ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑ-ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 Για τη χρήση 1η Ιανουαρίου 2020 – 31η Δεκεμβρίου 2020 Σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς ΟΜΙΛΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑ-ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Λ. Αθηνών 110 Τ.Κ. :10442 ΓΕΜΗ:099755108 Τηλ.: 2103366800 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΜΕΛΩΝ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ............................................................................................4 2. ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ........................................................................................6 3. ΕΚΘΕΣΗ ΕΛΕΓΧΟΥ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΩΝ ΟΡΚΩΤΩΝ ΕΛΕΓΚΤΩΝ ΛΟΓΙΣΤΩΝ .................................................................96 4. ΕΤΑΙΡΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ 2020 ..............................................103 4.1. ΕΤΗΣΙΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΥΝΟΛΙΚΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ................................................................................104 4.2. ΕΤΗΣΙΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΣΗΣ .......................................................................106 4.3. ΕΤΗΣΙΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΗΣ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ........................................................................107 4.4. ΕΤΗΣΙΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΑΜΕΙΑΚΩΝ ΡΟΩΝ .............................................................................................109 5. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ...........................................................................................................................110 5.1. ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡEΙΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΘΥΓΑΤΡΙΚΕΣ ΤΗΣ .................................................111 5.2. ΒΑΣΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΩΝ ΕΤΑΙΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΟΥ 2020 .................................................................................................................................111 5.3. ΒΑΣΙΚΕΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ .................................................................................................................113 5.4. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ........................................................................................................................131 5.5. ΔΙΑΧΕΙΡIΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ......................................................................................................................136 5.6. ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΚΑΤΑ ΤΟΜΕΑ .............................................................................................................136 5.7. ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ .......................................................................................137 5.8. ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΗ ΣΥΝΑΛΛΑΓΩΝ (‘TRADING’) ...................................................................................137 5.9. ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΗ ΣΥΝΑΛΛΑΓΩΝ (‘CLEARING’) ...........................................................................................138 5.10. ΔΙΑΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΣΥΝΑΛΛΑΓΩΝ (‘SETTLEMENT’) ..............................................................................138 5.11. ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟΥ.............................................................................................................139 5.12. ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΑΠΟΘΕΤΗΡΙΟΥ..................................................................................................................140 5.13. ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΟΙΚΟΥ ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΗΣ ........................................................................................................140 5.14. ΔΙΑΧΥΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ (ΜΑRΚΕΤ DATA) ......................................................................................141 5.15. ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ...............................................................................................................141 5.16. ΕΣΟΔΑ ΕΠΑΝΑΤΙΜΟΛΟΓΟΥΜΕΝΩΝ ΔΑΠΑΝΩΝ .................................................................................141 5.17. ΠΑΡΕΠΟΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ................................................................................................................142 5.18. ΛΟΙΠΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ .............................................................................................................................143 5.19. ΠΟΡΟΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΑΣ ................................................................................................143 5.20. ΑΜΟΙΒΕΣ ΚΑΙ ΕΞΟΔΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ....................................................................................................143 5.21. ΑΜΟΙΒΕΣ ΚΑΙ ΕΞΟΔΑ ΤΡΙΤΩΝ .............................................................................................................144 5.22. ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΚΟΙΝΗΣ ΩΦΕΛΕΙΑΣ ...........................................................................................................145 5.23. ΣΥΝΤΗΡΗΣΕΙΣ/ΜΗΧΑΝΟΓΡΑΦΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ .................................................................................145 5.24. ΛΟΙΠΟΙ ΦΟΡΟΙ ....................................................................................................................................145 5.25. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΤΗΡΙΩΝ / ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ .................................................................................................145 5.26. ΛΟΙΠΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΕΞΟΔΑ ................................................................................................................146 5.27. ΔΑΠΑΝΕΣ ΕΠΑΝΑΤΙΜΟΛΟΓΟΥΜΕΝΕΣ ................................................................................................146 5.28. ΔΑΠΑΝΕΣ ΠΑΡΕΠΟΜΕΝΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ .............................................................................................147 2 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 5.29. ΙΔΙΟΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΜΕΝΑ ΕΝΣΩΜΑΤΑ ΠΑΓΙΑ ΚΑΙ ΑΥΛΑ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ............................147 5.30. ΠΡΟΤΥΠΟ IFRS 16-ΜΙΣΘΩΣΕΙΣ ............................................................................................................153 5.31. ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΣΕ ΑΚΙΝΗΤΑ ....................................................................................................................154 5.32. ΣΥΜΜΕΤΟΧΕΣ & ΛΟΙΠΕΣ ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ..............................................................156 5.33. ΠΕΛΑΤΕΣ ΚΑΙ ΛΟΙΠΕΣ ΕΜΠΟΡΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ..................................................................................157 5.34. ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΥΛΟΓΗ ΑΞΙΑ ΜΕΣΩ ΛΟΙΠΩΝ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΩΝ ..................159 5.35. ΤΑΜΕΙΑΚΑ ΔΙΑΘΕΣΙΜΑ ΚΑΙ ΙΣΟΔΥΝΑΜΑ ............................................................................................160 5.36. ΔΙΑΘΕΣΙΜΑ ΤΡΙΤΩΝ ΣΕ ΤΡΑΠΕΖΙΚΟΥΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΥΣ ΟΜΙΛΟΥ .......................................................161 5.37. ΑΝΑΒΑΛΛΟΜΕΝΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ..........................................................................................................161 5.38. ΣΥΜΒΑΤΙΚΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ................................................................................................................163 5.39. ΜΕΤΟΧΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΑΙ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ ........................................................................................164 5.40. ΕΠΙΧΟΡΗΓΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΛΟΙΠΕΣ ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ......................................................167 5.41. ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ .......................................................................................................................................167 5.42. ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΕΣ ΚΑΙ ΛΟΙΠΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ........................................................................................169 5.43. ΦΟΡΟΙ ΠΛΗΡΩΤΕΟΙ ............................................................................................................................170 5.44. ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ...............................................................................................................170 5.45. ΤΡΕΧΩΝ ΦΟΡΟΣ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΦΟΡΟΙ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΠΛΗΡΩΤΕΟΙ .........................................170 5.46. ΓΝΩΣΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΣΥΝΔΕΔΕΜΕΝΩΝ ΜΕΡΩΝ .....................................................................................172 5.47. ΚΕΡΔΗ ΑΝΑ ΜΕΤΟΧΗ ΚΑΙ ΜΕΡΙΣΜΑΤΑ ΠΡΟΣ ΠΛΗΡΩΜΗ ..................................................................175 5.48. ΕΣΟΔΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ ........................................................................................................................175 5.49. ΜΕΛΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΙΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΟΜΙΛΟΥ ...................................................................175 5.50. ΕΠΙΔΙΚΕΣ Ή ΥΠΟ ΔΙΑΙΤΗΣΙΑ ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΚΑΙ ΛΟΙΠΕΣ ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ...........................176 5.51. ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΣΗΣ .............176 5.52. ΑΝΑΠΡΟΣΑΡΜΟΓΕΣ ............................................................................................................................177 3 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 5 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 95 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 3. ΕΚΘΕΣΗ ΕΛΕΓΧΟΥ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΩΝ ΟΡΚΩΤΩΝ ΕΛΕΓΚΤΩΝ ΛΟΓΙΣΤΩΝ ΕΚΘΕΣΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΥ ΟΡΚΩΤΟΥ ΕΛΕΓΚΤΗ ΛΟΓΙΣΤΗ Προς τους Μετόχους της Εταιρείας «ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑ-ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ» Έκθεση ελέγχου επί των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων Γνώμη Έχουμε ελέγξει τις εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις της «ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑ-ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ» (η «Εταιρεία») και των θυγατρικών της (o «Όμιλος»), οι οποίες αποτελούνται από την εταιρική και ενοποιημένη ετήσια κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης της 31ης Δεκεμβρίου 2020, τις εταιρικές και ενοποιημένες ετήσιες καταστάσεις συνολικού εισοδήματος, μεταβολής ιδίων κεφαλαίων και ταμειακών ροών της χρήσεως που έληξε την ημερομηνία αυτή, καθώς και τις σημειώσεις επί των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων που περιλαμβάνουν και περίληψη των σημαντικών λογιστικών πολιτικών. Κατά τη γνώμη μας, οι συνημμένες εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις παρουσιάζουν εύλογα, από κάθε ουσιώδη άποψη, την εταιρική και ενοποιημένη χρηματοοικονομική θέση της Εταιρείας και του Ομίλου κατά την 31η Δεκεμβρίου 2020, την εταιρική και ενοποιημένη χρηματοοικονομική τους επίδοση και τις εταιρικές και ενοποιημένες ταμειακές τους ροές, για τη χρήση που έληξε την ημερομηνία αυτή, σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (ΔΠΧΑ), όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση και συνάδουν με τις κανονιστικές απαιτήσεις του Ν.4548/2018. Βάση γνώμης Διενεργήσαμε τον έλεγχό μας σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Ελέγχου (ΔΠΕ), που έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία. Οι ευθύνες μας, σύμφωνα με τα πρότυπα αυτά περιγράφονται περαιτέρω στο τμήμα της έκθεσής μας «Ευθύνες ελεγκτή για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων ετήσιων χρηματοοικονομικών καταστάσεων». Πιστεύουμε ότι τα ελεγκτικά τεκμήρια που έχουμε αποκτήσει είναι επαρκή και κατάλληλα να παρέχουν βάση για τη γνώμη μας. Ανεξαρτησία του Ελεγκτή Καθ’ όλη τη διάρκεια του διορισμού μας έχουμε παραμείνει ανεξάρτητοι από την Εταιρεία και τον Όμιλο, σύμφωνα με τον Κώδικα Δεοντολογίας για Επαγγελματίες Ελεγκτές του Συμβουλίου Διεθνών Προτύπων Δεοντολογίας Ελεγκτών (Κώδικας ΣΔΠΔΕ) που έχει ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία, καθώς και τις απαιτήσεις δεοντολογίας του Ν. 4449/2017 και του Κανονισμού ΕΕ 537/2014, που σχετίζονται με τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων ετήσιων χρηματοοικονομικών καταστάσεων στην Ελλάδα. Έχουμε εκπληρώσει τις δεοντολογικές μας υποχρεώσεις σύμφωνα με το Ν. 4449/2017, τον Κανονισμό ΕΕ 537/2014 και τις απαιτήσεις του Κώδικα ΣΔΠΔΕ. ΠΡΑΙΣΓΟΥΩΤΕΡΧΑΟΥΣΚΟΥΠΕΡΣ Ανώνυμη Ελεγκτική Εταιρεία, Λεωφ. Κηφισίας 268, 15232 Χαλάνδρι Τ: +30 210 6874400, Φ: +30 210 6874444, www.pwc.gr Λεωφ. Κηφισίας 260 & Κόδρου, 15232 Χαλάνδρι, Τ: +30 210 6874400, Φ: +30 210 6874444 Philippos Business Center, Αγίας Αναστασίας & Λαέρτου 16, 55535 Πυλαία Θεσσαλονίκη, Τ: +30 2310 488880, Φ: +30 2310 459487 Δηλώνουμε ότι οι μη ελεγκτικές μας υπηρεσίες προς την Εταιρεία και τις θυγατρικές της παρασχέθηκαν σύμφωνα με τους προαναφερόμενους όρους της ισχύουσας νομοθεσίας και ότι δεν έχουμε παράσχει μη ελεγκτικές υπηρεσίες οι οποίες απαγορεύονται από το άρθρο 5 παρ.(1) του Κανονισμού ΕΕ 537/2014. Οι μη ελεγκτικές υπηρεσίες που έχουμε παράσχει στην Εταιρεία και στις θυγατρικές της, κατά τη διάρκεια της χρήσεως που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2020 γνωστοποιούνται στη Σημείωση 5.21 των συνημμένων εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Κύριο θέμα ελέγχου Τo κύριo θέμα ελέγχου είναι εκείνο το θέμα που, κατά την επαγγελματική μας κρίση, ήταν εξέχουσας σημασίας στον έλεγχό μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων της τρέχουσας χρήσεως. Το θέμα αυτό αντιμετωπίστηκε στο πλαίσιο του ελέγχου των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων ως σύνολο, για τη διαμόρφωση της γνώμης μας επί αυτών και δεν εκφέρουμε ξεχωριστή γνώμη για το θέμα αυτό. Κύριο Θέμα Ελέγχου Ελεγκτικές Διαδικασίες αναφορικά με το Κύριο Θέμα Ελέγχου Αναγνώριση Εσόδων Η ελεγκτική μας προσέγγιση περιέλαβε τις ακόλουθες βασικές διαδικασίες: (εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις) Κατανοήσαμε και εξετάσαμε σε δειγματοληπτική βάση τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου και τα πληροφοριακά συστήματα που υποστηρίζουν τις σημαντικές κατηγορίες εσόδων από διαπραγμάτευση συναλλαγών, την εκκαθάριση και τον διακανονισμό αυτών. Οι ελεγκτικές μας διαδικασίες κάλυψαν και την εκτίμηση του περιβάλλοντος εσωτερικού ελέγχου σχετικά με τη διαχείριση των αλλαγών και τους περιορισμούς πρόσβασης στα συστήματα αυτά. Επίσης, εξετάσαμε την ορθή μεταφορά των δεδομένων από τα επιμέρους πληροφοριακά συστήματα στο ισοζύγιο γενικής λογιστικής σε δειγματοληπτική βάση. Πραγματοποιήσαμε σε δειγματοληπτική βάση ελεγκτικές διαδικασίες για την επαλήθευση των υπολογισμών, την ορθή λογιστικοποίηση των ποσών στην γενική λογιστική και την αναγνώριση των εσόδων στην σωστή χρονική περίοδο αναφοράς. Αξιολογήσαμε τις βασικές εκτιμήσεις της Διοίκησης και τις παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν σχετικά με τον προσδιορισμό του χρόνου λογιστικής αναγνώρισης των εσόδων στα πλαίσια του λογιστικού προτύπου ΔΠΧΑ 15. Την 31 Δεκεμβρίου 2020, το ύψος των Εσόδων ανέρχεται σε €29,5 εκ. για τον Όμιλο και €15,3 εκ. για την Εταιρεία. Τα έσοδα του Ομίλου περιλαμβάνουν την διαπραγμάτευση συναλλαγών, την εκκαθάριση και τον διακανονισμό αυτών, υπηρεσίες χρηματιστηρίου και αποθετηρίου, διάχυση πληροφόρησης, έσοδα υποστήριξης άλλων αγορών καθώς και έσοδα από παροχή λοιπών υποστηρικτικών υπηρεσιών προς τα μέλη και τρίτους. Ο Όμιλος χρησιμοποιεί διάφορα πληροφοριακά συστήματα, διαδικασίες και δικλίδες εσωτερικού ελέγχου ώστε να αναγνωρίζει τα έσοδα και να επιμερίζει τα δεδουλευμένα έσοδα και τα έσοδα επόμενων χρήσεων στην σωστή χρονική περίοδο αναφοράς. Επιπρόσθετα, η αναγνώριση των εσόδων απαιτεί κρίσεις και εκτιμήσεις της Διοίκησης σε σχέση με την εφαρμογή του λογιστικού προτύπου ΔΠΧΑ 15 – «Έσοδα από συμβάσεις με πελάτες». Επικεντρωθήκαμε σε αυτή την περιοχή λόγω του μεγέθους του Εσόδου στις εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις, του όγκου των συναλλαγών, της πολυπλοκότητας των πληροφοριακών συστημάτων καθώς και της πολυμορφίας των προσφερόμενων υπηρεσιών και των πολιτικών τιμολόγησης και λογιστικής αναγνώρισης. Περαιτέρω πληροφορίες σχετικά με την αναγνώρισή εσόδων αναφέρονται στη Σημείωση 5.3.16 «Βασικές λογιστικές αρχές» – «Αναγνώριση Εσόδων». ΠΡΑΙΣΓΟΥΩΤΕΡΧΑΟΥΣΚΟΥΠΕΡΣ Ανώνυμη Ελεγκτική Εταιρεία, Λεωφ. Κηφισίας 268, 15232 Χαλάνδρι Τ: +30 210 6874400, Φ: +30 210 6874444, www.pwc.gr Λεωφ. Κηφισίας 260 & Κόδρου, 15232 Χαλάνδρι, Τ: +30 210 6874400, Φ: +30 210 6874444 Philippos Business Center, Αγίας Αναστασίας & Λαέρτου 16, 55535 Πυλαία Θεσσαλονίκη, Τ: +30 2310 488880, Φ: +30 2310 459487 Ελέγξαμε σε δειγματοληπτική βάση έσοδα από τις προσφερόμενες υπηρεσίες που αναγνωρίστηκαν στην τρέχουσα χρήση με τα αντίστοιχα παραστατικά. Επίσης, αξιολογήσαμε την επάρκεια και την καταλληλότητα των σχετικών γνωστοποιήσεων στις εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις. Με βάση τις ελεγκτικές μας διαδικασίες, δεν εντοπίστηκαν ευρήματα αναφορικά με την αναγνώριση εσόδου. Άλλες Πληροφορίες Τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου είναι υπεύθυνα για τις Άλλες Πληροφορίες. Οι Άλλες Πληροφορίες, που περιέχονται στην προβλεπόμενη από το Ν. 3556/2007 Ετήσια Χρηματοοικονομική Έκθεση, είναι οι Δηλώσεις των Μελών του Διοικητικού Συμβουλίου και η Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου (αλλά δεν περιλαμβάνουν τις εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις και την έκθεση ελέγχου επί αυτών), τις οποίες λάβαμε πριν από την ημερομηνία της παρούσας έκθεσης ελεγκτή. Η γνώμη μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων δεν καλύπτει τις Άλλες Πληροφορίες και, εκτός των όσων ρητά αναφέρουμε στο παρόν τμήμα της Έκθεσής μας δεν εκφράζουμε γνώμη ελέγχου ή άλλης διασφάλισης επί αυτών. Σε σχέση με τον έλεγχό μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων, η ευθύνη μας είναι να αναγνώσουμε τις Άλλες Πληροφορίες και με τον τρόπο αυτό να εξετάσουμε εάν οι Άλλες Πληροφορίες είναι ουσιωδώς ασυνεπείς με τις εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις ή τη γνώση που αποκτήσαμε κατά τον έλεγχο ή αλλιώς φαίνεται να είναι ουσιωδώς εσφαλμένες. Εξετάσαμε εάν η Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου περιλαμβάνει τις γνωστοποιήσεις οι οποίες απαιτούνται από το Ν. 4548/2018, και ότι έχει συνταχθεί η προβλεπόμενη από το άρθρο 152 του Ν. 4548/2018 Δήλωση Εταιρικής Διακυβέρνησης. Με βάση τις εργασίες που εκτελέσαμε κατά τον έλεγχο μας, κατά τη γνώμη μας: Τα πληροφοριακά στοιχεία που περιλαμβάνονται στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου της χρήσης που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2020 αντιστοιχούν στις συνημμένες εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις, Η Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου έχει καταρτισθεί σύμφωνα με τις ισχύουσες νομικές απαιτήσεις των άρθρων 150, 151, 153 και 154 του Ν. 4548/2018, Η Δήλωση Εταιρικής Διακυβέρνησης παρέχει τα πληροφοριακά στοιχεία που αναφέρονται στις περιπτώσεις γ και δ της παραγράφου 1 του άρθρου 152 του Ν. 4548/2018. Επιπλέον με βάση τη γνώση και κατανόηση που αποκτήσαμε κατά το έλεγχό μας, για την Εταιρεία και τον Όμιλο «ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑ-ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ» και το περιβάλλον τους, είμαστε υποχρεωμένοι να αναφέρουμε εάν έχουμε εντοπίσει ΠΡΑΙΣΓΟΥΩΤΕΡΧΑΟΥΣΚΟΥΠΕΡΣ Ανώνυμη Ελεγκτική Εταιρεία, Λεωφ. Κηφισίας 268, 15232 Χαλάνδρι Τ: +30 210 6874400, Φ: +30 210 6874444, www.pwc.gr Λεωφ. Κηφισίας 260 & Κόδρου, 15232 Χαλάνδρι, Τ: +30 210 6874400, Φ: +30 210 6874444 Philippos Business Center, Αγίας Αναστασίας & Λαέρτου 16, 55535 Πυλαία Θεσσαλονίκη, Τ: +30 2310 488880, Φ: +30 2310 459487 ουσιώδεις ανακρίβειες στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού της Συμβουλίου και στις Άλλες Πληροφορίες τις οποίες λάβαμε πριν από την ημερομηνία της παρούσας έκθεσης ελεγκτή. Δεν έχουμε να αναφέρουμε τίποτα σχετικά με το θέμα αυτό. Ευθύνες του Διοικητικού Συμβουλίου και των υπευθύνων για τη διακυβέρνηση επί των χρηματοοικονομικών καταστάσεων Το Διοικητικό Συμβούλιο έχει την ευθύνη για την κατάρτιση και εύλογη παρουσίαση των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ, όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση, τις απαιτήσεις του Ν. 4548/2018, όπως και για εκείνες τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου που το Διοικητικό Συμβούλιο καθορίζει ως απαραίτητες, ώστε να καθίσταται δυνατή η κατάρτιση εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων απαλλαγμένων από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος. Κατά την κατάρτιση των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων, το Διοικητικό Συμβούλιο είναι υπεύθυνο για την αξιολόγηση της ικανότητας της Εταιρείας και του Ομίλου να συνεχίσουν τις δραστηριότητες τους, γνωστοποιώντας όπου συντρέχει τέτοια περίπτωση, τα θέματα που σχετίζονται με τη συνεχιζόμενη δραστηριότητα και τη χρήση της λογιστικής βάσης της συνεχιζόμενης δραστηριότητας, εκτός και εάν το Διοικητικό Συμβούλιο είτε προτίθεται να ρευστοποιήσει την Εταιρεία και τον Όμιλο ή να διακόψει τις δραστηριότητες τους ή δεν έχει άλλη ρεαλιστική εναλλακτική επιλογή από το να προχωρήσει σ ’αυτές τις ενέργειες. Οι υπεύθυνοι για τη διακυβέρνηση έχουν την ευθύνη εποπτείας της διαδικασίας χρηματοοικονομικής Ευθύνες ελεγκτή για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων Οι στόχοι μας είναι να αποκτήσουμε εύλογη διασφάλιση για το κατά πόσο οι εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις, στο σύνολο τους, είναι απαλλαγμένες από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος και να εκδώσουμε έκθεση ελεγκτή, η οποία περιλαμβάνει τη γνώμη μας. Η εύλογη διασφάλιση συνιστά διασφάλιση υψηλού επιπέδου, αλλά δεν είναι εγγύηση ότι ο έλεγχος που διενεργείται σύμφωνα με τα ΔΠΕ, που έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία, θα εντοπίζει πάντα ένα ουσιώδες σφάλμα, όταν αυτό υπάρχει. Σφάλματα δύναται να προκύψουν από απάτη ή από λάθος και θεωρούνται ουσιώδη όταν, μεμονωμένα ή αθροιστικά, θα μπορούσε εύλογα να αναμένεται ότι θα επηρέαζαν τις οικονομικές αποφάσεις των χρηστών, που λαμβάνονται με βάση αυτές τις εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις. Ως καθήκον του ελέγχου, σύμφωνα με τα ΔΠΕ που έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία, ασκούμε επαγγελματική κρίση και διατηρούμε επαγγελματικό σκεπτικισμό καθ’ όλη τη διάρκεια του ελέγχου. Επίσης: Εντοπίζουμε και αξιολογούμε τους κινδύνους ουσιώδους σφάλματος στις εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος, σχεδιάζοντας και διενεργώντας ελεγκτικές διαδικασίες που ανταποκρίνονται στους κινδύνους αυτούς και αποκτούμε ελεγκτικά τεκμήρια που είναι επαρκή και κατάλληλα για να παρέχουν βάση για την γνώμη μας. Ο κίνδυνος μη εντοπισμού ουσιώδους σφάλματος που οφείλεται σε απάτη είναι υψηλότερος από αυτόν που οφείλεται σε λάθος, καθώς η απάτη μπορεί να εμπεριέχει συμπαιγνία, πλαστογραφία, εσκεμμένες παραλείψεις, ψευδείς διαβεβαιώσεις ή παράκαμψη των δικλίδων εσωτερικού ελέγχου. Κατανοούμε τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου που σχετίζονται με τον έλεγχο, με σκοπό το ΠΡΑΙΣΓΟΥΩΤΕΡΧΑΟΥΣΚΟΥΠΕΡΣ Ανώνυμη Ελεγκτική Εταιρεία, Λεωφ. Κηφισίας 268, 15232 Χαλάνδρι Τ: +30 210 6874400, Φ: +30 210 6874444, www.pwc.gr Λεωφ. Κηφισίας 260 & Κόδρου, 15232 Χαλάνδρι, Τ: +30 210 6874400, Φ: +30 210 6874444 Philippos Business Center, Αγίας Αναστασίας & Λαέρτου 16, 55535 Πυλαία Θεσσαλονίκη, Τ: +30 2310 488880, Φ: +30 2310 459487 σχεδιασμό ελεγκτικών διαδικασιών κατάλληλων για τις περιστάσεις, αλλά όχι με σκοπό την διατύπωση γνώμης επί της αποτελεσματικότητας των δικλίδων εσωτερικού ελέγχου της Εταιρείας και του Ομίλου. Αξιολογούμε την καταλληλότητα των λογιστικών πολιτικών και μεθόδων που χρησιμοποιήθηκαν και το εύλογο των λογιστικών εκτιμήσεων και των σχετικών γνωστοποιήσεων που έγιναν από το Διοικητικό Συμβούλιο. Αποφαινόμαστε για την καταλληλότητα της χρήσης από το Διοικητικό Συμβούλιο της λογιστικής αρχής της συνεχιζόμενης δραστηριότητας και με βάση τα ελεγκτικά τεκμήρια που αποκτήθηκαν για το εάν υπάρχει ουσιώδης αβεβαιότητα σχετικά με γεγονότα ή συνθήκες που μπορεί να υποδηλώνουν ουσιώδη αβεβαιότητα ως προς την ικανότητα της Εταιρείας και του Ομίλου να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους. Εάν συμπεράνουμε ότι υφίσταται ουσιώδης αβεβαιότητα, είμαστε υποχρεωμένοι στην έκθεση ελεγκτή να επιστήσουμε την προσοχή στις σχετικές γνωστοποιήσεις των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων ή εάν αυτές οι γνωστοποιήσεις είναι ανεπαρκείς να διαφοροποιήσουμε τη γνώμη μας. Τα συμπεράσματά μας βασίζονται σε ελεγκτικά τεκμήρια που αποκτώνται μέχρι την ημερομηνία της έκθεσης ελεγκτή. Ωστόσο, μελλοντικά γεγονότα ή συνθήκες ενδέχεται να έχουν ως αποτέλεσμα η Εταιρεία και ο Όμιλος να παύσουν να λειτουργούν ως συνεχιζόμενη δραστηριότητα. Αξιολογούμε τη συνολική παρουσίαση, τη δομή και το περιεχόμενο των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων, συμπεριλαμβανομένων των γνωστοποιήσεων, καθώς και το κατά πόσο οι εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις απεικονίζουν τις υποκείμενες συναλλαγές και τα γεγονότα με τρόπο που επιτυγχάνεται η εύλογη παρουσίαση. Συγκεντρώνουμε επαρκή και κατάλληλα ελεγκτικά τεκμήρια αναφορικά με την χρηματοοικονομική πληροφόρηση των οντοτήτων ή των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων εντός του Ομίλου για την έκφραση γνώμης επί των εταιρικών και των ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Είμαστε υπεύθυνοι για την καθοδήγηση, την επίβλεψη και την εκτέλεση του ελέγχου της Εταιρείας και του Ομίλου. Παραμένουμε αποκλειστικά υπεύθυνοι για την ελεγκτική μας γνώμη. Μεταξύ άλλων θεμάτων, κοινοποιούμε στους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση, το σχεδιαζόμενο εύρος και το χρονοδιάγραμμα του ελέγχου, καθώς και σημαντικά ευρήματα του ελέγχου, συμπεριλαμβανομένων όποιων σημαντικών ελλείψεων στις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου εντοπίζουμε κατά τη διάρκεια του ελέγχου μας. Επιπλέον, δηλώνουμε προς τους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση ότι έχουμε συμμορφωθεί με τις σχετικές απαιτήσεις δεοντολογίας περί ανεξαρτησίας και γνωστοποιούμε προς αυτούς όλες τις σχέσεις και άλλα θέματα που μπορεί εύλογα να θεωρηθεί ότι επηρεάζουν την ανεξαρτησία μας και τα σχετικά μέτρα προστασίας, όπου συντρέχει περίπτωση. Από τα θέματα που γνωστοποιήθηκαν στους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση, καθορίζουμε τα θέματα εκείνα που ήταν εξέχουσας σημασίας για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων της τρέχουσας χρήσης και ως εκ τούτου αποτελούν τα κύρια θέματα ελέγχου. Περιγράφουμε τα θέματα αυτά στην έκθεση ελεγκτή. ΠΡΑΙΣΓΟΥΩΤΕΡΧΑΟΥΣΚΟΥΠΕΡΣ Ανώνυμη Ελεγκτική Εταιρεία, Λεωφ. Κηφισίας 268, 15232 Χαλάνδρι Τ: +30 210 6874400, Φ: +30 210 6874444, www.pwc.gr Λεωφ. Κηφισίας 260 & Κόδρου, 15232 Χαλάνδρι, Τ: +30 210 6874400, Φ: +30 210 6874444 Philippos Business Center, Αγίας Αναστασίας & Λαέρτου 16, 55535 Πυλαία Θεσσαλονίκη, Τ: +30 2310 488880, Φ: +30 2310 459487 Έκθεση επί άλλων νομικών και κανονιστικών απαιτήσεων 1. Συμπληρωματική Έκθεση προς την Επιτροπή Ελέγχου Η γνώμη μας επί των συνημμένων εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων είναι συνεπής με την προβλεπόμενη από το άρθρο 11 του Κανονισμού ΕΕ 537/2014 Συμπληρωματική Έκθεσή μας προς την Επιτροπή Ελέγχου της Εταιρείας. 2. Διορισμός Ελεγκτή Διοριστήκαμε για πρώτη φορά ως Ορκωτοί Ελεγκτές Λογιστές της Εταιρείας με την από 25 Μαΐου 2017 απόφαση της ετήσιας τακτικής γενικής συνέλευσης των μετόχων. Έκτοτε ο διορισμός μας έχει αδιαλείπτως ανανεωθεί για μια συνολική περίοδο 4 ετών με βάση τις κατ’ έτος λαμβανόμενες αποφάσεις της τακτικής γενικής συνέλευσης των μετόχων. Αθήνα, 29 Μαρτίου 2021 Οι Ορκωτοί Ελεγκτές Λογιστές ΠράιςγουωτερχαουςΚούπερς Ανώνυμος Ελεγκτική Εταιρεία Ορκωτοί Ελεγκτές Λογιστές Λεωφ. Κηφισίας 268 152 32 Χαλάνδρι Α.