίες και συστήματα. ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ Ο Όμιλος εφαρμόζει ένα ολοκληρωμένο Σύστημα Εσωτερικού Ελέγχου (Σ.Ε.Ε.) το οποίο αποτυπώνεται στον εσωτερικό κανονισμό λειτουργίας του, αλλά και σε πλήθος ακόμη πολιτικών, διαδικασιών και οδηγιών. Το Σ.Ε.Ε. του Ομίλου αποτελείται από δικλείδες ασφαλείας οι οποίες έχουν σαν στόχο την επαρκή αντιμετώπιση των κινδύνων που χαρακτηρίζουν τον Όμιλο και εφαρμόζεται από όλο το προσωπικό του Ομίλου. Η αποτελεσματική λειτουργία του Ομίλου εξασφαλίζεται από την εφαρμογή των ανωτέρω πολιτικών, διαδικασιών και οδηγιών μέσω της οποίας επιτυγχάνεται και η αξιοπιστία των δημοσιευμένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων. ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ Η Εταιρεία έχει συστήσει υπηρεσία εσωτερικού ελέγχου με αρμοδιότητες που υπερβαίνουν τις ελάχιστες απαιτήσεις του Ν. 3016/2002. Ο εσωτερικός έλεγχος πέραν της παρακολούθησης της εφαρμογής του εσωτερικού κανονισμού λειτουργίας που προβλέπεται από τον ανωτέρω νόμο καθώς και της εν γένει νομοθεσίας που αφορά την εταιρεία και ιδιαίτερα της νομοθεσία των ανωνύμων εταιρειών και της χρηματιστηριακής νομοθεσίας , εκτελεί ελέγχους ουσίας οι οποίοι βασίζονται σε σχετική αξιολόγηση κινδύνων σε συνεργασία με τη Διοίκηση. Η μεθοδολογία που ακολουθείται είναι σύμφωνη με τα διεθνή επαγγελματικά πρότυπα εσωτερικού ελέγχου. Εποπτικό όργανο της Διεύθυνσης Εσωτερικού Ελέγχου είναι η Επιτροπή ελέγχου η οποία ενημερώνει τουλάχιστον σε τριμηνιαία βάση , το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας για το διενεργούμενο έργο. 5.ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΤΩΝ ΜΕΤΟΧΩΝ Η Γενική Συνέλευση των Μετόχων, σύμφωνα με το καταστατικό της Π. Γ. Νίκας Α.Β.Ε.Ε., είναι το ανώτατο όργανο διοίκησης το οποίο αποφασίζει για κάθε εταιρική υπόθεση και οι νόμιμες αποφάσεις της δεσμεύουν όλους τους μετόχους. Η Γενική Συνέλευση των Μετόχων συνέρχεται υποχρεωτικά τουλάχιστον μία φορά κάθε εταιρική χρήση το αργότερο έως τη δέκατη (10η) ημερολογιακή ημερά του ένατου μήνα μετά τη λήξη της εταιρικής χρήσης, προκειμένου να αποφασίσει για την έγκριση των ετήσιων χρηματοοικονομικών καταστάσεων και για την εκλογή ελεγκτών (τακτική γενική συνέλευση). Η τακτική γενική συνέλευση μπορεί να αποφασίσει και για οποιοδήποτε άλλο θέμα αρμοδιότητας της. Η σύγκληση της Γενικής Συνέλευσης των Μετόχων βάσει και του Ν.4548/2018 , άρθρο 122 καλείται 20 τουλάχιστον ημέρες πριν από την πραγματοποίηση της, με πρόσκληση η οποία αναφέρει με σαφήνεια τον τόπο και χρόνο σύγκλησης, τα θέματα ημερήσιας διάταξης και την διαδικασία που θα πρέπει να ακολουθήσουν οι μέτοχοι για να έχουν δικαίωμα συμμετοχής και ψήφου. Η Γενική Συνέλευση των Μετόχων είναι η μόνη αρμόδια να αποφασίζει για τα παρακάτω θέματα: Την τροποποίηση του καταστατικού, ως τροποποίηση θεωρείται και αύξηση, μείωση του μετοχικού κεφαλαίου μετά από άδεια της επιτροπής κεφαλαιαγοράς. Την εκλογή των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου και των ορκωτών ελεγκτών. την έγκριση των ετήσιων και τυχόν ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Την έγκριση της συνολικής διαχείρισης και της απαλλαγής των ελεγκτών κατά το άρθρο 108 του Ν. 4548/2018 24 Π. Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις 31 Δεκεμβρίου 2019 τη διάθεση των ετήσιων κερδών. Την έγκριση παροχής αμοιβών ή προκαταβολής αμοιβών κατά το άρθρο 109 του Ν. 4548/2018 Την έγκριση της πολικής αποδοχών του άρθρου 110 και έκθεσης αμοιβών του άρθρου 112. Τη συγχώνευση, διάσπαση, μετατροπή, αναβίωση, παράταση της διάρκειας ή λύση της εταιρείας. Τον διορισμό εκκαθαριστών. Η λήψη των αποφάσεων γίνεται με τη διεξαγωγή ψηφοφορίας προκειμένου να διασφαλίζεται η συμμετοχή όλων των μετόχων στα αποτελέσματα είτε παρευρίσκονται αυτοπροσώπως στη συνέλευση είτε ψηφίζουν μέσω εξουσιοδοτημένου αντιπροσώπου. O πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου, ο διευθύνων σύμβουλος καθώς και οι εσωτερικοί και εξωτερικοί ελεγκτές είναι διαθέσιμοι για να απαντήσουν στις ερωτήσεις των μετόχων. Τα δικαιώματα τον μετόχων της εταιρείας καθορίζονται στο καταστατικό και τον Ν.4548/2018. 6.ΣΥΝΘΕΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΩΝ ΛΟΙΠΩΝ ΕΠΙΤΡΟΠΩΝ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ Σύμφωνα με το Καταστατικό της, η Εταιρεία διοικείται από το Διοικητικό Συμβούλιο, το οποίο εκλέγεται από Γενική Συνέλευση των Μετόχων, έχει τριετή θητεία και αποτελείται από 3 έως 11 μέλη. Κατά τη σύνταξη της παρούσης Εκθέσεως, το Διοικητικό Συμβούλιο αποτελείται από 10 μέλη, εκ των οποίων τα 6 είναι μη εκτελεστικά, 4 εκ των οποίων είναι ανεξάρτητα μη εκτελεστικά. Η Εταιρεία εκπροσωπείται από τα εκτελεστικά μέλη του Δ.Σ. τα οποία ασχολούνται με τα καθημερινά θέματα διοίκησης της εταιρείας. Τα μη εκτελεστικά μέλη έχουν εποπτικό ρόλο και είναι επιφορτισμένα με την προαγωγή όλων των εταιρικών ζητημάτων στα πλαίσια των συνεδριάσεων του Διοικητικού Συμβουλίου. Το Διοικητικό Συμβούλιο συνεδρίασε στην έδρα της Εταιρείας πολλές φορές εντός του οικονομικού έτους 2019, με φυσική παρουσία και με τηλεδιάσκεψη και αποφάσισε κατ’ απόλυτη πλειοψηφία. Το Δ.Σ. αποφασίζει για όλα τα ζητήματα που αφορούν την Εταιρεία μέσα στα πλαίσια του εταιρικού σκοπού της εκτός αυτών που σύμφωνα με το καταστατικό και τον νόμο ανήκουν στην αρμοδιότητα της γενικής συνέλευσης. Οι βασικές αρμοδιότητες του Διοικητικού Συμβουλίου είναι οι εξής: • Ο προσδιορισμός των μακροπρόθεσμων στόχων της εταιρείας και του Ομίλου. • Η λήψη στρατηγικών αποφάσεων. • Η εξασφάλιση όλων των πόρων που απαιτούνται για την επίτευξη των στρατηγικών στόχων. • H Έγκριση του ετήσιου προϋπολογισμού και του επιχειρησιακού σχεδίου της Επιχείρησης. • H διασφάλιση και αξιοπιστία των χρηματοοικονομικών καταστάσεων και στοιχείων της Εταιρείας, των συστημάτων χρηματοοικονομικής πληροφόρησης και των στοιχείων και πληροφοριών που λαμβάνουν δημοσιότητα, καθώς και διασφάλιση της αποτελεσματικότητας των συστημάτων εσωτερικού ελέγχου και διαχείρισης κινδύνων. • Ο διορισμός των μελών της ανώτατης διοίκησης. Η σύνθεση του Διοικητικού Συμβουλίου είναι επαρκώς ισορροπημένη μεταξύ του αριθμού εκτελεστικών και μη εκτελεστικών μελών καθώς και των ανεξάρτητων και μη ανεξάρτητων μελών. Τα ανεξάρτητα, μη εκτελεστικά μέλη είναι σε θέση να παρέχουν στο Διοικητικό Συμβούλιο αμερόληπτες απόψεις και συμβουλές για τη λήψη των αποφάσεων του, να εξασφαλίσουν το συμφέρον της εταιρείας, προστατεύοντας μετόχους και εργαζομένους, ενώ τα εκτελεστικά μέλη είναι υπεύθυνα για την εξασφάλιση της εφαρμογής των στρατηγικών και πολιτικών που ενίοτε αποφασίζει το Διοικητικό Συμβούλιο. Η εμπειρία των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου περιλαμβάνει διαφορετικά 25 Π. Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις 31 Δεκεμβρίου 2019 επαγγελματικά υπόβαθρα που εκπροσωπούν υψηλό επίπεδο επιχειρηματικών οικονομικών και άλλων γνώσεων που είναι βασικά για τη ρύθμιση των επιτευγμάτων, οδηγώντας τελικά στην επιτυχία της Εταιρείας. Το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας έχει εκλεγεί βάσει των από 3/7/2017 και 12/6/2018 Γενικών Συνελεύσεων των Μετόχων. Κατά την από 12/6/2018 Γενική Συνέλευση των Μετόχων εκλέχθηκε ως νέο μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου ο κος. Γεώργιος Νίκας. Σύμφωνα με την από 12/6/2018 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας, το Διοικητικό Συμβούλιο ανασυγκροτήθηκε σε σώμα και εξέλεξε τον κ. Γεώργιο Νίκα ως Πρόεδρο σε αντικατάσταση του κ. Σπυρίδωνα Θεοδωρόπουλου, ενώ ο κ. Σπυρίδων Θεοδωρόπουλος ορίσθηκε Αντιπρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου. Ο Πρόεδρος -μη εκτελεστικό μέλος της Εταιρείας Κος Νίκας Γεώργιος υπέβαλε την παραίτηση του στις 18/10/2019 , η οποία έγινε δεκτή από το Διοικητικό Συμβούλιο. Σύμφωνα με την από 18/10/2019 συνεδρίαση του διοικητικού Συμβουλίου, αποφασίσθηκε η μη αντικατάσταση του στην παρούσα φάση. Το Διοικητικό συμβούλιο ανασυγκροτήθηκε σε σώμα και όρισε ως πρόεδρο τον Κο. Αλέξανδρο Βουσβούνη. Ακολουθεί πίνακας που περιλαμβάνει την υφιστάμενη σύνθεση του Διοικητικού Συμβουλίου την 31/12/2019 και την ιδιότητα ενός εκάστου από αυτά : ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΕΝΑΡΞΗ ΘΗΤΕΙΑΣ ΙΔΙΟΤΗΤΑ ΜΕΛΟΥΣ * ΛΗΞΗ ΘΗΤΕΙΑΣ Αλέξανδρος Βουσβούνης Πρόεδρος -Μη Εκτελεστικό Μέλος 03/07/2017 03/07/2020 Σπυρίδων Θεοδωρόπουλος Αντιπρόεδρος - Εκτελεστικό Μέλος 03/07/2017 03/07/2020 Αγγελική Οικονόμου Διευθύνουσα Σύμβουλος – Εκτελεστικό Μέλος 03/07/2017 03/07/2020 Γεώργιος Γιατράκος Εκτελεστικό Μέλος 03/07/2017 03/07/2020 Άρτεμις Ντούσια Εκτελεστικό Μέλος 03/07/2017 03/07/2020 Στυλιανός Αργυρός Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος 03/07/2017 03/07/2020 Θεμιστοκλής Μακρής Μη Εκτελεστικό Μέλος 03/07/2017 03/07/2020 Σωτήρης Σεϊμανίδης Ανεξάρτητο Μη εκτελεστικό Μέλος 03/07/2017 03/07/2020 Νικόλαος Μαρκόπουλος Ανεξάρτητο Μη εκτελεστικό Μέλος 03/07/2017 03/07/2020 Βασίλειος Κωνσταντινίδης Ανεξάρτητο Μη εκτελεστικό Μέλος 03/07/2017 03/07/2020 *Σύμφωνα με τον Νόμο εταιρικής Διακυβέρνησης 3016/2002 Το Διοικητικό Συμβούλιο συνέρχεται με την απαραίτητη συχνότητα ώστε να διασφαλίζεται η αποτελεσματική εκτέλεση των καθηκόντων του, η καλή ροή των πληροφοριών και η συνεχής ενημέρωσή του σε θέματα που αφορούν την Εταιρεία και τον Όμιλο. Το Διοικητικό Συμβούλιο συνεδρίασε 8 φορές μέσα στο έτος 2019. Οι παρουσίες κάθε μέλους του Διοικητικού Συμβουλίου κατά τη χρήση 2019 εμφανίζονται στον παρακάτω πίνακα: ΑΡΙΘΜΟΣ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕΩΝ ΠΟΥ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΘΗΚΑΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΘΗΤΕΙΑΣ ΤΟΥ ΑΡΙΘΜΟΣ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕΩΝ ΠΟΥ ΣΥΜΜΕΤΕΙΧΕ Γεώργιος Νίκας 5 3 - Σπυρίδων Θεοδωρόπουλος 8 8 - Αλέξανδρος Βουσβούνης 8 8 - ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΑΡΙΘΜΟΣ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕΩΝ ΠΟΥ ΕΚΠΡΟΣΩΠΗΘΗΚΕ 26 Π. Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις 31 Δεκεμβρίου 2019 Αγγελική Οικονόμου 8 8 - Γεώργιος Γιατράκος 8 8 - Άρτεμις Ντούσια 8 8 - Στυλιανός Αργυρός 8 7 - Θεμιστοκλής Μακρής 8 7 - Σωτήρης Σεϊμανίδης 8 8 - Νικόλαος Μαρκόπουλος 8 8 - Βασίλειος Κωνσταντινίδης 8 5 - Ακολουθούν σύντομα βιογραφικά σημειώματα των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου: Αλέξανδρος Βουσβούνης Πρόεδρος Διοικητικού Συμβουλίου, Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Ο κ. Βουσβούνης σπούδασε οικονομικά στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών (Α.Σ.Ο.Ε.Ε.). Εργάστηκε επί 34 έτη στον τραπεζικό τομέα (Ιονική Τράπεζα και ΕΤΕΒΑ). Στο χρονικό διάστημα 1991-1998 ήταν Γενικός Διευθυντής, από το 1993 δε και Αναπληρωτής Διευθύνων Σύμβουλος της ΕΤΕΒΑ. Στο χρονικό διάστημα 1998-2004 ήταν Αντιπρόεδρος της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς. Έχει διατελέσει Πρόεδρος, Αντιπρόεδρος ή μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου - με εκτελεστικές αρμοδιότητες - σε 8 εταιρείες του χρηματοπιστωτικού τομέα και της κεφαλαιαγοράς (Τράπεζα Μακεδονίας Θράκης, Διεθνική ΑΕΔΑΚ, ΕΔΕΧ ΑΕΕΧ, Ελληνικές Συμμετοχές κλπ). Επίσης έχει διατελέσει μη εκτελεστικό μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου σε 6 βιομηχανικές, τουριστικές και εμπορικές επιχειρήσεις (Ελληνική Εταιρεία Εμφιαλώσεως-3Ε, ΗΒΗ, Όμιλος Prisunic Μαρινόπουλος κλπ). Σπυρίδων Θεοδωρόπουλος Αντιπρόεδρος Διοικητικού Συμβουλίου, Εκτελεστικό Μέλος Ο κ. Σπυρίδων Θεοδωρόπουλος σπούδασε οικονομικά στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών (Α.Σ.Ο.Ε.Ε.). Από το 2010 έως σήμερα είναι ο Διευθύνων Σύμβουλος της CHIPITA Α.Ε., ενώ παράλληλα είναι αντιπρόεδρος του Σ.Ε.Β. Κύριοι σταθμοί της επαγγελματικής του σταδιοδρομίας αποτελούν το 1986 με την απόκτηση του 50% της Chipita και το 1989 με την απόκτηση του υπόλοιπου 50%. Στη συνέχεια την περίοδο 2006-2010 διατέλεσε διευθύνων σύμβουλος της Vivartia. Κατά το παρελθόν έχει διατελέσει Πρόεδρος της Ένωσης Εισηγμένων Εταιρειών, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος, της ΤΣΙΜΕΝΤΑ ΤΙΤΑΝ ΑΕ και Αντιπρόεδρος της Ε.Χ.Α.Ε. Αγγελική Οικονόμου Διευθύνουσα Σύμβουλος, Εκτελεστικό Μέλος Πτυχιούχος του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, εργάστηκε για 29 έτη στη Δέλτα Τροφίμων ΑΕ μετέπειτα απορροφηθείσα από τον όμιλο Vivartia, από τον οποίο αποχώρησε το 2011 κατέχοντας τη θέση της Διευθύνουσας Συμβούλου της εταιρείας Δέλτα Τροφίμων ΑΕ, καθώς και για 2 έτη στην Chipita ΑΕ όπου κατείχε τη θέση της Διευθύντριας Προμηθειών του Ομίλου. Γεώργιος Γιατράκος Εντεταλμένος Σύμβουλος, Εκτελεστικό Μέλος 27 Π. Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις 31 Δεκεμβρίου 2019 Γεννημένος το 1968 ο κ. Γιατράκος απόκτησε το πτυχίο του Μηχανολόγου Μηχανικού από το πανεπιστήμιο George Washington (ΗΠΑ) και μεταπτυχιακό τίτλο Masters Διοίκησης Παραγωγής και Πληροφορικής από το ίδιο ίδρυμα. Ενσωματώθηκε με την εταιρεία ΝΙΚΑΣ το 1994 και αφού πέρασε από διάφορες θέσεις διεύθυνσης τμημάτων της παραγωγικής λειτουργίας ανέλαβε από το 2004 τη θέση του Διευθυντή Παραγωγικών Λειτουργιών του Ομίλου. Στυλιανός Αργυρός Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Μηχανολόγος, γεννήθηκε στην Αθήνα το 1945 και σπούδασε στην Αμερική. Πρόεδρος και Δ/νων Σύμβουλος του Ομίλου FILIAGROUP (FILIATEX, FILIACOM και FILIASOL). Μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας S&B ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΑ ΟΡΥΚΤΑ Α.Ε. Έχει διατελέσει Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της TIM HELLAS ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ, Αντιπρόεδρος της ASPIS BANK και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας ΔΕΛΤΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε. Έχει επίσης διατελέσει Πρόεδρος του Παγκόσμιου Ινστιτούτου Κλωστοϋφαντουργίας, Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης Εργοδοτικών Οργανώσεων (UNICE) και Μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής της Τριμερούς Επιτροπής (Trilateral Commission). Διετέλεσε Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου και της Εκτελεστικής Επιτροπής του Σ.Ε.Β. Υπήρξε μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Άρτεμις Ντούσια Εντεταλμένη Σύμβουλος, Εκτελεστικό Μέλος Η κα Άρτεμις Ντούσια έχει πολύχρονη εμπειρία σε θέσεις ευθύνης της Οικονομικής Διεύθυνσης και είναι απόφοιτος του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών. Από τον Αύγουστο του 2001 έως τον Απρίλιο του 2014 διετέλεσε Οικονομική Διευθύντρια του Ομίλου Chipita και μέλος Διοικητικών Συμβουλίων των εταιρειών του Ομίλου. Την διετία 1999- 2000 κατείχε την θέση του CFO στην εταιρεία PRISMATECH SA. Από το 1992- 1999 εργάστηκε στην εταιρεία Macro Cash & Carry, κατέχοντας την θέση του Treasury Manager. Θεμιστοκλής Μακρής Μη Εκτελεστικό Μέλος Ο κύριος Θεμιστοκλής Μακρής δραστηριοποιείται στο χώρο των επιχειρήσεων εμπορίου και παραγωγής τροφίμων από το 1985. Το 1985 ιδρύει την εταιρεία πωλήσεων/ διανομών ΑΝΘΕΜΙΑ Α.Ε. Το 1990 ιδρύει την εταιρεία CREAMLINE A.E. Το 1999 αναλαμβάνει τα καθήκοντα Διευθύνοντος Συμβούλου του ομίλου CHIPITA A.E., θέση στην οποία παρέμεινε μέχρι και το 2006, έτος ίδρυσης της VIVARTIA A.E. στην οποία συγχωνεύτηκαν οι εταιρείες CHIPITA, ΔΕΛΤΑ, ΓΕΝΙΚΗ ΤΡΟΦΙΜΩΝ (ΜΠΑΡΜΠΑ ΣΤΑΘΗΣ), GOODYS και HELLENIC CATERING. Μετά τη συγχώνευση ανέλαβε τη θέση του Γενικού Διευθυντή του κλάδου Αρτοποιίας και ζαχαρωδών (πρώην CHIPITA) της εταιρείας VIVARTIA A.E., θέση στην οποία παρέμεινε έως και το 2008. Από το 2009 έως και σήμερα έχει αναλάβει τα καθήκοντα Διευθύνοντος Συμβούλου της ΓΟΥΟΝΤΕΡΠΛΑΝΤ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΑ ΑΕ (WONDERPLANT ΑΕ), στην οποία είναι και μέτοχος μέσω συμμετοχής της εταιρείας του CONNECT AE. Σωτήρης Σεϊμανίδης Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος 28 Π. Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις 31 Δεκεμβρίου 2019 Ο κύριος Σωτήρης Σεϊμανίδης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1962. Σπούδασε στο Αμερικάνικο Κολλέγιο Ελλάδος (BSc in Business Administration) και στο Πανεπιστήμιο McGill, στο Μόντρεαλ του Καναδά (MBA in International Business & Marketing), με υποτροφία του Ιδρύματος Ωνάση. Το 1989, ξεκίνησε τη σταδιοδρομία του στη ΔΕΛΤΑ Πρότυπο Βιομηχανία Γάλακτος ΑΕ ως Project Manager. Από το 1990 έως και το 1999, ήταν επικεφαλής των Διευθύνσεων Ανάπτυξης Νέων και Διεθνών Δραστηριοτήτων. To 2000, με τη δημιουργία της ΔΕΛΤΑ Συμμετοχών Α.Ε., ανέλαβε Εκτελεστικός Διευθυντής. Από το 2001 έως το 2006, διετέλεσε Αντιπρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος του Ομίλου GOODY’S. Με τη δημιουργία της VIVARTIA το 2006, ανέλαβε Γενικός Διευθυντής του Κλάδου Υπηρεσιών Εστίασης & Ψυχαγωγίας. Την περίοδο 2010 – 2011, διετέλεσε εκ νέου Διευθύνων Σύμβουλος του Ομίλου Goody’s. Από το 2013, συνεργάζεται με τη Βιομηχανία Τροφίμων ΠΑΛΙΡΡΟΙΑ A.E. ως Αντιπρόεδρος Δ.Σ. και την εταιρεία επενδύσεων EUROHELLENIC Α.Ε. ως Εκτελεστικός Διευθυντής. Είναι Πρόεδρος Δ.Σ. της Provipax (Fleriana) A.E. Από το 1998 και για 6 χρόνια, συμμετείχε ως Associate στην ERT (European Round Table of Industrialists). Την περίοδο 2005 - 2012 διετέλεσε μέλος του Αdvisory Βoard του European Food Service Summit. Από το 2015 είναι μέλος Δ.Σ. της ΕΕΔΕ. Νικόλαος Μαρκόπουλος Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Ο κύριος Νικόλαος Μαρκόπουλος ήταν Γενικός Διευθυντής στον Όμιλο Vivartia και Διευθύνων Σύμβουλος της εταιρείας Hellenic Catering SA μέχρι το Νοέμβριο του 2016. Ξεκίνησε την επαγγελματική του δραστηριότητα, το έτος 1988, ως Σύμβουλος/Διευθυντής στην εταιρεία Arthur Andersen SA. Συνέχισε, το 1992 έως το 1993, την επαγγελματική του δραστηριότητα ως οικονομικός ελεγκτής στην εταιρεία ΔΕΛΤΑ ΠΡΟΤΥΠΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΓΑΛΑΚΤΟΣ Α.Ε. Από το 1994 έως το 2011 κατέλαβε τις παρακάτω θέσεις: 1994-1999: 2000-2001: 2002-2005: 2006-2011: Διευθυντής Χρηματοδότησης και Διοίκησης/εταιρεία ΜΠΑΡΜΠΑ ΣΤΑΘΗΣ Α.Ε. Διευθυντής Χρηματοδότησης και Διοίκησης/εταιρεία ΔΕΛΤΑ ΠΑΓΩΤΟΥ Α.Ε. Οικονομικός Διευθυντής στον Όμιλο GOODY’S Αναπληρωτής Γενικός Διευθυντής στον Όμιλο GOODY’S Ο κ. Μαρκόπουλος είναι απόφοιτος του πανεπιστήμιου UMIST Manchester, Ηνωμένο Βασίλειο, από όπου έλαβε BSc ως χημικός μηχανικός και έχει σπουδάσει στο Imperial College του Λονδίνου, Ηνωμένο Βασίλειο, όπου έλαβε MSc ως χημικός μηχανικός και διδακτορικό στα βιομηχανικά συστήματα. Βασίλειος Κωνσταντινίδης Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Ο κύριος Βασίλειος Κωνσταντινίδης σπούδασε Finance & International Business στο Georgetown University της Washington DC και έλαβε μεταπτυχιακό τίτλο MSc in Investment Management από το City University του Λονδίνου. Δραστηριοποιείται επαγγελματικά στο χρηματοοικονομικό κλάδο από το 1999. Εξειδικεύεται στη διαχείριση χαρτοφυλακίου και στο value investing. Ιδρυτικό μέλος, Πρόεδρος και Διευθυντής Συναλλαγών της Fortius Finance ΑΧΕΠΕΥ από το 2002 έως το 2012. Επενδυτικός Σύμβουλος στην BΕΤΑ ΑΧΕΠΕΥ από το 2012 έως το 2016. Ανεξάρτητος Επενδυτικός Σύμβουλος από το 2016 μέχρι σήμερα. Ιδιαίτερος προσανατολισμός η συνένωση δυνάμεων υγειών αναπτυσσόμενων εταιρειών με μακροπρόθεσμους επενδυτές. 29 Π. Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις 31 Δεκεμβρίου 2019 ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ Γραμματέας του Διοικητικού Συμβουλίου έχει ορισθεί η κυρία Ελισάβετ Αγγελοπούλου. Η κυρία Αγγελοπούλου σπούδασε Νομική στο Ηνωμένο Βασίλειο και εργάζεται στον Όμιλο Π.Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε., ως Νομική Σύμβουλος, από το έτος 2013. Από το 2009-2013 κατείχε τη θέση της Νομικής Συμβούλου στον Όμιλο της GREEN TOPCO και κατά τα έτη 2005-2009 εργάστηκε στη Δικηγορική Εταιρεία Καρατζά και Συνεργάτες. ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΛΕΓΧΟΥ Η Επιτροπή Ελέγχου (Ε.Ε.) αποτελεί ανεξάρτητη επιτροπή της Π.Γ.ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε., συγκροτείται με απόφαση της Γενικής Συνέλευσης των Μετόχων και η θητεία της είναι άμεσα συνδεδεμένη με αυτήν του Διοικητικού Συμβουλίου. Η σύνθεση της Επιτροπής Ελέγχου, όπως εξελέγη στην από 03/07/2017 Γενική Συνέλευση έχει ως εξής: Α/Α Ονοματεπώνυμο Ιδιότητα 1 Νικόλαος Μαρκόπουλος Πρόεδρος Ε.Ε. - Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος 2 Σωτήρης Σεϊμανίδης Μέλος Ε.Ε. - Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος 3 Στυλιανός Αργυρός Μέλος Ε.Ε. - Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Τα μέλη της Επιτροπής Ελέγχου στο σύνολό τους διαθέτουν επαρκή γνώση στον τομέα στον οποίο δραστηριοποιείται η εταιρεία, ενώ ο Πρόεδρος της Επιτροπής διαθέτει αποδεδειγμένα επαρκή γνώση σε θέματα λογιστικής και ελεγκτικής. Καθήκοντα και Αρμοδιότητες Η λειτουργία της Επιτροπής Ελέγχου περιγράφεται αναλυτικά στον Κανονισμό Λειτουργίας της Επιτροπής Ελέγχου που εγκρίνεται από το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας και αναρτάται στον ιστότοπο της Εταιρείας (http://www.nikas.gr) . Οι βασικότερες αρμοδιότητες και υποχρεώσεις της Επιτροπής Ελέγχου, σύμφωνα με την νομοθεσία αλλά και με το εγκεκριμένο από το Διοικητικό Συμβούλιο καταστατικό λειτουργίας αυτής, συνίστανται κυρίως στα ακόλουθα: α) ενημερώνει το Διοικητικό Συμβούλιο της εταιρείας για το αποτέλεσμα του υποχρεωτικού ελέγχου και επεξηγεί πώς συνέβαλε ο υποχρεωτικός έλεγχος στην ακεραιότητα της χρηματοοικονομικής πληροφόρησης και ποιος ήταν ο ρόλος της επιτροπής ελέγχου στην εν λόγω διαδικασία, β) παρακολουθεί τη διαδικασία χρηματοοικονομικής πληροφόρησης και υποβάλλει συστάσεις ή προτάσεις για την εξασφάλιση της ακεραιότητάς της, γ) παρακολουθεί την αποτελεσματικότητα των συστημάτων εσωτερικού ελέγχου, διασφάλισης της ποιότητας και διαχείρισης κινδύνων της επιχείρησης και, κατά περίπτωση, του τμήματος εσωτερικού ελέγχου της, όσον αφορά στη χρηματοοικονομική πληροφόρηση της εταιρείας, χωρίς να παραβιάζει την ανεξαρτησία της, δ) παρακολουθεί τον υποχρεωτικό έλεγχο των ετήσιων ατομικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων και ιδίως την απόδοσή του, ε) εξετάζει συγκρούσεις συμφερόντων κατά τις συναλλαγές της Εταιρείας με συνδεδεμένα με αυτή πρόσωπα και υποβάλει στο Διοικητικό Συμβούλιο σχετικές αναφορές, στ) υποστηρίζει το Διοικητικό Συμβούλιο, στο βαθμό που απαιτείται από την πολιτική της Εταιρείας, ως προς την απόκτηση επαρκούς πληροφόρησης για τη λήψη αποφάσεων σε θέματα συναλλαγών μεταξύ συνδεδεμένων μερών, η) λαμβάνει κάθε τρίμηνο από τον επικεφαλής της Υπηρεσίας Εσωτερικού Ελέγχου αναφορά σχετική με την πρόοδο των εργασιών της Υπηρεσίας, 30 Π. Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις 31 Δεκεμβρίου 2019 θ) επισκοπεί και παρακολουθεί την ανεξαρτησία των ορκωτών ελεγκτών λογιστών ή των ελεγκτικών εταιρειών και ιδίως την καταλληλότητα της παροχής μη ελεγκτικών υπηρεσιών στην Εταιρεία, και, ι) είναι υπεύθυνη για τη διαδικασία επιλογής ορκωτών ελεγκτών λογιστών ή ελεγκτικών εταιρειών και προτείνει τους ορκωτούς ελεγκτές λογιστές ή τις ελεγκτικές εταιρείες που θα διοριστούν. Η Επιτροπή Ελέγχου πραγματοποίησε επτά (7) συνεδριάσεις εντός του 2019 με την παρουσία όλων των μελών της. Στη συζήτηση θεμάτων αρμοδιότητας της Υπηρεσίας Εσωτερικού Ελέγχου εκαλείτο ο Υπεύθυνος της Υπηρεσίας Εσωτερικού Ελέγχου. Επιπλέον, η Επιτροπή Ελέγχου συναντήθηκε δύο (2) φορές με τους εξωτερικούς ελεγκτές της εταιρείας “Deloitte” για τη χρήση του 2019, παρουσία και του επικεφαλής της Υπηρεσίας Εσωτερικού Ελέγχου, και συζήτησαν τα ευρήματα των ελέγχων τους καθώς και τις προτάσεις τους. ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΝΑΔΕΙΞΗΣ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΜΕΛΩΝ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ Με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου έχει συσταθεί για τη διάρκεια της θητείας του Διοικητικού Συμβουλίου, η Επιτροπή Ανάδειξης Υποψηφιοτήτων, η οποία έχει συμβουλευτικό χαρακτήρα προς το Διοικητικό Συμβούλιο. Η ανάδειξη των υποψηφίων για το Διοικητικό Συμβούλιο γίνεται αξιοκρατικά και με αντικειμενικά κριτήρια, μεταξύ επαγγελματικά καταξιωμένων ανθρώπων του επιχειρηματικού και ακαδημαϊκού χώρου, με σκοπό τη μακροπρόθεσμη επιτυχία της επιχείρησης. Τα κριτήρια επιλογής των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου είναι η εκπαίδευση, η επαγγελματική ικανότητα και εμπειρία, η εντιμότητα και η καταλληλότητα υπό το πρίσμα των αξιών της Εταιρείας. Η Επιτροπή λειτουργεί βάσει ειδικού κανονισμού λειτουργίας της. Με την από 26/04/2018 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου ορίσθηκαν μέλη της Επιτροπής Ανάδειξης Υποψηφιοτήτων οι κ.κ. Θεμιστοκλής Μακρής, Νικόλαος Μαρκόπουλος, Αλέξανδρος Βουσβούνης. Η Επιτροπή Ανάδειξης Υποψηφιοτήτων δεν συνεδρίασε εντός του 2019. ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΜΟΙΒΩΝ Με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου έχει συσταθεί η Επιτροπή Αμοιβών, κύρια αποστολή της οποίας είναι η εισήγηση προς το Διοικητικό Συμβούλιο της πολιτικής αμοιβών, παροχών και οικονομικών κινήτρων των εκτελεστικών μελών του Διοικητικού Συμβουλίου και των ανωτάτων διευθυντικών στελεχών της Εταιρείας , σύμφωνα και με τις συνθήκες της αγοράς με στόχο την προσέλκυση, διατήρηση και ενεργοποίηση του κατάλληλου ανώτατου στελεχιακού δυναμικού. Η Επιτροπή λειτουργεί βάσει ειδικού κανονισμού λειτουργίας της. Με την από 26/04/2018 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου ορίσθηκαν μέλη της Επιτροπής οι κ.κ. Βασίλειος Κωνσταντινίδης, Στυλιανός Αργυρός, Αλέξανδρος Βουσβούνης. Η Επιτροπή Αμοιβών συνεδρίασε δύο φορές εντός του 2019. 7. ΠΟΙΚΙΛΟΜΟΡΦΙΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Η Εταιρεία δεν έχει υιοθετήσει συγκεκριμένη πολιτική ποικιλομορφίας συμπεριλαμβανομένης της ισορροπίας μεταξύ των φύλων. Ωστόσο στον Κώδικα Δεοντολογίας της Εταιρείας αναφέρεται ότι η Π.Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. δεσμεύεται να εφαρμόζει πολιτική ίσων ευκαιριών στην απασχόληση για όλους τους εργαζόμενους και τους υποψηφίους βάσει της σχετικής νομοθεσίας για την απασχόληση. Οι διαδικασίες πρόσληψης και αξιολόγησης βασίζονται στα προσόντα, επιδόσεις και δεξιότητες των υποψηφίων ή των εργαζομένων. Επιπλέον, τόσο από νομική άποψη όσο και βάσει του κοινού αισθήματος αξιοπρέπειας, κάθε εργαζόμενος της Π.Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. δικαιούται να εργάζεται απαλλαγμένος από παράνομες διακρίσεις και παρενόχληση σε επίπεδο φύλου, φυλής, χρώματος, εθνικότητας, παλαιότητας, υπηκοότητας, σεξουαλικού προσανατολισμού, θρησκεύματος, ηλικίας, φυσικής ή νοητικής αναπηρίας, ιατρικής ή οικογενειακής κατάστασης. 31 Π. Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις 31 Δεκεμβρίου 2019 8. ΕΚΘΕΣΗ ΑΜΟΙΒΩΝ ΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ Η πολιτική και οι αρχές της Εταιρείας για τη διαμόρφωση των αποδοχών των εκτελεστικών και μη εκτελεστικών μελών του ΔΣ καθώς και η μέθοδος υπολογισμού των αποδοχών, συμπεριλαμβανομένων των ποσοτικών και ποιοτικών κριτηρίων που έχουν ληφθεί υπόψη περιλαμβάνονται στην Πολιτική Αποδοχών που έχει εγκριθεί από την Έκτακτη Γενική Συνέλευση της 03/12/2019 και έχει αναρτηθεί στον ιστότοπο της Εταιρείας http://www.nikas.gr. Η Πολιτική αφορά τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου (ΔΣ) της Π.Γ ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. και συντάχθηκε σύμφωνα με την Οδηγία της ΕΕ για τα δικαιώματα των μετόχων (Οδηγία ΕΕ 2017/828 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 17ης Μαΐου 2017) όπως έχει ενσωματωθεί στην ελληνική νομοθεσία με τον Ν. 4548/2018. Σύμφωνα με την υφιστάμενη πολιτική της Εταιρείας, τόσο τα εκτελεστικά όσο και τα μη εκτελεστικά μέλη δεν λαμβάνουν μεταβλητές αποδοχές. Ειδικότερα, κατά τη χρήση 2019 οι συνολικές αμοιβές και παροχές που καταβλήθηκαν από την Εταιρεία και τις θυγατρικές της στα εκτελεστικά μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου ανήλθαν σε € 637 χιλ., ενώ στα μη εκτελεστικά μέλη καταβλήθηκαν € 129,3 χιλ. Η αμοιβή των εκτελεστικών μελών του Δ.Σ. συνδέεται με την εταιρική στρατηγική, τους σκοπούς της Εταιρείας και την πραγμάτωση αυτών, με τελικό στόχο τη δημιουργία μακροπρόθεσμης αξίας για την Εταιρεία. Για τη χρήση 01/01/2019 - 31/12/2019 δεν χορηγήθηκαν δικαιώματα προαίρεσης και δε βρίσκεται σε ισχύ κανένα πρόγραμμα διάθεσης μετοχών. 9. ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΤΗΝ ΕΠΑΡΚΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ ΤΟΥ ΔΣ ΓΙΑ ΤΑ ΣΥΝΔΕΔΕΜΕΝΑ ΜΕΡΗ Όλα τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου έχουν πρόσβαση σε έγκαιρη και διαυγή πληροφόρηση για τις συναλλαγές μεταξύ των συνδεδεμένων μερών της εταιρείας. Κατά την παρουσίαση των χρηματοοικονομικών καταστάσεων προς το Διοικητικό Συμβούλιο γίνεται ξεχωριστή αναφορά για όλες τις θυγατρικές εταιρείες (συνδεδεμένα μέρη), τις συναλλαγές και τα οικονομικά αποτελέσματά τους. 10. ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ (Γ), (Δ), (ΣΤ), (Η) ΚΑΙ (Θ) ΤΗΣ ΠΑΡ.1 ΑΡΘ.10 ΟΔΗΓΙΑΣ 2004/25/ΕΚ Τα ανωτέρω πληροφοριακά στοιχεία εμπεριέχονται σε άλλο τμήμα της έκθεσης διαχείρισης που αναφέρεται στις πρόσθετες πληροφορίες του άρθρου 4 παρ. 7 του Ν.3556/2007. 32 Π. Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις 31 Δεκεμβρίου 2019 Π.Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. Βιομηχανία Αλλαντικών Ετήσιες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις Εταιρικές και Ενοποιημένες της 31ης Δεκεμβρίου 2019 (1 Ιανουαρίου – 31 Δεκεμβρίου 2019) Σύμφωνα με τα Διεθνή Λογιστικά Πρότυπα («ΔΛΠ») και τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς («ΔΠΧΑ») Οι Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις έχουν εγκριθεί προς δημοσίευση από το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας την 10 Απριλίου 2020 και έχουν αναρτηθεί στο διαδίκτυο στην ηλεκτρονική διεύθυνση www.nikas.gr. Άγιος Στέφανος, 10 Απριλίου 2020 Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΟΥ Δ.Σ. ΤΟ ΜΕΛΟΣ Δ.Σ. & ΔΙΕΥΘΥΝΟΥΣΑ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΟΜΙΛΟΥ ΣΠΥΡΙΔΩΝ ΙΩΑΝ.ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ ΑΔΤ. ΑΙ 516490 ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΙΩΑΝ. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΑΡΤΕΜΙΣ ΑΠΟΣΤ. ΝΤΟΥΣΙΑ ΑΔΤ. ΑΒ 605514 ΑΔΤ. ΑΗ 111814 33 Π. Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις 31 Δεκεμβρίου 2019 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΔΗΛΩΣH ΕΚΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 3 ΈΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 4 ΔΗΛΩΣΗ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ 21 Ετήσιες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις 33 Κατάσταση Αποτελεσμάτων και Λοιπών Συνολικών Εσόδων 36 Κατάσταση Οικονομικής Θέσης 37 Κατάσταση Μεταβολών Ιδίων Κεφαλαίων 38 Κατάσταση Ταμειακών Ροών 38 Πρόσθετα στοιχεία και πληροφορίες επί των Ετήσιων Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων 39 1. Γενικές πληροφορίες 40 2. Πλαίσιο κατάρτισης των χρηματοοικονομικών καταστάσεων 40 3. Σύνοψη σημαντικών λογιστικών αρχών 43 4. Υιοθέτηση Νέων και Αναθεωρημένων Διεθνών Προτύπων Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (ΔΠΧΑ) 57 5. Διαχείριση χρηματοοικονομικού κινδύνου 60 6. Σημαντικές λογιστικές εκτιμήσεις και κρίσεις της Διοίκησης 64 7. Πληροφόρηση κατά τομέα 65 8. Ενσώματα πάγια περιουσιακά στοιχεία 66 8.1 Επενδύσεις σε Ακίνητα 67 9. Άυλα περιουσιακά στοιχεία 68 10. Συμμετοχές σε θυγατρικές επιχειρήσεις 68 11. Αποθέματα 69 12. Εμπορικές και λοιπές απαιτήσεις 70 13. Ταμειακά διαθέσιμα και ταμειακά ισοδύναμα 71 14. Μετοχικό κεφάλαιο 72 15. Λοιπά αποθεματικά 72 16. Δανεισμός 73 17. Αναβαλλόμενη φορολογία 75 18. Υποχρεώσεις παροχών προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία 76 19. Επιχορηγήσεις 79 20. Εμπορικές και λοιπές υποχρεώσεις 80 21. Έξοδα ανά κατηγορία 81 22. Παροχές σε εργαζομένους 81 23. Χρηματοοικονομικά έσοδα/(έξοδα) – καθαρά 82 24. Λοιπά έσοδα / (έξοδα) εκμετάλλευσης (καθαρά) 82 25. Φόρος Εισοδήματος 82 26. Ανειλημμένες υποχρεώσεις 83 27. Ενδεχόμενες υποχρεώσεις 84 28. Μισθώσεις 84 29. Συναλλαγές με συνδεδεμένα μέρη 86 30. Κέρδη – Ζημίες ανά μετοχή 87 31. Ανέλεγκτες φορολογικά χρήσεις 88 34 Π. Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις 31 Δεκεμβρίου 2019 32. Αριθμός απασχολούμενου προσωπικού 88 33. Γεγονότα μετά την ημερομηνία του Ισολογισμού 89 ΈΚΘΕΣΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΥ ΟΡΚΩΤΟΥ ΕΛΕΓΚΤΗ ΛΟΓΙΣΤΗ 90 ΈΚΘΕΣΗ ΔΙΑΘΕΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ΠΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΜΕ ΜΕΤΡΗΤΑ. 95 ΑΝΤΛΗΘΗΚΑΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΥΞΗΣΗ ΤΟΥ ΜΕΤΟΧΙΚΟΥ ΈΚΘΕΣΗ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΠΡΟΣΥΜΦΩΝΗΜΕΝΩΝ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΕΠΙ ΤΗΣ ΈΚΘΕΣΗΣ ΔΙΑΘΕΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ΠΟΥ ΑΝΤΛΗΘΗΚΑΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΥΞΗΣΗ ΤΟΥ ΜΕΤΟΧΙΚΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΣΕ ΜΕΤΡΗΤΑ 97 35 Π. Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις 31 Δεκεμβρίου 2019 Κατάσταση Αποτελεσμάτων και Λοιπών Συνολικών Εσόδων Οι σημειώσεις στις σελίδες 40 έως 89 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος αυτών των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. 36 Π. Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις 31 Δεκεμβρίου 2019 Κατάσταση Οικονομικής Θέσης Οι σημειώσεις στις σελίδες 40 έως 89 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος αυτών των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. 37 Π. Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις 31 Δεκεμβρίου 2019 Κατάσταση Μεταβολών Ιδίων Κεφαλαίων για τη χρήση 1/1/2018- 31/12/2018 Κατάσταση Μεταβολών Ίδιων Κεφαλαίων για τη χρήση 1/1/2019- 31/12/2019 Οι σημειώσεις στις σελίδες 40 έως 89 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος αυτών των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. 38 Π. Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις 31 Δεκεμβρίου 2019 Κατάσταση Ταμειακών Ροών Οι σημειώσεις στις σελίδες 40 έως 89 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος αυτών των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. 39 Π. Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις 31 Δεκεμβρίου 2019 Πρόσθετα στοιχεία και πληροφορίες επί των Ετήσιων Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων 1. Γενικές πληροφορίες Οι ετήσιες χρηματοοικονομικές καταστάσεις περιλαμβάνουν τις εταιρικές χρηματοοικονομικές καταστάσεις της Π.Γ. ΝΙΚΑΣ A.Β.Ε.E (η «Εταιρεία») και τις ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας και των θυγατρικών της (μαζί ο «Όμιλος»), για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019, σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς («ΔΠΧΑ»). Τα ονόματα των θυγατρικών εταιρειών παρουσιάζονται στη Σημείωση 10 των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Η Εταιρεία συστάθηκε με την υπ’αριθμ. 20902/1970 πράξη και την τροποποίηση αυτής με αριθμό 21175/10971, η οποία εγκρίθηκε με εντολή του Υπουργού την 16.01.1971 (Αρ. Τριπλ. Ταμ. Εις. Περιστερίου 4774/1971, Τ.Α. 380) και καταχωρήθηκε στο Μητρώο Ανωνύμων Εταιρειών της Νομαρχίας Αθηνών με Αριθμό Μητρώου 8032/06/Β/86/45. Η ανακοίνωση της καταχώρησης σύστασης δημοσιεύθηκε στο υπ’ αριθμ. 42ΦΕΚ (τεύχος, Α.Ε. & Ε.Π.Ε.), την 29.01.1971. Η επωνυμία της Εταιρείας είναι «ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ Γ. ΝΙΚΑΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ», και με τον διακριτικό τίτλο «Π.Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε.». Για τις σχέσεις της με τις χώρες της αλλοδαπής η επωνυμία της Εταιρείας είναι «P.G. NIKAS SA». Η διάρκεια της ορίστηκε σε 50 χρόνια από την ημερομηνία καταχώρησης της στο Μητρώο Ανωνύμων Εταιρειών και η έδρα της Εταιρείας βρίσκεται στον Άγιο Στέφανο Αττικής, στο 22ο χλμ. Ε.Ο. Αθηνών-Λαμίας, τηλ. 2108187300. Οι κυριότερες δραστηριότητες του Ομίλου είναι η παραγωγή και διάθεση αλλαντικών και κρεατοσκευασμάτων. Ο Όμιλος δραστηριοποιείται στην Ελλάδα, στη Βουλγαρία και στην Κύπρο. Οι μετοχές της Εταιρείας διαπραγματεύονται στο Χρηματιστήριο Αθηνών. Η Εταιρεία εδρεύει στον Άγιο Στέφανο, Αττικής στην Ελλάδα. Η ηλεκτρονική διεύθυνση της Εταιρείας είναι www.nikas.gr. Την 31/12/2019 ο βασικός μέτοχος της Π.Γ ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε είναι η GIVENRISE INVESTMENTS LIMITED με ποσοστό συμμετοχής 93,36% η οποία κατέχει 111.652.630 μετοχές. Οι χρηματοοικονομικές καταστάσεις έχουν εγκριθεί προς δημοσίευση από το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας την 10 Απριλίου 2020 και υπόκεινται στην έγκριση της Ετήσιας Τακτικής Γενικής Συνέλευσης των Μετόχων. Οι χρηματοοικονομικές καταστάσεις είναι διαθέσιμες στην έδρα και στην ιστοσελίδα της Εταιρείας. 2. Πλαίσιο κατάρτισης των χρηματοοικονομικών καταστάσεων Οι χρηματοοικονομικές καταστάσεις αποτελούν τις Ενοποιημένες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις του Ομίλου και τις Ατομικές Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις της μητρικής εταιρείας "Π.Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε.". Οι χρηματοοικονομικές καταστάσεις αφορούν στη χρήση από 1/1/2019-31/12/2019. Τα συγκριτικά στοιχεία αφορούν στη χρήση 2018 (1/1/2018-31/12/2018). Τα ποσά εμφανίζονται σε αυτές σε ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά. Τυχόν διαφορές οφείλονται σε στρογγυλοποιήσεις. Οι χρηματοοικονομικές καταστάσεις έχουν συνταχθεί σύμφωνα με την αρχή του ιστορικού κόστους, εκτός από την αποτίμηση των επενδυτικών ακινήτων, συγκεκριμένων κατηγοριών ενσώματων ακινητοποιήσεων και των συνταξιοδοτικών προγραμμάτων καθορισμένων παροχών που επιμετρώνται σε εύλογη αξία. Οι χρηματοοικονομικές καταστάσεις έχουν συνταχθεί με βάση τις ίδιες λογιστικές πολιτικές που υιοθετήθηκαν κατά την σύνταξη των χρηματοοικονομικών καταστάσεων της προηγούμενης χρήσης, εκτός από την υιοθέτηση των νέων ή αναθεωρημένων προτύπων, τροποποιήσεων και διερμηνειών, η εφαρμογή των οποίων έγινε υποχρεωτική για τις περιόδους την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2019 (βλέπε σημείωση 4 παρακάτω). 40 Π. Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις 31 Δεκεμβρίου 2019 Η κατάρτιση των χρηματοοικονομικών καταστάσεων σύµφωνα µε τα ∆.Π.Χ.Α. απαιτεί τη χρήση ορισμένων σημαντικών λογιστικών εκτιμήσεων και την άσκηση κρίσης από τη Διοίκηση κατά την εφαρμογή των λογιστικών αρχών. Επίσης απαιτείται η χρήση υπολογισμών και υποθέσεων που επηρεάζουν τα αναφερόμενα ποσά των περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων, τη γνωστοποίηση ενδεχόμενων απαιτήσεων και υποχρεώσεων κατά την ηµεροµηνία σύνταξης των ετήσιων χρηματοοικονομικών καταστάσεων και τα αναφερόμενα ποσά εσόδων και εξόδων κατά τη διάρκεια της χρήσης υπό αναφορά. Παρά το γεγονός ότι αυτοί οι υπολογισμοί βασίζονται στην καλύτερη δυνατή γνώση της Διοίκησης σύμφωνα µε τις τρέχουσες περιστάσεις και πληροφορίες, τα πραγματικά αποτελέσµατα μπορεί τελικά να διαφέρουν από αυτούς τους υπολογισμούς. Οι χρηματοοικονομικές καταστάσεις της Π.Γ. NIKAΣ A.Β.Ε.E, για τη χρήση του 2019 έχουν καταρτιστεί από τη Διοίκηση, με βάση τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς («Δ.Π.Χ.Α.»), περιλαμβανομένων των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων («Δ.Λ.Π.») και ερμηνειών που έχουν εκδοθεί από την Επιτροπή Διερμηνειών των Διεθνών Προτύπων Χρηματοοικονομικής Αναφοράς, όπως έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση και Δ.Π.Χ.Α. που έχουν εκδοθεί από το Συμβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων (Σ.Δ.Λ.Π.) και παρουσιάζουν την χρηματοοικονομική θέση, την κατάσταση συνολικών εσόδων και τις ταμειακές ροές της Εταιρείας με βάση την αρχή της συνέχισης της δραστηριότητας λαμβάνοντας υπόψη μακροοικονομικούς και μικροοικονομικούς παράγοντες και τον αντίκτυπο τους στις δραστηριότητες και στην χρηματοοικονομική θέση της Εταιρείας. 2.1 Αρχή της επιχειρηματικής συνέχειας των δραστηριοτήτων του Ομίλου Οι χρηματοοικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας και του Ομίλου έχουν συνταχθεί με βάση την αρχή της επιχειρηματικής συνέχειας των δραστηριοτήτων και προϋποθέτει ότι η Εταιρεία και ο Όμιλος θα έχουν επαρκή χρηματοδότηση για να εξυπηρετηθούν οι χρηματοδοτικές και λειτουργικές τους ανάγκες στο άμεσο μέλλον. Η Εταιρεία Π.Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. μετά την αύξηση του Μετοχικού Κεφαλαίου τον Μάιο του 2017 ανήκει πλέον στον όμιλο CHIPITA. Παράλληλα με την αύξηση μετοχικού κεφαλαίου τέθηκε σε εφαρμογή η Σύμβαση Επένδυσης και Αναδιάρθρωσης των δανειακών υποχρεώσεων της Π.Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. και των θυγατρικών εταιρειών η οποία και υλοποιήθηκε στο σύνολο της εντός του 2017. Πρόκειται για μια εξέλιξη που σηματοδότησε μία νέα εποχή για την Π.Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. και η οποία διαμόρφωσε νέες προοπτικές για την αναπτυξιακή της πορεία. Μετά την ολοκλήρωση των αυξήσεων του μετοχικού κεφαλαίου και την περάτωση της Αναδιάρθρωσης, εξορθολογίσθηκε συνολικά η χρηματοοικονομική κατάσταση της Εταιρείας και του Ομίλου και περιορίστηκε το χρηματοοικονομικό του κόστος. Η βελτίωση της ρευστότητας της Εταιρείας ως αποτέλεσμα της υλοποίησης της υπογραφείσας Σύμβασης Επένδυσης και Αναδιάρθρωσης δίνει την δυνατότητα στην Εταιρεία να αγοράζει Α’ & Β’ ύλες σε πιο ανταγωνιστικές τιμές, να σχεδιάσει και να αναπτύξει νέα προϊόντα και να υλοποιήσει ένα πλάνο marketing, με υψηλότερη δαπάνη στη διαφήμιση και την προώθηση των προϊόντων. Εντός του 2018, η Διοίκηση της Εταιρείας προχώρησε σε αναδιοργάνωση του δικτύου πωλήσεων και διανομής τα οφέλη της οποίας ήταν ήδη ορατά από το 2019 συμβάλλοντας τόσο στην αύξηση του όγκου των πωλήσεων όσο και στη μείωση του κόστους διανομής. Σημειώνεται ότι το σύνολο των Ιδίων Κεφαλαίων της Εταιρείας την 31/12/2019 έχει καταστεί αρνητικό και συνεπώς συντρέχουν οι προϋποθέσεις εφαρμογής των διατάξεων του άρθρου 119 του Ν. 4548/2019. Το Διοικητικό Συμβούλιο θα θέσει το θέμα στην ετήσια Γενική Συνέλευση των Μετόχων προκειμένου να ληφθούν αποφάσεις για τα απαραίτητα μέτρα από τους μετόχους της Εταιρείας. Η Εταιρεία φροντίζει να διαθέτει επαρκές κεφάλαιο κίνησης και η Διοίκηση ετοιμάζει προβλέψεις ταμειακών ροών σε τακτά χρονικά διαστήματα με σκοπό τη διαρκή παρακολούθηση και αντιμετώπιση τυχόν κινδύνου ρευστότητας. Ως αποτέλεσμα των ενεργειών της Διοίκησης για τη διασφάλιση της ρευστότητας του Ομίλου, το κυκλοφορούν ενεργητικό υπερκαλύπτει τις βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις της Εταιρείας και του Ομίλου την 31 Δεκεμβρίου 2019. Τον Μάρτιο 2020 ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (Π.Ο.Υ.) κήρυξε τον COVID-19 πανδημία και στα μέσα του εν λόγω μήνα ξεκίνησαν να επιβάλλονται και στην ελληνική επικράτεια μέτρα περιορισμού εξάπλωσης του κορωνοϊού και προστασίας από την πανδημία. Στην παρούσα χρονική στιγμή η επίδραση του COVID -19 στα οικονομικά 41 Π. Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις 31 Δεκεμβρίου 2019 μεγέθη του Ομίλου δεν είναι εφικτό να ποσοτικοποιηθεί δεδομένου ότι η πανδημία είναι σε εξέλιξη και υπάρχει σημαντική αβεβαιότητα ως προς τη διάρκεια και έκταση της και κατά συνέπεια στον αντίκτυπο της στην παγκόσμια οικονομία. Η Διοίκηση του Ομίλου παρακολουθεί τις εξελίξεις, αξιολογεί τους κινδύνους και προβαίνει σε όλες τις ενέργειες που κρίνονται αναγκαίες τόσο για την προστασία των εργαζομένων της όσο και για τη διασφάλιση της λειτουργικής συνέχειας του Ομίλου. Η Διοίκηση θεωρεί ότι ο κλάδος τροφίμων στον οποίο δραστηριοποιείται η εταιρεία, ανήκει σε εκείνες τις επιχειρηματικές κατηγορίες που αναμένεται να δείξουν συγκριτικά σχετική αντοχή στο σενάριο επιβράδυνσης ή και ύφεσης της Ελληνικής και της παγκόσμιας οικονομίας. Το σημαντικότερο μέρος των πωλήσεων και απαιτήσεων της Εταιρείας προέρχονται από το οργανωμένο λιανεμπόριο (Super markets), κλάδος ο οποίος σημειώνει ανοδική πορεία με αύξηση τζίρου εν μέσω της τρέχουσας αβέβαιης οικονομικής συγκυρίας. Η παύση δραστηριότητας των καταστημάτων εστίασης και των ξενοδοχείων, η αβεβαιότητα στην διάρκεια και την ένταση της κρίσης και η επίπτωσή της στα έσοδα από τον τουρισμό, αναμένεται να επηρεάσουν την ταμειακή ρευστότητα και την πιστοληπτική ικανότητα των πελατών της Εταιρείας που δραστηριοποιούνται στο επαγγελματικό κανάλι, το οποίο και αποτελεί μικρότερο μέρος της συνολικής δραστηριότητας. Η Διοίκηση έχει καταρτίσει πλάνο διασφάλισης κεφαλαιακής επάρκειας και ρευστότητας για τους επόμενους μήνες προκειμένου η Εταιρεία να παραμείνει συνεπής ως προς τις υποχρεώσεις της προς τους πιστωτές της. Επιπρόσθετα, η Εταιρεία, όπως και τα προηγούμενα έτη, συνεχίζει να λαμβάνει τη στήριξη του Ομίλου CHIPITA όσον αφορά στη ενίσχυση της χρηματοοικονομικής της θέσης. Αναφορικά με τη ρευστότητα της Εταιρείας πρέπει να σημειωθεί ότι: -Το μεγαλύτερο μέρος των απαιτήσεων προέρχεται από πελάτες που ανήκουν στο οργανωμένο λιανεμπόριο γεγονός που περιορίζει σημαντικά τον πιστωτικό κίνδυνο της Εταιρείας. -Τα έκτακτα μέτρα στήριξης που έχουν ανακοινωθεί από τις Ελληνικές Αρχές αναμένεται να διευκολύνουν περαιτέρω την δυνατότητα της Εταιρείας όσον αφορά στην τακτοποίηση των υποχρεώσεων προς τους δημόσιους φορείς. Αναφορικά με τον εφοδιασμό Α’ υλών, οι προμήθειες πραγματοποιούνται απρόσκοπτα από την αρχή της επιβολής των μέτρων κατά της πανδημίας και δεν διαφαίνεται σημαντικός κίνδυνος έλλειψης Α’ υλών στο προσεχές μέλλον. Επιπρόσθετα, η Εταιρεία διαθέτει επαρκή ρευστότητα προκειμένου να καλύπτει τις ανάγκες της σε απόθεμα αφετέρου διαθέτει ευρύ δίκτυο προμηθευτών Α’ υλών που της παρέχει ευελιξία όσον αφορά στην εκτέλεση των παραγγελιών της. Τέλος, η Διοίκηση έχει λάβει από την πρώτη στιγμή όλα τα απαραίτητα μέτρα προφύλαξης του προσωπικού από τη μετάδοση της νόσου σύμφωνα με τις οδηγίες των κρατικών φορέων και προστασίας της παραγωγικής διαδικασίας από τον κίνδυνο μόλυνσης. Ενδεικτικά αναφέρονται τα παρακάτω μέτρα: - - Έγκαιρη προμήθεια του απαραίτητου υγειονομικού υλικού σε επαρκείς ποσότητες για το σύνολο του προσωπικού και λήψη εγκαίρως όλων των απαραίτητων μέτρων προφύλαξης του προσωπικού από τη μετάδοση της νόσου σύμφωνα με τις οδηγίες των κρατικών φορέων. Αναστολή όλων των ταξιδίων των στελεχών της εταιρείας στο εξωτερικό. Προετοιμασία και προσαρμογή των συστημάτων της εταιρείας καθώς και εξοπλισμός και εκπαίδευση του προσωπικού της για εργασία από απόσταση. Προστασία των εργαζομένων που ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες ή δικαιούνται άδειες ειδικού σκοπού και απασχόληση με τηλεργασία για την πλειοψηφία του διοικητικού προσωπικού. Αυστηρή τήρηση των αποστάσεων μεταξύ των εργαζομένων στους χώρους εργασίας. Αναφορικά με την παραγωγική διαδικασία: 42 Π. Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις 31 Δεκεμβρίου 2019 - - Αυστηρή τήρηση του καθημερινού και εβδομαδιαίου προγράμματος καθαρισμού των παραγωγικών χώρων και του εξοπλισμού χωρίς αποκλίσεις, σύμφωνα με τις διαδικασίες της εταιρείας και τα πρότυπα ποιότητας που εφαρμόζονται. Αυστηρή τήρηση εκ μέρους των εργαζομένων όλων των μέτρων ατομικής υγιεινής, καθώς και Πρακτικών Υγιεινής που απαρέγκλιτα τηρεί η Εταιρεία ως βιομηχανία τροφίμων. Εφαρμογή εντατικού προγράμματος καθημερινής απολύμανσης των παραγωγικών χώρων. Εφαρμογή πρωτοκόλλου φορτώσεων και εκφορτώσεων για όλους τους οδηγούς προμηθευτών της Εταιρείας, συνεργατών διανομής και πελατών. Ενημέρωση όλων των πελατών μας για τα εφαρμοζόμενα μέτρα προστασίας Λόγω των ανωτέρω, η Διοίκηση έχει συμπεράνει ότι η αρχή της συνεχιζόμενης δραστηριότητας είναι κατάλληλη και ως εκ τούτου ο Όμιλος και η Εταιρεία συνεχίζουν να υιοθετούν την «αρχή της επιχειρηματικής συνέχειας των δραστηριοτήτων τους» κατά την κατάρτιση των ετήσιων χρηματοοικονομικών καταστάσεων της χρήσης 1 Ιανουαρίου μέχρι 31 Δεκεμβρίου 2019. 3. Σύνοψη σημαντικών λογιστικών αρχών Οι βασικές λογιστικές αρχές που έχει εφαρμόσει ο Όμιλος κατά τη σύνταξη αυτών των χρηματοοικονομικών καταστάσεων περιγράφονται παρακάτω. Οι αρχές αυτές έχουν εφαρμοσθεί με συνέπεια σε όλες τις χρήσεις που παρουσιάζονται εκτός όπου αναφέρεται διαφορετικά. 3.1 Ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις Θυγατρικές εταιρείες Θυγατρικές είναι οι εταιρείες στις οποίες ο Όμιλος, άμεσα ή έμμεσα, ελέγχει την οικονομική και λειτουργική τους πολιτική. Οι θυγατρικές εταιρείες ενοποιούνται πλήρως (ολική ενοποίηση) από την ημερομηνία κατά την οποία αποκτάται ο έλεγχος επ’ αυτών και παύουν να ενοποιούνται από την ημερομηνία που τέτοιος έλεγχος δεν υφίσταται. Οι εξαγορές θυγατρικών εταιρειών λογίζονται βάσει της μεθόδου εξαγοράς. Το κόστος κτήσης μιας θυγατρικής υπολογίζεται στην εύλογη αξία των στοιχείων ενεργητικού που μεταφέρονται, των μετοχών που εκδόθηκαν και των υποχρεώσεων που αναλήφθηκαν κατά την ημερομηνία της εξαγοράς. Τυχόν κόστος που συνδέεται άμεσα με την εξαγορά εξοδοποιείται στην κατάσταση αποτελεσμάτων και λοιπών συνολικών εσόδων. Τα αναγνωρίσιμα περιουσιακά στοιχεία, υποχρεώσεις και ενδεχόμενες υποχρεώσεις που αποκτώνται σε μία επιχειρηματική συνένωση επιμετρώνται κατά την εξαγορά στις εύλογες αξίες τους, ανεξαρτήτως του ποσοστού συμμετοχής. Το πλεόνασμα του κόστους εξαγοράς πέραν της εύλογης αξίας των αναγνωρίσιμων καθαρών περιουσιακών στοιχείων που αποκτήθηκαν, καταχωρείται ως υπεραξία. Αν το συνολικό κόστος της εξαγοράς είναι μικρότερο από το μερίδιο του Ομίλου στην εύλογη αξία των καθαρών περιουσιακών στοιχείων που αποκτήθηκαν, η διαφορά καταχωρείται άμεσα στην κατάσταση αποτελεσμάτων και λοιπών συνολικών εσόδων. Συναλλαγές, υπόλοιπα και μη πραγματοποιημένα κέρδη που προκύπτουν μεταξύ των εταιρειών του Ομίλου απαλείφονται κατά την ενοποίηση. Οι μη πραγματοποιημένες ζημιές, επίσης απαλείφονται, εκτός εάν η συναλλαγή παρουσιάζει ενδείξεις απομείωσης, του μεταβιβασθέντος περιουσιακού στοιχείου. Οι λογιστικές αρχές των θυγατρικών εταιρειών έχουν αναπροσαρμοσθεί ώστε να είναι ομοιόμορφες με αυτές που έχουν υιοθετηθεί από τον Όμιλο. Όταν αυξάνεται το ποσοστό συμμετοχής σε θυγατρική, τότε η διαφορά μεταξύ του τιμήματος και της λογιστικής αξίας των καθαρών περιουσιακών στοιχείων των θυγατρικών που αποκτήθηκαν καταχωρείται απευθείας στην καθαρή θέση. 43 Π. Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις 31 Δεκεμβρίου 2019 Οι λογιστικές αρχές των θυγατρικών εταιρειών έχουν αναπροσαρμοσθεί ώστε να είναι ομοιόμορφες με αυτές που έχουν υιοθετηθεί από τον Όμιλο. Η Εταιρεία καταχωρεί τις επενδύσεις σε θυγατρικές εταιρείες στις εταιρικές χρηματοοικονομικές καταστάσεις σε κόστος κτήσης μείον την ενδεχόμενη απομείωση. Κέρδη ή ζημιές που προκύπτουν από μείωση ποσοστού συμμετοχής σε συνδεδεμένες επιχειρήσεις αναγνωρίζονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων. 3.2 Συναλλαγματικές μετατροπές (α) Λειτουργικό νόμισμα και νόμισμα παρουσίασης. Τα στοιχεία των χρηματοοικονομικών καταστάσεων των εταιρειών του Ομίλου υπολογίζονται χρησιμοποιώντας το νόμισμα του πρωτεύοντος οικονομικού περιβάλλοντος στο οποίο κάθε Εταιρεία λειτουργεί («λειτουργικό νόμισμα»). Οι ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις παρουσιάζονται σε Ευρώ, που είναι το νόμισμα λειτουργίας και το νόμισμα παρουσίασης της μητρικής Εταιρείας. (β) Συναλλαγές και υπόλοιπα Οι συναλλαγές σε ξένα νομίσματα μετατρέπονται στο λειτουργικό νόμισμα με την χρήση των ισοτιμιών που ισχύουν κατά την ημερομηνία των συναλλαγών. Κέρδη και ζημιές από συναλλαγματικές διαφορές οι οποίες προκύπτουν από την εκκαθάριση (είσπραξη ή πληρωμή) τέτοιων συναλλαγών κατά την διάρκεια της περιόδου και από την μετατροπή των νομισματικών στοιχείων που εκφράζονται σε ξένο νόμισμα με τις ισχύουσες ισοτιμίες κατά την ημερομηνία ισολογισμού, καταχωρούνται στα αποτελέσματα. Οι συναλλαγματικές διαφορές από μη νομισματικά στοιχεία που αποτιμώνται στην εύλογη αξία τους, θεωρούνται ως τμήμα της εύλογης αξίας και συνεπώς καταχωρούνται όπου και οι διαφορές της εύλογης αξίας. (γ) Εταιρείες του Ομίλου Η μετατροπή των χρηματοοικονομικών καταστάσεων των εταιρειών του Ομίλου (καμία εκ των οποίων δεν έχει νόμισμα υπερπληθωριστικής οικονομίας), οι οποίες έχουν διαφορετικό λειτουργικό νόμισμα από το νόμισμα παρουσίασης του Ομίλου γίνεται ως εξής: i. τα περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις μετατρέπονται με τις ισοτιμίες που ισχύουν κατά την ημερομηνία του ισολογισμού, ii. τα έσοδα και τα έξοδα μετατρέπονται με τη μέση ισοτιμία της περιόδου (εκτός εάν η μέση ισοτιμία δεν είναι λογική προσέγγιση της συσσωρευμένης επίδρασης των ισοτιμιών που ίσχυαν κατά τις ημερομηνίες των συναλλαγών, στην οποία περίπτωση τα έσοδα και έξοδα μετατρέπονται με τις ισοτιμίες που ίσχυαν τις ημερομηνίες των συναλλαγών) και iii. οι προκύπτουσες συναλλαγματικές διαφορές καταχωρούνται σε αποθεματικό των ιδίων κεφαλαίων και μεταφέρονται στα αποτελέσματα με την πώληση των επιχειρήσεων αυτών. Οι συναλλαγματικές διαφορές που προκύπτουν από την μετατροπή της καθαρής επένδυσης σε επιχείρηση εξωτερικού αναγνωρίζονται στα ίδια κεφάλαια. Κατά την πώληση Εταιρείας εξωτερικού, οι συσσωρευμένες συναλλαγματικές διαφορές μεταφέρονται στα αποτελέσματα χρήσης ως μέρος του κέρδους ή ζημίας από τη πώληση. Η υπεραξία και οι αναπροσαρμογές των εύλογων αξιών που προκύπτουν από εξαγορά θυγατρικών εταιρειών στο εξωτερικό, αναγνωρίζονται ως στοιχεία ενεργητικού και παθητικού και μετατρέπονται με βάση την τιμή συναλλάγματος που ισχύει την ημερομηνία εξαγοράς και αναγνωρίζονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων και λοιπών συνολικών εσόδων. 44 Π. Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις 31 Δεκεμβρίου 2019 3.3 Ενσώματα πάγια περιουσιακά στοιχεία Ο μηχανολογικός και λοιπός εξοπλισμός καθώς και τα έπιπλα, που κατέχονται για την χρήση στην παραγωγή αγαθών αποτιμώνται στην εύλογη αξία τους μείον συσσωρευμένες αποσβέσεις και τυχόν συσσωρευμένες απομειώσεις. Οι επανεκτιμήσεις γίνονται σε τακτά χρονικά διαστήματα έτσι ώστε οι λογιστικές αξίες να μην διαφέρουν ουσιωδώς από εκείνες που θα προσδιορίζονταν χρησιμοποιώντας την εύλογη αξία κατά την λήξη της κάθε χρήσης. Οποιαδήποτε υπεραξία προκύπτει από τις επανεκτιμήσεις της εύλογης αξίας αναγνωρίζεται στην κατάσταση λοιπών συνολικών εισοδημάτων και μεταφέρεται απευθείας στα ίδια κεφάλαια στο αποθεματικό αναπροσαρμογής παγίων, εκτός από το ποσό που αναστρέφει μία προηγούμενη ζημιά απομείωσης για το ίδιο περιουσιακό στοιχείο που είχε προηγουμένως αναγνωριστεί στα αποτελέσματα. Η μείωση στην εύλογη αξία που προκύπτει από την αναπροσαρμογή της εύλογης αξίας αναγνωρίζεται στην κατάσταση αποτελεσμάτων, εκτός από το ποσό που αντιστρέφει μια προηγούμενη υπεραξία στο ίδιο περιουσιακό στοιχείο και η οποία είχε αναγνωριστεί στο αποθεματικό αναπροσαρμογής παγίων. Κατά την αποαναγνώριση παγίου του οποίου η αξία είχε αναπροσαρμοστεί, το σχετικό ποσό από το αποθεματικό αναπροσαρμογής μεταφέρεται απευθείας στα κέρδη εις νέο. Τα ενσώματα πάγια περιουσιακά στοιχεία που ανήκουν στις υπόλοιπες κατηγορίες επιμετρώνται στο ιστορικό κόστος μείον συσσωρευμένες αποσβέσεις και τυχόν συσσωρευμένες ζημίες απομείωσης. Το ιστορικό κόστος περιλαμβάνει όλες τις άμεσες δαπάνες που σχετίζονται με την απόκτηση των στοιχείων. Μεταγενέστερες δαπάνες καταχωρούνται σε αύξηση της λογιστικής αξίας των ενσώματων παγίων ή ως ξεχωριστό πάγιο μόνον εάν είναι πιθανό πρόσθετα μελλοντικά οικονομικά οφέλη να εισρεύσουν στην Εταιρεία και το κόστος τους μπορεί να επιμετρηθεί αξιόπιστα. Το κόστος επισκευών και συντηρήσεων καταχωρείται στα αποτελέσματα όταν οι σχετικές εργασίες πραγματοποιούνται. Τα γήπεδα και οικόπεδα παρουσιάζονται σε καθορισμένο κόστος και δεν αποσβένονται. Ως καθορισμένο κόστος λαμβάνεται η εκτίμηση εύλογης αξίας της 1 Ιανουαρίου 2004 από ανεξάρτητους εκτιμητές αποκλειστικά και μόνο για την πρώτη εφαρμογή των Δ.Π.Χ.Α. Η μέθοδος εκτίμησης που χρησιμοποιήθηκε για τα οικόπεδα και γήπεδα είναι η συγκριτική προσέγγιση. Τα κτίρια παρουσιάζονται σε ιστορικό κόστος και αποσβένονται σύμφωνα με τις παρακάτω ωφέλιμες ζωές. Οι αποσβέσεις των ενσώματων παγίων υπολογίζονται με τη σταθερή μέθοδο με ισόποσες ετήσιες επιβαρύνσεις στο διάστημα της αναμενόμενης ωφέλιμης ζωής του στοιχείου, έτσι ώστε να διαγραφεί το κόστος στην υπολειμματική του αξία. Τα οικόπεδα δεν αποσβένονται. Η αναμενόμενη ωφέλιμη ζωή των στοιχείων είναι ως εξής: - Κτίρια 20-50 Έτη 4-25 Έτη - Μεταφορικά μέσα 5-6,6 Έτη - Έπιπλα και λοιπός εξοπλισμός Έως 5 Έτη - Μηχανήματα - τεχνικές εγκαταστάσεις και λοιπός μηχανολογικός εξοπλισμός Οι υπολειμματικές αξίες και οι ωφέλιμες ζωές των ενσώματων παγίων υπόκεινται σε επανεξέταση και αναπροσαρμόζονται σε κάθε ημερομηνία ισολογισμού εφόσον κρίνεται απαραίτητο. Όταν οι λογιστικές αξίες των ενσώματων παγίων υπερβαίνουν την εκτιμώμενη αξία τους, η διαφορά (απομείωση) καταχωρείται άμεσα ως έξοδο στα αποτελέσματα. 45 Π. Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις 31 Δεκεμβρίου 2019 Κατά την πώληση ενσώματων παγίων, οι διαφορές μεταξύ του τιμήματος που λαμβάνεται και της λογιστικής τους αξίας καταχωρούνται ως κέρδη ή ζημίες στα αποτελέσματα. 3.4 Επενδύσεις σε ακίνητα Ακίνητα τα οποία διακρατώνται από τον Όμιλο για μακροπρόθεσμες κεφαλαιουχικές αποδόσεις και δε χρησιμοποιούνται από αυτόν, κατηγοριοποιούνται ως επενδύσεις σε ακίνητα. Οι επενδύσεις σε ακίνητα αποτιμώνται σε εύλογη αξία, και απεικονίζουν τις τιμές που επικρατούν στην ελεύθερη αγορά και καθορίζονται ετησίως από εξωτερικούς εκτιμητές. Η εύλογη αξία βασίζεται σε τιμές που επικρατούν σε ενεργή αγορά, αναμορφωμένες, όπου κρίνεται απαραίτητο, λόγω διαφορών στη φυσική κατάσταση, την τοποθεσία ή την κατάσταση του εκάστοτε ακινήτου. Εάν η άντληση τέτοιων πληροφοριών δεν είναι εφικτή, η Εταιρεία εφαρμόζει εναλλακτικές μεθόδους αποτίμησης όπως πρόσφατες τιμές σε λιγότερο ενεργές αγορές ή προεξοφλημένες μελλοντικές ταμειακές ροές. Μεταβολές στις εύλογες αξίες συμπεριλαμβάνονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων και λοιπών συνολικών εσόδων στη γραμμή «Λοιπά έσοδα/ (έξοδα) εκμετάλλευσης». 3.5 Άυλα περιουσιακά στοιχεία (α) Εμπορικά σήματα και άδειες Τα εμπορικά σήματα και οι άδειες αποτιμώνται στο κόστος κτήσεως μείον αποσβέσεις και έχουν μετρήσιμη ωφέλιμη ζωή. Οι αποσβέσεις υπολογίζονται και καταχωρούνται με την σταθερή μέθοδο κατά την διάρκεια της ωφέλιμης ζωής των στοιχείων αυτών η οποία είναι 5 χρόνια. (β) Λογισμικά προγράμματα Οι άδειες λογισμικού αποτιμώνται στο κόστος κτήσεως μείον συσσωρευμένες αποσβέσεις. Οι αποσβέσεις υπολογίζονται και καταχωρούνται με την σταθερή μέθοδο κατά τη διάρκεια της ωφέλιμης ζωής των στοιχείων αυτών, η οποία εκτιμάται μέχρι 10 χρόνια. Δαπάνες που απαιτούνται για την συντήρηση του λογισμικού αναγνωρίζονται ως έξοδα όταν πραγματοποιούνται. Οι δαπάνες που αναλαμβάνονται για την ανάπτυξη συγκεκριμένων λογισμικών που ελέγχονται από τον Όμιλο αναγνωρίζονται ως άυλα περιουσιακά στοιχεία. Τέτοιες δαπάνες περιλαμβάνουν αμοιβές προσωπικού και αναλογία γενικών εξόδων. Το ιδιοπαραγώμενο λογισμικό αποσβένεται στην ωφέλιμη ζωή του η οποία εκτιμάται μέχρι 10 χρόνια. (γ) Έξοδα έρευνας και ανάπτυξης Τα έξοδα έρευνας αναγνωρίζονται ως έξοδα της χρήσης όταν αυτά πραγματοποιούνται. Τα έξοδα που πραγματοποιούνται σε προγράμματα ανάπτυξης (και σχετίζονται με τον σχεδιασμό και δοκιμές νέων ή βελτιωμένων προϊόντων) αναγνωρίζονται ως ασώματες ακινητοποιήσεις όταν είναι πιθανό ότι το πρόγραμμα ανάπτυξης είναι πιθανό να αποφέρει στην Εταιρεία μελλοντικά οικονομικά οφέλη, εξετάζοντας την εμπορική και τεχνική δυνατότητα του προγράμματος, υπό την προϋπόθεση ότι το κόστος ανάπτυξης μπορεί να μετρηθεί αξιόπιστα. Τα υπόλοιπα έξοδα ανάπτυξης καταχωρούνται στους λογαριασμούς εξόδων όταν αυτά πραγματοποιούνται. Έξοδα ανάπτυξής τα οποία σε προηγούμενες οικονομικές χρήσεις είχαν καταχωρηθεί σαν έξοδα, δεν καταχωρούνται σαν ασώματες ακινητοποιήσεις σε μεταγενέστερη οικονομική χρήση. Τα έξοδα ανάπτυξης τα οποία έχουν μετρήσιμη ζωή και έχουν κεφαλαιοποιηθεί, αποσβένονται από την έναρξη της εμπορικής παραγωγής του προϊόντος, με την σταθερή μέθοδο απόσβεσης κατά την περίοδο την οποία θα φέρει οικονομικά οφέλη. Η χρονική περίοδος απόσβεσης δεν υπερβαίνει τα 5 έτη. 46 Π. Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις 31 Δεκεμβρίου 2019 3.6 Απομείωση αξίας περιουσιακών στοιχείων Τα περιουσιακά στοιχεία που έχουν απροσδιόριστη ωφέλιμη ζωή δεν αποσβένονται αλλά υπόκεινται σε έλεγχο απομείωσης ετησίως και όταν κάποια γεγονότα καταδεικνύουν ότι η λογιστική αξία μπορεί να μην είναι ανακτήσιμη. Τα περιουσιακά στοιχεία που αποσβένονται υπόκεινται σε έλεγχο απομείωσης της αξίας τους όταν υπάρχουν ενδείξεις ότι η λογιστική αξία τους δε θα ανακτηθεί. Η ανακτήσιμη αξία είναι η μεγαλύτερη αξία μεταξύ εύλογης αξίας μειωμένη με το απαιτούμενο για την πώληση κόστος και της αξίας που θα ανακτηθεί από την χρήση του περιουσιακού στοιχείου. Για την εκτίμηση των ζημιών απομείωσης τα περιουσιακά στοιχεία εντάσσονται στις μικρότερες δυνατές μονάδες δημιουργίας ταμειακών ροών. Οι ζημιές απομείωσης καταχωρούνται ως έξοδα στα αποτελέσματα στο έτος που προκύπτουν. 3.7 Χρηματοοικονομικά στοιχεία 3.7.1 Αρχική Αναγνώριση Ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο ενεργητικού ή μία χρηματοοικονομική υποχρέωση αναγνωρίζονται στην κατάσταση οικονομικής θέσης του Ομίλου, όταν ο Όμιλος καθίσταται μέρος των συμβατικών όρων του μέσου. 3.7.2 Αρχική Επιμέτρηση Ο Όμιλος επιμετρά τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού και τις υποχρεώσεις κατά την αρχική αναγνώριση στην εύλογη αξία πλέον/μείον τα κόστη συναλλαγής που συνδέονται με την απόκτηση των χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού ή την έκδοση χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων, αντίστοιχα (άλλα από τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία και τις υποχρεώσεις στην εύλογη αξία μέσω της κατάστασης αποτελεσμάτων (Ε.Α.Μ.Κ.Α.)). Ο Όμιλος αναγνωρίζει αρχικά τις εμπορικές απαιτήσεις όπου δεν περιλαμβάνεται σημαντικό σκέλος χρηματοδότησης στη τιμή συναλλαγής τους. 3.7.3 Κατάταξη και Επιμέτρηση των χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού 3.7.3.1 Εμπορικές Απαιτήσεις και Χρεωστικοί τίτλοι Όλα τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά ενεργητικού που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του Δ.Π.Χ.Α. 9, επιμετρώνται μετά την αρχική τους αναγνώριση στο αποσβεσμένο κόστος ή στην εύλογη αξία. Η βάση για την επιμέτρηση τους εξαρτάται τόσο από το επιχειρηματικό μοντέλο του Ομίλου για την διαχείριση των χρηματοοικονομικών του στοιχείων ενεργητικού, όσο από τα χαρακτηριστικά των συμβατικών ταμειακών ροών τους. Η αξιολόγηση του Ομίλου σχετικά με το επιχειρηματικό του μοντέλο καθορίζεται σε επίπεδο χαρτοφυλακίου, ο οποίος να αντανακλά πως ομάδες χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού που διακρατούνται μέσα στο ίδιο χαρτοφυλάκιο διαχειρίζονται μαζί για να επιτευχθεί ο επιχειρηματικός στόχος του Ομίλου, αντί κάθε μέσο χωριστά. Τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού που δημιουργούν ταμειακές ροές, που αποτελούνται αποκλειστικά από πληρωμές κεφαλαίου και τόκων, ταξινομούνται λαμβάνοντας υπόψη το επιχειρηματικό μοντέλο διακράτησης αυτών των μέσων. Τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού τα οποία διακρατούνται υπό επιχειρηματικό μοντέλο με στόχο την κατοχή τους μέχρι την λήξη και την συλλογή των συμβατικών ταμειακών ροών, επιμετρώνται στο αποσβεσμένο κόστος. Εάν στο επιχειρηματικό μοντέλο υπάρχει πρόθεση κατοχής των χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού ώστε να εισπράττονται οι συμβατικές ταμειακές ροές, αλλά αναμένεται η πώληση τους όταν είναι απαραίτητο (π.χ. ώστε να εκπληρωθεί μια ειδική ανάγκη ρευστότητας), τότε αυτά τα μέσα επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εισοδημάτων (Ε.Α.Μ.Λ.Σ.Ε.). Τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού που διακρατούνται εντός επιχειρηματικού μοντέλου διαφορετικού από τα ανωτέρω, επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω της κατάστασης αποτελεσμάτων (Ε.Α.Μ.Κ.Α.). Ο Όμιλος έχει ένα επιχειρηματικό μοντέλο εντός του οποίου διαχειρίζεται τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού, το οποίο αντανακλά τον τρόπο που ο Όμιλος τα διαχειρίζεται προκειμένου να παράγει ταμειακές ροές. 47 Π. Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις 31 Δεκεμβρίου 2019 Συγκεκριμένα, τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού του Ομίλου διακρατούνται εντός ενός επιχειρηματικού μοντέλου στόχος του οποίου είναι η διακράτηση των χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού για την είσπραξη των συμβατικών ταμειακών ροών. Σύμφωνα με αυτό τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού του Ομίλου διακρατούνται μέχρι τη λήξη τους και εισπράττονται οι συμβατικές ταμειακές ροές τους. Ο Όμιλος για την διενέργεια της αξιολόγησης του αν οι ταμειακές ροές θα πραγματοποιηθούν εισπράττοντας τις αντίστοιχες πληρωμές κατά την διάρκεια της ζωής του χρηματοοικονομικού στοιχείου ενεργητικού, εξετάζει την συχνότητα, την αξία και το χρόνο των πωλήσεων των προηγούμενων περιόδων, τον λόγο αυτών των πωλήσεων και τις προσδοκίες του Ομίλου αναφορικά με μελλοντικές πωλήσεις. Κατά την αρχική αναγνώριση ενός χρηματοοικονομικού στοιχείου ενεργητικού, ο Όμιλος καθορίζει εάν αποτελεί μέρος του υπάρχοντος επιχειρηματικού μοντέλου ή εάν αντιπροσωπεύει ένα νέο επιχειρηματικό μοντέλο. Ο Όμιλος επαναξιολογεί το επιχειρηματικό μοντέλο σε κάθε περίοδο αναφοράς ώστε να προσδιορίσει εάν το επιχειρηματικό μοντέλο άλλαξε σε σχέση με την προηγούμενη περίοδο αναφοράς. Για τις τρέχουσες περιόδους αναφοράς της τρέχουσας χρήσης, ο Όμιλος δεν εντόπισε κάποια αλλαγή στο επιχειρηματικό του μοντέλο. 3.7.3.2 Αναταξινομήσεις Εάν το επιχειρηματικό μοντέλο, υπό το οποίο ο Όμιλος διακρατά τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά του στοιχεία, αλλάξει εξαιτίας εξωτερικών ή εσωτερικών αλλαγών οι οποίες θεωρούνται σημαντικές για την δραστηριότητα του Ομίλου και είναι ευαπόδεικτες επέρχεται αναταξινόμηση όλων των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων που έχουν επηρεαστεί. Η αναταξινόμηση εφαρμόζεται μελλοντικά της ημερομηνίας αναταξινόμησης η οποία είναι η πρώτη μέρα της πρώτης τριμηνιαίας περιόδου αναφοράς μετά την αλλαγή του επιχειρηματικού μοντέλου. Οι αναταξινομήσεις αναμένονται να είναι σπάνιες. Κατά την διάρκεια της τρέχουσας χρήσης, δεν έγιναν αναταξινομήσεις καθώς δεν υπήρχε αλλαγή του επιχειρηματικού μοντέλου υπό του οποίου ο Όμιλος διακρατά τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού. 3.7.4 Κατάταξη και Επιμέτρηση των Χρηματοοικονομικών Υποχρεώσεων Οι χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις κατατάσσονται είτε ως χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις στην Ε.Α.Μ.Κ.Α. είτε ως λοιπές χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις (ήτοι στο αποσβεσμένο κόστος). Ο Όμιλος δεν έχει κατατάξει καμία από τις χρηματοοικονομικές του υποχρεώσεις στην Ε.Α.Μ.Κ.Α. Ο Όμιλος επιμετρά τις χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις, όπως τα ομολογιακά δάνεια, τα έντοκα τραπεζικά δάνεια και τις υπεραναλήψεις στο αποσβεσμένο κόστος (ήτοι Λοιπές χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις). Τα κόστη χρηματοδότησης, συμπεριλαμβανομένων επαυξήσεων καταβλητέων κατά τον διακανονισμό ή εξοφλήσεων και άμεσων κοστών έκδοσης, αντιμετωπίζονται λογιστικά σε δεδουλευμένη βάση στην κατάσταση αποτελεσμάτων χρησιμοποιώντας την μέθοδο του πραγματικού επιτοκίου, και προστίθενται στην λογιστική αξία του μέσου στον βαθμό που δεν διακανονίζονται στο έτος στο οποίο δημιουργούνται. 