Ετήσια Οικονομική Έκθεση 31 Δεκεμβρίου 2021 Η συνημμένη Ετήσια Οικονομική Έκθεση εγκρίθηκε από το Διοικητικό Συμβούλιο της Πειραιώς Financial Holdings Α.Ε. την 24η Μαρτίου 2022 και έχει αναρτηθεί στον ιστότοπο της Πειραιώς Financial Holdings Α.Ε. στη διεύθυνση www.piraeusholdings.gr. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Δήλωση του άρθρου 4 παρ. 2 του Ν. 3556/2007 ....................................................................................................................... 8 Έκθεση Διαχείρισης Διοικητικού Συμβουλίου Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου .................................................................................................................................. 9 Επεξηγηματική Έκθεση .............................................................................................................................................................. 130 Εναλλακτικοί Δείκτες Μέτρησης Απόδοσης (ΕΔΜΑ) σε επίπεδο Ομίλου ................................................................................. 137 Έκθεση Ανεξάρτητου Ορκωτού Ελεγκτή Λογιστή ...................................................................................................................... 141 Ετήσιες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις Κατάσταση Αποτελεσμάτων ...................................................................................................................................................... 151 Κατάσταση Συνολικών Εσόδων ................................................................................................................................................. 152 Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης ................................................................................................................................... 153 Κατάσταση Μεταβολών Ιδίων Κεφαλαίων ................................................................................................................................ 154 Κατάσταση Ταμειακών Ροών ..................................................................................................................................................... 156 Σημειώσεις επί των Ετήσιων Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων 1 Γενικές πληροφορίες .............................................................................................................................................................. 157 2 Βάση κατάρτισης και σημαντικές λογιστικές αρχές ............................................................................................................... 159 2.1 Βάση κατάρτισης ............................................................................................................................................................. 159 2.2 Συνεχιζόμενη Δραστηριότητα ......................................................................................................................................... 159 2.3 Υιοθέτηση των Διεθνών Προτύπων Χρηματοοικονομικής Αναφοράς («Δ.Π.Χ.Α.»)........................................................ 169 2.4 Σημαντικές Λογιστικές Αρχές .......................................................................................................................................... 171 3 Σημαντικές λογιστικές παραδοχές και βασικές πηγές επιμέτρησης της αβεβαιότητας ........................................................ 196 3.1 Σημαντικές κρίσεις κατά την εφαρμογή των λογιστικών αρχών του Ομίλου ................................................................. 196 3.2 Βασικές πηγές εκτίμησης της αβεβαιότητας .................................................................................................................. 198 4 Διαχείριση Χρηματοοικονομικών Κινδύνων ........................................................................................................................... 202 4.1 Πλαίσιο Διαχείρισης Κινδύνων ........................................................................................................................................ 202 4.2 Πιστωτικός κίνδυνος........................................................................................................................................................ 209 4.3 Διαχείριση πιστωτικού κινδύνου .................................................................................................................................... 229 4.4 Ρυθμίσεις ......................................................................................................................................................................... 288 4.5 Ανταλλαγές χρέους με απόκτηση συμμετοχής ............................................................................................................... 293 4.6 Χρεωστικοί τίτλοι στο αποσβεσμένο κόστος ή αποτιμώμενοι σε εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων........ 294 4.7 Συγκέντρωση κινδύνου χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού με έκθεση σε πιστωτικό κίνδυνο ..................... 296 4.8 Συμψηφισμός χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού και παθητικού ................................................................. 305 4.9 Κίνδυνος αγοράς ............................................................................................................................................................. 307 4.10 Κίνδυνος συναλλάγματος.............................................................................................................................................. 309 4.11 Κίνδυνος επιτοκίου ....................................................................................................................................................... 313 4.12 Κίνδυνος ρευστότητας .................................................................................................................................................. 316 4.13 Μεταβιβάσεις χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων.................................................................................... 319 4.14 Χρηματοοικονομικά μέσα που δεν τηρούνται σε εύλογες αξίες .................................................................................. 320 4.15 Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται σε εύλογες αξίες ................................................................................... 321 4.16 Κεφαλαιακή επάρκεια ................................................................................................................................................... 328 4.17 Κίνδυνος που σχετίζεται με την αναγνώριση του κυρίως τμήματος των αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων ως απαιτήσεις (Deferred Tax Credits) έναντι του Ελληνικού Δημοσίου είτε ως εποπτικό κεφάλαιο είτε ως απαίτηση .......... 331 4.18 Αναμόρφωση επιτοκίων αναφοράς «IBOR reform» ..................................................................................................... 332 5 Ανάλυση κατά τομέα ............................................................................................................................................................... 336 6 Καθαρά έσοδα από τόκους..................................................................................................................................................... 340 7 Καθαρά έσοδα προμηθειών ................................................................................................................................................... 342 8 Καθαρά κέρδη/ (ζημίες) από χρηματοοικονομικά μέσα που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων ......... 345 9 Καθαρά κέρδη/ (ζημίες) από αποαναγνώριση χρηματοοικονομικών μέσων στο αποσβεσμένο κόστος .............................. 345 10 Καθαρά λοιπά έσοδα/ (έξοδα) ............................................................................................................................................. 346 11 Αμοιβές και έξοδα προσωπικού ........................................................................................................................................... 346 12 Έξοδα διοίκησης ................................................................................................................................................................... 347 13 Διακοπείσες δραστηριότητες ................................................................................................................................................ 347 14 Φόρος εισοδήματος .............................................................................................................................................................. 349 15 Κέρδη/(ζημίες) ανά μετοχή ................................................................................................................................................... 350 16 Φορολογικές επιδράσεις σχετιζόμενες με τα λοιπά συνολικά έσοδα / (έξοδα) περιόδου ................................................. 351 17 Ταμείο και διαθέσιμα στις κεντρικές τράπεζες .................................................................................................................... 352 18 Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυμάτων ............................................................................................................................. 353 19 Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα ................................................................................................................................... 353 20 Χρηματοοικονομικά μέσα ενεργητικού αποτιμώμενα σε εύλογες αξίες μέσω αποτελεσμάτων ........................................ 356 21 Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος ........................................................................................ 357 22 Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων ............................ 359 23 Απαιτήσεις από χρεωστικούς τίτλους στο αποσβεσμένο κόστος ........................................................................................ 361 24 Επενδύσεις σε ενοποιούμενες εταιρείες .............................................................................................................................. 362 25 Άυλα στοιχεία ενεργητικού .................................................................................................................................................. 375 26 Ενσώματα πάγια στοιχεία..................................................................................................................................................... 376 27 Επενδύσεις σε ακίνητα ......................................................................................................................................................... 378 28 Διακρατούμενα προς πώληση στοιχεία ενεργητικού........................................................................................................... 378 29 Λοιπά στοιχεία ενεργητικού ................................................................................................................................................. 382 30 Υποχρεώσεις προς πιστωτικά ιδρύματα ............................................................................................................................... 386 31 Υποχρεώσεις προς πελάτες .................................................................................................................................................. 387 32 Υποχρεώσεις από πιστωτικούς τίτλους ................................................................................................................................ 388 33 Λοιπές δανειακές υποχρεώσεις ............................................................................................................................................ 392 34 Λοιπές υποχρεώσεις ............................................................................................................................................................. 392 35 Προβλέψεις ........................................................................................................................................................................... 393 36 Tρέχουσες φορολογικές απαιτήσεις .................................................................................................................................... 394 37 Αναβαλλόμενοι Φόροι .......................................................................................................................................................... 395 38 Υποχρεώσεις για παροχές μετά τη συνταξιοδότηση και λήξης εργασιακής σχέσης............................................................ 398 39 Μισθώσεις ............................................................................................................................................................................ 409 40 Ενδεχόμενες υποχρεώσεις, εξασφαλίσεις, μεταφορές χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων και δεσμεύσεις .. 410 41 Μετοχικό κεφάλαιο και λοιποί συμμετοχικοί τίτλοι ............................................................................................................ 420 42 Λοιπά αποθεματικά και αποτελέσματα εις νέον ................................................................................................................. 422 43 Μέρισμα ανά μετοχή ............................................................................................................................................................ 423 44 Ταμείο και ταμειακά ισοδύναμα .......................................................................................................................................... 424 45 Συναλλαγές με συνδεδεμένα μέρη....................................................................................................................................... 424 45.1 Πρόσωπα που κατέχουν καίριες Διοικητικές θέσεις και λοιπά συνδεδεμένα μέρη......................................................... 425 45.2 Θυγατρικές εταιρείες .................................................................................................................................................... 426 45.3 Συγγενείς εταιρείες ....................................................................................................................................................... 427 45.4 Κοινοπραξίες ................................................................................................................................................................. 428 46 Μεταβολές στο χαρτοφυλάκιο των ενοποιούμενων εταιρειών .......................................................................................... 429 47 Αμοιβές Ανεξάρτητου Ορκωτού Ελεγκτή Λογιστή ................................................................................................................ 431 48 Αναμορφώσεις/ αναταξινομήσεις χρηματοοικονομικών πληροφοριών συγκριτικής χρήσης ............................................ 431 49 Γνωστοποιήσεις του Νόμου 4261/5.5.2014 ......................................................................................................................... 435 50 Γνωστοποιήσεις του Νόμου 4151/2013 ............................................................................................................................... 437 51 Γεγονότα μετά την ημερομηνία της περιόδου αναφοράς ................................................................................................... 437 ΕΠΕΞΗΓΗΜΑΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Η παρούσα επεξηγηματική έκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου (Δ.Σ.) της Πειραιώς Financial Holdings A.E. (στο εξής «η Εταιρεία») απευθύνεται προς την Τακτική Γενική Συνέλευση των μετόχων της και περιέχει αναλυτικές πληροφορίες αναφορικά με τα ζητήματα της παραγράφου 7 του άρθρου 4 του Ν. 3556/2007 με ημερομηνία αναφοράς την 31η Δεκεμβρίου 2021. 1. Διάρθρωση του μετοχικού κεφαλαίου της Εταιρείας Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2021 το μετοχικό κεφάλαιο της Εταιρείας ανερχόταν σε ποσό ενός δισεκατομμυρίου εκατόν ογδόντα επτά εκατομμυρίων οχτακοσίων σαράντα οχτώ χιλιάδων οχτακοσίων εξήντα ενός ευρώ και ογδόντα πέντε λεπτών του ευρώ (€ 1.187.848.861,85) διαιρούμενο σε ένα δισεκατομμύριο διακόσια πενήντα εκατομμύρια τριακόσιες εξήντα επτά χιλιάδες διακόσιες είκοσι τρεις (1.250.367.223) κοινές ονομαστικές με ψήφο μετοχές ονομαστικής αξίας ενενήντα πέντε λεπτών του ευρώ (€ 0,95) η καθεμία. Οι κοινές μετοχές της Εταιρείας είναι στο σύνολό τους άυλες και εισηγμένες προς διαπραγμάτευση στο Χρηματιστήριο Αθηνών. Με την επιφύλαξη των διατάξεων του Ν. 3864/2010, οι οποίες προβλέπουν ειδικά δικαιώματα και περιορισμούς για τις κοινές μετοχές που κατέχει το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΤΧΣ) (βλ. κατωτέρω αναλυτικά υπό 4 και 5), κάθε κοινή μετοχή της Εταιρείας ενσωματώνει όλα τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που προβλέπει ο νόμος και το καταστατικό της, και ιδίως: • Δικαίωμα συμμετοχής και ψήφου στη Γενική Συνέλευση των μετόχων, • Δικαίωμα επί του μερίσματος από τα ετήσια κέρδη της Εταιρείας, το οποίο ανέρχεται σε ποσοστό 35% των καθαρών κερδών, μετά από αφαίρεση του απαιτούμενου ποσού για το σχηματισμό του τακτικού αποθεματικού και των λοιπών πιστωτικών κονδυλίων της κατάστασης αποτελεσμάτων που δεν προέρχονται από πραγματοποιημένα κέρδη. Για τη διάθεση του υπολοίπου αποφασίζει ελεύθερα η Γενική Συνέλευση. Μέρισμα δικαιούται κάθε μέτοχος, ο οποίος είναι εγγεγραμμένος στο μητρώο μετόχων της Εταιρείας κατά την ημερομηνία προσδιορισμού δικαιούχων μερίσματος. Το μέρισμα κάθε μετοχής καταβάλλεται εντός δύο (2) μηνών από την ημερομηνία της Τακτικής Γενικής Συνέλευσης των μετόχων που ενέκρινε τις ετήσιες χρηματοοικονομικές καταστάσεις. Ο τρόπος και ο τόπος καταβολής του μερίσματος ανακοινώνεται κατά τα προβλεπόμενα στο εφαρμοστέο πλαίσιο. Το δικαίωμα είσπραξης του μερίσματος παραγράφεται, και το αντίστοιχο ποσό περιέρχεται στο Δημόσιο, μετά την παρέλευση πέντε (5) ετών από το τέλος του έτους, κατά το οποίο ενέκρινε τη διανομή του η Γενική Συνέλευση. Σημειώνεται ότι για όσο διάστημα η Εταιρεία υπάγεται στις διατάξεις του Ν. 3864/2010, η διανομή δεν μπορεί να υπερβεί το κατά το ανωτέρω ελάχιστο μέρισμα. Επιπλέον, με τη Σύσταση της ΕΚΤ (ΕΚΤ/2020/62) της 15ης Δεκεμβρίου 2020 σχετικά με τις διανομές μερισμάτων κατά τη διάρκεια της πανδημίας Covid-19 και την κατάργηση της σύστασης ΕΚΤ/2020/35, η ΕΚΤ παράτεινε μέχρι την 30η Σεπτεμβρίου 2021 τη σύσταση για άκρα σύνεση ως προς την καταβολή μερισμάτων ή επαναγορά μετοχών με σκοπό την αποζημίωση των μετόχων. Περισσότερες λεπτομέρειες για τους περιορισμούς διανομής μερίσματος κατά τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς παρέχονται στην αντίστοιχη ενότητα της Ετήσιας Έκθεσης. • Δικαίωμα στο προϊόν της εκκαθάρισης ή, αντίστοιχα, της μερικής ή ολικής απόσβεσης κεφαλαίου που αντιστοιχεί σε μέρος ή στο σύνολο της ονομαστικής αξίας της μετοχής, εφόσον αυτό αποφασισθεί από τη Γενική Συνέλευση. Η Γενική 130 Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2021 Συνέλευση των μετόχων της Εταιρείας διατηρεί όλα τα δικαιώματά της κατά τη διάρκεια της εκκαθάρισης, • Δικαίωμα προτίμησης σε κάθε αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της Εταιρείας που πραγματοποιείται με μετρητά και έκδοση νέων μετοχών, εφόσον δεν αποφασίσει διαφορετικά η Γενική Συνέλευση που αποφασίζει την αύξηση, • Δικαίωμα λήψης πριν από την Τακτική Γενική Συνέλευση αντιγράφου της Ετήσιας Οικονομικής Έκθεσης, η οποία περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τις Εκθέσεις των ορκωτών ελεγκτών και του Διοικητικού Συμβουλίου και τις σχετικές ενοποιημένες και ατομικές οικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας. 2. Περιορισμοί στη μεταβίβαση των μετοχών της Εταιρείας Η μεταβίβαση των κοινών μετοχών της Εταιρείας γίνεται όπως ορίζει ο νόμος. Στο καταστατικό της Εταιρείας δεν υφίσταται οποιοσδήποτε περιορισμός για τη μεταβίβαση τους. H διάθεση των μετοχών που κατέχει το ΤΧΣ υπόκειται στις προβλέψεις του άρθρου 8 του Ν. 3864/2010, όπως ισχύει. Σημειώνεται ότι με την υπ’ αρ. 121476 ΕΞ 2020 Υπουργική Απόφαση, αποφασίσθηκε η παράταση της προθεσμίας της παρ. 1 του άρθρου 8 του Ν. 3864/2010 αναφορικά με τη διάθεση των μετοχών του ΤΧΣ για δύο περαιτέρω έτη, και έως την 1η Νοεμβρίου 2022. 3. Σημαντικές άμεσες ή έμμεσες συμμετοχές κατά την έννοια του Ν. 3556/2007 Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2021 το ΤΧΣ κατείχε άμεσα συνολικά 337.599.150 κοινές μετοχές της Εταιρείας, οι οποίες αντιπροσωπεύουν ποσοστό 27% του συνολικού αριθμού των δικαιωμάτων ψήφου της Εταιρείας, εκ των οποίων οι 123.761 υπόκεινται ως προς την άσκηση του δικαιώματος ψήφου στους περιορισμούς του άρθρου 7Α παρ. 2 του Ν. 3864/2010. Περαιτέρω, κατά την 31η Δεκεμβρίου 2021: O κ. John A. Paulson κατείχε έμμεσα, μέσω της ελεγχόμενης από αυτόν εταιρείας Paulson & Co. Inc., 232.758.919 κοινές ονομαστικές μετοχές με ισάριθμα δικαιώματα ψήφου, ήτοι ποσοστό 18,62% επί του συνολικού αριθμού των κοινών μετοχών της Εταιρείας. Η εταιρεία Paulson & Co. Inc. ασκεί τα δικαιώματα ψήφου ως διαχειριστής επενδυτικών κεφαλαίων, τα οποία κατέχουν άμεσα τις μετοχές της Πειραιώς Financial Holdings Α.Ε. H Helikon Investments Limited κατείχε έμμεσα (μέσω του Helikon Long Short Equity Fund Master ICAV) 65.217.391 μετοχές με ισάριθμα δικαιώματα ψήφου, ήτοι ποσοστό 5,216% επί του συνολικού αριθμού των κοινών μετοχών της Εταιρείας. Με βάση τα τηρούμενα από την Εταιρεία στοιχεία, δεν προκύπτει κατά την 31η Δεκεμβρίου 2021 άλλος μέτοχος (φυσικό ή νομικό πρόσωπο), ο οποίος να κατέχει σε ατομική βάση (άμεσα ή έμμεσα) ποσοστό μεγαλύτερο από 5% του συνολικού αριθμού των κοινών μετοχών της Εταιρείας. 4. Μετοχές παρέχουσες ειδικά δικαιώματα ελέγχου Με εξαίρεση τις κοινές μετοχές που κατέχει το ΤΧΣ, το οποίο έχει τα δικαιώματα που απορρέουν από τις διατάξεις του Ν. 3864/2010 και της από 27 Νοεμβρίου 2015 Σύμβασης Πλαισίου Συνεργασίας μεταξύ της Εταιρείας και του ΤΧΣ (Relationship Framework Agreement / RFA), δεν υφίστανται μετοχές της Εταιρείας, οι οποίες παρέχουν ειδικά δικαιώματα ελέγχου στους 131 Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2021 κατόχους τους. Οι κοινές μετοχές που κατέχει το ΤΧΣ στο μετοχικό κεφάλαιο της Εταιρείας παρέχουν τα ειδικά δικαιώματα του άρθρου 10 του N. 3864/2010, όπως τροποποιήθηκε και ισχύει, στα οποία περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων: • το δικαίωμα του ΤΧΣ να εκπροσωπείται με ένα μέλος στο Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας. Ο Εκπρόσωπος του ΤΧΣ στο Διοικητικό Συμβούλιο έχει το δικαίωμα: α. να ζητεί τη σύγκληση της Γενικής Συνέλευσης των μετόχων, β. αρνησικυρίας στη λήψη οποιασδήποτε απόφασης του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας: i) σχετικής με τη διανομή μερισμάτων και την πολιτική παροχών και πρόσθετων απολαβών (bonus) προς τον Πρόεδρο, τον Διευθύνοντα Σύμβουλο και τα λοιπά μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου, καθώς και για όσους έχουν τη θέση ή εκτελούν καθήκοντα γενικού διευθυντή, καθώς και για τους αναπληρωτές τους, ii) εφόσον η υπό συζήτηση απόφαση δύναται να επηρεάσει σοβαρά τη ρευστότητα ή τη φερεγγυότητα ή την εν γένει συνετή και εύρυθμη λειτουργία της Εταιρείας (όπως επιχειρηματική στρατηγική, διαχείριση στοιχείων ενεργητικού κλπ.), iii) που αφορά εταιρικές πράξεις της παραγράφου 3 του άρθρου 7A του Ν. 3864/2010 και η οποία απόφαση δύναται να επηρεάσει σημαντικά τη συμμετοχή του Ταμείου στο μετοχικό κεφάλαιο της Εταιρείας, γ. να ζητεί την αναβολή επί τρεις (3) εργάσιμες ημέρες της συνεδρίασης του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας, προκειμένου να λάβει οδηγίες από την Εκτελεστική Επιτροπή του Ταμείου. Το δικαίωμα αυτό μπορεί να ασκηθεί έως το πέρας της συνεδρίασης του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας, δ. να ζητεί τη σύγκληση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας, ε. να εγκρίνει τον Οικονομικό Διευθυντή. • το δικαίωμα πρόσβασης στα βιβλία και στοιχεία της Εταιρείας με στελέχη ή συμβούλους της επιλογής του, • το δικαίωμα να προβαίνει σε αξιολόγηση του πλαισίου εταιρικής διακυβέρνησης της Εταιρείας, των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου και των Επιτροπών αυτού βάσει συγκεκριμένων κριτηρίων σύμφωνα με τις διεθνείς βέλτιστες πρακτικές, και σε περίπτωση μη πλήρωσης των εν λόγω κριτηρίων να προβαίνει, υπό προϋποθέσεις, στη σύγκληση Γενικής Συνέλευσης των μετόχων ή/και τη δημοσίευση των αποτελεσμάτων της αξιολόγησης. Πέραν των ανωτέρω δικαιωμάτων, δυνάμει του RFA, το ΤΧΣ, για όσο χρόνο κατέχει μετοχές, έχει επιπλέον τα δικαιώματα που αναφέρονται στο RFA, μεταξύ των οποίων και τα ακόλουθα: • ο Εκπρόσωπος του ΤΧΣ στο Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας συμμετέχει στις Επιτροπές του Διοικητικού Συμβουλίου ήτοι στις Επιτροπές Ελέγχου, Κινδύνων, Αποδοχών, Ανάδειξης Υποψηφίων Μελών Δ.Σ. και Ηθικής και Θεμάτων Περιβάλλοντος, Κοινωνικά και Εταιρικής Διακυβέρνησης (ESG). Επιπλέον, ο Παρατηρητής που έχει ορίσει το ΤΧΣ παρίσταται, χωρίς δικαίωμα ψήφου, στις συνεδριάσεις του Διοικητικού Συμβουλίου και των ανωτέρω Επιτροπών Δ.Σ., • ο Εκπρόσωπος του ΤΧΣ δύναται να ζητά την προσθήκη θεμάτων ημερήσιας διάταξης στις συνεδριάσεις του Διοικητικού 132 Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2021 Συμβουλίου και των Επιτροπών της Εταιρείας, στις οποίες συμμετέχει, • ο Εκπρόσωπος του ΤΧΣ δύναται να ζητά την προσθήκη θεμάτων ημερήσιας διάταξης σε Γενική Συνέλευση που συγκαλεί το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας, • το ΤΧΣ διατυπώνει την προηγούμενη σύμφωνη γνώμη του αναφορικά με έναν αριθμό θεμάτων που χαρακτηρίζονται στο RFA ως ουσιώδη, μεταξύ των οποίων σε σημαντικές σε αξία συναλλαγές και εταιρικούς μετασχηματισμούς, • το ΤΧΣ επισκοπεί την ετήσια αυτοαξιολόγηση του Διοικητικού Συμβουλίου. Βάσει της επισκόπησης αυτής ή/και της προβλεπόμενης στο άρθρο 10 του Ν. 3864/2010 αξιολόγησης, το ΤΧΣ δύναται να διατυπώνει συγκεκριμένες προτάσεις για βελτιώσεις και τυχόν αλλαγές στο πλαίσιο εταιρικής διακυβέρνησης της Εταιρείας. Σύμφωνα με τις διατάξεις του RFA, το ΤΧΣ διασφαλίζει ότι, κατά την ενάσκηση των δικαιωμάτων τους, το ΤΧΣ, ο Εκπρόσωπος του ΤΧΣ στο Διοικητικό Συμβούλιο και ο Παρατηρητής που έχει ορίσει το ΤΧΣ τηρούν την επιχειρηματική αυτονομία και την ανεξαρτησία της Εταιρείας στη λήψη επιχειρηματικών αποφάσεων και ενεργούν σύμφωνα με το νόμο και τις διατάξεις του RFA. 5. Περιορισμοί στο δικαίωμα ψήφου Δεν προβλέπονται στο καταστατικό της Εταιρείας περιορισμοί του δικαιώματος ψήφου και των προθεσμιών άσκησης του δικαιώματος ψήφου που απορρέει από τις κοινές μετοχές της. Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 7A παρ. 2 περ. α) και παρ. 3 του N. 3864/2010, το ΤΧΣ ασκεί το δικαίωμα ψήφου που αντιστοιχεί στις μετοχές που ανέλαβε κατά την αύξηση μετοχικού κεφαλαίου του 2013 μόνο για τις αποφάσεις τροποποίησης του καταστατικού, περιλαμβανομένης της αύξησης ή μείωσης κεφαλαίου ή της παροχής σχετικής εξουσιοδότησης στο Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας, συγχώνευσης, διάσπασης, μετατροπής, αναβίωσης, παράτασης της διάρκειας, ή διάλυσης της Εταιρείας, μεταβίβασης στοιχείων του ενεργητικού, περιλαμβανομένης της πώλησης θυγατρικών, ή για όποιο άλλο θέμα απαιτείται αυξημένη πλειοψηφία κατά τα προβλεπόμενα στον N. 4548/2018. Για τους σκοπούς υπολογισμού της απαρτίας και της πλειοψηφίας στη Γενική Συνέλευση, οι ανωτέρω μετοχές του ΤΧΣ δεν λαμβάνονται υπ’ όψιν κατά τη λήψη αποφάσεων για θέματα άλλα από τα προαναφερόμενα. Για τα δικαιώματα του ΤΧΣ που αντιστοιχούν σε μετοχές που αποκτήθηκαν στο πλαίσιο παροχής κεφαλαιακής ενίσχυσης κατά την ανακεφαλαιοποίηση της Εταιρείας τον Δεκέμβριο του 2015 υπό τον τροποποιημένο νόμο Ν. 3864/2010, δεν ισχύουν οι ανωτέρω περιορισμοί. 6. Συμφωνίες μετόχων της Εταιρείας Δεν έχουν γνωστοποιηθεί στην Εταιρεία συμφωνίες μεταξύ μετόχων της, οι οποίες συνεπάγονται περιορισμούς στη μεταβίβαση των κοινών μετοχών της ή στην άσκηση των δικαιωμάτων ψήφου που απορρέουν από αυτές. 7. Κανόνες διορισμού και αντικατάστασης μελών Διοικητικού Συμβουλίου και τροποποίησης καταστατικού Σύμφωνα με το καταστατικό της Εταιρείας, αν κάποιο μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου παραιτηθεί, αποβιώσει ή εκπέσει από το αξίωμα του με οποιοδήποτε τρόπο, ή κηρυχθεί έκπτωτο με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου λόγω αδικαιολόγητης απουσίας από τις συνεδριάσεις επί τρεις (3) συνεχείς μήνες, το Διοικητικό Συμβούλιο μπορεί να συνεχίσει τη 133 Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2021 διαχείριση και εκπροσώπηση της Εταιρείας χωρίς την αντικατάσταση των ελλειπόντων μελών, εφόσον τα εναπομείναντα μέλη είναι τουλάχιστον εννέα (9). Η απόφαση της εκλογής υποβάλλεται στη δημοσιότητα του εταιρικού νόμου, όπως εκάστοτε ισχύει, και ανακοινώνεται από το Διοικητικό Συμβούλιο στην αμέσως προσεχή Γενική Συνέλευση, η οποία μπορεί να αντικαταστήσει τους εκλεγέντες ακόμα κι αν δεν έχει αναγραφεί σχετικό θέμα στην ημερήσια διάταξη. Σε κάθε περίπτωση, οι πράξεις του μέλους του Διοικητικού Συμβουλίου που έχει εκλεγεί με τον τρόπο αυτό θεωρούνται έγκυρες ακόμη και αν το μέλος αντικατασταθεί από τη Γενική Συνέλευση. Οι κανόνες που προβλέπει το καταστατικό της Εταιρείας για το διορισμό των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου της και την τροποποίηση των διατάξεών του δεν διαφοροποιούνται από τα προβλεπόμενα στον Ν. 4548/2018. Σύμφωνα με το άρθρο 10 παρ. 2 του Ν. 3864/2010, το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας εκπροσωπείται με ένα μέλος στο Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας με τα ανωτέρω αναφερόμενα δικαιώματα. Η επιλογή ή αντικατάσταση μελών του Διοικητικού Συμβουλίου και η ανανέωση της θητείας τους υπόκειται στην αξιολόγηση της καταλληλότητάς τους από τον SSM, σύμφωνα με το Ν.4261/2014 και το άρθρο 93 του Κανονισμού (ΕΕ) 468/2014 της ΕΚΤ. Επιπλέον, για όσο διάστημα το ΤΧΣ κατέχει κοινές μετοχές της Εταιρείας, τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της πρέπει να πληρούν τα κριτήρια του Ν. 3864/2010 και υπόκεινται στην αξιολόγηση που προβλέπεται στον ως άνω νόμο και το RFA. Προβλέψεις σχετικές με το διορισμό και την αντικατάσταση μελών του Διοικητικού Συμβουλίου περιέχονται, επίσης, στον Εσωτερικό Κανονισμό Εταιρικής Διακυβέρνησης και Λειτουργίας της Εταιρείας καθώς και τις συναφείς Πολιτικές του Δ.Σ (βλ. σχετικές ενότητες της Δήλωσης Εταιρικής Διακυβέρνησης). 8. Αρμοδιότητα του Διοικητικού Συμβουλίου για την έκδοση νέων ή την αγορά ιδίων μετοχών Σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 1 του άρθρου 24 του Ν. 4548/2018, το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας, έχει το δικαίωμα, κατόπιν σχετικής απόφασης της Γενικής Συνέλευσης, να αυξάνει το μετοχικό κεφάλαιο με την έκδοση νέων μετοχών, με απόφασή του που λαμβάνεται με πλειοψηφία τουλάχιστον των δύο τρίτων του συνόλου των μελών του. Στη περίπτωση αυτή, το μετοχικό κεφάλαιο μπορεί να αυξάνεται κατά ποσό που δεν μπορεί να υπερβεί το τριπλάσιο του κεφαλαίου που υπάρχει κατά την ημερομηνία που χορηγήθηκε στο Διοικητικό Συμβούλιο η παραπάνω εξουσία (έκτακτη αύξηση). Η ως άνω εξουσία του Διοικητικού Συμβουλίου μπορεί να ανανεώνεται από τη Γενική Συνέλευση για χρονικό διάστημα που δεν υπερβαίνει την πενταετία για κάθε ανανέωση. Την 7η Απριλίου 2021, η Έκτακτη Γενική Συνέλευση των μετόχων της Εταιρείας εξουσιοδότησε, σύμφωνα με το άρθρο 24 παρ. 1 Ν. 4548/2018, το Διοικητικό Συμβούλιο να αποφασίζει, με την προβλεπόμενη στο νόμο απαρτία και πλειοψηφία, την αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της Εταιρείας κατά ποσό που δεν μπορεί να υπερβεί το τριπλάσιο του καταβεβλημένου μετοχικού κεφαλαίου της που υφίστατο κατά την ημερομηνία ανάθεσης των εν λόγω εξουσιών στο Διοικητικό Συμβούλιο, ήτοι μέχρι και € 14.959.064.952, με την έκδοση νέων κοινών ονομαστικών μετά ψήφου μετοχών, και να καθορίζει τους ειδικότερους όρους και το χρονοδιάγραμμα της αύξησης με τη σχετική απόφασή του σύμφωνα με τις εφαρμοστέες διατάξεις του Ν. 4548/2018. Το Διοικητικό Συμβούλιο δύναται να ασκήσει την ανωτέρω εξουσία εφάπαξ ή τμηματικώς. Οι ως άνω εξουσιοδοτήσεις ισχύουν για τρία (3) έτη. 134 Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2021 Επιπλέον, η ως άνω Έκτακτη Γενική Συνέλευση παρείχε εξουσιοδότηση προς το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας να θεσπίσει 5ετές πρόγραμμα διάθεσης μετοχών κατ’ άρθρο 113 παρ. 4 του Ν. 4548/2018 σε στελέχη της διοίκησης και του προσωπικού της Εταιρείας και των συνδεδεμένων με αυτήν εταιριών κατά την έννοια του άρθρου 32 του Ν. 4308/2014, με τη μορφή δικαιωμάτων προαίρεσης για απόκτηση μετοχών (stock options), αυξάνοντας το μετοχικό κεφάλαιο με την έκδοση νέων μετοχών, και να καθορίζει, με την επιφύλαξη των διατάξεων του Ν.3864/2010, τους όρους του προγράμματος διάθεσης μετοχών κατά τη διακριτική του ευχέρεια, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 113 του Ν. 4548/2018. Η εξουσιοδότηση θα ισχύει για πέντε (5) έτη από την απόφαση της Γενικής Συνέλευσης. Η μέγιστη συνολική ονομαστική αξία του συνόλου των μετοχών που μπορεί να διατεθούν μέσω του προγράμματος που δύναται να θεσπίσει το Διοικητικό Συμβούλιο δυνάμει της ανωτέρω εξουσιοδότησης θα αντιστοιχεί σε ποσοστό 1,5% του καταβεβλημένου κατά την ημερομηνία θέσπισης του προγράμματος από το Διοικητικό Συμβούλιο, μετοχικού κεφαλαίου της Εταιρείας. Κατά την ημερομηνία δημοσίευσης της παρούσας, δεν υφίσταται ενεργό πρόγραμμα διάθεσης μετοχών. Σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 16Γ του Ν. 3864/2010, κατά το χρονικό διάστημα συμμετοχής του ΤΧΣ στο κεφάλαιο της Εταιρείας δεν επιτρέπεται η αγορά ιδίων μετοχών χωρίς τη συναίνεση του ΤΧΣ. 9. Σημαντικές συμφωνίες που τίθενται σε ισχύ, τροποποιούνται ή λήγουν σε περίπτωση αλλαγής ελέγχου κατόπιν δημόσιας πρότασης Δεν υφίστανται σημαντικές συμφωνίες της Εταιρείας, οι οποίες τίθενται σε ισχύ, τροποποιούνται ή λήγουν σε περίπτωση αλλαγής στον έλεγχο της Εταιρείας κατόπιν δημόσιας πρότασης. 10. Συμφωνίες με μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου ή το προσωπικό της Εταιρείας προβλέπουσας αποζημίωσης σε περίπτωση παραίτησης ή απόλυσης χωρίς βάσιμο λόγο ή τερματισμού της θητείας ή της απασχόλησής τους εξαιτίας της δημόσιας πρότασης Συμβάσεις με Μέλη Δ.Σ., που εξετάζονται κατά περίπτωση, δύναται να περιλαμβάνουν ειδικούς όρους που προβλέπουν συγκεκριμένες αποζημιώσεις αποχώρησης που εγκρίνονται από τη Γενική Συνέλευση των μετόχων. Επιπρόσθετα, συμβάσεις Μελών Δ.Σ. δύναται να καταγγελθούν για σπουδαίο λόγο, χωρίς υποχρέωση καταβολής αποζημίωσης και χωρίς προηγούμενη προειδοποίηση. Σε κάθε περίπτωση οι αποζημιώσεις αποχώρησης συμμορφώνονται με τους περιορισμούς που ορίζει το κανονιστικό πλαίσιο. Σημειώνεται ότι η Ετήσια Γενική Συνέλευση των Μετόχων του 2020 ενέκρινε την Πολιτική αποζημιώσεων λόγω αποχώρησης της Εταιρείας, η οποία ισχύει για τα ανώτατα και ανώτερα στελέχη της Εταιρείας και για τα εκτελεστικά μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου και προβλέπει αποζημιώσεις αποχώρησης που σχετίζονται με την πρόωρη λήξη των συμβάσεων τους με καλούς όρους, βάσει της θητείας τους στον Όμιλο. 135 Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2021 Δεν υπάρχουν συμφωνίες της Εταιρείας με μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της ή με το προσωπικό της, οι οποίες να προβλέπουν αποζημίωση σε περίπτωση αποχώρησής τους εξαιτίας διατύπωσης δημόσιας πρότασης. Αθήνα, 24 Mαρτίου 2022 136 Μη Εκτελεστικός Πρόεδρος Δ.Σ. Διευθύνων Σύμβουλος Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ. Γεώργιος Π. Χαντζηνικολάου Χρήστος Ι. Μεγάλου Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2021 Εναλλακτικοί Δείκ τες Μέτ ρησης Απόδοσης (ΕΔΜΑ) σε επίπεδο Ομίλου ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ (ΕΔΜΑ) ΣΕ ΕΠΙΠΕΔΟ ΟΜΙΛΟΥ A. ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΔΜΑ N o Δείκτης ΕΔΜΑ ΕΔΜΑ Ορισμός – Υπολογισμός 1 Χρηματοοικονομικά Μέσα 2 Δείκτης Δανείων προς Καταθέσεις - (Εποχικά προσαρμοσμένος) 3 4 Μη Εξυπηρετούμενα Ανοίγματα 6 Δείκτης MEA Δείκτης Κάλυψης ΜΕΑ από Αναμενόμενες Πιστωτικές Ζημιές Εκταμιεύσεις Νέων Δανείων 7 Λοιπά Στοιχεία Ενεργητικού 8 Λοιπά Έσοδα 9 Λοιπές Υποχρεώσεις 10 Επαναλαμβανόμενα Λειτουργικά Έξοδα 5 137 Το άθροισμα των: Χρηματοοικονομικά μέσα ενεργητικού αποτιμώμενα σε εύλογες αξίες μέσω αποτελεσμάτων, Χρηματοοικονομικά μέσα ενεργητικού που επιμετρώνται υποχρεωτικά στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων, Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών που επιμετρώνται υποχρεωτικά στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων, Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων, Απαιτήσεις από χρεωστικούς τίτλους στο αποσβεσμένο κόστος. Χρήση 2021 Χρήση 20201 12.754 8.412 Δάνεια μετά από Προβλέψεις (εποχικά προσαρμοσμένα) προς (/) Καταθέσεις 63,2% 76,8% Πιστοδοτικά ανοίγματα εντός ισολογισμού προ προβλέψεων σε δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος, τα οποία: (α) έχουν καθυστέρηση άνω των 90 ημερών (β) έχουν υποστεί απομείωση ή ο οφειλέτης κρίνεται απίθανο να αποπληρώσει τις υποχρεώσεις (UTP) του πλήρως χωρίς τη ρευστοποίηση καλυμμάτων, ανεξάρτητα από την ύπαρξη ποσού σε καθυστέρηση ή του αριθμού των ημερών καθυστέρησης (γ) έχουν υποστεί ρύθμιση και δεν έχει εκπνεύσει η περίοδος παρακολούθησης κατά τις προδιαγραφές της Ευρωπαϊκής Τραπεζικής Αρχής (δ) έχουν επιμόλυνση από τα (α) ποσά, κατά τις προδιαγραφές της Ευρωπαϊκής Τραπεζικής Αρχής ή UTP. MEA προς (/) Δάνεια προ προβλέψεων και προσαρμογών 4.860 22.448 12,6% 45,3% Αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες προς (/) ΜΕΑ 40,5% 44,1% 6.481 6.295 30.514 23.524 722 90 3.679 3.351 (902) (936) Σύνολο ενεργητικού μείον (-) Δάνεια μετά από προβλέψεις μείον (-) Χρηματοοικονομικά μέσα ενεργητικού Σύνολο καθαρών εσόδων μείον (-) Καθαρά έσοδα τόκων μείον (-) Καθαρά έσοδα προμηθειών Σύνολο υποχρεώσεων μείον (-) Υποχρεώσεις προς πιστωτικά ιδρύματα μείον (-) Καταθέσεις πελατών Σύνολο λειτουργικών εξόδων προ προβλέψεων μείον (-) Μη επαναλαμβανόμενα έξοδα Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2021 N o Δείκτης ΕΔΜΑ 11 Συνολικός Δείκτης Κεφαλαίων (Phased in) σε pro forma βάση 12 Δείκτης Κεφαλαιακής Επάρκειας (CET1) σε pro forma βάση ΕΔΜΑ Ορισμός – Υπολογισμός Το συνολικό κεφάλαιο, όπως ορίζεται από τον Κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 575/2013, με την εφαρμογή των ρυθμιστικών μεταβατικών διευθετήσεων για τον αντίκτυπο του Δ.Π.Χ.Α. 9, αφαιρώντας (-) από τον παρονομαστή το σταθμισμένο ενεργητικό του ναυτιλιακού χαρτοφυλακίου ΜΕΑ Dory, που ταξινομήθηκε ως διακρατούμενο προς πώληση στις 31 Δεκεμβρίου 2021 Κεφάλαιο CET1, όπως ορίζεται από τον Κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 575/2013, με την εφαρμογή των ρυθμιστικών μεταβατικών διευθετήσεων για τον αντίκτυπο του Δ.Π.Χ.Α. 9, αφαιρώντας (-) από τον παρονομαστή το σταθμισμένο ενεργητικό του ναυτιλιακού χαρτοφυλακίου ΜΕΑ Dory, που ταξινομήθηκε ως διακρατούμενο προς πώληση στις 31 Δεκεμβρίου 2021 Χρήση 2021 Χρήση 20201 15.85% 15.82% 11.19% 13.75% Χρήση 20201 49.636 Β. Συνιστώσες ΕΔΜΑ Ισολογισμός No Δείκτης ΕΔΜΑ ΕΔΜΑ Ορισμός – Υπολογισμός 1 Καταθέσεις πελατών Υποχρεώσεις προς πιστωτικά ιδρύματα Αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες συμπεριλαμβανομένων των προσαρμογών PPA Δάνεια προ Προβλέψεων μετά προσαρμογών PPA Υποχρεώσεις προς πελάτες Χρήση 2021 55.442 Ποσά οφειλόμενα σε Τράπεζες 14.865 11.376 Αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες απομείωσης αξίας δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος (1.971) (9.904) 38.492 49.528 36.521 39.624 35.047 38.108 Χρήση 2021 Χρήση 20201 (4.245) (1.104) 394 317 2 3 4 5 Δάνεια μετά από Προβλέψεις 6 Δάνεια μετά από Προβλέψεις (εποχικά προσαρμοσμένα) Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος προ αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος μετά από προβλέψεις Δάνεια μετά από προβλέψεις στο αποσβεσμένο κόστος μείον (-) το δάνειο ΟΠΕΚΕΠΕ ύψους € 1.474 εκατ. στις 31 Δεκεμβρίου 2021 και € 1.516 εκατ. στις 31 Δεκεμβρίου 2020 Κατάσταση Αποτελεσμάτων No Δείκτης ΕΔΜΑ 1 Αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες 2 Καθαρά Έσοδα Προμηθειών 138 ΕΔΜΑ Ορισμός – Υπολογισμός Αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες απομείωσης αξίας δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος συν (+) άλλες επιβαρύνσεις που σχετίζονται με τον πιστωτικό κίνδυνο σε δάνεια και απαιτήσεις σε πελάτες στο αποσβεσμένο κόστος Έσοδα προμηθειών μείον (-) Έξοδα προμηθειών Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2021 No Δείκτης ΕΔΜΑ 3 Καθαρά Έσοδα Τόκων 4 Καθαρό αποτέλεσμα μετά από φόρους 5 Σύνολο Καθαρών Εσόδων 6 Μη επαναλαμβανόμενα (έκτακτα) συνολικά έξοδα 7 Μη επαναλαμβανόμενα (έκτακτα) λοιπά έσοδα 8 Μη επαναλαμβανόμενες (έκτακτες) πιστωτικές ζημίες 9 10 11 Λειτουργικά Έξοδα Αποτελέσματα προ Προβλέψεων Αποτελέσματα προ Φόρων ΕΔΜΑ Ορισμός – Υπολογισμός Τόκοι και εξομοιούμενα έσοδα μείον (-) Τόκοι και εξομοιούμενα έξοδα Κέρδη / (ζημίες) χρήσης από συνεχιζόμενες δραστηριότητες αναλογούντα στους μετόχους της μητρικής Καθαρά Έσοδα από Τόκους συν (+) Καθαρά Έσοδα Προμηθειών συν (+) Έσοδα από μερίσματα συν (+) Καθαρά κέρδη/ (ζημίες) από χρηματοοικονομικά μέσα που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων συν (+) Καθαρά κέρδη/ (ζημίες) από χρηματοοικονομικά μέσα που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων συν (+) Καθαρά κέρδη/ (ζημίες) από αποαναγνώριση χρηματοοικονομικών μέσων στο αποσβεσμένο κόστος συν (+) Κέρδος/ (ζημία) από πώληση θυγατρικών και συγγενών συν (+) Λοιπά έσοδα/ (έξοδα) Τα μη επαναλαμβανόμενα στοιχεία για το 2020 περιλαμβάνουν € 152 εκατ. έξοδα προγράμματος εθελουσίας αποχώρησης, ενώ για το 2021 περιλαμβάνουν € 25 εκατ. έξοδα προγράμματος εθελουσίας αποχώρησης και € 7 εκατ. διοικητικά έξοδα, που σχετίζονται με έργα μετασχηματισμού το 1ο τρίμηνο 2021 Τα μη επαναλαμβανόμενα στοιχεία για το 2021 αφορούν (i) κέρδη από την ανταλλαγή ΟΕΔ ύψους € 228 εκατ., (ii) κέρδη από παράγωγα επιτοκίων ύψους € 82 εκατ., (iii) κέρδη από πώληση κρατικών ομολόγων από το χαρτοφυλάκιο χρεογράφων ταξινομημένων στο αποσβεσμένο κόστος ύψους € 85 εκατ., (iv) κέρδος από τη συμφωνία για τη διαχείριση μη κύριων συμμετοχών ύψους € 184 εκατ. To 2021, χρεώσεις απομείωσης ύψους € 3.874 εκατ. που σχετίζονται με τις τιτλοποιήσεις ΜΕΑ Phoenix, Vega και Sunrise I & II και λοιπών πωλήσεων ΜΕΑ, ταξινομήθηκαν ως μη επαναλαμβανόμενες. Το 2020, χρεώσεις απομείωσης ύψους € 695 εκατ. που σχετίζονται με την επίπτωση του Covid-19 και άλλες απομειώσεις στο πλαίσιο του νέου σχεδίου μείωσης ΜΕΑ, ταξινομήθηκαν ως μη επαναλαμβανόμενες Σύνολο Λειτουργικών Εξόδων Κέρδος / ζημία περιόδου προ προβλέψεων, απομειώσεων και φόρων Κέρδος / ζημία περιόδου προ φόρου εισοδήματος Χρήση 2021 Χρήση 20201 1.410 1.486 (3.007) (655) 2.526 1.893 31 152 579 - 3.874 695 (933) (1.088) 1.592 805 (2.691) (534) 1: Ορισμένοι δείκτες και συνιστώσες ΕΔΜΑ αναμορφώθηκαν ώστε να αντανακλούν την εφαρμογή της ΕΔΔΠΧ απόφασης ατζέντας Δ.Λ.Π. 19 «Παροχές σε εργαζομένους». Η Έκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου περιέχει χρηματοοικονομικές πληροφορίες και μέτρα όπως προέρχονται από τις Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις του Ομίλου και της Εταιρείας για το έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2021 και 31 Δεκεμβρίου 2020, οι οποίες έχουν συνταχθεί σύμφωνα με τα Δ.Π.Χ.Α., 139 Ετήσια Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου – 31 Δεκεμβρίου 2021 όπως υιοθετήθηκαν από την ΕΕ. Επιπλέον, περιέχει οικονομικά δεδομένα τα οποία συντάσσονται στο πλαίσιο της τακτικής Διαδικασίας Οριστικοποίησης των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων και της διοικητικής ενημέρωσης. Για παράδειγμα, τα χρηματοοικονομικά στοιχεία κατηγοριοποιούνται ως ξένα ή εγχώρια με βάση τη δικαιοδοσία της μεμονωμένης οντότητας του Ομίλου, της οποίας οι ξεχωριστές χρηματοοικονομικές καταστάσεις καταγράφουν τέτοια στοιχεία. Επιπλέον, περιέχει αναφορές σε ορισμένα μέτρα που δεν ορίζονται στα Δ.Π.Χ.Α. Αυτά τα μέτρα είναι μη-Δ.Π.Χ.Α. χρηματοοικονομικά μέτρα. Ένα μη-Δ.Π.Χ.Α. χρηματοοικονομικό μέτρο είναι ένα μέγεθος που μετρά ιστορικές ή μελλοντικές χρηματοοικονομικές επιδόσεις, χρηματοοικονομική θέση ή ταμειακές ροές, αλλά αποκλείει ή περιλαμβάνει ποσά που δεν θα προσαρμοστούν στην πιο συγκρίσιμη Δ.Π.Χ.Α. μέτρηση. Η Διοίκηση πιστεύει ότι οι μη-Δ.Π.Χ.Α. χρηματοοικονομικές μετρήσεις που δεν προκύπτουν από τα Δ.Π.Χ.Α., παρουσιάζουν μια πιο ουσιαστική ανάλυση της χρηματοοικονομικής κατάστασης του Ομίλου και των αποτελεσμάτων των εργασιών του. Ωστόσο, τα χρηματοοικονομικά μέτρα που δεν παρουσιάζονται σύμφωνα με τα Δ.Π.Χ.Α. δεν υποκαθιστούν τις Δ.Π.Χ.Α. μετρήσεις. 140 Deloitte Ανώνυμη Εταιρία Ορκωτών Ελεγκτών Λογιστών Φραγκοκκλησιάς 3α & Γρανικού 151 25 Μαρούσι Αθήνα, Ελλάδα Έκθεση Ανεξάρτητου Ορκωτού Ελεγκτή Λογιστή Προς τους Μετόχους της Πειραιώς Financial Holdings Α.Ε. Έκθεση Ελέγχου επί των Εταιρικών και Ενοποιημένων Οικονομικών Καταστάσεων Γνώμη Έχουμε ελέγξει τις συνημμένες εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις της Πειραιώς Financial Holdings Α.Ε. (η Εταιρία και ο Όμιλος), οι οποίες αποτελούνται από την εταιρική και ενοποιημένη κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης της 31ης Δεκεμβρίου 2021, τις εταιρικές και ενοποιημένες καταστάσεις αποτελεσμάτων, συνολικών εσόδων, μεταβολών ιδίων κεφαλαίων και ταμειακών ροών της χρήσεως που έληξε την ημερομηνία αυτή, καθώς και περίληψη των σημαντικών λογιστικών αρχών και μεθόδων και λοιπές επεξηγηματικές πληροφορίες. Κατά τη γνώμη μας, οι συνημμένες εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις παρουσιάζουν εύλογα, από κάθε ουσιώδη άποψη, την οικονομική θέση της Πειραιώς Financial Holdings Α.Ε. και των θυγατρικών αυτής (ο Όμιλος) κατά την 31η Δεκεμβρίου 2021, τη χρηματοοικονομική τους επίδοση και τις ταμειακές τους ροές για τη χρήση που έληξε την ημερομηνία αυτή σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (ΔΠΧΑ), όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Βάση γνώμης Διενεργήσαμε τον έλεγχό μας σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Ελέγχου (ΔΠΕ) όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία. Οι ευθύνες μας, σύμφωνα με τα πρότυπα αυτά περιγράφονται περαιτέρω στην ενότητα της έκθεσής μας “Ευθύνες ελεγκτή για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων”. Είμαστε ανεξάρτητοι από την Εταιρία και τις ενοποιούμενες θυγατρικές της καθ’ όλη τη διάρκεια του διορισμού μας σύμφωνα με τον Κώδικα Δεοντολογίας για Επαγγελματίες Ελεγκτές του Συμβουλίου Διεθνών Προτύπων Δεοντολογίας Ελεγκτών, όπως αυτός έχει ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία και τις απαιτήσεις δεοντολογίας που σχετίζονται με τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων στην Ελλάδα και έχουμε εκπληρώσει τις δεοντολογικές μας υποχρεώσεις σύμφωνα με τις απαιτήσεις της ισχύουσας νομοθεσίας και του προαναφερόμενου Κώδικα Δεοντολογίας. Πιστεύουμε ότι τα ελεγκτικά τεκμήρια που έχουμε αποκτήσει είναι επαρκή και κατάλληλα να παρέχουν βάση για τη γνώμη μας. Σημαντικότερα θέματα ελέγχου Τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου είναι εκείνα τα θέματα που, κατά την επαγγελματική μας κρίση, ήταν εξέχουσας σημασίας στον έλεγχό μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων της ελεγχόμενης χρήσεως. Τα θέματα αυτά και οι σχετιζόμενοι κίνδυνοι ουσιώδους ανακρίβειας αντιμετωπίστηκαν στο πλαίσιο του ελέγχου των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων ως σύνολο, για τη διαμόρφωση της γνώμης μας επί αυτών και δεν εκφέρουμε ξεχωριστή γνώμη για τα θέματα αυτά. Σημαντικότερα θέματα ελέγχου Πως αντιμετωπίστηκαν τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου Αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Τα δάνεια και οι απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος του Ομίλου ανήλθαν κατά την 31η Δεκεμβρίου 2021 σε €30.285 εκατ. (€39.624 εκατ. κατά την 31η Δεκεμβρίου 2020), μη συμπεριλαμβανομένων των ομολογιών υψηλής εξασφάλισης Phoenix, Vega I,II,III , Sunrise I and Sunrise II, και η ζημία απομείωσης της αξίας αυτών (χρέωση χρήσεως) ανήλθε σε €4.232 εκατ. για την χρήση που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2021 (€1.104 εκατ. για τη χρήση που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2020), Ο Όμιλος αναγνωρίζει αναμενόμενη πιστωτική ζημία (Expected Credit Loss - ECL) απομείωσης της αξίας των δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος όταν αναμένει ότι δεν θα μπορέσει να εισπράξει όλα τα οφειλόμενα ποσά και η εκτίμηση αυτή γίνεται τόσο σε ατομική όσο και σε συλλογική βάση. Η εκτίμηση των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών των δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος, εμπεριέχει σημαντική κρίση της Διοίκησης και λογιστικές εκτιμήσεις με υψηλό βαθμό υποκειμενικότητας και πολυπλοκότητας, που έχουν επηρεαστεί και από την αβεβαιότητα που συνδέεται με την Covid-19 πανδημία και τις συνέπειές της στην οικονομία. Κατά συνέπεια, η εκτίμηση των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών των δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος θεωρείται ως ένα σημαντικό θέμα ελέγχου. Με βάση την αξιολόγηση των ελεγκτικών κινδύνων και ακολουθώντας μια προσέγγιση βασισμένη στον κίνδυνο, αξιολογήσαμε τις μεθοδολογίες και τις παραδοχές απομείωσης που εφαρμόσθηκαν από τη Διοίκηση σε σχέση με αυτό το σημαντικό θέμα ελέγχου και διενεργήσαμε μεταξύ άλλων τις ακόλουθες ελεγκτικές διαδικασίες: Αξιολογήσαμε το σχεδιασμό και την εφαρμογή των εσωτερικών δικλίδων ελέγχου που είναι σχετικές με την εκτίμηση των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών, συμπεριλαμβανομένων των εσωτερικών δικλίδων που σχετίζονται με την καταλληλότητα των μοντέλων πιστωτικού κινδύνου, του προσδιορισμού των κριτηρίων κατηγοριοποίησης σε στάδια, των σημαντικών παραμέτρων πιστωτικού κινδύνου και των μακροοικονομικών μεταβλητών που χρησιμοποιήθηκαν στα μοντέλα καθώς επίσης και των δικλίδων που σχετίζονται με την ακρίβεια και πληρότητα των δεδομένων που χρησιμοποιήθηκαν στην άσκηση απομείωσης πιστωτικού κινδύνου και την προετοιμασία των σχετικών γνωστοποιήσεων. Κατά την αξιολόγηση αυτή λάβαμε υπόψη και τις διαδικασίες επισκόπησης και έγκρισης των αλλαγών και των προσαρμογών που διενεργήθηκαν στην εκτίμηση των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών λόγω της επίδρασης της Covid-19 πανδημίας. Όπου κρίθηκε απαραίτητο λάβαμε την υποστήριξη ειδικών εμπειρογνωμόνων μας επί του χρηματοοικονομικού κινδύνου και μοντέλων. Οι σημαντικότερες κρίσεις της Διοίκησης και λογιστικές εκτιμήσεις σχετίζονται με: Αξιολογήσαμε το σχεδιασμό και εξετάσαμε την αποτελεσματικότητα των εσωτερικών δικλίδων ελέγχου που είναι σχετικές με την επιμέτρηση των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών των δανείων που υπόκεινται σε ατομική αξιολόγηση, συμπεριλαμβανομένων των εσωτερικών δικλίδων που σχετίζονται με τον προσδιορισμό της κατάλληλης προσέγγισης αξιολόγησης, την αποτίμηση των εξασφαλίσεων και την εκτίμηση των αναμενόμενων μελλοντικών ταμειακών ροών. • Επιπρόσθετα διενεργήσαμε τις ακόλουθες ελεγκτικές διαδικασίες: Τα κριτήρια που χρησιμοποιούνται για την έγκαιρη κατηγοριοποίηση των δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών σε στάδια (Significant Increase in Credit Risk SICR and Unlikely to Pay - UTP), λαμβάνοντας υπόψη την επίδραση της πανδημίας Covid-19. • Τον προσδιορισμό των παραμέτρων πιστωτικού κινδύνου, όπως η ζημία σε περίπτωση αθέτησης (Loss Given Default - LGD), η πιθανότητα αθέτησης (Probability of DefaultPD) και το άνοιγμα σε αθέτηση (Exposure at Default-EAD) καθώς και τα δεδομένα που χρησιμοποιήθηκαν για την ανάπτυξη και λειτουργία των μοντέλων πιστωτικού κινδύνου που υπολογίζουν τις αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες. • Την αναγνώριση και εκτίμηση των προσαρμογών των μοντέλων προκειμένου να συμπεριληφθούν οποιεσδήποτε επιπτώσεις που δεν ήταν δυνατόν να προβλεφθούν από τα μοντέλα πιστωτικού κινδύνου, όπως αυτές της πανδημίας Covid-19. Με την υποστήριξη ειδικών εμπειρογνωμόνων μας επί του χρηματοοικονομικού κινδύνου και μοντέλων, εξετάσαμε την καταλληλότητα των κριτηρίων (SICR και UTP) που χρησιμοποιήθηκαν για την κατηγοριοποίηση σε στάδια των δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος. Σε δειγματοληπτική βάση εξετάσαμε αν τα κριτήρια που χρησιμοποιήθηκαν για την έγκαιρη αναγνώριση των ανοιγμάτων με σημαντική αύξηση του πιστωτικού κινδύνου, και την έγκαιρη αναγνώριση των απομειωμένων ανοιγμάτων έχουν εφαρμοσθεί κατάλληλα, συμπεριλαμβανομένων και των ανοιγμάτων πιστούχων που είχαν επωφεληθεί από τα moratoria τα οποία έχουν λήξει. Επιπρόσθετα, επανεκτελέσαμε την κατηγοριοποίηση του συνολικού πληθυσμού των δανείων σε στάδια, σύμφωνα με τα προκαθορισμένα κριτήρια SICR και UTP. Σημαντικότερα θέματα ελέγχου Πως αντιμετωπίστηκαν τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου Αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος – συνέχεια • Την επιμέτρηση των δανείων που υπόκεινται σε ατομική αξιολόγηση, συμπεριλαμβανομένης της προσέγγισης αξιολόγησης, της αποτίμησης των εξασφαλίσεων και της εκτίμησης των αναμενόμενων μελλοντικών ταμειακών ροών, ειδικότερα στα πλαίσια της αβεβαιότητας που έχει προκληθεί από την πανδημία Covid-19 στις αναμενόμενες μελλοντικές ταμειακές ροές των τομέων της οικονομίας που έχουν πληγεί σημαντικά καθώς και στο χρόνο ρευστοποίησης των εξασφαλίσεων. • Τις προσδοκίες για τις σημαντικότερες μακροοικονομικές μεταβλητές (ρυθμοί ανάπτυξης, ανεργία και τιμές ακινήτων) που έχουν χρησιμοποιηθεί από τη Διοίκηση στα μοντέλα πιστωτικού κινδύνου καθώς επίσης και τη στάθμιση των πολλαπλών οικονομικών σεναρίων. Η Διοίκηση έχει παράσχει περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τις ακολουθούμενες λογιστικές αρχές και πολιτικές για τον προσδιορισμό της πρόβλεψης απομείωσης των δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος, τη διαχείριση του πιστωτικού κινδύνου και την αξιολόγηση της απομείωσης στις σημειώσεις 2.4.18, 3, 4.1, 4.2, 4.3, 4.4., 4.7 και 21 των οικονομικών καταστάσεων. • Με την υποστήριξη ειδικών εμπειρογνωμόνων μας επί του χρηματοοικονομικού κινδύνου και μοντέλων, αξιολογήσαμε την καταλληλότητα των μοντέλων επιμέτρησης πιστωτικού κινδύνου που χρησιμοποιήθηκαν, εξετάζοντας τους κώδικες προγραμματισμού για τον ορισμό της αθέτησης που καθορίζεται στα ανοίγματα των δανείων του Ομίλου, επανεκτελώντας τους υπολογισμούς των μοντέλων σε δειγματοληπτική βάση και αξιολογώντας τις σημαντικές παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν από τη Διοίκηση. Στα πλαίσια των ελεγκτικών διαδικασιών ουσίας εξετάσαμε την ακρίβεια και την πληρότητα των σημαντικότερων δεδομένων που χρησιμοποιήθηκαν στον υπολογισμό της αναμενόμενης πιστωτικής ζημίας. • Με την υποστήριξη ειδικών εμπειρογνωμόνων μας επί του χρηματοοικονομικού κινδύνου και μοντέλων, αξιολογήσαμε τις προσαρμογές στα μοντέλα πιστωτικού κινδύνου που αφορούν στο χρόνο ρευστοποίησης των εξασφαλίσεων, τα επιπρόσθετα κριτήρια SICR για την κατηγοριοποίηση των δανείων σε στάδια, τις περικοπές που εφαρμόστηκαν στις αναμενόμενες μελλοντικές ταμειακές ροές των επιχειρηματικών πλάνων των πιστούχων καθώς και το βοηθητικό μακροοικονομικό μοντέλο που χρησιμοποιήθηκε. • Σε δειγματοληπτική βάση, αξιολογήσαμε αν η προσέγγιση αξιολόγησης των δανείων που υπόκεινται σε ατομική αξιολόγηση είναι κατάλληλη και εξετάσαμε την λογικότητα των σημαντικών παραδοχών που χρησιμοποιήθηκαν, συμπεριλαμβανομένης της αποτίμησης των εξασφαλίσεων (όπου χρησιμοποιήσαμε και τους ειδικούς μας επί της αποτίμησης ακινήτων) και του χρόνου της ρευστοποίησης τους καθώς επίσης και της εκτίμησης των αναμενόμενων μελλοντικών ταμειακών ροών. • Με την υποστήριξη ειδικών εμπειρογνωμόνων μας επί του χρηματοοικονομικού κινδύνου και μοντέλων, αξιολογήσαμε το εύλογο και την καταλληλότητα των σημαντικότερων μακροοικονομικών μεταβλητών που έχει χρησιμοποιήσει η Διοίκηση στα μοντέλα πιστωτικού κινδύνου συγκρίνοντας με τις μακροοικονομικές μεταβλητές και σχετικές πληροφορίες από εξωτερικές πηγές της αγοράς. Επιπλέον, αξιολογήσαμε τον τρόπο με τον οποίο η Διοίκηση προσδιόρισε το βασικό και τα εναλλακτικά οικονομικά σενάρια και το σενάριο πώλησης, καθώς επίσης και τις πιθανότητες στάθμισής τους. Λαμβάνοντας υπόψη την πολυπλοκότητα και τον υψηλό βαθμό ανάλυσης των σχετικών γνωστοποιήσεων και ειδικότερα των γνωστοποιήσεων που σχετίζονται με την επίδραση του επιχειρηματικού πλάνου μείωσης των Μη Εξυπηρετούμενων Ανοιγμάτων (ΜΕΑ) και της πανδημίας Covid-19 στην εκτίμηση των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών των δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος, αξιολογήσαμε την πληρότητα και την ακρίβεια των γνωστοποιήσεων, με βάση τα σχετικά λογιστικά πρότυπα. Σημαντικότερα θέματα ελέγχου Πως αντιμετωπίστηκαν τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου Ανακτησιμότητα Αναβαλλόμενης φορολογικής απαίτησης Ο Όμιλος έχει αναγνωρίσει αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση €6.070 εκατ. κατά την 31η Δεκεμβρίου 2021 (€ 6.322 εκατ. κατά την 31η Δεκεμβρίου 2020). Με βάση την αξιολόγηση των ελεγκτικών κινδύνων, εξετάσαμε τη μέθοδο που χρησιμοποιήθηκε για τον προσδιορισμό του ποσού των αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων και εξετάσαμε τις παραδοχές, βάσει των οποίων η Διοίκηση προετοίμασε τον φορολογικό σχεδιασμό. Η αναγνώριση και η επιμέτρηση της αναβαλλόμενης φορολογικής απαίτησης θεωρήθηκε σημαντικό θέμα ελέγχου καθώς εμπεριέχει σημαντικές εκτιμήσεις της Διοίκησης και υψηλό βαθμό κρίσης. Ειδικότερα, στα πλαίσια της επίτευξης της Η εξέτασή μας συμπεριέλαβε, μεταξύ άλλων, τις ακόλουθες ελεγκτικές στρατηγικής του Ομίλου και επιτάχυνσης μείωσης των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων (ΜΕΑ), η Διοίκηση χρησιμοποίησε, για την άσκηση ανακτησιμότητας της διαδικασίες: Αξιολογήσαμε τον σχεδιασμό και την εφαρμογή των εσωτερικών αναβαλλόμενης φορολογικής απαίτησης και τον προσδιορισμό των αναμενόμενων • μελλοντικών λογιστικών και φορολογικών κερδών, σημαντικές παραδοχές, όπως δικλίδων ελέγχου, σχετικά με την προετοιμασία του φορολογικού αυτές αποτυπώνονται στον ετήσιο προϋπολογισμό και το 4ετές επιχειρηματικό σχεδιασμού, του ετήσιου προϋπολογισμού και του 4ετούς πλάνο, καθώς και προβλέψεις για τα επόμενα έτη. επιχειρηματικού πλάνου, συμπεριλαμβανομένων των δικλίδων Η Διοίκηση έχει παράσχει περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τις αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις στις σημειώσεις 2.4.32, 3.1, 4.17, 14 και 37 των οικονομικών καταστάσεων. • • που σχετίζονται με τις σημαντικές παραδοχές και τις κρίσεις της Διοίκησης, τα δεδομένα, τους υπολογισμούς και τη μεθοδολογία που εφαρμόστηκε για το σκοπό αυτό. Αξιολογήσαμε την ικανότητα της Διοίκησης να διενεργεί εύλογες προβλέψεις συγκρίνοντάς τις προσδοκίες που είχε χρησιμοποιήσει στο παρελθόν με τα πραγματικά αποτελέσματα. Αξιολογήσαμε το εύλογο και τη συνέπεια των σημαντικότερων παραδοχών και προσδοκιών που χρησιμοποίησε η Διοίκηση στον φορολογικό σχεδιασμό και τον προσδιορισμό των αναμενόμενων μελλοντικών λογιστικών και φορολογικών κερδών, εξετάζοντας τον ετήσιο προϋπολογισμό, το 4ετές επιχειρηματικό πλάνο, τις μακροπρόθεσμες προοπτικές της οικονομίας, τις φορολογικές διατάξεις που βρίσκονται σε ισχύ καθώς και τις τρέχουσες συνθήκες της αγοράς. Λογιστική βάση που σχετίζεται με την απώλεια ελέγχου σε μη βασικές θυγατρικές εταιρίες στα πλαίσια της συναλλαγής Mayfair Το 2021, η σημαντική θυγατρική του Ομίλου, Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε. (η «Τράπεζα»), Με βάση την αξιολόγηση των ελεγκτικών κινδύνων, εξετάσαμε τo σύναψε μια μακροπρόθεσμη συνεργασία με θυγατρικές εταιρείες της Blantyre λογιστικό χειρισμό που εφαρμόσθηκε από τη Διοίκηση για τη Capital Limited, για τη διαχείριση συγκεκριμένων θυγατρικών που κατείχε η συγκεκριμένη Συναλλαγή, λαμβάνοντας υπόψη την εμπορική και Τράπεζα, με αποτέλεσμα η τελευταία να χάσει τον έλεγχο σε αυτές (“Συναλλαγή οικονομική υπόσταση της συνεργασίας αυτής και διενεργήσαμε, Mayfair”). Το υπό διαχείριση χαρτοφυλάκιο (το «Χαρτοφυλάκιο»), με αρχική μεταξύ άλλων, τις ακόλουθες ελεγκτικές διαδικασίες: περίμετρο € 195 εκατ., περιλαμβάνει ορισμένες συμμετοχές σε θυγατρικές που δεν • Αξιολογήσαμε τον σχεδιασμό και την εφαρμογή των εσωτερικών σχετίζονται με τον χρηματοπιστωτικό τομέα γενικότερα αλλά και ειδικότερα με την δικλίδων ελέγχου σχετικά με τη Συναλλαγή αυτή, κύρια δραστηριότητα της Τράπεζας. Το χαρτοφυλάκιο εισφέρθηκε σε είδος στη συμπεριλαμβανομένων των δικλίδων που σχετίζονται με τη νεοϊδρυθείσα εταιρεία Strix Holdings LP, με αντάλλαγμα την κατοχή ποσοστού επισκόπηση της λογιστικής μεταχείρισης και των λογιστικών μειοψηφίας. Μετά την απώλεια ελέγχου του μεταβιβαζόμενου Χαρτοφυλακίου, η εγγραφών που διενεργήθηκαν στο πλαίσιο της Συναλλαγής. Τράπεζα αφαίρεσε από τα ενοποιημένα στοιχεία της τα καθαρά περιουσιακά Αξιολογήσαμε αν, στα πλαίσια της Συναλλαγής αυτής και στοιχεία που συνεισέφεραν οι θυγατρικές του Χαρτοφυλακίου και αναγνώρισε τις • επενδύσεις της στις νεοϊδρυθείσες συγγενείς εταιρίες Strix Holdings LP και Strix σύμφωνα με τις υπογεγραμμένες συμβάσεις, η Τράπεζα απώλεσε Asset Management Ltd, στην εύλογη αξία τους, με αποτέλεσμα να αναγνωριστεί τον έλεγχο από τις συγκεκριμένες θυγατρικές σύμφωνα με τις στην κατάσταση αποτελεσμάτων του Ομίλου κέρδος € 184 εκατ.. διατάξεις του ΔΠΧΑ 10. • Με την υποστήριξη των ειδικών χρηματοοικονομικών συμβούλων Η απώλεια ελέγχου που επήλθε από την ανωτέρω Συναλλαγή θεωρήθηκε σημαντικό μας, αξιολογήσαμε την λογικότητα της μεθοδολογίας και των θέμα ελέγχου δεδομένης της πολυπλοκότητας της Συναλλαγής και της σημαντικής σημαντικών παραδοχών που χρησιμοποιήθηκαν στους κρίσης της Διοίκησης αναφορικά με το αν, βάσει των όρων των σχετικών υπολογισμούς της Διοίκησης προκειμένου για την επιμέτρηση της συμβάσεων, πληρούνται τα κριτήρια αποαναγνώρισης σύμφωνα με τις διατάξεις του ΔΠΧΑ 10. Επίσης, η επιμέτρηση της εύλογης αξίας της συμμετοχής της Τράπεζας εύλογης αξίας των συμμετοχών της Τράπεζας στο τέλος του εμπεριέχει σημαντικές λογιστικές εκτιμήσεις με υψηλό βαθμό υποκειμενικότητας. χρόνου. Η Διοίκηση έχει παράσχει περισσότερες πληροφορίες σχετικά με αυτήν τη Συναλλαγή στις σημειώσεις 3, 24 και 46 των οικονομικών καταστάσεων. Λαμβάνοντας υπόψη την πολυπλοκότητα και την επίδραση της Συναλλαγής αυτής αξιολογήσαμε την πληρότητα και την ακρίβεια των γνωστοποιήσεων που περιλαμβάνονται στις οικονομικές καταστάσεις. Σημαντικότερα θέματα ελέγχου Πως αντιμετωπίστηκαν τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου Αποαναγνώριση των δανείων που περιλαμβάνονται στα τιτλοποιημένα χαρτοφυλάκια στο πλαίσιο της πώλησης Κατά τη διάρκεια της χρήσης που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2021, στα πλαίσια του πλάνου μείωσης των Μη Εξυπηρετούμενων Ανοιγμάτων Με βάση την αξιολόγηση των ελεγκτικών κινδύνων, εξετάσαμε τη (ΜΕΑ) και της τιτλοποίησης συγκεκριμένων δανειακών χαρτοφυλακίων λογιστική πολιτική και το λογιστικό χειρισμό σχετικά με την στο πλαίσιο του πρόγράμματος προστασίας περιουσιακών στοιχείων αποαναγνώριση αυτών των τιτλοποιημένων χαρτοφυλακίων , «ΗΡΑΚΛΗΣ», ο Όμιλος ολοκλήρωσε την πώληση σημαντικού ποσοστού λαμβάνοντας υπόψη την εμπορική και οικονομική υπόσταση της τίτλων μεσαίας και μειωμένης εξασφάλισης και προχώρησε σε πώλησής τους αυτής και διενεργήσαμε, μεταξύ άλλων, τις ακόλουθες αποαναγνώριση των εξής τιτλοποιημένων χαρτοφυλακίων: ελεγκτικές διαδικασίες: i) Phoenix και Vega Ι, ΙΙ, ΙΙΙ μεικτής λογιστικής αξίας ύψους € 6.667 εκατ., ii) Sunrise I μεικτής λογιστικής αξίας ύψους € 6.997 εκατ. και iii) Sunrise • Αξιολογήσαμε τον σχεδιασμό και την εφαρμογή των II μεικτής λογιστικής αξίας ύψους € 2.555 εκατ. εσωτερικών δικλίδων ελέγχου σχετικά με την επισκόπηση της Ως αποτέλεσμα της πώλησης και αποαναγνώρισης αυτών των λογιστικής πολιτικής και του λογιστικού χειρισμού που τιτλοποιημένων χαρτοφυλακίων ο Όμιλος αναγνώρισε συνολική ζημιά εφαρμόσθηκε καθώς και των λογιστικών εγγραφών που ύψους € 3.613 εκατ. στην κατάσταση αποτελεσμάτων της τρέχουσας διενεργήθηκαν στο πλαίσιο της αποαναγνώρισης. χρήσης. Λαμβάνοντας υπόψη ότι η αποαναγνώριση αυτών των δανειακών χαρτοφυλακίων είναι πολύπλοκη και απαιτεί την άσκηση κρίσης από τη Διοίκηση ως προς το αν, δεδομένων των γεγονότων και των περιστάσεων, πληρούνται τα κριτήρια αποαναγνώρισης του ΔΠΧΑ 9, θεωρήθηκε ως σημαντικό θέμα ελέγχου. Η Διοίκηση έχει παράσχει περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την αποαναγνώριση των τιτλοποιημένων χαρτοφυλακίων στις σημειώσεις 3, 4.3.1, 4.3.2 και 28 των οικονομικών καταστάσεων. • Εξετάσαμε αν, με βάση τους όρους που περιλαμβάνονται στις υπογεγραμμένες συμβάσεις πώλησης σημαντικού ποσοστού τίτλων μεσαίας και μειωμένης εξασφάλισης, πληρούνται τα κριτήρια αποαναγνώρισης σύμφωνα με τις διατάξεις του ΔΠΧΑ9. • Για κάθε τιτλοποιημένο χαρτοφυλάκιο αξιολογήσαμε την άσκηση μεταβλητότητας που διενεργήθηκε από τη Διοίκηση και επιπρόσθετα εξετάσαμε την ακρίβεια και την πληρότητα των σημαντικότερων δεδομένων της άσκησης αυτής και επανεκτελέσαμε του σχετικούς υπολογισμούς. Αξιολόγηση απομείωσης της συμμετοχής της Εταιρίας στην θυγατρική Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε. (έχει εφαρμογή μόνο στην Εταιρία) Εντός του 2021, η Εταιρία εξέτασε την ύπαρξη ένδειξης απομείωσης στη συμμετοχή της στην Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε. Ως αποτέλεσμα της εξέτασης αυτής προέκυψε μια ζημία απομείωσης ύψους € 1.597 εκατ. που καταχωρήθηκε στην τρέχουσα χρήση στην εταιρική κατάσταση αποτελεσμάτων, ενώ οι ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις δεν επηρεάζονται από τη ζημία αυτή. Η αξιολόγηση απομείωσης της συμμετοχής της Εταιρίας στην θυγατρική Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε. θεωρήθηκε σημαντικό θέμα ελέγχου δεδομένου ότι εμπεριέχει σημαντική κρίση της Διοίκησης και λογιστικές εκτιμήσεις με υψηλό βαθμό υποκειμενικότητας ως προς τον προσδιορισμό της κατάλληλης μεθοδολογίας που εφαρμόσθηκε και των σημαντικών παραδοχών που χρησιμοποιήθηκαν στην άσκησης απομείωσης. Η Διοίκηση έχει παράσχει περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την αξιολόγηση απομείωσης της συμμετοχής της στη Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε., στις σημειώσεις 2.4.8, 3 και 24 των οικονομικών καταστάσεων. Με βάση την αξιολόγηση των ελεγκτικών κινδύνων, αξιολογήσαμε τη μεθοδολογία απομείωσης που εφαρμόσθηκε και τις παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν από τη Διοίκηση σε σχέση με αυτό το σημαντικό θέμα ελέγχου και διενεργήσαμε, μεταξύ άλλων, τις ακόλουθες ελεγκτικές διαδικασίες: • Αξιολογήσαμε τον σχεδιασμό και την εφαρμογή των εσωτερικών δικλίδων ελέγχου σχετικά με την αναγνώριση ενδείξεων απομείωσης στις θυγατρικές καθώς επίσης και με τον καθορισμό και την επισκόπηση των μοντέλων και των παραδοχών που χρησιμοποιεί η Διοίκηση για τους σκοπούς της άσκησης απομείωσης. • Αξιολογήσαμε αν η μεθοδολογία, που χρησιμοποιήθηκε για τους σκοπούς της άσκησης απομείωσης της συμμετοχής της Εταιρίας στην Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε. (αξία λόγω χρήσης), είναι κατάλληλη για την περίσταση. Επίσης αξιολογήσαμε το εύλογο των σημαντικών παραδοχών που χρησιμοποιήθηκαν, συμπεριλαμβανομένων του προεξοφλητικού επιτοκίου και του μακροπρόθεσμου ρυθμού ανάπτυξης λαμβάνοντας επίσης υπόψη τις λοιπές πληροφορίες που έχουμε συγκεντρώσει στο πλαίσιο του ελέγχου μας. • Εξετάσαμε τη μαθηματική ακρίβεια του μοντέλου και των δεδομένων που χρησιμοποιήθηκαν στους υπολογισμούς της άσκησης απομείωσης. Σημαντικότερα θέματα ελέγχου Πως αντιμετωπίστηκαν τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου Γενικές εσωτερικές δικλίδες ελέγχου πληροφοριακών συστημάτων σχετικές με τη χρηματοοικονομική πληροφόρηση Οι διαδικασίες χρηματοοικονομικής πληροφόρησης της Εταιρίας και του Ομίλου, εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τα πληροφοριακά συστήματα της Εταιρίας και του Ομίλου που υποστηρίζουν τις αυτοματοποιημένες λογιστικές διαδικασίες, τους σχετικούς υπολογισμούς και διαδικασίες συμφωνίας, δημιουργώντας ένα πολύπλοκο περιβάλλον πληροφορικής που επηρεάζει το σύνολο των λειτουργιών της Εταιρίας και του Ομίλου, και στο οποίο γίνεται καθημερινή επεξεργασία πλήθους συναλλαγών σε πολλές διαφορετικές τοποθεσίες. Είναι σημαντικό, οι γενικές δικλίδες ελέγχου πληροφοριακών συστημάτων που σχετίζονται με τη διαχείριση προσβάσεων, την προστασία έναντι εσωτερικών και εξωτερικών απειλών που αφορούν στην ασφάλεια του κυβερνοχώρου, τη διαχείριση αλλαγών που διενεργούνται στα πληροφοριακά συστήματα και τη διαχείριση των καθημερινών λειτουργιών της πληροφορικής, να έχουν σχεδιαστεί και να λειτουργούν αποτελεσματικά, προκειμένου να εξασφαλίζεται η πληρότητα και η ακρίβεια των οικονομικών στοιχείων και πληροφοριών που παράγουν την χρηματοοικονομική πληροφόρηση και για το λόγο αυτό αποτελούν σημαντικό θέμα ελέγχου. Η Διοίκηση έχει παράσχει περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τις γενικές εσωτερικές δικλίδες ελέγχου των πληροφοριακών συστημάτων υπό τον τίτλο «Σύστημα Εσωτερικού Ελέγχου» στην ενότητα ΙΙ της «Δήλωσης Εταιρικής Διακυβέρνησης» που περιλαμβάνεται στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου. Με βάση την εκτίμηση των ελεγκτικών κινδύνων, αξιολογήσαμε το σχεδιασμό και την αποτελεσματικότητα των γενικών εσωτερικών δικλίδων ελέγχου των πληροφοριακών συστημάτων που σχετίζονται με τη χρηματοοικονομική πληροφόρηση. Η αξιολόγηση αυτή περιλαμβάνει την αξιολόγηση της ασφάλειας των προσβάσεων και της διαχείρισης αλλαγών που διενεργούνται στις εφαρμογές, στα πληροφοριακά συστήματα και στις βάσεις δεδομένων, καθώς επίσης και την αξιολόγηση της διαχείριση των καθημερινών λειτουργιών πληροφορικής Οι ελεγκτικές διαδικασίες που σχετίζονται με τα πληροφοριακά συστήματα περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων, την εξέταση: • Των διαδικασιών απόδοσης και ανάκλησης δικαιωμάτων πρόσβασης στους χρήστες. • Της παροχής προνομιακών δικαιωμάτων πρόσβασης σε εφαρμογές, λειτουργικά συστήματα και βάσεις δεδομένων. • Της διαδικασίας περιοδικού ελέγχου των δικαιωμάτων των χρηστών. • Της διαδικασίας διαχείρισης αλλαγών σε εφαρμογές, λειτουργικά συστήματα και βάσεις δεδομένων (αίτημα χρήστη, δοκιμές αποδοχής από τους χρήστες και παροχή τελικής έγκρισης προκειμένου να τεθεί σε παραγωγή). • Διαχείριση των καθημερινών λειτουργιών πληροφορικής. Άλλες πληροφορίες Η Διοίκηση είναι υπεύθυνη για τις άλλες πληροφορίες. Οι άλλες πληροφορίες, περιλαμβάνονται στην προβλεπόμενη από το Ν. 3556/2007 Ετήσια Οικονομική Έκθεση και εμπεριέχουν την Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου, για την οποία γίνεται σχετική αναφορά στην “Έκθεση επί Άλλων Νομικών και Κανονιστικών Απαιτήσεων”, τη Δήλωση των Μελών του Διοικητικού Συμβουλίου, την Επεξηγηματική Έκθεση και τη Δήλωση Εταιρικής Διακυβέρνησης. Οι άλλες πληροφορίες δεν περιλαμβάνουν τις εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις και την έκθεση ελέγχου μας επί αυτών. Η γνώμη μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων δεν καλύπτει τις άλλες πληροφορίες και δεν εκφράζουμε με τη γνώμη αυτή οποιασδήποτε μορφής συμπέρασμα διασφάλισης επί αυτών. Σε σχέση με τον έλεγχό μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων, η ευθύνη μας είναι να αναγνώσουμε τις άλλες πληροφορίες, όπως παρουσιάζονται ανωτέρω και, με τον τρόπο αυτό, να εξετάσουμε αν οι άλλες πληροφορίες είναι ουσιωδώς ασυνεπείς με τις εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις ή τις γνώσεις που αποκτήσαμε κατά τον έλεγχο ή αλλιώς φαίνεται να είναι ουσιωδώς εσφαλμένες. Αν, με βάση τις εργασίες που έχουμε διενεργήσει, καταλήξουμε στο συμπέρασμα ότι υπάρχει ουσιώδες σφάλμα σε αυτές τις άλλες πληροφορίες, είμαστε υποχρεωμένοι να αναφέρουμε το γεγονός αυτό. Δεν έχουμε τίποτα να αναφέρουμε σχετικά με το θέμα αυτό. Ευθύνες της Διοίκησης και των Υπευθύνων για τη Διακυβέρνηση επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων Η Διοίκηση έχει την ευθύνη για την κατάρτιση και εύλογη παρουσίαση των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ, όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως και για εκείνες τις εσωτερικές δικλίδες ελέγχου που η Διοίκηση καθορίζει ως απαραίτητες, ώστε να καθίσταται δυνατή η κατάρτιση των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων απαλλαγμένων από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος. Κατά την κατάρτιση των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων, η Διοίκηση είναι υπεύθυνη για την αξιολόγηση της ικανότητας της Εταιρίας και του Ομίλου να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους, γνωστοποιώντας, όπου συντρέχει τέτοια περίπτωση, τα θέματα που σχετίζονται με τη συνεχιζόμενη δραστηριότητα και τη χρήση της λογιστικής αρχής της συνεχιζόμενης δραστηριότητας, εκτός και αν η Διοίκηση είτε προτίθεται να ρευστοποιήσει την Εταιρία και τον Όμιλο ή να διακόψει τη δραστηριότητά τους ή δεν έχει άλλη ρεαλιστική εναλλακτική επιλογή από το να προβεί σ ’αυτές τις ενέργειες. Η Επιτροπή Ελέγχου (άρθρο 44 του Ν. 4449/2017) της Εταιρίας και του Ομίλου έχει την ευθύνη εποπτείας της διαδικασίας χρηματοοικονομικής αναφοράς της Εταιρίας και του Ομίλου. Ευθύνες ελεγκτή για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων Οι στόχοι μας είναι να αποκτήσουμε εύλογη διασφάλιση για το κατά πόσο οι εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις, στο σύνολο τους, είναι απαλλαγμένες από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος και να εκδώσουμε έκθεση ελεγκτή, η οποία περιλαμβάνει τη γνώμη μας. Η εύλογη διασφάλιση συνιστά διασφάλιση υψηλού επιπέδου, αλλά δεν είναι εγγύηση ότι ο έλεγχος που διενεργείται σύμφωνα με τα ΔΠΕ, όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία, θα εντοπίζει πάντα ένα ουσιώδες σφάλμα, όταν αυτό υπάρχει. Σφάλματα δύναται να προκύψουν από απάτη ή από λάθος και θεωρούνται ουσιώδη όταν, μεμονωμένα ή αθροιστικά, θα μπορούσε εύλογα να αναμένεται ότι θα επηρέαζαν τις οικονομικές αποφάσεις των χρηστών, που λαμβάνονται με βάση αυτές τις εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις. Ως καθήκον του ελέγχου, σύμφωνα με τα ΔΠΕ όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία, ασκούμε επαγγελματική κρίση και διατηρούμε επαγγελματικό σκεπτικισμό καθ’ όλη τη διάρκεια του ελέγχου. Επίσης: • Εντοπίζουμε και αξιολογούμε τους κινδύνους ουσιώδους σφάλματος στις εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος, σχεδιάζοντας και διενεργώντας ελεγκτικές διαδικασίες που ανταποκρίνονται στους κινδύνους αυτούς και αποκτούμε ελεγκτικά τεκμήρια που είναι επαρκή και κατάλληλα για να παρέχουν βάση για την γνώμη μας. Ο κίνδυνος μη εντοπισμού ουσιώδους σφάλματος που οφείλεται σε απάτη είναι υψηλότερος από αυτόν που οφείλεται σε λάθος, καθώς η απάτη μπορεί να εμπεριέχει συμπαιγνία, πλαστογραφία, εσκεμμένες παραλείψεις, ψευδείς διαβεβαιώσεις ή παράκαμψη των εσωτερικών δικλίδων ελέγχου. • Κατανοούμε τις εσωτερικές δικλίδες ελέγχου που σχετίζονται με τον έλεγχο, με σκοπό το σχεδιασμό ελεγκτικών διαδικασιών κατάλληλων για τις περιστάσεις, αλλά όχι με σκοπό την διατύπωση γνώμης επί της αποτελεσματικότητας των εσωτερικών δικλίδων ελέγχου της Εταιρίας και του Ομίλου. • Αξιολογούμε την καταλληλότητα των λογιστικών αρχών και μεθόδων που χρησιμοποιήθηκαν και το εύλογο των λογιστικών εκτιμήσεων και των σχετικών γνωστοποιήσεων που έγιναν από τη Διοίκηση. • Αποφαινόμαστε για την καταλληλότητα της χρήσης από τη Διοίκηση της λογιστικής αρχής της συνεχιζόμενης δραστηριότητας και με βάση τα ελεγκτικά τεκμήρια που αποκτήθηκαν για το αν υπάρχει ουσιώδης αβεβαιότητα σχετικά με γεγονότα ή συνθήκες που μπορεί να υποδηλώνουν ουσιώδη αβεβαιότητα ως προς την ικανότητα της Εταιρίας και του Ομίλου να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους. Αν συμπεράνουμε ότι υφίσταται ουσιώδης αβεβαιότητα, είμαστε υποχρεωμένοι στην έκθεση ελεγκτή να επιστήσουμε την προσοχή στις σχετικές γνωστοποιήσεις των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων ή αν αυτές οι γνωστοποιήσεις είναι ανεπαρκείς να διαφοροποιήσουμε τη γνώμη μας. Τα συμπεράσματά μας βασίζονται σε ελεγκτικά τεκμήρια που αποκτώνται μέχρι την ημερομηνία της έκθεσης ελεγκτή. Ωστόσο, μελλοντικά γεγονότα ή συνθήκες ενδέχεται να έχουν ως αποτέλεσμα η Εταιρία και ο Όμιλος να παύσουν να λειτουργούν ως συνεχιζόμενη δραστηριότητα. • Αξιολογούμε τη συνολική παρουσίαση, τη δομή και το περιεχόμενο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων, συμπεριλαμβανομένων των γνωστοποιήσεων, καθώς και το κατά πόσο οι εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις απεικονίζουν τις υποκείμενες συναλλαγές και τα γεγονότα με τρόπο που επιτυγχάνεται η εύλογη παρουσίαση. Ευθύνες ελεγκτή για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων –συνέχεια • Αποκτούμε επαρκή και κατάλληλα ελεγκτικά τεκμήρια αναφορικά με την χρηματοοικονομική πληροφόρηση των οντοτήτων ή των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων εντός του Ομίλου για την έκφραση γνώμης επί των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων. Είμαστε υπεύθυνοι για την καθοδήγηση, την επίβλεψη και την διενέργεια του ελέγχου του Ομίλου. Παραμένουμε αποκλειστικά υπεύθυνοι για την ελεγκτική μας γνώμη. Μεταξύ άλλων θεμάτων, κοινοποιούμε στους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση, το σχεδιαζόμενο εύρος και το χρονοδιάγραμμα του ελέγχου, καθώς και σημαντικά ευρήματα του ελέγχου, συμπεριλαμβανομένων όποιων σημαντικών ελλείψεων στις εσωτερικές δικλίδες ελέγχου εντοπίζουμε κατά τη διάρκεια του ελέγχου μας. Επιπλέον, δηλώνουμε προς τους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση ότι έχουμε συμμορφωθεί με τις σχετικές απαιτήσεις δεοντολογίας περί ανεξαρτησίας και γνωστοποιούμε προς αυτούς όλες τις σχέσεις και άλλα θέματα που μπορεί εύλογα να θεωρηθεί ότι επηρεάζουν την ανεξαρτησία μας και τα σχετικά μέτρα προστασίας, όπου συντρέχει περίπτωση. Από τα θέματα που γνωστοποιήθηκαν στους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση, καθορίζουμε τα θέματα εκείνα που ήταν εξέχουσας σημασίας για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων της ελεγχόμενης χρήσεως και ως εκ τούτου αποτελούν τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου. Έκθεση επί Άλλων Νομικών και Κανονιστικών Απαιτήσεων 1. Έκθεση Διαχείρισης Διοικητικού Συμβουλίου Λαμβάνοντας υπόψη ότι η Διοίκηση έχει την ευθύνη για την κατάρτιση της Έκθεσης Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου και της Δήλωσης Εταιρικής Διακυβέρνησης που περιλαμβάνεται στην έκθεση αυτή, κατ’ εφαρμογή των διατάξεων της παραγράφου 5 του άρθρου 2 του Ν. 4336/2015 (μέρος Β), σημειώνουμε ότι: α) Στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου περιλαμβάνεται Δήλωση Εταιρικής Διακυβέρνησης, η οποία παρέχει τα πληροφοριακά στοιχεία που ορίζονται στο άρθρο 152 του Ν. 4548/2018. β) Κατά τη γνώμη μας η Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου έχει καταρτισθεί σύμφωνα με τις ισχύουσες νομικές απαιτήσεις των άρθρων 150, 151, 153 και 154 και της παραγράφου 1 (περιπτώσεις γ’ και δ’) του άρθρου 152 του Ν. 4548/2018 και το περιεχόμενο αυτής αντιστοιχεί με τις συνημμένες εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις της χρήσης που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2021. γ) Με βάση τη γνώση που αποκτήσαμε κατά το έλεγχό μας, για την Εταιρία και τον Όμιλο και το περιβάλλον της, δεν έχουμε εντοπίσει ουσιώδεις ανακρίβειες στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού της Συμβουλίου. 2. Συμπληρωματική Έκθεση προς την Επιτροπή Ελέγχου Η γνώμη μας επί των συνημμένων εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων είναι συνεπής με τη Συμπληρωματική Έκθεσή μας προς την Επιτροπή Ελέγχου της Εταιρίας και του Ομίλου, που προβλέπεται από το άρθρο 11 του κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) αριθ. 537/2014. 3. Παροχή Μη Ελεγκτικών Υπηρεσιών Δεν παρείχαμε στην Εταιρία και τις θυγατρικές της μη ελεγκτικές υπηρεσίες που απαγορεύονται σύμφωνα με το άρθρο 5 του κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) αριθ. 537/2014. Οι επιτρεπόμενες μη ελεγκτικές υπηρεσίες που έχουμε παράσχει στην Εταιρία και τις θυγατρικές της, κατά τη διάρκεια της χρήσης που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2021, γνωστοποιούνται στην σημείωση 47 των συνημμένων εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων. 4. Διορισμός Ελεγκτή Διοριστήκαμε για πρώτη φορά ως Ορκωτοί Ελεγκτές Λογιστές της Εταιρίας (πρώην Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε.) με την από 28 Ιουνίου 2017 απόφαση της Ετήσιας Τακτικής Γενικής Συνέλευσης των Μετόχων. Η χρήση που έληξε 31η Δεκεμβρίου 2021 είναι η πέμπτη χρονιά διορισμού μας, ως Ορκωτοί Ελεγκτές Λογιστές, από τη Γενική Συνέλευση των Μετόχων. 5. Κανονισμός Λειτουργίας Η Εταιρία διαθέτει Κανονισμό Λειτουργίας σύμφωνα με το περιεχόμενο που προβλέπεται από τις διατάξεις του άρθρου 14 του Ν. 4706/2020. 6. Έκθεση Διασφάλισης επί του Ευρωπαϊκού Ενιαίου Ηλεκτρονικού Μορφότυπου Αναφοράς Εξετάσαμε τα ψηφιακά αρχεία της εταιρίας και του Ομίλου Πειραιώς Financial Holdings Α.Ε, τα οποία καταρτίστηκαν σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Ενιαίο Ηλεκτρονικό Μορφότυπο (ESEF) που ορίζεται από τον κατ’ εξουσιοδότηση Κανονισμό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (EΕ) 2019/815, όπως τροποποιήθηκε με τον Κανονισμό (EΕ) 2020/1989 (εφεξής Κανονισμός ESEF), και τα οποία περιλαμβάνουν τις εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις της Εταιρίας και του Ομίλου για τη χρήση που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2021 σε μορφή XHTML (Piraeus Financial Holdings Group 31.12.2021. html) καθώς και το αρχείο XBRL (M6AD1Y1KW32H8THQ6F76-2021-12-31-el.zip) με την κατάλληλη σήμανση, επί των προαναφερόμενων ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων. Κανονιστικό πλαίσιο Τα ψηφιακά αρχεία του Ευρωπαϊκού Ενιαίου Ηλεκτρονικού Μορφότυπου (ESEF) καταρτίζονται σύμφωνα με τον Κανονισμό ESEF και την 2020/C 379/01 Ερμηνευτική Ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής της 10ης Νοεμβρίου 2020, όπως προβλέπεται από το Ν. 3556/2007 και τις σχετικές ανακοινώσεις της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς και του Χρηματιστηρίου Αθηνών (εφεξής «Κανονιστικό Πλαίσιο ESEF»). Συνοπτικά το Πλαίσιο αυτό περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τις ακόλουθες απαιτήσεις: • • Οι ετήσιες οικονομικές εκθέσεις θα πρέπει να συντάσσονται σε μορφότυπο XHTΜL. Όσον αφορά τις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις βάσει των Διεθνών Προτύπων Χρηματοοικονομικής Αναφοράς, η χρηματοοικονομική πληροφόρηση, που περιλαμβάνεται στην Κατάσταση Συνολικού Εισοδήματος, στην Κατάσταση Οικονομικής Θέσης, στην Κατάσταση Μεταβολών Ιδίων Κεφαλαίων και στην Κατάσταση Ταμειακών Ροών, θα πρέπει να επισημαίνεται με ετικέτες XBRL (XBRL ‘tags’), σύμφωνα με την Ταξινομία του ESEF (ESEF Taxonomy), όπως ισχύει. Οι τεχνικές προδιαγραφές για τον ESEF, συμπεριλαμβανομένης και της σχετικής ταξινομίας, παρατίθενται στα Ρυθμιστικά Τεχνικά Πρότυπα (Regulatory Technical Standards) του ESEF. Οι απαιτήσεις που ορίζονται από το ισχύον Κανονιστικό Πλαίσιο ESEF αποτελούν κατάλληλα κριτήρια για να εκφράσουμε συμπέρασμα που παρέχει εύλογη διασφάλιση. Ευθύνες της Διοίκησης και των υπευθύνων για τη διακυβέρνηση Η Διοίκηση έχει την ευθύνη για την κατάρτιση και υποβολή των εταιρικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων της Εταιρίας και του Ομίλου, για τη χρήση που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2021, σύμφωνα με τις απαιτήσεις που ορίζονται από το Κανονιστικό Πλαίσιο ESEF, όπως και για εκείνες τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου που η Διοίκηση καθορίζει ως απαραίτητες, ώστε να καθίσταται δυνατή η κατάρτιση των ψηφιακών αρχείων απαλλαγμένων από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος. Ευθύνες του Ελεγκτή Η δική μας ευθύνη είναι ο σχεδιασμός και η διενέργεια αυτής της εργασίας διασφάλισης, σύμφωνα με την υπ’ αρ. 214/4/11-02-2022 Απόφαση του Δ.Σ. της Επιτροπής Λογιστικής Τυποποίησης και Ελέγχων (ΕΛΤΕ) και τις «Κατευθυντήριες οδηγίες σε σχέση με την εργασία και την έκθεση διασφάλισης των Ορκωτών Ελεγκτών Λογιστών επί του Ευρωπαϊκού Ενιαίου Ηλεκτρονικού Μορφότυπου Αναφοράς (ESEF) των εκδοτών με κινητές αξίες εισηγμένες σε ρυθμιζόμενη αγορά στην Ελλάδα», όπως εκδόθηκαν από το Σώμα Ορκωτών Ελεγκτών την 14/02/2022 (εφεξής "Κατευθυντήριες Οδηγίες ESEF"), έτσι ώστε να αποκτήσουμε εύλογη διασφάλιση ότι οι εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις της Εταιρίας και του Ομίλου που καταρτίστηκαν από τη διοίκηση σύμφωνα με τον ESEF συμμορφώνονται από κάθε ουσιώδη άποψη με το ισχύον Κανονιστικό Πλαίσιο ESEF. Ευθύνες του Ελεγκτή -–συνέχεια Η εργασία μας διενεργήθηκε σύμφωνα με τον Κώδικα Δεοντολογίας για Επαγγελματίες Ελεγκτές του Συμβουλίου Διεθνών Προτύπων Δεοντολογίας Ελεγκτών (Κώδικας ΣΔΠΔΕ), όπως αυτός έχει ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία και επιπλέον έχουμε εκπληρώσει τις δεοντολογικές υποχρεώσεις ανεξαρτησίας, σύμφωνα με το Ν. 4449/2017 και τον Κανονισμό (ΕΕ) 537/2014. Η εργασία διασφάλισης που διενεργήσαμε καλύπτει περιοριστικά τα αντικείμενα που περιλαμβάνονται στις Κατευθυντήριες Οδηγίες ESEF και διενεργήθηκε σύμφωνα με το Διεθνές Πρότυπο Εργασιών Διασφάλισης 3000, “Έργα Διασφάλισης Πέραν Ελέγχου ή Επισκόπησης Ιστορικής Οικονομικής Πληροφόρησης”. Η εύλογη διασφάλιση συνιστά διασφάλιση υψηλού επιπέδου, αλλά δεν είναι εγγύηση ότι η εργασία αυτή θα εντοπίζει πάντα ένα ουσιώδες σφάλμα αναφορικά με μη συμμόρφωση με τις απαιτήσεις του Κανονιστικού Πλαισίου ESEF. Συμπέρασμα Με βάση τη διενεργηθείσα εργασία και τα τεκμήρια που αποκτήθηκαν, διατυπώνουμε το συμπέρασμα ότι οι εταιρικές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις της της Πειραιώς Financial Holdings Α.Ε, για τη χρήση που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2021, σε μορφή αρχείου XHTML (Piraeus Financial Holdings Group 31.12.2021. html), καθώς και το αρχείο XBRL (M6AD1Y1KW32H8THQ6F76-2021-12-31-el.zip) με την κατάλληλη σήμανση, επί των προαναφερόμενων ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων, έχουν καταρτιστεί, από κάθε ουσιώδη άποψη, σύμφωνα με τις απαιτήσεις του Κανονιστικού Πλαισίου ESEF. Αθήνα, 24 Μαρτίου 2022 Ο Ορκωτός Ελεγκτής Λογιστής Δημήτρης Κουτσός - Κουτσόπουλος Α.Μ. ΣΟΕΛ: 26751 Deloitte Ανώνυμη Εταιρία Ορκωτών Ελεγκτών Λογιστών Φραγκοκκλησιάς 3α & Γρανικού, 151 25 Μαρούσι Α.Μ. ΣΟΕΛ: E120 This document has been prepared by Deloitte Certified Public Accountants Societe Anonyme. Deloitte Certified Public Accountants Societe Anonyme, a Greek company, registered in Greece with registered number 0001223601000 and its registered office at Marousi, Attica, 3a Fragkokklisias & Granikou str., 151 25, is one of the Deloitte Central Mediterranean S.r.l. (“DCM”) countries. DCM, a company limited by guarantee registered in Italy with registered number 09599600963 and its registered office at Via Tortona no. 25, 20144, Milan, Italy is one of the Deloitte NSE LLP geographies. Deloitte NSE LLP is a UK limited liability partnership and member firm of DTTL, a UK private company limited by guarantee. DTTL and each of its member firms are legally separate and independent entities. DTTL, Deloitte NSE LLP and Deloitte Central Mediterranean S.r.l. do not provide services to clients. Please see www.deloitte.com/about to learn more about our global network of member firms. Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Κατάσταση Αποτελεσμάτων € Εκατ. Σημείωση ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Τόκοι και εξομοιούμενα έσοδα Τόκοι και εξομοιούμενα έξοδα ΚΑΘΑΡΑ ΕΣΟΔΑ ΑΠΟ ΤΟΚΟΥΣ Έσοδα προμηθειών Έξοδα προμηθειών ΚΑΘΑΡΑ ΕΣΟΔΑ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ Έσοδα από μερίσματα Καθαρά κέρδη/ (ζημίες) από χρηματοοικονομικά μέσα που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων Καθαρά κέρδη/ (ζημίες) από χρηματοοικονομικά μέσα που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων Καθαρά κέρδη/ (ζημίες) από αποαναγνώριση χρηματοοικονομικών μέσων στο αποσβεσμένο κόστος Καθαρά κέρδη/ (ζημίες) από απώλεια ελέγχου θυγατρικών, πώληση συγγενών και κοινοπραξιών Καθαρά λοιπά έσοδα/ (έξοδα) ΣΥΝΟΛΟ ΚΑΘΑΡΩΝ ΕΣΟΔΩΝ Αμοιβές και έξοδα προσωπικού Έξοδα διοίκησης Αποσβέσεις Καθαρά κέρδη/ (ζημίες) από πώληση ενσώματων παγίων και άυλων στοιχείων ενεργητικού ΣΥΝΟΛΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΕΞΟΔΩΝ ΠΡΟ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ ΚΕΡΔΗ/ (ZHMIEΣ) ΠΡΟ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ, ΑΠΟΜΕΙΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΦΟΡΩΝ Αναμενόμενες ζημίες απομείωσης αξίας δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Λοιπές ζημίες πιστωτικού κινδύνου επί δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Αναστροφές/ (ζημίες) απομείωσης λοιπών στοιχείων ενεργητικού Αναμενόμενες (ζημίες απομειώσεων) / αναστροφές χρεωστικών τίτλων αποτιμώμενων \στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων Απομείωση αξίας θυγατρικών και συγγενών εταιρειών Απομείωση αξίας ενσώματων παγίων και άυλων στοιχείων ενεργητικού Απομείωση απαιτήσεων από χρεωστικούς τίτλους στο αποσβεσμένο κόστος Λοιπές προβλέψεις (έξοδα)/ αναστροφές Αποτελέσματα συμμετοχών σε συγγενείς εταιρείες και κοινοπραξίες ΚΕΡΔΗ/ (ΖΗΜΙΕΣ) ΠΡΟ ΦΟΡΩΝ Φόρος εισοδήματος ΚΕΡΔΗ/ (ΖΗΜΙΕΣ) ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΑΠΟ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΔΙΑΚΟΠΕΙΣΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Κέρδη/ (ζημίες) μετά από φόρο εισοδήματος από διακοπείσες δραστηριότητες ΚΕΡΔΗ/ (ΖΗΜΙΕΣ) ΠΕΡΙΟΔΟΥ Από συνεχιζόμενες δραστηριότητες Κέρδη/ (ζημίες) αναλογούντα στους μετόχους της μητρικής Κέρδη/ (ζημίες) αναλογούντα στα δικαιώματα μειοψηφίας Από διακοπείσες δραστηριότητες Κέρδη/ (ζημίες) αναλογούντα στους μετόχους της μητρικής Κέρδη/ (ζημίες) αναλογούντα στα δικαιώματα μειοψηφίας Κέρδη/ (ζημίες) ανά μετοχή αναλογούντα στους μετόχους της μητρικής (σε €): Από συνεχιζόμενες δραστηριότητες - Βασικά και Προσαρμοσμένα Από διακοπείσες δραστηριότητες - Βασικά και Προσαρμοσμένα Σύνολο - Βασικά και Προσαρμοσμένα Όμιλος Χρήση που έληξε την Εταιρεία Χρήση που έληξε την 31/12/2021 31/12/2020 31/12/2021 31/12/2020 Όπως ανα μορφώθηκε 6 6 Όπως ανα μορφώθηκε 1.785 (375) 1.410 498 (104) 394 3 1.825 (339) 1.486 408 (91) 317 3 160 (78) 82 43 (36) 7 26 1.813 (339) 1.475 358 (80) 278 16 85 36 (1) 38 87 2 - 2 9 326 9 - 9 24 184 (3) - (2) 10 37 2.526 (405) (418) (110) 43 1.893 (574) (407) (115) (3) 111 (3) (21) (0) 56 1.871 (547) (381) (110) - 8 - (0) (933) 1.592 (1.088) 805 (24) 87 (1.038) 832 (4.232) (1.104) (1.523) (1.123) (13) - - - 29 2 (189) (10) (172) 42 (11) (6) - (6) 24 25, 26 (23) (13) (19) 8 18 (2.691) (316) (3.007) (6) (4) (12) (16) (534) (127) (660) (1.597) (4) (3.046) (3.046) (44) (4) (37) (553) (176) (729) (7) (3.014) (10) (670) (3.046) (729) (3.007) (1) (655) (6) - - (7) - (10) - - - 15 (3,50) (24,74) - - 15 (0,01) (0,38) - - 15 (3,51) (25,12) - - 7 7 8 11 12 25, 26 4 35 24 14 13 151 Οι σημειώσεις που παρατίθενται στις σελίδες 157 έως 438 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Κατάσταση Συνολικών Εσόδων € Εκατ. Σημείωση Όμιλος Εταιρεία Χρήση που έληξε την Χρήση που έληξε την 31/12/2021 31/12/2020 31/12/2021 31/12/2020 Όπως αναμορφώ θηκε Όπως αναμορφώ θηκε ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ (3.007) (660) (3.046) (729) 16 (105) 74 - 74 16 5 (5) - - Μεταβολή αποθεματικού συμμετοχικών τίτλων που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων 16 (32) (12) - (12) Μεταβολή αποθεματικού από αναλογιστικά κέρδη/ (ζημίες) 16 - (3) - (2) Λοιπά συνολικά έσοδα/ (έξοδα), μετά από φόρους (Β) 16 Ζημίες για την χρήση (A) Λοιπά συνολικά έσοδα/ (έξοδα), μετά από φόρους: Ποσά που ενδέχεται να αναταξινομηθούν μεταγενέστερα στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων Μεταβολή αποθεματικού χρεωστικών τίτλων που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων Μεταβολή αποθεματικού συναλλαγματικών διαφορών Ποσά που δεν αναταξινομούνται μεταγενέστερα στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων (132) 54 - 59 Συγκεντρωτικά συνολικά έξοδα, μετά από φόρους (Α)+(Β) (3.140) (607) (3.046) (670) - Aναλογούντα στους μετόχους της μητρικής (3.139) (601) - - - Aναλογούντα στα δικαιώματα μειοψηφίας (1) (6) - - Ζημίες για την χρήση (7) (10) - - Συγκεντρωτικά συνολικά έξοδα, μετά από φόρους (7) (10) - - - Aναλογούντα στους μετόχους της μητρικής (7) (10) - - - Aναλογούντα στα δικαιώματα μειοψηφίας - - - - ΔΙΑΚΟΠΕΙΣΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ 152 Οι σημειώσεις που παρατίθενται στις σελίδες 157 έως 438 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης Όμιλος € Εκατ. ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ Ταμείο και διαθέσιμα στις Κεντρικές Τράπεζες Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυμάτων Χρηματοοικονομικά μέσα ενεργητικού αποτιμώμενα σε εύλογες αξίες μέσω Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται υποχρεωτικά στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα Συμφωνίες επαναπώλησης τίτλων πελατών Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών που επιμετρώνται υποχρεωτικά στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων Απαιτήσεις από χρεωστικούς τίτλους στο αποσβεσμένο κόστος Διακρατούμενα προς πώληση στοιχεία ενεργητικού Επενδύσεις σε ακίνητα Επενδύσεις σε θυγατρικές εταιρείες Επενδύσεις σε συγγενείς εταιρείες και κοινοπραξίες Ενσώματα πάγια στοιχεία Άυλα στοιχεία ενεργητικού Τρέχουσες φορολογικές απαιτήσεις Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις Λοιπά στοιχεία ενεργητικού Στοιχεία ενεργητικού από διακοπείσες δραστηριότητες ΣΥΝΟΛΟ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ Υποχρεώσεις προς πιστωτικά ιδρύματα Υποχρεώσεις προς πελάτες Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα Υποχρεώσεις από πιστωτικούς τίτλους Λοιπές δανειακές υποχρεώσεις Τρέχουσες φορολογικές υποχρεώσεις Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις Υποχρεώσεις για παροχές μετά τη συνταξιοδότηση και λήξης εργασιακής σχέσης Προβλέψεις για κινδύνους και βάρη Διακρατούμενα προς πώληση στοιχεία παθητικού Λοιπές υποχρεώσεις Υποχρεώσεις από διακοπείσες δραστηριότητες ΣΥΝΟΛΟ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ ΙΔΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ Μετοχικό κεφάλαιο Διαφορά από έκδοση μετοχών υπέρ το άρτιο Υπό αίρεση μετατρέψιμες ομολογίες Λοιποί συμμετοχικοί τίτλοι Μείον: Ίδιες μετοχές Λοιπά αποθεματικά και αποτελέσματα εις νέον Ίδια Κεφάλαια αναλογούντα στους μετόχους της μητρικής Δικαιώματα μειοψηφίας ΣΥΝΟΛΟ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ΣΥΝΟΛΟ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ Σημείωση Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2020 Όπως Όπως 31/12/2021 31/12/2021 αναμορφώ αναμορφώ θηκε θηκε 17 18 20 15.519 1.344 906 8.903 1.258 353 50 462 20 19 205 591 36.521 146 507 8 39.624 9 - 10 3.826 77 50 26 - 22 23 28 27 24 24 26 25 36 37 29 13 2.366 9.200 435 1.041 630 890 267 160 6.070 3.453 114 79.789 2.898 4.964 181 1.119 269 995 280 176 6.322 3.395 111 71.560 757 5.539 20 26 6.428 696 4.881 22 138 10.036 30 31 19 32 33 14.865 55.442 393 971 935 5 10 75 136 3 1.124 28 73.987 11.376 49.636 460 471 933 3 31 88 202 1.136 27 64.363 934 1 54 989 2.383 931 1 12 3.328 1.188 18.112 600 (2) (14.110) 5.788 15 2.620 13.075 2.040 (1) (10.643) 7.091 106 1.188 18.112 600 (14.460) 5.439 - 2.620 13.075 2.040 (11.026) 6.708 - 5.803 79.789 7.197 71.560 5.439 6.428 6.708 10.036 21 37 38 35 34 13 41 41 41 41.2 41 42 153 Οι σημειώσεις που παρατίθενται στις σελίδες 157 έως 438 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Κατάσταση Μεταβολών Ιδίων Κεφαλαίων Όμιλος € Εκατ. Υπόλοιπο έναρξης την 1/1/2020 Επίπτωση αναμόρφωσης από την υιοθέτηση της Διερμηνείας του ΔΛΠ 19, μετά από φόρους Αναμορφωμένο Υπόλοιπο έναρξης την 1/1/2020 Λοιπά συνολικά έσοδα/ (έξοδα), μετά από φόρους (όπως αναμορφώθηκαν) Ζημίες χρήσης (όπως αναμορφώθηκαν) Συνολικά έσοδα/ (έξοδα) για την χρήση Μεταφορά μεταξύ αποθεματικών και αποτελεσμάτων εις νέον Πωλήσεις και μεταβολές ποσοστών συμμετοχής Υπόλοιπο την 31/12/2020 Υπόλοιπο έναρξης την 1/1/2021 Λοιπά συνολικά έσοδα/ (έξοδα), μετά από φόρους Ζημίες χρήσης Συνολικά έσοδα/ (έξοδα) για την χρήση Μετατροπή των «CoCos» σε κοινές μετοχές Αύξηση μετοχικού κεφαλαίου, μετά από έξοδα έκδοσης Μείωση ονομαστικής αξίας ανά μετοχή Μείωση Μετοχικού κεφαλαίου με εισφορά σε είδος Κεφαλαιακό μέσο «AT1», μετά από έξοδα έκδοσης Πληρωμή στους κατόχους του κεφαλαιακού μέσου «AT1» Αγοραπωλησίες ιδίων μετοχών Μεταφορά μεταξύ αποθεματικών και αποτελεσμάτων εις νέον Μεταφορά του σωρευμένου αποθεματικού από συμμετοχικούς τίτλους που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων στα αποτελέσματα εις νέον κατά την πώληση Πωλήσεις και μεταβολές ποσοστών συμμετοχής Υπόλοιπο την 31/12/2021 Αναλογούντα στους μετόχους μητρικής Σημείωση Μετοχικό Κεφάλαιο Υπέρ το άρτιο Υπό αίρεση μετατρέψιμες ομολογίες 2.620 13.075 2.040 16 16 41 41 41 41 41 41 Λοιποί ΣυμμετοΊδιες χικοί Μετοχές Τίτλοι - (1) Αποθεματικό συναλλαγματικών διαφορών Αποθεματικό χρημ. μέσων που επιμετρώ νται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνο λικών εσόδων Λοιπά Αποθεματικά Αποτελέσματα εις νέον Σύνολο Δικαιώματα μειοψηφίας Σύνολο (54) 236 118 (10.375) 7.659 115 7.773 - - - - - - - - 43 43 - 43 2.620 13.075 2.040 0 (1) (54) 236 118 (10.333) 7.701 115 7.816 - - - - - (5) 61 - (2) 54 - 54 - - - - - (5) 61 - (665) (667) (665) (611) (6) (6) (670) (617) - - - - - - (16) 1 15 - - - 2.620 13.075 2.040 - (1) (59) 281 (4) 115 4 (10.980) 7.091 (3) 106 (2) 7.197 2.620 2.366 1.200 (4.936) (63) - 13.075 101 4.936 - 2.040 (2.040) - 600 - (1) (1) (59) 5 5 - 281 (137) (137) - 115 - (10.980) (0) (3.014) (3.014) (353) (8) (26) - 7.091 (132) (3.014) (3.146) (27) 1.301 (63) 592 (26) (1) 106 (1) (1) - 7.197 (132) (3.014) (3.147) (27) 1.301 (63) 592 (26) (1) - - - - - - - 1 (1) - - - - - - - - - - - 62 62 - 62 1.188 18.112 0 600 (2) (54) 144 2 118 3 (14.318) 5 5.787 (90) 15 (86) 5.803 154 Οι σημειώσεις που παρατίθενται στις σελίδες 157 έως 438 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Αποθεματικό χρημ/κών μέσων που Υπό αίρεση Λοιποί επιμετρώνται Λοιπά Αποτελέσματα μετατρέψιμες Συμμετοχικοί στην εύλογη Αποθεματιεις νέον ομολογίες Τίτλοι αξία μέσω των κά λοιπών συνολικών εσόδων Εταιρεία Μετοχικό Κεφάλαιο Υπέρ το άρτιο 2.620 13.075 2.040 - 236 96 (10.514) - - - - - - 37 37 2.620 - 13.075 - 2.040 - - 236 61 61 (16) (281) 96 - (10.477) (2) (729) (731) 16 65 4 7.590 59 (729) (670) 65 (277) Υπόλοιπο την 31/12/2020 2.620 13.075 2.040 - - 96 (11.123) 6.708 Υπόλοιπο έναρξης την 1/1/2021 Zημίες χρήσης Συνολικά έξοδα για την χρήση Μετατροπή των «CoCos» σε κοινές μετοχές Αύξηση μετοχικού κεφαλαίου, μετά από έξοδα έκδοσης Μείωση ονομαστικής αξίας ανά μετοχή Μείωση Μετοχικού κεφαλαίου με εισφορά σε είδος Κεφαλαιακό μέσο «AT1», μετά από έξοδα έκδοσης Πληρωμή στους κατόχους του κεφαλαιακού μέσου «ΑΤ1» Υπόλοιπο την 31/12/2021 2.620 2.366 1.200 (4.936) (63) 1.188 13.075 101 4.936 18.112 2.040 (2.040) - 600 600 - 96 96 (11.123) (3.046) (3.046) (353) (8) (26) (14.557) 6.708 (3.046) (3.046) (27) 1.301 (63) 592 (26) 5.439 Σημείωση € Εκατ. Υπόλοιπο έναρξης την 1/1/2020 Επίπτωση αναμόρφωσης από την υιοθέτηση της Διερμηνείας του ΔΛΠ 19, μετά από φόρους Αναμορφωμένο Υπόλοιπο έναρξης την 1/1/2020 Λοιπά συνολικά έσοδα/ (έξοδα), μετά από φόρους (όπως αναμορφώθηκαν) Zημίες περιόδου χρήσης (όπως αναμορφώθηκαν) Συνολικά έσοδα/ (έξοδα) για την χρήση Μεταφορά μεταξύ αποθεματικών και αποτελεσμάτων εις νέον Απορρόφηση θυγατρικών εταιρειών Εισφορά στο νέο πιστωτικό ίδρυμα 16 41 41 41 41 41 155 Οι σημειώσεις που παρατίθενται στις σελίδες 157 έως 438 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων Σύνολο 7.553 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Κατάσταση Ταμειακών Ροών € Εκατ. Σημείωση Όμιλος Χρήση που έληξε την 31/12/2020 Εταιρεία Χρήση που έληξε την 31/12/2020 31/12/2021 Όπως αναμορφώθηκαν 31/12/2021 Όπως αναμορφώθηκαν Zημίες προ φόρων Προσαρμογή ζημιών προ φόρων: (2.697) (544) (3.046) (553) Προστίθενται: προβλέψεις και λοιπά έξοδα απομείωσης Προστίθενται: αποσβέσεις Προστίθενται: παροχές μετά τη συνταξιοδότηση και δαπάνες κόστους αποχώρησης Καθαρά (κέρδη)/ ζημίες από αποτίμηση χρηματοοικονομικών μέσων που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων Καθαρά (κέρδη)/ ζημίες από χρηματοοικονομικά μέσα που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων (Κέρδη)/ ζημίες από επενδυτικές δραστηριότητες Δεδουλευμένοι τόκοι από επενδυτικές και χρηματοδοτικές δραστηριότητες Ταμειακές ροές από λειτουργικές δραστηριότητες πριν τη μεταβολή σε λειτουργικά στοιχεία ενεργητικού και υποχρεώσεων Μεταβολές λειτουργικών στοιχείων ενεργητικού και υποχρεώσεων: Καθαρή (αύξηση)/ μείωση των διαθεσίμων στις Κεντρικές Τράπεζες Καθαρή (αύξηση)/ μείωση των χρηματοοικονομικών μέσων αποτιμώμενων σε εύλογες αξίες μέσω αποτελεσμάτων Καθαρή (αύξηση)/ μείωση των χρηματοοικονομικών μέσων που επιμετρώνται υποχρεωτικά στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων Καθαρή (αύξηση)/ μείωση των απαιτήσεων από χρεωστικούς τίτλους στο αποσβεσμένο κόστος Καθαρή (αύξηση)/ μείωση των απαιτήσεων κατά πιστωτικών ιδρυμάτων Καθαρή (αύξηση)/ μείωση των δανείων και απαιτήσεων από πελάτες Καθαρή (αύξηση)/ μείωση συμφωνιών επαναπώλησης τίτλων πελατών Καθαρή (αύξηση)/ μείωση των λοιπών στοιχείων ενεργητικού Καθαρή αύξηση/ (μείωση) των υποχρεώσεων προς πιστωτικά ιδρύματα Καθαρή αύξηση/ (μείωση) των υποχρεώσεων προς πελάτες Καθαρή αύξηση/ (μείωση) των λοιπών υποχρεώσεων Καθαρές ταμειακές ροές από λειτουργικές δραστηριότητες πριν την καταβολή φόρου εισοδήματος Φόρος εισοδήματος που καταβλήθηκε Καθαρή ταμειακή εισροή από λειτουργικές δραστηριότητες 4.303 114 29 1.323 118 156 3.134 1 1.386 110 153 (15) 15 1 16 (87) (210) 35 (2) 14 26 (26) 77 (2) (22) 28 1.473 1.107 141 1.115 (1) - - - Ταμειακές pοές από λειτουργικές δραστηριότητες Ταμειακές ροές από επενδυτικές δραστηριότητες Αγορά ενσώματων παγίων στοιχείων Εισπράξεις από πώληση ενσώματων παγίων και άυλων στοιχείων ενεργητικού Αγορά άυλων στοιχείων ενεργητικού Εισπράξεις από πωλήσεις διακρατούμενων προς πώληση στοιχείων ενεργητικού Αγορά χρηματοοικονομικών μέσων που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων Εισπράξεις από πώληση χρηματοοικονομικών μέσων που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων Εξαγορές θυγατρικών εταιρειών, εξαιρουμένων των ταμειακών διαθεσίμων, και συμμετοχή σε αυξήσεις/μειώσεις μετοχικού κεφαλαίου Συμμετοχή σε έκδοση κεφαλαιακών μέσων «AT 1» Εισπράξεις από πωλήσεις θυγατρικών, εξαιρουμένων των ταμειακών διαθεσίμων που πωλήθηκαν Eξαγορές, ιδρύσεις και συμμετοχή σε (αυξήσεις)/μειώσεις μετοχικού κεφαλαίου συγγενών εταιρειών και κοινοπραξιών Είσπραξη μερισμάτων Καθαρή ταμειακή εισροή/ (εκροή) από επενδυτικές δραστηριότητες Ταμειακές ροές από χρηματοδοτικές δραστηριότητες Έξοδα που σχετίζονται άμεσα με την μετατροπή των «CoCos» σε κοινές μετοχές Καθαρές εισπράξεις από έκδοση ονομαστικών μετοχών Καθαρές εισπράξεις από έκδοση/ (αποπληρωμή) κεφαλαιακών μέσων «AT 1» Έκδοση/ (αποπληρωμή) πιστωτικών τίτλων και λοιπών δανειακών κεφαλαίων Αγοραπωλησίες ιδίων μετοχών και δικαιωμάτων προτίμησης Κεφάλαιο και τόκοι χρηματοδοτικών μισθώσεων Καθαρή ταμειακή εισροή από χρηματοδοτικές δραστηριότητες Συναλλαγματικές διαφορές του ταμείου και των ταμειακών ισοδυνάμων Καθαρή αύξηση/ (μείωση) του ταμείου και ταμειακών ισοδυνάμων (Α) Ταμείο και ταμειακά ισοδύναμα που εισφέρθηκαν στο νέο πιστωτικό ίδρυμα (Β) Ταμείο και ταμειακά ισοδύναμα έναρξης χρήσης (Γ) Ταμείο και ταμειακά ισοδύναμα στο τέλος της χρήσης (Α)+(Β)+(Γ) 11 25 41 41 44 (353) 244 - 246 (38) (4.443) (171) (1.362) 8 (159) 3.495 5.484 (183) 3.750 (3) 3.747 (18) (3.855) 22 (1.361) 31 (78) 8.080 2.285 (163) 6.294 (8) 6.286 (4) (65) (164) 131 47 85 85 (17) (3.855) 18 (1.329) 31 (44) 8.063 2.321 (219) 6.329 (5) 6.324 (79) 11 (48) 254 (58) 43 (24) 54 - (48) 5 (23) 54 (4.471) (1.960) - (1.938) 4.862 848 - 840 2 26 - (1.717) (595) - - (2) 18 573 (28) 8 (1.116) 26 (2.286) (28) 13 (1.125) (27) 1.301 566 426 (1) (33) 2.232 437 (35) 402 (27) 1.301 566 (50) 1.790 437 (26) 411 13 6.565 9.303 15.868 (11) 5.561 3.742 9.303 (412) 462 50 (13) 5.598 (8.775) 3.640 462 156 Οι σημειώσεις που παρατίθενται στις σελίδες 157 έως 438 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 1 Γενικές πληροφορίες Την 30η Δεκεμβρίου 2020, οι κύριες τραπεζικές δραστηριότητες της πρώην Τράπεζας Πειραιώς, η οποία ήταν εγγεγραμμένη στο Γ.Ε.Μ.Η. με αριθμό 225501000 (η «Διασπώμενη»), διασπάστηκαν μέσω απόσχισης κλάδου και εισφέρθηκαν στο νεοσύστατο πιστωτικό ίδρυμα, που έχει συσταθεί με την ίδια εταιρική επωνυμία, δηλαδή Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε. (η «Διάσπαση»). Ως αποτέλεσμα της Διάσπασης: • Η Τράπεζα Πειραιώς A.E. (η «Επωφελούμενη» ή η «Τράπεζα») αντικατέστησε την Διασπώμενη, μέσω καθολικής διαδοχής, σύμφωνα με τον Ελληνικό Νόμο, σε όλα τα μεταβιβαζόμενα περιουσιακά στοιχεία ενεργητικού και τις υποχρεώσεις των κύριων τραπεζικών δραστηριοτήτων της Διασπώμενης, • Η Διασπώμενη έπαψε να είναι πιστωτικό ίδρυμα, διακράτησε δραστηριότητες, περιουσιακά στοιχεία ενεργητικού και υποχρεώσεις που δεν συνδέονται με τις κύριες τραπεζικές δραστηριότητες και άλλαξε την εταιρική της επωνυμία σε «Πειραιώς Financial Holdings Ανώνυμη Εταιρεία» (η «Εταιρεία»), ενώ οι μετοχές της συνέχισαν να διαπραγματεύονται στο Χρηματιστήριο Αθηνών και • Η Εταιρεία κατέχει το 100% των κοινών μετοχών της Επωφελούμενης και έχει καταστεί η άμεση ή έμμεση μητρική εταιρεία για όλες τις εταιρείες, που πριν την Διάσπαση, αποτελούσαν τον Όμιλο. Η Εταιρεία ιδρύθηκε το 1916 και οι μετοχές της είναι ονομαστικές και εισηγμένες στην Αγορά Αξιών του Χρηματιστηρίου Αθηνών από το 1918. Η Εταιρεία λειτουργεί με τη μορφή ανώνυμης εταιρείας, σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν.4548/2018, όπως ισχύουν επί του παρόντος, καθώς και το εφαρμοστέο θεσμικό πλαίσιο που διέπει τη λειτουργία των εισηγμένων εταιρειών. Επιπλέον, ως χρηματοδοτική εταιρεία συμμετοχών υπάγεται στις σχετικές διατάξεις του Ν. 4261/2014, όπως τροποποιήθηκε και ισχύει, και εποπτεύεται άμεσα από την ΕΚΤ. Σύμφωνα με το καταστατικό της, στους σκοπούς της Εταιρείας περιλαμβάνεται μεταξύ άλλων, η άμεση και έμμεση συμμετοχή σε ημεδαπά ή/και σε αλλοδαπά νομικά πρόσωπα, λοιπές οντότητες και επιχειρήσεις κάθε μορφής και σκοπού που έχουν ήδη εγκαθιδρυθεί ή πρόκειται να εγκαθιδρυθούν, η ανάληψη ή η άσκηση επ’ αμοιβή της δραστηριότητας διαμεσολάβησης και διανομής ασφαλιστικών προϊόντων, κατά την έννοια του Ν. 4583/2018, όπως εκάστοτε ισχύει για λογαριασμό μίας ή περισσότερων ασφαλιστικών επιχειρήσεων (ασφαλιστικός πράκτορας), η παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών ασφαλίσεων και ασφαλιστικών αποζημιώσεων προς τρίτους και στις θυγατρικές του Ομίλου, καθώς επίσης και η έρευνα, η μελέτη και η ανάλυση θεμάτων που σχετίζονται με το χώρο της ασφάλισης. Η Εταιρεία παρέχει επίσης συμβουλές χρηματοοικονομικών υπηρεσιών που περιλαμβάνουν σχεδιασμό, ανάπτυξη, έρευνα, αναδιοργάνωση ή εξυγίανση, αξιολόγηση, επιχειρηματική στρατηγική, εξαγορές, πωλήσεις, συγχωνεύσεις και αναδιάρθρωση εταιρειών, καθώς και συμβουλευτικές υπηρεσίες σε θέματα ιδιωτικής ασφάλισης. Η Εταιρεία έχει συσταθεί και εδρεύει στην Ελλάδα. Η διεύθυνση της έδρας της είναι Αμερικής 4, 105 64 Αθήνα, αριθμός Γ.Ε.ΜΗ 225501000. Η διάρκεια της Εταιρείας έχει ορισθεί μέχρι την 6η Ιουλίου 2099. Ο Όμιλος αναπτύσσει δραστηριότητες 157 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 στη Νοτιοανατολική και Δυτική Ευρώπη. Την 31η Δεκεμβρίου 2021 η Εταιρεία και οι θυγατρικές της (εφεξής «ο Όμιλος»), απασχολούν συνολικά 10.425 άτομα πλήρους απασχόλησης, εκ των οποίων 932 άτομα πλήρους απασχόλησης αντιστοιχούν σε μη συνεχιζόμενες δραστηριότητες (ΗMIΘΕΑ M.Α.Ε.) και 223 άτομα σε διακρατούμενες προς πώληση δραστηριότητες. Η Εταιρεία κατά την ίδια ημερομηνία απασχολεί 29 άτομα πλήρους απασχόλησης. Η Πειραιώς Financial Holdings Α.Ε. συμμετέχει, πέραν του Γενικού Δείκτη του Χ.Α., σε μια σειρά από άλλους δείκτες, όπως FTSE/X.A. (Large Cap, Βanks), FTSE (Emerging Markets, Med 100), MSCI (Emerging Markets, Greece), Stoxx (All Europe TMI, Emerging Markets, Balkan), S&P (Global, Greece BMI), Bloomberg Gender Equality και CDP Carbon Disclosure Project. Το Διοικητικό Συμβούλιο της Πειραιώς Financial Holdings Α.Ε. («Δ.Σ.») κατά την ημερομηνία έγκρισης των Ενοποιημένων Οικονομικών Καταστάσεων του Ομίλου και των ατομικών Οικονομικών Καταστάσεων της Εταιρείας για την περίοδο που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2021 («Ετήσιες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις»), αποτελείται από τα ακόλουθα μέλη: Γεώργιος Π. Χαντζηνικολάου Πρόεδρος Δ.Σ., Μη Εκτελεστικό Μέλος Karel G. De Boeck Αντιπρόεδρος Δ.Σ., Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Χρήστος Ι. Μεγάλου Διευθύνων Σύμβουλος & CEO, Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ. Βασίλειος Δ. Κουτεντάκης Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ. Βενετία Γ. Κοντογούρη Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ. Arne S. Berggren Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ. Enrico Tommaso C. Cucchiani Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ. David R. Hexter Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ. Σολομών Α. Μπεράχας Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ. Andrew D. Panzures Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ. Anne J. Weatherston Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ. Alexander Z. Blades Μη εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ. Περικλής Ν. Δοντάς Μη Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ., Εκπρόσωπος του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΤΧΣ) βάσει Ν. 3864/2010. Σύμφωνα με το καταστατικό της Εταιρείας και το ισχύον κανονιστικό πλαίσιο, τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου εκλέγονται από τη Γενική Συνέλευση των μετόχων της και είναι επανεκλέξιμα. Η θητεία των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου δεν μπορεί να υπερβεί τα τρία (3) έτη και παρατείνεται μέχρι την πρώτη Τακτική Γενική Συνέλευση που συνέρχεται μετά τη λήξη 158 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 της θητείας τους. Επισημαίνεται ότι σύμφωνα με τον Ν.3864/2010, στο Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας μετέχει και εκπρόσωπος του ΤΧΣ. Σύμφωνα με τον Νόμο, στην περίπτωση αντικατάστασης μέλους του Διοικητικού Συμβουλίου η εκάστοτε αντικατάσταση ισχύει για το υπόλοιπο της θητείας του μέλους που αντικαθίσταται. Η θητεία του παρόντος Διοικητικού Συμβουλίου, σύμφωνα με την απόφαση που έλαβε η Τακτική Γενική Συνέλευση των μετόχων της Εταιρείας την 26η Ιουνίου 2020, λήγει την 26η Ιουνίου 2023. 2 Βάση κατάρτισης και σημαντικές λογιστικές αρχές 2.1 Βάση κατάρτισης Οι Ετήσιες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις έχουν συνταχθεί σύμφωνα με τα Δ.Π.Χ.Α., όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση κατά το χρόνο σύνταξης των εν λόγω χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Τα κονδύλια της Καταστάσης Αποτελεσμάτων και της Κατάστασης Συνολικών Εσόδων της Εταιρείας σε ατομική βάση δεν είναι συγκρίσιμα με τα αντίστοιχα κονδύλια της περσινής χρήσης λόγω της Διάσπασης. Τα κονδύλια παρουσιάζονται στρογγυλοποιημένα σε εκατ. ευρώ (εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά) προς διευκόλυνση της παρουσίασης τους. Τυχόν διαφορές μεταξύ των ποσών που αναφέρονται στις κύριες χρηματοοικονομικές καταστάσεις και των σχετικών ποσών που παρουσιάζονται στις συνοδευτικές σημειώσεις, οφείλονται σε στρογγυλοποιήσεις. Όπου είναι απαραίτητο, τα συγκριτικά στοιχεία έχουν αναμορφωθεί για να είναι σύμφωνα με τις αλλαγές στην παρουσίαση της τρέχουσας περιόδου. Οι Ετήσιες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις έχουν συνταχθεί σύμφωνα με την αρχή του ιστορικού κόστους, με εξαίρεση τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία ενεργητικού και χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων που επιμετρώνται σε εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων είτε μέσω λοιπών συνολικών εσόδων, τα παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα καθώς και τα επενδυτικά ακίνητα τα οποία επιμετρώνται στην εύλογη αξία. Η σύνταξη των χρηματοοικονομικών καταστάσεων σε συμμόρφωση με τα Δ.Π.Χ.Α., απαιτεί τη χρήση σημαντικών λογιστικών εκτιμήσεων και παραδοχών, οι οποίες επηρεάζουν τα κονδύλια του ενεργητικού και των υποχρεώσεων, τη γνωστοποίηση ενδεχόμενων απαιτήσεων και υποχρεώσεων κατά την ημερομηνία των χρηματοοικονομικών καταστάσεων καθώς και τα ποσά εσόδων και εξόδων της περιόδου αναφοράς. Οι περιοχές όπου οι σημαντικές λογιστικές κρίσεις και παραδοχές είναι σημαντικές για τις Ετήσιες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις, παρουσιάζονται στη Σημείωση 3. 2.2 Συνεχιζόμενη Δραστηριότητα Συμπέρασμα α) 159 Η Διοίκηση έχει αξιολογήσει την ικανότητα του Ομίλου να συνεχίσει τη δραστηριότητα του. Η αξιολόγηση της Διοίκησης εξέτασε τους κύριους επιχειρηματικούς κινδύνους του Ομίλου που απορρέουν κυρίως από το μακροοικονομικό περιβάλλον σε συνδυασμό με τη στρατηγική του Ομίλου, τη ρευστότητα και την κεφαλαιακή του θέση. Η Διοίκηση έλαβε υπόψη τα ακόλουθα:την ανάκαμψη της οικονομικής δραστηριότητας το 2021 και τις προοπτικές για την επίτευξη διατηρήσιμων ρυθμών ανάπτυξης του ΑΕΠ τα επόμενα έτη, λαμβάνοντας επίσης υπόψη τη διοχέτευση των κεφαλαίων του RRF στην ελληνική οικονομία που εκτιμάται ότι θα ενισχύσουν την ανάπτυξη του ΑΕΠ και θα επιτρέψουν στην ελληνική οικονομία τη μετάβαση σε υψηλότερη τροχιά οικονομικής ανάπτυξης μετά Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 την πανδημία του Covid-19, β) τη συνεχή ανάκαμψη στις τιμές των οικιστικών και επαγγελματικών ακινήτων κατά τη διάρκεια του 2021 και την αναμενόμενη επιτάχυνση της ανάκαμψης των τιμών το 2022 και μετά, γ) την αποτελεσματική διαχείριση του κινδύνου ρευστότητας του Ομίλου με αποτέλεσμα την ισχυρή θέση ρευστότητας, όπως αποτυπώνεται στους δείκτες Κάλυψης Ρευστότητας («LCR») και Δανείων προς Καταθέσεις («LDR») στις 31 Δεκεμβρίου 2021 (ανατρέξτε στην ενότητα Ρευστότητα παρακάτω) καθώς και την εκτίμηση της Διοίκησης για την επίπτωση των σεναρίων προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων, στο πλαίσιο της ICAAP και ILAAP, για τη θέση ρευστότητας της Εταιρείας και του Ομίλου και για τους υποχρεωτικούς δείκτες ρευστότητας δ) τις ενέργειες του Ομίλου για τη μείωση των μη ΜΕΑ, που είχαν ως αποτέλεσμα ο δείκτης ΜΕΑ να μειωθεί στο 12,6% στις 31 Δεκεμβρίου 2021 από 45,3% στις 31 Δεκεμβρίου 2020, με το σχετιζόμενο κόστος να ευθυγραμμίζεται με τις αρχικές εκτιμήσεις και την περαιτέρω προγραμματισμένη μείωση των κινδύνων ενεργητικού να βρίσκεται σε εξέλιξη, στοχεύοντας σε μονοψήφιο δείκτη ΜΕΑ το 2022 για τον Όμιλο, ε) την κεφαλαιακή επάρκεια του Ομίλου Πειραιώς Financial Holdings, η οποία υπερέβη τον συνολικό δείκτη κεφαλαιακών απαιτήσεων OCR (ανατρέξτε στην ενότητα Κεφαλαιακή Επάρκεια παρακάτω), και τον δείκτη MREL του Ομίλου της Τράπεζας Πειραιώς την 01 Ιανουαρίου 2022, ο οποίος διαμορφώθηκε σε 16,4% και υπερέβη τον ενδιάμεσο δεσμευτικό στόχο του 16,1%, σε συνδυασμό με τις ενέργειες ενίσχυσης του κεφαλαίου που είναι σε εξέλιξη και αναμένεται να ολοκληρωθούν το 2022 (πώληση των υπηρεσιών αποδοχής καρτών και περαιτέρω συνθετικές τιτλοποιήσεις εξυπηρετούμενων δανείων), στ) την επιτυχή ολοκλήρωση της άσκησης προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων 2021 που διεξήγαγε η ΕΚΤ, η οποία έδειξε ότι ο Όμιλος εμφανίζεται ανθεκτικός σε επίπεδο κεφαλαίων και ρευστότητας τόσο στο βασικό, όσο και στο δυσμενές σενάριο, ζ) την επιτυχή έκδοση χρεωστικών τίτλων AT1 και Υψηλής Εξοφλητικής Προτεραιότητας (Senior Preferred) το 2021 που προσέλκυσαν σημαντική ζήτηση από επενδυτές, αναδεικνύοντας την ικανότητα του Ομίλου να εκτελέσει τις μελλοντικές εκδόσεις χρέους, σύμφωνα με τη στρατηγική MREL του Ομίλου, η) τις γεωπολιτικές εξελίξεις, και συγκεκριμένα τη σύγκρουση Ρωσίας/Ουκρανίας στις αρχές του 2022, και τις δραστηριότητες του Ομίλου στην Ουκρανία, που περιλαμβάνουν ένα χρηματοπιστωτικό ίδρυμα, την JSC Piraeus Bank ICB, και επενδύσεις σε ακίνητα που αντιπροσωπεύουν περίπου το 0,2% του συνόλου των ενοποιημένων περιουσιακών στοιχείων της Πειραιώς Financial Holdings στις 31 Δεκεμβρίου 2021. θ) τις ενδεχόμενες επιπτώσεις στο δανειακό χαρτοφυλάκιο του Ομίλου Πειραιώς από τις δευτερογενείς συνέπειες της σύγκρουσης Ρωσίας/Ουκρανίας, κυρίως μέσω χαμηλότερων ρυθμών αύξησης του ΑΕΠ και / ή υψηλότερου πληθωρισμού, οι οποίες θα επηρεάσουν συγκεκριμένους κλάδους της οικονομίας, όπως της ενέργειας, της μεταποίησης και της λιανικής. Τα μέτρα στήριξης που ανακοινώθηκαν από την ελληνική κυβέρνηση τον Μάρτιο 2022 αναμένεται να περιορίσουν μερικώς τις επιπτώσεις αυτές. Με βάση την ανάλυση που έγινε, η Διοίκηση κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι Ετήσιες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις έχουν καταρτισθεί κατάλληλα με βάση την αρχή της συνεχιζόμενης δραστηριότητας κατά την 31η Δεκεμβρίου 2021, καθώς ο Όμιλος διαθέτει επαρκείς πόρους για να συνεχίσει τις δραστηριότητές του για περίοδο 12 μηνών από την ημερομηνία που οι Οικονομικές Καταστάσεις εγκρίθηκαν από το Διοικητικό Συμβούλιο. Για το λόγο αυτό ο Όμιλος συνεχίζει να υιοθετεί τη λογιστική αρχή της συνεχιζόμενης δραστηριότητας για την κατάρτιση των οικονομικών καταστάσεων. Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Μακροοικονομικό περιβάλλον Το 2021 η ελληνική οικονομία, εισήλθε σε μια πορεία ισχυρής οικονομικής ανάκαμψης, μετά τη βαθιά ύφεση 9,0% το 2020. Το πραγματικό ΑΕΠ αυξήθηκε το 2021 κατά 8,3% σε ετήσια βάση. Στην έντονη ετήσια ανάκαμψη συνέβαλε θετικά η δυναμική αύξηση της ιδιωτικής κατανάλωσης, η περαιτέρω άνοδος των επενδύσεων και η σημαντική αύξηση των εξαγωγών. Σύμφωνα με τις προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (Winter Economic forecast, 10 February 2022) το πραγματικό ΑΕΠ αναμένεται το 2022 να ανακάμψει με ρυθμό 4,9%. H βελτίωση του οικονομικού κλίματος, η καλή πορεία στη βιομηχανία, το εμπόριο και την οικοδομική δραστηριότητα και η βελτίωση στην αγορά εργασίας, παρά τις έντονες πληθωριστικές πιέσεις φαίνεται να στηρίζουν την πορεία της ελληνικής οικονομίας. Το 2021 ο δείκτης οικονομικού κλίματος αυξήθηκε στις 105,1 μνδ. και επανήλθε κοντά στα επίπεδα του 2019 (105,4 μνδ.). Ωστόσο, ο αυξανόμενος πληθωρισμός και οι τιμές ενέργειας αλλά και η αβεβαιότητα από την εξέλιξη και τις επιπτώσεις της πανδημίας θα συνεχίσουν να αποτελούν προσδιοριστικούς παράγοντες των προσδοκιών στους επόμενους μήνες. Η χαλάρωση των περιορισμών για την αντιμετώπιση της υγειονομικής κρίσης και η επανεκκίνηση της τουριστικής περιόδου φαίνεται ότι συνέβαλαν στην επιτάχυνση της δημιουργίας θέσεων εργασίας. Το ποσοστό ανεργίας το 2021 μειώθηκε στο 14,8% (μέσος όρος 12μηνου εποχικά διορθωμένου ποσοστού), έναντι 16,4% την αντίστοιχη περίοδο του 2020 και η απασχόληση αυξήθηκε κατά 1,2% (2020: -0.8%).Ωστόσο, η αγορά εργασίας επηρεάστηκε από την εφαρμογή ειδικών κανόνων λειτουργίας στις επιχειρήσεις και την εφαρμογή μέτρων για την προστασία της δημόσιας υγείας. Το 2021, ο πληθωρισμός διαμορφώθηκε στο 1,2%. Η αύξηση των τιμών καταναλωτή επιταχύνθηκε το δεύτερο εξάμηνο του 2021, μετά από αρκετούς μήνες υποχώρησης, αντανακλώντας κυρίως το αυξανόμενο κόστος της ενέργειας και των τροφίμων. Το 1ο δίμηνο του 2022, ο πληθωρισμός διαμορφώθηκε στο 6,7%. H συνεχιζόμενη εφαρμογή δημοσιονομικών μέτρων κατά της πανδημίας οδήγησε σε έλλειμμα του κρατικού προϋπολογισμού, σε τροποποιημένη ταμειακή βάση, ύψους € 14,9 δισ. για την περίοδο Ιανουαρίου – Δεκεμβρίου 2021 έναντι ελλείμματος € 22,8 δισ. το αντίστοιχο διάστημα του 2020. Το πρωτογενές αποτέλεσμα διαμορφώθηκε σε έλλειμμα ύψους € 10,3 δισ., έναντι πρωτογενούς ελλείμματος € 18,2 δισ. για την ίδια περίοδο το 2020. Τα μέτρα στήριξης, που ελήφθησαν για την αντιμετώπιση των οικονομικών επιπτώσεων της πανδημίας τη διετία 2020-2021 ανέρχονται σε € 40 δισ. (€ 23,1 δισ. αφορά δράσεις που υλοποιήθηκαν το 2020, και € 16,9 δισ. το 2021). Ταυτόχρονα, με βάση την Εισηγητική Έκθεση προϋπολογισμού για το 2022, υπολογίζονται επιπλέον € 3,3 δισ. παρεμβάσεων για το 2022. Σύμφωνα με την Έκθεση, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης ως ποσοστό του ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί στο 9,6% το 2021 και στο 4,0% το 2022, από 10,1% το 2020 σύμφωνα με το ESA. Tο πρωτογενές έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης από 7,1% του ΑΕΠ το 2020, αναμένεται να διαμορφωθεί, σε 7,0% τo 2021 και σε 1,4% το 2022. Το 2021, το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών κατέγραψε μείωση κατά € 356,6 εκατ. σε σχέση με το 2020 και διαμορφώθηκε σε € 10,6 δισ. Η αύξηση του ελλείμματος του ισοζυγίου αγαθών οφείλεται στη μεγαλύτερη αύξηση των εισαγωγών έναντι των εξαγωγών. Η αύξηση του πλεονάσματος του ισοζυγίου υπηρεσιών οφείλεται σχεδόν αποκλειστικά στη βελτίωση του ισοζυγίου ταξιδιωτικών υπηρεσιών, η οποία όμως αντισταθμίστηκε εν μέρει από τη μείωση του πλεονάσματος του ισοζυγίου μεταφορών. Από την πλευρά του τουρισμού, οι εισπράξεις αυξήθηκαν κατά 146,7% το 2021 σε σχέση με το 2020, και διαμορφώθηκαν στα € 10,65 δισ. Η τρέχουσα υγειονομική κρίση βρίσκει την ελληνική αγορά ακινήτων σε μια κρίσιμη περίοδο, έχοντας ανακάμψει σημαντικά τα τελευταία τρία χρόνια. Οι τιμές των οικιστικών ακινήτων - δείκτης τιμών διαμερισμάτων της ΤτΕ - αυξήθηκαν κατά 7,9% το γ’ τρίμηνο 2021 σε ετήσια βάση. Με βάση τα αναθεωρημένα στοιχεία, το α΄ και β΄ τρίμηνο του 2021 η αύξηση σε σχέση με τα αντίστοιχα τρίμηνα του 2020 διαμορφώθηκε σε 4,3% και 6,2% αντίστοιχα. Το 2020 ο δείκτης τιμών διαμερισμάτων αυξήθηκε με ετήσιο ρυθμό 4,5%. Ο δείκτης τιμών γραφείων αυξήθηκε κατά 1,3% το πρώτο εξάμηνο του 2021 σε ετήσια βάση, έπειτα από την αύξηση του 2020 κατά 1,2%. Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Το 2021 η Ελλάδα συνέχισε την πρόσβασή της στις διεθνείς αγορές χρεογράφων με επτά επιτυχημένες εκδόσεις ομολόγων Ελληνικού Δημοσίου. Το ελληνικό δημόσιο άντλησε συνολικά το 2021 € 15,8 δισ. από τις αγορές ενώ για το 2022 έχει προγραμματίσει συναλλαγές ύψους € 12 δισ. Παρά τις αυξημένες χρηματοδοτικές ανάγκες, η άντληση ρευστότητας από τις διεθνείς αγορές, το 2021, είχε ως αποτέλεσμα τη διατήρηση των ταμειακών διαθεσίμων στα € 31,6 δισ. στο τέλος του έτους. Οι ευνοϊκοί όροι χρηματοδότησης υποστηρίχθηκαν από τη διευκολυντική στάση της νομισματικής πολιτικής της ΕΚΤ, περιλαμβανομένων των αγορών των ελληνικών τίτλων, στο πλαίσιο του προγράμματος PEPP. Σύμφωνα με απόφαση του Διοικητικού συμβούλιου της ΕΚΤ στη συνεδρίαση του Δεκεμβρίου 2021, την οποία επαναβεβαίωσε στη συνεδρίαση του Φεβρουαρίου (3/2/2022), το Διοικητικό Συμβούλιο θα σταματήσει τις καθαρές αγορές στοιχείων ενεργητικού στο πλαίσιο του προγράμματος PEPP στο τέλος Μαρτίου του 2022 και σκοπεύει να επανεπενδύει τα ποσά κεφαλαίου από την εξόφληση τίτλων που αποκτήθηκαν στο πλαίσιο του PEPP κατά τη λήξη τους τουλάχιστον μέχρι το τέλος του 2024. Με βάση την απόφαση, στην περίπτωση νέου κατακερματισμού στις αγορές που σχετίζεται με την πανδημία, οι επανεπενδύσεις στο πλαίσιο του προγράμματος PEPP μπορούν ανά πάσα στιγμή να προσαρμοστούν με ευελιξία ως προς τον χρόνο, τις κατηγορίες στοιχείων ενεργητικού και τις χώρες. Η ευελιξία αυτή θα μπορούσε να συμπεριλαμβάνει την αγορά ομολόγων που εκδίδει η Ελληνική Δημοκρατία επιπλέον της αξίας των ομολόγων που επανεπενδύεται στη λήξη τους, προκειμένου να αποφευχθεί η διακοπή των αγορών στη συγκεκριμένη χώρα, η οποία θα μπορούσε να επηρεάσει αρνητικά τη μετάδοση της νομισματικής πολιτικής προς την ελληνική οικονομία, ενώ αυτή εξακολουθεί να ανακάμπτει από τις επιπτώσεις της πανδημίας. Οι καθαρές αγορές στο πλαίσιο του PEPP θα μπορούσαν να ξεκινήσουν εκ νέου, εφόσον κριθεί αναγκαίο, για την αντιμετώπιση αρνητικών διαταραχών που σχετίζονται με την πανδημία. Επιπρόσθετα, τον Μάρτιο 2021, ολοκληρώθηκε η διαδικασία της δεύτερης πρόωρης αποπληρωμής τμήματος των υφιστάμενων δανείων που έχει λάβει η Ελλάδα από το ΔΝΤ, ύψους € 3,3 δισ., μειώνοντας κατ’ αυτό τον τρόπο το κόστος χρηματοδότησης του κρατικού χρέους. Το κράτος σκοπεύει να αποπληρώσει πρόωρα το τελευταίο μέρος του δανεισμού από το ΔΝΤ (€ 1,8 δισ.) και ένα μέρος των διμερών δανείων των χωρών της Ευρωζώνης (€ 5,3 δισ.), στο άμεσο μέλλον. Τον Φεβρουάριο του 2022 ολοκληρώθηκε επιτυχώς η 13η αξιολόγηση της ελληνικής οικονομίας στο πλαίσιο του καθεστώτος της ενισχυμένης εποπτείας, στο οποίο εισήλθε η χώρα το καλοκαίρι του 2018, μετά την ένταξή της στον κύκλο συντονισμού της οικονομικής και δημοσιονομικής πολιτικής του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου. Οι ευνοϊκές προοπτικές της οικονομίας αντικατοπτρίζονται στις πρόσφατες αναβαθμίσεις της ελληνικής πιστοληπτικής ικανότητας. Τον Απρίλιο του 2021, ο οίκος αξιολόγησης S&P αναβάθμισε την αξιολόγηση της Ελλάδας σε “ΒΒ” (θετικές προοπτικές), από “BB-”. Τον Σεπτέμβριο του 2021 οι οίκοι αξιολογήσεις DBRS Morningstar και Scope αναβάθμισαν την αξιολόγηση του Ελληνικού δημοσίου κατά μία βαθμίδα σε BB (θετικές προοπτικές) από BB low και σε BB+ (σταθερές προοπτικές) από BB, αντίστοιχα. Στις 14 Ιανουαρίου 2022, o οίκος αξιολόγησης Fitch αναβάθμισε τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας σε θετικές από σταθερές διατηρώντας αμετάβλητη την πιστοληπτική αξιολόγηση της χώρας σε ΒΒ. Επιπλέον, στις 13 Ιουλίου 2021, το Συμβούλιο Οικονομικών και Δημοσιονομικών Υποθέσεων ενέκρινε το Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0», ύστερα από θετική εισήγηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Tο Σχέδιο «Ελλάδα 2.0», αποτελείται από τέσσερις (4) πυλώνες: (1) Πράσινη μετάβαση, (2) Ψηφιακή μετάβαση, (3) Απασχόληση, δεξιότητες και κοινωνική συνοχή (υγεία, παιδεία, κοινωνική προστασία), και (4) Ιδιωτικές επενδύσεις και μετασχηματισμός της οικονομίας. Tο Σχέδιο «Ελλάδα 2.0» περιλαμβάνει 106 επενδύσεις και 68 μεταρρυθμίσεις, με ευρωπαϊκούς πόρους ύψους € 30,5 δισ. (€ 17,8 δισ. σε επιχορηγήσεις και € 12,7 δισ. σε δάνεια), ενώ αναμένεται να κινητοποιήσει € 60 δισ. συνολικές επενδύσεις στη χώρα στα επόμενα πέντε χρόνια. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε στις 28 Φεβρουαρίου 2022, τη θετική προκαταρκτική αξιολόγησή της για το πρώτο αίτημα πληρωμής που υπέβαλε η Ελλάδα στις 29 Δεκεμβρίου 2021 μετά την ολοκλήρωση όλων των σχετικών ορόσημων και στόχων, ύψους € 3,6 δισ., εκ των οποίων τα € 1,7 δισ. αφορούν σε επιχορηγήσεις και το υπόλοιπο € 1,9 δισ. σε δάνεια, στο πλαίσιο του RRF. Η Ελλάδα έχει ήδη λάβει συνολικά προχρηματοδότηση ύψους € 3,96 δισ. από τις αρχές Αυγούστου (€ 2,31 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 δισ. για επιδοτήσεις και € 1,65 δισ. για δάνεια). Επιπλέον, έως τις αρχές Ιανουαρίου 2022, 103 έργα έχουν ενταχθεί στο Ταμείο Ανάκαμψης, συνολικού προϋπολογισμού άνω των € 6 δισ. Οι προοπτικές της ελληνικής οικονομίας είναι ιδιαίτερα θετικές, καθώς τα επόμενα χρόνια θα επωφεληθεί από την αξιοποίηση των ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών πόρων, την υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων που περιλαμβάνονται στο Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, την αναθεώρηση των δημοσιονομικών κανόνων του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης, τις ευνοϊκές συνθήκες ρευστότητας, καθώς και την ανάκαμψη της ευρωπαϊκής οικονομίας. Σύμφωνα με τις τελευταίες προσομοιώσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το επίπεδο του ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί κατά 2,1-3,3% έως το 2026, από τη συνδυασμένη επίδραση των επιχορηγήσεων και δανείων του RRF. Σύμφωνα με την Έκθεση ενισχυμένης εποπτείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (Σεπτέμβριος 2021), οι προσομοιώσεις δεν περιλαμβάνουν τον πιθανό θετικό αντίκτυπο από τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που προβλέπονται στο σχέδιο. Η ανάπτυξη επίσης θα υποστηριχθεί από τον νέο κύκλο χρηματοδότησης της ΕΕ. Η ανάκαμψη του 2022 αναμένεται να εξαρτηθεί από την αξιοποίηση των κεφαλαίων του RRF, την αποκλιμάκωση των πληθωριστικών πιέσεων, τις γεωπολιτικές εξελίξεις, την βελτίωση της επιδημιολογικής κατάστασης και τον βαθμό αποκατάστασης της τουριστικής δραστηριότητας. Η ταχύτητα της ανάκαμψης αλλά και η αποτελεσματική αξιοποίηση των κονδυλίων της ΕΕ, θα αποτελέσουν αποφασιστικούς παράγοντες που θα καθορίσουν τις εξελίξεις στην ελληνική οικονομία, στον τραπεζικό τομέα και στον Όμιλο ειδικότερα. Οι πρωταρχικοί παράγοντες κινδύνου που επηρεάζουν την πορεία της ελληνικής οικονομίας, τον ελληνικό τραπεζικό κλάδο εν γένει αλλά και ειδικότερα τον Όμιλο είναι οι διεθνείς και εγχώριες συνθήκες στο μακροοικονομικό περιβάλλον και στη χρηματαγορά, η διατήρηση των πληθωριστικών πιέσεων, η μεταβλητότητα και αβεβαιότητα στην αλυσίδα εφοδιασμού, ο συνεχιζόμενος αντίκτυπος εξαιτίας της πανδημίας του κορωνοϊού και οι δυσχέρειες που δημιουργούν οι ευρύτερες γεωπολιτικές συνθήκες. Συγκεκριμένα, η Ρωσο-Ουκρανική κρίση δημιουργεί επιπλέον κινδύνους και αβεβαιότητα, επηρεάζοντας - μεταξύ άλλων - τις τιμές ενέργειας, με αποτέλεσμα την ενδεχόμενη διατήρηση των πληθωριστικών πιέσεων σε ένταση και χρονικό ορίζοντα, μεγαλύτερο της αρχικής εκτίμησης. Επίσης, ενδέχεται να υπάρχουν επιπτώσεις στην κατανάλωση, στον τουρισμό και στην επιχειρηματικότητα, με έμφαση στο διεθνές εμπόριο. Ειδικά για την Ρώσο-Ουκρανική κρίση, η Τράπεζα, ακολουθώντας τις διατάξεις της Πολιτικής Κανονιστικής Συμμόρφωσης του Ομίλου, έχει αναπτύξει και εφαρμόσει, όλα τα απαραίτητα μέτρα για την αντιμετώπιση των περιοριστικών μέτρων που επιβάλλονται από συγκεκριμένους οργανισμούς/αρχές [δηλ. ΕΕ, Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ (OFAC), Ηνωμένα Έθνη (ΟΗΕ), Υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών της Γαλλίας (MINEFI)]. Επιπλέον, η πιθανή αναζωπύρωση των μεταναστευτικών ροών, απόρροια των γεωπολιτικών εξελίξεων αποτελεί μια πρόσθετη πηγή αβεβαιότητας. Κατά συνέπεια, τυχόν αργή και ασθενής οικονομική ανάκαμψη, σε συνδυασμό με συστηματικά υψηλή ανεργία και πληθωρισμό, θα είχαν ενδεχομένως αρνητική επίπτωση στην ποιότητα του δανειακού χαρτοφυλακίου του Ομίλου, και κατ’ επέκταση στην κερδοφορία και στην κεφαλαιακή του επάρκεια. Η Διοίκηση παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και αξιολογεί ανά τακτά χρονικά διαστήματα την ενδεχόμενη επίδρασή τους στις λειτουργίες και στη χρηματοοικονομική απόδοση του Ομίλου. Ο Όμιλος επενδύει σε επιχειρηματικούς και τεχνικούς ελέγχους για να ενισχύσει την ικανότητα πρόληψης, εντοπισμού και διαχείρισης των κυβερνοαπειλών. Η ικανότητα του Ομίλου να ανιχνεύει και να ανταποκρίνεται σε επιθέσεις μέσω των δυνατοτήτων του κέντρου επιχειρήσεων ασφαλείας όλο το εικοσιτετράωρο συμβάλλει στη μείωση του αντίκτυπου των επιθέσεων. Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Επιπτώσεις Covid-19 Η χρήση που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2021 χαρακτηρίσθηκε από σταδιακή ανάκαμψη της παγκόσμιας οικονομίας και της Ελλάδας ειδικότερα, αν και η εν λόγω περίοδος συνεχίζει να επηρεάζεται από τις ίδιες αβεβαιότητες με εκείνες που ίσχυαν το 2020 λόγω της πανδημίας του Covid-19. Το ξέσπασμα της πανδημίας Covid-19 είχε, και συνεχίζει να έχει, σημαντικό αντίκτυπο στις επιχειρήσεις και στο οικονομικό περιβάλλον στο οποίο δραστηριοποιείται ο Όμιλος. Οι επιχειρηματικοί τομείς που πλήττονται περισσότερο είναι το εμπόριο, η χειροτεχνία, η μεταποίηση, η αλυσίδα μεταφορών και εφοδιασμού, τα ξενοδοχεία και οι τομείς τροφίμων και ποτών. Οι πελάτες μας που δραστηριοποιούνται σε αυτούς τους τομείς ενδέχεται να επηρεαστούν σημαντικά και, επομένως, ενδέχεται να χρειαστεί να τους προσφερθούν στοχευμένες λύσεις ρευστότητας. Καθώς το πρόγραμμα εμβολιασμού προχωρά με ικανοποιητικό ρυθμό, μια πιο παρατεταμένη πανδημία θα ενίσχυε τους αρνητικούς κινδύνους για όλους τους τομείς της οικονομίας, θα διαιώνιζε προβλήματα χρέους και θα οδηγούσε σε πρόσθετο σχηματισμό ΜΕΑ. Επιπλέον, οποιαδήποτε αλλαγή στο κανονιστικό και εποπτικό πλαίσιο θα μπορούσε να οδηγήσει σε αυξημένα επίπεδα προβλέψεων, υψηλότερα επίπεδα χρηματοδοτικών ανοιγμάτων που ταξινομούνται ως «μη εξυπηρετούμενα» και μειωμένα έσοδα, τα οποία τελικά θα μπορούσαν να επηρεάσουν αρνητικά την χρηματοοικονομική θέση, την κεφαλαιακή επάρκεια και τα λειτουργικά αποτελέσματα του Ομίλου και της Εταιρείας. Ο Όμιλος, προκειμένου να αντιμετωπίσει την εναπομένουσα αβεβαιότητα σχετικά με την πορεία της πανδημίας Covid-19 σχετικά με την επιμέτρηση των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών (ΑΠΖ) των δανείων και των απαιτήσεων σε πελάτες στο αποσβεσμένο κόστος, δεν προέβη σε χαλάρωση οποιουδήποτε κριτηρίου ή υπόθεσης που λαμβάνεται υπόψη στα αποτελέσματα των μοντέλων που χρησιμοποιούνται για την κατανομή των ανοιγμάτων σε στάδια (stages) συγκριτικά με το έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2020, και εφάρμοσε επίσης τα πρόσθετα κριτήρια σημαντικής αύξησης πιστωτικού κινδύνου (significant increase in credit risk/ SICR) που εισήχθησαν το 2020. Επιπλέον, ο Όμιλος έχει εφαρμόσει συντελεστές στάθμισης σεναρίων παρόμοιους με αυτούς που εφαρμόστηκαν για το έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2020. Ανατρέξτε στη Σημείωση 3.2 και στη Σημείωση 4.2. Μετά την έξαρση του Covid-19, ο Όμιλος ανέπτυξε μια σειρά από πρωτοβουλίες με στόχο την αξιολόγηση και την αποτελεσματική διαχείριση του πιστωτικού αντίκτυπου, λόγω της πανδημίας, στο δανειακό χαρτοφυλάκιο του Ομίλου. Ανατρέξτε στη Σημείωση 4.1. Για το έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2021, ο Όμιλος έχει πραγματοποιήσει τις αποτιμήσεις ακινήτων με βάση την «αυξημένη εκτιμητική αβεβαιότητα» σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Αποτίμησης (IVS), λαμβάνοντας υπόψη τις άγνωστες μελλοντικές επιπτώσεις που μπορεί να έχει ο Covid-19, στην αγορά ακινήτων και τη δυσκολία διαφοροποίησης μεταξύ βραχυπρόθεσμων επιπτώσεων και μακροπρόθεσμων διαρθρωτικών αλλαγών. Ανατρέξτε στη Σημείωση 3.2. Θέματα σχετικά με την κλιματική αλλαγή Ο Όμιλος αναγνωρίζει ότι η κλιματική αλλαγή επιφέρει επιπτώσεις στην οικονομία, την κοινωνία και το περιβάλλον. Συνεπώς, ο Όμιλος έχει αναπτύξει και εντάξει στρατηγική για την Κλιματική Αλλαγή, που βασίζεται σε τέσσερις άξονες: 1. Τη σταδιακή μείωση του αποτυπώματος άνθρακα του Ομίλου: Μείωση του αποτυπώματος άνθρακα που προέρχεται από τη λειτουργία του Ομίλου με τη βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας των κτηρίων, τη μείωση των επαγγελματικών μετακινήσεων, την προμήθεια εξοπλισμού χαμηλής ενεργειακής κατανάλωσης. 2. Την αξιολόγηση του κινδύνου που προκύπτει από την κλιματική αλλαγή για τις ελληνικές επιχειρήσεις: Εφαρμογή διαδικασιών διαχείρισης θεσμικού και φυσικού κινδύνου από την κλιματική αλλαγή. Ανάπτυξη ειδικών εργαλείων για την αποτίμηση του κινδύνου που προκύπτει από την κλιματική αλλαγή, καθώς και του κόστους προσαρμογής Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 σε αυτήν (π.χ. επαναπροσδιορισμός επιχειρηματικού σχεδιασμού, εκσυγχρονισμός εξοπλισμού, νέες επενδύσεις). Αποτίμηση των επιχειρηματικών ευκαιριών που προκύπτουν από την κλιματική αλλαγή και ενημέρωση σε σταθερή βάση των μετόχων και των πελατών. Τέλος, στήριξη των ιδιωτών και των επιχειρήσεων και ενίσχυση της αγοράς, έτσι ώστε να μπορεί να προσαρμοστεί καλύτερα στην κλιματική αλλαγή. 3. Τη στήριξη επενδύσεων σε έργα ΑΠΕ καθώς και σε έργα εξοικονόμησης ενέργειας: Προώθηση πράσινων τραπεζικών προϊόντων, με ευνοϊκότερους όρους, με σκοπό τη στήριξη επιχειρήσεων και ιδιωτών που επενδύουν στους τομείς των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, όπως φωτοβολταϊκά συστήματα, αιολικά πάρκα, μικροί υδροηλεκτρικοί σταθμοί, ηλιοθερμικά συστήματα, γεωθερμία και βιομάζα. 4. Την εύρεση λύσεων για την προσαρμογή των επιχειρήσεων στο νέο κλιματικό περιβάλλον. Ο Όμιλος επιδεικνύει μια δέσμευση στην αειφορία που επικεντρώνεται σε βασικούς κλιματικούς, περιβαλλοντικούς και κοινωνικούς τομείς, συμπεριλαμβανομένων των βιώσιμων λειτουργιών, της χρηματοδότησης δραστηριοτήτων με κριτήρια βιωσιμότητας όπως οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, τα πράσινα κτίρια και οι καθαρές μεταφορές, και η συμβολή στη βιώσιμη ανάπτυξη των τοπικών κοινωνιών. Η στρατηγική αειφορίας του Ομίλου στηρίζεται σε τέσσερις πυλώνες: (i) εγγραμματισμός, (ii) λειτουργικό αποτύπωμα, (iii) προϊόντα και υπηρεσίες και (iv) παρακολούθηση της επίδοσης. Από το 2021 ο Όμιλος συμμετέχει στον εποπτικό διάλογο με την ΕΚΤ με σκοπό την ενσωμάτωση συγκεκριμένων ενεργειών που θα επιτρέψουν την καλύτερη κατανόηση της χρηστής, αποτελεσματικής και ολοκληρωμένης διαχείρισης των περιβαλλοντικών και κλιματικών κινδύνων, καθώς και τη δημοσιοποίησή τους στο ισχύον πλαίσιο προληπτικής εποπτείας. Ο Όμιλος στοχεύει στην ενίσχυση της ευαισθητοποίησης και της ετοιμότητάς του για τη διαχείριση των κινδύνων που σχετίζονται με το κλίμα και το περιβάλλον. Ο Όμιλος έχει ήδη πραγματοποιήσει αυτοαξιολόγηση / “gap analysis” σε σχέση με τις προσδοκίες της ΕΚΤ που δημοσιεύθηκαν τον Νοέμβριο του 2020, και έχει ξεκινήσει τα σχέδια εφαρμογής (οδικός χάρτης) για την κάλυψη τυχόν κενών που εντοπίστηκαν. Ο οδικός χάρτης περιγράφει ένα σχέδιο δράσης μέχρι το τέλος του 2023 και καλύπτει μακροπρόθεσμες φιλοδοξίες. Ο οδικός χάρτης είναι δυναμικός και ο Όμιλος θα τον επανεξετάσει και θα τον προσαρμόσει με βάση τις τελευταίες εξελίξεις της αγοράς και τις ρυθμιστικές προσδοκίες. Το καλοκαίρι του 2021 ο Όμιλος θεσμοθέτησε το αναγκαίο εσωτερικό πλαίσιο διακυβέρνησης που διευκολύνει την αποτελεσματική και έγκαιρη λήψη αποφάσεων σχετικά με κλιματικούς και ενεργειακούς κινδύνους, και επιτρέπει την ολιστική παρακολούθηση και εφαρμογή του επονομαζόμενου έργου «Πρωτέας». Ο Όμιλος συμμετείχε επίσης στην εποπτική άσκηση προσομοίωσης (Stress Test) για τον κλιματικό κίνδυνο “Climate Stress Test” το 2022, το οποίο θα αξιολογήσει πόσο προετοιμασμένες είναι οι ευρωπαϊκές τράπεζες για την αντιμετώπιση χρηματοοικονομικών και οικονομικών κρίσεων που προέρχονται από τον κλιματικό κίνδυνο. Το Stress Test θα ολοκληρωθεί το πρώτο εξάμηνο του 2022 από την Τραπεζική Εποπτεία της ΕΚΤ. Αυτό το τεστ είναι μια άσκηση για τις τράπεζες αλλά και τις εποπτικές αρχές. Στοχεύει στον εντοπισμό των ελλείψεων, των βέλτιστων πρακτικών και των προκλήσεων που αντιμετωπίζουν οι τράπεζες κατά τη διαχείριση των κλιματικών κινδύνων. Είναι σημαντικό το γεγονός ότι δεν πρόκειται για άσκηση επιτυχίας ή αποτυχίας, ούτε έχει άμεσες επιπτώσεις στα επίπεδα κεφαλαίου των τραπεζών. Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Αιτιολόγηση Κλιματικού Κινδύνου των Επιχειρηματικών Πιστούχων Ο Όμιλος εκτίθεται σε κινδύνους που σχετίζονται με το κλίμα και το περιβάλλον μέσω των χρηματοοικονομικών του δραστηριοτήτων και των λειτουργιών του. Αναγνωρίζει ότι τόσο οι ταχέως μεταβαλλόμενες κανονιστικές ρυθμίσεις, όσο και οι απαιτήσεις των ενδιαφερόμενων μερών, ενδέχεται να επηρεάσουν ουσιαστικά τις επιχειρηματικές δραστηριότητες, τη λειτουργία και την στρατηγική. Σε αυτό το πλαίσιο, ο Όμιλος αξιολογεί την έκθεσή του σε σημαντικούς κλιματικούς και περιβαλλοντικούς κινδύνους των δανειοληπτών, πελατών και των λοιπών αντισυμβαλλομένων. Οι κλιματικοί και περιβαλλοντικοί κίνδυνοι μπορούν να επηρεάσουν αρκετές σημαντικές πτυχές της χρηματοοικονομικής θέσης του Ομίλου, βραχυπρόθεσμα αλλά πιο πιθανά μέσο-μακροπρόθεσμα, επίσης μπορούν να δημιουργήσουν νέες προκλήσεις για τη Διαχείριση Κινδύνων του Ομίλου. Ο Όμιλος έχει αναπτύξει την Εφαρμογή Διαχείρισης Κλιματικού Κινδύνου (Climate Risk Management Model - CRMM) με την ονομασία Climabiz που χρησιμοποιείται για την ετήσια αξιολόγηση του κλιματικού κινδύνου των επιχειρηματικών πιστούχων. Το Climabiz υπολογίζει, σε οικονομικούς όρους (€), τους κινδύνους και τις ευκαιρίες που απορρέουν από την κλιματική αλλαγή, για οικονομικούς κλάδους και επιχειρήσεις που θεωρούνται ευάλωτοι στην κλιματική αλλαγή και στους οποίους η Τράπεζα Πειραιώς έχει χρηματοδοτική έκθεση. Το Climabiz χρησιμοποιεί κλιματικά σενάρια, τα οποία προσομοιώνουν για ολόκληρη τη χώρα, τόσο το ιστορικό κλίμα, δηλαδή το κλίμα της περιόδου 1971-2020 όσο και το μελλοντικό κλίμα, της περιόδου 2021-2050. Οι παρατηρούμενες αλλαγές σε μια σειρά από κλιματικές παραμέτρους (θερμοκρασία, βροχόπτωση, ηλιοφάνεια κ.λπ.), καταχωρούνται σε εξειδικευμένα υπολογιστικά μοντέλα, τα οποία με τη σειρά τους παρέχουν εκτιμήσεις για την επίδραση αυτών των κλιματικών αλλαγών σε παραγωγικές (οικονομικές) δραστηριότητες. Το Climabiz λειτουργεί με την χρήση τριών κλιματικών σεναρίων RCP, μέσω των οποίων προσομοιώνονται διαφορετικές περιοχές της χώρας, τόσο για το ιστορικό κλίμα (περίοδος 1971-2020) όσο και για το μελλοντικό (περίοδος 2021-2050). Ένα από αυτά τα κλιματικά σενάρια, το σενάριο RCP2.6, περιλαμβάνει την υιοθέτηση φιλόδοξων πολιτικών μείωσης εκπομπών και είναι σύμφωνο με τους στόχους της Συμφωνίας του Παρισιού, (), ενώ το κλιματικό σενάριο που αντιπροσωπεύει την εξέλιξη της κλιματικής αλλαγής χωρίς την εφαρμογή πρόσθετων πολιτικών για την μείωση των εκπομπών είναι το RCP8.5. Ως ενδιάμεσο κλιματικό σενάριο θεωρείται το RCP4.5. Για την εκτίμηση του κλιματικού κινδύνου των επιχειρηματικών πιστούχων για το 2020, επιλέχθηκε το μεσαίο σενάριο (RCP4.5). Αυτή η επιλογή έγινε λόγω της μεγαλύτερης διαθεσιμότητας κλιματικών δεδομένων σε υψηλή χωρική και χρονική ανάλυση και λόγω του γεγονότος ότι το κλιματικό σενάριο RCP4.5 ανταποκρίνεται στις υπάρχουσες δεσμεύσεις των κρατών σχετικά με την εφαρμογή των πολιτικών για το κλίμα. Το Climabiz υπολογίζει για συγκεκριμένους οικονομικούς κλάδους και μεμονωμένους επιχειρηματικούς πιστούχους που δραστηριοποιούνται σε αυτούς τους κλάδους, τόσο τον φυσικό κίνδυνο (δηλαδή τα ακραία καιρικά φαινόμενα και χρόνιο φυσικό κίνδυνο) όσο και τον κίνδυνο μετάβασης. Η εκτίμηση του κλιματικού κινδύνου των επιχειρηματικών πιστούχων βασίζεται στον κύκλο εργασιών, λαμβάνονται όμως υπόψη και άλλες παράμετροι που σχετίζονται με τον συγκεκριμένο κλάδο ή υπό-κλάδο της εκάστοτε οικονομικής δραστηριότητας. Ενδεικτικά λαμβάνονται υπόψη: Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Τομέας Γεωργίας: το είδος και ο τρόπος καλλιέργειας, γεωγραφική περιοχή Παροχή Υπηρεσιών: η κλιματική ζώνη και συγκεκριμένα για τα ξενοδοχεία η διάρκεια λειτουργίας τους (σεζόν), το έτος κατασκευής, το είδος της ενέργειας που χρησιμοποιείται Μεταποίηση: το είδος της μεταποιητικής λειτουργίας, δηλαδή βιομηχανία χάλυβα, διυλιστήρια πετρελαίου, παραγωγή αλουμινίου κ.λπ. Για την Παραγωγή Ηλεκτρικής Ενέργειας: το είδος καυσίμου και η τεχνολογία που χρησιμοποιείται καθώς και η εγκατεστημένη ισχύς μαζί με την ετήσια παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Επιπλέον, οι δανειολήπτες επιχειρήσεων κατηγοριοποιούνται ανάλογα με το αν συμμετέχουν στο σύστημα εμπορίας εκπομπών ρύπων της ΕΕ (EU – ETS), ένας παράγοντας που λαμβάνεται υπόψη λόγω του κινδύνου μετάβασης. Για το 2020 ο συνολικός κλιματικός κίνδυνος του 80% των επιχειρηματικών πιστούχων της Τράπεζας εκτιμήθηκε σε € 1,9 δις. σε ετησιοποιημένη βάση, το οποίο αντιστοιχεί στο 0,9% του συνολικού κύκλου εργασιών τους. Ο φυσικός κίνδυνος αποτελεί το 41,9% και ο κίνδυνος μετάβασης το 58,1% του συνολικού κλιματικού κινδύνου των επιχειρηματικών πιστούχων. Η περαιτέρω εναρμόνιση του Climabiz σύμφωνα με τις συστάσεις του TCFD και τις απαιτήσεις των εποπτικών φορέων αποτελεί σταθερή και διαρκή επιδίωξη του Ομίλου. Τέλος, επισημαίνεται ότι βρίσκονται σε εξέλιξη διεργασίες εντός του Ομίλου με σκοπό τη βελτίωση της κατανόησης των επιπτώσεων που σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή και του πώς αυτές εντάσσονται στην εκτίμηση του πιστωτικού κινδύνου και στη συνολική διαχείριση κινδύνων. Σύμφωνα με τον Οδηγό της ΕΚΤ (Νοέμβριος 2020), στον οποίο περιγράφονται οι τρόποι με τους οποίους τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα είναι σκόπιμο να λαμβάνουν υπόψη τους C&E κινδύνους στις δραστηριότητές τους, ο Όμιλος για το 2022, εστιάζει στην υλοποίηση των κάτωθι περιγραφόμενων στόχων μέσα από την ανάληψη πρωτοβουλιών με σκοπό να ανταποκριθεί στις 13 προσδοκίες της ΕΚΤ: Δημιουργία Πλαισίου Κλιματικών & Περιβαλλοντικών Κινδύνων (αρχές, πολιτική, διαδικασίες, διακυβέρνηση) Περαιτέρω ενσωμάτωση των Κλιματικών & Περιβαλλοντικών κινδύνων στο υφιστάμενο Πλαίσιο Διαχείρισης Κινδύνων (Risk Identification, Risk Appetite, ICAAP) Ενίσχυση του υφιστάμενου Συστήματος Περιβαλλοντικής & Κοινωνικής Διαχείρισης - ESMS με τη σταδιακή ενσωμάτωση του κλιματικού κινδύνου στη διαδικασία πιστοληπτικής αξιολόγησης επιχειρηματικών πιστούχων για τη χορήγηση χρηματοδότησης και ενσωμάτωση στην Πιστωτική Πολιτική του Ομίλου. Ρευστότητα Την 31η Δεκεμβρίου 2021, οι καταθέσεις του Ομίλου αυξήθηκαν σε € 55,4 δισ., δηλαδή κατά 11,7% σε σχέση με την 31η Δεκεμβρίου 2020, κυρίως λόγω της σημαντικής αύξησης των καταθέσεων του ιδιωτικού τομέα. Το 2020, ως απάντηση στις επιπτώσεις της πανδημίας Covid-19 στην Ευρωπαϊκή οικονομία, η ΕΚΤ ανακοίνωσε χαλάρωση των προϋποθέσεων των Μακροπρόθεσμων Πράξεων Αναχρηματοδότησης (“TLTRO”), προκειμένου να αξιοποιήσει την χρήση τους από πιστωτικά ιδρύματα. Ο Όμιλος είχε λάβει συνολική χρηματοδότηση ύψους € 14,5 δισ. στις 31 Δεκεμβρίου 2021 (31 Δεκεμβρίου 2020: € 11,0 δισ.) μέσω των πράξεων ΤLTRO και διατηρεί επαρκή αποθέματα χρηματικών διαθεσίμων. Αυτό διευκολύνεται με την απόφαση της ΕΚΤ τον Απρίλιο του 2020 να άρει τα κριτήρια επιλεξιμότητας και να δεχτεί τους τίτλους της Ελληνικής Δημοκρατίας ως ενέχυρο στις πιστοδοτικές πράξεις του Ευρωσυστήματος. Η χρηματοδότηση από τη Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 διατραπεζική αγορά κατέγραψε μικρή αύξηση σε € 0,3 δισ. στις 31 Δεκεμβρίου 2021, σε σχέση με € 0,1 δισ. στις 31 Δεκεμβρίου 2020. Η απομόχλευση του ισολογισμού του Ομίλου σε συνδυασμό με τη μεσοπρόθεσμη τάση αποκατάστασης των καταθέσεων πελατών, την αποκατάσταση της πρόσβασης στις αγορές και την έκδοση χρεογράφων Tier 2 το 2019 και στις αρχές του 2020, όπως επίσης η έκδοση χρεογράφων ΑΤ 1 και "πράσινου" ομολόγου υψηλής εξοφλητικής προτεραιότητας στο 2021, βελτίωσαν το μίγμα χρηματοδότησης του Ομίλου και αύξησαν το απόθεμα των υψηλής ποιότητας ρευστών στοιχείων ενεργητικού («HQLA»). Στις 31 Δεκεμβρίου 2021, ο δείκτης LCR του Ομίλου ανερχόταν σε 204,4% (επομένως διπλάσιο από την εποπτική απαίτηση του 100%) και ο δείκτης LDR εξαιρουμένου του εποχικού αγροτικού δανείου του ΟΠΕΚΕΠΕ, σε 63,3%. Επιπρόσθετα, η απόφαση της ΕΚΤ για το PEPP (περιγράφεται στην ενότητα «Μακροοικονομικό περιβάλλον») είχε ως αποτέλεσμα την μείωση της απόδοσης του δεκαετούς Ελληνικού ομολόγου σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, και σε συνδυασμό με: α) την άρση του επιβληθέντος από το 2015 ανώτατου ορίου διακράτησης ομολόγων του Ελληνικού δημοσίου από τις Ελληνικές Τράπεζες, η οποία τέθηκε σε ισχύ στις 6 Μαρτίου 2020, και β) την από 7 Απριλίου 2020 άρση των κριτηρίων και αποδοχή των τίτλων της Ελληνικής Δημοκρατίας ως ενεχύρου στις πιστοδοτικές πράξεις του Ευρωσυστήματος, έχει δημιουργήσει ευνοϊκότερες συνθήκες για τις Ελληνικές Τράπεζες στην άντληση χρηματοδότησης από την ΕΚΤ και στην ενίσχυση της ρευστότητά τους με ανταγωνιστικό κόστος. Κεφαλαιακή επάρκεια Ο δείκτης Κεφαλαίου Κοινών Μετοχών της Κατηγορίας 1 («Common Equity Tier 1 ratio – CET1») του Ομίλου, σύμφωνα με το πλαίσιο της Βασιλείας ΙΙΙ, διαμορφώθηκε στις 31 Δεκεμβρίου 2021 σε 11,12%, ενώ ο συνολικός Δείκτης Κεφαλαιακής επάρκειας («Total Regulatory Capital ratio») διαμορφώθηκε σε 15,75%. Ο συνολικός δείκτης κεφαλαιακών απαιτήσεων OCR για το 2021, ορίσθηκε από τον SSM μέσω της διαδικασίας του SREP σε 14,25%. Ωστόσο, τα μέτρα που ανακοίνωσε ο Εποπτικός Μηχανισμός της ΕΚΤ στις 12 Μαρτίου 2020 επιτρέπουν στις Τράπεζες να λειτουργούν προσωρινά κάτω από το κεφαλαιακό επίπεδο που ορίζεται από τις κατευθυντήριες γραμμές του Πυλώνα 2 («Pillar 2 Guidance - P2G») και το CCB, το οποίο αντιστοιχεί σε επίπεδο κεφαλαιακών απαιτήσεων CET1 6,33% για τον Όμιλο έως τις 31 Δεκεμβρίου 2022. Επιπλέον, επιτρέπεται στις Τράπεζες, προκειμένου να ικανοποιήσουν τις απαιτήσεις του Πυλώνα 2 («Pillar 2 Requirement - P2R»), να χρησιμοποιούν, μερικώς, τίτλους οι οποίοι δεν πληρούν τις προϋποθέσεις για την κάλυψη των κεφαλαιακών απαιτήσεων ως κεφάλαιο CET1, για παράδειγμα τίτλους ΑΤ 1 ή Tier 2. Μετά την ολοκλήρωση του SREP, η ΕΚΤ ενημέρωσε τον Όμιλο Πειραιώς Financial Holdings για τις συνολικές κεφαλαιακές του απαιτήσεις («OCR»), που ισχύει για το 2022 (χωρίς να λαμβάνονται υπόψη τα μέτρα μετριασμού του Covid-19). Σύμφωνα με την απόφαση, ο Όμιλος θα πρέπει να διατηρήσει έναν συνολικό δείκτη κεφαλαιακών απαιτήσεων («OCR») 14,25%, ο οποίος περιλαμβάνει: (α) τις ελάχιστες συνολικές κεφαλαιακές απαιτήσεις του πυλώνα I 8,00% σύμφωνα με το άρθρο 92 παράγραφος 1 του Κανονισμού 575/2013 / ΕΕ β) την πρόσθετη κεφαλαιακή απαίτηση του πυλώνα II 3,00% σύμφωνα με το άρθρο 16 παράγραφος 2 του κανονισμού 1024/2013 / ΕΕ (γ) το απόθεμα διατήρησης κεφαλαίου (CCB) 2,50% σύμφωνα με τον Κανονισμό 575/2013 / ΕΕ, και (δ) το αποθεματικό μαξιλάρι κεφαλαίου το οποίο εφαρμόζεται σε «Άλλα Συστηματικά Σημαντικά Ιδρύματα» ("O-SII") μεγέθους 0,75% σύμφωνα με τον Ελληνικό Νόμο 4261/2014. Τον Μάρτιο του 2020, η EBA συνέστησε στις Ευρωπαϊκές Τράπεζες να κάνουν πλήρη χρήση της ενσωματωμένης στο κανονιστικό πλαίσιο ευελιξίας, όσον αφορά στην ταξινόμηση των δανείων ως μη εξυπηρετούμενων και τις προβλέψεις απομείωσης για δάνεια που καλύπτονται από κρατικά προγράμματα εγγυήσεων και προγράμματα αναστολής πληρωμών δόσεων. Χρησιμοποιώντας αυτήν την ευελιξία, οι δείκτες κεφαλαιακής επάρκειας των Ευρωπαϊκών Τραπεζών αναμένεται να επιβαρυνθούν στα επόμενα τρίμηνα σε μικρότερο βαθμό συγκριτικά με την επιβάρυνση που θα είχαν δίχως τη χρήσης αυτής της ευελιξίας, παρέχοντας κατά αυτόν τον τρόπο τη δυνατότητα διατήρησης των κεφαλαιακών τους αποθεμάτων. Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Σχετική με την κεφαλαιακή επάρκεια του Ομίλου είναι η Σημείωση 4.16. 2.3 Υιοθέτηση των Διεθνών Προτύπων Χρηματοοικονομικής Αναφοράς («Δ.Π.Χ.Α.») Οι ακόλουθες τροποποιήσεις στα υπάρχοντα Δ.Π.Χ.Α., έχουν εκδοθεί από το Συμβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων («IASB»), έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ε.Ε.) κατά την ημερομηνία δημοσίευσης των Ετήσιων Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων και έχουν ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2021. Τροποποιήσεις σε Λογιστικά Πρότυπα Δ.Π.Χ.Α 9, Δ.Λ.Π. 39, Δ.Π.Χ.Α. 7, Δ.Π.Χ.Α. 4 και Δ.Π.Χ.Α. 16 (Τροποποίηση) «Αναμόρφωση του Δείκτη Αναφοράς Επιτοκίων – Φάση 2». Αποτελεί το δεύτερο μέρος του διαχωρισμένου σε 2 φάσεις έργου σχετικά με την Αναμόρφωση του Δείκτη Αναφοράς Επιτοκίων. Η τροποποίηση αποσκοπεί στο να αντικατοπτρίσει τις επιπτώσεις της μετάβασης από τα επιτόκια αναφοράς, όπως τα διατραπεζικά επιτόκια προσφοράς (IBOR) σε εναλλακτικά επιτόκια αναφοράς χωρίς να δημιουργηθούν λογιστικές επιπτώσεις που δεν θα παρέχουν χρήσιμες πληροφορίες στους χρήστες των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Ο Όμιλος και η Εταιρεία έχουν υιοθετήσει τις ανωτέρω τροποποιήσεις και έχουν δημιουργήσει ένα πρόγραμμα μετάβασης IBOR, ώστε να εφαρμόσουν τη μετάβαση στα εναλλακτικά επιτόκια αναφοράς, το οποίο επικεντρώνεται σε βασικούς τομείς επίπτωσης όπως στα συμβόλαια πελατών, στα συστήματα και τις διαδικασίες, στην χρηματοοικονομική αναφορά, στην αποτίμηση, στην διαχείριση κεφαλαίων και ρευστότητας καθώς και στην επικοινωνία . Ανατρέξτε στη Σημείωση 4.18 για λεπτομέρειες σχετικά με τη μετάβαση. ΕΔΔΠΧ Απόφαση Ατζέντας: Δ.Λ.Π. 19 «Παροχές σε εργαζομένους» - Κατανομή παροχών σε περιόδους υπηρεσίας Τον Μάιο του 2021, η Επιτροπή Διερμηνειών των Διεθνών Προτύπων Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (ΕΔΔΠΧ) εξέδωσε οριστική απόφαση ημερήσιας διάταξης, η οποία περιλαμβάνει σημαντικές διευκρινήσεις αναφορικά με την κατανομή παροχών μόνο στις περιόδους κατά τις οποίες προκύπτει η υποχρέωση παροχής παροχών μετά την έξοδο από την υπηρεσία. Σύμφωνα με τη συγκεκριμένη κατανομή παροχών για τους υπαλλήλους εκείνους που δικαιούνται την καταβολή εφάπαξ παροχής μόνο κατά τη συνταξιοδότηση και η παροχή εξαρτάται από τα έτη υπηρεσίας του υπαλλήλου πριν τη συνταξιοδότηση (με ανώτατο όριο τα δεκαέξι έτη συνεχούς υπηρεσίας), η παροχή κατανέμεται σε κάθε ένα από τα τελευταία δεκαέξι χρόνια υπηρεσίας πριν την ηλικία συνταξιοδότησης. Ο Όμιλος και η Εταιρεία έχουν υιοθετήσει την εν λόγω απόφαση αναδρομικά ως αλλαγή λογιστικής πολιτικής. Η αναδρομική εφαρμογή της εν λόγω λογιστικής πολιτικής δεν έχει σημαντική επίδραση στον Ισολογισμό της 1ης Ιανουαρίου 2020. Ανατρέξτε επίσης στη Σημείωση 2.4.31 για τη λογιστική πολιτική του Ομίλου και της Εταιρείας. Σύμφωνα με το Δ.Λ.Π. 8, το υπόλοιπο έναρξης εκάστου στοιχείου της καθαρής θέσης που επηρεάζεται κατά την 1η Ιανουαρίου 2020, καθώς και τα συγκριτικά στοιχεία για κάθε μία περίοδο αναφοράς που απεικονίζεται στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις, έχουν προσαρμοστεί ως η νέα λογιστική πολιτική να ίσχυε πάντα. Συγκεκριμένα, αναθεωρήθηκε η αναλογιστική υποχρέωση τόσο κατά την έναρξη όσο και κατά τη λήξη της χρήσης 2020 και αναμορφώθηκαν οι σχετικές γνωστοποιήσεις. Προκειμένου να αναθεωρηθεί η αναλογιστική υποχρέωση με βάση την καινούρια μεθοδολογία κατά την 1η Ιανουαρίου 2020, πραγματοποιήθηκε αναλογιστική μελέτη για την περίοδο που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2019. Η επίδραση (μετά από φόρους) στην καθαρή θέση του Ομίλου της 1ης Ιανουαρίου 2020 ήταν αύξηση € 43 εκατ. Επιπρόσθετα, η αναθεωρημένη αναλογιστική μελέτη της 31ης Δεκεμβρίου 2020 υπό τη νέα μεθοδολογία είχε ως αποτέλεσμα την επιπρόσθετη επιβάρυνση της κατάστασης αποτελεσμάτων κατά € 4 εκατ. και τη διαμόρφωση της υποχρέωσης παροχών μετά τη συνταξιοδότηση σε € 88 εκατ. Ανατρέξτε στη Σημείωση 48 για την αναμόρφωση των συγκριτικών κονδυλίων. Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Τροποποιήσεις σε πρότυπα που έχουν εκδοθεί από το Συμβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων και έχουν υιοθετηθεί από την Ε.Ε., ωστόσο η εφαρμογή τους δεν είναι υποχρεωτική κατά το 2021 ούτε έχουν υιοθετηθεί πρόωρα από τον Όμιλο και την Εταιρεία: Δ.Π.Χ.Α. 3 (Τροποποίηση) «Συνενώσεις επιχειρήσεων». Η τροποποίηση επικαιροποιεί μια παραπομπή του Δ.Π.Χ.Α. 3 στο Εννοιολογικό Πλαίσιο για Χρηματοοικονομικές Αναφορές χωρίς να αλλάζει τις λογιστικές απαιτήσεις για συνενώσεις επιχειρήσεων. Δ.Λ.Π. 16 (Τροποποίηση) «Ενσώματες Ακινητοποιήσεις». Η τροποποίηση απαγορεύει την αφαίρεση από το κόστος των ενσώματων ακινητοποιήσεων ποσών που λαμβάνονται από την πώληση ειδών που παράγονται ενώ η εταιρεία προετοιμάζει το περιουσιακό στοιχείο για την προοριζόμενη χρήση του. Αντ' αυτού, τα έσοδα από τις πωλήσεις και το σχετικό κόστος αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα. Δ.Λ.Π. 37 (Τροποποίηση) «Προβλέψεις, ενδεχόμενες υποχρεώσεις και ενδεχόμενα περιουσιακά στοιχεία». Η τροποποίηση καθορίζει τα κόστη που πρέπει να περιλαμβάνονται κατά την αξιολόγηση μιας εταιρείας εάν μια σύμβαση είναι ζημιογόνος. Ετήσιες Βελτιώσεις 2018-2020 Δ.Λ.Π. 1 (Ετήσια Βελτίωση) «Παρουσίαση των οικονομικών καταστάσεων». Η τροποποίηση επιτρέπει σε μια θυγατρική που εφαρμόζει την παράγραφο D16(a) του Δ.Π.Χ.Α. 1 να μετρήσει τις σωρευτικές συναλλαγματικές διαφορές χρησιμοποιώντας τα ποσά που αναφέρει η μητρική της, με βάση την ημερομηνία μετάβασης της μητρικής εταιρείας στα Δ.Π.Χ.Α. Δ.Π.Χ.Α. 9 (Ετήσια Βελτίωση) «Χρηματοοικονομικά Μέσα». Η τροποποίηση διευκρινίζει ποια έξοδα περιλαμβάνει μια οικονομική οντότητα όταν εφαρμόζει το τεστ «10 τοις εκατό» της παραγράφου B3.3.6 του Δ.Π.Χ.Α. 9 κατά την αξιολόγηση της αποαναγνώρισης μιας χρηματοοικονομικής υποχρέωσης. Δ.Π.Χ.Α. 16 (Ετήσια Βελτίωση) «Μισθώσεις». Η τροποποίηση στο επεξηγηματικό παράδειγμα 13 που συνοδεύει το Δ.Π.Χ.Α. 16 αφαιρεί από το παράδειγμα την απεικόνιση της αποζημίωσης των βελτιώσεων εκμισθωμένων ακινήτων από τον εκμισθωτή. Ο Όμιλος και η Εταιρεία δεν έχουν υιοθετήσει πρόωρα τις ανωτέρω τροποποιήσεις, ωστόσο δεν αναμένεται ουσιώδης επίδραση στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις του Ομίλου και της Εταιρείας. Τροποποιήσεις σε πρότυπα που έχουν εκδοθεί από το Συμβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων αλλά δεν έχουν ακόμη υιοθετηθεί από την Ε.Ε. και ως εκ τούτου δεν εφαρμόζονται από τον Όμιλο και την Εταιρεία: Δ.Λ.Π. 1 (Τροποποίηση) «Ταξινόμηση των υποχρεώσεων ως μέχρι και άνω του 1 έτους». Η τροποποίηση αποσκοπεί στο να προάγει τη συνεπή εφαρμογή των απαιτήσεων του προτύπου, βοηθώντας τις εταιρείες να προσδιορίσουν κατά πόσο στην κατάσταση οικονομικής θέσης το χρέος και οι λοιπές υποχρεώσεις με αβέβαιη ημερομηνία διακανονισμού πρέπει να ταξινομούνται ως μέχρι του 1 έτους (λόγω ή ενδεχομένως λόγω διακανονισμού εντός ενός έτους) ή άνω του 1 έτους. Δ.Λ.Π. 1 (Τροποποίηση) «Παρουσίαση των οικονομικών καταστάσεων» και Πρακτικό Υπόδειγμα Δ.Π.Χ.Α. 2: Γνωστοποίηση Λογιστικών Πολιτικών. Οι τροποποιήσεις στο Δ.Λ.Π. 1 απαιτούν από τις εταιρείες να γνωστοποιούν τις ουσιώδεις λογιστικές τους πολιτικές και όχι τις σημαντικές λογιστικές τους πολιτικές. Οι τροποποιήσεις στο Πρακτικό Υπόδειγμα 2 των Δ.Π.Χ.Α. παρέχουν καθοδήγηση σχετικά με τον τρόπο εφαρμογής της έννοιας της ουσιαστικότητας στις γνωστοποιήσεις των Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 λογιστικών πολιτικών. Δ.Λ.Π. 8 (Τροποποίηση) «Λογιστικές Πολιτικές, Μεταβολές στις Λογιστικές Εκτιμήσεις και Λάθη: Ορισμός των Λογιστικών Εκτιμήσεων». Η τροποποίηση εισάγει τον ορισμό των λογιστικών εκτιμήσεων και περιλαμβάνει άλλες τροποποιήσεις στο Δ.Λ.Π. 8 για να βοηθήσει τις οντότητες να διακρίνουν τις αλλαγές στις λογιστικές εκτιμήσεις από τις αλλαγές στις λογιστικές πολιτικές. Δ.Λ.Π. 12 (Τροποποίηση) «Αναβαλλόμενοι φόροι σχετιζόμενοι με στοιχεία Ενεργητικού και Υποχρεώσεων που προκύπτουν από μια μεμονωμένη συναλλαγή». Η τροποποίηση έχει εφαρμογή σε συναλλαγές που λαμβάνουν χώρα κατά την έναρξη ή κατόπιν της πιο πρόσφατης συγκριτικής περιόδου που απεικονίζεται στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις. Επίσης, κατά την ίδια χρονική στιγμή αναγνωρίζονται οι αναβαλλόμενοι φόροι για όλες τις προσωρινές διαφορές που σχετίζονται με συμβάσεις μίσθωσης και υποχρεώσεις παροπλισμού και η σωρευτική επίδραση της αρχικής εφαρμογής της τροποποίησης προσαρμόζει το υπόλοιπο έναρξης των αποτελεσμάτων εις νέον (ή άλλου στοιχείου της καθαρής θέσης). 2.4 Σημαντικές Λογιστικές Αρχές 2.4.1 Ενοποίηση Οι ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις ενσωματώνουν τις χρηματοοικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας και των θυγατρικών της (συμπεριλαμβανομένων δομημένων εταιρειών), οι οποίες είναι εταιρείες που ελέγχονται από την Εταιρεία. Ο έλεγχος επιτυγχάνεται, εάν και μόνο εάν, η Εταιρεία έχει α) κυρίαρχη επιρροή επί των θυγατρικών, β) έκθεση, ή δικαιώματα σε μεταβλητές αποδόσεις από τη συμμετοχή της σε θυγατρικές και γ) δυνατότητα να χρησιμοποιήσει την εξουσία της επί των θυγατρικών για να επηρεάσει τις αποδόσεις της Εταιρείας. Τα έσοδα και έξοδα και τα λοιπά συνολικά έσοδα των θυγατρικών που αποκτήθηκαν ή πωλήθηκαν κατά τη διάρκεια του έτους περιλαμβάνονται στην ενοποιημένη κατάσταση αποτελεσμάτων και στην ενοποιημένη κατάσταση συνολικών εσόδων, αντίστοιχα, από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της απόκτησης ελέγχου μέχρι την ημερομηνία της πώλησης, όπως απαιτείται. Τα κέρδη/ (ζημίες) της περιόδου και τα συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα/έξοδα θυγατρικών εταιρειών αποδίδονται στους ιδιοκτήτες της Εταιρείας και των δικαιωμάτων μειοψηφίας, ακόμη και αν αυτό έχει ως αποτέλεσμα οι ιδιοκτήτες των δικαιωμάτων μειοψηφίας να έχουν έλλειμμα. Όταν είναι απαραίτητο, γίνονται προσαρμογές στις οικονομικές καταστάσεις των θυγατρικών για να ευθυγραμμιστούν οι λογιστικές πολιτικές τους με εκείνες που έχουν υιοθετηθεί από τον Όμιλο. Όλες οι ενδοομιλικές συναλλαγές, τα υπόλοιπα, τα έσοδα και τα έξοδα απαλοίφονται πλήρως κατά την ενοποίηση. 2.4.2 Λογιστική των ενδοομιλικών διανομών σε είδος από την οντότητα διανομής Η διανομή χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων εκτός μετρητών σε εταιρείες του Ομίλου, τα οποία είναι εκτός του πεδίου της διερμηνείας Δ.Π.Χ.Π. 17, αναγνωρίζεται απευθείας στα ίδια κεφάλαια στην λογιστική αξία των περιουσιακών στοιχείων που διανέμονται. Συγκεκριμένα, σε περιπτώσεις όπου η διανομή αναφέρεται σε ένα προηγουμένως μη αναγνωρισμένο περιουσιακό στοιχείο (π.χ. επειδή δεν πληρούνται πριν από τη διανομή οι διατάξεις αποαναγνώρισης του Δ.Π.Χ.Α. 9), το ποσό που πρέπει να λογιστικοποιηθεί απευθείας στα ίδια κεφάλαια προσδιορίζεται με βάση την λογιστική αξία των εντός ισολογισμού περιουσιακών στοιχείων που αποαναγνωρίστηκαν και την αξία των δικαιωμάτων και Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 υποχρεώσεων που δημιουργήθηκαν ως αποτέλεσμα της διανομής, σύμφωνα με τις απαιτήσεις αναγνώρισης και επιμέτρησης των εφαρμοστέων προτύπων. 2.4.3 Δικαιώματα μειοψηφίας Τα δικαιώματα μειοψηφίας επιμετρούνται κατά την ημερομηνία απόκτησης ελέγχου είτε με το ποσοστό συμμετοχής τους επί των αναγνωρισμένων ποσών της καθαρής θέσης του εξαγοραζόμενου είτε στην εύλογη αξία τους. Η επιλογή της επιμέτρησης πραγματοποιείται κάθε φορά με βάση τη συναλλαγή. Μεταγενέστερα της απόκτησης ελέγχου, η λογιστική αξία των δικαιωμάτων μειοψηφίας είναι το ποσό των εν λόγω δικαιωμάτων κατά την αρχική αναγνώριση συν η αναλογία των δικαιωμάτων μειοψηφίας επί των μεταγενέστερων μεταβολών των ιδίων κεφαλαίων. Τα συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα/ (έξοδα) αποδίδονται στα δικαιώματα μειοψηφίας, ακόμη και αν αυτό έχει ως αποτέλεσμα τα δικαιώματα μειοψηφίας να έχουν έλλειμμα. 2.4.4 Απώλεια ελέγχου επί θυγατρικής ή επιχειρηματικής δραστηριότητας Όταν ο Όμιλος χάνει τον έλεγχό του επί θυγατρικής εταιρείας ή επιχειρηματικής δραστηριότητας, το κέρδος ή ζημία από την πώληση υπολογίζεται ως η διαφορά μεταξύ (i) της συνολικής εύλογης αξίας του εισπραχθέντος τιμήματος πλέον της εύλογης αξίας του τυχόν εναπομείναντος ποσοστού και (ii) της προηγούμενης λογιστικής αξίας των στοιχείων ενεργητικού (συμπεριλαμβανομένης της υπεραξίας) και των υποχρεώσεων της υπό πώληση θυγατρικής ή επιχειρηματικής δραστηριότητας και των δικαιωμάτων μειοψηφίας, εάν υπάρχουν. Όσον αφορά τα στοιχεία ενεργητικού της θυγατρικής ή της επιχειρηματικής δραστηριότητας που αποτιμώνται στην εύλογη αξία καθώς και το σχετικό σωρευτικό κέρδος ή ζημία που έχει αναγνωριστεί στα λοιπά συνολικά έσοδα, τα ποσά που είχαν αναγνωριστεί προηγουμένως στα λοιπά συνολικά έσοδα λογιστικοποιούνται ως η Εταιρεία να είχε άμεσα διαθέσει τα σχετικά στοιχεία ενεργητικού (π.χ. αναταξινόμηση στην κατάσταση αποτελεσμάτων ή μεταφορά απευθείας στα κέρδη εις νέον όπως ορίζονται στα ισχύοντα Δ.Π.Χ.Α.). Η εύλογη αξία της τυχόν εναπομένουσας επένδυσης στην πρώην θυγατρική κατά την ημερομηνία απώλειας του ελέγχου θεωρείται ως η εύλογη αξία κατά την αρχική αναγνώριση για μεταγενέστερη λογιστική σύμφωνα με το Δ.Π.Χ.Α. 9 Χρηματοοικονομικά Μέσα ή, κατά περίπτωση, το κόστος αρχικής αναγνώρισης μιας επένδυσης σε μία συγγενή εταιρεία ή κοινοπραξία. 2.4.5 Συγγενείς εταιρείες Συγγενείς είναι οι εταιρείες, στις οποίες ο Όμιλος ασκεί ουσιώδη επιρροή, αλλά δεν ασκεί έλεγχο. Γενικά, ουσιώδης επιρροή προκύπτει όταν ο Όμιλος κατέχει, άμεσα ή έμμεσα, περισσότερο από 20% επί των δικαιωμάτων ψήφου, εκτός εάν μπορεί να αποδειχθεί με σαφήνεια ότι αυτή δεν προκύπτει. Η ύπαρξη και η επιρροή δυνητικών δικαιωμάτων ψήφου, που είναι άμεσα εξασκήσιμα ή μετατρέψιμα, λαμβάνεται υπόψη στην αξιολόγηση της άσκησης ουσιώδους επιρροής από τον Όμιλο. Οι συμμετοχές σε συγγενείς εταιρείες λογιστικοποιούνται εφαρμόζοντας τη μέθοδο της καθαρής θέσης. Σύμφωνα με τη μέθοδο της καθαρής θέσης, η συμμετοχή αναγνωρίζεται αρχικά στο κόστος. Η υπεραξία που προκύπτει από την απόκτηση μιας συγγενούς επιχείρησης περιλαμβάνεται στη λογιστική αξία της συμμετοχής (μείον όποια απομείωση αξίας). Η λογιστική αξία της συμμετοχής αυξάνεται ή μειώνεται με την αναλογία στα κέρδη ή τις ζημίες της συγγενούς μετά την εξαγορά (αναγνωρίζονται στην ενοποιημένη κατάσταση αποτελεσμάτων του Ομίλου) και στις κινήσεις των αποθεματικών (αναγνωρίζονται στα αποθεματικά). Τα μερίσματα που εισπράχθηκαν από τη συγγενή εταιρεία κατά τη διάρκεια του έτους μειώνουν τη λογιστική αξία της επένδυσης. Τα μη πραγματοποιηθέντα κέρδη και ζημίες από συναλλαγές μεταξύ των Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 συγγενών εταιρειών και του Ομίλου απαλείφονται κατά το ποσοστό, που κατέχει ο Όμιλος σε αυτές. Όπου είναι απαραίτητο, οι οικονομικές καταστάσεις της συγγενούς εταιρείας που χρησιμοποιούνται για την εφαρμογή της μεθόδου της καθαρής θέσης προσαρμόζονται έτσι ώστε να εξασφαλιστεί η συνέπεια με τις λογιστικές αρχές που έχει υιοθετήσει ο Όμιλος. 2.4.6 Κοινοπραξίες Μία κοινοπραξία είναι μια από κοινού συμφωνία σύμφωνα με την οποία τα μέρη που έχουν κοινό έλεγχο επί της συμφωνίας έχουν δικαιώματα επί των καθαρών περιουσιακών στοιχείων ενεργητικού της συμφωνίας. Ο Όμιλος αναγνωρίζει τη συμμετοχή του σε μία κοινοπραξία ως επένδυση και λογιστικοποιεί αυτή την επένδυση χρησιμοποιώντας τη μέθοδο της καθαρής θέσης (αναφορά γίνεται στη Σημείωση 2.4.5). 2.4.7 Συμμετοχές σε θυγατρικές, συγγενείς εταιρείες και κοινοπραξίες στις ατομικές χρηματοοικονομικές καταστάσεις Στις ατομικές χρηματοοικονομικές καταστάσεις, οι συμμετοχές σε θυγατρικές, συγγενείς εταιρείες και κοινοπραξίες κατά την αρχική αναγνώριση και μεταγενέστερα επιμετρούνται στο κόστος κτήσης μείον όποια απομείωση αξίας. 2.4.8 Απομείωση επενδύσεων σε θυγατρικές, συγγενείς εταιρείες και κοινοπραξίες Ο Όμιλος και η Εταιρεία εξετάζουν εάν υπάρχει ένδειξη απομείωσης της αξίας της επένδυσης στη θυγατρική, τη συγγενή εταιρεία ή την κοινοπραξία. Αν υπάρχει τέτοια ένδειξη, ο Όμιλος υπολογίζει το ανακτήσιμο ποσό της επένδυσης. Όταν η λογιστική αξία μιας επένδυσης είναι μεγαλύτερη από το εκτιμώμενο ανακτήσιμο ποσό της, αποτιμάται στο ανακτήσιμο ποσό. Ο Όμιλος και η Εταιρεία, στο πλαίσιο της αξιολόγησης απομείωσης της λογιστικής αξίας των συμμετοχών τους σε θυγατρικές, συγγενείς ή κοινοπραξίες, έχουν καθορίσει τόσο ποσοτικούς όσο και ποιοτικούς παράγοντες. Τα ποιοτικά κριτήρια σχετίζονται με τις χρηματοοικονομικές αλλαγές των εταιρειών, τις μελλοντικές εξελίξεις στις χώρες ή / και στους τομείς της οικονομίας όπου λειτουργούν, αλλαγές στη διαχείριση κ.λπ. Η ζημία απομείωσης που έχει αναγνωριστεί σε προηγούμενες χρήσεις μπορεί να αντιστραφεί μόνο στην περίπτωση όπου υπάρχει μεταβολή στις παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν για τον προσδιορισμό του ανακτήσιμου ποσού της επένδυσης από την τελευταία φορά που είχε αναγνωριστεί ζημία απομείωσης. Στην περίπτωση αυτή, η λογιστική αξία της επένδυσης αυξάνεται μέχρι το ανακτήσιμο ποσό και η εν λόγω αύξηση αποτελεί αντιστροφή της ζημίας απομείωσης. 2.4.9 Μετατροπές Ξένου Νομίσματος Νόμισμα προσμέτρησης και αναφοράς Τα κονδύλια τα οποία συμπεριλαμβάνονται στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις της εκάστοτε εταιρείας του Ομίλου, προσμετρώνται στο νόμισμα που αντανακλά καλύτερα την οικονομική ουσία των υποκείμενων γεγονότων και περιστάσεων που σχετίζονται με την θυγατρική (το νόμισμα προσμέτρησης). Οι Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις καταρτίζονται σε εκατ. ευρώ (€) που είναι το νόμισμα προσμέτρησης της Εταιρείας. Συναλλαγές και υπόλοιπα Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Οι συναλλαγές σε ξένο νόμισμα μετατρέπονται στο νόμισμα προσμέτρησης με τη συναλλαγματική ισοτιμία κατά την ημερομηνία της συναλλαγής. Οι συναλλαγματικές διαφορές, που προκύπτουν από την εκκαθάριση τέτοιου είδους συναλλαγών και από τη μετατροπή με τις συναλλαγματικές ισοτιμίες στο τέλος της χρήσης των νομισματικών στοιχείων ενεργητικού και υποχρεώσεων, που εκφράζονται σε ξένο νόμισμα, καταχωρούνται στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων. Οι συναλλαγματικές διαφορές από μετατροπή μη νομισματικών χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού αποτελούν συστατικό στοιχείο της μεταβολής της εύλογης αξίας τους και αναγνωρίζονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων για τους μετοχικούς τίτλους που κατέχονται για εμπορικούς σκοπούς ή στα λοιπά συνολικά έσοδα για τους μετοχικούς τίτλους που ταξινομούνται ως επιμετρούμενοι στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων. Τα μη νομισματικά στοιχεία που καταχωρούνται στο ιστορικό κόστος σε ξένο νόμισμα μετατρέπονται χρησιμοποιώντας τη συναλλαγματική ισοτιμία κατά την ημερομηνία της συναλλαγής. Θυγατρικές εταιρείες Κατά την κατάρτιση των ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων, τα στοιχεία ενεργητικού και υποχρεώσεων των θυγατρικών εξωτερικού ενσωματώνονται με βάση τη συναλλαγματικές ισοτιμίες κατά την ημερομηνία κατάρτισης των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων, ενώ τα στοιχεία εσόδων και εξόδων μετατρέπονται με τις μέσες ισοτιμίες της περιόδου αναφοράς. Οι διαφορές που προκύπτουν από τη χρήση των τιμών κλεισίματος έναντι των μέσων συναλλαγματικών ισοτιμιών, καθώς και από την επανεκτίμηση του υπολοίπου ανοίγματος της καθαρής θέσης της επένδυσης σε μια θυγατρική εξωτερικού σε ισοτιμία κλεισίματος, αναγνωρίζονται απευθείας στο αποθεματικό συναλλαγματικών διαφορών εντός των λοιπών συνολικών εσόδων. Όταν ένα νομισματικό στοιχείο αποτελεί μέρος της καθαρής επένδυσης σε μία θυγατρική εξωτερικού και προσμετράται σε νόμισμα διαφορετικό από το νόμισμα αναφοράς είτε της οικονομικής οντότητας που συντάσσει τις Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις είτε της θυγατρικής στο εξωτερικό, οι συναλλαγματικές διαφορές που προκύπτουν στις ατομικές χρηματοοικονομικές καταστάσεις και των δύο εταιρειών μεταφέρονται στα λοιπά συνολικά έσοδα κατά την ενοποίηση. 2.4.10 Έσοδα και έξοδα τόκων Τα έσοδα και τα έξοδα από τόκους για όλα τα τοκοφόρα χρηματοοικονομικά μέσα αναγνωρίζονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων με τη μέθοδο του πραγματικού επιτοκίου ως «τόκοι και εξομοιούμενα έσοδα» και ως «τόκοι και εξομοιούμενα έξοδα». Το πραγματικό επιτόκιο προεξοφλεί τις αναμενόμενες μελλοντικές εισπράξεις ή πληρωμές κατά τη διάρκεια ζωής ενός χρηματοπιστωτικού μέσου ή μέχρι την επόμενη ημερομηνία αναπροσαρμογής του επιτοκίου του, ώστε η παρούσα αξία να ισούται με τη λογιστική του αξία, συμπεριλαμβανομένων τυχόν εξόδων από τη συναλλαγή. Τα έξοδα και τα άμεσα κόστη που σχετίζονται με τα χρηματοοικονομικά μέσα που αποτιμώνται στο αποσβεσμένο κόστος αναβάλλονται και αποσβένονται στα έσοδα ή έξοδα από τόκους κατά τη διάρκεια ζωής του μέσου χρησιμοποιώντας τη μέθοδο του πραγματικού επιτοκίου. Ειδικότερα, σε ότι αφορά στα χρηματοοικονομικά στοιχεία του ενεργητικού ισχύουν τα ακόλουθα: Για τα χρηματοοικονομικά μέσα που έχουν ταξινομηθεί στα Στάδια (Stages) 1 ή 2, ο τόκος έσοδο υπολογίζεται εφαρμόζοντας το πραγματικό επιτόκιο επί της λογιστικής αξίας προ απομείωσης του χρηματοοικονομικού στοιχείου. Για τα χρηματοοικονομικά μέσα που ταξινομούνται στο Στάδιο (Stage) 3, τα έσοδα από τόκους υπολογίζονται εφαρμόζοντας το πραγματικό επιτόκιο στο αποσβεσμένο κόστος του χρηματοοικονομικού στοιχείου. Εάν η τακτική εξυπηρέτηση του χρηματοοικονομικού μέσου έχει αποκατασταθεί και δεν είναι πλέον απομειωμένο, τότε επαναταξινομείται στο Στάδιο 2. Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Για τα χρηματοοικονομικά μέσα που αγοράστηκαν ή δημιουργήθηκαν όντας απομειωμένα («POCI»), ο τόκος υπολογίζεται παρόμοια με τα δάνεια του Σταδίου 3 εφαρμόζοντας το προσαρμοσμένο λόγω απομείωσης πραγματικό επιτόκιο (credit adjusted effective interest rate) του χρηματοοικονομικού μέσου. Το προσαρμοσμένο λόγω απομείωσης πραγματικό επιτόκιο είναι το επιτόκιο που, κατά την αρχική αναγνώριση, προεξοφλεί τις εκτιμώμενες μελλοντικές ταμειακές ροές (συμπεριλαμβανομένων πιστωτικών ζημιών) στο αποσβεσμένο κόστος του χρηματοοικονομικού μέσου που έχει αγοραστεί ή δημιουργηθεί όντας απομειωμένο. 2.4.11 Έσοδα και έξοδα προμηθειών Ο Όμιλος εφαρμόζει το ακόλουθο μοντέλο βάσει πέντε βασικών βημάτων σε όλες τις συμβάσεις με πελάτες εκτός από τις συμφωνίες μίσθωσης και τα χρηματοοικονομικά μέσα: Προσδιορισμός της σύμβασης με τον πελάτη· Προσδιορισμός των υποχρεώσεων που απορρέουν από τις συμβάσεις· Καθορισμός του τιμήματος συναλλαγής· Κατανομή του τιμήματος συναλλαγής στις υποχρεώσεις που απορρέουν από τις συμβάσεις και Αναγνώριση εσόδου καθώς η οντότητα ικανοποιεί τις υποχρεώσεις της. Ως εκ τούτου, ο Όμιλος αναγνωρίζει έσοδα όταν εκπληρώνεται η υποχρέωση απόδοσης (performance obligation), δηλαδή όταν ο έλεγχος των υπηρεσιών ή των αγαθών μεταβιβάζεται στον πελάτη. Τα έσοδα/έξοδα προμηθειών αναγνωρίζονται με την πάροδο του χρόνου, κατά το χρόνο που παρέχονται οι σχετικές υπηρεσίες. Για παράδειγμα, τα έσοδα προμηθειών από αμοιβές υπηρεσιών διαχείρισης στοιχείων ενεργητικού και υπηρεσιών διαχείρισης ακινήτων αναγνωρίζονται κατά τον χρόνο που παρέχεται η υπηρεσία στον πελάτη. Οι προμήθειες από κοινοπρακτικά δάνεια καταχωρούνται ως έσοδα, με την προϋπόθεση ότι έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία της κοινοπραξίας και ο Όμιλος δεν κρατά μέρος του δανείου ή κρατά ένα μέρος με την ίδια πραγματική απόδοση, με τους άλλους συμμετέχοντες. Οι προμήθειες που προκύπτουν από διαπραγματεύσεις ή από συμμετοχή σε διαπραγματεύσεις για λογαριασμό τρίτων, όπως για παράδειγμα ο διακανονισμός για εξαγορά μετοχών ή άλλων χρεογράφων ή η αγορά/πώληση εταιρειών, αναγνωρίζονται σε μία χρονική στιγμή κατά την οποία ολοκληρώνεται η συναλλαγή. Έξοδα προμηθειών κατά την εκτέλεση συναλλαγών (π.χ. προμήθειες πωλήσεων και μεσιτείας) αναγνωρίζονται κατά την ολοκλήρωση της συναλλαγής. 2.4.12 Έσοδα από μερίσματα Το έσοδο από μερίσματα καταχωρείται, όταν κατοχυρώνεται το δικαίωμα για την είσπραξη του μερίσματος. 2.4.13 Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων («FVTPL») ή υποχρεωτικά σε FVTPL και Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών επιμετρούμενα υποχρεωτικά σε FVTPL Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού επιμετρούμενα στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων («FVTPL») Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού που επιμετρούνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων («FVTPL») είναι όλα τα χρηματοοικονομικά στοιχεία τα οποία δεν πληρούν τα κριτήρια να επιμετρηθούν είτε στο αποσβεσμένο κόστος είτε στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων” («FVTOCI»). Οι μεταβολές στην εύλογη αξία αυτών των χρηματοοικονομικών στοιχείων αναγνωρίζονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων, στη γραμμή «Καθαρά κέρδη/ (ζημίες) από χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού που επιμετρούνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων («FVTPL»)». Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού επιμετρούμενα υποχρεωτικά στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων («FVTPL») Οι συμμετοχικοί τίτλοι επιμετρούνται υποχρεωτικά στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων («FVTPL») εκτός εάν ο Όμιλος και η Εταιρεία αποφασίσουν αμετάκλητα να τους επιμετρούν στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων («FVTOCI»). Οι χρεωστικοί τίτλοι οι οποίοι επιμετρούνται υποχρεωτικά στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων («FVTPL») αποτελούν ανοίγματα για τα οποία οι συμβατικοί όροι δεν δημιουργούν σε συγκεκριμένες ημερομηνίες χρηματοροές που συνίστανται αποκλειστικά σε πληρωμή κεφαλαίου και τόκων επί του ανεξόφλητου κεφαλαίου (SPPI Fail). Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών επιμετρούμενα υποχρεωτικά στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων («FVTPL») Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών που επιμετρούμενα υποχρεωτικά στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων («FVTPL») αποτελούν πιστωτικά ανοίγματα για τα οποία οι συμβατικοί όροι δεν δημιουργούν σε συγκεκριμένες ημερομηνίες χρηματοροές που συνίστανται αποκλειστικά σε πληρωμή κεφαλαίου και τόκων επί του ανεξόφλητου κεφαλαίου (SPPI Fail). 