Μ. ΣΟΕΛ 113 Δέσποινα Μαρίνου ΑΜ ΣΟΕΛ 17681 Φώτης Σμυρνής ΑΜ ΣΟΕΛ 52861 ΠΡΑΙΣΓΟΥΩΤΕΡΧΑΟΥΣΚΟΥΠΕΡΣ Ανώνυμη Ελεγκτική Εταιρεία, Λεωφ. Κηφισίας 268, 15232 Χαλάνδρι Τ: +30 210 6874400, Φ: +30 210 6874444, www.pwc.gr Λεωφ. Κηφισίας 260 & Κόδρου, 15232 Χαλάνδρι, Τ: +30 210 6874400, Φ: +30 210 6874444 Philippos Business Center, Αγίας Αναστασίας & Λαέρτου 16, 55535 Πυλαία Θεσσαλονίκη, Τ: +30 2310 488880, Φ: +30 2310 459487 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 4. ΕΤΑΙΡΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ 2020 Για τη χρήση 1η Ιανουαρίου 2020 έως 31η Δεκεμβρίου 2020 Σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (ποσά σε χιλιάδες ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά) 103 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 4.1. ΕΤΗΣΙΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΥΝΟΛΙΚΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ Σημ. Έσοδα Διαπραγμάτευση Συναλλαγών (Trading) Εκκαθάριση Συναλλαγών (Clearing) Διακανονισμός Συναλλαγών (Settlement) Υπηρεσίες Χρηματιστηρίου Υπηρεσίες Αποθετηρίου Υπηρεσίες Οίκου Εκκαθάρισης Διάχυση Πληροφόρησης (Market Data) Υπηρεσίες Πληροφορικής Έσοδα επανατιμολογούμενων δαπανών Παρεπόμενες Υπηρεσίες Λοιπές Υπηρεσίες 5.8 5.9 5.10 5.11 5.12 5.13 5.14 5.15 5.16 5.17 5.18 Κύκλος κύριων εργασιών Πόρος Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς 5.19 Σύνολο εσόδων Κόστος εργασιών και δαπανών Αμοιβές και έξοδα προσωπικού Αμοιβές και έξοδα τρίτων Υπηρεσίες κοινής ωφέλειας Συντηρήσεις/μηχανογραφική υποστήριξη Λοιποί Φόροι Διαχείριση κτηρίων/εξοπλισμού Λοιπά λειτουργικά έξοδα Σύνολο λειτουργικών εργασιών και δαπανών προ παρεπόμενων υπηρεσιών και αποσβέσεων Δαπάνες επανατιμολογούμενες Δαπάνες παρεπόμενων υπηρεσιών Σύνολο κόστους λειτουργικών εργασιών με παρεπόμενες υπηρεσίες προ αποσβέσεων Κέρδη προ φόρων, χρηματοδοτικών, επενδυτικών αποτελεσμάτων και αποσβέσεων (EBITDA) Αποσβέσεις Κέρδη προ φόρων, χρηματοδοτικών και επενδυτικών αποτελεσμάτων (EBIT) Έσοδα κεφαλαίων Έσοδα από μερίσματα Έσοδα από συμμετοχές Υπεραξία / (απομείωση) αξίας ακινήτων Χρηματοοικονομικά έξοδα Κέρδη προ φόρων (EBT) Φόρος εισοδήματος 5.20 5.21 5.22 5.23 5.24 5.25 5.26 5.27 5.28 5.29 5.31 5.35 5.32 5.48 5.29 & 5.31 5.35 5.45 Κέρδη μετά από φόρους (ποσά σε χιλιάδες ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά) ΟΜΙΛΟΣ 01.01 01.01 31.12.2020 31.12.2019 ΕΤΑΙΡΕΙΑ 01.01 01.01 31.12.2020 31.12.2019 5.197 9.347 1.595 3.143 2.600 126 2.643 542 670 4.331 541 30.735 (1.227) 29.508 5.272 9.251 4.903 3.051 2.457 130 2.556 495 956 3.370 927 33.368 (1.216) 32.152 5.197 0 0 3.143 0 0 2.920 506 454 2.874 672 15.766 (454) 15.312 5.272 0 0 3.051 0 0 2.780 459 741 1.839 1.007 15.149 (449) 14.700 11.737 1.926 763 1.683 1.458 572 1.730 10.433 881 761 1.397 1.336 627 1.740 6.454 1.440 109 1.304 760 121 1.507 5.545 617 121 959 667 128 1.530 19.869 17.175 11.695 9.567 630 671 959 782 400 233 711 212 21.170 18.916 12.328 10.490 8.338 13.236 2.984 4.210 (4.210) (4.083) (1.922) (2.016) 4.128 9.153 1.062 2.194 117 100 14 366 0 108 48 7.938 14 175 3.210 108 682 0 618 0 (133) 4.908 (1.038) 3.870 (145) 9.482 (3.402) 6.080 (65) 9.615 (596) 9.019 (71) 5.616 (1.193) 4.423 104 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 Σημ. Κέρδη μετά από φόρους (Α) Κέρδη/(ζημίες) επανεκτίμησης αξίας ακινήτων Φόρος εισοδήματος που περιλαμβάνεται στα λοιπά Συνολικά Εισοδήματα/ (ζημίες) Xρηματοοικονομικά στοιχεία εύλογης αξίας μέσω λοιπών εισοδημάτων Κέρδη/(ζημίες) αποτίμησης κατά την χρήση Φόρος εισοδήματος που περιλαμβάνεται στα λοιπά Συνολικά Εισοδήματα/ (ζημίες) Αναλογιστικά Κέρδη/(ζημίες) από πρόβλεψη αποζημίωσης προσωπικού Επίδραση φόρου εισοδήματος 5.29 5.34 5.42 Λοιπά Συνολικά εισοδήματα / (ζημιές) μετά από φόρους (Β) Καθαρά λοιπά συνολικά εισοδήματα (Α) + (Β) Κατανέμονται σε: Ιδιοκτήτες μητρικής Κέρδη μετά από φόρους ανά μετοχή (βασικά & απομειωμένα) (σε €) Μέσος σταθμισμένος αριθμός μετοχών ΟΜΙΛΟΣ 01.01 01.01 31.12.2020 31.12.2019 3.870 6.080 2.324 0 ΕΤΑΙΡΕΙΑ 01.01 01.01 31.12.2020 31.12.2019 9.019 4.423 0 0 (558) 0 0 0 2.241 1.437 2.241 1.437 (538) (345) (538) (345) (254) (297) (151) (174) 61 3.276 7.146 71 866 6.946 36 1.588 10.607 42 960 5.383 2020 7.146 2019 6.946 0,118 0,115 60.348.000 60.348.000 Τυχόν διαφορές σε ποσά των χρηματοοικονομικών καταστάσεων καθώς και σε αντίστοιχα ποσά στις σημειώσεις οφείλονται σε στρογγυλοποιήσεις. Οι σημειώσεις στις σελίδες 110 μέχρι 178 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των ετήσιων χρηματοοικονομικών καταστάσεων της 31.12.2020. (ποσά σε χιλιάδες ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά) 105 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 4.2. ΕΤΗΣΙΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΣΗΣ Σημ. ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ Μη κυκλοφορούν ενεργητικό Ιδιοχρησιμοποιούμενα ενσώματα πάγια Δικαιώματα χρήσης παγίων Επενδύσεις σε ακίνητα Άυλα περιουσιακά στοιχεία Αναβαλλόμενη φορολογία Συμμετοχές και λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις Xρηματοοικονομικά στοιχεία εύλογης αξίας μέσω λοιπών εισοδημάτων Κυκλοφορούν ενεργητικό Πελάτες Λοιπές απαιτήσεις Φόρος Εισοδήματος απαιτητός Διαθέσιμα τρίτων σε Tραπεζικούς Λογ/σμους Ομίλου Tαμειακά διαθέσιμα και Ισοδύναμα ΣΥΝΟΛΟ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ ΙΔΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ Ίδια Κεφάλαια Μετοχικό Κεφάλαιο Διαφορά από έκδοση μετοχών υπέρ το άρτιο Αποθεματικά Αποτελέσματα εις νέο Σύνολο ιδίων κεφαλαίων Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις Επιχορηγήσεις & λοιπές μακρ\μες υποχρεώσεις Συμβατική υποχρέωση Αναβαλλόμενη φορολογία Υποχρέωση Μισθώσεων Πρόβλεψη αποζημίωσης προσωπικού Λοιπές προβλέψεις Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις Συμβατική υποχρέωση Φόρος εισοδήματος πληρωτέος Φόροι πληρωτέοι Ασφαλιστικοί οργανισμοί Υποχρέωση Μισθώσεων Διαθέσιμα τρίτων σε Tραπεζικούς Λογ/σμους Ομίλου ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2020 31.12.2019 BS1 BS2 ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31.12.2020 31.12.2019 BS3 BS4 5.29 5.30 5.31 5.29 5.37 5.32 23.933 85 2.700 6.765 51 5.966 22.920 90 2.082 6.449 514 5.949 1.217 1.361 2.700 3.917 0 63.488 1.322 1.481 2.082 3.752 480 63.699 5.34 5.278 3.037 5.278 3.037 44.778 41.041 77.961 75.853 5.33 5.33 5.45 5.36 5.35 4.112 5.244 1.515 224.557 68.000 303.428 348.206 4.506 4.427 0 186.394 73.426 268.753 309.794 1.995 2.062 229 3.219 17.863 25.368 103.329 2.810 1.389 0 1.428 17.283 22.910 98.763 5.39 5.39 5.39 5.39 29.571 157 55.113 20.675 105.516 35.002 157 51.396 21.473 108.028 29.571 157 47.489 14.010 91.227 35.002 157 46.014 9.328 90.501 5.40 5.38 5.37 5.30 5.41 5.41 50 665 2.119 55 2.357 60 5.306 50 672 1.573 55 2.069 60 4.479 50 337 236 1.282 1.490 0 3.395 50 397 0 1.379 1.303 0 3.129 5.42 5.38 5.45 5.43 5.44 5.30 5.36 6.553 578 0 4.734 936 26 224.557 237.384 242.690 348.206 4.135 439 1.391 3.802 1.096 30 186.394 197.287 201.766 309.794 3.939 233 0 462 731 123 3.219 8.707 12.102 103.329 2.015 189 53 430 895 123 1.428 5.133 8.262 98.763 ΣΥΝΟΛΟ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ ΣΥΝΟΛΟ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ & ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ Τυχόν διαφορές σε ποσά των χρηματοοικονομικών καταστάσεων καθώς και σε αντίστοιχα ποσά στις σημειώσεις οφείλονται σε στρογγυλοποιήσεις. Οι σημειώσεις στις σελίδες 110 μέχρι 178 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των ετήσιων χρηματοοικονομικών καταστάσεων της 31.12.2020. (ποσά σε χιλιάδες ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά) 106 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 4.3. ΕΤΗΣΙΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΗΣ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ 4.3.1. ΟΜΙΛΟΣ 41.640 Διαφορά από έκδοση μετοχών υπέρ το άρτιο 157 4.1 0 5.41 5.34 Σημ. Υπόλοιπα 01/01/2019 Κέρδη χρήσης Αναλογιστικά κέρδη/(ζημιές) από συνταξιοδοτικά προγράμματα καθορισμένων παροχών Κέρδη/(ζημιές ) από αποτίμηση χρηματοοικονομικών στοιχείων εύλογης αξίας μέσω λοιπών συνολικών εισοδημάτων Συγκεντρωτικά συνολικά εισοδήματα μετά από φόρους Διανομή κερδών σε αποθεματικά Επιστροφή Μετοχικού Κεφαλαίου Μερίσματα πληρωθέντα Υπόλοιπα 31/12/2019 Κέρδη χρήσης Αναλογιστικά κέρδη/(ζημιές ) από συνταξιοδοτικά προγράμματα καθορισμένων παροχών Κέρδη/(ζημιές ) από αποτίμηση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων εύλογης αξίας μέσω λοιπών συνολικών εισοδημάτων Συγκεντρωτικά συνολικά εισοδήματα μετά από φόρους Διανομή κερδών σε αποθεματικά Αναπροσαρμογή ακινήτων Επιστροφή Μετοχικού Κεφαλαίου Μερίσματα πληρωθέντα Υπόλοιπα 31/12/2020 5.38 Μετοχικό Κεφάλαιο Αποθεματικά Κεφάλαια Αποτελέσματα εις νέο Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων 50.201 18.740 110.738 0 0 6.080 6.080 0 0 0 (226) (226) 0 0 1.092 0 1.092 0 0 1.092 5.854 6.946 0 (6.638) 0 0 0 0 102 0 0 (102) 0 (3.017) 0 (6.638) (3.017) 35.002 157 51.396 21.473 108.028 4.1 0 0 0 3.870 3.870 5.41 0 0 0 (198) (198) 5.34 0 0 1.709 0 1.709 0 0 1.709 3.672 5.381 0 0 (5.431) 0 0 0 0 0 248 1.761 0 0 (248) 0 0 (4.224) 0 1.761 (5.431) (4.224) 29.571 157 55.113 20.675 105.516 5.39 5.29 5.39 5.47 Τυχόν διαφορές σε ποσά των χρηματοοικονομικών καταστάσεων καθώς και σε αντίστοιχα ποσά στις σημειώσεις οφείλονται σε στρογγυλοποιήσεις. Οι σημειώσεις στις σελίδες 110 μέχρι 178 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των ετήσιων χρηματοοικονομικών καταστάσεων της 31.12.2020. (ποσά σε χιλιάδες ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά) 107 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 4.3.2. ΕΤΑΙΡΕΙΑ Σημ. Υπόλοιπα 01/01/2019 Κέρδη χρήσης Αναλογιστικά κέρδη/(ζημιές) από συνταξιοδοτικά προγράμματα καθορισμένων παροχών Κέρδη/(ζημιές) από αποτίμηση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων εύλογης αξίας μέσω λοιπών συνολικών εισοδημάτων Συγκεντρωτικά συνολικά εισοδήματα μετά από φόρους Επιστροφή Μετοχικού Κεφαλαίου Μερίσματα πληρωθέντα Υπόλοιπα 31/12/2019 Κέρδη χρήσης Αναλογιστικά κέρδη/(ζημιές) από συνταξιοδοτικά προγράμματα καθορισμένων παροχών Κέρδη/(ζημιές) από αποτίμηση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων εύλογης αξίας μέσω λοιπών συνολικών εισοδημάτων Συγκεντρωτικά συνολικά εισοδήματα μετά από φόρους Ακύρωση stock option Επιστροφή Μετοχικού Κεφαλαίου Μερίσματα πληρωθέντα Υπόλοιπα 31/12/2020 Μετοχικό Κεφάλαιο Διαφορά από έκδοση μετοχών υπέρ το άρτιο Αποθεματικά Κεφάλαια Αποτελέσματα εις νέο Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων 41.640 157 44.922 8.055 94.774 4.1 0 0 0 4.423 4.423 5.41 0 0 0 (132) (132) 5.34 0 0 1.092 0 1.092 0 0 1.092 4.291 5.383 (6.638) 0 0 0 0 0 0 (3.017) (6.638) (3.017) 5.38 35.002 157 46.014 9.328 90.501 4.1 0 0 0 9.019 9.019 5.41 0 0 0 (115) (115) 5.34 0 0 1.702 0 1.702 0 0 1.702 8.904 10.606 (5.431) 0 0 0 (227) 0 0 0 (4.224) (227) (5.431) (4.224) 29.571 157 47.489 14.010 91.227 5.39 5.47 Τυχόν διαφορές σε ποσά των χρηματοοικονομικών καταστάσεων καθώς και σε αντίστοιχα ποσά στις σημειώσεις οφείλονται σε στρογγυλοποιήσεις. Οι σημειώσεις στις σελίδες 110 μέχρι 178 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των ετήσιων χρηματοοικονομικών καταστάσεων της 31.12.2020. (ποσά σε χιλιάδες ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά) 108 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 4.4. ΕΤΗΣΙΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΑΜΕΙΑΚΩΝ ΡΟΩΝ ΟΜΙΛΟΣ Σημ. ΕΤΑΙΡΕΙΑ 01.0131.12.2020 01.0131.12.2019 01.0131.12.2020 01.0131.12.2019 4.908 9.482 9.615 5.616 4.210 4.083 1.922 2.016 38 36 12 Ταμειακές ροές από λειτουργικές δραστηριότητες Κέρδη προ φόρων Πλέον / (μείον) προσαρμογές για: Αποσβέσεις Προβλέψεις για αποζημίωση προσωπικού 5.295.31 5.41 33 Λοιπές προβλέψεις Αναπροσαρμογή Αξίας Ακινήτων 195 (682) 0 (117) (366) (48) (175) 0 0 (7.838) (3.210) Έσοδα από συμμετοχές (14) (108) (14) (108) Χρεωστικοί τόκοι και συναφή έξοδα 133 145 65 71 (440) (2.422) 126 (769) Έσοδα τόκων 5.29 & 5.31 5.35 71 Έσοδα από μερίσματα 5.35 Πλέον / (μείον) προσαρμογές για μεταβολές λογ/σμών κεφαλαίου κίνησης ή που σχετίζονται με τις λειτ/κές δραστ/τες: Μείωση/(Aύξηση) απαιτήσεων (618) 0 (Μείωση)/Aύξηση υποχρεώσεων (πλην δανειακών) 3.335 2.202 1.790 356 Σύνολο προσαρμογών για μεταβολές λογαριασμών κεφαλαίου κίνησης Χρεωστικοί τόκοι και συναφή έξοδα καταβεβλημένα 11.366 13.249 5.036 3.880 5.35 (130) (145) (7) (11) Επιστροφή προκαταβολής φόρου εισοδήματος 5.45 77 0 26 0 5.45 (4.050) (867) (691) (210) 7.263 12.237 4.364 3.659 (3.116) (3.127) (1.832) (1.644) Καταβεβλημένοι φόροι Σύνολο εισροών/ (εκροών) από λειτ/κές δραστ/τες (α) Ταμειακές ροές από επενδυτικές δραστηριότητες Αγορά ενσώματων και άϋλων στοιχείων 5.29 Καταβολή συμμετοχής σε χρηματιστήριο Κουβέϊτ 5.34 0 (1.032) 0 (1.032) 5.35 117 366 48 175 0 0 7.838 3.210 (2.999) (3.793) 6.054 709 Εισπραχθέντες τόκοι Εισπραχθέντα μερίσματα Σύνολο εισροών / (εκροών) από επενδ/κές δραστ/τες (β) Ταμειακές ροές από χρηματοδοτικές δραστηριότητες Επιστροφή μετοχικού κεφαλαίου 5.39 (5.431) (6.638) (5.431) (6.638) Πληρωμές μισθωμάτων 5.30 (35) 29 (183) (176) Πληρωμές μερισμάτων 5.47 (4.224) (3.017) (4.224) (3.017) Σύνολο εισροών / (εκροών) από χρημ/κές δραστ/τες (γ) (9.690) (9.626) (9.838) (9.831) Καθαρή αύξηση / (μείωση) στα ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα (α) + (β) + (γ) Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα έναρξης χρήσης (5.426) (1.182) 580 (5.463) 5.35 73.426 74.608 17.283 22.746 Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα λήξης χρήσης 5.35 68.000 73.426 17.863 17.283 Τυχόν διαφορές σε ποσά των χρηματοοικονομικών καταστάσεων καθώς και σε αντίστοιχα ποσά στις σημειώσεις οφείλονται σε στρογγυλοποιήσεις. Οι σημειώσεις στις σελίδες 110 μέχρι 178 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των ετήσιων χρηματοοικονομικών καταστάσεων της 31.12.2020. (ποσά σε χιλιάδες ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά) 109 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 5. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ 2020 (ποσά σε χιλιάδες ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά) 110 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 5.1. ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡEΙΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΘΥΓΑΤΡΙΚΕΣ ΤΗΣ Η Εταιρεία «ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑ - ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡEΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ» με διακριτικό τίτλο «ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ ΑΘΗΝΩΝ» ιδρύθηκε το 2000 (ΦΕΚ 2424/31-3-2000) και έχει αριθμό Γ.Ε.ΜΗ. 3719101000 (πρώην Αρ. ΜΑΕ 45688/06/Β/00/30). Έδρα της Εταιρείας έχει ορισθεί ο Δήμος Αθηναίων και τα γραφεία της βρίσκονται στην Αθήνα, οδός Λ. Αθηνών 110, ΤΚ 10442. Οι μετοχές της Εταιρείας είναι εισηγμένες στην κατηγορία Κύριας Αγοράς της αγοράς αξιών του Χρηματιστηρίου Αθηνών. Οι ετήσιες χρηματοοικονομικές καταστάσεις του 2020 του Ομίλου και της Εταιρείας έχουν εγκριθεί στη συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου της 29.03.2021 Οι ετήσιες χρηματοοικονομικές καταστάσεις έχουν δημοσιοποιηθεί με την ανάρτησή τους στο διαδίκτυο, στη διεύθυνση www.athexgroup.gr. Οι ενδιάμεσες και ετήσιες χρηματοοικονομικές καταστάσεις των θυγατρικών του Ομίλου, ATHEXCSD και ATHEXClear, αν και δεν είναι εισηγμένες στο Χρηματιστήριο Αθηνών, δημοσιεύονται στην ηλεκτρονική διεύθυνση www.athexgroup.gr. 5.2. ΒΑΣΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΩΝ ΕΤΑΙΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΟΥ 2020 Οι εταιρικές και ενοποιημένες ετήσιες χρηματοοικονομικές καταστάσεις έχουν καταρτισθεί σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (ΔΠΧΑ), όπως αυτά έχουν εκδοθεί από το Συμβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων (ΣΔΛΠ) καθώς και σύμφωνα με τις σχετικές Διερμηνείες τους, όπως αυτές έχουν εκδοθεί από την Επιτροπή Διερμηνειών Προτύπων του ΣΔΛΠ, και όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση και εφαρμόζονται υποχρεωτικά για τη χρήση που ξεκινά 01.01.2020. Δεν υπάρχουν πρότυπα και διερμηνείες προτύπων που να έχουν εφαρμοστεί πριν την ημερομηνία έναρξης της εφαρμογής τους. Οι παρούσες χρηματοοικονομικές καταστάσεις έχουν συνταχθεί σύμφωνα με την αρχή του ιστορικού κόστους, (εκτός από τα ιδιοχρησιμοποιούμενα ενσώματα πάγια, τις επενδύσεις σε ακίνητα καθώς και τα χρηματοοικονομικά στοιχεία μέσω λοιπών εισοδημάτων τα οποία αποτιμώνται στην εύλογη αξία) και την αρχή της συνέχισης της δραστηριότητας «going concern». Η σύνταξη των χρηματοοικονομικών καταστάσεων σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς απαιτεί όπως η Διοίκηση του Ομίλου προβαίνει σε σημαντικές παραδοχές και λογιστικές εκτιμήσεις που επηρεάζουν τα υπόλοιπα των λογαριασμών Ενεργητικού και Υποχρεώσεων, τη γνωστοποίηση ενδεχόμενων απαιτήσεων και υποχρεώσεων κατά την ημερομηνία σύνταξης των χρηματοοικονομικών καταστάσεων, καθώς και τα παρουσιαζόμενα έσοδα και έξοδα κατά την υπό εξέταση χρήση. Παρά το γεγονός ότι αυτοί οι υπολογισμοί βασίζονται στην καλύτερη δυνατή γνώση της Διοίκησης σε σχέση με τις περιστάσεις και τις τρέχουσες συνθήκες τα πραγματικά αποτελέσματα μπορεί τελικά να διαφέρουν από τις εκτιμήσεις αυτές. Οι εκτιμήσεις, οι κρίσεις και οι παραδοχές αξιολογούνται συνεχώς και βασίζονται σε εμπειρικά δεδομένα και άλλους παράγοντες, συμπεριλαμβανομένων των προσδοκιών για μελλοντικά γεγονότα που θεωρούνται αναμενόμενα υπό εύλογες συνθήκες. Δρώσα οικονομική μονάδα (going concern) Η Διοίκηση εξετάζει τα βασικά χρηματοοικονομικά στοιχεία και, κατά περίπτωση, την τήρηση των μεσοπρόθεσμων προϋπολογισμών, μαζί με τους υφιστάμενους δανειακούς όρους αν υπάρχουν, για να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η υπόθεση της δρώσας οικονομικής μονάδας (going concern) είναι κατάλληλη να χρησιμοποιηθεί για την κατάρτιση των ετήσιων χρηματοοικονομικών καταστάσεων του Ομίλου και της Εταιρείας. Η υγειονομική κρίση του COVID-19 έχει οδηγήσει την παγκόσμια οικονομία σε μια περίοδο αβεβαιότητας και αστάθειας, οι συνέπειες της οποίας είναι δύσκολο να εκτιμηθούν με βάση τα μέχρι τώρα δεδομένα. Οι οποίες οικονομικές επιπτώσεις θα εξαρτηθούν από τη διάρκεια και την ένταση της ύφεσης καθώς και τις διαμορφωμένες προοπτικές ανάκαμψης. Η αβεβαιότητα που επικρατούσε στην αγορά των μετοχών εδώ και ένα χρόνο από το ξέσπασμα της πανδημίας αναμένεται να υποχωρεί όσο εντείνονται οι εμβολιασμοί του πληθυσμού. Θεωρούμε ότι από το δεύτερο (ποσά σε χιλιάδες ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά) 111 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 εξάμηνο του 2021 θα υπάρξει ομαλοποίηση της κατάστασης και σταδιακή επιστροφή στην κανονικότητα. Ήδη σχεδιάζονται ΑΜΚ από τις εισηγμένες εταιρείες για τη συνέχεια του έτους που θα δώσουν νέα πνοή στη χρηματιστηριακή αγορά. Ο Όμιλος έχει δημιουργήσει έναν ισχυρό μηχανισμό αντιμετώπισης κρίσεων, ο οποίος εξασφαλίζει τόσο την απρόσκοπτη επιχειρηματική συνέχεια όσο και την ασφάλεια των συστημάτων (συμπεριλαμβανομένων των συστημάτων ασφάλειας του κυβερνοχώρου και της προστασίας των δεδομένων σε απομακρυσμένο εργασιακό περιβάλλον). Η επίδραση από τον COVID-19 δεν αναμένεται να είναι σημαντική για τον Όμιλο και την Εταιρεία. Η Διοίκηση έχει εκτιμήσει ότι δεν υπάρχει ουσιώδης αβεβαιότητα ως προς την συνέχιση της δραστηριότητας του Ομίλου και της Εταιρείας. Πιο συγκεκριμένα εξετάστηκαν τα παρακάτω αναφορικά με την πανδημία: Εκτίμηση επίδρασης του COVID-19 στα αποτελέσματα του Ομίλου Α. Παραδοχές Εσόδων Ένα σημαντικό μέρος των εσόδων του Ομίλου επηρεάζονται από την αξία συναλλαγών η οποία με τη σειρά της επηρεάζεται μεταξύ άλλων από το ύψος των αξιών, την κυκλοφοριακή ταχύτητα των συναλλαγών (trading velocity) και το ευρύτερο επενδυτικό κλίμα. Ωστόσο ο Όμιλος έχει επιπρόσθετες πηγές εσόδων με μικρότερη σχετικά μεταβλητότητα, με αποτέλεσμα μια μείωση της Μέσης Ημερήσιας Αξίας Συναλλαγών (ΜΗΑΣ) να επηρεάζει μεν το σύνολο των εσόδων, αλλά σε μικρότερο βαθμό. Β. Εκτίμηση Δαπανών Λόγω της κρίσης της πανδημίας COVID-19 o Όμιλος προέβη σε κάποιες έκτακτες δαπάνες όπως test, αντισηπτικά, μάσκες κλπ., οι οποίες αντισταθμίστηκαν πλήρως από τη μείωση των λειτουργικών εξόδων η οποία προήλθε κυρίως από τον περιορισμό των επαγγελματικών ταξιδιών και την εξ’ αποστάσεως εργασία. Γ. Ληξιπρόθεσμες Οφειλές Η συνεπής παρακολούθηση των απαιτήσεων με συνεχή επικοινωνία, ακολουθώντας την εγκεκριμένη διαδικασία των επισφαλών απαιτήσεων, αποδίδει αποτελέσματα με συνεχή μείωση των συνολικών ληξιπρόθεσμων απαιτήσεων. Στο απαισιόδοξο σενάριο που ο Όμιλος θα προέβαινε σε πρόβλεψη για το σύνολο των ληξιπρόθεσμων απαιτήσεων τότε η συνολική επίδραση στα αποτελέσματα δε θα ξεπερνούσε τα €226 χιλ. κατά την 31.12.2020. Σημειώνεται ότι για τις ληξιπρόθεσμες απαιτήσεις άνω των 360 ημερών η πρόβλεψη είναι 100%. Δ. Αποτίμηση Συμμετοχών i. Αποτίμηση μετοχών Τράπεζας Πειραιώς Την 31.12.2020 η τιμή της μετοχής της Τράπεζας Πειραιώς έκλεισε στα €1,30 και ως εκ τούτου το σύνολο της αποτίμησης των μετοχών διαμορφώθηκε στα €868.744,50, εμφανίζοντας ζημία €1.129.367,85 σε σχέση με την αποτίμηση της 31.12.2019 η οποία εμφανίζεται στον πίνακα λοιπών συνολικών εισοδημάτων (OCI). ii. Αποτίμηση Συμμετοχής Κουβέιτ H μετοχή του Boursa Kuwait ξεκίνησε να διαπραγματεύεται στην πρωτογενή αγορά αξιών του Κουβέιτ την 14.09.2020. Κατά την 31.12.2020 η αποτίμηση της συμμετοχής ανέρχεται σε €4,4 εκ. εμφανίζοντας υπεραξία ύψους €3,4 εκ. που απεικονίζεται στον πίνακα των λοιπών συνολικών εισοδημάτων (OCI). Ε. Εύλογη αξία Ακινήτων Σύμφωνα με τις πρόσφατες εκτιμήσεις της Τράπεζας της Ελλάδος εμφανίζεται άνοδος στις τιμές των ακινήτων στην Ελλάδα κατά το έτος του 2020. Το δεύτερο lockdown, η εξ’ αποστάσεως εργασία καθώς και η συνεχιζόμενη ανησυχία και αβεβαιότητα σχετικά με την εξάπλωση του COVID-19 επιβάρυνε το κλίμα και ανεστράφη η ανοδική πορεία. (ποσά σε χιλιάδες ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά) 112 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 Ωστόσο σύμφωνα με την ΤτΕ οι επιπτώσεις σε βραχυχρόνιο και μακροχρόνιο ορίζονται θα διαφοροποιηθούν ανάλογα με την κατηγορία, τη θέση και τα ειδικά χαρακτηριστικά των ακινήτων. Ο Όμιλος προέβη στη διενέργεια εκτίμησης εμπορικής αξίας όλων των ακινήτων που έχει στην ιδιοκτησία του στο τέλος του Δεκεμβρίου 2020. 5.3. ΒΑΣΙΚΕΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ Οι βασικές λογιστικές αρχές που υιοθετήθηκαν από τον Όμιλο και την Εταιρεία κατά τη σύνταξη των συνημμένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων έχουν ως εξής: 5.3.1. Βάση ενοποίησης (α) Θυγατρικές Εταιρείες Οι Ενοποιημένες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις περιλαμβάνουν τις Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις του Ομίλου και των θυγατρικών του Εταιρειών. Θυγατρικές είναι όλες οι Εταιρείες (συμπεριλαμβανομένου και των εταιρειών ειδικού σκοπού) στις οποίες ο Όμιλος ασκεί έλεγχο επί της λειτουργίας τους. Ο Όμιλος ελέγχει μία εταιρεία όταν εκτίθεται σε, ή έχει δικαιώματα σε, διάφορες αποδόσεις της εταιρείας λόγω της συμμετοχής του και έχει τη δυνατότητα να επηρεάσει αυτές τις αποδόσεις μέσω του ελέγχου του στην εταιρεία αυτή. Οι θυγατρικές Εταιρείες ενοποιούνται πλήρως από την ημερομηνία κατά την οποία ο έλεγχος μεταφέρεται στον Όμιλο και παύουν να ενοποιούνται από την ημερομηνία κατά την οποία o ο έλεγχος παύει να υφίσταται. Ο Όμιλος χρησιμοποιεί τη μέθοδο της εξαγοράς για τη λογιστικοποίηση της συνένωσης επιχειρήσεων. Το τίμημα της εξαγοράς για την απόκτηση μιας θυγατρικής Εταιρείας υπολογίζεται ως το σύνολο των εύλογων αξιών των περιουσιακών στοιχείων που μεταφέρθηκαν, των υποχρεώσεων που αναλήφθηκαν και των συμμετοχικών τίτλων που εκδόθηκαν από τον Όμιλο. Το αντίτιμο της συναλλαγής περιλαμβάνει επίσης την εύλογη αξία (fair value) των περιουσιακών στοιχείων ή των υποχρεώσεων που προκύπτουν από μια συμφωνία ενδεχόμενου ανταλλάγματος. Σε μια συνένωση επιχειρήσεων οι συναφείς με την εξαγορά δαπάνες εξοδοποιούνται. Το αναγνωρίσιμα περιουσιακά στοιχεία που αποκτούνται, οι υποχρεώσεις και οι ενδεχόμενες υποχρεώσεις επιμετρούνται στην εύλογη αξία τους κατά την ημερομηνία της εξαγοράς. Σε περίπτωση ύπαρξης μη ελέγχουσας συμμετοχής, ο Όμιλος την αναγνωρίζει είτε στην εύλογη αξία, είτε στην αξία του μεριδίου της καθαρής θέσης της αποκτηθείσας εταιρείας. Στη περίπτωση που μία απόκτηση πραγματοποιείται σε επιμέρους στάδια, η λογιστική αξία των ιδίων κεφαλαίων της εταιρείας που αποκτάται και κατείχε ο Όμιλος την ημερομηνία της εξαγοράς, επαναπροσδιορίζεται στην εύλογη αξία της. Το κέρδος ή η ζημία που προκύπτει από τον επαναπροσδιορισμό της εύλογης αξίας αναγνωρίζεται στην κατάσταση συνολικού εισοδήματος. Κάθε ενδεχόμενο τίμημα, που δίνεται από τον Όμιλο, αναγνωρίζεται στην εύλογη αξία του την ημερομηνία της εξαγοράς. Μεταγενέστερες αλλαγές στην εύλογη αξία του ενδεχόμενου τιμήματος, που θεωρήθηκε στοιχείο του ενεργητικού ή υποχρέωση, αναγνωρίζεται σύμφωνα με το ΔΛΠ 39 είτε στην κατάσταση των αποτελεσμάτων, είτε ως αλλαγή των λοιπών συνολικών εισοδημάτων. Το ενδεχόμενο τίμημα που χαρακτηρίστηκε ως κεφάλαιο δεν επαναϋπολογίζεται και οι ακόλουθοι διακανονισμοί του γίνονται εντός των ιδίων κεφαλαίων. Η υπεραξία που αναγνωρίζεται αρχικά στο κόστος κτήσης, είναι το υπερβάλλον ποσό του συνόλου του τιμήματος που καταβλήθηκε και του ποσού που αναγνωρίστηκε ως μη ελέγχουσα συμμετοχή, έναντι των καθαρών περιουσιακών στοιχείων που αποκτήθηκαν και των υποχρεώσεων που αναλήφθηκαν. Εφόσον η εύλογη αξία των καθαρών περιουσιακών στοιχείων είναι μεγαλύτερη του συνόλου του τιμήματος, το κέρδος από τη συναλλαγή αναγνωρίζεται στην κατάσταση του Συνολικού Εισοδήματος. Μετά την αρχική αναγνώριση, η υπεραξία επιμετράται στο κόστος μείον τις τυχόν σωρευμένες ζημίες απομείωσης. Για τους σκοπούς του ελέγχου απομείωσης, η υπεραξία που δημιουργείται από την απόκτηση εταιρειών, κατανέμεται μετά την ημερομηνία εξαγοράς σε κάθε μονάδα δημιουργίας ταμειακών ροών του (ποσά σε χιλιάδες ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά) 113 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 Ομίλου που αναμένεται να ωφεληθεί από την απόκτηση, ανεξαρτήτως αν τα στοιχεία του ενεργητικού ή οι υποχρεώσεις της αποκτηθείσας εταιρείας αποδίδονται στη μονάδα αυτή. Στην περίπτωση που η υπεραξία κατανέμεται σε μια μονάδα δημιουργίας ταμειακών ροών και μέρος της δραστηριότητας αυτής της μονάδας εκποιηθεί, η υπεραξία που σχετίζεται με το μέρος της δραστηριότητας που εκποιήθηκε συμπεριλαμβάνεται στη λογιστική αξία αυτής, όταν καθορίζεται το κέρδος ή η ζημία από την πώληση. Στην περίπτωση αυτή, η υπεραξία που εκποιήθηκε υπολογίζεται με βάση τις σχετικές αξίες της εκποιούμενης δραστηριότητας και του μέρους της μονάδας ταμειακών ροών που διατηρήθηκε. Οι τυχόν ζημίες μερίζονται στις μη ελέγχουσες συμμετοχές ακόμα και αν το υπόλοιπο καταστεί αρνητικό. Στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης της Εταιρείας, οι συμμετοχές σε θυγατρικές εμφανίζονται στην αξία κτήσης μείον τις ζημίες απομείωσης, εφόσον υπάρχουν. Η αξία κτήσης προσαρμόζεται έτσι ώστε να ενσωματώνει τις αλλαγές στο τίμημα από τροποποιήσεις του ενδεχόμενου τιμήματος. Οι χρηματοοικονομικές καταστάσεις των θυγατρικών Εταιρειών συντάσσονται την ίδια ημερομηνία και χρησιμοποιούν τις ίδιες λογιστικές αρχές με τη Μητρική Εταιρεία. Οι ενδοεταιρικές συναλλαγές, τα υπόλοιπα και τα δεδουλευμένα κέρδη/ζημίες στις συναλλαγές μεταξύ των Εταιρειών του Ομίλου απαλείφονται. (β) Αλλαγές του ποσοστού συμμετοχής σε θυγατρικές Εταιρείες χωρίς μεταβολή στο καθεστώς ελέγχου Οι συναλλαγές με τις μη ελέγχουσες συμμετοχές που έχουν ως αποτέλεσμα την διατήρηση του ελέγχου μιας θυγατρικής από τον Όμιλο θεωρούνται συναλλαγές των ιδίων κεφαλαίων, δηλαδή συναλλαγές μεταξύ των ιδιοκτητών. Η διαφορά μεταξύ της εύλογης αξίας του καταβληθέντος τιμήματος και του μέρους της λογιστικής αξίας των καθαρών περιουσιακών στοιχείων της θυγατρικής Εταιρείας που αποκτήθηκε αναγνωρίζεται επίσης, στα ίδια κεφάλαια. (γ) Πώληση θυγατρικών Εταιρειών Όταν ο Όμιλος παύει να έχει τον έλεγχο, το εναπομένον ποσοστό συμμετοχής επιμετράται εκ νέου στην εύλογη αξία του, ενώ τυχόν διαφορές που προκύπτουν σε σχέση με την τρέχουσα αξία καταχωρούνται στα αποτελέσματα. Κατόπιν, το περιουσιακό αυτό στοιχείο αναγνωρίζεται ως συγγενής επιχείρηση, κοινοπραξία ή χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο ενεργητικού στην εύλογη αυτή αξία. Επιπροσθέτως, σχετικά ποσά που είχαν προηγουμένως καταχωρηθεί στα λοιπά συνολικά εισοδήματα λογιστικοποιούνται με τον ίδιο τρόπο που θα ακολουθούνταν σε περίπτωση πώλησης των εν λόγω περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων, δηλαδή μπορεί να μεταφερθούν στα αποτελέσματα. (δ) Συμμετοχές σε συγγενείς εταιρείες Συγγενείς είναι οι εταιρείες, στις οποίες ο Όμιλος ασκεί ουσιώδη επιρροή, σύμφωνα με τις διατάξεις του ΔΛΠ 28, αλλά δεν ασκεί έλεγχο. Γενικά, ουσιώδης επιρροή προκύπτει όταν ο Όμιλος κατέχει μεταξύ του 20% και του 50% επί των δικαιωμάτων ψήφου. Η ύπαρξη και η επιρροή δυνητικών δικαιωμάτων ψήφου, που είναι άμεσα εξασκήσιμα ή μετατρέψιμα, λαμβάνεται υπόψη στην αξιολόγηση της άσκησης ουσιώδους επιρροής από τον Όμιλο. Οι συμμετοχές σε συγγενείς εταιρίες αποτιμώνται με τη μέθοδο της καθαρής θέσης. Η επένδυση σε συγγενείς εταιρείες αρχικά καταχωρείται στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης στο κόστος, το οποίο αυξάνεται ή μειώνεται με την αναλογία του Ομίλου στα αποτελέσματα της συγγενούς εταιρείας μετά την ημερομηνία εξαγοράς. Ο Όμιλος ελέγχει σε κάθε ημερομηνία αναφοράς, εάν υπάρχει ένδειξη, ότι μια επένδυση σε συγγενή εταιρεία έχει υποστεί απομείωση. Εάν υπάρχει τέτοια ένδειξη, διενεργείται έλεγχος απομείωσης (impairment test), συγκρίνοντας το ανακτήσιμο ποσό της επένδυσης με τη λογιστική αξία της επένδυσης. Στην περίπτωση που η λογιστική αξία της επένδυσης υπερβαίνει την ανακτήσιμη αξία, απομειώνεται η λογιστική αξία στην ανακτήσιμη. Η ζημία απομείωσης, που έχει αναγνωριστεί σε προηγούμενες χρήσεις, μπορεί να αντιστραφεί μόνο σε περίπτωση κατά την οποία υπάρχει μεταβολή στις παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν για τον προσδιορισμό του ανακτήσιμου ποσού της επένδυσης, από την τελευταία φορά που είχε αναγνωριστεί ζημία απομείωσης. Στην περίπτωση αυτή, η λογιστική αξία της επένδυσης αυξάνεται μέχρι το ανακτήσιμο ποσό και η εν λόγω αύξηση αποτελεί αντιστροφή της ζημίας απομείωσης. (ποσά σε χιλιάδες ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά) 114 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 Το μερίδιο του Ομίλου στα αποτελέσματα της συγγενούς εταιρείας καταχωρείται στην Ενοποιημένη Κατάσταση Συνολικού Εισοδήματος και το μερίδιο στα αποθεματικά καταχωρείται στα αποθεματικά του Ομίλου. Οι σωρευτικές μεταβολές των αποθεματικών / αποτελεσμάτων προσαρμόζουν την λογιστική αξία της επένδυσης στη συγγενή εταιρεία. Όταν το μερίδιο του Ομίλου στις ζημίες μιας συγγενούς εταιρείας ισούται ή υπερβαίνει το ποσό της συμμετοχής του σε αυτήν, ο Όμιλος δεν αναγνωρίζει περαιτέρω ζημιές, εκτός εάν έχει αναλάβει σχετικές υποχρεώσεις ή έχει κάνει πληρωμές για λογαριασμό της συγγενούς εταιρείας. Τα σημαντικά κέρδη και οι ζημίες από συναλλαγές μεταξύ της συγγενούς εταιρείας με τον Όμιλο απαλείφονται κατά το ποσοστό, που κατέχει ο Όμιλος σε αυτή. Κέρδη ή ζημίες από πωλήσεις ποσοστού συμμετοχής σε συγγενείς εταιρείες αναγνωρίζονται στην Ενοποιημένη Κατάσταση Αποτελεσμάτων χρήσης. Στην περίπτωση απώλειας της ουσιώδους επιρροής σε συγγενή εταιρεία, ο Όμιλος επιμετρά στην εύλογη αξία όποια διακρατούμενη επένδυση από συγγενή εταιρεία. Η διαφορά μεταξύ λογιστικής αξίας της επένδυσης και της εύλογης αξίας της κατά την ημερομηνία απώλειας της ουσιώδους επιρροής αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα. Ως εύλογη αξία της εταιρείας που παύει να είναι συγγενής, θεωρείται η εύλογη αξία η οποία προσδιορίστηκε κατά την αναγνώριση της επένδυσης ως χρηματοοικονομικό στοιχείο του ενεργητικού. 