3.7.5 Επιμέτρηση της Απομείωσης των Χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού Ο Όμιλος επιμετρά την πρόβλεψη ζημίας των απαιτήσεων από πελάτες ως εκτίμηση της παρούσας αξίας των υστερήσεων ταμειακών ροών κατά την διάρκεια ζωής των απαιτήσεων από πελάτες. Ως υστέρηση ταμειακών ροών νοείται η διαφορά μεταξύ των ταμειακών ροών που οφείλονται στον Όμιλο όπως προβλέπεται συμβατικά σύμφωνα και των ταμειακών ροών που ο Όμιλος αναμένει να εισπράξει. Ο Όμιλος υιοθέτησε την απλοποιημένη προσέγγιση όσον αφορά την εκτίμηση της Αναμενόμενης Πιστωτικής Ζημιάς (Α.Π.Ζ.) για τις απαιτήσεις από πελάτες. Ο Όμιλος σε κάθε ημερομηνία αναφοράς, επιμετρά την πρόβλεψη ζημίας των απαιτήσεων από πελάτες σε ποσό που ισούται με τις πιστωτικές ζημίες καθ' όλη τη διάρκεια ζωής. 48 Π. Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις 31 Δεκεμβρίου 2019 Τα ακόλουθα είναι τα βασικά δεδομένα που εισάγονται για την εφαρμογή των λογιστικών πολιτικών του Ομίλου, όσον αφορά τις εκτιμήσεις της Α.Π.Ζ. του Ομίλου: • Άνοιγμα σε Αθέτηση (“EAD”): αντιπροσωπεύει το ποσό του ανοίγματος κατά την ημερομηνία αναφοράς. • Πιθανότητα Αθέτησης (“PD”): Η πιθανότητα αθέτησης είναι μια εκτίμηση της πιθανότητας εντός του συγκεκριμένου χρονικού ορίζοντα. Ο Όμιλος υπολογίζει τις Πιθανότητες Αθέτησης, χρησιμοποιώντας ιστορικά στοιχεία, τις παραδοχές και τις μελλοντικές εκτιμήσεις. • Ζημία σε Περίπτωση Αθέτησης (“LGD”): αντιπροσωπεύει την εκτίμηση της ζημίας που θα πραγματοποιηθεί κατά την ημερομηνία αθέτησης. Η Ζημία σε Περίπτωση Αθέτησης υπολογίζεται ως η διαφορά μεταξύ των συμβατικών ταμειακών ροών του μέσου που οφείλονται και των αναμενόμενων μελλοντικών ταμειακών ροών του μέσου που αναμένεται να εισπραχθούν. Ο προσδιορισμός της Ζημίας σε Περίπτωση Αθέτησης εξετάζει επίσης και την επίδραση της ανάκτησης των αναμενόμενων ταμειακών ροών που προκύπτουν από τις εξασφαλίσεις που διακρατά ο Όμιλος. Ο Όμιλος κατέχει εξασφαλίσεις ως μέσα μετρίασης του πιστωτικού κινδύνου που σχετίζονται με τις απαιτήσεις από πελάτες. Τα βασικά είδη των διακρατούμενων εξασφαλίσεων είναι: • Μετρητά • Εμπορικά και οικιστικά ακίνητα • Εγγυητικές επιστολές Ο Όμιλος αξιολογεί τις αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες που σχετίζονται με τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού του Ομίλου, λαμβάνοντας υπόψη πληροφορίες που αφορούν το μέλλον. Οι πληροφορίες που αφορούν το μέλλον ενσωματώνονται στο μοντέλο της Α.Π.Ζ. μέσω της εξέτασης διάφορων εσωτερικών και εξωτερικών πηγών της πραγματικής οικονομικής πληροφορίας και των οικονομικών προβλέψεων. Ο Όμιλος αναγνωρίζει την σχετιζόμενη πρόβλεψη ζημίας σε κάθε ημερομηνία αναφοράς. 3.7.6 Συμψηφισμός χρηματοοικονομικών μέσων Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις συμψηφίζονται και το καθαρό ποσό παρουσιάζεται στην κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης, όταν υπάρχει το νομικά εκτελεστό δικαίωμα να συμψηφιστούν τα αναγνωρισμένα ποσά και παράλληλα υπάρχει η πρόθεση να διακανονιστούν σε καθαρή βάση ή να αναγνωριστεί η απαίτηση και να πραγματοποιηθεί ο διακανονισμός ως προς την υποχρέωση ταυτόχρονα. Το νομικά εκτελεστό δικαίωμα δεν πρέπει να εξαρτάται από μελλοντικά γεγονότα και πρέπει να ασκείται κατά τη συνήθη πορεία των εργασιών καθώς και σε περιπτώσεις αθέτησης των υποχρεώσεων, αφερεγγυότητας ή πτώχευσης της εταιρείας ή του αντισυμβαλλόμενου. 3.8 Αποθέματα Τα αποθέματα αποτιμώνται στην χαμηλότερη αξία μεταξύ κόστους κτήσης και της καθαρής ρευστοποιήσιμης αξίας. Το κόστος κτήσης προσδιορίζεται με τη μέθοδο του μέσου μηνιαίου σταθμικού κόστους. Το κόστος των ετοίμων προϊόντων και των ημιτελών αποθεμάτων περιλαμβάνει το κόστος των υλικών, το άμεσο εργατικό κόστος και αναλογία των γενικών εξόδων παραγωγής. Χρηματοοικονομικά έξοδα δεν περιλαμβάνονται στο κόστος κτήσεως των αποθεμάτων. Η καθαρή ρευστοποιήσιμη αξία εκτιμάται με βάση τις τρέχουσες τιμές πώλησης των αποθεμάτων στα πλαίσια της συνήθους δραστηριότητας αφαιρούμενων των τυχόν εξόδων πώλησης όπου συντρέχει περίπτωση. Κατάλληλες προβλέψεις σχηματίζονται για απαξιωμένα, άχρηστα και αποθέματα με πολύ χαμηλή κίνηση στην αγορά. Οι μειώσεις της αξίας των αποθεμάτων στην καθαρή ρευστοποιήσιμη αξία και οι λοιπές ζημίες από αποθέματα καταχωρούνται στην κατάσταση αποτελεσμάτων κατά την χρήση που αυτές αφορούν. 49 Π. Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις 31 Δεκεμβρίου 2019 Τα αποθέματα περιλαμβάνουν ανταλλακτικά τα οποία αναμένεται να αναλωθούν εντός του συνήθους κύκλου λειτουργίας και δεν εμπίπτουν στον ορισμό των ενσώματων παγίων σύμφωνα με το Δ.Λ.Π. 16. 3.9 Εμπορικές και λοιπές απαιτήσεις Οι εμπορικές και λοιπές απαιτήσεις καταχωρούνται αρχικά στην εύλογη αξία τους και μεταγενέστερα αποτιμώνται στο αναπόσβεστο κόστος, αφαιρούμενων των ζημιών απομείωσης. Οι ζημιές απομείωσης αναγνωρίζονται όταν υπάρχει αντικειμενική ένδειξη ότι ο Όμιλος δεν είναι σε θέση να εισπράξει όλα τα ποσά που απαιτούνται με βάση τους συμβατικούς όρους της απαίτησης. Το ποσό της ζημιάς απομείωσης είναι η διαφορά μεταξύ της λογιστικής αξίας των απαιτήσεων και της παρούσας αξίας των εκτιμώμενων μελλοντικών ταμειακών ροών. Το ποσό της απομείωσης καταχωρείται ως έξοδο στα αποτελέσματα. 3.10 Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα Τα ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα περιλαμβάνουν τα μετρητά, τις καταθέσεις όψεως και τις βραχυπρόθεσμες επενδύσεις υψηλής ρευστοποίησης και χαμηλού ρίσκου. 3.11 Διακανονισμοί πρακτορείας απαιτήσεων (factoring) Τα ποσά που έχουν προεισπραχθεί από εταιρείες πρακτορείας απαιτήσεων χωρίς δικαίωμα αναγωγής μειώνουν της απαιτήσεις από πελάτες. Τα ποσά που έχουν προεισπραχθεί με δικαίωμα αναγωγής παρουσιάζονται στα δάνεια. 3.12 Στοιχεία μη κυκλοφορούντος ενεργητικού προς πώληση και διακοπείσες δραστηριότητες Τα στοιχεία μη κυκλοφορούντος ενεργητικού (ή ομάδες στοιχείων προς πώληση) ταξινομούνται ως περιουσιακά στοιχεία που προορίζονται για πώληση και αναγνωρίζονται στην χαμηλότερη μεταξύ λογιστικής αξίας και καθαρής τιμής πώλησης, εάν η λογιστική αξία θα ανακτηθεί κυρίως μέσω της πώλησης και όχι από την συνεχή χρήση τους. 3.13 Μετοχικό κεφάλαιο Οι κοινές μετοχές περιλαμβάνονται στα ίδια κεφάλαια. Άμεσα έξοδα για την έκδοση μετοχών, εμφανίζονται μετά την αφαίρεση των σχετικών φόρων, σε μείωση του προϊόντος της έκδοσης. Το κόστος κτήσεως ιδίων μετοχών εμφανίζεται αφαιρετικά των ιδίων κεφαλαίων της Εταιρείας, έως ότου οι ίδιες μετοχές πουληθούν ή ακυρωθούν. Κάθε κέρδος ή ζημιά από πώληση ιδίων μετοχών καθαρό από άμεσα για την συναλλαγή λοιπά έξοδα και φόρους, εμφανίζεται ως αποθεματικό στα ίδια κεφάλαια. 3.14 Δανεισμός Τα δάνεια καταχωρούνται αρχικά στην εύλογη αξία τους, μειωμένα με τα τυχόν άμεσα έξοδα για πραγματοποίηση της συναλλαγής. Μεταγενέστερα αποτιμώνται στο αναπόσβεστο κόστος βάσει της μεθόδου πραγματικού επιτοκίου. Τυχόν διαφορά μεταξύ του εισπραχθέντος ποσού (καθαρό από σχετικά έξοδα) και αξίας εξόφλησης αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα κατά την διάρκεια του δανεισμού βάσει της μεθόδου πραγματικού επιτοκίου. την του της του Τα δάνεια ταξινομούνται ως βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις εκτός εάν ο Όμιλος έχει το δικαίωμα να αναβάλλει την εξόφληση της υποχρέωσης για τουλάχιστον 12 μήνες από την ημερομηνία του ισολογισμού. Μετατρέψιμα Ομολογιακά Δάνεια Ο Όμιλος ταξινομεί ένα χρηματοοικονομικό μέσο έκδοσής του στα ίδια κεφάλαια ή στις υποχρεώσεις ανάλογα με την ουσία των συμβατικών όρων του μέσου. Τα μετατρέψιμα ομολογιακά δάνεια διαχωρίζονται σε δύο τμήματα, 50 Π. Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις 31 Δεκεμβρίου 2019 αφενός στην χρηματοοικονομική υποχρέωση και αφετέρου στο τμήμα των ιδίων κεφαλαίων που αφορά στο δικαίωμα προαίρεσης που παρέχεται στον κάτοχο να μετατρέψει τις ομολογίες του σε κοινές μετοχές της Εταιρείας. Τα Μετατρέψιμα Ομολογιακά Δάνεια πληρούν τα κριτήρια ενός σύνθετου χρηματοοικονομικού μέσου που απαιτούν την αρχική αναγνώριση του στοιχείου της υποχρέωσης στην εύλογη αξία μιας παρόμοιας υποχρέωσης που δεν έχει δικαίωμα μετατροπής. Η υπολειμματική αξία μεταξύ του καθαρού προϊόντος της έκδοσης και της παρούσας αξίας της χρηματοοικονομικής υποχρέωσης αναγνωρίζεται, μετά την αφαίρεση του αναλογούντα φόρου εισοδήματος, απευθείας σε λογαριασμό των ιδίων κεφαλαίων. Ως επιτόκιο προεξόφλησης λαμβάνεται το επιτόκιο που ισχύει στην αγορά κατά την ημερομηνία της έκδοσης για ένα όμοιο δάνειο χωρίς το ενσωματωμένο δικαίωμα μετατροπής. Μετά την αρχική αναγνώριση, η υποχρέωση αποτιμάται στο αποσβεσμένο κόστος χρησιμοποιώντας τη μέθοδο του πραγματικού επιτοκίου. Οι τόκοι που προκύπτουν από τα ομολογιακά δάνεια περιλαμβάνονται στο κονδύλι «Χρηματοοικονομικά έξοδα». Η συνιστώσα των ιδίων κεφαλαίων ενός σύνθετου χρηματοοικονομικού μέσου δεν μετράται εκ νέου μετά την αρχική αναγνώριση, εκτός κατά τη μετατροπή ή τη λήξη του. Πώληση μετατρέψιμων ομολογιών της Εταιρείας μεταγενέστερα της έκδοσής τους, από εταιρείες του Ομίλου λογιστικοποιείται, στις ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις, με τρόπο ανάλογο με την αρχική έκδοση ομολογιών. 3.15 Φόρος εισοδήματος και αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος Ο φόρος για την χρήση αποτελείται από τους τρέχοντες και αναβαλλόμενους φόρους και αναγνωρίζεται απευθείας στην κατάσταση αποτελεσμάτων εκτός από το μέρος που σχετίζεται με στοιχεία που αναγνωρίζονται στα λοιπά συνολικά έσοδα είτε απευθείας στα ίδια κεφάλαια. Στην περίπτωση αυτή, ο φόρος επίσης αναγνωρίζεται στα λοιπά συνολικά έσοδα είτε απευθείας στα ίδια κεφάλαια, αντίστοιχα. Ο φόρος εισοδήματος των θυγατρικών του Ομίλου υπολογίζεται βάσει της σχετικής νομοθεσίας που ισχύει την ημερομηνία ισολογισμού στις χώρες στις οποίες δραστηριοποιούνται και στις οποίες προκύπτει φορολογητέο εισόδημα. Η Διοίκηση περιοδικά ελέγχει τους υπολογισμούς φορολογίας και σε περιπτώσεις που η σχετική φορολογική νομοθεσία υπόκειται σε διαφορετικές ερμηνείες σχηματίζει σχετική πρόβλεψη για το επιπλέον ποσό που αναμένεται να πληρωθεί στις κατά τόπους φορολογικές αρχές. Ο αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος προσδιορίζεται με την μέθοδο της υποχρέωσης και αναγνωρίζεται στις προσωρινές διαφορές μεταξύ της λογιστικής αξίας και της φορολογικής βάσης των περιουσιακών στοιχείων και των υποχρεώσεων που εμφανίζονται στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις. Αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος δεν υπολογίζεται εάν προκύπτει από την αρχική αναγνώριση στοιχείου ενεργητικού ή παθητικού σε συναλλαγή, εκτός επιχειρηματικής συνένωσης, η οποία όταν έγινε η συναλλαγή δεν επηρέασε ούτε το λογιστικό ούτε το φορολογικό κέρδος ή ζημία. Ο αναβαλλόμενος φόρος προσδιορίζεται με τους φορολογικούς συντελεστές που έχουν ψηφισθεί κατά την ημερομηνία του ισολογισμού και θα ισχύουν όταν οι προσωρινές διαφορές αντιστραφούν. Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις αναγνωρίζονται κατά την έκταση στην οποία θα υπάρξει μελλοντικό φορολογικό κέρδος για τη χρησιμοποίηση της προσωρινής διαφοράς που δημιουργεί την αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση. Ο αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος αναγνωρίζεται για τις προσωρινές διαφορές που προκύπτουν από επενδύσεις σε θυγατρικές εταιρείες, με εξαίρεση την περίπτωση που η αναστροφή των προσωρινών διαφορών ελέγχεται από τον Όμιλο και είναι πιθανό ότι οι προσωρινές διαφορές δεν θα αναστραφούν στο προβλεπτό μέλλον. Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις συμψηφίζονται όταν υπάρχει εφαρμόσιμο νομικό δικαίωμα να συμψηφισθούν οι τρέχουσες φορολογικές απαιτήσεις έναντι των τρεχουσών φορολογικών υποχρεώσεων και όταν τα στοιχεία του ενεργητικού και του παθητικού αναβαλλόμενοι φόροι εισοδήματος αφορούν σε φόρους εισοδήματος που επιβάλλονται από την ίδια φορολογική αρχή είτε στην ίδια φορολογητέα 51 Π. Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις 31 Δεκεμβρίου 2019 οικονομική οντότητα ή σε διαφορετικές φορολογητέες οντότητες όπου υπάρχει πρόθεση να τακτοποιηθούν τα υπόλοιπα σε καθαρή βάση. 3.16 Εμπορικές και λοιπές υποχρεώσεις Οι εμπορικές και λοιπές υποχρεώσεις αναγνωρίζονται αρχικά στην εύλογη αξία τους και μεταγενέστερα στο αναπόσβεστο κόστος βάσει της μεθόδου του πραγματικού επιτοκίου. 3.17 Παροχές στο προσωπικό (α) Βραχυπρόθεσμες παροχές Οι βραχυπρόθεσμες παροχές προς το προσωπικό σε χρήμα και σε είδος καταχωρούνται ως έξοδο όταν καθίστανται δεδουλευμένες. (β) Παροχές μετά την έξοδο από την υπηρεσία Ο Όμιλος καταχωρεί τις εργοδοτικές ασφαλιστικές εισφορές ως έξοδο όταν αυτές καθίστανται δεδουλευμένες. Με την πληρωμή των εργοδοτικών ασφαλιστικών εισφορών εξαντλείται η υποχρέωση του Ομίλου έναντι των εργαζομένων για την καταβολή συντάξεως. Έκτοτε η υποχρέωση ανήκει στον αρμόδιο ασφαλιστικό φορέα. Παρόλα αυτά, βάσει νόμου ο Όμιλος υποχρεούται να καταβάλει εφάπαξ αποζημίωση στο προσωπικό κατά την συνταξιοδότηση αυτού, ποσό το οποίο κυμαίνεται σύμφωνα με τα χρόνια προϋπηρεσίας στην Εταιρεία και τον τελικό μισθό του κάθε εργαζομένου. Η υποχρέωση αυτή απεικονίζεται λογιστικά βάσει του αναθεωρημένου ΔΛΠ 19 ως Πρόγραμμα Καθορισμένης Παροχής με εφάπαξ καταβολή της παροχής. Ο Όμιλος δεν δημιουργεί αποθεματικό επενδύσεων για την κάλυψη της υποχρέωσης. Η υποχρέωση που καταχωρείται στην Κατάσταση οικονομικής θέσης για τα προγράμματα καθορισμένων παροχών είναι η παρούσα αξία της δέσμευσης για την καθορισμένη παροχή κατά την ημερομηνία ισολογισμού. Η παρούσα αξία της υποχρέωσης καθορισμένων παροχών υπολογίζεται με προεξόφληση των μελλοντικών χρηματικών εκροών με συντελεστή προεξόφλησης το επιτόκιο των μακροπρόθεσμων υψηλής πιστοληπτικής διαβάθμισης εταιρικών ομολόγων που έχουν διάρκεια περίπου ίση με το συνταξιοδοτικό πρόγραμμα. Η υποχρέωση που προκύπτει λόγω της καθορισμένης παροχής υπολογίζεται από ανεξάρτητο αναλογιστή με τη χρήση της μεθόδου της εκτιμώμενης πιστωτικής μονάδος (Projected unit credit method). Τα αναλογιστικά κέρδη και οι ζημιές που προκύπτουν από τις αναλογιστικές προσαρμογές χρεώνονται ή πιστώνονται ίδια κεφάλαια στην κατάσταση αποτελεσμάτων και λοιπών συνολικών εσόδων. Το κόστος προϋπηρεσίας καταχωρείται άμεσα στα αποτελέσματα. (γ) Παροχές τερματισμού της απασχόλησης Οι παροχές τερματισμού της απασχόλησης πληρώνονται όταν ο Όμιλος τερματίσει την απασχόληση εργαζομένων πριν την ημερομηνία συνταξιοδοτήσεως. Ο Όμιλος καταχωρεί αυτές τις παροχές είτε όταν δεσμεύεται να τερματίσει την απασχόληση υπαρχόντων εργαζομένων σύμφωνα με ένα λεπτομερές επίσημο πρόγραμμα για το οποίο δεν υπάρχει πιθανότητα απόσυρσης, ή όταν προσφέρει αυτές τις παροχές ως κίνητρο για εθελούσια αποχώρηση. Παροχές τερματισμού της απασχόλησης που οφείλονται 12 μήνες μετά την ημερομηνία του ισολογισμού προεξοφλούνται στην παρούσα αξία τους. Στην περίπτωση τερματισμού απασχόλησης κατά την οποία υπάρχει αδυναμία προσδιορισμού των εργαζομένων που θα κάνουν χρήση αυτών των παροχών, δεν γίνεται λογιστικοποίηση αλλά γνωστοποίηση αυτών ως ενδεχόμενη υποχρέωση. 52 Π. Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις 31 Δεκεμβρίου 2019 3.18 Επιχορηγήσεις Οι κρατικές επιχορηγήσεις αναγνωρίζονται στην εύλογη αξία τους όταν αναμένεται με βεβαιότητα ότι η επιχορήγηση θα εισπραχθεί και ο Όμιλος θα πληρεί όλους τους προβλεπόμενους όρους της επιχορήγησης. Τα έσοδα από κρατικές επιχορηγήσεις τα οποία αφορούν μελλοντικά έξοδα, αναβάλλονται και αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα σε αντιστοιχία με τα έξοδα που προορίζονται να αποζημιώσουν. Οι κρατικές επιχορηγήσεις που σχετίζονται με την αγορά ενσώματων παγίων, περιλαμβάνονται στις μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις ως αναβαλλόμενες κρατικές επιχορηγήσεις και μεταφέρονται ως έσοδα στην κατάσταση αποτελεσμάτων και λοιπών συνολικών εσόδων με την σταθερή μέθοδο κατά αναμενόμενη ωφέλιμη ζωή των σχετικών περιουσιακών στοιχείων. 3.19 Προβλέψεις Οι προβλέψεις αναγνωρίζονται όταν: i. Υπάρχει μία παρούσα νομική ή τεκμαιρόμενη υποχρέωση ως αποτέλεσμα παρελθόντων γεγονότων. ii. Είναι πιθανότερο ότι θα απαιτηθεί εκροή πόρων για τον διακανονισμό της υποχρέωσης. iii. Το απαιτούμενο ποσό μπορεί να εκτιμηθεί αξιόπιστα. Οι προβλέψεις επιμετρώνται στην παρούσα αξία, βάσει της καλύτερης δυνατής εκτίμησης της Διοίκησης, για το κόστος που απαιτούνται να καλύψουν την παρούσα υποχρέωση την ημερομηνία του ισολογισμού (Σημείωση 6). Το προεξοφλητικό επιτόκιο που χρησιμοποιείται για τον προσδιορισμό της παρούσας αξίας είναι προ φόρων και αντικατοπτρίζει τις τρέχουσες αγοραίες εκτιμήσεις για την χρονική αξία του χρήματος και τους κινδύνους που αφορούν τη συγκεκριμένη υποχρέωση. 3.20 Αναγνώριση εσόδων Έσοδο ορίζεται το ποσό το οποίο μία οικονομική οντότητα αναμένει να δικαιούται ως αντάλλαγμα για τα αγαθά ή τις υπηρεσίες που μεταβίβασε σε έναν πελάτη, εκτός από τα ποσά που εισπράττονται για λογαριασμό τρίτων (φόρος προστιθέμενης αξίας, λοιποί φόροι επί των πωλήσεων κτλ). Μια οικονομική οντότητα αναγνωρίζει έσοδα όταν (ή καθώς) ικανοποιεί την υποχρέωση εκτέλεσης μιας σύμβασης, μεταβιβάζοντας τα αγαθά ή τις υπηρεσίες που έχει υποσχεθεί στον πελάτη. Ο πελάτης αποκτά τον έλεγχο του αγαθού ή της υπηρεσίας, εάν έχει τη δυνατότητα να κατευθύνει τη χρήση και να αντλεί ουσιαστικά όλα τα οικονομικά οφέλη από αυτό το αγαθό ή την υπηρεσία. Ο έλεγχος μεταβιβάζεται κατά τη διάρκεια μιας περιόδου ή σε μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή. Τα έσοδα από την πώληση αγαθών αναγνωρίζονται όταν ο έλεγχος του αγαθού μεταφέρεται στον πελάτη, συνήθως με την παράδοσή του, και δεν υπάρχει καμία ανεκπλήρωτη υποχρέωση που θα μπορούσε να επηρεάσει την αποδοχή του αγαθού από τον πελάτη. Τα κύρια προϊόντα του Ομίλου είναι αλλαντικά και κρεατοσκευασμάτα. Τα έσοδα από την παροχή υπηρεσιών αναγνωρίζονται την λογιστική περίοδο την όποια οι υπηρεσίες παρέχονται και επιμετρώνται σύμφωνα με τη φύση των υπηρεσιών που παρέχονται, χρησιμοποιώντας είτε μεθόδους εκροών (output methods), είτε μεθόδους εισροών (input methods). Η απαίτηση από τον πελάτη αναγνωρίζεται όταν υπάρχει ένα άνευ προϋποθέσεων δικαίωμα να λάβει η οικονομική οντότητα το τίμημα για τις εκτελεσμένες υποχρεώσεις της σύμβασης προς τον πελάτη. Το συμβατικό περιουσιακό στοιχείο αναγνωρίζεται όταν ο Όμιλος (ή η Εταιρεία) έχει ικανοποιήσει τις υποχρεώσεις του προς τον πελάτη, πριν ο πελάτης πληρώσει ή πριν καταστεί απαιτητή η πληρωμή, για παράδειγμα όταν τα αγαθά ή οι υπηρεσίες μεταβιβάζονται στον πελάτη πριν από το δικαίωμα του Ομίλου (ή της Εταιρείας) για την έκδοση τιμολογίου. 53 Π. Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις 31 Δεκεμβρίου 2019 Η συμβατική υποχρέωση αναγνωρίζεται όταν ο Όμιλος (ή η Εταιρεία) λαμβάνει τίμημα από τον πελάτη (προπληρωμή) ή όταν διατηρεί δικαίωμα επί ενός τιμήματος το οποίο είναι ανεπιφύλακτο(αναβαλλόμενο έσοδο) πριν την εκτέλεση των υποχρεώσεων της σύμβασης και τη μεταφορά των αγαθών ή των υπηρεσιών. Η συμβατική υποχρέωση από-αναγνωρίζεται όταν εκτελεστούν οι υποχρεώσεις της σύμβασης και το έσοδο καταγραφεί στην κατάσταση αποτελεσμάτων. Τα έσοδα της μίσθωσης από λειτουργικές μισθώσεις αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα με τη σταθερή μέθοδο κατά τη διάρκεια της μίσθωσης. Τα έσοδα από τόκους αναγνωρίζονται με τη χρήση του πραγματικού επιτοκίου. Όταν υπάρχει απομείωση των δανείων ή απαιτήσεων, η λογιστική αξία αυτών μειώνεται στο ανακτήσιμο ποσό τους το οποίο είναι η παρούσα αξία των αναμενόμενων μελλοντικών ταμειακών ροών προεξοφλημένων με το αρχικό πραγματικό επιτόκιο. Στη συνέχεια λογίζονται έσοδα από τόκους με το ίδιο επιτόκιο (αρχικό πραγματικό επιτόκιο) επί της απομειωμένης (νέας λογιστικής) αξίας. Τα έσοδα από μερίσματα αναγνωρίζονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων όταν το δικαίωμα είσπραξής τους έχει θεμελιωθεί. 3.21 Μισθώσεις Πολιτική από 1/1/2019 Οι μισθώσεις αναγνωρίζονται ως στοιχείο ενεργητικού καθώς και αντίστοιχη υποχρέωση κατά την ημερομηνία κατά την οποία το μισθωμένο περιουσιακό στοιχείο είναι διαθέσιμο για χρήση από τον Όμιλο. Κάθε καταβολή μισθώματος κατανέμεται μεταξύ της υποχρέωσης και του χρηματοοικονομικού κόστους. Το χρηματοοικονομικό κόστος επιβαρύνει τα αποτελέσματα χρήσεως κατά τη διάρκεια της περιόδου της μίσθωσης, ώστε να προκύψει ένα σταθερό περιοδικό επιτόκιο στο υπόλοιπο της υποχρέωσης για κάθε περίοδο. Το δικαίωμα χρήσης του περιουσιακού στοιχείου αποσβένεται κατά τη διάρκεια της μίσθωσης σε σταθερή βάση ή της ωφέλιμης ζωής του περιουσιακού στοιχείου αν είναι μικρότερη. Τα περιουσιακά στοιχεία και οι υποχρεώσεις που απορρέουν από τη μίσθωση αρχικά αποτιμώνται βάσει της παρούσας αξίας. Οι υποχρεώσεις από μισθώματα περιλαμβάνουν την καθαρή παρούσα αξία των ακόλουθων μισθωμάτων: • τα σταθερά μισθώματα (συμπεριλαμβανομένων των ουσιαστικά σταθερών πληρωμών), μειωμένα κατά τυχόν εισπρακτέα κίνητρα μίσθωσης • τα κυμαινόμενα μισθώματα τα οποία εξαρτώνται από έναν δείκτη ή ένα επιτόκιο, τα οποία αρχικά επιμετρώνται με χρήση του δείκτη ή του επιτοκίου κατά την ημερομηνία έναρξης της μισθωτικής περιόδου • τα ποσά που αναμένεται να καταβληθούν από τον όμιλο βάσει εγγυημένων υπολειμματικών αξιών • την τιμή άσκησης του δικαιώματος αγοράς, εάν είναι μάλλον βέβαιο ότι ο Όμιλος θα ασκήσει αυτό το δικαίωμα, και • την καταβολή ποινής για καταγγελία της μίσθωσης, εάν η διάρκεια της μίσθωσης αποτυπώνει την άσκηση δικαιώματος του Ομίλου για καταγγελία της μίσθωσης. Στην αρχική επιμέτρηση της υποχρέωσης μίσθωσης περιλαμβάνονται και τα μισθώματα που αφορούν δικαιώματα επέκτασης που είναι μάλλον βέβαιο ότι θα εξασκηθούν. 54 Π. Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις 31 Δεκεμβρίου 2019 Οι πληρωμές μισθωμάτων προεξοφλούνται χρησιμοποιώντας το επιτόκιο που εμπεριέχεται στη μίσθωση. Εάν το επιτόκιο αυτό δεν μπορεί να προσδιοριστεί άμεσα, χρησιμοποιείται το διαφορικό επιτόκιο δανεισμού του μισθωτή, δηλαδή το επιτόκιο με το οποίο θα επιβαρυνόταν ο μισθωτής εάν δανειζόταν τα απαραίτητα κεφάλαια για την αγορά ενός περιουσιακού στοιχείου παρόμοιας αξίας με το περιουσιακό στοιχείο με δικαίωμα χρήσης, για παρόμοια χρονική περίοδο, με παρόμοιες εξασφαλίσεις και σε παρόμοιο οικονομικό περιβάλλον. Το κόστος του περιουσιακού στοιχείου με δικαίωμα χρήσης αποτελείται από: α. το ποσό της αρχικής επιμέτρησης της υποχρέωσης από τη μίσθωση, β. τυχόν μισθώματα τα οποία καταβλήθηκαν κατά την ημερομηνία έναρξης της μισθωτικής περιόδου ή προγενέστερα, μείον οποιαδήποτε κίνητρα μίσθωσης έχουν εισπραχθεί γ. τυχόν αρχικές άμεσες δαπάνες με τις οποίες επιβαρύνθηκε ο μισθωτής και δ. εκτίμηση του κόστους με το οποίο θα επιβαρυνθεί ο μισθωτής προκειμένου να αποσυναρμολογήσει και να απομακρύνει το υποκείμενο περιουσιακό στοιχείο, να αποκαταστήσει το χώρο όπου έχει τοποθετηθεί ή να αποκαταστήσει το υποκείμενο περιουσιακό στοιχείο στην κατάσταση στην οποία προβλέπεται από τους όρους και τις προϋποθέσεις της μίσθωσης, εκτός εάν το εν λόγω κόστος συνεπάγεται την παραγωγή αποθεμάτων. Ο μισθωτής αναλαμβάνει την υποχρέωση να επιβαρυνθεί με το εν λόγω κόστος είτε κατά την ημερομηνία έναρξης της μισθωτικής περιόδου είτε λόγω χρήσης του υποκείμενου περιουσιακού στοιχείου για μια συγκεκριμένη χρονική περίοδο. Πολιτική μέχρι 31/12/2018 (α) Ο Όμιλος ως μισθωτής Οι μισθώσεις παγίων όπου ο Όμιλος διατηρεί ουσιωδώς όλους τους κινδύνους και τις ανταμοιβές της ιδιοκτησίας ταξινομούνται ως χρηματοδοτικές μισθώσεις. Οι χρηματοδοτικές μισθώσεις κεφαλαιοποιούνται με την έναρξη της μίσθωσης στη χαμηλότερη μεταξύ της εύλογης αξίας του παγίου στοιχείου ή της παρούσας αξίας των ελάχιστων μισθωμάτων. Κάθε μίσθωμα επιμερίζεται μεταξύ της υποχρέωσης και των χρηματοοικονομικών εξόδων έτσι ώστε να επιτυγχάνεται ένα σταθερό επιτόκιο στην υπολειπόμενη χρηματοοικονομική υποχρέωση. Οι αντίστοιχες υποχρεώσεις από μισθώματα, καθαρές από χρηματοοικονομικά έξοδα, απεικονίζονται στις υποχρεώσεις. Το μέρος του χρηματοοικονομικού εξόδου που αφορά σε χρηματοδοτικές μισθώσεις αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα χρήσης κατά τη διάρκεια της μίσθωσης. Τα πάγια που αποκτήθηκαν με χρηματοδοτική μίσθωση αποσβένονται στη μικρότερη περίοδο μεταξύ της ωφέλιμης ζωής των παγίων στοιχείων και της διάρκειας μίσθωσής τους. Μισθώσεις όπου ουσιωδώς οι κίνδυνοι και ανταμοιβές της ιδιοκτησίας διατηρούνται από τον εκμισθωτή ταξινομούνται ως λειτουργικές μισθώσεις. Οι πληρωμές που γίνονται για τις λειτουργικές μισθώσεις (καθαρές από τυχόν κίνητρα που προσφέρθηκαν από τον εκμισθωτή) αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα χρήσης με την σταθερή μέθοδο κατά τη διάρκεια της μίσθωσης. (β) Ο Όμιλος ως εκμισθωτής Όταν πάγια εκμισθώνονται με χρηματοδοτική μίσθωση, η παρούσα αξία των μισθωμάτων καταχωρείται ως απαίτηση. Η διαφορά μεταξύ του μικτού ποσού της απαίτησης και της παρούσας αξίας της απαίτησης καταχωρείται ως αναβαλλόμενο χρηματοοικονομικό έσοδο. Το έσοδο από την εκμίσθωση αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα χρήσης κατά τη διάρκεια της μίσθωσης χρησιμοποιώντας τη μέθοδο της καθαρής επένδυσης, η οποία αντιπροσωπεύει μια σταθερή περιοδική απόδοση. Πάγια που εκμισθώνονται με λειτουργικές μισθώσεις περιλαμβάνονται στις ενσώματες ακινητοποιήσεις του ισολογισμού. Αποσβένονται κατά τη διάρκεια της αναμενόμενης ωφέλιμης ζωής τους σε βάση σύμφωνη με 55 Π. Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις 31 Δεκεμβρίου 2019 παρόμοιες ιδιόκτητες ενσώματες ακινητοποιήσεις. Το έσοδο του ενοικίου (καθαρό από τυχόν κίνητρα που δόθηκαν στους μισθωτές) αναγνωρίζεται με τη σταθερή μέθοδο κατά τη διάρκεια της περιόδου της μίσθωσης. 3.22 Κέρδη και ζημιές ανά μετοχή Τα βασικά κέρδη/(ζημιές) ανά μετοχή υπολογίζονται διαιρώντας τα καθαρά κέρδη/(ζημιές) που αναλογούν στους μετόχους της μητρικής Εταιρείας με τον μέσο σταθμισμένο αριθμό κοινών μετοχών που είναι σε κυκλοφορία κατά τη διάρκεια κάθε έτους, εξαιρώντας τον μέσο όρο των κοινών μετοχών που αποκτήθηκαν ως ίδιες μετοχές. Τα απομειωμένα κέρδη/(ζημιές) ανά μετοχή υπολογίζονται διαιρώντας τα καθαρά κέρδη/(ζημιές) που αποδίδεται στους μετόχους της μητρικής (χωρίς να ληφθεί υπόψη ο τόκος επί των μετατρέψιμων μετοχών μετά από φόρους) με τον μέσο σταθμισμένο αριθμό των μετοχών σε κυκλοφορία κατά τη διάρκεια του έτους (προσαρμοσμένο για την επίδραση των μετατρέψιμων μετοχών). Ο μέσος σταθμισμένος αριθμός των κοινών μετοχών σε κυκλοφορία κατά τη διάρκεια της λογιστικής περιόδου και για όλες τις παρουσιαζόμενες λογιστικές περιόδους προσαρμόζεται για γεγονότα που έχουν μεταβάλει τον αριθμό των κοινών μετοχών σε κυκλοφορία χωρίς αντίστοιχη μεταβολή στους πόρους. 3.23 Διανομή μερισμάτων Η διανομή μερισμάτων στους μετόχους της Μητρικής αναγνωρίζεται ως υποχρέωση στις εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις όταν η διανομή εγκρίνεται από την Γενική Συνέλευση των Μετόχων. 3.24 Αναφορά κατά τομείς δραστηριότητας Οι επιχειρηματικοί τομείς είναι σύμφωνοι με την εσωτερική αναφορά που παρέχεται στον επικεφαλής λήψης επιχειρηματικών αποφάσεων. Ο επικεφαλής λήψης επιχειρηματικών αποφάσεων είναι το Διοικητικό Συμβούλιο και είναι υπεύθυνο για την κατανομή των πόρων και την επιμέτρηση της επιχειρηματικής απόδοσης των λειτουργικών τομέων. 3.25 Συγκριτικά στοιχεία και στρογγυλοποιήσεις Διαφορές που παρουσιάζονται μεταξύ των κονδυλίων στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις και των αντίστοιχων κονδυλίων στις σημειώσεις οφείλονται σε στρογγυλοποιήσεις. 3.26 Αλλαγές λογιστικών πολιτικών, μεταβολές λογιστικών εκτιμήσεων και διορθώσεις λαθών Εντός της χρήσης 2019 η εταιρεία άλλαξε τη λογιστική πολιτική αναφορικά με το λογιστικό χειρισμό των ανταλλακτικών μηχανημάτων, τα οποία ενώ προηγουμένως εξοδοποιούνταν κατά την αγορά τους, πλέον παρακολουθούνται ως απόθεμα σύμφωνα με τα όσα ορίζονται στο ΔΛΠ 2 «Αποθέματα». Ως αποτέλεσμα της προαναφερθείσας αλλαγής λογιστικής πολιτικής, η εταιρεία αναγνώρισε την 31/12/2019 ανταλλακτικά μηχανημάτων ποσού € 571.144 (βλέπε σημείωση 11) έχοντας ωφελήσει τα αποτελέσματα της χρήσης 2019 ισόποσα. Η εταιρεία δεν έχει εφαρμόσει τη νέα λογιστική πολιτική αναδρομικά λόγω του ότι ήταν ανέφικτο να προσδιορίσει τη σωρευτική επίδραση της εφαρμογής της πολιτικής σε κάθε προγενέστερη περίοδο σύμφωνα με τα όσα προβλέπονται στην παράγραφο 27 του Δ.Λ.Π. 8 «Λογιστικές πολιτικές, μεταβολές στις λογιστικές εκτιμήσεις και λάθη». Σε ενοποιημένο επίπεδο, εντός του 2019 έγινε αντιλογισμός απαλειφής ενδοομιλικού κέρδους από την πώληση παγίων ποσού € 474 χιλ. το οποίο θα έπρεπε να είχε αντιλογισθεί σε προηγούμενες χρήσεις κατά την πώληση ή σταδιακή απόσβεση των παγίων. Το έσοδο το οποίο προέκυψε από τον αντιλογισμό της απαλοιφής καταχωρήθηκε στο λογαριασμό «Λοιπά Έσοδα / (Έξοδα) εκμετάλλευσης (καθαρά)». Επίσης, εντός της κλειόμενης χρήσης τα αποτελέσματα της Εταιρείας και του Ομίλου (κονδύλι «Λοιπά Έσοδα / (Έξοδα) εκμετάλλευσης (καθαρά)») 56 Π. Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις 31 Δεκεμβρίου 2019 επιβαρύνθηκαν με την πρόσθετη πρόβλεψη επισφάλειας ποσού €309 χιλ. περίπου η οποία αφορά σε ανεπίδεκτης είσπραξης απαιτήσεις οι οποίες θα έπρεπε να έχουν απομειωθεί σε προηγούμενα έτη. Τα παραπάνω ποσά δεν διορθώθηκαν με επαναδιατύπωση των συγκριτικών στοιχείων καθώς κρίθηκε ότι η επίδραση τους στην οικονομική θέση και στα αποτελέσματα της Εταιρείας και του Ομίλου δεν σημαντική είτε σωρευτικά είτε μεμονωμένα. O λογιστικός χειρισμός είναι σύμφωνος με τις προβλέψεις του Δ.Λ.Π 8 «Λογιστικές πολιτικές, μεταβολές στις λογιστικές εκτιμήσεις και λάθη». 4. Υιοθέτηση Νέων και Αναθεωρημένων Διεθνών Προτύπων Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (ΔΠΧΑ) Συγκεκριμένα νέα πρότυπα, τροποποιήσεις προτύπων και διερμηνείες έχουν εκδοθεί, τα οποία είναι υποχρεωτικά για λογιστικές περιόδους που ξεκινούν κατά τη διάρκεια της παρούσας χρήσης ή μεταγενέστερα και έχουν εφαρμογή στον Όμιλο. Η εκτίμηση του Ομίλου σχετικά με την επίδραση από την υιοθέτηση των νέων προτύπων, τροποποιήσεων και διερμηνειών παρατίθεται παρακάτω: 4.1 Πρότυπα, τροποποιήσεις πρότυπων και διερμηνείες που έχουν εκδοθεί από το Συμβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων (IASB) και είναι υποχρεωτικά για τις λογιστικές περιόδους που αρχίζουν την 1η Ιανουαρίου 2019 ή μεταγενέστερα. Τίτλος ΔΠΧΑ 16 Μισθώσεις ΔΠΧΑ 9 (Τροποποιήσεις) Δικαίωμα προπληρωμής με αρνητική αποζημίωση ΔΛΠ 28 (Τροποποιήσεις) Μακροπρόθεσμες συμμετοχές σε συγγενείς επιχειρήσεις και κοινοπραξίες Διερμηνεία 23 Αβεβαιότητα σε θέματα φορολογίας εισοδήματος ΔΛΠ 19 (Τροποποιήσεις) Μεταβολή, περικοπή ή διακανονισμός προγράμματος Κύκλος Ετήσιων Βελτιώσεων σε ΔΠΧΑ 2015-2017 – Τροποποίηση στο ΔΠΧΑ 3, ΔΠΧΑ 11, ΔΛΠ 12 & ΔΛΠ 23 Ημερομηνία Εφαρμογής – ετήσιες λογιστικές περίοδοι που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2019 1 Ιανουαρίου 2019 1 Ιανουαρίου 2019 1 Ιανουαρίου 2019 1 Ιανουαρίου 2019 1 Ιανουαρίου 2019 Τα πρότυπα, οι τροποποιήσεις προτύπων και διερμηνείες που παρουσιάζονται παραπάνω (εκτός του ΔΠΧΑ 16) δεν έχουν σημαντική επίπτωση στα μεγέθη του Ομίλου. Η επίδραση από την εφαρμογή του ΔΠΧΑ 16 περιγράφεται παρακάτω. ΔΠΧΑ 16 «Μισθώσεις» Κατά τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019, ο όμιλος εφαρμόζει το ΔΠΧΑ 16 «Μισθώσεις», το οποίο έχει εφαρμογή για ετήσιες οικονομικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2019. Το ΔΠΧΑ 16 εισάγει σημαντικές αλλαγές στη λογιστική από πλευράς μισθωτή, καθώς καταργεί τη διάκριση μεταξύ λειτουργικών και χρηματοδοτικών μισθώσεων και απαιτεί την αναγνώριση δικαιωμάτων χρήσης και υποχρεώσεων μίσθωσης για όλες τις μισθώσεις, εκτός από τις βραχυπρόθεσμες μισθώσεις και τις μισθώσεις περιουσιακών στοιχείων μικρής αξίας (όταν αυτές οι εξαιρέσεις έχουν υιοθετηθεί). Οι νέες αυτές απαιτήσεις περιγράφονται λεπτομερώς στη σημείωση 3.21. Η επίδραση από την υιοθέτηση του ΔΠΧΑ 16 στις ενοποιημένες και ατομικές χρηματοοικονομικές καταστάσεις της χρήσης που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019 περιγράφεται παρακάτω. 57 Π. Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις 31 Δεκεμβρίου 2019 Ο Όμιλος έχει υιοθετήσει το ΔΠΧΑ 16 «Μισθώσεις» από την 1η Ιανουαρίου 2019, και δεν έχει επαναδιατυπώσει τα συγκριτικά στοιχεία για τη χρήση 2018, όπως επιτρέπεται από τις μεταβατικές διατάξεις του προτύπου. Οι αναταξινομήσεις και οι προσαρμογές που προκύπτουν από τους νέους κανόνες των μισθώσεων αναγνωρίζονται επομένως στην κατάσταση καθαρής θέσης έναρξης την 1η Ιανουαρίου 2019. α) Επίδραση του νέου ορισμού της μίσθωσης Ο Όμιλος έχει επιλέξει να μην επαναξιολογήσει εάν μια σύμβαση είναι ή εμπεριέχει μίσθωση κατά την ημερομηνία της αρχικής εφαρμογής. Αντ' αυτού, για τις συμβάσεις που συνήφθησαν πριν από την ημερομηνία μετάβασης, ο Όμιλος στηρίχθηκε στην πραγματοποιηθείσα αξιολόγηση σύμφωνα με το ΔΛΠ 17 «Μισθώσεις» και την Διερμηνεία ΕΔΔΠΧΑ 4 «Ο προσδιορισμός του εάν μια συμφωνία εμπεριέχει μίσθωση». Η αλλαγή στον ορισμό της μίσθωσης αφορά κυρίως την έννοια του ελέγχου. Βάσει του ΔΠΧΑ 16, ο προσδιορισμός εάν μια σύμβαση αποτελεί ή εμπεριέχει μίσθωση, γίνεται στη βάση της ύπαρξης δκαιώματος της οικονομικής οντότητας να ελέγχει τη χρήση ενός αναγνωριζόμενου περιουσιακού στοιχείου για συγκεκριμένη χρονική περίοδο έναντι ανταλλάγματος (σε αντίθεση με το ΔΠΛ 17 και τη Διερμηνεία ΕΔΔΠΧΑ 4 που εστιάζουν στην έννοια του κινδύνου και της ωφέλειας που συνοδεύει την κυριότητα ενός υποκείμενου περιουσιακού στοιχείου). Ο Όμιλος εφαρμόζει τον ορισμό της μίσθωσης όπως προβλέπεται από το ΔΠΧΑ 16 για όλες τις συμβάσεις μίσθωσης που συνήφθησαν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2019. β) Επίδραση στη λογιστική αντιμετώπιση των μισθώσεων από πλευράς μισθωτή Το ΔΠΧΑ 16 αλλάζει τον τρόπο που ο Όμιλος αντιμετωπίζει λογιστικά τις μισθώσεις που είχαν χαρακτηριστεί ως λειτουργικές βάσει του ΔΛΠ 17. Κατά την υιοθέτηση του ΔΠΧA 16, ο Όμιλος αναγνώρισε δικαιώματα χρήσης και υποχρεώσεις μίσθωσης σε σχέση με μισθώσεις που είχαν προηγουμένως ταξινομηθεί ως «λειτουργικές μισθώσεις» σύμφωνα με τις αρχές του ΔΛΠ 17 «Μισθώσεις». Τα δικαιώματα χρήσης επιμετρήθηκαν στο κόστος, ενώ οι υποχρεώσεις μίσθωσης αποτιμήθηκαν στην παρούσα αξία των υπολειπόμενων μισθωμάτων, προεξοφλημένες με το διαφορικό επιτόκιο δανεισμού του μισθωτή (“incremental borrowing rate”) κατά την 1η Ιανουαρίου 2019. Επίσης ο Όμιλος αναγνωρίζει αποσβέσεις επί των δικαιωμάτων χρήσης και τόκους επί των υποχρεώσεων μίσθωσης. Κατά την πρώτη εφαρμογή του ΔΠΧΑ 16, ο Όμιλος χρησιμοποίησε τις ακόλουθες πρακτικές διευκολύνσεις που επιτρέπονται από το πρότυπο όσον αφορά μισθώσεις οι οποίες προηγουμένως κατατάσσονταν ως λειτουργικές μισθώσεις σύμφωνα με το ΔΛΠ 17: • Μισθώσεις με εναπομένουσα διάρκεια μικρότερη των 12 μηνών από την 1η Ιανουαρίου 2019, αντιμετωπίζονται σαν βραχυπρόθεσμες μισθώσεις. • Μισθώσεις των οποίων το υποκείμενο περιουσιακό στοιχείο είναι μικρής αξίας θα συνεχίσουν να αναγνωρίζονται με τη σταθερή μέθοδο στην κατάσταση συνολικού εισοδήματος. Για τις παραπάνω μισθώσεις, ο Όμιλος αναγνωρίζει τα μισθώματα ως έξοδα με την σταθερή μέθοδο, σε όλη τη διάρκεια της μίσθωσης. γ) Χρηματοοικονομικός αντίκτυπος της αρχικής εφαρμογής του ΔΠΧΑ 16 To διαφορικό επιτόκιο δανεισμού το οποίο εφαρμόστηκε στις υποχρεώσεις μίσθωσης την 1η Ιανουαρίου 2019 ανέρχονταν σε 4,06%. Οι δεσμεύσεις από λειτουργικές μισθώσεις που γνωστοποιήθηκαν την 31 Δεκεμβρίου 2018 βάσει του ΔΛΠ 17 (προεξοφλημένες με το διαφορικού επιτόκιο δανεισμού κατά την ημερομηνία αρχικής εφαρμογής) και οι υποχρεώσεις μισθώσεων που αναγνωρίστηκαν στην Κατάσταση Οικονομικής Θέσης κατά την ημερομηνία της αρχικής εφαρμογής παρουσιάζονται παρακάτω: 58 Π. Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις 31 Δεκεμβρίου 2019 Τα δικαιώματα χρήσης περιουσιακών στοιχείων αποτιμήθηκαν σε ποσό ίσο με την υποχρέωση μίσθωσης. Επίδραση σε ΕBITDA και ζημιές ανά μετοχή Το EBITDA για την περίοδο 01/01-31/12/2019 επωφελήθηκε κατά το ποσό των € 167.065 ως αποτέλεσμα της αλλαγής της λογιστικής αρχής: 59 Π. Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις 31 Δεκεμβρίου 2019 Η υιοθέτηση του ΔΠΧΑ 16 δεν είχε καμία επίδραση στις ζημιές ανά μετοχή της 31 Δεκεμβρίου 2019. 4.2 Πρότυπα, τροποποιήσεις πρότυπων και διερμηνείες που δεν έχουν τεθεί ακόμα σε ισχύ: Τίτλος Τροποποιήσεις σε Παραπομπές στο Εννοιολογικό Πλαίσιο στα ΔΠΧΑ ΔΠΧΑ 3 (Τροποποιήσεις) Συνενώσεις Επιχειρήσεων ΔΛΠ 1 και ΔΛΠ 8 (Τροποποιήσεις) Ορισμός σημαντικότητας ΔΠΧΑ 17 Ασφαλιστήρια συμβόλαια ΔΠΧΑ 9, ΔΛΠ 39 και ΔΠΧΑ 17 (Τροποποιήσεις) Αναμόρφωση Σημείου Αναφοράς Επιτοκίου ΔΛΠ 1 (Τροποποιήσεις) Ταξινόμηση Υποχρεώσεων ως Βραχυπρόθεσμες ή Μακροπρόθεσμες Ημερομηνία Εφαρμογής – ετήσιες λογιστικές περίοδοι που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2020 1 Ιανουαρίου 2020* 1 Ιανουαρίου 2020 1 Ιανουαρίου 2021* 1 Ιανουαρίου 2020 1 Ιανουαρίου 2022* *: Δεν έχει υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Τα πρότυπα, οι τροποποιήσεις προτύπων και διερμηνείες που παρουσιάζονται παραπάνω δεν αναμένεται να έχουν σημαντική επίπτωση στα μεγέθη του Ομίλου. 5. Διαχείριση χρηματοοικονομικού κινδύνου Παράγοντες χρηματοοικονομικού κινδύνου Ο Όμιλος εκτίθεται σε διάφορους χρηματοοικονομικούς κινδύνους όπως κινδύνους αγοράς (μεταβολές σε συναλλαγματικές ισοτιμίες, μεταβολές στην εύλογη αξίας του ενεργητικού και παθητικού λόγω μεταβολών των επιτοκίων, μεταβολές σε τιμές αγοράς), πιστωτικό κίνδυνο, κίνδυνο ρευστότητας, και κίνδυνο ταμειακών ροών από μεταβολές επιτοκίων. Το γενικό πρόγραμμα διαχείρισης κινδύνων του Ομίλου εστιάζεται στη μη προβλεψιμότητα των χρηματοπιστωτικών αγορών και επιδιώκει να ελαχιστοποιήσει την ενδεχόμενη αρνητική τους επίδραση στη χρηματοοικονομική απόδοση του Ομίλου. Η διαχείριση κινδύνων εκτελείται από την κεντρική οικονομική υπηρεσία του Ομίλου, η οποία λειτουργεί με συγκεκριμένους κανόνες που έχουν εγκριθεί από το Διοικητικό Συμβούλιο. Το Διοικητικό Συμβούλιο παρέχει γραπτές οδηγίες και κατευθύνσεις για την γενική διαχείριση του κινδύνου καθώς και ειδικές οδηγίες για την διαχείριση συγκεκριμένων κινδύνων όπως ο συναλλαγματικός κίνδυνος, ο κίνδυνος επιτοκίου και ο πιστωτικός κίνδυνος. (α) Συναλλαγματικός κίνδυνος Ο Όμιλος δραστηριοποιείται στην Ευρώπη και συνεπώς το μεγαλύτερο μέρος των συναλλαγών του Ομίλου διεξάγεται σε Ευρώ. Μικρό μέρος των αγορών αγαθών του Ομίλου γίνεται σε άλλα νομίσματα (κυρίως σε Δολάριο Αμερικής). Η γρήγορη πληρωμή των προμηθευτών αυτών μειώνει σημαντικά το συναλλαγματικό κίνδυνο. Ο Όμιλος 60 Π. Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις 31 Δεκεμβρίου 2019 κατά πάγια τακτική, δεν προαγοράζει συνάλλαγμα και δεν συνάπτει συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης συναλλάγματος με εξωτερικούς αντισυμβαλλόμενους. (β) Πιστωτικός κίνδυνος Ο Όμιλος έχει θεσπίσει και εφαρμόζει διαδικασίες πιστωτικού ελέγχου με στόχο την ελαχιστοποίηση των επισφαλειών και την άμεση κάλυψη των απαιτήσεων με αξιόγραφα. Οι πωλήσεις χονδρικής γίνονται σε πελάτες με αξιολογημένο ιστορικό πιστώσεων. Από τη Διεύθυνση Πιστωτικού Ελέγχου ορίζονται πιστωτικά όρια ανά πελάτη και εφαρμόζονται συγκεκριμένοι όροι πωλήσεων και εισπράξεων. Όπου αυτό είναι δυνατόν ζητούνται εμπράγματες ή άλλες εξασφαλίσεις. Ο μέγιστος πιστωτικός κίνδυνος στον οποίο είναι εκτεθειμένοι ο Όμιλος και η Εταιρεία αναλύεται ως εξής: Τα ταμειακά διαθέσιμα και ταμειακά ισοδύναμα θεωρούνται ως στοιχείο με μέτριο πιστωτικό κίνδυνο, καθώς οι τρέχουσες μακροοικονομικές συνθήκες ασκούν πίεση στις τράπεζες. Ο Όμιλος και η Εταιρεία ακολουθούν κανόνες διαχείρισης διαθεσίμων, ενώ η πιθανότητα έκθεσης σε κίνδυνο λόγω συναλλαγής σε ξένη χώρα ή λόγω αντισυμβαλλόμενου παρακολουθείται κεντρικά. Το μεγαλύτερο μέρος των ταμειακών διαθεσίμων του Ομίλου είναι επενδυμένα στις 4 συστημικές τράπεζες. Αξίζει να αναφερθεί ότι υπάρχει συγκέντρωση κινδύνου σε μεγάλους πελάτες - αλυσίδες super markets. Μέσα στο 2019 και το 2018 υπήρχαν 5 μεγάλοι πελάτες, για τους οποίους οι πωλήσεις ξεπερνούσαν το 50% των συνολικών πωλήσεων. (γ) Κίνδυνος τιμής Για την αντιμετώπιση του κινδύνου αύξησης τιμής των Α’ υλών η Εταιρεία συνάπτει συμβόλαια με εγγυημένες τιμές αγοράς με διεθνείς οίκους και χτίζει στρατηγικές συνεργασίες με εγχώριους παραγωγούς. Έκθεση τιμής υπάρχει και σε σχέση με τα επενδυτικά ακίνητα της Εταιρείας. (δ) Κίνδυνος ρευστότητας Η διαχείριση του κίνδυνου ρευστότητας στοχεύει στη διασφάλιση ύπαρξης επαρκών διαθεσίμων και ισοδυνάμων καθώς και την εξασφάλιση της πιστοληπτικής ικανότητας του μέσω της ύπαρξης επαρκών πιστωτικών ορίων από τις συνεργαζόμενες τράπεζες . Οι ανάγκες ρευστότητας παρακολουθούνται από την Εταιρεία σε καθημερινή και εβδομαδιαία βάση καθώς και σε μια κυλιόμενη περίοδο 90 ημερών. Οι μακροπρόθεσμες ανάγκες ρευστότητας για τους επόμενους 6 μήνες και το επόμενο έτος προσδιορίζονται μηνιαία. Παρακάτω γίνεται ανάλυση της ληκτότητας των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων σε επίπεδο Ομίλου και Εταιρείας: 61 Π. Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις 31 Δεκεμβρίου 2019 (ε) Κίνδυνος μεταβολής επιτοκίων Τα λειτουργικά έσοδα του Ομίλου είναι ουσιωδώς ανεξάρτητα από μεταβολές στις τιμές των επιτοκίων. Ο Όμιλος δεν έχει στο ενεργητικό του σημαντικά έντοκα στοιχεία. Ο τραπεζικός δανεισμός της Εταιρείας είναι αποκλειστικά σε ευρώ και υπόκειται σε κυμαινόμενα επιτόκια. Η Εταιρεία δεν χρησιμοποιεί παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα προκειμένου να μειώσει την έκθεσή της στον κίνδυνο μεταβολής των επιτοκίων, κατά την ημερομηνία σύνταξης του ισολογισμού. Η Εταιρεία αντιμετωπίζει κίνδυνο μεταβολής επιτοκίων λόγω υψηλού δανεισμού (για μεγαλύτερη ανάλυση δείτε ανωτέρω στην Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου Δ. Κυριότεροι Κίνδυνοι και Αβεβαιότητες, Κίνδυνος επιτοκίων). (στ) Διαχείριση κεφαλαίου Οι στόχοι του Ομίλου σε σχέση με τη διαχείριση κεφαλαίου είναι να διασφαλίσει τη δυνατότητα απρόσκοπτης λειτουργίας του στο μέλλον και να διατηρήσει ιδανική κατανομή κεφαλαίου μειώνοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο το κόστος κεφαλαίου. Τα κεφάλαια του Ομίλου δεν κρίνονται ικανοποιητικά με βάση το συντελεστή μόχλευσης. Ο εν λόγω συντελεστής υπολογίζεται διαιρώντας τον καθαρό δανεισμό με τα συνολικά απασχολούμενα κεφάλαια. Ο καθαρός δανεισμός υπολογίζεται ως το «Σύνολο δανεισμού» (συμπεριλαμβανομένου «βραχυπρόθεσμου και μακροπρόθεσμου δανεισμού» όπως εμφανίζεται στον Ισολογισμό) μείον «Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα». Τα συνολικά απασχολούμενα κεφάλαια υπολογίζονται ως «Ίδια κεφάλαια αποδιδόμενα στους μετόχους της μητρικής» όπως εμφανίζονται στην κατάσταση οικονομικής θέσης συν τον καθαρό δανεισμό. 62 Π. Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις 31 Δεκεμβρίου 2019 Το σύνολο των Ιδίων Κεφαλαίων της Εταιρείας την 31/12/2019 έχει καταστεί αρνητικό συνεπώς συντρέχουν οι προϋποθέσεις εφαρμογής των διατάξεων του άρθρου 119 του Ν.4548/2019. Το Διοικητικό Συμβούλιο θα θέσει το θέμα στην ετήσια Γενική Συνέλευση των Μετόχων προκειμένου να ληφθούν αποφάσεις για τα απαραίτητα μέτρα από τους μετόχους της Εταιρείας. Προσδιορισμός των εύλογων αξιών Η εύλογη αξία των χρηματοοικονομικών στοιχείων που διαπραγματεύονται σε ενεργές αγορές (χρηματιστήρια) (π.χ. παράγωγα, μετοχές, ομόλογα, αμοιβαία κεφάλαια), προσδιορίζεται από τις δημοσιευόμενες τιμές που ισχύουν κατά την ημερομηνία του ισολογισμού. Για τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού χρησιμοποιείται η τιμή προσφοράς και για τα χρηματοοικονομικά στοιχεία παθητικού χρησιμοποιείται η τιμή ζήτησης. Η εύλογη αξία των χρηματοοικονομικών στοιχείων που δεν διαπραγματεύονται σε ενεργές αγορές προσδιορίζεται με την χρήση τεχνικών αποτίμησης και παραδοχών που στηρίζονται σε δεδομένα της αγοράς κατά την ημερομηνία του ισολογισμού. Η ονομαστική αξία μείον προβλέψεις για επισφάλειες των εμπορικών απαιτήσεων εκτιμάται ότι προσεγγίζει την πραγματική τους αξίας. Οι πραγματικές αξίες των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων για σκοπούς εμφάνισής τους στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις υπολογίζονται με βάση τη παρούσα αξία των μελλοντικών ταμειακών ροών που προκύπτουν από συγκεκριμένες συμβάσεις χρησιμοποιώντας το τρέχον επιτόκιο το οποίο είναι διαθέσιμο για τον Όμιλο για τη χρήση παρόμοιων χρηματοπιστωτικών μέσων. Ο παρακάτω πίνακας παρουσιάζει την λογιστική και την εύλογη αξία χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού και υποχρεώσεων: 63 Π. Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις 31 Δεκεμβρίου 2019 Η εύλογη αξία των δανείων προσδιορίζεται με βάση την προεξόφληση των μελλοντικών ταμειακών ροών. Ο Όμιλος χρησιμοποιεί την κατωτέρω ιεραρχία για τον προσδιορισμό και τις γνωστοποιήσεις των εύλογων αξιών χρηματοοικονομικών στοιχείων, με βάση τη μέθοδο αποτίμησης που ακολουθεί: Επίπεδο 1: οι εύλογες αξίες προσδιορίζονται με αναφορά σε δημοσιευμένες τιμές συναλλαγής ενεργού αγοράς. Επίπεδο 2: οι εύλογες αξίες προσδιορίζονται με τεχνικές επιμέτρησης για τις οποίες όλες οι παράμετροι οι οποίες έχουν σημαντική επίπτωση στην καταχωρηθείσα εύλογη αξία, υποστηρίζονται από τιμές παρατηρήσιμων συναλλαγών της αγοράς (άμεσα ή έμμεσα). Επίπεδο 3: οι εύλογες αξίες προσδιορίζονται με τεχνικές επιμέτρησης για τις οποίες οι παράμετροι οι οποίες έχουν σημαντική επίπτωση στην καταχωρηθείσα εύλογη αξία, δεν υποστηρίζονται από τιμές παρατηρήσιμων συναλλαγών της αγοράς. 