2.4.14 Συμφωνίες πώλησης και επαναγοράς χρεογράφων και δανεισμός χρεογράφων Τα χρεόγραφα, τα οποία πωλούνται με βάση τις συμβάσεις πώλησης και επαναγοράς χρεογράφων (repos), αναταξινομούνται ως στοιχεία ενεργητικού σε ενέχυρο στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις, όταν ο αποδέκτης έχει το δικαίωμα, βάσει συμβολαίου, να πωλήσει ή να επανεκχωρήσει το ενεχυριασμένο στοιχείο. Η υποχρέωση προς το αντισυμβαλλόμενο μέρος περιλαμβάνεται στις «Υποχρεώσεις προς πιστωτικά ιδρύματα» ή στις «Υποχρεώσεις προς πελάτες». Τα χρεόγραφα, τα οποία αγοράζονται και επαναπωλούνται με βάση τις συμβάσεις αγοράς και επαναπώλησης (reverse repos), καταχωρούνται ως «Συμφωνίες επαναπώλησης τίτλων πελατών». Οι «Συμφωνίες επαναπώλησης τίτλων πελατών» αποτιμώνται στο αποσβεσμένο κόστος κτήσης, χρησιμοποιώντας τη μέθοδο του πραγματικού επιτοκίου. Η διαφορά μεταξύ της τιμής πώλησης και της τιμής αγοράς των εν λόγω χρεογράφων λογίζεται ως τόκος και αναγνωρίζεται κατά τη διάρκεια της σύμβασης με βάση το πραγματικό επιτόκιο. Χρεόγραφα εκχωρημένα από τον Όμιλο σε αντισυμβαλλόμενους εμφανίζονται στην κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης του Ομίλου ως στοιχεία ενεργητικού, στην περίπτωση που ο Όμιλος διατηρεί κατ’ ουσία τους κινδύνους και τα οφέλη, που απορρέουν από την κατοχή των εν λόγω χρεογράφων. Χρεόγραφα εκχωρημένα στον Όμιλο από αντισυμβαλλόμενους δεν εμφανίζονται στην κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης του Ομίλου, παρά μόνο στην περίπτωση πτώχευσης του αντισυμβαλλόμενου. Στην περίπτωση πώλησης των χρεογράφων σε τρίτο, ο Όμιλος αναγνωρίζει το εισπραχθέν τίμημα και την αντίστοιχη υποχρέωση επιστροφής των χρεογράφων στην εύλογη αξία στην κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης. Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 2.4.15 Επενδυτικό Χαρτοφυλάκιο επιμετρούμενο σε Εύλογη Αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων («FVTOCI») Χρεωστικοί τίτλοι Ένα χρηματοοικονομικό στοιχείο ενεργητικού επιμετράται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων («FVTOCI») εάν πληρούνται αμφότερες οι ακόλουθες προϋποθέσεις: Το χρηματοοικονομικό στοιχείο ενεργητικού διακρατείται στο πλαίσιο ενός επιχειρηματικού μοντέλου του οποίου ο στόχος επιτυγχάνεται τόσο με την είσπραξη συμβατικών χρηματοροών όσο και με την πώληση χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού (Διακράτηση για Είσπραξη και Πώληση) και Οι συμβατικοί όροι που διέπουν το περιουσιακό στοιχείο ενεργητικού δημιουργούν σε συγκεκριμένες ημερομηνίες χρηματοροές που συνίστανται αποκλειστικά σε πληρωμή κεφαλαίου και τόκων επί του ανεξόφλητου κεφαλαίου. Ένα επιχειρηματικό μοντέλο «Διακράτησης για Είσπραξη και Πώληση» (Hold To Collect & Sell) εφαρμόζεται όταν ο Όμιλος έχει αποφασίσει ότι τόσο η είσπραξη συμβατικών χρηματοροών όσο και η πώληση χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού είναι ζωτικής σημασίας για την επίτευξη του στόχου του επιχειρηματικού μοντέλου. Για να καθοριστεί εάν ισχύει, η Διοίκηση εξετάζει: εάν το επιχειρηματικό μοντέλο θα αφορά συνήθως μεγαλύτερη συχνότητα και αξία πωλήσεων από ένα μοντέλο «διακράτησης για είσπραξη», εάν υπάρχουν διάφοροι στόχοι που μπορεί να συνάδουν με αυτόν τον τύπο επιχειρηματικού μοντέλου, όπως: - η διαχείριση καθημερινών αναγκών ρευστότητας, - η διατήρηση συγκεκριμένου προφίλ καμπύλης επιτοκίων, ή - η αντιστοίχιση της διάρκειας ζωής των χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού με τη διάρκεια ζωής των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων τις οποίες χρηματοδοτούν τα εν λόγω στοιχεία. Μετά την αρχική επιμέτρηση, τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων με τα όποια μη πραγματοποιηθέντα κέρδη/ζημιές να καταχωρούνται απευθείας στην κατάσταση λοιπών συνολικών εσόδων, έως ότου αυτά τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία αποαναγνωριστούν. Την ημερομηνία αποαναγνώρισης (κατά την πώληση ή την είσπραξη του περιουσιακού στοιχείου) ή αναταξινόμησης (όταν και μόνο όταν υπάρχει αλλαγή στο επιχειρηματικό μοντέλο) στην κατηγορία εύλογης αξίας μέσω αποτελεσμάτων, τα σωρευτικά κέρδη/ζημίες από αποτιμήσεις των χρεωστικών τίτλων αναταξινομούνται από την καθαρή θέση στην κατάσταση αποτελεσμάτων ως προσαρμογή αναταξινόμησης. Στην κατάσταση αποτελεσμάτων ο Όμιλος αναγνωρίζει τα έσοδα από τόκους που υπολογίστηκαν με τη μέθοδο του πραγματικού επιτοκίου, τη ζημιά απομείωσης, τα συναλλαγματικά κέρδη και ζημίες και τυχόν κέρδη ή ζημίες τροποποίησης. Συμμετοχικοί τίτλοι Κατά την αρχική αναγνώριση, ο Όμιλος και η Εταιρεία δύνανται να επιλέξουν αμετάκλητα να παρουσιάσουν στα λοιπά συνολικά έσοδα μεταγενέστερες μεταβολές στην εύλογη αξία μίας επένδυσης σε συμμετοχικούς τίτλους στο πεδίο εφαρμογής του Δ.Π.Χ.Α. 9, οι οποίοι δεν διακρατούνται για εμπορικούς σκοπούς. Η επιλογή αυτή λαμβάνεται κατά περίπτωση. Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Επιπλέον, οι συμμετοχικοί τίτλοι που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων δεν υπόκεινται σε απομείωση και τα συσσωρευμένα κέρδη και οι ζημίες που αναγνωρίζονται στα λοιπά συνολικά έσοδα δεν αναταξινομούνται στη συνέχεια στην κατάσταση αποτελεσμάτων, αλλά μπορεί να αναταξινομούνται στα αποτελέσματα εις νέο. Αποκλειστικά το έσοδο από μερίσματα από αυτούς τους συμμετοχικούς τίτλους αναγνωρίζεται στην κατάσταση αποτελεσμάτων, εκτός εάν το μέρισμα ξεκάθαρα αντιπροσωπεύει ανάκτηση μέρους του κόστους της επένδυσης. Το έσοδο από μερίσματα αναγνωρίζεται στην κατάσταση αποτελεσμάτων μόνο όταν: α) το δικαίωμα του Ομίλου και της Εταιρείας να λαμβάνουν μέρισμα έχει εδραιωθεί, β) είναι πιθανό ότι τα οικονομικά οφέλη που σχετίζονται με το μέρισμα θα εισρεύσουν στον Όμιλο και στην Εταιρεία, και γ) το ποσό του μερίσματος δύναται να επιμετρηθεί αξιόπιστα. Όλα τα λοιπά κέρδη και ζημιές (συμπεριλαμβανομένων εκείνων που σχετίζονται με συνάλλαγμα) αναγνωρίζονται στα λοιπά συνολικά έσοδα. 2.4.16 Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα Τα παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα περιλαμβάνουν κυρίως τις ανταλλαγές νομισμάτων και επιτοκίων, συμφωνίες προθεσμιακών επιτοκίων, συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης και δικαιώματα προαίρεσης (τόσο γραπτά όσο και αγοραζόμενα). Τα παράγωγα αναγνωρίζονται αρχικά στην κατάσταση οικονομικής θέσης στην εύλογη αξία την ημερομηνία κατά την οποία ο Όμιλος δεσμεύεται συμβατικά (δηλ. την ημερομηνία συναλλαγής) και στη συνέχεια επιμετρούνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων. Τα παράγωγα ταξινομούνται ως στοιχεία ενεργητικού όταν η εύλογη αξία τους είναι θετική ή ως υποχρέωση όταν η εύλογη αξία τους είναι αρνητική. Όταν ο Όμιλος συμμετέχει σε παράγωγα που χρησιμοποιούνται για εμπορικούς σκοπούς, τα πραγματοποιηθέντα και μη πραγματοποιηθέντα κέρδη και ζημίες καταχωρούνται στην κατάσταση αποτελεσμάτων. Οι μεταβολές στις εύλογες αξίες των παραγώγων χρηματοοικονομικών μέσων περιλαμβάνονται στα «Καθαρά κέρδη/(ζημίες) από χρηματοοικονομικά μέσα που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων». Ένα παράγωγο μπορεί να ενσωματωθεί σε άλλο χρηματοπιστωτικό μέσο, γνωστό ως «κύρια σύμβαση». Εάν η κύρια σύμβαση είναι οποιαδήποτε σύμβαση εκτός από ένα χρηματοοικονομικό στοιχείο ενεργητικού, το ενσωματωμένο παράγωγο διαχωρίζεται από την κύρια σύμβασή του και αντιμετωπίζεται ως ξεχωριστό παράγωγο, με την προϋπόθεση ότι οι κίνδυνοι και τα οικονομικά του χαρακτηριστικά δεν συνδέονται στενά με εκείνα της κύριας σύμβασης. Το ενσωματωμένο παράγωγο τότε εμπίπτει στο λογιστικό ορισμό ενός παραγώγου και το κυρίως συμβόλαιο δεν αποτιμάται στην εύλογη αξία με τα μη πραγματοποιηθέντα κέρδη και ζημίες να εμφανίζονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων. Εάν η κύρια σύμβαση είναι χρηματοοικονομικό στοιχείο ενεργητικού, το σύνολο του υβριδικού μέσου επιμετράται είτε στο αναπόσβεστο κόστος είτε στην εύλογη αξία. 2.4.17 Λογιστική Αντιστάθμισης Ο Όμιλος επέλεξε να συνεχίσει να εφαρμόζει λογιστική αντιστάθμισης σύμφωνα με το Δ.Λ.Π. 39, όπως επιτρέπεται από το Δ.Π.Χ.Π. 9. Η λογιστική αντιστάθμισης εφαρμόζεται από τον Όμιλο μόνο εφόσον πληρούνται όλα τα ακόλουθα κριτήρια: κατά την έναρξη της αντιστάθμισης υπάρχει επίσημη περιγραφή και τεκμηρίωση του μέσου αντιστάθμισης, του αντισταθμιζόμενου στοιχείου, του στόχου αντιστάθμισης, της στρατηγικής και της σχέσης, Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 η αντιστάθμιση αναμένεται να είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική για την μείωση του κινδύνου στο αντισταθμιζόμενο στοιχείο καθ' όλη την περίοδο αντιστάθμισης. Η αντιστάθμιση θεωρείται ιδιαίτερα αποτελεσματική όταν ο Όμιλος επιτυγχάνει αντισταθμιστικές μεταβολές της εύλογης αξίας μεταξύ 80% και 125% του κινδύνου που αντισταθμίζεται, και η αντιστάθμιση είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική σε συνεχή βάση. Αντιστάθμιση εύλογης αξίας Οι μεταβολές στην εύλογη αξία των παραγώγων που προσδιορίζονται και χαρακτηρίζονται ως αντιστάθμιση εύλογης αξίας καταχωρούνται στην κατάσταση αποτελεσμάτων, μαζί με οποιεσδήποτε μεταβολές στην εύλογη αξία του αντισταθμιζόμενου στοιχείου ενεργητικού ή υποχρέωσης που αποδίδονται στον αντισταθμισμένο κίνδυνο. Αν η αντιστάθμιση παύσει να πληροί τα κριτήρια της λογιστικής αντιστάθμισης, το ποσό της αναπροσαρμογής της λογιστικής αξίας ενός αντισταθμισμένου στοιχείου, για το οποίο χρησιμοποιείται η μέθοδος του πραγματικού επιτοκίου, αποσβένεται στην κατάσταση αποτελεσμάτων κατά τη διάρκεια της περιόδου μέχρι τη λήξη του. Η απόσβεση βασίζεται στο επανυπολογισθέν πραγματικό επιτόκιο κατά την ημερομηνία έναρξης της απόσβεσης. Η μη αποσβεσμένη αναπροσαρμογή στη λογιστική αξία ενός μη τοκοφόρου αντισταθμιζόμενου στοιχείου αναγνωρίζεται άμεσα στην κατάσταση αποτελεσμάτων. 2.4.18 Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών επιμετρούμενα στο αποσβεσμένο κόστος Τα δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών περιλαμβάνουν τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού τα οποία επιμετρώνται στο αποσβεσμένο κόστος για τα οποία ισχύουν οι δυο κάτωθι συνθήκες: α) το χρηματοοικονομικό στοιχείο ενεργητικού διακρατείται στο πλαίσιο ενός επιχειρηματικού μοντέλου του οποίου ο στόχος επιτυγχάνεται με την είσπραξη συμβατικών χρηματοροών και β) οι συμβατικοί όροι που διέπουν το χρηματοοικονομικό στοιχείο δημιουργούν σε συγκεκριμένες ημερομηνίες χρηματοροές που συνίσταται αποκλειστικά σε πληρωμή κεφαλαίου και τόκων επί του ανεξόφλητου κεφαλαίου (SPPI pass). Τα δάνεια και οι απαιτήσεις από πελάτες στο αποσβεσμένο κόστος που εκταμιεύονται από τον Όμιλο και την Εταιρεία καταχωρούνται αρχικά στην εύλογη αξία, η οποία εμπεριέχει το κόστος συναλλαγής και μεταγενέστερα επιμετρώνται στην αποσβεσμένη αξία τους, εφαρμόζοντας τη μέθοδο του πραγματικού επιτοκίου. Οι τόκοι των δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών συμπεριλαμβάνονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων ως «Τόκοι και εξομοιούμενα έσοδα». Μια χρεωστική απαίτηση υπό τη νομική μορφή της εγγυημένης δανειακής υποχρέωσης (collateralized loan obligations/ CLOs), η οποία πληροί τις ως άνω προϋποθέσεις για επιμέτρηση στο αποσβεσμένο κόστος, περιλαμβάνεται στα δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών εάν δεν διαπραγματεύεται σε ενεργή αγορά την στιγμή της απόκτησης. Τίτλοι υψηλής εξοφλητικής προτεραιότητας που κατέχονται από τον Όμιλο, και οι οποίοι έχουν εκδοθεί στο πλαίσιο τιτλοποιήσεων δανείων, περιλαμβάνονται στα δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών εάν πληρούνται οι προϋποθέσεις για επιμέτρηση στο αποσβεσμένο κόστος. Ο Όμιλος και η Εταιρεία σχηματίζουν αναμενόμενη πιστωτική ζημιά απομείωσης της αξίας των δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος όταν αναμένουν ότι δεν θα μπορέσουν να εισπράξουν όλα τα οφειλόμενα ποσά, που Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 ορίζονται στους συμβατικούς όρους των δανείων. Το ποσό της συσσωρευμένης αναμενόμενης πιστωτικής ζημιάς απομείωσης των δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος είναι η διαφορά μεταξύ όλων των προβλεπόμενων από τη σύμβαση χρηματοροών και όλων των χρηματοροών που αναμένεται να εισπραχθούν προεξοφλημένων με το αρχικό πραγματικό επιτόκιο του δανείου (ή του πιστωτικά αναπροσαρμοσμένου πραγματικού επιτοκίου για τα αποκτημένα ή δημιουργηθέντα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού απομειωμένης πιστωτικής αξίας). Σε κάθε ημερομηνία αναφοράς, θα αναγνωρίζεται ζημία απομείωσης ίση με τις αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες 12μήνου (αναλογούσα στο Στάδιο 1) για όλα τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού, για τα οποία δεν υφίσταται σημαντική αύξηση του πιστωτικού κινδύνου από την αρχική τους αναγνώριση. Για χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού: α) στα οποία υφίσταται σημαντική αύξηση του πιστωτικού κινδύνου από την αρχική τους αναγνώριση (Στάδιο 2), β) τα οποία είναι απομειωμένης πιστωτικής αξίας (Στάδιο 3), και γ) τα οποία είναι αποκτημένα ή δημιουργηθέντα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού απομειωμένης πιστωτικής αξίας, αναγνωρίζεται ζημία απομείωσης ίση με τις αναμενόμενες ζημιές, όπως αυτές προκύπτουν καθ' όλη τη διάρκεια ζωής του δανείου. Tα κόστη προστασίας έναντι πιστωτικού κινδύνου πληρωτέα από τον Όμιλο στο πλαίσιο συνθετικής τιτλοποίησης, συμπεριλαμβάνονται στη γραμμή «Λοιπές ζημιές πιστωτικού κινδύνου επί των δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος». Ορισμός Αθέτησης Ο Όμιλος και η Εταιρεία εφαρμόζουν τον ορισμό της ΕΑΤ για τα ΜΕΑ. Σύμφωνα με την Πολιτική Προβλέψεων του Ομίλου και της Εταιρείας ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο θεωρείται ως απομειωμένο και ταξινομείται στο Στάδιο 3 όταν χαρακτηρίζεται ως ΝΡΕ. Ο ορισμός της αθέτησης αξιολογείται: Σε επίπεδο σύμβασης για τα retail ανοίγματα Σε επίπεδο πιστούχου για τα non-retail ανοίγματα Ο καθορισμός της σημαντικής αύξησης του πιστωτικού κινδύνου (SICR) λαμβάνει υπόψη μια σειρά από παράγοντες οι οποίοι διαφοροποιούνται ανάλογα με το χαρτοφυλάκιο. Τα βασικά κριτήρια, τα οποία λαμβάνονται υπόψιν για τον εν λόγω καθορισμό παρατίθενται κατωτέρω. Πρωτεύοντα κριτήρια - σημαντική αύξηση της πιθανότητας αθέτησης υποχρέωσης (PD) ενός χρηματοοικονομικού μέσου κατά την ημερομηνία αναφοράς, σε σύγκριση με την ημερομηνία αρχικής αναγνώρισης, βάσει ορισμένων απόλυτων (6,5%) ή σχετικών (200%) ορίων. Την προηγούμενη χρήση τα προναφερθέντα όρια ήταν απόλυτα 3%-6,5% και/ή σχετικά 200%. Η αλλαγή που εφαρμόστηκε εμπίπτει στο πλαίσιο της καθιερωμένης επαναξιολόγησης των PD ορίων, αναφορικά με την σημαντική αύξηση της πιθανότητας αθέτησης. Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Δευτερεύοντα κριτήρια - ύπαρξη ρύθμισης, - συμπεριφορά δανείου (παρακολούθηση του μέγιστου σταδίου καθυστέρησης κατά τους τελευταίους 12 μήνες), - ύπαρξη γεγονότος αθέτησης υποχρέωσης κατά τους τελευταίους 12 μήνες, - ένδειξη επιτήρησης /watch list. Τελικό Κριτήριο (Backstop) - ο Όμιλος και η Εταιρεία εφαρμόζουν το κριτήριο του Δ.Π.Χ.Α. 9, σύμφωνα με το οποίο σημαντική αύξηση του πιστωτικού κινδύνου έχει πραγματοποιηθεί όταν ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο είναι σε καθυστέρηση άνω των 30 ημερών και το σύνολο των συγκεκριμένων ανοιγμάτων έχουν ταξινομηθεί στο Στάδιο 2. Επιπλέον κριτήρια λόγω της πανδημίας Covid-19 - Ο Όμιλος και η Εταιρεία εφαρμόζουν τα πρόσθετα κριτήρια που εισήχθησαν τη χρήση 2020 για τη σημαντική αύξηση του πιστωτικού κινδύνου (SICR), χωρίς να χαλαρώσουν κανένα από τα υπάρχοντα όρια, προκειμένου να κατανεμηθούν αποτελεσματικά ανοίγματα που έλαβαν Covid-19 moratoria. Αυτά τα κριτήρια εξετάζουν πιθανότητες αθέτησης, τον κλάδο οικονομικής δραστηριότητας αλλά και την συμπεριφορά πριν την πανδημία. Ανατρέξτε στη Σημείωση 4. Κύριες έννοιες μοντέλων απομείωσης αξίας Οι AΠΖ είναι συνάρτηση της Πιθανότητας Αθέτησης υποχρέωσης («PD»), του Ανοίγματος Κατά την Αθέτηση («EAD») και της Ζημίας σε Περίπτωση Αθέτησης («LGD»), και εκτιμώνται ενσωματώνοντας πληροφορίες που αφορούν το μέλλον καθώς και με τη χρήση εμπειρίας και κρίσης, ώστε να αντανακλώνται παράγοντες που δεν έχουν ληφθεί υπόψη από τα μοντέλα. Ο Όμιλος θεωρεί ως σημαντικές τις χορηγήσεις σε εταιρικούς και ιδιώτες πελάτες που πληρούν τα κατωτέρω κριτήρια σωρευτικά: Το συνολικό άνοιγμα σε επίπεδο πιστούχου στη λήξη της περιόδου που συνιστά την ημερομηνία αναφοράς υπερβαίνει το ποσό του € 1 εκατ. ή του ισόποσου αυτού σε ξένο νόμισμα. Τα ανοίγματα είναι ταξινομημένα ως ΜΕΑ. Το αποτέλεσμα της ατομικής αξιολόγησης προσαρμόζεται περαιτέρω με την ενσωμάτωση της επίδρασης μακροοικονομικών σεναρίων που έχουν προσδιορισθεί με βάση τους υπολογισμούς των μοντέλων συλλογικής πρόβλεψης. Η εκτίμηση της απομείωσης αξίας σε συλλογική βάση διενεργείται σε όλα τα δάνεια που κατατάσσονται στα Στάδια 1 και 2 καθώς και στο Στάδιο 3 υπό την προϋπόθεση ότι δεν έχουν αξιολογηθεί ατομικά. Οι χορηγήσεις και απαιτήσεις από πελάτες στο αποσβεσμένο κόστος ομαδοποιούνται σύμφωνα με παρόμοια χαρακτηριστικά πιστωτικού κινδύνου (π.χ. κατηγορία καθυστέρησης οφειλέτη, κλάδος οικονομικής δραστηριότητας οφειλέτη, επιχειρηματικός τομέας ή τομέας προϊόντος και άλλους σχετικούς παράγοντες). Αυτά τα χαρακτηριστικά είναι ενδεικτικά της δυνατότητας του οφειλέτη να αποπληρώσει όλες τις ληξιπρόθεσμες οφειλές, σύμφωνα με τους συμβατικούς όρους των υπό αξιολόγηση χρηματοοικονομικών στοιχείων. Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Aν σε μεταγενέστερη περίοδο, το ποσό της σχηματιζόμενης πρόβλεψης μειωθεί και η μείωση σχετίζεται με αντικειμενικά γεγονότα, που συνέβησαν μετά το σχηματισμό της πρόβλεψης, όπως για παράδειγμα βελτίωση της πιστοληπτικής ικανότητας του πιστούχου, τότε η πρόβλεψη μειώνεται και το κέρδος καταχωρείται στην κατάσταση αποτελεσμάτων. Τα ρυθμισμένα δάνεια ορίζονται ως ανοίγματα που προκύπτουν από συμβάσεις δανείων για τις οποίες έχουν ληφθεί μέτρα ρύθμισης. Τα μέτρα αυτά θεωρούνται ως παραχώρηση του Ομίλου και της Εταιρείας προς τους πιστούχους οι οποίοι αντιμετωπίζουν ή πρόκειται να αντιμετωπίσουν οικονομική δυσχέρεια στην εκπλήρωση των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεών τους. Το καθεστώς της ρύθμισης μπορεί να περιλαμβάνει τροποποίηση των συμβατικών όρων και προϋποθέσεων ή/και αναχρηματοδότηση της οφειλής. Τα δάνεια, που είναι σε καθεστώς ρύθμισης, ελέγχονται για απομείωση της αξίας τους, σύμφωνα με την πολιτική απομείωσης του Δ.Π.Χ.Α. 9 για δάνεια και απαιτήσεις από πελάτες στο αποσβεσμένο κόστος , όπως αναφέρεται ανωτέρω. 2.4.19 Τροποποίηση χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού Όταν οι συμβατικές ταμειακές ροές ενός χρηματοοικονομικού στοιχείου ενεργητικού επαναδιαπραγματεύονται ή τροποποιούνται και η επαναδιαπραγμάτευση ή η τροποποίηση δεν οδηγεί σε αποαναγνώριση του χρηματοοικονομικού στοιχείου σύμφωνα με το Δ.Π.Χ.Α. 9, ο Όμιλος και η Εταιρεία υπολογίζουν εκ νέου την λογιστική αξία του χρηματοοικονομικού στοιχείου και αναγνωρίζουν «κέρδος ή ζημιά τροποποίησης» στα αποτελέσματα χρήσης. Η λογιστική αξία του χρηματοοικονομικού στοιχείου ενεργητικού υπολογίζεται εκ νέου ως η παρούσα αξία των επαναδιαπραγματευθέντων ή τροποποιημένων συμβατικών ταμειακών ροών προεξοφλημένων με το αρχικό πραγματικό επιτόκιο (ή του πιστωτικά αναπροσαρμοσμένου πραγματικού επιτοκίου για τα αποκτημένα ή δημιουργηθέντα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού απομειωμένης πιστωτικής αξίας) του χρηματοοικονομικού στοιχείου. Τυχόν κόστη ή προμήθειες προσαρμόζουν τη λογιστική αξία του τροποποιημένου χρηματοοικονομικού στοιχείου ενεργητικού και αποσβένονται κατά την υπόλοιπη διάρκεια του τροποποιημένου χρηματοοικονομικού στοιχείου. 2.4.20 Αποαναγνώριση χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού Ένα χρηματοοικονομικό στοιχείο ενεργητικού αποαναγνωρίζεται όταν: τα συμβατικά δικαιώματα επί των χρηματοροών από το χρηματοοικονομικό στοιχείο έχουν εκπνεύσει, ή ο Όμιλος και η Εταιρεία μεταβιβάζουν το χρηματοοικονομικό στοιχείο και η μεταβίβαση πληροί τους όρους για αποαναγνώριση. Ο όρος «χρηματοοικονομικό στοιχείο ενεργητικού» αναφέρεται είτε σε ολόκληρο είτε σε μέρος του χρηματοοικονομικού στοιχείου ενεργητικού (ή σε ολόκληρη ή σε μέρος ομάδας συναφών χρηματοοικονομικών περιουσιακών ενεργητικού). Τα συμβατικά δικαιώματα επί των χρηματοροών από αυτό το χρηματοοικονομικό στοιχείο ενεργητικού έχουν εκπνεύσει όταν για παράδειγμα: αποπληρώνεται μία απαίτηση δανείου, εκπνέει ένα δικαίωμα προαίρεσης χωρίς να έχει ασκηθεί. Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 O Όμιλος και η Εταιρεία «μεταβιβάζουν» ένα χρηματοοικονομικό στοιχείο ενεργητικού όταν, και μόνο όταν: είτε μεταβιβάζουν τα συμβατικά δικαιώματα για να εισπράξουν τις χρηματοροές του χρηματοοικονομικού στοιχείου ενεργητικού, διατηρούν τα συμβατικά δικαιώματα της είσπραξης των χρηματοροών του χρηματοοικονομικού στοιχείου ενεργητικού, αλλά αναλαμβάνουν τη συμβατική υποχρέωση να καταβάλλουν τις χρηματοροές σε έναν ή περισσότερους αποδέκτες. Εάν ουσιαστικά όλοι οι κίνδυνοι και τα οφέλη της κυριότητας του χρηματοοικονομικού στοιχείου ενεργητικού μεταβιβαστούν, τότε το χρηματοοικονομικό στοιχείο πρέπει να αποαναγνωρίζεται και όλα τα οφέλη και οι κίνδυνοι που δημιουργούνται ή διατηρούνται κατά τη μεταβίβαση να αναγνωρίζονται ξεχωριστά ως στοιχείο ενεργητικού ή υποχρεώσεων. Αποτελεί επιχειρηματική πρακτική η αναδιάρθρωση των χρεωστικών τίτλων ειδικότερα, όταν οι οφειλέτες αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες αλλά όχι μόνο σε αυτή την περίπτωση. Όταν η αναδιάρθρωση οδηγεί σε ουσιαστική τροποποίηση των όρων ενός δανείου λόγω οικονομικής δυσχέρειας του οφειλέτη ή η αναδιάρθρωση λαμβάνει χώρα αποκλειστικά λόγω εμπορικής διαπραγμάτευσης, το δάνειο αποαναγνωρίζεται. Για τις περιπτώσεις αναδιάρθρωσης λόγω οικονομικής δυσχέρειας, ο Όμιλος έχει ορίσει κριτήρια αποαναγνώρισης όπως: αλλαγή πιστούχου, αλλαγή νομίσματος, εισαγωγή δικαιώματος μετατροπής σε μετοχές στην τροποποιημένη σύμβαση και συνένωση μη ομοειδών συμβάσεων. Κατά την αποαναγνώριση ενός χρηματοοικονομικού στοιχείου ενεργητικού στην ολότητα του, η διαφορά μεταξύ: της λογιστικής αξίας του περιουσιακού στοιχείου κατά την ημέρα της αποαναγνώρισης, και του ανταλλάγματος που ελήφθη, (δηλ. κάθε νέου δημιουργηθέντος/ληφθέντος στοιχείου ενεργητικού αφαιρουμένης κάθε νέας υποχρέωσης που αναλαμβάνεται) αναγνωρίζεται στην κατάσταση αποτελεσμάτων ως «Κέρδος ή ζημιά αποαναγνώρισης». 2.4.21 Αποαναγνώριση χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων Μία χρηματοοικονομική υποχρέωση αποαναγνωρίζεται όταν εκπληρώνεται, ακυρώνεται ή λήγει. Στις περιπτώσεις όπου, μία υφιστάμενη χρηματοοικονομική υποχρέωση αντικαθίσταται από μία άλλη από τον ίδιο δανειστή με σημαντικά διαφορετικούς όρους, ή οι όροι της υφιστάμενης υποχρέωσης τροποποιούνται σημαντικά, αυτή η σημαντική αλλαγή θεωρείται ως αποαναγνώριση της αρχικής υποχρέωσης και αναγνώριση μιας νέας, με τη διαφορά μεταξύ των λογιστικών υπολοίπων να αναγνωρίζεται στην κατάσταση αποτελεσμάτων. 2.4.22 Άυλα στοιχεία ενεργητικού Λογισμικό Η δαπάνη για αγορά λογισμικού, το οποίο θα επιφέρει μελλοντικά οικονομικά οφέλη στον Όμιλο για διάστημα μεγαλύτερο του ενός έτους, καταχωρείται ως άυλο στοιχείο του ενεργητικού. Οι δαπάνες που βελτιώνουν ή επιμηκύνουν την απόδοση των προγραμμάτων λογισμικού πέραν των αρχικών τεχνικών προδιαγραφών ή αντίστοιχα τα έξοδα αναβάθμισης λογισμικού, ενσωματώνονται στο αρχικό κόστος κτήσεως του λογισμικού, με απαραίτητη προϋπόθεση να μπορούν να επιμετρηθούν με Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 αξιοπιστία. Μετά την αρχική αναγνώριση, το λογισμικό επιμετράται στο κόστος μείον τις συσσωρευμένες αποσβέσεις και τις συσσωρευμένες ζημίες απομείωσης. Το λογισμικό αποσβένεται με τη σταθερή μέθοδο απόσβεσης και με βάση την ωφέλιμη ζωή η οποία κυμαίνεται από 2 έως 11 έτη. Στο τέλος κάθε περιόδου αναφοράς, ο Όμιλος εξετάζει τις λογιστικές αξίες των λογισμικών για το εάν υπάρχουν ενδείξεις απομείωσης αξίας, για παράδειγμα, όταν τα γεγονότα ή οι μεταβολές των συνθηκών υποδεικνύουν, ότι η λογιστική του αξία μπορεί να μην είναι ανακτήσιμη. Όπου η ανακτήσιμη αξία είναι μικρότερη της λογιστικής αξίας του, το λογισμικό απομειώνεται στο ανακτήσιμο ποσό. Τα κόστη συντήρησης της απόδοσης των προγραμμάτων λογισμικού αναγνωρίζονται ως έξοδο στην κατάσταση αποτελεσμάτων, όταν πραγματοποιείται η δαπάνη. Το λογισμικό αποαναγνωρίζεται όταν: (α) έχει πωληθεί ή (β) όταν δεν αναμένονται μελλοντικά οικονομικά οφέλη από τη χρήση ή τη διάθεση του λογισμικού. Το κέρδος ή η ζημία από την πώληση του λογισμικού προσδιορίζεται ως η διαφορά μεταξύ του καθαρού προϊόντος της διάθεσης, αν υπάρχει, και της λογιστικής αξίας του λογισμικού. Λοιπά άυλα στοιχεία ενεργητικού Τα Λοιπά άυλα στοιχεία ενεργητικού αρχικά αναγνωρίζονται στο κόστος, όταν αναμένεται να προκύψουν μελλοντικές οικονομικές ωφέλειες από τη χρήση τους. Στο κόστος του άυλου στοιχείου ενεργητικού συμπεριλαμβάνεται και κάθε άμεσο κόστος, που απαιτείται για τη δημιουργία, την παραγωγή και την προετοιμασία για τη σωστή λειτουργία του. Παραδείγματα άμεσου κόστους είναι: Το κόστος προσωπικού, το οποίο είναι δυνατόν να εξακριβωθεί και να αποδοθεί άμεσα στην ανάπτυξη του συγκεκριμένου άυλου στοιχείου. Οι αμοιβές εξωτερικών προμηθευτών και συνεργατών, που αφορούν στη δημιουργία του άυλου περιουσιακού στοιχείου. Μετά την αρχική αναγνώριση, τα λοιπά άυλα στοιχεία ενεργητικού επιμετρώνται στο κόστος μείον τις συσσωρευμένες αποσβέσεις και τις συσσωρευμένες ζημίες απομείωσης. Τα στοιχεία αυτά αποσβένονται σε 5-10 χρόνια με την σταθερή μέθοδο απόσβεσης, ανάλογα με την ωφέλιμη ζωή του κάθε στοιχείου. Η ωφέλιμη ζωή των λοιπών αύλων στοιχείων ενεργητικού εξετάζεται σε ετήσια βάση. Στο τέλος κάθε περιόδου αναφοράς, ο Όμιλος εξετάζει τις λογιστικές αξίες των λοιπών αύλων στοιχείων ενεργητικού για το εάν υπάρχουν ενδείξεις απομείωσης αξίας, για παράδειγμα, όταν τα γεγονότα ή οι μεταβολές των συνθηκών υποδεικνύουν, ότι η λογιστική τους αξία μπορεί να μην είναι ανακτήσιμη. Όπου η ανακτήσιμη αξία είναι μικρότερη της λογιστικής αξίας τους, τα λοιπά άυλα περιουσιακά στοιχεία απομειώνονται στο ανακτήσιμο ποσό. Τα λοιπά άυλα στοιχεία ενεργητικού αποαναγνωρίζονται όταν: Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 (α) έχουν πωληθεί ή (β) όταν δεν αναμένονται μελλοντικά οικονομικά οφέλη από τη χρήση ή τη διάθεση τους. Το κέρδος ή η ζημία από την πώληση των λοιπών άυλων στοιχείων ενεργητικού προσδιορίζεται ως η διαφορά μεταξύ του καθαρού προϊόντος της διάθεσης, αν υπάρχει, και της λογιστικής αξίας των λοιπών άυλων στοιχείων ενεργητικού. 2.4.23 Ενσώματα πάγια στοιχεία Ο Όμιλος κατέχει ενσώματα πάγια στοιχεία με σκοπό τη χρήση τους στη λειτουργική δραστηριότητα ή τη χρήση τους για διοικητικούς σκοπούς. Τα ενσώματα πάγια στοιχεία περιλαμβάνουν: οικόπεδα, ιδιοχρησιμοποιούμενα κτίρια, βελτιώσεις μισθωμένων ακινήτων, εξοπλισμό, έπιπλα, δικαιώματα χρήσης στοιχείων ενεργητικού και μεταφορικά μέσα. Τα ακίνητα και ο εξοπλισμός επιμετρούνται αρχικά στο κόστος, το οποίο περιλαμβάνει όλα τα έξοδα που είναι αναγκαία για να τεθεί ένα περιουσιακό στοιχείο σε κατάσταση λειτουργίας. Μεταγενέστερα, τα ενσώματα πάγια στοιχεία αποτιμώνται στο ιστορικό κόστος, μειωμένο κατά τις σωρευμένες αποσβέσεις και τις σωρευμένες απομειώσεις αξίας. Στο ιστορικό κόστος περιλαμβάνονται δαπάνες, που συνδέονται άμεσα με την απόκτηση των ενσώματων στοιχείων. Στο τέλος κάθε περιόδου αναφοράς, ο Όμιλος εξετάζει τις λογιστικές αξίες των ενσώματων παγίων στοιχείων για το εάν υπάρχουν ενδείξεις απομείωσης αξίας, για παράδειγμα, όταν γεγονότα ή αλλαγές στις συνθήκες παρέχουν ενδείξεις, ότι η λογιστική αξία ενδέχεται να μην είναι ανακτήσιμη. Η λογιστική αξία ενός ενσώματου παγίου στοιχείου μειώνεται στην ανακτήσιμη αξία, όταν η λογιστική αξία είναι μεγαλύτερη από την εκτιμώμενη ανακτήσιμη αξία. Η ανακτήσιμη αξία είναι η μεγαλύτερη μεταξύ της εύλογης αξίας του ενσώματου παγίου στοιχείου, μειωμένης κατά τις δαπάνες για την πώλησή του και της αξίας λόγω χρήσης (value in use). Οι μεταγενέστερες δαπάνες συμπεριλαμβάνονται στην αξία του παγίου, ή αναγνωρίζονται ως ξεχωριστό πάγιο ανάλογα με την περίπτωση, μόνο όταν πιθανολογείται, ότι μελλοντικά οικονομικά οφέλη θα εισρεύσουν στον Όμιλο και οι δαπάνες αυτές μπορούν να αποτιμηθούν αξιόπιστα. Όλες οι υπόλοιπες δαπάνες επισκευών και συντηρήσεων καταχωρούνται στην κατάσταση αποτελεσμάτων, κατά τη χρήση στην οποία πραγματοποιούνται. Οι αποσβέσεις των υπολοίπων ενσώματων παγίων υπολογίζονται χρησιμοποιώντας την σταθερή μέθοδο απόσβεσης, με βάση την εκτιμώμενη ωφέλιμη ζωή και λαμβάνοντας υπόψη την υπολειμματική αξία κάθε παγίου. Ο Όμιλος διενεργεί αξιολόγηση σε ετήσια βάση, τόσο στην ωφέλιμη ζωή των ενσώματων παγίων όσο και στην υπολειμματική αξία τους. Η διενέργεια αποσβέσεων των ενσώματων παγίων αρχίζει με την έναρξη χρήσης του ενσώματου παγίου στοιχείου και διακόπτεται μόνο με την πώληση του εν λόγω στοιχείου. Στην περίπτωση όπου το ενσώματο πάγιο παύει να χρησιμοποιείται, συνεχίζεται η απόσβεσή του μέχρι να αποσβεσθεί πλήρως. Η ωφέλιμη ζωή ανά κατηγορία παγίου ενεργητικού είναι η ακόλουθη: Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Εξοπλισμός και συστήματα υπολογιστών 3-5 χρόνια Βελτιώσεις επί μισθωμένων ακινήτων χαμηλότερη διάρκεια μεταξύ ωφέλιμης ζωής και διάρκειας μίσθωσης Λοιπός εξοπλισμός και έπιπλα 5-10 χρόνια Μεταφορικά μέσα 6-9 χρόνια Ιδιοχρησιμοποιούμενα κτίρια 25-40 χρόνια Οικόπεδα δεν αποσβένονται Τα δικαιώματα χρήσης στοιχείων ενεργητικού αποσβένονται ανάλογα με την κατηγορία παγίων στην οποία ανήκουν. Ένα ιδιοχρησιμοποιούμενο ακίνητο αποαναγνωρίζεται και η λογιστική του αξία διαγράφεται, σύμφωνα με τις προβλέψεις του Δ.Λ.Π. 16, κατά την πώληση ή όταν δεν αναμένονται μελλοντικά οικονομικά οφέλη στον Όμιλο. Το ακίνητο μπορεί να διατεθεί μέσω συμφωνίας πώλησης ή μίσθωσης (ως εκμισθωτής) ή δωρεάς. Τα κέρδη ή η ζημιά από την διάθεση ιδιοχρησιμοποιούμενων ακινήτων ορίζεται ως η διαφορά μεταξύ της τιμής πώλησης (μείον τα έξοδα της πώλησης) και της λογιστικής αξίας του ακινήτου κατά την ημερομηνία της πώλησης. Το κέρδος ή η ζημιά αναγνωρίζεται στην κατάσταση αποτελεσμάτων. 2.4.24 Επενδύσεις σε ακίνητα Τα ακίνητα που κατέχονται με σκοπό τη μακροπρόθεσμη εκμίσθωση ή την απόκτηση υπεραξίας αναγνωρίζονται ως επενδύσεις σε ακίνητα στην κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης του Ομίλου. Οι επενδύσεις σε ακίνητα περιλαμβάνουν οικόπεδα, κτίρια ή τμήματα κτιρίων και μισθωμένα οικόπεδα και κτίρια. Τα ακίνητα, που κατέχονται από τον Όμιλο ως μισθωτή κατηγοριοποιούνται και λογιστικοποιούνται στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις του μισθωτή ως επενδύσεις σε ακίνητα, όταν πληρείται ο ορισμός σύμφωνα με το Δ.Π.Χ.Α. 16 «Μισθώσεις». Οι επενδύσεις σε ακίνητα αρχικά αναγνωρίζονται στο κόστος, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών εξόδων συναλλαγής. Μετά την αρχική καταχώρηση, οι επενδύσεις σε ακίνητα καταχωρούνται στην εύλογη αξία, όπως αυτή αξιολογείται από ανεξάρτητους εκτιμητές. Η εύλογη αξία προσδιορίζεται από τις αγοραίες τιμές ή αναπροσαρμόζεται, αν κρίνεται απαραίτητο, αναλόγως της φύσης, της τοποθεσίας και της κατάστασης του συγκεκριμένου παγίου. Επιπρόσθετα, η επιμέτρηση της εύλογης αξίας λαμβάνει υπόψη την ικανότητα του Ομίλου στην δημιουργία οφελών από τη μέγιστη και βέλτιστη χρήση του περιουσιακού στοιχείου ή από την πώλησή του σε τρίτον, που θα χρησιμοποιήσει το εν λόγω περιουσιακό στοιχείο κατά τη μέγιστη και βέλτιστη χρήση του. Οι μέθοδοι επιμέτρησης που χρησιμοποιούνται είναι οι ακόλουθες: α) Μέθοδος Αγοράς ή Συγκριτική Μέθοδος (Comparative Method). Σύμφωνα με την μέθοδο αυτή, ο προσδιορισμός της αξίας γίνεται με βάση τα συμπεράσματα που προκύπτουν από έρευνα και συλλογή στοιχείων συγκρίσιμων ακινήτων. Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 β) Μέθοδος Εισοδήματος (Income Approach). Η εν λόγω μέθοδος προσδιορίζει την εύλογη αξία κάθε ακινήτου με βάση την κεφαλαιοποιημένη αξία του παρόντος μισθώματος. γ) Μέθοδος Κόστους (Cost Approach). Η μέθοδος αυτή προσδιορίζει την εύλογη αξία του κάθε ακινήτου με βάση το κόστος αντικατάστασης του ή την αξιοποίησή του. δ) Τεχνική της Αξιοποίησης του Ακινήτου (Residual Method). Η λογική της μεθόδου αυτής έχει ως βάση το ανώτατο τίμημα που θα ήταν διατεθειμένος να πληρώσει ένας επενδυτής για ένα οικόπεδο προκειμένου να το αξιοποιήσει και στη συνέχεια να το εκμεταλλευτεί. Οι ανωτέρω αναφερόμενες μέθοδοι εκτιμήσεων χρησιμοποιούνται από ανεξάρτητους εκτιμητές στο πλαίσιο των εκτιμήσεων σε εύλογη αξία των επενδύσεων σε ακίνητα. Για τις επενδύσεις σε ακίνητα που δεν εκτιμώνται από εκτιμητές, η εύλογη αξία προσδιορίζεται με μεθοδολογία που βασίζεται σε τιμές από πραγματοποιηθείσες εκτιμήσεις. Οι επενδύσεις σε ακίνητα που υπόκεινται σε βελτιώσεις για συνέχιση της χρήσης τους ως επενδύσεις σε ακίνητα ή για τις οποίες η αγορά είναι λιγότερο ενεργή, εξακολουθούν να αποτιμώνται σε εύλογες αξίες. Οι εύλογες αξίες των επενδύσεων σε ακίνητα αντανακλούν εισοδήματα από τρέχουσες μισθώσεις, καθώς και παραδοχές για μελλοντικές μισθώσεις, λαμβάνοντας υπόψη τις τρέχουσες συνθήκες της αγοράς. Σύμφωνα με τις πρόνοιες του Δ.Λ.Π. 40 «Επενδύσεις σε Ακίνητα», μεταγενέστερες δαπάνες καταχωρούνται στη λογιστική αξία του ακινήτου, μόνο όταν είναι πιθανόν, ότι μελλοντικά οικονομικά οφέλη, τα οποία σχετίζονται με το ακίνητο, θα εισρεύσουν στον Όμιλο και το κόστος τους μπορεί να αποτιμηθεί αξιόπιστα. Οι δαπάνες βελτίωσης και συντήρησης καταχωρούνται στην κατάσταση αποτελεσμάτων κατά τη διάρκεια της χρήσης, στην οποία πραγματοποιούνται. Μεταβολές στην εύλογη αξία καταχωρούνται στην κατάσταση αποτελεσμάτων στην περίοδο που προκύπτουν. Εάν μία επένδυση σε ακίνητο μετατραπεί σε ιδιοχρησιμοποιούμενη, κατηγοριοποιείται στα ενσώματα πάγια και η εύλογη αξία της κατά την ημερομηνία της αλλαγής θεωρείται ως το νέο κόστος. Τα ακίνητα που κατασκευάζονται ή αναπτύσσονται για μελλοντική χρήση ως επενδύσεις σε ακίνητα κατατάσσονται στα ενσώματα πάγια και καταχωρούνται στο κόστος μέχρι να ολοκληρωθεί η κατασκευή ή η ανάπτυξή τους, οπότε και αλλάζουν κατηγορία και λογιστικοποιούνται ως επενδύσεις σε ακίνητα. Μία επένδυση σε ακίνητα αποαναγνωρίζεται από την κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης κατά τη διάθεσή της. Η αποαναγνώριση μιας επένδυσης σε ακίνητα μπορεί να γίνεται με πώληση ή όταν μισθώνεται μέσω σύμβασης χρηματοδοτικής μίσθωσης. Το κέρδος/ ζημία που προκύπτει από τη διάθεση επενδυτικών ακινήτων προσδιορίζεται ως η διαφορά μεταξύ του καθαρού προϊόντος της διάθεσης και της λογιστικής αξίας του επενδυτικού ακινήτου κατά την ημερομηνία διάθεσης. Η εν λόγω διαφορά αναγνωρίζεται στην κατάσταση αποτελεσμάτων. 2.4.25 Μη κυκλοφορούντα στοιχεία ενεργητικού Διακρατούμενα προς Πώληση («ΔΠΠ») και Διακοπείσες δραστηριότητες Ο Όμιλος ταξινομεί ένα μη κυκλοφορούν στοιχείο ενεργητικού ως διακρατούμενο προς πώληση εάν το κόστος του θα ανακτηθεί κυρίως από την πώληση και όχι από τη χρήση του. Για να γίνει αυτό, θα πρέπει να πληρούνται οι ακόλουθες προϋποθέσεις: α) το μη κυκλοφορούν στοιχείο ενεργητικού πρέπει να είναι διαθέσιμο για άμεση πώληση στην παρούσα κατάστασή του, Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 β) η πώλησή του είναι πολύ πιθανή, γ) η Διοίκηση έχει δεσμευθεί για την πώληση, δ) έχει ξεκινήσει ένα ενεργό πρόγραμμα εξεύρεσης αγοραστή και ολοκλήρωσης του προγράμματος, ε) το μη κυκλοφορούν στοιχείο ενεργητικού πρέπει να είναι διαθέσιμο προς πώληση σε τιμή λογική σε σχέση με τη τρέχουσα εύλογη αξία του, στ) η πώληση ενός μη κυκλοφορούντος στοιχείου ενεργητικού πρέπει να θεωρηθεί ως ολοκληρωμένη πώληση εντός 12 μηνών από την ημερομηνία καταχώρισης στην κατηγορία «ΔΠΠ». Τα διακρατούμενα προς πώληση στοιχεία ενεργητικού επιμετρούνται στη χαμηλότερη τιμή μεταξύ λογιστικής και εύλογης αξίας (αφαιρουμένων των εξόδων για την πώλησή τους). Τα στοιχεία της κατηγορίας αυτής δεν αποσβένονται. Κέρδη/ζημίες από την πώληση των διακρατούμενων προς πώληση στοιχείων αναγνωρίζονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων. Μια διακοπείσα δραστηριότητα του Ομίλου, αφορά σε διακριτή επιχειρηματική δραστηριότητα του Ομίλου η οποία έχει πωληθεί ή έχει κατηγοριοποιηθεί ως διακρατούμενη προς πώληση και: αντιπροσωπεύει μια ξεχωριστή κύρια επιχειρηματική δραστηριότητα ή τις δραστηριότητες μιας γεωγραφικής περιοχής, είναι μέρος ενός συντονισμένου προγράμματος πώλησης μιας ξεχωριστής κύριας επιχειρηματικής δραστηριότητας ή των δραστηριοτήτων μιας γεωγραφικής περιοχής, ή αποτελεί θυγατρική, που αποκτήθηκε με αποκλειστικό σκοπό την μεταπώλησή της. Τα στοιχεία ενεργητικού και υποχρεώσεων των διακοπεισών δραστηριοτήτων παρουσιάζονται διακριτά από τα υπόλοιπα στοιχεία του ενεργητικού και υποχρεώσεων, σε ξεχωριστή γραμμή και δεν συμψηφίζονται μεταξύ τους. Ομοίως, τα κέρδη/ζημίες μετά από φόρους από διακοπτόμενες δραστηριότητες παρουσιάζονται σε ξεχωριστή γραμμή της κατάστασης αποτελεσμάτων. 2.4.26 Ακίνητα ως στοιχεία κυκλοφορούντος ενεργητικού Τα ακίνητα ως στοιχεία κυκλοφορούντος ενεργητικού περιλαμβάνουν ακίνητα του Ομίλου, που έχουν αποκτηθεί από πλειστηριασμούς προς πλήρη ή μερική ικανοποίηση των απαιτήσεων του Ομίλου. Τα ακίνητα αυτά συμπεριλαμβάνονται στα «Λοιπά Στοιχεία Ενεργητικού» στην κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης. Τα ακίνητα ως στοιχεία κυκλοφορούντος ενεργητικού περιλαμβάνουν ακίνητα που δεν πληρούν τις προϋποθέσεις του Δ.Λ.Π. 40, καθώς και ακίνητα των θυγατρικών του Ομίλου , τα οποία πωλούνται στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων τους. Τα ακίνητα ως στοιχεία κυκλοφορούντος ενεργητικού λογιστικοποιούνται σύμφωνα με τις διατάξεις του Δ.Λ.Π. 2 «Αποθέματα» και αποτιμώνται στη χαμηλότερη τιμή μεταξύ του κόστους κτήσης και της καθαρής ρευστοποιήσιμης αξίας. Το κόστος κτήσης των αποθεμάτων ακινήτων καθορίζεται σύμφωνα με τη μέθοδο του μέσου σταθμικού κόστους. Η καθαρή ρευστοποιήσιμη αξία είναι η εκτιμώμενη τιμή πώλησης, μείον τα έξοδα πώλησης. Τα αποθέματα ακινήτων ως στοιχεία κυκλοφορούντος ενεργητικού αποαναγνωρίζονται από την κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης κατά τη διάθεσή τους. Το κέρδος/ (ζημία) που προκύπτει από τη διάθεσή των εν λόγω ακινήτων Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 προσδιορίζεται ως η διαφορά μεταξύ καθαρής ρευστοποιήσιμης αξίας μείον τα έξοδα πώλησης και της λογιστικής αξίας του ακινήτου. Η εν λόγω διαφορά αναγνωρίζεται στην κατάσταση αποτελεσμάτων. 2.4.27 Μισθώσεις Α. Ο Όμιλος ως Μισθωτής Ο Όμιλος και η Εταιρεία, σύμφωνα με τις διατάξεις του Δ.Π.Χ.Α. 16 κατά τη σύναψη μιας σύμβασης, αξιολογούν αν η σύμβαση είναι ή περιέχει μίσθωση με βάση το εάν έχει το δικαίωμα να ελέγχει τη χρήση ενός προσδιορισμένου περιουσιακού στοιχείου για ένα χρονικό διάστημα, έναντι αντίστοιχου τιμήματος και να αποκτά ουσιωδώς όλα τα οικονομικά οφέλη από τη χρήση του στοιχείου. Κατά την ημερομηνία έναρξης της μίσθωσης, ο Όμιλος και η Εταιρεία αναγνωρίζουν ένα περιουσιακό στοιχείο δικαιώματος χρήσης (Right of Use asset – RoU), που αντιπροσωπεύει το δικαίωμα του να χρησιμοποιεί το υποκείμενο περιουσιακό στοιχείο, καθώς και μια υποχρέωση από τη μίσθωση που αντιπροσωπεύει την υποχρέωση του να καταβάλλει τις πληρωμές που απορρέουν από τη σύμβαση μίσθωσης. Σύμφωνα με το Δ.Π.Χ.Α. 16, ο Όμιλος και η Εταιρεία αναγνωρίζουν νέα περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις από μισθώσεις για όλα τα συμβόλαια μίσθωσης που πληρούν τον ορισμό της μίσθωσης. Ο Όμιλος και η Εταιρεία εφαρμόζοντας τις πρόνοιες του Δ.Π.Χ.Α. 16 για όλες τις μισθώσεις: α) αναγνωρίζουν υποχρεώσεις από τη μίσθωση στην κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης, β) αναγνωρίζουν περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης στην κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης, γ) αναγνωρίζουν αποσβέσεις των περιουσιακών στοιχείων με δικαίωμα χρήσης και απομείωση αξίας βάσει των όσων ορίζονται στο Δ.Λ.Π. 36 «Απομείωση αξίας περιουσιακών στοιχείων» στην κατάσταση αποτελεσμάτων Χρήσης, δ) αναγνωρίζουν χρηματοδοτικά κόστη στις υποχρεώσεις από τη μίσθωση, και ε) διαχωρίζουν το συνολικό ποσό των πληρωμών σε μέρος κεφαλαίου (το οποίο παρουσιάζεται στις χρηματοδοτικές δραστηριότητες) και κόστος χρηματοδότησης (το οποίο παρουσιάζεται στις λειτουργικές δραστηριότητες) στην κατάσταση ταμειακών ροών. Η αρχική επιμέτρηση του RoU γίνεται στο κόστος κτήσης, το οποίο περιλαμβάνει τα εξής: α) το ποσό της αρχικής επιμέτρησης της υποχρέωσης από τη μίσθωση, β) τυχόν καταβληθέντα μισθώματα, αφαιρουμένων οποιονδήποτε κινήτρων στα συμβόλαια μίσθωσης που ελήφθησαν, γ) τυχόν αρχικές άμεσες δαπάνες του μισθωτή, και δ) την εκτίμηση του κόστους με το οποίο θα επιβαρυνθεί ο μισθωτής προκειμένου να αποσυναρμολογήσει και να απομακρύνει το υποκείμενο περιουσιακό στοιχείο, να αποκαταστήσει τον χώρο όπου έχει αρχικά τοποθετηθεί ή να επαναφέρει το υποκείμενο περιουσιακό στοιχείο στην κατάσταση στην οποία προβλέπεται από τους όρους και τις Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 προϋποθέσεις της μίσθωσης. Όσον αφορά τη μεταγενέστερη επιμέτρηση και την αποαναγνώριση, ο Όμιλος ακολουθει τους κανόνες και τη λογιστική πολιτική που ισχύουν και εφαρμόζονται στην κατηγορία παγίων που θα ενσωματωθεί το RoU. Οι υποχρεώσεις από μισθώσεις αρχικά επιμετρώνται στην παρούσα αξία των μελλοντικών μισθωμάτων προεξοφλημένα με το διαφορικό επιτόκιο δανεισμού. Μεταγενέστερα, η υποχρέωση από τη μίσθωση προσαρμόζεται, μεταξύ άλλων, με τους τόκους και τις καταβολές μισθωμάτων, καθώς και με την επίπτωση από τυχόν τροποποιήσεις (που δεν συνιστούν διαφορετική σύμβαση μίσθωσης) της σύμβασης μίσθωσης. Ο Όμιλος και η Εταιρεία αποαναγνωρίζουν την υποχρέωση της μίσθωσης από την κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης μόνο όταν εκπληρωθεί, ακυρωθεί, λήξει ή τροποποιηθεί σημαντικά. Για τις βραχυπρόθεσμες μισθώσεις (διάρκειας 12 μηνών ή μικρότερης) και μισθώσεις περιουσιακών στοιχείων χαμηλής αξίας (κάτω των € 5 χιλ.), ο Όμιλος και η Εταιρεία αναγνωρίζουν ένα έξοδο μίσθωσης με την σταθερή μέθοδο στη συνολική διάρκεια της μίσθωσης, όπως επιτρέπεται από το Δ.Π.Χ.Α. 16. Β. Ο Όμιλος ως Εκμισθωτής Λειτουργικές μισθώσεις Στην περίπτωση που ο Όμιλος εκμισθώνει πάγια σε τρίτους με συμβάσεις λειτουργικής μίσθωσης, τα πάγια αυτά εμφανίζονται και αποτιμώνται στην κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης, όπως και τα λοιπά πάγια της ίδιας κατηγορίας. Τα έσοδα μισθωμάτων του Ομίλου αναγνωρίζονται κατά τη διάρκεια της μίσθωσης με την σταθερή μέθοδο ή όποια άλλη συστηματική μέθοδο λογιστικοποίησης κρίνεται αποτελεσματικότερη. Χρηματοδοτικές μισθώσεις Στις περιπτώσεις που ο Όμιλος εκμισθώνει ενσώματα πάγια σε τρίτους, για τα οποία συνάπτει συμβάσεις χρηματοδοτικής μίσθωσης, η παρούσα αξία των καταβληθέντων μισθωμάτων καταχωρείται ως απαίτηση στην κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης. Η διαφορά μεταξύ της συνολικής απαίτησης και της παρούσας αξίας της απαίτησης καταχωρείται ως μη δεδουλευμένο χρηματοοικονομικό έσοδο. Οι εισπράξεις μισθωμάτων διαχωρίζονται και μειώνουν τη συνολική απαίτηση από μισθώματα. 2.4.28 Ταμείο και χρηματικά διαθέσιμα Για τους σκοπούς της κατάστασης ταμειακών ροών, το ταμείο και τα χρηματικά διαθέσιμα ορίζονται ως βραχυπρόθεσμες επενδύσεις υψηλής ρευστότητας που είναι άμεσα μετατρέψιμα σε γνωστά ποσά μετρητών και τα οποία υπόκεινται σε μη σημαντικό κίνδυνο αλλαγών της αξία τους. Το ταμείο και τα χρηματικά διαθέσιμα εμπεριέχουν υπόλοιπα με ληκτότητα μικρότερη των τριών μηνών από την ημέρα απόκτησής τους, όπως μετρητά, μη δεσμευμένα χρηματικά διαθέσιμα στην Κεντρική Τράπεζα, χρεόγραφα εμπορικού χαρτοφυλακίου και απαιτήσεις από Τράπεζες. Οι υποχρεωτικές καταθέσεις στην Κεντρική Τράπεζα δεν είναι διαθέσιμες για χρήση καθημερινών δραστηριοτήτων από τον Όμιλο και συνεπώς δεν συμπεριλαμβάνονται στα υπόλοιπα με ληκτότητα μικρότερη των τριών μηνών. Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 2.4.29 Προβλέψεις Πρόβλεψη αναγνωρίζεται όταν: α) ο Όμιλος έχει µία παρούσα υποχρέωση (νομική ή τεκµαιρόµενη), ως αποτέλεσμα γεγονότων του παρελθόντος, β) είναι πιθανό ότι μία εκροή πόρων θα απαιτηθεί για το διακανονισμό της υποχρέωσης και γ) το ποσό της υποχρέωσης μπορεί να εκτιμηθεί αξιόπιστα. Εάν δεν πληρείται κάποια από τις προαναφερθείσες προϋποθέσεις, τότε δεν αναγνωρίζεται πρόβλεψη. Οι προβλέψεις προσμετρώνται στην παρούσα αξία των δαπανών, που αναμένεται να απαιτηθούν για τον διακανονισμό της υποχρέωσης, χρησιμοποιώντας ένα επιτόκιο, που αντανακλά τις τρέχουσες εκτιμήσεις της αγοράς για τη χρονική αξία του χρήματος και τους συναφείς µε την υποχρέωση κινδύνους. Η αύξηση της πρόβλεψης λόγω της παρόδου του χρόνου καταχωρείται ως έξοδο στην κατάσταση αποτελεσμάτων. Το ύψος της πρόβλεψης αποτελεί την καλύτερη εκτίμηση της δαπάνης, που απαιτείται για τον διακανονισμό της υποχρέωσης κατά την ημερομηνία κλεισίματος του ισολογισμού. Το ποσό της σχηματισμένης πρόβλεψης επανεξετάζεται σε κάθε ημερομηνία σύνταξης των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. 2.4.30 Συμβόλαια χρηματοοικονομικών εγγυήσεων Τα συμβόλαια χρηματοοικονομικών εγγυήσεων είναι συμβόλαια, τα οποία απαιτούν από τον εκδότη να κάνει συγκεκριμένες πληρωμές προς αποζημίωση του κομιστή για ζημία, που έχει υποστεί, επειδή ένας συγκεκριμένος χρεώστης αδυνατεί να προβεί σε πληρωμές όταν πρέπει, σύμφωνα με τους όρους ενός πιστωτικού μέσου. Τέτοια συμβόλαια χρηματοοικονομικών εγγυήσεων εκδίδονται από τράπεζες, χρηματοοικονομικά ιδρύματα και άλλους φορείς για λογαριασμό πελατών, ώστε να διασφαλίζονται δάνεια, υπεραναλήψεις και άλλες τραπεζικές εργασίες. Τα συμβόλαια χρηματοοικονομικών εγγυήσεων καταχωρούνται αρχικά στην εύλογη αξία την ημέρα που δόθηκε η εγγύηση. Μετά την αρχική καταχώρηση, οι υποχρεώσεις του Ομίλου στο πλαίσιο τέτοιων συμβολαίων καταχωρούνται στη μεγαλύτερη αξία μεταξύ: α) της αρχικής, μείον τις υπολογισμένες αποσβέσεις, ώστε να αναγνωριστεί με τη σταθερή μέθοδο στην κατάσταση αποτελεσμάτων το έσοδο από προμήθειες, που έχει καταστεί δεδουλευμένο στη διάρκεια του συμβολαίου και β) του ποσού της πρόβλεψης που προσδιορίζεται μέσω του υπολογισμού της αναμενόμενης πιστωτικής ζημιάς. Οποιαδήποτε μεταβολή σε υποχρέωση, που σχετίζεται με εγγυήσεις, αναγνωρίζεται στην κατάσταση αποτελεσμάτων την περίοδο που προκύπτει. Τυχόν κόστη ή αμοιβές που καταβάλλονται από τον Όμιλο ή την Εταιρεία, τα οποία είναι πρόσθετα και άμεσα σχετιζόμενα για την απόκτηση μιας ανεξάρτητης χρηματοοικονομικής εγγύησης ή ενός περιουσιακού στοιχείου με ενσωματωμένα χαρακτηριστικά χρηματοοικονομικής εγγύησης και τα οποία δεν επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων, κεφαλαιοποιούνται και αποσβένονται κατά την διάρκεια ζωής του χρηματοοικονομικού μέσου, χρησιμοποιώντας τη μέθοδο του πραγματικού επιτοκίου. Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 2.4.31 Παροχές σε εργαζομένους Α. Χρηματοδοτούμενα προγράμματα μετά την έξοδο από την υπηρεσία Τα χρηματοδοτούμενα προγράμματα συνταξιοδότησης, που υιοθετούνται από τον Όμιλο και τη Εταιρεία, χρηματοδοτούνται μέσω πληρωμών σε ασφαλιστικές εταιρίες ή σε κοινωνικά ασφαλιστικά ιδρύματα. Οι υποχρεώσεις του Ομίλου και της Εταιρείας για συνταξιοδότηση σχετίζονται, τόσο με προγράμματα καθορισμένων εισφορών, όσο και με προγράμματα καθορισμένων παροχών. Τα προγράμματα καθορισμένων εισφορών περιλαμβάνουν την καταβολή καθορισμένων εισφορών σε Κρατικά Ταμεία (π.χ. Ίδρυμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων), σε ασφαλιστικές εταιρείες, με αποτέλεσμα να μην ανακύπτει νομική ή τεκμαιρόμενη υποχρέωση του Ομίλου και της Εταιρείας σε περίπτωση που το Κρατικό Ταμείο ή η ασφαλιστική εταιρεία περιέλθει σε αδυναμία καταβολής των προβλεπόμενων παροχών στον ασφαλιζόμενο. Επομένως, τα προγράμματα αυτά καταχωρούνται ως προγράμματα καθορισμένων εισφορών. Οι εργοδοτικές εισφορές που αναλογούν σε κάθε έτος, αναγνωρίζονται και επιβαρύνουν την κατάσταση αποτελεσμάτων στη γραμμή «Έξοδα Προσωπικού». Τα προγράμματα καθορισμένων παροχών είναι προγράμματα συνταξιοδότησης με βάση τα οποία καταβάλλεται στον εργαζόμενο παροχή ανάλογα με τα χρόνια προϋπηρεσίας, την ηλικία και το μισθό. Η υποχρέωση που καταχωρείται στην κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης, σχετικά με προγράμματα καθορισμένων παροχών, είναι η παρούσα αξία της υποχρέωσης κατά την ημερομηνία του Ισολογισμού, μείον την εύλογη αξία των περιουσιακών στοιχείων του προγράμματος. Η πολιτική του Ομίλου και της Εταιρείας για τις παροχές αποζημιώσεων συνταξιοδότησης συνάδει με την απόφαση της Επιτροπής Διερμηνειών του Δ.Λ.Π. 19, σχετικά με τη μεθοδολογία κατανομής των παροχών σε περιόδους υπηρεσίας. Σύμφωνα με τις οδηγίες του Σώματος Ορκωτών Λογιστών Ελλάδας, η αλλαγή στη μεθοδολογία κατανομής αποτελεί αλλαγή λογιστικής πολιτικής. Ανατρέξτε στη Σημείωση 2.3 για την επίδραση από την αλλαγή της εν λόγω πολιτικής. Η υποχρέωση των καθορισμένων παροχών υπολογίζεται ετησίως από ανεξάρτητους αναλογιστές με τη μέθοδο «προβεβλημένης πιστωτικής μονάδας υποχρέωσης» (projected unit credit method). Αναλογιστικά κέρδη και ζημίες Τα αναλογιστικά κέρδη/ζημίες αναγνωρίζονται απευθείας στα ίδια κεφάλαια του Ομίλου και της Εταιρείας κατά τη χρονική περίοδο που αυτά πραγματοποιούνται. Η ανακύκλιση των εν λόγω αναλογιστικών κερδών/ζημιών στην κατάσταση αποτελεσμάτων δεν είναι δυνατή. Κόστος προϋπηρεσίας Το κόστος προϋπηρεσίας είναι η μεταβολή στην παρούσα αξία της υποχρέωσης καθορισμένων παροχών, που προκύπτει από τροποποίηση ή περικοπή προγραμμάτων. Το εν λόγω κόστος αναγνωρίζεται απευθείας στην κατάσταση αποτελεσμάτων κατά την περίοδο, που τροποποιείται το πρόγραμμα. Β. Μη χρηματοδοτούμενα προγράμματα μετά την έξοδο από την υπηρεσία Ο Όμιλος και η Εταιρεία παρέχουν μη χρηματοδοτούμενα προγράμματα στους συνταξιοδοτούμενους υπαλλήλους. Η Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 θεμελίωση δικαιώματος συμμετοχής σε αυτά τα προγράμματα βασίζεται συνήθως στα χρόνια προϋπηρεσίας του υπαλλήλου μέχρι την συνταξιοδότησή του και στη συμπλήρωση ενός κατώτερου αριθμού ετών προϋπηρεσίας. Τα αναμενόμενα κόστη αυτών των προγραμμάτων λογιστικοποιούνται, εφαρμόζοντας μεθοδολογία παρόμοια με αυτή που χρησιμοποιείται στα χρηματοδοτούμενα προγράμματα καθορισμένων παροχών. Αυτές οι υποχρεώσεις αποτιμώνται σε ετήσια βάση από ανεξάρτητους αναλογιστές. 2.4.32 Φόρος εισοδήματος Φόρος εισοδήματος Ο φόρος εισοδήματος αντιπροσωπεύει το άθροισμα του τρέχοντος φόρου και του αναβαλλόμενου φόρου. Τρέχων φόρος Ο φόρος που αναμένεται να καταβληθεί άμεσα, βασίζεται στο φορολογητέο κέρδος της χρήσης. Το φορολογητέο κέρδος διαφέρει από το (τη) «κέρδος/ ζημία προ φόρων», όπως αναφέρεται στην κατάσταση αποτελεσμάτων λόγω εσόδων ή εξόδων που φορολογούνται ή εκπίπτουν σε άλλα έτη και εσόδων ή εξόδων που δεν θα φορολογηθούν ή εκπεστούν ποτέ. Ο τρέχων φόρος της Εταιρείας υπολογίζεται με βάση τους φορολογικούς συντελεστές που έχουν θεσπιστεί ή εφαρμοσθεί ουσιαστικά μέχρι το τέλος της περιόδου αναφοράς. Αναβαλλόμενη φορολογία Ο αναβαλλόμενος φόρος αναγνωρίζεται σε προσωρινές διαφορές μεταξύ των λογιστικών αξιών των απαιτήσεων και υποχρεώσεων στην κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης και στις αντίστοιχες φορολογικές βάσεις που χρησιμοποιήθηκαν για τον υπολογισμό του φορολογητέου κέρδους, στο βαθμό που θεωρείται πιθανό να υπάρχουν στο άμεσο μέλλον διαθέσιμα φορολογητέα κέρδη έναντι των οποίων οι ανωτέρω προσωρινές διαφορές θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν. Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις δεν αναγνωρίζονται, εάν η προσωρινή διαφορά προκύπτει κατά την αρχική αναγνώριση των απαιτήσεων και των υποχρεώσεων (εκτός από συνενώσεις επιχειρήσεων) σε συναλλαγή που δεν επηρεάζει ούτε το φορολογητέο ούτε και το λογιστικό κέρδος. Επιπλέον, δεν αναγνωρίζονται αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις, αν η προσωρινή διαφορά προκύπτει κατά την αρχική αναγνώριση υπεραξίας. Οι αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις αναγνωρίζονται για φορολογητέες προσωρινές διαφορές που σχετίζονται με επενδύσεις σε θυγατρικές και συγγενείς επιχειρήσεις και συμμετοχές σε κοινοπραξίες, εκτός εάν ο Όμιλος είναι σε θέση να ελέγξει την αναστροφή της προσωρινής διαφοράς της οποίας όμως η αναστροφή δεν είναι πιθανή στο άμεσο μέλλον. Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις που προκύπτουν από εκπεστέες προσωρινές διαφορές που σχετίζονται με τις ανωτέρω επενδύσεις και συμμετοχές, αναγνωρίζονται μόνο στο βαθμό που είναι πιθανό ότι θα υπάρξουν επαρκή φορολογητέα κέρδη έναντι των οποίων θα χρησιμοποιηθούν τα οφέλη από τις προσωρινές διαφορές και αναμένεται να αναστραφούν στο ορατό μέλλον. Η λογιστική αξία των αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων επανεξετάζεται στο τέλος κάθε περιόδου αναφοράς και μειώνεται στο βαθμό που δεν είναι πλέον πιθανό ότι τα φορολογητέα κέρδη θα είναι επαρκή για την ανάκτηση του συνόλου ή μέρους των εν λόγω αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων. Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις επιμετρώνται με τους ισχύοντες φορολογικούς συντελεστές στην περίοδο κατά την οποία η υποχρέωση τακτοποιείται ή η απαίτηση λαμβάνει χώρα με βάση τους φορολογικούς συντελεστές (και τους φορολογικούς νόμους) που έχουν θεσπιστεί ή εφαρμοσθεί μέχρι το τέλος της περιόδου αναφοράς. Η επιμέτρηση των αναβαλλόμενων φορολογικών υποχρεώσεων και απαιτήσεων αντανακλά τις φορολογικές συνέπειες που θα προέκυπταν από τον τρόπο με τον οποίο ο Όμιλος αναμένει στο τέλος της περιόδου αναφοράς να ανακτήσει ή να τακτοποιήσει τη λογιστική αξία των απαιτήσεων και των υποχρεώσεων του. Τρέχων και Αναβαλλόμενος Φόρος χρήσης Ο τρέχων και ο αναβαλλόμενος φόρος αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα, εκτός αν σχετίζονται με στοιχεία που αναγνωρίζονται στα λοιπά συνολικά έσοδα ή απευθείας στα ίδια κεφάλαια, όπου στην περίπτωση αυτή, ο τρέχων και ο αναβαλλόμενος φόρος αναγνωρίζονται, επίσης, στα λοιπά συνολικά έσοδα ή στα ίδια κεφάλαια, αντίστοιχα. 2.4.33 Υποχρεώσεις από πιστωτικούς τίτλους, υβριδικά κεφάλαια και λοιπές δανειακές υποχρεώσεις Οι υποχρεώσεις από έκδοση πιστωτικών τίτλων, υβριδικών κεφαλαίων και λοιπών δανειακών κεφαλαίων λογιστικοποιούνται αρχικά στην εύλογη αξία τους, μείον τα πραγματοποιηθέντα έξοδα έκδοσής τους. Μετά την αρχική αναγνώριση, οι πιστωτικοί τίτλοι και τα υβριδικά κεφάλαια λογιστικοποιούνται στο αποσβεσμένο κόστος. Όποια διαφορά, μεταξύ του εσόδου από την έκδοση (μείον το κόστος έκδοσης) και της αξίας αποπληρωμής, αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα για όλη τη διάρκεια των τίτλων με τη μέθοδο του πραγματικού επιτοκίου. Εάν ο Όμιλος και η Εταιρεία εξαγοράσουν τους δανειακούς τίτλους που έχουν εκδώσει, τότε οι τίτλοι ή τα κεφάλαια αποαναγνωρίζονται από την κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης και η διαφορά μεταξύ της λογιστικής αξίας της υποχρέωσης και της αναμενόμενης εκταμίευσης καταχωρείται στην κατάσταση αποτελεσμάτων. 2.4.34 Λοιπές χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις, που αποτιμώνται στο αναπόσβεστο κόστος Οι λοιπές χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις όπως οι καταθέσεις τραπεζών και πελατών καταχωρούνται αρχικά στην εύλογη αξία και μεταγενέστερα επιμετρώνται στην αποσβεσμένη αξία τους. 2.4.35 Τιτλοποιήσεις Ο Όμιλος τιτλοποιει περιουσιακά στοιχεία ενεργητικού. Τα στοιχεία αυτά αγοράζονται από εταιρείες ειδικού σκοπού, οι οποίες εν συνεχεία εκδίδουν ομόλογα σε επενδυτές. Ο Όμιλος ενοποιεί τις εταιρείες ειδικού σκοπού, εάν ασκεί έλεγχο ή έχει διακρατήσει σημαντικό μέρος των κινδύνων τους. Στην περίπτωση αυτή, τα ομόλογα που εκδίδονται για το σκοπό της τιτλοποίησης περιουσιακών στοιχείων ενεργητικού εμφανίζονται στην κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης στο αποσβεσμένο κόστος τους, εκτός εάν οι εκδοθέντες τίτλοι ιδιοκατέχονται. 2.4.36 Μετοχικό κεφάλαιο και ίδιες μετοχές Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Τα έξοδα αυξήσεως μετοχικού κεφαλαίου καταχωρούνται αφαιρετικά των Ιδίων Κεφαλαίων. Τα μερίσματα, που αναλογούν στις κοινές μετοχές, αναγνωρίζονται ως υποχρέωση κατά την περίοδο, στην οποία εγκρίνονται από την Ετήσια Τακτική Γενική Συνέλευση των Μετόχων της Εταιρείας. Τυχόν προμερίσματα αναγνωρίζονται αφαιρετικά στα ίδια κεφάλαια της Εταιρείας, όταν εγκριθούν από το Διοικητικό Συμβούλιο. Tο κόστος απόκτησης ιδίων μετοχών, συμπεριλαμβανομένων των εξόδων απόκτησής τους, εμφανίζεται αφαιρετικά των ιδίων κεφαλαίων, μέχρι την ακύρωση ή την πώλησή τους. Τα κέρδη/ζημίες από την πώληση των ιδίων μετοχών συμπεριλαμβάνονται απευθείας στα ίδια κεφάλαια. Ο αριθμός των ιδίων μετοχών, που κατέχονται από τον Όμιλο, δεν μειώνει τον αριθμό των μετοχών, που βρίσκονται σε κυκλοφορία. Οι ίδιες μετοχές, που κατέχονται από την Εταιρεία δεν ενσωματώνουν δικαίωμα είσπραξης μερίσματος. Οι ειδικές διατάξεις βάσει των οποίων δεν επιτρέπεται η αγορά ιδίων μετοχών αναφέρονται στη Σημείωση 41. 2.4.37 Συναλλαγές συνδεδεμένων μερών Ως συνδεδεμένα μέρη στον Όμιλο και στην Εταιρεία νοούνται: α) τα μέλη Δ.Σ. και της Εκτελεστικής Επιτροπής της Εταιρείας, ο Επικεφαλής του Εσωτερικού Ελέγχου του Ομίλου, η Επικεφαλής της Κανονιστικής Συμμόρφωσης του Ομίλου, καθώς και οι Διευθύνοντες Σύμβουλοι των σημαντικών θυγατρικών, συλλογικά αναφερόμενοι ως «Κατέχοντες Καίριες Διοικητικές Θέσεις», β) τα μέλη της οικογένειας των προσώπων που κατέχουν καίριες Διοικητικές Θέσεις, γ) οι εταιρείες οι οποίες συναλλάσσονται με την Εταιρεία, οι οποίες ελέγχονται ή επηρεάζονται ουσιωδώς από πρόσωπα που κατέχουν καίριες Διοικητικές Θέσεις καθώς και των μελών των οικογενειών τους, δ) οι θυγατρικές εταιρείες της Εταιρείας, ε) οι συγγενείς εταιρείες της Εταιρείας, στ) οι κοινοπραξίες της Εταιρείας και ζ) το ΤΧΣ, που οι κοινές μετοχές που κατέχει στο μετοχικό κεφάλαιο της Εταιρείας παρέχουν τα ειδικά δικαιώματα του άρθρου 10 του N. 3864/2010, όπως τροποποιήθηκε και ισχύει Όλες οι συναλλαγές με συνδεδεμένα μέρη διέπονται από τους συνήθεις όρους και συνθήκες αγοράς. 2.4.38 Υπηρεσίες θεματοφυλακής Ο Όμιλος παρέχει υπηρεσίες θεματοφυλακής προς τρίτους για πλήθος χρηματοοικονομικών προϊόντων. Οι υπηρεσίες αυτές περιλαμβάνουν διαδικασίες όπως φύλαξη αξιών, εκκαθάριση και διακανονισμό χρηματιστηριακών συναλλαγών επί αξιών στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, διενέργεια εταιρικών πράξεων, είσπραξη εισοδήματος κτλ, για λογαριασμό ιδιωτών, εταιρειών και θεσμικών επενδυτών. Ο Όμιλος λαμβάνει έσοδα προμηθειών για την παροχή αυτών των υπηρεσιών. Τα προϊόντα θεματοφυλακής δεν αποτελούν στοιχεία ενεργητικού του Ομίλου και δεν αναγνωρίζονται στις χρηματοικονομικές καταστάσεις. Οι συγκεκριμένες υπηρεσίες ενέχουν μόνο λειτουργικούς κινδύνους, καθώς ο Όμιλος δεν παρέχει καμία Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 εγγύηση για τις συγκεκριμένες επενδύσεις και συνεπώς δεν εκτίθενται σε πιστωτικό κίνδυνο. 2.4.39 Σύνταξη οικονομικών αναφορών ανά τομέα δραστηριότητας Ο Διευθύνων Σύμβουλος, υποστηριζόμενος από τα μέλη της Εκτελεστικής Επιτροπής του Ομίλου, θεωρείται ως ο Επικεφαλής Λήψης Επιχειρηματικών Αποφάσεων του Ομίλου για σκοπούς καθορισμού των επιχειρηματικών τομέων δραστηριότητας που παρακολουθούνται. Όλες οι διεταιρικές συναλλαγές μεταξύ των επιχειρηματικών τομέων διεξάγονται σε όρους αγοράς και οι συναλλαγές και τα υπόλοιπα μεταξύ των τομέων απαλείφονται εντός του εκάστοτε τομέα. 2.4.40 Συμψηφισμός χρηματοοικονομικών μέσων Τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού και οι χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις συμψηφίζονται και το καθαρό ποσό παρουσιάζεται στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης, όταν και μόνο όταν, ο Όμιλος έχει ένα νομικά ισχυρό δικαίωμα συμψηφισμού των αναγνωρισμένων ποσών και προτίθεται να διακανονίσει το καθαρό ποσό ή να αναγνωρίσει την απαίτηση και να διακανονίσει την υποχρέωση ταυτόχρονα. 3 Σημαντικές λογιστικές παραδοχές και βασικές πηγές επιμέτρησης της αβεβαιότητας Κατά την εφαρμογή των λογιστικών αρχών του Ομίλου, οι οποίες περιγράφονται στη Σημείωση 2, απαιτείται από τη Διοίκηση να κάνει κρίσεις, εκτιμήσεις και παραδοχές σχετικά με τη λογιστική αξία των περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων που δεν είναι άμεσα εμφανή από άλλες πηγές. Οι εκτιμήσεις και οι σχετικές παραδοχές βασίζονται στην ιστορική εμπειρία και σε άλλους παράγοντες που θεωρούνται σχετικοί και επανεξετάζονται σε συνεχή βάση. Κατά συνέπεια, τα πραγματικά αποτελέσματα ενδέχεται να διαφέρουν από αυτές τις εκτιμήσεις. Ο Όμιλος πιστεύει ότι οι κρίσεις, οι εκτιμήσεις και οι παραδοχές που χρησιμοποιούνται κατά την κατάρτιση των Ετήσιων Χρηματοοικονομικών καταστάσεων είναι κατάλληλες και εύλογες. 3.1 Σημαντικές κρίσεις κατά την εφαρμογή των λογιστικών αρχών του Ομίλου Ακολουθούν οι σημαντικές κρίσεις, πέραν εκείνων που αφορούν εκτιμήσεις (οι οποίες αναφέρονται διακριτά κατωτέρω), της Διοίκησης κατά τη διαδικασία εφαρμογής των λογιστικών αρχών του Ομίλου, οι οποίες έχουν τη σημαντικότερη επίδραση στα ποσά που αναγνωρίζονται στις Ετήσιες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις. Σημαντική αύξηση του πιστωτικού κινδύνου (SICR): Ο Όμιλος αξιολογεί κατά πόσο έχει πραγματοποιηθεί μια σημαντική αύξηση του πιστωτικού κινδύνου από την αρχική αναγνώριση ενός χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου που υπόκειται σε πρόβλεψη απομείωσης, βασιζόμενος σε ποιοτικά και ποσοτικά κριτήρια τα οποία περιλαμβάνουν σημαντικές κρίσεις της Διοίκησης. Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τα κριτήρια που εφαρμόζονται σχετικές είναι οι Σημειώσεις 3.2 και 4.2. Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Ομαδοποίηση χρηματοοικονομικών στοιχείων του ενεργητικού με παρόμοια χαρακτηριστικά πιστωτικού κινδύνου: Ο Όμιλος κατατάσσει τα ανοίγματα του με βάση τα κοινά χαρακτηριστικά πιστωτικού κινδύνου, τόσο για την εκτίμηση της σημαντικής αύξησης του πιστωτικού κινδύνου (SICR) όσο και για την επιμέτρηση της πρόβλεψης απομείωσης των δανείων σε συλλογική βάση. Τα ανοίγματα ομαδοποιούνται με βάση το είδος τους και την πιστοληπτική διαβάθμιση ή τον βαθμό αξιολόγησης τους. Οι διαφορετικές κατηγορίες αποσκοπούν στο να εντοπίσουν τόσο τις διαφορές στις πιθανότητες αθέτησης (PDs) όσο και στα ποσοστά ανάκτησης σε περίπτωση αθέτησης. Η ομαδοποίηση των ανοιγμάτων επανεξετάζεται σε τριμηνιαία βάση, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι ομάδες παραμένουν ομοιογενείς ως προς τα κοινά χαρακτηριστικά πιστωτικού κινδύνου που έχουν εντοπιστεί. Όσο αφορά στην εκτίμηση της σημαντικής αύξησης του πιστωτικού κινδύνου, ο Όμιλος λαμβάνει υπόψη την ημερομηνία της αρχικής αναγνώρισης καθώς και την υπολειπόμενη διάρκεια μέχρι τη λήξη κάθε ανοίγματος. Επιλογή και προσαρμογή των μοντέλων αναμενόμενης πιστωτικής ζημιάς: Ο Όμιλος χρησιμοποιεί διάφορα μοντέλα για την εκτίμηση της πρόβλεψης απομείωσης. Κρίση εφαρμόζεται για τον εντοπισμό του καταλληλότερου μοντέλου για κάθε είδος περιουσιακού στοιχείου, καθώς και για τον προσδιορισμό των παραδοχών που χρησιμοποιούνται σε αυτά τα μοντέλα. Η πολυπλοκότητα των μοντέλων, καθώς και η εξάρτηση από παραδοχές οι οποίες έχουν παραχθεί από άλλα μοντέλα, είναι υψηλού βαθμού και συνεπώς τυχόν αλλαγές στις παραδοχές και τα δεδομένα (π.χ. εσωτερικές αξιολογήσεις πιστοληπτικής διαβάθμισης, υποδείγματα συμπεριφοράς κλπ.), καθώς και νέα ή αναθεωρημένα μοντέλα, ενδέχεται να επηρεάσουν σημαντικά την πρόβλεψη απομείωσης. Αναγνώριση αναβαλλόμενης φορολογικής απαίτησης (ΑΦΑ): Η Διοίκηση αξιολογεί την ανακτησιμότητα της ΑΦΑ του Ομίλου και της Εταιρείας σε κάθε περίοδο αναφοράς. Η αναγνώριση της ΑΦΑ βασίζεται στην αξιολόγηση της Διοίκησης αναφορικά με την πιθανότητα εμφάνισης αλλά και την επάρκεια μελλοντικών φορολογητέων κερδών για την απορρόφηση φορολογικών ζημιών, μελλοντική τακτοποίηση υφιστάμενων φορολογητέων προσωρινών διαφορών και την εν ισχύ στρατηγική του φορολογικού σχεδιασμού. Στην περίπτωση έλλειψης ιστορικότητας φορολογητέων κερδών, οι πλέον σημαντικές κρίσεις αφορούν στην αναμενόμενη μελλοντική κερδοφορία και στη δυνατότητα εφαρμογής του στρατηγικού φορολογικού σχεδιασμού. Η προαναφερόμενη αξιολόγηση πραγματοποιείται: α) με την εφαρμογή της ισχύουσας φορολογικής νομοθεσίας που σχετίζεται με τον συμψηφισμό των φορολογικών ζημιών εις νέο με φορολογητέα κέρδη που παράγονται σε μελλοντικές περιόδους (π.χ. πέντε έτη). Μετά την προσθήκη στο άρθρο 27 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (ΚΦΕ) (ν.4172/2013) της παρ. 3Α, υπό τον ν.4831/2021, η φορολογική απόσβεση των παγιοποιημένων φορολογικών ζημιών από διαγραφές και πωλήσεις δανείων που έλαβαν χώρα μετά την 1η Ιανουαρίου 2016, από την 1η Ιανουαρίου 2021 και εφεξής μπορούν να συμψηφιστούν εντός περιόδου απόσβεσης είκοσι ετών. Για περισσότερες πληροφορίες, σχετική είναι η Σημείωση 14, ή β) με το άρθρο 27Α του Ν. 4172/2013 (νόμος περί αναβαλλόμενης φορολογικής ζημιάς), όπως ισχύει, το οποίο επιτρέπει στα πιστωτικά ιδρύματα, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, και από το 2017 και μετά, να μετατρέπουν τις αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις που προκύπτουν από: α) τις ζημίες τις προερχόμενες από το PSI, β) τις σωρευμένες προβλέψεις για πιστωτικές ζημίες που αναγνωρίστηκαν στις 30 Ιουνίου 2015 γ) τις ζημιές από την οριστική διαγραφή ή τη διάθεση δανείων και (δ) τις λογιστικές διαγραφές, οι οποίες τελικά θα οδηγήσουν σε τελικές διαγραφές και ζημίες από πωλήσεις, σε απαίτηση (φορολογική πίστωση) από το Ελληνικό Δημόσιο. Για περισσότερες πληροφορίες, σχετική είναι η Σημείωση 14. Αποτίμηση επενδυτικών ακινήτων και αποθεμάτων: Η λογιστική αξία των επενδυτικών ακινήτων και η καθαρή ρευστοποιήσιμη αξία των αποθεμάτων προσδιορίζονται στην εύλογη αξία τους. Η εύλογη αξία εκτιμάται σε ετήσια βάση από ανεξάρτητους επαγγελματίες εκτιμητές για το σύνολο των ακινήτων σημαντικής αξίας και για δείγμα για τα ακίνητα μη σημαντικής αξίας. Η Τράπεζα ορίζει ένα ακίνητο ως σημαντικής αξίας αν η λογιστική του αξία υπερβαίνει τα € 5 εκατ. Η συνολική λογιστική αξία των ακινήτων σημαντικής αξία που αποτιμήθηκαν εξατομικευμένα την 31η Δεκεμβρίου 2021 ήταν € Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 0,5 δισ. Η εύλογη αξία των ακινήτων που δεν αξιολογούνται από ανεξάρτητους εκτιμητές προσδιορίζεται χρησιμοποιώντας τεχνικές αναγωγής. Η συνολική λογιστική αξία των επενδυτικών ακινήτων και αποθεμάτων που δεν αποτιμήθηκαν εξατομικευμένα από ανεξάρτητους εκτιμητές για τον Όμιλο κατά την 31η Δεκεμβρίου 2021 ήταν € 0,6 δισ. και € 1,0 δισ., αντίστοιχα. Εάν είχε εφαρμοστεί διαφορετικό κατώτατο όριο για τον προσδιορισμό των ακινήτων σημαντικής αξίας ή διαφορετική τεχνική αναγωγής σε ακίνητα μη σημαντικής αξίας, η λογιστική αξία των εν λόγω ακινήτων μπορεί να ήταν διαφορετική. Αξιολόγηση απομείωσης συμμετοχικών τίτλων της Εταιρείας σε εταιρείες του Ομίλου: Η Εταιρεία αξιολογεί για απομείωση την αξία των επενδύσεων σε θυγατρικές, συγγενείς και κοινοπραξίες στις ατομικές οικονομικές καταστάσεις της, όπως περιγράφεται στη Σημείωση 2.4.8. Η εν λόγω αξιολόγηση διενεργείται βάσει συγκεκριμένων δεικτών (π.χ. κεφαλαιοποίηση αγοράς, πολλαπλάσια κλπ.) και κατώτατα όρια, τα οποία η Διοίκηση πιστεύει ότι είναι εύλογα και υποστηρικτικά λαμβάνοντας υπόψη το ισχύον περιβάλλον της αγοράς. Ωστόσο, εάν είχαν εφαρμοστεί άλλα κριτήρια ή κατώτατα όρια, τα συμπεράσματα και η επιμέτρηση της αξιολόγησης για απομείωση ενδέχεται να ήταν διαφορετικά. Αξιολόγηση του ελέγχου επί των επενδύσεων: Η Διοίκηση ασκεί κρίση για να αξιολογήσει εάν ο Όμιλος ελέγχει μια άλλη οικονομική οντότητα συμπεριλαμβανομένων των εταιρειών ειδικής δομής. Η αξιολόγηση του ελέγχου ή της απ ώλειας ελέγχου διενεργείται σύμφωνα με τις λογιστικές πολιτικές του Ομίλου και το ισχύον λογιστικό πλαίσιο. Η α ξιολόγηση του ελέγχου από τη Διοίκηση λαμβάνει υπόψη τη δομή της συναλλαγής, τις συμβατικές ρυθμίσεις και εά ν ο Όμιλος κατευθύνει τις ουσιαστικές αποφάσεις που επηρεάζουν τις αποδόσεις. 3.2 Βασικές πηγές εκτίμησης της αβεβαιότητας Οι ακόλουθες είναι βασικές εκτιμήσεις που η Διοίκηση έχει χρησιμοποιήσει κατά τη διαδικασία εφαρμογής των λογιστικών πολιτικών του Ομίλου και οι οποίες έχουν τη σημαντικότερη επίδραση στα ποσά που αναγνωρίζονται στις Ετήσιες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις. Κριτήρια αξιολόγησης σημαντικής αύξησης πιστωτικού κινδύνου: Ο Όμιλος δεν προέβη σε χαλάρωση οποιουδήποτε κριτηρίου ή υπόθεσης που λαμβάνεται υπόψη στα αποτελέσματα των μοντέλων που χρησιμοποιούνται για την κατανομή των ανοιγμάτων σε στάδια (stages) συγκριτικά με τη χρήση που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2020. Το μοντέλο του Ομίλου για την κατανομή των ανοιγμάτων μεταξύ των σταδίων βασίζεται σε ένα ολοκληρωμένο σύνολο ποσοτικών και ποιοτικών κριτηρίων και ενσωματώνει προσδοκίες επί του μακροοικονομικού περιβάλλοντος και των πιθανοτήτων αθέτησης για όλη τη διάρκεια ζωής των δανείων. Η προαναφερθείσα δομή του μοντέλου αποτυπώνει αποτελεσματικά τις αναμενόμενες αλλαγές στην πιστοληπτική ικανότητα. Επιπλέον, το έτος 2020, ο Όμιλος έλαβε υπόψη του επιπρόσθετα κριτήρια για την αξιολόγηση της ύπαρξης σημαντικής αύξησης του πιστωτικού κινδύνου με στόχο την αναγνώριση της παραμένουσας αβεβαιότητας που επιφέρει η πανδημία του Covid-19. Ανατρέξτε στη Σημείωση 2.2. Τα επιπλέον κριτήρια, βασισμένα σε πιθανότητες αθέτησης, κλαδικά χαρακτηριστικά και συμπεριφορά προ πανδημίας εφαρμόσθηκαν και κατά το 2021 με σκοπό να κατανεμηθούν αποτελεσματικά τα ανοίγματα που έλαβαν Covid-19 moratoria μεταξύ των τριών σταδίων. Η προαναφερθείσα προσέγγιση αύξησε τον πληθυσμό που υπόκειται σε υπολογισμό ζημίας για το σύνολο της εναπομείνασας ζωής του κατά € 0,9 δισ. Τυχόν αλλαγές στις υποθέσεις αναφορικά με τις συγκεκριμένες μεταβλητές θα είχαν επίδραση στο ποσό πιστωτικής ζημιάς. Προσδιορισμός σεναρίων, σταθμίσεων κάθε σεναρίου και των μακροοικονομικών παραγόντων: Για να επιτευχθεί ο στόχος της επιμέτρησης των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών, ο Όμιλος αξιολογεί μια σειρά πιθανών αποτελεσμάτων σύμφωνα με τις απαιτήσεις του Δ.Π.Χ.Α. 9, εφαρμόζοντας τρία μακροοικονομικά σενάρια, δηλαδή το βασικό, το δυσμενές και το αισιόδοξο, με τρόπο που εξασφαλίζει ένα αμερόληπτο και σταθμισμένο βάσει πιθανοτήτων αποτέλεσμα. Κάθε ένα από τα προαναφερθέντα σενάρια βασίζεται στο ενδεδειγμένο μοντέλο μακροοικονομικής πρόβλεψης του Ομίλου και στις παραδοχές της Διοίκησης σχετικά με τις μελλοντικές οικονομικές συνθήκες, όπως αυτές αποτυπώνονται στους Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 μακροοικονομικούς παράγοντες, τους παράγοντες που σχετίζονται με τις συνθήκες της αγοράς καθώς και με τυχόν άλλους παράγοντες. Για τη χρήση που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2021 ο Όμιλος εφάρμοσε σενάρια σταθμισμένα με πιθανότητες αντίστοιχες με αυτές που εφαρμόστηκαν στις 31 Δεκεμβρίου 2020, προκειμένου να αντιμετωπίσει την παραμένουσα αβεβαιότητα σχετικά με την πορεία της πανδημίας Covid-19, το εύρος και τη διάρκεια των οικονομικών επιπτώσεων της. Τυχόν μεταβολές στα σενάρια και τις σταθμίσεις αυτών, μεταβολές στο σύνολο μακροοικονομικών μεταβλητών αλλά και στις παραδοχές των συγκεκριμένων μεταβλητών, θα είχαν επίδραση στο ποσό της αναμενόμενης πιστωτικής ζημιάς. Παρά τη σημαντική οικονομική ανάκαμψη στη διάρκεια του 2021, οι εκτιμήσεις για τις ΑΠΖ συνέχισαν να χαρακτηρίζονται από υψηλό βαθμό αβεβαιότητας. Το γεγονός αυτό αντικατοπτρίζεται τόσο στην επιλογή όσο και στα βάρη των οικονομικών σεναρίων. Η τυπική προσέγγιση του Ομίλου βασίζεται στην κατασκευή ενός fan-chart για την πρόβλεψη του ετήσιου ρυθμού μεταβολής του ΑΕΠ. Η συγκεκριμένη προσέγγιση μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τον προσδιορισμό της πιθανότητας ο ρυθμός μεταβολής του ΑΕΠ να είναι υψηλότερος ή χαμηλότερος από την κεντρική εκτίμηση σε όρους τυπικής απόκλισης και χρόνου. Το σχήμα του fan-chart δεικνύει την κεντρική πρόβλεψη, το βαθμό αβεβαιότητας και το βαθμό ασυμμετρίας. Λαμβάνοντας υπόψη το πλαίσιο κινδύνων, που κυρίως αφορά στην πανδημία Covid-19, η Διοίκηση αναθεώρησε ως προς την προ πανδημίας τυπική προσέγγιση για τη στάθμιση των σεναρίων (31 Δεκεμβρίου 2019: βασικό σενάριο 60%, αισιόδοξο 20%, απαισιόδοξο 20%). Οι εκτιμήσεις του Ομίλου συγκλίνουν με τις προβλέψεις λοιπών φορέων για την περίοδο 2022-2025. Δεδομένου του μεγέθους της αρνητικής επίπτωσης και της αναμενόμενης ανάκαμψης, τα αναθεωρημένα βάρη, που ελήφθησαν υπόψη την 31 Δεκεμβρίου 2020 και την 31 Δεκεμβρίου 2021 (βασικό σενάριο 90%, αισιόδοξο 5%, απαισιόδοξο 5%) θεωρούνται κατάλληλα για την αμερόληπτη εκτίμηση των ΑΠΖ υπό το τρέχον οικονομικό περιβάλλον, καθώς και για τη βέλτιστη αποτύπωση της εκτίμησης της Διοίκησης όσον αφορά το εύρος των οικονομικών αποτελεσμάτων. Ο παρακάτω πίνακας παρουσιάζει τον ετήσιο αναμενόμενο μέσο όρο 4ετίας των ετών 2021 έως 2024 των βασικών οικονομικών μεταβλητών και των σεναρίων που χρησιμοποιήθηκαν για τον υπολογισμό των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών των δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος σε συλλογική βάση, στις 31 Δεκεμβρίου 2021. Όπως φαίνεται και στον πίνακα, ο αναμενόμενος 4-ετής μέσος ρυθμός αύξησης του πραγματικού ΑΕΠ στις 31 Δεκεμβρίου 2021, είναι υψηλότερος από την αντίστοιχη πρόβλεψη στις 31 Δεκεμβρίου 2020. Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Βασικές οικονομικές μεταβλητές σεναρίων ΑΠΖ 31/12/2021 % 31/12/2020 % 7,3 5,6 4,0 3,5 2,0 0,5 11,3 12,9 14,3 13,1 14,2 16,0 7,2 6,1 4,9 6,9 5,9 4,6 5,4 4,1 2,7 5,7 4,6 3,4 Αύξηση Πραγματικού ΑΕΠ Αισιόδοξο Βασικό Δυσμενές Δείκτης ανεργίας Αισιόδοξο Βασικό Δυσμενές Δείκτης τιμών αστικών ακινήτων (Κατοικιών) Αισιόδοξο Βασικό Δυσμενές Δείκτης τιμών εμπορικών ακινήτων (Εκτός κατοικιών) Αισιόδοξο Βασικό Δυσμενές Μετά την ύφεση στην ελληνική οικονομία το 2020 η οποία αποδίδεται στην πανδημία Covid-19, η οικονομική δραστηριότητα ανέκαμψε το 2021 και αναμένεται να ανακάμψει περαιτέρω το 2022-2025. Το ποσοστό ανεργίας αναμένεται να είναι χαμηλότερο τα επόμενα χρόνια, παρά τον αντίκτυπο της πανδημίας, αντικατοπτρίζοντας το γεγονός ότι η αγορά εργασίας βελτιώνεται σταδιακά τα τελευταία έτη και η απασχόληση ακολουθεί μια σταθερή πορεία ανάπτυξης. Οι δείκτες τιμών κατοικιών και εμπορικών ακινήτων (γραφείων) συνεχίζουν να ακολουθούν θετική πορεία και στην επόμενη τετραετία. Όσον αφορά στις παραδοχές και στην επίδραση των εναλλακτικών σεναρίων στην επιμέτρηση των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών, η στάθμιση του απαισιόδοξου σεναρίου με 100% θα οδηγούσε σε αύξηση των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών κατά € 120 εκατ. σε σύγκριση με το σταθμισμένο βάσει πιθανοτήτων αποτέλεσμα. Στις 31 Δεκεμβρίου 2021 οι μελλοντικές εκτιμήσεις του Ομίλου για τις προαναφερθείσες οικονομικές μεταβλητές σε κάθε σενάριο για το 2022 και το 2023 είναι οι ακόλουθες: 2022 Βασικές οικονομικές μεταβλητές σεναρίων ΑΠΖ Αύξηση Πραγματικού ΑΕΠ Δείκτης ανεργίας Δείκτης τιμών (Εκτός κατοικιών) Δείκτης τιμών (Κατοικιών) 2023 Αισιόδοξο Βασικό Δυσμενές Αισιόδοξο Βασικό Δυσμενές 7,4 11,5 5,6 7,3 5,4 13,1 4,4 6,4 3,4 14,1 3,1 5,5 5,6 9,8 6,4 7,4 3,6 12,0 4,6 6,0 1,6 13,8 2,8 4,5 Εκτίμηση παραμέτρων πιστωτικού κινδύνου των ΑΠΖ σε συλλογική βάση: Οι υπολογισμοί αναμενόμενης πιστωτικής ζημιάς βασίζονται σε μια σειρά από παραμέτρους όπως, EAD, PD, LGD, CCF, κλπ., οι οποίες αντανακλούν την εκτίμηση της Διοίκησης για τις μελλοντικές συνθήκες. Ο Όμιλος καθορίζει α) το συσχετισμό μεταξύ των μακροοικονομικών σεναρίων και των οικονομικών δεδομένων, όπως τα επίπεδα ανεργίας και τις αξίες των εξασφαλίσεων, καθώς και β) τις επιδράσεις αυτών στις παραμέτρους κινδύνου. Οι προβλέψεις των παραμέτρων κινδύνου ενσωματώνουν έναν αριθμό μεταβλητών, όπως το ΑΕΠ, το ποσοστό ανεργίας κλπ, οι οποίες χρησιμοποιούνται ως ανεξάρτητες μεταβλητές έτσι ώστε η προβλεπτική ακρίβεια των μοντέλων να είναι η βέλτιστη δυνατή. Στη Σημείωση 4.2 περιλαμβάνονται περισσότερες λεπτομέρειες, συμπεριλαμβανομένης της ανάλυσης ευαισθησίας του ΑΠΖ σε αλλαγές στις εκτιμώμενες μελλοντικές πληροφορίες. Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Αξιολόγηση των ΑΠΖ σε ατομική βάση: Για τα δάνεια που αξιολογούνται για απομείωση αξίας σε ατομική βάση, ο Όμιλος λαμβάνει υπόψη όλα τα διαθέσιμα αποδεικτικά στοιχεία κατά περίπτωση και η επιμέτρηση των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών καθορίζεται χρησιμοποιώντας την μέθοδο προεξόφλησης ταμειακών ροών. Οι αναμενόμενες ταμειακές ροές βασίζονται στις εκτιμήσεις της Διοίκησης κατά την ημερομηνία σύνταξης των χρηματοοικονομικών καταστάσεων, αντανακλώντας λογικές και τεκμηριωμένες παραδοχές και προβλέψεις για μελλοντικές ανακτήσεις βάσει διαφόρων παραγόντων, όπως επιχειρηματικά σχέδια και διαθέσιμες ταμειακές ροές, ρευστοποίηση εξασφαλίσεων σε περιπτώσεις όπου είναι πιθανό ότι η ανάκτηση του ανεξόφλητου ποσού θα περιλαμβάνει ρευστοποίηση εξασφαλίσεων, την εύλογη αξία της εξασφάλισης την χρονική στιγμή της αναμενόμενης ρευστοποίησης, τα κόστη απόκτησης και πώλησης της εξασφάλισης κ.λπ. Οι αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές είναι πολύ ευαίσθητες στις παραδοχές που χρησιμοποιούνται κατά την εκτίμηση τους. Θα μπορούσε να υπάρξει ένα ευρύτερο φάσμα πιθανών παραδοχών για κάθε ατομική αξιολόγηση δανειακής έκθεσης. Κατά συνέπεια, δεν είναι εφικτό να ποσοτικοποιηθούν τα εύρη των δυνητικών αποτελεσμάτων για αυτές τις πιστωτικές ζημιές λόγω της ποικίλης φύσης και των συνθηκών που σχετίζονται με αυτές τις παραδοχές και του ευρέως φάσματος των αβεβαιοτήτων που τις αφορούν. Αποτίμηση στην εύλογη αξία της ακίνητης περιουσίας: Η εύλογη αξία των ακινήτων καθορίζεται με βάση τις τρέχουσες τιμές στην αγορά παρόμοιων ακινήτων προσαρμοσμένες ανάλογα με την κατάσταση και την τοποθεσία του ακινήτου ή με βάση πρόσφατες αγοραπωλησίες που έχουν πραγματοποιηθεί και αντικατοπτρίζουν τις τρέχουσες οικονομικές συνθήκες. Οι τεχνικές προεξόφλησης ταμειακών ροών μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τον υπολογισμό της εύλογης αξίας όταν δεν έχουν πραγματοποιηθεί πρόσφατες συναλλαγές, χρησιμοποιώντας τις τρέχουσες παραδοχές της αγοράς, όπως τα ενοίκια της αγοράς και τα επιτόκια. Οι υπολογισμοί της εύλογης αξίας διενεργούνται από ανεξάρτητους επαγγελματίες εκτιμητές με τα κατάλληλα προσόντα, οι οποίοι αξιολογούν πληροφορίες από διάφορες πηγές, όπως: α) τις τρέχουσες τιμές σε μια ενεργό αγορά για ακίνητα διαφορετικής φύσης, κατάστασης ή τοποθεσίας (ή με διαφορετικές συμβάσεις μίσθωσης ή άλλων συμβολαίων), προσαρμοσμένες ώστε να αντανακλούν αυτές τις διαφορές, β) τις πρόσφατες τιμές παρόμοιων ακινήτων σε λιγότερο ενεργές αγορές, με προσαρμογές που να αντανακλούν τυχόν μεταβολές των οικονομικών συνθηκών από την ημερομηνία των συναλλαγών που πραγματοποιήθηκαν σε αυτές τις τιμές και γ) τις προβλέψεις προεξόφλησης ταμειακών ροών με βάση αξιόπιστες εκτιμήσεις των μελλοντικών ταμειακών ροών, που προκύπτουν από τους όρους των υφιστάμενων συμβάσεων μίσθωσης και άλλων συμβάσεων και (όπου είναι δυνατόν) από εξωτερικά αποδεικτικά στοιχεία, όπως τρέχοντα ενοίκια αγοράς για παρόμοια ακίνητα στην ίδια τοποθεσία και κατάσταση και χρησιμοποιώντας προεξοφλητικά επιτόκια που αντικατοπτρίζουν τις τρέχουσες αξιολογήσεις της αγοράς για την αβεβαιότητα ως προς το ύψος και το χρονοδιάγραμμα των ταμειακών ροών. Η αποτίμηση σε εύλογη αξία των ακινήτων έχει μεγάλο βαθμό αβεβαιότητας, με ένα ευρύ φάσμα πιθανών αποτελεσμάτων σε όλα τα ακίνητα σύμφωνα με την κατηγοριοποίηση τους για σκοπούς αποτίμησης, επομένως δεν είναι εφικτό να ποσοτικοποιηθούν τα εύρη των δυνητικών αποτελεσμάτων λόγω μεταβολών των διαφόρων παραδοχών που χρησιμοποιήθηκαν στον υπολογισμό. Για τις χρήσεις που έληξαν στις 31 Δεκεμβρίου 2021 και 2020, ο Όμιλος διενήργησε τις αποτιμήσεις των ακινήτων στην βάση της «αυξημένης εκτιμητικής αβεβαιότητας» σύμφωνα με τα Διεθνή Εκτιμητικά Πρότυπα (IVS) λαμβάνοντας υπόψη τον άγνωστο μελλοντικό αντίκτυπο που μπορεί να έχει ο Covid-19 στην αγορά ακινήτων και τη δυσκολία διάκρισης μεταξύ βραχυπρόθεσμων επιπτώσεων και μακροπρόθεσμων διαρθρωτικών αλλαγών. Όπως περιγράφεται στη Σημείωση 2.2, η ταχύτητα της ανάκαμψης αλλά και η αποτελεσματική αξιοποίηση των κεφαλαίων του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάκαμψης, θα αποτελέσουν αποφασιστικούς παράγοντες που θα καθορίσουν τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της πανδημίας του Covid-19 στην ελληνική οικονομία, στον τραπεζικό τομέα και στον Όμιλο. Επιπλέον, οι γεωπολιτικές εξελίξεις και ειδικότερα ο πόλεμος Ουκρανίας Ρωσίας που ξέσπασε τον Μάρτιο 2022 και η πιθανή αναζωπύρωση των μεταναστευτικών ροών και οι επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία παραμένουν μια πρόσθετη πηγή αβεβαιότητας. Η Διοίκηση παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και αξιολογεί περιοδικά τον αντίκτυπο που μπορεί να έχει η πανδημία και οι δυσμενείς γεωπολιτικές εξελίξεις στη λειτουργία και στην οικονομική επίδοση του Ομίλου. Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Προσδιορισμός σταθμίσεων κάθε σεναρίου και κατηγοριοποίηση ως διακρατούμενα προς πώληση Χαρτοφυλάκιο Sunrise III: Η περίμετρος του χαρτοφυλακίου είναι υπό προσδιορισμό. Με βάση την πιο πρόσφατη αξιολόγηση, το χαρτοφυλάκιο περιλαμβάνει ΜΕΑ συνολικής λογιστικής αξίας, προ προβλέψεων, ποσού € 0,6 δισ. (το «Χαρτοφυλάκιο Sunrise III»), και η οποία είναι μια αρχική αξιολόγηση και μπορεί να μεταβληθεί στο μέλλον. Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2021, δεν είχαν ξεκινήσει ουσιαστικά οι διαδικασίες για την τιτλοποίηση του χαρτοφυλακίου και ως εκ τούτου δεν πληρούνταν τα κριτήρια του Δ.Π.Χ.Α. 5 για την ταξινόμηση ως διακρατούμενο προς πώληση κατά την εν λόγω ημερομηνία. Λαμβάνοντας υπόψη την επιτυχή ολοκλήρωση της απόσχισης και της μετέπειτα πώλησης των υπηρεσιών αποδοχής καρτών (έργο Thalis) στην Euronet Worldwide, o Όμιλος υιοθέτησε σενάριο πώλησης με πιθανότητα 50% κατά τον υπολογισμό των ΑΠΖ του Sunrise III, αυξάνοντας την αντίστοιχη ζημιά απομείωσης κατά € 45 εκατ. Η εν λόγω κατανομή πιθανότητας βασίζεται κυρίως στις αβεβαιότητες που μπορεί να επηρεάσουν την ικανότητα του Ομίλου να πραγματοποιήσει τις προθέσεις του, αβεβαιότητες πάνω στις οποίες ο Όμιλος δεν έχει επιρροή, και ειδικότερα στο αποτέλεσμα της διαδικασίας των κανονιστικών εγκρίσεων. Στην περίπτωση όπου ο Όμιλος είχε υιοθετήσει σενάριο πώλησης με πιθανότητα 100% για το ανωτέρω χαρτοφυλάκιο, η εκτιμώμενη πρόσθετη ζημία προ φόρων θα ήταν περίπου € 45 εκατ. Επιμέτρηση της απομείωσης της επένδυσης της Εταιρείας στην Τράπεζα Πειραιώς: Στις 30 Ιουνίου 2021, η επένδυση της Εταιρείας στην Τράπεζα Πειραιώς εκτιμήθηκε ως απομειωμένη. Το ανακτήσιμο ποσό της επένδυσης προσδιορίστηκε με βάση την αξία βάσει χρήσης, που απαιτεί την χρήση εκτιμήσεων, και ανήλθε σε € 5.410 εκατ. Ανατρέξτε στη Σημείωση 24 για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την απομείωσης € 1,6 δισ. που αναγνωρίστηκε την περίοδο που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2021, συμπεριλαμβανομένων των βασικών παραδοχών που χρησιμοποιήθηκαν. Η Διοίκηση πιστεύει ότι οι παραδοχές που εφαρμόστηκαν ήταν κατάλληλες, εντούτοις ένας συνδυασμός εύλογα πιθανών αλλαγών σε αυτές τις παραδοχές θα μπορούσε να είχε οδηγήσει σε πρόσθετες ζημίες απομείωσης. Αύξηση 0,5% στο προεξοφλητικό επιτόκιο ή μείωση 0,5% στον μακροπρόθεσμο ρυθμό ανάπτυξης θα αύξανε το ποσό της απομείωσης κατά € 329 εκατ. και € 213 εκατ., αντίστοιχα. 4 Διαχείριση Χρηματοοικονομικών Κινδύνων 4.1 Πλαίσιο Διαχείρισης Κινδύνων Η αποτελεσματική διαχείριση κινδύνων αποτελεί τον κύριο παράγοντα του Πλαισίου Διαχείρισης Κινδύνων του Ομίλου, προκειμένου να εξασφαλίζει βιώσιμες αποδόσεις για τους μετόχους του. Η Διοίκηση διαθέτει σημαντικούς πόρους για τη βελτίωση των πολιτικών διαδικασιών, μεθόδων και υποδομών, ώστε να διασφαλίζεται η συμμόρφωση με τις βέλτιστες διεθνείς πρακτικές και τις οδηγίες της Επιτροπής της Βασιλείας για την Εποπτεία του Τραπεζικού Συστήματος. Ο προσδιορισμός και η διαχείριση των κινδύνων που απορρέουν από τις δραστηριότητες του Ομίλου αποτελεί προτεραιότητα για τον σχεδιασμό της επιχειρηματικής στρατηγικής της. Για τον σκοπό αυτό, έχει διαμορφωθεί ένα πλαίσιο για τη συνετή διαχείριση των κινδύνων. Η Διοίκηση έχει υιοθετήσει πρακτικές σχετικά με τη διακυβέρνηση της διαχείρισης κινδύνων, λαμβάνοντας υπόψη όλες τις σχετικές οδηγίες και κανονιστικές απαιτήσεις όπως έχουν τεθεί από την Επιτροπή της Βασιλείας για την Εποπτεία του Τραπεζικού Συστήματος, την Ευρωπαϊκή Τραπεζική Αρχή (ΕΤΑ), την Ευρωπαϊκή Κεντρική Αρχή, την Τράπεζα της Ελλάδος και την Ελληνική Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς (ΕΚ), συμπεριλαμβανομένων και όλων των αποφάσεων των αρμόδιων αρχών που εποπτεύουν τις θυγατρικές εταιρίες του Ομίλου. Το Διοικητικό Συμβούλιο (Δ.Σ.) είναι επιφορτισμένο με την ευθύνη της κατάρτισης και επίβλεψης του πλαισίου διαχείρισης κινδύνων. Το Δ.Σ. διασφαλίζει την κατάρτιση ενός κατάλληλου πλαισίου διαχείρισης κινδύνων, συμπεριλαμβανομένων των Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 πολιτικών και της στρατηγικής, θέτοντας αποδεκτά όρια κινδύνου και διαμορφώνοντας παράλληλα ένα κατάλληλο εσωτερικό περιβάλλον, ώστε κάθε εργαζόμενος του Ομίλου να γνωρίζει τη φύση των κινδύνων που συνδέονται με την άσκηση των καθηκόντων του. Ειδικότερα, το Δ.Σ. έχει συστήσει την Επιτροπή Διαχείρισης Κινδύνων με πρωταρχικό ρόλο την επίβλεψη της διαχείρισης των κινδύνων σε επίπεδο Ομίλου. Επιτροπή Διαχείρισης Κινδύνων Η Επιτροπή Διαχείρισης Κινδύνων είναι υπεύθυνη για την άσκηση των καθηκόντων που ορίζει ο εσωτερικός Κανονισμός Λειτουργίας, προκειμένου να υποβοηθήσει το έργο του Διοικητικού Συμβουλίου ως προς τα εξής: • ύπαρξη κατάλληλης στρατηγικής για τους κινδύνους που αναλαμβάνονται, προσδιορισμός ορίων καθώς και του επιπέδου διάθεσης ανάληψης κινδύνου, όπως επίσης και η επίβλεψη της εφαρμογής των ανωτέρω, • καθιέρωση αρχών και κανόνων που διέπουν τη διαδικασία διαχείρισης κινδύνων ως προς τον εντοπισμό, την αξιολόγηση, την επιμέτρηση, την παρακολούθηση, τον έλεγχο και τον περιορισμό των κινδύνων, • ανάπτυξη του εσωτερικού συστήματος διαχείρισης κινδύνων (ΕΣΔΚ) και ενσωμάτωση των κατάλληλων πολιτικών διαχείρισης κινδύνων στη λήψη επιχειρηματικών αποφάσεων, • συμμόρφωση του Ομίλου, μέσω αυστηρών και αξιόπιστων διαδικασιών, με τις απαιτήσεις του θεσμικού πλαισίου που διέπει την λειτουργία διαχείρισης κινδύνων. Η Επιτροπή Διαχείρισης Κινδύνων συστάθηκε με απόφαση του Δ.Σ. σύμφωνα με τις απαιτήσεις της ΠΔΤΕ 2577/9.3.2006. Η Επιτροπή Διαχείρισης Κινδύνων περιλαμβάνει μη εκτελεστικά μέλη του Δ.Σ. που διαθέτουν τις κατάλληλες γνώσεις, ικανότητες και εξειδίκευση, ώστε να κατανοούν και να παρακολουθούν την στρατηγική διαχείρισης κινδύνων του Ομίλου. Ο Πρόεδρος της Επιτροπής καθορίζεται από το Δ.Σ. και οφείλει να διαθέτει σημαντική εμπειρία στην εμπορική τραπεζική, και κατά προτίμηση στη διαχείριση κινδύνων και κεφαλαιακών απαιτήσεων, καθώς και εξοικείωση με το τοπικό και διεθνές κανονιστικό πλαίσιο. Ο εκπρόσωπος του ΤΧΣ συμμετέχει στη σύνθεση της Επιτροπής Διαχείρισης Κινδύνων με πλήρη δικαιώματα ψήφου. Αποστολή της Επιτροπής Διαχείρισης Κινδύνων είναι να διασφαλίσει: ότι ο Όμιλος έχει μια καλά καθορισμένη Στρατηγική Κινδύνου & Κεφαλαίου Ομίλου και Πλαίσιο Ανάληψης Κινδύνων σύμφωνα με τους επιχειρηματικούς του στόχους, καθώς και με τους διαθέσιμους ανθρώπινους και τεχνικούς πόρους. Η διάθεση ανάληψης κινδύνου του Ομίλου διατυπώνεται και κοινοποιείται με σαφήνεια σε ένα σύνολο ποσοτικών και ποιοτικών καταστάσεων και συγκεκριμένων ορίων για τους σημαντικούς κινδύνους: ότι όλοι οι κίνδυνοι που συνδέονται με τη δραστηριότητα του Ομίλου εντοπίζονται, αξιολογούνται, μετρώνται, ελέγχονται, μετριάζονται και παρακολουθούνται αποτελεσματικά, και • ότι το ισχύον πλαίσιο διαχείρισης και ελέγχου κινδύνων, συμπεριλαμβανομένων πολιτικών, μεθόδων και εργαλείων, συμμορφώνεται με τη Στρατηγική Κινδύνων και Κεφαλαίων και τη διάθεση Κινδύνου καθώς και με τις κανονιστικές και εποπτικές απαιτήσεις. Η Επιτροπή Διαχείρισης Κινδύνων συνέρχεται με πρόσκληση του Προέδρου της οποτεδήποτε κρίνεται απαραίτητο για την επίτευξη της αποστολής της, και σε κάθε περίπτωση τουλάχιστον μία (1) φορά τον μήνα. Τα μέλη της Επιτροπής Διαχείρισης Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Κινδύνων έχουν δικαίωμα να ζητήσουν γραπτώς τη σύγκληση της Επιτροπής Διαχείρισης Κινδύνων για τη συζήτηση συγκεκριμένων θεμάτων. Διαχείριση Κινδύνων Ομίλου Η Μονάδα Διαχείρισης Κινδύνων Ομίλου είναι ανεξάρτητη από τις υπόλοιπες μονάδες του Ομίλου και της Τράπεζας, οι οποίες προβαίνουν σε δραστηριότητες που παράγουν έσοδο ή/και είναι υπεύθυνες για τη διενέργεια συναλλαγών. Η μονάδα αυτή έχει αρμοδιότητες Διαχείρισης Κινδύνων και Ελέγχου Πιστωτικού Κινδύνου σύμφωνα με την Πράξη Διοικητή Τραπέζης Ελλάδος 2577/09.03.2006 και τον νόμο 4261/2014. Η Μονάδα Διαχείρισης Κινδύνων Ομίλου είναι υπεύθυνη για τον σχεδιασμό, την κατάρτιση και την εφαρμογή των πολιτικών του Ομίλου που αφορούν τη διαχείριση κινδύνων και την κεφαλαιακή επάρκεια, σύμφωνα με τις οδηγίες του Διοικητικού Συμβουλίου, και καλύπτει όλο το εύρος των δραστηριοτήτων του Ομίλου και της Τράπεζας για όλα τα είδη κινδύνων. Η Μονάδα Διαχείρισης Κινδύνων Ομίλου υπόκειται στον έλεγχο της Μονάδας Εσωτερικού Ελέγχου του Ομίλου όσον αφορά στην επάρκεια και αποτελεσματικότητα του πλαισίου διαχείρισης κινδύνων (πολιτικές, μεθοδολογίες και διαδικασίες). Ο Υπεύθυνος Διαχείρισης Κινδύνων Ομίλου (CRO), ηγείται της Μονάδας Διαχείρισης Κινδύνων Ομίλου, και διορίζεται από το Δ.