5.3.2. Μετατροπή ξένου νομίσματος Λειτουργικό νόμισμα και νόμισμα παρουσίασης Τα στοιχεία των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων των Εταιρειών του Ομίλου επιμετρούνται στο νόμισμα του οικονομικού περιβάλλοντος μέσα στο οποίο κάθε Εταιρεία λειτουργεί (λειτουργικό νόμισμα). Οι Ενοποιημένες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις παρουσιάζονται σε ευρώ, που είναι το λειτουργικό νόμισμα της Μητρικής Εταιρείας. Συναλλαγές και υπόλοιπα Οι συναλλαγές σε ξένα νομίσματα μετατρέπονται στο λειτουργικό νόμισμα με τη χρήση των ισοτιμιών που υφίστανται κατά την ημερομηνία των συναλλαγών. Κέρδη και ζημίες που προκύπτουν από τον διακανονισμό συναλλαγών σε ξένο νόμισμα καθώς και από την αποτίμηση, στο τέλος της χρήσης, των νομισματικών στοιχείων Ενεργητικού και Υποχρεώσεων που είναι εκφρασμένα σε ξένο νόμισμα, καταχωρούνται στην Κατάσταση Συνολικού Εισοδήματος. Οι συναλλαγματικές διαφορές από μη νομισματικά στοιχεία που αποτιμούνται στην εύλογη αξία τους θεωρούνται ως τμήμα της εύλογης αξίας και συνεπώς καταχωρούνται όπου και οι διαφορές της εύλογης αξίας. 5.3.3. Πάγια περιουσιακά στοιχεία Επενδύσεις σε Ακίνητα Επενδύσεις σε ακίνητα θεωρούνται τα ακίνητα τα οποία κατέχονται είτε για απόδοση ενοικίων είτε για κεφαλαιουχικό κέρδος είτε και για τα δύο. Ως επενδύσεις σε ακίνητα θεωρούνται μόνο οι εδαφικές εκτάσεις και τα κτίρια. Επενδύσεις σε ακίνητα αρχικώς επιμετρούνται στο κόστος. Στο αρχικό κόστος περιλαμβάνονται και τα έξοδα συναλλαγών: επαγγελματικές και νομικές δαπάνες, φόροι μεταβίβασης και άλλα άμεσα κόστη. Μετά την αρχική επιμέτρηση οι Επενδύσεις σε ακίνητα επιμετρούνταν στο κόστος μείον συσσωρευμένες αποσβέσεις και τυχόν απομειώσεις της αξίας τους. Εντός της χρήσης του 2020, η Εταιρεία και ο Όμιλος επέλεξαν να προβούν σε αλλαγή στη βάση επιμέτρησης για τις Επενδύσεις σε ακίνητα από αυτή του κόστους σε αυτήν της εύλογης αξίας. Η Διοίκηση κρίνει ότι η αναδρομική εφαρμογή αυτής της αλλαγής στη λογιστική πολιτική δεν ήταν ουσιώδης και ως εκ τούτου δεν έχουν προσαρμοστεί τα συγκριτικά στοιχεία στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις. Βλέπε Σημείωση 5.31. (ποσά σε χιλιάδες ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά) 115 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 Η Διοίκηση κρίνει ότι αυτή η αλλαγή στην λογιστική πολιτική παρέχει πιο αξιόπιστες και σχετικές πληροφορίες, για την καλύτερη και πιο ομοιόμορφη παρουσίαση των επενδυτικών της ακινήτων, σύμφωνα και με τις τρέχουσες συνθήκες της αγοράς. Κέρδος ή ζημία που ανακύπτει από μια μεταβολή στην εύλογη αξία της επένδυσης σε ακίνητα θα συμπεριλαμβάνεται στο καθαρό κέρδος ή ζημία για την περίοδο στην οποία προκύπτει. Μεταφορές σε Επενδύσεις από ακίνητα γίνονται μόνο όταν μεταβληθεί ο σκοπός της χρήσης τους, που καταδεικνύεται με το πέρας της χρήσης τους, στην έναρξη μακροχρόνιας χρηματοδοτικής μίσθωσης σε τρίτους ή την ολοκλήρωση της κατασκευής ή ανάπτυξής τους. Μεταφορές από Επενδύσεις σε Ακίνητα γίνονται μόνο όταν υπάρξει μεταβολή στο σκοπό της χρήση τους, όπως καταδεικνύεται από την έναρξη της χρήσης τους από τον Όμιλο ή την έναρξη της ανάπτυξής τους με σκοπό την πώληση. Για μεταφορά από Επενδύσεις σε ακίνητα που απεικονίζεται στην εύλογη αξία σε ιδιοχρησιμοποιούμενο από ιδιοκτήτη ακίνητο, το κόστος του ακινήτου για τη μετέπειτα λογιστική του αντιμετώπιση (σύμφωνα με το Δ.Λ.Π. 16), είναι το κόστος κτήσεως μείον οι συσσωρευμένες αποσβέσεις. Ιδιοχρησιμοποιούμενα ενσώματα πάγια Τα ακίνητα (οικόπεδα - κτίρια) που ανήκουν στα πάγια στοιχεία του ενεργητικού απεικονίζονται στις αναπροσαρμοσμένες αξίες τους με την πρώτη εφαρμογή των ΔΠΧΑ και στη συνέχεια σε εύλογη αξία που βασίζεται σε αποτιμήσεις που πραγματοποιούνται από ανεξάρτητους εκτιμητές, μείον τις μεταγενέστερες αποσβέσεις των κτιρίων. Οι αποτιμήσεις διεξάγονται τακτικά ούτως ώστε ή εύλογη αξία του αναπροσαρμοσμένου περιουσιακού στοιχείου να μη διαφέρει σημαντικά από τη λογιστική του αξία. Τα υπόλοιπα ιδιοχρησιμοποιούμενα ενσώματα πάγια στοιχεία απεικονίζονται στο κόστος κτήσεως στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις μείον τις συσσωρευμένες αποσβέσεις και τυχόν προβλέψεις απομείωσης της αξίας τους. Το κόστος κτήσης περιλαμβάνει όλες τις άμεσα επιρριπτέες δαπάνες για την απόκτηση των στοιχείων. Μεταγενέστερες δαπάνες καταχωρούνται σε επαύξηση της λογιστικής αξίας των ενσώματων παγίων ή ως ξεχωριστό πάγιο, μόνο αν πιθανολογείται ότι μελλοντικά οικονομικά οφέλη θα εισρεύσουν στον όμιλο και εφόσον το κόστος τους μπορεί να επιμετρηθεί αξιόπιστα. Το κόστος επισκευών και συντηρήσεων καταχωρείται στα αποτελέσματα στην Κατάσταση Συνολικού Εισοδήματος, όταν πραγματοποιούνται. Οι αποσβέσεις των άλλων στοιχείων των ενσωμάτων παγίων (πλην των εδαφικών εκτάσεων, τα οποία δεν αποσβένονται) υπολογίζονται με τη σταθερή μέθοδο κατά τη διάρκεια της ωφέλιμης ζωής τους. Οι ωφέλιμες ζωές των παγίων εμφανίζονται κατωτέρω: Ωφέλιμη Ζωή μετά την 1/1/2014 Κτίρια και τεχνικά έργα 25 χρόνια ή 4% Μηχανολογικός εξοπλισμός 5 χρόνια ή 20% Μεταφορικά μέσα 6,25 χρόνια ή 16% Λοιπός εξοπλισμός 5-10 χρόνια ή 20-10% Η ωφέλιμη ζωή των ενσωμάτων παγίων και οι υπολειμματικές αξίες αναθεωρούνται ετησίως. Όταν οι λογιστικές αξίες των ενσώματων παγίων υπερβαίνουν την ανακτήσιμη αξία τους, η διαφορά (απομείωση) καταχωρείται ως έξοδο στα αποτελέσματα στην Κατάσταση Συνολικού Εισοδήματος. Κατά την απόσυρση ή πώληση κάποιου περιουσιακού στοιχείου, το σχετικό κόστος και οι σωρευμένες αποσβέσεις διαγράφονται από τους αντίστοιχους λογαριασμούς τη χρονική περίοδο της απόσυρσης ή της πώλησης και τα σχετικά κέρδη ή ζημίες στα αποτελέσματα αναγνωρίζονται στην Κατάσταση Συνολικού Εισοδήματος. (ποσά σε χιλιάδες ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά) 116 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 5.3.4. Άυλα περιουσιακά στοιχεία Στα άυλα περιουσιακά στοιχεία του ενεργητικού περιλαμβάνονται άδειες λογισμικού και δαπάνες ανάπτυξης πληροφοριακών συστημάτων, που αποτιμώνται στο κόστος κτήσης μείον τις συσσωρευμένες αποσβέσεις και τυχόν απομειώσεις. Οι αποσβέσεις διενεργούνται με τη σταθερή μέθοδο κατά τη διάρκεια της ωφέλιμης ζωής των στοιχείων αυτών, που προϋπολογίζεται σε 5 έτη. Τονίζεται ότι οι συντελεστές απόσβεσης που εφαρμόζονται από τον Όμιλο για τις δαπάνες ανάπτυξης αναβάθμισης των βασικών συστημάτων που κεφαλαιοποιούνται ανέρχονται σε 20% για όσες δαπάνες κεφαλαιοποιούνται από 1.1.2020 (σημ. 5.29). 5.3.5. Απομείωση Αξίας μη χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων Η Εταιρεία και ο Όμιλος εξετάζει σε κάθε ημερομηνία χρηματοοικονομικών καταστάσεων εάν υπάρχουν ενδείξεις απομείωσης για τα μη χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία. Οι καταχωρημένες αξίες των περιουσιακών στοιχείων αναθεωρούνται για τυχόν απομείωση όποτε τα γεγονότα ή οι αλλαγές περιστάσεων υποδεικνύουν ότι η καταχωρημένη αξία ίσως να μην είναι ανακτήσιμη. Όταν η καταχωρημένη αξία ενός στοιχείου υπερβαίνει την ανακτήσιμη αξία του, αναγνωρίζεται ζημία απομείωσης στην κατάσταση συνολικού εισοδήματος. Το ανακτήσιμο ποσό υπολογίζεται ως το μεγαλύτερο μεταξύ της εύλογης αξίας μείον έξοδα πώλησης και της αξίας σε χρήση. Η εύλογη αξία μείον έξοδα πώλησης είναι το ποσό που προκύπτει από την πώληση ενός στοιχείου σε ανεξάρτητη συναλλαγή μεταξύ ενήμερων και πρόθυμων μερών, μετά την αφαίρεση όλων των άμεσων επιπρόσθετων εξόδων πώλησης, ενώ η αξία σε χρήση είναι η τρέχουσα αξία της εκτιμώμενης μελλοντικής ταμειακής ροής που αναμένεται να προκύψει από τη συνεχιζόμενη χρήση του στοιχείου και από τη διάθεσή του στο τέλος της ωφέλιμης ζωής του. Για την αξιολόγηση της απομείωσης, τα στοιχεία του ενεργητικού ομαδοποιούνται στο κατώτατο επίπεδο για το οποίο υπάρχουν ξεχωριστές αναγνωρίσιμες ταμειακές ροές. 5.3.6. Χρηματοοικονομικά μέσα Χρηματοοικονομικό μέσο είναι κάθε σύμβαση που δημιουργεί ταυτόχρονα ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο για μια οικονομική οντότητα και μια χρηματοοικονομική υποχρέωση ή ένα συμμετοχικό τίτλο για μια άλλη οικονομική οντότητα. Αρχική αναγνώριση και μεταγενέστερη επιμέτρηση των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων Από την 1 Ιανουαρίου 2018, τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία κατατάσσονται, κατά την αρχική αναγνώριση, και μεταγενέστερα επιμετρούμενα στο αποσβεσμένο κόστος, στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εισοδημάτων ή στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων. Η κατάταξη των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων κατά την αρχική αναγνώριση βασίζεται στις συμβατικές ταμειακές ροές των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων και στο επιχειρηματικό μοντέλο εντός του οποίου διακατέχεται το χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο. Με εξαίρεση τις απαιτήσεις από πελάτες, ο Όμιλος αρχικά αποτιμά ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο στην εύλογη αξία του συν το κόστος συναλλαγής, στην περίπτωση ενός χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου που δεν αποτιμάται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων. Οι απαιτήσεις από πελάτες αρχικά αποτιμώνται στην αξία συναλλαγής όπως ορίζεται από το ΔΠΧΑ 15. Για να ταξινομηθεί και να αποτιμηθεί ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο (εξαιρουμένων των μετοχικών τίτλων) στο αποσβεσμένο κόστος ή στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εισοδημάτων, πρέπει να δημιουργούνται ταμειακές ροές που αποτελούν «αποκλειστικά πληρωμές κεφαλαίου και τόκων» επί του ανεξόφλητου υπολοίπου κεφαλαίου. Η αξιολόγηση αυτή είναι γνωστή ως SPPI (“solely payments of principal and interest”) κριτήριο και γίνεται σε επίπεδο μεμονωμένου χρηματοοικονομικού μέσου. Μετά την αρχική αναγνώριση, τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία κατατάσσονται σε τρεις κατηγορίες: στο αποσβεσμένο κόστος στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εισοδημάτων (ποσά σε χιλιάδες ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά) 117 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων Ο Όμιλος και η Εταιρεία δεν διαθέτουν περιουσιακά στοιχεία που να αποτιμούνται στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων κατά την 31 Δεκεμβρίου 2020. Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε αποσβεσμένο κόστος Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που καταχωρούνται στο αποσβεσμένο κόστος, αποτιμώνται μεταγενέστερα βάσει της μεθόδου του πραγματικού επιτοκίου (EIR) και υπόκεινται σε έλεγχο απομείωσης της αξίας τους. Τα κέρδη και οι ζημιές αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα όταν το περιουσιακό στοιχείο παύει να αναγνωρίζεται, τροποποιείται ή απομειώνεται. Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που ταξινομούνται στην εύλογη αξία μέσω των συνολικών εισοδημάτων Κατά την αρχική αναγνώριση, ο Όμιλος μπορεί να επιλέξει να ταξινομήσει αμετάκλητα τις συμμετοχικές επενδύσεις του ως συμμετοχικούς τίτλους που προσδιορίζονται στην εύλογη αξία μέσω συνολικών εισοδημάτων όταν πληρούν τον ορισμό της καθαρής θέσης σύμφωνα με το ΔΛΠ 32 Χρηματοοικονομικά μέσα: Παρουσίαση, και δεν κατέχονται προς εμπορία. Η ταξινόμηση καθορίζεται ανά χρηματοοικονομικό μέσο. Τα κέρδη και οι ζημίες από αυτά τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία δεν ανακυκλώνονται ποτέ στα κέρδη ή τις ζημίες. Τα μερίσματα αναγνωρίζονται ως άλλα έσοδα στην κατάσταση αποτελεσμάτων όταν έχει αποδειχθεί το δικαίωμα πληρωμής, εκτός εάν ο Όμιλος επωφελείται από τα έσοδα αυτά ως ανάκτηση μέρους του κόστους του χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου, οπότε τα κέρδη αυτά αναγνωρίζονται στην κατάσταση συνολικών εισοδημάτων. Οι συμμετοχικοί τίτλοι που προσδιορίζονται στην εύλογη αξία μέσω των συνολικών εισοδημάτων δεν υπόκεινται σε εξέταση απομείωσης. Ο Όμιλος επέλεξε να ταξινομήσει τις εισηγμένες μετοχές που κατέχει στην κατηγορία αυτή. Επιπλέον στην κατηγορία αυτή έχει ταξινομηθεί η συμμετοχή στο χρηματιστήριο του Κουβέιτ. Απομείωση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων Ο Όμιλος και η Εταιρεία αξιολογούν σε κάθε ημερομηνία κατάρτισης χρηματοοικονομικών καταστάσεων τα δεδομένα αναφορικά με το κατά πόσον η αξία ενός χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου ή μίας ομάδας χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων έχει απομειωθεί ως ακολούθως: Για τις απαιτήσεις από πελάτες και τα συμβατικά περιουσιακά στοιχεία, ο Όμιλος και η Εταιρεία εφαρμόζουν την απλοποιημένη προσέγγιση για τον υπολογισμό των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών. Επομένως, σε κάθε ημερομηνία αναφοράς, ο Όμιλος και η Εταιρεία επιμετρούν την πρόβλεψη ζημιάς για ένα χρηματοοικονομικό μέσο σε ποσό ίσο με τις αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές καθ' όλη τη διάρκεια ζωής. Βλέπε Πιστωτικό Κίνδυνο στην σημείωση 5.4. Αποαναγνώριση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων Ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο (ή ένα μέρος ενός χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου ή μέρος μίας ομάδας παρόμοιων χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων) αποαναγνωρίζεται όταν: τα δικαιώματα για την εισροή ταμειακών πόρων έχουν εκπνεύσει, ο Όμιλος ή η Εταιρεία διατηρεί το δικαίωμα στην εισροή ταμειακών ροών από το συγκεκριμένο περιουσιακό στοιχείο αλλά έχει αναλάβει ταυτόχρονα την υποχρέωση να τα καταβάλλει σε τρίτους πλήρως χωρίς σημαντική καθυστέρηση, υπό τη μορφή μίας σύμβασης μεταβίβασης, ή ο Όμιλος ή η Εταιρεία έχει μεταβιβάσει το δικαίωμα εισροής ταμειακών ροών από το συγκεκριμένο περιουσιακό στοιχείο ενώ παράλληλα, είτε (α) έχει μεταβιβάσει ουσιαστικά όλους τους κινδύνους και τα οφέλη από αυτό είτε (β) δεν έχει μεταβιβάσει ουσιαστικά όλους τους κινδύνους και τα οφέλη, αλλά έχει μεταβιβάσει τον έλεγχο του συγκεκριμένου στοιχείου. Όταν ο Όμιλος ή η Εταιρεία μεταβιβάζει τα δικαιώματα εισροής ταμειακών ροών από ένα περιουσιακό στοιχείο ή συνάπτει σύμβαση μεταβίβασης, αξιολογεί την έκταση κατά την οποία διατηρεί τους κινδύνους και τα οφέλη (ποσά σε χιλιάδες ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά) 118 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 της κυριότητας του περιουσιακού στοιχείου. Όταν ο Όμιλος ούτε μεταβιβάζει ούτε διατηρεί ουσιαστικά όλους τους κινδύνους και τα οφέλη του μεταβιβασθέντος περιουσιακού στοιχείου και διατηρεί τον έλεγχο του συγκεκριμένου στοιχείου, τότε το στοιχείο αναγνωρίζεται στο βαθμό της συνεχιζόμενης συμμετοχής του Ομίλου στο περιουσιακό στοιχείο αυτό. Στην περίπτωση αυτή, ο Όμιλος αναγνωρίζει παράλληλα και μια συνδεδεμένη υποχρέωση. Το μεταβιβασθέν περιουσιακό στοιχείο και η συνδεδεμένη υποχρέωση επιμετρώνται σε βάση που αντανακλά τα δικαιώματα και τις δεσμεύσεις που έχει διατηρήσει ο Όμιλος ή η Εταιρεία. Αρχική αναγνώριση και μεταγενέστερη επιμέτρηση των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων Όλες οι χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις αρχικά αποτιμώνται στην εύλογη αξία τους μείον το κόστος συναλλαγών, στην περίπτωση των δανείων και των πληρωτέων υποχρεώσεων. Αποαναγνώριση χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων Μια χρηματοοικονομική υποχρέωση διαγράφεται όταν η δέσμευση που απορρέει από την υποχρέωση, ακυρώνεται ή εκπνέει. Όταν μία υφιστάμενη χρηματοοικονομική υποχρέωση αντικαθίσταται από μία άλλη από τον ίδιο δανειστή αλλά με ουσιαστικά διαφορετικούς όρους, ή οι όροι μίας υφιστάμενης υποχρέωσης τροποποιούνται σημαντικά, αυτή η ανταλλαγή ή τροποποίηση αντιμετωπίζεται ως αποαναγνώριση της αρχικής υποχρέωσης και αναγνώριση μίας νέας υποχρέωσης. Η διαφορά στις αντίστοιχες λογιστικές αξίες αναγνωρίζεται στην κατάσταση αποτελεσμάτων. Συμψηφισμός χρηματοοικονομικών απαιτήσεων και υποχρεώσεων Οι χρηματοοικονομικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις συμψηφίζονται και το καθαρό ποσό απεικονίζεται στην κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης μόνο όταν ο Όμιλος ή η Εταιρεία έχει νομικά το δικαίωμα αυτό και προτίθεται να τα συμψηφίσει σε καθαρή βάση μεταξύ τους ή να απαιτήσει το περιουσιακό στοιχείο και να διακανονίσει την υποχρέωση ταυτόχρονα. Το νόμιμο δικαίωμα δεν πρέπει να εξαρτάται από μελλοντικά γεγονότα και πρέπει να μπορεί να εκτελεσθεί κατά τη συνήθη πορεία των εργασιών και σε περίπτωση αθέτησης, αφερεγγυότητας ή πτώχευσης της εταιρείας ή του αντισυμβαλλομένου. 5.3.7. Λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις Οι λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις δύναται να περιλαμβάνουν εγγυήσεις μισθωμάτων, εγγυήσεις προς οργανισμούς κοινής ωφέλειας (ΟΤΕ, ΔΕΗ κλπ.) και λοιπά ποσά μακροπρόθεσμης διάρκειας. Οι λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις αποτιμώνται στο αναπόσβεστο κόστος με βάση τη μέθοδο του πραγματικού επιτοκίου. 5.3.8. Πελάτες και λοιπές εμπορικές απαιτήσεις Οι απαιτήσεις από πελάτες καταχωρούνται αρχικά στην εύλογη αξία τους και μεταγενέστερα αποτιμούνται στο αναπόσβεστο κόστος με τη χρήση του πραγματικού επιτοκίου, αφαιρουμένων και των ζημιών απομείωσης. Σε κάθε ημερομηνία χρηματοοικονομικών καταστάσεων όλες οι καθυστερημένες ή επισφαλείς απαιτήσεις εκτιμούνται για να προσδιοριστεί η αναγκαιότητα ή μη πρόβλεψης για επισφαλείς απαιτήσεις. Το υπόλοιπο της συγκεκριμένης πρόβλεψης για επισφαλείς απαιτήσεις προσαρμόζεται κατάλληλα σε κάθε ημερομηνία κλεισίματος χρηματοοικονομικών καταστάσεων ώστε να αντανακλά τους πιθανολογούμενους σχετικούς κινδύνους. Αποτελεί πολιτική του Ομίλου να μη διαγράφεται σχεδόν καμία απαίτηση μέχρι να εξαντληθούν όλες οι δυνατές νομικές ενέργειες για την είσπραξή της. Οι εμπορικές και λοιπές βραχυπρόθεσμες απαιτήσεις από πελάτες και χρεώστες συνήθως διακανονίζονται μέχρι 60 ημέρες για τον Όμιλο και την Εταιρεία, ενώ σε περιπτώσεις μη έγκαιρης είσπραξης δεν καταλογίζονται τόκοι υπερημερίας στους πελάτες. 5.3.9. Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα Τα ταμειακά διαθέσιμα και ταμειακά ισοδύναμα περιλαμβάνουν τα μετρητά, τις καταθέσεις όψεως και τις βραχυπρόθεσμες μέχρι 3 μήνες επενδύσεις, υψηλής ρευστοποιησιμότητας και χαμηλού ρίσκου. (ποσά σε χιλιάδες ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά) 119 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 Για τη σύνταξη της Κατάστασης Ταμειακών Ροών, τα χρηματικά διαθέσιμα αποτελούνται από μετρητά και καταθέσεις σε τράπεζες καθώς και χρηματικά διαθέσιμα όπως προσδιορίζονται ανωτέρω. 5.3.10. Διαθέσιμα τρίτων σε τραπεζικούς λογαριασμούς ATHEXClear Η Εταιρεία προκειμένου να εναρμονισθεί με το πλαίσιο εταιρικής διακυβέρνησης που καθορίζεται από τον κανονισμό 648/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβούλιου (Κανονισμός EMIR) τηρεί όλες τις εξασφαλίσεις σε μετρητά που αποτελούν αντικείμενο διαχείρισης από την Εταιρεία και σχετίζονται με την αγορά αξιών και την αγορά παραγώγων, καθώς επίσης και τα ίδια ταμειακά διαθέσιμα σε λογαριασμό της που τηρεί ως άμεσος συμμετέχων μέσω διαδικτύου στο Σύστημα Ταχείας Μεταφοράς Κεφαλαίου και Διακανονισμού σε συνεχή χρόνο (TARGET2-GR), στην Τράπεζα της Ελλάδος. Συνεπώς τα ίδια διαθέσιμα και τα διαθέσιμα τρίτων (ασφάλειες) κατατίθενται στον ίδιο λογαριασμό που τηρεί η ATHEXClear, στην Τράπεζα της Ελλάδος, με αποτέλεσμα να είναι απαραίτητος ο διαχωρισμός τους ώστε οι εξασφαλίσεις που εισπράττει η ATHEXClear να απεικονίζονται ξεχωριστά στο κυκλοφορούν ενεργητικό της 31.12.2020 και 31.12.2019. Στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης της 31.12.2020 και 31.12.2019 απεικονίζονται ισόποσα και στο κυκλοφορούν ενεργητικό και στις βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις ως «διαθέσιμα τρίτων σε τραπεζικό λογαριασμό Εταιρείας» και αφορούν ασφάλειες στην αγορά αξιών και παραγώγων που ήταν κατατεθειμένα στον τραπεζικό λογαριασμό που τηρεί η ATHEXClear στην ΤτΕ την 31.12.2020 και την 31.12.2019 αντίστοιχα. 5.3.11. Μετοχικό κεφάλαιο Το μετοχικό κεφάλαιο περιλαμβάνει τις κοινές μετοχές της Εταιρείας που έχουν εκδοθεί και είναι σε κυκλοφορία. Ίδιες μετοχές είναι οι μετοχές ΕΧΑΕ που αγοράζονται, μέσω Χρηματιστηρίου, από την Εταιρεία ή θυγατρική του Ομίλου μετά από απόφαση της Τακτικής Γενικής Συνέλευσης των μετόχων. Η αξία κτήσης καθώς και τα έξοδα απόκτησης των ιδίων μετοχών απεικονίζονται βάσει ΔΠΧΑ στην καθαρή θέση αφαιρετικά του μετοχικού κεφαλαίου. Το κόστος κτήσης ιδίων μετοχών εμφανίζεται αφαιρετικά των ιδίων κεφαλαίων της Εταιρείας, έως ότου οι ίδιες μετοχές πουληθούν ή ακυρωθούν. 5.3.12. Τρέχων και αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος Ο τρέχων και αναβαλλόμενος φόρος υπολογίζονται βάσει των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων, σύμφωνα με τους φορολογικούς νόμους που ισχύουν στην Ελλάδα. Ο φόρος εισοδήματος υπολογίζεται με βάση τα κέρδη της κάθε Εταιρείας όπως αναμορφώνονται στις φορολογικές της δηλώσεις, τους πρόσθετους φόρους εισοδήματος που προκύπτουν από τους φορολογικούς ελέγχους των φορολογικών αρχών και από αναβαλλόμενους φόρους εισοδήματος βάσει των θεσμοθετημένων φορολογικών συντελεστών. Ο αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος προσδιορίζεται με τη μέθοδο της υποχρέωσης και προκύπτει από τις προσωρινές διαφορές μεταξύ της λογιστικής αξίας και της φορολογικής βάσης των περιουσιακών στοιχείων και των υποχρεώσεων. Ο αναβαλλόμενος φόρος δεν αναγνωρίζεται όταν προκύπτει κατά την αρχική αναγνώριση ενός περιουσιακού στοιχείου ή μίας υποχρέωσης από συναλλαγή η οποία δεν συνιστά σε ενοποίηση επιχειρήσεων και κατά το χρόνο της συναλλαγής, αυτή δεν επηρεάζει ούτε το λογιστικό ούτε το φορολογητέο αποτέλεσμα (κέρδος / ζημία). Ο αναβαλλόμενος φόρος προσδιορίζεται με τους φορολογικούς συντελεστές (και φορολογικούς νόμους) που έχουν θεσπιστεί ή ουσιαστικά θεσπιστεί μέχρι την ημερομηνία των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων και αναμένεται να εφαρμοστούν όταν το σχετικό στοιχείο Ενεργητικού θα ανακτηθεί ή η υποχρέωση θα διακανονιστεί. Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις αναγνωρίζονται στην έκταση κατά την οποία θα υπάρξει μελλοντικό φορολογητέο κέρδος για τη χρησιμοποίηση της προσωρινής διαφοράς που δημιουργεί την αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση. (ποσά σε χιλιάδες ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά) 120 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 Αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος προσδιορίζεται στις προσωρινές διαφορές που προκύπτουν από επενδύσεις σε θυγατρικές και συγγενείς, με εξαίρεση την περίπτωση που η αναστροφή των προσωρινών διαφορών ελέγχεται από τον Όμιλο και είναι πιθανό ότι οι προσωρινές διαφορές δεν θα αναστραφούν στο προβλεπόμενο μέλλον. Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις συμψηφίζονται όταν υπάρχει νόμιμα εκτελεστό δικαίωμα να συμψηφίζονται οι τρέχουσες φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις και όταν οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις και οι υποχρεώσεις σχετίζονται με φόρους εισοδήματος που επιβάλλονται από την ίδια φορολογική αρχή είτε στην ίδια επιχείρηση που είναι υπόχρεη φόρου είτε σε διαφορετικές επιχειρήσεις που είναι υπόχρεες φόρου, όταν υπάρχει η πρόθεση να τακτοποιηθούν τα υπόλοιπα σε καθαρή βάση. Ο φορολογικός συντελεστής 24% χρησιμοποιήθηκε στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις της χρήσης 2020, καθώς και για τη χρήση 2019 χρησιμοποιήθηκε 24%. 5.3.13. Παροχές στο προσωπικό Βραχυπρόθεσμες παροχές Οι βραχυπρόθεσμες παροχές προς τους εργαζομένους σε χρήμα και σε είδος αναγνωρίζονται ως έξοδο όταν καθίστανται δεδουλευμένες. Παροχές μετά την έξοδο από την υπηρεσία Οι παροχές μετά την έξοδο από την υπηρεσία περιλαμβάνουν τόσο προγράμματα καθορισμένων εισφορών όσο και πρόγραμμα καθορισμένων παροχών. Πρόγραμμα καθορισμένων εισφορών Με βάση το πρόγραμμα καθορισμένων εισφορών, η υποχρέωση της επιχείρησης (νομική) περιορίζεται στο ποσό που έχει συμφωνηθεί να συνεισφέρει στον φορέα (ασφαλιστικό ταμείο) που διαχειρίζεται τις εισφορές και χορηγεί τις παροχές (συντάξεις, ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, κτλ.). Το δεδουλευμένο κόστος των προγραμμάτων καθορισμένων εισφορών καταχωρείται ως έξοδο στην περίοδο που αφορά. Πρόγραμμα καθορισμένων παροχών Το πρόγραμμα καθορισμένων παροχών του Ομίλου αφορά στη νομική υποχρέωσή του για καταβολή στο προσωπικό εφάπαξ αποζημίωσης κατά την ημερομηνία εξόδου κάθε εργαζομένου από την υπηρεσία λόγω συνταξιοδότησης. Η υποχρέωση που καταχωρείται στην Κατάσταση χρηματοοικονομικής Θέσης για το πρόγραμμα αυτό είναι η παρούσα αξία της δέσμευσης για την καθορισμένη παροχή, ανάλογα με το δεδουλευμένο δικαίωμα των εργαζομένων και σε σχέση με τη χρονική στιγμή που αναμένεται να καταβληθεί η παροχή αυτή. Η παρούσα αξία της υποχρέωσης καθορισμένων παροχών υπολογίζεται με προεξόφληση των μελλοντικών χρηματικών εκροών με συντελεστή προεξόφλησης το επιτόκιο των μακροπρόθεσμων υψηλής πιστοληπτικής διαβάθμισης εταιρικών ομολόγων που έχουν διάρκεια περίπου ίση με το συνταξιοδοτικό πρόγραμμα. Τα αναλογιστικά κέρδη και οι ζημίες που προκύπτουν από τις προσαρμογές με βάση τα ιστορικά δεδομένα καταχωρούνται στα Λοιπά Συνολικά Εισοδήματα (σημ.5.20). 5.3.14. Κρατικές επιχορηγήσεις Οι κρατικές επιχορηγήσεις οι οποίες σχετίζονται με την επιδότηση ενσώματων παγίων στοιχείων αναγνωρίζονται όταν υπάρχει εύλογη εξασφάλιση ότι η επιχορήγηση θα εισπραχθεί και ότι η Εταιρεία θα συμμορφωθεί με τους όρους και τις προϋποθέσεις που έχουν τεθεί για την καταβολή τους. Όταν οι κρατικές επιχορηγήσεις σχετίζονται με ένα περιουσιακό στοιχείο, η εύλογη αξία πιστώνεται στις μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις ως αναβαλλόμενα έσοδα και μεταφέρεται στην Κατάσταση Συνολικού Εισοδήματος με ετήσιες (ποσά σε χιλιάδες ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά) 121 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 ισόποσες δόσεις με βάση την αναμενόμενη ωφέλιμη διάρκεια ζωής του περιουσιακού στοιχείου που επιχορηγήθηκε. Όταν η επιχορήγηση σχετίζεται με τη δαπάνη, αναγνωρίζεται ως έσοδο στη διάρκεια της χρήσεως που απαιτείται για την αντιστοίχιση της επιχορήγησης σε συστηματική βάση στις δαπάνες τις οποίες προορίζεται να αποζημιώσει. Οι αποσβέσεις των επιχορηγήσεων εμφανίζονται στα «Λοιπά Έσοδα» στην Κατάσταση Συνολικού Εισοδήματος. 5.3.15. Προβλέψεις και ενδεχόμενες υποχρεώσεις Προβλέψεις αναγνωρίζονται όταν: η Εταιρεία έχει μια παρούσα δέσμευση (νομική ή τεκμαιρόμενη) ως αποτέλεσμα γεγονότος του παρελθόντος, πιθανολογείται ότι θα απαιτηθεί εκροή πόρων που ενσωματώνουν οικονομικά οφέλη για το διακανονισμό της δέσμευσης και είναι δυνατό να εκτιμηθεί αξιόπιστα το ποσό της δέσμευσης. Οι προβλέψεις επανεξετάζονται κατά την ημερομηνία σύνταξης των χρηματοοικονομικών καταστάσεων και προσαρμόζονται έτσι ώστε να απεικονίζουν τις καλύτερες δυνατές εκτιμήσεις. Αν η επίπτωση της διαχρονικής αξίας του χρήματος είναι σημαντική οι προβλέψεις αναγνωρίζονται σε προεξοφλημένη βάση με την χρήση ενός προ φόρου επιτοκίου που αντανακλά τις τρέχουσες εκτιμήσεις της αγοράς για την διαχρονική αξία του χρήματος και τους κινδύνους που σχετίζονται με την υποχρέωση. Όταν γίνεται προεξόφληση των προβλέψεων, η αύξηση της πρόβλεψης που οφείλεται στο πέρασμα του χρόνου αναγνωρίζεται ως κόστος δανεισμού. Οι ενδεχόμενες υποχρεώσεις δεν αναγνωρίζονται στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις, αλλά γνωστοποιούνται, εκτός και αν η πιθανότητα για εκροή πόρων που ενσωματώνουν οικονομικά οφέλη είναι ελάχιστη. Οι ενδεχόμενες απαιτήσεις δεν αναγνωρίζονται στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις, αλλά γνωστοποιούνται εφόσον η εισροή οικονομικού οφέλους είναι πιθανή (σημ. 5.41). 5.3.16. Αναγνώριση Εσόδων Τα έσοδα περιλαμβάνουν την εύλογη αξία των συναλλαγών, καθαρά από τους ανακτώμενους φόρους, εκπτώσεις και επιστροφές. Τα ενδοομιλικά έσοδα μέσα στον Όμιλο διαγράφονται πλήρως. Τα έσοδα αναγνωρίζονται στο βαθμό που είναι πιθανό ότι τα οικονομικά οφέλη θα εισρεύσουν στον Όμιλο και τα σχετικά ποσά μπορούν να μετρηθούν αξιόπιστα. Ο Όμιλος και η Εταιρεία αναγνωρίζουν έσοδα, εξαιρουμένων των εσόδων από τόκους, μερίσματα καθώς και από οποιαδήποτε άλλη πηγή που προέρχεται από χρηματοοικονομικά μέσα (τα οποία αναγνωρίζονται με βάση το ΔΠΧΑ 9), στο βαθμό που αντικατοπτρίζουν το τίμημα το οποίο η Εταιρεία δικαιούται από τη μεταβίβαση των αγαθών και των υπηρεσιών με βάση μια προσέγγιση πέντε βημάτων: Αναγνώριση των συμβάσεων με τους πελάτες Αναγνώριση των όρων εκτέλεσης των συμβάσεων Προσδιορισμός του τιμήματος της συναλλαγής Επιμερισμός του τιμήματος της συναλλαγής ανάλογα με τους όρους εκτέλεσης των συμβάσεων Αναγνώριση του εσόδου όταν η Εταιρεία εκπληρώνει τους όρους εκτέλεσης των συμβάσεων. Οι πελάτες τιμολογούνται βάσει του συμφωνηθέντος χρονοδιαγράμματος πληρωμής και το αντίτιμο καταβάλλεται όταν τιμολογούνται. Όταν η χρονική στιγμή της τιμολόγησης διαφέρει από τη χρονική στιγμή της εκπλήρωσης της υποχρέωσης εκτέλεσης, o Όμιλος αναγνωρίζει συμβατικά περιουσιακά στοιχεία και συμβατικές υποχρεώσεις (Βλέπε σημ. 5.11 & 5.38). Τα παρακάτω συγκεκριμένα κριτήρια αναγνώρισης θα πρέπει επίσης να ικανοποιούνται κατά την αναγνώριση του εσόδου: Έσοδα από μετοχικές αξίες, ομόλογα, ETF’s (Διαπραγμάτευση, Εκκαθάριση & Διακανονισμός) Αφορούν συνδρομές Μελών βάσει χρηματιστηριακών συναλλαγών στην αγορά αξιών. (ποσά σε χιλιάδες ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά) 122 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 Τα έσοδα από συναλλαγές μετοχών, ομολόγων κλπ. αναγνωρίζονται κατά το χρόνο ολοκλήρωσης της συναλλαγής και τη σχετική διενέργεια της εκκαθάρισης και του διακανονισμού της στο Χρηματιστήριο. Η είσπραξη των συναλλαγών για την αγορά αξιών γίνεται την επόμενη ημέρα του διακανονισμού ή την τρίτη εργάσιμη ημέρα του επόμενου μήνα, εφόσον το Μέλος υποβάλλει σχετικό αίτημα. Έσοδα από παράγωγα προϊόντα Αφορούν συνδρομές Μελών βάσει χρηματιστηριακών συναλλαγών στην αγορά παραγώγων. Τα έσοδα από αγορά παραγώγων αναγνωρίζονται κατά το χρόνο ολοκλήρωσης της εκκαθάρισης της συναλλαγής στο Χρηματιστήριο Αθηνών, μέσω της ATHEXClear, που αποτελεί τον βραχίονα εκκαθάρισης συναλλαγών. Η είσπραξη των συναλλαγών για την αγορά παραγώγων γίνεται την επόμενη ημέρα του διακανονισμού. Έσοδα από Μέλη (δικαιώματα) Αφορά λοιπές συνδρομές Μελών και υπηρεσίες πληροφορικής προς Μέλη. Η αναγνώριση των εσόδων γίνεται με την έκδοση των τιμολογίων στα Μέλη κάθε τέλος του μήνα ή του τριμήνου που αφορούν. Έσοδα από εισηγμένες εταιρείες Τα έσοδα αναφέρονται σε εφάπαξ δικαιώματα, εισαγωγές εταιρειών, αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου και υπηρεσίες συστήματος ΕΡΜΗΣ. Επιπλέον περιλαμβάνονται συνδρομές οι οποίες αναγνωρίζονται ως έσοδα στην αρχή κάθε τριμήνου. Στο πλαίσιο του ΔΠΧΑ 15, τα έσοδα νέων εισαγωγών στο ΧΑ καθώς και οι αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου και λοιπές μεταβολές επ’ αυτών αναγνωρίζονται και επιμερίζονται σε όλη τη διάρκεια της παραμονής της εισηγμένης εταιρίας στο ΧΑ, κατά την οποία εκτιμάται ότι θα παρέχεται η υπηρεσία. Ως εκ τούτου αναγνωρίζεται μια «Συμβατική Υποχρέωση» για τις επόμενες χρήσεις στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης. Έσοδα από παροχείς πληροφόρησης (Vendors) Τα έσοδα από την πηγή αυτή αναγνωρίζονται με την έκδοση τιμολογίων, ταυτόχρονα με την ολοκλήρωση της προσφερόμενης υπηρεσίας. Υπηρεσίες πληροφορικής Τα έσοδα από υπηρεσίες πληροφορικής καταχωρούνται με βάση το χρόνο ολοκλήρωσης της προσφερόμενης υπηρεσίας. Αφορούν δίκτυα χρηματιστηριακών συναλλαγών και άδειες χρήσης τερματικών ΣΑΤ. Λοιπές υπηρεσίες Τα έσοδα από λοιπές υπηρεσίες αφορούν εκπαίδευση, ενοίκια και παροχή υποστηρικτικών υπηρεσιών και ανάλογα με την φύση τους, αναγνωρίζονται με βάση το χρόνο ολοκλήρωσης της προσφερόμενης υπηρεσίας ή την χρονική στιγμή παροχής της υπηρεσίας. Έσοδα από Τόκους Τα έσοδα από τόκους αναγνωρίζονται βάσει χρονικής αναλογίας και με τη χρήση του πραγματικού επιτοκίου. Όταν υπάρχει ένδειξη για απομείωση των απαιτήσεων, η λογιστική αξία αυτών μειώνεται στο ανακτήσιμο ποσό τους, το οποίο είναι η παρούσα αξία των αναμενόμενων μελλοντικών ταμειακών ροών, προεξοφλούμενων με το αρχικό πραγματικό επιτόκιο. Στη συνέχεια λογίζονται τόκοι με το ίδιο επιτόκιο επί της απομειωμένης (νέας λογιστικής) αξίας. (ποσά σε χιλιάδες ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά) 123 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 Μερίσματα Τα έσοδα από μερίσματα αναγνωρίζονται όταν θεμελιώνεται το δικαίωμα είσπραξης από τους μετόχους, δηλαδή μετά την έγκρισή τους από τη Γενική Συνέλευση. 