6. Σημαντικές λογιστικές εκτιμήσεις και κρίσεις της Διοίκησης Κατά την προετοιμασία των χρηματοοικονομικών καταστάσεων, η Διοίκηση δεν κάνει κρίσεις οι οποίες να είναι αρκετά σημαντικές ώστε να απαιτούν γνωστοποίηση. Η Διοίκηση προβαίνει σε εκτιμήσεις και παραδοχές σχετικά με την εξέλιξη των μελλοντικών γεγονότων. Οι εκτιμήσεις της Διοίκησης επανεξετάζονται διαρκώς και βασίζονται σε ιστορικά δεδομένα και προσδοκίες για μελλοντικά γεγονότα, που κρίνονται εύλογες σύμφωνα με τα ισχύοντα. Οι εκτιμήσεις και παραδοχές που ενέχουν σημαντικό κίνδυνο και ενδέχεται να προκαλέσουν ουσιώδεις προσαρμογές στις λογιστικές αξίες των περιουσιακών στοιχείων και των υποχρεώσεων στους επόμενους 12 μήνες έχουν ως εξής: α) Φόρος Εισοδήματος και αναβαλλόμενη φορολογία H πρόβλεψη του φόρου εισοδήματος είναι μια περιοχή όπου η Διοίκηση θεωρεί ότι ενέχει σημαντικό κίνδυνο να υπάρξουν ουσιώδεις διαφοροποιήσεις μελλοντικά λόγω της ισχύουσας φορολογικής νομοθεσίας της Ελλάδας, όπου οι φορολογικές υποχρεώσεις της Εταιρείας θεωρούνται ως οριστικές μόνο μετά τη διενέργεια ελέγχου από τις φορολογικές αρχές. Για τον προσδιορισμό της πρόβλεψης για φόρο εισοδήματος απαιτείται κρίση από τον Όμιλο επειδή υπάρχουν πολλές συναλλαγές και υπολογισμοί για τους οποίους ο τελικός προσδιορισμός του φόρου είναι αβέβαιος. Ο Όμιλος αναγνωρίζει υποχρεώσεις από αναμενόμενους φορολογικούς ελέγχους κατά πάγια πολιτική, βάσει εκτιμήσεων που προκύπτουν από τους προηγούμενους ελέγχους. Εάν το τελικό αποτέλεσμα του ελέγχου είναι διαφορετικό από την αρχική εκτίμηση, η διαφορά θα επηρεάσει τον φόρο εισοδήματος και την πρόβλεψη για τις ανέλεγκτες χρήσεις. Επίσης ο υπολογισμός αναβαλλόμενης φορολογίας δημιουργείται με τους φορολογικούς συντελεστές που έχουν ψηφιστεί κατά την ημερομηνία ισολογισμού και εκτιμάται ότι θα ισχύουν κατά την αντιστροφή των προσωρινών 64 Π. Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις 31 Δεκεμβρίου 2019 διαφορών. Ο φορολογικός συντελεστής σύμφωνα με τον οποίο θα υπολογιστεί τελικά η φορολογική ελάφρυνση ή επιβάρυνση μπορεί τελικά να διαφέρει. Ελάφρυνση που προκύπτει από αναβαλλόμενη φορολογία λόγω ζημιών αναγνωρίζεται μόνο εφόσον η Διοίκηση εκτιμά ότι η λειτουργία της Εταιρείας θα αποφέρει επαρκή κερδοφορία στις επόμενες χρήσεις για να συμψηφιστεί αυτό το όφελος. Η αναγνώριση αναβαλλόμενης φορολογικής απαίτησης πάνω στις προσωρινές διαφορές είναι λογιστική εκτίμηση λόγω των συχνών αλλαγών της φορολογικής νομοθεσίας. β) Προβλέψεις απομείωσης απαιτήσεων Ο Όμιλος απομειώνει την αξία των εμπορικών απαιτήσεών του σύμφωνα με την λογιστική αρχή που αναφέρεται στη σημείωση 3.7.5. «Επιμέτρηση της απομείωσης των Χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού». Η διοίκηση του Ομίλου περιοδικά επανεκτιμά την επάρκεια της πρόβλεψης για επισφαλείς απαιτήσεις με βάση παράγοντες όπως την πιστωτική της πολιτική, αναφορές από τη νομική υπηρεσία για πρόσφατες εξελίξεις σε υποθέσεις που αυτή χειρίζεται, καθώς και την εκτίμηση της για την επίδραση λοιπών παραγόντων στην εισπραξιμότητα των απαιτήσεων. γ) Έλεγχος απομείωσης ενσώματων παγίων Την 30/12/2016, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα από τη σύμβαση αναδιάρθρωσης των δανειακών υποχρεώσεων της Π.Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. και των θυγατρικών εταιρειών της, πραγματοποιήθηκε η πώληση στην ALPHA ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΡΙΟΥ ΑΕ του ακινήτου στον Άγιο Στέφανο Αττικής, έναντι του ποσού των € 17 εκατ. Ως συνέπεια αυτής της πώλησης, η λογιστική αξία των ενσώματων παγίων της Εταιρείας αποτελείται πλέον σχεδόν εξ ολοκλήρου από μηχανολογικό και λοιπό εξοπλισμό. Η Διοίκηση της Εταιρείας και του Ομίλου εξετάζει σε τακτική βάση αν υπάρχουν ενδείξεις απομείωσης των ενσώματων παγίων. Σε περίπτωση που προκύπτει ότι τέτοιες ενδείξεις υπάρχουν τότε τα πάγια περιουσιακά στοιχεία υπόκεινται σε έλεγχο απομείωσης της αξίας τους. 7. Πληροφόρηση κατά τομέα Οι επιχειρηματικοί τομείς είναι σύμφωνοι με την εσωτερική αναφορά που παρέχεται στον επικεφαλής λήψης επιχειρηματικών αποφάσεων. Ο επικεφαλής λήψης επιχειρηματικών αποφάσεων είναι το Διοικητικό Συμβούλιο και είναι υπεύθυνο για την κατανομή των πόρων και την επιμέτρηση της επιχειρηματικής απόδοσης των λειτουργικών τομέων. Το σύνολο της δραστηριότητας του Ομίλου βρίσκεται στην Ελλάδα, καθώς οι αλλοδαπές εταιρείες που περιλαμβάνονται στην ενοποίηση δεν έχουν δραστηριότητα. Ο Όμιλος την 31 Δεκεμβρίου 2019 έχει πλέον έναν (1) λειτουργικό τομέα για πληροφόρηση που είναι η παραγωγή και διάθεση αλλαντικών και προϊόντων κρέατος. Ο παραπάνω λειτουργικός τομέας έχει προκύψει από τη συγκέντρωση των επιμέρους λειτουργικών τομέων σε συμφωνία με τα όσα ορίζονται στην παράγραφο 12 του ΔΠΧΑ 8 «Λειτουργικοί τομείς» αφού οι επιμέρους λειτουργικοί τομείς: - - Έχουν παρόμοια οικονομικά χαρακτηριστικά ήτοι αναμένονται μακροπρόθεσμα παρόμοια μέσα μεικτά περιθώρια κέρδους και εκτίθενται στους ίδιους λειτουργικούς, πιστωτικούς και χρηματοοικονομικούς κινδύνους Τα είδη των προϊόντων που περιλαμβάνουν αποτελούνται από παρόμοια βασικά χαρακτηριστικά Χρησιμοποιούν την ίδια παραγωγική διαδικασία Οι πωλήσεις τους πραγματοποιούνται σε κοινούς πελάτες Χρησιμοποιούν κοινό σύστημα διανομής Λειτουργούν στο ίδιο πλαίσιο κανονιστικού περιβάλλοντος 65 8. Ενσώματα πάγια περιουσιακά στοιχεία Τα ενσώματα πάγια περιουσιακά στοιχεία κατά την 31 Δεκεμβρίου 2019 και 31 Δεκεμβρίου 2018 έχουν ως εξής: 66 Π. Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις 31 Δεκεμβρίου 2019 Σύμφωνα με την από 16 Μαΐου 2017 Σύμβαση κάλυψης του Κοινού Ομολογιακού Δανείου ύψους € 11.234.592, έχουν δοθεί εξασφαλίσεις επί των ακινήτων του Ομίλου όπως αναφέρονται αναλυτικά στη σημείωση 16 «Δανεισμός» των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Αναφορικά με την εφαρμογή του Δ.Π.Χ.Α. 16 «Μισθώσεις», η διοίκηση έχει επιλέξει τα δικαιώματα χρήσης να περιλαμβάνονται στο κονδύλι «Ενσώματα πάγια περιουσιακά στοιχεία» και να μην παρουσιάζονται σε ξεχωριστό κονδύλι του Μη κυκλοφορούντος Ενεργητικού της Κατάστασης Οικονομικής Θέσης. Τα δικαιώματα χρήσης αναλύονται στη σημείωση 28 «Μισθώσεις». Την 31 Δεκεμβρίου 2017 η Εταιρεία αναπροσάρμοσε την αξία του μηχανολογικού και λοιπού εξοπλισμού της κατά το ποσό των € 8,4 εκατ. και € 1,5 εκατ. αντίστοιχα (σύνολο αναπροσαρμογής € 9,9 εκατ.) ως αποτέλεσμα της αλλαγής λογιστικής πολιτικής του κόστους σε αυτό της εύλογης αξίας για τις δύο αυτές κατηγορίες ενσώματων περιουσιακών στοιχείων. Από την αναπροσαρμογή των παγίων σε εύλογη αξία σχηματίστηκε αποθεματικό ύψους € 10.330 χιλ. και ζημιά ύψους € 409 χιλ. η οποία αναγνωρίστηκε στην κατάσταση αποτελεσμάτων και συνολικών λοιπών εσόδων στο κονδύλι «Λοιπά έσοδα/(έξοδα) εκμετάλλευσης καθαρά». Η εκτίμηση της εύλογης αξίας του μηχανολογικού και λοιπού εξοπλισμού και των επίπλων πραγματοποιήθηκε από την ανεξάρτητη εταιρεία εκτιμητών American Appraisal. Η επιμέτρηση της εύλογης αξίας του μηχανικού και λοιπού εξοπλισμού ιεραρχείται ως Επίπεδο 3 με βάση τις παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν για την εφαρμογή των τεχνικών αποτίμησης που εφαρμόστηκαν. 8.1 Επενδύσεις σε Ακίνητα Κατά την 31/12/2019 πραγματοποιήθηκε ανεξάρτητη εκτίμηση της αξίας των επενδύσεων σε ακίνητα από την εταιρεία εκτιμητών ΔΑΝΟΣ Διεθνείς Σύμβουλοι και Εκτιμητές Ακινήτων βάσει της οποίας προέκυψε κέρδος από επανεκτίμηση ποσού € 16.000 το οποίο καταχωρήθηκε στα αποτελέσματα της κλειόμενης χρήσης. Για την εκτίμηση της εύλογης αξίας των επενδύσεων σε ακίνητα την 31/12/2019 χρησιμοποιήθηκε η Συγκριτική Μέθοδος. Η επιμέτρηση της εύλογης αξίας των επενδύσεων σε ακίνητα ιεραρχείται ως Επίπεδο 3 με βάση τις παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν για την εφαρμογή των τεχνικών αποτίμησης που εφαρμόστηκαν. 67 Π. Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις 31 Δεκεμβρίου 2019 9. Άυλα περιουσιακά στοιχεία Τα άυλα περιουσιακά στοιχεία κατά την 31 Δεκεμβρίου 2019 και 31 Δεκεμβρίου 2018 έχουν ως εξής: 10. Συμμετοχές σε θυγατρικές επιχειρήσεις Τα ποσοστά συμμετοχής (έμμεση και άμεση) της Εταιρείας στις θυγατρικές επιχειρήσεις, οι οποίες είναι όλες μη εισηγμένες, έχουν ως εξής: Η Eταιρεία εντός της χρήσης 2017 είχε προβεί σε αύξηση μετοχικού κεφαλαίου της NIKAS GROUP LIMITED και διαδοχικά της NIKAS BULGARIA EAD ποσού € 6,3 εκατ. με μερική καταβολή ποσού € 3,2 εκατ. περίπου. Κατόπιν της αύξησης του μετοχικού της κεφαλαίου η θυγατρική εταιρεία NIKAS BULGARIA EAD είχε προχωρήσει σε μερική εξόφληση των υποχρεώσεων της προς την Εταιρεία εντός του 2018. Η Εταιρεία ακολούθως προέβη σε απομείωση της συμμετοχής της στη θυγατρική NIKAS BULGARIA EAD. 68 Π. Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις 31 Δεκεμβρίου 2019 Εντός των χρήσεων 2018 και 2019, η Εταιρεία κατέβαλε € 1 εκατ. αντίστοιχα ανά έτος στα πλαίσια της κάλυψης της προαναφερθείσας αύξησης μετοχικού κεφαλαίου της NIKAS GROUP LIMITED και διαδοχικά της NIKAS BULGARIA EAD. Η τελευταία προέβη σε ισόποση εξόφληση των υποχρεώσεων της προς την Εταιρεία. 11. Αποθέματα 69 Π. Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις 31 Δεκεμβρίου 2019 12. Εμπορικές και λοιπές απαιτήσεις Οι πελάτες και οι λοιπές βραχυπρόθεσμες απαιτήσεις του Ομίλου κατά την 31/12/2019, αποτελούνται κυρίως από απαιτήσεις από την πώληση αγαθών. Ο Όμιλος κατέχει τους πελάτες και τις λοιπές βραχυπρόθεσμες απαιτήσεις με στόχο την είσπραξη των συμβατικών ταμειακών ροών, ως εκ τούτου τις επιμετρά στο αποσβενόμενο κόστος εφαρμόζοντας τη μέθοδο του πραγματικού επιτοκίου. Οι πελάτες και οι λοιπές βραχυπρόθεσμες απαιτήσεις που είναι άτοκες, εμφανίζονται στην ονομαστική αξία τους, απομειωμένες κατά τα εκτιμώμενα μη ανακτήσιμα ποσά, ενώ εκείνα με σημαντική χρηματοοικονομική συνιστώσα αναγνωρίζονται αρχικά στην εύλογη αξία τους. Ακολουθεί ανάλυση πελατών και λοιπών βραχυπρόθεσμων απαιτήσεων: Η κίνηση της πρόβλεψης για επισφαλείς απαιτήσεις κατά τη διάρκεια της τρέχουσας και της προηγούμενης χρήσης, έχει ως εξής: Η χρονική ανάλυση των μη ληξιπρόθεσμων, των ληξιπρόθεσμων μη απομειωμένων και απομειωμένων απαιτήσεων των πελατών κατά τη διάρκεια της τρέχουσας και της προηγούμενης χρήσης, έχει ως εξής: 70 Π. Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις 31 Δεκεμβρίου 2019 Οι απαιτήσεις από πελάτες στον Όμιλο και την Εταιρεία (εξαιρουμένων των ενδοομιλικών) αναλύονται ανά νόμισμα ως εξής: 13. Ταμειακά διαθέσιμα και ταμειακά ισοδύναμα Τα πιο πάνω αποτελούν τα ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα για σκοπούς της κατάστασης ταμειακών ροών. 71 Π. Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις 31 Δεκεμβρίου 2019 14. Μετοχικό κεφάλαιο Με την από 30/05/2019 απόφαση της Τακτικής Γενικής Συνέλευσης των μετόχων της Εταιρείας αποφασίστηκε η ονομαστική μείωση του μετοχικού κεφαλαίου της Εταιρείας κατά τριάντα ένα εκατομμύρια ενενήντα πέντε χιλιάδες εκατόν εβδομήντα δύο Ευρώ και σαράντα δύο λεπτά (€31.095.172,42) με μείωση της ονομαστικής αξίας εκάστης κοινής ονομαστικής μετά ψήφου μετοχής της Εταιρείας από €0,30 ανά μετοχή σε €0,04 ανά μετοχή, με σκοπό το συμψηφισμό αντίστοιχου ποσού για την απόσβεση ζημιών της Εταιρείας. Κατά συνέπεια, το μετοχικό κεφάλαιο της Εταιρείας ανέρχεται πλέον στο ποσό των τεσσάρων εκατομμυρίων επτακοσίων ογδόντα τριών χιλιάδων οκτακοσίων εβδομήντα δύο Ευρώ και εξήντα οκτώ λεπτών (€4.783.872,68) και διαιρείται σε εκατόν δεκαεννέα εκατομμύρια πεντακόσιες ενενήντα έξι χιλιάδες οκτακόσιες δεκαεπτά (119.596.817) κοινές ονομαστικές μετοχές, ονομαστικής αξίας €0,04 η κάθε μία. Η σχετική τροποποίηση του καταστατικού της εταιρείας εγκρίθηκε από το ΓΕΜΗ δυνάμει της υπ'αριθμ. 80728/2.8.2019 απόφασης και η ημερομηνία μεταβολής της ονομαστικής αξίας των μετοχών στο Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών ορίστηκε η 16/09/2019. Όλες οι εκδοθείσες μετοχές έχουν πλήρως καταβληθεί. 15. Λοιπά αποθεματικά 72 Π. Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις 31 Δεκεμβρίου 2019 16. Δανεισμός Όλα τα δάνεια του Ομίλου είναι σε ευρώ και αφορούν σε δάνεια κυμαινόμενου επιτοκίου, εξαιρουμένου του ΜΟΔ οι όροι των οποίου αναφέρονται κατωτέρω. Οι μεταβολές στο Δανεισμό αναλύονται ως εξής: Οι εύλογες αξίες των μακροπρόθεσμων δανείων είναι ίσες με τις λογιστικές αξίες τους. Κοινό ομολογιακό δάνειο Σύμφωνα με την από 16/05/2017 Σύμβαση κάλυψης του Κοινού Ομολογιακού Δανείου ύψους € 11.234.592, έχουν δοθεί οι εξής εξασφαλίσεις: 1. Σύσταση ενεχύρου Α’ τάξεως υπέρ του Εκπροσώπου των Ομολογιούχων, για λογαριασμό των Ομολογιούχων επί του συνόλου των μετοχών κυριότητος της Εταιρείας των θυγατρικών (α) ΔΟΜΟΚΟΣ Α.Ε. (την 29.09.2017 υπεγράφη η σύμβαση πώλησης του 70% των μετοχών της εταιρείας οπότε και 73 Π. Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις 31 Δεκεμβρίου 2019 2. 3. 4. έγινε άρση του ενεχύρου), (β) ΑΛΛΑΝΤΙΚΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ και (γ) NIKAS GROUP Limited (NIKAS CYPRUS). Υποθήκες συνολικής αξίας € 5,1 εκατ. επί ακινήτων της Εταιρείας. Την 31/12/2018 το ποσό αυτό μειώθηκε σε € 3,7 εκατ. λόγω της άρσης της υποθήκης του ακινήτου στην περιοχή των Ιωαννίνων που πουλήθηκε εντός της χρήσης 2018. Εκχώρηση των ασφαλιστηρίων συμβολαίων των ανωτέρω ακινήτων. Εκχώρηση πιστούμενου τιμήματος συναλλαγής ΝΙΚΑΣ Βουλγαρίας, εφόσον εξοφληθεί μετά την 31/12/2017. H εξόφληση εν τέλει πραγματοποιήθηκε πριν την 31 Δεκεμβρίου 2017. Το κοινοπρακτικό ομολογιακό δάνειο κεφαλαίου € 11,2 εκατ., με υπόλοιπο € 9,483 εκατ. την 31 Δεκεμβρίου 2018 έχει διάρκεια επταετή και είναι πληρωτέο σε τρεις ετήσιες δόσεις, αρχής γενομένης το 2021, με υπόλοιπο € 8,2 εκατ. πληρωτέο σε μια συνολική δόση το 2024. Το επιτόκιο του δανείου είναι κυμαινόμενο και κλιμακούμενο, Euribor και 3% περιθώριο για τα τρία πρώτα έτη, Euribor και 4% περιθώριο το τέταρτο έτος και Euribor και 5% περιθώριο τα υπόλοιπα τρία έτη. Εντός της χρήσης 2017 το δάνειο μειώθηκε από μία εκτός χρονοδιαγράμματος πληρωμής € 1,6 εκατ., ποσό το οποίο προέκυψε από την πώληση της θυγατρικής του ομίλου ΝΙΚΑΣ, εταιρείας ΔΟΜΟΚΟΣ Α.Ε. Ομοίως, εντός της χρήσης 2018 το δάνειο μειώθηκε από μία εκτός χρονοδιαγράμματος πληρωμής € 140 χιλ., η οποία προέκυψε από την πώληση του ακινήτου στα Ιωάννινα. Μετατρέψιμο Ομολογιακό Δάνειο Η Εταιρεία την 30/9/2011 εξέδωσε Μετατρέψιμο Ομολογιακό Δάνειο σύμφωνα με το Ν. 3156/2003 ποσού € 10.000.000. Η εκτίμηση της Εταιρείας κατά την αρχική αναγνώριση κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το στοιχείο της υποχρέωσης ανέρχεται σε ποσό ύψους € 7.977.021, τα έξοδα έκδοσης σε ποσό ύψους € 114.300 και το στοιχείο των ιδίων κεφαλαίων σε ποσό ύψους € 1.908.679. Το Α’ Εξάμηνο του 2017 σύμφωνα με την από 30/12/2016 Σύμβαση Επένδυσης και Αναδιάρθρωσης των δανειακών υποχρεώσεων πραγματοποιήθηκε κατανομή των υφιστάμενων ομολογιών σε δύο (2) σειρές, ήτοι 50% των υφιστάμενων ομολογιών σε ομολογίες Σειράς Α με διάρκεια 7 ετών με αποπληρωμή στο 100% της ονομαστικής τους αξίας, επιτόκιο 3% για τη περίοδο των πρώτων τριών ετών, 4% για το τέταρτο έτος και 5% για τα επόμενα τρία έτη, και 50% των υφιστάμενων ομολογιών σε ομολογίες Σειράς Β με διάρκεια 20 ετών με αποπληρωμή στο 100% της ονομαστικής τους αξίας και επιτόκιο 0,10% και δικαίωμα μετατροπής των ομολογιών Σειράς Α και Σειράς Β σε μετοχές της Εταιρείας. Με την από 02.02.2017 απόφαση Γενικής Συνέλευσης των μετόχων της Εταιρείας που εγκρίθηκε με την υπ’ αριθμ. 29950 απόφαση του Υπουργού Οικονομίας και Ανάπτυξης, ορίστηκε ότι κάθε μία (1) Ομολογία παρέχει στον Ομολογιούχο δικαίωμα μετατροπής της σε 3,3333333 κοινές ονομαστικές μετοχές της Εταιρείας και η τιμή μετατροπής ορίστηκε σε €0,30 ανά μετοχή. Η ανωτέρω ουσιώδης τροποποίηση των όρων του ΜΟΔ αντιμετωπίστηκε λογιστικά ως εξόφληση της αρχικής χρηματοοικονομικής υποχρέωσης και αναγνώριση νέας χρηματοοικονομικής υποχρέωσης στην εύλογη αξία της, με βάση τις απαιτήσεις του ΔΛΠ 39. Ταυτόχρονα, αποαναγνωρίστηκε το στοιχείο των ιδίων κεφαλαίων ποσού € 1.908.679 με μεταφορά στα κέρδη εις νέο και αναγνωρίστηκε νέο στοιχείο ιδίων κεφαλαίων, το οποίο η Διοίκηση της Εταιρείας εκτίμησε σε ποσό ύψους € 2.660.597. Ο λόγος και η τιμή μετατροπής αναπροσαρμόστηκαν από 16.09.2019 σε 25 κοινές μετοχές ανά μία μετατρέψιμη ομολογία και τιμή μετατροπής €0,04 (από €0,30). Η αναπροσαρμογή πραγματοποιήθηκε διότι μειώθηκε το μετοχικό κεφάλαιο με μείωση της ονομαστικής αξίας της μετοχής από €0,30 σε €0,04 με σκοπό τον συμψηφισμό αντιστοίχου ποσού για την απόσβεση ζημιών της Εταιρείας και έχει στόχο τη διατήρηση των δικαιωμάτων των ομολογιούχων. Ο συνολικός αριθμός των ομολογιών Σειράς Α και Σειράς Β που κατέχει η μητρική εταιρεία Givenrise 74 Π. Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις 31 Δεκεμβρίου 2019 Investments Limited, ονομαστικής αξίας €9 εκατ., μετατράπηκε την 29 Δεκεμβρίου 2017 σε 29.999.998 κοινές μετοχές αξίας ονομαστικής αξίας 0,30 ανά μετοχή, με αντίστοιχη αποαναγνώριση του στοιχείου των ιδίων κεφαλαίων που είχε αρχικά αναγνωριστεί. Δάνειο Αλλαντικά Μακεδονίας Το δάνειο με αρχικό υπόλοιπο € 2,715 εκατ. και υπολοιπόμενο € 2,580 εκατ. κατά την 31 Δεκεμβρίου 2019 έχει τετραετή υπολοιπόμενη διάρκεια και είναι πληρωτέο σε τέσσερις ισόποσες ετήσιες δόσεις των € 147 χιλ. έκαστη, το δε υπόλοιπο είναι πληρωτέο σε μια συνολική δόση το 2024. Το επιτόκιο του δανείου είναι κυμαινόμενο και κλιμακούμενο, Euribor και 4% περιθώριο το έτος 2020 και Euribor και 5% περιθώριο τα υπόλοιπα τρία έτη. Σύμφωνα με την σύμβαση του δανείου, η Αλλαντικά Μακεδονίας Α.Β.Ε. έχει παράσχει στους δανειστές δεσμεύσεις επί των ακινήτων της ύψους € 6,2 εκατ. Κάλυψη δανείων των θυγατρικών εταιρειών Το ποσό που παραμένει ως πρόβλεψη για εγγύηση σε τράπεζες υπέρ δανείου και τόκων για την θυγατρική Αλλαντικά Μακεδονίας ανέρχεται σε € 2.070.000. 17. Αναβαλλόμενη φορολογία Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις εμφανίζονται συμψηφισμένες στην Κατάσταση Οικονομικής Θέσης στην περίπτωση όπου υπάρχει εφαρμόσιμο νομικό δικαίωμα να συμψηφισθούν κατά τον υπολογισμό της τρέχουσας φορολογικής απαίτησης/υποχρέωσης (όταν οι σχετικές προσωρινές διαφορές αντιστραφούν) και όταν οι αναβαλλόμενοι φόροι εισοδήματος αφορούν στην ίδια φορολογική αρχή. Οι προϋποθέσεις αυτές ισχύουν στην περίπτωση όπου οι απαιτήσεις/υποχρεώσεις αφορούν στο ίδιο νομικό πρόσωπο. Τα συμψηφισμένα ποσά αναλύονται ως παρακάτω: Η συνολική μεταβολή στον αναβαλλόμενο φόρο εισοδήματος είναι η παρακάτω: Το μεγαλύτερο μέρος τον αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων και υποχρεώσεων θα ανακτηθεί μετά από 12 μήνες. Οι μεταβολές στις αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις κατά την διάρκεια της χρήσης, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη ο συμψηφισμός των υπολοίπων εντός της ίδιας φορολογικής αρχής είναι οι παρακάτω: 75 Π. Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις 31 Δεκεμβρίου 2019 18. Υποχρεώσεις παροχών προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία Στους παρακάτω πίνακες αναλύονται τα ποσά που έχουν καταχωρηθεί στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις και αφορούν τις συνταξιοδοτικές παροχές. 76 Π. Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις 31 Δεκεμβρίου 2019 Όσον αφορά την μεθοδολογία αναγνώρισης αναλογιστικών κερδών/ζημιών έγινε εφαρμογή του ΔΛΠ 19 (όπως αναθεωρήθηκε το 2011) βάσει του οποίου τα αναλογιστικά κέρδη/ζημιές αναγνωρίζονται άμεσα στα ίδια κεφάλαια. Η υποχρέωση για την αποζημίωση του προσωπικού κατά την συνταξιοδότηση του από την Εταιρεία είναι η προκύπτουσα από τον Ν.2112/1920 όπως αυτός τροποποιήθηκε από τον Ν. 4093/2012. Βάσει του νόμου αυτού η υποχρέωση είναι συνάρτηση των ετών προϋπηρεσίας του υπαλλήλου στην Εταιρεία, και του μικτού μηνιαίου μισθού του εργαζομένου κατά την συνταξιοδότηση προσαυξημένου με τα δώρα εορτών και το επίδομα αδείας. Η παρούσα αξία της υποχρέωσης προκύπτει από αναλογιστική μελέτη, οι υπολογισμοί της οποίας έχουν γίνει με βάση την μέθοδο της Προβλεπόμενης Μονάδας Πίστωσης (Projected Unit Credit), όπως ορίζει το Δ.Λ.Π 19, καθώς και των παραδοχών που απαιτεί η αναφερόμενη μέθοδος. Οι κύριες παραδοχές είναι οι εξής: α) Σύμφωνα με τα ΔΛΠ 19, το επιτόκιο που χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό των παρουσών αξιών των συνταξιοδοτικών και εφάπαξ παροχών (δηλ. Το Προεξοφλητικό επιτόκιο) θα πρέπει να προσδιορίζεται με σημείο αναφοράς τις τρέχουσες αποδόσεις σε υψηλής ποιότητας εταιρικά ομόλογα. Σε περίπτωση που δεν υπάρχει τέτοια αγορά ή έχει μικρό βάθος, τότε το προεξοφλητικό επιτόκιο θα πρέπει να προσδιορίζεται με σημείο αναφοράς τις τρέχουσες αποδόσεις κυβερνητικών ομολόγων. Επιπλέον, το προεξοφλητικό επιτόκιο πρέπει να αντανακλά το εκτιμώμενο χρονοδιάγραμμα καταβολής των παροχών. Επομένως, λαμβάνοντας υπόψη ολόκληρη την καμπύλη των ομολόγων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας κατά την ημερομηνία αποτίμησης καθώς και το εκτιμώμενο χρονοδιάγραμμα καταβολής των παροχών, εκτιμήθηκε το μέσο σταθμικό επιτόκιο, το οποίο ανέρχεται σε 0,8% κατά την ημερομηνία Ισολογισμού με μέση σταθμική διάρκεια παροχών (Duration) 13,95. β) Ο μέσος ετήσιος ρυθμός μακροχρόνιας αύξησης πληθωρισμού (1,70%) ο οποίος βασίζεται στο πρόγραμμα σύγκλισης της Ευρωπαϊκής Ένωσης - Στρατηγική της Λισσαβόνας καθώς και τις προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. γ) Η μέση ετήσια μακροχρόνια αύξηση μισθολογίου είναι ίση με το Μέσο Μακροχρόνιο Πληθωρισμό = 1,70%. δ) Ηλικία κανονικής συνταξιοδότησης: Σύμφωνα με τις καταστατικές διατάξεις του Ταμείο Κύριας Ασφάλισης κάθε εργαζομένου και λαμβάνοντας τον Ν.3863/15.7.2010, Ν.4093/2012 και Ν.4387/2016. ε) Η θνησιμότητα του προσωπικού, σύμφωνα με EVK 2000 EVK 2000 με βελτίωση της ηλικιακής απόκλισης, σύμφωνα με την έκθεση του ΟΟΣΑ και του World Health Organization για το προσδόκιμο ζωής στην Ελλάδα, σύμφωνα με την αναλογιστική μέθοδο age setback η οποία περιγράφεται στην Υπουργική Απόφαση Κ44381/1979, ΦΕΚ 3434/8.11.1979 και εφαρμόστηκε και στους πίνακες επιβίωσης PM60/64. Λόγω της πιθανής απόκλισης των πραγματικών μεταβλητών από τις παραπάνω αναφερόμενες, η παρούσα αξία της τελικής προκύπτουσας μελλοντικής υποχρέωσης, μπορεί να διαφέρει από την παρούσα αξία της υποχρέωσης όπως αυτή υπολογίζεται και απεικονίζεται στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις βάσει της αναλογιστικής μελέτης με ημερομηνία αναφοράς την 31/12/2019. Οι παραπάνω υποχρεώσεις είναι μακροπρόθεσμες και η πλειονότητα αυτών αναμένεται να πληρωθεί μετά από 12 μήνες. 77 Π. Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις 31 Δεκεμβρίου 2019 Η υποχρέωση παροχών προσωπικού που έχει καταχωρηθεί στην κατάσταση οικονομικής θέσης και η μεταβολή της σε σχέση με την προηγούμενη χρήση έχει ως εξής: Τα ποσά που έχουν καταχωρηθεί στην κατάσταση αποτελεσμάτων και λοιπών συνολικών εσόδων έχουν ως εξής: Η μεταβολή της υποχρέωσης στην Κατάσταση Οικονομικής Θέσης σε εταιρικό και ενοποιημένο επίπεδο έχει ως παρακάτω: Οι μη προεξοφλημένες παροχές συνταξιοδότησης λήγουν ως ακολούθως: Οι κύριες αναλογιστικές παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν για λογιστικούς σκοπούς είναι οι εξής: 78 Π. Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις 31 Δεκεμβρίου 2019 Η επίδραση ευαισθησίας της υποχρέωσης παροχών προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία αναλύεται ως παρακάτω: 19. Επιχορηγήσεις Οι επιχορηγήσεις έχουν ληφθεί για επενδύσεις σε ενσώματα πάγια όπως κτήρια και μηχανήματα. Μετά από έλεγχο που διενεργήθηκε από το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης σχετικά με την τήρηση συγκεκριμένων υποχρεώσεων της Εταιρείας αναφορικά με επιχορήγηση που είχε εγκριθεί το 2002 και καταβλήθηκε σταδιακά από το 2002 έως το 2006, εκτιμάται ότι υπάρχει σοβαρή πιθανότητα επιστροφής της εν λόγω επιχορήγησης. Συνεπώς η Εταιρεία στη χρήση 2014 προέβη σε εγγραφή πρόβλεψης για επιστροφή ληφθείσας επιχορήγησης ποσού € 952 χιλ. (το αποτέλεσμα της χρήσης το 2014 επηρεάστηκε με € 636 χιλ. και παράλληλα συμψηφίστηκε το αναπόσβεστο πιστωτικό υπόλοιπο του αναβαλλόμενου εσόδου ύψους € 316 χιλ.). Στη χρήση του 2018 η Εταιρεία για την προαναφερόμενη επιχορήγηση προέβη σε εγγραφή πρόβλεψης που επηρέασε το αποτέλεσμα της χρήσης με € 26,4 χιλ. εκ των οποίων € 12,8 χιλ. αφορούσε στη χρήση 2017. 79 Π. Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις 31 Δεκεμβρίου 2019 20. Εμπορικές και λοιπές υποχρεώσεις Για την πρόβλεψη για εγγυήσεις σε τράπεζες υπέρ θυγατρικών βλέπε σημείωση παρακάτω 29 «Συναλλαγές με συνδεδεμένα μέρη». 80 Π. Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις 31 Δεκεμβρίου 2019 21. Έξοδα ανά κατηγορία 22. Παροχές σε εργαζομένους 81 Π. Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις 31 Δεκεμβρίου 2019 23. Χρηματοοικονομικά έσοδα/(έξοδα) – καθαρά Το ποσό των λοιπών χρηματοοικονομικών εξόδων της χρήσης 2018 περιλαμβάνει την απομείωση απαίτησης από τη χορήγηση δανείου προς τρίτο πρόσωπο ύψους € 1 εκατ. 24. Λοιπά έσοδα / (έξοδα) εκμετάλλευσης (καθαρά) Στις 27 Φεβρουαρίου 2019 δημοσιεύθηκε η υπ’ αριθμ. 355/2019 θετική απόφαση του Συμβουλίου του ΣτΕ σε πιλοτική δίκη με την οποία δικαιώνονται οι προσφεύγουσες εταιρείες – μεταξύ των οποίων και η ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε.- και αναγνωρίζεται το δικαίωμα επιστροφής του ΦΠΑ που αντιστοιχούσε στα ποσά τα οποία είχαν διαγραφεί σε σχέση με ανείσπρακτες απαιτήσεις από τον Όμιλο Μαρινόπουλο. Κατόπιν της παραπάνω απόφασης η Διοίκηση εκτιμά ότι είναι βέβαιη η είσπραξη του ποσού ΦΠΑ που διεκδικεί δικαστικώς και καταχώρησε έσοδο ποσού € 236.173 εντός της κλειόμενης περιόδου. Σε ενοποιημένο επίπεδο, εντός του 2019 έγινε αντιλογισμός απαλειφής ενδοομιλικού κέρδους από την πώληση παγίων ποσού € 474.146 η οποία θα έπρεπε να είχε αντιλογισθεί σε προηγούμενες χρήσεις κατά την πώληση ή σταδιακή απόσβεση των παγίων. 82 Π. Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις 31 Δεκεμβρίου 2019 Εντός της κλειόμενης χρήσης τα αποτελέσματα της Εταιρείας και του Ομίλου επιβαρύνθηκαν με την πρόσθετη πρόβλεψη επισφάλειας ποσού €309 χιλ. περίπου η οποία αφορά σε ανεπίδεκτης είσπραξης απαιτήσεις οι οποίες θα έπρεπε να έχουν απομειωθεί σε προηγούμενα έτη. 25. Φόρος Εισοδήματος Ο φόρος εισοδήματος που επιβάρυνε τα αποτελέσματα, αναλύεται ως εξής: Η συμφωνία μεταξύ των ποσών φόρου εισοδήματος, όπως απεικονίζονται στις αντίστοιχες Καταστάσεις Αποτελεσμάτων με αυτά που προκύπτουν από την εφαρμογή του ισχύοντος συντελεστή φορολογίας εισοδήματος επί των αποτελεσμάτων προ φόρων, έχει ως ακολούθως: Ο φόρος εισοδήματος υπολογίσθηκε με συντελεστή 24% για την χρήση 1/1–31/12/2019 και με 29% για την συγκριτική χρήση 1/1–31/12/2018. 26. Ανειλημμένες υποχρεώσεις Κεφαλαιουχικές υποχρεώσεις 83 Π. Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις 31 Δεκεμβρίου 2019 Κατά την ημερομηνία Ισολογισμού δεν υπάρχουν σημαντικές κεφαλαιουχικές υποχρεώσεις που απορρέουν από συμβάσεις ή άλλες ανειλημμένες δεσμεύσεις εκτός από τις υποχρεώσεις λειτουργικών μισθώσεων που αναλύονται παρακάτω: Υποχρεώσεις λειτουργικών μισθώσεων Η μίσθωση του ακινήτου στον Άγιο Στέφανο λήγει την 30 Απριλίου 2020. Η Διοίκηση της εταιρείας βρίσκεται ήδη σε διαπραγματεύσεις με τον ιδιοκτήτη του ακινήτου για την παράταση της υφιστάμενης σύμβασης μίσθωσης και παράλληλα εξετάζει εναλλακτικές προτάσεις για τη μετεγκατάσταση της δραστηριότητας της. 27. Ενδεχόμενες υποχρεώσεις Ο Όμιλος έχει ενδεχόμενες υποχρεώσεις και απαιτήσεις σε σχέση με τράπεζες, λοιπές εγγυήσεις και άλλα θέματα που προκύπτουν στα πλαίσια της συνήθους δραστηριότητας. Δεν αναμένεται να προκύψουν ουσιώδεις επιβαρύνσεις από τις ενδεχόμενες υποχρεώσεις. Η Εταιρεία έχει δώσει εγγυήσεις στα πλαίσια των συνήθων δραστηριοτήτων της, ως εξής: Η διάρκειά τους αναλύεται ως εξής: 28. Μισθώσεις 84 Π. Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις 31 Δεκεμβρίου 2019 Ο Όμιλος μισθώνει γραφεία, αποθήκες, εξοπλισμό και οχήματα. Οι συμβάσεις μίσθωσης συνήθως γίνονται για καθορισμένες περιόδους από 2 έως 5 έτη, αλλά μπορούν να έχουν δικαιώματα επέκτασης. Οι όροι μίσθωσης διαπραγματεύονται σε ατομική βάση και περιέχουν ένα ευρύ φάσμα διαφορετικών όρων και προϋποθέσεων. Οι συμβάσεις μίσθωσης δεν επιβάλλουν άλλες ρήτρες εκτός από την εξασφάλιση στα μισθωμένα περιουσιακά στοιχεία που κατέχονται από τον εκμισθωτή. Τα μισθωμένα περιουσιακά στοιχεία δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως εξασφάλιση για σκοπούς δανεισμού. Οι κινήσεις των δικαιωμάτων χρήσης παγίων της Εταιρείας και του Ομίλου κατά την χρήση 1/1–1/12/2019 παρουσιάζονται στον κατωτέρω πίνακα: Παρακάτω παρουσιάζονται οι υποχρεώσεις μισθώσεων και η κίνηση τους για την χρήση που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2019 , για τον Όμιλο και την Εταιρεία: Οι μισθώσεις είναι αποπληρωτέες ως ακολούθως: 85 Π. Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις 31 Δεκεμβρίου 2019 Τα ποσά που αναγνωρίστηκαν στην κατάσταση συνολικών εισοδημάτων για την Εταιρεία και τον Όμιλο παρουσιάζονται στον ακόλουθο πίνακα: Ο Όμιλος και η Εταιρεία παρουσίασαν συνολικές ταμειακές εκροές για μισθώσεις ποσού € 646,53 χιλ. κατά το 2019. Η Εταιρεία και ο Όμιλος δεν αντιμετωπίζουν κάποιο σημαντικό κίνδυνο ρευστότητας αναφορικά με τις υποχρεώσεις από μισθώσεις. Οι υποχρεώσεις από τις μισθώσεις παρακολουθούνται από την υπηρεσία διαχείρισης κεφαλαίων του Ομίλου. 29. Συναλλαγές με συνδεδεμένα μέρη Οι κατωτέρω συναλλαγές, αφορούν σε συναλλαγές με συνδεδεμένα μέρη. Η Εταιρεία μετά την αύξηση του Μετοχικού Κεφαλαίου τον Μάιο του 2017 ανήκει στον όμιλο Chipita. Οι κατωτέρω συναλλαγές και τα υπόλοιπα περιλαμβάνουν τις συναλλαγές με συνδεδεμένα μέρη του ομίλου Chipita τόσο σε εταιρικό όσο και σε ενοποιημένο επίπεδο. 86 Π. Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις 31 Δεκεμβρίου 2019 Υποχρέωση ύψους € 8.100 χιλ. προς την εταιρεία CHIPITA Α.Ε. έχει ταξινομηθεί στις μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις λόγω της δέσμευσης της συνδεδεμένης εταιρείας να μην ζητήσει την ολική ή μερική αποπληρωμή του οφειλόμενου ποσού τουλάχιστον μέχρι και την 31/12/2020. Οι υπηρεσίες από και προς συνδεδεμένα μέρη, καθώς και οι πωλήσεις και αγορές αγαθών, γίνονται σύμφωνα με τους τιμοκαταλόγους που ισχύουν για μη συνδεδεμένα μέρη. Κατά την 31/12/2019 και 31/12/2018 η Εταιρεία διατηρεί στις χρηματοοικονομικές της καταστάσεις πρόβλεψη για κάλυψη τραπεζικών δανείων θυγατρικών ύψους €2.070 χιλ., σε σχέση με το ποσό του δανείου της θυγατρικής ΑΛΛΑΝΤΙΚΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΑΒΕ που εκτιμάται ότι θα κληθεί να καλύψει. Το μακροπρόθεσμο μέρος της ανωτέρω πρόβλεψης ποσού € 1,92 εκατ. έχει ταξινομηθεί στο κονδύλι «Προβλέψεις» της Κατάστασης Οικονομικής Θέσης της εταιρείας, ενώ το βραχυπρόθεσμο μέρος ύψους € 0,15 εκατ. απεικονίζεται στο κονδύλι «Εμπορικές και λοιπές υποχρεώσεις». 30. Ζημίες ανά μετοχή Ζημιές ανά μετοχή Οι βασικές ζημιές ανά μετοχή υπολογίζονται διαιρώντας τη ζημιά μετά από φόρους που αναλογεί στους κατόχους κοινών μετοχών της μητρικής, με το μέσο σταθμισμένο αριθμό των κοινών μετοχών σε κυκλοφορία κατά τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς. Οι βασικές ζημιές ανά μετοχή για τη χρήση 01/01 – 31/12/2019 και την αντίστοιχη συγκριτική χρήση 2018 υπολογίστηκαν ως εξής: Απομειωμένες ζημιές ανά μετοχή Σε περίπτωση που τα ΜΟΔ μετατραπούν σε μετοχές, οι απομειωμένες ζημιές ανά μετοχή διαμορφώνονται ως εξής: 87 Π. Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις 31 Δεκεμβρίου 2019 Για την κλειόμενη χρήση 2019, οι δυνητικοί τίτλοι μετατρέψιμοι σε μετοχές που σχετίζονται με το Μ.Ο.Δ. είχαν αντιμειωτική επίδραση στις ζημιές ανά μετοχή. Κατά συνέπεια, δυνητικοί τίτλοι μετατρέψιμοι σε μετοχές αριθμού 3.333.300 έχουν εξαιρεθεί από τον υπολογισμό του μέσου σταθμισμένου αριθμού των κοινών μετοχών που χρησιμοποιήθηκε για τον υπολογισμό των απομειωμένων ζημιών ανά μετοχή για τη χρήση 01.01.2019 – 31.12.2019. Συνεπώς οι βασικές και απομειωμένες ζημιές ανά μετοχή για τη χρήση 2019 συμπίπτουν. 31. Ανέλεγκτες φορολογικά χρήσεις Οι ανέλεγκτες φορολογικά χρήσεις για όλες τις εταιρείες του Ομίλου είναι οι εξής: Οι φορολογικές αρχές δεν έχουν ελέγξει τα βιβλία και στοιχεία των εταιρειών και των χρήσεων που αναφέρονται στον ανωτέρω πίνακα. Συνεπώς οι φορολογικές υποχρεώσεις για τις χρήσεις αυτές δεν έχουν καταστεί οριστικές. Σε μελλοντικό φορολογικό έλεγχο, είναι πιθανόν να επιβληθούν επιπλέον φόροι και προσαυξήσεις, τα ποσά των οποίων δεν μπορούν να προσδιοριστούν με ακρίβεια επί του παρόντος. Ωστόσο εκτιμάται από τη διοίκηση του Ομίλου ότι δεν θα έχουν σημαντική επίπτωση στην οικονομική θέση του Ομίλου. Για τις χρήσεις 2011 έως και 2018 η μητρική εταιρεία του Ομίλου και για τις χρήσεις 2011 έως και 2016 και 2018 η θυγατρική εταιρεία Αλλαντικά Μακεδονίας, έχουν ελεγχθεί από τον εκλεγμένο κατά Κ.Ν. 2190/1920 τακτικό ελεγκτή, σύμφωνα με το άρθρο 82 του ν. 2238/1994 και άρθρο 65Α ν.4174/13 και έχουν εκδοθεί οι σχετικές Εκθέσεις Φορολογικής Συμμόρφωσης χωρίς επιφύλαξη. Σε κάθε περίπτωση και σύμφωνα με την ΠΟΛ.1006/05.01.2016 δεν εξαιρούνται από τη διενέργεια τακτικού φορολογικού ελέγχου από τις αρμόδιες φορολογικές αρχές οι επιχειρήσεις για τις οποίες εκδίδεται Έκθεση Φορολογικής Συμμόρφωσης. Ωστόσο, στην περίπτωση που οι φορολογικές αρχές επανέλθουν και διενεργήσουν τον δικό τους φορολογικό έλεγχο από την διοίκηση του Ομίλου εκτιμάται ότι τα αποτελέσματα από τέτοιους μελλοντικούς ελέγχους από τις φορολογικές αρχές, δεν αναμένεται να έχουν σημαντική επίπτωση στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις. Μέχρι την ημερομηνία έγκρισης των χρηματοοικονομικών καταστάσεων ο έλεγχος φορολογικής συμμόρφωσης των εταιρειών του Ομίλου από τον τακτικό ελεγκτή της χρήσης 2019 δεν έχει ολοκληρωθεί. Ωστόσο δεν αναμένεται να προκύψουν σημαντικές περαιτέρω επιβαρύνσεις. Σημειώνεται ότι ΣτΕ εξέδωσε την υπ’ αριθμ. 320/2020 απόφασή του αναφορικά με την οριστική περαίωση χρήσεων (η εν λόγω απόφαση αναφερόταν σε χρήση 2011-2013) κατόπιν έκδοσης φορολογικού πιστοποιητικού από νόμιμο ορκωτό ελεγκτή και/η ελεγκτικά γραφεία που έχουν εγγραφεί στο μητρώο του Ν. 3693/2008. Το ΣτΕ έκρινε ότι οι διατάξεις της Υπουργικής Απόφασης οι οποίες αναφέρονται στην παρέλευση 18 μηνών από την έκδοση πιστοποιητικού χωρίς επιφύλαξη προκειμένου να θεωρηθεί μία χρήση 88 Π. Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις 31 Δεκεμβρίου 2019 περαιωμένη δεν αντίκεινται στο γενικό κανόνα περί πενταετούς παραγραφής. Συνεπώς, οι χρήσεις μέχρι και το 2013 θεωρούνται φορολογικά περαιωμένες. Την 15/07/2019 εκδόθηκε εντολή ελέγχου για την Εταιρεία για τη χρήση του 2015 ο οποίος και ολοκληρώθηκε εντός του 2020. Βάσει της έκθεσης ελέγχου το σύνολο των φορολογικών επιβαρύνσεων που προέκυψαν (ΦΠΑ, ΕΝΦΙΑ κλπ.) μαζί με τις προσαυξήσεις ανήλθε στο ποσό των € 87 χιλ. περίπου το οποίο καταχωρήθηκε στα αποτελέσματα της κλειόμενης χρήσης στο κονδύλι «Λοιπά έσοδα/ έξοδα Εκμετάλλευσης (καθαρά)» με αντίστοιχο αντιλογισμό πρόβλεψης για ανέλεγκτες χρήσεις που είχε δημιουργηθεί σε προηγούμενες χρήσεις. 32. Αριθμός απασχολούμενου προσωπικού Ο αριθμός του απασχολούμενου προσωπικού στο τέλος της τρέχουσας περιόδου (31/12/2019) ήταν 216 για την Εταιρεία και τον Όμιλο. Ο αριθμός του απασχολούμενου προσωπικού στο τέλος της προηγούμενης αντίστοιχης περιόδου (31/12/2018) ήταν 221 για την Εταιρεία και τον Όμιλο. Ο μέσος αριθμός του απασχολούμενου προσωπικού το 2019 ήταν 220 για την Εταιρεία και τον Όμιλο. Ο μέσος αριθμός του απασχολούμενου προσωπικού της προηγούμενης περιόδου (2018) ήταν 233, για την Εταιρεία και τον Όμιλο αντίστοιχα. 33. Γεγονότα μετά την ημερομηνία του Ισολογισμού Τον Μάρτιο 2020 ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (Π.Ο.Υ.) κήρυξε τον COVID-19 πανδημία και στα μέσα του εν λόγω μήνα ξεκίνησαν να επιβάλλονται και στην ελληνική επικράτεια μέτρα περιορισμού εξάπλωσης του κορωνοϊού και προστασίας από την πανδημία. Στην παρούσα χρονική στιγμή η επίδραση του COVID 19 στα οικονομικά μεγέθη του Ομίλου δεν είναι εφικτό να ποσοτικοποιηθεί δεδομένου ότι πανδημία είναι σε εξέλιξη και υπάρχει σημαντική αβεβαιότητα ως προς τη διάρκεια και έκταση της και κατά συνέπεια τον αντίκτυπο της στην παγκόσμια οικονομία. Η πανδημία και οι επιπτώσεις της αποτελούν μη προσαρμοστικό γεγονός μετά την ημερομηνία ισολογισμού της 31ης Δεκεμβρίου 2019. Η Διοίκηση του Ομίλου παρακολουθεί τις εξελίξεις, αξιολογεί τους κινδύνους και προβαίνει σε όλες τις ενέργειες που κρίνονται αναγκαίες τόσο για την προστασία των εργαζομένων της όσο και για τη διασφάλιση της λειτουργικής συνέχειας του Ομίλου. Δεν υπάρχουν άλλα γεγονότα που να έχουν σημαντική επίδραση στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις μετά την ημερομηνία του Ισολογισμού. 89 Deloitte Ανώνυμη Εταιρία Ορκωτών Ελεγκτών Λογιστών Φραγκοκκλησιάς 3α & Γρανικού 151 25 Μαρούσι Αθήνα, Ελλάδα Τηλ.: +30 210 6781 100 www.deloitte.gr Έκθεση Ανεξάρτητου Ορκωτού Ελεγκτή Λογιστή Προς τους Μετόχους της Εταιρείας Π.Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. Έκθεση Ελέγχου επί των Εταιρικών και Ενοποιημένων Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων Γνώμη Έχουμε ελέγξει τις συνημμένες εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις της εταιρείας Π.Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. (η Εταιρεία), οι οποίες αποτελούνται από την εταιρική και ενοποιημένη κατάσταση οικονομικής θέσης της 31ης Δεκεμβρίου 2019, τις εταιρικές και ενοποιημένες καταστάσεις αποτελεσμάτων και λοιπών συνολικών εσόδων, μεταβολών ιδίων κεφαλαίων και ταμειακών ροών της χρήσεως που έληξε την ημερομηνία αυτή, καθώς και περίληψη σημαντικών λογιστικών αρχών και μεθόδων και λοιπές επεξηγηματικές πληροφορίες. Κατά τη γνώμη μας, οι συνημμένες εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις παρουσιάζουν εύλογα, από κάθε ουσιώδη άποψη, την οικονομική θέση της Εταιρείας Π.Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. και των θυγατρικών αυτής (ο Όμιλος) κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019, τη χρηματοοικονομική τους επίδοση και τις ταμειακές τους ροές για τη χρήση που έληξε την ημερομηνία αυτή σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς, όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Βάση γνώμης Διενεργήσαμε τον έλεγχό μας σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Ελέγχου (ΔΠΕ) όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία. Οι ευθύνες μας, σύμφωνα με τα πρότυπα αυτά περιγράφονται περαιτέρω στην ενότητα της έκθεσής μας “Ευθύνες ελεγκτή για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων”. Είμαστε ανεξάρτητοι από την Εταιρεία και τις ενοποιούμενες θυγατρικές της, καθ’ όλη τη διάρκεια του διορισμού μας, σύμφωνα με τον Κώδικα Δεοντολογίας για Επαγγελματίες Ελεγκτές του Συμβουλίου Διεθνών Προτύπων Δεοντολογίας Ελεγκτών, όπως αυτός έχει ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία και τις απαιτήσεις δεοντολογίας που σχετίζονται με τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων στην Ελλάδα και έχουμε εκπληρώσει τις δεοντολογικές μας υποχρεώσεις σύμφωνα με τις απαιτήσεις της ισχύουσας νομοθεσίας και του προαναφερόμενου Κώδικα Δεοντολογίας. Πιστεύουμε ότι τα ελεγκτικά τεκμήρια που έχουμε αποκτήσει είναι επαρκή και κατάλληλα να παρέχουν βάση για τη γνώμη μας. Σημαντικότερα θέματα ελέγχου Τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου είναι εκείνα τα θέματα που, κατά την επαγγελματική μας κρίση, ήταν εξέχουσας σημασίας στον έλεγχό μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων της ελεγχόμενης χρήσεως. Τα θέματα αυτά και οι σχετιζόμενοι κίνδυνοι ουσιώδους ανακρίβειας αντιμετωπίστηκαν στο πλαίσιο του ελέγχου των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων ως σύνολο, για τη διαμόρφωση της γνώμης μας επί αυτών και δεν εκφέρουμε ξεχωριστή γνώμη για τα θέματα αυτά. Σημαντικότερο θέμα ελέγχου της Εταιρείας και του Ομίλου Ανακτησιμότητα εμπορικών απαιτήσεων Οι εμπορικές απαιτήσεις του Ομίλου την 31 Δεκεμβρίου 2019, όπως αναλυτικά παρουσιάζονται στη Σημείωση 12 των ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων, ανέρχονταν σε €12.135 χιλιάδες για τον Όμιλο και την Εταιρεία. Το παραπάνω υπόλοιπο απεικονίζεται μετά την αφαίρεση πρόβλεψης απομείωσης ύψους € 6.296 χιλιάδων και € 4.111 χιλιάδων για τον Όμιλο και την Εταιρεία, αντίστοιχα. Η εκτίμηση της ανακτησιμότητας των απαιτήσεων βασίζεται σε σημαντικές κρίσεις και εκτιμήσεις της Διοίκησης λαμβάνοντας υπόψη μεταξύ άλλων, την ικανότητα του οφειλέτη να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του και τις πιθανότητες μη εκπλήρωσης των συμβατικών υποχρεώσεων. Επίσης, η Εταιρεία εκτίθεται σε αυξημένο πιστωτικό κίνδυνο σε περιπτώσεις μη ύπαρξης διασφάλισης για την αποδοχή των οφειλών από τους πελάτες. Λόγω της σημαντικότητας της αξίας των παραπάνω εμπορικών απαιτήσεων και των σημαντικών κρίσεων και εκτιμήσεων της Διοίκησης για τον προσδιορισμό του ανακτήσιμου ποσού, θεωρούμε την αξιολόγηση της πρόβλεψης απομείωσης των παραπάνω εμπορικών απαιτήσεων ως σημαντικό θέμα του ελέγχου μας. Οι γνωστοποιήσεις της Διοίκησης αναφορικά με τη λογιστική πολιτική και τις λοιπές πληροφορίες σχετικά με τον έλεγχο απομείωσης των παραπάνω εμπορικών απαιτήσεων περιλαμβάνονται στις Σημειώσεις 3.7.5, 3.9, 6 και 12 των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Πως αντιμετωπίστηκε το σημαντικότερο θέμα ελέγχου Η προσέγγιση του ελέγχου μας έγινε με βάση τον ελεγκτικό κίνδυνο και περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τη διενέργεια των ακόλουθων διαδικασιών: Κατανοήσαμε τις διαδικασίες πιστωτικού ελέγχου και αξιολογήσαμε τον σχεδιασμό και την εφαρμογή των βασικών δικλίδων εσωτερικού ελέγχου σχετικά με την ύπαρξη και ακρίβεια των εμπορικών απαιτήσεων. Εξετάσαμε τις απαντητικές επιστολές πελατών, καθώς και συναφές υποστηρικτικό υλικό (αλληλογραφία της Διοίκησης με τους πελάτες, μεταγενέστερες εισπράξεις) για τον εντοπισμό τυχόν διαφορών που υποδηλώνουν μη ανακτήσιμα υπόλοιπα εμπορικών απαιτήσεων. Αξιολογήσαμε τον σχεδιασμό και την εφαρμογή των δικλίδων εσωτερικού ελέγχου που εφαρμόζει η Διοίκηση αναφορικά με την ανακτησιμότητα των απαιτήσεων. Επιβεβαιώσαμε την ορθότητα της ανάλυσης ενηλικίωσης των απαιτήσεων και αξιολογήσαμε την πρόβλεψη απομείωσης ανά απαίτηση. Επιπλέον, αξιολογήσαμε πρόσθετα στοιχεία όπως τα πρακτικά Διοικητικού Συμβουλίου και τις επιστολές δικηγόρων που υποστηρίζουν τις κρίσεις και εκτιμήσεις της Διοίκησης αναφορικά με την ανακτησιμότητα των απαιτήσεων. Άλλες πληροφορίες Η Διοίκηση είναι υπεύθυνη για τις άλλες πληροφορίες. Οι άλλες πληροφορίες περιλαμβάνονται στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου, για την οποία γίνεται σχετική αναφορά στην “Έκθεση επί Άλλων Νομικών και Κανονιστικών Απαιτήσεων”, στις Δηλώσεις των Μελών του Διοικητικού Συμβουλίου και σε οποιεσδήποτε άλλες πληροφορίες οι οποίες είτε απαιτούνται από ειδικές διατάξεις του νόμου είτε η Εταιρεία ενσωμάτωσε προαιρετικά στην προβλεπόμενη από το Ν. 3556/2007 Ετήσια Οικονομική Έκθεση, αλλά δεν περιλαμβάνουν τις χρηματοοικονομικές καταστάσεις και την έκθεση ελέγχου επί αυτών. Η γνώμη μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων δεν καλύπτει τις άλλες πληροφορίες και δεν εκφράζουμε με τη γνώμη αυτή οποιασδήποτε μορφής συμπέρασμα διασφάλισης επί αυτών. Σε σχέση με τον έλεγχό μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων, η ευθύνη μας είναι να αναγνώσουμε τις άλλες πληροφορίες και, με τον τρόπο αυτό, να εξετάσουμε εάν οι άλλες πληροφορίες είναι ουσιωδώς ασυνεπείς με τις εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις ή τις γνώσεις που αποκτήσαμε κατά τον έλεγχο ή αλλιώς φαίνεται να είναι ουσιωδώς εσφαλμένες. Εάν, με βάση τις εργασίες που έχουμε εκτελέσει, καταλήξουμε στο συμπέρασμα ότι υπάρχει ουσιώδες σφάλμα σε αυτές τις άλλες πληροφορίες, είμαστε υποχρεωμένοι να αναφέρουμε το γεγονός αυτό. Δεν έχουμε τίποτα να αναφέρουμε σχετικά με το θέμα αυτό. Ευθύνες της Διοίκησης και των υπευθύνων για τη διακυβέρνηση επί των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων Η Διοίκηση έχει την ευθύνη για την κατάρτιση και εύλογη παρουσίαση των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως και για εκείνες τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου που η Διοίκηση καθορίζει ως απαραίτητες, ώστε να καθίσταται δυνατή η κατάρτιση των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων απαλλαγμένων από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος. Κατά την κατάρτιση των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων, η Διοίκηση είναι υπεύθυνη για την αξιολόγηση της ικανότητας της Εταιρείας και του Ομίλου να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους, γνωστοποιώντας όπου συντρέχει τέτοια περίπτωση, τα θέματα που σχετίζονται με τη συνεχιζόμενη δραστηριότητα και τη χρήση της λογιστικής αρχής της συνεχιζόμενης δραστηριότητας, εκτός και εάν η Διοίκηση είτε προτίθεται να ρευστοποιήσει την Εταιρεία και τον Όμιλο ή να διακόψει τη δραστηριότητά τους ή δεν έχει άλλη ρεαλιστική εναλλακτική επιλογή από το να προβεί σ ’αυτές τις ενέργειες. Η Επιτροπή Ελέγχου (άρθ. 44 ν.4449/2017) της Εταιρείας έχει την ευθύνη εποπτείας της διαδικασίας χρηματοοικονομικής αναφοράς της Εταιρείας και του Ομίλου. Ευθύνες ελεγκτή για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων Οι στόχοι