Σ. μετά από σύσταση και έγκριση της Επιτροπής Κινδύνου. Ο διορισμός ή η αντικατάσταση του CRO κοινοποιείται στη Τράπεζα της Ελλάδας και στον Eνιαίο Eποπτικό Mηχανισμό («ΕΕΜ»). Ο CRO συμμετέχει σε όλες τις βασικές εκτελεστικές επιτροπές, συμπεριλαμβανομένης και της Εκτελεστικής Επιτροπής του Ομίλου, και αναφέρεται τόσο στην Επιτροπή Διαχείρισης Κινδύνων όσο και στον Διευθύνοντα Σύμβουλο του Ομίλου, ενώ έχει απευθείας πρόσβαση Πρόεδρο της Επιτροπής Διαχείρισης Κινδύνων αν αυτό κριθεί απαραίτητο. To 2019, η εκσυγχρονισμένη και αναμορφωμένη οργανωτική δομή της Μονάδας Διαχείρισης Κινδύνων τέθηκε πλήρως σε ισχύ, στοχεύοντας σε μια πιο δομημένη προσέγγιση της διαχείρισης κινδύνων με σταθερό ισορροπημένο και ολοκληρωμένο τρόπο. Επιπρόσθετα, η αναθεωρημένη δομή είναι ορθότερα ευθυγραμμισμένη με τους στρατηγικούς στόχους του Ομίλου, λαμβάνοντας υπόψη το επικερδές και βιώσιμο επιχειρησιακό μοντέλο, την βελτιστοποίηση της κατανομής κεφαλαίου, την ενδυνάμωση της παρακολούθησης των κινδύνων, των μηχανισμών ελέγχου και την υιοθέτηση ανώτερων προτύπων διακυβέρνησης όπως και την ικανοποίηση των κανονιστικών απαιτήσεων και εποπτείας. Λαμβάνοντας υπόψη την αποστολή και τους στόχους της Μονάδας Διαχείρισης Κινδύνων Ομίλου, δημιουργήθηκε η παρακάτω δομή τεσσάρων πυλώνων, με ξεκάθαρες και καθορισμένες λειτουργίες και αρμοδιότητες που αποτελείται από: • • • • Risk Balance sheet and capital planning Control Analytics Επιπλέον, σε ευθυγράμμιση με την πρωτοβουλία της Τράπεζας για ευρύτερη ενδυνάμωση του Συστήματος Εσωτερικού Ελέγχου, καθιερώθηκε ο ρόλος του Segment Controller με διακριτή γραμμή αναφοράς στον CRO (segment Head). Οι κυριότερες αρμοδιότητες της Μονάδας Διαχείρισης Κινδύνων Ομίλου είναι οι εξής: • καταρτίζει, αξιολογεί και εισηγείται στον CRO, τροποποιήσεις αναφορικά με το πλαίσιο διαχείρισης κινδύνων για τις δραστηριότητες του Ομίλου, σύμφωνα με τις διεθνείς βέλτιστες πρακτικές, καθώς και τις νομικές, κανονιστικές και εποπτικές απαιτήσεις. Διασφαλίζει την επανεξέταση του πλαισίου τουλάχιστον σε ετήσια βάση ή εκτάκτως σε Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 περίπτωση (α) μεταβολών στη στρατηγική ή στο επιχειρηματικό μοντέλο του Ομίλου, ή (β) μεταβολών του κανονιστικού πλαισίου, του επιχειρηματικού περιβάλλοντος ή/και των μακροοικονομικών συνθηκών. Ειδικότερα, η Μονάδα Διαχείρισης Κινδύνων Ομίλου καταρτίζει την στρατηγική, τις πολιτικές και τις διαδικασίες αναφορικά με τα εξής: • τον εντοπισμό, την αξιολόγηση, την επιμέτρηση, τη διαχείριση/έλεγχο, την παρακολούθηση και την αναφορά δυνητικών και πραγματικών εκθέσεων σε κινδύνους, • τον προσδιορισμό, την κατανομή και παρακολούθηση των κατάλληλων ορίων κινδύνου (π.χ. του πιστωτικού κινδύνου, του κινδύνου αγοράς, κινδύνου ρευστότητας, και του λειτουργικού κινδύνου), σε συνεργασία με τις σχετικές Επιτροπές και Μονάδες του Ομίλου, • τους στόχους κεφαλαιακής διαχείρισης, • παρακολουθεί την εφαρμογή του πλαισίου διαχείρισης κινδύνων, συμπεριλαμβανομένης της στρατηγικής κινδύνου και κεφαλαιακής επάρκειας, καθώς και των κανονιστικών απαιτήσεων και των κατευθύνσεων της Διοίκησης, • παρακολουθεί την τήρηση του εγκεκριμένου πλαισίου διάθεσης ανάληψης κινδύνου σε συνεχή βάση, • επιβλέπει την ευθυγράμμιση της Στρατηγικής Διαχείρισης Κινδύνου και Κεφαλαιακής Επάρκειας με το Επιχειρηματικό Σχέδιο, το Σχέδιο Αναδιάρθρωσης, το Σχέδιο Χρηματοδότησης, τον Προϋπολογισμό, την Εσωτερική Διαδικασία Αξιολόγησης Επάρκειας Ρευστότητας (ΕΔΑΕΡ) , την Εσωτερική Διαδικασία Αξιολόγησης Κεφαλαιακής Επάρκειας (ΕΔΑΚΕ) και το Σχέδιο Ανάκαμψης, • καταρτίζει, εφαρμόζει, παρακολουθεί και υποβάλλει αναφορές σχετικά με την Εσωτερική Διαδικασία Αξιολόγησης Κεφαλαιακής Επάρκειας (ΕΔΑΚΕ), και την Εσωτερική Διαδικασία Αξιολόγησης Επάρκειας Ρευστότητας (ΕΔΑΕΡ) του Ομίλου, • ορίζει και υποβάλλει αναφορές σχετικά με τις απαιτήσεις κεφαλαιακής επάρκειας του Πυλώνα Ι (π.χ. πιστωτικός κίνδυνος, κίνδυνος αγοράς και λειτουργικός κίνδυνος), • καταγράφει και υποβάλλει αναφορές σχετικά με τις κανονιστικές γνωστοποιήσεις κεφαλαιακής επάρκειας και διαχείρισης κινδύνων του Πυλώνα ΙΙΙ, • επιβλέπει την κατάρτιση και εναρμόνιση των πλαισίων διαχείρισης κινδύνων των θυγατρικών με το πλαίσιο και τις πρακτικές διαχείρισης κινδύνων του Ομίλου, • καλλιεργεί την ευαισθητοποίηση σχετικά με την έκθεση σε κινδύνους, προάγει τη νοοτροπία διαχείρισης κινδύνων και υποστηρίζει όλες τις μονάδες του Ομίλου σε θέματα κινδύνου, • συμμετέχει στην κατάρτιση της Πιστωτικής Πολιτικής του Ομίλου και της Τράπεζας η οποία συντάσσεται από τον Τομέα Πίστης Ομίλου και υποβάλλεται προς έγκριση στην Εκτελεστική Επιτροπή Ομίλου με τη σύμφωνη γνώμη του Τομέα Διαχείρισης Κινδύνων, • καθοδηγεί και συντονίζει τον σχεδιασμό και την εκτέλεση ασκήσεων προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων φερεγγυότητας και ρευστότητας που πραγματοποιούνται σε επιπεδο Ομίλου, διενεργεί περιοδικές ή/και προσωρινές ασκήσεις προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων βάσει βασικού και δυσμενούς σεναρίου, Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 προσαρμοσμένων στη φύση και το εύρος των εργασιών του Ομίλου για όλα τα είδη κινδύνου, • καταρτίζει και επικυρώνει μοντέλα απομείωσης δανείων (σύμφωνα με το πλαίσιο του Δ.Π.Χ.Α. 9), • καταρτίζει τα Μοντέλα Τιμολόγησης έναντι Κινδύνου, • αξιολογεί νέα προϊόντα και δραστηριότητες ή σημαντικές αλλαγές στα ήδη υπάρχοντα πριν την υλοποίησή τους, • παρακολουθεί το προφιλ της νέας παραγωγής και επικοινωνεί τα αποτελέσματα στις αντίστοιχες επιχειρηματικές μονάδες της Τράπεζας. Η Διαχείριση Κινδύνων Ομίλου καθορίζει τις ακόλουθες μονάδες με τις παρακάτω λειτουργίες και κύριες αρμοδιότητες: Risk Έχει την ευθύνη για το σχεδιασμό του πλαισίου διαχείρισης κινδύνων (πολιτικές, μεθοδολογίες, μοντέλα και διαδικασίες), που άπτεται του πιστωτικού κινδύνου, του κινδύνου που απορρέει από τις εξασφαλίσεις δανείων, τους κινδύνους αγοράς και ρευστότητας, καθώς και του κινδύνου διαχείρισης στοιχείων Ενεργητικού και Παθητικού (ALM). Με αυτό το στόχο, η μονάδα χρησιμοποιεί κατάλληλες μεθόδους, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης μοντέλων, για την αναγνώριση, μέτρηση και παρακολούθηση των προαναφερθέντων κινδύνων. Επιπρόσθετα, το Risk έχει την ευθύνη για την παροχή ενημέρωσης αναφορικά με την εξέλιξη των εν λόγω κινδύνων προς τις αρμόδιες επιτροπές και την Διοίκηση του Ομίλου σε τακτική βάση, καθώς επίσης και στις εποπτικές αρχές. Μετά την έξαρση της πανδημίας Covid-19, το Risk ανέπτυξε και ηγήθηκε μιας σειράς πρωτοβουλιών, με στόχο την αξιολόγηση και την αποτελεσματική διαχείριση των πιστωτικών επιπτώσεων στο χαρτοφυλάκιο δανείων του Ομίλου. Οι πρωτοβουλίες αυτές περιλαμβάνουν ενδεικτικά: • Ανάπτυξη σχετικής υποδομής παροχής πληροφόρησης σχετικά με την Covid-19 για την έγκαιρη παρακολούθηση και αξιολόγηση των εξελίξεων • Ανάλυση για την αξιολόγηση της χρηματοπιστωτικής ανθεκτικότητας ανά οικονομικό τομέα • Συμμετοχή στην ανάπτυξη πολιτικών, διαδικασιών και υποστηρικτικών προϊόντων σε συνάφεια με οδηγίες της EBA. • Σχεδιασμός, σε συνεργασία με ενδιαφερόμενους φορείς, της στρατηγικής δανειοδότησης και εξασφάλισης για το 2021. Balance Sheet and Capital Planning Το Balance Sheet and Capital Planning υποστηρίζει την ανάπτυξη και εφαρμογή της Στρατηγικής του Ομίλου, με στόχο την αποτελεσματική διαχείριση των κινδύνων και τη βελτιστοποίηση του ισολογισμού. Για το σκοπό αυτό, η μονάδα είναι υπεύθυνη για την ανάπτυξη και υποστήριξη της Στρατηγικής Κινδύνου και Κεφαλαίου, καθώς και για το Πλαισίου Διάθεσης Ανάληψης Κινδύνου του Ομίλου, σύμφωνα με τις οδηγίες της Επιτροπής Διαχείρισης Κινδύνων και του Διοικητικού Συμβουλίου. Επιπλέον, η μονάδα είναι υπεύθυνη για το σχεδιασμό και την εφαρμογή του ICAAP του Ομίλου, ενώ ηγείται της προετοιμασίας και της εκτέλεσης τακτικών ασκήσεων προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων σε επίπεδο επιχείρησης. Επιπλέον, είναι υπεύθυνη για τον συντονισμό και τη συνολική υποστήριξη του Σχεδίου ανάκαμψης του Ομίλου. Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Τέλος, το Balance Sheet and Capital Planning είναι υπεύθυνο για την επιμέτρηση, παρακολούθηση και αναφορά των κεφαλαιακών απαιτήσεων και των δεικτών κεφαλαιακής επάρκειας του Ομίλου. Analytics H μονάδα Analytics είναι υπεύθυνη να διενεργεί ολιστικές αναλύσεις ευρέως φάσματος με σκοπό την ανταπόκριση στις προκλήσεις που ανακύπτουν στο πλαίσιο διαχείρισης κινδύνων. Για το σκοπό αυτό, η μονάδα αξιοποιεί τη λογιστική, τη χρηματοοικονομική μηχανική, τη τεχνογνωσία προϊόντων, την έρευνα, τη νοημοσύνη, τη τεχνολογία, τις αρχές των οικονομικών καθώς και τις δεξιότητες που έχει αναπτύξει αναφορικά με το κλάδο και την αγορά. Η μονάδα έχει υιοθετήσει συνεπείς και παγκοσμίως αποδεκτές μεθοδολογίες για να μετριάσει την υπέρμετρη έκθεση σε κίνδυνο και σε ενδεχόμενες εμπορικές απώλειες. Η μονάδα συντονίζει επίσης και παρακολουθεί έργα που τελούν υπό την αιγίδα της Ομάδας Διαχείρισης Κινδύνων και είναι υπεύθυνη για τη διαχείριση των δεδομένων και των λειτουργιών διαχείρισης κινδύνου. Control Η μονάδα του Control έχει την ευθύνη για την αναγνώριση, παρακολούθηση και αξιολόγηση όλων των ειδών κινδύνων (πιστωτικός, αγοράς, λειτουργικός, ρευστότητας κλπ.) που απορρέουν από τις δραστηριότητες της Τράπεζας, μέσω της σχεδίασης, ανάπτυξης, εφαρμογής και αξιολόγησης ενός επαρκούς Συστήματος Εσωτερικού Ελέγχου (Internal Control System) και με στόχο τη διαφύλαξη και την αποτελεσματική λειτουργία της Τράπεζας και την επίτευξη των επιχειρηματικών της στόχων. Επιπλέον, η Μονάδα συνεργάζεται με τους Segment Controllers για την επίτευξη των παραπάνω στόχων. Επιπλέον έχει την ευθύνη για το σχεδιασμό, την εξειδίκευση και υλοποίηση αποτελεσματικού πλαισίου διαχείρισης των αναλαμβανόμενων λειτουργικών κινδύνων (πολιτικών, μεθοδολογιών και διαδικασιών) με βάση τη Στρατηγική Διαχείρισης Κινδύνων του Ομίλου και τις εκάστοτε απαιτήσεις των εποπτικών αρχών. Η μονάδα είναι επίσης υπεύθυνη για την ανάπτυξη και την υλοποίηση της αξιολόγησης και επισκόπησης του πιστωτικού κινδύνου του χαρτοφυλακίου δανείων του Ομίλου. Πιο συγκεκριμένα, πραγματοποιεί συστηματική επισκόπηση και αξιολόγηση των πιστωτικών ορίων σε σχέση με το ύψος, τη μορφή των αναλαμβανόμενων κινδύνων ανά πιστούχο (ή ομάδα πιστούχων), καθώς και την συμμόρφωση με την Πιστωτική Πολιτική του Ομίλου. Παράλληλα, κάνει επισκόπηση και παρακολούθηση του πιστωτικού κινδύνου μέσω δειγματοληπτικών ελέγχων. Προκειμένου να επιτευχθεί μια στοχευμένη και αποτελεσματική αναθεώρηση που εστιάζει στους δανειολήπτες υψηλού κινδύνου, με άμεση απόκριση στα ευρήματα του NPE Servicer, το Credit Control διαχωρίστηκε σε δύο μονάδες, τα Performing Assets και τα Troubled Assets. Δεδομένου της πανδημίας Covid-19, όλες οι μονάδες που είναι υπεύθυνες για τις μονάδες Performing Assets και Troubled Assets προσάρμοσαν τα σχέδια αξιολόγησης, έτσι ώστε να συμπεριλάβουν εξειδικευμένα έργα ελέγχου που αφορούν διάφορες πτυχές (π.χ. κριτήρια επιλεξιμότητας, κριτήρια UTP, ρυθμίσεις) των δραστηριοτήτων που σχετίζονται με την Covid19, για να διασφαλίσουν τη χορήγηση moratorium πληρωμών και οι ταξινομήσεις των ανοιγμάτων χορηγήσεων είναι βάσει θεσμοθετημένων πολιτικών και κανονιστικών οδηγιών. Ενδεικτικά: Έναρξη ad hoc ελέγχου για τους δανειολήπτες που επηρεάζονται από την Covid-19, Ενίσχυση του ελέγχου παρακολούθησης δεδομένων σχετικά με soft triggers/αποχαρακτηρισμό UTP περιπτώσεων. Τέλος, το Control, μέσω της Μονάδας Επικύρωσης Υποδειγμάτων, είναι υπεύθυνο για τη διενέργεια ανεξάρτητων αξιολογήσεων των υποδειγμάτων της Τράπεζας, προκειμένου να επικυρωθεί η αξιοπιστία, η ακρίβεια και η αποτελεσματικότητά τους. Το πεδίο εφαρμογής της επικύρωσης περιλαμβάνει υποδείγματα πιστωτικού κινδύνου, λειτουργικού κινδύνου, κινδύνου αγοράς και ρευστότητας, κινδύνου επιτοκίου, καθώς και άλλα υποδείγματα που Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 χρησιμοποιούνται από την Τράπεζα. Οι αξιολογήσεις προτεραιοποιούνται στα πλαίσια του Ετήσιου Πλάνου Επικύρωσης Υποδειγμάτων, το οποίο εγκρίνεται από την Επιτροπή Εποπτείας Υποδειγμάτων. Οι εκθέσεις επικύρωσης υποδειγμάτων της Μονάδας με τα αποτελέσματα των δραστηριοτήτων επικύρωσης, συμπεριλαμßανομένων των αντίστοιχων ευρημάτων και συστάσεων, υποβάλλονται στην Επιτροπή Εποπτείας Υποδειγμάτων προς έγκριση. Segment Controller Ο Segment Controller είναι υπεύθυνος να εμφυσήσει την κουλτούρα του operational risk management και να διασφαλίσει το σχεδιασμό και την υλοποίηση ενός επαρκούς Συστήματος Εσωτερικού Ελέγχου (Internal Control System) εντός του τομέα ευθύνης του, στοχεύοντας στην επίτευξη της λειτουργικής αρτιότητας και την αποκατάσταση των ελλείψεων των μηχανισμών ελέγχου. Επιπρόσθετα ο Segment Controller επισκοπεί, συμπληρώνει και σχολιάζει τις operational risk αξιολογήσεις των unit Controllers. Επίσης, ο Segment Controller παρέχει τακτικές και ad hoc αναφορές στον CRO (segment Head) σχετικά με το operational risk profile του τομέα αρμοδιότητας του και τρόπους αντιμετώπισης προκειμένου να αποκατασταθούν σημεία κινδύνων και ελέγχων. Γραφείο CRO Έχει την ευθύνη για την υποστήριξη και την παρακολούθηση των εργασιών υπό την άμεση ευθύνη του CRO και σε επίπεδο Διαχείρισης Κινδύνων Ομίλου. Η μονάδα επιπρόσθετα αναλαμβάνει και συντονίζει εργασίες της Γραμματείας Επιτροπής Κινδύνων Διοικητικού Συμβουλίου (BoD Risk Committee). Το Γραφείο CRO διαχειρίζεται λειτουργικές πτυχές της Διαχείρισης Κινδύνων Ομίλου. Επιπλέον, η μονάδα λειτουργεί ως Γραμματεία της Επιτροπής Κινδύνων και διευκολύνει την εκπλήρωση των αρμοδιοτήτων της. Risk Culture Παράλληλα με τη νέα οργανωτική δομή, ξεκίνησε ένα επίσημο Πρόγραμμα Κουλτούρας Κινδύνωνυπό την εποπτεία του CRO, διοχετεύοντας τη δέσμευση του Ομίλου για ενίσχυση της επίγνωσης των κινδύνων και βελτίωση της ισορροπίας μεταξύ των κινδύνων που λαμβάνονται και των απαιτούμενων αποδόσεων. Το Πρόγραμμα λειτουργεί υπό την εποπτεία του Διευθύνοντα Σύμβουλου και μια διατμηματική Συντονιστική Επιτροπή με τη συμμετοχή ανώτερων στελεχών παρακολουθεί την εφαρμογή του. Σκοπός του Προγράμματος είναι να αποτελέσει παράδειγμα επιθυμητών συμπεριφορών που ενισχύουν τη σταθερή κρίση σχετικά με την ανάληψη κινδύνων και ενθαρρύνουν την ηθική συμπεριφορά προς όλες τις ομάδες ενδιαφερομένων. Η Τράπεζα έχει λάβει σειρά μέτρων για να διασφαλίσει ότι οι δραστηριότητες ανάληψης κινδύνων πέραν της διάθεσης ανάληψης κινδύνων εντοπίζονται, αξιολογούνται, κλιμακώνονται και αντιμετωπίζονται με αποτελεσματικό και έγκαιρο τρόπο. Οι μέχρι στιγμής προσπάθειες επικεντρώθηκαν στον επαναπροσδιορισμό των διαδικασιών, των συστημάτων και των πλαισίων που συνδέονται με την αυξημένη διακυβέρνηση και την ενίσχυση της ευαισθητοποίησης σχετικά με τους κινδύνους. Η επόμενη φάση είναι να καθιερώσει τις επιθυμητές συμπεριφορές και μια ισχυρή κουλτούρα κινδύνου όπου η υγιής ανάληψη κινδύνου προωθείται, οι αναδυόμενοι κίνδυνοι αντιμετωπίζονται, και όλοι οι εργαζόμενοι διεξάγουν τις εργασίες τους με νομικό και ηθικό τρόπο. Επιτροπές Επιτροπή Σεναρίων Αγοράς: Η Επιτροπή Σεναρίων Αγοράς ελέγχει και εγκρίνει σενάρια καθώς και τους συντελεστές στάθμισής τους που προτείνονται από τη μονάδα Οικονομικής Στρατηγικής και Επενδύσεων της Τράπεζας. Επιπλέον, ελέγχει και εγκρίνει προσωρινές αναπροσαρμογές των παραμέτρων πιστωτικού κινδύνου. Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Επιτροπή Προβλέψεων: Η Επιτροπή Προβλέψεων είναι αρμόδια για την έγκριση των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών επι των δανείων και απαιτήσεων από πελάτες της Τράπεζας σε τριμηνιαία βάση του Ομίλου, εφ’οσον χρειάζεται, όπως προκύπτει από την εφαρμογή των σχετικών πολιτικών και διαδικασιών της Τράπεζας που διέπουν τη διαδικασία λήψης εξατομικευμένων και συλλογικών προβλέψεων έναντι πιστωτικού κινδύνου. Η Επιτροπή Προβλέψεων είναι επίσης επιφορτισμένη με την υποχρέωση να διενεργεί περιοδικούς ελέγχους, σε τουλάχιστον ετήσια βάση, των πολιτικών και μεθοδολογιών (παραμέτρων, σεναρίων, σταθμίσεων σεναρίων, κ.λ.π.) που εφαρμόζονται σε όλες τις οντότητες του Ομίλου της Τράπεζας Πειραιώς σύμφωνα με την Πολιτική Απομείωσης για την εκτίμηση των ΑΠΖ. Τέλος, η Επιτροπή Προβλέψεων είναι αρμόδια για τα κάτωθι: α) Παρακολούθηση της αναταξινόμησης των ανοιγμάτων [π.χ. PE - εξυπηρετούμενα ανοίγματα / FPE -εξυπηρετούμενα ανοίγματα υπό ρύθμιση / NPE - μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα / FNPE - μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα υπό ρύθμιση], όπως προκύπτουν από την εφαρμογή των πολιτικών και διαδικασιών του Ομίλου, β) Αξιολόγηση και έγκριση κάθε αιτήματος από σχετική εξαίρεση / παρέκκλιση ταξινόμησης που της προωθείται από τις Επιχειρηματικές Μονάδες, γ) Έγκριση αιτημάτων για λογιστικές διαγραφές, υπό την προϋπόθεση ότι πληρούν συγκεκριμένα κριτήρια, τα οποία προσδιορίζονται στην Πολιτική Άφεση Χρέους & Λογιστικών Διαγραφών. Επιτροπή Εποπτείας Υποδειγμάτων: Η Επιτροπή Εποπτείας Υποδειγμάτων, υπό την προεδρία του CRO, είναι κυρίως υπεύθυνη για την κατάλληλη εφαρμογή του πλαισίου διαχείρισης και διακυβέρνησης υποδειγμάτων και την αξιολόγηση και έγκριση σχετικών θεμάτων. Ειδικότερα, η Επιτροπή Εποπτείας Υποδειγμάτων αξιολογεί και εγκρίνει το πλαίσιο ανάπτυξης υποδειγμάτων, την έναρξη της ανάπτυξης νέων υποδειγμάτων, καθώς και τη χρήση αλλά και την ανάγκη πιθανής κατάργησης/αντικατάστασης υφιστάμενων υποδειγμάτων. Επίσης, αξιολογεί και εγκρίνει το Πλαίσιο Επικύρωσης Υποδειγμάτων, το Ετήσιο Πλάνο Επικύρωσης Υποδειγμάτων και τις αξιολογήσεις επικύρωσης υποδειγμάτων που υποβάλλονται από τη Μονάδα Επικύρωσης Υποδειγμάτων και παρακολουθεί την τήρηση του συμφωνημένου χρονοδιαγράμματος για την υλοποίηση των διαμεσολαβητικών ενεργειών. 4.2 Πιστωτικός κίνδυνος Ο πιστωτικός κίνδυνος ορίζεται ως ο ενδεχόμενος κίνδυνος αδυναμίας ενός πιστούχου του Ομίλου να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του σύμφωνα με τους συμφωνηθέντες όρους και προϋποθέσεις. Ο πιστωτικός κίνδυνος είναι ο σημαντικότερος κίνδυνος για τον Όμιλο, ως εκ τούτου η αποτελεσματική παρακολούθηση και η συνεχής διαχείρισή του είναι πρώτη προτεραιότητα για την Ανώτατη Διοίκηση. Η συνεχής ανάπτυξη των υποδομών, των συστημάτων και μεθοδολογιών με στόχο την ποσοτικοποίηση και την εκτίμηση του πιστωτικού κινδύνου αποτελεί ουσιώδη προϋπόθεση για την έγκαιρη και αποτελεσματική υποστήριξη της Διοίκησης και των επιχειρηματικών μονάδων στη λήψη αποφάσεων, τη διαμόρφωση πολιτικής και τη συμμόρφωση με τις εποπτικές απαιτήσεις. Η συνολική έκθεση του Ομίλου στον πιστωτικό κίνδυνο προέρχεται, κατά κύριο λόγο, από τις πιστοδοτήσεις επιχειρηματικής και ιδιωτικής πίστης, τις επενδυτικές δραστηριότητες του Ομίλου, τις συναλλαγές στην έξω-χρηματιστηριακή αγορά, τις πράξεις διαπραγμάτευσης στις αγορές παραγώγων και τον διακανονισμό συναλλαγών. Ο βαθμός του κινδύνου που ενέχει Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 κάθε πιστωτικό άνοιγμα εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται οι γενικότερες συνθήκες της οικονομίας και της αγοράς, η χρηματοοικονομική θέση των οφειλετών, το ύψος, το είδος και η διάρκεια των ανοιγμάτων, καθώς και η ύπαρξη καλυμμάτων και εξασφαλίσεων. Η εφαρμογή της πιστωτικής πολιτικής, η οποία περιγράφει τις αρχές διαχείρισης πιστωτικού κινδύνου του Ομίλου, διασφαλίζει την ενιαία και αποτελεσματική αντιμετώπιση του πιστωτικού κινδύνου. Στον Όμιλο εφαρμόζεται ενιαία πολιτική και πρακτική αναφορικά με τις μεθόδους αξιολόγησης και τις διαδικασίες έγκρισης, ανανέωσης και παρακολούθησης των πιστοδοτήσεων. Όλα τα πιστωτικά όρια επισκοπούνται ή/και ανανεώνονται τουλάχιστον ετησίως, και προσδιορίζονται οι αρμόδιες υπηρεσίες έγκρισης βάσει του μεγέθους και της κατηγορίας της συνολικής έκθεσης στον πιστωτικό κίνδυνο που αναλαμβάνει ο Όμιλος για κάθε πιστούχο ή ομάδα συνδεδεμένων πιστούχων (αρχή του ενιαίου οφειλέτη). Η Διοίκηση έχει καθιερώσει μία διαδικασία ελέγχου ποιότητας πιστοδοτήσεων με στόχο τον έγκαιρο εντοπισμό ενδεχόμενων μεταβολών της πιστοληπτικής ικανότητας των αντισυμβαλλομένων, καθώς επίσης και τακτικού ελέγχου των εξασφαλίσεων. Τα όρια των αντισυμβαλλομένων προσδιορίζονται μέσω ενός συστήματος διαβάθμισης του πιστωτικού κινδύνου, το οποίο αποδίδει σε κάθε αντισυμβαλλόμενο μία συγκεκριμένη διαβάθμιση κινδύνου (rating). Οι διαβαθμίσεις κινδύνου αναθεωρούνται τακτικά. Η διαδικασία ελέγχου ποιότητας των πιστοδοτήσεων δίνει τη δυνατότητα στη Διοίκηση να αξιολογεί την ενδεχόμενη ζημία που απορρέει από τους κινδύνους στους οποίους είναι εκτεθειμένη, και να λαμβάνει διορθωτικά μέτρα. Ανάλυση Κινδύνου Συγκέντρωσης Ο κίνδυνος συγκέντρωσης που μπορεί να προκύψει από έλλειψη διασποράς των χαρτοφυλακίων, όπως είναι ο κίνδυνος συγκέντρωσης σε μεγάλους οφειλέτες, κλάδους της οικονομίας, γεωγραφικές περιοχές και είδη εξασφαλίσεων, επισκοπείται σε τακτή βάση. Η Διοίκηση παρακολουθεί τον κίνδυνο συγκέντρωσης σε τακτική βάση, μέσω ενός πλαισίου αναφορών για την σχετική ενημέρωση της ανώτερης Διοίκησης και των εποπτικών αρχών. Επιπλέον της παρακολούθησης των εποπτικών ορίων, ο Όμιλος έχει ορίσει εσωτερικά όρια βάσει του Πλαισίου Διάθεσης Ανάληψης Κινδύνου, τα οποία επανεκτιμούνται ετησίως. Κίνδυνος Χώρας Ο κίνδυνος χώρας αντανακλά τη ζημία που προκύπτει από την μακροοικονομική αστάθεια, κοινωνικά γεγονότα ή πολιτική αβεβαιότητα σε μία χώρα, συμπεριλαμβανομένων των κρατικοποιήσεων, της απαλλοτρίωσης και της αναδιάρθρωσης χρέους, που επηρεάζουν τα κέρδη ή/και το κεφάλαιο του ομίλου και της Εταιρείας. Ο κίνδυνος αυτός περιλαμβάνει τον κίνδυνο κράτους, τον κίνδυνο μεταβίβασης, και τον πολιτικό κίνδυνο. Η Διοίκηση έχει ορίσει εσωτερικά όρια χώρας βάσει του Πλαισίου Διάθεσης Ανάληψης Κινδύνου, τα οποία επανεκτιμούνται ετησίως. Πιστωτικός Κίνδυνος Αντισυμβαλλομένου Ο πιστωτικός κίνδυνος αντισυμβαλλομένου («ΠΚΑ») ορίζεται ως ο κίνδυνος αθέτησης από πλευράς του αντισυμβαλλομένου μιας συναλλαγής, πριν τον οριστικό διακανονισμό των ταμειακών ροών της συναλλαγής αυτής. Αφορά σε παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα, τις πράξεις επαναγοράς, τις πράξεις δανειοδότησης ή δανειοληψίας κινητών αξιών ή αγαθών, τις πράξεις μακράς περιόδου διακανονισμού και τις πράξεις δανεισμού σε λογαριασμό περιθωρίου ασφάλισης. Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Για την αποτελεσματική διαχείριση του ΠΚΑ, η Διοίκηση διαθέτει διαδικασίες και κατευθυντήριες γραμμές για τον προσδιορισμό, την αναθεώρηση και την παρακολούθηση των πιστωτικών ορίων, καθώς και των ορίων συγκέντρωσης που τίθενται βάσει της διαβάθμισης του αντισυμβαλλομένου. Τα όρια τίθενται είτε σε ονομαστικά ποσά είτε σε μονάδες κινδύνου (πιστωτικό ισοδύναμο), αναλόγως της συναλλαγής, και αναθεωρούνται τουλάχιστον ετησίως. Η παρακολούθηση της χρήσης των πιστωτικών ορίων των αντισυμβαλλομένων γίνεται σε καθημερινή βάση. Για την αποτελεσματική διαχείριση του ΠΚΑ, και αναφορικά με τις τεχνικές περιορισμού του πιστωτικού κινδύνου, η Διοίκηση έχει συνάψει συμβάσεις με τους αντισυμβαλλομένους της όπως ISDA Master Agreements, Global Master Repurchase Agreements («GMRA») και συμβάσεις κάλυψης πιστωτικού κινδύνου (Credit Support Annexes «CSA»), οι οποίες εμπεριέχουν όλους τους απαιτούμενους όρους για τον συμψηφισμό των απαιτήσεων και υποχρεώσεων που απορρέουν από συναλλαγές παραγώγων και την παροχή εξασφαλίσεων μεταξύ των αντισυμβαλλομένων. Επιπλέον, γίνεται συμψηφισμός πληρωμών προκειμένου να αμβλυνθεί ο κίνδυνος διακανονισμού, σύμφωνα με τους όρους και τις προϋποθέσεις που ορίζονται στα σχετικά συμβατικά κείμενα. Η Διοίκηση έχει θέσει όρια ημερήσιου διακανονισμού ανά αντισυμβαλλόμενο για την παρακολούθηση της έκθεσης στον κίνδυνο διακανονισμού. Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα Ο πιστωτικός κίνδυνος που απορρέει από τα παράγωγα περιορίζεται κάθε φορά σε όσα έχουν θετική εύλογη αξία, όπως καταγράφονται στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης. Στην περίπτωση των πιστωτικών παραγώγων, o Όμιλος είναι επίσης εκτεθειμένος ή προστατευμένος από τον κίνδυνο αθέτησης του υποκείμενου νομικού προσώπου στο οποίο αφορά το παράγωγο. Ωστόσο, για την απεικόνιση των ενδεχόμενων ζημιών, ο Όμιλος προβαίνει σε προσαρμογές πιστωτικού κινδύνου, οι οποίες υπολογίζονται σε επίπεδο χαρτοφυλακίου. Όσον αφορά στα παράγωγα που διακανονίζονται σε ακαθάριστη βάση, ο Όμιλος εκτίθεται επίσης στον κίνδυνο διακανονισμού, δηλαδή στον κίνδυνο που διατρέχει ο Όμιλος να εκπληρώσει την υποχρέωσή του, αλλά ο αντισυμβαλλόμενος να αθετήσει τη δική του. Ορισμός ανοιγμάτων απομειωμένης πιστωτικής αξίας / Αθέτησης Από την 1η Ιανουαρίου 2021 και μετά, ο Όμιλος εφαρμόζει τις νέες κανονιστικές απαιτήσεις του νέου Ορισμού της αθέτησης («DoD»), που εκδίδει η ΕΑΤ (EBA/GL/2016/07) με στόχο την σύγκλιση των ορισμών αθέτησης υποχρεώσεων για λογιστικούς και κανονιστικούς σκοπούς (κατευθυντήριες γραμμές Δ.Π.Χ.Α. 9, ΕΒΑ και CRR). Οι απαιτήσεις για το νέο DoD ορίζονται στο άρθρο 178 («Αθέτηση υποχρέωσης οφειλέτη») του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013 (Κανονισμός για τις κεφαλαιακές απαιτήσεις – CRR), καθώς και στις κατευθυντήριες γραμμές και τα ρυθμιστικά τεχνικά πρότυπα που εκδίδει η Ευρωπαϊκή Τραπεζική Αρχή σχετικά με την εφαρμογή του ορισμού της αθέτησης υποχρέωσης. Ο Όμιλος έχει ευθυγραμμίσει τον ορισμό της αθέτησης υποχρέωσης για σκοπούς χρηματοοικονομικής πληροφόρησης με τον ορισμό των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων (NPEs) που χρησιμοποιούνται για την υποβολή κανονιστικών εκθέσεων. Κατά αυτόν τον τρόπο, σύμφωνα με τον Όμιλο και την Πολιτική Προβλέψεων της Εταιρείας, ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο θεωρείται απομειωμένης πιστωτικής αξίας (credit impaired) και ταξινομείται στο Στάδιο 3 όταν ταξινομείται ως NPE. Σύμφωνα με τον νέο ορισμό της αθέτησης υποχρέωσης, οι όροι NPE, Defaulted και Impaired εξισώνονται. Η αλλαγή αυτή αποτελεί αλλαγή στις λογιστικές εκτιμήσεις σύμφωνα με το ΔΛΠ 8. Το νέο DoD θα ισχύει για όλες τις εταιρείες του Ομίλου, λαμβάνοντας υπόψη τους τοπικούς κανονισμούς και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 κάθε δικαιοδοσίας. Θα εφαρμόζεται σε επίπεδο σύμβασης για το χαρτοφυλάκιο λιανικής και σε επίπεδο οφειλέτη για το χαρτοφυλάκιο μη λιανικής. Για τη συμμόρφωσή του με το νέο ρυθμιστικό πλαίσιο, ο Όμιλος: α) Προέβη σε αλλαγή των ορίων ουσιωδών μεγεθών, καθώς και τον τρόπο υπολογισμού των ληξιπρόθεσμων ημερών. Τα όρια αυτά, τα οποία αποτελούνται από ένα απόλυτο και από ένα σχετικό μέρος, εφαρμόζονται σε επίπεδο σύμβασης για ανοίγματα στον λιανικό κλάδο και σε επίπεδο υπόχρεου για ανοίγματα στον μη λιανικό κλάδο. Το απόλυτο όριο αναφέρεται στο συνολικό ληξιπρόθεσμο ποσό και ανέρχεται σε € 100 για ανοίγματα του λιανικού κλάδου και € 500 για ανοίγματα του μη λιανικού κλάδου. Το σχετικό όριο αναφέρεται στο δείκτη του συνολικού ληξιπρόθεσμου ποσού προς το συνολικό ανοιχτό υπόλοιπο και έχει καθοριστεί στο 1% για ανοίγματα του λιανικού και μη κλάδου. Προκειμένου να χαρακτηριστούν τα ληξιπρόθεσμα ποσά ως ουσιωδώς σημαντικά, θα πρέπει να υπερβαίνουν τόσο το απόλυτο, όσο και το σχετικό όριο, ενώ ο υπολογισμός των ληξιπρόθεσμων ημερών συνεχίζεται για όσο υφίσταται η υπέρβαση και των δύο ορίων. Σε περίπτωση που δεν υπάρξει υπέρβαση κανενός από τα προαναφερόμενα όρια, οι ημέρες σε καθυστέρηση θεωρούνται 0. β) Επικαιροποίησε τα κριτήρια UTP που σχετίζονται με ρυθμίσεις, με σκοπό να ευθυγραμμιστεί με τον ορισμό των αθετούμενων υποχρεώσεων και των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων, συμπεριλαμβανομένης της εφαρμογής ορίων για την πραγματοποίηση αναδιαρθρώσεων για τη μείωση των χρηματοοικονομικών τους υποχρεώσεων. Μείωση χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων δύναται να επιτευχθεί όταν ο λόγος της διαφοράς της καθαρής παρούσας αξίας των ταμειακών ροών πριν και μετά την αναδιάρθρωση μιας έκθεσης προς την καθαρή παρούσα αξία των ταμειακών ροών πριν την αναδιάρθρωση υπερβαίνει το 1%. γ) Αναθεώρησε τις ελάχιστες προϋποθέσεις για την ανακατάταξη σε εξυπηρετούμενη κατάσταση (non-defaulted). Στην περίπτωση των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων στα οποία δεν εφαρμόζονται μέτρα ρύθμισης, θεσπίζεται ελάχιστη περίοδος παρακολούθησης τριών μηνών για αυτοδιορθώσεις, αρχής γενομένης από την ημερομηνία κατά την οποία το άνοιγμα παρουσιάζει μηδενικές ημέρες καθυστέρησης ή όταν δεν υπάρχουν ενδείξεις UTP. Σε περίπτωση ρυθμίσεων, η επιστροφή σε εξυπηρετούμενη κατάσταση ευθυγραμμίζεται με τα κριτήρια εξόδου από το FNPE στο FPE. Ως εκ τούτου, από την ημερομηνία της πρώτης εφαρμογής του νέου DoD, το σύνολο των NPEs του Ομίλου θεωρήθηκαν μή εξυπηρετούμενα και εισήχθησαν πρόσθετα κριτήρια UTP για την εφαρμογή αυτής της ευθυγράμμισης στο μέλλον. Η επίδραση από την εφαρμογή του νέου DoD για τον Όμιλο και την Τράπεζα κατά την ημερομηνία της μετάβασης ήταν επουσιώδης. Μοντέλα Αξιολόγησης Πιστοληπτικής Ικανότητας (Πιθανότητα Αθέτησης – Probability of Default) Η αξιόπιστη επιμέτρηση του πιστωτικού κινδύνου αποτελεί ύψιστη προτεραιότητα της Διαχείρισης Κινδύνων του Ομίλου και της Τράπεζας. Η συνεχής ανάπτυξη της υποδομής, των συστημάτων και μεθοδολογιών με στόχο την ποσοτικοποίηση και την εκτίμηση του πιστωτικού κινδύνου αποτελεί ουσιώδη προϋπόθεση για την έγκαιρη και αποτελεσματική υποστήριξη της Διοίκησης και των επιχειρηματικών μονάδων στη λήψη αποφάσεων, τη διαμόρφωση πολιτικής και τη συμμόρφωση με τις εποπτικές απαιτήσεις. Ο Όμιλος και η Τράπεζα διαθέτουν τα δικά τους μοντέλα εσωτερικής διαβάθμισης. Πιο συγκεκριμένα, χρησιμοποιούν ξεχωριστά μοντέλα, τα οποία για το επιχειρηματικό χαρτοφυλάκιο διαβαθμίζουν τους πελάτες, με βάση την εσωτερική διαβάθμιση, από το 1 έως το 19. Τα μοντέλα ενσωματώνουν ποιοτικά και ποσοτικά στοιχεία, όπως επίσης και στοιχεία που Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 αφορούν συγκεκριμένα στον πιστούχο, ενώ χρησιμοποιούν συμπληρωματική εξωτερική πληροφόρηση που ενδέχεται να επηρεάσει τη συμπεριφορά του πιστούχου. Όσον αφορά στο Χαρτοφυλάκιο Δανείων Ιδιωτών, η Τράπεζα χρησιμοποιεί Μοντέλα Αξιολόγησης (Scoring Models) τα οποία ενσωματώνουν στοιχεία δημογραφικά / συμπεριφορικά / στοιχεία αγοράς (Τειρεσίας). Οι εν λόγω πηγές πληροφόρησης χρησιμοποιούνται κατ' αρχήν για τον προσδιορισμό της πιθανότητας αθέτησης στα πλαίσια του υφιστάμενου κανονιστικού πλαισίου ορισμού αθέτησης. Οι πιθανότητες αθέτησης υποχρέωσης προσαρμόζονται για τον υπολογισμό των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών ώστε να ενσωματώσουν τα μελλοντικά στοιχεία (forward-looking) καθώς και την ταξινόμηση των ανοιγμάτων σύμφωνα ανά Στάδιο. Η διαδικασία αυτή επαναλαμβάνεται για κάθε οικονομικό σενάριο. A) Δανειακό Χαρτοφυλάκιο Για την επιμέτρηση και παρακολούθηση του πιστωτικού κινδύνου αναφορικά με το δανειακό χαρτοφυλάκιο του Ομίλου και της Τράπεζας, πραγματοποιούνται τα ακόλουθα σε επίπεδο αντισυμβαλλομένου: Η πιστοληπτική ικανότητα καθώς και η πιθανότητα αθέτησης των συμβατικών υποχρεώσεων του πελάτη αξιολογούνται συστηματικά, Η πιθανότητα ενδεχόμενης ανάκτησης από τον Όμιλο και την Τράπεζα, σε περίπτωση αθέτησης των υποχρεώσεων του πιστούχου, υπολογίζεται βάσει της υφιστάμενης εξασφάλισης, των εγγυήσεων που έχουν παρασχεθεί και της πιθανότητας επαναφοράς του σε ενήμερη κατάσταση (curing). Η Διοίκηση αξιολογεί την πιστοληπτική ικανότητα των πιστούχων της, και εκτιμά την πιθανότητα αθέτησης των υποχρεώσεών τους εφαρμόζοντας μοντέλα αξιολόγησης ανάλογα με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους και λαμβάνοντας υπόψη στοιχεία ιστορικά, τρέχοντα και μελλοντικού ορίζοντα. Επιχειρηματική Πίστη Οι πιστούχοι της Επιχειρηματικής Πίστης κατηγοριοποιούνται σε διαβαθμίσεις πιστοληπτικής ικανότητας (credit rating grades), οι οποίες αντιπροσωπεύουν διαφορετικούς βαθμούς πιστωτικού κινδύνου και συνδέονται με διαφορετικές πιθανότητες αθέτησης. Σε κάθε διαβάθμιση αντιστοιχεί και διαφορετική πολιτική συνεργασίας με τον εκάστοτε πελάτη. Κάθε κατηγορία διαβάθμισης πιστοληπτικής ικανότητας προβλέπει συγκεκριμένες κατευθύνσεις σε σχέση με τις επιχειρήσεις-πιστούχους, οι οποίες παρατίθενται στη σχετική ενότητα του Εγχειριδίου Πιστωτικής Πολιτικής και Πρακτικής. Η κλίμακα διαβάθμισης των επιχειρήσεων-πιστούχων αποτελείται από 19 βαθμίδες που αντιστοιχούν σε πιστούχους, οι οποίοι δεν έχουν παρουσιάσει αθέτηση υποχρέωσης. Ο πίνακας κατωτέρω παρουσιάζει την πολιτική της Τράπεζας ανά βαθμίδα πιστούχου: Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 ΠΙΣΤΟΛΗΠΤΙΚΗ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ 1-6 Πολύ ισχυρή Ανάπτυξη συνεργασίας 7-10 Ισχυρή Ανάπτυξη συνεργασίας 11-12 Καλή Ανάπτυξη συνεργασίας 13-14 Ικανοποιητική Προσεκτική ανάπτυξη της συνεργασίας με επαρκείς εξασφαλίσεις ή διατήρηση της συνεργασίας 15-16 Αδύναμη Προσεκτική ανάπτυξη της συνεργασίας ή διατήρησή της ώστε ο ακάλυπτος κίνδυνος να είναι ≤ 30% 17-19 Κακή Ενδεχόμενος χαρακτηρισμός του πιστουχου ως watch list /περιορισμός της συνεργασίας ή διακοπή της συνεργασίας ΟΔΗΓΙΕΣ ή ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΔΗΓΙΕΣ /ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ Ο Όμιλος χρησιμοποιεί διακριτά υποδείγματα ταξινόμησης ανάλογα με τον τύπο των εργασιών και το μέγεθος της επιχείρησης. Ειδικότερα: Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Κατηγορία Πιστοδότησης Επιχειρηματικός Δανεισμός Πιστοδοτήσεις Ειδικού Δανεισμού Σύστημα Αξιολόγησης Κλίμακα Αξιολόγησης Χρήση του υποδείγματος RA για εταιρικούς πελάτες που τηρούν βιβλία Γ κατηγορίας και κύκλο εργασιών άνω των € 2,5 εκατ. 19-βάθμια Χρήση του υποδείγματος RA για εταιρικούς πελάτες που τηρούν βιβλία Γ κατηγορίας και κύκλο εργασιών έως € 2,5 εκατ 19-βάθμια Υπόδειγμα Δανεισμού Μικρών Επιχειρήσεων (μικρές ή ατομικές επιχειρήσεις) Βαθμός (Score) αξιολόγησης Υπόδειγμα Δανεισμού Αγροτικού Τομέα για αγροτικές επιχειρήσεις (μικρές επιχειρήσεις ή προσωπικές εταιρείες) Βαθμός (Score) αξιολόγησης Υπόδειγμα Χρηματοδότησης Έργων (Πιθανότητας Αθέτησης PD) 19-βάθμια Υπόδειγμα Χρηματοδότησης για αγορά περιουσιακού στοιχείου (Ναυτιλία) 19-βάθμια Εμπειρικό υπόδειγμα «Manual Rating» 19-βάθμια To εμπειρικό υπόδειγμα («Manual Rating») εφαρμόζεται σε πελάτες στους οποίους κανένα άλλο υπόδειγμα δεν δύναται να εφαρμοστεί. Πρόκειται για πελάτες χωρίς χρηματοοικονομικά στοιχεία (νεοϊδρυθείσες εταιρίες, οχήματα ειδικού σκοπού – SPVs ) ή χρηματιστηριακές και ασφαλιστικές εταιρείες. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, το εν λογω υποδειγμα χρησιμοποιείται ως παρέκκλιση αξιολόγησης, όταν κατά την άποψη των Relationship Officers η αξιολόγηση δεν αντιπροσωπεύει την πιστοληπτική ικανότητα του δανειολήπτη. Τα Υποδείγματα Εταιρικής Αξιολόγησης ενσωματώνουν τις ακόλουθες πληροφορίες για την ποσοτικοποίηση του κινδύνου του πελάτη: Ιστορικά οικονομικά στοιχεία που περιλαμβάνουν πραγματοποιηθέντα αποτελέσματα, δείκτες φερεγγυότητας, δείκτες ρευστότητας και άλλους σχετικούς δείκτες μέτρησης της χρηματοοικονομικής απόδοσης του πελάτη. Δημόσια διαθέσιμη πληροφόρηση για τον πελάτη από εξωτερικές πηγές, συμπεριλαμβανομένων πληροφοριών από οίκους αξιολόγησης (Credit Bureau). Οποιαδήποτε άλλα αντικειμενικά στοιχεία για την ποιότητα και τις ικανότητες της διοίκησης της εκάστοτε χρηματοδοτούμενης από την Τράπεζα εταιρείας, που συνδέονται με την απόδοση της Τράπεζας. Η πολυπλοκότητα και η λεπτομέρεια των τεχνικών αξιολόγησης ποικίλλει βάσει του ανοίγματος του Ομίλου και της Τράπεζας, της πολυπλοκότητας και του μεγέθους του πελάτη. Για τις μικρές επιχειρήσεις και τις επιχειρήσεις του αγροτικού τομέα χρησιμοποιούνται Υποδείγματα Συμπεριφοράς. Τα Υποδείγματα Συμπεριφοράς έχουν βασιστεί αποκλειστικά σε ιστορικά στοιχεία συμπεριφοράς των πελατών σε προϊόντα της Τράπεζας και έχουν προκύψει από στατιστική ανάλυση. Είναι προσαρμοσμένα για τους πελάτες της Τράπεζας και διαφοροποιούνται βάσει προϊόντος και κατάστασης εξυπηρέτησης του Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 δανείου (bucket). Τα μοντέλα αυτά συνδυάζουν την χρηματοοικονομική και στατιστική ανάλυση με την εξειδικευμένη κρίση των αρμόδιων στελεχών. Οποτεδήποτε είναι εφικτό πραγματοποιείται συγκριτική αξιολόγηση των μοντέλων έναντι της πληροφόρησης από εξωτερικές πηγές. Οι πιστούχοι αξιολογούνται κατά τον αρχικό προσδιορισμό του πιστωτικού ορίου τους, και στη συνέχεια η αξιολόγησή τους αναθεωρείται τουλάχιστον ετησίως. Οι αξιολογήσεις ενημερώνονται επίσης οποτεδήποτε υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία που μπορεί να έχουν σημαντικό αντίκτυπο στο επίπεδο του πιστωτικού κινδύνου. Ιδιωτική Πίστη Αναφορικά με το χαρτοφυλάκιο ιδιωτών, εφαρμόζονται διαφορετικά υποδείγματα αξιολόγησης της πιστοληπτικής ικανότητας πελατών, που καλύπτουν διαφορετικά στάδια του πιστωτικού κύκλου, ως εξής: 1. Υποδείγματα Αιτήσεων (Application Scorecards) Τα Υποδείγματα Αιτήσεων έχουν βασιστεί αποκλειστικά σε ιστορικά στοιχεία αιτήσεων και συμπεριφοράς και έχουν προκύψει από στατιστική ανάλυση. Είναι ειδικά προσαρμοσμένα για τους πελάτες του Ομίλου και της Τράπεζας και διαφοροποιούνται βάσει προϊόντος και βάσει σκοπού. Συνεπώς, υπάρχουν πέντε μοντέλα αιτήσεων βάσει προϊόντος, και τρία μοντέλα βάσει σκοπού στα ενυπόθηκα / στεγαστικά δάνεια. 2. Υποδείγματα Συμπεριφοράς (Behavioral Scorecards) Τα Υποδείγματα Συμπεριφοράς έχουν βασιστεί αποκλειστικά στα ιστορικά στοιχεία συμπεριφοράς των πελατών σε προϊόντα της Τράπεζας και έχουν προκύψει από στατιστική ανάλυση. Είναι προσαρμοσμένα για τους πελάτες της Τράπεζας και διαφοροποιούνται βάσει προϊόντος και κατάστασης εξυπηρέτησης του δανείου (bucket and days past due). Συνολικά υπάρχουν 8 υποδείγματα συμπεριφοράς. 3. Εσωτερικά Υποδείγματα Αξιολόγησης Πληροφοριών (Internal Bureau Scorecards) Υπάρχει επίσης ένα υπόδειγμα που αφορά στη συμπεριφορά των πελατών του Ομίλου και της Τράπεζας στην αγορά τη στιγμή της αίτησης. Έχει και αυτό βασιστεί αποκλειστικά σε ιστορικά στοιχεία και έχει προκύψει από στατιστική ανάλυση. Είναι προσαρμοσμένο στους πελάτες του Ομίλου και της Τράπεζας και δεν διαφοροποιείται βάσει προϊόντος. 4. Συνολικά Υποδείγματα Αίτησης (Overall Application Scorecards) Πρόκειται για υποδείγματα που συμμετέχουν στην εγκριτική διαδικασία και τα οποία στην ουσία αποτελούν συνδυασμό των τριών προαναφερθέντων υποδειγμάτων. Έτσι, όταν ένας πελάτης υποβάλλει μία αίτηση, αξιολογείται με βάση το δημογραφικό προφίλ του (application score), τη συμπεριφορά του στα προϊόντα της Τράπεζας (behavior score), και την αξιολόγηση του Τειρεσία. Πρόκειται για 5 υποδείγματα που διαφοροποιούνται βάσει κατηγορίας προϊόντος, έχουν προκύψει από στατιστική ανάλυση και βασίζονται σε ιστορικά στοιχεία αιτήσεων και συμπεριφοράς. Τα ανωτέρω εσωτερικά υποδείγματα προσδιορίζουν τους βασικούς παράγοντες που χρησιμοποιούνται στα μοντέλα για τον καθορισμό της πιθανότητας αθέτησης της Τράπεζας τόσο για το χαρτοφυλάκιο ιδιωτών, όσο και για το χαρτοφυλάκιο της επιχειρηματικής τραπεζικής της Τράπεζας. Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 5. Αξιολόγηση Credit Bureau Μοντέλων (Scoring) Επιπλέον, ο Όμιλος και η Τράπεζα έχουν χρησιμοποιήσει το υπόδειγμα αξιολόγησης της πιστοληπτικής ικανότητας της Τειρεσίας ΑΕ, το οποίο λαμβάνει υπόψη το σύνολο των ανοιγμάτων των δανειοληπτών στην ελληνική αγορά. Η χρήση του συγκεκριμένου υποδείγματος βελτίωσε την απόδοση των υφιστάμενων υποδειγμάτων. Η πολιτική που ακολουθείται στη διαδικασία έγκρισης και προσδιορίζει τη διάθεση καθώς και τη δυνατότητα του αιτούντος να αντεπεξέλθει στις υποχρεώσεις του βασίζεται επίσης σε μία σειρά πιστωτικών κριτηρίων (πέρα από τα προαναφερθέντα υποδείγματα αξιολόγησης της πιστοληπτικής ικανότητας), όπως: Ηλικία /Υπηκοότητα /Επάγγελμα Ελάχιστο Επίπεδο εισοδήματος Μηνιαίο διαθέσιμο εισόδημα (ΜΔΕ), Σχέση δανείου προς Εισόδημα (LTI) Προγενέστερη Πιστωτική συμπεριφορά του πελάτη Ανώτατο επίπεδο Ακάλυπτου Ανοίγματος Aνώτατα επίπεδα σχέσης δανείου προς αξία εξασφάλισης (ΔΔΑΕ) (για τα ενυπόθηκα δάνεια) σε συνδυασμό με τον σκοπό του δανείου. Καλύμματα και εξασφαλίσεις Μέγιστο όριο ανά προϊόν Η Διοίκηση εξετάζει τακτικά και ελέγχει την προβλεπτική ικανότητα της αξιολόγησης της πιστοληπτικής ικανότητας των μοντέλων (Επιχειρηματική και Ιδιωτική Πίστη), εξασφαλίζοντας έτσι τη δυνατότητα ορθής απεικόνισης του πιστωτικού κινδύνου και επιτρέποντας την έγκαιρη λήψη ενεργειών για την αντιμετώπιση πιθανών προβλημάτων. Ποσοστό ανάκτησης με βάση τις υφιστάμενες εξασφαλίσεις και εγγυήσεις Παράλληλα με την αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας των αντισυμβαλλομένων, η Διοίκηση κατά τον καθορισμό και την ανανέωση των πιστωτικών ορίων εκτιμά το ποσοστό ανάκτησης σε σχέση με το άνοιγμα σε περίπτωση που ο πιστούχος αθετήσει τις συμβατικές υποχρεώσεις του. Η εκτίμηση του ποσοστού ανάκτησης βασίζεται στο είδος της πιστοδότησης και στην ποιότητα της τυχόν εξασφάλισης. Κατά πάγια πρακτική, όσο χαμηλότερη είναι η πιστοληπτική διαβάθμιση του πιστούχου, τόσο ισχυρότερες είναι οι απαιτούμενες εξασφαλίσεις ώστε το ποσοστό ανάκτησης να είναι όσο το δυνατόν μεγαλύτερο σε περίπτωση που ο πιστούχος αθετήσει τις συμβατικές υποχρεώσεις του έναντι του Ομίλου και της Τράπεζας. Άνοιγμα σε αθέτηση (Exposure At Default) Το άνοιγμα σε αθέτηση (EAD) ισούται με το ύψος του πιστωτικού ανοίγματος, την στιγμή της αθέτησης, λαμβάνοντας υπόψη οποιοδήποτε επιπλέον ποσό πιστωτικών ορίων που έχει αναληφθεί έως την ημερομηνία της αθέτησης. Η μετατροπή των εγκεκριμένων πιστωτικών ορίων που δεν έχουν πλήρως εκταμιευτεί αλλά αντιπροσωπεύουν δυνητικό πιστωτικό άνοιγμα πραγματοποιείται με τον κοινώς χρησιμοποιούμενο Συντελεστή Μετατροπής Πίστωσης (ΣΜΠ), ο οποίος ισούται με το κλάσμα Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 του «πιστωτικού ανοίγματος σε αθέτηση» μείον του «πιστωτικού ανοίγματος κατά τον χρόνο της αθέτησης» προς το ποσό που δεν έχει εκταμιευθεί κατά τον χρόνο αθέτησης («Limit at observation – Balance at observation»). Ζημία σε περίπτωση αθέτησης (Loss Given Default) Η ζημία σε περίπτωση αθέτησης (loss given default - LGD) ορίζεται ως το ποσοστό της οικονομικής ζημίας κατά τη διάρκεια της περιόδου ανάκτησης προς το άνοιγμα κατά τον χρόνο αθέτησης. O υπολογισμός της ζημιάς σε περίπτωση αθέτησης λαμβάνει υπόψη τις ταμειακές ροές καθώς επίσης και το σύνολο των εξόδων τα οποία και προεξοφλούνται με τη χρήση του Πραγματικού Επιτοκίου (Effective Interest Rate). Για τον υπολογισμό της ζημίας σε περίπτωση αθέτησης 11, χρησιμοποιούνται μοντέλα επαναφοράς σε ενήμερη κατάσταση (χωρίς τροποποίηση των όρων δανεισμού-self cure rate models). Επίσης λαμβάνονται υπόψη οι πιθανές ανακτήσεις. Υπάρχουν διάφορα είδη «Ανάκτησης»: Ανακτήσεις μετρητών θα μπορούσαν να θεωρηθούν οι ταμειακές ροές από τον πελάτη, από τον εγγυητή, από πιστωτικές διευκολύνσεις που επανήλθαν σε ενήμερη κατάσταση, από εξασφαλίσεις (αποδεκτές ασφάλειες/εγγυήσεις), από πώληση οφειλών. Ανακτήσεις εκτός μετρητών θα μπορούσαν να θεωρηθούν οι κατασχέσεις. Για τον πλήρη υπολογισμό της ζημίας σε περίπτωση αθέτησης χρησιμοποιούνται επιπλέον στοιχεία: Επαναφορά σε ενήμερη κατάσταση μέσω Τροποποίησης των όρων δανεισμού (Cure via Modification): Το επίπεδο επαναφοράς των λογαριασμών σε ενήμερη κατάσταση εφαρμόζοντας κάποια Τροποποίηση των όρων της σύμβασης. Ζημία σε περίπτωση μη επαναφοράς σε ενήμερη κατάσταση: Ζημία που προκύπτει από περιπτώσεις όπου ο Όμιλος και η Τράπεζα δεν κατάφεραν να αποκαταστήσει την τακτική εξυπηρέτηση. Ζημία σε περίπτωση τροποποίησης: Ζημία που προέκυψε λόγω του είδους της τροποποίησης που προτάθηκε στον πελάτη. Ποιότητα Δανειακού Χαρτοφυλακίου Το Δανειακό Χαρτοφυλάκιο ανάλογα με την ποιότητα του τμηματοποιείται στις ακόλουθες κατηγορίες, τόσο για το χαρτοφυλάκιο ιδιωτικής όσο και για το χαρτοφυλάκιο επιχειρηματικής πίστης: Ισχυρή - Ιδιωτική Πίστη: Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Σταδίου 1 (Stage 1) που βρίσκονται σε 0 ημέρες καθυστέρησης - Επιχειρηματικά: Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Σταδίου 1 (Stage 1) με 11 Για τα επιχειρηματικά χαρτοφυλάκια τα υποδείγματα επαναφοράς σε ενήμερη κατάσταση (cure rates) περιλαμβάνουν και τις περιπτώσεις φυσιολογικής επαναφοράς, αυτό-ίασης αλλά και αυτές που έχουν προέλθει μέσω ρυθμίσεων, τροποποίησης των όρων δανεισμού. Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 αξιολόγηση έως και 14 Προτεινόμενη - Ιδιωτική Πίστη: Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Σταδίου 1 (Stage 1) που βρίσκονται σε 1-30 ημέρες καθυστέρησης - Επιχειρηματικά: Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Σταδίου 1 (Stage 1) με αξιολόγηση άνω του 14 Ειδικής Παρακολούθησης - Ιδιωτική Πίστη: Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Σταδίου 2 (Stage 2) - Επιχειρηματικά: Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Σταδίου 2 (Stage 2) Σε αθέτηση - Ιδιωτική Πίστη: Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Σταδίου 3 (Stage 3) - Επιχειρηματικά: Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Σταδίου 3 (Stage 3) Τα μη διαβαθμισμένα επιχειρηματικά δάνεια που εντάσσονται στο Στάδιο 1 κατηγοριοποιούνται σύμφωνα με το επίπεδο καθυστέρησής τους. Η ανωτέρω κατηγοριοποίηση σχετίζεται άμεσα με το επίπεδο της πιθανότητας αθέτησης κάθε χαρτοφυλακίου (το επίπεδο της πιθανότητας αθέτησης ποικίλλει μεταξύ των κατηγοριών). Σημαντική αύξηση του πιστωτικού κινδύνου (Significant increase in credit risk) Η αξιολόγηση της σημαντικής αύξησης του πιστωτικού κινδύνου (significant increase in credit risk) είναι ουσιώδης για τον εντοπισμό του σημείου μετάβασης του υπολογισμού των προβλέψεων από την 12μηνη περίοδο στο σύνολο της διάρκειας ζωής του δανείου. Εάν, κατόπιν της αξιολόγησης αυτής, επέλθει σημαντική αύξηση του πιστωτικού κινδύνου, ο Όμιλος και η Τράπεζα αναγνωρίζουν ποσό πρόβλεψης ζημίας ίσο με το ποσό των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής του δεδομένου χρηματοοικονομικού μέσου. Για τη διενέργεια της αξιολόγησης αυτής, ο Όμιλος και η Τράπεζα συγκρίνουν τον κίνδυνο αθέτησης στο χρηματοοικονομικό μέσο κατά την ημερομηνία αναφοράς, με τον αντίστοιχο κίνδυνο αθέτησης κατά την ημερομηνία αρχικής αναγνώρισης. Στόχος του Ομίλου και της Τράπεζας είναι να εντοπιστεί η εν λόγω σημαντική αύξηση του πιστωτικού κινδύνου προτού θεωρηθεί το χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο ως απομειωμένης πιστωτικής αξίας. Η κατανομή μεταξύ σταδίων (Stages) βασίζεται στα κριτήρια που παρατίθενται κατωτέρω: Εάν, κατά την ημερομηνία αναφοράς, το δάνειο είναι σε κατάσταση μη εξυπηρετούμενου ανοίγματος, εντάσσεται στο «Στάδιο 3» (Stage 3) και υπολογίζονται οι αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής. Εάν έχει παρουσιαστεί σημαντική αύξηση του πιστωτικού κινδύνου κατά την ημερομηνία αναφοράς έναντι του αντίστοιχου κινδύνου κατά την ημερομηνία αρχικής αναγνώρισης, το δάνειο ταξινομείται στο «Στάδιο 2» (Stage 2) και υπολογίζονται οι αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής. Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Τα υπόλοιπα δάνεια ταξινομούνται στο «Στάδιο 1» (Stage 1) και οι αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες υπολογίζονται για 12 μήνες. Τα ποσοτικά και ποιοτικά κριτήρια βάσει των οποίων ο Όμιλος και η Τράπεζα αξιολογούν εάν συντρέχει σημαντική αύξηση του πιστωτικού κινδύνου ενός ανοίγματος παρατίθενται κατωτέρω. Χαρτοφυλάκιο Επιχειρηματικών Δανείων και Δανείων Ιδιωτών Πρωτεύοντα κριτήρια - Δευτερεύοντα κριτήρια - Ύπαρξη ρύθμισης - Ενδείξεις στην συμπεριφορά του δανείου (παρακολούθηση του μέγιστου σταδίου καθυστέρησης κατά το τελευταίο 12μηνο) - Ύπαρξη γεγονότος αθέτησης υποχρέωσης βάσει του Ορισμού των Μη Εξυπηρετούμενων Ανοιγμάτων που περιέχεται στις Κατευθυντήριες γραμμές της EBA, κατά το τελευταίο 12μηνο - Ένδειξη επιτήρησης /Watch List Τελικό Κριτήριο (Backstop) - σημαντική αύξηση της πιθανότητας αθέτησης υποχρέωσης (PD) ενός χρηματοοικονομικού μέσου κατά την ημερομηνία αναφοράς, σε σύγκριση με την ημερομηνία αρχικής αναγνώρισης, βάσει ορισμένων απόλυτων ( 6,5%) ή σχετικών (200%) ορίων. Την προηγούμενη χρήση τα προναφερθέντα όρια ήταν απόλυτα 3%-6,5% και/ή σχετικά 200%. Η αλλαγή που εφαρμόστηκε εμπίπτει στο πλαίσιο της καθιερωμένης επαναξιολόγησης των PD ορίων, αναφορικά με την σημαντική αύξηση της πιθανότητας αθέτησης. Καθυστέρηση 30 ημερών (30dpd) και άνω Επιπλέον κριτήρια λόγω της πανδημίας Covid-19 - Ο Όμιλος εισήγαγε και συνεχισε να υιοθετεί πρόσθετα κριτήρια σημαντικής αύξησης πιστωτικού κινδύνου (SICR), χωρίς να χαλαρώσει κανένα από τα υπάρχοντα όρια, προκειμένου να κατανείμει αποτελεσματικά τα ανοίγματα που υπόκεινται σε αναστολή πληρωμών δόσεων λόγω Covid-19. Τα νέα κριτήρια εξετάζουν πιθανότητες αθέτησης, τον κλάδο οικονομικής δραστηριότητας αλλά και την συμπεριφορά πριν την πανδημία. Κριτήρια αξιολόγησης της απομείωσης Δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος σε ατομική και συλλογική βάση Αξιολόγηση σε ατομική βάση Για την καλύτερη απεικόνιση του αναμενόμενου κινδύνου, ο Όμιλος και η Τράπεζα καταρτίζουν έναν κατάλογο με τους πιστούχους για τους οποίους θα γίνει αξιολόγηση σε ατομική βάση. Η αξιολόγηση σε ατομική βάση γίνεται για τα σημαντικά δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος, δηλαδή αυτά που πληρούν τα κατωτέρω κριτήρια σωρευτικά: Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Αφορούν πιστούχους το συνολικό δανειακό άνοιγμα των οποίων στη λήξη της περιόδου που συνιστά την ημερομηνία αναφοράς υπερβαίνει το ποσό του € 1 εκατ. ή του ισόποσου αυτού σε ξένο νόμισμα για την Τράπεζα. Για τις θυγατρικές εταιρείες έχουν θεσπιστεί χαμηλότερα όρια. Τα πιστωτικά ανοίγματα κατατάσσονται σε Αθέτηση (Non performing exposures) σύμφωνα με την πιστωτική πολιτική του Ομίλου. Εκτός από τα μεμονωμένα σημαντικά δάνεια, πρόσθετα πιστωτικά ανοίγματα μπορούν να αξιολογούνται σε ατομική βάση, ανεξάρτητα από το επίπεδο έκθεσής τους, κατά την κρίση της Επιτροπής Προβλέψεων. Περιγραφή του Υπολογισμού των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών (σε ατομική βάση) Η αναμενόμενη πιστωτική ζημία ορίζεται ως η διαφορά ανάμεσα σε όλες τις συμβατικές ταμειακές ροές που είναι απαιτητές σύμφωνα με τη σύμβαση και όλες τις αναμενόμενες ταμειακές ροές (ήτοι όλες οι υστερήσεις ταμειακών ροών), προεξοφλημένη με βάση το αρχικό πραγματικό επιτόκιο (ή το αρχικό πραγματικό επιτόκιο προσαρμοσμένο στον πιστωτικό κίνδυνο όταν πρόκειται για χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία πιστωτικά απομειωμένα κατά την αρχική τους αναγνώριση). Οι ταμειακές ροές που λαμβάνονται υπόψη περιλαμβάνουν όλες τις συμβατικές ταμειακές ροές του δανείου, καθώς και ταμειακές ροές από την πώληση εξασφαλίσεων ή άλλων πιστωτικών ενισχύσεων. Σύμφωνα με το Δ.Π.Χ.Α. 9, για τον υπολογισμό των αναμενόμενων ζημιών πρέπει να ληφθούν υπόψη σενάρια σταθμισμένα βάσει πιθανοτήτων που θα αφορούν την αναμενόμενη διάρκεια του χρηματοοικονομικού μέσου. Ο υπολογισμός των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών βάσει της ατομικής αξιολόγησης ορίζεται ως εξής: Όπου: 𝐸𝐸𝐸𝐸𝐸𝐸 = �(𝐼𝐼𝐼𝐼𝐼𝐼𝐼𝐼 𝑂𝑂𝑂𝑂𝑂𝑂𝑂𝑂𝑂𝑂𝑂𝑂𝑂𝑂𝑂𝑂𝑂𝑂𝑂𝑂𝑂𝑂 𝐵𝐵𝐵𝐵𝐵𝐵𝐵𝐵𝐵𝐵𝐵𝐵𝐵𝐵 − 𝑃𝑃𝑃𝑃𝑃𝑃𝑃𝑃𝑃𝑃𝑃𝑃𝑃𝑃 𝑉𝑉𝑉𝑉𝑉𝑉𝑉𝑉𝑉𝑉 𝑜𝑜𝑜𝑜 𝑡𝑡ℎ𝑒𝑒 𝑅𝑅𝑅𝑅𝑅𝑅𝑅𝑅𝑅𝑅𝑅𝑅𝑅𝑅𝑅𝑅𝑅𝑅𝑅𝑅𝑅𝑅 𝐴𝐴𝐴𝐴𝐴𝐴𝐴𝐴𝐴𝐴𝐴𝐴) ∙ 𝑃𝑃𝑖𝑖 𝑖𝑖 • Λογιστικό Υπόλοιπο βάσει Δ.Π.Χ.Α. (IFRS Outstanding Balance): Το σχηματισμένο λογιστικό υπόλοιπο με βάση τα Δ.Π.Χ.Α. κατά την ημερομηνία αναφοράς και διενέργειας του ελέγχου ατομικής αξιολόγησης. • Παρούσα Αξία του Ανακτήσιμου Ποσού (Present Value of Recoverable Amount): Ποσοτικοποίηση του ανακτήσιμου ποσού, βάσει της παρούσας αξίας των αναμενόμενων μελλοντικών ταμειακών ροών που σχετίζονται είτε με εισπράξεις μετρητών από τον οφειλέτη είτε με τα έσοδα από την εκκαθάριση των εξασφαλίσεων δανείων που προεξοφλούνται στην παρούσα αξία τους με το αρχικό πραγματικό επιτόκιο του δανείου (EIR). • 𝑷𝑷𝒊𝒊 : ο συντελεστής στάθμισης πιθανοτήτων κάθε σεναρίου βάσει του οποίου υπολογίζεται το ποσό των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών. Αξιολόγηση σε συλλογική βάση Η αξιολόγηση σε συλλογική βάση εφαρμόζεται σε όλες τις υπόλοιπες χορηγήσεις, ήτοι σε όσες εντάσσονται στα Στάδια 1 και 2 (Stage 1 και Stage 2), καθώς και στις χορηγήσεις του Σταδίου 3 (Stage 3) που δεν υπόκεινται σε ατομική αξιολόγηση. Περιγραφή του Υπολογισμού των ΑΠΖ (σε συλλογική βάση) Για τον υπολογισμό του ποσού απομείωσης των δανείων που εκτιμάται σε συλλογική βάση, χρησιμοποιούνται, στατιστικές Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 μέθοδοι βάσει παραμέτρων πιστωτικού κινδύνου. Ο υπολογισμός των Αναμενόμενων Πιστωτικών Ζημιών καθ' όλη τη διάρκεια ζωής, για όλα τα χαρτοφυλάκια, παρατίθεται κατωτέρω: 𝑇𝑇 𝐿𝐿𝐿𝐿𝐿𝐿𝐿𝐿 = � �� 𝑃𝑃𝐷𝐷𝑡𝑡𝑖𝑖 × 𝐿𝐿𝐿𝐿𝐷𝐷𝑡𝑡𝑖𝑖 × 𝐸𝐸𝐸𝐸𝐷𝐷𝑡𝑡 × 𝐷𝐷𝐹𝐹𝑡𝑡 � 𝑃𝑃𝑖𝑖 𝑖𝑖 𝑡𝑡 Όπου: Χρόνος ως τη Λήξη (T): Ο χρόνος που απομένει έως τη λήξη του δανείου. Πιθανότητα Αθέτησης (PD): Η παράμετρος αυτή εκφράζει την πιθανότητα αθέτησης ενός χρηματοοικονομικού μέσου. Τα δάνεια και οι απαιτήσεις που εντάσσονται στο Στάδιο 1 (Stage 1) υπολογίζονται με πιθανότητα αθέτησης 12 μηνών, ενώ αυτά που εντάσσονται στο Στάδιο 2 (Stage 2) υπολογίζονται βάσει της πιθανότητας αθέτησης καθ' όλη τη διάρκεια ζωής της χορήγησης. Για το Στάδιο 3 (Stage 3), PD=1. Ζημία σε περίπτωση αθέτησης (LGD): Η παράμετρος αυτή ορίζει την «αναμενόμενη» πιστωτική ζημία που προκύπτει σε περίπτωση αθέτησης ενός χρηματοοικονομικού μέσου. Εκφράζεται ως ποσοστό του ανοίγματος το οποίο, εάν πολλαπλασιαστεί με το άνοιγμα του δανείου, δίνει το ποσό της ζημίας του Ομίλου και της Τράπεζας κατά τον χρόνο αθέτησης. Άνοιγμα κατά την αθέτηση (EAD): Η παράμετρος αυτή ορίζει την αξία του ανοίγματος σε περίπτωση αθέτησης ενός χρηματοοικονομικού μέσου. Το EAD βασίζεται στον ακόλουθο τύπο: 𝐸𝐸𝐸𝐸𝐸𝐸𝑡𝑡 = (𝑂𝑂𝑂𝑂 − 𝐵𝐵𝐵𝐵𝐵𝐵𝐵𝐵𝐵𝐵𝐵𝐵𝐵𝐵 𝑆𝑆ℎ𝑒𝑒𝑒𝑒𝑒𝑒 𝐸𝐸𝐸𝐸𝐸𝐸𝐸𝐸𝐸𝐸𝐸𝐸𝐸𝐸𝐸𝐸)𝑡𝑡 + (𝑂𝑂𝑂𝑂𝑂𝑂 − 𝐵𝐵𝐵𝐵𝐵𝐵𝐵𝐵𝐵𝐵𝐵𝐵𝐵𝐵 𝑆𝑆ℎ𝑒𝑒𝑒𝑒𝑒𝑒 𝐸𝐸𝐸𝐸𝐸𝐸𝐸𝐸𝐸𝐸𝐸𝐸𝐸𝐸𝐸𝐸)𝑡𝑡 ∙ 𝐶𝐶𝐶𝐶𝐶𝐶𝑡𝑡 Συντελεστής Μετατροπής Πίστωσης (CCF) είναι η παράμετρος που μετατρέπει στοιχεία εκτός ισολογισμού, όπως είναι τα μη χρησιμοποιηθέντα ανοίγματα, σε ισόποσα πιστωτικά ανοίγματα εντός ισολογισμού. Συντελεστής Προεξόφλησης κατά την χρονική στιγμή t (DFt): Συντελεστές που χρησιμοποιούνται για την προεξόφληση μίας αναμενόμενης ζημίας σε παρούσα αξία κατά την ημερομηνία αναφοράς. (Πραγματικό επιτόκιο EIR). Σταθμισμένο βάσει πιθανοτήτων αποτέλεσμα (Pi) = ο συντελεστής στάθμισης πιθανοτήτων κάθε σεναρίου βάσει του οποίου υπολογίζεται το ποσό των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών. Ο Όμιλος και η Τράπεζα επιμετρούν την αναμενόμενη πιστωτική ζημία ενός χρηματοοικονομικού μέσου λαμβάνοντας υπόψη πολλαπλές ενδεχόμενες παραμέτρους. Στο πλαίσιο της συλλογικής αξιολόγησης, ο Όμιλος και η Τράπεζα εφαρμόζουν τρία εναλλακτικά σενάρια, των οποίων η επίδραση ενσωματώνεται στις παραμέτρους κινδύνου του μοντέλου αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών. Στη συνέχεια, οι σχετικοί συντελεστές στάθμισης πιθανοτήτων εφαρμόζονται στο ποσό των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών που προέκυψε από κάθε σενάριο, με αποτέλεσμα να προκύπτει το σταθμισμένο βάσει πιθανοτήτων ποσό αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών. Η Μονάδα Στρατηγικής Οικονομικών και Επενδύσεων είναι αρμόδια για τον υπολογισμό των εναλλακτικών μακροοικονομικών σεναρίων (πρόγνωση μελλοντικών οικονομικών συνθηκών που επιβεβαιώνουν τον forward looking χαρακτήρα της διαδικασίας), συμπεριλαμβανομένων των προβλεπόμενων σχετικών μακροοικονομικών μεταβλητών και των αντίστοιχων συντελεστών στάθμισης πιθανοτήτων, που χρησιμοποιούνται στον υπολογισμό των απομειώσεων. Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Υπολογισμός των αναμενόμενων μελλοντικών ταμειακών ροών για δάνεια και απαιτήσεις σε Εταιρικούς πελάτες στο αποσβεσμένο κόστος Όσον αφορά συγκεκριμένους μεμονωμένους οφειλέτες, τα βασικά στοιχεία που λαμβάνονται υπόψη για την εκτίμηση των μελλοντικών ταμειακών ροών για δάνεια και απαιτήσεις πελατών του Επιχειρηματικού Χαρτοφυλακίου στο αποσβεσμένο κόστος, παρατίθενται κατωτέρω: Συνεχιζόμενες λειτουργικές ταμειακές ροές: Οι λειτουργικές ταμειακές ροές του υπόχρεου ή του εγγυητή, οι οποίες είναι συνεχιζόμενες και μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την αποπληρωμή της οφειλής. Τρέχουσες εξασφαλίσεις και εγγυήσεις: Εκτιμάται η τρέχουσα αξία των υφιστάμενων διακρατούμενων εξασφαλίσεων και εγγυήσεων του υπόχρεου, καθώς και η δυνατότητα ρευστοποίησής τους βάσει σεναρίου αναγκαστικής ρευστοποίησης ή σεναρίου εθελοντικής παράδοσης ακινήτου ή πώλησης. Δεσμευτικές Συμφωνίες Αποπληρωμής ή Διακανονισμού: Λαμβάνονται υπόψη τυχόν επιπρόσθετες συμφωνίες αναδιάρθρωσης ή διακανονισμού οφειλής μεταξύ του Ομίλου και της Τράπεζας και του πιστούχου. Πρόσθετες Πληροφορίες που λαμβάνονται από τον Υπεύθυνο Διαχείρισης Σχέσης: Λαμβάνεται υπόψη κάθε επιπλέον αξιόπιστη πληροφορία που έχει στη διάθεσή του ο Υπεύθυνος Διαχείρισης Σχέσης σχετικά με τη δυνατότητα του υπόχρεου να εξυπηρετήσει την οφειλή του προς τον Όμιλο και την Τράπεζα. Προσωπικές Εγγυήσεις του υπόχρεου: Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, κυρίως εκείνες που υποδηλώνουν ανοίγματα σημαντικών πελατών, μπορεί να ληφθεί υπόψη η αξία των προσωπικών εγγυήσεων υπέρ του υπόχρεου. Η χρήση των εν λόγω προσωπικών εγγυήσεων στην διαδικασία σχηματισμού των ατομικών προβλέψεων υπόκειται στην εγκριτική διαδικασία που τηρεί η Τράπεζα. Διαδικασία εξυγίανσης ή συνδιαλλαγής του Άρθρου 106 του Ν. 3588/2007: Οποιαδήποτε έσοδα προσδοκώνται μέσω της διαδικασίας εξυγίανσης ή συνδιαλλαγής του Άρθρου 106. Ο υπολογισμός των αναμενόμενων μελλοντικών ταμειακών ροών πραγματοποιείται σύμφωνα με τις εξής δύο προσεγγίσεις, οι οποίες ορίζονται στις ακόλουθες υπο-ενότητες: Οι προσεγγίσεις της λειτουργούσας επιχείρησης (Going concern) και θέσης σε εκκαθάριση (Gone Concern). Η προσέγγιση της Λειτουργούσας Επιχείρησης (Going concern) Σύμφωνα με το σενάριο της «λειτουργούσας επιχείρησης», οι λειτουργικές ταμειακές ροές του πιστούχου ή του εγγυητή είναι συνεχείς και μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την αποπληρωμή της χρηματοοικονομικής οφειλής προς όλους τους πιστωτές. Ο Όμιλος και η Τράπεζα λαμβάνουν υπόψη διάφορες προσεγγίσεις αναλόγως του συγκεκριμένου πιστούχου όταν εφαρμόζουν την παραδοχή της λειτουργούσας επιχείρησης κατά τον προσδιορισμό των ταμειακών ροών που θα προκύψουν από τη λειτουργία του πιστούχου, καθώς και από τη ρευστοποίηση των μη βασικών εξασφαλίσεων για τη λειτουργία της όπου συντρέχει τέτοια περίπτωση. Επιπλέον, η Διοίκηση λαμβάνει υπόψη τους ακόλουθους παράγοντες κατά την αξιολόγησή της: Τις εκτιμώμενες μελλοντικές ταμειακές ροές βάσει των πιο πρόσφατων οικονομικών στοιχείων του πιστούχου / εγγυητή. Στις περιπτώσεις αναδιάρθρωσης, τα σχέδια αναδιάρθρωσης και τις μεταβολές που προκύπτουν στη δομή της Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 οικονομικής οντότητας. Για τις σχετικές εκτιμήσεις λαμβάνονται υπόψη οι ενδεχόμενες επενδύσεις που είναι απαραίτητες για τη διατήρηση των μελλοντικών ταμειακών ροών (κεφαλαιουχικές δαπάνες). Όταν οι ταμειακές ροές βασίζονται στη ρευστοποίηση περιουσιακών στοιχείων του πιστούχου, ο Όμιλος και η Τράπεζα εκτιμούν την αναμενόμενη τιμή πώλησης προκειμένου να αποκτήσουν εικόνα των αναμενόμενων μελλοντικών ταμειακών ροών που θα προκύψουν από την πώληση των περιουσιακών στοιχείων, μείον του εκτιμώμενου κόστους που συνδέεται με τη ρευστοποίηση. Εξασφαλίσεις μπορούν να χρησιμοποιηθούν στο μέτρο που δεν επηρεάζονται οι λειτουργικές ταμειακές ροές. Επιπλέον, στις περιπτώσεις που ακολουθείται προσέγγιση σε «δύο βήματα» (ήτοι ανάλυση ανά περίοδο, ακολουθούμενη από εκτίμηση της τελικής αξίας), η προσέγγιση της «επιχείρησης σε εκκαθάριση» μπορεί επίσης να ληφθεί υπόψη για το δεύτερο βήμα και περιλαμβάνει τη ρευστοποίηση των εξασφαλίσεων. Βάσει των ανωτέρω πληροφοριών, το ποσό της αναμενόμενης πιστωτικής ζημίας επιμετράται ως η διαφορά μεταξύ της λογιστικής αξίας του περιουσιακού στοιχείου και των εκτιμώμενων μελλοντικών ταμειακών ροών προεξοφλημένων στο αρχικό πραγματικό επιτόκιο του χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου. Επιπλέον, ο Όμιλος, σε ευθυγράμμιση με την οδηγία της ΕΚΤ σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο τα ιδρύματα αναμένεται να λαμβάνουν υπόψη τους κλιματικούς και περιβαντολλογικούς κινδύνους (C&E), έχει σχεδιάσει κίνητρα που αναφέρονται στη Σημείωση 2.2. Η προσέγγιση της Επιχείρησης σε Εκκαθάριση (Gone Concern) Η Διοίκηση αποφασίζει την επιμέτρηση της απομείωσης βάσει της προσέγγισης της Επιχείρησης σε Εκκαθάριση, θεωρώντας ότι οι λειτουργικές ταμειακές ροές του πιστούχου παύουν και χρησιμοποιούνται οι εξασφαλίσεις, συμπεριλαμβανομένων τυχόν άλλων εισπράξεων που η Τράπεζα κρίνει ως ανακτήσιμες. Αυτό μπορεί να συμβεί όταν ισχύει ένας ή παραπάνω από τους ακόλουθους παράγοντες: Οι μελλοντικές λειτουργικές ταμειακές ροές του πιστούχου εκτιμώνται ως χαμηλές ή αρνητικές, ή / και Το άνοιγμα εξασφαλίζεται σημαντικά, και το εν λόγω περιουσιακό στοιχείο είναι κεντρικής σημασίας για τη δημιουργία ταμειακών ροών, ή / και Συντρέχει πολύ υψηλός βαθμός αβεβαιότητας ως προς την εκτίμηση των μελλοντικών ταμειακών ροών, ή / και Οι διαθέσιμες πληροφορίες είναι ανεπαρκείς για τη διενέργεια ανάλυσης βάσει λειτουργούσας επιχείρησης Τα έσοδα από την χρήση των εξασφαλίσεων αναπροσαρμόζονται ώστε να λαμβάνουν υπόψη τα έξοδα ρευστοποίησης καθώς και επιπρόσθετες μειώσεις της αξίας, όπου συντρέχει περίπτωση. Λαμβάνονται υπόψη οι εκτιμήσεις της αγοράς, οι προσδοκίες για τη στρατηγική ρευστοποίησης εξασφαλίσεων (συναινετικής έναντι μη συναινετικής - αναγκαστικής), και το υποκείμενο νομικό πλαίσιο προκειμένου να προσδιοριστεί επιπλέον μείωση της αξίας που μπορεί να χρειαστεί να εφαρμοστούν, καθώς και οι παραδοχές του χρόνου πώλησης. Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Διαγραφές Ο Όμιλος και η Τράπεζα προβαίνουν σε λογιστική διαγραφή έναντι των αναμενόμενων ζημιών από πιστωτικό κίνδυνο: • ανεπίδεκτων είσπραξης απαιτήσεων, δηλαδή απαιτήσεων για τις οποίες i) έχουν εξαντληθεί τα προβλεπόμενα μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης και είσπραξης σε βάρος του οφειλέτη και των λοιπών ενεχομένων ή ii) έχει κριθεί ότι η συνέχιση των δικαστικών ή εξωδικαστικών ενεργειών δεν αναμένεται να αποφέρει θετικό αποτέλεσμα για την Εταιρεία ή iii) ότι το κόστος ανάκτησης είναι οικονομικά ασύμφορο σε σχέση με την αναμενόμενη ωφέλεια, μη ανακτήσιμων ποσών απαιτήσεων δηλαδή των ποσών που αφορούν τη διαφορά μεταξύ του συνόλου της κατά Δ.Π.Χ.Α. απαίτησης και των εκτιμώμενων λειτουργικών ταμειακών ροών που αναμένονται να εισπραχθούν, προσαυξημένων με την εκτιμώμενη αξία των εξασφαλίσεων, καθώς και των ενεχόμενων περιουσιακών στοιχείων επί των οποίων δύναται να εγγραφεί βάρος υπέρ της Τράπεζας. Ο Όμιλος και η Τράπεζα προβαίνουν σε ρυθμίσεις ή οριστικές διευθετήσεις με άφεση χρέους όταν εκτιμούν ότι αποδεδειγμένα αποτελούν τη βέλτιστη λύση έναντι εναλλακτικών τύπων ρύθμισης ή οριστικής διευθέτησης στα πλαίσια της διαχείρισης πιστούχων σε οικονομική δυσκολία. Οι λογιστικές διαγραφές εγκρίνονται από την Επιτροπή Προβλέψεων ενώ οι αφέσεις χρέους δύναται να εγκριθούν και από άλλα εξουσιοδοτημένα εγκριτικά κλιμάκια. Την 31 Δεκεμβρίου 2021, το συμβατικό υπόλοιπο των δανείων για τα οποία διενεργήθηκαν διαγραφές στη χρήση 2021 και τα οποία εξακολουθούν να υπόκεινται σε νομικές ενέργειες, ανέρχεται σε € 475 εκατ. Β) Χαρτοφυλάκιο Χρεογράφων και λοιπών βραχυπρόθεσμων χρηματοοικονομικών στοιχείων Ο Όμιλος και η Τράπεζα αναγνωρίζουν προβλέψεις απομείωσης χρεωστικών τίτλων και άλλων χρηματοοικονομικών στοιχείων βραχυπρόθεσμης ληκτότητας, που αποτιμώνται στο αποσβεσμένο κόστος ή στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων. Το ύψος των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών που αναγνωρίζονται ως προβλέψεις απομείωσης εξαρτάται από το μέγεθος της επιδείνωσης του πιστωτικού κινδύνου από την ημερομηνία της αρχικής αναγνώρισης. Η εκτίμηση της σημαντικής επιδείνωσης είναι καίριας σημασίας για τον καθορισμό του σημείου μετάβασης μεταξύ της απαίτησης για μέτρηση της ΑΠΖ 12 μηνών έναντι της μέτρησης ΑΠΖ που θα βασίζεται σε ολόκληρη τη ζωή του χρηματοοικονομικού στοιχείου. Η προσέγγιση της αναγνώρισης προβλέψεων απομείωσης στηρίζεται στην παρακάτω κατανομή σε Στάδια: Στάδιο 1: Περιέχει χρηματοοικονομικά στοιχεία τα οποία δεν έχουν υποστεί σημαντική επιδείνωση της πιστωτικής ποιότητας από την ημερομηνία αρχικής αναγνώρισης ή είναι χαμηλού πιστωτικού κινδύνου κατά την ημερομηνία αναφοράς. Η Τράπεζα έχει υιοθετήσει την απλούστευση «χαμηλού πιστωτικού κινδύνου» σύμφωνα με την οποία εάν ένα χρηματοπιστωτικό στοιχείο έχει χαμηλό πιστωτικό κίνδυνο, θεωρείται ότι δεν έχει σημειωθεί σημαντική αύξηση του πιστωτικού κινδύνου. Η Τράπεζα θεωρεί ότι όλα τα μέσα επενδυτικού βαθμού εμπεριέχουν χαμηλό κίνδυνο, ως εκ τούτου κατατάσσονται στο Στάδιο 1. Στο στάδιο 1, γίνεται αναγνώριση ΑΠΖ δωδεκαμήνου. Για χρηματοοικονομικά στοιχεία με υπολειπόμενη διάρκεια ζωής μικρότερη των 12 μηνών, η ΑΠΖ υπολογίζεται για την υπολειπόμενη περίοδο μέχρι τη λήξη. Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Στάδιο 2: Περιέχει χρηματοοικονομικά στοιχεία τα οποία έχουν υποστεί σημαντική αύξηση πιστωτικού κινδύνου από την ημερομηνία της αρχικής αναγνώρισης. Στο στάδιο 2, αναγνωρίζεται ΑΠΖ για όλη τη διάρκεια της ζωής του στοιχείου. Στάδιο 3: Περιέχει χρηματοοικονομικά στοιχεία τα οποία είναι σε καθεστώς αθέτησης (απομειωμένα). Στο στάδιο 3, αναγνωρίζεται ΑΠΖ για όλη τη διάρκεια της ζωής του στοιχείου. Για την εκτίμηση της σημαντικής επιδείνωσης του πιστωτικού κινδύνου των στοιχείων μη-επενδυτικής διαβάθμισης και της κατανομής τους από το Στάδιο 1 στο Στάδιο 2 (και αντίστροφα), ο Όμιλος και η Τράπεζα βασίζονται στις ακόλουθες δύο ανεξάρτητες συνθήκες: α) υποβάθμιση (αναβάθμιση) της πιστοληπτικής αξιολόγησης από Εξωτερικούς Οργανισμούς Πιστοληπτικής Αξιολόγησης (ΕΟΠΑ) σε σχέση με την ημερομηνία κτήσης ή β) αύξηση (μείωση) δωδεκάμηνης πιθανότητας αθέτησης από την ημερομηνία κτήσης. Σε περίπτωση που δεν υφίσταται εξωτερική πιστοληπτική αξιολόγηση, ο Όμιλος και η Τράπεζα χρησιμοποιούν την εσωτερική αξιολόγηση της πιστοληπτικής διαβάθμισης. Παράλληλα, ο Όμιλος και η Τράπεζα παρακολουθούν την πορεία των πιστωτικών περιθωρίων στην αγορά ομολόγων. Οποιαδήποτε αύξηση των πιστωτικών περιθωρίων πάνω από ένα ενδεικτικό όριο από την ημερομηνία της αρχικής αναγνώρισης, ενεργοποιεί μια εσωτερική διαδικασία επανεξέτασης της κατανομής των εν λόγω στοιχείων σε κατάλληλα στάδια, προκειμένου να εκτιμηθεί κατά πόσο η παρατηρούμενη μεταβολή των περιθωρίων φερεγγυότητας αντανακλά κάποια μεταβολή του προσδοκώμενου πιστωτικού κινδύνου. Ορισμός Αθέτησης Ένας χρεωστικός τίτλος ή άλλο χρηματοοικονομικό στοιχείο βραχυπρόθεσμης ληκτότητας θεωρείται ότι βρίσκεται σε αθέτηση και συνεπώς κατατάσσεται στο Στάδιο 3, εφόσον υφίσταται πιστοληπτική διαβάθμιση από Εξωτερικό Οργανισμό Πιστοληπτικης αξιολογησης (ΕΟΠΑ) που αντιστοιχεί σε «Αθέτηση». Επιπλέον, σε περίπτωση που ο εκδότης ή ο αντισυμβαλλόμενος έχει επιπρόσθετες υποχρεώσεις προς την Τράπεζα και κάποιες από αυτές βρίσκονται σε καθεστώς αθέτησης, τότε σύμφωνα με τον κανόνα της «επιμόλυνσης πιστούχου», το εν λόγω στοιχείο κατατάσσεται επίσης στο Στάδιο 3. Εκτίμηση Αναμενόμενων Πιστωτικών Ζημιών Ο Όμιλος και η Τράπεζα χρησιμοποιούν τις ακόλουθες βασικές παραμέτρους για τον υπολογισμό της Αναμενόμενης Πιστωτικής Ζημίας επί χρεωστικών τίτλων: Πιθανότητα Αθέτησης (PD): Διαχωρίζεται στις ακόλουθες δυο κατηγορίες: - Πιθανότητα Αθέτησης 12 μηνών, η οποία αντιστοιχεί στην εκτιμώμενη πιθανότητα αθέτησης για τους επόμενους 12 μήνες και χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό των ΑΠΖ των χρηματοοικονομικών στοιχείων του Σταδίου 1. - Πιθανότητα Αθέτησης πλήρους διάρκειας ζωής, η οποία αντιστοιχεί στην εκτιμώμενη πιθανότητα αθέτησης για την υπόλοιπη διάρκεια ζωής του χρηματοοικονομικού στοιχείου και χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό των ΑΠΖ του Σταδίου 2. Για τα στοιχεία που είναι κατηγοριοποιημένα στο Στάδιο 3, η πιθανότητα αθέτησης ορίζεται στο 100%. Ζημία σε περίπτωση Αθέτησης (LGD): Ορίζεται ως το μέρος του συνολικού πιστωτικού ανοίγματος που η Τράπεζα εκτιμά ότι δεν θα μπορέσει να ανακτήσει σε περίπτωση αθέτησης. Η τιμή της εν λόγω παραμέτρου εξαρτάται από τον τύπο του εκδότη, την εξοφλητική προτεραιότητα και την παρουσία καλυμμάτων. Πραγματικό Επιτόκιο (EIR): Η απόδοση μέχρι τη λήξη του χρηματοοικονομικού στοιχείου κατά το χρόνο κτήσης. Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Άνοιγμα σε Αθέτηση (EAD): Ορίζεται ως η συνολική ζημία που ενδέχεται να προκύψει από μια πιθανή αθέτηση του εκδότη του χρηματοπιστωτικού στοιχείου. Για τον υπολογισμό του ανοίγματος σε αθέτηση, η Τράπεζα ακολουθεί τη μέθοδο του μελλοντικού αναπόσβεστου κόστους, λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι δεν θα ανακτηθεί το σύνολο των μελλοντικών ταμειακών ροών, αλλά ένα μέρος αυτών. Το άνοιγμα σε αθέτηση είναι το άθροισμα των προεξοφλημένων ταμειακών ροών κατά την ημερομηνία αναφοράς, χρησιμοποιώντας το πραγματικό επιτόκιο (EIR). Ο Όμιλος και η Τράπεζα δεν χρησιμοποιούν εσωτερικά μοντέλα για την εκτίμηση της πιθανότητας αθέτησης και της ζημιάς σε περίπτωση αθέτησης ή οποιουδήποτε από τα κριτήρια κατανομής σε στάδια (stages) που χρησιμοποιούνται για τον υπολογισμό της αναμενόμενης πιστωτικής ζημιάς χρεωστικών τίτλων κι λοιπών βραχυπρόθεσμων χρηματοοικονομικών προϊόντων. Ως βασική μεθοδολογία για τον υπολογισμό της κατανομής σε στάδια και του υπολογισμού της αναμενόμενης πιστωτικής ζημιάς, η Τράπεζα βασίζεται στην αξιολόγηση των εξωτερικών οίκων αξιολόγησης και των δημοσιευμένων πιθανοτήτων αθέτησης. Η προσέγγιση αυτή προϋποθέτει ένα ενιαίο «μέσο» σενάριο οικονομικής κατάστασης, το οποίο αντιπροσωπεύει το μέσο όρο όλων των πιθανών αποτελεσμάτων κάτω από διαφορετικά σενάρια μακροοικονομικών συνθηκών. Η αξιολόγηση της ύπαρξης σημαντικής αύξησης του πιστωτικού κινδύνου για χρεωστικούς τίτλους πραγματοποιείται μέσω αυτοματοποιημένης διαδικασίας. Κάθε άλλη αξιολόγηση σχετικά με την ύπαρξη σημαντικής αύξησης του πιστωτικού κινδύνου, η οποία οδηγεί σε διαφορετική έκβαση από πλευράς κατανομής σε στάδια (Stages) όπως ορίζεται ανωτέρω, θα πρέπει να εγκρίνεται από την Επιτροπή Προβλέψεων σε κάθε ημερομηνία αναφοράς. Αποκτηθέντα ή δημιουργημένα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία απομειωμένης πιστωτικής αξίας (POCI) Τα αποκτηθέντα ή δημιουργημένα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία απομειωμένης πιστωτικής αξίας (περιουσιακά στοιχεία POCI) είναι απομειωμένα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία κατά την αρχική τους αναγνώριση. Σε αντίθεση με τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία απομειωμένης πιστωτικής αξίας, η αντίστοιχη αξιολόγηση για τα περιουσιακά στοιχεία POCI γίνεται κατά την αρχική αναγνώριση και όχι μεταγενέστερα. Εάν ένα δάνειο κατά την αρχική του αναγνώριση χαρακτηριστεί ως POCI τότε επιμετράται πάντοντε βάσει των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών καθόλη την διάρκεια της ζωής του. Τα περιουσιακά στοιχεία POCI παραμένουν στην κατηγορία POCI καθ' όλη τη διάρκεια ζωής τους, και δεν αξιολογούνται για κατηγοριοποίηση σε στάδια (Stages) ή για μεταφορά από ένα στάδιο σε ένα άλλο. Ανάλυση στοιχείων στο μοντέλο αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών σύμφωνα με πολλαπλά οικονομικά σενάρια Η μονάδα Οικονομικής και Επενδυτικής Στρατηγικής του Ομίλου και της Τράπεζας προβλέπει την πιθανότητα εξέλιξης μακροοικονομικών μεταβλητών, όπως το ΑΕΠ, ο δείκτης ανεργίας, ο πληθωρισμός, ο δείκτης τιμών οικιστικών ακινήτων (HPI) και ο δείκτης εμπορικών ακινήτων που θα επηρεάσουν το ύψος των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών των δανειακών χαρτοφυλακίων κάτω από πολλαπλά οικονομικά σενάρια. Η Διοίκηση, κατά τον υπολογισμό των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών, υπολογίζει τρία διαφορετικά σενάρια (Ευνοϊκό – Βασικό – Δυσμενές), κάθε ένα εκ των οποίων συσχετίζεται με διαφορετικές πιθανότητες αθέτησης (PDs) και διαφορετικές ζημιές σε περίπτωση αθέτησης (LGDs). Η Διοίκηση έχει αποδώσει τους ακόλουθους συντελεστές στάθμισης για κάθε σενάριο: Βασικό 90%, Ευνοϊκό 5% και Δυσμενές 5%. Κατά περίπτωση, η Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 εκτίμηση πολλαπλών οικονομικών σεναρίων συνυπολογίζει την πιθανότητα ανάκτησης των δανείων σε αθέτηση, συμπεριλαμβανομένης της πιθανότητας τα δάνεια να εξυγιανθούν. Περισσότερες πληροφορίες παρατίθενται στη Σημείωση 3.2. Διαφοροποίηση στα μοντέλα υπολογισμού των ΑΠΖ λόγω Covid-19 Η Τράπεζα δεν προχώρησε σε δομικές αλλαγές κανενός από των ήδη υπαρχόντων μοντέλων που χρησιμοποιούνται για τον υπολογισμό των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών. Όλα τα εισαγόμενα δεδομένα, σύμφωνα με την συνήθη διαδικασία, έχουν επανεκτιμηθεί κατά την διάρκεια του έτους, προκειμένου να ληφθούν υπόψη τυχόν πρόσφατες αλλαγές, συμπεριλαμβανομένων και αλλαγών που μπορεί να απαιτούνται λόγω της επίδρασης του Covid-19. Εκτός από τις δραστικές αλλαγές στις μακρο-οικονομικές μεταβλητές, η περίοδος ρευστοποίησης αυξήθηκε για εξασφαλίσεις ακινήτων, προκειμένου να αντανακλά αποτελεσματικά τις καθυστερήσεις στις διαδικασίες που σχετίζονται με πλειστηριασμούς λόγω Covid-19. Πολλαπλά οικονομικά σενάρια υπολογισμού αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών Η Διοίκηση αξιολόγησε την ευαισθησία της πρόβλεψης αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών του Ομίλου για δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος, έναντι εύλογα πιθανών μεταβολών στον ρυθμό ανάπτυξης του πραγματικού ΑΕΠ, συγκριτικά με τα σενάρια μελλοντικών εκτιμήσεων που χρησιμοποιήθηκαν στην επιμέτρηση των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών κατά την 31η Δεκεμβρίου 2021. Η ανάλυση ευαισθησίας διενεργήθηκε με την υπόθεση μιας «ευνοϊκής» και μιας «δυσμενούς» μετατόπισης των τριών σεναρίων μελλοντικών εκτιμήσεων του ΑΕΠ κατά 1 ποσοστιαία μονάδα, η οποία επηρέασε τις εκτιμήσεις ρυθμού ανάπτυξης ΑΕΠ για το σύνολο της περιόδου. Διενεργήθηκε πλήρης επανεκτίμηση του συνόλου των μακροοικονομικών μεταβλητών από τα σχετικά υποδείγματα, λαμβάνοντας υπόψη τις «ευνοϊκές» και «δυσμενείς» προσαρμογές επί των σεναρίων ρυθμού ανάπτυξης ΑΕΠ που είχαν αρχικά εφαρμοστεί, καθώς ο ρυθμός ανάπτυξης ΑΕΠ διαδραματίζει καίριο ρόλο στον προσδιορισμό των λοιπών μακροοικονομικών μεταβλητών. Ο ακόλουθος πίνακας περιλαμβάνει την επίδραση των ΑΠΖ στο χαρτοφυλάκιο δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος, κατά την 31η Δεκεμβρίου 2021 και 2020, για κάθε ένα εναλλακτικό υποθετικό σενάριο. Η επίδραση από τις ΑΠΖ θα πρέπει να αξιολογείται στα πλαίσια της ανάλυσης ευαισθησίας στο σύνολό της, σε συνδυασμό με τις παραπάνω επεξηγηματικές σημειώσεις. Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Εναλλακτικό υποθετικό σενάριο 31/12/2021 (Όμιλος) Υψηλότερο ΑΕΠ (+1%) Χαμηλότερο ΑΕΠ (-1%) Στάδιο 1 Επίδραση ΑΠΖ Στάδιο 2 (4) 4 (10) 11 Στάδιο 3 Σύνολο (14) 14 (28) 28 Την 31η Δεκεμβρίου 2021 η Εταιρεία δεν είχε δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος. Επίδραση ΑΠΖ Εναλλακτικό υποθετικό σενάριο 31/12/2020 (Όμιλος) Υψηλότερο ΑΕΠ (+1%) Χαμηλότερο ΑΕΠ (-1%) Εναλλακτικό υποθετικό σενάριο 31/12/2020 (Εταιρεία) Σύνολο Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 (4) 4 (14) 21 (110) 131 (128) 156 Στάδιο 3 Σύνολο (40) 48 (41) 50 Στάδιο 1 Υψηλότερο ΑΕΠ (+1%) Χαμηλότερο ΑΕΠ (-1%) Επίδραση ΑΠΖ Στάδιο 2 - (1) 1 4.3 Διαχείριση πιστωτικού κινδύνου Μέγιστη έκθεση σε πιστωτικό κίνδυνο πριν τη λήψη εξασφαλίσεων και λοιπών τεχνικών μείωσης πιστωτικού κινδύνου Ο ακόλουθος πίνακας απεικονίζει το μέγιστο επίπεδο έκθεσης του Ομίλου και της Εταιρείας σε πιστωτικό κίνδυνο κατά την 31η Δεκεμβρίου 2021 και 2020 αντίστοιχα, πριν ληφθούν υπόψη τυχόν ληφθείσες εξασφαλίσεις και λοιπές τεχνικές μείωσης του πιστωτικού κινδύνου. Για να εκτιμηθεί η επίδραση του κινδύνου όπως παρατίθεται κατωτέρω, για τα εντός ισολογισμού περιουσιακά στοιχεία χρησιμοποιήθηκαν τα λογιστικά υπόλοιπα όπως αυτά εμφανίζονται στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης κατά την ημερομηνία αναφοράς. Όμιλος Εταιρεία 31/12/2021 31/12/2020 31/12/2021 31/12/2020 Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυμάτων (Σημείωση 18) Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα (Σημείωση 19) Χρηματοοικονομικά μέσα ενεργητικού αποτιμώμενα σε εύλογες αξίες μέσω αποτελεσμάτων (Σημείωση 20) Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος (Σημείωση 21) Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων (Σημείωση 22) Απαιτήσεις από χρεωστικούς τίτλους στο αποσβεσμένο κόστος (Σημείωση 23) Διακρατούμενα προς πώληση στοιχεία ενεργητικού 1.344 1.258 50 462 591 507 - - 886 341 - - 36.521 39.624 - 3.826 2.299 2.717 - - 9.200 4.964 757 696 428 181 - - Λοιπά στοιχεία ενεργητικού (Σημείωση 29) 2.198 2.116 26 138 Πιστωτικές δεσμεύσεις (Σημείωση 40) 4.856 4.082 - 7 Σύνολο 58.323 55.790 833 5.130 Οι παρακάτω πίνακες παρουσιάζουν τα υπόλοιπα προ προβλέψεων των πιστωτικών ανοιγμάτων του Ομίλου και της Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Εταιρείας, σε στάδια, για τα χρηματοοικονομικά μέσα στο αποσβεσμένο κόστος ή στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων και άλλων χρηματοοικονομικών στοιχείων, καθώς επίσης και για τα πιστωτικά ανοίγματα εκτός ισολογισμού. Όμιλος Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 Συλλογική βάση 31/12/2021 Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυμάτων Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Δάνεια Ιδιωτών POCI Ατομική βάση Συλλογική βάση Σύνολο Ατομική βάση - - - - - 1.344 28.007 5.126 1.055 3.287 714 302 38.492 5.806 2.271 608 68 431 6 9.189 4.647 1.803 366 38 336 6 7.195 Καταναλωτικά, Προσωπικά και Λοιπά δάνεια 837 352 191 30 92 - 1.502 Πιστωτικές κάρτες 322 115 50 0 4 - 491 Δάνεια προς Εταιρείες και τον Δημόσιο Τομέα 22.202 2.855 447 3.219 283 297 29.303 Μεγάλες Επιχειρήσεις 15.304 1.171 15 1.415 63 50 18.018 Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις 5.353 1.684 432 1.799 217 247 9.732 Δημόσιος Τομέας Χρεωστικοί τίτλοι επιμετρημένοι στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων Χρεωστικοί τίτλοι επιμετρημένοι στο αποσβεσμένο κόστος Άλλα περιουσιακά στοιχεία - Χρηματοοικονομικά μέσα 1.545 - 1 5 2 - 1.553 2.277 22 - - - - 2.299 9.219 Στεγαστικά δάνεια 1.344 9.219 - - - - - 893 41 2 212 - - 1.149 Σύνολο πιστωτικών ανοιγμάτων εντός ισολογισμού 41.740 5.190 1.057 3.499 714 302 52.503 Εγγυητικές Επιστολές 3.444 96 224 - - - 3.764 Ενέγγυες Πιστώσεις 41 1 - - - - 42 Μη ανακλητά αχρησιμοποίητα πιστωτικά όρια 936 107 - - 7 - 1.050 4.421 204 224 - 7 - 4.856 Σύνολο πιστωτικών ανοιγμάτων εκτός ισολογισμού Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Όμιλος Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 Συλλογική βάση 31/12/2020 Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυμάτων Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Δάνεια Ιδιωτών 1.258 - POCI Ατομική βάση Συλλογική βάση - - Σύνολο Ατομική βάση - - 1.258 21.066 5.409 7.125 9.212 5.036 1.680 49.528 6.505 2.656 4.457 411 3.341 112 17.483 5.264 2.110 3.245 336 2.411 79 13.445 Καταναλωτικά, Προσωπικά και Λοιπά δάνεια 891 435 1.032 74 841 33 3.307 Πιστωτικές κάρτες 351 110 179 1 90 1 731 Δάνεια προς Εταιρείες και τον Δημόσιο Τομέα 14.561 2.754 2.668 8.800 1.695 1.568 32.045 Μεγάλες Επιχειρήσεις 7.841 1.151 74 3.317 64 304 12.749 Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις 5.010 1.603 2.594 5.473 1.628 1.264 17.572 Δημόσιος Τομέας Χρεωστικοί τίτλοι επιμετρημένοι στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων Χρεωστικοί τίτλοι επιμετρημένοι στο αποσβεσμένο κόστος Συμφωνίες επαναπώλησης με πελάτες 1.710 - - 11 3 - 1.724 2.698 19 - - - - 2.717 4.976 - - - - - 4.976 8 - - - - - 8 Άλλα περιουσιακά στοιχεία - Χρηματοοικονομικά μέσα 711 70 2 472 - - 1.256 Σύνολο πιστωτικών ανοιγμάτων εντός ισολογισμού 30.717 5.499 7.127 9.684 5.036 1.680 59.743 Εγγυητικές Επιστολές 2.846 147 321 - - - 3.314 Ενέγγυες Πιστώσεις 37 1 2 - - - 40 Μη ανακλητά αχρησιμοποίητα πιστωτικά όρια 657 53 6 1 11 1 728 3.540 202 328 1 11 1 4.082 Στεγαστικά δάνεια Σύνολο πιστωτικών ανοιγμάτων εκτός ισολογισμού Εταιρεία Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 Συλλογική βάση 31/12/2021 Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυμάτων Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Δάνεια Ιδιωτών POCI Ατομική βάση Συλλογική βάση Σύνολο Ατομική βάση 50 - - - - - 50 - - - - - - - - - - - - - - Στεγαστικά δάνεια - - - - - - - Καταναλωτικά, Προσωπικά και Λοιπά δάνεια - - - - - - - Πιστωτικές κάρτες - - - - - - - Δάνεια προς Εταιρείες και τον Δημόσιο Τομέα - - - - - - - Μεγάλες Επιχειρήσεις - - - - - - - Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 786 - - - - - 786 - - - - - - - Άλλα περιουσιακά στοιχεία - Χρηματοοικονομικά μέσα 11 - - - - - 11 Σύνολο πιστωτικών ανοιγμάτων εντός ισολογισμού Δημόσιος Τομέας Χρεωστικοί τίτλοι επιμετρημένοι στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων Χρεωστικοί τίτλοι επιμετρημένοι στο αποσβασμένο κόστος Συμφωνίες επαναπώλησης με πελάτες 848 - - - - - 848 Εγγυητικές Επιστολές - - - - - - - Ενέγγυες Πιστώσεις - - - - - - - Μη ανακλητά αχρησιμοποίητα πιστωτικά όρια - - - - - - - Σύνολο πιστωτικών ανοιγμάτων εκτός ισολογισμού - - - - - - - Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Εταιρεία Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 Συλλογική Ατομική βάση βάση 31/12/2020 Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυμάτων Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Δάνεια Ιδιωτών POCI Συλλογική Ατομική βάση βάση Σύνολο - - - - 462 365 2.695 1.575 1.577 442 6.680 349 1.728 161 983 44 3.287 17 324 1.503 147 838 38 2.867 Καταναλωτικά, Προσωπικά και Λοιπά δάνεια 4 25 194 14 130 6 373 Πιστωτικές κάρτες - - 31 - 16 - 47 Δάνεια προς Εταιρείες και τον Δημόσιο Τομέα 5 16 967 1.414 594 397 3.393 Μεγάλες Επιχειρήσεις 1 1 13 201 8 67 291 Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις 4 15 954 1.206 586 330 3.097 - - - 6 - - 6 - - - - - - - - - 721 - - - - - - - 106 462 - 26 21 Στεγαστικά δάνεια Δημόσιος Τομέας Χρεωστικοί τίτλοι επιμετρημένοι στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων Χρεωστικοί τίτλοι επιμετρημένοι στο αποσβασμένο κόστος Συμφωνίες επαναπώλησης με πελάτες - - 721 - - Άλλα περιουσιακά στοιχεία - Χρηματοοικονομικά μέσα 106 - - - - Σύνολο πιστωτικών ανοιγμάτων εντός ισολογισμού 1.316 365 2.695 1.575 1.577 442 7.970 Εγγυητικές Επιστολές - - - - - - - Ενέγγυες Πιστώσεις - - - - - - - Μη ανακλητά αχρησιμοποίητα πιστωτικά όρια - 4 - 1 - 1 7 Σύνολο πιστωτικών ανοιγμάτων εκτός ισολογισμού - 4 - 1 - 1 7 4.3.1 Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Στο πλαίσιο διαχείρισης του πιστωτικού κινδύνου, ο Όμιλος παρακολουθεί την έκθεση του στον πιστωτικό κίνδυνο σε όλα τα αγορασμένα δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος (προ προβλέψεων), ήτοι το άνοιγμα κατά την αθέτηση είναι προσαυξημένο με το αναπόσβεστο ποσό προσαρμογής στην εύλογη αξία των αποκτηθέντων δραστηριοτήτων κατά την ημερομηνία αναφοράς («προσαρμογή PPA»). Για τον σκοπό της παρούσας γνωστοποίησης, η λογιστική αξία προ προβλέψεων ορίζεται στο αποσβεσμένο κόστος, πριν την προσαρμογή των προβλέψεων, προσαυξημένο με την προσαρμογή PPA. Ομοίως, η πρόβλεψη αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών στους κατωτέρω πίνακες περιλαμβάνει την προσαρμογή του PPA. Για το λόγο αυτό, η λογιστική αξία προ προβλέψεων και η πρόβλεψη αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών όπως παρατίθεται κατωτέρω διαφοροποιούνται από τα αντίστοιχα κονδύλια που παρουσιάζονται στη Σημείωση 21. Στους παρακάτω πίνακες παρουσιάζονται τα δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος, του Ομίλου την 31η Δεκεμβρίου 2021 και 2020 και της Εταιρείας την 31η Δεκεμβρίου 2020 : Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Όμιλος 31/12/2021 Στάδιο 3 Αναμενόμενες POCI πιστωτικές Αναμενόμενες ζημίες πιστωτικές ζημίες απομειωμένης απομειωμένης πιστωτικής πιστωτικής αξίας αξίας καθ' όλη καθ' όλη τη τη διάρκεια διάρκεια ζωής ζωής Στάδιο 1 Αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες 12μήνου Στάδιο 2 Αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες καθ' όλη τη διάρκεια ζωής 4.647 (3) 4.643 1.803 (21) 1.782 404 (36) 368 341 (12) 329 7.195 (72) 7.123 837 (17) 352 (35) 222 (101) 92 (22) 1.503 (174) 820 317 120 70 1.328 322 (1) 321 115 (5) 111 50 (40) 10 4 (3) 1 491 (48) 443 5.806 (21) 5.785 2.271 (60) 2.210 676 (177) 498 436 (36) 400 9.189 (295) 8.893 15.304 (38) 1.171 (22) 1.430 (460) 113 (13) 18.017 (533) 15.266 1.148 970 100 17.484 5.353 (31) 1.684 (93) 2.231 (870) 465 (147) 9.733 (1.141) 5.322 1.592 1.361 317 8.593 1.545 (1) 1.544 - 5 5 2 2 1.553 (2) 1.551 22.202 (69) 2.855 (115) 3.666 (1.330) 580 (160) 29.303 (1.675) 22.132 2.740 2.336 420 27.628 28.007 (91) 5.126 (175) 4.342 (1.508) 1.016 (197) 38.492 (1.971) 27.917 4.950 2.834 820 36.521 Σύνολο Στεγαστικά δάνεια Υπόλοιπο προ προβλέψεων Μείον: Πρόβλεψη για απομείωση Σύνολο Στεγαστικών Δανείων Καταναλωτικά, Προσωπικά και Λοιπά δάνεια Υπόλοιπο προ προβλέψεων Μείον: Πρόβλεψη για απομείωση Σύνολο Καταναλωτικών, Προσωπικών και Λοιπών δανείων Πιστωτικές Κάρτες Υπόλοιπο προ προβλέψεων Μείον: Πρόβλεψη για απομείωση Σύνολο Πιστωτικών Καρτών Δανεία Ιδιωτών Υπόλοιπο προ προβλέψεων Μείον: Πρόβλεψη για απομείωση Σύνολο Δανείων Ιδιωτών Δάνεια προς Μεγάλες Επιχειρήσεις Υπόλοιπο προ προβλέψεων Μείον: Πρόβλεψη για απομείωση Σύνολο Δανείων προς Μεγάλες Επιχειρήσεις Δάνεια προς Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις Υπόλοιπο προ προβλέψεων Μείον: Πρόβλεψη για απομείωση Σύνολο Δανείων προς Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις Δάνεια προς τον Δημόσιο Τομέα Υπόλοιπο προ προβλέψεων Μείον: Πρόβλεψη για απομείωση Σύνολο Δανείων προς τον Δημόσιο Τομέα Δάνεια προς Εταιρείες και τον Δημόσιο Τομέα Υπόλοιπο προ προβλέψεων Μείον: Πρόβλεψη για απομείωση Σύνολο Δανείων προς Εταιρείες και τον Δημόσιο Τομέα Δάνεια και χορηγήσεις σε πελάτες στο αποσβεσμένο κόστος Υπόλοιπο προ προβλέψεων Μείον: Πρόβλεψη για απομείωση Σύνολο Δανείων και απαιτήσεων κατά πελάτων στο αποσβεσμένο κόστος Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Όμιλος 31/12/2020 Στεγαστικά δάνεια Υπόλοιπο προ προβλέψεων Μείον: Πρόβλεψη για απομείωση Σύνολο Στεγαστικών Δανείων Καταναλωτικά, Προσωπικά και Λοιπά δάνεια Υπόλοιπο προ προβλέψεων Μείον: Πρόβλεψη για απομείωση Σύνολο Καταναλωτικών, Προσωπικών και Λοιπών δανείων Πιστωτικές Κάρτες Υπόλοιπο προ προβλέψεων Μείον: Πρόβλεψη για απομείωση Σύνολο Πιστωτικών Καρτών Δανεία Ιδιωτών Υπόλοιπο προ προβλέψεων Μείον: Πρόβλεψη για απομείωση Σύνολο Δανείων Ιδιωτών Δάνεια προς Μεγάλες Επιχειρήσεις Υπόλοιπο προ προβλέψεων Μείον: Πρόβλεψη για απομείωση Σύνολο Δανείων προς Μεγάλες Επιχειρήσεις Δάνεια προς Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις Υπόλοιπο προ προβλέψεων Μείον: Πρόβλεψη για απομείωση Σύνολο Δανείων προς Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις Δάνεια προς τον Δημόσιο Τομέα Υπόλοιπο προ προβλέψεων Μείον: Πρόβλεψη για απομείωση Σύνολο Δανείων προς τον Δημόσιο Τομέα Δάνεια προς Εταιρείες και τον Δημόσιο Τομέα Υπόλοιπο προ προβλέψεων Μείον: Πρόβλεψη για απομείωση Σύνολο Δανείων προς Εταιρείες και τον Δημόσιο Τομέα Δάνεια και χορηγήσεις σε πελάτες στο αποσβεσμένο κόστος Υπόλοιπο προ προβλέψεων Μείον: Πρόβλεψη για απομείωση Σύνολο Δανείων και απαιτήσεων κατά πελάτων στο αποσβεσμένο κόστος Στάδιο 3 Αναμενόμενες POCI πιστωτικές Αναμενόμενες ζημίες πιστωτικές ζημίες απομειωμένης απομειωμένης πιστωτικής πιστωτικής αξίας αξίας καθ' όλη καθ' όλη τη τη διάρκεια διάρκεια ζωής ζωής Στάδιο 1 Αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες 12μήνου Στάδιο 2 Αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες καθ' όλη τη διάρκεια ζωής 5.264 (2) 5.262 2.110 (31) 2.079 3.581 (970) 2.611 2.490 (729) 1.761 13.445 (1.732) 11.713 891 (21) 435 (44) 1.106 (707) 874 (550) 3.307 (1.322) 870 392 400 323 1.985 351 (2) 349 110 (8) 102 180 (155) 25 91 (81) 10 731 (246) 485 6.505 (25) 6.481 2.656 (83) 2.573 4.868 (1.832) 3.036 3.454 (1.361) 2.093 17.483 (3.300) 14.183 7.841 (53) 1.151 (64) 3.390 (1.216) 368 (169) 12.749 (1.502) 7.788 1.087 2.174 199 11.247 5.010 (28) 1.603 (110) 8.067 (3.431) 2.892 (1.528) 17.572 (5.097) 4.981 1.493 4.636 1.365 12.475 1.710 (1) 1.709 - 11 (4) 7 3 2 1.724 (6) 1.718 14.561 (83) 2.754 (174) 11.468 (4.651) 3.262 (1.697) 32.045 (6.605) 14.478 2.579 6.818 1.565 25.441 21.066 (107) 5.409 (257) 16.336 (6.482) 6.716 (3.058) 49.528 (9.904) 20.959 5.152 9.854 3.659 39.624 Σύνολο Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Την 31η Δεκεμβρίου 2021 η προ προβλέψεων λογιστική αξία των δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών του Ομίλου στο αποσβεσμένο κόστος ανήλθε σε € 38.492 εκατ., έναντι € 49.528 εκατ. την 31η Δεκεμβρίου 2020, παρουσιάζοντας μείωση € 11.036 εκατ., η οποία οφείλεται κυρίως: α) στην αποαναγνώριση των χαρτοφυλακίων Phoenix και Vega , λογιστικής αξίας προ προβλέψεων ύψους € 6.667 εκατ., β) στην αποαναγνώριση του χαρτοφυλακίου Sunrise I , λογιστικής αξίας προ προβλέψεων ύψους € 6.997 εκατ., γ) στην αποαναγνώριση του χαρτοφυλακίου Sunrise ΙΙ , λογιστικής αξίας προ προβλέψεων ύψους € 2.555 εκατ. και δ) στην ταξινόμηση του χαρτοφυλακίου Sunshine λογιστικής αξίας προ προβλέψεων ύψους € 488 εκατ. στα διακρατούμενα προς πώληση στοιχεία ενεργητικού (Ανατρέξτε στις Σημειώσεις 3 και 28). Για την αντίστοιχη μείωση της πρόβλεψης απομείωσης παρακαλώ ανατρέξτε στη Σημείωση 4.3.2 και στη Σημείωση 28 σχετικά με τις ταξινομήσεις δανειακών χαρτοφυλακίων στα “διακρατούμενα προς πώληση” στοιχεία ενεργητικού. Την 31η Δεκεμβρίου 2021, η Εταιρεία δεν είχε Δάνεια και Απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος, ενώ για την περίοδο που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2020, η αντίστοιχη ανάλυση παρουσιάζεται στον παρακάτω πίνακα. Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Εταιρεία 31/12/2020 Στεγαστικά δάνεια Υπόλοιπο προ προβλέψεων Μείον: Πρόβλεψη για απομείωση Σύνολο Στεγαστικών Δανείων Καταναλωτικά, Προσωπικά και Λοιπά δάνεια Υπόλοιπο προ προβλέψεων Μείον: Πρόβλεψη για απομείωση Σύνολο Καταναλωτικών, Προσωπικών και Λοιπών δανείων Πιστωτικές Κάρτες Υπόλοιπο προ προβλέψεων Μείον: Πρόβλεψη για απομείωση Σύνολο Πιστωτικών Καρτών Δανεία Ιδιωτών Υπόλοιπο προ προβλέψεων Μείον: Πρόβλεψη για απομείωση Σύνολο Δανείων Ιδιωτών Δάνεια προς Μεγάλες Επιχειρήσεις Υπόλοιπο προ προβλέψεων Μείον: Πρόβλεψη για απομείωση Σύνολο Δανείων προς Μεγάλες Επιχειρήσεις Δάνεια προς Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις Υπόλοιπο προ προβλέψεων Μείον: Πρόβλεψη για απομείωση Σύνολο Δανείων προς Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις Δάνεια προς τον Δημόσιο Τομέα Υπόλοιπο προ προβλέψεων Μείον: Πρόβλεψη για απομείωση Σύνολο Δανείων προς τον Δημόσιο Τομέα Δάνεια προς Εταιρείες και τον Δημόσιο Τομέα Υπόλοιπο προ προβλέψεων Μείον: Πρόβλεψη για απομείωση Σύνολο Δανείων προς Εταιρείες και τον Δημόσιο Τομέα Δάνεια και χορηγήσεις σε πελάτες στο αποσβεσμένο κόστος Υπόλοιπο προ προβλέψεων Μείον: Πρόβλεψη για απομείωση Σύνολο Δανείων και απαιτήσεων κατά πελάτων στο αποσβεσμένο κόστος Στάδιο 3 Αναμενόμενες POCI πιστωτικές Αναμενόμενες ζημίες πιστωτικές ζημίες απομειωμένης απομειωμένης πιστωτικής πιστωτικής αξίας αξίας καθ' όλη καθ' όλη τη τη διάρκεια διάρκεια ζωής ζωής Στάδιο 1 Αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες 12μήνου Στάδιο 2 Αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες καθ' όλη τη διάρκεια ζωής 17 17 324 (4) 320 1.651 (473) 1.177 876 (313) 564 2.868 (790) 2.078 4 - 25 (3) 207 (107) 136 (94) 372 (204) 3 22 100 42 168 - - 31 (26) 4 16 (14) 2 47 (41) 6 21 21 349 (7) 342 1.889 (607) 1.282 1.028 (420) 607 3.286 (1.035) 2.252 1 - 1 - 214 (146) 74 (52) 291 (197) 1 1 68 23 93 4 - 15 (1) 2.160 (1.094) 917 (523) 3.097 (1.618) 4 14 1.066 394 1.479 - - 6 (4) 2 - 6 (4) 2 5 - 16 (1) 2.381 (1.244) 991 (574) 3.393 (1.819) 5 15 1.137 417 1.574 26 - 365 (8) 4.270 (1.851) 2.019 (995) 6.680 (2.853) 26 357 2.419 1.024 3.826 Σύνολο Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 4.3.2 Πιστωτική ποιότητα ανά δανειακό χαρτοφυλάκιο και κλάδο Οι κατωτέρω πίνακες παρέχουν την πιστωτική ποιότητα ανά δανειακό χαρτοφυλάκιο και κλάδο συμπεριλαμβάνοντας την αξία των εξασφαλίσεων των δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος (προ προβλέψεων) του Ομίλου και της Εταιρείας την 31η Δεκεμβρίου 2021 και 2020. Όμιλος 31/12/2021 Δάνεια Ιδιωτών Στεγαστικά δάνεια Καταναλωτικά, Προσωπικά και Λοιπά δάνεια Πιστωτικές Κάρτες Επιχειρηματικά Δάνεια Μεγάλες Επιχειρήσεις Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις Δημόσιος Τομέας Ελλάδα Σύνολο Ισχυρή Εταιρεία ΠροτεινόΠροσωρινή μενη καθυστέρηση Σε αθέτηση Αξία εξασφάλισης Ισχυρή ΠροτεινόΠροσωρινή μενη καθυστέρηση Δάνεια Ιδιωτών Στεγαστικά δάνεια Καταναλωτικά, Προσωπικά και Λοιπά δάνεια Πιστωτικές Κάρτες Επιχειρηματικά Δάνεια Μεγάλες Επιχειρήσεις Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις Δημόσιος Τομέας Ελλάδα Σύνολο Αξία εξασφάλισης 5.725 80 2.589 794 7.397 - - - - - 4.601 46 2.055 493 6.774 - - - - - 810 27 419 247 622 - - - - - 314 7 116 53 1 - - - - - 19.322 1.381 3.000 4.047 11.799 - - - - - 14.694 610 1.253 1.460 6.120 - - - - - 4.629 771 1.747 2.587 5.680 - - - - - 1.537 8 2 5 1.484 - - - - - 1.537 8 2 5 1.484 - - - - - 26.585 1.469 5.592 4.846 20.680 - - - - - Σε αθέτηση Αξία εξασφάλισης Ισχυρή ΠροτεινόΠροσωρινή μενη καθυστέρηση Σε αθέτηση Αξία εξασφάλισης Όμιλος 31/12/2020 Σε αθέτηση Ισχυρή Εταιρεία ΠροτεινόΠροσωρινή μενη καθυστέρηση 6.000 505 3.081 7.896 12.703 18 3 387 2.878 2.459 4.820 443 2.439 5.742 11.614 15 2 359 2.492 2.313 832 59 532 1.883 1.076 3 1 28 340 142 348 3 110 270 12 - - - 47 4 10.918 2.075 2.831 14.497 15.436 5 - 18 3.364 1.515 6.602 1.298 1.168 3.682 6.042 1 - 1 288 58 4.315 777 1.663 10.816 9.393 4 - 16 3.076 1.457 1.699 11 3 11 1.634 - - - 6 0 1.699 11 3 11 1.634 - - - 6 - 18.618 2.590 5.915 22.405 29.773 23 3 405 6.249 3.974 Οι παρακάτω πίνακες παρουσιάζουν την ανάλυση ενηλικίωσης και την κατηγοριοποίηση των υπολοίπων προ προβλέψεων ανά δανειακό χαρτοφυλάκιο, σε στάδια συμπεριλαμβάνοντας την αξία εξασφάλισης για τον Όμιλο την 31η Δεκεμβρίου 2021 και 2020 και για την Εταιρεία την 31η Δεκεμβρίου 2020: Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Όμιλος 31/12/2021 Υπόλοιπα προ προβλέψεων δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Χωρίς 1-30 ημέρες Καθυστέρηση 31-90 ημέρες 91-180 ημέρες 181-365 ημέρες 365+ Καταγγελμέ ημέρες να Σύνολο Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο Δάνεια Ιδιωτών 8.497 210 67 61 96 128 130 9.189 5.806 2.271 676 436 9.189 Στεγαστικά δάνεια 6.829 130 40 40 61 41 54 7.195 4.647 1.803 404 341 7.195 Πιστωτικές Κάρτες 1.248 420 62 18 22 5 18 4 30 4 63 24 60 16 1.503 491 837 322 352 115 222 50 92 4 1.503 491 Επιχειρηματικά Δάνεια 23.351 1.323 217 83 285 934 1.558 27.751 20.657 2.855 3.661 578 27.751 Μεγάλες Επιχειρήσεις 16.688 616 59 5 140 382 128 18.017 15.304 1.171 1.430 113 18.017 Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις 6.663 706 158 77 146 553 1.430 9.733 5.353 1.684 2.231 465 9.733 Δημόσιος Τομέας 1.547 -- - - - - 5 1.553 1.545 - 5 2 1.553 Ελλάδα 1.547 - - - - - 5 1.553 1.545 - 5 2 1.553 Σύνολο 33.395 1.533 284 143 381 1.063 1.692 38.492 28.007 5.126 4.342 1.016 38.492 Αξία εξασφαλίσεων 17.621 992 197 113 284 599 874 20.680 13.965 3.594 2.381 740 20.680 Καταναλωτικά, Προσωπικά και Λοιπά δάνεια 238 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Όμιλος 31/12/2020 Υπόλοιπα προ προβλέψεων δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Χωρίς 1-30 ημέρες Καθυστέρηση 31-90 ημέρες 91-180 ημέρες 181-365 ημέρες 365+ Καταγγελμέ ημέρες να Σύνολο Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο Δάνεια Ιδιωτών 8.966 1.399 447 201 265 767 5.437 17.483 6.505 2.656 4.868 3.454 17.483 Στεγαστικά δάνεια 7.166 1.196 359 156 176 393 3.999 13.445 5.264 2.110 3.581 2.490 13.445 Καταναλωτικά, Προσωπικά και Λοιπά δάνεια 1.356 192 81 40 52 374 1.211 3.307 891 435 1.106 874 3.307 444 11 8 5 37 - 227 731 351 110 180 91 731 Επιχειρηματικά Δάνεια 16.701 2.474 708 1.323 200 799 8.116 30.321 12.850 2.754 11.457 3.260 30.321 Μεγάλες Επιχειρήσεις 9.576 1.455 239 453 25 138 863 12.749 7.841 1.151 3.390 368 12.749 Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις 7.125 1.019 469 870 175 661 7.252 17.572 5.010 1.603 8.067 2.892 17.572 Δημόσιος Τομέας 1.710 3 - - - - 11 1.724 1.710 - 11 3 1.724 Πιστωτικές Κάρτες Ελλάδα 1.710 3 - - - - 11 1.724 1.710 - 11 3 1.724 Σύνολο 27.377 3.875 1.155 1.525 465 1.567 13.564 49.528 21.066 5.409 16.336 6.716 49.528 Αξία εξασφαλίσεων 17.557 2.610 787 855 291 712 6.962 29.773 13.741 3.923 8.398 3.711 29.773 239 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Εταιρεία 31/12/2020 Δάνεια Ιδιωτών Υπόλοιπα προ προβλέψεων δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Χωρίς 1-30 ημέρες Καθυστέρηση 31-90 ημέρες 91-180 ημέρες 181-365 ημέρες 365+ Καταγγελμέ ημέρες -να Σύνολο Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο 565 172 90 60 76 218 2.105 3.286 21 349 1.889 1.028 3.286 Στεγαστικά δάνεια Καταναλωτικά, Προσωπικά και Λοιπά δάνεια Πιστωτικές Κάρτες 522 155 83 55 68 183 1.802 2.868 17 324 1.651 876 2.868 43 17 7 5 8 35 257 372 4 25 207 136 372 - - - - - - 47 47 - - 31 16 47 Επιχειρηματικά Δάνεια 220 43 25 73 25 47 2.955 3.387 5 16 2.374 991 3.387 Μεγάλες Επιχειρήσεις Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις Δημόσιος Τομέας 77 - 1 - 5 9 199 291 1 1 214 74 291 143 43 24 73 20 38 2.756 3.097 4 15 2.160 917 3.097 - - - - - - 6 6 - - 6 - 6 - - - - - - 6 6 - - 6 - 6 Σύνολο 784 215 116 133 100 265 5.066 6.680 26 365 4.270 2.019 6.680 Αξία εξασφαλίσεων 611 176 96 107 78 200 2.706 3.974 22 327 2.476 1.150 3.974 Ελλάδα Οι παρακάτω πίνακες παρουσιάζουν την πρόβλεψη για απομείωση ανά δανειακό χαρτοφυλάκιο, πιστωτικό κίνδυνο και κατηγοριοποίηση σε στάδια για τον Όμιλο και για την Εταιρεία: 240 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Όμιλος 31/12/2021 Προβλέψεις για απομειώσεις σε δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Χωρίς 1-30 ημέρες Καθυστέρηση 31-90 ημέρες 91-180 ημέρες 181-365 ημέρες 365+ Καταγγελμέ ημέρες να Σύνολο Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο Δάνεια Ιδιωτών 127 11 6 9 19 64 59 295 21 60 177 36 295 Στεγαστικά δάνεια 45 2 1 2 5 5 13 72 3 21 36 12 72 Πιστωτικές Κάρτες 75 7 8 1 4 1 6 2 11 2 39 21 32 14 174 48 17 1 35 5 101 40 22 3 174 48 Επιχειρηματικά Δάνεια 433 37 11 14 57 322 800 1.674 69 115 1.330 160 1.674 Μεγάλες Επιχειρήσεις 298 10 1 5 46 123 51 533 38 22 460 13 533 Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις 135 1 28 - 10 - 8 - 11 - 199 - 750 - 1.141 1 31 1 93 - 870 - 147 - 1.141 1 Καταναλωτικά, Προσωπικά και Λοιπά δάνεια Δημόσιος Τομέας Ελλάδα 1 - - - - - - 1 1 - - - 1 Σύνολο 561 48 17 23 76 387 859 1.971 91 175 1.508 197 1.971 241 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Όμιλος 31/12/2020 Προβλέψεις για απομειώσεις σε δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Χωρίς 1-30 ημέρες Καθυστέρηση 31-90 ημέρες 91-180 ημέρες 181-365 ημέρες 365+ Καταγγελμέ ημέρες να Σύνολο Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο Δάνεια Ιδιωτών 183 61 33 26 60 317 2.619 3.300 25 83 1.832 1.361 3.300 Στεγαστικά δάνεια Καταναλωτικά, Προσωπικά και Λοιπά δάνεια 68 33 14 8 12 56 1.541 1.732 2 31 970 729 1.732 108 27 17 15 19 261 874 1.322 21 44 707 550 1.322 8 1 2 3 29 0 204 246 2 8 155 81 246 Επιχειρηματικά Δάνεια 1.124 272 78 416 55 302 4.352 6.599 81 174 4.646 1.697 6.599 Μεγάλες Επιχειρήσεις 700 136 36 157 6 44 423 1.502 53 64 1.216 169 1.502 Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις 423 137 41 259 48 258 3.929 5.097 28 110 3.431 1.528 5.097 Δημόσιος Τομέας 1 - - - - - 4 6 1 - 4 - 6 Ελλάδα 1 - - - - - 4 6 1 - 4 - 6 Σύνολο 1.308 334 111 442 114 619 6.976 9.904 107 257 6.482 3.058 9.904 Πιστωτικές Κάρτες 242 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Εταιρεία 31/12/2020 Δάνεια Ιδιωτών Προβλέψεις για απομειώσεις σε δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Χωρίς 1-30 ημέρες Καθυστέρηση 31-90 ημέρες 91-180 ημέρες 181-365 ημέρες 365+ ημέρες Καταγγελμέ να Σύνολο Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο 24 9 4 3 5 34 954 1.035 - 7 607 420 1.035 Στεγαστικά δάνεια Καταναλωτικά, Προσωπικά και Λοιπά δάνεια Πιστωτικές Κάρτες 17 6 3 2 3 23 735 790 - 4 473 313 790 8 3 1 1 2 11 178 204 - 3 107 94 204 - - - - - - 41 41 - - 26 14 41 Επιχειρηματικά Δάνεια 85 17 6 21 12 16 1.658 1.815 - 1 1.240 574 1.815 Μεγάλες Επιχειρήσεις Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις Δημόσιος Τομέας 56 - 0 - 3 5 133 197 - - 146 52 197 30 17 6 21 8 11 1.525 1.618 - 1 1.094 523 1.618 - - - - - - 4 4 - - 4 - 4 - - - - - - 4 4 - - 4 - 4 109 26 11 24 17 50 2.616 2.853 - 8 1.851 995 2.853 Ελλάδα Σύνολο 243 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Οι παρακάτω πίνακες παρουσιάζουν την πιστωτική ποιότητα ανά δανειακό χαρτοφυλάκιο και κλάδο δραστηριότητας: Όμιλος 31/12/2021 Δάνεια Ιδιωτών Υπόλοιπα προ προβλέψεων δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο Συλλογική Ατομική Συλλογική Ατομική βάση βάση βάση βάση 5.806 2.271 608 68 430 6 9.189 22.202 2.855 448 3.218 283 297 29.303 6.695 5 4 440 5 6 2.569 633 81 517 34 55 Κατασκευές 574 144 41 278 20 13 1.071 Εταιρείες Ακινήτων 710 105 4 425 14 57 1.316 Χρηματοδότηση Έργων Χονδρεμπόριο και λιανεμπόριο Ναυτιλιακές Εταιρείες 1.852 5 1 72 2 3 1.936 2.240 420 123 371 38 54 1.946 3 1 31 - - 1.980 Ακτοπλοϊκές Εταιρείες 118 - 1 103 - - 222 Ξενοδοχεία 963 782 24 404 72 47 2.292 Γεωργία 362 64 37 86 16 1 565 Ενέργεια 640 48 7 40 1 - 735 402 94 19 252 4 1 Λοιποί κλάδοι 1.588 553 106 193 75 58 2.573 Δημόσιος Τομέας 1.545 1 1 5 2 - 1.553 Σύνολο 28.007 5.126 1.056 3.286 714 303 38.492 Δάνεια προς Εταιρείες και τον Δημόσιο Τομέα Χρηματοοικονομικές εταιρείες Βιομηχανία/ Βιοτεχνία Μεταφορές & Εφοδιαστική αλυσίδα 244 7.155 3.889 3.245 773 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Όμιλος 31/12/2020 Δάνεια Ιδιωτών Δάνεια προς Εταιρείες και τον Δημόσιο Τομέα Χρηματοοικονομικές εταιρείες Βιομηχανία/ Βιοτεχνία Κατασκευές Εταιρείες Ακινήτων Χρηματοδότηση Έργων Χονδρεμπόριο και λιανεμπόριο Ναυτιλιακές Εταιρείες Ακτοπλοϊκές Εταιρείες Ξενοδοχεία Γεωργία Ενέργεια Μεταφορές & Εφοδιαστική αλυσίδα Λοιποί κλάδοι Δημόσιος Τομέας Σύνολο 245 Υπόλοιπα προ προβλέψεων δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 Συλλογική βάση POCI Ατομική βάση Συλλογική βάση Σύνολο Ατομική βάση 6.505 2.656 4.457 411 3.341 112 17.483 14.561 2.754 2.668 8.800 1.695 1.568 32.045 260 23 9 963 12 31 1.297 2.445 490 444 1.561 271 299 5.511 474 572 1.641 244 118 20 317 35 - 1.244 876 146 157 30 3 203 268 4 2.640 1.899 1.814 2.037 447 900 1.273 582 271 5.509 1.373 125 953 300 845 52 814 59 24 1 130 157 11 453 117 691 175 64 100 79 3 111 27 - 1.880 242 2.799 797 947 303 69 110 431 59 22 994 1.521 1.710 392 - 555 - 795 11 397 3 332 - 3.992 1.724 21.066 5.410 7.125 9.212 5.036 1.680 49.528 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Όμιλος 31/12/2021 Δάνεια Ιδιωτών Δάνεια προς Εταιρείες και τον Δημόσιο Τομέα Χρηματοοικονομικές εταιρείες Βιομηχανία/ Βιοτεχνία Κατασκευές Εταιρείες Ακινήτων Χρηματοδότηση Έργων Χονδρεμπόριο και λιανεμπόριο Ναυτιλιακές Εταιρείες Ακτοπλοϊκές Εταιρείες Ξενοδοχεία Γεωργία Ενέργεια Μεταφορές & Εφοδιαστική αλυσίδα Λοιποί κλάδοι Δημόσιος Τομέας Σύνολο 246 Προβλέψεις για απομειώσεις σε δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 Συλλογική βάση POCI Ατομική βάση Συλλογική βάση Σύνολο Ατομική βάση 21 60 155 22 36 - 295 69 115 165 1.165 45 115 1.675 7 - 2 101 - 1 112 13 26 29 141 5 18 232 4 2 1 6 3 - 16 3 - 107 159 52 4 1 - 6 14 - 143 182 54 12 30 53 199 11 28 334 1 3 2 11 6 4 7 1 4 10 3 15 30 9 32 8 1 4 - 3 - 16 31 26 53 30 1 3 8 157 1 1 172 10 1 29 - 37 - 154 - 17 - 44 - 291 2 91 175 321 1.187 81 115 1.971 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Όμιλος 31/12/2020 Προβλέψεις για απομειώσεις σε δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 Συλλογική βάση POCI Ατομική βάση Συλλογική βάση Σύνολο Ατομική βάση Δάνεια Ιδιωτών Δάνεια προς Εταιρείες και τον Δημόσιο Τομέα Χρηματοοικονομικές εταιρείες Βιομηχανία/ Βιοτεχνία Κατασκευές Εταιρείες Ακινήτων Χρηματοδότηση Έργων Χονδρεμπόριο και λιανεμπόριο Ναυτιλιακές Εταιρείες Ακτοπλοϊκές Εταιρείες Ξενοδοχεία Γεωργία Ενέργεια Μεταφορές & Εφοδιαστική αλυσίδα Λοιποί κλάδοι Δημόσιος Τομέας 25 83 1.637 195 1.288 73 3.300 83 174 1.304 3.346 880 817 6.605 5 2 6 319 5 21 358 12 35 219 557 141 140 1.103 4 2 1 18 11 1 160 9 - 516 317 82 75 9 - 95 124 - 867 470 84 16 32 492 608 354 132 1.633 1 4 1 25 2 18 3 1 1 32 55 4 91 36 101 59 29 15 32 2 15 11 - 95 36 184 161 61 1 7 59 228 36 17 348 9 1 46 - 268 - 401 4 212 - 262 - 1.198 6 Σύνολο 107 257 2.941 3.541 2.167 890 9.904 247 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Όμιλος 31/12/2021 Δάνεια Iδιωτών Δάνεια προς Εταιρείες και τον Δημόσιο Τομέα Χρηματοοικονομικές εταιρείες Βιομηχανία/ Βιοτεχνία Κατασκευές Εταιρείες Ακινήτων Χρηματοδότηση Έργων Χονδρεμπόριο και λιανεμπόριο Ναυτιλιακές Εταιρείες Ακτοπλοϊκές Εταιρείες Ξενοδοχεία Γεωργία Ενέργεια Μεταφορές & Εφοδιαστική αλυσίδα Λοιποί κλάδοι Δημόσιος Τομέας Σύνολο 248 Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 Συλλογική βάση POCI Ατομική βάση Συλλογική βάση Σύνολο Ατομική βάση 5.785 2.210 452 46 394 5 8.893 22.132 2.740 283 2.053 238 182 27.628 6.688 4 1 339 5 6 7.044 2.556 607 52 376 28 37 3.657 570 707 1.850 138 102 5 25 2 1 171 267 20 16 13 2 8 43 3 928 1.134 1.882 2.227 390 70 172 27 26 2.911 1.945 118 959 360 629 3 776 60 41 1 20 26 4 16 73 395 54 31 71 12 1 44 1 - 1.964 191 2.265 512 706 401 91 11 95 3 - 601 1.578 1.544 524 - 69 - 39 5 58 2 14 0 2.282 1.551 27.917 4.950 735 2.099 632 188 36.521 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Όμιλος 31/12/2020 Δάνεια Iδιωτών Δάνεια προς Εταιρείες και τον Δημόσιο Τομέα Χρηματοοικονομικές εταιρείες Βιομηχανία/ Βιοτεχνία Κατασκευές Εταιρείες Ακινήτων Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 Συλλογική Ατομική βάση βάση POCI Συλλογική Ατομική βάση βάση Σύνολο 6.481 2.573 2.820 216 2.054 40 14.183 14.478 2.579 1.364 5.454 815 750 25.441 255 21 3 644 7 9 939 2.434 456 225 1.005 130 159 4.407 471 226 157 729 82 108 1.773 570 108 26 559 21 144 1.429 Χρηματοδότηση Έργων Χονδρεμπόριο και λιανεμπόριο Ναυτιλιακές Εταιρείες 1.640 19 - 64 3 4 1.730 2.021 415 408 665 228 139 3.876 1.372 50 - 362 - - 1.784 Ακτοπλοϊκές Εταιρείες 125 - - 81 - - 207 Ξενοδοχεία 949 796 98 591 85 97 2.615 Γεωργία 299 56 102 116 47 16 636 Ενέργεια 820 23 6 36 2 - 886 302 62 50 204 23 5 646 Λοιποί κλάδοι 1.512 347 287 394 185 70 2.794 Δημόσιος Τομέας 1.709 - - 7 2 - 1.719 Σύνολο 20.959 5.152 4.184 5.670 2.869 790 39.624 Μεταφορές & Εφοδιαστική αλυσίδα 249 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Εταιρεία 31/12/2020 Δάνεια Ιδιωτών Υπόλοιπα προ προβλέψεων δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 Συλλογική βάση POCI Ατομική βάση Συλλογική βάση Σύνολο Ατομική βάση 21 349 1.728 161 983 44 3.286 5 16 967 1.414 594 397 3.393 - - 4 80 3 13 100 - 3 176 288 124 84 674 Κατασκευές - 1 140 346 71 61 620 Εταιρείες Ακινήτων - 1 11 66 8 36 122 Χρηματοδότηση Έργων Χονδρεμπόριο και λιανεμπόριο Ναυτιλιακές Εταιρείες - - - 9 - - 9 3 5 355 334 226 114 1.036 - - - - - - Ακτοπλοϊκές Εταιρείες - - - - - - - Ξενοδοχεία - 1 44 65 13 8 131 Γεωργία - - 44 26 21 13 105 Ενέργεια - - 1 - 1 - Μεταφορές & Εφοδιαστική αλυσίδα 3 - 2 27 31 17 8 84 Λοιποί κλάδοι 1 3 165 163 110 60 503 Δημόσιος Τομέας - - - 6 - - 6 26 365 2.695 1.575 1.577 442 6.679 Δάνεια προς Εταιρείες και τον Δημόσιο Τομέα Χρηματοοικονομικές εταιρείες Βιομηχανία/ Βιοτεχνία Σύνολο 250 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Εταιρεία 31/12/2020 Προβλέψεις για απομειώσεις σε δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 Συλλογική βάση POCI Ατομική βάση Συλλογική βάση Σύνολο Ατομική βάση Δάνεια Ιδιωτών Δάνεια προς εταιρείες και τον Δημόσιο Τομέα Χρηματοοικονομικές εταιρείες Βιομηχανία/ Βιοτεχνία Κατασκευές Εταιρείες Ακινήτων Χρηματοδότηση Έργων Χονδρεμπόριο και λιανεμπόριο Ναυτιλιακές Εταιρείες Ακτοπλοϊκές Εταιρείες Ξενοδοχεία Γεωργία Ενέργεια Μεταφορές &Εφοδιαστική αλυσίδα Λοιποί κλάδοι Δημόσιος Τομέας - 7 539 68 394 26 1.035 - 1 526 718 345 229 1.819 - - 3 59 3 10 74 - - 95 140 71 40 345 - - 79 3 - 197 30 1 38 4 - 32 19 - 346 56 1 - - 208 161 142 67 579 - - 12 17 1 18 11 - 6 10 - 3 6 - 39 43 2 - - 17 15 11 5 49 - - 91 - 82 4 61 - 47 - 281 4 Σύνολο - 8 1.065 786 739 256 2.854 251 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Εταιρεία 31/12/2020 Δάνεια Ιδιωτών Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 Συλλογική Ατομική βάση βάση POCI Συλλογική Ατομική βάση βάση Σύνολο 21 342 1.189 93 589 18 2.252 5 15 441 696 249 168 1.574 - - 1 20 1 4 26 - 3 81 148 53 44 329 Κατασκευές - 1 62 149 33 29 274 Εταιρείες Ακινήτων - 1 8 36 4 17 66 Χρηματοδότηση Έργων Χονδρεμπόριο και λιανεμπόριο Ναυτιλιακές Εταιρείες - - - 8 - - 8 3 4 146 172 84 47 457 - - - - - - 0 Ακτοπλοϊκές Εταιρείες - - - - - - 0 Ξενοδοχεία - 1 31 47 7 5 92 Γεωργία - - 27 16 12 7 62 Ενέργεια - - - - 1 - 1 - 1 10 15 6 2 35 Λοιποί κλάδοι 1 3 75 81 49 13 222 Δημόσιος Τομέας - - - 2 - - 2 26 357 1.631 789 838 186 3.826 Δάνεια προς Εταιρείες και τον Δημόσιο Τομέα Χρηματοοικονομικές εταιρείες Βιομηχανία/ Βιοτεχνία Μεταφορές &Εφοδιαστική αλυσίδα Σύνολο Οι πίνακες που ακολουθούν παραθέτουν την πιστωτική ποιότητα, ανά στάδιο, ανά κατηγορία δανειακού χαρτοφυλακίου και την αξία των εξασφαλίσεων του Ομίλου την 31η Δεκεμβρίου 2021 και 2020 και της Εταιρείας την 31η Δεκεμβρίου 2020. 252 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Στεγαστικά Δάνεια Όμιλος 31/12/2021 Ισχυρή Προτεινόμενη Στεγαστικά Δάνεια - Εσωτερική διαβάθμιση Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο 4.601 - - - 4.601 46 - - - 46 Προσωρινή καθυστέρηση - 1.803 - 252 2.055 Σε αθέτηση - - 404 90 493 Υπόλοιπα προ προβλέψεων 4.647 1.803 404 341 7.195 Ισχυρή 3 - - - 3 Προτεινόμενη - - - - - Προσωρινή καθυστέρηση - 21 - 4 25 Σε αθέτηση - - 36 8 44 Σύνολο Πρόβλεψης 3 21 36 12 72 Σύνολο Υπολοίπου 4.643 1.782 368 329 7.123 Αξία εξασφαλίσεων 4.436 1.671 354 313 6.774 Όμιλος 31/12/2020 Ισχυρή Προτεινόμενη Στεγαστικά Δάνεια - Εσωτερική διαβάθμιση Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο 4.820 - - - 4.820 443 - - - 443 Προσωρινή καθυστέρηση - 2.110 - 329 2.439 Σε αθέτηση - - 3.581 2.161 5.742 Υπόλοιπα προ προβλέψεων 5.264 2.110 3.581 2.490 13.445 Ισχυρή 1 - - - 1 Προτεινόμενη - - - - - Προσωρινή καθυστέρηση - 31 - 6 36 Σε αθέτηση - - 970 723 1.694 Σύνολο Πρόβλεψης 2 31 970 729 1.732 Σύνολο Υπολοίπου 5.262 2.079 2.611 1.761 11.713 Αξία εξασφαλίσεων 4.961 1.915 2.773 1.966 11.614 253 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Εταιρεία 31/12/2020 Στεγαστικά Δάνεια - Εσωτερική διαβάθμιση Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο Ισχυρή 15 - - - 15 Προτεινόμενη 2 - - - 2 Προσωρινή καθυστέρηση - 324 - 35 359 Σε αθέτηση - - 1.651 841 2.492 Υπόλοιπα προ προβλέψεων 17 324 1.651 876 2.868 Ισχυρή - - - - - Προτεινόμενη - - - - - Προσωρινή καθυστέρηση - 4 - - 4 Σε αθέτηση - - 473 312 785 Σύνολο Πρόβλεψης - 4 473 313 790 Σύνολο Υπολοίπου 17 320 1.177 564 2.078 Αξία εξασφαλίσεων 16 301 1.304 692 2.313 Καταναλωτικά, Προσωπικά και Λοιπά Δάνεια Όμιλος 31/12/2021 Καταναλωτικά, Προσωπικά και Λοιπά Δάνεια - Εσωτερική διαβάθμιση Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο Ισχυρή 810 - - - 810 Προτεινόμενη 27 - - - 27 Προσωρινή καθυστέρηση - 352 - 67 419 Σε αθέτηση - - 222 25 247 Υπόλοιπα προ προβλέψεων 837 352 222 92 1.503 Ισχυρή 16 - - - 16 Προτεινόμενη - - - - - Προσωρινή καθυστέρηση - 35 - 13 48 Σε αθέτηση - - 101 9 110 Σύνολο Πρόβλεψης 17 35 101 22 174 Σύνολο Υπολοίπου 820 317 120 70 1.328 Αξία εξασφαλίσεων 394 133 60 35 622 254 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Όμιλος 31/12/2020 Καταναλωτικά, Προσωπικά και Λοιπά Δάνεια - Εσωτερική διαβάθμιση Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο Ισχυρή 832 - - - 832 Προτεινόμενη - - 59 59 - Προσωρινή καθυστέρηση - 435 - 97 532 Σε αθέτηση - - 1.106 777 1.883 Υπόλοιπα προ προβλέψεων 891 435 1.106 874 3.307 Ισχυρή 19 - - - 19 Προτεινόμενη 2 - - - 2 Προσωρινή καθυστέρηση - 44 - 21 65 Σε αθέτηση - - 707 530 1.236 Σύνολο Πρόβλεψης 21 44 707 550 1.322 Σύνολο Υπολοίπου 870 392 400 323 1.985 Αξία εξασφαλίσεων 392 161 273 251 1.076 Εταιρεία 31/12/2020 Καταναλωτικά, Προσωπικά και Λοιπά Δάνεια - Εσωτερική διαβάθμιση Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο Ισχυρή 3 - - - 3 Προτεινόμενη 1 - - - 1 Προσωρινή καθυστέρηση - 25 - 3 28 Σε αθέτηση - - 207 133 340 Υπόλοιπα προ προβλέψεων 4 25 207 136 372 Ισχυρή - - - - - Προτεινόμενη - - - - - Προσωρινή καθυστέρηση - 3 - - 4 Σε αθέτηση - - 107 93 200 Σύνολο Πρόβλεψης - 3 107 94 204 Σύνολο Υπολοίπου 3 22 100 42 168 Αξία εξασφαλίσεων 1 13 88 39 142 255 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Πιστωτικές Κάρτες Όμιλος 31/12/2021 Ισχυρή Πιστωτικές κάρτες - Εσωτερική διαβάθμιση Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο 314 - - - 314 Προτεινόμενη 7 - - - 7 Προσωρινή καθυστέρηση - 115 - - 116 Σε αθέτηση - - 50 3 53 Υπόλοιπα προ προβλέψεων 322 115 50 4 491 Ισχυρή 1 - - - 1 Προτεινόμενη - - - - - Προσωρινή καθυστέρηση - 5 - - 5 Σε αθέτηση - - 40 3 43 Σύνολο Πρόβλεψης 1 5 40 3 48 Σύνολο Υπολοίπου 321 111 10 1 443 Αξία εξασφαλίσεων 1 - - - 1 Όμιλος 31/12/2020 Πιστωτικές κάρτες - Εσωτερική διαβάθμιση Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο 348 - - - 348 Προτεινόμενη 3 - - - 3 Προσωρινή καθυστέρηση - 110 - - 110 Σε αθέτηση - - 180 90 270 Ισχυρή Υπόλοιπα προ προβλέψεων 351 110 180 90 731 Ισχυρή 2 - - - 2 Προτεινόμενη - - - - - Προσωρινή καθυστέρηση - 8 - - 8 Σε αθέτηση - - 155 81 236 Σύνολο Πρόβλεψης 2 8 155 81 246 Σύνολο Υπολοίπου 349 102 25 9 485 Αξία εξασφαλίσεων - - 7 5 12 256 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Εταιρεία 31/12/2020 Πιστωτικές κάρτες - Εσωτερική διαβάθμιση Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο Ισχυρή - - - - - Προτεινόμενη - - - - - Προσωρινή καθυστέρηση - - - - - Σε αθέτηση - - 31 16 47 Υπόλοιπα προ προβλέψεων - - 31 16 47 Ισχυρή - - - - - Προτεινόμενη - - - - - Προσωρινή καθυστέρηση - - - - - Σε αθέτηση - - 26 14 41 Σύνολο Πρόβλεψης - - 26 14 41 Σύνολο Υπολοίπου - - 4 2 6 Αξία εξασφαλίσεων - - 3 1 4 Μεγάλες Επιχειρήσεις Όμιλος Μεγάλες Επιχειρήσεις - Εσωτερική διαβάθμιση 31/12/2021 Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο Ισχυρή 14.694 - - - 14.694 Προτεινόμενη 610 - - - 610 Προσωρινή καθυστέρηση - 1.171 8 75 1.253 Σε αθέτηση - - 1.422 38 1.460 Υπόλοιπα προ προβλέψεων 15.304 1.171 1.430 113 18.017 Ισχυρή 33 - - - 33 Προτεινόμενη 5 - - - 5 Προσωρινή καθυστέρηση - 22 - 2 24 Σε αθέτηση - - 460 11 471 Σύνολο Πρόβλεψης 38 22 460 13 533 Σύνολο Υπολοίπου 15.266 1.148 970 100 17.484 Αξία εξασφαλίσεων 4.747 612 679 83 6.120 257 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Όμιλος 31/12/2020 Μεγάλες Επιχειρήσεις - Εσωτερική διαβάθμιση Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο Ισχυρή 6.602 - - - 6.602 Προτεινόμενη - - 1.298 1.238 59 Προσωρινή καθυστέρηση - 1.092 15 61 1.168 Σε αθέτηση - - 3.375 307 3.682 7.841 1.151 3.390 368 12.749 Ισχυρή 18 - - - 18 Προτεινόμενη - - 36 Υπόλοιπα προ προβλέψεων 35 1 Προσωρινή καθυστέρηση - 63 6 3 72 Σε αθέτηση - - 1.210 167 1.376 Σύνολο Πρόβλεψης 53 64 1.216 169 1.502 Σύνολο Υπολοίπου 7.788 1.087 2.174 199 11.247 Αξία εξασφαλίσεων 4.055 692 1.122 173 6.042 Εταιρεία 31/12/2020 Μεγάλες Επιχειρήσεις - Εσωτερική διαβάθμιση Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο Ισχυρή 1 - - - 1 Προτεινόμενη - - - - - Προσωρινή καθυστέρηση - 1 - - 1 Σε αθέτηση - - 214 74 288 Υπόλοιπα προ προβλέψεων 1 1 214 74 291 Ισχυρή - - - - - Προτεινόμενη - - - - - Προσωρινή καθυστέρηση - - - - - Σε αθέτηση - - 146 52 197 Σύνολο Πρόβλεψης - - 146 52 197 Σύνολο Υπολοίπου 1 1 68 23 93 Αξία εξασφαλίσεων 1 - 38 19 58 258 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Μικρομεσαίες επιχειρήσεις Όμιλος 31/12/2021 Ισχυρή Προτεινόμενη Μικρομεσαίες επιχειρήσεις - Εσωτερική διαβάθμιση Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο 4.629 - - - 4.629 725 47 - - 771 Προσωρινή καθυστέρηση - 1.638 17 92 1.747 Σε αθέτηση - - 2.214 373 2.587 Υπόλοιπα προ προβλέψεων 5.353 1.684 2.231 465 9.733 Ισχυρή 24 - - - 24 Προτεινόμενη 7 1 - - 8 Προσωρινή καθυστέρηση - 92 8 3 102 Σε αθέτηση - - 862 145 1.007 Σύνολο Πρόβλεψης 31 93 870 147 1.141 Σύνολο Υπολοίπου 5.322 1.592 1.361 317 8.593 Αξία εξασφαλίσεων 2.908 1.178 1.284 310 5.680 Όμιλος 31/12/2020 Ισχυρή Προτεινόμενη Προσωρινή καθυστέρηση Σε αθέτηση Μικρομεσαίες επιχειρήσεις - Εσωτερική διαβάθμιση Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο 4.315 - - - 4.315 694 83 - - 777 - 1.520 27 117 1.663 - - 8.040 2.776 10.816 5.010 1.603 8.067 2.892 17.572 Ισχυρή 20 - - - 20 Προτεινόμενη 8 2 - - 10 Προσωρινή καθυστέρηση - 108 19 3 131 Υπόλοιπα προ προβλέψεων Σε αθέτηση - - 3.412 1.524 4.936 Σύνολο Πρόβλεψης 28 110 3.431 1.528 5.097 Σύνολο Υπολοίπου 4.981 1.493 4.636 1.365 12.475 Aξία εξασφαλίσεων 2.703 1.154 4.219 1.317 9.393 259 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Εταιρεία 31/12/2020 Μικρομεσαίες επιχειρήσεις - Εσωτερική διαβάθμιση Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο Ισχυρή 4 - - - 4 Προτεινόμενη - - - - - Προσωρινή καθυστέρηση - 15 - 1 16 Σε αθέτηση - - 2.160 915 3.076 Υπόλοιπα προ προβλέψεων 4 15 2.160 917 3.097 Ισχυρή - - - - - Προτεινόμενη - - - - - Προσωρινή καθυστέρηση - 1 - - 1 Σε αθέτηση - - 1.094 523 1.617 Σύνολο Πρόβλεψης - 1 1.094 523 1.618 Σύνολο Υπολοίπου 4 14 1.066 394 1.479 Αξία εξασφαλίσεων 4 12 1.042 399 1.457 Δημόσιος Τομέας Όμιλος 31/12/2021 Ισχυρή Δημόσιος Τομέας - Εσωτερική διαβάθμιση Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο - 1.537 1.537 - - Προτεινόμενη 8 - - - 8 Προσωρινή καθυστέρηση - - - 2 2 Σε αθέτηση - - 5 - 5 Υπόλοιπα προ προβλέψεων 1.545 - 5 2 1.553 Ισχυρή 1 - - - 1 Προτεινόμενη - - - - - Προσωρινή καθυστέρηση - - - - - Σε αθέτηση - - - - - Σύνολο Πρόβλεψης 1 - - - 2 Σύνολο Υπολοίπου 1.544 - 5 2 1.551 Αξία εξασφαλίσεων 1.479 - 5 - 1.484 260 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Όμιλος 31/12/2020 Ισχυρή Προτεινόμενη Δημόσιος Τομέας - Εσωτερική διαβάθμιση Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο 1.699 - - - 1.699 - - 11 11 - Προσωρινή καθυστέρηση - - - 2 3 Σε αθέτηση - - 11 - 11 Υπόλοιπα προ προβλέψεων 1.710 - 11 3 1.724 Ισχυρή 1 - - - 1 Προτεινόμενη - - - - - Προσωρινή καθυστέρηση - - - - - Σε αθέτηση - - 4 - 4 Σύνολο Πρόβλεψης 1 - 4 0 6 Σύνολο Υπολοίπου 1.709 - 7 2 1.718 Αξία εξασφαλίσεων 1.630 - 4 - 1.634 Εταιρεία 31/12/2020 Δημόσιος Τομέας - Εσωτερική διαβάθμιση Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο Ισχυρή - - - - - Προτεινόμενη - - - - - Προσωρινή καθυστέρηση - - - - - Σε αθέτηση - - 6 - 6 Υπόλοιπα προ προβλέψεων - - 6 - 6 Ισχυρή - - - - - Προτεινόμενη - - - - - Προσωρινή καθυστέρηση - - - - - Σε αθέτηση - - 4 - 4 Σύνολο Πρόβλεψης - - 4 - 4 Σύνολο Υπολοίπου - - 2 - 2 Αξία εξασφαλίσεων - - - - - 261 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Ο Όμιλος και η Εταιρεία δεν έχουν χρηματοδοτήσει κανένα άνοιγμα στο Δημόσιο Τομέα εκτός Ελλάδος την 31η Δεκεμβρίου 2021 και 2020. Η ανάλυση της κίνησης των προ προβλέψεων υπολοίπων και της αντίστοιχης κίνησης πρόβλεψης αναφορικά με το δανειακό χαρτοφυλάκιο ιδιωτών του Ομίλου για το 2021 είναι η ακόλουθη: Όμιλος Δάνεια Ιδιωτών - Κίνηση υπολοίπων προ προβλέψεων Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο Υπόλοιπα προ προβλέψεων την 1/1/2021 6.506 2.656 4.868 3.454 17.483 Μεταφορά (στα)/ από διακρατούμενα προς πώληση (32) (147) (2.324) (1.946) (4.449) Νέα περιουσιακά στοιχεία δημιουργημένα ή αποκτηθέντα 527 19 - - 546 Λοιπά υπόλοιπα μεικτής λογιστικής αξίας/Αποπληρωμές (882) (232) (52) (79) (1.245) Πωληθέντα περιουσιακά στοιχεία Αποαναγνωρισμένα περιουσιακά στοιχεία (εξαιρουμένων των διαγραφών) Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 2 (26) (365) (1.870) (1.011) (3.271) - - - - - (1.409) 1.409 Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 3 (30) Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 1 959 Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 3 Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 1 Διαγραφές τόκων που αναγνωρίζονται από μεταβολή της παρούσας αξίας της πρόβλεψης Διαγραφές - 30 - (959) 546 - - - 360 (360) - 178 69 77 56 381 - - (39) (27) (67) (6) (3) (197) (9) (215) (546) - Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 2 Μεταβολή της παρούσας αξίας της πρόβλεψης - Συναλλαγματικές διαφορές και λοιπές κινήσεις 21 9 (3) (1) 26 Υπόλοιπα προ προβλέψεων την 31/12/2021 5.806 2.271 676 436 9.189 262 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Όμιλος Δάνεια Ιδιωτών - Κίνηση πρόβλεψης Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI 25 83 1.832 1.361 3.300 (1) (8) (913) (901) (1.823) Πρόβλεψη αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών την 1/1/2021 Μεταφορά (στα)/ από διακρατούμενα προς πώληση Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 2 (5) 5 Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 3 (1) Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 1 24 Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 3 Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 1 Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 2 Ζημίες/ (αναστροφές) απομείωσης για τη χρήση (κατάσταση αποτελεσμάτων) Ζημίες απομείωσης για νέα χρηματοοικονομικά στοιχεία δημιουργημένα ή αγορασμένα (κατάσταση αποτελεσμάτων) Ανακτήσεις διαγραφέντων ποσών (κατάσταση αποτελεσμάτων) Μεταβολή της παρούσας αξίας της πρόβλεψης Διαγραφές τόκων που αναγνωρίζονται από μεταβολή της παρούσας αξίας της πρόβλεψης Σύνολο - 1 - (24) 42 - - - 44 (44) - 10 199 1.021 608 1.839 - - - - - - - - - - - - 38 27 65 (42) - - - (39) (27) (67) Διαγραφές Αποαναγνωρισμένα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία Πωλήσεις δανείων και χορηγήσεων (6) (3) (197) (9) (215) - - - - - (7) (132) (1.038) (618) (1.796) Συναλλαγματικές διαφορές και λοιπές κινήσεις Πρόβλεψη αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών την 31/12/2021 (18) (62) (524) (404) (1.008) 21 60 177 36 295 Η ανάλυση της κίνησης των προ προβλέψεων υπολοίπων και της αντίστοιχης κίνησης πρόβλεψης αναφορικά με το δανειακό χαρτοφυλάκιο ιδιωτών της Εταιρείας για το 2021 είναι η ακόλουθη: 263 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Εταιρεία Υπόλοιπα προ προβλέψεων την 1/1/2021 Δάνεια Ιδιωτών - Κίνηση υπολοίπων προ προβλέψεων Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο 21 349 1.889 1.028 3.287 Μεταφορά (στα)/ από διακρατούμενα προς πώληση - - - - - Νέα περιουσιακά στοιχεία δημιουργημένα ή αποκτηθέντα - - - - - Λοιπά υπόλοιπα μεικτής λογιστικής αξίας/Αποπληρωμές 3 (20) 5 (24) (36) Πωληθέντα περιουσιακά στοιχεία Αποαναγνωρισμένα περιουσιακά στοιχεία (εξαιρουμένων των διαγραφών) Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 2 (26) (365) (1.870) (1.011) (3.271) - - - - - (4) 4 Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 3 (1) Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 1 7 Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 3 Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 1 Μεταβολή της παρούσας αξίας της πρόβλεψης Διαγραφές τόκων που αναγνωρίζονται από μεταβολή της παρούσας αξίας της πρόβλεψης - 1 - (7) (68) - Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 2 - 68 - - - 103 (103) - 4 29 18 52 - - (16) (11) (27) Διαγραφές - - (3) - (3) Συναλλαγματικές διαφορές και λοιπές κινήσεις - - - (1) Εισφορά στο νέο πιστωτικό ίδρυμα - - - - - Υπόλοιπα προ προβλέψεων την 31/12/2021 - - - - - 264 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Εταιρεία Δάνεια Ιδιωτών -Κίνηση πρόβλεψης Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο Πρόβλεψη αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών την 1/1/2021 Μεταφορά (στα)/ από διακρατούμενα προς πώληση 0 7 607 420 1.035 - - - - - Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 2 - - Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 3 - Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 1 1 - - - (1) Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 3 (7) 7 - Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 2 Ζημίες/ (αναστροφές) απομείωσης για τη χρήση (κατάσταση αποτελεσμάτων) Μεταβολή της παρούσας αξίας της πρόβλεψης 13 (13) - 7 118 445 203 773 - - 15 11 26 - - (16) (11) (27) - - (3) - (3) - - - - - Διαγραφές τόκων που αναγνωρίζονται από μεταβολή της παρούσας αξίας της πρόβλεψης Διαγραφές Αποαναγνωρισμένα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία Πωλήσεις δανείων και χορηγήσεων (7) (132) (1.038) (618) (1.796) Συναλλαγματικές διαφορές και λοιπές κινήσεις - 2 (4) (5) (8) Εισφορά στο νέο πιστωτικό ίδρυμα Πρόβλεψη αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών την 31/12/2021 - - - - - - - - - - Η ανάλυση της κίνησης των προ προβλέψεων υπολοίπων και της αντίστοιχης κίνησης πρόβλεψης αναφορικά με το δανειακό χαρτοφυλάκιο ιδιωτών του Ομίλου για το 2020 είναι η ακόλουθη: 265 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Όμιλος Υπόλοιπα προ προβλέψεων την 1/1/2020 Μεταφορά (στα)/ από διακρατούμενα προς πώληση Δάνεια Ιδιωτών - Κίνηση υπολοίπων προ προβλέψεων Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο 6.679 2.819 4.985 3.619 18.103 - - - - - Νέα περιουσιακά στοιχεία δημιουργημένα ή αποκτηθέντα 435 10 1 - 446 Λοιπά υπόλοιπα μεικτής λογιστικής αξίας/Αποπληρωμές (901) (188) (46) (188) (1.323) Πωληθέντα περιουσιακά στοιχεία Αποαναγνωρισμένα περιουσιακά στοιχεία (εξαιρουμένων των διαγραφών) Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 2 - - - - - - - - - - (1.438) 1.438 Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 3 (50) Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 1 1.632 Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 3 Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 1 Διαγραφές τόκων που αναγνωρίζονται από μεταβολή της παρούσας αξίας της πρόβλεψης - (1.632) (486) 486 - - - 626 (626) - 164 69 175 149 558 - Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 2 Μεταβολή της παρούσας αξίας της πρόβλεψης 50 - (1) (91) (79) (172) Διαγραφές (6) (2) (69) (48) (124) Συναλλαγματικές διαφορές και λοιπές κινήσεις (11) 2 2 1 (5) Υπόλοιπα προ προβλέψεων την 31/12/2020 6.506 2.656 4.868 3.454 17.483 266 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Όμιλος Δάνεια Ιδιωτών - Κίνηση πρόβλεψης Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο 33 - 95 - 1.799 - 1.361 - 3.288 - (9) 9 Πρόβλεψη αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών την 1/1/2020 Μεταφορά στα/ (από) διακρατούμενα προς πώληση Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 2 Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 3 (1) Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 1 44 Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 3 Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 1 Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 2 Ζημίες/ (αναστροφές) απομείωσης για τη χρήση (κατάσταση αποτελεσμάτων) Ζημίες απομείωσης για νέα χρηματοοικονομικά στοιχεία δημιουργημένα ή αγορασμένα (κατάσταση αποτελεσμάτων) Ανακτήσεις διαγραφέντων ποσών (κατάσταση αποτελεσμάτων) Μεταβολή της παρούσας αξίας της πρόβλεψης Διαγραφές τόκων που αναγνωρίζονται από μεταβολή της παρούσας αξίας της πρόβλεψης Διαγραφές Αποαναγνωρισμένα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία Συναλλαγματικές διαφορές και λοιπές κινήσεις Πρόβλεψη αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών την 31/12/2020 - 1 - (44) 34 - - - 65 (65) - (26) (5) 196 98 264 - - - - - (34) - - - - - - - 1 87 79 167 - (1) (91) (79) (172) (6) (2) (69) (48) (124) - - - - - (10) (2) (61) (51) (124) 25 83 1.832 1.361 3.300 Η ανάλυση της κίνησης των προ προβλέψεων υπολοίπων και της αντίστοιχης κίνησης πρόβλεψης αναφορικά με το δανειακό χαρτοφυλάκιο ιδιωτών της Εταιρείας για το 2020 είναι η ακόλουθη: 267 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Εταιρεία Δάνεια Ιδιωτών - Κίνηση υπολοίπων προ προβλέψεων Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο 6.671 2.819 4.984 3.619 18.093 - - - - - Νέα περιουσιακά στοιχεία δημιουργημένα ή αποκτηθέντα 435 10 - - 445 Λοιπά υπόλοιπα μεικτής λογιστικής αξίας/Αποπληρωμές (900) (188) (46) (188) (1.322) Πωληθέντα περιουσιακά στοιχεία Αποαναγνωρισμένα περιουσιακά στοιχεία (εξαιρουμένων των διαγραφών) Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 2 Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 3 Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 1 - - - - - - - - - - (1.437) (50) 1.437 1.632 (1.632) Υπόλοιπα προ προβλέψεων την 1/1/2020 Μεταφορά (στα)/ από διακρατούμενα προς πώληση Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 3 Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 1 (486) - Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 2 - 50 486 - - - 626 (626) Μεταβολή της παρούσας αξίας της πρόβλεψης Διαγραφές τόκων που αναγνωρίζονται από μεταβολή της παρούσας αξίας της πρόβλεψης Διαγραφές 164 69 175 149 558 - (1) (91) (79) (172) (6) (2) (68) (48) (123) Συναλλαγματικές διαφορές και λοιπές κινήσεις (13) 2 3 1 (7) (6.475) (2.307) (2.978) (2.426) (14.186) 21 349 1.889 1.028 3.287 Εισφορά στο νέο πιστωτικό ίδρυμα Υπόλοιπα προ προβλέψεων την 31/12/2020 268 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Εταιρεία Δάνεια Ιδιωτών - Κίνηση πρόβλεψης Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο 32 95 1.798 1.361 3.286 - - - - - (9) 9 Πρόβλεψη αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών την 1/1/2020 Μεταφορά (στα)/ από διακρατούμενα προς πώληση Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 2 Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 3 (1) Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 1 44 Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 3 Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 1 Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 2 Ζημίες/ (αναστροφές) απομείωσης για τη χρήση (κατάσταση αποτελεσμάτων) - 1 - (44) (34) 34 - - - 65 (65) - - (26) (5) 196 98 264 Μεταβολή της παρούσας αξίας της πρόβλεψης Διαγραφές τόκων που αναγνωρίζονται από μεταβολή της παρούσας αξίας της πρόβλεψης - 1 87 79 167 - (1) (91) (79) (172) Διαγραφές Αποαναγνωρισμένα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία Συναλλαγματικές διαφορές και λοιπές κινήσεις (6) (2) (68) (48) (123) - - - - - Εισφορά στο νέο πιστωτικό ίδρυμα Πρόβλεψη αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών την 31/12/2020 (10) (2) (61) (51) (124) (24) (76) (1.225) (940) (2.265) - 7 607 420 1.035 Η ανάλυση της κίνησης των προ προβλέψεων υπολοίπων και της αντίστοιχης κίνησης πρόβλεψης αναφορικά με το επιχειρηματικό δανειακό χαρτοφυλάκιο και τον Δημόσιο τομέα του Ομίλου για το 2021 είναι η ακόλουθη: 269 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Όμιλος Δάνεια προς Εταιρείες και τον Δημόσιο Τομέα - Κίνηση υπολοίπων προ προβλέψεων Στάδιο 1 Στάδιο 2 14.561 2.754 11.469 3.262 32.045 - (34) (4.821) (1.493) (6.349) Νέα περιουσιακά στοιχεία δημιουργημένα ή αποκτηθέντα 7.468 127 11 - 7.606 Λοιπά υπόλοιπα μεικτής λογιστικής αξίας/Αποπληρωμές 125 (609) (345) (77) (906) Πωληθέντα περιουσιακά στοιχεία (6) (15) (2.421) (990) (3.433) - - (148) (23) (172) (2.108) 2.108 Υπόλοιπα προ προβλέψεων την 1/1/2021 Μεταφορά (στα)/ από διακρατούμενα προς πώληση Αποαναγνωρισμένα περιουσιακά στοιχεία (εξαιρουμένων των διαγραφών) Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 2 Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 3 (60) Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 1 1.488 Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 3 Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 1 POCI - 60 7 Σύνολο - (1.488) (492) Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 2 Στάδιο 3 492 - (7) - 418 (418) - - (21) - (21) 448 92 292 99 931 Διαγραφές τόκων που αναγνωρίζονται από μεταβολή της παρούσας αξίας της πρόβλεψης - (1) (211) (71) (283) Διαγραφές Συμφωνία ανταλλαγής χρέους με μετοχικό κεφάλαιο Μεταβολή της παρούσας αξίας της πρόβλεψης - - (310) (139) (449) Συναλλαγματικές διαφορές και λοιπές κινήσεις 280 (5) 46 13 334 Υπόλοιπα προ προβλέψεων την 31/12/2021 22.202 2.855 3.666 580 29.303 270 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Όμιλος Δάνεια προς Εταιρείες και τον Δημόσιο Τομέα - Κίνηση πρόβλεψης Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο Πρόβλεψη αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών την 1/1/2021 83 174 4.651 1.697 6.605 Μεταφορά (στα)/ από διακρατούμενα προς πώληση - (11) (1.951) (826) (2.788) Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 2 (11) 11 Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 3 (1) Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 1 34 Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 3 Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 1 Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 2 Ζημίες/ (αναστροφές) απομείωσης για τη χρήση (κατάσταση αποτελεσμάτων) Ζημίες απομείωσης για νέα χρηματοοικονομικά στοιχεία δημιουργημένα ή αγορασμένα (κατάσταση αποτελεσμάτων) Ανακτήσεις διαγραφέντων ποσών (κατάσταση αποτελεσμάτων) - 1 - (34) 47 - (1) - 49 (49) - (74) 33 2.002 438 2.399 1 1 - - 1 (47) 1 - - (7) - (7) Μεταβολή της παρούσας αξίας της πρόβλεψης Διαγραφές τόκων που αναγνωρίζονται από μεταβολή της παρούσας αξίας της πρόβλεψης - 1 126 57 184 - (2) (214) (71) (287) Διαγραφές - - (310) (139) (449) Αποαναγνωρισμένα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία Πωλήσεις δανείων και χορηγήσεων Μεταβολές των συμβατικών ταμειακών ροών λόγω τροποποιήσεων που δεν επιφέρουν αποαναγνώριση - - (9) (1) (10) (2) (8) (1.796) (764) (2.569) - - - - - Συμφωνία ανταλλαγής χρέους με μετοχικό κεφάλαιο - - (18) - (18) Συναλλαγματικές διαφορές και λοιπές κινήσεις Πρόβλεψη αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών την 31/12/2021 40 (51) (1.142) (231) (1.384) 69 115 1.330 160 1.675 Αναφορικά με τη κίνηση των υπολοίπων προ προβλέψεων, η γραμμή «Μεταφορά (στα)/ από διακρατούμενα προς πώληση» με συνολικό υπόλοιπο € 10.798 εκατ., αφορά κυρίως τα χαρτοφυλάκια Sunrise I, Sunrise II και Sunshine, ενώ η γραμμή «Πωληθέντα περιουσιακά στοιχεία» με συνολικό υπόλοιπο € 6.704 εκατ., αφορά κυρίως την αποαναγνώριση των χαρτοφυλακίων Phoenix και Vega. Αναφορικά με τη κίνηση της πρόβλεψης, η γραμμή «Μεταφορά (στα)/ από διακρατούμενα προς πώληση» ποσού € 4.611 εκατ. αφορά κυρίως τα χαρτοφυλάκια Sunrise I, Sunrise II και Sunshine. Στην γραμμή «Ζημιές/ (αναστροφές) απομείωσης για την χρήση (κατάσταση αποτελεσμάτων)» συμπεριλαμβάνεται ποσό € 2.096 εκατ., το οποίο αφορά την ζημία απομείωσης που αναγνωρίστηκε εντός της χρήσης για τα προαναφερόμενα χαρτοφυλάκια, λόγω της ταξινόμησής τους σε διακρατούμενα προς πώληση στοιχεία ενεργητικού. Αντίστοιχα, η εν λόγω ζημία απομείωσης αυτών των διακρατούμενων προς πώληση χαρτοφυλακίων αφαιρείται από την γραμμή «Συναλλαγματικές διαφορές και λοιπές κινήσεις». Ανατρέξτε στην Σημείωση 28 για πρόσθετες πληροφορίες σχετικά με τα εν λόγω χαρτοφυλάκια. Επιπρόσθετα, στη γραμμή “Ζημίες/ (αναστροφές) 271 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 απομείωσης για τη χρήση (κατάσταση αποτελεσμάτων)” περιλαμβάνεται ποσό € 1.569 εκατ. για τον Όμιλο και € 1.526 εκατ. για την Εταιρεία, που αφορά στην αποαναγνώριση των χαρτοφυλακίων Phoenix και Vega. Για τους σκοπούς αυτής της γνωστοποίησης (τόσο για η κίνηση των υπολοίπων προ προβλέψεων όσο και για η κίνηση της πρόβλεψης), οι μεταφορές θεωρούνται ότι πραγματοποιήθηκαν στο τέλος της προηγούμενης περιόδου αναφοράς πριν τη κατηγοριοποίησή τους στα “Διακρατούμενα προς πώληση στοιχεία στοιχεία ενεργητικού”, επομένως τα ποσά που αναγράφονται στη προηγούμενη παράγραφο αντικατοπτρίζουν τα υπόλοιπα προ προβλέψεων και τις προβλέψεις του χαρτοφυλακίου Sunrise I την 31η Μαρτίου 2021 και τα υπόλοιπα προ προβλέψεων και τις προβλέψεις των χαρτοφυλακίων Sunrise II και Sunshine την 30η Ιουνίου 2021. Η ανάλυση της κίνησης των προ προβλέψεων υπολοίπων και της αντίστοιχης κίνησης πρόβλεψης αναφορικά με το επιχειρηματικό δανειακό χαρτοφυλάκιο και τον Δημόσιο τομέα της Εταιρείας για το 2021 είναι η ακόλουθη: Εταιρεία Δάνεια προς Εταιρείες και τον Δημόσιο Τομέα - Κίνηση υπολοίπων προ προβλέψεων Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο Υπόλοιπα προ προβλέψεων την 1/1/2021 5 16 2.381 991 3.393 Μεταφορά (στα)/ από διακρατούμενα προς πώληση - - - - - Νέα περιουσιακά στοιχεία δημιουργημένα ή αποκτηθέντα - - - - - Λοιπά υπόλοιπα μεικτής λογιστικής αξίας/Αποπληρωμές - (2) - (6) (8) Πωληθέντα περιουσιακά στοιχεία Αποαναγνωρισμένα περιουσιακά στοιχεία (εξαιρουμένων των διαγραφών) Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 2 (5) (15) (2.391) (990) (3.402) - - - - - - Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 1 - Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 3 Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 1 - - Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 3 - (6) - Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 2 - - 6 6 - - - (6) - Συμφωνία ανταλλαγής χρέους με μετοχικό κεφάλαιο - - - - Μεταβολή της παρούσας αξίας της πρόβλεψης - - 70 31 102 Διαγραφές τόκων που αναγνωρίζονται από μεταβολή της παρούσας αξίας της πρόβλεψης - - (60) (26) (85) Διαγραφές - - (1) - (1) Συναλλαγματικές διαφορές και λοιπές κινήσεις - - 1 - 1 Εισφορά στο νέο πιστωτικό ίδρυμα - - - - - Υπόλοιπα προ προβλέψεων την 31/12/2021 - - - - - 272 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Εταιρεία Δάνεια προς Εταιρείες και τον Δημόσιο Τομέα - Κίνηση πρόβλεψης Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Πρόβλεψη αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών την 1/1/2021 - 1 1.244 574 Μεταφορά (στα)/ από διακρατούμενα προς πώληση - - - - Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 2 - - Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 3 - Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 1 - Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 3 Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 1 Σύνολο 1.819 - - - 1 - - - 2 (2) - 546 (1) - Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 2 Ζημίες/ (αναστροφές) απομείωσης για τη χρήση (κατάσταση αποτελεσμάτων) Ανακτήσεις διαγραφέντων ποσών (κατάσταση αποτελεσμάτων) 3 6 - - - - - Μεταβολή της παρούσας αξίας της πρόβλεψης - - 45 22 67 - - (60) (26) (85) - - (1) (0) (1) - - - - - (2) (8) (1.776) (764) (2.549) - - - - - (1) - 2 (2) (1) - - - - - - - - - - Διαγραφές τόκων που αναγνωρίζονται από μεταβολή της παρούσας αξίας της πρόβλεψης Διαγραφές Αποαναγνωρισμένα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία Πωλήσεις δανείων και χορηγήσεων Συμφωνία ανταλλαγής χρέους με μετοχικό κεφάλαιο Συναλλαγματικές διαφορές και λοιπές κινήσεις Εισφορά στο νέο πιστωτικό ίδρυμα Πρόβλεψη αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών την 31/12/2021 195 750 Η ανάλυση της κίνησης των προ προβλέψεων υπολοίπων και της αντίστοιχης κίνησης πρόβλεψης αναφορικά με το επιχειρηματικό δανειακό χαρτοφυλάκιο και τον Δημόσιο τομέα του Ομίλου για τη χρήση που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2020 είναι η ακόλουθη: 273 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Όμιλος Υπόλοιπα προ προβλέψεων την 1/1/2020 Μεταφορά (στα)/ από διακρατούμενα προς πώληση Δάνεια προς Εταιρείες και τον Δημόσιο Τομέα - Κίνηση υπολοίπων προ προβλέψεων Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο 13.300 2.180 12.836 3.730 32.046 - - (81) (8) (88) Νέα περιουσιακά στοιχεία δημιουργημένα ή αποκτηθέντα 5.119 108 13 - 5.239 Λοιπά υπόλοιπα μεικτής λογιστικής αξίας/Αποπληρωμές (3.333) (375) (137) (236) (4.080) Πωληθέντα περιουσιακά στοιχεία Αποαναγνωρισμένα περιουσιακά στοιχεία (εξαιρουμένων των διαγραφών) Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 2 (16) - - - (16) - (5) - - (5) (2.262) 2.262 Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 3 (238) Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 1 1.670 Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 3 Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 1 Μεταβολή της παρούσας αξίας της πρόβλεψης Διαγραφές τόκων που αναγνωρίζονται από μεταβολή της παρούσας αξίας της πρόβλεψης Διαγραφές - 238 - (1.670) 347 - (7) - 509 (509) - - - (5) - (5) 453 89 578 218 1.338 (1) (2) (417) (159) (579) - - (1.163) (270) (1.433) (347) 7 Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 2 Συμφωνία ανταλλαγής χρέους με μετοχικό κεφάλαιο - Συναλλαγματικές διαφορές και λοιπές κινήσεις (139) 6 (223) (13) (369) Υπόλοιπα προ προβλέψεων την 31/12/2020 14.561 2.754 11.469 3.262 32.045 274 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Όμιλος Δάνεια προς Εταιρείες και τον Δημόσιο Τομέα - Κίνηση πρόβλεψης Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο Πρόβλεψη αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών την 1/1/2020 Μεταφορά (στα)/ από διακρατούμενα προς πώληση 85 143 5.504 1.967 7.699 - - (39) (1) (41) Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 2 (21) 21 - - - Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 3 (3) - 3 - - Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 1 58 (58) - - - Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 3 - (30) 30 - - Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 2 Ζημίες/ (αναστροφές) απομείωσης για τη χρήση (κατάσταση αποτελεσμάτων) Ζημίες απομείωσης για νέα χρηματοοικονομικά στοιχεία δημιουργημένα ή αγορασμένα (κατάσταση αποτελεσμάτων) Ανακτήσεις διαγραφέντων ποσών (κατάσταση αποτελεσμάτων) Μεταβολή της παρούσας αξίας της πρόβλεψης - 92 (92) - - (18) 31 799 31 843 1 - - - 1 Διαγραφές τόκων που αναγνωρίζονται από μεταβολή της παρούσας αξίας της πρόβλεψης - - (3) - (3) - 1 261 129 391 (1) (2) (416) (159) (578) Διαγραφές Αποαναγνωρισμένα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία Συμφωνία ανταλλαγής χρέους με μετοχικό κεφάλαιο - - (1.162) (270) (1.433) - (5) - - (5) - - (26) - (26) Συναλλαγματικές διαφορές και λοιπές κινήσεις Πρόβλεψη αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών την 31/12/2020 (18) (18) (209) - (245) 83 174 4.651 1.697 6.605 Η ανάλυση της κίνησης των προ προβλέψεων υπολοίπων και της αντίστοιχης κίνησης πρόβλεψης αναφορικά με το επιχειρηματικό δανειακό χαρτοφυλάκιο και τον Δημόσιο τομέα της Εταιρείας για τη χρήση που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2020 είναι η ακόλουθη: 275 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Εταιρεία Υπόλοιπα προ προβλέψεων την 1/1/2020 Μεταφορά (στα)/ από διακρατούμενα προς πώληση Δάνεια προς Εταιρείες και τον Δημόσιο Τομέα - Κίνηση υπολοίπων προ προβλέψεων Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο 14.444 1.961 12.558 3.540 32.502 - - (79) (7) (86) Νέα περιουσιακά στοιχεία δημιουργημένα ή αποκτηθέντα 5.014 91 40 - 5.145 Λοιπά υπόλοιπα μεικτής λογιστικής αξίας/Αποπληρωμές (3.255) (355) (93) (236) (3.939) Πωληθέντα περιουσιακά στοιχεία Αποαναγνωρισμένα περιουσιακά στοιχεία (εξαιρουμένων των διαγραφών) Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 2 (14) - - - (14) - (5) - - (5) (2.265) 2.265 Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 3 (235) Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 1 1.610 Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 3 Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 1 Μεταβολή της παρούσας αξίας της πρόβλεψης Διαγραφές τόκων που αναγνωρίζονται από μεταβολή της παρούσας αξίας της πρόβλεψης Διαγραφές Συναλλαγματικές διαφορές και λοιπές κινήσεις Εισφορά στο νέο πιστωτικό ίδρυμα Υπόλοιπα προ προβλέψεων την 31/12/2020 276 - (1.610) (317) 317 - (6) - 461 (461) - - - (33) - (33) 491 94 569 211 1.366 (1) (1) (408) (151) (561) - - (1.146) (255) (1.402) (159) (9) (219) (2) (388) (15.631) (2.558) (8.892) (2.110) (29.191) 5 16 2.381 991 3.393 6 Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 2 Συμφωνία ανταλλαγής χρέους με μετοχικό κεφάλαιο 235 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Εταιρεία Δάνεια προς Εταιρείες και τον Δημόσιο Τομέα - Κίνηση πρόβλεψης Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο Πρόβλεψη αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών την 1/1/2020 Μεταφορά (στα)/ από διακρατούμενα προς πώληση 77 138 5.447 1.846 7.508 - - (38) - (38) Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 2 (18) 18 Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 3 (3) Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 1 57 Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 3 Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 1 Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 2 Ζημίες/ (αναστροφές) απομείωσης για τη χρήση (κατάσταση αποτελεσμάτων) Ανακτήσεις διαγραφέντων ποσών (κατάσταση αποτελεσμάτων) Μεταβολή της παρούσας αξίας της πρόβλεψης Διαγραφές τόκων που αναγνωρίζονται από μεταβολή της παρούσας αξίας της πρόβλεψης Διαγραφές Αποαναγνωρισμένα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία Πωλήσεις δανείων και χορηγήσεων Συμφωνία ανταλλαγής χρέους με μετοχικό κεφάλαιο - 3 - (57) (27) 27 - - - 85 (85) - (13) 28 815 31 862 - - (3) - (3) - 1 250 123 374 (1) (1) (408) (151) (561) - - (1.146) (255) (1.402) - (5) - - (5) - - - - - - - - (29) - (29) Συναλλαγματικές διαφορές και λοιπές κινήσεις (16) (17) (202) - (235) Εισφορά στο νέο πιστωτικό ίδρυμα Πρόβλεψη αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών την 31/12/2020 (84) (161) (3.388) (1.019) (4.652) - 1 1.244 574 1.819 Η προ προβλέψεων ζημία από τροποποιήσεις συμβατικών όρων δανείων, για τα δάνεια των οποίων οι προβλέψεις αναμενόμενων πιστωτικών ζημίων υπολογίζονται για το σύνολο της υπολειπόμενης διάρκειας ζωής τους, που αναγνώρισε ο Όμιλος και η Εταιρεία κατά τη διάρκεια της περιόδου που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2021, ανέρχεται σε € 64 εκατ. και € 4 εκατ., αντίστοιχα (31 Δεκεμβρίου 2020: € 96 εκατ. και € 97 εκατ., αντίστοιχα). Η εν λόγω ζημία αντιπροσωπεύει την αλλαγή στην μεικτή λογιστική αξία (δηλ. προ προβλέψεων) των δανείων αμέσως πριν έως και αμέσως μετά την τροποποίηση των συμβατικών τους όρων. Η επίπτωση αυτής της τροποποίησης στην πρόβλεψη αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών των εν λόγω δανείων για τον Όμιλο και την Εταιρεία ήταν αναστροφή ποσού € 39 εκατ. και € 1 εκατ., αντίστοιχα (31 Δεκεμβρίου 2020: € 67 εκατ. και € 63 εκατ., αντίστοιχα). Η καθαρή επίπτωση στην κατάσταση αποτελεσμάτων για την περίοδο που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2021 για τον Όμιλο και την Εταιρεία ανήλθε σε € 25 εκατ. και € 3 εκατ., αντίστοιχα (31 Δεκεμβρίου 2020: € 29 εκατ. και € 34 εκατ., αντίστοιχα). Η προ προβλέψεων λογιστική αξία (πριν την τροποποίηση) εκείνων των δανείων που οι ταμειακές ροές τους τροποποιήθηκαν κατά τη διάρκεια της περιόδου που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2021 ανήλθε σε € 4.290 εκατ. για τον Όμιλο και σε € 232 εκατ. για την Εταιρεία (31 Δεκεμβρίου 2020: € 6.349 εκατ. και € 6.277 εκατ., αντίστοιχα, επηρεαζόμενη κυρίως από την πανδημία Covid-19). Η μεικτή λογιστική αξία την 31η Δεκεμβρίου 2021 των δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών του Ομίλου στο αποσβεσμένο κόστος που οι συμβατικοί τους όροι είχαν τροποποιηθεί από την αρχική τους αναγνώριση την στιγμή που η πρόβλεψη απομείωσής τους επιμετρούνταν με βάση τις αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής τους (Στάδιο 3 και Στάδιο 2) και για τα οποία η αντίστοιχη πρόβλεψη απομείωσης την 31η 277 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Δεκεμβρίου 2021 επιμετρούνταν με βάση τις αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες 12μήνου (Στάδιο 1), ανήλθε σε € 473 εκατ. (31 Δεκεμβρίου 2020: € 508 εκατ.), ενώ η Εταιρεία δεν έχει αντίστοιχα υπόλοιπα κατά την 31η Δεκεμβρίου 2021 (31 Δεκεμβρίου 2020: € 9 εκατ.) 4.3.3 Εξασφαλίσεις και άλλες πιστωτικές ενισχύσεις Παράλληλα με την αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας των αντισυμβαλλομένων, ο Όμιλος και η Εταιρεία εκτιμoύν το ποσοστό ανάκτησης έναντι των ανοιγμάτων, όταν τίθενται ή αναθεωρούνται όρια. Η εκτίμηση αυτή επηρεάζεται από το είδος της απαίτησης και την ύπαρξη σχετικών εξασφαλίσεων ή/και εγγυήσεων. Σύμφωνα με τη συνήθη πρακτική, όταν η αξιολόγηση ενός πιστούχου είναι χαμηλή ζητούνται ακόμη πιο ισχυρές εξασφαλίσεις / εγγυήσεις, προκειμένου να διασφαλιστεί ένα υψηλότερο ποσοστό ανάκτησης αντισταθμίζοντας έτσι την πιθανότητα αθέτησης του πιστούχου. Ο Όμιλος και η Εταιρεία έχουν ορίσει κατηγορίες αποδεκτών εξασφαλίσεων οι οποίες έχουν ενσωματωθεί και στην πιστωτική πολιτική. Τα βασικά είδη αποδεκτής εξασφάλισης είναι τα ακόλουθα: Ενεχυριασμένες καταθέσεις και επιταγές, Υποθήκες ακινήτων, Υποθήκες πλοίων, Εγγυήσεις Ελληνικού Δημοσίου, Τραπεζικές εγγυητικές επιστολές, Εγγυήσεις από την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα, Ενεχυριασμένα χρηματοοικονομικά μέσα όπως μερίδια αμοιβαίων κεφαλαίων, μετοχές, ομόλογα, γραμμάτια και απαιτήσεις. Οι εξασφαλίσεις που συνδέονται με μία πίστωση αξιολογούνται αρχικά στο πλαίσιο της διαδικασίας έγκρισης πιστώσεων, βάσει της τρέχουσας ή της εύλογης αξίας τους, και επαναξιολογούνται σε τακτά διαστήματα. Εξασφαλίσεις ή εγγυήσεις συνήθως δεν λαμβάνονται έναντι ανοιγμάτων προς χρηματοοικονομικά ιδρύματα. Ο προσδιορισμός της εμπορικής αξίας ακινήτων, τα οποία μπορεί να εξασφαλίζουν οποιαδήποτε κατηγορία πιστοδότησης προς νομικά ή φυσικά πρόσωπα, πραγματοποιείται από ανεξάρτητους εξωτερικούς πιστοποιημένους εκτιμητές. Οι εκτιμήσεις διακρίνονται σε εκτιμήσεις από ανεξάρτητο εκτιμητή (Individual) για συγκεκριμένο ακίνητο με φυσική αυτοψία (on-site) ή χωρίς (desktop) και εκτιμήσεις με χρήση στατιστικών μεθόδων (Indexed (π.χ. Propindex, Δείκτες της ΤτΕ ) ή οποιασδήποτε άλλης αυτοματοποιημένης διαδικασίας. Ο Όμιλος και η Εταιρεία ακολουθούν τις γενικά αποδεκτές, κατά τα διεθνή εκτιμητικά πρότυπα, μεθοδολογίες εκτίμησης: α. Μέθοδος Αγοράς ή Συγκριτική Μέθοδος (Market Approach) 278 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 β. Μέθοδος Εισοδήματος (Income Approach) γ. Μέθοδος Κόστους (Cost Approach) Οι αρχικές εκτιμήσεις ενυπόθηκων ακινήτων πραγματοποιούνται πάντα με φυσική αυτοψία. Ο Όμιλος και η Εταιρεία επικαιροποιούν τις αξίες των ακινήτων (είτε μέσω ανεξάρτητων εκτιμητών, είτε με χρήση στατιστικών μεθόδων), που εξασφαλίζουν πιστοδοτήσεις (ανεξάρτητα αν είναι χαρακτηρισμένες ως PE / NPE) τουλάχιστον μία φορά ετησίως. Επιπλέον, επανεκτιμήσεις ακινήτων πραγματοποιούνται από ανεξάρτητους εκτιμητές τη χρονική στιγμή κατά την οποία τα ανοίγματα που εξασφαλίζονται με τα ακίνητα χαρακτηρίζονται ως NPE και τουλάχιστον μία φορά ετησίως (είτε από ανεξάρτητους εκτιμητές, είτε με χρήση στατιστικών μεθόδων), για όσο διάστημα διατηρούν αυτό το χαρακτηρισμό. Ο Όμιλος και η Εταιρεία παρακολουθούν συνεχώς τις συνθήκες της ελληνικής αγοράς ακινήτων, είτε εσωτερικά μέσω μακροοικονομικών εκθέσεων του Chief Economist του Ομίλου, είτε εξωτερικά μέσω εκθέσεων που παράγονται από την θυγατρική Πειραιώς Real Estate και άλλες διεθνούς κύρους εκτιμητικές εταιρείες. Οι μεταβολές των συνθηκών της αγοράς θεωρούνται σημαντικός παράγοντας που καθορίζει την αγοραία αξία ενός ακινήτου. Ασταθείς συνθήκες στην αγορά ακινήτων ενδέχεται να οδηγήσουν σε μεγαλύτερη συχνότητα επανεκτίμησης. Ο Όμιλος και η Εταιρεία επίσης μπορούν να λαμβάνουν εγγυήσεις από μητρικές εταιρείες για δάνεια και απαιτήσεις που χορηγούνται προς τις θυγατρικές τους. 279 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Όμιλος 31/12/2021 Συμφωνίες επαναπώλησης Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Στεγαστικά δάνεια Καταναλωτικά, Προσωπικά και Λοιπά δάνεια Πιστωτικές κάρτες Μεγάλες επιχειρήσεις Μικρομεσαίες επιχειρήσεις Δημόσιος Τομέας Σύνολο χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων στο αποσβεσμένο κόστος Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα Σύνολο χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων Συμβόλαια χρηματοοικονομικής εγγύησης Ενέγγυες Πιστώσεις Σύνολο 280 Εύλογη αξία εξασφαλίσεων και πιστωτικών ενισχύσεων διακρατούμενων βάσει του βασικού σεναρίου Εξασφάλιση με ακίνητα - Είδος εξασφάλισης ή πιστωτικής ενίσχυσης ΧρηματοοικΛοιπές Συνολική αξία νομική εξασφαλίσεις εξασφαλίσεων εξασφάλιση Ληφθείσες εγγυήσεις - - - - 14.900 1.417 4.363 20.680 3.091 6.643 61 70 6.774 - 388 73 162 622 - 4.278 3.591 1 1 884 398 1 958 1.691 1.482 1 6.120 5.680 1.484 930 2.161 - 14.900 1.417 4.363 20.680 3.091 - 500 - 500 - - 500 - 500 - 123 2 100 - 81 2 304 4 839 1 125 100 83 307 841 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Όμιλος 31/12/2020 Συμφωνίες επαναπώλησης Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Στεγαστικά δάνεια Καταναλωτικά, Προσωπικά και Λοιπά δάνεια Πιστωτικές κάρτες Μεγάλες επιχειρήσεις Μικρομεσαίες επιχειρήσεις Δημόσιος Τομέας Σύνολο χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων στο αποσβεσμένο κόστος Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα Σύνολο χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων Συμβόλαια χρηματοοικονομικής εγγύησης Ενέγγυες Πιστώσεις Σύνολο Εύλογη αξία εξασφαλίσεων και πιστωτικών ενισχύσεων διακρατούμενων βάσει του βασικού σεναρίου Εξασφάλιση με ακίνητα Είδος εξασφάλισης ή πιστωτικής ενίσχυσης ΧρηματοοικοΛοιπές Συνολική αξία νομική εξασφαλίσεις εξασφαλίσεων εξασφάλιση - 1 - 1 - 23.921 11.474 1.395 53 4.457 87 29.773 11.614 7.365 - 840 12 4.217 7.377 1 66 1 902 372 1 171 923 1.644 1.632 1.076 12 6.042 9.393 1.634 1.691 5.674 - 23.921 - 1.396 500 4.457 - 29.773 500 7.365 - 118 - 500 106 - 82 1 500 306 1 738 3 118 106 83 307 741 Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2021 δεν υπάρχουν ποσά για την Εταιρεία. 281 Ληφθείσες εγγυήσεις Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Εταιρεία 31/12/2020 Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Στεγαστικά δάνεια Καταναλωτικά, Προσωπικά και Λοιπά δάνεια Πιστωτικές κάρτες Μεγάλες επιχειρήσεις Μικρομεσαίες επιχειρήσεις Σύνολο χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων στο αποσβεσμένο κόστος Εύλογη αξία εξασφαλίσεων και πιστωτικών ενισχύσεων διακρατούμενων βάσει του βασικού σεναρίου Εξασφάλιση με ακίνητα Είδος εξασφάλισης ή πιστωτικής ενίσχυσης ΧρηματοοικοΛοιπές Συνολική αξία νομική εξασφαλίσεις εξασφαλίσεων εξασφάλιση Ληφθείσες εγγυήσεις 3.913 2.313 12 - 49 - 3.974 2.313 1.538 - 141 4 55 1.400 1 10 1 1 47 142 4 58 1.457 147 1.391 3.913 12 49 3.974 1.538 Οι πίνακες κατωτέρω παρουσιάζουν την εύλογη αξία των διακρατούμενων εξασφαλίσεων και των πιστωτικών ενισχύσεων για τα δάνεια και τις απαιτήσεις στο αποσβεσμένο κόστος Σταδίου 3. Ορισμένα δάνεια και απαιτήσεις στο αποσβεσμένο κόστος Σταδίου 3 ,αναλόγως των εξασφαλίσεών τους, ενδέχεται να μην παρουσιάζουν αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες όταν η αξία των εξασφαλίσεων αναμένεται να είναι υψηλότερη της εκτιμώμενης ζημίας σε περίπτωση αθέτησης, ακόμη και αν η αξία αυτών των εξασφαλίσεων έχει προβλεφθεί μέσω πολλαπλών οικονομικών σεναρίων. 282 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Όμιλος Εύλογη αξία εξασφαλίσεων και πιστωτικών ενισχύσεων για δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών Σταδίου 3 στο αποσβεσμένο κόστος διακρατούμενων βάσει του βασικού σεναρίου Είδος εξασφάλισης ή πιστωτικής ενίσχυσης 31/12/2021 Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Στεγαστικά δάνεια Καταναλωτικά, Προσωπικά και Λοιπά δάνεια Πιστωτικές κάρτες Μεγάλες επιχειρήσεις Μικρομεσαίες επιχειρήσεις Δημόσιος Τομέας Σύνολο δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Συμβόλαια χρηματοοικονομικής εγγύησης Ενέγγυες Πιστώσεις Σύνολο 283 Εξασφάλιση με ακίνητα ΧρηματοοικοΣυνολική Λοιπές νομική αξία εξασφαλίσεις εξασφάλιση εξασφαλίσεων Σχετική Ληφθείσες αναμενόμενη εγγυήσεις πιστωτική ζημία 2.015 97 268 2.381 533 1.508 346 2 6 354 - 36 55 3 2 60 - 101 579 1.035 - 77 15 - 29 227 4 685 1.277 5 163 369 - 40 460 870 - 2.015 97 268 2.381 533 1.508 16 2 8 26 155 77 - - - - - - 16 2 8 26 155 77 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Όμιλος Εύλογη αξία εξασφαλίσεων και πιστωτικών ενισχύσεων για δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών Σταδίου 3 στο αποσβεσμένο κόστος διακρατούμενων βάσει του βασικού σεναρίου Είδος εξασφάλισης ή πιστωτικής ενίσχυσης 31/12/2020 Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Στεγαστικά δάνεια Καταναλωτικά, Προσωπικά και Λοιπά δάνεια Πιστωτικές κάρτες Μεγάλες επιχειρήσεις Μικρομεσαίες επιχειρήσεις Δημόσιος Τομέας Σύνολο δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Συμβόλαια χρηματοοικονομικής εγγύησης Ενέγγυες Πιστώσεις Σύνολο Εξασφάλιση με ακίνητα ΧρηματοοικοΣυνολική Λοιπές νομική αξία εξασφαλίσεις εξασφάλιση εξασφαλίσεων 7.769 2.763 133 2 496 8 8.398 2.773 3.658 - 6.482 970 264 7 1.000 3.736 - 7 81 43 - 3 40 440 4 273 7 1.122 4.219 4 908 2.749 - 707 155 1.216 3.431 4 7.769 133 496 8.398 3.658 6.483 23 - 17 - 11 0 52 0 181 0 98 1 23 17 12 52 181 99 Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2021 δεν υπάρχουν ποσά για την Εταιρεία. 284 Σχετική Ληφθείσες αναμενόμενη εγγυήσεις πιστωτική ζημία Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Εταιρεία Εύλογη αξία εξασφαλίσεων και πιστωτικών ενισχύσεων για δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών Σταδίου 3 στο αποσβεσμένο κόστος διακρατούμενων βάσει του βασικού σεναρίου Είδος εξασφάλισης ή πιστωτικής ενίσχυσης 31/12/2020 Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Στεγαστικά δάνεια Καταναλωτικά, Προσωπικά και Λοιπά δάνεια Πιστωτικές κάρτες Μεγάλες επιχειρήσεις Μικρομεσαίες επιχειρήσεις Δημόσιος Τομέας Σύνολο δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Εξασφάλιση με ακίνητα ΧρηματοοικοΣυνολική Λοιπές νομική αξία εξασφαλίσεις εξασφάλιση εξασφαλίσεων Σχετική Ληφθείσες αναμενόμενη εγγυήσεις πιστωτική ζημία 2.432 1.304 9 - 35 - 2.476 1.304 1.084 - 1.851 473 88 3 36 1.001 - 1 8 - 1 34 - 88 3 38 1.042 - 120 964 - 107 26 146 1.094 4 2.432 9 35 2.476 1.084 1.851 4.3.4 Δείκτες δανείου προς αξία εξασφάλισης στεγαστικών δανείων και δανείων για αγορά ακινήτων για εμπορική χρήση Ο παρακάτω πίνακας παρουσιάζει το δείκτη δανείου προς την αξία εξασφάλισης (LTV), ο οποίος αντανακλά τη σχέση μεταξύ των στεγαστικών δανείων και των δανείων για εμπορική χρήση προ προβλέψεων και της αξίας των περιουσιακών στοιχείων που διακρατούνται ως εξασφαλίσεις (στον υπολογισμό συμπεριλαμβάνονται επιπλέον αποδεκτές εξασφαλίσεις, σύμφωνα με τo εγχειρίδιο πιστωτικής πολιτικής της Εταιρείας). H ομαδοποίηση των οικιστικών και εμπορικών ακινήτων ανά εύρος LTV συνοψίζεται ως ακολούθως: 285 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Όμιλος Δάνεια για Στεγαστικά αγορά ακινήτων δάνεια (προ για εμπορική προβλέψεων) χρήση (προ προβλέψεων) 31/12/2021 Μικρότερο από 50% 50%-70% 71%-80% 81%-90% 91%-100% 101%-120% 121%-150% Μεγαλύτερο από 150% Συνολική αξία Δανείων και απαιτήσεων Σταθμισμένος Μέσος Όρος του Δείκτη LTV 31/12/2020 Μικρότερο από 50% 50%-70% 71%-80% 81%-90% 91%-100% 101%-120% 121%-150% Μεγαλύτερο από 150% Συνολική αξία Δανείων και απαιτήσεων Σταθμισμένος Μέσος Όρος του Δείκτη LTV 2.811 1.620 645 499 418 504 331 368 7.195 66,1% 42 72 33 49 19 27 43 52 337 104,2% Όμιλος Εταιρεία Δάνεια για Στεγαστικά αγορά ακινήτων δάνεια (προ για εμπορική προβλέψεων) χρήση (προ προβλέψεων) Δάνεια για Στεγαστικά αγορά ακινήτων δάνεια (προ για εμπορική προβλέψεων) χρήση (προ προβλέψεων) 3.123 2.210 1.070 983 954 1.518 1.434 2.152 13.445 96,7% 58 61 21 51 58 32 78 152 512 156,6% 321 332 198 218 244 416 451 688 2.868 119,9% 1 2 4 4 1 5 18 122,4% 4.3.5 Ανάκτηση εξασφαλίσεων Οι εξασφαλίσεις ακίνητης περιουσίας, που αναφέρονται παρακάτω, αφορούν σε ακίνητα, τα οποία περιλαμβάνονται στα κονδύλια της Κατάστασης Χρηματοοικονομικής Θέσης, «Λοιπά στοιχεία ενεργητικού», «Ενσώματα Πάγια Στοιχεία», «Επενδύσεις σε ακίνητα» και «Διακρατούμενα προς πώληση στοιχεία ενεργητικού». 286 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Όμιλος 31/12/2021 Ακίνητη Περιουσία - Αστικά Ακίνητα - Εμπορικά ακίνητα Λοιπές εξασφαλίσεις Όμιλος 31/12/2020 Ακίνητη Περιουσία - Αστικά Ακίνητα - Εμπορικά ακίνητα Λοιπές εξασφαλίσεις Καθαρό Συσσωρευμένη Καθαρή Αξία Κέρδος ή ζημία Αξία Εκ των οποίων: πρόβλεψη Εκ της οποίας: Καθαρή αξία Πώλησης από την ανακτηθεισών εντός της απομείωσης ή εντός της ανακτηθεισών ανακτηθέντων πώληση εξασφαλίσεων χρήσης μεταβολή στην χρήσης εξασφαλίσεων εξασφαλίσεων ανακτηθέντων εύλογη αξία εξασφαλίσεων 2.033 112 (158) 431 46 (32) 1.602 9 66 - (126) (7) (28) 1.875 61 6 3 399 32 5 (31) (1) 1.476 2 29 - 2 - Καθαρό Συσσωρευμένη Καθαρή Αξία Κέρδος ή ζημία Αξία Εκ των οποίων: πρόβλεψη Εκ της οποίας: Καθαρή αξία Πώλησης από την ανακτηθεισών εντός της απομείωσης ή εντός της ανακτηθεισών ανακτηθέντων πώληση εξασφαλίσεων χρήσης μεταβολή στην χρήσης εξασφαλίσεων εξασφαλίσεων ανακτηθέντων εύλογη αξία εξασφαλίσεων 1.979 486 1.493 10 147 73 75 1 (199) (53) (146) (8) (30) (30) (3) 1.780 434 1.347 2 60 25 35 1 4 4 - Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2021 και 2020, η Εταιρεία δεν έχει “Ανακτηθείσες Εξασφαλίσεις”. O Όμιλος κυρίως μέσω της θυγατρικής του «Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε» χορηγεί δάνεια με εξασφάλιση ακίνητα και σε περίπτωση μη εξυπηρέτησής τους προβαίνει σε αποκτήσεις των σχετικών ακινήτων, όταν αυτό κρίνεται ως η βέλτιστη λύση, από τις αρμόδιες μονάδες της Τράπεζας και άλλων εταιρειών του Ομίλου, που έχουν εξουσιοδοτηθεί προς το σκοπό αυτό. Στο πλαίσιο αυτό, αξιολογούνται κάθε φορά τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του κάθε ακινήτου (όπως ενδεικτικά το είδος και η κατάσταση του ακινήτου, η τοποθεσία, οι δυνατές χρήσεις του κλπ) και το κόστος απόκτησής του, σε σχέση με την πιθανή αξία μεταγενέστερης πώλησής του ή με το όφελος ιδιόχρησης. Η ανωτέρω αξιολόγηση εντάσσεται στην στρατηγική του Ομίλου και της Τράπεζας , είναι σύμφωνη με την πολιτική - πλαίσιο για τα ιδιόκτητα ακίνητα (“REO”) και εναρμονίζεται με τους στόχους για την κερδοφορία, τη ρευστότητα και την κεφαλαιακή επάρκεια. Για τον Όμιλο και την Τράπεζα, η επιλογή των ακινήτων προς ανάκτηση από πλειστηριασμούς ή/και συναινετικές παραδόσεις αυτών γίνεται από μια ειδική Επιτροπή του Ομίλου (Group Real Estate on board Committee), η οποία είναι υπεύθυνη να αποφασίζει σε ποιους πλειστηριασμούς θα συμμετάσχει η Τράπεζα για την απόκτηση των εμπράγματων εξασφαλίσεων, σε συνεργασία με την Piraeus Real Estate (PRE). Επιπρόσθετα, η διαχείριση των ανωτέρω ακινήτων καθώς και η εποπτεία των REO servicer γίνεται από την Μονάδα Group Real Estate (GRE). Για τα προς πώληση ακίνητα έχουν θεσμοθετηθεί διαδικασίες που περιλαμβάνουν την χρήση διαφορετικών καναλιών πώλησης. Οι σχετικές διαδικασίες εποπτεύονται από την GRE και εκτελούνται σε συνεργασία με την εξειδικευμένη θυγατρική του Ομίλου PRE μέσα από το δίκτυο καταστημάτων της Τράπεζας, μεσιτικών γραφείων και άμεσων πωλήσεων, ενώ διενεργούνται ηλεκτρονικοί πλειοδοτικοί διαγωνισμοί (www.properties4sale.gr) καθώς και δημόσιοι πλειοδοτικοί 287 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 διαγωνισμοί, οι οποίοι δημοσιεύονται στον Τύπο, όπως επίσης και μέσω των αντίστοιχων καναλιών του συνεργαζόμενου servicer (Intrum REO Solutions). Επίσης, σε πολλά ανακτημένα ακίνητα συμφωνούνται μισθώσεις όταν κρίνεται ότι το προσφερόμενο μίσθωμα σε συνεργασία με την PRE και την εταιρεία Intrum REO Solutions είναι εύλογο και οι γενικότεροι όροι είναι προς το συμφέρον του Ομίλου και της Τράπεζας. Τις μισθώσεις αυτές για την περίμετρο των ακινήτων που διαχειρίζεται αυτοτελώς η GRE τις παρακολουθεί η αρμόδια μονάδα REO, η οποία και επιλαμβάνεται των συμβολαίων και είναι υπεύθυνη για την παρακολούθηση και την είσπραξη των μισθωμάτων. Αντιστοίχως, η συνεργαζόμενη εταιρεία Intrum Reo Solutions είναι υπεύθυνη για την παρακολούθηση και την είσπραξη των μισθωμάτων για την περίμετρο των ακινήτων που βρίσκεται υπό τη διαχείρισή της. Επιπλέον, υπάρχουν ακίνητα τα οποία η Τράπεζα τα ιδιοχρησιμοποιεί στα πλαίσια των εργασιών της, ή μισθώνονται σε εταιρείες του Ομίλου. Η GRE σε συνεργασία με την μονάδα Τεχνικών Έργων της Τράπεζας διαχειρίζεται τόσο την ιδιόχρηση όσο και τις μισθώσεις/υπομισθώσεις σε εταιρείες του Ομίλου. Τέλος, ειδικά ακίνητα που δύναται να αξιοποιηθούν με περαιτέρω επενδύσεις, εξετάζονται μεμονωμένα. Τα ανωτέρω αποτελούν τη βασική πολιτική και το πλαίσιο διαδικασιών του Ομίλου σε συνήθεις συνθήκες αγοράς ακινήτων. Ωστόσο, εξετάζονται και εναλλακτικά σενάρια για μαζική εκποίηση των ανακτημένων ακινήτων ή τη συνεισφορά τους σε διάφορα επενδυτικά σχήματα, σε συνεργασία με εξωτερικούς επενδυτικούς συμβούλους, σε μια προσπάθεια βελτιστοποίησης της απόδοσης του ενεργητικού του. 4.4 Ρυθμίσεις Συνοπτική παρουσίαση των τροποποιημένων και ρυθμισμένων δανείων Ο Όμιλος εφαρμόζει τα «Εκτελεστικά Τεχνικά Πρότυπα» («ITS») της Ευρωπαϊκής Τραπεζικής Αρχής («ΕΤΑ») αναφορικά με τα ρυθμισμένα δάνεια. Η εναρμόνιση της Πολιτικής Αναδιαρθρώσεων του Ομίλου με τους σχετικούς ορισμούς της ΕΤΑ και τις κατευθύνσεις της Τράπεζας της Ελλάδος ενισχύθηκε με τη δημιουργία νέων δομών και διαδικασιών, με την ανάπτυξη νέων συστημάτων πληροφορικής και την τροποποίηση των υφιστάμενων εφαρμογών, με στόχο την αποτελεσματική και αξιόπιστη διαχείριση των δανείων σε καθυστέρηση, πραγματοποιώντας βιώσιμες ρυθμίσεις και παρακολουθώντας την αποτελεσματικότητα διαφόρων ειδών ρυθμίσεων. Τα ρυθμισμένα δάνεια και απαιτήσεις ορίζονται ως ανοίγματα που προκύπτουν από δάνεια για τα οποία έχουν ληφθεί μέτρα ρύθμισης. Τα μέτρα αυτά θεωρούνται ως διευκόλυνση του Ομίλου προς τους πιστούχους οι οποίοι αντιμετωπίζουν ή πρόκειται να αντιμετωπίσουν οικονομική δυσχέρεια στην εκπλήρωση των χρηματοοικονομικών τους υποχρεώσεων. Η ρύθμιση μπορεί να περιλαμβάνει τροποποίηση των συμβατικών όρων και προϋποθέσεων ή/και αναχρηματοδότηση της οφειλής. Τα μέτρα ρύθμισης δεν οδηγούν σε αποαναγνώριση, παρά μόνο εάν η ρύθμιση αυτή μεταβάλει ουσιαστικά τους όρους της αρχικής σύμβασης. Σύμφωνα με τo εγχειρίδιο οδηγιών της EΤA, προκειμένου ένα δάνειο να αποχαρακτηριστεί από ρυθμισμένο, θα πρέπει να 288 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 τηρούνται τα σχετικά κριτήρια του κανονισμού, συμπεριλαμβανομένης της ελάχιστης περιόδου παρακολούθησης (τουλάχιστον 2 έτη από την στιγμή του χαρακτηρισμού του ως εξυπηρετούμενου). Προκειμένου να επιτευχθεί η αποτελεσματικότερη διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων απαιτήσεων, η Εταιρεία ολοκλήρωσε τον Οκτώβριο του 2019 την μακροπρόθεσμη στρατηγική συμφωνία με την Intrum για την διαχείριση ΜΕΑ και της ακίνητης περιουσίας που βρίσκεται στην ιδιοκτησία της, μέσω της ίδρυσης κορυφαίας ανεξάρτητης εταιρείας διαχείρισης μη εξυπηρετούμενων απαιτήσεων στην Ελλάδα και λειτουργεί με σκοπό την μεγιστοποίηση των ανακτήσεων και την ελαχιστοποίηση των πιστωτικών ζημιών, αναγνωρίζοντας παράλληλα τους λειτουργικούς και οικονομικούς στόχους που έχουν τεθεί στον Όμιλο. Το Συμβούλιο Εποπτείας και Διαχείρισης Καθυστερήσεων το οποίο, μεταξύ άλλων, είναι αρμόδιο για τη στρατηγική διαχείρισης των δανείων σε καθυστέρηση, συνεργάζεται με τη Διαχείριση Κινδύνων του Ομίλου για την επίτευξη μίας κοινής συμφωνίας και την ανάπτυξη κατάλληλων μεθόδων για την αξιολόγηση του κινδύνου του χαρτοφυλακίου που διαχειρίζεται η Intrum. Η Διαχείριση Κινδύνων του Ομίλου παρακολουθεί τη διαδικασία ρύθμισης, αξιολογεί τους σχετικούς κινδύνους ανά χαρτοφυλάκιο και είδος ρύθμισης και ενημερώνει το CRO με την εξέλιξη των ΜΕΑ σε μηνιαία βάση. 289 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Ανάλυση ρυθμίσεων δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών που επιμετρώνται στο αποσβεσμένο κόστος, με βάση την πιστωτική τους ποιότητα Όμιλος 31/12/2021 Εταιρεία Ρυθμισμένα % Ρυθμισμένων Ρυθμισμένα % Ρυθμισμένων Δάνεια που Δάνεια που Δάνεια που Δανείων που Δάνεια που Δανείων που επιμετρώνται επιμετρώνται επιμετρώνται επιμετρώνται επιμετρώνται επιμετρώνται στο στο στο στο στο στο αποσβεσμένο αποσβεσμένο αποσβεσμένο αποσβεσμένο αποσβεσμένο αποσβεσμένο κόστος κόστος κόστος κόστος κόστος κόστος Στάδιο 1 28.007 - - - - - Στάδιο 2 5.126 1.387 27,1% - - - Στάδιο 3 4.342 1.777 40,9% - - - POCI 1.016 308 30,3% - - - Συνολική προ προβλέψεων αξία 38.492 3.472 9,0% - - - Πρόβλεψη Στάδιο 1 (91) - - - - - Πρόβλεψη Στάδιο 2 (175) (59) 33,8% - - - Πρόβλεψη Στάδιο 3 (1.508) (442) 29,3% - - - Πρόβλεψη POCI (197) (21) 10,5% - - - Σύνολο πρόβλεψης απομείωσης (1.971) (522) 26,5% - - - Στάδιο 1 27.917 - - - - Στάδιο 2 4.950 1.328 26,8% - - - Στάδιο 3 2.834 1.335 47,1% - - - POCI Δάνεια που επιμετρώνται στο αποσβεσμένο κόστος 820 287 35,0% - - - 36.521 2.950 8,1% - - - Αξία εξασφάλισης 20.680 2.216 10,7% - - - 290 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Όμιλος 31/12/2020 Στάδιο 1 Δάνεια που επιμετρώνται στο αποσβεσμένο κόστος Εταιρεία Ρυθμισμένα % Ρυθμισμένων Ρυθμισμένα % Ρυθμισμένων Δάνεια που Δάνεια που Δανείων που Δάνεια που Δανείων που επιμετρώνται επιμετρώνται επιμετρώνται επιμετρώνται επιμετρώνται στο στο στο στο στο αποσβεσμένο αποσβεσμένο αποσβεσμένο αποσβεσμένο αποσβεσμένο κόστος κόστος κόστος κόστος κόστος 21.066 - - Στάδιο 2 26 - - 5.409 2.269 Στάδιο 3 16.336 5.117 42,0% 365 315 86,2% 31,3% 4.270 866 POCI 20,3% 6.716 Συνολική προ προβλέψεων αξία 1.106 16,5% 2.019 155 7,7% Πρόβλεψη Στάδιο 1 49.528 8.492 17,1% 6.680 1.335 20,0% (107) - - - - - Πρόβλεψη Στάδιο 2 (257) (110) 43,0% (8) (7) 89,8% Πρόβλεψη Στάδιο 3 (6.482) (1.225) 18,9% (1.851) (176) 9,5% Πρόβλεψη POCI (3.058) (189) 6,2% (995) (12) 1,2% Σύνολο πρόβλεψης απομείωσης (9.904) (1.525) 15,4% (2.853) (195) 6,8% Στάδιο 1 20.959 - - 26 - - Στάδιο 2 5.152 2.159 41,9% 357 307 86,1% Στάδιο 3 9.854 3.892 39,5% 2.419 690 28,5% POCI Δάνεια που επιμετρώνται στο αποσβεσμένο κόστος 3.659 917 25,1% 1.024 143 13,9% 39.624 6.967 17,6% 3.826 1.140 29,8% Αξία εξασφάλισης 29.773 5.249 17,6% 3.974 1.048 26,4% Ρυθμισμένα δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών που επιμετρώνται στο αποσβεσμένο κόστος ανά είδος μέτρου ρύθμισης 291 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Όμιλος Εταιρεία 31/12/2021 31/12/2020 31/12/2021 31/12/2020 Πρόγραμμα μειωμένων πληρωμών Παροχή περιόδου χάριτος Επέκταση διάρκειας δανείου Κεφαλαιοποίηση ληξιπρόθεσμων οφειλών Συνδυασμός μέτρων ρύθμισης Λοιπά Συνολικό καθαρό ποσό 376 948 - 244 73 489 - 14 871 1.727 - 351 76 670 - 170 1.472 2.638 - 149 82 495 - 212 2.950 6.967 - 1.140 Συμφωνία ρυθμισμένων δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών που επιμετρώνται στο αποσβεσμένο κόστος Όμιλος Εταιρεία 31/12/2021 31/12/2020 31/12/2021 31/12/2020 Υπόλοιπο έναρξης την 1/1 (καθαρή αξία) 6.967 8.323 Μέτρα ρύθμισης κατά τη διάρκεια της χρήσης 1.056 Αποπληρωμή δανείων (μερική ή ολική) (443) Δάνεια που εξήλθαν από το καθεστώς ρύθμισης εντός της χρήσης Μεταφορά (στα)/ από διακρατούμενα προς πώληση 1.140 7.936 1.525 47 1.536 (743) (21) (735) (1.891) (2.322) - (2.246) (1.566) - - - Αποαναγνώριση ρυθμισμένων δανείων (977) - (977) - Πρόβλεψη αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών (241) 229 (190) 223 Συναλλαγματικές διαφορές και λοιπές κινήσεις 43 (45) - (45) - - - (5.529) 2.950 6.967 (0) 1.140 Εισφορά στο νέο πιστωτικό ίδρυμα Υπόλοιπο λήξης (καθαρή αξία) 292 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Ρυθμισμένα δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών που επιμετρώνται στο αποσβεσμένο κόστος ανά κατηγορία Όμιλος Εταιρεία 31/12/2021 31/12/2020 31/12/2021 31/12/2020 Δάνεια ιδιωτών 1.141 3.275 - 957 Στεγαστικά 980 2.837 - 883 Καταναλωτικά, Προσωπικά και Λοιπά 160 439 - 74 Πιστωτικές κάρτες - - - - Επιχειρηματικά δάνεια 1.810 3.692 - 183 Μεγάλες επιχειρήσεις 805 1.628 - 19 1.004 2.064 - 164 Μικρομεσαίες επιχειρήσεις Δημόσιος Τομέας - - - - Ελλάδα - - - - Λοιπές χώρες - - - - 2.950 6.967 - 1.140 Συνολική καθαρή αξία Ρυθμισμένα δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών που επιμετρώνται στο αποσβεσμένο κόστος ανά γεωγραφική περιοχή Όμιλος Εταιρεία 31/12/2021 31/12/2020 31/12/2021 31/12/2020 Ελλάδα Λοιπή Ευρώπη 2.916 34 6.966 1 - 1.140 - Συνολική καθαρή αξία 2.950 6.967 - 1.140 4.5 Ανταλλαγές χρέους με απόκτηση συμμετοχής Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι συμφωνίες αναδιάρθρωσης χρεών περιλαμβάνουν ανταλλαγή χρέους των δανειστών με απόκτηση συμμετοχής στην επιχείρησή τους, σε μια προσπάθεια να καταστούν οι επιχειρήσεις αυτές βιώσιμες. Το 2021, ο Όμιλος αύξησε τη συμμετοχή του κατά € 11 εκατ. ως αποτέλεσμα των συναλλαγών ανταλλαγής χρέους με απόκτηση συμμετοχής, ενώ το αντίστοιχο ποσό για την προηγούμενη χρήση ήταν επουσιώδες. 293 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 4.6 Χρεωστικοί τίτλοι στο αποσβεσμένο κόστος ή αποτιμώμενοι σε εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων Οι παρακάτω πίνακες παρουσιάζουν την αξιολόγηση πιστοληπτικής ικανότητας και την ταξινόμησης σε στάδια (Stages) των χρεωστικών τίτλων που αποτιμώνται σε εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων (FVTOCI) του Ομίλου, βάσει του συστήματος αξιολόγησης της Standard and Poor’s: Όμιλος 31/12/2021 Εξωτερική διαβάθμιση χρεωστικών τίτλων σε εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο AAA 106 - - - 106 A- έως A+ 18 - - - 18 BBB- έως ΒΒΒ+ 177 - - - 177 BB- έως ΒΒ+ 1.568 3 - - 1.571 Λιγότερο από BB- 408 19 - - 427 Μη διαβαθμισμένα - - - - - 2.277 22 - - 2.299 Σύνολο Όμιλος 31/12/2020 Εξωτερική διαβάθμιση χρεωστικών τίτλων σε εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο AAA 104 - - - 104 BBB- έως ΒΒΒ+ 503 - - - 503 BB- έως ΒΒ+ 1.911 - - - 1.911 Λιγότερο από BB- 98 14 - - 112 Μη διαβαθμισμένα 82 5 - - 87 2.698 19 - - 2.717 Σύνολο Η Εταιρεία δεν είχε χρεωστικούς τίτλους που αποτιμώνται σε εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων στις 31 Δεκεμβρίου του 2021 και 2020. Οι παρακάτω πίνακες παρουσιάζουν την αξιολόγηση πιστοληπτικής ικανότητας, την ταξινόμησης σε στάδια (Stages) και την πρόβλεψη απομείωσης του χαρτοφυλακίου των χρεωστικών τίτλων που αποτιμούνται στο αποσβεσμένο κόστος, βάσει του συστήματος αξιολόγησης της Standard and Poor’s: 294 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Όμιλος Εξωτερική διαβάθμιση χρεωστικών τίτλων σε αποσβεσμένο κόστος Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο Αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές Σύνολο BBB- έως ΒΒΒ+ 2.429 - - - 2.429 - 2.429 BB- έως ΒΒ+ 6.772 - - - 6.772 18 6.754 18 - - - 18 - 18 9.219 - - - 9.219 19 9.200 31/12/2021 Λιγότερο από BBΣύνολο Εταιρεία Εξωτερική διαβάθμιση χρεωστικών τίτλων σε αποσβεσμένο κόστος Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο Αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές Σύνολο BBB- έως ΒΒΒ+ - - - - - - - BB- έως ΒΒ+ - - - - - - - Λιγότερο από BB- 786 - - - 786 29 757 Σύνολο 786 - - - 786 29 757 31/12/2021 Όμιλος Εξωτερική διαβάθμιση χρεωστικών τίτλων σε αποσβεσμένο κόστος Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο Αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές Σύνολο BBB- έως ΒΒΒ+ 1.228 - - - 1.228 - 1.228 BB- έως ΒΒ+ 31/12/2020 3.748 - - - 3.748 12 3.737 Λιγότερο από BB- - - - - - - - Μη διαβαθμισμένα - - - - - - - 4.976 - - - 4.976 12 4.964 Σύνολο Εταιρεία 31/12/2020 Στάδιο 1 Εξωτερική διαβάθμιση χρεωστικών τίτλων σε αποσβεσμένο κόστος Αναμενόμενες Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο πιστωτικές ζημιές Σύνολο BBB- έως ΒΒΒ+ - - - - - - - BB- έως ΒΒ+ - - - - - - - Λιγότερο από BB- 721 - - - 721 25 696 Μη διαβαθμισμένα - - - - - - - 721 - - - 721 25 696 Σύνολο 295 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 4.7 Συγκέντρωση κινδύνου χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού με έκθεση σε πιστωτικό κίνδυνο Γεωγραφικός τομέας Στους παρακάτω πίνακες αναλύεται η λογιστική αξία προ προβλέψεων των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων που εκτίθενται στον πιστωτικό κίνδυνο. Η έκθεση στον πιστωτικό κίνδυνο βασίζεται στην χώρα εγκατάστασης κάθε αντισυμβαλλομένου. Όμιλος Υπόλοιπα προ προβλέψεων 31/12/2021 Ελλάδα Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυμάτων Συμφωνίες επαναπώλησης τίτλων πελατών Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Δάνεια ιδιωτών Στεγαστικά δάνεια Καταναλωτικά, Προσωπικά και Λοιπά Πιστωτικές κάρτες Δάνεια προς εταιρείες και τον δημόσιο τομέα Μεγάλες Επιχειρήσεις Μικρομεσαίες επιχειρήσεις Δημόσιος Τομέας Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων Απαιτήσεις από χρεωστικούς τίτλους στο αποσβεσμένο κόστος Λοιπά Στοιχεία Ενεργητικού Χρηματοοικονομικά μέσα Σύνολο 296 Λοιπές χώρες POCI Σύνολο Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο Γενικό Σύνολο 45 - - - 45 1.299 - - - 1.299 1.344 - - - - - - - - - - - 19.382 5.059 3.327 1.007 28.775 8.625 67 1.015 10 9.717 38.492 5.708 4.564 2.219 1.774 613 391 430 335 8.970 7.064 97 83 52 29 63 13 7 6 219 131 9.189 7.195 823 330 173 91 1.417 14 23 49 - 86 1.503 321 115 50 4 490 1 - - - 1 491 13.674 2.840 2.714 577 19.805 8.528 15 952 3 9.498 29.303 6.869 1.165 1.093 111 9.237 8.435 6 337 2 8.780 18.017 5.260 1.675 1.616 464 9.015 93 9 615 - 718 9.733 1.545 - 5 2 1.553 - - - - - 1.553 1.879 8 - - 1.887 398 14 - - 412 2.299 6.716 - - - 6.716 2.503 - - - 2.503 9.219 774 41 171 - 986 119 - 44 - 163 1.149 28.797 5.109 3.498 1.007 38.410 12.943 81 1.059 10 14.093 52.503 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Όμιλος Υπόλοιπα προ προβλέψεων 31/12/2020 Όπως αναμορφώθηκε Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυμάτων Συμφωνίες επαναπώλησης τίτλων πελατών Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Δάνεια ιδιωτών Στεγαστικά δάνεια Καταναλωτικά, Προσωπικά και Λοιπά Πιστωτικές κάρτες Δάνεια προς εταιρείες και τον δημόσιο τομέα Μεγάλες Επιχειρήσεις Μικρομεσαίες επιχειρήσεις Δημόσιος Τομέας Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων Απαιτήσεις από χρεωστικούς τίτλους στο αποσβεσμένο κόστος Λοιπά Στοιχεία Ενεργητικού Χρηματοοικονομικά μέσα Σύνολο Ελλάδα Λοιπές χώρες Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο Γενικό Σύνολο 32 - - - 32 1.225 - - - 1.225 1.258 8 - - - 8 - - - - - 8 19.077 5.189 14.346 6.436 45.048 1.989 220 1.990 280 4.480 49.528 6.405 2.588 4.778 3.425 68 89 28 2.072 3.539 2.463 17.197 13.245 100 5.172 92 39 42 27 286 199 17.483 13.445 884 406 1.060 872 3.221 8 29 47 2 85 3.307 350 110 180 91 730 1 - - - 2 731 12.672 2.601 9.567 3.011 27.851 1.889 152 1.901 252 4.194 32.045 6.024 1.028 2.241 306 9.599 1.817 122 1.149 62 3.150 12.749 4.938 1.573 7.315 2.702 16.528 72 30 752 190 1.044 17.572 1.710 - 11 3 1.724 - - - - - 1.724 2.011 5 - - 2.016 687 14 - - 701 2.717 3.693 - - - 3.693 1.284 - - - 1.284 4.976 627 75 230 - 932 82 1 241 - 324 1.256 25.448 5.269 14.576 6.436 51.729 5.267 235 2.231 280 8.014 59.743 Η διάκριση των στοιχείων του Ομίλου σε Ελλάδα και λοιπές χώρες για τη συγκριτική χρήση έχει αναμορφωθεί, προκειμένου να είναι συγκρίσιμη με την τρέχουσα χρήση. 