5.3.17. Εμπορικές και λοιπές υποχρεώσεις Τα υπόλοιπα προμηθευτών και λοιπών υποχρεώσεων αναγνωρίζονται στο κόστος που ταυτίζεται με την εύλογη αξία της μελλοντικής πληρωμής για τις αγορές των υπηρεσιών που παρασχέθηκαν. Οι εμπορικές και λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις δεν είναι τοκοφόροι λογαριασμοί και συνήθως διακανονίζονται μέχρι 60 ημέρες για τον Όμιλο και την Εταιρεία. 5.3.18. Έξοδα Τα έξοδα αναγνωρίζονται στην Κατάσταση Συνολικού Εισοδήματος στα αποτελέσματα, σε δεδουλευμένη βάση. Διανομή μερισμάτων Η διανομή μερισμάτων στους μετόχους λογιστικοποιείται απ’ ευθείας στα Ίδια Κεφάλαια, καθαρή από κάθε σχετικό όφελος φόρου εισοδήματος (μέχρι την έγκριση των χρηματοοικονομικών καταστάσεων), ενώ καταχωρείται ως υποχρέωση στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις όταν η διανομή εγκρίνεται από τη Γενική Συνέλευση των μετόχων. 5.3.19. Κέρδη / (Ζημίες) ανά μετοχή Τα βασικά κέρδη/(ζημίες) ανά μετοχή υπολογίζονται διαιρώντας τα καθαρά κέρδη/(ζημίες) που αναλογούν στους μετόχους της Μητρικής Εταιρείας με το μέσο σταθμισμένο αριθμό κοινών μετοχών που είναι σε κυκλοφορία κατά τη διάρκεια κάθε έτους, εξαιρώντας το μέσο όρο των κοινών μετοχών που αποκτήθηκαν από τον Όμιλο ως ίδιες μετοχές. Τα απομειωμένα κέρδη/(ζημίες) ανά μετοχή υπολογίζονται διαιρώντας το καθαρό κέρδος που αποδίδεται στους μετόχους της Μητρικής (αφού αυτό προσαρμοστεί με τις επιδράσεις όλων των δυνητικών τίτλων μετοχών που απομειώνουν τη συμμετοχή) με το μέσο σταθμισμένο αριθμό των μετοχών σε κυκλοφορία κατά τη διάρκεια του έτους (προσαρμοσμένο για την επίδραση όλων των δυνητικών τίτλων μετοχών που απομειώνουν τη συμμετοχή), εξαιρώντας το μέσο όρο των κοινών μετοχών που αποκτήθηκαν από τον Όμιλο ως κοινές μετοχές). 5.3.20. Έρευνα και ανάπτυξη Οι δαπάνες για ερευνητικές δραστηριότητες, που πραγματοποιούνται με την προοπτική να αποκτήσει η Εταιρεία νέες τεχνικές γνώσεις και αντιλήψεις, αναγνωρίζεται στην Κατάσταση Συνολικού Εισοδήματος ως έξοδα όταν πραγματοποιούνται. Οι αναπτυξιακές δραστηριότητες προϋποθέτουν την εκπόνηση μελέτης ή προγράμματος για την παραγωγή νέων ή σημαντικά βελτιωμένων προϊόντων, υπηρεσιών και πληροφοριακών συστημάτων. Τα έξοδα ανάπτυξης κεφαλαιοποιούνται μόνο αν το κόστος ανάπτυξης μπορεί να επιμετρηθεί αξιόπιστα, το προϊόν ή η διαδικασία είναι παραγωγικά, τεχνικά και εμπορικά υλοποιήσιμη, αναμένονται στο μέλλον οικονομικά οφέλη, και ο Όμιλος έχει την πρόθεση, έχοντας ταυτόχρονα στη διάθεση του επαρκείς πόρους, να ολοκληρώσει την ανάπτυξη και να χρησιμοποιήσει ή να πωλήσει το περιουσιακό στοιχείο. Η κεφαλαιοποίηση των δαπανών περιλαμβάνει το κόστος των άμεσων εξόδων και την άμεση εργασία. Λοιπές δαπάνες ανάπτυξης αναγνωρίζονται στην Κατάσταση Συνολικού Εισοδήματος ως έξοδα όταν πραγματοποιούνται. Οι δαπάνες ανάπτυξης που έχουν κεφαλαιοποιηθεί αποτιμώνται στο κόστος κτήσης μείον τις σωρευμένες αποσβέσεις και τις συσσωρευμένες ζημίες απομείωσης. Την 31.12.2020 δεν υπάρχει ένδειξη απομείωσης. Μεταγενέστερες δαπάνες κεφαλαιοποιούνται μόνο όταν αυξάνουν τα αναμενόμενα μελλοντικά οικονομικά οφέλη που ενσωματώνονται στο συγκεκριμένο περιουσιακό στοιχείο στο οποίο αναφέρονται. Όλες οι άλλες δαπάνες, συμπεριλαμβανομένων των δαπανών για εσωτερικώς δημιουργούμενη υπεραξία και εμπορικά σήματα, καταχωρούνται στην Κατάσταση Συνολικού Εισοδήματος. (ποσά σε χιλιάδες ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά) 124 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 Η απόσβεση αναγνωρίζεται στην Κατάσταση Συνολικού Εισοδήματος με τη σταθερή μέθοδο απόσβεσης κατά τη διάρκεια της εκτιμώμενης ωφέλιμης ζωής των άυλων περιουσιακών στοιχείων από την ημερομηνία που είναι διαθέσιμα για χρήση. Η ωφέλιμη ζωή για την τρέχουσα και συγκριτική περίοδο στην κεφαλαιοποίηση κόστους Ανάπτυξης είναι 10 χρόνια για τις κεφαλαιοποιηθείσες δαπάνες μέχρι την 31.12.2017, ενώ για την κεφαλαιοποίηση του κόστους ανάπτυξης από 1.1.2018 και εφεξής χρησιμοποιείται η πενταετία (5 χρόνια). Το κέρδος ή η ζημιά που προκύπτει από τη διαγραφή ενός άυλου περιουσιακού στοιχείου καθορίζεται ως η διαφορά μεταξύ του καθαρού προϊόντος της διάθεσης, αν υπάρχει, και της λογιστικής αξίας του περιουσιακού στοιχείου. Αυτό το κέρδος ή η ζημία αναγνωρίζεται στην Κατάσταση Συνολικού Εισοδήματος όταν το περιουσιακό στοιχείο διαγράφεται. 5.3.21. Μισθώσεις Ο καθορισμός του κατά πόσο μία συναλλαγή εμπεριέχει μίσθωση ή όχι βασίζεται στην ουσία της συναλλαγής κατά την ημερομηνία σύναψης της σχετικής σύμβασης, δηλαδή κατά πόσο η εκπλήρωση της συναλλαγής εξαρτάται από τη χρησιμοποίηση ενός ή περισσοτέρων περιουσιακών στοιχείων ή κατά πόσο η συναλλαγή εκχωρεί δικαιώματα χρήσης του περιουσιακού στοιχείου. Από 1.1.2019 εφαρμόστηκε το νέο ΔΠΧΑ 16 «περί μισθώσεων». Ο Όμιλος ως μισθωτής: Οι μισθώσεις του Ομίλου σύμφωνα με το νέο ΔΠΧΑ 16, από 1.1.2019 αντιμετωπίζονται χρησιμοποιώντας την τροποποιημένη αναδρομική προσέγγιση. Κατά την υιοθέτηση του ΔΠΧΑ 16, ο Όμιλος εφάρμοσε ένα ενιαίο λογιστικό πλαίσιο για όλες τις μισθώσεις στις οποίες είναι μισθωτής. Οι μισθώσεις του Ομίλου αφορούν αυτοκίνητα ενώ της Εταιρείας αφορούν αυτοκίνητα και ενοικίαση κτιρίων από θυγατρική εταιρεία. Ο Όμιλος αναγνώρισε δικαιώματα χρήσης παγίων και υποχρεώσεις για όσες μισθώσεις προηγουμένως ταξινομούνταν ως λειτουργικές εκτός από εκείνες χαμηλής αξίας. Ο Όμιλος χρησιμοποίησε την τροποποιημένη αναδρομική προσέγγιση. Βάσει αυτής της προσέγγισης, η υποχρέωση μίσθωσης αναγνωρίστηκε ως η παρούσα αξία υπολειπόμενων πληρωμών, προεξοφλημένης με το κόστος επιπρόσθετου δανεισμού κατά την ημερομηνία της αρχικής εφαρμογής. Το δικαίωμα χρήσης περιουσιακού στοιχείου αναγνωρίστηκε σε ποσό ίσο με την αντίστοιχη υποχρέωση. Ο Όμιλος εφάρμοσε τις πρακτικές διευκόλυνσης όπως παρακάτω: • Χρησιμοποιήθηκε ένα ενιαίο προεξοφλητικό επιτόκιο για τις μισθώσεις με παρόμοια χαρακτηριστικά • Εξαιρέθηκαν οι μισθώσεις με εναπομείνουσα διάρκεια 12 μήνες ή λιγότερο • Εξαιρέθηκαν τα αρχικά άμεσα κόστη των συμβάσεων Το μέσο διαφορικό επιτόκιο δανεισμού που χρησιμοποιήθηκε ήταν 4%. Η Εταιρεία χρειάστηκε να ασκήσει εκτίμηση σχετικά με τη διάρκεια της μίσθωσης του ακινήτου από θυγατρική της Εταιρεία λαμβάνοντας υπόψιν όλα τα σημαντικά οικονομικά κίνητρα που έχει για να παραμείνει στη σύμβαση μετά την αρχική περίοδο. Παράγοντες που ελήφθησαν υπόψιν ήταν η στρατηγική σημασία του ακινήτου και κυρίως το ύψος των επενδύσεων που θα χρειάζονταν να γίνουν για να βρεθεί ένα αντίστοιχο κτίριο που να πληροί τις προϋποθέσεις ασφαλείας που απαιτεί η λειτουργία του Ομίλου. Ο Όμιλος ως εκμισθωτής: Το νέο πρότυπο διατήρησε στο μεγαλύτερο μέρος τους τις απαιτήσεις για τους εκμισθωτές όπως ίσχυαν με βάση το ΔΛΠ 17. Ως εκ τούτου το πρότυπο δεν είχε επίδραση στις συμβάσεις στις οποίες ο Όμιλος είναι εκμισθωτής. Περιπτώσεις εκμισθώσεων περιουσιακών στοιχείων σε τρίτους όπου ο Όμιλος δεν μεταβιβάζει όλους τους κινδύνους και τα οφέλη της ιδιοκτησίας ενός περιουσιακού στοιχείου αντιμετωπίζονται ως λειτουργικές και τα μισθώματα αναγνωρίζονται ως έσοδο στην κατάσταση συνολικού εισοδήματος σε σταθερή βάση κατά τη διάρκεια της μίσθωσης. (ποσά σε χιλιάδες ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά) 125 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 Τα αρχικά άμεσα κόστη που επιβαρύνουν τους εκμισθωτές κατά τη διαπραγμάτευση μιας λειτουργικής μίσθωσης προστίθενται στη λογιστική αξία του μισθωμένου περιουσιακού στοιχείου και αναγνωρίζονται κατά τη διάρκεια της μίσθωσης στην ίδια βάση με το έσοδο της μίσθωσης. Η Εταιρεία και ο Όμιλος εκμισθώνουν χώρους γραφείων και αυτοκίνητα. Οι μισθώσεις αυτές αντιμετωπίζονται ως λειτουργικές μισθώσεις. Δικαίωμα χρήσης περιουσιακών στοιχείων Ο Όμιλος αναγνωρίζει δικαίωμα χρήσης περιουσιακών στοιχείων στην έναρξη της μίσθωσης (την ημερομηνία που το περιουσιακό στοιχείο είναι διαθέσιμο προς χρήση). Τα δικαιώματα χρήσης παγίων επιμετρούνται στο κόστος τους, μειωμένο κατά τη συσσωρευμένη απόσβεση και την απομείωση της αξίας τους προσαρμοσμένο κατά την επιμέτρηση των αντίστοιχων υποχρεώσεων μισθώσεων. Το κόστος του δικαιώματος χρήσης περιουσιακού στοιχείου αποτελείται από το ποσό της αρχικής επιμέτρησης της υποχρέωσης μίσθωσης, τυχόν μισθώματα τα οποία καταβλήθηκαν κατά την ημερομηνία έναρξης της μισθωτικής περιόδου ή προγενέστερα, τυχόν αρχικές άμεσες δαπάνες με τις οποίες επιβαρύνθηκε ο μισθωτής και το κόστος με το οποίο θα επιβαρυνθεί ο μισθωτής προκειμένου να αποσυναρμολογήσει και να απομακρύνει το υποκείμενο περιουσιακό στοιχείο στην λήξη της μίσθωσης, εφόσον υπάρχει τέτοια υποχρέωση. Τα δικαιώματα χρήσης περιουσιακών στοιχείων αποσβένονται με τη σταθερή μέθοδο στο νωρίτερο μεταξύ της ωφέλιμης ζωής του περιουσιακού στοιχείου και της διάρκειας μίσθωσης. Όταν στον υπολογισμό της παρούσας αξίας έχει θεωρηθεί ότι θα εξασκηθεί τυχόν δικαίωμα εξαγοράς του υποκείμενου περιουσιακού στοιχείου, τότε το δικαίωμα χρήσης αποσβένεται στη διάρκεια της ωφέλιμης ζωής του στοιχείου αυτού. Τα δικαιώματα χρήσης παγίων υπόκεινται σε έλεγχο απομείωσης της αξίας τους. Υποχρεώσεις μισθώσεων Κατά την έναρξη της μίσθωσης η Εταιρεία αναγνωρίζει υποχρεώσεις μισθώσεων ίσες με την παρούσα αξία των μισθωμάτων κατά τη συνολική διάρκεια της σύμβασης μίσθωσης. Τα μισθώματα περιλαμβάνουν: τα σταθερά μισθώματα (συμπεριλαμβανομένων των ουσιαστικά σταθερών πληρωμών) τα κυμαινόμενα μισθώματα τα οποία εξαρτώνται από έναν δείκτη ή ένα επιτόκιο τα ποσά που αναμένεται να καταβληθούν από τον όμιλο βάσει εγγυημένων υπολειμματικών αξιών η τιμή άσκησης του δικαιώματος αγοράς, εάν είναι μάλλον βέβαιο ότι ο Όμιλος θα ασκήσει αυτό το δικαίωμα, και την καταβολή ποινής για καταγγελία της μίσθωσης, εάν η διάρκεια της μίσθωσης αποτυπώνει την άσκηση δικαιώματος του Ομίλου για καταγγελία της μίσθωσης. Για να υπολογίσει την παρούσα αξία των πληρωμών, ο Όμιλος χρησιμοποιεί το διαφορικό επιτόκιο δανεισμού (incremental borrowing rate) κατά την ημερομηνία έναρξης της μίσθωσης, εάν το πραγματικό επιτόκιο δεν προσδιορίζεται ευθέως από τη σύμβαση μίσθωσης. Μεταγενέστερα της έναρξης της μίσθωσης το ποσό των υποχρεώσεων μισθώσεων προσαυξάνεται με έξοδα τόκων και μειώνεται με τις πληρωμές μισθωμάτων που πραγματοποιούνται. 5.3.22. Προσδιορισμός εύλογων αξιών Η εύλογη αξία ενός χρηματοοικονομικού στοιχείου είναι η τιμή που θα λάμβανε κάποιος για την πώληση ενός περιουσιακού στοιχείου ή που θα κατέβαλε κάποιος για τη μεταβίβαση μιας υποχρέωσης σε μια κανονική συναλλαγή μεταξύ συμμετεχόντων στην αγορά κατά την ημερομηνία επιμέτρησης. Η εύλογη αξία των χρηματοοικονομικών και μη χρηματοοικονομικών στοιχείων των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων της 31ης Δεκεμβρίου 2020 προσδιορίστηκε με την καλύτερη δυνατή εκτίμηση από τη Διοίκηση. Σε περιπτώσεις όπου δεν υπάρχουν διαθέσιμα δεδομένα ή είναι αυτά περιορισμένα από ενεργές χρηματαγορές οι αποτιμήσεις των εύλογων αξιών έχουν προκύψει από την εκτίμηση της Διοίκησης σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες που υπάρχουν. (ποσά σε χιλιάδες ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά) 126 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 Ο Όμιλος παρέχει τις απαραίτητες γνωστοποιήσεις σχετικά με την επιμέτρηση της εύλογης αξίας μέσω μίας ιεράρχησης τριών επιπέδων: Επίπεδο 1: Διαπραγματεύσιμες (μη προσαρμοσμένες) τιμές σε ενεργές αγορές για όμοια περιουσιακά στοιχεία ή υποχρεώσεις, Επίπεδο 2: Λοιπές τεχνικές για τις οποίες όλες οι εισροές που έχουν σημαντική επίδραση στην καταγεγραμμένη εύλογη αξία είναι παρατηρήσιμες, είτε άμεσα είτε έμμεσα, Επίπεδο 3: Τεχνικές που χρησιμοποιούν δεδομένα που έχουν σημαντική επίδραση στην καταγεγραμμένη εύλογη αξία και δεν βασίζονται σε παρατηρήσιμα δεδομένα της αγοράς. Οι παρακάτω πίνακες παρουσιάζουν τα χρηματοοικονομικά και μη χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού που επιμετρούνται στην εύλογη αξία, κατηγοριοποιημένα στα διάφορα επίπεδα της ιεραρχίας εύλογων αξιών. Τα χρηματοοικονομικά και μη χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού που επιμετρούνται στην εύλογη αξία κατά την 31 Δεκεμβρίου 2020 έχουν ως εξής: Επίπεδο 1 Επίπεδο 2 Επίπεδο 3 Στοιχεία Ενεργητικού Ιδιοχρησιμοποιούμενα ενσώματα πάγια (Οικόπεδα – κτήρια) 21.783 Επενδύσεις σε ακίνητα Χρηματοοικονομικά στοιχεία εύλογης αξίας μέσω λοιπών εισοδημάτων 2.700 5.278 Τα χρηματοοικονομικά και μη χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού που επιμετρούνται στην εύλογη αξία κατά την 31 Δεκεμβρίου 2019 έχουν ως εξής: Επίπεδο 1 Επίπεδο 2 Επίπεδο 3 Στοιχεία Ενεργητικού Ιδιοχρησιμοποιούμενα ενσώματα πάγια (Οικόπεδα – κτήρια) Χρηματοοικονομικά στοιχεία εύλογης αξίας μέσω λοιπών εισοδημάτων 20.658 1.998 1.039 Όπως αναφέρεται στη σημείωση 5.29, ο Όμιλος προχώρησε την 31.12.2020 σε ανεξάρτητη εκτίμηση των ακινήτων από ανεξάρτητους αναγνωρισμένους εκτιμητές. Κατά τη διάρκεια της χρήσης δεν υπήρξαν μεταφορές μεταξύ των επιπέδων 1 και 2 ούτε μεταφορές εντός και εκτός του επιπέδου 3 κατά την επιμέτρηση της εύλογης αξίας. Επίσης, κατά τη διάρκεια της ίδιας περιόδου δεν υπήρξε μεταβολή στο σκοπό κάποιου χρηματοοικονομικού και μη χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου που θα οδηγούσε σε διαφορετική ταξινόμηση αυτού του στοιχείου. Τα ποσά με τα οποία εμφανίζονται στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης, τα διαθέσιμα, οι απαιτήσεις και οι βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις, προσεγγίζουν τις αντίστοιχες εύλογες τους αξίες λόγω της βραχυπρόθεσμης λήξης τους. Κατά συνέπεια δεν υφίστανται διαφορές μεταξύ των εύλογων αξιών και των αντίστοιχων λογιστικών αξιών των χρηματοοικονομικών στοιχείων Ενεργητικού και Υποχρεώσεων. Η Εταιρεία δεν χρησιμοποιεί παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα. 5.3.23. Σημαντικές εκτιμήσεις και κρίσεις Διοίκησης Οι τομείς όπου απαιτούν υψηλότερου βαθμού κρίση και όπου οι υποθέσεις και οι εκτιμήσεις είναι σημαντικές για τις χρηματοοικονομικές καταστάσεις παρατίθενται κατωτέρω: Φόρος εισοδήματος Οι τρέχουσες φορολογικές υποχρεώσεις τόσο για την τρέχουσα όσο και για τις προηγούμενες χρήσεις υπολογίζονται με βάση τα ποσά που αναμένεται να καταβληθούν στις φορολογικές αρχές, χρησιμοποιώντας (ποσά σε χιλιάδες ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά) 127 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 τους φορολογικούς συντελεστές που έχουν θεσπιστεί μέχρι την ημερομηνία της Κατάστασης Χρηματοοικονομικής Θέσης. Ο φόρος εισοδήματος στην κατάσταση αποτελεσμάτων περιλαμβάνει τον φόρο του τρέχοντος έτους, όπως εκτιμάται ότι θα αναφέρεται στη δήλωση φορολογίας εισοδήματος, καθώς και τους εκτιμώμενους πρόσθετους φόρους που ενδέχεται να επιβληθούν από τις φορολογικές αρχές κατά την εκκαθάριση των ανέλεγκτων χρήσεων. Οι παραδοχές αυτές λαμβάνουν υπόψη την εμπειρία του παρελθόντος και την ανάλυση των σημερινών γεγονότων και των περιστάσεων. Ως εκ τούτου, η τελική εκκαθάριση του φόρου εισοδήματος πιθανόν να αποκλίνει από το φόρο εισοδήματος που έχει καταχωρηθεί στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις. Εάν ο τελικός φόρος είναι διαφορετικός από τα αρχικά αναγνωρισθέντα, η διαφορά θα επηρεάσει το φόρο εισοδήματος στη χρήση που ο προσδιορισμός των φορολογικών διαφορών θα λάβει χώρα (σημ. 5.45). Προβλέψεις για επισφαλείς απαιτήσεις Η Διοίκηση εφαρμόζει την απλοποιημένη προσέγγιση (simplified approach) του ΔΠΧΑ 9 για τον υπολογισμό των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών, σύμφωνα με την οποία, η πρόβλεψη ζημιάς απομείωσης υπολογίζεται με βάση τις αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές καθ' όλη τη διάρκεια ζωής των απαιτήσεων από πελάτες (σημ 5.33). Ο Όμιλος και η Εταιρεία έχουν σχηματίσει πρόβλεψη για επισφαλείς απαιτήσεις προκειμένου να καλύψουν επαρκώς τη ζημιά που μπορεί να εκτιμηθεί αξιόπιστα και προέρχεται από αυτές τις απαιτήσεις. Εξαιτίας του μεγάλου αριθμού των πελατών, δεν είναι πρακτικό να εξετάζεται η εισπραξιμότητα του κάθε λογαριασμού ξεχωριστά, και ως εκ τούτου, σε κάθε ημερομηνία κατάρτισης χρηματοοικονομικών καταστάσεων όλες οι απαιτήσεις εκτιμώνται με βάση ιστορικές τάσεις, καθώς και εκτιμήσεις αναφορικά με τις τρέχουσες και μελλοντικές συνθήκες της αγοράς (σημ. 5.33). Ωφέλιμες ζωές των ενσώματων παγίων περιουσιακών στοιχείων καθώς και των άυλων περιουσιακών στοιχείων- Αποτίμηση Η Διοίκηση προβαίνει σε ορισμένες εκτιμήσεις αναφορικά με την ωφέλιμη ζωή των αποσβεστέων παγίων. Αυτές οι υπολειπόμενες ωφέλιμες ζωές επανεκτιμώνται περιοδικά για να εκτιμηθεί κατά πόσο συνεχίζουν να είναι κατάλληλες. Επίσης η Διοίκηση αξιολογεί τις συνθήκες της αγοράς των ακίνητων και προβαίνει σε εκτιμήσεις αναφορικά με την αποτίμηση τους (σημ.5 29 & 5.31). Προγράμματα καθορισμένων παροχών Το κόστος ωφελημάτων για τα προγράμματα καθορισμένων παροχών υπολογίζεται χρησιμοποιώντας αναλογιστικές εκτιμήσεις, κατά τις οποίες χρησιμοποιούνται παραδοχές για τους προεξοφλητικούς συντελεστές, το ρυθμό αύξησης των μισθών και τα ποσοστά θνησιμότητας. Λόγω της μακροχρόνιας φύσης των προγραμμάτων, οι παραδοχές αυτές υπόκεινται σε σημαντική αβεβαιότητα και επαναξιολογούνται σε κάθε ημερομηνία αναφοράς. Η Διοίκηση προσπαθεί, σε κάθε ημερομηνία αναφοράς όπου η εν λόγω πρόβλεψη αναθεωρείται, να εκτιμά με όσο το δυνατό καλύτερο τρόπο τις παραμέτρους αυτές (σημ.5.20). Έλεγχος απομείωσης συμμετοχών Η Εταιρεία διενεργεί τον σχετικό έλεγχο απομείωσης των συμμετοχών της όταν υπάρχουν ενδείξεις απομείωσης. Προκειμένου να γίνει ο έλεγχος απομείωσης γίνεται προσδιορισμός της αξίας χρήσης («value in use») των θυγατρικών. Ο εν λόγω προσδιορισμός της αξίας χρήσης απαιτεί να γίνει μία εκτίμηση των μελλοντικών ταμειακών ροών της κάθε θυγατρικής και να επιλεγεί το κατάλληλο επιτόκιο προεξόφλησης, με βάση το οποίο θα καθοριστεί η παρούσα αξία των ανωτέρω μελλοντικών ροών (σημείωση 5.34). Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις αναγνωρίζονται για όλες τις εκπιπτόμενες προσωρινές διαφορές και μεταφερόμενες φορολογικές ζημίες στο βαθμό που είναι πιθανό ότι φορολογητέα κέρδη θα είναι διαθέσιμα στο μέλλον για να χρησιμοποιηθούν έναντι των εκπιπτόμενων προσωρινών διαφορών και μεταφερόμενων (ποσά σε χιλιάδες ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά) 128 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 αχρησιμοποίητων φορολογικών ζημιών. Σημαντικές εκτιμήσεις της Διοίκησης απαιτούνται για τον καθορισμό του ύψους της αναβαλλόμενης φορολογικής απαίτησης που μπορεί να αναγνωριστεί, με βάση τον πιθανό χρόνο και το ύψος των μελλοντικών φορολογητέων κερδών σε συνδυασμό με το φορολογικό προγραμματισμό της οντότητας (σημ. 5.37). Ενδεχόμενες υποχρεώσεις Η ύπαρξη ενδεχόμενων υποχρεώσεων απαιτεί από τη Διοίκηση τη συνεχή διενέργεια παραδοχών και αξιολογικών κρίσεων αναφορικά με την πιθανότητα μελλοντικά γεγονότα να συμβούν ή να μη συμβούν καθώς και της επίδρασης που τα γεγονότα αυτά μπορεί να έχουν στη δραστηριότητα του Ομίλου (σημ. 5.40). Με βάση τα ιστορικά δεδομένα, την ανάλυση της μέσης παραμονής μιας επιχείρησης στο χρηματιστήριο σε σχέση με το σύνολο των εισηγμένων εταιρειών καθώς και την εμπειρία της, η διοίκηση του Ομίλου καθορίζει την εκτιμώμενη μέση περίοδο παραμονής μια επιχείρησης στο χρηματιστήριο μέσα στο οποίο θα συνεχίζει να παρέχει τις υπηρεσίες της. Η εκτίμηση προφανώς εμπεριέχει το στοιχείο της αβεβαιότητας σε σχέση με τη διάρκεια παραμονής καθώς λαμβάνει υπόψη παράγοντες που δεν μπορεί να επηρεάσει ο Όμιλος. Η εκτίμηση της διάρκειας περιόδου της παροχής των υπηρεσιών από το Χρηματιστήριο Αθηνών επανυπολογίζεται τακτικά, ώστε να είναι όσο το δυνατό πιο κοντά στην πραγματικότητα. Κεφαλαιοποίηση δαπανών ανάπτυξης Τα έξοδα ανάπτυξης πληροφοριακών συστημάτων κεφαλαιοποιούνται μόνο αν το κόστος ανάπτυξης μπορεί να επιμετρηθεί αξιόπιστα, το προϊόν ή η διαδικασία είναι παραγωγικά, τεχνικά και εμπορικά υλοποιήσιμη, αναμένονται στο μέλλον οικονομικά οφέλη, και ο Όμιλος έχει την πρόθεση, έχοντας ταυτόχρονα στη διάθεση του επαρκείς πόρους, να ολοκληρώσει την ανάπτυξη και να χρησιμοποιήσει ή να πωλήσει το περιουσιακό στοιχείο. Η κεφαλαιοποίηση των δαπανών περιλαμβάνει αυστηρά το κόστος των άμεσων εξόδων, την άμεση εργασία και κατάλληλη αναλογία των γενικών εξόδων. Οι δαπάνες ανάπτυξης που έχουν κεφαλαιοποιηθεί αποτιμώνται στο κόστος κτήσης μείον τις σωρευμένες αποσβέσεις και τις συσσωρευμένες ζημίες απομείωσης. Μεταγενέστερες δαπάνες κεφαλαιοποιούνται μόνο όταν αυξάνουν τα αναμενόμενα μελλοντικά οικονομικά οφέλη που ενσωματώνονται στο συγκεκριμένο περιουσιακό στοιχείο στο οποίο αναφέρονται. Αποσβένονται σε 5 χρόνια (20%). Έσοδα νέων εισαγωγών και μεταβολών μετοχικού κεφαλαίου Στο πλαίσιο του ΔΠΧΑ 15, τα έσοδα νέων εισαγωγών στο ΧΑ καθώς και λοιπών εταιρικών πράξεων, αναγνωρίζονται με βάση εκτιμήσεις που βασίζονται σε ανάλυση ιστορικών στοιχείων αναφορικά με την διάρκεια παραμονής των εταιρειών στο ΧΑ. Η εκτίμηση ενέχει ένα βαθμό αβεβαιότητας ως προς την ακρίβεια υπολογισμού παραμονής των εισηγμένων εταιρειών στο ΧΑ και εξαρτάται από παράγοντες οι οποίοι δεν υπόκεινται στον έλεγχο της Εταιρείας. Η Διοίκηση κάνει επανεκτίμηση της αναμενόμενης διάρκειας παραμονής εισηγμένων εταιρειών στο ΧΑ σε κάθε περίοδο αναφοράς, ώστε να αντικατοπτρίζει την βέλτιστη εκτίμηση. 5.3.24. Νέα πρότυπα, τροποποιήσεις προτύπων και διερμηνείες Νέα πρότυπα, τροποποιήσεις προτύπων και διερμηνείες: Συγκεκριμένα νέα πρότυπα, τροποποιήσεις προτύπων και διερμηνείες έχουν εκδοθεί, τα οποία είναι υποχρεωτικά για λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την 1 Ιανουαρίου 2020 ή μεταγενέστερα. Η εκτίμηση του Ομίλου σχετικά με την επίδραση από την εφαρμογή αυτών των νέων προτύπων, τροποποιήσεων και διερμηνειών παρατίθεται παρακάτω. (ποσά σε χιλιάδες ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά) 129 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 Πρότυπα και Διερμηνείες υποχρεωτικά για την τρέχουσα οικονομική χρήση ΔΛΠ 1 και ΔΛΠ 8 (Τροποποιήσεις) «Ορισμός του ουσιώδους» Οι τροποποιήσεις αποσαφηνίζουν τον ορισμό του ουσιώδους και πώς πρέπει να χρησιμοποιείται, συμπληρώνοντας τον ορισμό με οδηγίες οι οποίες παρέχονταν έως τώρα σε άλλα σημεία των ΔΠΧΑ. Επιπλέον, έχουν βελτιωθεί οι διευκρινίσεις που συνοδεύουν τον ορισμό. Τέλος, οι τροποποιήσεις διασφαλίζουν ότι ο ορισμός του ουσιώδους εφαρμόζεται με συνέπεια σε όλα τα ΔΠΧΑ. ΔΠΧΑ 9, ΔΛΠ 39 και ΔΠΧΑ 7 (Τροποποιήσεις) «Αναμόρφωση επιτοκίων αναφοράς» Οι τροποποιήσεις αλλάζουν ορισμένες απαιτήσεις σχετικά με τη λογιστική αντιστάθμισης κινδύνου ώστε να παρέχουν διευκόλυνση σχετικά με τις πιθανές επιπτώσεις της αβεβαιότητας που θα προκαλέσει η αλλαγή των επιτοκίων αναφοράς. Επιπλέον, οι τροποποιήσεις απαιτούν από τις εταιρείες να παρέχουν πρόσθετες πληροφορίες στους επενδυτές σχετικά με τις σχέσεις αντιστάθμισής τους, οι οποίες επηρεάζονται άμεσα από αυτές τις αβεβαιότητες. Πρότυπα και Διερμηνείες υποχρεωτικά για μεταγενέστερες περιόδους ΔΠΧΑ 16 (Τροποποίηση) «Παραχωρήσεις σε ενοίκια που σχετίζονται με τον COVID-19» (εφαρμόζεται στις ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιουνίου 2020) Η τροποποίηση παρέχει στους μισθωτές (αλλά όχι τους εκμισθωτές) τη δυνατότητα προαιρετικής εξαίρεσης από την εκτίμηση του κατά πόσον η παραχώρηση σε ενοίκιο που σχετίζεται με τον COVID-19 είναι τροποποίηση της μίσθωσης. Οι μισθωτές μπορούν να επιλέξουν να λογιστικοποιήσουν τις παραχωρήσεις σε ενοίκια με τον ίδιο τρόπο που θα έκαναν για αλλαγές που δεν είναι τροποποιήσεις μισθώσεων. ΔΠΧΑ 9, ΔΛΠ 39, ΔΠΧΑ 7, ΔΠΧΑ 4 και ΔΠΧΑ 16 (Τροποποιήσεις) «Αναμόρφωση επιτοκίων αναφοράς – Φάση 2» (εφαρμόζονται στις ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2021) Οι τροποποιήσεις συμπληρώνουν αυτές που εκδόθηκαν το 2019 και επικεντρώνονται στις επιπτώσεις στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις όταν μια εταιρεία αντικαθιστά το παλιό επιτόκιο αναφοράς με ένα εναλλακτικό επιτόκιο αναφοράς ως αποτέλεσμα της αναμόρφωσης. Πιο συγκεκριμένα, οι τροποποιήσεις σχετίζονται με το πώς μια εταιρεία θα λογιστικοποιήσει τις αλλαγές στις συμβατικές ταμειακές ροές των χρηματοοικονομικών μέσων, πώς θα λογιστικοποιήσει τις αλλαγές στις σχέσεις αντιστάθμισής της και τις πληροφορίες που πρέπει να γνωστοποιήσει. ΔΛΠ 16 (Τροποποίηση) «Ενσώματα πάγια – Έσοδα πριν από την προβλεπόμενη χρήση» (εφαρμόζεται στις ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2022) Η τροποποίηση απαγορεύει στην οντότητα να αφαιρεί από το κόστος ενσώματου παγίου τυχόν έσοδα που λαμβάνονται από την πώληση ειδών που παράγονται ενώ η οντότητα προετοιμάζει το πάγιο για την προοριζόμενη χρήση του. Απαιτεί επίσης από τις οντότητες να γνωστοποιούν χωριστά τα ποσά των εσόδων και των δαπανών που σχετίζονται με τέτοια παραγόμενα είδη που δεν αποτελούν αποτέλεσμα της συνήθης δραστηριότητας της οντότητας. Η τροποποίηση δεν έχει υιοθετηθεί ακόμη από την Ευρωπαϊκή Ένωση. ΔΛΠ 37 (Τροποποίηση) «Επαχθείς συμβάσεις – Κόστος εκπλήρωσης μιας σύμβασης» (εφαρμόζεται στις ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2022) Η τροποποίηση διευκρινίζει ότι «το κόστος εκπλήρωσης μιας σύμβασης» περιλαμβάνει το άμεσα συσχετιζόμενο κόστος της εκπλήρωσης αυτής της σύμβασης και την κατανομή άλλων δαπανών που σχετίζονται άμεσα με την εκτέλεσή της. Η τροποποίηση διευκρινίζει επίσης ότι, προτού αναγνωριστεί χωριστή πρόβλεψη για επαχθή σύμβαση, μια οντότητα αναγνωρίζει τυχόν ζημιά απομείωσης στα περιουσιακά στοιχεία που χρησιμοποιήθηκαν για την εκπλήρωση της σύμβασης, και όχι σε περιουσιακά στοιχεία που ήταν αφοσιωμένα μόνο στη συγκεκριμένη σύμβαση. Η τροποποίηση δεν έχει υιοθετηθεί ακόμη από την Ευρωπαϊκή Ένωση. (ποσά σε χιλιάδες ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά) 130 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 ΔΛΠ 1 (Τροποποίηση) «Ταξινόμηση υποχρεώσεων ως βραχυπρόθεσμες ή μακροπρόθεσμες» (εφαρμόζονται στις ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2023) Η τροποποίηση διευκρινίζει ότι οι υποχρεώσεις ταξινομούνται ως βραχυπρόθεσμες ή μακροπρόθεσμες βάσει των δικαιωμάτων που είναι σε ισχύ στη λήξη της περιόδου αναφοράς. Η ταξινόμηση δεν επηρεάζεται από τις προσδοκίες της οντότητας ή από γεγονότα μετά την ημερομηνία αναφοράς. Επιπλέον, η τροποποίηση αποσαφηνιζει τη σημασία του όρου «διακανονισμός» μιας υποχρέωσης του ΔΛΠ 1. Η τροποποίηση δεν έχει υιοθετηθεί ακόμη από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ετήσιες βελτιώσεις σε ΔΠΧΑ 2018–2020 (εφαρμόζονται στις ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2022) Οι τροποποιήσεις που παρατίθενται παρακάτω περιλαμβάνουν αλλαγές σε δύο ΔΠΧΑ. Οι τροποποιήσεις δεν έχουν υιοθετηθεί ακόμη από την Ευρωπαϊκή Ένωση. ΔΠΧΑ 9 «Χρηματοοικονομικά μέσα» Η τροποποίηση εξετάζει ποια έξοδα πρέπει να περιληφθούν στην αξιολόγηση του 10% για την αποαναγνώριση των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων. Τα σχετικά κόστη ή αμοιβές θα μπορούσαν να καταβληθούν είτε σε τρίτους είτε στον δανειστή. Σύμφωνα με την τροποποίηση, το κόστος ή οι αμοιβές που καταβάλλονται σε τρίτους δεν θα συμπεριληφθούν στην αξιολόγηση του 10%. ΔΠΧΑ 16 «Μισθώσεις» Η τροποποίηση αφαίρεσε το παράδειγμα για πληρωμές από τον εκμισθωτή σχετικά με τις βελτιώσεις μισθωμάτων στο επεξηγηματικό παράδειγμα 13 του προτύπου, προκειμένου να εξαλειφθεί οποιαδήποτε πιθανή σύγχυση σχετικά με το χειρισμό των κινήτρων μίσθωσης. 5.3.25. Στρογγυλοποιήσεις Τυχόν διαφορές σε ποσά των χρηματοοικονομικών καταστάσεων και αντίστοιχα ποσά στις σημειώσεις οφείλονται σε στρογγυλοποιήσεις. 5.3.26. Αναμορφώσεις κονδυλίων Κατά την τρέχουσα χρήση έγιναν αναμορφώσεις κονδυλίων, βλέπε Σημείωση 5.52 Αναπροσαρμογές. 5.4. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Γενικά – Περιβάλλον Διαχείρισης Κινδύνου Βασική μέριμνα του Ομίλου Χρηματιστηρίου Αθηνών (Όμιλος) αποτελεί η διαχείριση του κινδύνου που προκύπτει από τις επιχειρηματικές του δραστηριότητες και την επιχειρησιακή του λειτουργία. Ο Όμιλος, ως λειτουργός της χρηματιστηριακής αγοράς, έχει αναπτύξει ένα πλαίσιο διαχείρισης των κινδύνων στους οποίους εκτίθεται, διασφαλίζοντας τη βιωσιμότητα και την ανάπτυξή του και συμβάλλοντας στη σταθερότητα και ασφάλεια της χρηματιστηριακής αγοράς. Η διαχείριση του κινδύνου, αναγνωρίζεται σαν μέρος των εποπτικών του λειτουργιών που μαζί με το σύστημα κανονιστικής συμμόρφωσης, διαμορφώνουν το δεύτερο επίπεδο άμυνας του οργανισμού, στις πιέσεις που δέχεται η ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών και των δράσεων ανάπτυξης, από τις συνεχείς προκλήσεις του χώρου στον οποίο δραστηριοποιείται. Ειδικότερα η Εταιρεία Εκκαθάρισης Συναλλαγών Χρηματιστηρίου Αθηνών (ATHEXClear), 100% θυγατρική της ATHEX, η οποία λειτουργεί ως κεντρικός αντισυμβαλλόμενος (Central Counterparty - CCP) στην εκκαθάριση των προϊόντων των αγορών αξιών και παραγώγων ικανοποιεί τις αυστηρές απαιτήσεις του κανονιστικού πλαισίου EMIR (European Market Infrastructure Regulation) σχετικά με την διαχείριση κινδύνου, σύμφωνα με τον οποίο έχει αδειοδοτηθεί από το 2015. Επίσης το Ελληνικό Κεντρικό Αποθετήριο Τίτλων (ATHEXCSD), 100% θυγατρική της ATHEX, ακολουθεί τις ιδιαίτερα εκτενείς απαιτήσεις του κανονιστικού πλαισίου CSDR (Central Securities (ποσά σε χιλιάδες ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά) 131 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 Depositories Regulation) εν όψη της επικείμενης αδειοδότησής του. Τέλος στη μητρική εταιρία ATHEX, λειτουργεί αποτελεσματικά το σύστημα διαχείρισης του κινδύνου, συντονίζοντας τις δράσεις και τις προτεραιότητες όλων των εταιριών του Ομίλου σε επίπεδο επιτροπών των Διοικητικών Συμβουλίων, προστατεύοντας τα συμφέροντα των μετόχων από κινδύνους, ανεξάρτητα της πηγής από την οποία μπορεί να προέρχονται. Στρατηγική Κινδύνου και Διαχείριση Κινδύνου Η στρατηγική κινδύνου του Ομίλου είναι ευθυγραμμισμένη με την επιχειρηματική στρατηγική του για την παροχή των κατάλληλων υποδομών για αξιόπιστη, ασφαλή και απρόσκοπτη λειτουργία της χρηματιστηριακής αγοράς. Σύμφωνα με την στρατηγική του Ομίλου, έχει οριστεί το επίπεδο διάθεσης ανάληψης κινδύνου ώστε να συνάδει με την κεφαλαιακή επάρκεια των εταιρειών του Ομίλου, να ικανοποιούνται οι ανάγκες της αγοράς, να περιορίζεται το κόστος για τους συμμετέχοντες, να γίνεται η μέγιστη εκμετάλλευση των επιχειρηματικών ευκαιριών αλλά ταυτόχρονα να εξασφαλίζεται η ασφάλεια της αγοράς και η κάλυψη των κανονιστικών απαιτήσεων. Οργανωτική δομή Το σύστημα διαχείρισης κινδύνου, διοικείται μέσω των επιτροπών διαχείρισης κινδύνου της κάθε εταιρίας του ομίλου ενώ η ευθυγράμμιση της στρατηγικής της διαχείρισης κινδύνου, της διάθεσης ανάληψης κινδύνων και των προτεραιοτήτων των περιοχών επικινδυνότητας, στις οποίες εστιάζονται οι προσπάθειες βελτίωσης του περιβάλλοντος ελέγχου, συντονίζονται από την συντονιστική επιτροπή των τριών εταιριών. Η επιχειρησιακή δομή του οργανισμού, ακολουθεί το μοντέλο των τριών γραμμών άμυνας, θεσπίζοντας και την ενδιάμεση γραμμή μεταξύ της πρώτης και της δεύτερης γραμμής άμυνας, ειδικά για τα συστήματα επιχειρησιακής συνέχειας (BCP), ασφάλειας πληροφοριών (DPO) και ασφάλειας πληροφοριακών συστημάτων (ISO). Υποστηρίζει τη δεύτερη γραμμή άμυνας σε μία ενιαία οργανική μονάδα, τη Μονάδα Διαχείρισης Κινδύνου & Κανονιστικής Συμμόρφωσης, με στόχο την επίτευξη της μέγιστης δυνατής συνέργειας αναφορικά με τους κινδύνους κανονιστικής συμμόρφωσης. Πέρα από συνολικά μέτρα για τη διασφάλιση της απρόσκοπτης λειτουργίας των συστημάτων του Ομίλου, κάθε οργανωτική μονάδα του Ομίλου είναι υπεύθυνη να παρακολουθεί και να διαχειρίζεται τις πηγές κινδύνων που αφορούν στις δραστηριότητές και τις υπηρεσίες ευθύνης της με τέτοιο τρόπο ώστε να αντιδρά άμεσα και αποτελεσματικά σε περίπτωση εμφάνισης συμβάντων ή περιστατικών, να διεξάγει την ανάλυση βασικών αιτιάσεων και να εισάγει ή να βελτιώνει το περιβάλλον ελέγχου. Ειδικότερα, για την κάθε εταιρία του Ομίλου διακριτά, η οργανωτική δομή που υποστηρίζει τη διαχείριση κινδύνου περιλαμβάνει τις παρακάτω μονάδες: Διοικητικό Συμβούλιο, το οποίο έχει την τελική ευθύνη και τη λογοδοσία αναφορικά με τη διαχείριση της λειτουργίας διαχείρισης κινδύνου της εταιρείας. Επιτροπή Κινδύνου, η οποία συμβουλεύει το Διοικητικό Συμβούλιο για θέματα διαχείρισης κινδύνου. Τμήμα Διαχείρισης Κινδύνου της Διεύθυνσης Διαχείρισης Κινδύνου & Εκκαθάρισης της ATHEXClear, το οποίο είναι επαρκώς ανεξάρτητο από τις άλλες υπηρεσίες της εταιρείας και κύριο καθήκον του είναι η ολοκληρωμένη προσέγγιση των κινδύνων που αντιμετωπίζει η ATHEXClear. Μονάδα Διαχείρισης Κινδύνου και Κανονιστικής Συμμόρφωσης του Ομίλου, της οποίας o επικεφαλής είναι ο Chief Risk Officer της μητρικής εταιρίας ATHEX, έχει την ευθύνη της αποδοτικής και αποτελεσματικής λειτουργίας των εποπτικών λειτουργιών του Ομίλου (Oversight Functions). Συντονιστική Επιτροπή Διαχείρισης Κινδύνου. Η συντονιστική επιτροπή αποτελείται από τους προέδρους των επιτροπών κινδύνου των τριών εταιριών του Ομίλου, οι οποίοι είναι μέλη των αντίστοιχων Διοικητικών Συμβουλίων, και του Group Chief Risk Officer. Οργανωτικές Μονάδες, οι οποίες είναι υπεύθυνες για την αναγνώριση και διαχείριση των κινδύνων οι οποίες εμπίπτουν στο αντικείμενό τους και συμμετέχουν στη διαχείριση κινδύνων συνολικά του Ομίλου. (ποσά σε χιλιάδες ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά) 132 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 Ενιαία διαχείριση κινδύνου Οι υπηρεσίες που παρέχει ο Όμιλος ενέχουν διάφορους τύπους και επίπεδα κινδύνων και αναγνωρίζεται ότι η αποτελεσματική διαχείριση κινδύνων συνίσταται από τα ακόλουθα: Αναγνώριση & Εκτίμηση Κινδύνων Έλεγχος Κινδύνων Περιορισμός των Κινδύνων Παρακολούθηση & Αναφορά Κινδύνων Κατηγορίες κινδύνου Ο Όμιλος μεριμνά για την αντιμετώπιση όλων των κινδύνων εσωτερικών, ή εξωτερικών, παρόντων ή μελλοντικών και ιδιαίτερα εκείνων που έχουν αναγνωρισθεί ως σημαντικοί. Αναγνωρίζεται ότι κάθε υπηρεσία που προσφέρεται από τον Όμιλο μπορεί να τον εκθέσει σε οποιονδήποτε συνδυασμό των παρακάτω κινδύνων. Οι συνήθεις κίνδυνοι στους οποίους λόγω της φύσης των εργασιών του μπορεί να εκτίθεται ο Όμιλος, είναι: Χρηματοοικονομικός κίνδυνος 1. Κίνδυνος αντισυμβαλλόμενου (πιστωτικός κίνδυνος από την αθέτηση υποχρεώσεων εκκαθάρισης ενός ή περισσοτέρων αντισυμβαλλόμενων εκκαθαριστικών μελών). 2. Κίνδυνος αγοράς (μεταβολές συναλλαγματικών ισοτιμιών, επιτοκίων, τιμών αγοράς, εμπορευμάτων και μεταβλητότητας), κυρίως ως αποτέλεσμα εμφάνισης κινδύνου αντισυμβαλλόμενου. 3. Πιστωτικός κίνδυνος (κυρίως από επενδύσεις ιδίων κεφαλαίων). 4. Κίνδυνος ρευστότητας (κυρίως κίνδυνος ταμειακών ροών) κυρίως ως αποτέλεσμα εμφάνισης κινδύνου αντισυμβαλλόμενου. Λειτουργικός κίνδυνος Κίνδυνος λόγω ανεπάρκειας ή αποτυχίας εσωτερικών διαδικασιών και συστημάτων, από ανθρώπινο παράγοντα ή από εξωτερικά γεγονότα στα οποία περιλαμβάνεται και ο νομικός κίνδυνος. Ο κίνδυνος που σχετίζεται με την ασφάλεια των πληροφοριακών συστημάτων, όπως και για την πλειοψηφία των επιχειρήσεων, υπολογίζεται πλέον ως πολύ σημαντικός και λαμβάνονται τα κατάλληλα μέτρα περιορισμού του. Επιχειρηματικός κίνδυνος Κίνδυνος λόγω νέων ανταγωνιστών, πτώσης των χρηματιστηριακών συναλλαγών, επιδείνωσης της εγχώριας και διεθνούς οικονομικής κατάστασης κ.λπ. Περιγραφή κατηγοριών και κυρίων παραγόντων κινδύνου Κίνδυνος Αγοράς Ο Όμιλος εκτίθεται σε περιορισμένο βαθμό σε κίνδυνο αγοράς που απορρέει από τις δραστηριότητές του. Σε κάθε περίπτωση, ο Όμιλος παρακολουθεί την πιθανή έκθεση που μπορεί να επιφέρει κίνδυνο αγοράς και υπολογίζει τυχόν κεφάλαια που πρέπει να τηρεί έναντι του κινδύνου αγοράς σύμφωνα με τη μεθοδολογία υπολογισμού κεφαλαιακών απαιτήσεων που εφαρμόζει. Συναλλαγματικός κίνδυνος Ο κίνδυνος αυτός δεν επηρεάζει ουσιαστικά τη λειτουργία του Ομίλου, δεδομένου ότι οι συναλλαγές με τους πελάτες & τους προμηθευτές σε ξένο νόμισμα είναι περιορισμένες. (ποσά σε χιλιάδες ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά) 133 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 Πιστωτικός Κίνδυνος Αντισυμβαλλόμενου Ο πιστωτικός κίνδυνος αντισυμβαλλόμενου του Ομίλου αφορά κυρίως τις συναλλαγές της αγοράς αξιών και της αγοράς παραγώγων, στις οποίες η ATHEXClear λειτουργεί ως Κεντρικός Αντισυμβαλλόμενος. Πιστωτικός Κίνδυνος Ο Όμιλος αντιμετωπίζει πιστωτικό κίνδυνο που προέρχεται τόσο από την επένδυση των ιδίων κεφαλαίων όσο και τα υπόλοιπα των πελατών. Στο πλαίσιο της Επενδυτικής Πολιτικής, ορίζονται συγκεκριμένες αρχές για τις ρυθμίσεις τοποθέτησης των ταμειακών διαθεσίμων. Οι τοποθετήσεις κεφαλαίων γίνονται στις τέσσερεις Συστημικές Τράπεζες της χώρας, σε ίσα περίπου ποσοστά, ελαχιστοποιώντας τα επίπεδα του πιστωτικού κινδύνου, προστατεύοντας παράλληλα τα κεφάλαια των εταιριών από τη διάβρωση που προκαλούν τα αρνητικά επιτόκια των κεντρικών τραπεζών. Οι τοποθετήσεις των διαθεσίμων για βραχυχρόνιες περιόδους που δεν ξεπερνούν το τρίμηνο γίνονται επίσης στα Ελληνικά Συστημικά Χρηματοπιστωτικά Ιδρύματα σύμφωνα με την Επενδυτική Πολιτική που έχει χαράξει η Διοίκηση του Ομίλου ATHEX. Επιπλέον, ο Όμιλος παρακολουθεί συστηματικά τις καθυστερήσεις και τα ανοικτά υπόλοιπα πελατών. Από το συνολικό ποσό των ταμειακών διαθέσιμων του Ομίλου ύψους €68 εκ ποσό περίπου €54,6 εκ είναι κατατεθειμένο στα Ελληνικά συστημικά πιστωτικά ιδρύματα, ενώ το υπόλοιπο περίπου €13,4 εκ στην Τράπεζα Ελλάδος. Κίνδυνος Ρευστότητας Ο κίνδυνος ρευστότητας συνολικά για τον Όμιλο διατηρείται σε χαμηλά επίπεδα με τη διατήρηση επαρκών διαθεσίμων. Ο κυριότερος κίνδυνος ρευστότητας του Ομίλου αφορά κυρίως τις συναλλαγές της αγοράς αξιών και της αγοράς παραγώγων, στις οποίες η ATHEXClear λειτουργεί ως Κεντρικός Αντισυμβαλλόμενος. Η διαθέσιμη ρευστότητα της ATHEXClear εξετάζεται ως προς τα κριτήρια που θέτει ο EMIR. Λειτουργικός Κίνδυνος Αναγνωρίζεται ότι λειτουργικός κίνδυνος μπορεί να προκύψει, μεταξύ άλλων, λόγω: εξωτερικής ανάθεσης υπηρεσιών (outsourcing), εποπτικής και κανονιστικής μη συμμόρφωσης, αποτυχίας της επιχειρησιακής συνέχειας, κινδύνων πληροφοριακών συστημάτων και ασφάλειας πληροφοριών και εκτέλεσης έργων. Ο λειτουργικός κίνδυνος διατηρείται σε αποδεκτά επίπεδα, μέσω ενός συνδυασμού ορθής εταιρικής διακυβέρνησης και διαχείρισης κινδύνων, εύρωστων συστημάτων και ελέγχων. Κατά το 2020 υπήρξε μη διαθεσιμότητα συναλλακτικής δραστηριότητας συνολικής διάρκειας 5,85 ωρών καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, ενώ παρουσιάστηκε μόνο μία περίπτωση καθυστέρησης στην ολοκλήρωση της διαδικασίας εκκαθάρισης συναλλαγών αξιών και παραγώγων. Τα τεχνικά προβλήματα αυτά, αναγνωρίσθηκαν και διορθώθηκαν. Δεν προέκυψαν μείζονες ζημίες και χρηματικές απαιτήσεις οφειλόμενες σε δικαστικές διαφορές (νομικά και δικαστικά έξοδα) ή σε μη συμμόρφωση προς το εποπτικό πλαίσιο και τις συμβατικές υποχρεώσεις του Ομίλου. Επίσης δεν αντιμετωπίσθηκαν ζημίες λόγω εξωτερικών γεγονότων. Μέτρα μείωσης λειτουργικού κινδύνου Ο Όμιλος αναγνωρίζει την ανάγκη προσδιορισμού, εκτίμησης, παρακολούθησης και μείωσης του λειτουργικού κινδύνου που εμπεριέχεται στις λειτουργίες και τις δραστηριότητές του, καθώς επίσης και την ανάγκη διατήρησης επαρκών κεφαλαίων, προκειμένου να είναι σε θέση να αντιμετωπίσει το συγκεκριμένο τύπο κινδύνου. (ποσά σε χιλιάδες ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά) 134 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 Σχέδιο επιχειρησιακής συνέχειας (Business Continuity plan) Ο Όμιλος έχει επεξεργασθεί και θέσει σε λειτουργία κατάλληλες υποδομές και σχέδιο έκτακτης ανάκαμψης των λειτουργιών του, που περιλαμβάνουν: Λειτουργία εναλλακτικού Μηχανογραφικού Κέντρου (Disaster Recovery site): Ο Όμιλος συντηρεί εναλλακτικό μηχανογραφικό κέντρο για τα πληροφοριακά του συστήματα. Επίσης ο Όμιλος έχει λάβει και διατηρεί πιστοποίηση κατά το διεθνές πρότυπο επιχειρησιακής συνέχειας ISO-22301. Συγκρότηση ομάδων διαχείρισης κρίσεων και διαχείρισης εκτάκτων συμβάντων: Οι ομάδες αυτές έχουν σκοπό τη διατήρηση της συνέχειας παροχής των υπηρεσιών διαπραγμάτευσης σε περίπτωση απρόβλεπτου γεγονότος. Έχουν καθορισθεί συγκεκριμένες αρμοδιότητες και έχουν ανατεθεί σε ειδικώς εκπαιδευμένα στελέχη του Ομίλου. Ύπαρξη εφεδρικών πληροφοριακών συστημάτων: Τα πληροφοριακά συστήματα του Ομίλου είναι εγκατεστημένα και λειτουργούν στο κέντρο δεδομένων της έδρας του Ομίλου. Το κέντρο δεδομένων αποτελείται από δύο, ανεξάρτητα ως προς τη χωροθέτηση, τις υποστηρικτικές εγκαταστάσεις και τις παρεχόμενες τεχνολογικές υπηρεσίες, κατοπτρικά –επιμέρους– κέντρα δεδομένων, ώστε να υπάρχει πλεονασμός (redundancy) και αυξημένη διαθεσιμότητα (high availability) διασφαλίζοντας την αδιάλειπτη λειτουργία των συστημάτων. Τα παραπάνω δοκιμάστηκαν και κατά την πρόσφατη ραγδαία εξάπλωση του κορονοϊού, η οποία αποτέλεσε απρόβλεπτο γεγονός σημαντικής έκτασης, και στην οποία ο Όμιλος αντέδρασε αποτελεσματικά διατηρώντας την επιχειρησιακή του συνέχεια. Κανονιστική συμμόρφωση Με βασικούς στόχους τη διασφάλιση της συμμόρφωσης με το θεσμικό και εποπτικό πλαίσιο, τους κανονισμούς και τις πολιτικές, τη μέτρηση και ελαχιστοποίηση του κινδύνου κανονιστικής συμμόρφωσης και την αντιμετώπιση των επιπτώσεων από τη μη συμμόρφωση στο θεσμικό και εποπτικό πλαίσιο, έχει ορισθεί Chief Compliance Officer της ATHEX και του Ομίλου καθώς και Chief Compliance Officers των δύο εταιρειών ATHEXCSD και ATHEXClear με γραμμές αναφοράς σαφείς και χωριστές από εκείνες των άλλων δραστηριοτήτων των εταιρειών. Βασικές αρμοδιότητές τους είναι: 1. Η παρακολούθηση αλλαγών θεσμικού και εποπτικού πλαισίου και ενημέρωση Δ.Σ., και προσωπικού. 2. Η διενέργεια συγκριτικής ανάλυσης μεταξύ υφιστάμενης και μελλοντικής κατάστασης που επιφέρουν οι θεσμικές και εποπτικές αλλαγές. 3. Η παρακολούθηση της συμμόρφωσης των Εταιρειών στο θεσμικό και εποπτικό πλαίσιο. 4. Η διαχείριση αιτημάτων σχετικά με θέματα συμμόρφωσης. 5. Η μέτρηση και παρακολούθηση του κινδύνου συμμόρφωσης. Ενδεικτικά, είναι σε εφαρμογή οι πολιτικές σχετικά με τη σύγκρουση συμφερόντων, την εξωτερική ανάθεση δραστηριοτήτων, την διαχείριση παραπόνων συνεργατών, τις αποδοχές του προσωπικού, των στελεχών και των μελών Δ.Σ. και τη διαχείριση των αρχείων. Επιχειρηματικός Κίνδυνος Ο Όμιλος αναγνωρίζει ότι η εμφάνιση επιχειρηματικού κινδύνου εξαρτάται από τις μακροοικονομικές εξελίξεις και ότι επηρεάζεται από εξωτερικά γεγονότα όπως μεταβολές στο ανταγωνιστικό περιβάλλον των αγορών κεφαλαίου, μεταβολές στη διεθνή και εγχώρια οικονομική κατάσταση, κανονιστικές και ρυθμιστικές εξελίξεις, μεταβολές στο φορολογικό καθεστώς και στη τεχνολογία κ.λπ. Τέτοια γεγονότα μπορεί να έχουν επιπτώσεις στην ανάπτυξη και βιωσιμότητα του Ομίλου προκαλώντας μείωση της συναλλακτικής δραστηριότητας, μείωση των αναμενόμενων κερδών, αδυναμία ρευστοποίησης ή και απομείωση αξίας περιουσιακών στοιχείων κ.λπ. Σε αυτό το πλαίσιο, ο Όμιλος παρακολουθεί συνεχώς και συστηματικά τις εξελίξεις και προσαρμόζεται στο διαμορφούμενο περιβάλλον και υπολογίζει σε ετήσια βάση την κεφαλαιακή απαίτηση για επιχειρηματικούς κινδύνους. (ποσά σε χιλιάδες ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά) 135 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 5.5. ΔΙΑΧΕΙΡIΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Ο πρωταρχικός στόχος της διαχείρισης κεφαλαίου του Ομίλου είναι να εξασφαλιστεί η διατήρηση της υψηλής πιστοληπτικής του διαβάθμισης καθώς και των υγιών δεικτών κεφαλαίου, ώστε να υποστηρίζονται και να επεκτείνονται οι δραστηριότητες του Ομίλου και να μεγιστοποιείται η αξία των Μετόχων. Δεν υπήρξαν αλλαγές στην προσέγγιση που υιοθετεί ο Όμιλος σχετικά με τη διαχείριση κεφαλαίου κατά τη διάρκεια του έτους του 2020. 5.6. ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΚΑΤΑ ΤΟΜΕΑ Σύμφωνα, με τις διατάξεις του ΔΠΧΑ 8, ο καθορισμός των λειτουργικών τομέων βασίζεται στην «διοικητική προσέγγιση». Σύμφωνα με την προσέγγιση αυτή, η πληροφόρηση που θα γνωστοποιείται για τους λειτουργικούς τομείς πρέπει να είναι αυτή που βασίζεται στις εσωτερικές οργανωτικές και διοικητικές δομές του Ομίλου και της Εταιρείας και στα κυριότερα κονδύλια των εσωτερικών οικονομικών αναφορών που δίνονται στους επικεφαλής λήψης επιχειρηματικών αποφάσεων». Ο επικεφαλής λήψης των επιχειρηματικών αποφάσεων του Ομίλου είναι ο Διευθύνων Σύμβουλος (Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ). Ως λειτουργικός τομέας ορίζεται µια ομάδα περιουσιακών στοιχείων και λειτουργιών, αξιοποιούμενων στην παροχή προϊόντων και υπηρεσιών, τα οποία υπόκεινται σε διαφορετικούς κινδύνους και αποδόσεις από εκείνα άλλων επιχειρηματικών τομέων. Στον Όμιλο, το κύριο ενδιαφέρον χρηματοοικονομικής πληροφόρησης επικεντρώνεται στους λειτουργικούς τομείς, εφόσον τα ηλεκτρονικά συστήματα της Εταιρείας - διευθύνονται από την έδρα της- βρίσκονται στη διάθεση των επενδυτών, ανεξάρτητα από την απόσταση που είναι εγκατεστημένοι. Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2020, τα μεγέθη των κύριων δραστηριοτήτων του Ομίλου αναλύονταν στους παρακάτω λειτουργικούς τομείς: ΟΜΙΛΟΣ Ανάλυση ανά τομέα την 31.12.2020 5.197 19 (3.713) (694) (171) 638 ClearingΥπηρεσίες Οίκου Εκκ/ισης 9.473 35 (6.769) (1.265) (312) 1.162 Trading Έσοδα Έσοδα κεφαλαίων Δαπάνες Αποσβέσεις Φόροι Κέρδη μετά από φόρους SettlementΥπηρεσίες Αποθ/ρίου Data feed 4.195 16 (2.997) (560) (138) 516 2.643 10 (1.889) (353) (87) 324 IT-Λοιπά Υπηρεσίες Χρημ/ρίου Σύνολο 6.880 26 (4.916) (919) (226) 845 3.143 11 (2.246) (420) (103) 385 31.531 117 (22.530) (4.211) (1.037) 3.870 Πάγια Περιουσιακά Στοιχεία Ταμιακά Διαθέσιμα και Ισοδύναμα Λοιπά Στοιχεία Ενεργητικού Σύνολο Ενεργητικού 5.519 10.059 4.455 2.807 7.306 3.338 33.484 11.208 20.430 9.047 5.700 14.837 6.778 68.000 40.665 57.392 74.124 104.613 32.825 46.327 20.681 29.188 53.834 75.977 24.593 34.709 246.722 348.206 Σύνολο Υποχρεώσεων 40.001 72.912 32.288 20.343 52.954 24.192 242.690 (ποσά σε χιλιάδες ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά) 136 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 ΟΜΙΛΟΣ Ανάλυση ανά τομέα την 31.12.2019 5.272 58 (3.193) (643) (536) 958 ClearingΥπηρεσίες Οίκου Εκκ/ισης 9.381 103 (5.682) (1.144) (954) 1.704 4.967 Trading Έσοδα Έσοδα κεφαλαίων Δαπάνες Αποσβέσεις Φόροι Κέρδη μετά από φόρους SettlementΥπηρεσίες Αποθ/ρίου Data feed IT-Λοιπά Υπηρεσίες Χρημ/ρίου Σύνολο 7.360 80 (4.458) (898) (748) 1.336 2.556 28 (1.548) (312) (260) 464 5.856 64 (3.547) (714) (595) 1.064 3.051 33 (1.848) (372) (310) 554 33.476 366 (20.276) (4.083) (3.403) 6.080 8.839 6.935 2.408 5.518 2.874 31.541 Πάγια Περιουσιακά Στοιχεία Ταμιακά Διαθέσιμα και Ισοδύναμα Λοιπά Στοιχεία Ενεργητικού Σύνολο Ενεργητικού 11.564 20.576 16.143 5.606 12.845 6.692 73.426 32.257 48.788 57.399 86.814 45.033 68.111 15.639 23.653 35.831 54.194 18.668 28.234 204.827 309.794 Σύνολο Υποχρεώσεων 31.775 56.541 44.360 15.405 35.295 18.390 201.766 Ο μερισμός των δαπανών έγινε με βάση πάγια ποσοστά μερισμού μεταξύ των τομέων δραστηριότητας. * Στο σκέλος των εσόδων περιλαμβάνει έσοδα επανατιμολογούμενων δαπανών, έσοδα X-NET και λοιπές υπηρεσίες. 5.7. ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ Ο Γενικός Δείκτης του Χρηματιστηρίου Αθηνών έκλεισε την 31.12.2020 στις 808,99 μονάδες, μειωμένος κατά 11,7% από τις 916,67 μονάδες στο τέλος της αντίστοιχης περυσινής περιόδου. Η μέση κεφαλαιοποίηση της αγοράς διαμορφώθηκε στα €47,5 δις, μειωμένη κατά 13,3% σε σχέση με το 2019 (€54,8 δις). Η συνολική αξία συναλλαγών το 2020 (€16,2 δις) παρουσιάζει μείωση 2,4% σε σχέση με την αντίστοιχη περυσινή περίοδο (€16,6 δις), ενώ η μέση ημερήσια αξία συναλλαγών ανήλθε σε €65,0 εκ. έναντι €67,4 εκ. το 2019, εμφανίζοντας μείωση 3,4%. Στην αγορά παραγώγων, η συνολική συναλλακτική δραστηριότητα μειώθηκε κατά 2,9% (2020: 10,3 εκ. συμβόλαια, 2019: 10,6 εκ.). 5.8. ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΗ ΣΥΝΑΛΛΑΓΩΝ (‘TRADING’) Τα έσοδα από διαπραγμάτευση συναλλαγών του έτους 2020 αναλύονται στον παρακάτω πίνακα: ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2020 Μετοχών Παραγώγων ETFs Ομολόγων Σύνολο ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31.12.2019 31.12.2020 31.12.2019 4.589 4.626 4.589 4.626 587 619 587 619 2 3 2 3 19 24 19 24 5.197 5.272 5.197 5.272 Τα έσοδα από τη διαπραγμάτευση των μετοχών ανήλθαν στα €4,59 εκ., έναντι €4,63 εκ. της αντίστοιχης περσινής περιόδου, εμφανίζοντας μικρή μείωση ύψους 0,8%. Η μείωση οφείλεται στη μείωση της συναλλακτικής δραστηριότητας του έτους του 2020 σε σύγκριση με το αντίστοιχο περυσινό διάστημα. (ποσά σε χιλιάδες ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά) 137 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 Τα έσοδα από τη διαπραγμάτευση στην αγορά παραγώγων εμφανίζουν μείωση κατά 5,2% σε σχέση με το 2019. Ενώ η συνολική συναλλακτική δραστηριότητα μειώθηκε κατά 2,9% (2020: 10,3 εκ. συμβόλαια, 2019: 10,6 εκ.) και ο μέσος ημερήσιος όγκος συναλλαγών μειώθηκε κατά 3,6% (41,2 χιλ. συμβόλαια έναντι 42,8 χιλ. συμβόλαια), το μέσο έσοδο ανά συμβόλαιο μειώθηκε κατά 1.2% (€0,197 το 2020 έναντι €0,199 το 2019). 5.9. ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΗ ΣΥΝΑΛΛΑΓΩΝ (‘CLEARING’) Τα έσοδα από εκκαθάριση συναλλαγών του έτους του 2020 αναλύονται στον παρακάτω πίνακα: ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2020 Μετοχών Ομολόγων Παραγώγων ETFs Μεταθέσεις - Διασπάσεις (Ειδικών οδηγιών Διακανονισμού) Εντολών γνωστοποίησης συναλλαγών Σύνολο 31.12.2019 6.342 6.479 20 25 1.401 1.476 4 4 492 402 1.088 865 9.347 9.251 Tα έσοδα από εκκαθάριση μετοχών, τα οποία αποτελούνται από εκείνα της οργανωμένης αγοράς και της κοινής πλατφόρμας, ανήλθαν στα €6,3 εκ. εμφανίζοντας μείωση 2,1% σε σχέση με το αντίστοιχο έτος του 2019 (€6,5 εκ.). Η μείωση οφείλεται στη μείωση της συναλλακτικής δραστηριότητας του έτους του 2020 σε σύγκριση με το αντίστοιχο περυσινό διάστημα. Τα έσοδα από την εκκαθάριση στην αγορά παραγώγων εμφανίζουν μείωση κατά 5,1% σε σχέση με το 2019. Ενώ η συνολική συναλλακτική δραστηριότητα μειώθηκε κατά 2,9% (2020: 10,3 εκ. συμβόλαια, 2019: 10,6 εκ.) και ο μέσος ημερήσιος όγκος συναλλαγών μειώθηκε κατά 3,6% (41,2 χιλ. συμβόλαια έναντι 42,8 χιλ. συμβόλαια), το μέσο έσοδο ανά συμβόλαιο μειώθηκε κατά 1.2% (€0,197 το 2020 έναντι €0,199 το 2019). Τα έσοδα από μεταθέσεις – διασπάσεις ανέρχονται σε €492 χιλ. εμφανίζοντας αύξηση 22,4% σε σχέση με το αντίστοιχο έτος του 2019 (402 χιλ.), ενώ οι εντολές γνωστοποίησης συναλλαγών ανήλθαν σε €1.088 χιλ. εμφανίζοντας αύξηση κατά 25,8% σε σύγκριση με το αντίστοιχο περσυνό διάστημα (€865 χιλ.). 5.10. ΔΙΑΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΣΥΝΑΛΛΑΓΩΝ (‘SETTLEMENT’) Τα έσοδα από διακανονισμό συναλλαγών αναλύονται στον παρακάτω πίνακα: ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2020 Εξωχρηματιστηριακών μεταβιβάσεων OTC (1) Εξωχρηματιστηριακών μεταβιβάσεων (2) Πακέτα αποκατάστασης Σύνολο 31.12.2019 1.329 1.334 262 3.564 4 5 1.595 4.903 (1) Συναλλαγές μέσω χειριστών. (2) Μεταβιβάσεις, δημόσιες προτάσεις, δωρεές. Για το έτος 2019 ποσό ύψους €2,6 εκ αφορά την έξοδο της εταιρείας ΤΙΤΑΝ από το χρηματιστήριο και άλλες δημόσιες προτάσεις όπως SAZKA GROUP για ΟΠΑΠ και OCM Health Care για ΙΑΣΩ. (ποσά σε χιλιάδες ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά) 138 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 5.11. ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟΥ Τα έσοδα από υπηρεσίες χρηματιστηρίου περιλαμβάνουν τα έσοδα από τριμηνιαίες συνδρομές και εταιρικές πράξεις όπως αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου των εισηγμένων εταιρειών στο Χρηματιστήριο και τις τριμηνιαίες συνδρομές των μελών του Χρηματιστηρίου στις αγορές αξιών και παραγώγων. Τα έσοδα για το έτος 2020 ανέρχονται σε €3.143 χιλ. αυξημένα κατά €92 χιλ. (3%) σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2019 (€3.051 χιλ.). Ο Όμιλος αντιμετωπίζει την αρχική εισαγωγή και τις λοιπές υπηρεσίες κατά τη διάρκεια παραμονής της εισηγμένης εταιρίας στο ΧΑ ως μια συμβατική υποχρέωση και αναγνωρίζει τα έσοδα αυτά κατά την περίοδο που ο Όμιλος παρέχει τις υπηρεσίες αυτές. Αυτό εκτιμάται ότι κυμαίνεται μεταξύ 3 και 5 ετών ανάλογα με τη φύση της παρεχόμενης υπηρεσίας. Επίσης, τα έσοδα από την εισαγωγή εταιρικών ομολόγων/τίτλων και ομολόγων/τίτλων ελληνικού δημοσίου αναγνωρίζονται ανάλογα με την συμβατική διάρκεια του εκάστοτε τίτλου. Η ανάλυση τους περιλαμβάνεται στον παρακάτω πίνακα: ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2020 Εταιρικές πράξεις εισηγμένων εταιρειών (ΑΜΚ κλπ.) (1) Τριμηνιαίες συνδρομές εισηγμένων εταιρειών (2) Συνδρομές μελών (3) ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31.12.2019 31.12.2020 31.12.2019 139 119 139 119 1.906 2.015 1.906 2.015 474 547 474 547 Ομόλογα /τίτλους ελληνικού δημοσίου 19 4 19 4 Συνδρομές συμβούλων εταιρειών ΕΝ.Α 13 11 13 11 Έσοδα από Δείκτες (4) 22 57 22 57 570 298 570 298 3.143 3.051 3.143 3.051 Λοιπές υπηρεσίες εκδοτριών (5) Σύνολο (1) Τα δικαιώματα που εισπράχθηκαν από εταιρικές πράξεις των εισηγμένων εταιρειών (συμπεριλαμβάνονται οι αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου εταιρειών και η εισαγωγή εταιρικών ομολόγων) ανήλθαν σε €139 χιλ., έναντι €119 χιλ. το 2019 αύξηση 16,8%. Από συνολικό ποσό €193 χιλ. που τιμολογήθηκαν το έτος του 2020 και αφορούν Αυξήσεις Μετοχικού Κεφαλαίου και Νέες Εισαγωγές (ΟΠΑΠ, JP AVAX, ΕΠΙΧ.HXOY & EIKONAΣ,ΤΕΡΝΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ, ΕΝΤΕΡΣΟΦΤ), ποσό €159 χιλ. έχει μεταφερθεί στις επόμενες χρήσεις ενώ έχει καταχωρηθεί στα αποτελέσματα του έτους του 2020 συνολικό ποσό €87 χιλ. από τις εταιρικές πράξεις του 2019. Βλέπε σημείωση 5.38 συμβατικές υποχρεώσεις. (2) Τα έσοδα από τις συνδρομές εισηγμένων εταιρειών, ανήλθαν στα €1.906 χιλ. για το έτος του 2020 έναντι €2.015 χιλ. της αντίστοιχης χρήσης του 2019, μειωμένα κατά 5,4%. (3) Τα έσοδα από συνδρομές μελών στην αγορά αξιών, που σχετίζονται με το ύψος των ετήσιων συναλλαγών τους, ανήλθαν σε €418 χιλ. για το έτος του 2020 έναντι €487 χιλ. της αντίστοιχης χρήσης του 2019, μειωμένα κατά 14,2%. Τα έσοδα από συνδρομές των μελών στην αγορά παραγώγων ανήλθαν στα €56 χιλ. για το έτος του 2020 έναντι €60 χιλ. το 2019 μειωμένα κατά 6,7%. (4) Τα έσοδα από δείκτες ανήλθαν στα €22 χιλ. για το έτος του 2020 έναντι €57 χιλ. της αντίστοιχης χρήσης του 2019, μειωμένα κατά 61%. (5) Τα έσοδα από λοιπές υπηρεσίες εκδοτριών αφορούν εισπράξεις από εφάπαξ δικαιώματα εισαγωγής στο ΧΑ, υπηρεσίες ψηφιακής πιστοποίησης και υπηρεσίες ’’ΕΡΜΗΣ’’ προς τις εισηγμένες και υπηρεσίες κωδικοποίησης αξιών και Ηλεκτρονικού βιβλίου προσφορών. Για το έτος του 2020 τα έσοδα από τις λοιπές υπηρεσίες αυξήθηκαν κατά 91%. Παρατηρείται αύξηση στις υπηρεσίες ψηφιακής πιστοποίησης (€283 χιλ. για το έτος του 2020 έναντι €67 χιλ. το 2019). Επίσης, οι υπηρεσίες κωδικοποίησης αξιών και (ποσά σε χιλιάδες ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά) 139 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 Ηλεκτρονικού βιβλίου προσφορών για το έτος του 2020 ανήλθαν σε €162 χιλ., ενώ το αντίστοιχο ποσό για το 2019 ανήλθε σε €108 χιλ. Τα δικαιώματα που τιμολογήθηκαν για την εισαγωγή εταιριών στο ΧΑ ανήλθαν σε €17 χιλ. για το έτος του 2020 έναντι €492 χιλ. της αντίστοιχης χρήσης του 2019 (ποσό €98 χιλ. καταχωρήθηκε στη χρήση του 2019). Από συνολικό ποσό €17 χιλ. το έτος του 2020, όπου αφορούν εισαγωγή των εταιριών EPSILON NET & ΕΝΤΕΡΣΟΦΤ, ποσό €15 χιλ. έχει μεταφερθεί στις επόμενες χρήσεις ενώ έχει καταχωρηθεί στα αποτελέσματα του έτους 2020 συνολικό ποσό €98 χιλ. από τις εταιρικές πράξεις του 2019. Βλέπε σημείωση 5.38 συμβατικές υποχρεώσεις. 5.12. ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΑΠΟΘΕΤΗΡΙΟΥ Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται κυρίως έσοδα από Α.Μ.Κ. εκδοτριών, τριμηνιαίες συνδρομές χειριστών, κληρονομιές και λοιπά δικαιώματα τήρησης αξιών. Τα έσοδα για το έτος ανέρχονται σε €2.600 χιλ. και εμφανίζονται αυξημένα κατά €143 χιλ. σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2019. Η ανάλυση τους περιλαμβάνεται στον παρακάτω πίνακα: ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2020 Εταιρικές πράξεις Εκδοτριών (Α.Μ.Κ.-AXIA LINE, κλπ) (1) Ομόλογα - τίτλους ελληνικού δημοσίου Επενδυτών Χειριστών (2) Σύνολο 31.12.2019 1.139 824 6 4 65 129 1.390 1.500 2.600 2.457 (1) Τα δικαιώματα που εισπράχθηκαν από εταιρικές πράξεις εκδοτριών (συμπεριλαμβάνονται οι αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου των εταιρειών καθώς και εισαγωγή εταιρικών ομολόγων) στο έτος του 2020 ανήλθαν σε €1.139 χιλ., έναντι €824 χιλ. Μέρος από το ποσό των €483 χιλ. που τιμολογήθηκαν εντός του 2020 και αφορούν Αυξήσεις Μετοχικού Κεφαλαίου και Νέες Εισαγωγές (ΟΠΑΠ, JP AVAX, ΕΠΙΧ.HXOY & EIKONAΣ, ΕΝΤΕΡΣΟΦΤ, ΤΕΡΝΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ) έχει μεταφερθεί στις επόμενες χρήσεις (συνολικό ποσό €401 χιλ.) ενώ έχει καταχωρηθεί στα αποτελέσματα του έτους του 2020 συνολικό ποσό €245 χιλ. από τα τιμολογημένα έσοδα του 2019. Βλέπε σημείωση 5.38 συμβατικές υποχρεώσεις. Τα έσοδα από ηλεκτρονική ενημέρωση εισηγμένων εταιρειών ανήλθαν σε €261 χιλ. το έτος του 2020 έναντι €223 χιλ. το περσινό διάστημα. Τα έσοδα από γνωστοποίηση δικαιούχων χρηματικής καταβολής ανήλθαν σε €121 χιλ. έναντι €97 χιλ. το αντίστοιχο περσινό διάστημα. Επίσης στην κατηγορία αυτή συμπεριλαμβάνονται έσοδα από Ηλεκτρονικό βιβλίο προσφορών €228 χιλ. για το έτος του 2020, έναντι €144 χιλ. για την αντίστοιχη περίοδο του 2019. (2) Στα έσοδα χειριστών περιλαμβάνονται έσοδα από μηνιαίες συνδρομές ποσού €1.032 χιλ. έναντι €1.157 χιλ. του αντίστοιχου έτους του 2019, που υπολογίζονται με βάση την αξία του Χαρτοφυλακίου των χειριστών, έσοδα από αριθμό εξουσιοδότησης χρήσης ποσού €144 χιλ. παραμένοντας σχεδόν αμετάβλητα με τα αντίστοιχα του 2019 (€146 χιλ.), έσοδα από άνοιγμα μερίδας επενδυτή €102 χιλ. έναντι €72 χιλ. του αντίστοιχου έτους του 2019 και λοιπά έσοδα χειριστών. 5.13. ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΟΙΚΟΥ ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΗΣ Τα έσοδα από υπηρεσίες οίκου εκκαθάρισης αναλύονται στο παρακάτω πίνακα: (ποσά σε χιλιάδες ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά) 140 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2020 Συνδρομές εκκαθαριστικών μελών παραγώγων Σύνολο 31.12.2019 126 130 126 130 5.14. ΔΙΑΧΥΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ (ΜΑRΚΕΤ DATA) Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται τα έσοδα αναμετάδοσης της χρηματιστηριακής πληροφορίας της αγοράς Χρηματιστηρίου Αθηνών, της αγοράς ΧΑΚ καθώς και έσοδα από την πώληση στατιστικών στοιχείων. Τα έσοδα της κατηγορίας αυτής αναλύονται στον παρακάτω πίνακα: ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2020 Έσοδα από Market Data Έσοδα από πωλήσεις εντύπων Σύνολο ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31.12.2019 2.600 31.12.2020 2.516 31.12.2019 2.876 2.739 43 40 44 41 2.643 2.556 2.920 2.780 5.15. ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Τα έσοδα από υπηρεσίες πληροφορικής αναλύονται στον παρακάτω πίνακα: ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2020 ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31.12.2019 31.12.2020 31.12.2019 Άδειες χρήσης τερματικών ΣΑΤ 154 152 118 116 Υπηρεσίες σε μέλη (1) 388 343 388 343 542 495 506 459 Σύνολο (1) Τα έσοδα από υπηρεσίες στα Μέλη εμφανίζουν αύξηση 13% και συμπεριλαμβάνουν έσοδα υπηρεσιών ARM-APA €246 χιλ. έναντι €234 χιλ. το 2019, έσοδα από χρήση FIX PROTOCOL €55 χιλ. έναντι €64 χιλ. το 2019, έσοδα από την χρήση του X-net Trader €37 χιλ. (δεν υπήρχαν το 2019) καθώς και έσοδα από χρήση πρόσθετων τερματικών ύψους €42 χιλ. (αμετάβλητα με τα αντίστοιχα του 2019). 5.16. ΕΣΟΔΑ ΕΠΑΝΑΤΙΜΟΛΟΓΟΥΜΕΝΩΝ ΔΑΠΑΝΩΝ Τα έσοδα των επανατιμολογούμενων δαπανών αναλύονται στον παρακάτω πίνακα: ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2020 Δίκτυο Χρηματιστηριακών Συναλλαγών (Δ.Χ.Σ) Υπηρεσίες γενικής συνέλευσης σε εισηγμένες (SODALI) Έσοδα από χορηγίες-Roadshows N.Y.-London Έσοδα ταξιδίων Έσοδα από ηλεκτρικό ρεύμα colocation Σύνολο (ποσά σε χιλιάδες ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά) ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31.12.2019 31.12.2020 31.12.2019 387 467 387 467 0 70 0 70 67 202 67 202 0 2 0 2 216 215 0 0 670 956 454 741 141 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 Τα έσοδα από Δ.