μας είναι να αποκτήσουμε εύλογη διασφάλιση για το κατά πόσο οι εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις, στο σύνολο τους, είναι απαλλαγμένες από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος και να εκδώσουμε έκθεση ελεγκτή, η οποία περιλαμβάνει τη γνώμη μας. Η εύλογη διασφάλιση συνιστά διασφάλιση υψηλού επιπέδου, αλλά δεν είναι εγγύηση ότι ο έλεγχος που διενεργείται σύμφωνα με τα ΔΠΕ, όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία, θα εντοπίζει πάντα ένα ουσιώδες σφάλμα, όταν αυτό υπάρχει. Σφάλματα δύναται να προκύψουν από απάτη ή από λάθος και θεωρούνται ουσιώδη όταν, μεμονωμένα ή αθροιστικά, θα μπορούσε εύλογα να αναμένεται ότι θα επηρέαζαν τις οικονομικές αποφάσεις των χρηστών, που λαμβάνονται με βάση αυτές τις εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις. Ως καθήκον του ελέγχου, σύμφωνα με τα ΔΠΕ όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία, ασκούμε επαγγελματική κρίση και διατηρούμε επαγγελματικό σκεπτικισμό καθ’ όλη τη διάρκεια του ελέγχου. Επίσης: Εντοπίζουμε και αξιολογούμε τους κινδύνους ουσιώδους σφάλματος στις εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος, σχεδιάζοντας και διενεργώντας ελεγκτικές διαδικασίες που ανταποκρίνονται στους κινδύνους αυτούς και αποκτούμε ελεγκτικά τεκμήρια που είναι επαρκή και κατάλληλα για να παρέχουν βάση για τη γνώμη μας. Ο κίνδυνος μη εντοπισμού ουσιώδους σφάλματος που οφείλεται σε απάτη είναι υψηλότερος από αυτόν που οφείλεται σε λάθος, καθώς η απάτη μπορεί να εμπεριέχει συμπαιγνία, πλαστογραφία, εσκεμμένες παραλείψεις, ψευδείς διαβεβαιώσεις ή παράκαμψη των δικλίδων εσωτερικού ελέγχου. Κατανοούμε τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου που σχετίζονται με τον έλεγχο, με σκοπό το σχεδιασμό ελεγκτικών διαδικασιών κατάλληλων για τις περιστάσεις, αλλά όχι με σκοπό τη διατύπωση γνώμης επί της αποτελεσματικότητας των δικλίδων εσωτερικού ελέγχου της Εταιρείας και του Ομίλου. Αξιολογούμε την καταλληλότητα των λογιστικών αρχών και μεθόδων που χρησιμοποιήθηκαν και το εύλογο των λογιστικών εκτιμήσεων και των σχετικών γνωστοποιήσεων που έγιναν από τη Διοίκηση. Αποφαινόμαστε για την καταλληλότητα της χρήσης από τη Διοίκηση της λογιστικής αρχής της συνεχιζόμενης δραστηριότητας και με βάση τα ελεγκτικά τεκμήρια που αποκτήθηκαν για το εάν υπάρχει ουσιώδης αβεβαιότητα σχετικά με γεγονότα ή συνθήκες που μπορεί να υποδηλώνουν ουσιώδη αβεβαιότητα ως προς την ικανότητα της Εταιρείας και του Ομίλου να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους. Εάν συμπεράνουμε ότι υφίσταται ουσιώδης αβεβαιότητα, είμαστε υποχρεωμένοι στην έκθεση ελεγκτή να επιστήσουμε την προσοχή στις σχετικές γνωστοποιήσεις των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων ή εάν αυτές οι γνωστοποιήσεις είναι ανεπαρκείς να διαφοροποιήσουμε τη γνώμη μας. Τα συμπεράσματά μας βασίζονται σε ελεγκτικά τεκμήρια που αποκτώνται μέχρι την ημερομηνία της έκθεσης ελεγκτή. Ωστόσο, μελλοντικά γεγονότα ή συνθήκες ενδέχεται να έχουν ως αποτέλεσμα η Εταιρεία και ο Όμιλος να παύσουν να λειτουργούν ως συνεχιζόμενη δραστηριότητα. Αξιολογούμε τη συνολική παρουσίαση, τη δομή και το περιεχόμενο των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων, συμπεριλαμβανομένων των γνωστοποιήσεων, καθώς και το κατά πόσο οι εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις απεικονίζουν τις υποκείμενες συναλλαγές και τα γεγονότα με τρόπο που επιτυγχάνεται η εύλογη παρουσίαση. Αποκτούμε επαρκή και κατάλληλα ελεγκτικά τεκμήρια αναφορικά με την χρηματοοικονομική πληροφόρηση των οντοτήτων ή των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων εντός του Ομίλου για την έκφραση γνώμης επί των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Είμαστε υπεύθυνοι για την καθοδήγηση, την επίβλεψη και την εκτέλεση του ελέγχου της Εταιρείας και των θυγατρικών της. Παραμένουμε αποκλειστικά υπεύθυνοι για την ελεγκτική μας γνώμη. Μεταξύ άλλων θεμάτων, κοινοποιούμε στους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση, το σχεδιαζόμενο εύρος και το χρονοδιάγραμμα του ελέγχου, καθώς και σημαντικά ευρήματα του ελέγχου, συμπεριλαμβανομένων όποιων σημαντικών ελλείψεων στις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου εντοπίζουμε κατά τη διάρκεια του ελέγχου μας. Επιπλέον, δηλώνουμε προς τους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση ότι έχουμε συμμορφωθεί με τις σχετικές απαιτήσεις δεοντολογίας περί ανεξαρτησίας και γνωστοποιούμε προς αυτούς όλες τις σχέσεις και άλλα θέματα που μπορεί εύλογα να θεωρηθεί ότι επηρεάζουν την ανεξαρτησία μας και τα σχετικά μέτρα προστασίας, όπου συντρέχει περίπτωση. Από τα θέματα που γνωστοποιήθηκαν στους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση, καθορίζουμε τα θέματα εκείνα που ήταν εξέχουσας σημασίας για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων της ελεγχόμενης χρήσεως και ως εκ τούτου αποτελούν τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου. Έκθεση επί Άλλων Νομικών και Κανονιστικών Απαιτήσεων 1. Έκθεση Διαχείρισης Διοικητικού Συμβουλίου Λαμβάνοντας υπόψη ότι η Διοίκηση έχει την ευθύνη για την κατάρτιση της Έκθεσης Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου και της Δήλωσης Εταιρικής Διακυβέρνησης που περιλαμβάνεται στην έκθεση αυτή, κατ’ εφαρμογή των διατάξεων της παραγράφου 5 του άρθρου 2 του Ν. 4336/2015 (μέρος Β), σημειώνουμε ότι: α) β) γ) Στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου περιλαμβάνεται δήλωση εταιρικής διακυβέρνησης, η οποία παρέχει τα πληροφοριακά στοιχεία που ορίζονται στο άρθρο 152 του Ν. 4548/2018. Κατά τη γνώμη μας η Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου έχει καταρτισθεί σύμφωνα με τις ισχύουσες νομικές απαιτήσεις των άρθρων 150 και 153 και της παραγράφου 1 (περιπτώσεις γ’ και δ’) του άρθρου 152 του Ν. 4548/2018 και το περιεχόμενο αυτής αντιστοιχεί με τις συνημμένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις της χρήσης που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2019. Με βάση τη γνώση που αποκτήσαμε κατά τον έλεγχό μας, για την εταιρεία Π.Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. και το περιβάλλον της, δεν έχουμε εντοπίσει ουσιώδεις ανακρίβειες στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού της Συμβουλίου. 2. Συμπληρωματική Έκθεση προς την Επιτροπή Ελέγχου Η γνώμη μας επί των συνημμένων εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων είναι συνεπής με τη Συμπληρωματική Έκθεσή μας προς την Επιτροπή Ελέγχου της Εταιρείας, που προβλέπεται από το άρθρο 11 του κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) αριθ. 537/2014. 3. Παροχή Μη Ελεγκτικών Υπηρεσιών Δεν παρείχαμε στην Εταιρεία και τις θυγατρικές της μη ελεγκτικές υπηρεσίες που απαγορεύονται σύμφωνα με το άρθρο 5 του κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) αριθ. 537/2014 ή λοιπές επιτρεπόμενες μη ελεγκτικές υπηρεσίες. 4. Διορισμός Ελεγκτή Διοριστήκαμε για πρώτη φορά ως Ορκωτοί Ελεγκτές Λογιστές της Εταιρείας με την από 3/07/2017 απόφαση της ετήσιας τακτικής γενικής συνέλευσης των μετόχων. Έκτοτε ο διορισμός μας έχει αδιαλείπτως ανανεωθεί με βάση τις κατ’ έτος λαμβανόμενες αποφάσεις της τακτικής γενικής συνέλευσης των μετόχων. 5. Προϋποθέσεις εφαρμογής του Άρθρου 119 του Ν. 4548/2018 Κατά την 31 Δεκεμβρίου 2019, το σύνολο ιδίων κεφαλαίων της Εταιρείας είχε καταστεί αρνητικό με συνέπεια να συντρέχουν οι προϋποθέσεις εφαρμογής των διατάξεων του άρθρου 119 του Ν. 4548 / 2018. Όπως εκτενέστερα αναφέρεται στη σημείωση 2.1 των χρηματοοικονομικών καταστάσεων, η Διοίκηση και οι μέτοχοι της Εταιρείας έχουν λάβει και λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να εξασφαλισθεί η συνέχιση των δραστηριοτήτων της Εταιρείας και του Ομίλου. Αθήνα, 23 Απριλίου 2020 Ο Ορκωτός Ελεγκτής Λογιστής Πάρις Ευθυμιάδης Α.Μ. ΣΟΕΛ 18171 Deloitte Ανώνυμη Εταιρία Ορκωτών Ελεγκτών Λογιστών Φραγκοκκλησιάς 3α & Γρανικού, 151 25 Μαρούσι Α.Μ. ΣΟΕΛ: Ε 120 This document has been prepared by Deloitte Certified Public Accountants Societe Anonyme. Deloitte Certified Public Accountants Societe Anonyme, a Greek company, registered in Greece with registered number 0001223601000 and its registered office at Marousi-Attica, 3a Fragkokklisias & Granikou str., 151 25, is one of the Deloitte Central Mediterranean S.r.l. (“DCM”) Countries. DCM, a company limited by guarantee registered in Italy with registered number 09599600963 and its registered office at Via Tortona no. 25, 20144, Milan, Italy is one of the Deloitte NSE LLP Geographies. Deloitte NSE LLP is a UK limited liability partnership and member firm of of Deloitte Touche Tohmatsu Limited, a UK private company limited by guarantee (“DTTL”). DTTL and each of its member firms are legally separate and independent entities. DTTL, Deloitte NSE LLP and Deloitte Central Mediterranean S.r.l. do not provide services to clients. Please see www.deloitte.com/about to learn more about our global network of member firms. Π. Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις 31 Δεκεμβρίου 2019 ΈΚΘΕΣΗ ΔΙΑΘΕΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ΠΟΥ ΑΝΤΛΗΘΗΚΑΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΥΞΗΣΗ ΤΟΥ ΜΕΤΟΧΙΚΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΜΕ ΜΕΤΡΗΤΑ. Γνωστοποιείται, σύμφωνα με το άρθρο 4.1.2 του κανονισμού του Χρηματιστηρίου Αθηνών (Χ.Α.), καθώς και τις αποφάσεις 25/17.07.2008 του Δ.Σ του Χ.Α. και 8/754/14.04.2016 του Δ.Σ. της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, ότι από την αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της Εταιρείας με καταβολή μετρητών, που έγινε με βάση την απόφαση της Έκτακτης Γενικής Συνέλευσης των μετόχων της 02.02.2017 αντλήθηκαν συνολικά κεφάλαια ύψους € 23.272.106,40. Τα έξοδα της έκδοσης ανήλθαν σε €397.783, καλυπτόμενα εξ' ολοκλήρου από τα κεφάλαια που αντλήθηκαν από την παραπάνω αύξηση. Τα προβλεφθέντα στο εγκριθέν Ενημερωτικό Δελτίο έξοδα αύξησης κεφαλαίου ανέρχονταν στο ποσόν των €335 χιλ. Ως εκ τούτου, το συνολικό ποσό που αντλήθηκε μετά από την αφαίρεση των εξόδων της έκδοσης διαμορφώνεται σε €22.874.322,64. Η πιστοποίηση της αύξησης του μετοχικού κεφαλαίου από το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας έλαβε χώρα την 26.05.2017. Το Χρηματιστήριο Αθηνών ενέκρινε την 29.05.2017 την εισαγωγή προς διαπραγμάτευση στο Χ.Α. των 77.573.688 νέων μετοχών. Η διαπραγμάτευση των νέων μετοχών στο Χ.Α. ξεκίνησε την 31.05.2017. Σύμφωνα με τις δεσμεύσεις που διατυπώνονται στο σχετικό Ενημερωτικό Δελτίο που εγκρίθηκε από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς με την Απόφαση του Διοικητικού της Συμβουλίου Νο. 8/781/24.04.2017 για τον προορισμό των νέων κεφαλαίων (ενότητα 4.3), και την από 26/04/2018 απόφαση του ΔΣ της εταιρείας καθώς και την από 09/12/2019 απόφαση της Έκτακτης Γενικής Συνέλευσης των μετόχων η οποία ενέκρινε τη μερική αλλαγή χρήσης των αντληθέντων κεφαλαίων κατόπιν της από 03/12/2019 απόφασης του ΔΣ της εταιρείας, τα αντληθέντα κεφάλαια διατέθηκαν έως τις 31/12/2019 ως εξής: 95 Π. Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις 31 Δεκεμβρίου 2019 Σημειώσεις: 1. Την 26.05.2017 η Εταιρεία εξόφλησε βραχυπρόθεσμο δάνειο ύψους € 3.772.107. Το εν λόγω ποσόν προήλθε στο σύνολό του από τα κεφάλαια που αντλήθηκαν κατά την αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της Εταιρείας. 2. Την 29.05.2017 η Εταιρεία εξόφλησε βραχυπρόθεσμα δάνεια ύψους €1.362.000. Το εν λόγω ποσόν προήλθε στο σύνολό του από τα κεφάλαια που αντλήθηκαν κατά την αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της Εταιρείας. 3. Την 04/07/2017 εξοφλήθηκε πλήρως η ληξιπρόθεσμη, ρυθμισμένη οφειλή προς τον ΕΦΚΑ ύψους €1.748.000. 4. Από τις προβλεπόμενες επενδύσεις για το έτος 2017 πραγματοποιήθηκαν από 26/05-31/12/2017 επενδύσεις συνολικού ποσού € 959 χιλ. Από το ποσό αυτό, € 288 χιλ. επενδύθηκαν σε εκσυγχρονισμό πληροφοριακών συστημάτων, € 596 χιλ. σε μηχανήματα παραγωγής και € 75 χιλ. σε αγορά φορτηγών-αυτοκινήτων. 5. Kατά το έτος 2018 ποσό € 206 χιλ. επενδύθηκε σε εκσυγχρονισμό πληροφοριακών συστημάτων και € 1.3 εκατ. σε μηχανολογικό και λοιπό εξοπλισμό ο οποίος αφορά κυρίως σε επενδύσεις για το νέο σύστημα διανομής. 6. Kατά το έτος 2019 ποσό € 314 χιλ. επενδύθηκε σε εκσυγχρονισμό πληροφοριακών συστημάτων και € 1.898 χιλ. σε μηχανολογικό και λοιπό εξοπλισμό. 7. Το υπόλοιπο των κεφαλαίων προς διάθεση ύψους € 4.168 χιλ. χρησιμοποιήθηκε για κάλυψη αναγκών σε κεφάλαιο κίνησης σύμφωνα με τη μερική αλλαγή της χρήσης των αντληθέντων κεφαλαίων η οποία εγκρίθηκε το 2019 όπως αναφέρεται παραπάνω. 8. Στις 31.12.2019 ολοκληρώθηκε η διάθεση των αντληθέντων κεφαλαίων από την ανωτέρω αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της Εταιρείας Άγιος Στέφανος, 10 Απριλίου 2020 Ο Αντιπρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου Σπυρίδων Θεοδωρόπουλος 96 Deloitte Ανώνυμη Εταιρία Ορκωτών Ελεγκτών Λογιστών Φραγκοκκλησιάς 3α & Γρανικού 151 25 Μαρούσι Αθήνα, Ελλάδα Τηλ.: +30 210 6781 100 www.deloitte.gr Έκθεση Ευρημάτων από την Εκτέλεση Προσυμφωνημένων Διαδικασιών επί της Έκθεσης Διάθεσης Κεφαλαίων που αντλήθηκαν από την αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου σε μετρητά Προς το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας Π.Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. Σύμφωνα με την εντολή ανάθεσης που λάβαμε από το Διοικητικό Συμβούλιο της εταιρείας Π.Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. (η Εταιρεία), διενεργήσαμε τις προσυμφωνημένες διαδικασίες, όπως απαριθμούνται κατωτέρω, επί της Έκθεσης Διάθεσης Κεφαλαίων που αντλήθηκαν από την αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου σε μετρητά (εφεξής η «Έκθεση»). Η διοίκηση της Εταιρείας «Π.Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε.» (εφεξής η «Εταιρεία»), έχει την ευθύνη για τη σύνταξη της Έκθεσης αυτής σύμφωνα με τα όσα προβλέπονται από την Απόφαση της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς 8/754/14.4.2016 και την Απόφαση 25/17.07.2008 του Χρηματιστηρίου Αθηνών (εφεξής «Αποφάσεις»). Διενεργήσαμε την εργασία αυτή σύμφωνα με το Διεθνές Πρότυπο Συναφών Υπηρεσιών 4400, το οποίο ισχύει σε «Αναθέσεις Εκτέλεσης Προσυμφωνημένων Διαδικασιών Συναφών με Χρηματοοικονομική Πληροφόρηση». Ευθύνη μας είναι να εκτελέσουμε τις κατωτέρω προσυμφωνημένες διαδικασίες και να σας γνωστοποιήσουμε τα προκύπτοντα ευρήματα μας. Προσυμφωνημένες Διαδικασίες Διενεργήσαμε τις κατωτέρω προσυμφωνημένες διαδικασίες: 1. Εξετάσαμε εάν το περιεχόμενο της Έκθεσης είναι σύμφωνο με τις ανωτέρω Αποφάσεις. 2. Εξετάσαμε τη συνέπεια του περιεχομένου της Έκθεσης με τα αναφερόμενα στο Ενημερωτικό Δελτίο, που εκδόθηκε από την Εταιρεία την 24/4/2017, καθώς και με τις σχετικές αποφάσεις και ανακοινώσεις των αρμόδιων οργάνων της Εταιρείας. 3. Εξετάσαμε εάν το ποσό της αύξησης του μετοχικού κεφαλαίου που αναφέρεται στην Έκθεση συμφωνεί με (α) το αντίστοιχο ποσό που εγκρίθηκε με την από 2/2/2017 απόφαση της Γενικής Συνέλευσης των μετόχων της Εταιρείας (β) το ποσό που αναφέρεται στο ως άνω Ενημερωτικό Δελτίο (γ) το ποσό που έχει κατατεθεί στον τραπεζικό λογαριασμό με αριθμό 0026.0095.59.0200754955, που τηρεί η Εταιρεία στην Τράπεζα EUROBANK ERGASIAS A.E. 4. Διερευνήσαμε εάν το ποσό που πιστοποίησε το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας, στην από 26/5/2017 απόφασή του, συμφωνεί με το ποσό που έχει καταχωρηθεί στα βιβλία και στοιχεία της Εταιρείας, σε σχέση με την εν λόγω αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου, εξετάζοντας και τις σχετικές λογιστικές εγγραφές. 5. Συγκρίναμε το ποσό των εξόδων της έκδοσης του μετοχικού κεφαλαίου που αναφέρεται στην Έκθεση με το αντίστοιχο ποσό που προκύπτει από τα τηρούμενα βιβλία και στοιχεία της Εταιρείας, εξετάζοντας δειγματοληπτικά τα σχετικά δικαιολογητικά. 6. Εξετάσαμε εάν τα αντληθέντα ποσά από την αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου έχουν διατεθεί σύμφωνα με τις προβλεπόμενες χρήσεις τους και εντός του καθορισμένου χρονοδιαγράμματος, με βάση τα οριζόμενα στην παράγραφο 4.3 του Ενημερωτικού Δελτίου όπως αυτά τροποποιήθηκαν με τις σχετικές μεταγενέστερες αποφάσεις και ανακοινώσεις των αρμοδίων οργάνων της Εταιρίας, εξετάζοντας δειγματοληπτικά τα δικαιολογητικά που υποστηρίζουν τις σχετικές λογιστικές εγγραφές. Ευρήματα Τα ευρήματα μας συνοψίζονται παρακάτω: 1. Διαπιστώσαμε ότι το περιεχόμενο της Έκθεσης είναι σύμφωνο με τις ανωτέρω Αποφάσεις. 2. Επιβεβαιώσαμε τη συνέπεια του περιεχομένου της Έκθεσης με τα αναφερόμενα στο Ενημερωτικό Δελτίο, που εκδόθηκε από την Εταιρεία την 24/4/2017, καθώς και με τις σχετικές αποφάσεις και ανακοινώσεις των αρμόδιων οργάνων της Εταιρείας. 3. Εξακριβώσαμε ότι το ποσό της αύξησης του μετοχικού κεφαλαίου που αναφέρεται στην Έκθεση συμφωνεί με (α) το αντίστοιχο ποσό που εγκρίθηκε στην από 2/2/2017 απόφαση της Γενικής Συνέλευσης των μετόχων της Εταιρείας (β) το ποσό που αναφέρεται στο ως άνω Ενημερωτικό Δελτίο (γ) το ποσό που έχει κατατεθεί στον τραπεζικό λογαριασμό με αριθμό 0026.0095.59.0200754955, που τηρεί η Εταιρεία στην τράπεζα EUROBANK ERGASIAS A.E. 4. Επαληθεύσαμε ότι το ποσό που πιστοποίησε το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας, στην από 26/5/2017 απόφασή του, συμφωνεί με το ποσό που έχει καταχωρηθεί στα βιβλία της Εταιρείας σε σχέση με την εν λόγω αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου, εξετάζοντας και τις σχετικές λογιστικές εγγραφές. 5. Συμφωνήσαμε το ποσό των εξόδων της έκδοσης του μετοχικού κεφαλαίου που αναφέρεται στην Έκθεση με το αντίστοιχο ποσό που προκύπτει από τα τηρούμενα βιβλία και στοιχεία της Εταιρείας εξετάζοντας δειγματοληπτικά τα σχετικά δικαιολογητικά. 6. Εξετάζοντας σε δειγματοληπτική βάση τα σχετικά δικαιολογητικά εξακριβώσαμε ότι τα αντληθέντα ποσά από την αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου έχουν διατεθεί σύμφωνα με τις προβλεπόμενες χρήσεις τους και εντός του καθορισμένου χρονοδιαγράμματος, με βάση τα οριζόμενα στην παράγραφο 4.3 του Ενημερωτικού Δελτίου όπως αυτά τροποποιήθηκαν με τις σχετικές μεταγενέστερες αποφάσεις και ανακοινώσεις των αρμοδίων οργάνων της Εταιρίας. Δεδομένου ότι η διενέργεια των παραπάνω διαδικασιών δεν αποτελεί έλεγχο ή επισκόπηση, σύμφωνα με τα Διεθνή Ελεγκτικά Πρότυπα ή τα Διεθνή Πρότυπα Ανάθεσης Εργασιών Επισκόπησης, δεν εκφράζουμε οποιαδήποτε άλλη διαβεβαίωση πέραν των όσων αναφέρονται ανωτέρω. Εάν είχαμε διενεργήσει επιπρόσθετες διαδικασίες ή εάν είχαμε διενεργήσει έλεγχο ή επισκόπηση σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Ελέγχου ή τα Διεθνή Πρότυπα Ανάθεσης Εργασιών Επισκόπησης, ενδεχομένως να είχαν υποπέσει στην αντίληψή μας άλλα θέματα, τα οποία θα σας γνωστοποιούσαμε. Περιορισμός χρήσης Η παρούσα έκθεση απευθύνεται αποκλειστικά προς το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας, στο πλαίσιο της τήρησης των υποχρεώσεών της προς το ισχύον Κανονιστικό Πλαίσιο του Χρηματιστηρίου Αθηνών. Ως εκ τούτου, η έκθεση αυτή δεν επιτρέπεται να χρησιμοποιηθεί για οποιονδήποτε άλλο σκοπό, αφού περιορίζεται μόνο στα στοιχεία που αναφέρονται παραπάνω και δεν επεκτείνεται στις οικονομικές καταστάσεις που συνέταξε η Εταιρεία για τη χρήση που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2019, για τις οποίες εκδώσαμε ξεχωριστή Έκθεση Ελέγχου με ημερομηνία 23 Απριλίου 2020. Αθήνα, 23 Απριλίου 2020 Ο Ορκωτός Ελεγκτής Λογιστής Πάρις Ευθυμιάδης Α.Μ. ΣΟΕΛ 18171 Deloitte Ανώνυμη Εταιρία Ορκωτών Ελεγκτών Λογιστών Φραγκοκκλησιάς 3α & Γρανικού, 151 25 Μαρούσι Α.Μ. ΣΟΕΛ: Ε 120 This document has been prepared by Deloitte Certified Public Accountants Societe Anonyme. Deloitte Certified Public Accountants Societe Anonyme, a Greek company, registered in Greece with registered number 0001223601000 and its registered office at Marousi-Attica, 3a Fragkokklisias & Granikou str., 151 25, is one of the Deloitte Central Mediterranean S.r.l. (“DCM”) Countries. DCM, a company limited by guarantee registered in Italy with registered number 09599600963 and its registered office at Via Tortona no. 25, 20144, Milan, Italy is one of the Deloitte NSE LLP Geographies. Deloitte NSE LLP is a UK limited liability partnership and member firm of of Deloitte Touche Tohmatsu Limited, a UK private company limited by guarantee (“DTTL”). DTTL and each of its member firms are legally separate and independent entities. DTTL, Deloitte NSE LLP and Deloitte Central Mediterranean S.r.l. do not provide services to clients. Please see www.deloitte.com/about to learn more about our global network of member firms.

Περίληψη: Οι κάτωθι υπογεγραμμένοι, μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της «Π.Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε.»: 1. Σπυρίδων Θεοδωρόπουλος του Ιωάννη, Αντιπρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου, 2. Αγγελική Οικονόμου του Ιωάννη, Μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου και Διευθύνουσα Σύμβουλος, 3. Άρτεμις Ντούσια του Αποστόλου, Μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου, υπό την ως άνω ιδιότητά μας και ειδικά προς τούτο ορισθέντες από το Διοικητικό Συμβούλιο της «Π.Γ. ΝΙΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε» (εφεξής καλουμένης για λόγους συντομίας ως «Εταιρεία») δηλώνουμε και βεβαιώνουμε με την παρούσα ότι εξ όσων γνωρίζουμε : α) οι ετήσιες εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας, καθώς και οι συνημμένες επ’ αυτών σημειώσεις, οι οποίες καταρτίσθηκαν για τη χρήση από 1 Ιανουαρίου 2019 έως 31 Δεκεμβρίου 2019 σύμφωνα με τα ισχύοντα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς, απεικονίζουν κατά τρόπο αληθή τα στοιχεία του ενεργητικού και παθητικού, την καθαρή θέση και τα στοιχεία της κατάστασης αποτελεσμάτων και λοιπών συνολικών εσόδων της Εταιρείας, καθώς και των επιχειρήσεων που περιλαμβάνονται στην ενοποίηση εκλαμβανομένων ως σύνολο. β) η ετήσια έκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου απεικονίζει κατά τρόπο αληθή την εξέλιξη, τις επιδόσεις και τη θέση της Εταιρείας, καθώς και των επιχειρήσεων που περιλαμβάνονται στην ενοποίηση εκλαμβανομένων ως σύνολο, συμπεριλαμβανομένης της περιγραφής των κυριότερων κινδύνων και αβεβαιοτήτων που αντιμετωπίζουν. Αγ. Στέφανος, 10 Απριλίου 2020 Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΟΥ Δ.Σ. TO ΜΕΛΟΣ Δ.Σ. ΚΑΙ ΔΙΕΥΘΥΝΟΥΣΑ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΤΟ ΜΕΛΟΣ Δ.Σ. ΣΠΥΡΙΔΩΝ ΙΩΑΝ.ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ ΑΔΤ. ΑΙ 516490 ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΙΩΑΝ. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΑΔΤ. ΑΒ 605514 ΑΡΤΕΜΙΣ ΑΠΟΣΤ. ΝΤΟΥΣΙΑ ΑΔΤ. ΑΗ 111814