297 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Εταιρεία Υπόλοιπα προ προβλέψεων 31/12/2021 Ελλάδα Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυμάτων Συμφωνίες επαναπώλησης τίτλων πελατών Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Δάνεια Ιδιωτών Λοιπές χώρες POCI Σύνολο Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο Γενικό Σύνολο 50 50 - - - 50 - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - Καταναλωτικά, Προσωπικά και Λοιπά - - - - - - - - - - - Πιστωτικές κάρτες - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 786 - - - 786 - - - - - 786 11 - - - 11 - - - - - 11 848 - - - 848 - - - - - 848 Στεγαστικά δάνεια Δάνεια προς Εταιρείες και προς το Δημόσιο Τομέας Μεγάλες Επιχειρήσεις Μικρομεσαίες επιχειρήσεις Δημόσιος Τομέας Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων Απαιτήσεις από χρεωστικούς τίτλους στο αποσβεσμένο κόστος Λοιπά Στοιχεία Ενεργητικού Χρηματοοικονομικά μέσα Σύνολο 298 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Εταιρεία Υπόλοιπα προ προβλέψεων 31/12/2020 Όπως αναμορφώθηκε Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυμάτων Συμφωνίες επαναπώλησης τίτλων πελατών Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Δάνεια Ιδιωτών Στεγαστικά δάνεια Καταναλωτικά, Προσωπικά και Λοιπά Πιστωτικές κάρτες Δάνεια προς Εταιρείες και προς το Δημόσιο Τομέας Μεγάλες Επιχειρήσεις Μικρομεσαίες επιχειρήσεις Δημόσιος Τομέας Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων Απαιτήσεις από χρεωστικούς τίτλους στο αποσβεσμένο κόστος Λοιπά Στοιχεία Ενεργητικού Χρηματοοικονομικά μέσα Σύνολο Ελλάδα Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 Λοιπές χώρες POCI Σύνολο Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο Γενικό Σύνολο 376 - - - 376 86 - - - 86 462 - - - - - - - - - - - 25 358 4.123 1.971 6.477 1 7 147 48 202 6.680 21 17 343 317 1.873 1.635 1.015 864 3.251 2.833 - 6 6 16 16 12 12 35 35 3.286 2.868 4 25 207 135 371 - - - - - 372 - - 31 16 47 - - - - - 47 5 15 2.250 956 3.226 - 1 131 35 167 3.393 1 - 109 53 163 - 1 105 22 128 291 4 15 2.135 903 3.057 - - 26 14 39 3.097 - - 6 - 6 - - - - - 6 - - - - - - - - - - - 721 - - - 721 - - - - - 721 106 - - - 106 - - - - - 106 1.229 358 4.123 1.971 7.681 87 7 147 48 289 7.970 Η διάκριση των στοιχείων της Εταιρείας σε Ελλάδα και λοιπές χώρες για τη συγκριτική χρήση έχει αναμορφωθεί, προκειμένου να είναι συγκρίσιμη με την τρέχουσα χρήση. Τομείς Δραστηριότητας Στους παρακάτω πίνακες αναλύεται ανά κλάδο η λογιστική αξία προ προβλέψεων των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων του Ομίλου που εκτίθενται στον πιστωτικό κίνδυνο, περιλαμβάνοντας την κατηγοριοποίηση σε στάδια ανά δραστηριότητα. Η κατανομή πραγματοποιήθηκε σύμφωνα με τον επιχειρηματικό κλάδο κάθε αντισυμβαλλομένου. 299 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Όμιλος 31/12/2021 Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυμάτων Συμφωνίες επαναπώλησης τίτλων πελατών Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Δάνεια ιδιωτών Στεγαστικά δάνεια Καταναλωτικά, Προσωπικά και Λοιπά δάνεια Πιστωτικές κάρτες Δάνεια προς εταιρείες και τον δημόσιο τομέα Μεγάλες Επιχειρήσεις Μικρομεσαίες επιχειρήσεις Δημόσιος Τομέας Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων Απαιτήσεις από χρεωστικούς τίτλους στο αποσβεσμένο κόστος Λοιπά Στοιχεία Ενεργητικού Χρηματοοικονομικά μέσα Σύνολο Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο Υπόλοιπα προ προβλέψεων - Επιχειρηματικοί κλάδοι Χρηματοοικονομικέ ς Εταιρείες Βιομηχανία/ Βιοτεχνία Κατασκευές ΧρηματοΧονδρεΔημόσιος δότηση μπόριο & Τομέας Έργων λιανεμπόριο Εταιρείες Ακινήτων Ναυτιλιακές Εταιρείες Ακτοπλοϊκές Εταιρείες Ξενοδοχεία Γεωργία Ενέργεια Μεταφορές και Εφοδιαστική Αλυσίδα Λοιποί κλάδοι Ιδιώτες Σύνολο 1.344 - - - - - - - - - - - - - - 1.344 - - - - - - - - - - - - - - - - 7.155 - 3.889 - 1.071 - 1.316 - 1.936 - 3.245 - 1.553 - 1.980 - 222 - 2.292 - 565 - 735 - 773 - 2.573 - - - - - - - - - - - - - - - 7.155 7.114 3.889 1.524 1.071 383 1.316 808 1.936 1.870 3.245 750 1.553 - 1.980 1.980 222 222 2.292 1.107 565 15 735 509 773 397 2.573 1.339 - 29.303 - 18.017 42 2.365 688 508 66 2.495 1.553 - - 1.185 551 226 375 1.234 - 9.733 1.553 314 52 - 15 - 4 1.681 - - - - 25 10 198 - 2.299 - - - - - - 9.219 - - - - - - - - 9.219 79 8.892 8.429 7 445 12 8.892 19 3.960 2.636 636 599 89 3.960 23 1.093 586 144 331 33 1.093 8 1.339 732 105 430 71 1.339 1.936 1.852 5 73 5 1.936 6 3.255 2.240 426 497 92 3.255 518 12.971 12.894 16 58 2 12.971 1.981 1.946 3 32 1.981 222 118 104 222 2.292 963 782 427 119 2.292 565 362 64 123 17 565 5 765 669 48 47 1 765 782 412 95 271 5 782 346 3.117 1.999 588 398 133 3.117 9.189 38.492 9.189 9.189 7.195 7.195 1.503 491 1.503 491 146 1.149 9.334 52.503 5.905 41.740 2.271 5.190 722 4.557 436 1.016 9.334 52.503 Το υπόλοιπο προ προβλέψεων των δανείων και απαιτήσεων Δημόσιου Τομέα ποσού € 1.553 εκατ. για τον Όμιλο κατά την 31η Δεκεμβρίου 2021, περιλαμβάνει το εποχικό δάνειο προς τον ΟΠΕΚΕΠΕ ποσού € 1.474 εκατ. (31 Δεκεμβρίου 2020: € 1.516 εκατ.). Το εν λόγω ποσό αποπληρώθηκε μέσα στο 1o τρίμηνο του 2022. 300 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Όμιλος 31/12/2020 Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυμάτων Συμφωνίες επαναπώλησης τίτλων πελατών Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Δάνεια ιδιωτών Στεγαστικά δάνεια Καταναλωτικά, Προσωπικά και Λοιπά δάνεια Πιστωτικές κάρτες Δάνεια προς εταιρείες και τον δημόσιο τομέα Μεγάλες Επιχειρήσεις Μικρομεσαίες επιχειρήσεις Δημόσιος Τομέας Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία επιμετρούμενα στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων Απαιτήσεις από χρεωστικούς τίτλους στο αποσβεσμένο κόστος Λοιπά Στοιχεία Ενεργητικού Χρηματοοικονομικά μέσα Σύνολο Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο Υπόλοιπα προ προβλέψεων - Επιχειρηματικοί κλάδοι Χρηματοοικονομικέ ς Εταιρείες Βιομηχανία/ Βιοτεχνία Κατασκευές ΧρηματοΧονδρεΔημόσιος δότηση μπόριο & Τομέας Έργων λιανεμπόριο Εταιρείες Ακινήτων Ναυτιλιακές Εταιρείες Ακτοπλοϊκές Εταιρείες Ξενοδοχεία Γεωργία Ενέργεια Μεταφορές και Εφοδιαστική Αλυσίδα Λοιποί κλάδοι Ιδιώτες Σύνολο 1.258 - - - - - - - - - - - - - - 1.258 - - - - - - - - - - - - - - 8 8 1.297 - 5.511 - 2.640 - 1.899 - 1.814 - 5.509 - 1.724 - 1.880 - 242 - 2.799 - 797 - 947 - 994 - 3.992 - - - - - - - - - - - - - - - 1.297 1.202 5.511 1.554 2.640 588 1.899 914 1.814 1.740 5.509 779 1.724 - 1.880 1.880 242 242 2.799 1.215 797 7 947 750 994 458 3.992 1.420 - 32.045 - 12.749 95 3.957 2.052 985 74 4.730 1.724 - - 1.584 789 197 535 2.572 - 17.572 1.724 97 - - - - 4 2.420 - - - - - 5 191 - 2.717 - - - - - - 4.976 - - - - - - - - 4.976 75 2.727 1.688 24 973 43 2.727 108 5.619 2.515 502 2.032 570 5.619 14 2.654 477 244 1.573 360 2.654 6 1.905 571 118 918 298 1.905 1.814 1.641 20 146 7 1.814 6 5.519 2.037 452 2.176 853 5.519 410 9.530 9.435 21 72 3 9.530 1 1.880 1.373 52 455 1.880 242 125 117 242 2.800 953 814 822 211 2.800 797 300 59 332 106 797 9 957 854 24 75 3 957 999 308 69 541 81 999 475 4.657 1.818 447 1.664 728 4.657 153 17.643 6.620 2.656 4.913 3.454 17.643 1.256 59.743 30.715 5.504 16.809 6.715 59.743 17.483 49.528 17.483 17.483 13.445 13.445 3.307 731 3.307 731 Στους παρακάτω πίνακες αναλύεται ανά κλάδο η λογιστική αξία προ προβλέψεων των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων της Εταιρείας που εκτίθενται στον πιστωτικό κίνδυνο, περιλαμβάνοντας την κατηγοριοποίηση σε στάδια ανά δραστηριότητα. Η κατανομή πραγματοποιήθηκε σύμφωνα με τον επιχειρηματικό κλάδο κάθε αντισυμβαλλομένου. 301 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Εταιρεία 31/12/2021 Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυμάτων Συμφωνίες επαναπώλησης τίτλων πελατών Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Δάνεια ιδιωτών Στεγαστικά δάνεια Καταναλωτικά, Προσωπικά και Λοιπά δάνεια Πιστωτικές κάρτες Δάνεια προς εταιρείες και τον δημόσιο τομέα Μεγάλες Επιχειρήσεις Μικρομεσαίες επιχειρήσεις Δημόσιος Τομέας Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία επιμετρούμενα στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων Απαιτήσεις από χρεωστικούς τίτλους στο αποσβεσμένο κόστος Λοιπά Στοιχεία Ενεργητικού Χρηματοοικονομικά μέσα Σύνολο Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο 302 Υπόλοιπα προ προβλέψεων - Επιχειρηματικοί Κλάδοι Χρηματοοι -κονομικές εταιρείες Βιομηχανία/ Βιοτεχνία Κατασκευές ΧρηματοΧονδρεΔημόσιος δότηση μπόριο & Τομέας Έργων λιανεμπόριο Εταιρείες Ακινήτων Ναυτιλιακές Εταιρείες Ακτοπλοϊκές Εταιρείες Ξενοδοχεία Γεωργία Ενέργεια Μεταφορές και Εφοδιαστική Αλυσίδα Λοιποί κλάδοι Ιδιώτες Σύνολο 50 - - - - - - - - - - - - - - 50 - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 786 - - - - - - - - - - - - - - 786 1 - - - - - - - - - - - - 11 - 11 837 837 837 - - - - - - - - - - - - 11 11 11 - 848 848 848 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Εταιρεία 31/12/2020 Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυμάτων Συμφωνίες επαναπώλησης τίτλων πελατών Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Δάνεια ιδιωτών Στεγαστικά δάνεια Καταναλωτικά, Προσωπικά και Λοιπά δάνεια Πιστωτικές κάρτες Δάνεια προς εταιρείες και τον δημόσιο τομέα Μεγάλες Επιχειρήσεις Μικρομεσαίες επιχειρήσεις Δημόσιος Τομέας Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία επιμετρούμενα στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων Απαιτήσεις από χρεωστικούς τίτλους στο αποσβεσμένο κόστος Λοιπά Στοιχεία Ενεργητικού Χρηματοοικονομικά μέσα Σύνολο Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο Υπόλοιπα προ προβλέψεων - Επιχειρηματικοί κλάδοι Χρηματοοι -κονομικές εταιρείες Βιομηχανία/ Βιοτεχνία Κατασκευές ΧρηματοΧονδρεΔημόσιος δότηση μπόριο & Τομέας Έργων λιανεμπόριο Εταιρείες Ακινήτων Ναυτιλιακές Εταιρείες Ακτοπλοϊκές Εταιρείες Ξενοδοχεία Γεωργία Ενέργεια Μεταφορές και Εφοδιαστική Αλυσίδα Λοιποί κλάδοι Ιδιώτες Σύνολο 462 - - - - - - - - - - - - - - 462 - - - - - - - - - - - - - - - - 100 - 674 - 620 - 122 - 9 - 1.036 - 6 - - - 131 - 105 - 3 - 84 - 503 - 3.286 3.286 2.868 6.680 3.286 2.868 - - - - - - - - - - - - - - 372 47 372 47 100 74 674 16 620 55 122 38 9 6 1.036 20 6 - - - 131 5 105 - 3 - 84 20 503 56 - 3.393 291 26 659 565 84 3 1.016 6 - - 126 105 3 63 447 - 3.097 6 - - - - - - - - - - - - - - - - 721 - - - - - - - - - - - - - - 721 92 1.376 1.276 83 17 1.376 674 3 464 208 674 620 1 486 132 620 122 1 77 44 122 9 9 9 1.036 3 5 688 340 1.036 6 6 6 - - 131 1 108 21 131 105 70 34 105 3 1 1 3 84 2 58 24 84 15 518 16 3 329 171 518 3.286 21 349 1.889 1.028 3.286 106 7.970 1.316 365 4.270 2.019 7.970 Στους παρακάτω πίνακες αναλύεται ανά κλάδο η ονομαστική αξία των εκτός ισολογισμού χρηματοοικονομικών στοιχείων του Ομίλου που εκτίθενται στον πιστωτικό κίνδυνο, περιλαμβάνοντας την κατηγοριοποίηση σε στάδια και ανά δραστηριότητα. Η κατανομή πραγματοποιήθηκε σύμφωνα με τον επιχειρηματικό κλάδο κάθε αντισυμβαλλομένου. 303 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Όμιλος 31/12/2021 Εγγυητικές επιστολές Ονομαστική Αξία Στοιχείων εκτός ισολογισμού - Επιχειρηματικοί κλάδοι Χρηματοοι -κονομικές εταιρείες Βιομηχανία/ Βιοτεχνία Κατασκευές Εταιρείες Ακινήτων 1.752 ΧρηματοΧονδρεΔημόσιος δότηση μπόριο & Τομέας Έργων λιανεμπόρ-ιο Ναυτιλιακές Εταιρείες Ακτοπλοϊκές Εταιρείες Μεταφορές και Γεωργία Ενέργεια Εφοδιαστική Αλυσίδα Ξενοδοχεία Λοιποί κλάδοι Ιδιώτες Σύνολο 326 953 30 - 221 - - - 44 5 114 59 262 - 3.764 Ενέγγυες Πιστώσεις Μη ανακλητά αχρησιμοποίητα πιστωτικά όρια 8 11 1 - - 12 - - - - 2 - - 9 - 42 18 109 14 88 154 45 - 48 - 107 47 21 42 266 90 1.050 Υπόλοιπο την 31/12/2021 1.777 446 967 118 154 278 - 48 - 151 54 134 101 538 90 4.856 Στάδιο 1 1.776 401 778 114 154 226 - 48 - 100 44 130 88 496 65 4.421 Στάδιο 2 1 13 41 - - 39 - - - 39 8 4 11 24 24 204 Στάδιο 3 - 32 148 4 - 13 - - - 11 1 - 2 13 - 224 POCI - - - - - - - - - 1 2 - - 4 1 7 1.777 446 967 118 154 278 0 48 0 151 54 134 101 538 90 4.856 Γεωργία Ενέργεια Μεταφορές και Εφοδιαστική Αλυσίδα Λοιποί κλάδοι Σύνολο Όμιλος Ονομαστική Αξία Στοιχείων εκτός ισολογισμού - Επιχειρηματικοί κλάδοι Χρηματοοι -κονομικά ιδρύματα Βιομηχανία/ Βιοτεχνία Εγγυητικές επιστολές 1.541 Ενέγγυες Πιστώσεις 1 31/12/2020 ΧρηματοΧονδρεΔημόσιος δότηση μπόριο & Τομέας Έργων λιανεμπόρ-ιο Ναυτιλιακές Εταιρείες Ακτοπλοϊκές Εταιρείες Κατασκευές Εταιρείες Ακινήτων Ξενοδοχεία 358 759 39 - 227 - - - 51 5 84 50 200 - 3.314 9 - - - 9 - - - - 2 - - 19 - 40 Ιδιώτες Σύνολο Μη ανακλητά αχρησιμοποίητα πιστωτικά όρια 39 86 14 7 119 36 - 22 - 126 40 37 15 105 82 728 Υπόλοιπο την 31/12/2020 1.582 453 773 46 119 272 - 22 - 177 46 121 65 324 82 4.082 Στάδιο 1 1.580 367 492 42 119 234 - 22 - 151 31 99 62 280 61 3.540 Στάδιο 2 1 43 79 - - 14 - - - 14 11 5 1 17 17 202 Στάδιο 3 2 42 202 4 - 24 - - - 12 3 17 2 20 1 329 POCI - - - - - - - - - 1 2 - - 6 2 11 1.582 453 773 46 119 272 - 22 - 177 46 121 65 324 82 4.082 Σύνολο Την 31η Δεκεμβρίου 2021, η Εταιρεία δεν έχει πιστοδοτικά ανοίγματα χρηματοοικονομικών στοιχείων εκτός ισολογισμού. 304 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Aπαιτήσεις από τον Ελληνικό Δημόσιο Τομέα Στον παρακάτω πίνακα απεικονίζεται η λογιστική αξία των απαιτήσεων του Ομίλου και της Εταιρείας από τον Ελληνικό Δημόσιο Τομέα. Όμιλος Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα Απαιτήσεις από χρεωστικούς τίτλους αποτιμώμενες σε εύλογες αξίες μέσω αποτελεσμάτων Εταιρεία 31/12/2021 31/12/2020 31/12/2021 31/12/2020 296 401 - - 445 337 - - Δάνεια και απαιτήσεις στο αποσβεσμένο κόστος 1.551 1.718 - 2 Απαιτήσεις από χρεωστικούς τίτλους στο αποσβεσμένο κόστος 6.698 3.681 - - 1.450 1.839 - - 650 545 20 22 11.090 8.522 20 24 Απαιτήσεις από χρεωστικούς τίτλους που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων Λοιπά στοιχεία ενεργητικού Σύνολο Εντός του 2021, ο Όμιλος αγόρασε κρατικά ομόλογα Ελληνικού Δημοσίου ονομαστικής αξίας € 2,7 δισ., τα οποία κατηγοριοποιήθηκαν στο χαρτοφυλάκιο των χρεωστικών τίτλων που αποτιμώνται στο αποσβεσμένο κόστος. Στη Σημείωση 23 περιλαμβάνεται περαιτέρω πληροφόρηση για τις σημαντικές συναλλαγές χρεωστικών τίτλων που πραγματοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια της χρήσης. 4.8 Συμψηφισμός χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού και παθητικού Σύμφωνα με τις διατάξεις του Δ.Π.Χ.Α. 7 «Χρηματοοικονομικά Μέσα: Γνωστοποιήσεις», γνωστοποιείται η επίδραση ή η δυνητική επίδραση που έχουν οι συμφωνίες συμψηφισμού ή οι συμφωνίες χρηματοοικονομικών μέσων, στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης του Ομίλου και της Εταιρείας. Ειδικότερα, στις γνωστοποιήσεις περιλαμβάνονται τα ακόλουθα: α) Tα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού και παθητικού, που συμψηφίζονται σύμφωνα με τα κριτήρια του Δ.Λ.Π. 32 και το καθαρό ποσό που προκύπτει παρουσιάζεται στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης, όταν υπάρχει νόμιμο συμβατικό δικαίωμα συμψηφισμού και πρόθεση διακανονισμού του καθαρού ποσού αυτών ή πρόθεση ταυτόχρονης είσπραξης της απαίτησης και εξόφλησης της υποχρέωσης. β) Οι συναλλαγές που εμπίπτουν σε συμβάσεις International Swaps and Derivatives Association («ΙSDA») και παρεμφερείς κύριες συμβάσεις συμψηφισμού ανεξάρτητα εάν αυτές συμψηφίζονται ή όχι στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης. Ο Όμιλος και η Εταιρεία δεν έχουν συμψηφίσει κανένα χρηματοοικονομικό στοιχείο ενεργητικού και παθητικού την 31η Δεκεμβρίου 2021 και 2020, δεδομένου ότι τα κριτήρια συμψηφισμού που αναφέρονται στην πρώτη περίπτωση (α) δεν πληρούνται. 305 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Οι πίνακες που ακολουθούν απεικονίζουν για τον Όμιλο, τα ακαθάριστα ποσά των χρηματοοικονομικών μέσων που αναγνωρίσθηκαν την 31η Δεκεμβρίου 2021 και 2020, καθώς επίσης και την καθαρή επίδραση που θα επέφερε στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης η πλήρης εξάσκηση των δικαιωμάτων συμψηφισμού («καθαρό ποσό») που απορρέουν από συμβάσεις ISDA και παρεμφερείς κύριες συμβάσεις συμψηφισμού. Συνεπώς, οι εν λόγω πίνακες περιλαμβάνουν κυρίως τα εξής χρηματοοικονομικά στοιχεία: α) Συμβάσεις ανταλλαγής επιτοκίων («IRSs»), διανομισματικές συμβάσεις ανταλλαγής επιτοκίων (cross currency interest rate swaps), προθεσμιακά συμβόλαια συναλλάγματος (fx forwards), συμβάσεις ανταλλαγής νομισμάτων (currency swaps) και δικαιώματα προαίρεσης (options), για τα οποία υπάρχουν συμβάσεις ISDA και β) διατραπεζικές συμβάσεις επαναγοράς ομολόγων (repos) που καλύπτονται από Global Master Repurchase Agreement (GMRA). Την 31η Δεκεμβρίου 2021 και 2020 η Εταιρεία δεν διακρατούσε συμβάσεις ISDA και παρεμφερείς κύριες συμβάσεις συμψηφισμού. Όμιλος 31/12/2021 Αναγνωρισθέντα Χρηματοοικονομικά χρηματοοικονομικά Καθαρή αξία στοιχεία παθητικού στοιχεία χρηματοοικονομικών (ποσό που ενεργητικού (ποσό στοιχείων ενεργητικού συμψηφίστηκε) προς συμψηφισμό) Συναφή ποσά που δεν συμψηφίστηκαν στην Κατάσταση Οικονομικής Θέσης Αναγνωρισθέντα χρηματοοικονομικά Ληφθείσες στοιχεία και λοιπές χρηματικές Καθαρό ποσό ληφθείσες μη εγγυήσεις χρηματικές εγγυήσεις Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα 591 - 591 291 229 Συμφωνίες επαναπώλησης τίτλων 51 - 51 51 - - Σύνολο 643 - 643 343 229 70 Όμιλος 31/12/2021 Αναγνωρισθέντα Χρηματοοικονομικά χρηματοοικονομικά στοιχεία στοιχεία παθητικού ενεργητικού (ποσό (ποσό προς που συμψηφισμό) συμψηφίστηκε) Καθαρή αξία χρηματοοικονομικών στοιχείων παθητικού 70 Συναφή ποσά που δεν συμψηφίστηκαν στην Κατάσταση Οικονομικής Θέσης Αναγνωρισθέντα χρηματοοικονομικά Δοθείσες στοιχεία και λοιπές χρηματικές Καθαρό ποσό δοθείσες μη εγγυήσεις χρηματικές εγγυήσεις Χρηματοοικονομικά στοιχεία παθητικού Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα 393 - 393 6 360 27 Συμφωνίες επαναγοράς τίτλων 286 - 286 286 - - Σύνολο 679 - 679 292 360 27 306 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Όμιλος 31/12/2020 Αναγνωρισθέντα Χρηματοοικονομικά χρηματοοικονομικά Καθαρή αξία στοιχεία παθητικού στοιχεία χρηματοοικονομικών (ποσό που ενεργητικού (ποσό στοιχείων ενεργητικού συμψηφίστηκε) προς συμψηφισμό) Συναφή ποσά που δεν συμψηφίστηκαν στην Κατάσταση Οικονομικής Θέσης Αναγνωρισθέντα χρηματοοικονομικά Ληφθείσες στοιχεία και λοιπές χρηματικές Καθαρό ποσό ληφθείσες μη εγγυήσεις χρηματικές εγγυήσεις Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα 507 - 507 392 25 Συμφωνίες επαναπώλησης τίτλων 63 - 63 55 - 8 Σύνολο 570 - 570 447 25 98 Όμιλος 31/12/2020 Αναγνωρισθέντα Χρηματοοικονομικά χρηματοοικονομικά στοιχεία στοιχεία παθητικού ενεργητικού (ποσό (ποσό προς που συμψηφισμό) συμψηφίστηκε) Καθαρή αξία χρηματοοικονομικών στοιχείων παθητικού 90 Συναφή ποσά που δεν συμψηφίστηκαν στην Κατάσταση Οικονομικής Θέσης Αναγνωρισθέντα χρηματοοικονομικά Δοθείσες στοιχεία και λοιπές χρηματικές Καθαρό ποσό δοθείσες μη εγγυήσεις χρηματικές εγγυήσεις Χρηματοοικονομικά στοιχεία παθητικού Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα 460 - 460 8 448 Συμφωνίες επαναγοράς τίτλων 96 - 96 96 - - Σύνολο 556 - 556 104 448 4 4 4.9 Κίνδυνος αγοράς Ο κίνδυνος αγοράς είναι ο υφιστάμενος ή ενδεχόμενος κίνδυνος ζημίας λόγω δυσμενών μεταβολών στις τιμές αγοράς και στα επιτόκια, στις τιμές μετοχών και των εμπορευμάτων, στις συναλλαγματικές ισοτιμίες, καθώς και στη μεταβλητότητα αυτών. Η Επιτροπή Διαχείρισης Κινδύνων του Διοικητικού Συμβουλίου έχει εγκρίνει ενιαία πολιτική διαχείρισης κινδύνου αγοράς, η οποία εφαρμόζεται στον Όμιλο και την Εταιρεία και περιγράφει τους βασικούς ορισμούς που αφορούν στη διαχείριση του κινδύνου αγοράς, καθορίζοντας τους ρόλους και τις ευθύνες των εμπλεκομένων μονάδων και στελεχών. Ο Όμιλος και η Εταιρεία διατηρούν περιορισμένη συναλλακτική δραστηριότητα με στόχο τη βελτίωση της κερδοφορίας τους και των υπηρεσιών που παρέχουν στην πελατεία τους. Η δραστηριότητα αυτή συνεπάγεται την ανάληψη κινδύνου αγοράς, τον οποίο ο Όμιλος και η Εταιρεία επιδιώκουν να εντοπίζουν, να εκτιμούν, να παρακολουθούν και να διαχειρίζονται αποτελεσματικά μέσα από ένα πλαίσιο αρχών, διαδικασιών επιμέτρησης και ορίων, το οποίο διέπει όλες του τις συναλλαγές. Οι σημαντικότερες κατηγορίες κινδύνου αγοράς για τον Όμιλο και την Εταιρεία είναι ο επιτοκιακός, ο μετοχικός και ο συναλλαγματικός κίνδυνος. Ο Όμιλος και η Εταιρεία εφαρμόζουν σύγχρονες και ευρέως αποδεκτές τεχνικές για την επιμέτρηση του κινδύνου αγοράς. Συγκεκριμένα, υπολογίζονται δείκτες ευαισθησίας, όπως η μέτρηση CSPV01 (δυσμενής επίπτωση στην καθαρή τρέχουσα αξία του χαρτοφυλακίου ομολόγων έναντι παράλληλης μετατόπισης των καμπυλών περιθωρίων (spread) επιτοκίων κατά 1 μονάδα βάσης), καθώς και η Αξία σε Κίνδυνο (Value- at- Risk), η οποία ενσωματώνει το σύνολο των παραγόντων κινδύνου. 307 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Για κάθε δραστηριότητα που ενέχει κίνδυνο αγοράς, ο Όμιλος και η Εταιρεία έχουν θεσπίσει κατάλληλα όρια ανά είδος κινδύνου, τα οποία παρακολουθούνται σε συστηματική βάση. Η διαχείριση του κινδύνου αγοράς δεν περιορίζεται στις δραστηριότητες διαπραγμάτευσης του χαρτοφυλακίου συναλλαγών, αλλά καλύπτει το σύνολο των στοιχείων της Κατάστασης Χρηματοοικονομικής Θέσης. Η επιμέτρηση της Αξίας σε Κίνδυνο είναι η εκτίμηση της μέγιστης δυνητικής ζημίας στην καθαρή τρέχουσα αξία ενός χαρτοφυλακίου, που μπορεί να συμβεί σε ένα καθορισμένο χρονικό διάστημα και για ένα συγκεκριμένο επίπεδο εμπιστοσύνης (confidence level). Ο Όμιλος και η Εταιρεία εφαρμόζουν τις ακόλουθες τρεις μεθόδους για τον υπολογισμό του Value-at-Risk: Μέθοδος Α: την παραμετρική μέθοδο υπολογισμού Value-at-Risk, με χρονικό ορίζοντα μιας ημέρας και επίπεδο εμπιστοσύνης 99% με ιστορικές παρατηρήσεις δυο ετών και ίση στάθμιση μεταξύ των παρατηρήσεων, Μέθοδος Β: την παραμετρική μέθοδο υπολογισμού Value-at-Risk, με χρονικό ορίζοντα μιας ημέρας και επίπεδο εμπιστοσύνης 99% και με δεδομένα αγοράς στα οποία λαμβάνονται υπόψη με μεγαλύτερη βαρύτητα οι πρόσφατες παρατηρήσεις (μεταβλητότητες και συντελεστές συσχέτισης που υπολογίζονται με τη μεθοδολογία εκθετικής εξομάλυνσης, λ=0,94) και Μέθοδος Γ: την παραμετρική μέθοδο υπολογισμού Value-at-Risk με τη χρήση μεταβλητοτήτων και συντελεστών συσχέτισης που αφορούν σε περίοδο κρίσης (Stressed Value-at-Risk), ώστε να εκτιμάται η δυνητική επίπτωση στις τρέχουσες θέσεις. Η μεθοδολογία Value-at-Risk δεν μπορεί να καλύψει την εκτίμηση οικονομικών απωλειών που μπορεί να προκύψουν από ακραίες συνθήκες αγοράς, και γι’ αυτό το λόγο οι επιμετρήσεις συνοδεύονται από έναν αριθμό σεναρίων προσομοίωσης καταστάσεων κρίσης. Τα σενάρια αυτά βασίζονται στους κύριους παράγοντες κινδύνου που μπορεί να επηρεάσουν την αξία των στοιχείων του ισολογισμού. Ο Όμιλος και η Εταιρεία ελέγχουν την αξιοπιστία των εκτιμήσεων του Value-at-Risk, εφαρμόζοντας σχετικό πρόγραμμα ελέγχου εκ των υστέρων (back-testing program) στο χαρτοφυλάκιο των συναλλαγών τους, μέσω σύγκρισης της εκτίμησης της τιμής Value-at-Risk με την αντίστοιχη πραγματική μεταβολή της αξίας του χαρτοφυλακίου, λόγω μεταβολής στις τιμές της αγοράς σε καθημερινή βάση. Η εκτιμηθείσα τιμή Value-at-Risk την 31η Δεκεμβρίου 2021 ήταν € 5,7 εκατ. για το σύνολο του χαρτοφυλακίου συναλλαγών του Ομίλου (31 Δεκεμβρίου 2020: € 2,8 εκατ.). Η εκτίμηση αυτή αναλύεται σε € 5,6 εκατ. τιμή Value-at-Risk για τον επιτοκιακό κίνδυνο (31 Δεκεμβρίου 2020: 2,8 εκατ.), € 1,0 εκατ. για τον κίνδυνο μετοχών, € 0,5 εκατ. για τον κίνδυνο εμπορευμάτων και € 1,0 εκατ. για το συναλλαγματικό κίνδυνο, μειωμένο κατά € 2,5 εκατ. εξαιτίας του βαθμού διαφοροποίησης του χαρτοφυλακίου συναλλαγών την 31η Δεκεμβρίου 2021 (31 Δεκεμβρίου 2020: € 0,2 εκατ. για τον συναλλαγματικό κίνδυνο μειωμένο κατά € 0,2 εκατ. εξαιτίας του βαθμού διαφοροποίησης του χαρτοφυλακίου συναλλαγών την 31η Δεκεμβρίου 2020). Την 31η Δεκεμβρίου 2021 και 2020, η Εταιρεία δεν έχει καμία έκθεση στο χαρτοφυλάκιο συναλλαγών, ως εκ τούτου δεν υπάρχει σχετική μέτρηση Value-at-Risk. Την 31η Δεκεμβρίου 2021 η τιμή Value-at-Risk του χαρτοφυλακίου συναλλαγών του Ομίλου αυξήθηκε λόγω της αύξησης της θέσης σε ομόλογα ελληνικού δημοσίου κατά € 110 εκατ. και σε εκδόσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά € 434 εκατ. Στο ίδιο 308 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 χρονικό διάστημα παρουσιάζεται και αυξημένη μεταβλητότητα στις αγορές που είναι σημαντική παράμετρος στη μέτρηση VaR. Ο παρακάτω πίνακας συνοψίζει τον υπολογισμό του Value-at-Risk. Η επιμέτρηση του Value-at-Risk στον ακόλουθο πίνακα υπολογίζεται με την Μέθοδο Α, όπως περιγράφηκε ανωτέρω. Συνολικό VaR VaR Επιτοκιακός Κίνδυνος 2021 5,7 5,6 1,0 2020 2,8 2,8 - Όμιλος - Ποσά σε € εκατ. VaR VaR Κίνδυνος Συναλλαγματικός Μετοχών Κίνδυνος VaR Κίνδυνος Εμπορευμάτων Μείωση Λόγω Διαφοροποίησης Χαρτοφυλακίου 1,0 0,5 (2,5) 0,2 - (0,2) 4.10 Κίνδυνος συναλλάγματος Ο Όμιλος και η Εταιρεία εκτίθενται στις επιδράσεις της μεταβολής των ισοτιμιών των διαφόρων νομισμάτων που επηρεάζουν τη χρηματοοικονομική του θέση και τις ταμειακές του ροές. Η Διοίκηση θέτει όρια στην έκθεση του Ομίλου και της Εταιρείας στις μεταβολές του συναλλάγματος τα οποία παρακολουθούνται καθημερινά. Οι παρακάτω πίνακες συνοψίζουν τη συναλλαγματική έκθεση του Ομίλου και της Εταιρείας την 31η Δεκεμβρίου 2021 και 2020. Στους πίνακες που ακολουθούν περιλαμβάνεται ανάλυση ανά νόμισμα των λογιστικών αξιών των στοιχείων ενεργητικού και των υποχρεώσεων του Ομίλου και της Εταιρείας, καθώς και των ονομαστικών αξιών των θέσεων σε παράγωγα, οι οποίες μειώνουν σημαντικά τον αναλαμβανόμενο κίνδυνο: 309 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Όμιλος 31/12/2021 CHF Λοιπά Νομίσματα Σύνολο - 4 52 15.519 3 32 35 1.344 - - 906 EUR USD GBP JPY Ταμείο και διαθέσιμα στις Κεντρικές Τράπεζες 15.432 22 9 Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυμάτων Χρηματοοικονομικά μέσα ενεργητικού αποτιμώμενα σε εύλογες αξίες μέσω αποτελεσμάτων Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται υποχρεωτικά στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα (ονομαστική αξία) 1.231 40 3 906 - - - Ενεργητικό Συμφωνίες επαναπώλησης τίτλων πελατών 177 28 - - - - 205 1.708 452 101 1 4 264 2.529 - - - - - - - 33.549 2.142 3 2 730 95 36.521 Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών που επιμετρώνται υποχρεωτικά στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων 77 - - - - - 77 Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων 2.334 19 - - - 13 2.366 Απαιτήσεις από χρεωστικούς τίτλους στο αποσβεσμένο κόστος 9.183 9 - - - 9 9.200 Διακρατούμενα προς πώληση στοιχεία ενεργητικού 208 206 - - 22 - 435 Επενδύσεις σε ακίνητα 970 - - - - 71 1.041 Επενδύσεις σε συγγενείς εταιρείες και κοινοπραξίες 630 - - - - - 630 Ενσώματα πάγια στοιχεία 883 - - - - 6 890 Άυλα στοιχεία ενεργητικού 266 - - - - 1 267 Τρέχουσες φορολογικές απαιτήσεις 160 - - - - - 160 Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις 6.067 - - - - 3 6.070 Λοιπά στοιχεία ενεργητικού 3.233 122 1 - 25 71 3.453 114 - - - - - 114 77.127 3.040 117 6 817 620 81.728 Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Στοιχεία ενεργητικού από διακοπείσες δραστηριότητες Σύνολο ενεργητικού Υποχρεώσεις Υποχρεώσεις προς πιστωτικά ιδρύματα 14.794 50 1 - 4 16 14.865 Υποχρεώσεις προς πελάτες 52.789 2.179 118 1 19 337 55.442 Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα (ονομαστική αξία) 738 758 - 8 867 185 2.556 Υποχρεώσεις από πιστωτικούς τίτλους 971 - - - - - 971 Λοιπές δανειακές υποχρεώσεις 935 - - - - - 935 Τρέχουσες φορολογικές υποχρεώσεις 5 - - - - - 5 Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις Υποχρεώσεις για παροχές μετά τη συνταξιοδότηση και λήξης εργασιακής σχέσης Προβλέψεις για κινδύνους και βάρη 9 - - - - 1 10 Διακρατούμενα προς πώληση στοιχεία παθητικού Λοιπές υποχρεώσεις Υποχρεώσεις από διακοπείσες δραστηριότητες Σύνολο υποχρεώσεων Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα (προσαρμογές στην εύλογη αξία) Έκθεση σε συναλλαγματικό κίνδυνο 310 75 - - - - - 75 134 - - - - 2 136 3 - - - - - 3 1.119 - - - - 5 1.124 28 - - - - - 28 71.600 2.987 119 9 889 546 76.150 225 - - - - - 225 5.752 53 (2) (3) (72) 74 5.803 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Όμιλος 31/12/2020 Όπως αναμορφώθηκε CHF Λοιπά Νομίσματα Σύνολο - 3 36 8.903 8 47 41 1.258 - - 353 EUR USD GBP JPY Ταμείο και διαθέσιμα στις Κεντρικές Τράπεζες 8.836 18 10 Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυμάτων 1.083 68 10 353 - - - 120 26 - - - - 146 1.893 29 80 6 10 265 2.282 Ενεργητικό Χρηματοοικονομικά μέσα ενεργητικού αποτιμώμενα σε εύλογες αξίες μέσω αποτελεσμάτων Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται υποχρεωτικά στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα (ονομαστική αξία) Συμφωνίες επαναπώλησης τίτλων πελατών 8 - - - - - 8 36.373 2.046 4 8 1.108 84 39.624 Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών που επιμετρώνται υποχρεωτικά στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων 50 - - - - - 50 Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων 2.768 116 - - - 14 2.898 Απαιτήσεις από χρεωστικούς τίτλους στο αποσβεσμένο κόστος 4.964 - - - - - 4.964 175 - - - 7 - 181 1.047 - - - - 72 1.119 Επενδύσεις σε συγγενείς εταιρείες και κοινοπραξίες 269 - - - - - 269 Ενσώματα πάγια στοιχεία 990 - - - - 5 995 Άυλα στοιχεία ενεργητικού 279 - - - - 1 280 Τρέχουσες φορολογικές απαιτήσεις 176 - - - - - 176 Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις 6.320 - - - - 1 6.322 Λοιπά στοιχεία ενεργητικού 3.292 6 1 - (9) 105 3.395 111 - - - - - 111 69.109 2.310 105 22 1.165 623 73.335 Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Διακρατούμενα προς πώληση στοιχεία ενεργητικού Επενδύσεις σε ακίνητα Στοιχεία ενεργητικού από διακοπείσες δραστηριότητες Σύνολο ενεργητικού Υποχρεώσεις Υποχρεώσεις προς πιστωτικά ιδρύματα 11.357 3 - - 4 13 11.376 Υποχρεώσεις προς πελάτες 47.556 1.663 105 1 16 295 49.636 Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα (ονομαστική αξία) 66 753 - 22 1.193 222 2.257 Υποχρεώσεις από πιστωτικούς τίτλους 471 - - - - - 471 Λοιπές δανειακές υποχρεώσεις 933 - - - - - 933 Τρέχουσες φορολογικές υποχρεώσεις 3 - - - - - 3 Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις 31 - - - - 1 31 Υποχρεώσεις για παροχές μετά τη συνταξιοδότηση και λήξης εργασιακής σχέσης 88 - - - - - 88 Προβλέψεις για κινδύνους και βάρη 201 - - - - 1 202 1.181 (32) - - (18) 6 1.136 27 - - - - - 27 61.912 2.387 105 23 1.196 538 66.160 22 - - - - - 22 7.218 (76) - (1) (30) 85 7.197 Λοιπές υποχρεώσεις Υποχρεώσεις από διακοπείσες δραστηριότητες Σύνολο υποχρεώσεων Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα (προσαρμογές στην εύλογη αξία) Έκθεση σε συναλλαγματικό κίνδυνο 311 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 EUR USD GBP JPY CHF Λοιπά Νομίσματα Σύνολο Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυμάτων 50 - - - - - 50 Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται υποχρεωτικά στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων 9 - - - - - 9 Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος - - - - - - - Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών που επιμετρώνται υποχρεωτικά στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων 26 - - - - - 26 Απαιτήσεις από χρεωστικούς τίτλους στο αποσβεσμένο κόστος 757 - - - - - 757 Επενδύσεις σε θυγατρικές εταιρείες 5.524 - - - - 15 5.539 Τρέχουσες φορολογικές απαιτήσεις 20 - - - - - 20 Λοιπά στοιχεία ενεργητικού 26 - - - - - 26 6.413 - - - - 15 6.428 Εταιρεία 31/12/2021 Ενεργητικό Σύνολο ενεργητικού Υποχρεώσεις Υποχρεώσεις από πιστωτικούς τίτλους - - - - - - - 934 - - - - - 934 Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις 1 - - - - - 1 Λοιπές υποχρεώσεις 54 - - - - - 54 Σύνολο υποχρεώσεων 989 - - - - - 989 - - - - - - - 5.424 - - - - 15 5.439 Λοιπές δανειακές υποχρεώσεις Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα (προσαρμογές στην εύλογη αξία) Έκθεση σε συναλλαγματικό κίνδυνο 312 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Εταιρεία 31/12/2020 EUR USD GBP JPY CHF Λοιπά Νομίσματα Σύνολο 462 - - - - - 462 Ενεργητικό Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυμάτων Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται υποχρεωτικά στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων 10 - - - - - 10 Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών που επιμετρώνται υποχρεωτικά στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων Απαιτήσεις από χρεωστικούς τίτλους στο αποσβεσμένο κόστος 3.778 20 - - 28 - 3.826 - - - - - - - 696 - - - - - 696 Επενδύσεις σε θυγατρικές εταιρείες 4.867 - - - - 13 4.881 Τρέχουσες φορολογικές απαιτήσεις 22 - - - - - 22 Λοιπά στοιχεία ενεργητικού 137 - - - - - 138 9.974 21 - - 28 13 10.036 2.383 - - - - - 2.383 931 - - - - - 931 Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις 1 - - - - - 1 Λοιπές υποχρεώσεις 13 - - - (1) - 12 Σύνολο υποχρεώσεων 3.329 - - - (1) - 3.328 - - - - - - - 6.645 21 - - 29 13 6.708 Σύνολο ενεργητικού Υποχρεώσεις Υποχρεώσεις από πιστωτικούς τίτλους Λοιπές δανειακές υποχρεώσεις Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα (προσαρμογές στην εύλογη αξία) Έκθεση σε συναλλαγματικό κίνδυνο 4.11 Κίνδυνος επιτοκίου O Επιτοκιακός Κίνδυνος ορίζεται ως ο κίνδυνος μίας αρνητικής επίπτωσης στη χρηματοοικονομική θέση του Ομίλου και της Εταιρείας, εξαιτίας της έκθεσής τους σε μεταβολές στις αγορές επιτοκίων. Οι μεταβολές στις τιμές των επιτοκίων επηρεάζουν την κερδοφορία του Ομίλου και της Εταιρείας, μεταβάλλοντας το Καθαρό Eπιτοκιακό Αποτέλεσμα, καθώς και την αξία άλλων εσόδων ή εξόδων ευαίσθητων σε μεταβολές επιτοκίων. Οι μεταβολές των επιτοκίων επηρεάζουν επίσης την αξία των στοιχείων ενεργητικού και των υποχρεώσεων, αφού η παρούσα αξία μελλοντικών χρηματοροών (και σε ορισμένες περιπτώσεις οι ίδιες οι χρηματοροές) μεταβάλλεται όταν τα επιτόκια αλλάζουν. Συνεπώς, μία αποτελεσματική διαδικασία διαχείρισης κινδύνων, η οποία εκτιμά, παρακολουθεί και συντελεί στη διατήρηση του επιτοκιακού κινδύνου μέσα σε αποδεκτά όρια (μέσω αποτελεσματικής αντιστάθμισης, όπου αυτή κρίνεται απαραίτητη), είναι επιτακτική για την ασφάλεια της χρηματοοικονομικής απόδοσης του Ομίλου και της Εταιρείας. Ο Όμιλος και η Εταιρεία εφαρμόζουν πολιτική διαχείρισης επιτοκιακού κινδύνου που υιοθετεί τεχνικές αποτιμήσεων που βασίζονται κυρίως στα χαρακτηριστικά ληκτότητας και ανατοκισμού των στοιχείων του Ισολογισμού, ενσωματώνοντας συμπεριφορικά μοντέλα, όπου κρίνεται απαραίτητο. 313 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Όπως παρουσιάζεται στους παρακάτω πίνακες, σύμφωνα με την Ανάλυση Επιτοκιακού Ανοίγματος, τα στοιχεία απαιτήσεων και υποχρεώσεων κατανέμονται σε χρονικές περιόδους ανάλογα με την εναπομένουσα διάρκεια μέχρι τη λήξη τους (περίπτωση στοιχείων σταθερού επιτοκίου), ή σύμφωνα με την ημερομηνία του επόμενου επαναπροσδιορισμού του επιτοκίου τους (περίπτωση στοιχείων κυμαινόμενου επιτοκίου). Σε περιπτώσεις όπου για οποιεσδήποτε απαιτήσεις ή υποχρεώσεις δεν υπάρχει τακτή συμβατική ημερομηνία λήξης (π.χ. ανοιχτοί αλληλόχρεοι λογαριασμοί) ή ημερομηνία επαναπροσδιορισμού επιτοκίου (π.χ. καταθέσεις όψεως ή ταμιευτηρίου), τότε αυτές κατατάσσονται στην κατάλληλη χρονική περίοδο βάσει συμπεριφορικών μοντέλων. Τα στοιχεία του ενεργητικού και οι υποχρεώσεις σε ξένο νόμισμα μετατρέπονται σε ευρώ χρησιμοποιώντας τις ισοτιμίες του εκάστοτε νομίσματος, όπως αυτές διαμορφώνονται κατά την ημερομηνία αναφοράς. Όμιλος 31/12/2021 Έως 1 μήνα 1 - 3 μήνες 3 - 12 μήνες 1 - 5 έτη Πάνω από 5 έτη Άτοκα Σύνολο Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού Ταμείο και διαθέσιμα στις Κεντρικές Τράπεζες 15.512 - - - - 7 15.519 Aπαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυμάτων 1.261 64 8 - - 11 1.344 Χρηματοοικονομικά μέσα ενεργητικού αποτιμώμενα σε εύλογες αξίες μέσω αποτελεσμάτων 58 16 159 89 564 20 906 Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται υποχρεωτικά στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων - - 32 - 11 162 205 Συμφωνίες επαναπώλησης τίτλων πελατών - - - - - - - 15.190 6.994 6.080 4.823 3.505 5 36.598 Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων 59 113 187 562 1.379 67 2.366 Απαιτήσεις από χρεωστικούς τίτλους στο αποσβεσμένο κόστος - 3 29 160 9.008 - 9.200 Λοιπά στοιχεία ενεργητικού - - - 1 6 975 981 32.081 7.189 6.496 5.635 14.472 1.248 67.121 Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών Σύνολο χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις Υποχρεώσεις προς πιστωτικά ιδρύματα 14.760 87 4 16 - - 14.865 Υποχρεώσεις προς πελάτες 23.736 5.364 7.475 11.366 7.500 - 55.442 470 - - 500 - - 971 Λοιπές δανειακές υποχρεώσεις - - - 935 - - 935 Λοιπές υποχρεώσεις 7 2 4 2 - 1.109 1.124 73.337 Υποχρεώσεις από πιστωτικούς τίτλους Σύνολο χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων 38.973 5.453 7.483 12.819 7.500 1.109 Καθαρή ονομαστική αξία παραγώγων 983 4.068 1.673 76 (6.829) - (30) Συνολικό άνοιγμα επιτοκιακού κινδύνου (5.910) 5.804 687 (7.108) 142 139 (6.246) 314 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Όμιλος 31/12/2020 Έως 1 μήνα 1 - 3 μήνες 3 - 12 μήνες 1 - 5 έτη Πάνω από 5 έτη Άτοκα Σύνολο Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού Ταμείο και διαθέσιμα στις Κεντρικές Τράπεζες 8.896 - - - - 6 8.903 Aπαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυμάτων 1.112 125 - - - 20 1.258 Χρηματοοικονομικά μέσα ενεργητικού αποτιμώμενα σε εύλογες αξίες μέσω αποτελεσμάτων 21 8 44 23 245 12 353 Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται υποχρεωτικά στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων - - - 13 1 133 146 Συμφωνίες επαναπώλησης τίτλων πελατών - 2 6 - - - 8 17.337 6.615 6.094 9.107 475 46 39.674 Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων 294 136 418 529 1.340 182 2.898 Απαιτήσεις από χρεωστικούς τίτλους στο αποσβεσμένο κόστος - - 51 989 3.925 - 4.964 Λοιπά στοιχεία ενεργητικού - - 7 - - 847 854 27.660 6.885 6.619 10.661 5.987 1.246 59.058 Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών Σύνολο χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις Υποχρεώσεις προς πιστωτικά ιδρύματα 11.241 114 11 10 - - 11.376 Υποχρεώσεις προς πελάτες 20.737 6.258 7.406 9.013 6.220 1 49.636 471 - - - - - 471 Λοιπές δανειακές υποχρεώσεις - - - 933 - - 933 Λοιπές υποχρεώσεις - 6 2 2 - 1.126 1.136 32.449 6.377 7.419 9.959 6.220 1.127 63.552 27 8 39 3 (55) - 22 (4.762) 516 (761) 705 (289) 119 (4.472) 1 - 3 μήνες 3 - 12 μήνες 1 - 5 έτη Πάνω από 5 έτη - - Υποχρεώσεις από πιστωτικούς τίτλους Σύνολο χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων Καθαρή ονομαστική αξία παραγώγων Συνολικό άνοιγμα επιτοκιακού κινδύνου Εταιρεία 31/12/2021 Έως 1 μήνα Άτοκα Σύνολο Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού Aπαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυμάτων 50 - - - Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται υποχρεωτικά στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων 50 - - - - - 9 9 Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών - - - - 26 - 26 Απαιτήσεις από χρεωστικούς τίτλους στο αποσβεσμένο κόστος - - - 757 - - 757 Λοιπά στοιχεία ενεργητικού - - - - - 11 11 Σύνολο χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού 50 - - 757 26 21 855 Υποχρεώσεις από πιστωτικούς τίτλους - - - - - - - Λοιπές δανειακές υποχρεώσεις - - - 934 - - 934 Λοιπές υποχρεώσεις - - - - - 54 54 Σύνολο χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων - - - 934 - 54 988 Καθαρή ονομαστική αξία παραγώγων - - - - - - - Συνολικό άνοιγμα επιτοκιακού κινδύνου 50 - - (176) 26 (33) (134) Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις 315 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Εταιρεία 31/12/2020 Έως 1 μήνα 1 - 3 μήνες 3 - 12 μήνες 1 - 5 έτη Πάνω από 5 έτη - - - Άτοκα Σύνολο Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυμάτων Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται υποχρεωτικά στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων 462 - - 462 - - - - - 10 10 856 55 192 2.706 17 - 3.826 Απαιτήσεις από χρεωστικούς τίτλους στο αποσβεσμένο κόστος - - - 696 - - 696 Λοιπά στοιχεία ενεργητικού - - - - - 106 106 1.318 55 192 3.403 17 117 5.102 Υποχρεώσεις από πιστωτικούς τίτλους - 3 15 240 2.125 - 2.383 Λοιπές δανειακές υποχρεώσεις - - - 931 - - 931 Λοιπές υποχρεώσεις - - - - - 12 12 Σύνολο χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων - 3 15 1.171 2.125 12 3.326 Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών Σύνολο χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις Καθαρή ονομαστική αξία παραγώγων Συνολικό άνοιγμα επιτοκιακού κινδύνου - - - - - - - 1.318 53 177 2.231 (2.108) 105 1.776 Στον Όμιλο και την Εταιρεία, ως μέγεθος εκτίμησης του επιτοκιακού κινδύνου, υπολογίζεται κάθε μεταβολή της καθαρής παρούσας αξίας των στοιχείων ενεργητικού – υποχρεώσεων, που προκαλείται από παράλληλη μεταβολή των καμπυλών επιτοκίων κατά 1 μονάδα βάσης (PV01). Η Ανάλυση Επιτοκιακού Ανοίγματος επιτρέπει την εκτίμηση του επιτοκιακού κινδύνου μέσω του δείκτη μεταβολών στα Καθαρά έσοδα από τόκους («ΔΝΙΙ»), ο οποίος εκφράζει την αρνητική επίπτωση στο προβλεπόμενο ετήσιο επιτοκιακό αποτέλεσμα από μια παράλληλη μεταβολή των καμπυλών επιτοκίων σε όλα τα νομίσματα. Αναφορικά με τους δείκτες PV01 και ΔΝΙΙ, έχουν θεσπιστεί από τη Διοίκηση κατάλληλα όρια, τα οποία ελέγχονται ανά τακτά χρονικά διαστήματα. Η Διοίκηση αποτιμά πιθανές οικονομικές απώλειες αναφορικά με υποθετικά σενάρια κρίσης στις αγορές των επιτοκίων. Τα πιθανά σενάρια κρίσης περιλαμβάνουν έντονες μεταβολές στα επίπεδα των επιτοκίων, αλλαγές στην κλίση και το σχήμα των καμπυλών επιτοκίων, ή αλλαγές στη μεταβλητότητα των τιμών αγοράς. 4.12 Κίνδυνος ρευστότητας Η Διοίκηση αναγνωρίζει ότι η αποτελεσματική διαχείριση του κινδύνου ρευστότητας συμβάλλει ουσιαστικά στην ικανότητα εκπλήρωσης των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων του Ομίλου και στη διαφύλαξη των οικονομικών αποτελεσμάτων και της κεφαλαιακής του επάρκειας. Ο κίνδυνος ρευστότητας που διατρέχει ο ‘Ομιλος ορίζεται ως ο κίνδυνος αδυναμίας εκπλήρωσης των υποχρεώσεων του από ταμειακές ροές, όταν αυτές καταστούν πληρωτέες, χωρίς την ανάληψη σημαντικής οικονομικής απώλειας ή μη αποδεκτού κόστους σε διαρκή βάση, συμπεριλαμβανομένων συνθηκών κρίσης. Ο Όμιλος εφαρμόζει ενιαία Πολιτική Διαχείρισης Κινδύνου Ρευστότητας, εγκεκριμένη από την Επιτροπή Διαχείρισης Κινδύνων του Διοικητικού Συμβουλίου. Η πολιτική αυτή συμμορφώνεται με τις εποπτικές διατάξεις και είναι σύμφωνη με διεθνώς 316 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 βέλτιστες εφαρμοσμένες πρακτικές. Η πολιτική αυτή περιγράφει τους βασικούς ορισμούς και μεθοδολογίες αποτίμησης του κινδύνου ρευστότητας, καθορίζει τους ρόλους και τις ευθύνες των εμπλεκόμενων μονάδων και στελεχών της Εταιρείας και των θυγατρικών και περιγράφει οδηγίες για το χειρισμό καταστάσεων κρίσης ρευστότητας. Για την ορθή διαχείριση του κινδύνου ρευστότητας η Διοίκηση παρακολουθεί και διαχειρίζεται, μεταξύ άλλων, το ύψος, την ποιότητα και τη διάρθρωση / διασπορά των στοιχείων ρευστών διαθεσίμων, την ανάλυση των ταμειακών χρηματοροών που προκύπτουν από τα στοιχεία ενεργητικού και παθητικού (εισροές, εκροές) σε χρονικές περιόδους, τη διάρθρωση / διασπορά και το κόστος των πηγών χρηματοδότησης, τη διάρθρωση/ διασπορά και τη χρηματοδοτική ικανότητα των διαθέσιμων ενεχύρων και τις ανάγκες χρηματοδότησης σε τοπικά και ξένα νομίσματα. Επιπλέον, η πολιτική ορίζει και ένα Σχέδιο Διαχείρισης Καταστάσεων Κρίσης Ρευστότητας, το οποίο τίθεται σε εφαρμογή σε περίπτωση κρίσης ρευστότητας. Μία τέτοια κρίση μπορεί να οφείλεται είτε σε συγκεκριμένο γεγονός που σχετίζεται με δραστηριότητες της Εταιρείας, είτε στις γενικότερες συνθήκες των αγορών. Στο σχέδιο διαχείρισης ρευστότητας καταγράφονται συγκεκριμένες συνθήκες ενεργοποίησής του, καθώς και ενδείξεις αυξημένης ετοιμότητας. Η Εταιρεία και ο Όμιλος υπολογίζουν τους δείκτες «Δείκτης Κάλυψης Ρευστότητας (Liquidity Coverage Ratio)» και «Δείκτης Καθαρής Σταθερής Χρηματοδότησης (Net Stable Funding Ratio)» σε μηνιαία και τριμηνιαία βάση αντίστοιχα, όπως ορίζει ο Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 575/2013. Την 31η Δεκεμβρίου 2021 και οι δύο δείκτες (LCR και NSFR) υπερέβαιναν το ελάχιστο αποδεκτό εποπτικό όριο του 100%. Βάσει της Οδηγίας 2013/36/ΕΕ (γνωστή ως CRD IV), η οποία ενσωματώθηκε στην ελληνική νομοθεσία με τον Ν.4261/2014, τα πιστωτικά ιδρύματα οφείλουν να διαθέτουν ολοκληρωμένες στρατηγικές, διαδικασίες, πολιτικές και συστήματα που διασφαλίζουν την επαρκή παρακολούθηση του κινδύνου ρευστότητας. Βάσει της Οδηγίας, ο Όμιλος υπέβαλε στον SSM την Ετήσια Έκθεση για τη Διαδικασία Εσωτερικής Επάρκειας Ρευστότητας («ILAAP») το έτος 2021, η οποία εμπεριέχει τις διαδικασίες που διέπουν τη διαχείριση του κινδύνου ρευστότητας, καθώς και τα βασικά αποτελέσματα της αξιολόγησης της τρέχουσας και μελλοντικής θέσης ρευστότητας για την Εταιρεία και τον Όμιλο. Επιπλέον, στα πλαίσια των διαδικασιών ICAAP και ILAAP, εξετάστηκαν σενάρια προσομοίωσης καταστάσεων κρίσης και αξιολογήθηκε η επίπτωσή τους επί της θέσης της Εταιρείας και του Ομίλου και επί των υποχρεωτικών δεικτών ρευστότητας. Συμβατικές μη προεξοφλημένες ταμειακές ροές Οι συμβατικές μη προεξοφλημένες ταμειακές ροές από χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις πλην παραγώγων και των μη ανακλητών αχρησιμοποίητων πιστωτικών ορίων παρουσιάζονται στους παρακάτω πίνακες. Ο κίνδυνος ρευστότητας από υποχρεώσεις από παράγωγα δεν θεωρείται σημαντικός. 317 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Όμιλος Έως 1 μήνα 1 - 3 μήνες 3 - 12 μήνες 1 - 5 έτη Πάνω από 5 έτη Σύνολο 379 48.660 2 - 4 3.639 28 14.309 3.085 493 39 94 64 78 1.061 47 521 - 14.834 55.449 1.094 1.127 99 62 174 77 26 439 49.141 3.733 18.099 1.374 595 72.942 1 2 28 638 380 1.050 Έως 1 μήνα 1 - 3 μήνες 3 - 12 μήνες 1 - 5 έτη Πάνω από 5 έτη Σύνολο Υποχρεώσεις προς πιστωτικά ιδρύματα 188 34 10.980 68 71 11.342 Υποχρεώσεις προς πελάτες Υποχρεώσεις από πιστωτικούς τίτλους Λοιπές δανειακές υποχρεώσεις Λοιπές υποχρεώσεις 40.530 1 17 5.070 28 100 4.038 7 39 127 6 479 1.129 84 43 49.644 488 1.195 371 Σύνολο 40.737 5.231 15.192 1.766 115 63.040 2 28 78 242 378 728 Έως 1 μήνα 1 - 3 μήνες 3 - 12 μήνες 1 - 5 έτη Πάνω από 5 έτη Σύνολο Υποχρεώσεις προς πελάτες - - - - - - Υποχρεώσεις από πιστωτικούς τίτλους Λοιπές δανειακές υποχρεώσεις Λοιπές υποχρεώσεις - 28 44 39 3 1.061 - - 1.127 47 Σύνολο Μη ανακλητά αχρησιμοποίητα πιστωτικά όρια - 71 42 1.061 - 1.174 - - - - - - 31/12/2021 Υποχρεώσεις προς πιστωτικά ιδρύματα Υποχρεώσεις προς πελάτες Υποχρεώσεις από πιστωτικούς τίτλους Λοιπές δανειακές υποχρεώσεις Λοιπές υποχρεώσεις Σύνολο Μη ανακλητά αχρησιμοποίητα πιστωτικά όρια Όμιλος 31/12/2020 Μη ανακλητά αχρησιμοποίητα πιστωτικά όρια Εταιρεία 31/12/2021 Υποχρεώσεις προς πιστωτικά ιδρύματα 318 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Εταιρεία Έως 1 μήνα 1 - 3 μήνες 3 - 12 μήνες 1 - 5 έτη Σύνολο Υποχρεώσεις προς πιστωτικά ιδρύματα Υποχρεώσεις προς πελάτες Υποχρεώσεις από πιστωτικούς τίτλους Πάνω από 5 έτη - 8 31 316 2.191 2.545 Λοιπές δανειακές υποχρεώσεις Λοιπές υποχρεώσεις - 28 3 39 8 1.127 - - 1.194 11 Σύνολο Μη ανακλητά αχρησιμοποίητα πιστωτικά όρια - 38 78 1.443 2.191 3.750 - - - - 6 7 31/12/2020 4.13 Μεταβιβάσεις χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων Την 31η Δεκεμβρίου 2021 και 2020 η λογιστική αξία των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων που έχουν μεταβιβασθεί αλλά συνεχίζουν να αναγνωρίζονται στο σύνολό τους στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής θέσης του Ομίλου και των συνδεδεμένων υποχρεώσεων παρουσιάζονται στον παρακάτω πίνακα: 31/12/2021 Χρηματοοικονομικά μέσα ενεργητικού αποτιμώμενα σε εύλογες αξίες μέσω αποτελεσμάτων Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων Απαιτήσεις από χρεωστικούς τίτλους στο αποσβεσμένο κόστος Σύνολο 31/12/2020 Χρηματοοικονομικά μέσα ενεργητικού αποτιμώμενα σε εύλογες αξίες μέσω αποτελεσμάτων Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων Απαιτήσεις από χρεωστικούς τίτλους στο αποσβεσμένο κόστος Σύνολο Μεταβιβασθέντα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού Λογιστική αξία Όμιλος Εταιρεία Σχετιζόμενες υποχρεώσεις Λογιστική αξία Όμιλος Εταιρεία 863 9.478 - 759 5.691 - 1.630 9.045 - 1.315 7.409 - 21.016 - 15.173 - Μεταβιβασθέντα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού Λογιστική αξία Όμιλος Εταιρεία Σχετιζόμενες υποχρεώσεις Λογιστική αξία Όμιλος Εταιρεία 297 9.564 - 226 5.515 - 2.133 - 1.693 - 4.961 - 4.105 - 16.955 - 11.540 - Οι συναλλαγές σύμφωνα με τις οποίες τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία μεταβιβάζονται, αλλά συνεχίζουν να 319 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 αναγνωρίζονται στο σύνολο τους στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής θέσης του Ομίλου αφορούν σε άντληση ρευστότητας μέσω του Ευρωσυστήματος, σύμφωνα με τους γενικούς όρους που ισχύουν για τέτοιου είδους συμφωνίες, καθώς και συμφωνίες επαναγοράς τίτλων (repos), οι οποίες διέπονται από GMRAs. Όσον αφορά στην παροχή ρευστότητας από το Ευρωσύστημα, οι παρεχόμενες εμπράγματες εξασφαλίσεις υφίστανται γενικά ένα σημαντικό «κούρεμα» (haircut), το οποίο έχει ως αποτέλεσμα η λογιστική αξία των συνδεδεμένων υποχρεώσεων να είναι χαμηλότερη από τη λογιστική αξία των μεταβιβασμένων περιουσιακών στοιχείων. Ο Όμιλος δεν είναι σε θέση να χρησιμοποιήσει, να πουλήσει ή να ενεχυριάσει τα προαναφερθέντα περιουσιακά στοιχεία, καθ’ όλη τη διάρκεια της συναλλαγής και παραμένει εκτεθειμένος σε επιτοκιακό και πιστωτικό κίνδυνο επί αυτών των χρηματοοικονομικών μέσων. Το δικαίωμα αναγωγής του αντισυμβαλλόμενου δεν περιορίζεται μόνο στα μεταβιβασθέντα περιουσιακά στοιχεία. Ο Όμιλος δεν έχει μεταβιβασθέντα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία τα οποία δεν υπόκεινται σε πλήρη αποαναγνώριση αλλά συνεχίζουν να απεικονίζονται στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης στο βαθμό της συνεχιζόμενης ανάμειξης ή αποαναγνωρίστηκαν πλήρως αλλά υφίστανται συνεχιζόμενη ανάμειξη. Η θυγατρική η οποία εισφέρει στα ποσά του Ομίλου είναι Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε. 4.14 Χρηματοοικονομικά μέσα που δεν τηρούνται σε εύλογες αξίες Ο ακόλουθος πίνακας παρουσιάζει τις λογιστικές και εύλογες αξίες για τα χρηματοοικονομικά στοιχεία, τα οποία δεν επιμετρούνται στην εύλογη αξία σε επαναλαμβανόμενη βάση και η εύλογη αξία τους θα μπορούσε να είναι σημαντικά διαφορετική από την λογιστική. Όμιλος Λογιστική Αξία Εύλογη Αξία 31/12/2021 31/12/2021 Χρηματοοικονομικά στοιχεία Ενεργητικού Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Απαιτήσεις από χρεωστικούς τίτλους στο αποσβεσμένο κόστος Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις Πιστωτικοί τίτλοι σε κυκλοφορία Λοιπές δανειακές υποχρεώσεις Όμιλος Χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Απαιτήσεις από χρεωστικούς τίτλους στο αποσβεσμένο κόστος Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις Πιστωτικοί τίτλοι σε κυκλοφορία Λοιπές δανειακές υποχρεώσεις 320 Επίπεδο 1 Επίπεδο 2 Επίπεδο 3 36.521 9.200 36.556 8.982 8.982 - 36.556 - 971 935 964 957 488 957 476 - - Λογιστική Εύλογη Αξία Αξία 31/12/2020 31/12/2020 Επίπεδο 1 Επίπεδο 2 Επίπεδο 3 39.624 4.964 38.430 5.344 5.344 - 38.430 - 471 933 480 767 767 480 - - Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Εταιρεία Λογιστική Αξία Εύλογη Αξία 31/12/2021 31/12/2021 Επίπεδο 1 Επίπεδο 2 Επίπεδο 3 - 780 - Χρηματοοικονομικά στοιχεία Ενεργητικού Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Απαιτήσεις από χρεωστικούς τίτλους στο αποσβεσμένο κόστος Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις Πιστωτικοί τίτλοι σε κυκλοφορία 757 - - - - - Λοιπές δανειακές υποχρεώσεις 934 957 957 - - Λογιστική Εύλογη Αξία Αξία 31/12/2020 31/12/2020 Επίπεδο 1 Επίπεδο 2 Επίπεδο 3 2.479 Εταιρεία 780 Λοιπά στοιχεία ενεργητικού Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Απαιτήσεις από χρεωστικούς τίτλους στο αποσβεσμένο κόστος Χρηματοοικονομικές yποχρεώσεις Πιστωτικοί τίτλοι σε κυκλοφορία Λοιπές δανειακές υποχρεώσεις 3.826 696 2.479 721 721 - - 2.383 2.383 767 767 - 931 2.383 - Οι ακόλουθες μέθοδοι και υποθέσεις χρησιμοποιήθηκαν για να εκτιμηθεί η εύλογη αξία των ανωτέρω χρηματοοικονομικών μέσων την 31η Δεκεμβρίου 2021 και 2020. Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος: Η εύλογη αξία υπολογίζεται με μοντέλα προεξόφλησης χρηματοροών (discounted cash flow model), λαμβάνοντας υπόψη τις καμπύλες απόδοσης που παρατηρούνται στην αγορά κατά την ημερομηνία αποτίμησης και τυχόν προσαρμογές για τον πιστωτικό κίνδυνο. Τα χαρτοφυλάκια δανείων Phoenix, Vega I,II,II, Sunrise I και Sunrise II αποαναγνωρίστηκαν από την κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης του Όμιλου κατά τη διάρκεια του έτους που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2021. Απαιτήσεις από χρεωστικούς τίτλους στο αποσβεσμένο κόστος, πιστωτικοί τίτλοι σε κυκλοφορία και λοιπές δανειακές υποχρεώσεις: Η εύλογη αξία τους υπολογίζεται με τιμές της αγοράς, και όπου αυτές δεν είναι διαθέσιμες, με την χρήση μοντέλων προεξόφλησης χρηματοροών (discounted cash flow model), που βασίζονται σε τρέχοντα επιτόκια της αγοράς και προσφέρονται για μέσα με παρόμοια πιστωτική ποιότητα και διάρκεια. 4.15 Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται σε εύλογες αξίες Εύλογη αξία είναι η τιμή στην οποία θα πωληθεί ένα χρηματοοικονομικό στοιχείο ενεργητικού ή στην οποία θα μεταφερθεί μία υποχρέωση, μεταξύ αντισυμβαλλομένων μερών, υπό κανονικές συνθήκες της αγοράς, κατά την ημερομηνία της επιμέτρησης. Το Δ.Π.Χ.Α. 13 καθορίζει μία ιεραρχία εύλογης αξίας που κατηγοριοποιεί τα χρηματοοικονομικά μέσα σε τρία επίπεδα, βάσει των δεδομένων που χρησιμοποιούνται για τις τεχνικές αποτίμησης, ως ακολούθως: 321 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Στο Επίπεδο 1 τα εισαγόμενα δεδομένα περιλαμβάνουν μη προσαρμοσμένες τιμές σε ενεργές αγορές για ταυτόσημα στοιχεία ενεργητικού και υποχρεώσεων που μπορούν να αξιολογηθούν κατά την ημερομηνία αποτίμησης. Τα στοιχεία ενεργητικού και υποχρεώσεων του επιπέδου 1 περιλαμβάνουν χρεωστικούς και μετοχικούς τίτλους, καθώς και συμβάσεις παραγώγων που διαπραγματεύονται σε ενεργή αγορά (δηλ. συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης και δικαιώματα προαίρεσης διαπραγματεύσιμα στο χρηματιστήριο). Μια ενεργή αγορά είναι μια αγορά στην οποία οι συναλλαγές για στοιχεία ενεργητικού ή υποχρεώσεων, λαμβάνουν χώρα με επαρκή συχνότητα και όγκο για την παροχή πληροφοριών σε συνεχή βάση και χαρακτηρίζονται από χαμηλά περιθώρια προσφοράς / ζήτησης. Στο Επίπεδο 2 τα εισαγόμενα δεδομένα περιλαμβάνουν άλλα παρατηρήσιμα δεδομένα που δεν περιλαμβάνονται στο Επίπεδο 1 της ιεραρχίας των εύλογων αξιών, για παρόμοια χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού και υποχρεώσεων, για τιμές από αγορές που δεν είναι ενεργές, ή άλλα δεδομένα που είναι παρατηρήσιμα, ή μπορούν να επιβεβαιωθούν από παρατηρήσιμα δεδομένα για σχεδόν το σύνολο της διάρκειας του μέσου. Κάποιο δεδομένο είναι παρατηρήσιμο εάν μπορεί να αναπτυχθεί με δεδομένα αγοράς, όπως διαθέσιμες στο κοινό πληροφορίες για γεγονότα ή συναλλαγές και αντικατοπτρίζει τις υποθέσεις που θα χρησιμοποιούσαν οι συμμετέχοντες στην αγορά κατά την τιμολόγηση του στοιχείου του ενεργητικού ή της υποχρέωσης. Τα στοιχεία ενεργητικού και οι υποχρεώσεις του Επιπέδου 2 περιλαμβάνουν εξωχρηματιστηριακές συμβάσεις παραγώγων και τίτλους των οποίων οι αξίες καθορίζονται χρησιμοποιώντας μοντέλα τιμολόγησης, μεθοδολογίες προεξοφλημένων ταμειακών ροών ή παρόμοιες τεχνικές με εισαγωγή δεδομένων που είναι παρατηρήσιμα στην αγορά ή που μπορούν να προκύψουν κυρίως από ή να επιβεβαιωθούν από παρατηρήσιμα δεδομένα της αγοράς. Στο Επίπεδο 3 τα εισαγόμενα δεδομένα αναφέρονται σε μη παρατηρήσιμα δεδομένα, συμπεριλαμβανομένων των δεδομένων που κατέχει η ίδια η εταιρεία, τα οποία προσαρμόζονται εάν είναι αναγκαίο, ώστε να αντικατοπτρίζουν τις υποθέσεις που θα χρησιμοποιούσαν οι συμμετέχοντες στην αγορά υπό τις συγκεκριμένες συνθήκες. Κάποιο δεδομένο δεν είναι παρατηρήσιμο εάν, ελλείψει διαθεσιμότητας δεδομένων για την αγορά, αναπτύσσεται χρησιμοποιώντας τις καλύτερες διαθέσιμες πληροφορίες σχετικά με τις υποθέσεις που θα χρησιμοποιούσαν οι συμμετέχοντες στην αγορά κατά την τιμολόγηση του στοιχείου ενεργητικού ή της υποχρέωσης. Τα στοιχεία ενεργητικού και οι υποχρεώσεις του Επιπέδου 3 περιλαμβάνουν χρηματοοικονομικά μέσα των οποίων η αξία καθορίζεται χρησιμοποιώντας μοντέλα τιμολόγησης, μεθοδολογίες προεξοφλημένων ταμειακών ροών ή παρόμοιες τεχνικές με εισαγωγή δεδομένων που απαιτούν σημαντική κρίση ή εκτίμηση από τη Διοίκηση. Οι πολύπλοκες εξωχρηματιστηριακές (over-the-counter) συναλλαγές των παραγώγων ή δομημένων χρεογράφων, οι οποίες αποτιμώνται χρησιμοποιώντας μη τυποποιημένο μοντέλο αγοράς και χαρακτηρίζονται από σημαντική αβεβαιότητα, κατανέμονται στο Επίπεδο 3 των χρηματοοικονομικών μέσων. Η ιεραρχία της εύλογης αξίας δίνει την υψηλότερη προτεραιότητα στα δεδομένα του Επιπέδου 1 και τη χαμηλότερη προτεραιότητα στα δεδομένα Επιπέδου 3. Το επίπεδο στην ιεραρχία εύλογης αξίας στο οποίο κατατάσσεται ένας υπολογισμός εύλογης αξίας προσδιορίζεται με βάση το κατώτερο επίπεδο δεδομένων που χρησιμοποιούνται στον υπολογισμό της εύλογης αξίας και έχουν σημαντική επίδραση. Για το σκοπό αυτό, η σημαντικότητα των εισαγόμενων δεδομένων αξιολογείται με βάση την επιμέτρηση του συνόλου της εύλογης αξίας των χρηματοοικονομικών μέσων. Στη συνέχεια παρατίθεται η ανάλυση των χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού και υποχρεώσεων που αποτιμώνται σε εύλογη αξία σε επαναλαμβανόμενη βάση και εξακολουθούν να υπόκεινται σε συνεχή αναγνώριση στο σύνολό τους στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης του Ομίλου, ανά επίπεδο ιεραρχίας εύλογης αξίας στο τέλος της περιόδου αναφοράς ανά επίπεδο ιεράρχησης: 322 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Χρηματοοικονομικά στοιχεία αποτιμώμενα σε εύλογες αξίες και μέθοδοι αποτίμησης Όμιλος Χρηματοοικονομικά στοιχεία Ενεργητικού Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα Χρηματοοικονομικά μέσα αποτιμώμενα σε εύλογες αξίες μέσω αποτελεσμάτων Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται υποχρεωτικά σε εύλογες αξίες μέσω αποτελεσμάτων Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών που επιμετρώνται υποχρεωτικά σε εύλογες αξίες μέσω αποτελεσμάτων Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται σε εύλογες αξίες μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων Υποχρεώσεις Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα 31/12/2021 Επίπεδο Επίπεδο Επίπεδο 1 2 3 31/12/2020 Επίπεδο Επίπεδο Επίπεδο Σύνολο 1 2 3 Σύνολο - 591 - 591 - 507 - 507 849 57 - 906 331 22 - 353 112 - 93 205 76 0 71 146 - - 77 77 - - 50 50 2.132 212 22 2.366 2.590 274 35 2.898 - 393 - 393 - 460 - 460 Χρηματοοικονομικά στοιχεία αποτιμώμενα σε εύλογες αξίες και μέθοδοι αποτίμησης Εταιρεία Χρηματοοικονομικά στοιχεία Ενεργητικού Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται υποχρεωτικά σε εύλογες αξίες μέσω αποτελεσμάτων Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών που επιμετρώνται υποχρεωτικά σε εύλογες αξίες μέσω αποτελεσμάτων 31/12/2021 Επίπεδο Επίπεδο Επίπεδο 1 2 3 31/12/2020 Επίπεδο Επίπεδο Επίπεδο Σύνολο 1 2 3 Σύνολο - - 9 9 - - 10 10 - - 26 26 - - - - Μεταφορές μεταξύ Επιπέδου 1 και Επιπέδου 2 Κατά τη διάρκεια της περιόδου που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2021 πραγματοποιήθηκε μεταφορά εταιρικών ομολόγων από το Επίπεδο 1 στο Επίπεδο 2 συνολικού ποσού € 21 εκατ., που οφείλεται σε μεταβολή της συναλλακτικής δραστηριότητας των εν λόγω ομολόγων. Αντίστοιχα, πραγματοποιήθηκε μεταφορά εταιρικών ομολόγων από το Επίπεδο 2 στο Επίπεδο 1, συνολικού ποσού € 12 εκατ. Δεν πραγματοποιήθηκε μεταφορά χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων μεταξύ των επιπέδων 1 και 2 κατά την διάρκεια της περιόδου που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2021, όσο και για τη χρήση που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2020. Οι μεταφορές μεταξύ των επιπέδων θεωρούνται ότι έχουν επέλθει στο τέλος των περιόδων αναφοράς, κατά τις οποίες τα χρηματοοικονομικά μέσα μεταφέρθηκαν. Χρηματοοικονομικά μέσα του Επιπέδου 3 Τα χρηματοοικονομικά μέσα του Επιπέδου 3 περιλαμβάνουν τα ακόλουθα: 323 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 α) Τα απομειωμένα δάνεια και προκαταβολές κατά πελατών τα οποία αποτιμώνται υποχρεωτικά στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων, καθώς οι συμβατικές ταμειακές ροές δεν ικανοποιούν το κριτήριο του SPPI, αποτιμώνται μέσω της μεθόδου προεξόφλησης ταμειακών ροών (DCF), ενσωματώνοντας μη παρατηρήσιμες παραμέτρους της αγοράς. β) Ομόλογα που αποτιμώνται υποχρεωτικά στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων, συμπεριλαμβανομένου α) χρεογράφου μεταβλητής απόδοσης (performance note) με βάση τα κέρδη προ φόρων, τόκων και αποσβέσεων των εταιρειών: i) Intrum Hellas Credit Servicing Α.Ε., (ii) Intrum Hellas REO Solutions A.E. και (iii) οποιασδήποτε θυγατρική τους, ονομαστικής αξίας € 32 εκατ., που εκδόθηκε από την Intrum Holding Spain S.A.U., β) ενδεχόμενη απαίτηση που αναγνωρίστηκε μετά τη διάθεση εταιρικών δανείων και απαιτήσεων του χαρτοφυλάκιου Pivot, η εύλογη αξία της οποίας εκτιμήθηκε στα € 11 εκατ. ευρώ, για την οποία τα μοντέλα που χρησιμοποιήθηκαν για την εκτίμηση της εύλογης αξίας χρησιμοποιούν σημαντικά μη παρατηρήσιμα στοιχεία (π.χ. προεξοφλητικό επιτόκιο, μεταβλητότητα, αναμενόμενες ταμειακές ροές, κ.α.) γ) Τα αμοιβαία κεφάλαια και τα αμοιβαία κεφάλαια κλειστού τύπου, τα οποία δεν πληρούν τον ορισμό ενός συμμετοχικού τίτλου βάσει του ΔΛΠ 32 και υποχρεωτικά έχουν επιμετρηθεί στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων, χρησιμοποιώντας μοντέλα που βασίζονται στην τιμή του αμοιβαίου κεφαλαίου και η οποία διαμορφώνεται από τον Διαχειριστή του αμοιβαίου κεφαλαίου. δ) Συμμετοχικούς τίτλους που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων και μέσω αποτελεσμάτων, οι οποίοι δεν διαπραγματεύονται σε ενεργή αγορά και η εύλογη αξία τους εκτιμάται με βάση την προσέγγιση εισοδήματος ή αγοράς, για τις οποίες χρησιμοποιήθηκαν ως βασικές παραδοχές η πρόβλεψη των εσόδων, συγκριτικά πολλαπλάσια της οικονομικής αξίας των εσόδων, η αξία των καθαρών περιουσιακών στοιχείων, τα προσαρμοσμένα κεφάλαια και άλλα στοιχεία τα οποία δεν αποτελούν παρατηρήσιμες παραμέτρους της αγοράς. ε) Υπό αίρεση μετατρέψιμα χρηματοοικονομικά μέσα των οποίων η ενεργοποίηση της μετατροπής τους σε μετοχικούς τίτλους βασίζεται στην επίδραση μη παρατηρήσιμων δεδομένων (π.χ. ισολογισμός ή εποπτικά κεφάλαια). ζ) Ομολογίες μειωμένης εξασφάλισης των τιτλοποιήσεων Sunrise, Phoenix και Vega που κατείχε ο Όμιλος την 31η Δεκεμβρίου 2021 και κατηγοριοποιούνται στα «Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών που επιμετρώνται υποχρεωτικά στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων», οι οποίες έχουν αποτιμηθεί χρησιμοποιώντας πολλαπλές τεχνικές αποτίμησης που ενσωματώνουν σημαντικές μη παρατηρήσιμες εισροές. Την περίοδο που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2021 και 2020, δεν πραγματοποιήθηκε καμία μεταφορά από και προς το Επίπεδο 3. Στον πίνακα που ακολουθεί παρουσιάζεται η συμφωνία των εύλογων αξιών του Επιπέδου 3 για την περίοδο που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2021 και 2020: 324 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Κίνηση στοιχείων επιπέδου 3 Χρηματοοικονομικών μέσων Δάνεια και Χρηματοοικονοαπαιτήσεις κατά μικά μέσα που πελατών που επιμετρώνται επιμετρώνται υποχρεωτικά υποχρεωτικά στην εύλογη στην εύλογη αξία αξία μέσω μέσω αποτελεσμάτων αποτελεσμάτων Όμιλος Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδ ων Υπόλοιπο Έναρξης 1/1/2020 Κέρδος/ (ζημία) χρήσης στα Αποτελέσματα Κέρδος/ (ζημία) χρήσης στα Λοιπά συνολικά έσοδα 53 (3) - 51 (2) - 92 (39) Αγορές Διαθέσεις/ Αποπληρωμές 22 (2) 2 - 1 (18) Υπόλοιπο λήξης 31/12/2020 71 50 35 Κέρδος/ (ζημία) χρήσης στα Αποτελέσματα 19 11 (2) - - Αγορές / προσθήκες Αναγνώριση ομολόγων μειωμένης εξασφάλισης Phoenix, Vega και Sunrise I και II Διαθέσεις/ Συνεισφορές Συναλλαγματικές Διαφορές - 156 - (9) 2 (127) (13) Υπόλοιπο λήξης 31/12/2021 93 77 22 Κίνηση στοιχείων Eπιπέδου 3 Χρηματοοικονομικών μέσων Εταιρεία Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται υποχρεωτικά στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων Δάνεια και Χρηματοοικονοαπαιτήσεις κατά μικά μέσα που πελατών που επιμετρώνται επιμετρώνται στην εύλογη υποχρεωτικά στην αξία μέσω των εύλογη αξία μέσω λοιπών αποτελεσμάτων συνολικών εσόδων Υπόλοιπο Έναρξης 1/1/2020 Κέρδος/ (ζημία) χρήσης στα Αποτελέσματα Κέρδος/ (ζημία) χρήσης στα Λοιπά συνολικά έσοδα Αγορές 53 (3) 21 51 (2) 2 92 (39) 1 Διαθέσεις/ Αποπληρωμές Εισφορά στο νέο πιστωτικό ίδρυμα (2) (59) (50) (18) (35) Υπόλοιπο 31/12/2020 10 - - Κέρδος/ (ζημία) χρήσης στα Αποτελέσματα Αναγνώριση ομολόγων μειωμένης εξασφάλισης Phoenix, Vega και Sunrise I και II Διαθέσεις/ Συνεισφορές (1) - - - 147 (121) - Υπόλοιπο λήξης 31/12/2021 9 26 - 325 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Διαδικασία Αποτίμησης και Ελέγχου Ο Όμιλος έχει θεσπίσει κατάλληλες διαδικασίες και εσωτερικούς ελεγκτικούς μηχανισμούς προκειμένου να διασφαλίσει ότι οι εύλογες αξίες των χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού και υποχρεώσεων υπολογίζονται σε λογική βάση. Οι υπολογισμοί για την εύλογη αξία επικυρώνονται από μονάδες της Τράπεζας, οι οποίες είναι ανεξάρτητες από τη μονάδα Διαχείρισης Κινδύνου. Οι εύλογες αξίες των ομολόγων προσδιορίζονται είτε με αναφορά σε χρηματιστηριακές τιμές ενεργών αγορών ή με αναφορά σε προσφορά τιμών από εξωτερικούς διαπραγματευτές ή σε γενικώς παραδεκτά μοντέλα αποτίμησης, τα οποία βασίζονται σε παρατηρήσιμες ή μη παρατηρήσιμες στην αγορά πληροφορίες, όταν οι παρατηρήσιμες πληροφορίες δεν είναι διαθέσιμες, καθώς επίσης με αναφορά σε σχετικές παραμέτρους της αγοράς όπως επιτόκια, μεταβλητότητα δικαιωμάτων προαίρεσης, συναλλαγματικές ισοτιμίες. Ο Όμιλος επίσης, μπορεί κάποιες φορές να χρησιμοποιεί τιμές προερχόμενες από τρίτους και να πραγματοποιεί διαδικασίες επικύρωσης σε αυτές τις πληροφορίες, στο μέτρο του δυνατού, ή να βασίζει την εύλογη αξία του στις τιμές των πιο πρόσφατων συναλλαγών, δεδομένης της απουσίας ενεργούς αγοράς ή παρόμοιων συναλλαγών ή άλλων παρατηρήσιμων δεδομένων στην αγορά. Όλα αυτά τα χρηματοοικονομικά μέσα, ταξινομούνται στη χαμηλότερη βαθμίδα ιεραρχίας της εύλογης αξίας (Επίπεδο 3). Η επιμέτρηση της εύλογης αξίας των χρεωστικών τίτλων και των δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών που δεν ικανοποιούν τα κριτήρια του SPPI, συμπεριλαμβανομένων και των σημαντικών παραδοχών στα μοντέλα αποτίμησης, αξιολογούνται από τη μονάδα του Middle Office, ενώ ελέγχονται και επικυρώνονται ανεξάρτητα και σε συστηματική βάση από τη μονάδα Διαχείρισης Κινδύνου του Ομίλου. Ο Όμιλος αναλαμβάνει θέσεις σε Συμβόλαια Μελλοντικής Εκπλήρωσης και επομένως τα μοντέλα αποτίμησης που χρησιμοποιούνται αντικατοπτρίζουν τα αποδεκτά μοντέλα της αγοράς. Τα δεδομένα που χρησιμοποιούνται στα μοντέλα αποτίμησης καθορίζονται με βάση τις παρατηρήσιμες πληροφορίες της αγοράς, όπου αυτό είναι εφικτό. Προσαρμογές για πιστωτικό κίνδυνο αντισυμβαλλόμενου («Credit Valuation Adjustment - CVA»), εφαρμόζονται σε όλα τα εξωχρηματιστηριακά παράγωγα. Ο Όμιλος χρησιμοποιεί μια ξεχωριστή προσαρμογή του πιστωτικού κινδύνου («CVA»), για κάθε αντισυμβαλλόμενο στον οποίο ο Όμιλος έχει έκθεση. Η προσαρμογή του πιστωτικού κινδύνου υπολογίζεται λαμβάνοντας υπόψη τα αναμενόμενα πιστωτικά ανοίγματα με τη χρήση μεθόδων προσομοίωσης (όπως προσομοίωση Monte Carlo), καθώς επίσης συμβάσεις International Swaps and Derivatives Association («ISDA») και συμβάσεις κάλυψης πιστωτικού κινδύνου («Credit Support Annexes - CSA»). Για σκοπούς επιμέτρησης του ίδιου πιστωτικού κινδύνου («Debit Valuation Adjustment DVA»), ο Όμιλος εφαρμόζει, συμμετρικά, την ίδια μεθοδολογία με εκείνη που εφαρμόζεται για τον υπολογισμό του CVA. Η διμερής προσαρμογή πιστωτικού κινδύνου («Bilateral Credit Valuation Adjustment - BCVA») βασίζεται σε ενδεχόμενες πιθανότητες αθέτησης, προερχόμενες από συμβόλαια ανταλλαγής πιστωτικής αθέτησης («Credit Default Swaps - CDS») που παρατηρούνται στην αγορά, ή αν δεν είναι διαθέσιμα, από άλλες κατάλληλες πηγές. Την 31η Δεκεμβρίου 2021 και 2020 το BVCA ήταν επουσιώδες. Έχουν θεσπιστεί επαρκείς διαδικασίες ελέγχου για την επικύρωση αυτών των μοντέλων, σε συστηματική βάση. Οι μονάδες Διαχείρισης Κινδύνου και Middle Office του Ομίλου, παρέχουν το απαραίτητο ελεγκτικό πλαίσιο ώστε να διασφαλίζεται ότι οι τιμές των παραγώγων χρηματοπιστωτικών μέσων είναι εύλογες και αντικατοπτρίζουν τις τρέχουσες οικονομικές συγκυρίες και τις συνθήκες της αγοράς. Επιπρόσθετα, σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό Υποδομών Αγοράς («European Markets and Infrastructure Regulation - EMIR»), οι αποτιμήσεις των εξωχρηματιστηριακών («over-the-counter») παραγώγων συγκρίνονται σε ημερήσια βάση, με τις αντίστοιχες τιμές αντισυμβαλλομένων, στα πλαίσια της ημερήσιας διαδικασίας παροχής εξασφαλίσεων και διακανονισμού παραγώγων. 326 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Ποιοτικές πληροφορίες για τα Χρηματοοικονομικά Μέσα του Ομίλου που επιμετρώνται στην Εύλογη Αξία βάσει του Επιπέδου 3 την 31η Δεκεμβρίου 2021 και 2020 Χρηματοοικονομικά Μέσα Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται υποχρεωτικά σε εύλογες αξίες μέσω αποτελεσμάτων - Ενδεχόμενη υποχρέωση πληρωμής Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται υποχρεωτικά σε εύλογες αξίες μέσω αποτελεσμάτων - Μετοχικοί τίτλοι Εύλογη Αξία Εύλογη Αξία Σημαντικά μη Μέθοδος παρατηρήσιμα Αποτίμησης δεδομένα 31.12.2021 31.12.2020 43 72 Δάνεια και απαιτήσεις που επιμετρώνται υποχρεωτικά σε εύλογες αξίες μέσω αποτελεσμάτων -Phoenix, Vega και Sunrise I και ΙΙ ομόλογα μειωμένης εξασφάλισης 34 Δάνεια και απαιτήσεις που επιμετρώνται υποχρεωτικά σε εύλογες αξίες μέσω αποτελεσμάτων 43 13 92 - 50 Προσομοίωσ Μεταβλητότητα η Monte εσόδων Carlo Επιτόκιο προεξόφλησης Αναμενόμενου EBITDA/CFs Εύρος δεδομένων Εύρος δεδομένων 31.12.2021 31.12.2020 Χαμηλό Υψηλό Χαμηλό Υψηλό 15% 15% 15% 15% 14% 14% 14% 14% n/a2 n/a2 n/a2 n/a2 n/a1 n/a1 n/a1 n/a1 Προσέγγιση Δεσμευτικές αγοράς προσφορές από τρίτα μέρη 15%5 36%5 - - Προεξόφλησ Αναπροσαρμογή η Ταμειακών αναμενόμενων ταμειακών ροών Ροών 0%3 100%3 0%3 100%3 Προσέγγιση εισοδήματος , αγοράς n/a1 1 Αναφέρεται κυρίως στη συμμετοχή του Ομίλου στο μετοχικό κεφάλαιο ιδιωτικών εταιρειών, επομένως οι αντίστοιχες μετοχές δεν διαπραγματεύονται σε ενεργές αγορές. Ελλείψει ενεργούς αγοράς η εύλογη αξία των τίτλων αυτών εκτιμάται με τη χρήση μοντέλων προσέγγισης εισοδήματος ή αγοράς. Δεδομένης της διαφορετικής φύσης της επένδυσης στη κατοχή μετοχών, δεν είναι πρακτικά εφαρμόσιμη η γνωστοποίηση του εύρους των σημαντικών μη παρατηρήσιμων δεδομένων. Οι μεταβολές στην αξία δεν επιφέρουν σημαντική επίπτωση στα αποτελέσματα και τα περιουσιακά στοιχεία του Ομίλου. 2 Οι στόχοι των αποδόσεων και το προβλεπόμενο EBITDA ή οι προβλεπόμενες ταμειακές ροές (CFs) των υποκείμενων συνδεδεμένων εταιρειών ή οφειλετών του Ομίλου στη διάρκεια της περιόδου υπολογισμού, αποτελεί ευαίσθητη πληροφόρηση η οποία δεν γνωστοποιείται, καθώς αυτό α) θα ήταν επιζήμιο για τα συμφέροντα του Ομίλου και β) η εύλογη αξία του περιουσιακού στοιχείου είναι ασήμαντη. 3 Εκφράζεται ως ποσοστό της προ προβλέψεων αξίας του δανείου. 4 Περιλαμβάνει χρηματοοικονομικά μέσα με εύλογη αξία, μεμονωμένα, μεγαλύτερη των € 10 εκατ. στο τέλος της περιόδου αναφοράς. 5 Περιλαμβάνει το ποσοστό της ονομαστικής αξίας των ομολογιών ενδιάμεσης προτεραιότητας Οι εύλογες πιθανές υποθέσεις, εκτός από εκείνες που προαναφέρθηκαν για τον υπολογισμό των μη παρατηρήσιμων δεδομένων των χρηματοοικονομικών μέσων Επιπέδου 3, δεν θα είχαν σημαντική επίπτωση στα χρηματοοικονομικά μέσα ενεργητικού και υποχρεώσεων που επιμετρώνται στην εύλογη αξία σε επαναλαμβανόμενη βάση, για τον Όμιλο. 327 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 4.16 Κεφαλαιακή επάρκεια Οι βασικοί στόχοι της Διοίκησης σχετικά με τη διαχείριση της κεφαλαιακής επάρκειας είναι: • η συμμόρφωση με τις κεφαλαιακές απαιτήσεις έναντι αναλαμβανόμενων κινδύνων, σύμφωνα με το εποπτικό πλαίσιο, • η διαφύλαξη της δυνατότητας του Ομίλου να συνεχίσει απρόσκοπτα τις δραστηριότητές του έτσι ώστε να προσφέρει αποδόσεις και οφέλη στους μετόχους και να διασφαλίζει την εμπιστοσύνη των συναλλασσόμενων, • η διατήρηση μίας ισχυρής και σταθερής κεφαλαιακής βάσης, η οποία να στηρίζει τα επιχειρηματικά σχέδια της Διοίκησης του Ομίλου και • η διατήρηση και ενίσχυση των υφιστάμενων υποδομών, πολιτικών, διαδικασιών και μεθοδολογιών για την επαρκή κάλυψη των εποπτικών του αναγκών, στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Ο Όμιλος συμμορφώνεται με το ρυθμιστικό πλαίσιο «CRD IV» (εφαρμογή της Βασιλείας ΙΙΙ από την ΕΕ), όπως αυτή αποτυπώθηκε στην οδηγία 2013/36/ΕΕ (CRD) και στον Κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 575/2013 όπως διατυπώνεται μέχρι σήμερα. Η οδηγία ενσωματώθηκε στο Ελληνικό δίκαιο με τον Ν. 4261/2014 (τροποποιήθηκε με το Ν.4799/2021). Το προαναφερθέν ρυθμιστικό πλαίσιο απαιτεί από τα Πιστωτικά Ιδρύματα να διατηρούν σε επίπεδο Ομίλου ένα ελάχιστο επίπεδο εποπτικών ιδίων κεφαλαίων σε σχέση με το ύψος των αναλαμβανόμενων κινδύνων. Τα ελάχιστα επίπεδα των δεικτών κεφαλαιακής επάρκειας, βάσει του άρθρου 92 του CRR2, διαμορφώνονται ως εξής: Όμιλος Δείκτες Κεφαλαίου Κοινών Μετοχών της Κατηγορίας 1 (CET1 ratio) Δείκτες Κεφαλαίου της Κατηγορίας 1 (Tier 1 ratio) Συνολικός Δείκτης Κεφαλαίου (CAD ratio) 4,5% 6,0% 8,0% Από τις 4 Νοεμβρίου 2014, στο πλαίσιο λειτουργίας του SSM, ο Όμιλος υπόκειται στην άμεση εποπτεία της ΕΚΤ. Βάσει της τελευταίας Διαδικασίας Εποπτικής Εξέτασης και Αξιολόγησης («Supervisory Review and Evaluation Process - SREP»), η ΕΚΤ γνωστοποίησε στη Διοίκηση την συνολική κεφαλαιακή απαίτηση που ισχύει για το 2021, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη τα έκτακτα μέτρα λόγω της πανδημίας του Covid-19. Σύμφωνα με τη σχετική απόφαση, ο Όμιλος οφείλει να διατηρεί σε ενοποιημένη βάση, Συνολική Κεφαλαιακή Απαίτηση βάσει SREP («Total SREP Capital Requirement-TSCR») ίση με 11,25% και Συνολικό Δείκτη Κεφαλαιακής Επάρκειας («OCR») ύψους 14,25%, ο οποίος περιλαμβάνει: α) τις ελάχιστες συνολικές κεφαλαιακές απαιτήσεις του Πυλώνα Ι της Βασιλείας σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 92(1) του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013 ύψους 8%, β) τις επιπρόσθετες κεφαλαιακές απαιτήσεις του Πυλώνα ΙΙ της Βασιλείας σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο16(2) του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1024/2013 ύψους 3,25%, 328 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 γ) το απόθεμα ασφαλείας διατήρησης κεφαλαίου του Ν. 4261/2014 ύψους 2,5% και δ) το μεταβατικό απόθεμα ασφαλείας των λοιπών συστημικά σημαντικών ιδρυμάτων («O-SII») του Ν. 4261/2014, ύψους 0,50% για το 2021. Στον πίνακα που ακολουθεί παρατίθενται τα κύρια μεγέθη της κεφαλαιακής επάρκειας του Ομίλου για την 31η Δεκεμβρίου 2021 και 2020, που υπολογίστηκαν βάσει των κανόνων του ισχύοντος ρυθμιστικού πλαισίου και μετά την εφαρμογή των μεταβατικών διατάξεων του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013 (CRR) και των μεταβατικών διατάξεων του Κανονισμού (ΕΕ) 2395/2017 που αφορά στον μετριασμό των επιπτώσεων στα ίδια κεφάλαια από την 1η εφαρμογή του Δ.Π.Χ.Α. 9. Όμιλος 31/12/2021 31/12/2020 Μετοχικό κεφάλαιο 1.188 2.620 Διαφορά από έκδοση μετοχών υπέρ το άρτιο 18.112 13.075 - 2.040 (2) (1) (14.110) (10.687) 15 106 (200) (234) (1.421) (992) 3.582 5.927 Πρόσθετα μέσα της κατηγορίας 1 (ΑΤ1) 600 - Πρόσθετο κεφάλαιο της κατηγορίας 1 (ΑΤ1) 600 - 4.182 5.927 891 891 889 889 5.073 6.816 Υπό αίρεση μετατρέψιμες ομολογίες Mείον: Ίδιες μετοχές Λοιπά αποθεματικά και αποτελέσματα εις νέον Δικαιώματα μειοψηφίας Μείον: Άυλα πάγια στοιχεία Σύνολο εποπτικών προσαρμογών κεφαλαίου κοινών μετοχών της κατηγορίας 1 Μέσα κεφαλαίου κοινών μετοχών της κατηγορίας 1 (Common Equity Tier 1 Capital) Μέσα κεφαλαίου της κατηγορίας 1 (Tier 1 Capital) (Α) Υποχρεώσεις από μειωμένης εξασφάλισης δάνεια Σύνολο συμπληρωματικών ιδίων κεφάλαιων (Β) Συνολικά Εποπτικά Ίδια Κεφάλαια (Α) + (Β) Σύνολο σταθμισμένου έναντι των κινδύνων ενεργητικoύ (εντός & εκτός ισολογισμού στοιχεία) 32.207 43.097 Δείκτης κεφαλαίου κοινών μετοχών της κατηγορίας 1 (CET1 Capital ratio) 11,12% 13,75% Δείκτης κεφαλαίου της κατηγορίας 1 (T1 Capital ratio) 12,98% 13,75% Συνολικός δείκτης κεφαλαίου (Total Capital Ratio) 15,75% 15,82% Στις 12 Μαρτίου 2020, η ΕΚΤ ανακοίνωσε δέσμη μέτρων για την αντιμετώπιση των δυσμενών οικονομικών επιπτώσεων της πανδημίας του Covid-19 για τις Τράπεζες που βρίσκονται υπό την εποπτεία της. Τα μέτρα παρέχουν προσωρινή στήριξη στις Τράπεζες ώστε να είναι σε θέση να συνεχίσουν την παροχή ρευστότητας και να ανταπεξέλθουν στις αυξημένες ανάγκες της Ευρωπαϊκής οικονομίας. Για αυτούς τους λόγους η ΕΚΤ επιτρέπει στις Τράπεζες να λειτουργούν προσωρινά κάτω από τα κεφαλαιακά επίπεδα που ορίζουν οι κατευθύνσεις του Πυλώνα ΙΙ («Pillar 2 Guidance – P2G») και η Συνολική Απαίτηση Αποθεμάτων Ασφαλείας («Combined Buffer Requirement – CBR»). Επιτρέπεται πλέον στις Τράπεζες η μερική χρήση 329 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 κεφαλαιακών μέσων που δεν είναι αποδεκτά ως Κεφάλαιο Κοινών Μετοχών της Κατηγορίας 1 («CET1 capital»), για παράδειγμα κεφαλαιακά μέσα που ανήκουν στο Πρόσθετο Κεφάλαιο της Κατηγορίας 1 («Additional Tier 1 - AT1») ή στο Κεφάλαιο της Κατηγορίας 2 («Tier 2– T2»), για την κάλυψη των απαιτήσεων του Πυλώνα ΙΙ («P2R»). Εφαρμόζοντας τα παραπάνω μέτρα, ο Όμιλος έχει την υποχρέωση να διατηρεί για το 2021 Δείκτη Κεφαλαίου Κοινών Μετοχών της Κατηγορίας 1 («CET1») 6,33%, Δείκτη Κεφαλαίου της Κατηγορίας 1 («T1 Capital ratio») 8,44% και Συνολικό Δείκτη Κεφαλαιακής Επάρκειας («Total Capital Ratio») 11,25%. Τον Ιούνιο του 2021, ο Όμιλος έλαβε έγκριση μεταφοράς πιστωτικού κινδύνου («SRT») για το Ερμής 1, την πρώτη συναλλαγή συνθετικής τιτλοποίησης της ελληνικής αγοράς εξυπηρετούμενων δανείων προς μεγάλες και μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Ο Όμιλος επίσης έλαβε επίσης έγκριση μεταφοράς πιστωτικού κινδύνου για το Ερμής 2, μια επιπλέον συναλλαγή συνθετικής τιτλοποίησης δανείων προς μεγάλες και μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Αυτή η πρωτοβουλία εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική της Διοίκησης για την ενίσχυση της κεφαλαιακής βάσης του Ομίλου και τη διευκόλυνση των δραστηριοτήτων απομείωσης των αναλαμβανόμενων κινδύνων, μέσω δράσεων, οι οποίες δεν προκαλούν απίσχναση των υφιστάμενων μετόχων. Κατά το 2ο, 3ο και 4ο τρίμηνο του 2021, ο Όμιλος έλαβε εγκρίσεις για SRT για τα χαρτοφυλάκια τιτλοποιημένων δανείων Phoenix, Vega, Sunrise I και II, επιτρέποντας την χρήση της εγγύησης «Ηρακλής» που οδήγησε σε ελάφρυνση του σταθμισμένου ως προς τον κίνδυνο ενεργητικού ύψους περίπου € 5,6 δισ. Στις 31 Δεκεμβρίου 2021, ο Συνολικός Δείκτης Κεφαλαιακής Επάρκειας για τον Όμιλο ανήλθε στο 15,75% και ο Δείκτης Κεφαλαίου Κοινών Μετοχών της Κατηγορίας 1 («CET1») ανήλθε στο 11,12% καλύπτοντας τα ελάχιστα επίπεδα συνολικής κεφαλαιακής απαίτησης («OCR»). Ο pro forma Συνολικός Δείκτης Κεφαλαιακής Επάρκειας και ο Δείκτης Κεφαλαίου Κοινών Μετοχών της Κατηγορίας 1 CET1 για τον Όμιλο, λαμβάνοντας υπόψη την ολοκλήρωση της συναλλαγής Dory ανέρχεται στο 15,85 % και 11,19 %, αντίστοιχα. Η εξάπλωση της πανδημίας του Covid-19 επιτάχυνε επίσης την εφαρμογή ορισμένων μέτρων που εισήχθησαν στον CRR2, συμπεριλαμβανομένης της προσαρμογής των σταθμισμένων ως προς τον κίνδυνο ανοιγμάτων έναντι μικρομεσαίων επιχειρήσεων, καθώς και την προσαρμογή των κεφαλαιακών απαιτήσεων όσον αφορά ανοίγματα έναντι οντοτήτων που εκμεταλλεύονται ή χρηματοδοτούν υλικές δομές ή εγκαταστάσεις, συστήματα και δίκτυα που παρέχουν ή στηρίζουν βασικές δημόσιες υπηρεσίες. Επιπλέον, ο Όμιλος υιοθέτησε τις διατάξεις του Άρθρου 473α του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 2017/2395, το οποίο τροποποίησε τον Κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 2013/575 αναφορικά με τις «μεταβατικές διατάξεις για τον μετριασμό των επιπτώσεων της εισαγωγής του προτύπου Δ.Π.Χ.Α. 9 στα ίδια κεφάλαια». Οι παραπάνω μεταβατικές διατάξεις επέτρεψαν στον Όμιλο να επιστρέψει στη κεφαλαιακή του βάση ένα μέρος των επιπτώσεων από την εισαγωγή του προτύπου Δ.Π.Χ.Α. 9 που προήλθαν λόγω των αυξημένων προβλέψεων για αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές κατά τα πρώτα πέντε (5) χρόνια χρήσης. Επιπλέον, σύμφωνα με την παράγραφο 7α που έχει προστεθεί στο εν λόγω άρθρο, ο Όμιλος αντικατέστησε την μείωση στις αξίες των ανοιγμάτων λόγω των επιπρόσθετων προβλέψεων με την εφαρμογή συντελεστή στάθμισης 100% στο ποσό που προστέθηκε στο Κεφάλαιο Κοινών Μετοχών της Κατηγορίας 1 («CET 1»). Επιπλέον ο Όμιλος, απόρροια της τροποποίησης του άρθρου 468 της CRR 575/2013 έχει κάνει χρήση της προσωρινής εποπτικής αντιμετώπισης των αποτιμησιακών κερδών και ζημιών κρατικών ομολόγων που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων. Με βάση την εν λόγω τροποποίηση του άρθρου 468, τα πιστωτικά ιδρύματα μπορούν να αφαιρέσουν από τον υπολογισμό των στοιχείων Κεφαλαίου Κοινών Μετοχών της Κατηγορίας 1 CET1, το ύψος των σωρευμένων από την 31η Δεκεμβρίου 2019 αποτιμησιακών κερδών και ζημιών 330 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 κρατικών ομολόγων , πολλαπλασιασμένο με συντελεστή 0,7 για το έτος 2021 και 0,4 για το έτος 2022. Τέλος, με στοιχεία τέλους Δεκεμβρίου 2020 εφαρμόστηκαν οι διατάξεις του κατ’ εξουσιοδότηση Κανονισμού (ΕΕ) 2020/2176 της Επιτροπής της 12ης Νοεμβρίου 2020, βάσει του οποίου επιτρέπεται στα πιστωτικά ιδρύματα ο καθορισμός της αξίας των στοιχείων ενεργητικού στην κατηγορία του λογισμικού-που έχουν ταξινομηθεί ως άυλα στοιχεία ενεργητικού για λογιστικούς σκοπούς με βάση τις σωρευμένες αποσβέσεις προληπτικής εποπτείας, ώστε μέρος αυτής της αξίας να σταθμιστεί κατά κίνδυνο αντί να αφαιρεθεί απευθείας από τα μέσα κεφαλαίου κοινών μετοχών της κατηγορίας 1. 4.17 Κίνδυνος που σχετίζεται με την αναγνώριση του κυρίως τμήματος των αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων ως απαιτήσεις (Deferred Tax Credits) έναντι του Ελληνικού Δημοσίου είτε ως εποπτικό κεφάλαιο είτε ως απαίτηση Για τον υπολογισμό των δεικτών κεφαλαιακής επάρκειας του Ομίλου, λαμβάνονται υπόψη οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις που έχουν αναγνωρισθεί βάσει των Δ.Π.Χ.Α. Την 31η Δεκεμβρίου 2021, ο Όμιλος έχει αναγνωρίσει αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις συνολικού ύψους € 6.070 εκατ. (31 Δεκεμβρίου 2020: € 6.322 εκατ.). Σε κάθε ημερομηνία αναφοράς, ο Όμιλος και η Εταιρεία προβαίνουν στην επανεκτίμηση της αξίας των αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων, γεγονός που είναι πιθανό να οδηγήσει στη μεταβολή του υπολοίπου τους στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης και κατ’ επέκταση να επηρεάσει τον υπολογισμό των δεικτών κεφαλαιακής επάρκειας. Με βάση την ισχύουσα οδηγία για τις κεφαλαιακές απαιτήσεις («CRD IV»), οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις που αναγνωρίζονται με βάση τα Δ.Π.Χ.Α. και στηρίζονται στη μελλοντική κερδοφορία του Ομίλου, αφαιρούνται από το Δείκτη Κεφαλαίου Κοινών Μετοχών της Κατηγορίας 1 («CET1») εάν υπερβαίνουν συγκεκριμένα όρια. Σύμφωνα όμως με τις διατάξεις του Ν 4172/2013, άρθρο 27Α, όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει σήμερα, μετά την ψήφιση και του Ν.4465/2017, περί αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων («ΑΦΑ»), επιτρέπεται υπό προϋποθέσεις στα πιστωτικά ιδρύματα, στις εταιρείες χρηματοδοτικής μίσθωσης και πρακτορείας επιχειρηματικών απαιτήσεων, από το 2017 και μετά, να μετατρέψουν τις ΑΦΑ, προερχόμενες από τις ζημίες του PSI και από συσσωρευμένες προβλέψεις έναντι πιστωτικού κινδύνου οι οποίες έχουν λογισθεί έως τις 30 Ιουνίου 2015, καθώς και από τις λογιστικές διαγραφές και οριστικές ζημίες λόγω οριστικής διαγραφής ή μεταβίβασης δανείων, σε απαίτηση (Tax Credit) έναντι του Ελληνικού Δημοσίου. Βασική προϋπόθεση για τη μετατροπή είναι η ύπαρξη λογιστικής ζημίας βάσει Δ.Π.Χ.Α., ξεκινώντας από το φορολογικό έτος 2016 και μετά. Η απαίτηση συμψηφίζεται με τον αναλογούντα φόρο εισοδήματος του νομικού προσώπου ή και εταιρειών του ιδίου εταιρικού ομίλου («συνδεδεμένων επιχειρήσεων») του φορολογικού έτους στο οποίο αφορούν οι εγκριθείσες χρηματοοικονομικές καταστάσεις. Το μη συμψηφιζόμενο μέρος αναγνωρίζεται άμεσα ως απαίτηση από το Ελληνικό Δημόσιο. Παράλληλα, τα ανωτέρω νομικά πρόσωπα εκδίδουν δωρεάν παραστατικούς τίτλους δικαιωμάτων κτήσεως κοινών μετοχών οι οποίοι χορηγούνται στο Ελληνικό Δημόσιο. Οι υφιστάμενοι μέτοχοι έχουν την επιλογή να εξαγοράσουν τα δικαιώματα αυτά από το Δημόσιο. Επιπρόσθετα, προβλέπεται 20ετής απόσβεση των οριστικών ζημιών από διαγραφές και πωλήσεις δανείων, διατηρώντας το καθεστώς των ΑΦΑ καθ' όλη τη διάρκεια της περιόδου, διαχωρίζοντας τις λογιστικές από τις οριστικές διαγραφές δανείων και πιστώσεων. Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2021, οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις του Ομίλου, που πληρούν τα κριτήρια του άρθρου 331 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 27 του Νόμου 4172/2013 για επιλέξιμες αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις (DTC), ανέρχονταν σε € 3,6 δισ. (31 Δεκεμβρίου 2020: € 3,7 δισ.), εκ των οποίων ποσό € 1,1 δισ. αφορά σε αναπόσβεστες ζημίες του προγράμματος PSI (31 Δεκεμβρίου 2020: € 1,2 δισ.) και ποσό € 2,5 δισ. αφορά στις προσωρινές διαφορές μεταξύ της λογιστικής και φορολογικής βάσης των δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών (31 Δεκεμβρίου 2020: € 2,6 δισ.) Η αναγνώριση αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων καθώς και η ενδεχόμενη μετατροπή τους σε απαιτήσεις έναντι του Ελληνικού Δημοσίου (Tax Credit) μπορεί να επηρεαστούν αρνητικά από: α) τη μελλοντική μείωση των συντελεστών φορολογίας εισοδήματος, β) τη δυσμενή αλλαγή των κανονισμών που διέπουν τον χειρισμό των αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων στα εποπτικά κεφάλαια και γ) την τυχόν δυσμενή αλλαγή στην ερμηνεία των προαναφερθέντων τροποποιήσεων της νομοθεσίας από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Στην περίπτωση όπου κάποιος από τους ανωτέρω κινδύνους λάβει χώρα, αυτό πιθανόν θα έχει δυσμενή επίπτωση στην επάρκεια των εποπτικών κεφαλαίων του Ομίλου. 4.18 Αναμόρφωση επιτοκίων αναφοράς «IBOR reform» Σε συνέχεια της ανακοίνωσης, τον Ιούλιο του 2017, της οικείας εποπτικής Αρχής του Ηνωμένου Βασιλείου (UK Financial Conduct Authority - FCA), βάσει της οποίας η εν λόγω Αρχή μετά το 2021 θα σταματήσει να ενθαρρύνει ή να υποχρεώνει τα πάνελ των Τραπεζών να υποβάλλουν τιμές για το καθορισμό ορισμένων επιτοκίων αναφοράς «London Interbank Rate» LIBOR. O Όμιλος έχει εργαστεί ενεργά για τη μετάβαση των υφιστάμενων συμβάσεων από το ΙΒΟR σε συμβάσεις που συνδέονται με εναλλακτικά επιτόκια χωρίς κίνδυνο ή σε εναλλακτικά επιτόκια αναφοράς. Τον Μάρτιο του 2021, σύμφωνα με την ανακοίνωση της FCA του 2017, το ICE Benchmark Administration limited (“IBA”) ανακοίνωσε ότι θα παύσει τη δημοσιοποίηση 24 από τα 35 κύρια επιτόκια αναφοράς LIBOR στο τέλος του 2021, ενώ για το ευρέως διαδεδομένο USD LIBOR η καταληκτική ημερομηνία είναι η 30η Ιουνίου του 2023.Παράλληλα, η FCA υποχρέωσει το IBA να δημοσιοποιεί τα 6 εναπομείναντα GBP και JPY LIBOR από την 1Η Ιανουαρίου του 2022, υπό την τροποποιημένη μεθοδολογία, ευρέως γνωστή ως «συνθετικού» LIBOR. Κατά συνέπεια, κατά τη διάρκεια του 2021, ο Όμιλος επικεντρώθηκε στην μετατροπή/μετάβαση των υφιστάμενων συμβάσεων με αναφορά στον σταθμικό μέσο των επιτοκίων του ευρώ για συναλλαγές μίας ημέρας (Euro Overnight Index Average - EONIA) και στις προσαρμογές των LIBOR που θα έπαυαν να ισχύουν μετά το τέλος του 2021, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που μετέπειτα θα δημοσιοποιούνταν σε «συνθετική» βάση. Στο πλαίσιο της ευθυγράμμισης του Ομίλου με όσα ορίζουν οι εποπτικές κατευθύνσεις του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/1011 σχετικά με τους δείκτες που χρησιμοποιούνται ως δείκτες αναφοράς (Benchmark Regulation), και με στόχο την ομαλή μετάβαση και διαχείριση των σχετικών κινδύνων, ο Όμιλος σύστησε ειδική ομάδα έργου υπό την καθοδήγηση και εποπτεία εκπροσώπων ανώτατων στελεχών της Τράπεζας από διάφορους τομείς επιχειρηματικών μονάδων (Λιανική και Επιχειρηματική Τραπεζική), της Νομικής Υπηρεσίας, της Οικονομικής Διαχείρισης, της Διαχείρισης Κινδύνων, της Πληροφορικής, της Οργάνωσης, της Διαχείρισης Διαθεσίμων και Χρηματαγορών Ομίλου και της Διαχείρισης Μη Εξυπηρετούμενου Δανειακού Χαρτοφυλακίου. Η Ομάδα Έργου εστίασε κυρίως στις ακόλουθες βασικές ενέργειες: • • 332 Αναγνώριση της περιμέτρου IBOR με απομόνωση σχετικών πληροφοριών (χαρακτηριστικά συμβάσεων, τύποι προϊόντων, επιτόκια αναφοράς) και εξαγωγή δεδομένων. Αναγνώριση και αξιολόγηση του ρίσκου αναφορικά με την επισκόπηση και προσαρμογή των μοντέλων κινδύνων, αποτίμηση και εντοπισμός των λειτουργικών κινδύνων που συνεπάγονται οι αλλαγές στα συμβατικά έγγραφα. Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 • • • • • • Αναγνώριση και εντοπισμός των επηρεαζόμενων συστημάτων και διαδικασιών, των αλληλεξαρτήσεων μεταξύ των συστημάτων και τη προσαρμογή των εργασιών διαχείρισης δεδομένων καθώς και των σχετικών διαδικασιών. Διεξοδική επισκόπηση των συμβατικών εγγράφων (due diligence). Την εισαγωγή εφεδρικών διατάξεων στα συμβατικά έγγραφα (fallback provisions). Τις ενέργειες επαναδιαπραγμάτευσης των συμβάσεων με τους πελάτες, τη σχετική επικοινωνιακή στρατηγική και την υπογραφή των νέων συμβάσεων. Την ενσωμάτωση στις συμβάσεις των νέων επιτοκίων αναφοράς καθώς και των σχετικών περιθωρίων. Την επικοινωνία προς τις Θυγατρικές του Ομίλου του πλαισίου της μετάβασης και των σχετικών απαραίτητων ενεργειών για την εφαρμογή του. Στο πλαίσιο του έργου αντικατάστασης των δεικτών αναφοράς, διεξήχθη άσκηση ORAP (Αξιολόγηση Λειτουργικού Κινδύνου), όπου οι εμπλεκόμενες, στην ομάδα έργου, μονάδες του Ομίλου και της Εταιρείας εντόπισαν κινδύνους που ποικίλουν σε επίπεδο σημαντικότητας. Τα κύρια ζητήματα και κίνδυνοι που συνδέονται με την αλλαγή του IBOR αφορούν στα ακόλουθα: • • • • Επαναδιαπραγμάτευση των συμβάσεων (π.χ. πιθανές καθυστερήσεις στην επικοινωνία συμβατικών αλλαγών σε εταιρικούς/ιδιώτες πελάτες ή πιθανή απροθυμία πελατών). Συστημικές υλοποιήσεις (π.χ. καθυστερήσεις στην προσαρμογή των αλλαγών και στις παραμετροποιήσεις των συστημάτων). Διαχείριση καθορισμού περιθωρίων και αποτιμήσεων χρηματοοικονομικών προϊόντων που θα επηρεαστούν από τη μετάβαση. Διαχείριση πιστωτικών ανοιγμάτων και σχέσεων αντιστάθμισης εύλογης αξίας. Για την αντιμετώπιση των ανωτέρω θεμάτων, εφαρμόστηκαν σχέδια δράσης που εστίασαν στα εξής: • • • • Έγκαιρη ενσωμάτωση εφεδρικών διατάξεων (fallback language provisions) σε συμβάσεις επιχειρηματικής τραπεζικής. Συστημικές προσαρμογές. Προετοιμασία νέων συμβάσεων /αναδιατύπωση υφισταμένων. Έγκαιρη, με βάση το ισχύον νομικό πλαίσιο, κοινοποίηση επίσημων ειδοποιήσεων προς τους ενεχομένους δανείων IBOR (οφειλέτες και εγγυητές), ενημερώνοντας περί της κατάργησης του IBOR και μετάβασης σε νέα RFR (επιτόκια μηδενικού κινδύνου). Ο Όμιλος έχει ήδη ολοκληρώσει όλες τις απαραίτητες ενέργειες για τη διασφάλιση της συνεπούς και ομαλής μετάβασης των επιτοκιακών δεικτών αναφοράς CHF / JPY / GBP LIBOR σε νέα επιτόκια αναφοράς μηδενικού κινδύνου (RFRs). Συγκεκριμένα: i. ii. iii. 333 Σύντομες ειδοποιήσεις μέσω των υφιστάμενων καναλιών επικοινωνίας (SMS/E-mail/winbank) καθώς και αναλυτικές ανακοινώσεις για τη μετάβαση από CHF / JPY / GBP LIBOR σε νέα RFR: SARON (Swiss Average Rate Overnight), TONAR (Tokyo Overnight Average Rate), SONIΑ (Sterling Overnight Index Average) αντίστοιχα, που ισχύουν από την 1η Ιανουαρίου 2022, γνωστοποιήθηκαν έγκαιρα στους ενεχομένους με σχετικούς λογαριασμούς χορηγήσεων. Έντυπα Καταστάσεων που περιλαμβάνουν ένα πλαίσιο για τη γνωστοποίηση στον παραλήπτη περί της μετάβασης από τα CHF / JPY / GBP LIBOR σε νέα αντίστοιχα επιτόκια μηδενικού κινδύνου, ταχυδρομήθηκαν στους παραλήπτες. Δημοσιεύτηκε η «Επισκόπηση του Πλαισίου Αντικατάστασης Δεικτών Αναφοράς (Benchmark Rates Reform)» στην επίσημη ιστοσελίδα της Τράπεζας Πειραιώς. (https://piraeusbank.gr/el/Idiwtes/Benchmark-Rates-Reform) Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 iv. v. vi. vii. Στο πλαίσιο των ευθυγραμμισμένων πρακτικών της Τράπεζας με τις θυγατρικές της, αναφορικά με την στρατηγική της επικοινωνίας για τη μετάβαση, προετοιμάστηκαν σύντομες ειδοποιήσεις και πρότυπα επιστολών από τις θυγατρικές για τις αντίστοιχες ενέργειες αυτών σε ό,τι αφορά το χαρτοφυλάκιό τους σε CHF / JPY / GBP LIBOR. Ένας λεπτομερής σύντομος οδηγός έχει κοινοποιηθεί στο Δίκτυο και το Τηλεφωνικό Κέντρο της Τράπεζας (Call center), προκειμένου να παρέχονται διευκρινίσεις σε ενδεχόμενα ερωτήματα πελατών περί της διαφοράς CHF LIBOR και νέου RFR SARON και της επίδρασης στους τόκους που θα επιβαρύνουν τον εκάστοτε χορηγητικό λογαριασμό CHF LIBOR. Έχουν ολοκληρωθεί όλες οι απαραίτητες τροποποιήσεις των συμβάσεων με την εισαγωγή των ορισμών των νέων RFR (SARON / TONAR / SONIA) Ολοκληρώθηκε έγκαιρα, πριν από το τέλος του 2021, η απαραίτητη προσαρμογή των συστημάτων (εισαγωγή νέων πεδίων RFR και τροφοδοσία συστημάτων με τις τιμές των νέων επιτοκίων). Ως αποτέλεσμα των ανωτέρω ενεργειών, η διαδικασία αντικατάστασης των επιτοκίων αναφοράς IBOR για τις συμβάσεις σε νομίσματα CHF/GBP/JPY ολοκληρώθηκε επιτυχώς. Επιπρόσθετα, ο Όμιλος έχει ήδη δρομολογήσει όλες τις απαραίτητες ενέργειες που σχετίζονται με τον ορισμό του νέου RFR για το USD (USD SOFR) καθώς και εναλλακτικές επιλογές για την αντικατάσταση του επιτοκίου αναφοράς USD LIBOR, του οποίου η δημοσίευση αναμένεται να διακοπεί την 30η Ιουνίου 2023. Ειδικότερα, η Τράπεζα έχει εκκινήσει τη διαδικασία προσαρμογής των συμβατικών εγγράφων με USD LIBOR με την εισαγωγή του νέου ορισμού RFR SOFR (Secured Overnight Financing Rate) και τη μνεία των απαραιτήτων εφεδρικών διατάξεων. Επιπλέον, ο Όμιλος έχοντας αξιολογήσει τους Κινδύνους Αγοράς, Ρευστότητας και Επιτοκίου που προκύπτουν από τα ανοίγματα σε Ξένο Νόμισμα, τα οποία είναι υποκείμενα σε αντικατάσταση των δεικτών αναφοράς, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η επίδρασή τους στους σχετικούς βασικούς δείκτες κινδύνου κρίνεται ασήμαντη. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι κίνδυνοι που αναγνωρίστηκαν κατά τη διαδικασία μετάβασης του επιτοκίου αναφοράς IBOR δεν οδήγησαν σε αλλαγές στη στρατηγική Διαχείρισης Κινδύνων και Κεφαλαίου, συνεπώς αλλαγές στην στρατηγική του Ομίλουαναφορικά με τους κινδύνους Αγοράς, Ρευστότητας και Επιτοκίου δεν κρίθηκαν αναγκαίες. Χρηματοοικονομικά μέσα τα οποία επηρεάζονται από τη μετάβαση Η δεύτερη φάση (Phase ΙΙ) του πλαισίου Αντικατάστασης των Δεικτών Αναφοράς που εκδόθηκε τον Αύγουστο του 2020, εστιάζει στις επιπτώσεις της μετάβασης. Οι τροποποιήσεις αφορούν στην αντιμετώπιση ζητημάτων που επηρεάζουν τις χρηματοοικονομικές καταστάσεις όταν διενεργούνται αλλαγές στις συμβατικές ταμειακές ροές και στις σχέσεις αντιστάθμισης. Σύμφωνα με αυτές τις τροποποιήσεις, αλλαγές που πραγματοποιούνται σε ένα χρηματοοικονομικό μέσο, το οποίο δεν επιμετράται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων, αλλά είναι οικονομικά ισοδύναμες και προαπαιτούμενες στο πλαίσιο της μετάβασης, δεν έχουν ως αποτέλεσμα την αποαναγνώριση ή την αλλαγή στη λογιστική αξία του χρηματοοικονομικού μέσου. Ωστόσο, απαιτούν την επικαιροποίηση του πραγματικού επιτοκίου έτσι ώστε να αντικατοπτρίζεται η μεταβολή στο επιτόκιο αναφοράς. Επιπλέον, οι σχέσεις λογιστικής αντιστάθμισης δεν θα πρέπει να διακόπτονται ως αποτέλεσμα της αντικατάστασης του επιτοκίου αναφοράς, ενώ οποιαδήποτε διαφορά στην αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας της σχέσης αντιστάθμισης που προκύπτει από την μετάβαση θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως πρόσθετη πηγή αναποτελεσματικότητας, υπό τον όρο ότι η λογιστική σχέση αντιστάθμισης πληροί όλα τα λοιπά κριτήρια. Ο πίνακας που ακολουθεί, παρουσιάζει τα υπόλοιπα των μη παραγώγων χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού και υποχρεώσεων και των παραγώγων, για τα οποία η διαδικασία αντικατάστασης των δεικτών αναφοράς δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί: 334 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Χρηματοοικονομικά μέσα για τα οποία εκκεμεί η μετάβαση σε εναλλακτικά επιτόκια αναφοράς, ανά βασικό επιτόκιο 31/12/2021 Μη παράγωγα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού Μη παράγωγα χρηματοοικονομικά στοιχεία υποχρεώσεων Ονομαστικές αξίες παραγώγων Συμβάσεις ανταλλαγής επιτοκίου Προθεσμιακά συμβόλαια συναλλάγματος Διανομισματικές συμβάσεις ανταλλαγής επιτοκίων Δικαιώματα προαίρεσης Συμβάσεις ανταλλαγής νομισμάτων Σύνολο USD LIBOR CHF LIBOR GBP LIBOR JPY LIBOR 2,586 31 1 1 - - - - 81 475 902 42 306 4,393 31 1 1 Τα ποσά που απεικονίζονται στον παραπάνω πίνακα, αντικατοπτρίζουν την συνάθροιση ανά σημαντικό επιτόκιο αναφοράς των υπολοίπων μη παραγώγων χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού και των ονομαστικών αξιών παραγώγων, των οποίων η διαδικασία αντικατάστασης των επιτοκίων αναφοράς κατά την 31η Δεκεμβρίου 2021 δεν είχε ακόμη ολοκληρωθεί. 1. Όσον αφορά τα υπόλοιπα λογαριασμών δανείων με επιτόκιο αναφοράς USD LIBOR, το επιτόκιό τους δεν έχει αντικατασταθεί από νέο μηδενικού κινδύνου, καθώς ο δείκτης αναφοράς USD LIBOR αναμένεται να πάψει να είναι αντιπροσωπευτικός και να δημοσιεύεται την 30η Ιουνίου 2023. 2. Αναφορικά με τα υπόλοιπα δανειακών λογαριασμών σε CHF/GBP/JPY LIBOR, την 31η Δεκεμβρίου 2021, οι εν λόγω λογαριασμοί είτε: μετέβησαν στα αντίστοιχα εναλλακτικά επιτόκια αναφοράς SARON / SONIA / TONAR κατά την 1η Ιανουαρίου 2022, αναμένεται να μεταβούν στα αντίστοιχα εναλλακτικά επιτόκια αναφοράς την ημερομηνία έναρξης της επόμενης περιόδου εκτοκισμού. Όσον αφορά στα παράγωγα, σε συνέχεια της ανακοίνωσης από το IBA τον Μάρτιο του 2021, με βάση την οποία η δημοσιοποίηση του USD LIBOR επεκτείνεται μέχρι τις 30 Ιουνίου 2023, το πρόγραμμα μετάβασης του Ομίλου επικεντρώθηκε κυρίως στους πελάτες με Στερλίνα, Ελβετικό φράγκο, Ιαπωνικό γιεν καθώς και EONIA. Αναφορικά με το Euro Interbank Offered Rate (EURIBOR), το 2019 εφαρμόστηκε επ’ αυτού μεθοδολογική αναμόρφωση σε ευθυγράμμιση με τα όσα ορίζουν οι εποπτικές οδηγίες που αναφέρονται στην ΕΕ 2016/1011 - EU Benchmark Regulation (EU BMR). Ειδικότερα, το EURIBOR εξακολουθεί να υφίσταται ως επιτόκιο αναφοράς ακολουθώντας μία υβριδική μεθοδολογία από το τέλος του 2019, βασιζόμενη στο πλήθος των σχετιζόμενων συναλλαγών και τις εκτιμήσεις των εμπειρογνωμόνων επί των πράξεων στις σχετικές αγορές εάν δεν υφίσταται σχετική δραστηριότητα στην αγορά χρήματος. Σε συνέχεια της εφαρμογής της υβριδικής μεθοδολογίας, o διαχειριστής του EURIBOR, ΕΜMI (European Money Markets Institute), έχει αποφασίσει τη συνέχιση της χρήσης του ως επιτόκιο αναφοράς τόσο για τις νέες όσο και για τις υφιστάμενες συμβάσεις μετά και την 1η Ιανουαρίου 2022. Ωστόσο, ο Όμιλος, αξιολογώντας το μελλοντικό ενδεχόμενο αναμόρφωσης του EURIBOR, έχει εκκινήσει εργασίες προετοιμασίας για την προσαρμογή των αντιστοίχων συμβάσεων, με την εισαγωγή ειδικής εφεδρικής διάταξης στις συμβάσεις, έτσι ώστε να καλυφθεί το ενδεχόμενο κατάργησης του EURIBOR και αντικατάστασής του από ένα νέο επιτόκιο αναφοράς. 335 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Αναφορικά με την αντικατάσταση του ΕΟΝΙΑ, ο Όμιλος διενήργησε όλες τις απαιτούμενες τροποποιήσεις στις σχετικές συμβάσεις και στα συστήματά του, προκειμένου να ολοκληρώσει τη μετάβαση από το εν λόγω επιτόκιο αναφοράς στο επιτόκιο αντικατάστασης Euro short-term rate (€STR). Η εν λόγω μετάβαση ολοκληρώθηκε πριν το τέλος του 2020. H αντικατάσταση του δείκτη IBOR δεν επέφερε καμία επίδραση στις σχέσεις λογιστικής αντιστάθμισης εύλογης αξίας του Ομίλου, με ημερομηνία αναφοράς την 31η Δεκεμβρίου 2021, λαμβάνοντας υπόψη ότι τα μέσα αντιστάθμισης έχουν ως επιτόκιο αναφοράς το EURIBOR, το οποίο επί του παρόντος δεν υπόκεινται στην εν λόγω διαδικασία αναμόρφωσης. 5 Ανάλυση κατά τομέα Ο Διευθύνων Σύμβουλος, σε συνεργασία με τα μέλη της Εκτελεστικής Επιτροπής του Ομίλου, είναι ο ανώτερος φορέας λήψης αποφάσεων, βάσει των οποίων παρακολουθείται και αξιολογείται η απόδοση του κάθε τομέα. Ο Όμιλος έχει αναγνωρίσει τους ακόλουθους επιχειρηματικούς τομείς: Λιανική Τραπεζική – Περιλαμβάνει τους πελάτες Mass, Affluent, Private banking, Μικρών Επιχειρήσεων, τις κύριες δραστηριότητες του Δημοσίου Τομέα καθώς και τα κανάλια διανομής. Επιχειρηματική Τραπεζική – Περιλαμβάνει τις εργασίες και τα μεγέθη Μεγάλων Επιχειρήσεων, Ναυτιλίας, Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων και των κύριων δραστηριοτήτων του Αγροτικού τομέα. Piraeus Financial Markets («PFM») – Περιλαμβάνει τις εργασίες που σχετίζονται με αγορές Ομολόγων, Συναλλάγματος Χρηματαγορών και λοιπές δραστηριότητες Διαχείρισης Διαθεσίμων μέρος των οποίων είναι και η διαχείριση του επιτοκιακού περιθωρίου των εργασιών της Τράπεζας, καθώς και σημαντικούς πελάτες (Institutional Clients’ Segment). Λοιπά – Περιλαμβάνει δραστηριότητες που δεν κατατάσσονται σε κάποιο συγκεκριμένο πελατειακό τομέα, τη διαχείριση ακίνητης περιουσίας, τις μη πελατειακές συμμετοχές του Ομίλου, τις διεθνείς δραστηριότητες, τις χρηματοδοτικές ενέργειες βάσει αποφάσεων της ALCO, καθώς και τις απαλοιφές μεταξύ των τομέων. NPE Management Unit («NPE MU») – Περιλαμβάνει τη διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων δανείων που δεν θεωρείται κύρια δραστηριότητα, ανεξάρτητα από το ποιος διαχειρίζεται τα δάνεια (ο Όμιλος ή άλλη εταιρεία). Επιπλέον, μετά την αποαναγνώριση των τιτλοποιημένων χαρτοφυλακίων Phoenix, Vega I, II, III, Sunrise I και Sunrise II, ο εν λόγω επιχειρηματικός τομέας περιλαμβάνει επίσης τους τίτλους υψηλής εξοφλητικής προτεραιότητας και τους τίτλους μειωμένης εξασφάλισης που διακρατά ο Όμιλος. Επίσης περιλαμβάνονται τα έξοδα προς την Intrum Hellas Credit Servicing Α.Ε. για τη διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων δανείων του Ομίλου. Οι διεταιρικές συναλλαγές πραγματοποιούνται σε συνήθεις όρους αγοράς. Οι συναλλαγές και τα υπόλοιπα μεταξύ των τομέων απαλείφονται εντός των σχετικών τομέων. Παρατίθεται παρακάτω ανάλυση, κατά επιχειρηματικό τομέα, των αποτελεσμάτων και λοιπών οικονομικών μεγεθών του Ομίλου. 336 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 1/1 - 31/12/2021 Τομείς «Core» Piraeus Λιανική Επιχειρηματική Financial Τραπεζική Τραπεζική Markets (PFM) Λοιπά Σύνολο NPE MU Όμιλος Καθαρά έσοδα από τόκους Καθαρά έσοδα προμηθειών Καθαρά κέρδη/ (ζημίες) από αποαναγνώριση χρηματοοικονομικών μέσων στο αποσβεσμένο κόστος Καθαρά λοιπά έσοδα/ (έξοδα) Σύνολο καθαρών εσόδων 444 225 480 151 146 6 127 4 1.197 385 213 9 1.410 394 6 674 8 4 643 323 163 638 2 216 349 334 388 2.304 (8) 7 222 326 395 2.526 Σύνολο λειτουργικών εξόδων προ προβλέψεων Κέρδη/ (ζημίες) προ προβλέψεων, απομειώσεων και φόρων Αναμενόμενες ζημίες απομείωσης αξίας δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Λοιπές ζημίες πιστωτικού κινδύνου επί των δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Αναστροφές / (ζημίες) απομείωσης λοιπών στοιχείων ενεργητικού Αναμενόμενες (ζημίες απομειώσεων) / αναστροφές χρεωστικών τίτλων αποτιμώμενων στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων Απομείωση αξίας θυγατρικών και συγγενών εταιρειών Απομείωση αξίας ενσώματων παγίων και άυλων στοιχείων ενεργητικού Απομείωση απαιτήσεων από χρεωστικούς τίτλους στο αποσβεσμένο κόστος Λοιπές απομειώσεις (ζημίες απομειώσεων) / αναστροφές Λοιπές προβλέψεις (έξοδα) / αναστροφές Αποτελέσματα συμμετοχών σε συγγενείς εταιρείες και κοινοπραξίες Κέρδη/ (ζημίες) προ φόρων Φόρος εισοδήματος Κέρδη/ (ζημίες) χρήσης από συνεχιζόμενες δραστηριότητες Κέρδη/ (ζημίες) μετά από φόρο εισοδήματος από διακοπείσες δραστηριότητες Κέρδη/ (ζημίες) χρήσης (431) 243 (156) 487 (36) 601 (202) 147 (825) 1.479 (108) 114 (933) 1.593 (290) (9) (1) (30) (330) (3.902) (4.232) (2) - (11) - - 2 (13) 2 - (13) 2 (3) (52) (1) 465 (11) (19) 571 (23) (13) 12 18 113 (11) (23) (13) (19) 8 18 1.097 (3.788) - - - (7) (7) - 9.584 7 9.591 40.057 17.595 7 17.602 12.636 29.138 29.138 16.199 13.439 114 33 13.586 4.719 69.756 114 47 69.917 73.611 9.484 388 9.872 376 Κατά την 31/12/2021 Σύνολο ενεργητικού από συνεχιζόμενες δραστηριότητες (εξαιρουμένων των διακρατούμενων προς πώληση στοιχείων ενεργητικού) Σύνολο ενεργητικού από διακοπείσες δραστηριότητες Διακρατούμενα προς πώληση στοιχεία ενεργητικού Σύνολο ενεργητικού Σύνολο υποχρεώσεων 337 (11) (23) (13) (19) 0 8 18 (2.691) (316) (3.007) (7) (3.014) 79.240 114 435 79.789 73.987 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Τομείς «Core» 1/1 - 31/12/2020 Όπως αναμορφώθηκε Καθαρά έσοδα από τόκους Καθαρά έσοδα προμηθειών Καθαρά κέρδη/ (ζημίες) από αποαναγνώριση χρηματοοικονομικών μέσων στο αποσβεσμένο κόστος Λοιπά έσοδα/ (έξοδα) Σύνολο καθαρών εσόδων Σύνολο λειτουργικών εξόδων προ προβλέψεων Κέρδη/ (ζημίες) προ προβλέψεων, απομειώσεων και φόρων Αναμενόμενες ζημίες απομείωσης αξίας δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Αναστροφές / (ζημίες) απομείωσης λοιπών στοιχείων ενεργητικού Αναμενόμενες (ζημίες απομειώσεων) / αναστροφές χρεωστικών τίτλων αποτιμώμενων στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων Απομείωση αξίας θυγατρικών και συγγενών εταιρειών Απομείωση αξίας ενσώματων παγίων και άϋλων στοιχείων ενεργητικού Απομείωση απαιτήσεων από χρεωστικούς τίτλους στο αποσβεσμένο κόστος Λοιπές απομειώσεις (ζημίες απομειώσεων) / αναστροφές Λοιπές προβλέψεις (έξοδα) / αναστροφές Αποτελέσματα συμμετοχών σε συγγενείς εταιρείες και κοινοπραξίες Κέρδη/ (ζημίες) προ φόρων Φόρος εισοδήματος Κέρδη/ (ζημίες) χρήσης από συνεχιζόμενες δραστηριότητες Κέρδη/ (ζημίες) μετά από φόρο εισοδήματος από διακοπείσες δραστηριότητες Κέρδη/ (ζημίες) χρήσης Kατά την 31/12/2020 Σύνολο ενεργητικού από συνεχιζόμενες δραστηριότητες (εξαιρουμένων των διακρατούμενων προς πώληση στοιχείων ενεργητικού) Σύνολο ενεργητικού από διακοπείσες δραστηριότητες Διακρατούμενα προς πώληση στοιχεία ενεργητικού Σύνολο ενεργητικού Σύνολο υποχρεώσεων 338 Λιανική Επιχειρηματική Τραπεζική Τραπεζική Piraeus Financial Markets (PFM) Λοιπά Σύνολο NPE MU Όμιλος 468 184 472 118 146 5 16 (1) 1.102 306 383 11 1.486 317 7 658 (461) 197 (2) 4 592 (140) 451 30 181 (27) 155 35 51 (340) (289) (2) 75 1.482 (968) 514 11 6 411 (120) 291 9 81 1.893 (1.088) 805 (86) - (142) - - (3) (189) (231) (189) (874) - (1.104) (189) 111 (3) 307 (6) (12) 137 (6) (4) 2 (16) (506) (6) (6) (4) (12) (1) (16) 49 1 (582) - - - (10) (10) - (6) (6) (4) (12) (0) (16) (534) (127) (660) (10) (670) 10.424 2 10.426 37.364 16.380 16.380 10.030 17.855 17.855 12.670 13.493 111 13.605 3.978 58.152 111 2 58.266 64.042 13.115 179 13.294 321 71.267 111 181 71.560 64.363 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Στους ανωτέρω πίνακες, τα έσοδα από τόκους σε κάθε τομέα παρουσιάζονται μετά την αφαίρεση των εντόκων εξόδων, καθώς η αξιολόγηση κάθε τομέα γίνεται στη βάση των καθαρών εντόκων εσόδων. Την 31η Δεκεμβρίου 2021 και 2020 η γραμμή «Καθαρά λοιπά έσοδα/ (έξοδα)» περιλαμβάνει επιπρόσθετα τόσο τα καθαρά κέρδη/ (ζημίες) από χρηματοοικονομικά μέσα που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων όσο και τα καθαρά κέρδη/ (ζημίες) από χρηματοοικονομικά μέσα που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων ύψους € 172 εκατ. και € 38 εκατ., αντίστοιχα. Ο τομέας «Λοιπά» ύψους € 216 εκατ. στη γραμμή «Καθαρά λοιπά έσοδα/ (έξοδα)» περιλαμβάνει κέρδος από απώλεια ελέγχου θυγατρικών, ύψους € 184 εκατ. (Ανατρέξτε στη Σημείωση 24). β) Γεωγραφικοί τομείς O Όμιλος δραστηριοποιείται στις εξής γεωγραφικές περιοχές: α) Ελλάδα, η χώρα δραστηριοποίησης της Εταιρείας β) υπόλοιπη Ευρώπη, που περιλαμβάνει την Αλβανία, την Βουλγαρία, την Ρουμανία, την Σερβία, την Ουκρανία, την Κύπρο, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Γερμανία και την Ιρλανδία και γ) Λοιπές χώρες που περιλαμβάνουν την Αίγυπτο. Για το σκοπό αυτό, το 99% των καθαρών εσόδων του Ομίλου προέρχεται από την Ελλάδα και το 1% από τις υπόλοιπες χώρες. Ο παρακάτω πίνακας συνοψίζει τα καθαρά έσοδα και τα μη κυκλοφορούντα στοιχεία ενεργητικού του Ομίλου σε όλες τις γεωγραφικές περιοχές . Ο επιμερισμός έχει βασιστεί στη χώρα εγκατάστασης των θυγατρικών. Καθαρά Έσοδα Όμιλος Ελλάδα Υπόλοιπη Ευρώπη Λοιπές χώρες Σύνολο συνεχιζόμενων δραστηριοτήτων Διακοπείσες δραστηριότητες 1/1 - 31/12/2021 2.497 28 2.526 39 1/1 - 31/12/2020 Όπως αναμορφώθηκε 1.873 20 1.893 33 Μη κυκλοφορούντα στοιχεία ενεργητικού 31/12/2020 Όπως 31/12/2021 αναμορφώθη κε 2.056 136 5 2.197 80 2.221 168 4 2.394 81 Σχετική πληροφόρηση για τις εταιρείες του Ομίλου που έχουν ταξινομηθεί στις διακοπείσες δραστηριότητες για τις χρήσεις 2021 και 2020, παρουσιάζεται στη Σημείωση 13. 339 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 6 Καθαρά έσοδα από τόκους Συνεχιζόμενες δραστηριότητες Τόκοι και εξομοιούμενα έσοδα Τόκοι χρεογράφων που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων Τόκοι χρεωστικών τίτλων στο αποσβεσμένο κόστος Τόκοι δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος και συμφωνιών επαναπώλησης τίτλων Τόκοι απαιτήσεων κατά πιστωτικών ιδρυμάτων Τόκοι από αρνητικά επιτόκια από υποχρεώσεις προς την ΕΚΤ Τόκοι από λοιπά αρνητικά επιτόκια τοκοφόρων υποχρεώσεων Λοιποί τόκοι έσοδα Σύνολο τόκων και εξομοιούμενων εσόδων από χρηματοοικονομικά μέσα μη αποτιμώμενα σε εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων Τόκοι χρηματοοικονομικών μέσων αποτιμώμενων σε εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων Τόκοι παράγωγων χρηματοοικονομικών μέσων Σύνολο τόκων και εξομοιούμενων εσόδων Τόκοι και εξομοιούμενα έξοδα Τόκοι υποχρεώσεων προς πελάτες και συμφωνιών επαναγοράς τίτλων Τόκοι πιστωτικών τίτλων σε κυκλοφορία και λοιπών δανειακών κεφαλαίων Τόκοι υποχρεώσεων προς πιστωτικά ιδρύματα Εισφορά Ν. 128/75 Τόκοι από αρνητικά επιτόκια τοκοφόρων στοιχείων ενεργητικού Λοιποί τόκοι έξοδα Σύνολο τόκων και εξομοιούμενων εξόδων από χρηματοοικονομικά μέσα μη αποτιμώμενα σε εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων Τόκοι χρηματοοικονομικών μέσων αποτιμώμενων σε εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων Τόκοι παράγωγων χρηματοοικονομικών μέσων Σύνολο τόκων και εξομοιούμενων εξόδων Καθαρά έσοδα από τόκους Όμιλος Εταιρεία 1/1 - 31/12/2021 1/1 - 31/12/2020 1/1 - 31/12/2021 1/1 - 31/12/2020 47 45 - 44 87 49 88 49 1.349 1.581 67 1.577 3 146 3 26 - 3 26 2 2 - 2 10 13 - 7 1.644 1.719 155 1.708 8 10 5 10 133 1.785 95 1.825 160 95 1.813 (40) (88) - (87) (77) (71) (77) (71) (3) (59) (3) (65) (1) (3) (65) (43) (11) - (11) (3) (3) - (4) (225) (241) (78) (240) - - - - (150) (375) (98) (339) (78) (98) (338) 1.410 1.486 82 1.475 Το κονδύλι «Τόκοι από αρνητικά επιτόκια από υποχρεώσεις προς την ΕΚΤ» περιλαμβάνει τις χρηματοδοτικές υποχρεώσεις της Τράπεζας Πειραιώς Α.Ε προς την ΕΚΤ, στο πλαίσιο του προγράμματος TLTRO III. Συγκεκριμένα, τα έσοδα που ενσωματώθηκαν στα καθαρά έσοδα από τόκους λόγω των αρνητικών τόκων από χρηματοδότηση της ΕΚΤ ανήλθαν σε € 146 εκατ., συμπεριλαμβανομένου του πρόσθετου περιθωρίου -0,50% που θα παρασχεθεί στο πλαίσιο του προγράμματος TLTRO III, καθώς ο Όμιλος πληροί τις προϋποθέσεις, για τις δύο (2) ειδικές περιόδους αναφοράς από 24 Ιουνίου 2020 έως 23 Ιουνίου 2021 και από 24 Ιουνίου 2021 έως 23 Ιουνίου 2022. 340 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Στις περσινές δημοσιευμένες οικονομικές καταστάσεις οι γραμμές «Τόκοι από αρνητικά επιτόκια από υποχρεώσεις προς την ΕΚΤ» και «Τόκοι από λοιπά αρνητικά επιτόκια τοκοφόρων υποχρεώσεων» είχαν συμπεριληφθεί στη γραμμή «Τόκοι απαιτήσεων κατά πιστωτικών ιδρυμάτων». Στο ίδιο πλαίσιο, η γραμμή «Τόκοι από αρνητικά επιτόκια τοκοφόρων στοιχείων ενεργητικού» είχε συμπεριληφθεί στη γραμμή «Τόκοι υποχρεώσεων προς πιστωτικά ιδρύματα». Ανάλυση εσόδων από τόκους ανά πιστωτική ποιότητα και ανά χαρτοφυλάκιο. Ο παρακάτω πίνακας παρουσιάζει τα έντοκα έσοδα από δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος, ανά πιστωτική ποιότητα και ποιοτική διαβάθμιση. Όμιλος - Συνεχιζόμενες δραστηριότητες Δάνεια ιδιωτών Δάνεια προς εταιρείες Δάνεια προς Δημόσιο Τομέα Σύνολο Εταιρεία Δάνεια ιδιωτών Δάνεια προς εταιρείες Δάνεια προς Δημόσιο Τομέα Σύνολο 341 Μη απομειωμένης πιστωτικής αξίας Στάδιο 1 και 2 281 634 2 916 Μη απομειωμένης πιστωτικής αξίας 1/1 - 31/12/2021 Απομειωμένης πιστωτικής αξίας Στάδιο 3 POCI 64 260 324 46 63 109 Μη απομειωμένης πιστωτικής αξίας Σύνολο Στάδιο 1 και 2 391 956 2 1.349 1/1 - 31/12/2021 312 618 3 933 Μη απομειωμένης πιστωτικής αξίας Απομειωμένης πιστωτικής αξίας 1/1 - 31/12/2020 Απομειωμένης πιστωτικής αξίας Στάδιο 3 POCI Σύνολο 99 371 469 76 103 179 487 1.092 3 1.581 1/1 - 31/12/2020 Απομειωμένης πιστωτικής αξίας Στάδιο 1 και 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο Στάδιο 1 και 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο 5 5 16 28 44 8 10 19 28 39 0 67 312 622 2 936 99 365 464 76 101 177 487 1.087 3 1.577 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 7 Καθαρά έσοδα προμηθειών Συνεχιζόμενες δραστηριότητες Όμιλος Εταιρεία 1/1 - 31/12/2021 1/1 - 31/12/2020 1/1 - 31/12/2021 1/1 - 31/12/2020 Έσοδα προμηθειών Εμπορική τραπεζική Επενδυτική τραπεζική Διαχείριση κεφαλαίων Σύνολο εσόδων προμηθειών 433 36 29 498 367 23 18 408 43 43 336 12 11 358 Έξοδα προμηθειών Εμπορική τραπεζική Επενδυτική τραπεζική Διαχείριση κεφαλαίων Σύνολο εξόδων προμηθειών (97) (6) (1) (104) (85) (6) (91) (36) (36) (80) (80) Καθαρά έσοδα προμηθειών 394 317 7 278 α. Έσοδα προμηθειών Ο Όμιλος και η Εταιρεία ταξινομούν τα έσοδα από τις συμβάσεις με τους πελάτες με βάση το είδος των παρεχόμενων υπηρεσιών. Η Διοίκηση πιστεύει ότι αυτός ο τρόπος ταξινόμησης αντικατοπτρίζει πως η φύση, η ποσότητα, ο χρόνος και η αβεβαιότητα των εσόδων και των ταμειακών ροών του Ομίλου και της Εταιρείας επηρεάζονται από οικονομικούς παράγοντες. Οι παρακάτω πίνακες παρουσιάζουν τα συνολικά έσοδα προμηθειών από συμβάσεις με πελάτες του Ομίλου και της Εταιρείας, για τη χρήση που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2021 και 2020, με βάση τον τύπο προϊόντος και τον επιχειρηματικό τομέα. 342 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Όμιλος 1/1 - 31/12/2021 Συναλλαγών/ενεργοποίησης POS Αμοιβαίων κεφαλαίων/Μετοχών Ασφαλιστικών Εργασιών Καρτών Καταθέσεων Κίνησης Κεφαλαίων Εγγυητικών Επιστολών Δανείων και απαιτήσεων από πελάτες Πληρωμές Λογαριασμών Συναλλάγματος Λοιπές Προμήθειες Σύνολο Λιανική Επιχειρηματική Τραπεζική Τραπεζική Συναλλαγών/ενεργοποίησης POS Αμοιβαίων κεφαλαίων/Μετοχών Ασφαλιστικών Εργασιών Καρτών Καταθέσεων Κίνησης Κεφαλαίων Εγγυητικών Επιστολών Δανείων και απαιτήσεων από πελάτες Πληρωμές Λογαριασμών Συναλλάγματος Λοιπές Προμήθειες Σύνολο Ασφαλιστικών Εργασιών Σύνολο 343 NPE MU Σύνολο 24 2 5 6 1 13 29 1 7 - 3 11 3 - 1 1 2 2 3 79 47 50 49 9 67 34 9 20 18 18 286 60 5 3 21 169 1 9 1 1 5 24 1 11 70 27 22 44 498 Piraeus Financial Markets Λοιπά NPE MU Σύνολο Έσοδο Προμηθειών Λιανική Επιχειρηματική Τραπεζική Τραπεζική 41 24 30 35 7 38 2 19 1 4 5 1 11 26 1 5 - 4 7 1 1 - 1 2 2 2 3 63 34 43 43 8 52 31 10 20 16 15 238 45 5 2 12 131 1 1 8 1 4 18 1 1 12 57 26 19 31 408 Λοιπά NPE MU Σύνολο 8 8 1 1 43 43 Εταιρεία 1/1 - 31/12/2021 Λοιπά 53 35 33 41 8 49 2 Όμιλος 1/1 - 31/12/2020 Έσοδο Προμηθειών Piraeus Financial Markets Λιανική Επιχειρηματική Τραπεζική Τραπεζική 30 30 4 4 Έσοδο Προμηθειών Piraeus Financial Markets - Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Εταιρεία 1/1 - 31/12/2020 Συναλλαγών/ενεργοποίησης POS Αμοιβαίων κεφαλαίων/Μετοχών Ασφαλιστικών Εργασιών Καρτών Καταθέσεων Κίνησης Κεφαλαίων Εγγυητικών Επιστολών Δανείων και απαιτήσεων από πελάτες Πληρωμές Λογαριασμών Συναλλάγματος Λοιπές Προμήθειες Σύνολο Έσοδο Προμηθειών Piraeus Financial Markets Λιανική Επιχειρηματική Τραπεζική Τραπεζική Λοιπά NPE MU Σύνολο 41 11 13 35 7 38 2 20 1 2 4 1 11 26 1 4 - 5 1 1 - 1 2 2 3 63 16 20 42 8 52 31 9 20 16 15 207 42 4 2 12 125 1 1 7 1 1 9 1 1 10 53 26 19 28 358 β. Λοιπά έσοδα Οι κατωτέρω πίνακες παρουσιάζουν τα λοιπά έσοδα από συμβάσεις με πελάτες του Ομίλου και της Εταιρείας για τις χρήσεις που έληξαν την 31η Δεκεμβρίου 2021 και 2020, που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του Δ.Π.Χ.Α. 15. Όμιλος 1/1 - 31/12/2021 Λοιπά έσοδα εκμεταλλεύσεως Κέρδη από πώληση επενδυτικών ακινήτων Κέρδη από πώληση λοιπών στοιχείων ενεργητικού Σύνολο Λοιπά έσοδα Λιανική Επιχειρηματι Τραπεζική κή Τραπεζική - - Όμιλος 1/1 - 31/12/2020 Λοιπά έσοδα εκμεταλλεύσεως Κέρδη από πώληση επενδυτικών ακινήτων Κέρδη από πώληση λοιπών στοιχείων ενεργητικού Σύνολο 344 Λοιπά NPE MU Σύνολο 41 1 6 48 6 6 47 1 6 54 Λοιπά NPE MU Σύνολο 57 3 3 63 7 7 64 3 3 70 Λοιπά έσοδα Λιανική Επιχειρηματι Τραπεζική κή Τραπεζική - - Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Εταιρεία 1/1 - 31/12/2020 Λοιπά έσοδα εκμεταλλεύσεως Κέρδη από πώληση λοιπών στοιχείων ενεργητικού Σύνολο Λοιπά έσοδα Λιανική Επιχειρηματι Τραπεζική κή Τραπεζική - - Λοιπά NPE MU Σύνολο 37 3 40 7 7 44 3 47 8 Καθαρά κέρδη/ (ζημίες) από χρηματοοικονομικά μέσα που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων Όμιλος Συνεχιζόμενες δραστηριότητες Κέρδη / (ζημίες) ομολόγων Κέρδη / (ζημίες) λοιπών χρηματοοικονομικών μέσων Αποτελέσματα από χρηματοοικονομικά μέσα αποτιμώμενα σε εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων Εταιρεία 1/1 - 31/12/2021 1/1 - 31/12/2020 1/1 - 31/12/2021 1/1 - 31/12/2020 (2) 87 31 5 (1) - 31 7 85 36 (1) 38 Τα καθαρά κέρδη/(ζημίες) του Ομίλου από χρηματοοικονομικά μέσα αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων για την περίοδο που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2021 περιλαμβάνουν κυρίως κέρδος € 71 εκατ. από παράγωγα, που περιλαμβάνονται στην γραμμή «κέρδη/ (ζημίες) λοιπών χρηματοοικονομικών μέσων». Στην εν λόγω γραμμή περιλαμβάνεται επίσης ζημία ύψους € 13 εκατ. που αφορά σε συναλλαγματικές διαφορές (2020: κέρδος € 11 εκατ.). 9 Καθαρά κέρδη/ (ζημίες) από αποαναγνώριση χρηματοοικονομικών μέσων στο αποσβεσμένο κόστος Τα καθαρά κέρδη Ομίλου ύψους € 326 εκατ. προέκυψαν ι κυρίως από τις ακόλουθες συναλλαγές: Την 13η Ιανουαρίου 2021, ο Όμιλος αντάλλαξε με την Ελληνική Δημοκρατία επτά (7) ΟΕΔ συνολικής ονομαστικής αξίας € 2.824 εκατ. και εύλογης αξίας € 3.577 εκατ., λήξης από το 2027 έως το 2042, με ένα νέο 30ετές ΟΕΔ ονομαστικής αξίας € 2.400 εκατ. και εύλογης αξίας € 3.553 εκατ. Η διαφορά των € 24 εκατ. μεταξύ της εύλογης αξίας των ομολόγων που ανταλλάχθηκαν και της εύλογης αξίας του ομολόγου που αποκτήθηκε, διακανονίστηκε από το Ελληνικό Δημόσιο σε μετρητά. Το κέρδος από την εν λόγω ανταλλαγή ανήλθε σε € 221 εκατ. Την 1η Μαρτίου 2021, ο Όμιλος διενέργησε πώληση ορισμένων ιταλικών κρατικών ομολόγων συνολικής ονομαστικής αξίας € 1.150 εκατ. στο πλαίσιο του σχεδίου Sunrise, τα οποία πριν την πώλησή τους είχαν ταξινομηθεί στο χαρτοφυλάκιο χρεωστικών τίτλων στο αποσβεσμένο κόστος. Το κέρδος από την συναλλαγή ανήλθε σε € 85 εκατ. 345 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Την 17η Δεκεμβρίου 2021, Ο Όμιλος αντάλλαξε με την Ελληνική Δημοκρατία είκοσι (20) ομόλογα Ελληνικού Δημοσίου επιμετρούμενα στο αποσβεσμένο κόστος, συνολικής ονομαστικής αξίας € 429 εκατ., λήξης από το 2023 έως το 2042, με τέσσερα (4) ομόλογα Ελληνικού Δημοσίου διάρκειας 7, 15, 19 και 24 έτη, συνολικής ονομαστικής αξίας € 425 εκατ. Το κέρδος από την ανταλλαγή των προαναφερόμενων ΟΕΔ ανήλθε σε € 7 εκατ. 10 Καθαρά λοιπά έσοδα/ (έξοδα) Συνεχιζόμενες δραστηριότητες Κέρδη/ (ζημίες) από την αποτίμηση επενδυτικών ακινήτων (Σημείωση 27) Έσοδα ενοικίων από επενδυτικά ακίνητα Λοιπά καθαρά έσοδα / (έξοδα) Σύνολο Καθαρών Λοιπών Εσόδων/ (Εξόδων) Όμιλος Εταιρεία 1/1 - 31/12/2021 1/1 - 31/12/2020 1/1 - 31/12/2021 1/1 - 31/12/2020 4 34 (1) 37 (9) 31 21 43 (3) (3) 9 12 34 56 Η μείωση του κονδυλίου «Λοιπά καθαρά έσοδα / (έξοδα)» για τον Όμιλο οφείλεται κυρίως σε ρήτρα ύψους € 28 εκατ. προς απόδοση από την Τράπεζα στην εταιρεία Intrum Hellas REO Solutions Α.Ε. ως αποτέλεσμα του πρόωρου τερματισμού του 10ετούς αποκλειστικού συμβολαίου διαχείρισης ακινήτων της Τράπεζας από την τελευταία και την σύναψη μιας νέας ετήσιας σύμβασης. Η ανωτέρω μεταβολή αντισταθμίστηκε μερικώς από την αναγνώριση κερδών από αποτίμηση επενδυτικών ακινήτων ύψους € 4 εκατ. 11 Αμοιβές και έξοδα προσωπικού Όμιλος Συνεχιζόμενες δραστηριότητες Εταιρεία 1/1/-31/12/2020 1/1/-31/12/2020 1/1 - 31/12/2021 Όπως 1/1 - 31/12/2021 Όπως αναμορφώθηκε αναμορφώθηκε Μισθοί και ημερομίσθια (291) (315) (2) (296) Εισφορές κοινωνικής ασφάλισης (56) (77) - (73) Λοιπές δαπάνες προσωπικού (29) (26) - (25) Δαπάνες προγράμματος αποχώρησης (25) (152) (1) (149) Δαπάνες παροχών μετά τη συνταξιοδότηση (4) (4) - (4) (405) (574) (3) (547) Σύνολο Η μεταβολή στις αμοιβές και έξοδα προσωπικού προέρχεται κυρίως από το VES. 346 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Ο αριθμός προσωπικού των συνεχιζόμενων δραστηριοτήτων για τον Όμιλο και την Εταιρεία την 31η Δεκεμβρίου 2021 ήταν 9.493 και 29 άτομα, αντίστοιχα (31 Δεκεμβρίου 2020: 10.429 και 33 άτομα για τον Όμιλο και την Εταιρεία, αντίστοιχα). Η μείωση του αριθμού προσωπικού του Ομίλου οφείλεται κυρίως στα Προγράμματα Εθελούσιας Εξόδου, βάσει των οποίων 899 εργαζόμενοι αποχώρησαν κατά τη διάρκεια του τρέχοντος έτους. 12 Έξοδα διοίκησης Συνεχιζόμενες δραστηριότητες Φόροι - τέλη Έξοδα προβολής και διαφήμισης Αμοιβές και συναφή έξοδα Εισφορές πληρωτέες στο Ταμείο Εγγύησης και Εξυγίανσης Καταθέσεων Λοιπά διάφορα έξοδα Σύνολο Όμιλος Εταιρεία 1/1 - 31/12/2021 1/1 - 31/12/2020 1/1 - 31/12/2021 1/1 - 31/12/2020 (83) (29) (142) (80) (31) (136) (3) (17) (70) (43) (123) (49) (115) (418) (44) (115) (406) (1) (21) (44) (101) (381) Οι εισφορές που καταβάλλονται στο Ταμείο Εγγύησης και Εξυγίανσης Καταθέσεων περιλαμβάνουν κυρίως: α) € 31 εκατ. που αφορούν στην τακτική εισφορά της Εταιρείας στο Ελληνικό Ταμείο Εγγυήσεων Καταθέσεων και Επενδύσεων («ΤΕΚΕ») (31 Δεκεμβρίου 2020: € 27 εκατ.) και β) € 17 εκατ. εκ των προτέρων εισφορές στο Ταμείο Ενιαίου Διακανονισμού (31 Δεκεμβρίου 2020: € 16 εκατ.). 13 Διακοπείσες δραστηριότητες Οι διακοπείσες δραστηριότητες του Ομίλου την 31η Δεκεμβρίου 2021 και 2020 αποτελούνταν αποκλειστικά από την ΗΜΙΘΕΑ M.Α.Ε. 347 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Α) Κέρδη /(ζημίες) μετά από φόρο εισοδήματος από διακοπείσες δραστηριότητες 1/1 - 31/12/2021 1/1 - 31/12/2020 Καθαρά λοιπά έσοδα Σύνολο καθαρών εσόδων 39 33 39 33 Αμοιβές και έξοδα προσωπικού Έξοδα διοίκησης Αποσβέσεις Σύνολο λειτουργικών εξόδων προ προβλέψεων (27) (13) (4) (44) (28) (11) (3) (42) Ζημίες προ προβλέψεων, απομειώσεων και φόρων Προβλέψεις και απομειώσεις Ζημίες προ φόρων (5) (1) (6) (9) (1) (10) Φόρος εισοδήματος Ζημίες μετά από φόρο ειδοσήματος από διακοπείσες δραστηριότητες (1) (7) (10) Β) Στοιχεία ενεργητικού και υποχρεώσεων για διακοπείσες δραστηριότητες 31/12/2021 31/12/2020 Όπως αναμορφώ θηκε ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ Ενσώματα πάγια στοιχεία Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις Λοιπά στοιχεία ενεργητικού Σύνολο Ενεργητικού 80 9 25 114 80 10 21 111 31/12/2021 31/12/2020 Όπως αναμορφώ θηκε ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ Υποχρεώσεις για παροχές μετά την συνταξιοδότηση και λήξης εργασιακής σχέσης 2 2 Προβλέψεις για κινδύνους και βάρη Λοιπές υποχρεώσεις 4 22 3 22 Σύνολο Υποχρεώσεων 28 27 348 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 14 Φόρος εισοδήματος Συνεχιζόμενες δραστηριότητες Όμιλος Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2020 Όπως Όπως 31/12/2021 31/12/2021 αναμορφώ αναμορφώ θηκε θηκε Τρέχων φόρος Αναβαλλόμενος φόρος (έξοδο) (Σημείωση 37) (7) (310) (9) (118) - (6) (170) Φόρος εισοδήματος (316) (127) - (176) Σύμφωνα με τον Ν.4646/2019,για την χρήση 2020, ο φορολογικός συντελεστής των κερδών για τα νομικά πρόσωπα, πλην των πιστωτικών ιδρυμάτων, ήταν 24%. Περαιτέρω, με την τροποποίηση του Ν.4799/2021 από το φορολογικό έτος 2021 και εφεξής ο φορολογικός συντελεστής των νομικών προσώπων, πλην των πιστωτικών ιδρυμάτων, μειώνεται σε 22%. Για τα πιστωτικά ιδρύματα ο φορολογικός συντελεστής για το 2021 και το 2020 παραμένει στο 29%, εφόσον αυτά έχουν ενταχθεί στις ειδικές διατάξεις του άρθρου 27Α του ΚΦΕ σχετικά με την αναβαλλόμενη φορολογία και για τα φορολογικά έτη που υπάγονται σε αυτές. Ο φόρος που αναλογεί στα αποτελέσματα διαφέρει από το ποσό που θα προέκυπτε αν τα κέρδη / (ζημίες) φορολογούνταν με τους ονομαστικούς φορολογικούς συντελεστές ως ακολούθως: Όμιλος Εταιρεία 2020 Όπως 2021 αναμορφώθη κε Αποτελέσματα προ φόρων Φόρος που αναλογεί Επίπτωση από εισόδημα μη υποκείμενο σε φόρο Μη φορολογικά εκπιπτόμενα έξοδα και λοιπές μόνιμες διαφορές Επίδραση εφαρμογής διαφορετικών φορολογικών συντελεστών Επίπτωση στον αναβαλλόμενο φόρο από μεταβολή του φορολογικού συντελεστή Επίδραση αποτελεσμάτων από συμμετοχές σε συγγενείς Φόρος εισοδήματος Πραγματικός φορολογικός συντελεστής χρήσης 2020 Όπως 2021 αναμορφώθη κε (2.691) 592 62 (1.054) (534) 155 17 (297) (3.046) 670 (670) 553 160 17 (353) 82 (2) 4 (316) (11,8)% 4 (5) (127) (23,8)% 0% (176) 31,8% Ο παρακρατούμενος φόρος επι των μερισμάτων που αποκτήθηκαν την 1η Ιανουαρίου 2020 και μετά, διαμορφώνεται σε 5%. Ειδικότερα, τα ενδοομιλικά μερίσματα απαλλάσσονται, υπό προϋποθέσεις, τόσο του φόρου εισoδήματος όσο και του παρακρατούμενου φόρου. Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2021 ο Όμιλος έχει αναγνωρίσει αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις συνολικού ύψους € 6.070 εκατ. (31 Δεκεμβρίου 2020: € 6.322 εκατ.) και αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις ύψους € 10 εκατ (31 Δεκεμβρίου 349 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 2020: € 31 εκατ.). Σχετική αναφορά γίνεται στη Σημείωση 37. Από το φορολογικό έτος 2021 και μετά, έχει εφαρμογή η παράγραφος 3Α του άρθρου 27 του ν.4172/2013, όπως αυτή προστέθηκε με το άρθρο 125 του ν.4831/2021, αναφορικά με τον τρόπο και την σειρά συμψηφισμού της χρεωστικής διαφοράς του άρθρου 27. Προβλέπεται περαιτέρω, σύμφωνα με τις διατάξεις της παραγράφου 1 του ιδίου άρθρου, τα χρεωστικά υπόλοιπα στο τέλος της εικοσαετούς περιόδου απόσβεσης να αποτελέσουν ζημία που υπόκειται στον κανόνα της πενταετούς μεταφοράς. Ο φόρος εισοδήματος για τις θυγατρικές εταιρείες του Ομίλου που δραστηριοποιούνται σε άλλες χώρες, έχει υπολογιστεί με τους αντίστοιχους ισχύοντες ονομαστικούς εταιρικούς φορολογικούς συντελεστές για τις χρήσεις 2021 και 2020 (Βουλγαρία: 10%, Ρουμανία: 16%, Αίγυπτος: 22,5%, Σερβία: 15%, Ουκρανία: 18%, Κύπρος: 12,5%, Αλβανία: 15% και Ηνωμένο Βασίλειο: 19%). Με το άρθρο 82 του ν. 4472/2017 προβλέπεται η υποχρέωση των πιστωτικών ιδρυμάτων και λοιπών νομικών προσώπων που εμπίπτουν στις διατάξεις του άρθρου 27Α του ν.4172/2013 να καταβάλλουν ετήσια προμήθεια 1,5% επί του υπερβάλλοντος ποσού της εγγυημένης από το Ελληνικό Δημόσιο αναβαλλόμενης φορολογικής απαίτησης, που προκύπτει από τη διαφορά μεταξύ του ισχύοντος φορολογικού συντελεστή που εφαρμόζεται βάσει του ν. 4334/2015 (ΦΕΚ Α'80/16.7.2015) αναδρομικά από 1 Ιανουαρίου 2015 (29%) και του φορολογικού συντελεστή που ίσχυε την 30η Ιουνίου 2015 (26%). Το συνολικό ποσό που αντιστοιχεί στον Όμιλο και στην Εταιρεία, για τις χρήσεις που έληξαν την 31η Δεκεμβρίου 2021 και 2020 ανέρχεται σε € 6 εκατ. και € 6 εκατ., αντίστοιχα και έχει αναγνωρισθεί στη γραμμή «λοιπά έσοδα/ (έξοδα)» της Κατάστασης Αποτελεσμάτων. Από 1 Ιανουαρίου 2020 και εφεξής, τα φυσικά και νομικά πρόσωπα, που είναι φορολογικοί κάτοικοι αλλοδαπής, απαλλάσσονται από τον φόρο εισοδήματος από έσοδα τόκων εταιρικών ομολόγων που εκδόθηκαν από εταιρείες που δραστηριοποιούνται εντός Ε.Ε ή σε οργανωμένη χρηματιστηριακή αγορά εκτός Ε.Ε, η οποία εποπτεύεται από αρχή διαπιστευμένη από τον Διεθνή Οργανισμό Εποπτικών Αρχών Κεφαλαιαγοράς (International Organization of Securities Commissions, IOSCO), καθώς και των πάσης φύσεως ομολογιών που εκδίδουν οι πιστωτικοί συνεταιρισμοί που λειτουργούν ως πιστωτικά ιδρύματα (παράγραφος 1 και 2, άρθρο 21 του ν. 4646/2019). 15 Κέρδη/(ζημίες) ανά μετοχή Τα βασικά κέρδη/(ζημίες) ανά μετοχή υπολογίζονται διαιρώντας τα κέρδη/(ζημίες) μετά φόρων που αναλογούν στους κοινούς μετόχους της Εταιρείας, με το μέσο σταθμισμένο αριθμό κοινών μετοχών, που βρισκόταν σε κυκλοφορία κατά τη διάρκεια της χρήσης, εξαιρώντας το μέσο αριθμό ιδίων μετοχών που είχε στην κατοχή του ο Όμιλος. Στις 4 Ιανουαρίου 2021 επήλθε η αυτόματη μετατροπή των CoCos και εκδόθηκαν 394.400.000 νέες κοινές ονομαστικές μετοχές. Ως εκ τούτου, την ημερομηνία μετατροπής το ποσοστό συμμετοχής του ΤΧΣ στο μετοχικό κεφάλαιο της Εταιρείας αυξήθηκε από 26,4% σε 61,3%. Σε συνέχεια της αύξησης του μετοχικού κεφαλαίου της Εταιρείας που ολοκληρώθηκε στις 29 Απριλίου 2021, το ποσοστό συμμετοχής του ΤΧΣ μειώθηκε από 61,3% σε 27,0%. Στον παρακάτω πίνακα απεικονίζονται τα βασικά και προσαρμοσμένα κέρδη/(ζημίες) ανά μετοχή από συνεχιζόμενες και διακοπείσες δραστηριότητες για τον Όμιλο: 350 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 1/1 - 31/12/2021 1/1 - 31/12/2020 Όπως αναμορφώθηκε (3.007) (655) (7) (10) (3.014) (665) 859.533.251 (3,50) (0,01) 26.452.581 (24,74) (0,38) (3,51) (25,12) Κέρδη/(ζημίες) χρήσης αναλογούντα στους κοινούς μετόχους της Εταιρείας από συνεχιζόμενες δραστηριότητες Κέρδη/(ζημίες) χρήσης αναλογούντα στους κοινούς μετόχους της Εταιρείας από διακοπείσες δραστηριότητες Κέρδη/(ζημίες) χρήσης αναλογούντα στους κοινούς μετόχους της Εταιρείας από συνεχιζόμενες και διακοπείσες δραστηριότητες Μέσος σταθμισμένος αριθμός κοινών μετοχών σε κυκλοφορία (βασικά και προσαρμοσμένα κέρδη/ζημίες) Βασικά και προσαρμοσμένα κέρδη/(ζημίες) ανά μετοχή σε € από συνεχιζόμενες δραστηριότητες Βασικά και προσαρμοσμένα κέρδη/(ζημίες) ανά μετοχή σε € από διακοπείσες δραστηριότητες Βασικά και προσαρμοσμένα κέρδη/(ζημίες) ανά μετοχή σε € από συνεχιζόμενες και διακοπείσες δραστηριότητες Ο μέσος σταθμισμένος αριθμός μετοχών για την τρέχουσα και τη συγκριτική χρήση έχει προσαρμοστεί αναδρομικά προκειμένου να απεικονιστεί η συνένωση 16,5 υφιστάμενων κοινών μετοχών της Εταιρείας αξίας € 6,00 ανά μετοχή σε 1 νέα μετοχή αξίας € 99,00 ανά μετοχή (reverse split), όπως αποφασίσθηκε την 7η Απριλίου 2021 στην Έκτακτη Γενική Συνέλευση των μετόχων της Εταιρείας. Επιπρόσθετα, στο μέσο σταθμισμένο αριθμό μετοχών για την τρέχουσα χρήση έχει ενσωματωθεί η αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της Εταιρείας κατά € 1.200.000.000 με την έκδοση 1.200.000.000 νέων κοινών ονομαστικών μετοχών, όπως εγκρίθηκε από το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας στις 16 Απριλίου 2021. H διαπραγμάτευση των νέων μετοχών στο Χρηματιστήριο Αθηνών ξεκίνησε στις 7 Μαΐου 2021. Σχετική αναφορά γίνεται στη Σημείωση 41.1. 16 Φορολογικές επιδράσεις σχετιζόμενες με τα λοιπά συνολικά έσοδα / (έξοδα) περιόδου 1/1 - 31/12/2021 Όμιλος - Συνεχιζόμενες δραστηριότητες 1/1 - 31/12/2020 Όπως αναμορφώθηκε Προ φόρων Φόροι Μετά από φόρους Προ φόρων Φόροι Μετά από φόρους (151) 46 (105) 100 (26) 74 5 - 5 (5) - (5) (45) 13 (32) (16) 4 (12) Ποσά που ενδέχεται να αναταξινομηθούν μεταγενέστερα στην κατάσταση αποτελεσμάτων Μεταβολή αποθεματικού χρεωστικών τίτλων που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων Μεταβολή αποθεματικού συναλλαγματικών διαφορών Ποσά που δεν αναταξινομούνται μεταγενέστερα στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων Μεταβολή αποθεματικού συμμετοχικών τίτλων που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων Μεταβολή αποθεματικού από αναλογιστικά κέρδη/ (ζημίες) Λοιπά συνολικά έσοδα/ (έξοδα) από συνεχιζόμενες δραστηριότητες 351 - - - (4) 1 (3) (191) 59 (132) 75 (21) 54 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 1/1 - 31/12/2021 Εταιρεία Όπως αναμορφώθηκε Προ φόρων Φόροι Μετά από φόρους Προ φόρων Φόροι Μετά από φόρους - - - 100 (26) 74 - - - (16) 4 (12) - - - (3) 80 1 (21) (2) 59 Ποσά που ενδέχεται να αναταξινομηθούν μεταγενέστερα στην κατάσταση αποτελεσμάτων Μεταβολή αποθεματικού χρεωστικών τίτλων που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων Ποσά που δεν αναταξινομούνται μεταγενέστερα στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων Μεταβολή αποθεματικού συμμετοχικών τίτλων που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων Μεταβολή αποθεματικού από αναλογιστικά κέρδη / (ζημίες) Λοιπά συνολικά έσοδα/ (έξοδα) για την χρήση 1/1 - 31/12/2020 17 Ταμείο και διαθέσιμα στις κεντρικές τράπεζες Όμιλος 31/12/2021 31/12/2020 Ταμείο Υπόλοιπα στις κεντρικές τράπεζες Επιταγές εισπρακτέες - Γραφείο Συμψηφισμού κεντρικών τραπεζών Υποχρεωτικές καταθέσεις στις Κεντρικές Τράπεζες Σύνολο Ταμείου και διαθεσίμων στις Κεντρικές Τράπεζες 721 14.728 66 5 15.519 782 8.065 53 4 8.903 Τον Ιούνιο και τον Δεκέμβριο του 2021 η Τράπεζα έλαβε πρόσθετη χρηματοδότηση € 2.500 εκατ. και € 1.000 εκατ., αντίστοιχα, μέσω του προγράμματος TLTRO III. Κατά συνέπεια, η έκθεση του Ομίλου στο Ευρωσύστημα αυξήθηκε σε € 14,5 δισ. την 31η Δεκεμβρίου 2021 από € 11,0 δισ. την 31η Δεκεμβρίου 2020. Οι «Υποχρεωτικές καταθέσεις στις Κεντρικές Τράπεζες» σχετίζονται κυρίως με την υποχρέωση της Τράπεζας να διατηρεί τρεχούμενο λογαριασμό στην ΤτΕ, με σκοπό τη διευκόλυνση των ενδοτραπεζικών συναλλαγών με την κεντρική τράπεζα, τις τράπεζες μέλη της και τα άλλα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα μέσω του συστήματος TARGET (Trans-European Automated RealTime Gross Settlement Express Transfer system). Η ΤτΕ απαιτεί από όλα τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα που είναι εγκατεστημένα στην Ελλάδα να διατηρούν καταθέσεις στην ΤτΕ με μέσο υπόλοιπο που αντιστοιχεί στο 1,0% των συνολικών καταθέσεων των πελατών τους, όπως προβλέπεται και από την ΕΚΤ. Ανάλογες δεσμεύσεις υφίστανται και για τη θυγατρική τράπεζα της Εταιρείας, JSC Piraeus Bank ICB. Οι καταθέσεις της Τράπεζας Πειραιώς στην ΤτΕ τοκίζονται με το «επιτόκιο αναχρηματοδότησης της ΕΚΤ» (0,00% την 31η Δεκεμβρίου 2021) για μέσο υπόλοιπο μέχρι εφτά φορές του ύψους των «υποχρεωτικών καταθέσεων» της αντίστοιχης περιόδου ενώ το τυχόν υπερβάλλον μέσο υπόλοιπο τοκίζεται με το «επιτόκιο αποδοχής καταθέσεων» (-0,50% την 31η Δεκεμβρίου 2021). Οι αντίστοιχες καταθέσεις της θυγατρικής JSC Piraeus Bank ICB είναι μη τοκοφόρες. 352 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Κατά την ημερομηνία αναφοράς, η Τράπεζα δεν διατηρούσε υποχρεωτικές καταθέσεις στην ΤτΕ, καθώς το τηρούμενο μέσο υπόλοιπο της περιόδου υπερέβαινε την ελάχιστη οριζόμενη απαίτηση. 18 Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυμάτων Όμιλος Εταιρεία 31/12/2021 31/12/2020 31/12/2021 31/12/2020 Καταθέσεις όψεως και προθεσμίας σε τράπεζες Συμφωνίες επαναπώλησης τίτλων τραπεζών Τοποθετήσεις σε Τράπεζες Εγγυήση σε λογαριασμούς περιθωρίου Σύνολο δανείων και απαιτήσεων κατά πιστωτικών ιδρυμάτων 177 51 73 1.042 1.344 258 55 71 873 1.258 50 50 462 462 εκ των οποίων: Μέχρι ένα έτος Πάνω από ένα έτος 1.277 67 1.188 69 50 - 462 - 19 Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα Όμιλος 31/12/2021 Παράγωγα διακρατούμενα για εμπορικούς σκοπούς Συμβάσεις ανταλλαγής επιτοκίων (interest rate swaps) Συμβάσεις ανταλλαγής νομισμάτων (currency swaps) Προθεσμιακά συμβόλαια συναλλάγματος (FX forwards) Δικαιώματα προαίρεσης (options) και λοιπά παράγωγα Διανομισματικές συμβάσεις ανταλλαγής επιτοκίων Παράγωγα διακρατούμενα για αντιστάθμιση κινδύνου (εύλογες αξίες) Συμβάσεις ανταλλαγής επιτοκίων (interest rate swaps) Σύνολο Ονομαστικές αξίες Όμιλος 31/12/2020 Ονομαστικές αξίες Εύλογες Αξίες Ενεργητικού Παθητικού 9.414 359 341 1.366 1 555 Εύλογες Αξίες Ενεργητικού Παθητικού 7.975 464 447 20 876 19 1 3 9 261 9 1 5.106 379 16.820 8 6 377 11 12 393 4.877 1.114 15.103 10 5 507 2 8 459 6.649 23.470 214 591 393 54 15.157 507 1 460 Οι συμβάσεις ανταλλαγής επιτοκίου περιλαμβάνουν κυρίως συναλλαγές με πελάτες του Ομίλου και τον συμψηφισμό των θέσεων τους που διακρατούνται από τον Όμιλο με άλλους αντισυμβαλλόμενους, με σκοπό την οικονομική αντιστάθμιση της 353 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 έκθεσης του επιτοκιακού κινδύνου. ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΑΝΤΙΣΤΑΘΜΙΣΗΣ Λογιστική αντιστάθμισης εύλογης αξίας Ο Όμιλος συνάπτει συμβάσεις ανταλλαγής επιτοκίων (IRSs) για να αντισταθμίσει τον κίνδυνο που απορρέει από τις μεταβολές των επιτοκίων στην εύλογη αξία των χρεογράφων σταθερού επιτοκίου. Συγκεκριμένα, ο Όμιλος αντισταθμίζει το κίνδυνο διακύμανσης του επιτοκίου αναφοράς συνάπτοντας συμβάσεις ανταλλαγής επιτοκίων με όρους παρόμοιους με αυτούς του χρεωστικού τίτλου που αντισταθμίζεται. Οι εν λόγω σχέσεις αντιστάθμισης είναι συνεπής με τη συνολική στρατηγική διαχείρισης του επιτοκιακού κινδύνου του Ομίλου, όπως αναλύεται περαιτέρω στη Σημείωση 4.11, έτσι ώστε να διατηρηθεί η έκθεσή στον εν λόγω κίνδυνο εντός των κανονιστικών ορίων. Ο Όμιλος επιμετρά την αποτελεσματικότητα της σχέσης αντιστάθμισης σε μελλοντική και αναδρομική βάση συγκρίνοντας τις μεταβολές στην εύλογη αξία του αντισταθμιζόμενου στοιχείου, που προκύπτουν από τη μεταβολή του επιτοκίου αναφοράς, με τις μεταβολές στην εύλογη αξία των συμβάσεων ανταλλαγής επιτοκίων που χρησιμοποιούνται για την αντιστάθμιση. Ο Όμιλος έχει αναγνωρίσει τις ακόλουθες αιτίες που ενδέχεται να οδηγήσουν σε αναποτελεσματικότητα της σχέσης: - Τον πιστωτικό κίνδυνο του αντισυμβαλλόμενου που δεν συμψηφίζεται με το αντισταθμιζόμενο στοιχείο. Ο Όμιλος ελαχιστοποιεί τον πιστωτικό κίνδυνο αντισυμβαλλομένου με τη σύναψη παραγώγων με πιστωτικά ιδρύματα μέλη των κεντρικών αντισυμβαλλόμενων (CCP) αλλά και απευθείας με κεντρικούς αντισυμβαλλόμενους ή διμερώς βάσει των συμφωνιών συμψηφισμού ISDA και των παραρτημάτων CSA. - Χρήση διαφορετικών καμπυλών προεξόφλησης κατά την επιμέτρηση της εύλογης αξίας των αντισταθμιζόμενων στοιχείων και των μέσων αντιστάθμισης. Η αναμόρφωση στα επιτόκια αναφοράς (IBOR) δεν είχε καμία επίδραση στις ενεργές σχέσεις λογιστικής αντιστάθμισης εύλογης αξίας του Ομίλου την 31η Δεκεμβρίου 2021 (ανατρέξτε στη Σημείωση 2.3). H ληκτότητα των συμβάσεων ανταλλαγής επιτοκίων που χρησιμοποιούνται από τον Όμιλο ως μέσα αντιστάθμισης στις σχέσεις λογιστικής αντιστάθμισης εύλογης αξίας απεικονίζονται κάτωθι: 31/12/2021 Ονομαστική αξία συμβάσεων ανταλλαγής επιτοκίων Όμιλος Από 1 έως 5 έτη Άνω των 5 ετών Σύνολο 5 6.644 6.649 Οι παρακάτω πίνακες συνοψίζουν τα στοιχεία του ισολογισμού και της κατάστασης αποτελεσμάτων που σχετίζονται με τα παράγωγα μέσα λογιστικής αντιστάθμισης, και τα αντισταθμιζόμενα στοιχεία που αφορούν κρατικά ομόλογα σταθερού επιτοκίου, για τις σχέσεις λογιστικής αντιστάθμισης εύλογης αξίας που είναι ενεργές στο τέλος της περιόδου αναφοράς. 354 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Τα συγκρίσιμα στοιχεία είναι επουσιώδη και κατά συνέπεια έχουν παραλειφθεί από τους παρακάτω πίνακες. 31/12/2021 Όμιλος Επιτοκιακός κίνδυνος Παράγωγα για αντιστάθμιση κινδύνου Συμβάσεις ανταλλαγής επιτοκίων Εύλογη αξία Ονομαστική αξία 6.649 Μεταβολή στην εύλογη αξία του μέσου αντιστάθμισης για τη Ενεργητικού Παθητικού μέτρηση της αναποτελεσματικότητας της αντιστάθμισης 214 31/12/2021 Επιτοκιακός κίνδυνος Αντισταθμιζόμενα στοιχεία - 208 Γραμμή στη Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα Όμιλος Ονομαστική Λογιστική αξία αξία Συσσωρευμένες προσαρμογές αντιστάθμισης στη λογιστική αξία του αντισταθμιζόμενου στοιχείου Χρεωστικοί τίτλοι που επιμετρώνται στο αποσβεσμένο κόστος 6.189 7.293 (190) Χρεωστικοί τίτλοι που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων 460 612 n/a Μεταβολή εύλογης αξίας Γραμμή στη Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης Απαιτήσεις από (190) χρεωστικούς τίτλους στο αποσβεσμένο κόστος Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται στην (15) εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων Κατά την περίοδο που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2021 το μέρος της αναποτελεσματικότητας των σχέσεων λογιστικής αντιστάθμισης, που προσδιορίζεται ως η διαφορά μεταξύ του κέρδους ή της ζημιάς που προκύπτει από το μέσο αντιστάθμισης και από το αντισταθμιζόμενο στοιχείο, είναι επουσιώδης και αναγνωρίστηκε στη κατάσταση αποτελεσμάτων. 355 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 20 Χρηματοοικονομικά μέσα αποτελεσμάτων ενεργητικού αποτιμώμενα σε εύλογες αξίες μέσω α) Χρηματοοικονομικά μέσα ενεργητικού αποτιμώμενα σε εύλογες αξίες μέσω αποτελεσμάτων Όμιλος Εταιρεία 31/12/2021 31/12/2020 31/12/2021 31/12/2020 Ομόλογα Εκδόσεως Ελληνικού Δημοσίου και έντοκα γραμμάτια 445 Ομόλογα Εκδόσεως Δημοσίου άλλων κρατών 337 - - 437 - - - Ομόλογα εταιρειών 4 4 - - Μετοχές 20 12 - - Σύνολο 906 353 - - β) Χρηματοοικονομικά μέσα ενεργητικού που επιμετρώνται υποχρεωτικά σε εύλογες αξίες μέσω αποτελεσμάτων Όμιλος Εταιρεία 31/12/2021 31/12/2020 31/12/2021 31/12/2020 Ενδεχόμενα χρηματοοικονομικά στοιχεία Μη εισηγμένες μετοχές Αμοιβαία Κεφάλαια Λοιπά Σύνολο 43 40 122 205 13 40 92 2 146 9 9 10 10 Η γραμμή «Ενδεχόμενα χρηματοοικονομικά στοιχεία» αποτελείται από i) χρεόγραφο μεταβλητής απόδοσης (performance note) που έχει εκδοθεί από την Intrum Holding Spain S.A.U. το 2019, με ονομαστική και εύλογη αξία € 32 εκατ. κατά την 31η Δεκεμβρίου 2021 και ii) ενδεχόμενη απαίτηση που αναγνωρίστηκε εντός του 2021, απόρροια της πώλησης επιχειρηματικών δανείων ύψους € 191 εκατ. και επιχειρηματικών απαιτήσεων λογιστικής αξίας ύψους € 228 εκατ., που αποτελούσαν το χαρτοφυλάκιο Pivot, η εύλογη αξία του οποίου εκτιμάται στα € 11 εκατ. 356 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 21 Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Όμιλος Εταιρεία 31/12/2021 31/12/2020 31/12/2021 31/12/2020 Στεγαστικά δάνεια Καταναλωτικά, προσωπικά και λοιπά δάνεια Πιστωτικές κάρτες Δάνεια ιδιωτών Δάνεια προς εταιρείες και Δημόσιο τομέα Υπόλοιπο προ προβλέψεων δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών 7.191 1.486 490 9.168 29.218 38.386 13.277 2.962 664 16.904 31.198 48.102 - 2.799 316 34 3.150 3.040 6.190 Μείον: Πρόβλεψη αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών (1.864) (8.478) - (2.363) Σύνολο Εκ των οποίων: Μέχρι ενός έτους Πάνω από ένα έτος 36.521 39.624 - 3.826 5.136 31.386 5.116 34.508 - 134 3.692 Σε επίπεδο Ομίλου, οι τίτλοι υψηλής εξοφλητικής προτεραιότητας των τιτλοποιήσεων Phoenix, Vega I, II και III, Sunrise I και ΙΙ, συνολικής λογιστικής αξίας € 6.236 εκατ. κατά την 31 Δεκεμβρίου 2021, καθώς και εγγυημένες δανειακές υποχρεώσεις (collateralized loan obligations/ CLOs) με συνολική λογιστική αξία € 93 εκατ. κατά την 31 Δεκεμβρίου 2021 (31 Δεκεμβρίου 2020: € 0 εκατ.), περιλαμβάνονται στη γραμμή «Δάνεια προς εταιρείες και Δημόσιο τομέα» (Αναφορά στη Σημείωση 2.4.18). Συμφωνία των υπολοίπων προ προβλέψεων και της πρόβλεψης αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών των δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος όπως αναφέρονται στη Σημείωση 4.3.1 έναντι των μεγεθών που παρουσιάζονται στον παραπάνω πίνακα παρέχεται κατωτέρω, αφού έχει ληφθεί υπόψη το αναπόσβεστο ποσό προσαρμογής στην εύλογη αξία των αποκτηθέντων δραστηριοτήτων (PPA) κατά την ημερομηνία αναφοράς. 357 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Όμιλος Εταιρεία 31/12/2021 31/12/2020 31/12/2021 31/12/2020 Στεγαστικά δάνεια (προσαύξηση με την προσαρμογή PPA) Μείον προσαρμογή PPA Στεγαστικά δάνεια Καταναλωτικά, προσωπικά και λοιπά δάνεια (προσαύξηση με την προσαρμογή PPA) Μείον προσαρμογή PPA Καταναλωτικά, προσωπικά και λοιπά δάνεια Πιστωτικές κάρτες (προσαύξηση με την προσαρμογή PPA) Μείον προσαρμογή PPA Πιστωτικές κάρτες Δάνεια ιδιωτών (προσαύξηση με την προσαρμογή PPA) Μείον προσαρμογή PPA Δάνεια ιδιωτών Δάνεια προς εταιρείες και Δημόσιο τομέα (προσαύξηση με την προσαρμογή PPA) Μείον προσαρμογή PPA Δάνεια προς εταιρείες και Δημόσιο τομέα Υπόλοιπο προ προβλέψεων δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος (προσαύξηση με την προσαρμογή PPA) Μείον προσαρμογή PPA Υπόλοιπο προ προβλέψεων δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος (Α) Μείον: Πρόβλεψη αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών (προσαύξηση με την προσαρμογή PPA) Μείον προσαρμογή PPA Μείον: Πρόβλεψη αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών (Β) Καθαρή αξία δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος (Α) + (Β) Εκ των οποίων: Μέχρι ενός έτους Πάνω από ένα έτος 7.195 (4) 7.191 1.503 (17) 1.486 491 (1) 490 9.189 (21) 9.168 29.303 (85) 29.218 13.445 (167) 13.277 3.307 (344) 2.962 731 (67) 664 17.483 (579) 16.904 32.045 (847) 31.198 - 2.868 (68) 2.799 372 (56) 316 47 (12) 34 3.286 (136) 3.150 3.393 (354) 3.040 38.492 (106) 49.528 (1.426) - 6.680 (490) 38.386 48.102 - 6.190 (1.971) 106 (1.864) (9.904) 1.426 (8.478) - (2.853) 490 (2.363) 36.521 39.624 - 3.826 5.136 31.386 5.116 34.508 - 134 3.692 Tα δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος του Ομίλου περιλαμβάνουν και απαιτήσεις από χρηματοδοτικές μισθώσεις: 358 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Όμιλος - Απαιτήσεις από χρηματοδοτικές μισθώσεις 31/12/2021 31/12/2020 Μέχρι ένα έτος Από 1 έτος έως 5 έτη Περισσότερο από 5 έτη Ακαθάριστες επενδύσεις σε χρηματοδοτικές μισθώσεις Μη δεδουλευμένα χρηματοοικονομικά έσοδα Καθαρές επενδύσεις σε χρηματοδοτικές μισθώσεις Εκ των οποίων: Μέχρι ένα έτος Από 1 έτος έως 5 έτη Περισσότερο από 5 έτη 203 407 467 1.077 (148) 929 510 312 722 1.544 (164) 1.381 179 341 409 494 267 620 Η μεταβολή των ακαθάριστων επενδύσεων σε χρηματοδοτικές μισθώσεις, σε σχέση με την συγκριτική περίοδο, οφείλεται κυρίως στην κατηγοριοποίηση του χαρτοφυλακίου Sunshine, συνολικής μεικτής αξίας € 488 εκατ., τον Σεπτέμβριο 2021 ως διακρατούμενο προς πώληση (ανατρέξτε στη Σημείωση 28 για περεταίρω πληροφόρηση). Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2021 και 2020, ο Όμιλος αναγνώρισε πρόβλεψη αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών ποσού € 65 εκατ. και € 361 εκατ., αντίστοιχα έναντι απαιτήσεων από χρηματοδοτικές μισθώσεις. 22 Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων Όμιλος Εταιρεία 31/12/2021 31/12/2020 31/12/2021 31/12/2020 Ομόλογα εκδόσεως Ελληνικού Δημοσίου Ομόλογα εταιρειών Ομόλογα τραπεζών και εκδόσεως Δημοσίου άλλων κρατών Έντοκα γραμμάτια Ελληνικού Δημοσίου 1.118 304 545 332 1.011 200 678 828 - - Χρεωστικοί τίτλοι στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων 2.299 2.717 - - 67 182 - - 2.366 2.898 - - 359 848 - - 1.940 1.869 - - 2.299 2.717 - - Μετοχές & Άλλοι τίτλοι μεταβλητής απόδοσης στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων Χρηματοοικονομικά μέσα στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων Χρεωστικοί τίτλοι στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων έως ένα έτος Χρεωστικοί τίτλοι στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων πάνω από ένα έτος Σύνολο χρεωστικών τίτλων στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων Η πιστοληπτική ικανότητα και η ταξινόμηση σε στάδια (Stages) των χρεωστικών τίτλων που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων παρουσιάζεται στη Σημείωση 4.5. 359 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Ο Όμιλος διακρατεί συγκεκριμένους συμμετοχικούς τίτλους που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων , η εύλογη αξία των οποίων παρουσιάζεται στον ακόλουθο πίνακα: Όμιλος - Εύλογη αξία συμμετοχικών τίτλων που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων 31/12/2021 31/12/2020 Mastercard Inc. - 46 Visa Inc. (Class C series I) - 39 Attica Α.Ε. Συμμετοχών 27 24 Visa Inc. (Series A convertible participating preferred stock) - 23 Vivartia Συμμετοχών Α.Ε. - 12 Όμιλος Ideal 9 - Atlantic Insurance Public Limited Company 7 5 Λοιπά 24 32 Σύνολο 67 182 Οι κυριότερες αποεπενδύσεις εντός της χρήσης, αφορούν κυρίως τις εταιρίες Mastercard Inc., Visa Inc., Vivartia Συμμετοχών Α.Ε. και Δαναός Α.Ε., οι οποίες πραγματοποιήθηκαν με στόχο την μείωση της έκθεσης του Ομίλου σε μη κύριες (core) συμμετοχές.Η συνολική εύλογη αξία των τίτλων κατά την ημερομηνία της αποαναγνώρισης ανήλθε σε € 141 εκατ. ενώ το σωρευτικό κέρδος από την πώληση ανήλθε σε € 62 εκατ. Σχετική αναφορά για τη σωρευτική μεταφορά κέρδους ή ζημίας εντός των ιδίων κεφαλαίων από το «Αποθεματικό χρημ/κών μέσων που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσων των λοιπών συνολικών εσόδων» στα «Αποτελέσματα εις νέον» για το 2021 και 2020, γίνεται στη Σημείωση 42. Η κίνηση των χρεωστικών τίτλων που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων συνοψίζεται κατωτέρω: 360 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Όμιλος Εταιρεία Στάδιο 1 Στάδιο 2 Σύνολο Στάδιο 1 Στάδιο 2 Σύνολο Υπόλοιπο έναρξης 1/1/2020 1.437 - 1.437 1.435 - 1.435 Προσθήκες 2.007 2 2.008 1.985 2 1.986 Εισπράξεις κουπονιών (31) (1) (32) (30) (1) (31) Διαθέσεις/ λήξεις (836) (1) (837) (829) (1) (830) Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 2 (20) 20 - (20) 20 - Έσοδα από τόκους Κέρδος/ (ζημία) από μεταβολές στην εύλογη αξία Συνεισφορά στο νέο πιστωτικό ίδρυμα 44 1 45 43 1 44 97 (2) 95 97 (2) 95 - - - (2.681) (19) (2.700) Υπόλοιπο λήξης 31/12/2020 2.698 19 2.717 - - - Προσθήκες 4.522 3 4.525 - - - Εισπράξεις κουπονιών (56) (1) (57) - - - Διαθέσεις/ λήξεις (4.849) - (4.849) - - - Έσοδα από τόκους 46 2 47 - - - Συναλλαγματικές διαφορές Κέρδος/ (ζημία) από μεταβολές στην εύλογη αξία Υπόλοιπο λήξης 31/12/2021 3 - 3 - - - (88) - (88) - - - 2.277 22 2.299 - - - Ο Όμιλος αναγνώρισε στη Κατάσταση Αποτελεσμάτων και στα Λοιπά συνολικά έσοδα για τις χρήσεις που έληξαν στις 31 Δεκεμβρίου 2021 και 2020, αναμενόμενες ζημίες απομείωσης για χρεωστικούς τίτλους που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων € 11 εκατ. και € 6 εκατ., αντίστοιχα. Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2021, οι σωρευμένες αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες των χρεωστικών τίτλων που κατατάσσονται στο Στάδιο 1 και 2, ανήλθαν σε € 15 εκατ. και € 2 εκατ., αντίστοιχα (31 Δεκεμβρίου 2020: € 8 εκατ. και € 2 εκατ.,αντίστοιχα). 23 Απαιτήσεις από χρεωστικούς τίτλους στο αποσβεσμένο κόστος Το χαρτοφυλάκιο του Ομίλου αποτελείται κυρίως από κρατικά ομόλογα έκδοσης Ελληνικού Δημοσίου και ξένων κρατών, με εναπομένουσα διάρκεια, στην πλειονότητα τους, άνω του έτους από την ημερομηνία αναφοράς. Στις 31 Δεκεμβρίου 2020 η Τράπεζα Πειραιώς εξέδωσε δύο ομόλογα Tier 2, συνολικής ονομαστικής αξίας € 900 εκατ., τα οποία αντικατοπτρίζουν όλους τους όρους των ομολογιών μειωμένης εξασφάλισης Tier 2 ονομαστικής αξίας € 400 εκατ. ευρώ και € 500 εκατ. που εκδόθηκαν τον Ιούνιο 2019 και τον Φεβρουάριο 2020, αντίστοιχα, τα οποία διατηρήθηκαν από τη διασπώμενη οντότητα στο πλαίσιο της διάσπασης (Ομολογίες Tier 2) και έχουν εγγραφεί πλήρως από την Εταιρεία ( Ομολογίες Back-to-Back Tier 2). Το χαρτοφυλάκιο της Εταιρείας αποτελείται αποκλειστικά από τα δύο ομόλογα Back-toBack Tier 2 τα οποία εκδόθηκαν από την Εταιρεία στις 31 Δεκεμβρίου 2020, τα οποία είναι εξαγοράσιμα από τον εκδότη έως την 31η Δεκεμβρίου 2025. Η παραπάνω ενδοομιλική συναλλαγή δεν έχει επίπτωση στις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις του Ομίλου. Κατά τη διάρκεια του 2021, ο Όμιλος αγόρασε κρατικά ομόλογα έκδοσης Ελληνικού Δημοσίου και ξένων κρατών ονομαστικής αξίας € 2.684 εκατ. και € 2.382 εκατ., αντίστοιχα και πούλησε κρατικά ομόλογα έκδοσης ξένων κρατών ονομαστικής αξίας € 1.150 εκατ. Ανατρέξτε στη Σημείωση 9 για τις ανταλλαγές ομολόγων εκδόσεως Ελληνικού Δημοσίου που διενεργήθηκαν εντός του 2021. 361 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Την 31η Δεκεμβρίου 2021 το σύνολο του χαρτοφυλακίου έχει κατηγοριοποιηθεί στο Στάδιο 1 και η αναμενόμενη ζημία απομείωσης ανέρχεται σε € 19 εκατ. για τον Όμιλο και € 29 εκατ. για την Εταιρεία (31 Δεκεμβρίου 2020: € 12 εκατ. για τον Όμιλο και € 25 εκατ. την Εταιρεία). Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την πιστοληπτική διαβάθμιση του χαρτοφυλακίου, ανατρέξτε στη Σημείωση 4.6. 24 Επενδύσεις σε ενοποιούμενες εταιρείες Οι επενδύσεις του Ομίλου σε ενοποιούμενες εταιρείες κατά την 31η Δεκεμβρίου 2021 είναι οι εξής: Α. Θυγατρικές (μέθοδος ολικής ενσωμάτωσης) Όμιλος Εταιρεία % συμμετοχής % συμμετοχής α/α Επωνυμία Εταιρείας Αντικείμενο εργασιών Χώρα Φορολογικά ανέλεγκτες χρήσεις (1) 1. Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε. Τραπεζικές υπηρεσίες Ελλάδα 2020-2021 100,00% 100,00% Ελλάδα 2016-2021 100,00% - Ελλάδα 2016-2021 100,00% - Ελλάδα 2016-2021 100,00% - Λειτουργικές μισθώσεις Ελλάδα 2016-2021 100,00% - Χρηματοοικονομικές υπηρεσίες Ελλάδα 2016-2021 100,00% - 2. 3. 4. 5. 6. Πειραιώς Leasing Xρηματοδοτικές Χρηματοδοτικές μισθώσεις Mισθώσεις Μ.A.E. Πειραιώς Χρηματοδοτικές Χρηματοδοτικές μισθώσεις Μισθώσεις Μ.Α.Ε. Πειραιώς Financial Leasing Μ.Α.Ε. Χρηματοδοτικές μισθώσεις Dynamic Asset Operating Leasing A.E. Γενική Μ.Α.Ε. Χρηματοοικονομικών Υπηρεσιών & Συμβούλων 7. Πειραιώς Α.Ε.Π.Ε.Υ. Χρηματοοικονομικές υπηρεσίες Ελλάδα 2016-2021 100,00% - 8. Πειραιώς Factoring Μ.A.E. Πρακτόρευση απαιτήσεων Ελλάδα 2016-2021 100,00% - 9. Piraeus Capital Management Α.Ε. Διαχείριση αμοιβαίων κεφαλαίων επιχειρηματικών συμμετοχών Ελλάδα 2016-2021 100,00% - 10. Piraeus Jeremie Technology Catalyst Management Μ.Α.Ε. Διαχείριση αμοιβαίων κεφαλαίων επιχειρηματικών συμμετοχών Ελλάδα 2016-2021 100,00% - Διαχείριση αμοιβαίων κεφαλαίων Ελλάδα 2016-2021 100,00% - Αξιολόγηση και είσπραξη εμπορικών απαιτήσεων Ελλάδα 2016-2021 100,00% - Πειραιώς Asset Management M.Α.Ε.Δ.Α.Κ. Γενική Ενημέρωσης και Ρύθμισης 12. Μ.Α.Ε. 11. 13. AΧΑΪΑ Clauss Εstate Α.Ε. Διαχείριση ακίνητης περιουσίας Ελλάδα 2016-2021 75,70% - Kosmopolis Α' Εμπορικών Κέντρων 14. Διαχείριση εμπορικού κέντρου Μ.A.E. Ελλάδα 2016-2021 100,00% - 15. ND Αναπτυξιακή Μ.Α.Ε. Διαχείριση ακίνητης περιουσίας Ελλάδα 2016-2021 100,00% - New Up Dating Development 16. Κτημ., Τουρ. & Αναπτ. Μ.Α.Ε. Κτηματική, τουριστική & αναπτυξιακή εταιρεία Ελλάδα 2016-2021 100,00% - 17. Picar Μ.Α.Ε.E. Διαχείριση χώρων City Link Ελλάδα 2016-2021 100,00% - 18. P.H. Αναπτυξιακή Διαχείριση ακίνητης περιουσίας Ελλάδα 2016-2021 100,00% - 362 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Όμιλος Εταιρεία % συμμετοχής % συμμετοχής Επωνυμία Εταιρείας Αντικείμενο εργασιών Χώρα Φορολογικά ανέλεγκτες χρήσεις (1) Γενική Εταιρεία Κατασκευών και Αναπτύξεων Α.Ε. Διαχείριση ακίνητης περιουσίας & συμμετοχών Ελλάδα 2016-2021 66,66% - Εταιρεία εκμετάλλευσης ακινήτων Ελλάδα 2016-2021 66,70% - Διαχείριση ακίνητης περιουσίας Ελλάδα 2016-2021 100,00% - 22. Πειραιώς Buildings A.E. Ανάπτυξη ακινήτου Ελλάδα 2010-2021 100,00% - 23. Πειραιώς Development Μ.A.E. Διαχείριση ακίνητης περιουσίας Ελλάδα 2016-2021 100,00% - 24. Πειραιώς Real Estate Μ.Α.Ε. Τεχνική και κατασκευαστική εταιρεία Ελλάδα 2016-2021 100,00% - 25. Πλειάδες Estate Μ.Α.Ε. Διαχείριση ακίνητης περιουσίας Ελλάδα 2016-2021 100,00% - 26. Πειραιώς Agency Solutions Μ.Α.Ε. Πρακτόρευση ασφαλειών Ελλάδα 2016-2021 100,00% 100,00% 27. Mille Fin A.E. Εμπορία Οχημάτων Ελλάδα 2016-2021 100,00% - 28. Multicollection A.E. Αξιολόγηση και είσπραξη εμπορικών απαιτήσεων Ελλάδα 2009-2021 51,00% - 29. Πειραιώς Direct Solutions Μ.A.E. Εταιρεία παροχής χρηματοοικονομικών – τηλεπικοινωνιακών & μηχανογραφικών υπηρεσιών Ελλάδα 2016-2021 100,00% - Κέντρο Βιώσιμης 30. Επιχειρηματικότητας Εξέλιξη Μ.Α.Ε. Συμβουλευτικές Υπηρεσίες Ξενοδοχεία - Επαγγελματική Κατάρτιση & Εκπαίδευση Ελλάδα 2016-2021 100,00% - 31. ΠΡΟΣΠΕΚΤ Ν.Ε.Π.Α. Διαχείριση σκαφών αναψυχής Ελλάδα 2016-2021 100,00% - 32. Ιανός Ακίνητα Μ.Α.Ε. Διαχείριση ακίνητης περιουσίας Ελλάδα 2016-2021 100,00% - 33. Λυκούργος Ακίνητα Μ.Α.Ε. Διαχείριση ακίνητης περιουσίας Ελλάδα 2016-2021 100,00% - 34. Thesis Hermes Μ.Α.Ε. Διαχείριση ακίνητης περιουσίας Ελλάδα 2021 100,00% - 35. Thesis Agra Μ.Α.Ε. Διαχείριση ακίνητης περιουσίας Ελλάδα 2021 100,00% - 36. Thesis Cargo Μ.Α.Ε. Διαχείριση ακίνητης περιουσίας Ελλάδα 2021 100,00% - 37. Thesis Schisto Μ.Α.Ε. Διαχείριση ακίνητης περιουσίας Ελλάδα 2021 100,00% - 38. Thesis Stone Μ.Α.Ε. Διαχείριση ακίνητης περιουσίας Ελλάδα 2021 100,00% - 39. ΗMIΘΕΑ Μ.Α.Ε. (2) Οργάνωση, εκμετάλλευση και διοίκηση νοσηλευτικών μονάδων Ελλάδα 2016-2021 100,00% - 40. Tirana Leasing Sh.A. Χρηματοδοτικές μισθώσεις Αλβανία 2018-2021 100,00% - 41. Cielo Consultancy Sh.P.K. Όχημα διαχείρισης ακίνητης περιουσίας Αλβανία 2014-2021 99,09% - 42. Beta Asset Management Eood Ενοικίαση και διαχείριση ακινήτων Βουλγαρία 2013-2021 100,00% - 43. Bulfina E.A.D. Διαχείριση ακίνητης περιουσίας Βουλγαρία 2008-2021 100,00% - 44. Bulfinace E.A.D. Διαχείριση ακίνητης περιουσίας Βουλγαρία 2008-2021 100,00% - 45. Delta Asset Management EOOD Εταιρεία Διαχείρισης Ακινήτων Βουλγαρία - 100,00% - α/α 19. 20. Εντροπία Κτηματική Α.Ε. 21. 363 Οικιστική Ανάπτυξη Κομοτηνής Μ.Α.Ε. Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Όμιλος Εταιρεία Χώρα Φορολογικά ανέλεγκτες χρήσεις (1) % συμμετοχής % συμμετοχής Βουλγαρία 2014-2021 100,00% - Ταξιδιωτικές υπηρεσίες, 47. Asset Management Bulgaria EOOD ενοικιάσεις και διαχείριση ακίνητης περιουσίας Βουλγαρία 2012-2021 100,00% - 48. Besticar Bulgaria EOOD Διαχείριση απαιτήσεων Βουλγαρία 2012-2021 100,00% - 49. Besticar EOOD Διαχείριση προβληματικών απαιτήσεων Βουλγαρία 2012-2021 100,00% - 50. Emerald Investments EOOD Διαχείριση ακίνητης περιουσίας Βουλγαρία 2018-2021 100,00% - 51. Piraeus Nedvizhimi Imoti EOOD Διαχείριση ακίνητης περιουσίας Βουλγαρία - 100,00% - 52. Office Project 2021 EOOD Διαχείριση ακίνητης περιουσίας Βουλγαρία - 100,00% - Κύπρος 2018-2021 90,85% 2,21% Κύπρος 2013-2021 99,09% - α/α Επωνυμία Εταιρείας 46. Varna Asset Management EOOD 53. Euroinvestment & Finance Public Ltd 54. R.E. Anodus Two Ltd Αντικείμενο εργασιών Εταιρεία διαχείρισης ακινήτων Χρηματοεπενδυτικές, κτηματικές εργασίες Εταιρεία συμμετοχών και επενδύσεων 55. Tellurion Ltd Εταιρεία Συμμετοχών Κύπρος 2013-2021 100,00% - 56. Tellurion Two Ltd Εταιρεία Συμμετοχών Κύπρος 2015-2021 99,09% - 57. Trieris Two Real Estate LTD Εταιρεία συμμετοχών, επενδύσεων και διαχείρισης χαρτοφυλακίου ακινήτων Κύπρος 2011-2021 100,00% - 58. R.E. Anodus Ltd Εταιρεία συμβουλευτικών υπηρεσιών για real estate και συμμετοχών Κύπρος 2014-2021 100,00% - 59. Ακίνητα Λάκκος Μικέλλη Ltd Εταιρεία εκμετάλλευσης ακινήτων Κύπρος 2018-2021 50,66% - Κύπρος 2018-2021 53,29% - Κύπρος 2018-2021 26,65% - Κύπρος 2018-2021 53,29% - 60. Φιλοκτηματική Δημόσια Ltd 61. Sunholdings Properties Company Ltd 62. Φιλοκτηματική Εργοληπτική Ltd Ανάπτυξη γης και κτηματικής περιουσίας Ανάπτυξη γης και κτηματικής περιουσίας Τεχνική & κατασκευαστική εταιρεία 63. JSC Piraeus Bank ICB Τραπεζικές υπηρεσίες Ουκρανία - 99,99% 99,99% 64. Akinita Ukraine LLC Εταιρεία διαχείρισης ακινήτων Ουκρανία 2014-2021 100,00% - 65. Sinitem LLC Αγοραπωλησίες ακινήτων Ουκρανία 2013-2021 99,94% - 66. Solum Enterprise LLC Διαχείριση ακίνητης περιουσίας Ουκρανία 2012-2021 99,94% - 67. Solum Limited Liability Company Διαχείριση ακίνητης περιουσίας Ουκρανία 2018-2021 99,94% - 68. Piraeus Leasing Romania S.A. Παροχή ελεγκτικών και εισπρακτικών υπηρεσιών για δάνεια της εταιρείας Ρουμανία 2003-2021 100,00% - Εταιρεία διαχείρισης ακινήτων Ρουμανία 2014-2021 99,09% - 70. Priam Business Consultancy SRL Ανάπτυξη real estate Ρουμανία 2014-2021 99,18% - 71. Proiect Season Residence SRL Ανάπτυξη ακίνητης περιουσίας Ρουμανία 2018-2021 100,00% - 69. 364 Daphne Real Estate Consultancy SRL Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Όμιλος Εταιρεία % συμμετοχής % συμμετοχής Αντικείμενο εργασιών Χώρα Φορολογικά ανέλεγκτες χρήσεις (1) Ανάπτυξη real estate Ρουμανία 2013-2021 99,09% - 73. Rhesus Development Projects SRL Εταιρεία διαχείρισης ακινήτων Ρουμανία 2014-2021 99,09% - 74. Piraeus Rent Doo Beograd Λειτουργικές μισθώσεις Σερβία 2007-2021 100,00% - 75. Piraeus Real Estate Egypt LLC Διαχείριση ακίνητης περιουσίας Αίγυπτος 2011-2021 100,00% - - 100,00% - 2021 100,00% 100,00% 2021 100,00% - α/α Επωνυμία Εταιρείας 72. R.E. Anodus SRL 76. Trieris Real Estate Management Ltd Διαχείριση της Trieris Real Estate Ltd Βρετανικές Παρθένες Νήσοι Ηνωμένο Βασίλειο Ηνωμένο Βασίλειο 77. Piraeus Group Capital Ltd Έκδοση πιστωτικών τίτλων 78. Piraeus Group Finance PLC Έκδοση πιστωτικών τίτλων 79. Axia Finance III PLC Όχημα ειδικού σκοπού για τιτλοποίηση επιχειρηματικών δανείων Ηνωμένο Βασίλειο - - - 80. Axia Finance PLC Όχημα ειδικού σκοπού για τιτλοποίηση επιχειρηματικών δανείων Ηνωμένο Βασίλειο - - - Ηνωμένο Βασίλειο - - - - - - - - - - - - Ηνωμένο Βασίλειο - - - 81. Axia III APC LIMITED 82. Estia Mortgage Finance PLC 83. Estia Mortgage Finance ΙΙ PLC 84. Kion Mortgage Finance PLC 85. Praxis I Finance PLC Όχημα ειδικού σκοπού για τιτλοποίηση επιχειρηματικών δανείων Όχημα ειδικού σκοπού για τιτλοποίηση στεγαστικών δανείων Όχημα ειδικού σκοπού για τιτλοποίηση στεγαστικών δανείων Όχημα ειδικού σκοπού για τιτλοποίηση στεγαστικών δανείων Όχημα ειδικού σκοπού για τιτλοποίηση καταναλωτικών δανείων Ηνωμένο Βασίλειο Ηνωμένο Βασίλειο Ηνωμένο Βασίλειο 86. Praxis II APC LIMITED Όχημα ειδικού σκοπού για τιτλοποίηση καταναλωτικών δανείων Ηνωμένο Βασίλειο - - - 87. Praxis II Finance PLC Όχημα ειδικού σκοπού για τιτλοποίηση καταναλωτικών δανείων Ηνωμένο Βασίλειο - - - 88. Piraeus SNF DAC Όχημα ειδικού σκοπού για τιτλοποίηση επιχειρηματικών, στεγαστικών και καταναλωτικών δανείων Ιρλανδία 2021 - - Σημείωση 1: Σύμφωνα με την Υπουργική Απόφαση 1208 / 20.12.2017 της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, για τις οντότητες που εδρεύουν στην Ελλάδα, στην περίπτωση που δεν έχει κοινοποιηθεί φορολογικός έλεγχος από τις τοπικές φορολογικές αρχές για μία φορολογική χρήση, η χρήση αυτή θεωρείται παραγραμμένη εντός 5 ετών από τη λήξη του έτους εντός του οποίου λήγει η προθεσμία υποβολής της Δήλωσης Φορολογίας Εισοδήματος. Σημείωση 2: Κατηγοριοποιημένη στις διακοπείσες δραστηριότητες (Σημείωση 13). 365 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Οι εταιρείες με αρίθμηση 79 έως 88 αποτελούν οχήματα ειδικού σκοπού για τιτλοποίηση δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών και έκδοση πιστωτικών τίτλων. Η επένδυση με αρίθμηση 61 αποτελεί θυγατρική λόγω πλειοψηφίας στο Διοικητικό Συμβούλιο της εταιρείας. Επίσης, την 31η Δεκεμβρίου 2021 σε καθεστώς εκκαθάρισης ήταν οι εταιρείες με αρίθμηση 22, 27-28, 40, 70, 73 και 79-87. Ακολουθούν θυγατρικές εταιρείες, οι οποίες στο σύνολό τους δεν είναι σημαντικές ως προς τη χρηματοοικονομική θέση και τα αποτελέσματα του Ομίλου, δεν ενοποιούνται αλλά τηρούνται στο κόστος κτήσης: α) «ΕΛΣΥΠ Α.Ε.», β) «Το Μουσείο Ε.Π.Ε», γ) «Axia III Holdings Ltd.», δ) «Praxis II Holdings Ltd.» και ε) «Kion Holdings Ltd.». Η πλήρης ενοποίηση των προαναφερόμενων εταιρειών δεν θα είχε σημαντική επίπτωση στην Ενοποιημένη Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης και στην Ενοποιημένη Κατάσταση Αποτελεσμάτων καθώς το σύνολο του καθαρού εσόδου, της καθαρής θέσης και του ενεργητικού τους είναι μικρότερο του 0,01% των αντίστοιχων μεγεθών του Ομίλου βάσει των πιο πρόσφατων χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Η κίνηση των επενδύσεων της Εταιρείας σε θυγατρικές εταιρείες κατά τη διάρκεια του έτους αναλύεται ως εξής: Εταιρεία 31/12/2021 31/12/2020 Υπόλοιπο έναρξης 4.881 586 Ίδρυση του νέου πιστωτικού ιδρύματος - 4.845 Προσθήκες Συμμετοχή σε αυξήσεις/μειώσεις μετοχικού κεφαλαίου της Τράπεζας Πειραιώς και άλλων θυγατρικών εταιριών (Σημείωση 46) Συνεισφορά στο κεφαλαιακό μέσο ΑΤ 1 που εκδόθηκε από την Τράπεζα Πειραιώς (Σημείωση 46) Διαθέσεις και απορρόφηση - 37 1.661 15 595 - - (3) Απομείωση αξίας Εισφορά στο νέο πιστωτικό ίδρυμα Υπόλοιπο λήξης (1.597) (9) - (591) 5.539 4.881 Ετήσιες χρηματοοικονομικές καταστάσεις θυγατρικών εταιρειών Οι ετήσιες χρηματοοικονομικές καταστάσεις των θυγατρικών εταιρειών του Ομίλου για τη χρήση που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2021, που είχαν οριστικοποιηθεί πριν την έγκριση των Ετήσιων Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων, έχουν αναρτηθεί στο διαδίκτυο στη διεύθυνση www.piraeusholdings.gr στην ενότητα Ενημέρωση Επενδυτών και στην υποενότητα Οικονομικά Στοιχεία - Οικονομικές Καταστάσεις και Λοιπές Πληροφορίες - Ενοποιούμενες θυγατρικές εταιρείες. Οι ετήσιες χρηματοοικονομικές καταστάσεις των υπολοίπων θυγατρικών εταιρειών του Ομίλου θα αναρτηθούν στην ιστοσελίδα της Εταιρείας κατά την οριστικοποίησή τους. Απώλεια ελέγχου θυγατρικών εταιρειών Το 2021, η Τράπεζα προχώρησε σε σύναψη μακροχρόνιας συμφωνίας με θυγατρικές της Blantyre Capital Limited («Blantyre Capital») για τη διαχείριση μη βασικών συμμετοχών που κατέχει η Τράπεζα, για αρχική περίοδο 10 ετών (η «Συναλλαγή Mayfair»). Οι θυγατρικές που θα υπάγονται σε εξειδικευμένη επαγγελματική διαχείριση, δεν σχετίζονται με την κύρια δραστηριότητα της Τράπεζας και η λογιστική τους αξία στα ατομικά στοιχεία της Εταιρείας, πριν την ολοκλήρωση της 366 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Συναλλαγής Mayfair, ανερχόταν σε € 195 εκατ. Οι θυγατρικές που εντάσσονται στη Συναλλαγή Mayfair την 31η Δεκεμβρίου 2021 είναι οι εξής: ETBA BI.ΠE. A.E, Piraeus Equity Partners Ltd, Euroterra Ανώνυμη Εταιρεία Ακινήτων, Rebikat Ανώνυμη Εταιρεία Ακινήτων και ΕΥΡΩΑΚ Α.Ε. Ακινήτων μαζί με τις θυγατρικές τους (Piraeus Clean Energy Holdings Ltd, Arigeo Energy Holdings Ltd, Josharton Ltd, WH South Wind Hellas Ltd, DMX Αιολική Μαρμαρίου - Αγκάθι Μ.Ε.Π.Ε., DMX Αιολική Μαρμαρίου - Ρίγανη E.Π.Ε., KPM Energy M.A.E., O.F. Investments Ltd, Piraeus Renewable Investments Limited, Pri Wind I Limited, Pri Wind II Limited, Pri Wind III Limited, Zibeno Investments Ltd, Zibeno I Energy M.A.E., Emadierio Solar Energy & Investments Ltd, Αιολική Mπελεχέρι Μ.Α.Ε., Αιολικό Πάρκο Josharton - Ροδόπη 2 Ε.Ε., Αιολικό Πάρκο Άρτας - Αετοί Ε.Ε., Αιολικό Πάρκο Ευρυτανίας 2 - Μορφοράχη Ε.Ε., Αιολικό Πάρκο Ευρυτανίας 4 - Ουρανός Ε.Ε., Άνεμος Ηπείρου Ανώνυμη Ενεργειακή Εταιρεία, ΔΙ.ΒΙ.ΠΑ.ΚΑ. Α.Ε. και Θριάσιο Εμπορευματικό Κέντρο Α.Ε.). Οι άμεσες συμμετοχές της Τράπεζας στις προαναφερθείσες θυγατρικές εισφέρθηκαν σε είδος στη νεοιδρυθείσα ετερόρρυθμη εταιρεία Strix Holdings LP που ιδρύθηκε στην Ιρλανδία, με αντάλλαγμα την κατοχή ποσοστού μειοψηφίας. Επίσης, η Τράπεζα ίδρυσε μία εταιρεία διαχείρισης ακίνητης περιουσίας, με επωνυμία Strix Asset Management Ltd, η οποία παρέχει εξειδικευμένη επαγγελματική διαχείριση των συμμετοχών που κατέχει η Τράπεζα στο πλαίσιο της Συναλλαγής Mayfair. Την 16η Δεκεμβρίου 2021, η Τράπεζα πώλησε στη Blantyre Capital το 75% της συμμετοχής της στην Strix Asset Management Ltd και έχασε τον έλεγχο επί των θυγατρικών που εισφέρθηκαν σε είδος στη Strix Holdings LP. Από αυτή την ημέρα, ο Όμιλος ασκεί ουσιώδη επιρροή στη Strix Holdings LP και στη Strix Asset Management Ltd και οι δύο εταιρείες λογιστικοποιούνται με τη μέθοδο της καθαρής θέσης. Η εύλογη αξία των Strix Holdings LP και Strix Asset Management Ltd, κατά την αρχική τους αναγνώριση, ανερχόταν σε € 350 εκατ. και € 8 εκατ. αντίστοιχα. Το συνολικό τίμημα για την πώληση του 75 % στην Strix Asset Management Ltd και μικρού ποσοστού στην Strix Holdings LP στη Blantyre Capital, ανήλθε σε € 36 εκατ. Σε συνέχεια της απώλειας ελέγχου των θυγατρικών που εισφέρθηκαν στη Strix Holdings LP την 16η Δεκεμβρίου 2021, ο Όμιλος λογιστικοποίησε την εναπομένουσα συμμετοχή του στη Strix Holdings LP και στη Strix Asset Management Ltd στην εύλογη αξία και αποαναγνώρισε τα στοιχεία ενεργητικού και υποχρεώσεων που εισφέρθηκαν από τις προαναφερθείσες θυγατρικές τη συγκεκριμένη ημερομηνία. Η καθαρή θέση των θυγατρικών που αποαναγνωρίστηκαν και το κέρδος της Συναλλαγής Mayfair ανήλθαν σε € 188 εκατ. και € 184 εκατ., αντίστοιχα. Τα δικαιώματα μειοψηφίας του Ομίλου μειώθηκαν κατά € 93 εκατ., κυρίως λόγω της απώλειας ελέγχου επί των ETBA BI.ΠE. A.E., Euroterra Ανώνυμη Εταιρεία Ακινήτων και ΕΥΡΩΑΚ Α.Ε. Ακινήτων, ενώ τα συνολικά ίδια κεφάλαια αυξήθηκαν κατά € 92 εκατ. Η Τράπεζα διατήρησε άμεσο ποσοστό μειοψηφίας στις ETBA BI.ΠE. A.E. και Abies Ανώνυμη Εταιρεία Ακινήτων ασκώντας τους ουσιώδη επιρροή, και επομένως από την 16η Δεκεμβρίου 2021 και οι δύο συμμετοχές λογιστικοποιούνται ως συγγενείς εταιρείες. Ανατρέξετε στην Ενότητα Β.1 για περισσότερες πληροφορίες. Σημαντικοί περιορισμοί θυγατρικών Αναφορικά με τις θυγατρικές εταιρείες εσωτερικού, πέραν των εγγενών περιορισμών που επιβάλλονται από την ισχύουσα νομοθεσία, βάσει της οποίας λειτουργούν, δεν υφίστανται άλλοι σημαντικοί νομικοί, συμβατικοί ή κανονιστικοί περιορισμοί, σχετικά με τη δυνατότητα μεταφοράς χρημάτων με τη μορφή μερισμάτων, επιστροφής κεφαλαίων κτλ., καθώς και αποπληρωμής διεταιρικών δανείων. Ενοποιούμενες εταιρείες ειδικής δομής Το 2021, ο Όμιλος απώλεσε τον έλεγχο έξι (6) εταιρειών ειδικού σκοπού («SPVs»), και συγκεκριμένα των εταιρειών Phoenix NPL Finance DAC, Vega I NPL Finance DAC, Vega II NPL Finance DAC, Vega III NPL Finance DAC, Sunrise I DAC και Sunrise II DAC οι οποίες είχαν συσταθεί για την τιτλοποίηση των αντίστοιχων χαρτοφυλακίων. 367 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Ο Όμιλος ελέγχει και κατά συνέπεια ενοποιεί την εταιρεία ειδικού σκοπού PIRAEUS SNF Designated Activity Company που περιλαμβάνει τιτλοποιημένα μη εξυπηρετούμενα δάνεια (στεγαστικά, επιχειρηματικά και καταναλωτικά). Τα υποκείμενα δάνεια περιλαμβάνονται στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης της Τράπεζας. Έκθεση σε μη ενοποιούμενα σχήματα ειδικής δομής Ο Όμιλος την 31η Δεκεμβρίου 2021 κατέχει επενδύσεις σε αμοιβαία κεφάλαια ανοικτού τύπου που διαχειρίζεται η εξ΄ολοκλήρου θυγατρική «Πειραιώς Asset Management M.Α.Ε.Δ.Α.Κ.», με ανεξάρτητη διοίκηση και οργανωτική δομή, υπαγόμενη με άδεια λειτουργίας από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς. Το συνολικό ποσό των κεφαλαίων αυτών ανέρχεται σε € 2,1 δισ., ενώ ο αριθμός του πελατολογίου ανέρχεται σε 60.357 πελάτες. Η διαχείριση των αμοιβαίων κεφαλαίων διενεργείται στο πλαίσιο του επενδυτικού σκοπού που αναφέρεται στον κανονισμό του κάθε αμοιβαίου κεφαλαίου. Ως εκ τούτου, ο Όμιλος λειτουργεί ως εκπρόσωπος (agent) των μεριδιούχων και δεν ασκεί έλεγχο στα αμοιβαία κεφάλαια. Σε αυτό το πλαίσιο, τα υπό διαχείριση αμοιβαία κεφάλαια στα οποία συμμετέχει ο Όμιλος έχουν αναγνωριστεί στο χαρτοφυλάκιο που αποτιμάται στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων. Την 31η Δεκεμβρίου 2021 το σύνολο των θέσεων της Τράπεζας στα αμοιβαία κεφαλαία ανοιχτού-τύπου αποτιμάται σε € 112 εκατ., σύμφωνα με τον πίνακα που ακολουθεί: Αμοιβαία κεφάλαια Σύνολο Ενεργητικού 31/12/2021 31/12/2020 Αμοιβαία Κεφάλαια Εσωτερικού 28 11 Αμοιβαία Κεφάλαια Εξωτερικού 84 65 Στον πίνακα που ακολουθεί, παρουσιάζεται η λογιστική αξία του ενεργητικού των αμοιβαίων κεφαλαίων που διαχειρίζεται ο Όμιλος, ανά κατηγορία, την 31η Δεκεμβρίου 2021 και 2020, αντίστοιχα: A/A Αμοιβαία κεφάλαια Σύνολο Ενεργητικού 31/12/2021 31/12/2020 1. Μετοχικά 368 171 2. Μικτά 198 104 3. Ομολογιακά 685 473 4. Α/Κ Χρηματαγοράς 215 173 5. Fund of Funds 602 205 2.068 1.126 Σύνολο Α.1. Αξιολόγηση απομείωσης της επένδυσης της Εταιρείας στην Τράπεζα Πειραιώς Την 30η Ιουνίου 2021, η Εταιρεία αξιολόγησε την ύπαρξη ένδειξης απομείωσης αναφορικά με την επένδυσή της στην Τράπεζα 368 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Πειραιώς και κατέληξε ότι είναι απομειωμένη, λαμβάνοντας υπόψη τα εξής: α) την ενδοομιλική διανομή σε είδος του 95% των τίτλων μειωμένης εξασφάλισης, που εκδόθηκαν από το όχημα Sunrise I NPL Finance DAC στην Εταιρεία (σχετική αναφορά γίνεται στη Σημείωση 46) και β) ότι η λογιστική αξία της επένδυσης της Εταιρείας στην Τράπεζα ήταν υψηλότερη από την ενοποιημένη καθαρή θέση της Τράπεζας, μετά την ενδοομιλική διανομή. Ο έλεγχος απομείωσης διενεργήθηκε συγκρίνοντας το ανακτήσιμο ποσό της επένδυσης, όπως προσδιορίστηκε με βάση την αξία λόγω χρήσης (value in use), με τη λογιστική της αξία. Οι προεξοφλημένες ταμειακές ροές υπολογίστηκαν με βάση το τελευταίο διαθέσιμο εγκεκριμένο από τη Διοίκηση επιχειρηματικό πλάνο κατά την ημέρα αξιολόγησης της απομείωσης, χρησιμοποιώντας προεξοφλητικό επιτόκιο προ φόρων 11,5% και μακροπρόθεσμο ρυθμό ανάπτυξης 2%. Με βάση το αποτέλεσμα του ελέγχου απομείωσης, η λογιστική αξία της επένδυσης μειώθηκε κατά το ποσό των € 1.597 εκατ. σε € 5.410 εκατ. Οι ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις του Ομίλου δεν επηρεάστηκαν από την προαναφερθείσα απομείωση αξίας. Την 31η Δεκεμβρίου 2021 δεν υπήρξε ένδειξη απομείωσης και ως εκ τούτου, δεν διενεργήθηκε απομείωση στο 2ο εξάμηνο του 2021. Β. Συγγενείς και κοινοπραξίες (μέθοδος ενσωμάτωσης καθαρής θέσης) Β.1. Συγγενείς Οι συγγενείς του Ομίλου και της Εταιρείας την 31η Δεκεμβρίου 2021 είναι οι ακόλουθες: Επωνυμία Εταιρείας Αντικείμενο εργασιών Χώρα Φορολογικά ανέλεγκτες χρήσεις (1) Όμιλος Εταιρεία % συμμετοχής % συμμετοχής 1 Piraeus - TANEO Capital Fund Α.Κ.Ε.Σ. Αμοιβαίο Κεφάλαιο Επιχειρηματικών Συμμετοχών κλειστού τύπου Ελλάδα - 50,01% - 2 PJ Tech Catalyst Fund Αμοιβαίο Κεφάλαιο Επιχειρηματικών Συμμετοχών κλειστού τύπου Ελλάδα - 30,00% - 3 APE Commercial Property Κτημ. Τουρ. & Αναπτ. A.E. Εταιρεία συμμετοχών Ελλάδα 2016-2021 27,80% - Εταιρεία συμμετοχών Ελλάδα 2016-2021 31,24% - Εταιρεία συμμετοχών Ελλάδα 2016-2021 28,10% - Ελλάδα 2016-2021 27,80% - Ελλάδα 2016-2021 28,92% - Ελλάδα 2016-2021 32,27% - α/α 4 5 6 7 369 Marfin Investment Group Α.Ε. Συμμετοχών Όμικρον Κύκλος Ένα Συμμετοχική Α.Ε. APE Fixed Assets Κτημ. Τουρ. & Αναπτ. A.E. APE Επενδυτικής Περιουσίας Α.Ε. Κτηματική, τουριστική και αναπτυξιακή εταιρεία Κτηματική, τουριστική και αναπτυξιακή εταιρεία 8 Όλγανος Α.Ε. Διαχείριση & εκμετάλευση ακινήτων / Παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας 9 Πύρριχος Α.Ε. Διαχείριση ακίνητης περιουσίας Ελλάδα 2016-2021 55,95% - 10 Exodus Α.Ε. Εφαρμογές πληροφορικής Ελλάδα 2016-2021 49,90% - 11 Αναπτυξιακή Εταιρεία Έβρου Α.Ε. Διαχείριση κοινοτικών προγραμμάτων Ελλάδα 2016-2021 30,00% - 12 Γαία Επιχειρείν Α.