Χ.Σ ύψους €387 χιλ. αφορούν επανατιμολόγηση των δαπανών του Ομίλου για τη χρήση του Δικτύου Χρηματιστηριακών Συναλλαγών στα Μέλη. Οι αντίστοιχες δαπάνες εμφανίζονται στις επανατιμολογούμενες δαπάνες (βλ. σημ. 5.27). 5.17. ΠΑΡΕΠΟΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται τα έσοδα υποστήριξης άλλων αγορών καθώς και υπηρεσίες που παρέχει ο Όμιλος και δεν συνδέονται άμεσα με τις κύριες δραστηριότητές του (core business) όπως colocation, υπηρεσίες που αναφέρονται στην παραχώρηση της χρήσης των εγκαταστάσεων και συστημάτων του Ομίλου, καθώς και παροχή υπηρεσιών λογισμικού σε τρίτους. Τα έσοδα αυτά αναλύονται στον παρακάτω πίνακα: ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2020 Έσοδα από X-NET/InBroker (βλέπε πίνακα παρακάτω) Υποστήριξη άλλων αγορών (1) ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31.12.2019 31.12.2020 31.12.2019 838 666 223 67 2.199 1.257 1.710 708 Υπηρεσίες Colocation (2) 845 876 845 876 Market Suite/Υποστήριξη άλλων αγορών 117 125 13 17 83 170 83 171 Υπηρεσίες σε Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς (3) UNAVISTA LEI - EMIR TR (4) Σύνολο 249 276 0 0 4.331 3.370 2.874 1.839 (1) Στην υποστήριξη άλλων αγορών συμπεριλαμβάνονται υποστηρικτικές υπηρεσίες προς τον Όμιλο του Χρηματιστηρίου Ενέργειας ποσού €1.484 χιλ. (€748 χιλ. το 2019). Η σημαντική αυτή αύξηση οφείλεται κυρίως στην παροχή πρόσθετων υπηρεσιών λόγω της έναρξης της λειτουργίας των Αγορών Ηλεκτρικής Ενέργειας (Spot) του Χρηματιστηρίου Ενέργειας σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Μοντέλο (Target Model).Τα έσοδα από το Χρηματιστήριο του Κουβέιτ ανήλθαν σε €426 χιλ.(δεν υπήρξε αντίστοιχο ποσό το 2019), από το ΧΑΚ €83 χιλ. (€449 χιλ. το 2019), και από τον ΔΕΣΦΑ €206 χιλ. (€60 χιλ. το 2019). (2) Ο Όμιλος παρέχει υπηρεσίες co-location σε άλλες εταιρείες οι οποίες το έτος του 2020 διαμορφώθηκαν σε €845 χιλ. έναντι €876 χιλ. το αντίστοιχο περσινό διάστημα. (3) Οι υπηρεσίες σε Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς ανήλθαν σε €83 χιλ. για το έτος του 2020 έναντι €170 χιλ. το 2019. (4) Κατά την αναφορά των συναλλαγών τα υπόχρεα μέρη αναγνωρίζονται με βάση τον κωδικό Legal Entity Identifier (LEI), ένα μοναδικό κωδικό για κάθε νομική οντότητα που εκδίδεται σύμφωνα με το πρότυπο ISO17442 και εποπτεύονται από την εποπτική αρχή Regulatory Oversight Committee for the Global Entity Identifier System (LEIROC) που έχει οριστεί από το Financial Stability Board. Στο έτος του 2020 εμφανίζουν μείωση κατά 9,8% έναντι του περσινού αντίστοιχου διαστήματος. Inbroker/InBrokerPlus Στο ATHEX ανήκει το σύστημα InBrokerPlus®, το οποίο διατίθεται εμπορικά στα Μέλη του ATHEX ως μία ολοκληρωμένη υπηρεσία παρακολούθησης χρηματιστηριακών τιμών σε πραγματικό χρόνο και όδευσης/διαχείρισης εντολών τελικών χρηστών (OMS), για τις υποστηριζόμενες Χρηματιστηριακές Αγορές (ATHEX, ΧΑΚ και άλλες Ξένες Αγορές) στο πλαίσιο λειτουργίας του Δικτύου ΧΝΕΤ από τον Όμιλο. (ποσά σε χιλιάδες ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά) 142 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2020 ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31.12.2019 31.12.2020 31.12.2019 Έσοδα από X-NET 325 214 220 64 Έσοδα από Inbroker 513 452 3 3 838 666 223 67 Σύνολο Για τις αντίστοιχες δαπάνες βλέπε σημ. 5.28. Συγκεκριμένα κονδύλια της προηγούμενης χρήσης έχουν αναταξινομηθεί για καλύτερη συγκριτική πληροφόρηση (βλέπε σημ. 5.52). 5.18. ΛΟΙΠΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Η ανάλυση των εσόδων αυτής της κατηγορίας παρουσιάζεται στον παρακάτω πίνακα: ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2020 ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31.12.2019 31.12.2020 31.12.2019 Εκπαίδευση (1) 156 294 154 293 Ενοίκια (2) 334 355 197 197 Παροχή υποστηρικτικών υπηρεσιών σε εταιρείες (3) Λοιπά Σύνολο 0 0 282 272 51 277 39 240 541 927 672 1.007 (1) Η κατηγορία περιλαμβάνει έσοδα από σεμινάρια και πιστοποιήσεις καθώς και εκπαιδευτικά προγράμματα ROOTS. (2) Τα έσοδα ενοικίων του Ομίλου αφορούν τη μίσθωση του καταστήματος της Θεσσαλονίκης, του κτιρίου της Μάγιερ, του δ’ ορόφου και μέρος του α’ ορόφου του κτιρίου της Λ. Αθηνών. (3) Για την Εταιρεία, από το ποσό των €282 χιλ., ποσό €172 χιλ. αφορά υποστηρικτικές υπηρεσίες της Εταιρείας στην ATHEXCSD και €110 χιλ. στην ATHEXCLEAR. Συγκεκριμένα κονδύλια της προηγούμενης χρήσης έχουν αναταξινομηθεί για καλύτερη συγκριτική πληροφόρηση (βλέπε σημ. 5.52). 5.19. ΠΟΡΟΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΑΣ Στα λειτουργικά έσοδα του έτους του 2020 περιλαμβάνεται ο πόρος της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, ο οποίος για το Όμιλο ανήλθε στα €1.227 χιλ. έναντι €1.216 χιλ. το αντίστοιχο περσινό διάστημα, αφού εισπράττεται για λογαριασμό της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς στην οποία και αποδίδεται εντός δύο μηνών από τη λήξη κάθε εξαμήνου. Η μικρή αυτή αύξηση προήλθε από την αντίστοιχη αύξηση των εσόδων του Ομίλου από την διαπραγμάτευση, εκκαθάριση και διακανονισμό των συναλλαγών στις μετοχές και στα παράγωγα, επί των οποίων υπολογίζεται. Για την Εταιρεία ο πόρος της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, για το έτος του 2020 ανήλθε στα €454 χιλ. έναντι €449 χιλ. το αντίστοιχο περσινό διάστημα. 5.20. ΑΜΟΙΒΕΣ ΚΑΙ ΕΞΟΔΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ Η εξέλιξη του αριθμού των εργαζομένων στον Όμιλο και στην Εταιρεία, καθώς και η ανάλυση των δαπανών προσωπικού εμφανίζονται στους παρακάτω πίνακες: Σημειώνεται ότι έχει μετακινηθεί προσωπικό εντός των (ποσά σε χιλιάδες ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά) 143 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 Εταιρειών του Ομίλου προκειμένου να ανταποκρίνονται οι Εταιρείες στην παροχή υπηρεσιών σύμφωνα με τους Κανονισμούς της Ε.Ε. και τις αποφάσεις της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς. ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2020 ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31.12.2019 31.12.2020 31.12.2019 Μισθωτοί 230 218 118 112 Σύνολο Προσωπικού 230 218 118 112 ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2020 Αποδοχές προσωπικού Bonus προσωπικού Εργοδοτικές εισφορές Αποζημιώσεις λόγω αποχώρησης προσωπικού Καθαρή μεταβολή στην πρόβλεψη αποζημίωσης προσωπικού (αναλογιστική μελέτη) Λοιπές παροχές (ασφάλιστρα, παιδικοί σταθμοί/ κατασκηνώσεις) Σύνολο ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31.12.2019 7.657 6.896 31.12.2020 31.12.2019 4.357 3.801 500 555 234 97 1.836 1.713 1.022 935 700 182 332 30 33 (21) 36 12 1.011 1.108 473 670 11.737 10.433 6.454 5.545 5.21. ΑΜΟΙΒΕΣ ΚΑΙ ΕΞΟΔΑ ΤΡΙΤΩΝ Στις αμοιβές και έξοδα τρίτων περιλαμβάνονται και οι αμοιβές των μελών των Δ.Σ όλων των Εταιρειών του Ομίλου. ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2020 Αμοιβές μελών Δ.Σ. Αμοιβές και έξοδα δικηγόρων Αμοιβές ελεγκτών (1) Αμοιβές συμβούλων (2) Αμοιβές FTSE (XA) Αμοιβές επιτροπών-Λοιπές αμοιβές (3) Αμοιβές συμβούλων εκπαίδευσης Σύνολο ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31.12.2019 31.12.2020 31.12.2019 131 78 76 47 72 72 72 72 75 82 30 32 1.390 390 1.074 274 99 99 99 99 136 101 66 51 23 59 23 42 1.926 881 1.440 617 (1) Αφορά τις αμοιβές του τακτικού ελέγχου των νόμιμων ελεγκτών του Ομίλου και της έκθεσης φορολογικής συμμόρφωσης. Σημειώνεται ότι οι νόμιμοι ελεγκτές του Ομίλου έλαβαν συνολικά €75 χιλ. το 2020 σε αμοιβές σχετιζόμενες με τον τακτικό έλεγχο και το φορολογικό πιστοποιητικό. Για την Εταιρεία, η συνολική αμοιβή των νόμιμων ελεγκτών ανήλθε σε €30 χιλ. σε αμοιβές σχετιζόμενες με τον τακτικό έλεγχο και το φορολογικό πιστοποιητικό. Δεν υπάρχουν άλλες αμοιβές πέραν των ανωτέρω που καταβλήθηκαν στη χρήση του 2020 στους νόμιμους ελεγκτές του Ομίλου και της Εταιρείας. (2) Στις αμοιβές συμβούλων συμπεριλαμβάνονται αμοιβές για αναλογιστική μελέτη, φορολογικές και νομικές υπηρεσίες καθώς και αμοιβή συμβούλου βελτίωσης επιχειρησιακής οργάνωσης, αμοιβή συμβούλου επικαιροποίηση της στρατηγικής του Ομίλου καθώς και αμοιβές συμβούλων για διάφορα άλλα έργα του Ομίλου. (ποσά σε χιλιάδες ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά) 144 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 (3) Αφορά αμοιβές επιτροπών (Δ.Σ και Διοικούσας Επιτροπής Αγορών) €105 χιλ. και αμοιβές χειριστών Σ.Α.Τ. €31 χιλ.. 5.22. ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΚΟΙΝΗΣ ΩΦΕΛΕΙΑΣ ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2020 Σταθερή - Κινητή τηλεφωνία-Ιnternet 166 Μισθωμένα κυκλώματα - ΔΧΣ ΔΕΗ 31.12.2020 31.12.2019 174 63 83 92 85 27 22 501 497 19 16 ΕΥΔΑΠ Σύνολο ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31.12.2019 4 5 0 0 763 761 109 121 5.23. ΣΥΝΤΗΡΗΣΕΙΣ/ΜΗΧΑΝΟΓΡΑΦΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ Ο λογαριασμός συντηρήσεις/μηχανογραφική υποστήριξη περιλαμβάνει τη συντήρηση του υλικοτεχνικού εξοπλισμού του Ομίλου, καθώς και τη μηχανογραφική υποστήριξη των συστημάτων πληροφορικής (τεχνική υποστήριξη συστήματος συναλλαγών, βάσεων δεδομένων, Σ.Α.Τ. κλπ.) και αποτελούν συμβατικές δεσμεύσεις. Η αύξηση στη χρήση 2020 οφείλεται στο κόστος νέων συντηρήσεων για το 2020. Ενδεικτικά αναφέρονται η προμήθεια εξειδικευμένων υπηρεσιών προστασίας από επιθέσεις DDoS που στοχεύουν στο Web Site του Ομίλου €132 χιλ., συντήρηση εποπτείας (Cinnober) €94 χιλ., υπηρεσίες δοκιμών λογισμικού ΟΑΣΗΣ €55χιλ. 5.24. ΛΟΙΠΟΙ ΦΟΡΟΙ Ο μη εκπιπτόμενος φόρος προστιθέμενης αξίας και οι λοιποί φόροι (φόροι ακινήτων) που επιβαρύνουν το κόστος εργασιών ανήλθαν σε €1.458 χιλ. έναντι €1.336 χιλ. το αντίστοιχο περσινό διάστημα. Για την Εταιρεία οι φόροι ανήλθαν σε €760 χιλ. έναντι €667 χιλ. το αντίστοιχο περσινό διάστημα. 5.25. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΤΗΡΙΩΝ / ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται κυρίως έξοδα όπως φυλάξεις και καθαρισμός εγκαταστάσεων, επισκευές και συντηρήσεις κτηρίων και εξοπλισμού. ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2020 ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31.12.2019 31.12.2020 31.12.2019 Υπηρεσίες καθαρισμού και φύλαξης 403 408 106 113 Επισκευές & συντηρήσεις κτιρίων-λοιπού εξοπλισμού 138 195 15 15 13 16 0 0 Καύσιμα και λοιπά υλικά γεννήτριας Κοινόχρηστα Σύνολο (ποσά σε χιλιάδες ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά) 18 8 0 0 572 627 121 128 145 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 5.26. ΛΟΙΠΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΕΞΟΔΑ Τα λοιπά λειτουργικά έξοδα του Ομίλου το έτος του 2020 εμφανίζουν μείωση 0,6% έναντι του αντίστοιχου περσινού διαστήματος και αναλύονται στον παρακάτω πίνακα: ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31.12.2020 31.12.2019 31.12.2020 31.12.2019 50 54 0 0 Έντυπα και γραφική ύλη 3 10 2 9 Υλικά άμεσης ανάλωσης 25 33 19 31 Έξοδα ταξιδίων 19 155 14 125 6 7 1 4 57 65 48 50 0 6 0 0 ΤτΕ - χρηματικός διακανονισμός Ταχυδρομικά Έξοδα μεταφορών Έξοδα δημοσιεύσεων Αποθήκευτρα 13 13 9 9 Υπηρεσίες υποστηρικτικής λειτουργίας 0 0 119 119 Μισθώματα αυτοκινήτων 2 4 2 4 Υπηρεσίες φιλοξενίας -DR 98 99 43 51 Ασφάλιστρα Η/Υ 17 17 17 17 Ασφάλιστρα μεταφορικών μέσων Ασφάλιστρα πυρός κτηρίων Ασφάλιστρα αστ ευθύνης μελών ΔΣ (D&O, DFL&PI) Συνδρομές σε επαγγελματικές οργανώσεις και εισφορές Συνδρομή Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς 4 3 3 3 21 22 3 3 504 351 504 351 402 324 355 288 12 13 12 13 Έξοδα προβολής, υποδοχής και φιλοξενίας 86 227 74 188 Έξοδα εκδηλώσεων 25 237 22 228 Λοιπά έξοδα Σύνολο 386 100 260 37 1.730 1.740 1.507 1.530 Τα λοιπά έξοδα παρουσιάζουν σημαντική αύξηση η οποία οφείλεται κυρίως σε δωρεά €100 χιλ. στο Υπουργείο Υγείας για την αντιμετώπιση της πανδημίας καθώς και έξοδα πρόληψης όπως διενέργεια συνεχόμενων test COVID19 και προμήθειες για μάσκες, αντισηπτικά, γάντια κλπ. 5.27. ΔΑΠΑΝΕΣ ΕΠΑΝΑΤΙΜΟΛΟΓΟΥΜΕΝΕΣ Οι δαπάνες της συγκεκριμένης κατηγορίας για το έτος του 2020 αναλύονται στον παρακάτω πίνακα: ΟΜΙΛΟΣ Μισθωμένα κυκλώματα (ΔΧΣ) ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31.12.2020 31.12.2019 31.12.2020 31.12.2019 268 309 258 295 Δαπάνες Sodali (Γενικές συνελεύσεις) 23 49 23 49 ΦΠΑ Επανατιμολογούμενων Δαπανών Έξοδα προβολής, υποδοχής και φιλοξενίας-Roadshows N.Y.-London Κατανάλωση Ηλεκτρικού Ρεύματος Colocation 66 74 60 60 54 259 54 254 215 216 0 0 Λοιπά Σύνολο (ποσά σε χιλιάδες ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά) 4 52 5 53 630 959 400 711 146 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 Τα αντίστοιχα έσοδα εμφανίζονται στη σημ. 5.16. 5.28. ΔΑΠΑΝΕΣ ΠΑΡΕΠΟΜΕΝΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Οι δαπάνες της συγκεκριμένης κατηγορίας αναλύονται στον παρακάτω πίνακα ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2020 Δαπάνες από νέες δραστηριότητες (3) ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31.12.2019 31.12.2020 31.12.2019 46 144 46 135 Δαπάνες Χ-ΝΕΤ (1) 304 246 161 23 Δαπάνες Υπηρεσιών Πληροφορικής προς τρίτους (2) 271 321 26 44 ΦΠΑ δαπανών παρεπόμενων υπηρεσιών Σύνολο 1. 50 71 0 10 671 782 233 212 Τα έξοδα του InBroker Plus για το Xnet, (τα αντίστοιχα έσοδα περιγράφονται στη σημ. 5.17) αφορούν market data που αγοράζονται από τα ξένα χρηματιστήρια προκειμένου να γίνει ελκυστικότερο το προϊόν σε ευρύτερο φάσμα πελατών και προμηθευτών. Οι δαπάνες ΧΝΕΤ αναλύονται στον παρακάτω πίνακα: ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2020 ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31.12.2019 31.12.2020 31.12.2019 Έξοδα που αφορούν σε αλλοδαπές αξίες 169 101 153 13 Έξοδα data feed για Inbroker Plus 135 145 8 10 304 246 161 23 Σύνολο 2. Οι δαπάνες υπηρεσιών πληροφορικής ανήλθαν στα €271 χιλ. έναντι €321 χιλ. το αντίστοιχο περσινό διάστημα και περιλαμβάνουν κυρίως τις δαπάνες της υπηρεσίας LEI-EMIR TR €241 χιλ., (έναντι €278 χιλ. το 2019), δαπάνες ORACLE €4 χιλ. (έναντι €19 χιλ. το 2019) και δαπάνες ΕΚ €4 χιλ. (έναντι €4 χιλ. το 2019) (τα αντίστοιχα έσοδα UNAVISTA LEI εμφανίζονται στο 5.17). 3. Συμπεριλαμβάνει τιμολόγια προωθητικών ενεργειών για προϊόντα και υπηρεσίες. 5.29. ΙΔΙΟΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΜΕΝΑ ΕΝΣΩΜΑΤΑ ΠΑΓΙΑ ΚΑΙ ΑΥΛΑ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Πολιτική του Ομίλου είναι η επανεκτίμηση της εμπορικής αξίας των ακινήτων κάθε τρία χρόνια εκτός αν υπάρχουν ενδείξεις νωρίτερα από το διάστημα αυτό. Η προηγούμενη εκτίμηση των ακινήτων έγινε στα τέλη Φεβρουαρίου 2019, με αξία αναφοράς την 31.12.2018. Το lockdown που είναι σε εξέλιξη, η εξ’ αποστάσεως εργασία καθώς και η συνεχιζόμενη ανησυχία και αβεβαιότητα σχετικά με τον Covid 19 επιβάρυνε το οικονομικό κλίμα. Έτσι ο Όμιλος αποφάσισε να προβεί σε νέα εκτίμηση της εμπορικής αξίας των ακινήτων του και ανέθεσε τη μελέτη προσδιορισμού της εμπορικής αξίας των ακινήτων του, σύμφωνα με τα IFRS, σε ανεξάρτητους αναγνωρισμένους εκτιμητές. Η μελέτη ολοκληρώθηκε και παραδόθηκε αρχές Φεβρουαρίου 2021, ενώ ο Όμιλος προσάρμοσε την αξία των ακινήτων της 31.12.2020 σύμφωνα με το αποτέλεσμα της μελέτης, προκειμένου να εμφανίσει στην κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης της 31.12.2020 την εύλογη αξία (fair value) των ακινήτων. Η μελέτη εκτίμησης ανέδειξε υπεραξία με τη λογιστική αξία των ιδιοχρησιμοποιούμενων ακινήτων όπως εμφανιζόταν στα λογιστικά βιβλία, η οποία προέρχεται κυρίως από το κτήριο της Λεωφόρου Αθηνών, το οποίο είναι ιδιοκτησία του ATHEXCSD. (ποσά σε χιλιάδες ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά) 147 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζονται οι εκτιμήσεις της εμπορικής αξίας των ακινήτων του Ομίλου όπως εμφανίζονται στην έκθεση ανεξάρτητων εκτιμητών ακινήτων στις 31.12.2020. Αναπόσβεστη αξία Εκτίμηση ανεξάρτητων εκτιμητών Απόκλιση ΚΤΗΡΙΟ ΛΕΩΦΟΡΟΥ ΑΘΗΝΩΝ Εδαφικές εκτάσεις 3.200 Κτηριακές εγκαταστάσεις 3.300 100 14.746 16.700 1.954 17.946 20.000 2.054 1.300 1.264 (36) 136 506 370 1.436 1.770 334 19.382 21.770 2.388 ΚΤΗΡΙΟ ΚΑΤΟΥΝΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Εδαφικές εκτάσεις Κτηριακές εγκαταστάσεις ΓΕΝΙΚΟ ΣΥΝΟΛΟ Α. Κτίριο Λεωφόρου Αθηνών Οι παραδοχές και οι μέθοδοι που χρησιμοποιήθηκαν για τον υπολογισμό της εύλογης αξίας του ακινήτου επί της Λ. Αθηνών σύμφωνα με τη μελέτη του ανεξάρτητου εκτιμητή περιλαμβάνουν: Tεχνική Άμεσης Κεφαλαιοποίησης Για την μέθοδο αυτή λήφθηκαν υπόψη οι προδιαγραφές της αγοράς και της χρήσης του ακινήτου με βάση τις επικρατούσες αποδόσεις για κάθε χώρο, εκτιμήθηκε το εύλογο μίσθωμα του ακινήτου και στη συνέχεια η εύλογη αξία του. Μέθοδος Αποσβεσμένου Κόστους Αντικατάστασης Η επιφάνεια οικοπέδου που αναγράφεται στον ακόλουθο πίνακα αναφέρεται στο ποσοστό εξ’αδιαιρέτου του συνόλου των οριζόντιων ιδιοκτησιών του κτηρίου Α επί του συνολικού οικοπέδου, ενώ οι επιφάνειες του κτηρίου είναι αυτές που προκύπτουν από το διάγραμμα κάλυψης. Περιγραφή Επιφάνεια Γη (τμ) Γη Κτήρια (τμ) Τιμή μονάδος Κόστος αντικατάστασης (€/τμ) (€/τμ) 2.687,12 Απαξίωση Αγοραία Αξία (€) 1.300 € 3.493.256 Χώροι ανωδομής 7.783,00 1.500 18% € 9.573.090 Υπόγειοι χώροι 5.692,00 750 18% € 3.500.580 Περιβάλλων Χώρος € 400.000 Η/Μ πάγιος εξοπλισμός ΣΥΝΟΛΟ € 4.000.000 2.687,12 13.475,00 € 20.966.926 € 21.000.000 Στάθμιση Αξιών Μετά την εφαρμογή της Μεθόδου Εισοδήματος (Τεχνική Άμεσης Κεφαλαιοποίησης) και της Μεθόδου Αποσβεσμένου Κόστους Αντικατάστασης, γίνεται στάθμιση των δυο μεθόδων, με βαρύτητα 50% στην κάθε μια: (ποσά σε χιλιάδες ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά) 148 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 Μέθοδος Εύλογη Αξία Μερικό σύνολο Βαρύτητα Σταθμισμένη εύλογη αξία Εισοδήματος € 19.000.000 50% € 9.500.000 Κόστους Αντικατάστασης € 21.000.000 50% € 10.500.000 Εύλογη Αξία € 20.000.000,00 Αξία Κτηριακών Εγκαταστάσεων € 16.700.000,00 Αξία Αναλογούντος Γηπέδου € 3.300.000,00 € 20.000.000 Επιμερισμός Αξίας Β. Κτίριο οδού Κατούνη/Θεσσαλονίκη Οι παραδοχές και οι μέθοδοι που χρησιμοποιήθηκαν για τον υπολογισμό της εύλογης αξίας του ακινήτου επί της οδού Κατούνη στη Θεσσαλονίκη περιλαμβάνουν α) τη συγκριτική μέθοδο που είναι η πιο βασική μέθοδος εκτίμησης της αξίας των ακινήτων και συνηθίζεται να εφαρμόζεται ως έλεγχος μετά από τις άλλες μεθόδους β) την τεχνική της άμεσης κεφαλαιοποίησης η οποία ουσιαστικά μετατρέπει την πρόσοδο που αποδίδεται από τη χρήση του ακινήτου σε μια ένδειξη αξίας / κεφαλαίου χρησιμοποιώντας έναν κατάλληλο συντελεστή κεφαλαιοποίησης και γ) την υπολειμματική μέθοδο που υπολογίζει το ποσό που θα ήταν διατεθειμένος να πληρώσει ένας επενδυτής για την αγορά του εν λόγω ακινήτου, προκειμένου να το κατασκευάσει και στη συνέχεια να το εκμεταλλευτεί ή να το χρησιμοποιήσει. Tεχνική Άμεσης Κεφαλαιοποίησης Για την μέθοδο αυτή λήφθηκαν υπόψη οι προδιαγραφές της αγοράς και της χρήσης του ακινήτου με βάση τις επικρατούσες αποδόσεις για κάθε χώρο, εκτιμήθηκε το εύλογο μίσθωμα του ακινήτου και στη συνέχεια η εύλογη αξία του. Χρήση Επιφάνεια (μ2) ΕΥΛΟΓΟ ΜΙΣΘΩΜΑ (€/μ2/μήνα) ΕΥΛΟΓΟ ΜΙΣΘΩΜΑ (€/μήνα) ΜΙΣΘΩΤΙΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ (%) ΕΥΛΟΓΗ ΑΞΙΑ (€) Κατάστημα 310,08 20,40 6.325 7,75% 979.453 Γραφειακοί χώροι 722,03 7,50 5.415 8,25% 787.669 Συνολικά (υπό μελέτη οριζόντια ιδιοκτησία): 1.767.122 Αξία αναλογούντος γηπέδου (€) Εύλογη Αξία (€) 1.770.000 Αξία Κτηριακών εγκαταστάσεων (€) 1.264.000 506.000 Ανάλυση παγίων Ομίλου ανά κατηγορία παρουσίασης στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης της 31.12.2020 Ιδιοχρησιμοποιούμενα ακίνητα Λεωφόρος Αθηνών Οικόπεδο Αναπόσβεστη αξία κατά την 31/12/2020 Αναπροσαρμογή αξίας λόγω εκτίμησης ανεξάρτητου εκτιμητή Αναπροσαρμοσμένη αξία ακινήτου κατά την 31/12/2020 Κτήριο Κατούνη (Θεσ/νίκη) Οικόπεδο Σύνολο Κτήριο Οικόπεδο Κτήριο 3.200 16.950 1.300 525 4.500 17.475 100 1.954 (36) 370 64 2.324 3.300 18.904 1.264 895 4.564 19.799 Τα ενσώματα πάγια του Ομίλου κατά την 31.12.2020 και 31.12.2019 αναλύονται ως εξής: (ποσά σε χιλιάδες ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά) 149 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 ΟΜΙΛΟΣ ATHEX Εδαφικές Εκτάσεις Αξία κτήσεως και αποτιμήσεως κατά την 31.12.2018 Προσθήκες χρήσης 2019 Μειώσεις χρήσης 2019 Αξία κτήσεως και αποτιμήσεως κατά την 31.12.2019 127 168 8.947 43.269 0 0 0 0 0 0 0 (2) 1.325 0 1.325 (2) 4.500 29.527 127 166 10.272 44.592 0 12.038 127 161 7.393 19.719 0 1.331 0 3 622 1.956 0 0 0 (2) 0 (2) 0 13.369 127 162 8.015 21.673 4.500 4.500 17.489 16.158 0 0 7 4 1.554 2.257 23.550 22.920 Εδαφικές Εκτάσεις Συσσωρευμένες αποσβέσεις κατά την 31.12.2019 Αποσβέσεις χρήσης 2020 Συσσωρευμένες αποσβέσεις κατά την 31.12.2020 Αναπόσβεστη αξία κατά την 31.12.2019 κατά την 31.12.2020 Αναπροσαρμογή αξίας λόγω εκτίμησης ανεξάρτητου εκτιμητή Αναπόσβεστη αξία μετά την αναπροσαρμογή αξίας κατά την 31.12.2020 Σύνολο 29.527 ΟΜΙΛΟΣ ATHEX Αξία κτήσεως και αποτιμήσεως κατά την 31.12.2019 Προσθήκες χρήσης 2020 Αξία κτήσεως και αποτιμήσεως κατά την 31.12.2020 Έπιπλα και λοιπός εξοπλισμός 4.500 Συσσωρευμένες αποσβέσεις κατά την 31.12.2018 Αποσβέσεις χρήσης 2019 Μείωση συσσωρευμένων αποσβέσων 2019 Συσσωρευμένες αποσβέσεις κατά την 31.12.2019 Αναπόσβεστη αξία κατά την 31.12.2018 κατά την 31.12.2019 Κτίρια και τεχνικά έργα ΕΝΣΩΜΑΤΑ ΠΑΓΙΑ Μηχ/τα & Μεταφορικά Λοιπός Μέσα Εξοπλ. Κτίρια και τεχνικά έργα ΕΝΣΩΜΑΤΑ ΠΑΓΙΑ Μηχ/τα & Μεταφορικά Λοιπός Μέσα Εξοπλ. Έπιπλα και λοιπός εξοπλισμός Σύνολο 4.500 29.527 127 166 10.272 44.592 0 71 0 0 693 764 4.500 29.598 127 166 10.965 45.356 0 13.369 127 162 8.015 21.673 0 1.332 0 2 804 2.138 0 14.701 127 164 8.819 23.811 4.500 4.500 16.158 14.897 0 0 4 2 2.257 2.146 22.919 21.545 64 2.324 4.564 17.221 2.388 0 2 2.146 23.933 Τα ενσώματα πάγια της Εταιρείας κατά την 31.12.2020 και 31.12.2019 αναλύονται ως εξής: (ποσά σε χιλιάδες ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά) 150 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 ATHEX Εδαφικές Εκτάσεις Αξία κτήσεως και αποτιμήσεως κατά την 31.12.2018 Προσθήκες χρήσης 2019 Μειώσεις χρήσης 2019 Αξία κτήσεως και αποτιμήσεως κατά την 31.12.2019 Συσσωρευμένες αποσβέσεις κατά την 31.12.2018 Αποσβέσεις χρήσης 2019 Συσσωρευμένες αποσβέσεις κατά την 31.12.2019 Αναπόσβεστη αξία κατά την 31.12.2018 κατά την 31.12.2019 Κτίρια και τεχνικά έργα Αναπόσβεστη αξία κατά την 31.12.2019 κατά την 31.12.2020 Σύνολο 15 103 159 6.415 6.692 0 0 0 0 0 0 0 (2) 775 0 775 (2) 0 15 103 157 7.190 7.465 0 1 103 155 5.502 5.761 0 0 0 1 381 382 0 1 103 156 5.883 6.143 0 0 14 14 0 0 4 1 913 1.307 931 1.322 Εδαφικές Εκτάσεις Συσσωρευμένες αποσβέσεις κατά την 31.12.2019 Αποσβέσεις χρήσης 2020 Συσσωρευμένες αποσβέσεις κατά την 31.12.2020 Έπιπλα και λοιπός εξοπλισμός 0 ATHEX Αξία κτήσεως και αποτιμήσεως κατά την 31.12.2019 Προσθήκες χρήσης 2020 Αξία κτήσεως και αποτιμήσεως κατά την 31.12.2020 ΕΝΣΩΜΑΤΑ ΠΑΓΙΑ Μηχ/τα & Μεταφορικά Λοιπός Μέσα Εξοπλ. Κτίρια και τεχνικά έργα ΕΝΣΩΜΑΤΑ ΠΑΓΙΑ Μηχ/τα & Μεταφορικά Λοιπός Μέσα Εξοπλ. Έπιπλα και λοιπός εξοπλισμός Σύνολο 0 15 103 157 7.190 7.465 0 0 0 0 405 405 0 15 103 157 7.595 7.870 0 1 103 156 5.883 6.143 0 0 0 1 509 510 0 1 103 157 6.392 6.653 0 0 14 14 0 0 1 0 1.307 1.203 1.322 1.217 Η Διοίκηση του Ομίλου εκτιμά ότι δεν υπάρχουν ενδείξεις απομείωσης για τα ιδιοχρησιμοποιούμενα κτίρια και για τις επενδύσεις σε ακίνητα. Κατά την 31.12.2020 δεν υφίστανται εμπράγματα βάρη επί των παγίων στοιχείων των Εταιρειών του Ομίλου. Τα άυλα περιουσιακά στοιχεία του Ομίλου κατά την 31.12.2020 και 31.12.2019 αναλύονται ως εξής: (ποσά σε χιλιάδες ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά) 151 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 ΟΜΙΛΟΣ ATHEX ΑΥΛΑ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Εσωτερικώς δημιουργούμενα Λογισμικά συστήματα Αξία κτήσεως και αποτιμήσεως κατά την 31.12.2018 Προσθήκες χρήσης 2019 Σύνολο 4.266 8.413 12.679 Αξία κτήσεως και αποτιμήσεως κατά την 31.12.2019 352 4.618 1.452 9.865 1.804 14.483 Συσσωρευμένες αποσβέσεις κατά την 31.12.2018 1.117 5.014 6.131 Αποσβέσεις χρήσης 2019 578 1.695 1.325 6.339 1.903 8.034 κατά την 31.12.2018 3.149 3.399 6.548 κατά την 31.12.2019 2.923 3.526 6.449 Συσσωρευμένες αποσβέσεις κατά την 31.12.2019 Αναπόσβεστη αξία ΟΜΙΛΟΣ ATHEX Αξία κτήσεως και αποτιμήσεως κατά την 31.12.2019 ΑΥΛΑ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Εσωτερικώς δημιουργούμενα Λογισμικά συστήματα 4.618 9.865 Προσθήκες χρήσης 2020 Σύνολο 14.483 533 5.151 1.818 11.683 2.351 16.834 1.695 6.339 8.034 678 2.373 1.358 7.697 2.036 10.070 κατά την 31.12.2019 2.923 3.526 6.449 κατά την 31.12.2020 2.778 3.986 6.765 Αξία κτήσεως και αποτιμήσεως κατά την 31.12.2020 Συσσωρευμένες αποσβέσεις κατά την 31.12.2019 Αποσβέσεις χρήσης 2020 Συσσωρευμένες αποσβέσεις κατά την 31.12.2020 Αναπόσβεστη αξία Τα άυλα περιουσιακά στοιχεία της Εταιρείας κατά την 31.12.2020 και 31.12.2019 αναλύονται ως εξής: ATHEX Αξία κτήσεως και αποτιμήσεως κατά την 31.12.2018 ΑΥΛΑ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Εσωτερικώς δημιουργούμενα Λογισμικά συστήματα 2.440 6.452 Προσθήκες χρήσης 2019 Σύνολο 8.892 120 2.560 751 7.203 871 9.763 752 3.966 4.718 299 1.051 994 4.960 1.293 6.011 κατά την 31.12.2018 1.688 2.486 4.174 κατά την 31.12.2019 1.509 2.243 3.752 Αξία κτήσεως και αποτιμήσεως κατά την 31.12.2019 Συσσωρευμένες αποσβέσεις κατά την 31.12.2018 Αποσβέσεις χρήσης 2019 Συσσωρευμένες αποσβέσεις κατά την 31.12.2019 Αναπόσβεστη αξία (ποσά σε χιλιάδες ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά) 152 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 ATHEX ΑΥΛΑ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Εσωτερικώς δημιουργούμενα Λογισμικά συστήματα Αξία κτήσεως και αποτιμήσεως κατά την 31.12.2019 Προσθήκες χρήσης 2020 Σύνολο 2.560 7.203 9.763 Αξία κτήσεως και αποτιμήσεως κατά την 31.12.2020 241 2.801 1.186 8.389 1.427 11.190 Συσσωρευμένες αποσβέσεις κατά την 31.12.2019 1.051 4.960 6.011 Αποσβέσεις χρήσης 2020 338 1.389 924 5.884 1.262 7.273 κατά την 31.12.2019 1.509 2.243 3.752 κατά την 31.12.2020 1.412 2.505 3.917 Συσσωρευμένες αποσβέσεις κατά την 31.12.2020 Αναπόσβεστη αξία Στα ποσά των ασώματων παγίων συμπεριλαμβάνονται ποσά €533 χιλ. για τον Όμιλο και €241 χιλ. για την Εταιρεία που αφορούν κεφαλαιοποίηση δαπανών (δημιουργία CAPEX) για την ανάπτυξη συστημάτων του Ομίλου για το έτος του 2020. Τα αντίστοιχα ποσά για το έτος του 2019 ήταν €351 χιλ. για τον Όμιλο και €120 χιλ. για την Εταιρεία. Από 1.1.2018 μεταβλήθηκαν οι συντελεστές απόσβεσης δαπανών για τις δαπάνες ανάπτυξης που κεφαλαιοποιήθηκαν μέσα στο 2017. Από εδώ και πέρα οι κεφαλαιοποιημένες δαπάνες ανάπτυξης θα αποσβένονται σε 5 χρόνια. Για τις δαπάνες προ 1.1.2017 παραμένει η απόσβεση σε 10ετή περίοδο. Οι αποσβέσεις εμφανίζονται αυξημένες στο έτος του 2020 λόγω της έναρξης απόσβεσης του capex σε 5 χρόνια (αντί των 10 ετών προηγούμενης) καθώς και της απόκτησης σημαντικής αξίας πάγιου εξοπλισμού (δικτύου χρηματοοικονομικών συναλλαγών, storage κλπ). 5.30. ΠΡΟΤΥΠΟ IFRS 16-ΜΙΣΘΩΣΕΙΣ Δικαιώματα χρήσης παγίων ΟΜΙΛΟΥ 31.12.2020 31.12.2019 Ακίνητα 27 0 Μεταφορικά μέσα 58 90 85 90 Μακροπρόθεσμη υποχρέωση Μισθώσεων 55 55 Βραχυπρόθεσμη υποχρέωση Μισθώσεων 26 30 81 85 Υποχρεώσεις Μισθώσεων Αποσβέσεις Δικαιωμάτων χρήσης Ακίνητα Μεταφορικά μέσα Τόκος έξοδο 2020 2019 3 0 31 21 34 21 3 2 Για τον Όμιλο στο έτος του 2020 καταχωρήθηκαν ως χρηματοοικονομικά έξοδα μισθώσεων το ποσό των €3 χιλ. και ως αποσβέσεις το ποσό των €34 χιλ. Οι συνολικές πληρωμές των μισθωμάτων κατά την διάρκεια της χρήσης 2020 για τον Όμιλο ανήλθαν σε €35 χιλ. (ποσά σε χιλιάδες ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά) 153 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 Δικαιώματα χρήσης παγίων ΕΧΑΕ 31.12.2020 Ακίνητα 1.302 Μεταφορικά μέσα 01.01.2020 1.391 59 90 1.361 1.481 1.282 1.379 123 123 1.405 1.502 Υποχρεώσεις Μισθώσεων Μακροπρόθεσμη υποχρέωση Μισθώσεων Βραχυπρόθεσμη υποχρέωση Μισθώσεων Αποσβέσεις Δικαιωμάτων χρήσης 2020 Ακίνητα 2019 118 115 31 21 149 136 58 60 Μεταφορικά μέσα Τόκος έξοδο Για την Εταιρία στο έτος του 2020 καταχωρήθηκαν ως χρηματοοικονομικά έξοδα μισθώσεων το ποσό των €58 χιλ. και ως αποσβέσεις το ποσό των €149 χιλ. Οι συνολικές πληρωμές των μισθωμάτων κατά την διάρκεια της χρήσης 2020 για την Εταιρεία ανήλθαν σε €183 χιλ. 5.31. ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΣΕ ΑΚΙΝΗΤΑ Κτίριο (Αχαρνών και Μάγερ) Η Εταιρεία και ο Όμιλος προέβησαν σε μελέτη εκτίμησης της αξίας των επενδυτικών ακινήτων με ημερομηνία 31.12.2020 από ανεξάρτητους αναγνωρισμένους εκτιμητές ακινήτων. Η αξία εκτιμήθηκε ως ο μέσος όρος που προέκυψε από την εφαρμογή των μεθόδων προσόδου και συγκριτικών στοιχείων κατά την ημερομηνία μετάβασης. Ο υπολογισμός έλαβε υπόψη και την τρέχουσα μίσθωση δεδομένου ότι ο συμβατικός χρόνος λήγει το 2021. Το κτίριο αυτό είναι εκμισθωμένο με συνολικό ετήσιο μίσθωμα €196,8 χιλ. (€16,4 χιλ. το μήνα) (βλ. σημ. 5.18). Α/Α Στάθμη 1 Υπόγειο (-1) 2 Ισόγειο (0) 3 Ημιώροφος 4 Α΄ όροφος (1) 5 Β΄ όροφος (2) 6 Γ΄ όροφος (3) 7 Δ΄ όροφος (4) 8 Ε΄ όροφος (5) 9 ΣΤ’ όροφος (6) Χρήση / Περιγραφή Αποθηκευτικοί χώροι,χώροι Η/Μ εγκαταστάσεων Χώρος υποδοχής, κυλικείο, γραφειακοί χώροι, Υ/Σ ΔΕΗ Control room, αποθηκευτικοί χώροι Γραφειακοί χώροι, κουζίνα, WC, αποθηκευτικοί χώροι Γραφειακοί χώροι, κουζίνα, WC, αποθηκευτικοί χώροι Γραφειακοί χώροι, κουζίνα, WC, αποθηκευτικοί χώροι Γραφειακοί χώροι, κουζίνα, WC, αποθηκευτικοί χώροι Γραφειακοί χώροι, κουζίνα, WC, αποθηκευτικοί χώροι Γραφειακοί χώροι, κουζίνα, WC, αποθηκευτικοί χώροι (ποσά σε χιλιάδες ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά) Επιφάνεια Εύλογο Μίσθωμα (€/μήνα) (τμ) (€/τμ) Απόδοση (%) ΕΥΛΟΓΗ ΑΞΙΑ (€) 421,60 2 9,50% 106.509 224,62 6 8,50% 190.266 45,00 2 8,50% 12.706 421,60 6 8,50% 357.120 421,60 6 8,50% 357.120 421,60 6 8,50% 357.120 421,60 6 8,50% 357.120 421,60 6 8,50% 357.120 421,60 6 8,50% 357.120 154 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 10 Ζ’ όροφος (7) Γραφειακοί χώροι, κουζίνα, WC, αποθηκευτικοί χώροι 280,90 ΣΥΝΟΛΟ 6 8,50% 3.526,72 237.939 2.690.141 στρογγυλοποίηση 2.700.000 Η ως άνω εύλογη αξία αφορά ποσοστό 100% της πλήρους κυριότητας του συνόλου των ιδιοκτησιών, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι οριζόντιες ιδιοκτησίες. Το συνολικό κόστος αντικατάστασης του ακινήτου προκύπτει από τον παρακάτω πίνακα υπολογισμών: Α/Α Στάθμη 1 Υπόγειο (-1) 2 Ισόγειο (0) 3 Ημιώροφος 4 Α΄ όροφος (1) 5 Β΄ όροφος (2) 6 Γ΄ όροφος (3) 7 Δ΄ όροφος (4) 8 Ε΄ όροφος (5) 9 ΣΤ’ όροφος (6) 10 Ζ’ όροφος (7) 11 Δώμα Χρήση / Περιγραφή Αποθηκευτικοί χώροι,χώροι Η/Μ εγκαταστάσεων Χώρος υποδοχής, κυλικείο, γραφειακοί χώροι, Υ/Σ ΔΕΗ Επιφάνεια Κόστος Κόστος (τμ) (€/τμ) (€) 421,60 400,00 168.640 224,62 825,00 185.312 45,00 825,00 37.125 421,60 825,00 347.820 421,60 825,00 347.820 421,60 825,00 347.820 421,60 825,00 347.820 421,60 825,00 347.820 421,60 825,00 347.820 280,90 825,00 231.743 25,00 400,00 10.000 Control room, αποθηκευτικοί χώροι Γραφειακοί χώροι, κουζίνα, WC, αποθηκευτικοί χώροι Γραφειακοί χώροι, κουζίνα, WC, αποθηκευτικοί χώροι Γραφειακοί χώροι, κουζίνα, WC, αποθηκευτικοί χώροι Γραφειακοί χώροι, κουζίνα, WC, αποθηκευτικοί χώροι Γραφειακοί χώροι, κουζίνα, WC, αποθηκευτικοί χώροι Γραφειακοί χώροι, κουζίνα, WC, αποθηκευτικοί χώροι Γραφειακοί χώροι, κουζίνα, WC, αποθηκευτικοί χώροι Απόληξη κλιμακοστασίου,ανελκυστήρας, μηχανοστάσιο, ταράτσα ΣΥΝΟΛΟ 3.501,72 2.719.739 Μέση παλαιότητα / έτος: 1,5% Παλαιότητα 20 έτη 0.7 1.903.817 στρογγυλοποίηση 1.900.000 Η αξία των Επενδύσεων σε ακίνητα για τον Όμιλο και την Εταιρεία κατά την 31.12.2020 και 31.12.2019 παρουσιάζεται στον παρακάτω πίνακα (βλ. σημ. 5.3.3): ΟΜΙΛΟΣ-ΕΤΑΙΡΕΙΑ Αξία κτήσης κατά την 31.12.2018 Αξία κτήσης κατά την 31.12.2019 Συσσωρευμένες αποσβέσεις κατά την 31.12.2018 Αποσβέσεις χρήσης 2019 Συσσωρευμένες αποσβέσεις κατά την 31.12.2019 Εδαφικές Εκτάσεις 700 700 ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΑΚΙΝΗΤΟ Κτίρια και Επιπλα και λοιπός τεχνικά έργα εξοπλισμός 5.110 88 5.110 88 Σύνολο 5.898 5.898 0 3.523 88 3.611 0 205 0 205 0 3.728 88 3.816 700 700 1.587 1.382 0 0 2.287 2.082 Αναπόσβεστη αξία κατά την 31.12.2018 κατά την 31.12.2019 (ποσά σε χιλιάδες ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά) 155 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 ΟΜΙΛΟΣ-ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΑΚΙΝΗΤΟ Αξία κατά την 31.12.2019 Αναπροσαρμογή αξίας λόγω εκτίμησης ανεξάρτητου εκτιμητή 2.082 618 2.700 Αξία κατά την 31.12.2020 5.32. ΣΥΜΜΕΤΟΧΕΣ & ΛΟΙΠΕΣ ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31.12.2020 31.12.2019 Συμμετοχή σε Α.Ν.Ν.Α. 1 1 1 1 Συμμετοχή σε θυγατρικές 0 0 57.880 57.880 1.172 1.158 1.172 1.158 11 11 0 0 Συμμετοχή σε συγγενείς εταιρείες (1) Αποθεματικό διαχειριστικής επιτροπής Απαίτηση από θυγατρικές λόγω stock options Εγγυήσεις μισθώσεων Παρακρατούμενος φόρος μερισμάτων προς συμψηφισμό (2) Σύνολο 31.12.2020 31.12.2019 0 0 0 227 61 58 15 12 4.721 4.721 4.421 4.421 5.966 5.949 63.488 63.699 (1) Το ποσό συμμετοχής της Εταιρείας στην ΕΧΕ στις 31.12.2020 διαμορφώθηκε σε €1.172 χιλ. (σημ. 5.48) το οποίο προσαυξήθηκε κατά €122 χιλ. από τη συμμετοχή στα κέρδη. Η Εταιρία κατάβαλε ποσό €1.050 χιλ. ως συμμετοχή στο μετοχικό κεφάλαιο της ΕΧΕ. (2) Ο παρακρατούμενος φόρος μερισμάτων προς συμψηφισμό αφορά τον παρακρατηθέντα φόρο μερίσματος που μεταφέρθηκε στην Εταιρεία από την πρώην θυγατρική Χρηματιστήριο Αθηνών Α.Ε. Ο συμψηφισμός του φόρου σταμάτησε το 2014. Το συγκεκριμένο κονδύλι λόγω της καθυστέρησης έκδοσης εγκυκλίου μεταφέρθηκε στις μακροπρόθεσμες απαιτήσεις. Συγκεκριμένα κονδύλια της προηγούμενης χρήσης έχουν αναταξινομηθεί για καλύτερη συγκριτική πληροφόρηση (βλέπε σημ. 5.52). Η ανάλυση των συμμετοχών της μητρικής Εταιρείας σε θυγατρικές Εταιρείες του Ομίλου την 31.12.2020 εμφανίζεται παρακάτω: % άμεσης συμμετοχής Αριθμός μετοχών επί του συνόλου ATHEXCSD (πρώην ΧΚΘ) 100 802.600 / 802.600 ATHEXClear 100 8.500.000 / 8.500.000 ΣΥΝΟΛΟ Κόστος Κόστος 31.12.2020 31.12.2019 32.380 32.380 25.500 25.500 57.880 57.880 Η Εταιρεία εισέπραξε μέρισμα ύψους €5,00 ανά μετοχή από τη θυγατρική ATHEXCSD για τη χρήση του 2019 αξίας €4.013.000 και από τη θυγατρική ATHEXClear μέρισμα αξίας €3.825.000 (€0,45 ανά μετοχή). Τα μερίσματα εισπράχθηκαν εντός του Ιουνίου 2020, ενώ έχει καταχωρηθεί έσοδο €100 χιλ. από πρόβλεψη μερίσματος του Χρηματιστηρίου του Κουβέιτ, κατόπιν απόφασης Γ.Σ. (σημ. 5.33). (ποσά σε χιλιάδες ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά) 156 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 5.33. ΠΕΛΑΤΕΣ ΚΑΙ ΛΟΙΠΕΣ ΕΜΠΟΡΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ Όλες οι απαιτήσεις είναι βραχυπρόθεσμες και δεν απαιτείται προεξόφληση κατά την ημερομηνία της κατάστασης της χρηματοοικονομικής θέσης. Η ανάλυση των πελατών και των λοιπών απαιτήσεων παρουσιάζεται στον παρακάτω πίνακα: ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2020 Πελάτες (1) Πελάτες Ομιλικοί Μείον: προβλέψεις για επισφαλείς απαιτήσεις (1) Καθαρές εμπορικές απαιτήσεις ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31.12.2019 31.12.2020 31.12.2019 5.789 8.145 3.594 4.357 0 0 0 59 (1.677) (3.639) (1.599) (1.606) 4.112 4.506 1.995 2.810 3.070 2.807 0 0 21 21 21 21 Λοιπές απαιτήσεις Φόρος (0,2%) (2) Απαίτηση Πόρου ΕΚ (3) Παρακρατηθέντες φόροι καταθέσεων Προπληρωμένα μη δεδουλευμένα έξοδα (4) Συμβατικές απαιτήσεις data vendors enex -bk (5) Λοιποί παρακρ/ντες φόροι Προκαταβολή Διαφορών Φορολογικού Ελέγχου (6) Χρεώστες διάφοροι (7) Σύνολο λοιπών απαιτήσεων 212 192 109 100 1.060 829 665 343 613 433 666 475 77 68 55 47 6 6 6 6 185 71 540 397 5.244 4.427 2.062 1.389 (1) Στους πελάτες τη χρήση του 2020 διαγράφηκε στον Όμιλο απαίτηση από το Υπουργείο Οικονομικών ύψους €1.962 χιλ. καθώς και αντίστοιχο ποσό πρόβλεψης, λόγω έκδοσης τελεσίδικης δικαστικής απόφασης. (2) Ο φόρος πωλήσεων επί των συναλλαγών (0,20%) αποδίδεται από τα μέλη στο Τ+2, ενώ ορισμένα μέλη εκμεταλλεύονται το δικαίωμα να αποδίδουν το φόρο εφάπαξ στην ATHEXCSD την τρίτη εργάσιμη ημέρα από τη λήξη του μήνα που έγιναν οι συναλλαγές. (3) Είναι το εναπομείναν ποσό από την απαίτηση του Πόρου Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς παλαιών χρήσεων. (4) Τα προπληρωμένα μη δεδουλευμένα έξοδα σχετίζονται με προπληρωμένα ποσά που θα εξοδοποιηθούν κυρίως στην επόμενη περίοδο (UNISYSTEMS, MICROSOFT, PERFORMANCE TECHNOLOGY, ασφαλιστήριά συμβόλαια κλπ.) (5) Οι συμβατικές απαιτήσεις αφορά την πρόβλεψη εσόδου από την υπηρεσία market data ποσού €442 χιλ. για τον Όμιλο και €506 χιλ. για την Εταιρεία (τα αντίστοιχα ποσά για το 2019: €433 χιλ. για τον Όμιλο και €475 χιλ. για την Εταιρεία) καθώς και την πρόβλεψη εσόδου από την ENEXCLEAR ποσού €119 χιλ. και έσοδα από Boursa Kuwait €29 χιλ. (6) Η προκαταβολή διαφορών φορολογικού ελέγχου αφορά το εναπομείναν υπόλοιπο της προκαταβολικής πληρωμής του φόρου που καταλογίστηκε για τον φορολογικό έλεγχο της ΕΧΑΕ 2008-2010, μετά τον συμψηφισμό με τους πληρωτέους φόρους (σημ. 5.45). (7) Στους διάφορους χρεώστες περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων απαιτήσεις από μέρισμα της συμμετοχής στο Boursa Kuwait Κουβέιτ €100 χιλ. (σημ. 5.32), απαιτήσεις από το ΕΣΕΔ €37 χιλ. καθώς και €51 χιλ. από ενοίκια εισπρακτέα. Για την Εταιρεία περιλαμβάνεται επιπλέον ποσό €338 χιλ. που αφορά απαίτηση χρηματικού διακανονισμού ΧΝΕΤ από την ΑΤΗΕΧCSD. Οι προβλέψεις για τις επισφαλείς απαιτήσεις αναλύονται στον παρακάτω πίνακα: (ποσά σε χιλιάδες ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά) 157 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 Προβλέψεις για επισφαλείς απαιτήσεις Υπόλοιπο 31.12.2018 ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ 3.649 1.585 -10 21 Υπόλοιπο 31.12.2019 3.639 1.606 Αντιστροφή πρόβλεψης στο 2020 -1962 -7 Υπόλοιπο 31.12.2020 1.677 1.599 Αντιστροφή πρόβλεψης στο 2019 Οι λογιστικές αξίες των πελατών αντιπροσωπεύουν την εύλογη αξία τους. Στον παρακάτω πίνακα αναλύεται το σύνολο των απαιτήσεων από πελάτες σε επίπεδο Ομίλου και Εταιρείας: ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2020 31.12.2019 Μη ληξιπρόθεσμα υπόλοιπα 3.953 4.170 Ληξιπρόθεσμα υπόλοιπα 1.836 3.974 Προ προβλέψεων 5.789 8.144 Μείον: προβλέψεις για απομείωση αξίας -1.677 -3.638 Μετά προβλέψεων 4.112 4.506 ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31.12.2020 31.12.2019 Μη ληξιπρόθεσμα υπόλοιπα 1.913 2.649 Ληξιπρόθεσμα υπόλοιπα 1.681 1.766 Προ προβλέψεων 3.594 4.415 Μείον: προβλέψεις για απομείωση αξίας -1.599 -1.605 Μετά προβλέψεων 1.995 2.810 Η ανάλυση παλαιότητας των ανοιχτών εμπορικών απαιτήσεων, που ήταν ληξιπρόθεσμες, είναι ως ακολούθως: ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2020 31.12.2019 Έως 120 ημέρες 159 350 121 -240 ημέρες 34 30 241 – 360 ημέρες -2 0 Πάνω από 360 ημέρες 1.644 3.594 Προ προβλέψεων 1.836 3.974 ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31.12.2020 31.12.2019 Έως 120 ημέρες 75 160 121 -240 ημέρες 25 42 241 – 360 ημέρες 0 0 Πάνω από 360 ημέρες 1.581 1.564 Προ προβλέψεων 1.681 1.766 Από την 1 Ιανουαρίου 2018, ο Όμιλος εφαρμόζει την απλοποιημένη προσέγγιση του ΔΠΧΑ 9 και υπολογίζει τις αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές καθόλη την διάρκεια ζωής των απαιτήσεών του. (ποσά σε χιλιάδες ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά) 158 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 Σε κάθε ημερομηνία Κατάστασης Χρηματοοικονομικής Θέσης, ο Όμιλος διενεργεί έλεγχο απομείωσης των απαιτήσεων χρησιμοποιώντας πίνακα με βάση τον οποίο υπολογίζονται οι αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές. Η μέγιστη έκθεση σε πιστωτικό κίνδυνο την ημέρα της Κατάστασης Χρηματοοικονομικής Θέσης είναι η λογιστική αξία κάθε κατηγορίας εισπρακτέων ως αναφέρεται παραπάνω. Στους παρακάτω πίνακες παρουσιάζεται η πληροφόρηση σχετικά με την έκθεση του Ομίλου και της Εταιρείας σε πιστωτικό κίνδυνο για τα έτη 2020 και 2019: 31.12.2020 Μη ληξιπρόθεσμες Έως 120 ημέρες 121 – 240 ημέρες 241 – 360 ημέρες Πάνω από 360 ημέρες Αναμενόμενο ποσοστό ζημιάς 0,95% 1,63% 13,05% 28,69% 100,00% Συνολικό ποσό απαιτήσεων 3.953 159 34 -2 1.644 47 3 4 0 1.644 Μη ληξιπρόθεσμες Έως 120 ημέρες 121 – 240 ημέρες 241 – 360 ημέρες Πάνω από 360 ημέρες Αναμενόμενο ποσοστό ζημιάς 0,96% 1,49% 11,56% 36,98% 100,00% Συνολικό ποσό απαιτήσεων 4.170 350 30 0 3.594 39 5 3 0 3.594 ΟΜΙΛΟΣ Αναμενόμενη ζημιά 31.12.2019 ΟΜΙΛΟΣ Αναμενόμενη ζημιά 31.12.2020 Μη ληξιπρόθεσμες Έως 120 ημέρες 121 – 240 ημέρες 241 – 360 ημέρες Πάνω από 360 ημέρες Αναμενόμενο ποσοστό ζημιάς 1,33% 2,43% 14,96% 45,17% 100,00% Συνολικό ποσό απαιτήσεων 1.913 75 25 0 1.581 25 2 4 0 1.581 Μη ληξιπρόθεσμες Έως 120 ημέρες 121 – 240 ημέρες 241 – 360 ημέρες Πάνω από 360 ημέρες Αναμενόμενο ποσοστό ζημιάς 1,36% 2,46% 9,02% 46,61% 100,00% Συνολικό ποσό απαιτήσεων 2.649 160 42 0 1.564 36 4 4 0 1.564 ΕΤΑΙΡΕΙΑ Αναμενόμενη ζημιά 31.12.2019 ΕΤΑΙΡΕΙΑ Αναμενόμενη ζημιά Η λογιστική αξία των παραπάνω απαιτήσεων αντικατοπτρίζει την εύλογη αξία τους. Προκειμένου να εκτιμηθεί η αναμενόμενη πιστωτική ζημιά στις εμπορικές απαιτήσεις στις 31.12.2020, ο Όμιλος κατένειμε τις απαιτήσεις από πελάτες σε χρονικές κλίμακες όπου εφάρμοσε συντελεστές απώλειας με βάση το ιστορικό σε κάθε χρονική κλίμακα. Η εργασία αυτή ανέδειξε ότι απαιτείται ο μερικός αντιλογισμός της πρόβλεψης επισφάλειας κατά - €1 χιλ. (ATHEXCSD -€1 χιλ. ATHEX -€6,6 χιλ., ATHEXClear+€6,6 χιλ.) σε επίπεδο Ομίλου. 5.34. ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΥΛΟΓΗ ΑΞΙΑ ΜΕΣΩ ΛΟΙΠΩΝ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΩΝ Στην κατηγορία των χρηματοοικονομικών στοιχείων στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εισοδημάτων ανήκουν οι μετοχές της Τράπεζας Πειραιώς που αποκτήθηκαν σε αντικατάσταση των ομολόγων της ίδιας (ποσά σε χιλιάδες ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά) 159 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 Τράπεζας που διατηρούσε στην κατοχή του ο Όμιλος. Συγκεκριμένα αποκτήθηκαν 13.365.316 μετοχές της Τράπεζας Πειραιώς με ονομαστική τιμή €0,30 ανά μετοχή και συνολική αξία €4.009.594,80. Την 31.07.2017 η Τράπεζα Πειραιώς έκανε reverse split της μετοχής της, αυξάνοντας αντίστοιχα και την ονομαστική της αξία, παράλληλα με τη μείωση του αριθμού των μετοχών. Έτσι την 03.08.2017 η Εταιρεία διέθετε 668.265 μετοχές με νέο κόστος κτήσης τα €6,00 ανά μετοχή. Την 31.12.2019 η τιμή της μετοχής έκλεισε στα €2,99 και ως εκ τούτου το σύνολο της αποτίμησης των μετοχών της Τράπεζας Πειραιώς διαμορφώθηκε στα €1.998.112,35 εμφανίζοντας κέρδος €1.436.769,75 σε σχέση με την αποτίμηση της 31.12.2018. Το κέρδος αυτό εμφανίζεται στον πίνακα των λοιπών συνολικών εισοδημάτων (OCI) σύμφωνα με το IFRS 9, αυξάνοντας έτσι το σχετικό αποθεματικό που έχει σχηματιστεί. Την 31.12.2020 η τιμή της μετοχής έκλεισε στα €1,30 και ως εκ τούτου το σύνολο της αποτίμησης των μετοχών της Τράπεζας Πειραιώς διαμορφώθηκε στα €868.744,50 εμφανίζοντας ζημία €1.129.367,85 σε σχέση με την αποτίμηση της 31.12.2019. Η ζημία αυτή εμφανίζεται στον πίνακα λοιπών συνολικών εισοδημάτων (OCI) σύμφωνα με το IFRS 9, μειώνοντας έτσι το σχετικό αποθεματικό που έχει σχηματιστεί (βλ. σημ. 5.39). Η κίνηση της αξίας των μετοχών της Τράπεζας Πειραιώς καθώς και της συμμετοχής 0,779% στο Χρηματιστήριο του Κουβέιτ αναλύεται ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ Υπόλοιπο αρχής χρήσης Κέρδη / ( Ζημίες ) από αποτίμηση της συμμετοχής αναγνωρισμένες στην κατάσταση συνολικού εισοδήματος ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31.12.2020 31.12.2019 31.12.2020 31.12.2019 1.998 562 1.998 562 (1.129) 1.436 (1.129) 1.436 869 1.998 869 1.998 Συμμετοχή στο Χρηματιστήριο του Κουβεϊτ 4.409 1.039 4.409 1.039 Υπόλοιπο τέλους χρήσης 5.278 3.037 5.278 3.037 Ο Όμιλος έχει αποκτήσει μετοχές του Boursa Kuwait τις οποίες έχει κατατάξει σύμφωνα με το IFRS 9 στα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών εισοδημάτων (σημ. 5.34). Την 31.12.2020 οι μετοχές εμφάνισαν κέρδος αποτίμησης €3.369.986,79 το οποίο λογιστικοποιήθηκε στο ειδικό αποθεματικό αποτίμησης χρεογράφων από το οποίο αφαιρέθηκε αναβαλλόμενος φόρος ύψους €808.796,83 (24% x €3.369.986,79). Έτσι το πιστωτικό υπόλοιπο του ειδικού αποθεματικού διαμορφώνεται την 31.12.2020 σε €2.561.189,96. 5.35. ΤΑΜΕΙΑΚΑ ΔΙΑΘΕΣΙΜΑ ΚΑΙ ΙΣΟΔΥΝΑΜΑ Τα διαθέσιμα του Ομίλου τοποθετούνται σε βραχυχρόνιες τοκοφόρες επενδύσεις με σκοπό να μεγιστοποιηθούν τα οφέλη, σύμφωνα πάντα με την πολιτική που χαράσσεται από την Εταιρεία και τον Όμιλο. Από τις τοποθετήσεις των διαθεσίμων σε βραχύχρονες τοκοφόρες επενδύσεις, ο Όμιλος είχε έσοδα €117 χιλ. για το έτος του 2020 (2019: €366 χιλ.), ενώ για την Εταιρεία τα αντίστοιχα έσοδα ήταν €48 χιλ. (2019: €175 χιλ.). Σημαντικό μέρος (19.6%) των διαθεσίμων του Ομίλου την 31.12.2020 λόγω της προσαρμογής της ATHEXClear στον κανονισμό EMIR, είναι τοποθετημένα στην Τράπεζα της Ελλάδος. Οι καταθέσεις του Ομίλου στην Τράπεζα της Ελλάδος, από την 18.09.2019 και μετά, έχουν αρνητικό επιτόκιο 0,5%. Τα έξοδα και οι προμήθειες των τραπεζών για το ίδιο διάστημα ανήλθαν σε €133 χιλ. (2019: 145 χιλ.) για τον Όμιλο, ενώ για την Εταιρεία σε €65 χιλ. (2019: €71 χιλ.). Στα έξοδα τραπεζών περιλαμβάνονται, σύμφωνα με το IFRS 16, τα χρηματοοικονομικά έξοδα μισθώσεων που για το έτος του 2020 για τον Όμιλο διαμορφώθηκαν σε €3 χιλ. ενώ για την Εταιρεία σε €58 χιλ. Η ανάλυση των διαθεσίμων του Ομίλου έχει ως εξής: (ποσά σε χιλιάδες ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά) 160 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31.12.2020 31.12.2019 31.12.2020 31.12.2019 Καταθέσεις στην Τράπεζα της Ελλάδος 13.353 29.996 0 0 Καταθέσεις όψεως σε εμπορικές Τράπεζες 20.367 1.322 12.860 488 Προθεσμιακές Καταθέσεις < 3Μηνών 34.275 42.100 5.002 16.794 Ταμείο 5 8 1 1 Σύνολο 68.000 73.426 17.863 17.283 5.36. ΔΙΑΘΕΣΙΜΑ ΤΡΙΤΩΝ ΣΕ ΤΡΑΠΕΖΙΚΟΥΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΥΣ ΟΜΙΛΟΥ Τα διαθέσιμα τρίτων σε τραπεζικούς λογαριασμούς του Ομίλου, ουσιαστικά αποτελούν ένα λογαριασμό πληροφόρησης των ασφαλειών που λαμβάνει η ATHEXClear από τα Μέλη της για την αγορά των παραγώγων και από την 16.02.2015 και για την αγορά αξιών. Η ATHEXClear διαχειρίζεται τις ασφάλειες των Μελών οι οποίες σύμφωνα με την επενδυτική πολιτική καταθέσεων τοποθετούνται στην Τράπεζα της Ελλάδος. Η εφαρμογή της επενδυτικής πολιτικής της ATHEXClear ξεκίνησε ταυτόχρονα με την εκκίνηση του νέου μοντέλου εκκαθάρισης και διαχείρισης κινδύνου της αγοράς παραγώγων, την 01.12.2014. Το ποσό των €224.557 χιλ. που εμφανίζεται κατωτέρω για την 31.12.2020 και €186.394 χιλ. για την 31.12.2019 απεικονίζονται στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης της 31.12.2020 και της 31.12.2019 αντίστοιχα στο Ενεργητικό και τις Υποχρεώσεις και αφορούν αποκλειστικά ασφάλειες των αγορών αξιών και παραγώγων, καθώς και Χ-ΝΕΤ. ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2020 Μερίδες Κεφ. Εκκαθάρισης Αγοράς Αξιών Πρόσθετες Ασφάλειες Κεφ. Εκκαθάρισης Αγοράς Αξιών Μερίδες Κεφ. Εκκαθάρισης Αγοράς Παραγώγων Πρόσθετες Ασφάλειες Κεφ. Εκκαθάρισης Αγοράς Παραγώγων Εγγυοδοσία μελών σε μετρητά Χ-ΝΕΤ και λοιπά (1) Διαθέσιμα Τρίτων ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31.12.2019 31.12.2020 31.12.2019 15.794 13.089 0 0 143.275 107.272 0 0 8.734 12.793 0 0 53.028 51.684 0 0 3.726 1.556 3.219 1.428 224.557 186.394 3.219 1.428 (1) Οι ληφθείσες ασφάλειες για την αγορά του XNET στην Εταιρεία την 31.12.2020 ανήλθαν σε €3,219 χιλ. και τηρούνταν σε λογαριασμούς εμπορικών τραπεζών. Επίσης σε λογαριασμούς εμπορικών τραπεζών τηρούνται τα υπόλοιπα των αδρανών πελατών του Κεφαλαίου Εκκαθάρισης ύψους €35 χιλ., καθώς και ποσό €472 χιλ. για επιστροφή τοκομεριδίων εξαιρούμενων πελατών και πελατών ειδικού λογαριασμού. 5.37. ΑΝΑΒΑΛΛΟΜΕΝΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ Οι λογαριασμοί των αναβαλλόμενων φόρων αναλύονται ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2020 Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31.12.2019 31.12.2020 31.12.2019 1.124 857 734 531 Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις (3.192) (1.917) (970) (50) Σύνολο (2.068) (1.060) (236) 480 (ποσά σε χιλιάδες ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά) 161 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 Τα μικτά ποσά αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων και υποχρεώσεων αναλύονται ως ακολούθως: ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2020 Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31.12.2019 31.12.2020 31.12.2019 51 514 0 480 Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις (2.119) (1.573) (236) 0 Σύνολο (2.068) (1.060) (236) 480 Οι αναβαλλόμενες απαιτήσεις και υποχρεώσεις του Όμίλου αναλύονται ως εξής: Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις Υπόλοιπο 01.01.2019 (Χρέωση) / πίστωση αποτελεσμάτων Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις Υπόλοιπο 01.01.2020 (Χρέωση) / πίστωση αποτελεσμάτων Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις Υπόλοιπο 01.01.2019 Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις Υπόλοιπο 01.01.2020 Σύνολο 448 1.251 0 0 1.851 (22) (985) (1) 0 (1.064) 0 0 70 0 0 0 70 35 60 496 266 (1) 0 857 ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΑΝΑΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΛΟΙΠΕΣ ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΑΚΙΝΗΤΑ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΑΣΩΜΑΤΑ ΠΑΓΙΑ ΜΙΣΘΩΣΕΙΣ ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗΣ ΜΕΤΟΧΩΝ Σύνολο 35 60 496 266 (1) 0 856 (10) (60) 8 32 15 0 (15) 0 0 62 0 0 221 283 25 0 566 298 14 221 1.124 ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ Σ ΜΕΤΟΧΩΝ ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ ΑΚΙΝΗΤΑ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ Σύνολο 297 0 (2.165) (1.868) 0 0 298 298 (347) 0 0 (347) 0 0 0 0 (50) 0 (1.867) (1.917) ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ Σ ΜΕΤΟΧΩΝ ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ ΑΚΙΝΗΤΑ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ Σύνολο (50) 0 (1.867) (1.917) 0 0 42 42 50 (809) (557) (1.316) 0 (809) (2.382) (3.192) Χρέωση / (πίστωση) αποτελεσμάτων Χρέωση / (πίστωση) λοιπών συνολικών εισοδημάτων ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗΣ ΜΕΤΟΧΩΝ 107 Χρέωση / (πίστωση) εις νέον Υπόλοιπο 31.12.2019 ΜΙΣΘΩΣΕΙΣ (46) Χρέωση / (πίστωση) αποτελεσμάτων Χρέωση / (πίστωση) λοιπών συνολικών εισοδημάτων ΛΟΙΠΕΣ ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ 45 (Χρέωση) / πίστωση λοιπών συνολικών εισοδημάτων Υπόλοιπο 31.12.2020 ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΑΝΑΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ (10) (Χρέωση) / πίστωση λοιπών συνολικών εισοδημάτων Υπόλοιπο 31.12.2019 ΑΚΙΝΗΤΑ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΑΣΩΜΑΤΑ ΠΑΓΙΑ Υπόλοιπο 31.12.2020 Οι αναβαλλόμενες απαιτήσεις και υποχρεώσεις της Εταιρείας αναλύονται ως εξής: Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΑΝΑΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΚΙΝΗΤΑ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΑΣΩΜΑΤΑ ΠΑΓΙΑ ΛΟΙΠΕΣ ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΜΙΣΘΩΣΕΙΣ ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗΣ ΜΕΤΟΧΩΝ Σύνολο Υπόλοιπο 01.01.2019 14 107 279 721 0 0 1.121 (Χρέωση) / πίστωση αποτελεσμάτων (1) (46) (8) (580) 4 0 (631) (Χρέωση) / πίστωση λοιπών συνολικών εισοδημάτων Υπόλοιπο 31.12.2019 0 0 41 0 0 0 41 13 61 312 141 4 0 531 (ποσά σε χιλιάδες ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά) 162 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις ΑΚΙΝΗΤΑ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΑΣΩΜΑΤΑ ΠΑΓΙΑ ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΑΝΑΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΛΟΙΠΕΣ ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΜΙΣΘΩΣΕΙΣ ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗΣ ΜΕΤΟΧΩΝ Σύνολο Υπόλοιπο 01.01.2020 13 61 312 141 4 0 531 (Χρέωση) / πίστωση αποτελεσμάτων (5) (61) 9 (4) 6 0 (55) (Χρέωση) / πίστωση λοιπών συνολικών εισοδημάτων 0 0 36 0 0 221 257 Υπόλοιπο 31.12.2020 8 0 357 137 10 221 734 Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις Υπόλοιπο 01.01.2019 Χρέωση / (πίστωση) λοιπών συνολικών εισοδημάτων Υπόλοιπο 31.12.2019 Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις Υπόλοιπο 01.01.2020 ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ Σ ΜΕΤΟΧΩΝ ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ ΑΚΙΝΗΤΑ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ Σύνολο 297 0 0 297 (347) 0 0 (347) 0 (50) (50) ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ Σ ΜΕΤΟΧΩΝ 0 ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ ΑΚΙΝΗΤΑ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ Σύνολο (50) 0 0 (50) 0 0 (161) (161) 50 (809) 0 (759) 0 (809) (161) (971) Χρέωση / (πίστωση) αποτελεσμάτων Χρέωση / (πίστωση) λοιπών συνολικών εισοδημάτων Υπόλοιπο 31.12.2020 5.38. ΣΥΜΒΑΤΙΚΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ Στο πλαίσιο του ΔΠΧΑ 15, τα έσοδα νέων εισαγωγών στο Χρηματιστήριο Αθηνών καθώς και οι αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου που λαμβάνουν μέρος στη διάρκεια της διαχειριστικής χρήσης θεωρείται ότι δεν αφορούν μόνο τη χρήση στην οποία καταβάλλονται, αλλά πρέπει να αναγνωρίζονται και να επιμερίζονται σε όλη τη διάρκεια της παραμονής της εισηγμένης εταιρίας στο Χρηματιστήριο Αθηνών, κατά την οποία εκτιμάται ότι θα παρέχεται η υπηρεσία. Οι συμβατικές υποχρεώσεις ανά υπηρεσία, την 31.12.2020 και την 31.12.2019, για τον Όμιλο και την Εταιρία αναλύονται ως εξής: 31.12.2020 ΟΜΙΛΟΣ Βραχυπρόθεσμη Συμβατική Υποχρέωση Μακροπρόθεσμη Συμβατική Υποχρέωση Νέες εισαγωγές 126 278 Αυξήσεις Μετοχικού Κεφαλαίου (ΑΜΚ) 452 387 578 665 ΕΤΑΙΡΕΙΑ Βραχυπρόθεσμη Συμβατική Υποχρέωση Μακροπρόθεσμη Συμβατική Υποχρέωση Νέες εισαγωγές 109 228 Αυξήσεις Μετοχικού Κεφαλαίου (ΑΜΚ) 124 109 233 337 (ποσά σε χιλιάδες ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά) 163 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 31.12.2019 ΟΜΙΛΟΣ Νέες εισαγωγές Αυξήσεις Μετοχικού Κεφαλαίου (ΑΜΚ) ΕΤΑΙΡΕΙΑ Νέες εισαγωγές Αυξήσεις Μετοχικού Κεφαλαίου (ΑΜΚ) Βραχυπρόθεσμη Συμβατική Υποχρέωση 117 323 439 Μακροπρόθεσμη Συμβατική Υποχρέωση 350 322 672 Βραχυπρόθεσμη Συμβατική Υποχρέωση 104 85 189 Μακροπρόθεσμη Συμβατική Υποχρέωση 313 85 397 5.39. ΜΕΤΟΧΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΑΙ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ α) Μετοχικό κεφάλαιο Η Επαναληπτική Γενική Συνέλευση των μετόχων της 05.06.2020 αποφάσισε την επιστροφή €0,09 στους μετόχους με ισόποση μείωση της ονομαστικής τιμής της μετοχής. Έτσι, το μετοχικό κεφάλαιο της Εταιρείας διαμορφώθηκε στα €29.570.520 διαιρούμενο σε 60.348.000 μετοχές ονομαστικής τιμής €0,49 ανά μετοχή. Αριθμός Μετοχών Σύνολο 01.01.2019 Μείωση Μετοχικού κεφαλαίου (Μαϊος 19) Σύνολο 31.12.2019 Μείωση Μετοχικού κεφαλαίου (Ιούνιος 20) Σύνολο 31.12.2020 60.348.000 60.348.000 60.348.000 Ονομαστική τιμή (€) 0,69 Μετοχικό Υπέρ το άρτιο (€) Κεφάλαιο (€) 41.640.120 157.084 0,11 (6.638.280) 0,58 35.001.840 0,09 (5.431.320) 0,49 29.570.520 157.084 157.084 β) Αποθεματικά ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2020 Τακτικό αποθεματικό (1) Αφορολόγητα και ειδικά φορολογηθέντα αποθεματικά (2) Αποθεματικό ιδίων μετοχών (3) Αποθεματικά αναπροσαρμογής αξίας ακινήτων Λοιπά (4) Ειδικό αποθεματικό αποτίμησης χρεογράφων (5) Αποθεματικό από δικ. προαίρεσης επί μτχ. στο προσωπικό Σύνολο 29.857 ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31.12.2019 29.609 31.12.2020 31.12.2019 28.116 28.116 10.736 10.736 10.281 10.281 (12.669) (12.669) (12.669) (12.669) 19.534 17.768 14.383 14.383 5.983 5.983 5.983 5.983 287 (1.416) 287 (1.416) 1.385 1.385 1.109 1.336 55.113 51.396 47.489 46.014 (1) Το τακτικό αποθεματικό της ATHEXClear είναι €289 χιλ. ενώ της AΤΗΕΧCSD είναι €1.453 χιλ. (2) Στα αφορολόγητα και ειδικά φορολογηθέντα αποθεματικά περιλαμβάνονται αποθεματικά φορολογημένα ύψους €595 χιλ. (ATHEX €141 χιλ. και ATHEXCSD €454 χιλ.) (ποσά σε χιλιάδες ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά) 164 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 (3) Το αποθεματικό ιδίων μετοχών απεικονίζει την αξία των αγορασθέντων ιδίων μετοχών αφαιρουμένων όσων ακυρώθηκαν. (4) Η κατηγορία Λοιπά περιλαμβάνει το ειδικό αποθεματικό μερίσματος του 2015 €5.696 χιλ., το αποθεματικό μερίσματος του 2016 ύψους €247 χιλ. και αποθεματικά φορολογημένα με ειδικό τρόπο ύψους €39 χιλ. (5) Ο Όμιλος έχει επενδύσει μέρος των διαθεσίμων του σε μετοχές εισηγμένης Εταιρείας στο Χρηματιστήριο Αθηνών τις οποίες έχει κατατάξει σύμφωνα με το IFRS 9 στα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών εισοδημάτων (σημ. 5.34). Την 31.12.2019 οι μετοχές εμφάνισαν κέρδος αποτίμησης €1.436.769,75 το οποίο λογιστικοποιήθηκε στο ειδικό αποθεματικό αποτίμησης χρεογράφων από το οποίο αφαιρέθηκε αναβαλλόμενος φόρος ύψους €344.824,74 (24% x €1.436.769,75). Έτσι το χρεωστικό υπόλοιπο του ειδικού αποθεματικού διαμορφώνεται την 31.12.2019 σε €1.415.923. Την 31.12.2020 η τιμή της μετοχής έκλεισε στα €1,30 και ως εκ τούτου το σύνολο της αποτίμησης των μετοχών της Τράπεζας Πειραιώς διαμορφώθηκε στα €868.744,50 εμφανίζοντας ζημία €1.129.367,85 σε σχέση με την αποτίμηση της 31.12.2019. Η ζημία αυτή εμφανίζεται στον πίνακα λοιπών συνολικών εισοδημάτων (OCI) σύμφωνα με το IFRS 9, μειώνοντας έτσι το σχετικό αποθεματικό που έχει σχηματιστεί. Ο Όμιλος έχει αποκτήσει μετοχές του Bursa Kuwait τις οποίες έχει κατατάξει σύμφωνα με το IFRS 9 στα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών εισοδημάτων (σημ. 5.34). Την 31.12.2020 οι μετοχές εμφάνισαν κέρδος αποτίμησης €3.369.986,79 το οποίο λογιστικοποιήθηκε στο ειδικό αποθεματικό αποτίμησης χρεογράφων από το οποίο αφαιρέθηκε αναβαλλόμενος φόρος ύψους €808.796,83 (24% x €3.369.986,79). Έτσι το πιστωτικό υπόλοιπο του ειδικού αποθεματικού διαμορφώνεται την 31.12.2020 σε €2.561.189,96. γ) Πρόγραμμα αγοράς ιδίων μετοχών Δεν υπάρχει σε ισχύ πρόγραμμα αγοράς ιδίων μετοχών της Εταιρείας. δ) Αποτελέσματα σε νέο Τα αποτελέσματα εις νέον ύψους €21.473 χιλ. της 31.12.2019 διαμορφώθηκαν σε €20.675 χιλ. στο τέλος του έτους του 2020, καθώς αυξήθηκαν κατά €3.674 χιλ. με τα συνολικά εισοδήματα, ενώ ταυτόχρονα μειώθηκαν με ποσό €248 χιλ. για τον σχηματισμό τακτικού αποθεματικού και ποσό €4.224 χιλ. για πληρωθέντα μερίσματα. ε) Κεφαλαιακές απαιτήσεις Σύμφωνα με τον Κανονισμό EMIR (άρθρο 45 του κανονισμού ΕΕ ΑΡΙΘ. 648/2012) ένας οίκος εκκαθάρισης πρέπει να διατηρεί γραμμές άμυνας σε περίπτωση αθέτησης υποχρέωσης μέλους (default waterfall). Σύμφωνα με το άρθρο 35 των τεχνικών προτύπων για τους οίκους εκκαθάρισης υπολογίζεται το ποσό των ιδίων πόρων των κεντρικών αντισυμβαλλομένων που χρησιμοποιούνται στις γραμμές άμυνας σε περίπτωση αθέτησης υποχρέωσης, συγκεκριμένα: Ο κεντρικός αντισυμβαλλόμενος διατηρεί και επισημαίνει χωριστά στην κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης του, ποσό ειδικών ιδίων πόρων για τους σκοπούς που αναφέρονται στο άρθρο 45 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 648/2012. Ο κεντρικός αντισυμβαλλόμενος υπολογίζει το ελάχιστο ποσό που αναφέρεται στην παράγραφο 1 πολλαπλασιάζοντας το ελάχιστο κεφάλαιο, περιλαμβανομένων των αδιανέμητων κερδών και αποθεματικών για τους σκοπούς που αναφέρονται στο άρθρο 16 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 648/2012 και του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 152/2013 της Επιτροπής (1), με το 25%. Ο κεντρικός αντισυμβαλλόμενος αναθεωρεί το εν λόγω ελάχιστο ποσό σε ετήσια βάση. Με βάση τα ανωτέρω η ATHEXClear ως αναγνωρισμένος οίκος εκκαθάρισης εκπόνησε έκθεση «Μεθοδολογία Υπολογισμού Κεφαλαιακών Απαιτήσεων» σε συνεργασία με συμβούλους, όπου αναλύεται η μεθοδολογία που (ποσά σε χιλιάδες ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά) 165 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 εφαρμόστηκε προκειμένου να εκτιμηθούν οι κεφαλαιακές απαιτήσεις για πιστωτικό κίνδυνο, κίνδυνο αντισυμβαλλομένου, κίνδυνο αγοράς, κίνδυνο τερματισμού, λειτουργικό κίνδυνο και επιχειρηματικό κίνδυνο. Η μεθοδολογία που εφαρμόστηκε βασίζεται στα εξής: Κανονισμός (ΕΕ) 648/2012 και (ΕΕ) 152/2013 και (ΕΕ) 153/2013 Κανονισμός (ΕΕ) 575/2013 FSA: Prudential sourcebook for Banks, Building Societies and Investment Firms o BIRBU 13,4 CCR mark to market method o BIRBU 5,4 Financial collateral o BIRBU 3 Standardized credit risk Η ATHEXClear με βάση τα ανωτέρω υπολογίζει τακτικά σε τριμηνιαία βάση και εμφανίζει στις χρηματοοικονομικές της καταστάσεις, τις κεφαλαιακές απαιτήσεις που είναι απαραίτητες προκειμένου να ανταποκρίνεται στις κανονιστικές υποχρεώσεις της. Εάν το ποσό των ιδίων κεφαλαίων της ATHEXClear είναι χαμηλότερο από το 110% των κεφαλαιακών απαιτήσεων, όπως προσδιορίζεται κατωτέρω, ή χαμηλότερο από το 110% των €7,5 εκ. «κατώφλι κοινοποίησης» (threshold notification) η ATHEXClear θα αποστέλλει αμέσως κοινοποίηση στην αρμόδια αρχή (Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς) και θα την τηρεί ενήμερη τουλάχιστον σε εβδομαδιαία βάση, μέχρι ότου το ποσό του κεφαλαίου που κατέχει να υπερβεί πάλι το κατώφλι κοινοποίησης. Οι κεφαλαιακές απαιτήσεις της ATHEXClear με ημερομηνία 31.12.2020 αναλύονται στον παρακάτω πίνακα: Κεφαλαιακές Απαιτήσεις Είδος Κινδύνου Πιστωτικός κίνδυνος (σύνολο) Κεφαλαιακές Απαιτήσεις της 31.12.2020 1.557 Αγορά Παραγώγων 0 Αγορά Αξιών 0 Τοποθέτηση Ιδίων Κεφαλαίων 1.557 Κίνδυνος Αγοράς 0 Κίνδυνος Συναλλάγματος 0 Λειτουργικός Κίνδυνος Τερματισμού Λειτουργίας 177 3.819 Επιχειρηματικός Κίνδυνος 1.910 Σύνολο Κεφαλαιακών Απαιτήσεων Notification Threshold (110% των ανωτέρω Κεφαλαιακών Απαιτήσεων) 7.463 Πρόσθετοι Ειδικοί Πόροι (25% των Κεφαλαιακών Απαιτήσεων της 31.12.2020) 8.209 1.866 Οι κεφαλαιακές απαιτήσεις όπως υπολογίζονται ανωτέρω είναι σημαντικά χαμηλότερες από το ύψος των ιδίων κεφαλαίων που εμφανίζονται στην κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης της ATHEXClear της 31.12.2020, προσαρμοσμένα με το ύψος των διαθεσίμων που τηρούνται εκτός της Τράπεζα της Ελλάδος. Οι πρόσθετοι ειδικοί πόροι ύψους €1.866 χιλ. που υπολογίζονται ως 25% επί των κεφαλαιακών απαιτήσεων της 31.12.2020 κατανέμονται σε €1.202 χιλ. στην αγορά αξιών και σε €664 χιλ. στην αγορά παραγώγων την 31.12.2020. (ποσά σε χιλιάδες ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά) 166 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 5.40. ΕΠΙΧΟΡΗΓΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΛΟΙΠΕΣ ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ Ο Όμιλος εμφανίζει ως μακροπρόθεσμη υποχρέωση ποσό €50 χιλ. στο έτος του 2020 το οποίο αφορά κράτηση για αποζημίωση εργαζομένων (Ν.103/75) που έχει καταχωρηθεί στην Εταιρεία. 5.41. ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΟΜΙΛΟΣ Αποζημίωση προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία (σημ. 5.20) Σύνολο ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31.12.2020 31.12.2019 31.12.2020 31.12.2019 2.357 2.069 1.490 1.303 2.357 2.069 1.490 1.303 Η κίνηση προβλέψεων της 31.12.2020 και της 31.12.2019 του Ομίλου και της Εταιρείας αντίστοιχα αναλύονται ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ Προβλέψεις Αποζημίωσης προσωπικού Υπόλοιπο την 31.12.2018 Πρόσθετη πρόβλεψη στην περίοδο Χρησιμοποιηθείσα πρόβλεψη Προβλέψεις για λοιπούς κινδύνους 1.794 1.360 275 0 0 (1.300) Υπόλοιπο την 31.12.2019 Πρόσθετη πρόβλεψη στην περίοδο 2.069 60 288 0 Υπόλοιπο την 31.12.2020 2.357 60 ΕΤΑΙΡΕΙΑ Προβλέψεις Αποζημίωσης προσωπικού Υπόλοιπο την 31.12.2018 Πρόσθετη πρόβλεψη στη χρήση Προβλέψεις για λοιπούς κινδύνους 1.118 1.300 185 0 0 (1.300) Υπόλοιπο την 31.12.2019 Πρόσθετη πρόβλεψη στη χρήση 1.303 0 187 0 Υπόλοιπο την 31.12.2020 1.490 0 Χρησιμοποιηθείσα πρόβλεψη O Όμιλος και η Εταιρεία μέσω της διενέργειας των προβλέψεων προσπαθούν να διασφαλιστούν έναντι μελλοντικών κινδύνων. Υποχρεώσεις προς εργαζομένους Η κίνηση της υποχρέωσης καταβολής αποζημιώσεων για το έτος του 2020 και το έτος του 2019 απεικονίζεται αναλυτικά στον ακόλουθο πίνακα: Λογιστικές Απεικονίσεις σύμφωνα με το αναθεωρημένο ΔΛΠ 19 (ποσά σε €) Ποσά αναγνωρισμένα στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης Παρούσα αξία υποχρεώσεων (ποσά σε χιλιάδες ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά) Όμιλος 31.12.2020 31.12.2019 2.356.527 2.068.687 167 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 Καθαρή υποχρέωση αναγνωρισμένη στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης Ποσά αναγνωρισμένα στο λογαριασμό αποτελεσμάτων Κόστος τρέχουσας απασχόλησης Καθαρός τόκος επί της υποχρέωσης/(περιουσιακού στοιχείου) Κανονικό έξοδο στο λογαριασμό αποτελεσμάτων Κόστος περικοπών/διακανονισμών/τερματισμού υπηρεσίας Συνολικό έξοδο στο λογαριασμό αποτελεσμάτων Μεταβολή στην παρούσα αξία της υποχρέωσης Παρούσα αξία υποχρέωσης στην αρχή της χρήσης Κόστος τρέχουσας απασχόλησης Κόστος τόκου Παροχές που πληρώθηκαν από τον εργοδότη Κόστος περικοπών/διακανονισμών/τερματισμού υπηρεσίας Άλλο έξοδο/(έσοδο) Αναλογιστική ζημιά/(κέρδος) - οικονομικές υποθέσεις Αναλογιστική ζημιά/(κέρδος) - δημογραφικές υποθέσεις Αναλογιστική ζημιά/(κέρδος) - εμπειρία περιόδου Παρούσα αξία υποχρέωσης στο τέλος της χρήσης Προσαρμογές Προσαρμογές στις υποχρεώσεις από αλλαγή των υποθέσεων Εμπειρικές προσαρμογές στις υποχρεώσεις Συνολικό ποσό που αναγνωρίζεται στην Καθαρή Θέση Μεταβολές στην καθαρή υποχρέωση αναγνωρισμένη στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης Καθαρή υποχρέωση κατά την έναρξη της χρήσης Παροχές που πληρώθηκαν από τον εργοδότη Σύνολο δαπάνης που αναγνωρίστηκε στο λογαριασμό των αποτελεσμάτων Συνολικό ποσό που αναγνωρίζεται στην Καθαρή Θέση Καθαρή υποχρέωση στο τέλος της χρήσης Λογιστικές Απεικονίσεις σύμφωνα με το αναθεωρημένο ΔΛΠ 19 (ποσά σε €) Ποσά αναγνωρισμένα στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης Παρούσα αξία υποχρεώσεων Καθαρή υποχρέωση αναγνωρισμένη στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης Ποσά αναγνωρισμένα στο λογαριασμό αποτελεσμάτων Κόστος τρέχουσας απασχόλησης Καθαρός τόκος επί της υποχρέωσης/(περιουσιακού στοιχείου) Κανονικό έξοδο στο λογαριασμό αποτελεσμάτων Κόστος περικοπών/διακανονισμών/τερματισμού υπηρεσίας Άλλο έξοδο/(έσοδο) Συνολικό έξοδο στο λογαριασμό αποτελεσμάτων Μεταβολή στην παρούσα αξία της υποχρέωσης Παρούσα αξία υποχρέωσης στην αρχή της χρήσης Κόστος τρέχουσας απασχόλησης Κόστος τόκου Παροχές που πληρώθηκαν από τον εργοδότη Κόστος περικοπών/διακανονισμών/τερματισμού υπηρεσίας Άλλο έξοδο/(έσοδο) Αναλογιστική ζημιά/(κέρδος) - οικονομικές υποθέσεις (ποσά σε χιλιάδες ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά) 2.356.527 2.068.687 29.781 19.860 49.641 38.894 88.535 34.119 31.745 65.864 149.275 215.139 2.068.687 29.781 19.860 (56.744) 38.894 1.166 148.104 0 106.779 2.356.527 1.793.512 34.119 31.745 (182.344) 149.275 (54.242) 199.007 64.210 33.405 2.068.687 (148.104) (106.779) (254.883) (263.217) (33.405) (296.622) 2.068.687 (56.744) 89.701 254.883 2.356.527 1.793.512 (182.344) 160.897 296.622 2.068.687 Εταιρεία 31.12.2020 31.12.2019 1.489.891 1.302.796 1.489.891 1.302.796 16.829 12.507 29.336 0 6.428 35.764 14.945 19.794 34.739 16.094 (9.316) 41.517 1.302.796 16.829 12.507 0 0 6.428 84.146 1.117.744 14.945 19.784 (29.710) 16.094 (9.316) 110.426 168 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 Αναλογιστική ζημιά/(κέρδος) - δημογραφικές υποθέσεις Αναλογιστική ζημιά/(κέρδος) - εμπειρία χρήσης Παρούσα αξία υποχρέωσης στο τέλος της χρήσης Προσαρμογές Προσαρμογές στις υποχρεώσεις από αλλαγή των υποθέσεων Εμπειρικές προσαρμογές στις υποχρεώσεις Συνολικό ποσό που αναγνωρίζεται στην Καθαρή Θέση Μεταβολές στην καθαρή υποχρέωση αναγνωρισμένη στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης Καθαρή υποχρέωση κατά την έναρξη της χρήσης Εισφορά εργοδότη Σύνολο δαπάνης που αναγνωρίστηκε στο λογαριασμό των αποτελεσμάτων Συνολικό ποσό που αναγνωρίζεται στην Καθαρή Θέση Καθαρή υποχρέωση στο τέλος της χρήσης 0 67.185 1.489.891 37.690 25.139 1.302.796 (84.146) (67.185) (151.331) (148.116) (25.139) (173.255) 1.302.796 0 35.764 151.331 1.489.891 1.117.744 (29.710) 41.507 173.255 1.302.796 Οι αναλογιστικές παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν στην αναλογιστική μελέτη σύμφωνα με το ΔΛΠ 19 για τον Όμιλο είναι οι ακόλουθες: Αναλογιστικές παραδοχές Ημερομηνία αποτίμησης 31.12.2020 Επιτόκιο προεξόφλησης Αύξηση αποδοχών ( μακροχρ.) Πληθωρισμός Θνησιμότητα Ποσοστό αποχωρήσεων (Turnover) Ηλικίες κανονικής αποχώρησης Διάρκεια υποχρεώσεων 0,44% 1,00% 1,00% E V K 2000 (ελβετικός πίνακας) 0,50% Οι όροι αποχώρησης του Ταμείου Κοινωνικής Ασφάλισης που ανήκει ο κάθε εργαζόμενος 17,28 31.12.2019 0,96% 1,00% 1,00% E V K 2000 (ελβετικός πίνακας) 0,50% Οι όροι αποχώρησης του Ταμείου Κοινωνικής Ασφάλισης που ανήκει ο κάθε εργαζόμενος 17,70 5.42. ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΕΣ ΚΑΙ ΛΟΙΠΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ Όλες οι υποχρεώσεις είναι βραχυπρόθεσμες και ως εκ τούτου δεν απαιτείται προεξόφληση κατά την ημερομηνία των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Η ανάλυση των προμηθευτών και των λοιπών υποχρεώσεων παρουσιάζονται στον παρακάτω πίνακα: ΟΜΙΛΟΣ Προμηθευτές ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31.12.2020 31.12.2019 31.12.2020 31.12.2019 3.869 1.942 2.356 927 Προμηθευτές Ομιλικοί 0 0 22 0 Επιταγές Πληρωτέες 0 73 0 2 545 645 203 240 28 32 28 32 Πόρος Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς (1) Μερίσματα πληρωτέα Δεδουλευμένες παροχές τρίτων (2) Καταβλητέες αμοιβές (3) Απόδοση κεφαλαίου στους μετόχους (4) Προεισπραχθέντα έσοδα (5) Πιστωτές διάφοροι Προκαταβολές αποζημίωσης Σύνολο (ποσά σε χιλιάδες ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά) 509 284 469 139 1.313 877 616 409 92 110 92 110 193 156 150 156 4 0 3 0 0 16 0 0 6.553 4.135 3.939 2.015 169 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 1. Ο Πόρος της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς ύψους €545 χιλ. (έναντι €645 χιλ. το 2019) υπολογίζεται επί των χρηματιστηριακών συναλλαγών στην αγορά αξιών και παραγώγων και αποδίδεται στην Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς εντός δύο μηνών από τη λήξη κάθε εξαμήνου. Το ποσό αφορά το 2ο εξάμηνο του 2020. 2. Στις Δεδουλευμένες παροχές τρίτων συμπεριλαμβάνονται ποσό €40 χιλ. που αφορούν προβλέψεις FTSE, πρόβλεψη συντήρησης €15 χιλ. και αμοιβές ελεγκτών €41 χιλ. 3. Οι καταβλητέες αμοιβές περιλαμβάνουν πρόβλεψη αποζημίωσης προσωπικού €644 και πρόβλεψη Bonus 2020 για ATHEX €284 χιλ., ATHEXCSD €246 χιλ. και ATHEXClear €139 χιλ.. 4. Η απόδοση κεφαλαίου στους μετόχους περιλαμβάνει την επιστροφή κεφαλαίου ύψους €0,09 ανά μετοχή που ενέκρινε η Γ.Σ. των μετόχων του 2020 ύψους €5,43 εκ. καθώς και το εναπομείναν υπόλοιπο παλαιότερων επιστροφών κεφαλαίου στους μετόχους. 5. Στα προεισπραχθέντα έσοδα περιλαμβάνεται πρόβλεψη έκπτωσης ΔΧΣ στα μέλη για το έτος 2020 ποσού €152 χιλ. και αναλογία εσόδου ΔΕΣΦΑ ποσού €41 χιλ.. 5.43. ΦΟΡΟΙ ΠΛΗΡΩΤΕΟΙ ΟΜΙΛΟΣ Φόρος επί των πωλήσεων μετοχών 0,2% (1) Φόρος μισθωτών υπηρεσιών Φόρος ελεύθερων επαγγελματιών ΦΠΑ-Λοιποί φόροι Σύνολο 1. ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31.12.2020 31.12.2019 31.12.2020 31.12.2019 3.986 3.155 0 0 233 241 144 140 2 2 1 0 513 404 317 290 4.734 3.802 462 430 Η ATHEXCSD ως καθολικός διάδοχος το Κεντρικού Αποθετηρίου Αξιών με βάση την παρ.2 του άρθρου 9 του Ν2579/88 όπως τροποποιήθηκε από τον Ν2742/99 μεσολαβεί στην είσπραξη από τα Μέλη του Χρηματιστηρίου Αθηνών, και την απόδοση στο Ελληνικό Δημόσιο, του Φόρου (0,20%) επί των πωλήσεων μετοχών που πραγματοποιούνται στο Χρηματιστήριο Αθηνών. Το ποσό των €3.98 εκ. αντιπροσωπεύει τον φόρο (0,20%) επί των πωλήσεων μετοχών για τον μήνα Δεκέμβριο του 2020 και αποδόθηκε στο Δημόσιο εντός του Ιανουαρίου 2021. 5.44. ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Οι υποχρεώσεις του Ομίλου για ασφαλιστικούς οργανισμούς περιλαμβάνουν κυρίως πρόβλεψη για το Ταμείο Επαγγελματικής Ασφάλισης καθώς και υποχρέωση προς τον ΕΦΚΑ. Το ποσό για το Ταμείο Επαγγελματικής Ασφάλισης σε Όμιλο & Εταιρία ανέρχεται σε €467 χιλ. κατά την 31.12.2020 και €651 χιλ. την 31.12.2019. Η υποχρέωση προς τον ΕΦΚΑ του Ομίλου διαμορφώθηκε την 31.12.2020 σε €468 χιλ. έναντι €445 χιλ. την 31.12.2019 και για την Εταιρεία τα αντίστοιχα ποσά διαμορφώθηκαν σε €263 χιλ. την 31.12.2020 έναντι €244 χιλ. την 31.12.2019. 5.45. ΤΡΕΧΩΝ ΦΟΡΟΣ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΦΟΡΟΙ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΠΛΗΡΩΤΕΟΙ Οι µη εκπιπτόμενες δαπάνες περιλαμβάνουν κυρίως προβλέψεις, διάφορα έξοδα, και ποσά τα οποία θεωρούνται από την Εταιρεία ως μη δυνάμενα να δικαιολογηθούν ως παραγωγικές δαπάνες σε ενδεχόμενο φορολογικό έλεγχο και οι οποίες αναμορφώνονται από τη Διοίκηση κατά τον υπολογισμό του φόρου εισοδήματος. (ποσά σε χιλιάδες ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά) 170 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 Υποχρεώσεις από φόρους ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2020 ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31.12.2019 31.12.2020 31.12.2019 Υποχρεώσεις 31.12.2019 1.391 (374) 53 (295) Έξοδο φόρου εισοδήματος 1.063 2.632 381 558 Επιστροφή προκ/λης φόρου εισοδήματος 2019 77 0 26 0 Φόροι καταβληθέντες (4.046) (867) (690) (210) Υποχρεώσεις / (απαιτήσεις) (1.515) 1.391 (229) 53 Το ποσό €1.515 χιλ. που παρουσιάζεται στον Όμιλο ως απαίτηση φόρου εισοδήματος την 31.12.2020 προέρχεται από απαίτηση €146 χιλ. της ATHEXClear, €1.140 χιλ της ATHEXCSD και €229 χιλ. της μητρικής Εταιρείας. ΟΜΙΛΟΣ Φόρος Εισοδήματος Αναβαλλόμενος Φόρος Έξοδο φόρου εισοδήματος ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31.12.2020 31.12.2019 31.12.2020 31.12.2019 1.063 2.632 381 558 (25) 769 215 635 1.038 3.402 596 1.193 Σύμφωνα με το άρθρο 22 του Ν. 4646/2019 ο φορολογικός συντελεστής των νομικών προσώπων για τις χρήσεις 2019 και 2020 ανέρχεται σε 24%. Η συμφωνία του φόρου εισοδήματος με τα κέρδη προ φόρων, με βάση τους ισχύοντες συντελεστές και του εξόδου της φορολογίας, έχει ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ Φόρος Εισοδήματος ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31.12.2020 31.12.2019 31.12.2020 31.12.2019 4.908 9.482 9.615 5.616 24% 24% 24% 24% Αναμενόμενο έξοδο φόρου 1.178 2.276 2.308 1.348 Φορολογική επίδραση μη φορολογητέων εσόδων (526) (403) (1.962) (1.155) 386 2.188 250 1.737 1.038 3.402 596 1.193 Κέρδη προ φόρων Συντελεστής φόρου εισοδήματος Φορολογική επίδραση μη εκπιπτόμενων δαπανών Έξοδο φόρου εισοδήματος Τα έσοδα που δεν φορολογούνται αναφέρονται κυρίως σε έσοδα από μερίσματα θυγατρικών που απαλείφονται σε ενοποιημένη βάση. Έτσι, ο συντελεστής φόρου - μετρούμενος επί των λογιστικών κερδών γίνεται μεγαλύτερος, αφού τα αντίστοιχα φορολογητέα κέρδη είναι μεγαλύτερα. Επίσης, ο προκύπτων πραγματικός συντελεστής φόρου των ενοποιημένων κερδών είναι μεγαλύτερος του ονομαστικού συντελεστή που ισχύει, επειδή – στη διάρκεια της τρέχουσας χρήσης – υπήρξαν ενδοεταιρικές τιμολογήσεις. Οι ζημιές αποτίμησης των μετοχών αντιμετωπίζονται λογιστικά διαφορετικά στα ΔΠΧΑ από ότι στα φορολογικά βιβλία και αποτελούν το βασικό παράγοντα δημιουργίας αναβαλλόμενου φόρου. Έκθεση Φορολογικής Συμμόρφωσης Για τις χρήσεις 2011 έως 2015, οι Ελληνικές Ανώνυμες Εταιρείες και οι Εταιρείες Περιορισμένης Ευθύνης που οι ετήσιες χρηματοοικονομικές τους καταστάσεις ελέγχονται υποχρεωτικά, υποχρεούνται να λαμβάνουν «Ετήσιο Πιστοποιητικό» που προβλέπεται στην παρ.5 του άρθρου 82 του Ν.2238/1994 και το άρθρο 65Α του Ν.4174/2013, το οποίο εκδίδεται μετά από φορολογικό έλεγχο που διενεργείται από τον ίδιο Νόμιμο Ελεγκτή ή ελεγκτικό γραφείο που ελέγχει τις ετήσιες χρηματοοικονομικές καταστάσεις. Κατόπιν ολοκλήρωσης του (ποσά σε χιλιάδες ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά) 171 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 φορολογικού ελέγχου, ο Νόμιμος Ελεγκτής ή το ελεγκτικό γραφείο εκδίδει στην Εταιρεία «Έκθεση Φορολογικής Συμμόρφωσης» και στην συνέχεια την υποβάλει ηλεκτρονικά στο Υπουργείο Οικονομικών. Από τη χρήση 2016 και μετά η έκδοση του «Ετήσιου Πιστοποιητικού» είναι προαιρετική. Η φορολογική αρχή διατηρεί το δικαίωμα να προχωρήσει σε φορολογικό έλεγχο εντός του θεσπισθέντος πλαισίου όπως αυτό ορίζεται στο άρθρο 36 του Ν.4174/2013. Ανέλεγκτες φορολογικά χρήσεις Η κατάσταση των Εταιρειών του Ομίλου από πλευράς φορολογικού ελέγχου έχει, κατά χρήση, ως ακολούθως: ΧΑ μέχρι 30.06.2014 ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ ΑΘΗΝΩΝ (ATHEX) ATHEXCSD (πρώην ΧΚΘ) ATHEXClear 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 x x x x x x x x x x προσφυγή 2015 2016 2017 2018 2019 2020 x x x x x x + x x x x x x x x x x x x + x x x x x x x x x x x x + (x) Φορολογικά περαιωθείσες χρήσεις (+) Φορολογικός έλεγχος σε εξέλιξη ATHEX: (βλ. κατωτέρω σχετικά με τον διενεργηθέντα φορολογικό έλεγχο των χρήσεων 2008-2010). Για τις χρήσεις 2011, 2017, 2018, οι Εταιρείες του Ομίλου έχουν ελεγχθεί από την PricewaterhouseCoopers Α.Ε. και για τις χρήσεις 2012 – 2016 από την Ernst and Young AE και έχουν λάβει «Εκθέσεις Φορολογικής Συμμόρφωσης» χωρίς επιφύλαξη σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις (άρθρο 82 παραγρ.5 Ν.2238/1994 για τις χρήσεις 2011-2013 και άρθρο 65Α του Ν.4174/2013 για τις χρήσεις 2014-2018). Για τη χρήση 2019 ο φορολογικός έλεγχος διενεργήθηκε από την PricewaterhouseCoopers Α.Ε. σύμφωνα με το άρθρο 65Α του Ν.4174/2013 και η σχετική Έκθεση Φορολογικής Συμμόρφωσης χορηγήθηκε χωρίς επιφύλαξη, εντός του Οκτωβρίου του 2020. Για τη χρήση 2020 ο φορολογικός έλεγχος είναι σε εξέλιξη και το φορολογικό πιστοποιητικό αναμένεται να χορηγηθεί μετά την υποβολή της φορολογικής δήλωσης του 2020, στο δεύτερο εξάμηνο του 2021. Φορολογικός έλεγχος της Εταιρείας για τις χρήσεις 2008, 2009 και 2010 Εντός των προθεσμιών του νόμου η Εταιρεία την 30.09.2016 κατέθεσε ενδικοφανή προσφυγή σύμφωνα με το άρθρο 63 Ν. 4174/2013 ενώπιον της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ) της ΓΓΔΕ έναντι του πορίσματος του φορολογικού ελέγχου, καταβάλλοντας ταυτόχρονα το 100% της οφειλής ήτοι συνολικό ποσό €1.562 χιλ., προκειμένου να αποφευχθεί η συσσώρευση, υπολογισμός και βεβαίωση τόκων για όσο διάστημα διαρκεί η αναστολή της οφειλής (άρθρο 53 παρ. 1 του ν.4174/2013). Το πόρισμα της ΔΕΔ, το οποίο παρελήφθη την 15.02.2017, μειώνει τη συνολική οφειλή κατά €579 χιλ. στις €983 χιλ. Το ποσό της διαφοράς έχει ήδη συμψηφιστεί με ισόποσες υποχρεώσεις της Εταιρείας από την αρμόδια Δ.Ο.Υ. Η Εταιρεία έχει προσφύγει περαιτέρω (16.03.2017) στα Διοικητικά Δικαστήρια προκειμένου να περιορίσει το καταλογισθέν ποσό φόρου και προσαυξήσεων του φορολογικού ελέγχου. Η Εταιρεία έλαβε κλήση και παρέστη στο Διοικητικό Εφετείο για την εκδίκαση της υπόθεσης την 06.03.2018. Με την υπ’ αριθμόν 3901/2018 απόφαση του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών η υπόθεση παραπέμπεται στο αρμόδιο Τριμελές Διοικητικό Πρωτοδικείο Αθηνών. Η υπόθεση έχει παραπεμφθεί στο Πρωτοδικείο όπου εκδικάστηκε την 24.9.2019. Μέχρι την ημερομηνία αυτής της έκθεσης δεν έχει εκδοθεί η απόφαση. 5.46. ΓΝΩΣΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΣΥΝΔΕΔΕΜΕΝΩΝ ΜΕΡΩΝ Η αξία των συναλλαγών & τα υπόλοιπα του Ομίλου με συνδεδεμένα μέρη αναλύεται στον παρακάτω πίνακα: (ποσά σε χιλιάδες ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά) 172 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 ΟΜΙΛΟΣ 31.12.2020 Aμοιβές διευθυντικών στελεχών & εκτελεστικών μελών της διοίκησης Κόστος κοινωνικής ασφάλισης Σύνολο ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31.12.2019 31.12.2020 31.12.2019 1.602 1.115 1.261 954 327 255 247 0 1.929 1.370 1.508 954 Ο Όμιλος έχει διενεργήσει πρόβλεψη bonus για το σύνολο του προσωπικού €500 χιλ. την 31.12.2020 & €877 χιλ. την 31.12.2019. Τα αντίστοιχα ποσά για την Εταιρία είναι €234 χιλ. την 31.12.2020 & €410 χιλ. την 31.12.2019. Στη συνέχεια αναλύονται τα ενδοομιλικά υπόλοιπα κατά την 31.12.2020 και την 31.12.2019, καθώς και οι διεταιρικές συναλλαγές των Εταιρειών του Ομίλου, κατά την 31.12.2020 και την 31.12.2019. ΕΝΔΟΟΜIΛΙΚΑ ΥΠΟΛΟΙΠΑ (σε €) 31.12.2020 ATHEX ATHEXCSD ATHEXCLEAR ATHEX Απαιτήσεις Υποχρεώσεις 0 0 416.019 34.267 720 0 ATHEXCSD Απαιτήσεις Υποχρεώσεις 34.267 416.019 0 0 331.075 1.600 ATHEXCLEAR Απαιτήσεις Υποχρεώσεις 0 720 1.600 331.075 0 0 ΕΝΔΟΟΜIΛΙΚΑ ΥΠΟΛΟΙΠΑ (σε €) 31.12.2019 ATHEX ATHEXCSD ATHEXCLEAR ATHEX Απαιτήσεις Υποχρεώσεις 0 0 446.609 0 0 0 ATHEXCSD Απαιτήσεις Υποχρεώσεις 0 446.609 0 0 120.246 1.600 ATHEXCLEAR Απαιτήσεις Υποχρεώσεις 0 0 1.600 120.246 0 0 ΕΝΔΟΟΜΙΛΙΚΑ ΕΣΟΔΑ-ΕΞΟΔΑ (σε €) 01.01-31.12.2020 ATHEX ATHEX Έσοδα Έξοδα Έσοδα από μερίσματα ATHEXCSD ATHEXCLEAR 0 0 449.481 427.502 109.822 0 0 4.013.000 3.825.000 ATHEXCSD Έσοδα Έξοδα 427.502 449.481 0 0 6.054.805 16.247 ATHEXCLEAR Έσοδα Έξοδα 0 109.822 16.247 6.054.805 0 0 (ποσά σε χιλιάδες ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά) 173 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 ΕΝΔΟΟΜΙΛΙΚΑ ΕΣΟΔΑ-ΕΞΟΔΑ (σε €) 01.01-31.12.2019 ATHEX ATHEX Έσοδα Έξοδα Έσοδα από μερίσματα ATHEXCSD ATHEXCLEAR 0 0 386.451 315.069 110.522 0 0 3.210.400 0 ATHEXCSD Έσοδα Έξοδα 315.069 386.451 0 0 5.940.953 26.006 ATHEXCLEAR Έσοδα Έξοδα 0 110.522 26.006 5.940.953 0 0 Οι ενδοομιλικές συναλλαγές αφορούν πάγια χρέωση διακανονισμού εντολών (άρθρο 1 απόφαση 1 περί χρεώσεων), εντολές διακανονισμού (άρθρο 1 απόφαση 1 περί χρεώσεων), υποστηρικτικές υπηρεσίες (λογιστήριο, ασφάλεια, διοικητικές υπηρεσίες, κλπ.), μηχανογραφικές υπηρεσίες, καθώς και υπηρεσίες υποστήριξης χρηστών Η/Υ που τιμολογούνται σε τιμές παρόμοιες με αυτές που διενεργούνται μεταξύ τρίτων. Για την συγγενή εταιρεία ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΑΕ ακολουθεί πίνακας με τις απαιτήσεις και τα έσοδα για το έτος του 2020 και το αντίστοιχο του 2019: ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ (σε €) ΑΤΗΕΧ 31.12.2020 31.12.2019 331.506 224.323 ATHEXCSD 58.419 80.178 ATHEXCLEAR 27.900 9.300 ΕΣΟΔΑ (σε €) 31.12.2020 31.12.2019 ΑΤΗΕΧ 781.565 325.815 ATHEXCSD 268.244 274.300 30.000 30.000 ATHEXCLEAR Για την συγγενή εταιρεία ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΗΣ ΣΥΝΑΛΛΑΓΩΝ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΑΕ ακολουθεί πίνακας με τις απαιτήσεις και τα έσοδα για το έτος του 2020 και το αντίστοιχο του 2019: ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ (σε €) ΑΤΗΕΧ 31.12.2020 31.12.2019 176.877 14.579 ATHEXCSD 16.793 16.463 ATHEXCLEAR 17.980 84.010 ΕΣΟΔΑ (σε €) ΑΤΗΕΧ 2020 2019 316.923 48.222 ATHEXCSD 63.968 64.442 ATHEXCLEAR 10.000 92.650 (ποσά σε χιλιάδες ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά) 174 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 Για το ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ο Όμιλος με 31.12.2020 εμφανίζει απαίτηση στην ΑΤΗΕΧ ποσού €36.681,00 χιλ. και υποχρέωση στην ATHEXCSD €150,00. 5.47. ΚΕΡΔΗ ΑΝΑ ΜΕΤΟΧΗ ΚΑΙ ΜΕΡΙΣΜΑΤΑ ΠΡΟΣ ΠΛΗΡΩΜΗ Το Δ.Σ του Χρηματιστηρίου Αθηνών πρότεινε προς την Τακτική Γενική Συνέλευση των Μετόχων τη διανομή μερίσματος €0,07 ανά μετοχή ήτοι ποσού €4.224.360 από τα κέρδη της χρήσης 2019 καθώς και την επιστροφή κεφαλαίου στους μετόχους €0,09 ανά μετοχή ήτοι ποσού €5.431.320. Οι προτάσεις του Δ.Σ. εγκρίθηκαν από τους μετόχους στην 19η Τακτική Γενική Συνέλευση την 29.05.2020 και στην Επαναληπτική Γενική Συνέλευση την 05.06.2020 αντίστοιχα. Τα καθαρά κέρδη του Ομίλου μετά από φόρους για το έτος του 2020 ανήλθαν σε €3,87 εκ. ή €0,064 ανά μετοχή, ενώ συμπεριλαμβανομένων των λοιπών συνολικών εισοδημάτων διαμορφώνονται σε €7,15 εκ. ή €0,118 ανά μετοχή. Ο αριθμός των μετοχών της Εταιρείας ανέρχεται σε 60.348.000. 5.48. ΕΣΟΔΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Τα έσοδα από συμμετοχές αναφέρονται στην κατά 21% συμμετοχή της Εταιρείας στο Ελληνικό Χρηματιστήριο Ενέργειας (ΕΧΕ) (σημ. 5.32). Η εσωτερική αξία της συμμετοχής της Εταιρείας στο ΕΧΕ αυξάνεται αναλογικά με το ποσοστό συμμετοχής της στην καθαρή θέση της τελευταίας. Η καθαρή θέση της Ελληνικό Χρηματιστήριο Ενέργειας (ΕΧΕ) κατά την 31.12.2019 ανέρχεται σε €5.580 χιλ. Μέχρι την 31.12.2019 καταχωρήθηκε έσοδο από την συμμετοχή αυτή ποσού €108 χιλ. και μέχρι την 31.12.2020 καταχωρήθηκε επιπλέον έσοδο €14 χιλ. 5.49. ΜΕΛΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΙΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΟΜΙΛΟΥ Τα εν ενεργεία Μέλη των Διοικητικών Συμβουλίων των Εταιρειών του Ομίλου Χρηματιστηρίου Αθηνών αναφέρονται στους πίνακες που ακολουθούν. Η σύνθεση του Διοικητικού Συμβουλίου που εξελέγη από τη Γενική Συνέλευση της Εταιρείας την 30.5.2019 με τετραετή θητεία είναι η ακόλουθη: ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑ – ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Όνομα Θέση Γεώργιος Χαντζηνικολάου Πρόεδρος, Μη Εκτελεστικό Μέλος Αλέξιος Πιλάβιος Αντιπρόεδρος, Μη Εκτελεστικό Μέλος Σωκράτης Λαζαρίδης Διευθύνων Σύμβουλος, εκτελεστικό Μέλος Αλέξανδρος Αντωνόπουλος Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Κωνσταντίνος Βασιλείου Μη Εκτελεστικό Μέλος Γεώργιος Δουκίδης Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Ιωάννης Εμίρης Μη Εκτελεστικό Μέλος Πολυξένη Καζόλη Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Σοφία Κουνενάκη-Εφραίμογλου Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Ιωάννης Κυριακόπουλος Μη Εκτελεστικό Μέλος Αδαμαντίνη Λάζαρη Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Σπυριδούλα Παπαγιαννίδου Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Νικόλαος Χρυσοχοϊδης Μη Εκτελεστικό Μέλος Η σύνθεση των Διοικητικών Συμβουλίων των θυγατρικών Εταιρειών ATHEXClear και ATHEXCSD είναι η ακόλουθη: (ποσά σε χιλιάδες ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά) 175 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΗΣ ΣΥΝΑΛΛΑΓΩΝ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Όνομα Θέση Αλέξιος Πιλάβιος Πρόεδρος, Μη Εκτελεστικό Μέλος Χαράλαμπος Σαχίνης Αντιπρόεδρος, Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Σωκράτης Λαζαρίδης Διευθύνων Σύμβουλος, Εκτελεστικό Μέλος Γεώργιος Δουκίδης Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Θεανώ Καρποδίνη Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Σπυριδούλα Παπαγιαννίδου Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Νικόλαος Πιμπλής Εκτελεστικό Μέλος ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΑΠΟΘΕΤΗΡΙΟ ΤΙΤΛΩΝ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Όνομα Θέση Γεώργιος Χαντζηνικολάου Πρόεδρος, Μη Εκτελεστικό Μέλος Αδαμαντίνη Λάζαρη Αντιπρόεδρος, Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Σωκράτης Λαζαρίδης Διευθύνων Σύμβουλος, Εκτελεστικό Μέλος Θεανώ Καρποδίνη Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Πολυξένη Καζόλη Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Σπυριδούλα Παπαγιαννίδου Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Νικόλαος Πιμπλής Εκτελεστικό Μέλος 5.50. ΕΠΙΔΙΚΕΣ Ή ΥΠΟ ΔΙΑΙΤΗΣΙΑ ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΚΑΙ ΛΟΙΠΕΣ ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ Ο Όμιλος έχει εμπλακεί σε δικαστικές υποθέσεις με εργαζόμενους, με μέλη του Χρηματιστηρίου Αθηνών, με εισηγμένες εταιρείες, καθώς και με τρίτους. Η Διοίκηση του Ομίλου καθώς και οι νομικοί σύμβουλοι εκτιμούν ότι από την έκβαση των υποθέσεων αυτών ο Όμιλος και η Εταιρεία δεν θα έχουν σημαντική επίπτωση στην οικονομική κατάσταση, τη χρηματοοικονομική θέση ή στα αποτελέσματα της λειτουργίας του Ομίλου και της Εταιρείας. Ο Όμιλος προκειμένου να μειώσει το ύψος των απαιτήσεων από τους πελάτες ασκεί όλες τις νόμιμες ενέργειες που του δίνει το δικαίωμα ο Nόμος και οι Κανονισμοί. Στο πλαίσιο αυτό έχουν υποβληθεί εξώδικες διαμαρτυρίες και αγωγές οι οποίες θα κριθούν στα δικαστήρια. Ένα σημαντικό μέρος των απαιτήσεων εκτιμάται ότι θα ανακτηθεί από τις Εταιρείες του Ομίλου. 5.51. ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΣΗΣ Την 18.3.2021 η Εταιρεία προέβη στην πώληση του χαρτοφυλακίου των μετοχών της Τράπεζας Πειραιώς που είχε στην κατοχή της. Συγκεκριμένα πωλήθηκαν 668.265 μετοχές με μέση τιμή πώλησης €0,7484. Η αξία συναλλαγής ανήλθε σε €500.136,44. Ποσό ύψους €368,9 χιλ. θα επιβαρύνει τα λοιπά συνολικά εισοδήματα εντός του πρώτου τριμήνου του 2021 ως αποτέλεσμα της πώλησης των μετοχών αυτών. Δεν υπάρχει άλλο γεγονός με σημαντική επίδραση στα αποτελέσματα του Ομίλου και της Εταιρείας, που έλαβε χώρα ή ολοκληρώθηκε μετά την 31.12.2020, ημερομηνία των ετήσιων χρηματοοικονομικών καταστάσεων του έτους 2020 και μέχρι την έγκριση των χρηματοοικονομικών καταστάσεων από το Διοικητικό Συμβούλιο του Ομίλου και της Εταιρείας την 29.03.2021. (ποσά σε χιλιάδες ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά) 176 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 5.52. ΑΝΑΠΡΟΣΑΡΜΟΓΕΣ Τροποποιήσεις στα δημοσιευμένα στοιχεία του Ομίλου και της Εταιρείας της Ετήσιας Κατάστασης Συνολικού Εισοδήματος και της Ετήσιας Κατάστασης Χρηματοοικονομικής Θέσης Έγινε ανακατάταξη των κονδυλίων της Κατάστασης Συνολικού Εισοδήματος και της Κατάστασης Χρηματοοικονομικής Θέσης για τη χρήση 2019 ώστε να είναι συγκρίσιμα με τα αντίστοιχα κονδύλια της χρήσης 2020. Ο παρακάτω πίνακας εμφανίζει αναταξινομήσεις που έγιναν στη δημοσιευμένη Κατάσταση Συνολικού Εισοδήματος του Ομίλου και της Εταιρείας, για τη χρήση 2019. Παρεπόμενες Υπηρεσίες Λοιπές Υπηρεσίες 01.01 31.12.2019 Τροποποιημένα ΟΜΙΛΟΣ 01.01 31.12.2019 Δημοσιευμένα 01.01 31.12.2019 Αναταξινόμηση 01.01 31.12.2019 Τροποποιημένα ΕΤΑΙΡΕΙΑ 01.01 31.12.2019 Δημοσιευμένα 01.01 31.12.2019 Αναταξινόμηση 3.370 2.623 747 1.839 1.473 366 927 1.674 -747 1.007 1.373 -366 Ο παρακάτω πίνακας εμφανίζει αναταξινομήσεις που έγιναν στη Χρηματοοικονομικής Θέση του Ομίλου και της Εταιρείας για τη χρήση 2019. 01.01 31.12.2019 Τροποποιημένα ΟΜΙΛΟΣ 01.01 31.12.2019 Δημοσιευμένα 01.01 31.12.2019 Αναταξινόμηση 01.01 31.12.2019 Τροποποιημένα δημοσιευμένη Κατάσταση ΕΤΑΙΡΕΙΑ 01.01 31.12.2019 Δημοσιευμένα 01.01 31.12.2019 Αναταξινόμηση Συμμετοχές και λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις 5.949 1.228 4.721 63.699 59.278 4.421 Λοιπές απαιτήσεις 4.427 9.148 -4.721 1.389 5.810 -4.421 (ποσά σε χιλιάδες ευρώ, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά) 177 ΕΤΗΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2020 Αθήνα, 29 Μαρτίου 2021 Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΟΥ ΔΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΧΑΝΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ ____________________ O ΔΙΕΥΘΥΝΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΣΩΚΡΑΤΗΣ ΛΑΖΑΡΙΔΗΣ ____________________ Ο ΕΠΙΤΕΛΙΚΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΚΟΣΚΟΛΕΤΟΣ ____________________ Ο ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΜΑΓΙΟΓΛΟΥ ____________________ 178

Περίληψη: ΔΗΛΩΝΟΥΜΕ ΟΤΙ 1. εξ όσων γνωρίζουμε, οι εταιρικές και ενοποιημένες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις του Ομίλου και της Εταιρείας, οι οποίες καταρτίστηκαν σύμφωνα με τα ισχύοντα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς, απεικονίζουν κατά τρόπο αληθή τα στοιχεία του ενεργητικού και των υποχρεώσεων, την καθαρή θέση της 31.12.2020 και τα αποτελέσματα της χρήσης 2020 της «ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑ-ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ», καθώς και των επιχειρήσεων που περιλαμβάνονται στην ενοποίηση εκλαμβανομένων ως σύνολο, 2. εξ όσων γνωρίζουμε, η συνημμένη έκθεση της χρήσης 2020 του Διοικητικού Συμβουλίου απεικονίζει κατά τρόπο αληθή την εξέλιξη, τις επιδόσεις, τη θέση της Εταιρείας «ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ» καθώς και των επιχειρήσεων που περιλαμβάνονται στην ενοποίηση εκλαμβανομένων ως σύνολο, συμπεριλαμβανομένης της περιγραφής των κυριοτέρων κινδύνων και αβεβαιοτήτων που αντιμετωπίζουν, 3. εξ όσων γνωρίζουμε, οι συνημμένες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις της χρήσης 2020 είναι εκείνες που εγκρίθηκαν από το Διοικητικό Συμβούλιο της «ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑ-ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ» την 29.03.2021 και έχουν δημοσιοποιηθεί με την ανάρτηση τους στο διαδίκτυο, στη διεύθυνση www.athexgroup.gr Αθήνα, 29 Μαρτίου 2021 Ο Ο ΤΟ ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΟΥ Δ.Σ. ΔΙΕΥΘΥΝΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΜΕΛΟΣ Δ.Σ. ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΧΑΝΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ ΣΩΚΡΑΤΗΣ ΛΑΖΑΡΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΟΥΚΙΔΗΣ Α.Δ.Τ.: Χ-501829 Α.Δ.Τ.: ΑΚ-218278 Α.Δ.Τ.: Χ-468731