Ε. Υπηρεσίες Λογισμικού Ελλάδα 2017-2021 26,00% - Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 α/α Επωνυμία Εταιρείας Αντικείμενο εργασιών Χώρα Φορολογικά ανέλεγκτες χρήσεις (1) Όμιλος Εταιρεία % συμμετοχής % συμμετοχής 13 Εταιρεία Διαχείρισης & Ανάπτυξης Διαχείριση τεχνολογικού πάρκου ΕΤΕΠ Κρήτης A.E. Ελλάδα 2016-2021 30,45% - 14 Intrum Hellas REO Solutions A.E. Ελλάδα 2019-2021 19,96% - 15 Intrum Hellas Credit Servicing A.E. Ελλάδα 2019-2021 20,00% - 16 Τειρεσίας Α.Ε. Ελλάδα 2016-2021 23,53% - 17 Trastor A.E.E.A.Π. Ελλάδα 2016-2021 44,75% - Ελλάδα 2016-2021 49,90% - Ελλάδα 2019-2021 27,68% - Διαχείριση ακίνητης περιουσίας Ελλάδα 2020-2021 20,61% - Ανάπτυξη και διαχείριση πληροφοριακών συστημάτων Ελλάδα 2021 5,00% - Διαχείριση ακίνητης περιουσίας Ελλάδα 2016-2021 40,14% - Διαχείριση Ακινήτων Διαχείριση απαιτήσεων από δάνεια και πιστώσεις Διατραπεζική εταιρεία ανάπτυξης, λειτουργίας και διαχείρισης πληροφοριακών συστημάτων Εταιρεία επενδύσεων ακίνητης περιουσίας Εταιρεία παροχής υπηρεσιών υποστήριξης & ηλεκτρονικού εμπορίου, πώληση καρτών χρόνου ομιλίας Θαλάσσιες μεταφορές Ακτοπλοΐα 18 Πειραιώς Direct Services Α.Ε. 19 Α.Ν.Ε.Κ. Α.Ε. 20 Περιγένης Επαγγελματικών Ακινήτων Α.Ε. 21 Neuropublic Α.Ε. 22 Abies Ανώνυμη Εταιρεία Ακινήτων(2) 23 ΕΤΒΑ ΒΙ.ΠΕ. Α.Ε. Ανάπτυξη/ διαχείριση βιομηχανικών περιοχών Ελλάδα 2016-2021 1,00% - 24 Euromedica Α.Ε. Παροχής Ιατρικών Υπηρεσιών Παροχή Ιατρικών Υπηρεσιών Ελλάδα 2021 29,35% - 25 Τrieris Real Estate Ltd Διαχείριση ακίνητης περιουσίας 2018-2021 32,35% - 26 Exus Software Ltd Εταιρεία Εμπορίας Προϊόντων Πληροφορικής Βρετανικές Παρθένες Νήσοι Ηνωμένο Βασίλειο 2021 49,90% - 27 Strix Holdings LP Εταιρεία συμμετοχών Ιρλανδία - 100,00% - 28 Strix Asset Management Ltd Διαχείριση περιουσίας Ιρλανδία - 25,00% - Σημείωση 1: Σύμφωνα με την Υπουργική Απόφαση 1208 / 20.12.2017 της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, για τις οντότητες που εδρεύουν στην Ελλάδα, στην περίπτωση που δεν έχει κοινοποιηθεί φορολογικός έλεγχος από τις τοπικές φορολογικές αρχές για μία φορολογική χρήση, η χρήση αυτή θεωρείται παραγραμμένη εντός 5 ετών από τη λήξη του έτους εντός του οποίου λήγει η προθεσμία υποβολής της Δήλωσης Φορολογίας Εισοδήματος. Σημείωση 2: Τέθηκε σε καθεστώς ρευστοποίησης την 31η Δεκεμβρίου 2021. Η συγγενής εταιρεία του Ομίλου NGP Plastic A.E.Β.Ε., η οποία είναι μη σημαντική ως προς τη χρηματοοικονομική θέση και τα αποτελέσματα του Ομίλου, δεν ενοποιείται με την μέθοδο καθαρής θέσης, αλλά τηρείται στο κόστος κτήσης. Η εν λόγω μη σημαντική συγγενής εταιρεία αντιστοιχεί σε λιγότερο από 0,21% στα συνολικά καθαρά έσοδα του Ομίλου, σε λιγότερο από 0,04% στη συνολική καθαρή θέση του Ομίλου και σε λιγότερο από 0,03% στο σύνολο ενεργητικού του Ομίλου, βάσει των πρόσφατων διαθέσιμων χρηματοοικονομικών της καταστάσεων. 370 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Ο Όμιλος ασκεί ουσιώδη επιρροή αλλά δεν ελέγχει τις παραπάνω εταιρείες. Αυτό ισχύει και στην περίπτωση των εταιρειών 1, 9 και 27 όπου η συμμετοχή του Ομίλου και τα δικαιώματα ψήφου υπερβαίνουν το 50%. Σημαντική επιρροή υπάρχει και στην περίπτωση των εταιρειών με αρίθμηση 14, 21 και 23, όπου η συμμετοχή και τα δικαιώματα ψήφου του Ομίλου δεν υπερβαίνουν το 20%. Ανατρέξτε στο Κεφάλαιο Α για περαιτέρω πληροφόρηση αναφορικά με τις εταιρείες Strix Holdings LP, Strix Assets Management Ltd και τη Συναλλαγή Mayfair. Η εταιρεία Strix Holdings LP αποτελεί σημαντική συγγενή εταιρεία του Ομίλου. B.2 Κοινοπραξίες Οι κοινοπραξίες του Ομίλου και της Εταιρείας την 31η Δεκεμβρίου 2021 είναι οι ακόλουθες: Επωνυμία Εταιρείας Αντικείμενο εργασιών Χώρα Φορολογικά ανέλεγκτες χρήσεις (1) Όμιλος Εταιρεία % συμμετοχής % συμμετοχής 1 Α.Ε.Π. Ελαιώνα Α.Ε. Εκμετάλλευση ακινήτων Ελλάδα 2016-2021 50,00% - 2 Πείργκα Κύθνου Ι.Κ.Ε. Διαχείριση ακίνητης περιουσίας Ελλάδα - 50,00% - 3 Sunrise I Εταιρεία Ακινήτων Μ.Α.Ε. Διαχείριση ακίνητης περιουσίας Ελλάδα 2021 100,00% - 4 Sunrise ΙI Εταιρεία Ακινήτων Μ.Α.Ε. Ελλάδα 2021 100,00% - 5 Sunrise I NPL Finance DAC Ιρλανδία 2021 - - 6 Sunrise II NPL Finance DAC Ιρλανδία 2021 - - α/α Διαχείριση ακίνητης περιουσίας Όχημα ειδικού σκοπού για τιτλοποίηση επιχειρηματικών, δανείων Όχημα ειδικού σκοπού για τιτλοποίηση επιχειρηματικών, δανείων Σημείωση 1: Σύμφωνα με την Υπουργική Απόφαση 1208 / 20.12.2017 της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, για τις οντότητες που εδρεύουν στην Ελλάδα, στην περίπτωση που δεν έχει κοινοποιηθεί φορολογικός έλεγχος από τις τοπικές φορολογικές αρχές για μία φορολογική χρήση, η χρήση αυτή θεωρείται παραγραμμένη εντός 5 ετών από τη λήξη του έτους εντός του οποίου λήγει η προθεσμία υποβολής της Δήλωσης Φορολογίας Εισοδήματος. Η συνολική λογιστική αξία των συμμετοχών σε μη σημαντικές συγγενείς εταιρείες και κοινοπραξίες για τον Όμιλο την 31η Δεκεμβρίου 2021 και 2020, ανέρχεται σε € 278 εκατ. και € 269 εκατ., αντίστοιχα. Λοιπές πληροφορίες για συγγενείς εταιρείες και κοινοπραξίες Ο Όμιλος σταματάει να αναγνωρίζει την αναλογία του στις σωρευτικές ζημιές των συγγενών εταιρειών μετά την πλήρη απομείωση της αξίας της συμμετοχής. Το σωρευτικό ποσό των μη αναγνωρισθέντων ζημιών από τις συγγενείς εταιρείες κατά την 31η Δεκεμβρίου 2021 ανήλθε σε ποσό € 38 εκατ. (31 Δεκεμβρίου 2020: € 29 εκατ.). Στην περίπτωση όπου η συγγενής εταιρεία στη συνέχεια πραγματοποιήσει κέρδη, ο Όμιλος θα ξεκινήσει να αναγνωρίζει την αναλογία του στα κέρδη της εταιρείας μόνο μετά από την εξίσωση των αναλογούντων αυτών κερδών με τις μη αναγνωρισθείσες ζημίες. Δεν υπάρχουν σημαντικές ενδεχόμενες υποχρεώσεις του Ομίλου, που να συνδέονται με τη συμμετοχή του σε συγγενείς εταιρείες ή κοινοπραξίες. 371 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Δεν υπάρχουν μη αναγνωρισθείσες δεσμεύσεις του Ομίλου που να σχετίζονται με τη συμμετοχή του σε κοινοπραξίες που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μελλοντική εκροή μετρητών ή άλλων πόρων. Δεν υπάρχουν σημαντικοί περιορισμοί στη δυνατότητα συγγενών ή κοινοπραξιών να μεταφέρουν κεφάλαια στην Εταιρεία με μορφή μερισμάτων ή να αποπληρώσουν δάνεια που τους έχουν χορηγηθεί από τον Όμιλο, πέραν των εν ισχύ συνηθισμένων περιορισμών που επιβάλλονται στο πλαίσιο της λειτουργίας τους και της ισχύουσας νομοθεσίας. Κίνηση επενδύσεων σε συγγενείς εταιρείες και κοινοπραξίες Όμιλος Εταιρεία 31/12/2020 Όπως 31/12/2021 31/12/2021 31/12/2020 αναμορφώθηκε Υπόλοιπο έναρξης Προσθήκες και συμμετοχή σε αυξήσεις/ μειώσεις μετοχικού κεφαλαίου Μερίδιο στα κέρδη/ (ζημιές) μετά φόρων Μεταφορά από θυγατρικές εταιρείες 269 371 18 3 264 33 (16) - - 255 32 - Απομείωση Συναλλαγματικές διαφορές και λοιπές προσαρμογές Εισφορά στο νέο πιστωτικό ίδρυμα Επίδραση από αλλαγή σε λογιστική αρχή (23) (9) - (6) (7) 1 - (35) (252) - Υπόλοιπο λήξης 630 269 - - Το ποσό των € 371 εκατ. που παρουσιάζεται στη γραμμή «Προσθήκες και συμμετοχή σε αυξήσεις/ μειώσεις μετοχικού κεφαλαίου» αφορά κυρίως στην αρχική αναγνώριση των συγγενών εταιρειών Strix Asset Management Ltd και Strix Holdings LP. Ανατρέξτε στο Κεφάλαιο Α για περαιτέρω πληροφόρηση. 372 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Βασικά χρηματοοικονομικά στοιχεία των συγγενών εταιρειών και των κοινοπραξιών για το 2021 και 2020 31/12/2021 Επωνυμία Εταιρείας Χώρα % συμμετοχής 1 Εταιρεία Διαχείρισης και Ανάπτυξης ΕΤΕΠ Κρήτης A.E. Ελλάδα 30,45% 2 Αναπτυξιακή Εταιρεία Έβρου Α.Ε. Ελλάδα 30,00% 3 APE Commercial Property Κτημ. Τουρ. και Αναπτ. A.E. Ελλάδα 27,80% 4 APE Fixed Assets Κτημ. Τουρ. και Αναπτ. A.E. Ελλάδα 27,80% α/α Κέρδη/ (ζημίες) προ φόρων Σύνολο Σύνολο Σύνολο εσόδων Ενεργητικού Υποχρεώσεων - - 1 1 - - 6 - - - 48 5 Βρετανικές Παρθένες Νήσοι Ελλάδα Ελλάδα Ελλάδα Ελλάδα Ελλάδα Ελλάδα Ελλάδα Ελλάδα Ελλάδα Ελλάδα Ελλάδα Ελλάδα 32,35% - - 5 1 28,92% 28,10% 49,90% 50,01% 23,53% 30,00% 55,95% 49,90% 26,00% 32,27% 40,14% 1,00% (4) 2 3 (2) (1) - 2 15 20 23 - 173 115 3 3 14 15 6 5 12 7 215 8 140 4 12 20 2 7 10 - (1) 6 145 19 136 8 12 * 78 654 * * 48 350 32 111 4 33 11 * 15 264 * * 110 33 5 Τrieris Real Estate Ltd 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 APE Επενδυτικής Περιουσίας Α.Ε. Όμικρον Κύκλος Ένα Συμμετοχική Α.Ε. Exodus Α.Ε. Piraeus - TANEO Capital Fund Α.Κ.Ε.Σ. Τειρεσίας Α.Ε. PJ Tech Catalyst Fund Πύρριχος Α.Ε. Πειραιώς Direct Services Α.Ε. Γαία Επιχειρείν Α.Ε. Όλγανος Α.Ε. Abies Ανώνυμη Εταιρεία Ακινήτων ΕΤΒΑ ΒΙ.ΠΕ. Α.Ε. 18 Euromedica Α.Ε. Παροχής Ιατρικών Υπηρεσιών Ελλάδα 29,35% 19 Neuropublic Α.Ε. Ελλάδα 5,00% 20 Exus Software Ltd Ηνωμένο Βασίλειο 49,90% 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 Marfin Investment Group Α.Ε. Συμμετοχών Intrum Hellas REO Solutions A.E. Intrum Hellas Credit Servicing A.E. Trastor A.E.E.A.Π. Α.Ν.Ε.Κ. Α.Ε. Περιγένης Επαγγελματικών Ακινήτων Α.Ε. Strix Holdings Limited Partnership Strix Asset Management Limited Α.Ε.Π. ΕΛΑΙΩΝΑ Α.Ε. Πείργκα Κύθνου Ι.Κ.Ε. Sunrise I Εταιρεία Ακινήτων Μ.Α.Ε. Ελλάδα Ελλάδα Ελλάδα Ελλάδα Ελλάδα Ελλάδα Ιρλανδία Ιρλανδία Ελλάδα Ελλάδα Ελλάδα 31,24% 19,96% 20,00% 44,75% 27,68% 20,61% 100,00% 25,00% 50,00% 50,00% 100,00% * 26 51 * * (2) - 7 * 31 183 * * - 32 Sunrise ΙI Εταιρεία Ακινήτων Μ.Α.Ε. Ελλάδα 100,00% - - - - 33 Sunrise I NPL Finance DAC Ιρλανδία - - - 2.539 2.539 34 Sunrise II NPL Finance DAC Ιρλανδία - - - 1.279 1.279 (*) Κατά την ημερομηνία έγκρισης της Ετήσιας Οικονομικής Έκθεσης από το Διοικητικό Συμβούλιο, οι εισηγμένες συγγενείς εταιρείες Marfin Investment Group A.E. Συμμετοχών, Trastor A.E.E.A.Π. και ANEK A.E., δεν είχαν δημοσιεύσει τα ετήσια οικονομικά τους στοιχεία για το 2021. 373 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 31/12/2020 374 Κέρδη/ (ζημίες) προ φόρων Επωνυμία Εταιρείας Χώρα % συμμετοχής 1 Εταιρεία Διαχείρισης και Ανάπτυξης ΕΤΕΠ Κρήτης A.E. Ελλάδα 30,45% - - - - 2 Αναπτυξιακή Εταιρεία Έβρου Α.Ε. Ελλάδα 30,00% - - 1 1 3 APE Commercial Property Κτημ. Τουρ. και Αναπτ. A.E. Ελλάδα 27,80% - - 6 - 4 APE Fixed Assets Κτημ. Τουρ. και Αναπτ. A.E. Ελλάδα 27,80% (1) - 48 4 5 Τrieris Real Estate Ltd Βρετανικές Παρθένες Νήσοι 32,35% (1) - 6 2 6 APE Επενδυτικής Περιουσίας Α.Ε. Ελλάδα 28,92% - - 170 8 7 Όμικρον Κύκλος Ένα Συμμετοχική Α.Ε. Ελλάδα 28,10% (4) - 115 140 8 Exodus Α.Ε. Ελλάδα 49,90% (1) 3 3 4 9 Piraeus - TANEO Capital Fund Α.Κ.Ε.Σ. Ελλάδα 50,01% - - - - 10 Τειρεσίας Α.Ε. Ελλάδα 23,53% - 15 13 12 11 PJ Tech Catalyst Fund Ελλάδα 30,00% (2) - 11 - 12 Πύρριχος Α.Ε. Ελλάδα 50,77% 1 1 5 18 13 Πειραιώς Direct Services Α.Ε. Ελλάδα 49,90% - 21 5 2 14 Γαία Επιχειρείν Α.Ε. Ελλάδα 26,00% - 24 15 10 15 Όλγανος Α.Ε. Ελλάδα 32,27% (1) - 8 10 16 Exus Software Ltd Ηνωμένο Βασίλειο 49,90% 1 6 19 18 17 Marfin Investment Group Α.Ε. Συμμετοχών Ελλάδα 31,22% (97) 310 2.165 2.001 18 Intrum Hellas REO Solutions A.E. Ελλάδα 19,96% - 4 52 9 19 Intrum Hellas Credit Servicing A.E. Ελλάδα 20,00% 67 166 476 81 20 Trastor A.E.E.A.Π. Ελλάδα 44,77% 3 16 322 163 21 Α.Ε.Π. ΕΛΑΙΩΝΑ Α.Ε. Ελλάδα 50,00% - - 114 110 22 Εταιρεία Ανάπτυξης Επιχειρηματικού Πάρκου Οινοφύτων Ασωπού Α.Ε. (Ε.ΑΝ.ΕΠ.Ο.Α.ΑΕ) Ελλάδα 31,36% - - - - 23 Πείργκα Κύθνου Ι.Κ.Ε. Ελλάδα 50,00% 1 - 4 - 24 Α.Ν.Ε.Κ. Α.Ε. Ελλάδα 27,68% (13) 127 319 320 25 Περιγένης Επαγγελματικών Ακινήτων Α.Ε. Ελλάδα 20,61% - - 48 - 26 ΡΗΧ Φοίνικας Εταιρεία Ακινήτων Μ.Α.Ε. Ελλάδα 100,00% - - - - α/α Σύνολο Σύνολο εσόδων Ενεργητικού Σύνολο Υποχρεώσεων Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 25 Άυλα στοιχεία ενεργητικού Όμιλος Εταιρεία Υπεραξία Λογισμικό Λοιπά άυλα Αξία κτήσης Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2020 Υπόλοιπο έναρξης προσφάτως ενοποιούμενων εταιρειών Προσθήκες Μεταφορές Διαθέσεις και διαγραφές Εισφορά στο νέο πιστωτικό ίδρυμα Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2020 Προσθήκες Μεταφορές Διαθέσεις και διαγραφές Αποαναγνωρίσεις Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2021 Συσσωρευμένες αποσβέσεις Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2020 Υπόλοιπο έναρξης προσφάτως ενοποιούμενων εταιρειών Έξοδο αποσβέσεων Διαθέσεις και διαγραφές Εισφορά στο νέο πιστωτικό ίδρυμα Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2020 Έξοδο αποσβέσεων Αποαναγνωρίσεις Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2021 Αναπόσβεστη αξία 31 Δεκεμβρίου 2020 31 Δεκεμβρίου 2021 375 Σύνολο Υπεραξία Λογισμικό Λοιπά άυλα Σύνολο 37 1 38 (29) 9 637 24 19 (2) 678 48 20 (1) (1) 744 49 1 50 50 723 1 25 19 (2) 766 48 20 (1) (30) 803 - 625 23 19 (2) (666) - 36 (36) - 661 23 19 (2) (702) - - (394) (48) 1 (441) (51) 1 (491) (42) (1) (2) (45) (1) 1 (45) (436) (1) (50) 1 (486) (52) 2 (536) - (383) (48) 1 430 - (30) (2) 32 - - - - (413) (50) 1 462 - 38 9 237 253 5 5 280 267 - - - - Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2021 το υπόλοιπο της υπεραξίας μειώθηκε κατά € 29 εκατ., κυρίως λόγω της αποαναγνώρισης της εταιρείας WH South Wind Hellas Ltd, στο πλαίσιο της συναλλαγής Mayfair. Ανατρέξτε στη Σημείωση 24 για περαιτέρω πληροφόρηση. 26 Ενσώματα πάγια στοιχεία Όμιλος Αξία κτήσης Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2020 Yπόλοιπο έναρξης προσφάτως ενοποιούμενων εταιρειών Προσθήκες Μεταφορές Διαθέσεις και διαγραφές Επαναμετρήσεις Απομείωση Λοιπές κινήσεις Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2020 Προσθήκες Μεταφορές Διαθέσεις και διαγραφές Αποαναγνωρίσεις Απομείωση Λοιπές κινήσεις Μεταφορά στα διακρατούμενα προς πώληση Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2021 Συσσωρευμένες αποσβέσεις Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2020 Έξοδο χρήσης Μεταφορές Διαθέσεις και διαγραφές Λοιπές κινήσεις Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2020 Έξοδο χρήσης Διαθέσεις και διαγραφές Αποαναγνωρίσεις Μεταφορά στα διακρατούμενα προς πώληση Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2021 Αναπόσβεστη αξία 31 Δεκεμβρίου 2020 31 Δεκεμβρίου 2021 376 Γήπεδα και Κτίρια Εξοπλισμός και λοιπά ενσώματα πάγια Δικαίωμα ΑκινητοποιήΒελτιώσεις χρήσης σεις υπό Εκμισθωμένων στοιχείων εκτέλεση ακινήτων ενεργητικού 695 386 184 52 192 1.509 6 2 (11) (1) 691 5 5 (1) (17) - 1 10 (11) (1) (1) 384 22 (13) (69) (1) 1 22 (15) (1) (9) 181 13 (12) (4) - 16 (19) 48 12 (22) (1) (4) - 5 (3) (3) 191 4 (10) (11) - 1 59 (33) (26) (9) (4) (2) 1.495 54 (16) (37) (94) (13) 1 683 (41) 282 178 33 174 (41) 1.349 (78) (8) 2 (83) (8) 13 (237) (27) 11 (253) (22) 12 23 (67) (24) 11 1 1 (77) (23) 5 2 - (84) (6) 4 (86) (5) 10 - (465) (64) 11 17 1 (500) (58) 27 37 (78) 34 (206) (94) - (81) 34 (459) 607 605 131 76 103 84 48 33 105 93 995 890 Σύνολο Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Εταιρεία Γήπεδα και Κτίρια Εξοπλισμός και λοιπά ενσώματα πάγια Δικαίωμα ΑκινητοποιήΒελτιώσεις χρήσης σεις υπό Εκμισθωμένων στοιχείων εκτέλεση ακινήτων ενεργητικού 641 5 2 (1) (647) 302 9 (11) (1) (299) 177 15 (10) (1) (9) (172) 45 15 (19) (41) 189 5 (3) (3) (188) 1.353 49 (17) (25) (1) (9) (4) (1.347) - - - - - - (53) (7) 1 58 - (207) (23) 10 219 - (32) (26) 3 1 54 - - (82) (5) 3 84 - (374) (60) 18 1 416 - - - - - - - Σύνολο Αξία κτήσης Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2020 Προσθήκες Μεταφορές Διαθέσεις και διαγραφές Λοιπές κινήσεις Eπαναμετρήσεις Απομείωση Eισφορά στο νέο πιστωτικό ίδρυμα Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2020 Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2021 Συσσωρευμένες αποσβέσεις Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2020 Έξοδο χρήσης Διαθέσεις και διαγραφές Λοιπές κινήσεις Eισφορά στο νέο πιστωτικό ίδρυμα Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2020 Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2021 Αναπόσβεστη αξία 31 Δεκεμβρίου 2020 31 Δεκεμβρίου 2021 Τα «Δικαιώματα χρήσης στοιχείων ενεργητικού» περιλαμβάνουν ποσό € 80 εκατ. για τον Όμιλο (31 Δεκεμβρίου 2020: € 98 εκατ.) που αφορά μισθώματα γηπέδων και κτιρίων. Τα ποσά που εμφανίζονται στην γραμμή «Αποαναγνωρίσεις» του Ομίλου για το έτος 2021 στον παραπάνω πίνακα αφορούν κυρίως στην απώλεια ελέγχου επί συγκεκριμένων θυγατρικών που έλαβε χώρα τον Δεκέμβριο του 2021 στο πλαίσιο της συναλλαγής Mayfair. Ανατρέξτε στη Σημείωση 24 για περαιτέρω πληροφόρηση. 377 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 27 Επενδύσεις σε ακίνητα Ιδιόκτητα επενδυτικά ακίνητα Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2020 Υπόλοιπο έναρξης νέων εταιρειών Κέρδη / (ζημίες) από επιμέτρηση σε Εύλογες Αξίες (Σημείωση 10) Προσθήκες Μεταφορές Διαθέσεις και διαγραφές Λοιπές κινήσεις Εισφορά στο νέο πιστωτικό ίδρυμα Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2020 Κέρδη / (ζημίες) από επιμέτρηση σε Εύλογες Αξίες (Σημείωση 10) Προσθήκες Μεταφορές Διαθέσεις και διαγραφές Λοιπές κινήσεις Αποαναγνωρίσεις Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2021 1.029 18 7 18 3 (24) (3) 1.047 11 36 (1) (10) 2 (108) 977 Όμιλος Επενδυτικά ακίνητα Δικαίωμα χρήσης 83 (16) 4 71 (7) 64 Εταιρεία Σύνολο 1.112 18 (9) 18 7 (24) (3) 1.119 4 36 (1) (10) 2 (108) 1.041 Ιδιόκτητα επενδυτικά ακίνητα 447 9 13 (24) (5) (440) - - Οι αποαναγνωρίσεις ιδιόκτητων ακινήτων το έτος 2021 αφορούν κυρίως την απώλεια ελέγχου συγκεκριμένων θυγατρικών εταιρειών που έλαβε χώρα τον Δεκέμβριο του 2021 στο πλαίσιο της συναλλαγής Mayfair. Ανατρέξτε στη σημείωση 24 για περαιτέρω πληροφόρηση. Για πληροφορίες σχετικά με τα έσοδα από ενοίκια των επενδυτικών ακινήτων, ανατρέξτε στη Σημείωση 10. Τα άμεσα λειτουργικά έξοδα που προέρχονται από επενδύσεις σε ακίνητα τα οποία επέφεραν εισόδημα για τις χρήσεις που έληξαν την 31η Δεκεμβρίου 2021 και 2020, ανήλθαν σε € 4 εκατ. για τον Όμιλο. Τα άμεσα λειτουργικά έξοδα που προέρχονται από επενδύσεις σε ακίνητα που δεν απέφεραν εισόδημα για τον Όμιλο για τις χρήσεις που έληξαν την 31η Δεκεμβρίου 2021 και 2020, ανήλθαν στα € 3 εκατ. για τον Όμιλο. Οι μετρήσεις της εύλογης αξίας των επενδύσεων σε ακίνητα κατηγοριοποιούνται στο επίπεδο 3 της ιεραρχίας της εύλογης αξίας. Ανατρέξτε στη Σημείωση 3.1 για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο ο Όμιλος καθορίζει την εύλογη αξία των επενδυτικών ακινήτων του. 28 Διακρατούμενα προς πώληση στοιχεία ενεργητικού Η συνολική ζημία απομείωσης που έχει επιβαρύνει την κατάσταση αποτελεσμάτων του Ομίλου για τη χρήση που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2021, που προέρχεται από τα διακρατούμενα προς πώληση στοιχεία ενεργητικού, ανήλθε σε € 2.280 εκατ., εκ των οποίων, € 2.275 εκατ. περιλαμβάνονται στο κονδύλι «Αναμενόμενες ζημίες απομείωσης αξίας δανείων και 378 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος» και € 5 εκατ. περιλαμβάνονται στο κονδύλι «Αναστροφές/ (ζημίες) απομείωσης λοιπών στοιχείων ενεργητικού». Πρόσθετες πληροφορίες για το κάθε χαρτοφυλάκιο στα διακρατούμενα προς πώληση στοιχεία ενεργητικού παρέχονται παρακάτω: Sunrise I Το χαρτοφυλάκιο Sunrise I που αποτελείται από τιτλοποιημένα, μη εξυπηρετούμενα και καταγγελμένα δάνεια, με μεικτή λογιστική αξία περίπου € 7 δισ. κατά την ημερομηνία της αποαναγνώρισης, κατηγοριοποιήθηκε ως διακρατούμενο προς πώληση στοιχείο ενεργητικού, σε επίπεδο Ομίλου, στις 30 Ιουνίου 2021, με τη λογιστική του αξία να μειώνεται για να εξομοιωθεί με την εύλογη αξία του, μείον το κόστος πώλησής του. Το εν λόγω χαρτοφυλάκιο από-αναγνωρίστηκε το Σεπτέμβριο του 2021, μετά την πλήρωση όλων των προϋποθέσεων που ήταν αναγκαίες για την ολοκλήρωση των συναλλαγών πώλησης, συμπεριλαμβανομένης της λήψης των απαιτούμενων εγκρίσεων από τις αρμόδιες ρυθμιστικές αρχές. Η συνολική ζημία προ φόρων που έχει επιβαρύνει την κατάσταση αποτελεσμάτων του Ομίλου για τη χρήση που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2021 ανήλθε σε € 1.444 εκατ. Sunrise II Το χαρτοφυλάκιο Sunrise ΙI που αποτελείται από τιτλοποιημένα, μη εξυπηρετούμενα και καταγγελμένα δάνεια, με μεικτή λογιστική αξία περίπου € 2,6 δισ. κατά την ημερομηνία της αποαναγνώρισης, κατηγοριοποιήθηκε ως διακρατούμενο προς πώληση στοιχείο ενεργητικού, σε επίπεδο Ομίλου, στις 30 Σεπτεμβρίου 2021, με τη λογιστική του αξία να μειώνεται για να εξομοιωθεί με την εύλογη αξία του, μείον το κόστος πώλησής του. Το εν λόγω χαρτοφυλάκιο από-αναγνωρίστηκε το Δεκέμβριο του 2021, μετά την πλήρωση όλων των προϋποθέσεων που ήταν αναγκαίες για την ολοκλήρωση των συναλλαγών πώλησης, συμπεριλαμβανομένης της λήψης των απαιτούμενων εγκρίσεων από τις αρμόδιες ρυθμιστικές αρχές. Η συνολική ζημία προ φόρων που έχει επιβαρύνει την κατάσταση αποτελεσμάτων του Ομίλου για τη χρήση που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2021 ανήλθε σε € 600 εκατ. Sunshine Το χαρτοφυλάκιο Sunshine που αποτελείται από μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα χρηματοδοτικών μισθώσεων με μεικτή λογιστική αξία € 488 εκατ., κατηγοριοποιήθηκε ως διακρατούμενο προς πώληση στοιχείο ενεργητικού στις 30 Σεπτεμβρίου 2021, με τη λογιστική του αξία να μειώνεται για να εξομοιωθεί με την εύλογη αξία του, μείον το κόστος πώλησής του. Η συνολική ζημία προ φόρων που έχει επιβαρύνει την κατάσταση αποτελεσμάτων του Ομίλου για τη χρήση που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2021 ανήλθε σε € 52 εκατ. Η πώληση αναμένεται να ολοκληρωθεί εντός του πρώτου εξαμήνου του 2022. Dory Το χαρτοφυλάκιο Dory που αποτελείται από μη εξυπηρετούμενα ναυτιλιακά δάνεια, με συνολική μεικτή λογιστική αξία € 385 εκατ., κατηγοριοποιήθηκε ως διακρατούμενο προς πώληση στοιχείο ενεργητικού στις 31 Δεκεμβρίου 2021. Στις 4 Μαρτίου 2022 ολοκληρώθηκε η πώλησή του, με το ληφθέν τίμημα να ανέρχεται σε € 200 εκατ. ή 53 % της μεικτής λογιστικής αξίας του χαρτοφυλακίου. 379 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Iris Η πώληση μερικώς εξασφαλισμένων, μη εξυπηρετούμενων και καταγγελμένων δανείων, συνολικού ύψους πιστωτικών απαιτήσεων περίπου € 1,7 δισ. στην IRIS Hellas Investments DAC, μια κοινοπραξία που αποτελείται από την Intrum Holding AB και την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (EBRD), ολοκληρώθηκε στις 5 Φεβρουαρίου 2021, με τίμημα που ανήλθε σε € 40 εκατ. Thalis Το έργο Thalis, αφορά στην πώληση της μονάδας αποδοχής καρτών της Τράπεζας μέσω απόσχισης της εν λόγω επιχειρηματικής δραστηριότητας και εισφοράς της σε μια νέα νομική οντότητα. Τα στοιχεία ενεργητικού και οι υποχρεώσεις της περιμέτρου Thalis κατηγοριοποιήθηκαν ως διακρατούμενα προς πώληση στις 31 Δεκεμβρίου 2021. Η πώληση στη Euronet Worldwide ολοκληρώθηκε στις 15 Μαρτίου 2022, αφού ελήφθησαν οι απαιτούμενες εγκρίσεις καθώς και η συγκατάθεση του ΤΧΣ. Το συνολικό τίμημα ανήλθε σε € 300 εκατ. Trinity Κατά τη διάρκεια του 2019 και του 2020, ο Όμιλος εκκίνησε τη διαδικασία πώλησης πιστωτικών απαιτήσεων ύψους € 821 εκατ., που αφορούν σε μη εξυπηρετούμενα επιχειρηματικά δάνεια, εξασφαλισμένα με ακίνητα. Για τη διευκόλυνση της διαδικασίας τα δάνεια αυτά κατανεμήθηκαν αρχικά σε 8 υπο-περιμέτρους, ορισμένων ως Trinity I έως Trinity VIII. Οι πρώτες τρεις υπο-περίμετροι, συνολικού ύψους πιστωτικών απαιτήσεων € 307 εκατ., πωλήθηκαν εντός του 2020, ενώ ένα τμήμα της υπο-περιμέτρου Trinity IV, συνολικού ύψους πιστωτικών απαιτήσεων € 55 εκατ., πωλήθηκε τον Ιούνιο του 2021 έναντι τιμήματος € 16 εκατ. Η Διοίκηση συμπέρανε ότι η κατηγοριοποίηση στα διακρατούμενα προς πώληση στοιχεία ενεργητικού δεν ήταν πλέον κατάλληλη για τις υπόλοιπες υπο-περιμέτρους (Trinity V, VI, VII και VIII), ενώ αντίθετα, αξιολόγησε ότι τα κριτήρια του Δ.Π.Χ.Α. 5 πληρούνταν για: i) δύο νέες υπο-περιμέτρους εταιρικών δανείων εξασφαλισμένων με ακίνητα, συνολικού ύψους πιστωτικών απαιτήσεων € 23 εκατ. και € 9 εκατ., οι οποίες στη συνέχεια ορίσθηκαν ως Trinity IX και Trinity X, αντίστοιχα, και ii) μια επιπρόσθετη υπο-περίμετρο, συνολικού ύψους πιστωτικών απαιτήσεων € 24 εκατ., η οποία συνδέθηκε με την αρχική διαδικασία πώλησης του Trinity IV, και ορίσθηκε ως Trinity IVb. Η πώληση του Trinity IVb ολοκληρώθηκε το Φεβρουάριο του 2022, με τίμημα € 16 εκατ. Η πώληση των υπο-περιμέτρων Trinity IX και Trinity X καθώς και η πώληση του εναπομείναντος τμήματος της υπο-περιμέτρου Trinity IV, το οποίο δεν είχε ακόμη πωληθεί, συνολικού ύψους πιστωτικών απαιτήσεων € 121 εκατ., αναμένεται να έχουν ολοκληρωθεί μέσα στους επόμενους μήνες. Chios Κατά τη διάρκεια του 2018, ο Όμιλος κατέληξε σε συμφωνία για την πώληση μη εξυπηρετούμενων και καταγγελμένων επιχειρηματικών δανείων, εξασφαλισμένων με ακίνητα, συνολικού ύψους πιστωτικών απαιτήσεων € 110 εκατ. Τον Αύγουστο του 2019, ο Όμιλος ολοκλήρωσε τη πώληση του πρώτου μέρους του χαρτοφυλακίου (Χαρτοφυλάκιο Α), συνολικού ύψους πιστωτικών απαιτήσεων € 93 εκατ.. Η πώληση του δεύτερου μέρους του χαρτοφυλακίου (χαρτοφυλάκιο Β), συνολικού ύψους πιστωτικών απαιτήσεων € 18 εκατ., αναμένεται να ολοκληρωθεί μέσα στους επόμενους μήνες. 380 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Wheel Στις 31 Δεκεμβρίου 2021, το εν λόγω χαρτοφυλάκιο, το οποίο αποτελείται από επιχειρηματικά δάνεια, συνολικού ύψους πιστωτικών απαιτήσεων € 19 εκατ., κατηγοριοποιήθηκε ως διακρατούμενο προς πώληση στοιχείο ενεργητικού. Η πώληση των δανείων αυτών αναμένεται να ολοκληρωθεί εντός του δεύτερου τριμήνου του 2022. Λοιπά Χαρτοφυλάκια, τα οποία πωλήθηκαν κατά τη διάρκεια της περιόδου Κατά τη διάρκεια του 2021 ο Όμιλος ολοκλήρωσε την πώληση ενός σημαντικού αριθμού επιχειρηματικών ανοιγμάτων, συνολικού ύψους πιστωτικών απαιτήσεων € 777 εκατ. περίπου. Πιο συγκεκριμένα: α) Kalypso: επιχειρηματικά δάνεια, συνολικού ύψους πιστωτικών απαιτήσεων € 69 εκατ., με τίμημα € 36 εκατ., β) Steel: επιχειρηματικά δάνεια, συνολικού ύψους πιστωτικών απαιτήσεων € 56 εκατ., με τίμημα € 8 εκατ., γ) Pivot: επιχειρηματικά δάνεια συνολικού ύψους πιστωτικών απαιτήσεων € 191 εκατ. και επιχειρηματικές απαιτήσεις λογιστικής αξίας προ προβλέψεων ύψους € 228 εκατ., με συνολικό τίμημα € 94 εκατ., συμπεριλαμβανομένης και μιας ενδεχόμενης απαίτησης, η εύλογη αξία της οποίας υπολογίστηκε σε € 11 εκατ., δ) Danube: επιχειρηματικό δάνειο, συνολικού ύψους πιστωτικών απαιτήσεων € 59 εκατ., με τίμημα € 18 εκατ., ε) Istros: επιχειρηματικά δάνεια, συνολικού ύψους πιστωτικών απαιτήσεων € 118 εκατ., με τίμημα € 28 εκατ. και στ ) Svitlo: επιχειρηματικά δάνεια, συνολικού ύψους πιστωτικών απαιτήσεων € 56 εκατ., με τίμημα € 12 εκατ. 381 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 29 Λοιπά στοιχεία ενεργητικού Όμιλος Εταιρεία 31/12/2021 31/12/2020 31/12/2021 31/12/2020 Ακίνητα ως στοιχεία κυκλοφορούντος ενεργητικού Συσσωρευμένες απομειώσεις ακινήτων ως στοιχείων κυκλοφορούντος ενεργητικού Καθαρή αξία ακινήτων ως στοιχείων κυκλοφορούντος ενεργητικού (A) 1.337 (159) 1.178 1.448 (201) 1.246 - - Αποθέματα αυτοκινήτων Λοιπά αποθέματα Αποθέματα αυτοκινήτων και λοιπά αποθέματα Συσσωρευμένες απομειώσεις αποθεμάτων αυτοκινήτων και λοιπών αποθεμάτων Καθαρή αξία αποθεμάτων αυτοκινήτων και λοιπών αποθεμάτων (Β) Συνολική καθαρή αξία αποθεμάτων (Α) + (Β) 1 77 78 (1) 77 1.255 1 40 40 (8) 33 1.279 - - Προπληρωμένα έξοδα Έσοδα εισπρακτέα Απαιτήσεις από φορολογικές αρχές και το Ελληνικό Κράτος Απαιτήσεις από συναλλαγές πιστωτικών καρτών- λογαριασμός διακανονισμού Ταμείο Εγγύησης Καταθέσεων και Επενδύσεων Απαιτήσεις κατά τρίτων Λοιπά 41 20 9 54 25 4 20 - 4 20 - 69 826 60 824 - - 1 332 1 368 51 54 Λοιπές μη χρηματοοικονομικές απαιτήσεις 1.299 1.336 71 78 Συσσωρευμένες απομειώσεις λοιπών μη χρηματοοικονομικών απαιτήσεων (82) (74) (56) (47) Καθαρή αξία λοιπών μη χρηματοοικονομικών απαιτήσεων (Γ) 1.217 1.262 15 31 Απαιτήσεις από το Ελληνικό Δημόσιο 507 408 - - Απαιτήσεις από συναλλαγές πιστωτικών καρτών 86 88 - - Έσοδα εισπρακτέα 59 51 2 2 92 Απαιτήσεις από θυγατρικές - - 1 Απαιτήσεις κατά τρίτων 82 138 9 - Λοιπά 413 572 - 13 Χρηματοοικονομικές απαιτήσεις 1.148 1.256 11 106 Συσσωρευμένες απομειώσεις χρηματοοικονομικών μέσων (167) (402) - - Καθαρή αξία χρηματοοικονομικών μέσων (Δ) 981 854 11 106 Λοιπά στοιχεία ενεργητικού (A) + (B) + (Γ) + (Δ) 3.453 3.395 26 138 εκ των οποίων (εξαιρουμένων των αποθεμάτων): Μέχρι ενός έτους Πάνω από ένα έτος 741 1.004 11 112 1.457 1.112 14 26 Τα ακίνητα ως στοιχεία κυκλοφορούντος ενεργητικού περιλαμβάνουν κυρίως ακίνητα που αποκτήθηκαν μέσω πλειστηριασμών. Οι συσσωρευμένες απομειώσεις ακινήτων ως στοιχείων κυκλοφορούντος ενεργητικού αφορούν στη διαφορά μεταξύ του κόστους κτήσης και της καθαρής ρευστοποιήσιμης αξίας τους. Η αξία των αποθεμάτων ακινήτων την 31η Δεκεμβρίου 2021, που μειώθηκε εντός του 2021 στο ύψος της εύλογης αξίας τους μείον τα έξοδα πώλησης, ανέρχεται σε € 138 εκατ. 382 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Λοιπές μη – χρηματοοικονομικές απαιτήσεις Το «Ταμείο Εγγύησης Καταθέσεων και Επενδύσεων» που περιλαμβάνεται στη γραμμή «Λοιπά στοιχεία ενεργητικού» σχετίζεται με τη συμμετοχή της Τράπεζας σε στοιχεία επενδύσεων και με την κάλυψη των καταθέσεων. Πιο συγκεκριμένα: • Με το άρθρο 9 παρ. 1 του Ν. 4370/2016, το ανώτατο όριο κάλυψης του συνόλου των καταθέσεων κάθε καταθέτη σε πιστωτικό ίδρυμα, που καλύπτεται από το σύστημα εγγυήσεως καταθέσεων του ΤΕΚΕ, είναι € 100 χιλ. Λόγω της αύξησης του ποσού αυτού, αυξήθηκαν τα ποσά της εισφοράς που καταβάλλουν τα πιστωτικά ιδρύματα στο ΤΕΚΕ από το έτος 2008 και μετά. • Στο άρθρο 25 παρ. 8, 9, 10 του Ν. 4370/2016 προβλέπεται ότι το Πρόσθετο Κεφάλαιο Κάλυψης Καταθέσεων (ΠΚΚΚ), αποτελεί ειδική ομάδα περιουσίας, η οποία προέκυψε από τις εισφορές των πιστωτικών ιδρυμάτων κατ' εφαρμογή της παρ.2 του άρθρου 6 του Ν. 3714/2008 (Α' 231). Το ενεργητικό του ΠΚΚΚ θεωρείται ότι αποτελεί ενεργητικό των συμμετεχόντων σε αυτό πιστωτικών ιδρυμάτων, κατά το λόγο συμμετοχής τους σε αυτό και αποτελεί μέρος των διαθεσίμων και αντικείμενο διαχείρισης από το ΤΕΚΕ προς επίτευξη των σκοπών του. Κάθε πιστωτικό ίδρυμα που συμμετέχει στο ΠΚΚΚ έχει μια ατομική μερίδα σε αυτό, που αντιστοιχεί στο ποσοστό συμμετοχής του στο ΠΚΚΚ. • Με το άρθρο 13 του Ν.4370/2016, το ΤΕΚΕ εγγυάται απαιτήσεις από καλυπτόμενες επενδυτικές υπηρεσίες ποσού έως € 30 χιλ. ανά επενδυτή. Η καταβολή της πρώτης εισφοράς από τα συμμετέχοντα πιστωτικά ιδρύματα πραγματοποιήθηκε εντός του 2010. Οι εν λόγω εισφορές των πιστωτικών ιδρυμάτων για την εγγύηση των επενδύσεων περιέρχονται σε ειδική ομάδα περιουσίας, της οποίας τα επιμέρους στοιχεία ανήκουν εξ αδιαιρέτου, κατά το ποσοστό συμμετοχής εκάστου, στα συμμετέχοντα πιστωτικά ιδρύματα. Κάθε πιστωτικό ίδρυμα που συμμετέχει στο Σκέλος Κάλυψης Επενδύσεων (ΣΚΕ) έχει μία ατομική μερίδα σε αυτό. Οι ατομικές μερίδες αντιστοιχούν στο ποσοστό συμμετοχής του κάθε συμμετέχοντος στο ενεργητικό του ΣΚΕ πιστωτικού ιδρύματος, σύμφωνα με το άρθρο 30 του Ν. 4370/2016. • Με το άρθρο 36 παρ. 1, 2, 3 του Ν.4370/2016 ορίζεται ότι τα διαθέσιμα του Σκέλους Εξυγίανσης («ΣΕ»), ως Ταμείου Εξυγίανσης για τα πιστωτικά ιδρύματα, προέρχονται από τακτικές εκ των προτέρων εισφορές, έκτακτες εκ των υστέρων εισφορές και εναλλακτικά μέσα χρηματοδότησης κατά τα ειδικότερα οριζόμενα στα εσωτερικά άρθρα 98, 99 και 100 αντίστοιχα του άρθρου 2 του Ν. 4335/2015. Το ΣΕ με τις εισφορές αυτές αποπληρώνει τις υποχρεώσεις του από δάνεια για σκοπούς εξυγίανσης των πιστωτικών ιδρυμάτων. Οι εισφορές καθορίζονται κατ’ εφαρμογή των ισχυουσών διατάξεων. • Επίσης σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 806/2014, η Εταιρεία ανήκει στην ευθύνη του Ενιαίου Ταμείου Εξυγίανσης (Single Resolution Fund - SRF), και συμμετέχει μέσω προκαθορισμένων τακτικών ετήσιων εισφορών καθορισμένων από το Ενιαίο Συμβούλιο Εξυγίανσης. Το κονδύλι «λοιπά» περιλαμβάνει κυρίως προπληρωμές και λογαριασμούς μεταβατικής φύσης που αναμένεται να τακτοποιηθούν την προσεχή περίοδο. 383 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Λοιπά χρηματοοικονομικά Μέσα Το κονδύλι «απαιτήσεις από το Ελληνικό Δημόσιο» περιλαμβάνει κυρίως δάνεια της Τράπεζας απαιτητά από το Ελληνικό Δημόσιο, τα οποία είναι εγγυημένα από το τελευταίο. Το κονδύλι «λοιπά» περιλαμβάνει κυρίως εμπορικές απαιτήσεις και απαιτήσεις από εισπρακτέα έσοδα. Οι απαιτήσεις από συναλλαγές πιστωτικών καρτών κυρίως αφορούν σε συναλλαγές πιστωτικών και χρεωστικών καρτών που δεν έχουν ακόμα διακανονιστεί, καθώς και σε άληκτες δόσεις που δεν είναι ακόμα απαιτητές αλλά έχουν προεξοφληθεί στους εμπόρους. Οι παρακάτω πίνακες παρουσιάζουν την κίνηση της γραμμής «συσσωρευμένες απομειώσεις χρηματοοικονομικών μέσων» του Ομίλου για τα έτη 2021 και 2020 και της Εταιρείας για το έτος 2020. Όμιλος Πρόβλεψη αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών την 1/1/2021 Μεταφορά στα διακρατούμενα προς πώληση Κίνηση πρόβλεψης Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 Σύνολο 8 11 383 402 - - (207) (207) Αντιστροφή των αχρησιμοποίητων προβλέψεων απομείωσης (1) - (2) (3) Ζημίες απομείωσης για την περίοδο 1 - 8 9 Αποαναγνωρισμένα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία (6) (10) (16) (32) Την 31/12/2021 1 1 165 167 Όμιλος Κίνηση πρόβλεψης Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 Σύνολο Πρόβλεψη αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών την 1/1/2020 15 11 228 254 Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 2 (1) 1 - - Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 3 - (1) 1 - Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 2 Μεταβολές των μοντέλων και στοιχείων που χρησιμοποιούνται για τους υπολογισμούς των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών Αντιστροφή των αχρησιμοποίητων προβλέψεων απομείωσης - - - - - - 2 2 (1) (1) (9) (11) Ζημιές απομείωσης για την περίοδο - - 160 160 Διαγραφή ζημιών απομείωσης (3) - - (3) Την 31/12/2020 8 11 383 402 Η γραμμή «Αποαναγνωρισμένα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία» αφορά κυρίως την απώλεια ελέγχου συγκεκριμένων θυγατρικών εταιρειών που έλαβε χώρα τον Δεκέμβριο του 2021 στο πλαίσιο της συναλλαγής Mayfair. Ανατρέξτε στη σημείωση 24 για περαιτέρω πληροφόρηση. 384 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Κίνηση πρόβλεψης Εταιρεία Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 Σύνολο 8 2 161 171 - - 2 2 (1) (1) (2) (4) - - 154 154 Διαγραφή ζημιών απομείωσης (3) - - (3) Εισφορά στο νέο πιστωτικό ίδρυμα Πρόβλεψη αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών την 1/1/2020 Μεταβολές των μοντέλων και στοιχείων που χρησιμοποιούνται για τους υπολογισμούς των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών Αντιστροφή των αχρησιμοποίητων προβλέψεων απομείωσης Ζημιές απομείωσης για την περίοδο (2) (1) (317) (320) Την 31/12/2020 - - - - Την 31/12/2021 - - - - Ανάλυση ενηλικίωσης επιλεγμένων χρηματοοικονομικών μέσων, που περιλαμβάνονται στα λοιπά στοιχεία ενεργητικού, ανά γραμμή προϊόντος Όμιλος 31/12/2021 Απαιτήσεις από το Ελληνικό Κράτος Απαιτήσεις από συναλλαγές πιστωτικών καρτών Απαιτήσεις κατά τρίτων Σύνολο Μέρες καθυστέρησης – Υπόλοιπο προ προβλέψεων Χωρίς 1811-30 31-90 91-180 365+ Καταγγελκαθυστέ365 Σύνολο ημέρες ημέρες ημέρες ημέρες μένα ρηση ημέρες Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 Σύνολο 11 431 13 1 - 52 - 507 442 14 52 507 86 - - - - - - 86 86 - - 86 212 68 13 82 17 162 - 555 365 28 162 554 309 500 26 83 17 214 - 1.148 893 42 214 1.148 Χωρίς 1811-30 31-90 91-180 365+ Καταγγελκαθυστέ365 Σύνολο ημέρες ημέρες ημέρες ημέρες μένα ρηση ημέρες Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 Σύνολο Όμιλος 31/12/2020 Απαιτήσεις από το Ελληνικό Κράτος Απαιτήσεις από συναλλαγές πιστωτικών καρτών Απαιτήσεις κατά τρίτων Σύνολο 385 Μέρες καθυστέρησης – Υπόλοιπο προ προβλέψεων 14 317 14 - 1 63 - 408 332 13 63 408 88 - - - - - - 88 88 - - 88 157 57 30 92 9 415 - 760 291 57 412 760 259 375 44 92 10 477 - 1.256 711 70 474 1.256 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Εταιρεία 31/12/2021 Απαιτήσεις από θυγατρικές Απαιτήσεις κατά τρίτων Σύνολο Μέρες καθυστέρησης – Υπόλοιπο προ προβλέψεων Χωρίς 1811-30 31-90 91-180 365+ Καταγγελκαθυστέ365 Σύνολο ημέρες ημέρες ημέρες ημέρες μένα ρηση ημέρες Στάδιο 1 Απαιτήσεις από θυγατρικές Απαιτήσεις κατά τρίτων Σύνολο Στάδιο 3 Σύνολο - 1 - - - - - 1 1 - - 1 - 10 - - - - - 10 10 - - 10 - 11 - - - - - 11 11 - - 11 Εταιρεία 31/12/2020 Στάδιο 2 Μέρες καθυστέρησης – Υπόλοιπο προ προβλέψεων Χωρίς 1811-30 31-90 91-180 365+ Καταγγελκαθυστέ365 Σύνολο ημέρες ημέρες ημέρες ημέρες μένα ρηση ημέρες Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 Σύνολο - 92 - - - - - 92 92 - - 92 2 2 13 104 - - - - - 15 106 15 106 - - 15 106 30 Υποχρεώσεις προς πιστωτικά ιδρύματα Όμιλος 31/12/2021 31/12/2020 Ποσά οφειλόμενα στην EΚΤ και σε Κεντρικές Τράπεζες 14.348 10.988 Διατραπεζικές καταθέσεις 90 96 Τίτλοι που πωλούνται σε Π.Ι. βάσει συμφωνιών επαναγοράς 286 96 142 14.865 196 11.376 14.728 138 11.241 135 Λοιπά εκ των οποίων: Μέχρι ενός έτους Πάνω από ένα έτος Το κονδύλι «υποχρεώσεις προς πιστωτικά ιδρύματα» περιλαμβάνει κυρίως την χρηματοδότηση της Τράπεζας Πειραιώς Α.Ε. από την ΕΚΤ ύψους € 14.332 εκατ., τίτλους που πωλούνται βάσει συμφωνιών επαναγοράς ύψους € 286 εκατ. και άλλες τοποθετήσεις σε πιστωτικά ιδρύματα ύψους € 90 εκατ. (31 Δεκεμβρίου 2020: € 10.978 εκατ., € 96 εκατ. και € 96 εκατ., αντίστοιχα). Τον Ιούνιο και τον Δεκέμβριο του 2021 η Τράπεζα έλαβε πρόσθετη χρηματοδότηση € 2.500 εκατ. και € 1.000 εκατ., αντίστοιχα, μέσω του προγράμματος TLTRO III και ως αποτέλεσμα ο συνολικός δανεισμός στις 31 Δεκεμβρίου 2021 να ανέρχεται σε € 14.500 εκατ. (ονομαστική αξία) (31 Δεκεμβρίου 2020: € 11.000 εκατ.). Κατά τη διάρκεια της περιόδου που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2021, τα έσοδα που περιλαμβάνονται στα καθαρά έσοδα από τόκους, ύψους € 146 εκατ., περιλαμβάνουν το επιπλέον περιθώριο -0,50%, στο πλαίσιο του προγράμματος TLTRO ΙΙΙ, καθώς ο Όμιλος πληροί τις 386 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 προϋποθέσεις για δυο ειδικές περιόδους αναφοράς από την 24η Ιουνίου 2020 έως την 23η Ιουνίου 2021, και από την 24η Ιουνίου 2021 έως την 23η Ιουνίου 2022 (ανατρέξτε στη Σημείωση 6). Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2021 και 2020 η Εταιρεία δεν έχει υποχρεώσεις προς πιστωτικά ιδρύματα. 31 Υποχρεώσεις προς πελάτες Επιχειρήσεις Τρεχούμενοι λογαριασμοί και καταθέσεις όψεως Καταθέσεις προθεσμίας Δεσμευμένες καταθέσεις, καταθέσεις για εγγύηση και λοιπές καταθέσεις Σύνολο (Α) Ιδιώτες Τρεχούμενοι λογαριασμοί και καταθέσεις όψεως Ταμιευτήριο Καταθέσεις προθεσμίας Δεσμευμένες καταθέσεις, καταθέσεις για εγγύηση και λοιπές καταθέσεις Σύνολο (Β) Eπιταγές και εμβάσματα (Γ) Σύνολο Υποχρεώσεων προς πελάτες (Α)+(Β)+(Γ) εκ των οποίων: Μέχρι ενός έτους Πάνω από ένα έτος Όμιλος 31/12/2021 31/12/2020 14.231 2.105 283 16.618 10.012 2.686 323 13.021 6.238 24.322 8.186 44 38.791 5.135 20.243 11.159 43 36.580 32 35 55.442 49.636 55.380 61 49.630 6 Στις 31 Δεκεμβρίου 2021, οι «Υποχρεώσεις προς πελάτες» που αφορούν καταθέσεις κυμαινόμενου και σταθερού επιτοκίου (εξαιρουμένων των επιταγών και των εμβασμάτων) ήταν € 45,0 δισ. και € 10,4 δισ. για τον Όμιλο, αντίστοιχα (31 Δεκεμβρίου 2020: € 35,6 δισ. και € 14,0 δισ., αντίστοιχα). Στις 31 Δεκεμβρίου 2021 και 2020, η Εταιρεία δεν έχει υποχρεώσεις προς πελάτες. 387 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 32 Υποχρεώσεις από πιστωτικούς τίτλους Όμιλος Σταθμισμένο επιτόκιο (%) Τιτλοποίηση μη εξυπηρετούμενων δανείων Καλυμμένες ομολογίες κυμαινόμενου επιτοκίου Σειρά 4 Ομόλογο Υψηλής Εξοφλητικής Προτεραιότητας Σύνολο πιστωτικών τίτλων σε κυκλοφορία 388 3m Euribor + 250μβ 3,875% Εταιρεία 31/12/2021 31/12/2020 31/12/2021 31/12/2020 - - - 2.383 471 471 - - 500 - - - 971 471 - 2.383 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Οι οικονομικοί όροι των πιστωτικών τίτλων που κατέχονται από τρίτους κατά την τρέχουσα και την προηγούμενη περίοδο, είναι οι ακόλουθοι: Εκδότης 31/12/2021 Καλυμμένα Ομόλογα Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε. Ομόλογο Υψηλής Εξοφλητικής Προτεραιότητας Τράπεζα Πειραιώς A.Ε. 389 Ονομαστική Ονομαστική αξία Εναπομείαξία διακρατούΣταθμισμένο νασα Αποπληδιακρατού- Λογιστική μενων Επιτόκιο σε Ονομαστική ρωμές μενων Αξία τίτλων από τρίτα μέρη Αξία τίτλων από την τρίτα μέρη Τράπεζα Περιγραφή Σταθμισμένο Επιτόκιο επί συνολικής Τύπος ΟνομαΗμερομηνία Ημερομηνία εναπομείνασας Υποκείμενων Νόμισμα στική Έκδοσης Λήξεως ονομαστικής αξίας/ Δανείων αξία Συχνότητα πληρωμής κουπονιών Καλυμμένες ομολογίες κυμαινόμενου επιτοκίου Σειρά 4 Στεγαστικά δάνεια 31-Οκτ-17 31-Οκτ-22 EUR 3m Euribor + 250 μβ/ Τρίμηνο 500 500 - 30 470 471 3m Euribor + 250 μβ Ομόλογο Υψηλής Εξοφλητικής Προτεραιότητας σταθερού επιτοκίου - 3-Nοε-21 3-Nοε-27 EUR 3,875% / Ετήσιο 500 500 - - - 500 3,875% Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Εκδότης Περιγραφή Σταθμισμένο Επιτόκιο επί συνολικής Τύπος ΟνομαΗμερομηνία Ημερομηνία εναπομείνασας Υποκείμενων Νόμισμα στική Έκδοσης Λήξεως ονομαστικής αξίας/ Δανείων αξία Συχνότητα πληρωμής κουπονιών Ονομαστική Ονομαστική αξία Εναπομείαξία διακρατούΣταθμισμένο νασα Αποπληδιακρατού- Λογιστική μενων Επιτόκιο σε Ονομαστική ρωμές μενων Αξία τίτλων από τρίτα μέρη Αξία τίτλων από την τρίτα μέρη Τράπεζα 31/12/2020 Καλυμμένα Ομόλογα Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε. Καλυμμένες ομολογίες κυμαινόμενου επιτοκίου - Σειρά 4 Στεγαστικά δάνεια 31-Οκτ-17 31-Οκτ-22 EUR 3m Euribor + 250 μβ/ Τρίμηνο 500 500 - 30 470 471 3m Euribor + 250 μβ Οι κυριότερες συναλλαγές των υποχρεώσεων από πιστωτικούς τίτλους κατά την περίοδο που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2021 είναι οι ακόλουθες: Στις 3 Νοεμβρίου 2021, η Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε. προχώρησε σε έκδοση ομολόγου υψηλής εξοφλητικής προτεραιότητας (Senior Preferred) ονομαστικής αξίας € 500 εκατ., λήξης Νοεμβρίου 2027, με επιτόκιο 3,875% πληρωτέο σε ετήσια βάση το οποίο αναπροσαρμόζεται μετά την πάροδο της πενταετίας βάσει του ισχύοντος επιτοκίου mid swap πλέον 3,948%. Το ομόλογο Senior Preferred είναι εξαγοράσιμο ολικώς από τον εκδότη στην ονομαστική του αξία, την 3η Νοεμβρίου 2026, με προϋπόθεση την λήψη έγκρισης από την αρμόδια Εποπτική Αρχή. Το ομόλογο Senior Preferred εκδόθηκε υπό το Πρόγραμμα Έκδοσης Μεσοπρόθεσμων Ομολογιών (ΕΜΤΝ), σε συμμόρφωση με τις αρχές του «Πλαισίου Πράσινων Ομολόγων» της Τράπεζας. Στον ακόλουθο πίνακα περιλαμβάνονται οι οικονομικοί όροι των πιστωτικών τίτλων που διατηρεί ο Όμιλος, κατά την τρέχουσα και την προηγούμενη περίοδο: 390 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Εναπομείνασα Αποπληρωμές Ονομαστική Αξία Περιγραφή Τύπος Υποκείμενων Δανείων Ημερομηνία Ημερομηνία Νόμισμα Έκδοσης Λήξεως Σταθμισμένο Επιτόκιο/ ΟνομαΣυχνότητα πληρωμής στική κουπονιών Αξία Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε. Καλυμμένες ομολογίες κυμαινόμενου επιτοκίου - Σειρά 3 Στεγαστικά δάνεια 16-Φεβ-17 16-Νοε-23 EUR 1m Euribor + 150 μβ/ Μηνιαίο 1.000 500 - 500 Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε. Καλυμμένες ομολογίες κυμαινόμενου επιτοκίου - Σειρά 5 Στεγαστικά δάνεια 20-Νοε-17 20-Νοε-22 EUR 3m Euribor + 150μβ / Τρίμηνο 1.000 500 - 500 Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε. Καλυμμένες ομολογίες κυμαινόμενου επιτοκίου - Σειρά 6 Στεγαστικά δάνεια 31-Ιαν-18 31-Ιαν-23 EUR 3m Euribor + 150μβ / Τρίμηνο 1.000 500 - 500 Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε. Καλυμμένες ομολογίες κυμαινόμενου επιτοκίου - Σειρά 7 Στεγαστικά δάνεια 11-Μαϊ-18 11-Φεβ-24 EUR 3m Euribor + 150μβ / Τρίμηνο 1.000 1.000 - - Περιγραφή Τύπος Υποκείμενων Δανείων Ημερομηνία Ημερομηνία Νόμισμα Έκδοσης Λήξεως Σταθμισμένο Επιτόκιο/ ΟνομαΣυχνότητα πληρωμής στική κουπονιών Αξία Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε. Καλυμμένες ομολογίες κυμαινόμενου επιτοκίου - Σειρά 3 Στεγαστικά δάνεια 16-Φεβ-17 16-Νοε-21 EUR 1m Euribor + 150μβ/ Μηνιαίο 1.000 500 - 500 Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε. Καλυμμένες ομολογίες κυμαινόμενου επιτοκίου - Σειρά 5 Στεγαστικά δάνεια 20-Νοε-17 20-Νοε-22 EUR 3m Euribor + 150μβ / Τρίμηνο 1.000 500 - 500 Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε. Καλυμμένες ομολογίες κυμαινόμενου επιτοκίου - Σειρά 6 Στεγαστικά δάνεια 31-Ιαν-18 31-Ιαν-23 EUR 3m Euribor + 150μβ / Τρίμηνο 1.000 1.000 - - Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε. Καλυμμένες ομολογίες κυμαινόμενου επιτοκίου - Σειρά 7 Στεγαστικά δάνεια 11-Μαϊ-18 11-Φεβ-22 EUR 3m Euribor + 150μβ / Τρίμηνο 1.000 1.000 - - Εκδότης Ακυρώσεις 31/12/2021 Καλυμμένα Ομόλογα Εκδότης Εναπομείνασα Αποπληρωμές Ονομαστική Αξία Ακυρώσεις 31/12/2020 Καλυμμένα Ομόλογα 391 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Στις 25 Ιουνίου 2021, η Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε. προχώρησε σε μερική απομείωση κατά € 500 εκατ. της ονομαστικής αξίας των καλυμμένων ομολογιών κυμαινόμενου επιτοκίου της σειράς 6 (έκδοσης Ιανουαρίου 2018). Στις 2 Νοεμβρίου 2021, η Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε. προχώρησε σε τροποποιήσεις στους όρους των Καλυμμένων Ομολογιών της σειράς 3 (έκδοσης Φεβρουαρίου 2017) και της σειράς 7 (έκδοσης Μαΐου 2018), αναφορικά με την επέκταση των αντίστοιχων ημερομηνιών λήξης κατά 24 μήνες. Την 31η Δεκεμβρίου 2021 και 2020 η λογιστική αξία των δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος, που έχουν δεσμευτεί ως εξασφάλιση στο πλαίσιο του προγράμματος των καλυμμένων ομολόγων ανέρχεται σε € 4.160 εκατ. και € 4.621 εκατ., αντίστοιχα. 33 Λοιπές δανειακές υποχρεώσεις Το έτος 2021, ο Όμιλος δεν προέβη σε επαναγορές λοιπών δανειακών υποχρεώσεων. 34 Λοιπές υποχρεώσεις Όμιλος Εταιρεία 31/12/2021 31/12/2020 31/12/2021 31/12/2020 Προεισπραγμένα έσοδα Έξοδα πληρωτέα Χρηματοδοτικές μισθώσεις Υποχρεώσεις από συναλλαγές μέσω ΔΙΑΣ Παρακρατηθέντες φόροι και εισφορές κοινωνικής ασφάλισης Πιστωτές και προμηθευτές Εισπράξεις από τρίτους προς απόδοση Λοιπές υποχρεώσεις 23 174 107 171 37 82 242 287 1.124 29 118 128 194 52 100 281 236 1.136 3 1 31 0 18 54 9 1 2 12 736 388 694 442 54 - 12 - εκ των οποίων: Τρέχουσες Μη τρέχουσες Η υποχρέωση από χρηματοδοτικές μισθώσεις αναλύεται ως εξής: 392 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Όμιλος Ακαθάριστες υποχρεώσεις από χρηματοδοτικές μισθώσεις 31/12/2021 31/12/2020 Όχι περισσότερο από 1 έτος Από 1 έτος έως 5 έτη Περισσότερο από 5 έτη Μεικτές υποχρεώσεις από χρηματοδοτικές μισθώσεις Χρηματοοικονομικά έξοδα Καθαρές υποχρεώσεις από χρηματοδοτικές μισθώσεις 25 77 21 123 (16) 107 29 84 37 150 (22) 128 εκ των οποίων: Όχι περισσότερο από 1 έτος Από 1 έτος έως 5 έτη Περισσότερο από 5 έτη 20 67 20 26 70 32 Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2021 και 2020 η εταιρεία δεν είχε υποχρεώσεις από χρηματοδοτικές μισθώσεις. 35 Προβλέψεις Η μεταβολή των προβλέψεων για τον Όμιλο και την Εταιρεία έχει ως εξής: Επίδικες απαιτήσεις Όμιλος Πρόβλεψη πιστωτικών Λοιπά δεσμεύσεων εκτός ισολογισμού Σύνολο Επίδικες απαιτήσεις Εταιρεία Πρόβλεψη πιστωτικών Λοιπά δεσμεύσεων εκτός ισολογισμού Σύνολο Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2020 Προβλέψεις/ (αναστροφές) Προβλέψεις που χρησιμοποιήθηκαν Εισφορά στο νέο Πιστωτικό Ίδρυμα Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2020 32 1 21 43 119 (2) 173 42 26 1 19 43 120 (2) 165 42 (3) (9) - (12) (3) (9) - (12) - - - - (23) (53) (117) (194) Προβλέψεις/ (αναστροφές) Προβλέψεις που χρησιμοποιήθηκαν Λοιπές κινήσεις Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2021 30 3 55 23 117 (14) 202 12 - - 1 (1) 1 (1) (2) (2) (74) - - (76) (2) - - - - 29 4 103 136 - - - - Ο Όμιλος σχηματίζει προβλέψεις για επίδικες υποθέσεις όταν πιστεύει ότι είναι πιθανό να επέλθει ζημιά, η οποία εύλογα μπορεί να εκτιμηθεί. Οι προβλέψεις αυτές ενδέχεται να μεταβληθούν από περίοδο σε περίοδο σε περίπτωση που υπάρξουν νέα δεδομένα. Σε περιπτώσεις που δεν έχει σχηματιστεί σχετική πρόβλεψη, η Διοίκηση δεν είναι σε θέση να εκτιμήσει εύλογα τις πιθανές ζημιές, είτε επειδή η διαδικασία μπορεί να διαρκέσει χρόνια, είτε οι υποθέσεις βρίσκονται σε πρώιμο στάδιο, είτε 393 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 υπάρχει αβεβαιότητα σχετικά με το πιθανό τελικό αποτέλεσμα ή για ζητήματα που πρέπει να επιλυθούν. Η Διοίκηση συμβουλευόμενη τους Νομικούς της συμβούλους κατέληξε ότι το ποσό των αναγνωρισμένων προβλέψεων για επίδικες υποθέσεις είναι επαρκές. Οι προβλέψεις επί πιστωτικών δεσμεύσεων σε εκτός ισολογισμού στοιχεία εκτιμώνται βασιζόμενες στην ίδια μεθοδολογία που εφαρμόζεται για τα «Δάνεια και προκαταβολές σε πελάτες στο αποσβεσμένο κόστος». Σχετική αναφορά γίνεται στη Σημείωση 4.3.1. Στη γραμμή «Προβλέψεις που χρησιμοποιήθηκαν» στην κατηγορία «Λοιπά» του Ομίλου περιλαμβάνεται ποσό ύψους € 72 εκατ. που αφορά σε πρόβλεψη που έχει σχηματιστεί για το VES και αναλώθηκε κατά τη διάρκεια του 2021 (ανατρέξτε στη Σημείωση 38). 36 Tρέχουσες φορολογικές απαιτήσεις Όμιλος Εταιρεία 31/12/2021 31/12/2020 31/12/2021 31/12/2020 Τρέχουσες φορολογικές απαιτήσεις 212 229 20 22 Σωρρευμένες απομειώσεις τρεχουσών φορολογικών απαιτήσεων (51) (53) - - Καθαρή αξία τρεχουσών φορολογικών απαιτήσεων 160 176 20 22 Η καθαρή αξία των τρεχουσών φορολογικών απαιτήσεων για τον Όμιλο την 31η Δεκεμβρίου 2021 ανέρχεται σε € 160 εκατ. (31 Δεκεμβρίου 2020: € 176 εκατ.), εκ των οποίων ποσό € 138 εκατ. αντιστοιχεί στην Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε., ποσό € 20 εκατ. αντιστοιχεί στην Εταιρεία και ποσό € 2 εκατ. αντιστοιχεί στις θυγατρικές του Ομίλου. Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε. Η καθαρή αξία των τρεχουσών φορολογικών απαιτήσεων περιλαμβάνει τα ακόλουθα: α) Απαιτήσεις από παρακρατούμενους φόρους επί τόκων ομολόγων και εντόκων γραμματίων ύψους € 72 εκατ., που παρακρατήθηκαν στις χρήσεις 2009, 2011, 2012 και 2013 (φορολογικές χρήσεις 2008, 2010, 2011 και 2012). Με τις διατάξεις του Ν.4605 (άρθρο 93, παρ. 1 και 2) που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Α’ 52 την 1η Απριλίου 2019, εισήχθη στη νομοθεσία περί Φορολογίας Νομικών Προσώπων, τροποποίηση η οποία αποσαφηνίζει θέματα σχετικά με τις ανωτέρω απαιτήσεις από παρακρατούμενους φόρους, οι οποίοι αναλύονται περαιτέρω ως εξής: Παρακρατούμενοι φόροι ύψους € 26 εκατ. απαιτητοί από το Ελληνικό Δημόσιο για την χρήση 2013 (φορολογική χρήση 2012) και σύμφωνα με την παράγραφο 8 του άρθρου 12 του Ν. 2238/1994, συμψηφίζονται κατά προτεραιότητα όταν προκύψει φόρος εισοδήματος και κατά το μέρος που ο φόρος αυτός επαρκεί για το σκοπό του ως άνω συμψηφισμού. Επιπλέον, ποσό ύψους € 7 εκατ. παρακρατήθηκε στην ίδια βάση, για την χρήση 2010 (φορολογική χρήση 2009). 394 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Παρακρατούμενοι φόροι ύψους € 39 εκατ., οι οποίοι εμπίπτουν στις ρυθμιστικές διατάξεις της παραγράφου 6 του άρθρου 3 του Ν. 4046/2012 και δεν συμψηφίστηκαν εντός πέντε (5) ετών, συμψηφίζονται με πάσης φύσεως φορολογικές υποχρεώσεις της Τράπεζας Πειραιώς Α.Ε., σε ισόποσες δόσεις εντός δέκα (10) ετών, αρχής γενομένης από 1η Ιανουαρίου 2020. β) Παρακρατούμενοι φόροι ύψους € 38 εκατ. που προέρχονται από τόκους Εντόκων Γραμματίων Ελληνικού Δημοσίου, οι οποίοι παρακρατήθηκαν μετά την 1η Ιανουαρίου 2013, συμψηφίζονται με φόρο εισοδήματος εντός των επόμενων πέντε (5) χρήσεων από το έτος της απαίτησης. Μετά το πέρας της πενταετίας το μη συμψηφισθέν ποσό συμψηφίζεται με τρέχουσες φορολογικές υποχρεώσεις. γ) Παρακρατούμενοι φόροι ύψους € 23 εκατ. επί εταιρικών ομολόγων, οι οποίοι είναι απαιτητοί από το Ελληνικό Δημόσιο. δ) Λοιπές φορολογικές απαιτήσεις ύψους € 5 εκατ. Εταιρεία Η καθαρή αξία των τρεχουσών φορολογικών απαιτήσεων περιλαμβάνει: α) Παρακρατούμενους φόρους επι τόκων εταιρικών ομολόγων ύψους € 13 εκατ. που παρακρατήθηκαν στις χρήσεις 2020 – 2021 και οι οποίοι είναι απαιτητοί από το Ελληνικό Δημόσιο. β) Λοιπές φορολογικές απαιτήσεις ύψους € 7 εκατ. 37 Αναβαλλόμενοι Φόροι Οι αναβαλλόμενοι φόροι υπολογίζονται για τον Όμιλο και την Εταιρεία με βάση τη μέθοδο της πλήρους υποχρέωσης (liability method) για όλες τις προσωρινές διαφορές. Οι ονομαστικοί φορολογικοί συντελεστές των θυγατρικών εταιρειών του Ομίλου διαφοροποιούνται από τον ονομαστικό φορολογικό συντελεστή της Εταιρείας (Σημείωση 14). Οι αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις και αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις αναλύονται ως εξής: 395 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Όμιλος Εταιρεία 31/12/2021 31/12/2020 31/12/2021 31/12/2020 Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις Λοιπές προβλέψεις Προσαρμογές αποτίμησης επενδύσεων σε ακίνητα Αποσβέσεις ενσώματων παγίων Λοιπά αναβαλλόμενα φορολογικά στοιχεία 9 1 (1) 29 3 1 1 1 Σύνολο 10 31 1 1 Όμιλος Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2020 Όπως Όπως 31/12/2021 31/12/2021 αναμορφώ αναμορφώ θηκε θηκε Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις Συντάξεις και λοιπές παροχές μετά την συνταξιοδότηση Δάνεια & απαιτήσεις κατά πελατών Προσαρμογές αποτίμησης χρεογράφων Προσαρμογές αποτίμησης παραγώγων Προσαρμογές αποτίμησης επενδύσεων σε ακίνητα Αποσβέσεις ενσώματων παγίων Αποσβέσεις άυλων στοιχείων ενεργητικού Αναγνώριση φορολογικών ζημιών Απομείωση Ομολόγων Ελληνικού Δημοσίου (PSI) Επενδύσεις σε θυγατρικές και συγγενείς εταιρείες Λοιπά αναβαλλόμενα φορολογικά στοιχεία 20 5.192 (52) (58) 7 (39) (30) 2 1.105 (120) 43 23 5.316 (111) (12) 21 (64) (61) 1 1.160 (51) 100 - - Σύνολο 6.070 6.322 - - Καθαρή αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση 6.060 6.290 (1) (1) Η Διοίκηση του Ομίλου έχει εκτιμήσει ότι οι μεταφερόμενες φορολογικές ζημιές που ανέρχονται σε € 12 εκατ. κατά την 31η Δεκεμβρίου 2021 μπορούν να συμψηφιστούν με μελλοντικά φορολογικά κέρδη και ως εκ τούτου αναγνωρίστηκε για τον Όμιλο αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση ποσού € 2 εκατ. (31 Δεκεμβρίου 2020: € 1 εκατ.). Οι μεταφερόμενες φορολογικές ζημίες που ανέρχονται σε € 12 εκατ. δεν έχουν χρονικό περιορισμό στο να χρησιμοποιηθούν έναντι φορολογητέου εισοδήματος. Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις που οφείλονται σε μεταφερόμενες φορολογικές ζημίες αναγνωρίζονται μόνο στον βαθμό που αυτές δύναται να συμψηφιστούν με μελλοντικά φορολογητέα κέρδη. Σε αυτή τη βάση, για τον Όμιλο και την Εταιρεία το ύψος των μεταφερόμενων φορολογικών ζημιών κατά την 31η Δεκεμβρίου 2021 για τις οποίες δεν έχει αναγνωριστεί αναβαλλόμενος φόρος στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης, ανέρχεται σε € 2.107 εκατ. και € 1.615 εκατ., αντίστοιχα (31 Δεκεμβρίου 2020: € 591 εκατ. και € 85 εκατ., αντίστοιχα). Σε αυτό το πλαίσιο και σε συνέχεια της στρατηγικής απόφασης, βάσει του σχεδίου Sunrise, για επιτάχυνση της μείωσης των NPE, η Διοίκηση, αφού έλαβε υπόψη 396 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 τόσο τη σχετική φορολογική νομοθεσία όσο και την επάρκεια μελλοντικών φορολογικών κερδών που θα μπορούσαν να απορροφήσουν μεταφερόμενες φορολογικές ζημίες, αξιολόγησε κατά την 31η Δεκεμβρίου 2021 ότι αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση ύψους € 0,3 δισ., που αντιστοιχεί σε αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές δανείων ύψους € 1,1 δισ., δεν ήταν ανακτήσιμη. Ως εκ τούτου, το ποσό της αναβαλλόμενης φορολογικής απαίτησης, που αξιολογήθηκε ως μη ανακτήσιμο, διαγράφηκε και ισόποσο ποσό ύψους € 0,3 δισ. αναγνωρίστηκε στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων. Το εν λόγω ποσό ενσωματώθηκε στην γραμμή «δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών» όπως αυτό παρουσιάζεται στον παρακάτω πίνακα που απεικονίζει τη σύνοψη των προσωρινών διαφορών μεταξύ φορολογικής και λογιστικής βάσης. Ο Όμιλος και η Εταιρεία έχουν συμψηφίσει τις απαιτήσεις και υποχρεώσεις από αναβαλλόμενους φόρους ανά εταιρεία ξεχωριστά, υπό την προϋπόθεση ότι οι τοπικές φορολογικές αρχές της κάθε χώρας παρέχουν το δικαίωμα συμψηφισμού των αναγνωριζόμενων ποσών π.χ. το δικαίωμα συμψηφισμού των απαιτήσεων και υποχρεώσεων από τον κύριο φόρο εισοδήματος αλλά και από τον αναβαλλόμενο φόρο, εφόσον αυτοί οι φόροι αφορούν στην ίδια φορολογική αρχή. Όμιλος 1/1 - 31/12/2021 Εταιρεία 1/1 - 31/12/2020 1/1 - 31/12/2020 Όπως 1/1 - 31/12/2021 Όπως αναμορφώθηκε αναμορφώθηκε Καθαρή αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση την 1/1 Αναμορφώσεις λόγω της υιοθέτησης της ΕΔΔΠΧ απόφασης ατζέντας Δ.Λ.Π. 19 Καθαρή αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση την 1/1 Επίδραση αναβαλλόμενου φόρου στα αποτελέσματα χρήσης Αποτίμηση χρηματοοικονομικών μέσων στην Εύλογη Αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων (Σημείωση 16) Αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση από αναλογιστικα κέρδη/ (ζημίες) (Σημείωση 16) Καθαρή αναβαλλόμενη φορολογική υποχρέωση εξαιτίας αλλαγών στις πωληθείσες θυγατρικές Επίδραση συναλλαγματικών διαφορών και λοιπές κινήσεις Εισφορά στο νέο πιστωτικό ίδρυμα Αποαναγνώριση θυγατρικών εταρειών 6.290 6.446 (1) 6.439 6.290 (310) (16) 6.430 (118) - (15) (170) 59 (22) - (22) - 1 - 2 - - - - 21 - - (6.235) - Καθαρή αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση την 31/12 6.060 6.290 (1) (1) Κατά την χρήση 2021 το ποσό του αναβαλλόμενου φόρου που επηρέασε απευθείας την καθαρή θέση του Ομίλου ανέρχεται σε € 59 εκατ. και αφορά στην αποτίμηση των χρεογράφων στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων που καταχωρήθηκε στο αποθεματικό FVTOCI (Σημείωση 16). Ο αναβαλλόμενος φόρος που αναγνωρίζεται στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων, αποδίδεται σε προσωρινές διαφορές η επίπτωση των οποίων αναλύεται στον παρακάτω πίνακα: 397 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Αναβαλλόμενος φόρος (Κατάσταση Αποτελεσμάτων) Όμιλος Εταιρεία 1/1 - 31/12/2020 1/1 - 31/12/2020 1/1 - 31/12/2021 Όπως 1/1 - 31/12/2021 Όπως αναμορφώθηκε αναμορφώθηκε Συντάξεις και λοιπές παροχές μετά την συνταξιοδότηση Δάνεια & Απαιτήσεις κατά πελατών (4) (124) 1 (5) - 2 (5) Προσαρμογές της αποτίμησης χρεογράφων Προσαρμογές της αποτίμησης παραγώγων Προσαρμογές αποτίμησης επενδύσεων σε ακίνητα Αποσβέσεις παγίων Αποσβέσεις άϋλων στοιχείων ενεργητικού Αναγνώριση φορολογικών ζημιών Απομείωση Ομολόγων Ελληνικού Δημοσίου (PSI) Επενδύσεις σε θυγατρικές και συγγενείς εταιρείες Λοιπά αναβαλλόμενα φορολογικά στοιχεία Σύνολο (46) (12) 25 31 1 (55) (69) (56) (310) 5 (15) 1 1 (44) (55) (53) 45 (118) - 6 (15) (2) 2 (44) (55) (52) (7) (170) Ανάλυση αναβαλλόμενης φορολογικής απαίτησης Μέχρι ενός έτους Πάνω από ένα έτος Σύνολο Ανάλυση αναβαλλόμενης φορολογικής υποχρέωσης Μέχρι ενός έτους Πάνω από ένα έτος Σύνολο Όμιλος Εταιρεία 1/1 - 31/12/2020 1/1 - 31/12/2021 Όπως 1/1 - 31/12/2021 1/1 - 31/12/2020 αναμορφώθηκε 83 5.987 6.070 188 6.134 6.322 - - Όμιλος Εταιρεία 1/1 - 31/12/2021 1/1 - 31/12/2020 1/1 - 31/12/2021 1/1 - 31/12/2020 10 10 1 30 31 1 1 1 1 38 Υποχρεώσεις για παροχές μετά τη συνταξιοδότηση και λήξης εργασιακής σχέσης Συνταξιοδοτικές Αποζημιώσεις Η πλειονότητα των εταιρειών του Ομίλου οφείλουν από την νομοθεσία να προσφέρουν συνταξιοδοτικές αποζημιώσεις στους υπαλλήλους που αποχωρούν από την εργασία λόγω συνταξιοδότησης. Οι αποζημιώσεις πραγματοποιούνται με πληρωμή εφάπαξ ποσού το οποίο κατά κύριο λόγο υπολογίζεται με βάση τον τελευταίο μισθό και τα έτη προϋπηρεσίας και εξαρτώνται από την ισχύουσα δικαιοδοσία στην οποία υπάγεται η εκάστοτε εταιρεία και από την ειδικότητα του εργαζομένου (πχ. το Ελληνικό Δίκαιο προβλέπει διαφορετική αποζημίωση για μισθωτούς, και δικηγόρους). Σε κάποιες περιπτώσεις, οι κανονισμοί του Ομίλου προβλέπουν επιπλέον παροχές για εργαζομένους, υψηλότερες των νόμιμων ελάχιστων. 398 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Ακολουθεί σύνοψη των καθορισμένων προγραμμάτων παροχών του Ομίλου: 1. Εφάπαξ συνταξιοδοτική αποζημίωση σύμφωνα με τους ελληνικούς νόμους Ν. 2112/1920 και Ν. 4093/2012 Η εφάπαξ συνταξιοδοτική αποζημίωση παρέχεται στην πλειονότητα των εργαζομένων στην Πειραιώς Financial Holdings, στην Τράπεζα Πειραιώς και στις Θυγατρικές Εσωτερικού σύμφωνα με τους κάτωθι όρους: Σε συμμόρφωση με τον Ν. 4046/2012 του Ελληνικού Δικαίου και την Απόφαση της Βουλής των Ελλήνων (6/28/2/2012), από τις 14 Φεβρουαρίου 2012, τα συμβόλαια των εργαζομένων που παύουν πριν την συμπλήρωση της συνταξιοδότησης ή καλύπτονται από ιδιαίτερες συνθήκες συνταξιοδότησης, θεωρούνται ως συμβόλαια αορίστου χρόνου και ως εκ τούτου ισχύουν οι προβλέψεις του Ν. 2112/1920, για συνταξιοδοτικές αποζημιώσεις. Στις 12 Νοεμβρίου 2012, ο Ν. 4093/2012 (Ε.Κ Α’222) μείωσε τη νόμιμη αποζημίωση που είχε οριστεί από τον Ν. 2112/1920 σε περίπτωση αποπομπής εργαζομένου ή συνταξιοδότησης. Οι εργαζόμενοι οι οποίοι στις 12 Νοεμβρίου 2012 έχουν 16 συνεχή έτη προϋπηρεσίας στον ίδιο εργοδότη, δικαιούνται τη νόμιμη αποζημίωση για όλα τα έτη εργασίας έως την ημερομηνία αυτή. Για τους εργαζόμενους οι οποίοι στις 12 Νοεμβρίου 2012 έχουν προϋπηρεσία λιγότερη των 17 ετών στον ίδιο εργοδότη, η ανώτατη νόμιμη αποζημίωση είναι 12 πραγματικοί μισθοί. Και στις δύο προαναφερθείσες περιπτώσεις και σε περίπτωση κανονικής συνταξιοδότησης, οι εργαζόμενοι αν είναι επικουρικά ασφαλισμένοι, λαμβάνουν το 40% της νόμιμης αποζημίωσης όπως ορίζεται από τον Ν. 2112/1920 και τον Ν. 4093/2012. Σε περίπτωση ανικανότητας – αναπηρίας πριν την ηλικία συνταξιοδότησης ή σε περίπτωση πρόωρης συνταξιοδότησης, δεν παρέχεται αποζημίωση. Για τους δικηγόρους, σύμφωνα με τον Ν. 4194/2013, σε περίπτωση κανονικής συνταξιοδότησης λαμβάνουν το 100% της νόμιμης αποζημίωσης. Σε περίπτωση οικειοθελούς αποχώρησης από την υπηρεσία για οποιοδήποτε λόγο η παροχή που δίνεται είναι: σε περίπτωση αποχώρησης έπειτα από 28 έτη εργασίας 100%, σε περίπτωση αποχώρησης έπειτα από 20 έτη εργασίας 66,67% και σε περίπτωση αποχώρησης έπειτα από 15 έτη εργασίας 50%. Όπως αναφέρεται στη Σημείωση 2.3 ο Όμιλος και η Εταιρεία έχουν υιοθετήσει την ΕΔΔΠΧ απόφαση Δ.Λ.Π. 19 «Παροχές σε εργαζομένους», βάσει της οποίας οι εργαζόμενοι που δικαιούνται την καταβολή εφάπαξ παροχής μόνο κατά τη συνταξιοδότηση και η παροχή εξαρτάται από τα έτη υπηρεσίας του υπαλλήλου πριν τη συνταξιοδότηση (με ανώτατο όριο τα δεκαέξι έτη συνεχούς υπηρεσίας), η παροχή κατανέμεται σε κάθε ένα από τα τελευταία δεκαέξι χρόνια υπηρεσίας πριν την ηλικία συνταξιοδότησης. 2. Εφάπαξ Αποζημίωση σύμφωνα με την Συλλογική Σύμβαση της Τράπεζας Πειραιώς Η εφάπαξ αποζημίωση παρέχεται σε ορισμένους εργαζομένους της Τράπεζας Πειραιώς Α.Ε. και της Πειραιώς Financial Holdings Α.Ε. Το ποσό της αποζημίωσης είναι πληρωτέο στον εργαζόμενο όταν πληρούν τις προϋποθέσεις για πλήρη σύνταξη από το Ταμείο Κοινωνικής Ασφάλισης. Το ποσό της αποζημίωσης βασίζεται σε προκαθορισμένο αριθμό μισθών, για το 100% του μικτού μηνιαίου μισθού που ίσχυε τους 3 τελευταίους μήνες της ενεργούς υπηρεσίας πριν την συνταξιοδότηση. Η εφάπαξ αποζημίωση δεν ισχύει στις περιπτώσεις θανάτου, ανικανότητας – αναπηρίας ή λήξης της συνεργασίας πριν την ηλικία συνταξιοδότησης. 399 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 3. Εφάπαξ Αποζημίωση σύμφωνα με Ατομικές Συμβάσεις των εργαζομένων της πρ. Τράπεζας Nat West Οι εργαζόμενοι από τη πρ. Nat West που προσλήφθηκαν πριν την 31η Δεκεμβρίου 1991 και εργάζονται στην Τράπεζα Πειραιώς, Α.Ε., με βάση τις ατομικές τους συμβάσεις, σε περίπτωση συνταξιοδότησης ή θανάτου, λαμβάνουν το 100% της νόμιμης αποζημίωσης του Ν. 2112/1920 και Ν. 4093/2012 του Ελληνικού Δικαίου. 4. Εφάπαξ Αποζημίωση σύμφωνα με την Σύμβαση των Εργαζομένων της πρ. Τράπεζας Μακεδονίας Θράκης Η εφάπαξ αποζημίωση παρέχεται σε εργαζομένους της πρ. Μακεδονίας –Θράκης και εργάζονται στην Τράπεζα Πειραιώς, Α.Ε. σύμφωνα με Συλλογική Σύμβαση. Η εφάπαξ αποζημίωση είναι πληρωτέα στον εργαζόμενο όταν πληροί τις προϋποθέσεις για πλήρη σύνταξη από το Ταμείο Κοινωνικής Ασφάλισης. Η εφάπαξ αποζημίωση ισούται με το 100% της συνταξιοδοτικής παροχής σύμφωνα με τον πίνακα αποζημίωσης του Οργανισμού της πρ. Μακεδονίας-Θράκης. 5. Εφάπαξ Αποζημίωση για τα τέκνα πρ. Τράπεζας Μακεδονίας- Θράκης Η εφάπαξ αποζημίωση παρέχεται στα τέκνα των εργαζομένων της πρ. Τράπεζας Μακεδονίας –Θράκης, που εργάζονται στην Τράπεζα Πειραιώς, Α.Ε., βασιζόμενη με προκαθορισμένο τρόπο υπολογισμού, όταν το τέκνο γίνει 25 ετών ή και νωρίτερα βάσει ορισμένων συνθηκών. Σε περίπτωση θανάτου του τέκνου, το ποσό παρέχεται στον γονιό. Σε περίπτωση αποχώρησης του εργαζομένου από την Τράπεζα αποζημιώνεται η συνεισφορά του εργαζομένου, όχι της Τράπεζας χωρίς τόκους. Εάν η αποχώρηση οφείλεται σε συνταξιοδότηση, το πρόγραμμα μπορεί να συνεχιστεί και να χρηματοδοτηθεί από το ποσό της σύνταξης του πρ. εργαζομένου. Σε αυτή την περίπτωση η Τράπεζα συνεχίζει την συνεισφορά της. 6. Εφάπαξ Αποζημίωση σύμφωνα με το Ασφαλιστήριο Συμβόλαιο ορισμένων Μελών της Διοίκησης Η Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε. προσχώρησε σε Ασφαλιστήριο Συμβόλαιο για παροχή εφάπαξ αποζημίωσης στην λήξη της εργασιακής σχέσης, ορισμένων Μελών της Διοίκησης, βασισμένη σε προκαθορισμένο τρόπο υπολογισμού, σε όλες τις περιπτώσεις με την εξαίρεση της απάτης. Πειραιώς Financial Holdings Α.Ε. και Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings Η πρόβλεψη η οποία πραγματοποιείται, βασίζεται σε αναλογιστική μελέτη από ανεξάρτητο αναλογιστή με βάση τη μέθοδο της «προβεβλημένης πιστωτικής μονάδας υποχρέωσης», σύμφωνα με την οποία το κόστος για αποζημιώσεις λόγω συνταξιοδότησης προσωπικού επιβαρύνει την κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσης, με σκοπό να επιμεριστεί και να αναγνωριστεί το αναλογούν κόστος, στην περίοδο που οι εργαζόμενοι παρέχουν τις υπηρεσίες τους. Η αντίστοιχη υποχρέωση που εμφανίζεται στον Ισολογισμό υπολογίζεται ως η παρούσα αξία των ταμειακών ροών με βάση το επιτόκιο των εταιρικών ομολόγων υψηλής πιστοληπτικής διαβάθμισης, που έχουν ληκτότητα ανάλογη με αυτή της υποχρέωσης. Οι εργαζόμενοι της Εταιρείας δικαιούνται αποζημίωση λόγω εξόδου από την υπηρεσία, με βάση το χρόνο υπηρεσίας, τις αποδοχές και την κατάταξή τους. 400 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Οι παροχές των προγραμμάτων εθελούσιας εξόδου που καταβλήθηκαν στις χρήσεις 2020 και 2019 περιλαμβάνονται στις απεικονίσεις για τα μη χρηματοδοτούμενα προγράμματα. Σε συνέχεια της υιοθέτησης της ΕΔΔΠΧ απόφασης ατζέντας: Δ.Λ.Π. 19 «παροχές σε εργαζομένους», σχετικά με την απόδοση παροχών σε περιόδους υπηρεσίας βάσει συγκεκριμένου προτύπου προγράμματος καθορισμένων παροχών (ανατρέξτε στη Σημείωση 2.3), ο Όμιλος και η Εταιρεία εξέδωσαν την παρούσα απόφαση αναδρομικά και, ως εκ τούτου, τα αναμορφωμένα ποσά για τα συγκριτικά στοιχεία. Ανατρέξτε στη Σημείωση 48 για περισσότερες πληροφορίες. Στους παρακάτω πίνακες παρουσιάζονται τα ποσά που αναγνωρίστηκαν στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέση και στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων για τον Όμιλο και την Εταιρεία, κατανεμημένα σε χρηματοδοτούμενα και μη χρηματοδοτούμενα συνταξιοδοτικά προγράμματα: Όμιλος Ποσά που αναγνωρίζονται στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης 31/12/2021 31/12/2020 31/12/2021 31/12/2020 Παροχές μετά τη συνταξιοδότηση - χρηματοδοτούμενες Παροχές μετά τη συνταξιοδότηση - μη χρηματοδοτούμενες Σύνολο Ποσά που αναγνωρίζονται στην Καθαρή Θέση Χρηματοδοτούμενες Μη χρηματοδοτούμενες Προσαρμογές στις υποχρεώσεις από αλλαγή των υποθέσεων Συνολικό ποσό μη χρηματοδοτούμενων Σύνολο Εταιρεία 5 70 75 6 82 88 Όμιλος - - Εταιρεία 1/1 - 31/12/2021 1/1 - 31/12/2020 1/1 - 31/12/2021 1/1 - 31/12/2020 - - - - (1) (1) (1) (3) (3) (3) - (3) (3) (3) Η διαφορά μεταξύ του ποσού των € 77 εκατ. που σχετίζεται με την Κόστος (Κέρδος) περικοπών/διακανονισμών/τερματισμού υπηρεσίας και του ποσού των € 25 εκατ. που αναφέρεται ως κόστος VES στις Δαπάνες Προσωπικού (Σημείωση 11) οφείλεται στο ποσό των € 72 εκατ. που αναφέρεται στη χρήση της διαθέσιμης πρόβλεψης και στο ποσό των € 20 εκατ. που αναφέρεται σε πρόσθετη πρόβλεψη. 401 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Ποσά που αναγνωρίστηκαν στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων Όμιλος Εταιρεία 1/1 - 31/12/2021 1/1 - 31/12/2020 1/1 - 31/12/2021 1/1 - 31/12/2020 Χρηματοδοτούμενες Παροχές μετά τη συνταξιοδότηση και λήξης εργασιακής σχέσης - μη χρηματοδοτούμενες Κόστος τρέχουσας υπηρεσίας Δαπάνη τόκου Αναγνώριση κόστους προϋπηρεσίας Κόστος περικοπών/διακανονισμών/τερματισμού υπηρεσίας Σύνολο παροχών μετά τη συνταξιοδότηση και λήξης εργασιακής σχέσης - μη χρηματοδοτούμενες Σύνολο - - - - 4 - 4 1 (1) - 4 1 (1) 77 118 1 116 81 122 1 119 81 122 1 119 Α) Παροχές μετά τη συνταξιοδότηση - χρηματοδοτούμενες Η καθαρή υποχρέωση στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης αναλύεται ως εξής: Όμιλος Εταιρεία 31/12/2021 31/12/2020 31/12/2021 31/12/2020 Παρούσα αξία υποχρεώσεων Εύλογη αξία περιουσιακών στοιχείων 7 (2) 8 (2) - - Σύνολο 5 6 - - Στα χρηματοδοτούμενα προγράμματα η Εταιρεία ακολουθεί τις προτάσεις της ασφαλιστικής εταιρείας σε σχέση με το ύψος των εισφορών. Οι αναμενόμενες εισφορές της Εταιρείας προς τα χρηματοδοτούμενα προγράμματα καθορισμένων παροχών στο προσωπικό ανέρχονται σε € 0,2 εκατ. για το 2022. Σημειώνεται επίσης, ότι δεν υπάρχουν δεσμεύσεις από το νόμο σχετικά με το επίπεδο χρηματοδότησης των καθορισμένων παροχών στο προσωπικό λόγω εξόδου, από την υπηρεσία που παρέχει η Εταιρεία. Η κίνηση στην ακαθάριστη αξία της υποχρέωσης καθορισμένων παροχών αναλύεται ως εξής: Όμιλος Εταιρεια 1/1 - 31/12/2021 1/1 - 31/12/2020 1/1 - 31/12/2021 1/1 - 31/12/2020 Υπόλοιπο έναρξης Παροχές που καταβλήθηκαν από τα περιουσιακά στοιχεία Λοιπά Υπόλοιπο λήξης 8 (1) 7 8 8 - Η κίνηση στην εύλογη αξία των περιουσιακών στοιχείων για τον Όμιλο και την Εταιρεία αναλύεται ως εξής: 402 8 (8) - Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Όμιλος Εταιρεία 1/1 - 31/12/2021 1/1 - 31/12/2020 1/1 - 31/12/2021 1/1 - 31/12/2020 Υπόλοιπο έναρξης Εισφορές εργοδότη Παροχές που καταβλήθηκαν από τα περιουσιακά στοιχεία Λοιπά Υπόλοιπο λήξης Απόδοση περιουσιακών στοιχείων 2 2 - 2 1 (1) 2 - 2 - - (2) - Τα περιουσιακά στοιχεία, τα οποία δεν είναι εισηγμένα, είναι επενδυμένα ως ακολούθως: Όμιλος Εταιρεία 31/12/2021 31/12/2020 31/12/2021 31/12/2020 Αμοιβαία κεφάλαια Ομόλογα Καταθέσεις 88,2% 4,6% 7,2% 83,1% 6,1% 10,8% - 83,1% 6,1% 10,8% Παρακάτω αναλύεται η μεταβολή της καθαρής υποχρέωσης των χρηματοδοτούμενων παροχών μετά τη συνταξιοδότηση για τον Όμιλο και την Εταιρεία, κατανεμημένη σε έξοδα, εισφορές, παροχές και ποσά που αναγνωρίζονται στην καθαρή θέση: Όμιλος Εταιρεία 1/1 - 31/12/2021 1/1 - 31/12/2020 1/1 - 31/12/2021 1/1 - 31/12/2020 Υπόλοιπο έναρξης Εισφορές εργοδότη Εισφορά στο νέο πιστωτικό ίδρυμα Υπόλοιπο λήξης 6 (1) 5 5 6 - 5 (6) - B) Μη χρηματοδοτούμενες παροχές μετά τη συνταξιοδότηση και λήξεως εργασιακής σχέσης Τα ποσά που αναγνωρίζονται στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης αναλύονται ως εξής: Όμιλος Εταιρεία 31/12/2021 31/12/2020 31/12/2021 31/12/2020 Παρούσα αξία υποχρεώσεων 70 82 - - Υποχρέωση στον Ισολογισμό 70 82 - - Στο υπόλοιπο της υποχρέωσης την 31 Δεκεμβρίου 2021 περιλαμβάνεται ποσό € 5,6 εκατ., το οποίο αναφέρεται σε παροχές λήξεως εργασιακής σχέσης. Η κίνηση στην παρούσα αξία της υποχρέωσης για τον Όμιλο και την Εταιρεία αναλύεται ως εξής: 403 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Όμιλος Εταιρεία 1/1 - 31/12/2021 1/1 - 31/12/2020 1/1 - 31/12/2021 1/1 - 31/12/2020 Υπόλοιπο έναρξης Κόστος τρέχουσας υπηρεσίας Δαπάνη τόκου 82 4 - 70 4 1 - 68 4 1 Ζημία/(κέρδος) περικοπών/διακανονισμών/τερματισμού υπηρεσίας Κόστος προϋπηρεσίας κατά τη χρήση Παροχές που καταβλήθηκαν από τον εργοδότη Αναλογιστικά (κέρδη)/ ζημίες Εισφορά στο νέο πιστωτικό ίδρυμα 77 (93) 1 - 118 (1) (113) 3 - 1 (1) - 116 (1) (111) 3 (79) Υπόλοιπο λήξης 70 82 - - Oι μεταβολές στην υποχρέωση η οποία είναι αναγνωρισμένη στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης για τον Όμιλο και την Εταιρεία, κατανεμημένες σε έξοδα, εισφορές, παροχές και ποσά που αναγνωρίζονται στην καθαρή θέση αναλύονται ως εξής: Όμιλος Εταιρεία 1/1 - 31/12/2021 1/1 - 31/12/2020 1/1 - 31/12/2021 1/1 - 31/12/2020 Υπόλοιπο έναρξης Σύνολο δαπάνης που αναγνωρίστηκε στο λογαριασμό αποτελεσμάτων Παροχές που καταβλήθηκαν από τον εργοδότη Ποσό που αναγνωρίστηκε στην καθαρή θέση Προσαρμογή λόγω Αλλαγής Λογιστικής Πολιτικής Εισφορά στο νέο πιστωτικό ίδρυμα Υπόλοιπο λήξης 82 125 - 120 81 (93) 1 122 (113) 3 1 (1) - 119 (111) 3 70 (54) 82 - (52) (79) - Η αναμενόμενη σταθμισμένη μέση διάρκεια των υποχρεώσεων των προγραμμάτων καθορισμένων παροχών είναι 5,7 έτη για τον Όμιλο και την Εταιρεία. Οι αναλογιστικές παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν από τον Όμιλο και την Εταιρεία έχουν ως εξής: 404 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Όμιλος Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2020 Όπως Όπως 31/12/2021 31/12/2021 αναμορφώ αναμορφώ θηκαν θηκαν Προεξοφλητικό Επιτόκιο Ρυθμός πληθωρισμού Αναμενόμενη Απόδοση Περιουσιακών Στοιχείων Μελλοντικές Αυξήσεις Μισθών 0,7% 0,2% 2,1% 1,4% 0,4% 0,1% 2,1% 1,4% EVK00, με βάση την ελβετική θνησιμότητα Πίνακας θνησιμότητας που χρησιμοποιήθηκε 0,9% 0,3% 2,1% 1,4% 0,3% 2,1% 1,4% EVK00, με βάση την ελβετική θνησιμότητα Σύμφωνα με το αναθεωρημένο Δ.Λ.Π. 19, το επιτόκιο που χρησιμοποιήθηκε για τον υπολογισμό της αναμενόμενης απόδοσης των περιουσιακών στοιχείων, είναι το προεξοφλητικό επιτόκιο βάσει του οποίου υπολογίζεται η υποχρέωση για παροχές μετά την απασχόληση. Ανάλυση ευαισθησίας στις υποχρεώσεις καθορισμένων παροχών Η ανάλυση ευαισθησίας των σημαντικών παραδοχών της υποχρέωσης καθορισμένων παροχών στο προσωπικό λόγω εξόδου από την υπηρεσία είναι η ακόλουθη: Κύριες υποθέσεις Επιτόκιο προεξόφλησης Μελλοντική αύξηση αποδοχών Ρυθμός οικειοθελών αποχωρήσεων Επίδραση στη δεδουλευμένη υποχρέωση καθορισμένων παροχών (Όμιλος) Επίδραση στη δεδουλευμένη υποχρέωση καθορισμένων παροχών (Εταιρεία) Αλλαγή στην υπόθεση Αύξηση Μείωση Αλλαγή στην υπόθεση Αύξηση +/-0,50% -2,7% 2,9% +/-0,50% -4,7% 5,1% +/-0,50% αύξηση/ μείωση κατά 50% 2,5% -2,4% 4,8% -4,6% -0,6% 0,5% +/-0,50% αύξηση/ μείωση κατά 50% -1,0% 1,0% Μείωση Η ανωτέρω ανάλυση ευαισθησίας βασίζεται στη μεταβολή κάθε παραδοχής διατηρώντας όλες τις άλλες παραδοχές σταθερές. Σε ένα οικονομικό περιβάλλον όμως οι παραδοχές δεν είναι ανεξάρτητες μεταξύ τους και συνήθως επηρεάζονται συνολικά. Η μέθοδος που χρησιμοποιήθηκε για την ανάλυση της ευαισθησίας είναι η ίδια με τη μέθοδο που χρησιμοποιείται κατά τον υπολογισμό της υποχρέωσης που αναγνωρίζεται στην Ενοποιημένη Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης. Το τελικό κόστος των καθορισμένων παροχών εξαρτάται από την πραγματική μελλοντική εμπειρία σχετικά με τις πραγματικές αυξήσεις μισθών και από άλλους παράγοντες οι οποίοι επηρεάζουν το κόστος, όπως η κινητικότητα των εργαζομένων και οι νέες προσλήψεις. Ισχύοντα Προγράμματα Εισφορών Η συνολική εισφορά στα κρατικά ασφαλιστικά ταμεία, στα τρέχοντα κρατικά προγράμματα παροχών και στα ισχύοντα προγράμματα εισφορών για τον Όμιλο και την Εταιρεία για το 2021, ανήλθαν σε € 57 εκατ. και μηδέν εκατ., αντίστοιχα (2020: € 79 εκατ. για τον Όμιλο και € 75 εκατ. για την Εταιρεία). 405 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Παρατίθεται σύνοψη των προγραμμάτων εισφορών του Ομίλου: 1. Εθνικό Συνταξιοδοτικό Πρόγραμμα και Εθνικό Πρόγραμμα Υγείας Πειραιώς Financial Holdings Α.Ε. και Θυγατρικών Εσωτερικού Το κύριο μετά-συνταξιοδοτικό πλάνο της Εταιρείας ορίζεται από συγκεκριμένες εισφορές που ορίζονται από το κρατικό ασφαλιστικό ταμείο ΕΦΚΑ. Η συνεισφορά του εργοδότη και των εργαζομένων στο μετα-συνταξιοδοτικό πρόγραμμα ορίζονται από τον νόμο και ισούνται σήμερα με 22,54% των μισθών των εργαζομένων για τον εργοδότη και 14,12% για τους μισθούς των εργαζομένων με το αντίστοιχο πλαφόν. Το Εθνικό Πρόγραμμα Υγείας προσφέρει οφέλη στους εργαζομένους πριν και έπειτα της συνταξιοδότησής τους καθώς και στα ασφαλισμένα μέλη της οικογένειάς τους. 2. Εθνικό Συνταξιοδοτικό Πρόγραμμα Τράπεζας Πειραιώς Α.Ε. Το κύριο μετά-συνταξιοδοτικό πλάνο της Τράπεζας ορίζεται από συγκεκριμένες εισφορές που ορίζονται από το κρατικό ασφαλιστικό ταμείο ΕΦΚΑ. Η συνεισφορά του εργοδότη και των εργαζομένων στο μετα-συνταξιοδοτικό πρόγραμμα ορίζονται από τον νόμο και ισούνται σήμερα με 17,99% των μισθών των εργαζομένων για τον εργοδότη και 11,57% για τους μισθούς των εργαζομένων με το αντίστοιχο πλαφόν. 3. Εθνικό Πρόγραμμα Υγείας Τράπεζας Πειραιώς Η προκαθορισμένη συνεισφορά στο Εθνικό Σύστημα Υγείας ανέρχεται στο 4,55% του μισθού του εργαζομένου για τον εργοδότη. Η συνεισφορά του εργαζομένου ανέρχεται στο 2,55% του μισθού του. Ανάλογες εισφορές πληρώνονται για τα ασφαλισμένα μέλη των οικογενειών των ασφαλισμένων (όπως ο/η σύζυγος που δεν εργάζεται και τα τέκνα) και αυξάνονται στην περίπτωση που ο/η σύζυγος εργάζονται ή στην περίπτωση που μέλη της οικογένειας είναι επίσης ασφαλισμένα. Η συνεισφορά των συνταξιοδοτημένων εργαζομένων αντιστοιχεί σε ποσοστό της σύνταξής τους, ενώ επιπλέον εισφορές υφίστανται για επιπλέον ασφαλισμένα μέλη της οικογένειας. Το Εθνικό Πρόγραμμα Υγείας προσφέρει οφέλη στους εργαζομένους πριν και έπειτα της συνταξιοδότησής τους καθώς και στα ασφαλισμένα μέλη της οικογένειάς τους. 4. Ιδιωτικό Συνταξιοδοτικό Πρόγραμμα Τράπεζας Πειραιώς Α.Ε. και Πειραιώς Financial Holdings H Τράπεζα Πειραιώς ίδρυσε τον Νοέμβρη του 2020 το ΤΕΑ του Ομίλου Τράπεζας Πειραιώς, ως Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα το οποίο αποσκοπεί στην παροχή συμπληρωματικής ασφαλιστικής προστασίας στα μέλη του, πέραν της παρεχόμενης από την κύρια και επικουρική. Με την ίδρυση του ΤΕΑ δημιουργήθηκε ένα ενιαίο ταμείο από το οποίο όλοι οι εργαζόμενοι θα λάβουν συμπληρωματικό εφάπαξ, βελτιώνοντας τις συνθήκες συνταξιοδότησής τους. Η συμμετοχή των εργαζομένων είναι οικειοθελής ενώ προαιρετική είναι η εισφορά των εργαζομένων, η οποία δύναται να είναι μηδενική ή και να ανέλθει ως το 20% του μεικτού μηνιαίου μισθού.. Η Τράπεζα και η Πειραιώς Financial Holdings ως εργοδότης καταβάλλει στον ατομικό λογαριασμό του εργαζομένου επιπλέον 2% επί του μηνιαίου μικτού μισθού για 14 μήνες σε ετήσια βάση, με ισχύ από την ημερομηνία εγγραφής του στο ΤΕΑ και χωρίς υποχρέωση για εισφορά από τον ίδιο. 406 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 5. Ιδιωτικά Ασφαλιστικά Προγράμματα Εισφορών για τέκνα εργαζομένων Ομίλου Η Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε. και η Πειραιώς Financial Holdings Α.Ε. προσφέρουν τρία προγράμματα ορισμένων εισφορών στα τέκνα των εργαζομένων τους, αναλόγως της Τράπεζας από την οποία προέρχονται. Τα τρία προγράμματα έχουν τους ίδιους όρους και τα ίδια προαπαιτούμενα. Το συνολικό ποσό που συγκεντρώθηκε κατά την διάρκεια της ασφάλισης του εργαζομένου (εισφορές εργοδότη, εργαζομένου και τόκοι) παρέχεται ως εφάπαξ ποσό είτε στο ίδιο το τέκνο (αν πληρούνται κάποιοι όροι όπως γάμος, εργασία, 25ο έτος και θάνατος τους εργαζομένου γονέα, κλπ.) είτε στον εργαζόμενο γονέα στις περιπτώσεις της αποχώρησης από τον εργοδότη λόγω συνταξιοδότησης, της συμμετοχής σε πρόγραμμα εθελουσίας, είτε στην περίπτωση μερικής-ολικής ανικανότητας και θανάτου του ασφαλιζομένου τέκνου. Στην περίπτωση παραίτησης του εργαζομένου, λαμβάνει το ποσό των εισφορών του και τους τόκους. 6. Ιδιωτικά Προγράμματα Υγείας Τράπεζας Πειραιώς Α.Ε. και Πειραιώς Financial Holdings Α.Ε. Επιπλέον, η Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε. και η Πειραιώς Financial Holdings Α.Ε. προσφέρουν στους εργαζομένους και στις οικογένειές τους (σύζυγος και τέκνα με όρια ηλικίας) Ασφαλιστικό Πρόγραμμα Ζωής & Υγείας. Περιλαμβάνει ασφάλεια ζωής του εργαζομένου, αποζημίωση σε περίπτωση μερικής ή ολικής ανικανότητας του εργαζομένου λόγω ατυχήματος ή σοβαρής ασθένειας, νοσοκομειακή και εξωνοσοκομειακή περίθαλψη για τον εργαζόμενο και τους ασφαλισμένους της οικογένειάς του, επίδομα επέμβασης/ παραμονής στο νοσοκομείο, επίδομα τοκετού και check up. Η Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε. και η Πειραιώς Financial Holdings Α.Ε. καταβάλλουν συγκεκριμένα μηνιαία ασφάλιστρα στην ασφαλιστική εταιρεία για τα θέματα υγείας του εργαζομένου και των ασφαλισμένων μελών και ποσοστό του μισθού για τις παροχές ζωής και την ασφάλεια ανικανότητας – αναπηρίας. Σε περίπτωση συμμετοχής στο Πρόγραμμα συζύγου ή τέκνου που δεν είναι ασφαλισμένοι σε Κρατικό φορέα ως προστατευόμενα μέλη του εργαζομένου, τότε η ιδιωτική ασφάλεια καλύπτει την νοσοκομειακή και εξωνοσοκομειακή περίθαλψη και ο εργαζόμενος πληρώνει ένα ορισμένο ποσό μηνιαίως το οποίο αφαιρείται από τη μισθοδοσία του αντίστοιχα. 7. Συνταξιοδοτικά Προγράμματα Καθορισμένων Εισφορών για τις θυγατρικές Εσωτερικού H Πειραιώς Asset Management Μ.Α.Ε.Δ.Α.Κ. εντάχθηκε στο ΤΕΑ Ομίλου Πειραιώς που ιδρύθηκε τον Νοέμβριο 2020 και προσέφερε στους εργαζομένους της τη δυνατότητα να ασφαλιστούν σε αυτό. Εντός του 2021, οι ακόλουθες εταιρείες εντάχθηκαν στο ΤΕΑ Ομίλου Πειραιώς: Πειραιώς Leasing Χρηματοδοτικές Μισθώσεις Μ.Α.Ε., Πειραιώς Χρηματοδοτικές Μισθώσεις Μ.Α.Ε., Πειραιώς Financial Leasing Μ.Α.Ε. (πρώην CPB Leasing A.E.), ΕΤΒΑ ΒΙ.ΠΕ. Α.Ε., Πειραιώς Direct Solutions Μ.A.E., Πειραιώς Factoring Μ.A.E., Πειραιώς Α.Ε.Π.Ε.Υ. και Πειραιώς Agency Solutions M.Α.Ε. (πρώην A.C.T. B.A.S. A.E.). Η συμμετοχή των εργαζομένων είναι οικειοθελής ενώ προαιρετική είναι η εισφορά των εργαζομένων, η οποία δύναται να είναι μηδενική ή και να φθάσει ως το 20% του μεικτού μηνιαίου μισθού. Η Τράπεζα ως εργοδότης καταβάλλει στον ατομικό λογαριασμό του εργαζομένου επιπλέον 2% επί του μηνιαίου μικτού μισθού για 14 μήνες σε ετήσια βάση. 8. Συνταξιοδοτικά Προγράμματα Καθορισμένων Εισφορών για τα καταστήματα και τις θυγατρικές Εξωτερικού Για δυο (2) θυγατρικές του Ομίλου που εδρεύουν στην Κύπρο την Φιλοκτηματική Δημόσια Ltd και Φιλοκτηματική Εργοληπτική Ltd που εδρεύουν στην Κύπρο, ο εργοδότης και οι υπάλληλοι συνεισφέρουν στο Κυβερνητικό Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων με βάση τους μισθούς των υπαλλήλων. Επιπρόσθετα, οι θυγατρικές αυτές υπόκεινται σε σχέδιο καθορισμένων συνεισφορών, 407 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 ενώ τα περιουσιακά στοιχεία τους τηρούνται σε ξεχωριστό ταμείο υπό τη διαχείριση επιτροπής. Το εν λόγω σχήμα χρηματοδοτείται με πληρωμές από τις θυγατρικές του Ομίλου και τους υπαλλήλους. 9. Αποταμιευτικά Ιδιωτικά Προγράμματα Τέκνων Ελληνικών Θυγατρικών Η εταιρεία Πειραιώς Agency Solutions M.Α.Ε. (πρώην A.C.T. B.A.S. A.E.) προσφέρει προγράμματα καθορισμένων εισφορών στα τέκνα των εργαζομένων που έχουν τους ίδιους όρους και τις ίδιες προϋποθέσεις. Το συνολικό ποσό που συγκεντρώνεται την περίοδο της ασφάλισης (εισφορές υπαλλήλου και Εταιρείας επιπλέον τόκων) παρέχεται σε μορφή εφάπαξ ποσού είτε στο ίδιο το τέκνο, αν πληρούνται κάποιες προδιαγραφές όπως γάμος του τέκνου, εργασία, 25ο έτος ηλικίας και θάνατος του γονέα-εργαζομένου είτε στον γονέα-εργαζόμενο σε περιπτώσεις όπως η αποχώρηση από την Εταιρεία λόγω συνταξιοδότησης, παραίτησης, συμμετοχής σε πρόγραμμα εθελουσίας εξόδου, μερική ή ολική ανικανότητα και θάνατος του ασφαλιζομένου τέκνου. 10. Ιδιωτικά Προγράμματα Υγείας Θυγατρικών Εσωτερικού Οι εταιρείες Πειραιώς Leasing Χρηματοδοτικές Μισθώσεις Μ.Α.Ε., Πειραιώς Χρηματοδοτικές Μισθώσεις Μ.Α.Ε., ETBA BΙ.ΠΕ Α.Ε., Πειραιώς Real Estate Μ.Α.Ε., Πειραιώς Agency Solutions M.Α.Ε. (πρώην A.C.T. B.A.S. A.E.), Πειραιώς Direct Solutions Μ.Α.Ε., Πειραιώς Factoring Μ.Α.Ε., Πειραιώς Ανώνυμη Εταιρεία Παροχής Επενδυτικών Υπηρεσιών, Πειραιώς Asset Management Μ.Α.Ε.Δ.Α.Κ., Πειραιώς Capital Management Α.Ε, Piraeus Jeremie Technology Catalyst Management M.A.E. και Πολιτιστικό Ίδρυμα Ομίλου Πειραιώς, προσφέρουν στους εργαζομένους ομαδικά προγράμματα υγείας τα οποία περιλαμβάνουν ασφάλεια ζωής, αποζημίωση σε περίπτωση μόνιμης και ολικής ανικανότητας λόγω ατυχήματος ή σοβαρής ασθένειας, νοσοκομειακή και εξωνοσοκομειακή περίθαλψη για τον εργαζόμενο και τα εξαρτώμενα μέλη, επίδομα για χειρουργικές επεμβάσεις και επίδομα τοκετού. Οι θυγατρικές πληρώνουν μηνιαία ή ετήσια ασφάλιστρα στις ασφαλιστικές εταιρείες. Για την κάλυψη της νοσοκομειακής και εξωνοσοκομειακής περίθαλψης των προστατευόμενων μελών (σύζυγος, τέκνα), στις εταιρείες Πειραιώς Leasing Χρηματοδοτικές Μισθώσεις M.Α.Ε., Πειραιώς Χρηματοδοτικές Μισθώσεις M.Α.Ε., Πειραιώς Agency Solutions M.Α.Ε. (πρώην A.C.T. B.A.S. A.E.), Πειραιώς Factoring Μ.Α.Ε., Πειραιώς Ανώνυμη Εταιρεία Παροχής Επενδυτικών Υπηρεσιών, Πειραιώς Asset Management Μ.Α.Ε.Δ.Α.Κ. και Πολιτιστικό Ίδρυμα Ομίλου Πειραιώς, τα ασφάλιστρα επίσης πληρώνονται από τις θυγατρικές. Στις περιπτώσεις των ΕΤΒΑ ΒΙ.ΠΕ. Α.Ε. και Πειραιώς Real Estate Μ.Α.Ε. ο εργαζόμενος πληρώνει μηνιαία ασφάλιστρα ανά ασφαλιζόμενο μέλος, ποσό το οποίο κρατείται από τον μηνιαίο μισθό. Για τις εταιρείες Πειραιώς Direct Solutions Μ.Α.Ε., Πειραιώς Capital Management Α.Ε. και Piraeus Jeremie Technology Catalyst Management M.Α.Ε., σε περίπτωση που ο/η ασφαλιζόμενος σύζυγος και τέκνα δεν είναι προστατευόμενα μέλη στην κρατική ασφάλεια υγείας, τότε ο εργαζόμενος πληρώνει μηνιαία ένα ορισμένο ποσό ανά ασφαλισμένο άτομο το οποίο αφαιρείται από τον μισθό του. 11. Ιδιωτικά Προγράμματα Υγείας για Καταστήματα και Θυγατρικές Εξωτερικού Η Varna Asset Management EOOD προσφέρει ομαδικό πρόγραμμα υγείας για νοσοκομειακή και εξωνοσοκομειακή περίθαλψη. Τα ασφάλιστρα πληρώνονται σε μηνιαία βάση. Ο εργαζόμενος πληρώνει το ασφάλιστρο για τα μέλη της οικογένειάς του που επιθυμεί να ασφαλίσει. (τέκνα, σύζυγοι και γονείς). 408 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Οι JSC Piraeus Bank ICB, Sοlum Entreprise LLC και Akinita Ukraine LLC στην Ουκρανία προσφέρουν στους εργαζομένους ομαδικά ασφαλιστήρια υγείας για νοσοκομειακή και εξωνοσοκομειακή περίθαλψη. Τα ασφάλιστρα πληρώνονται ανά τρίμηνο. Η Pireaus Leasing Romania S.A. στην Ρουμανία προσφέρει ένα Checkup (σε ετήσια βάση ή και πιο συχνά κάτω από συγκεκριμένες συνθήκες πχ. Μακρόχρονη άδεια εργαζομένου λόγω ασθενείας) μόνο στους εργαζομένους, χωρίς να υφίσταται σύμβαση με ασφαλιστική. Η Φιλοκτηματική Δημόσια Ltd και η Philoktimatiki Ergoliptiki Ltd στην Κύπρο προσφέρουν ομαδικό πρόγραμμα υγείας στους εργαζομένους το οποίο περιλαμβάνει ασφάλεια ζωής, αποζημίωση σε περίπτωση μόνιμης και ολικής ανικανότητας λόγω ατυχήματος ή σοβαρής ασθένειας, νοσοκομειακή και εξωνοσοκομειακή περίθαλψη για τον εργαζόμενο και τα εξαρτώμενα μέλη. Τα ασφάλιστρα πληρώνονται σε μηνιαία βάση από τους εργαζομένους και τις θυγατρικές. 39 Μισθώσεις Ο παρακάτω πίνακας παρουσιάζει τις συμβατικές μη προεξοφλημένες ταμειακές ροές των συνολικών υποχρεώσεων μίσθωσης. Ο Όμιλος και η Εταιρεία έχουν επιλέξει να εξαιρέσουν την αναγνώριση για βραχυπρόθεσμες μισθώσεις, και συνεπώς, η ανάλυση που ακολουθεί δεν περιλαμβάνει μισθώσεις με υπολειμματική διάρκεια μικρότερη των 12 μηνών. Όμιλος Εταιρεία 31/12/2021 31/12/2020 31/12/2021 31/12/2020 Έως 1 έτος Από 1 έως 5 έτη Άνω των 5 ετών 25 77 21 29 84 37 - - Σύνολο μη προεξοφλημένων υποχρεώσεων 123 150 - - Στις 31 Δεκεμβρίου 2021, η παρούσα αξία των υποχρεώσεων από μισθώσεις ανέρχεται σε € 107 εκατ. για τον Όμιλο (31 Δεκεμβρίου 2020: € 128 εκατ.) και δεν υπάρχουν σχετικές υποχρεώσεις για την Εταιρεία. Οι υποχρεώσεις από μισθώσεις περιλαμβάνονται στο κονδύλι «Λοιπές υποχρεώσεις». α. Υποχρεώσεις από μισθώσεις Ποσά που αναγνωρίστηκαν στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων – Εκμισθωμένα Ιδιοχρησιμοποιούμενα Πάγια Όμιλος Εταιρεία 31/12/2021 31/12/2020 31/12/2021 31/12/2020 Τόκοι μισθώσεων Αποσβέσεις εκμισθωμένων ενσώματων παγίων στοιχείων 2 23 2 24 - 3 26 Εξοδα σχετιζόμενα με βραχυχρόνιες μισθώσεις 19 17 - 17 409 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 β. Απαιτήσεις από μισθώσεις Ακαθάριστες Επενδύσεις σε χρημ/κές μισθώσεις Έως 1 έτος Από 1 έως 5 έτη Άνω των 5 ετών Σύνολο μη εισπραχθεισών απαιτήσεων από μισθώσεις Μείον: Μη δουλευμένα χρηματοοικονομικά έσοδα Καθαρή επένδυση σε μισθώσεις Απαιτήσεις από Λειτουργικές Μισθώσεις Έως 1 έτος Από 1 έως 5 έτη Όμιλος Εταιρεία 31/12/2021 31/12/2020 31/12/2021 31/12/2020 203 407 467 510 312 722 - - 1.077 148 929 1.544 164 1.381 - - Όμιλος Εταιρεία 31/12/2021 31/12/2020 31/12/2021 31/12/2020 Μετά από 5 έτη 34 129 24 36 134 50 - - Σύνολο μη εισπραχθεισών απαιτήσεων από μισθώσεις 188 221 - - 40 Ενδεχόμενες υποχρεώσεις, εξασφαλίσεις, μεταφορές χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων και δεσμεύσεις 40.1 Νομικά θέματα Υπάρχουν ορισμένες εκκρεμείς απαιτήσεις και δικαστικές αγωγές κατά του Ομίλου και της Εταιρείας, στα πλαίσια της συνήθους επιχειρηματικής δραστηριότητας. Για τις περιπτώσεις για τις οποίες δεν έχει αναγνωριστεί πρόβλεψη, η Διοίκηση δεν είναι σε θέση να εκτιμήσει την πιθανή ζημία καθώς: α) οι αγωγές είτε βρίσκονται σε αρχικό στάδιο είτε μπορεί να διαρκέσουν αρκετά χρόνια χωρίς κάποια βεβαιότητα σχετικά με την πιθανότητα και την έκταση της τελικής έκβασης, ή β) υπάρχουν σημαντικά νομικά ζητήματα σε εκκρεμότητα που πρέπει να επιλυθούν τα οποία θα επέφεραν σημαντική μεταβολή στην αξιολόγηση. Ωστόσο, με βάση την κρίση της Διοίκησης και τη γνωμοδότηση των Νομικών Υπηρεσιών του Ομίλου και της Εταιρείας, η οριστική διευθέτηση των εν λόγω υποθέσεων δεν αναμένεται να έχει σημαντική επίπτωση στις Ετήσιες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις. Το ποσό των προβλέψεων που σχετίζονται με επίδικες απαιτήσεις ανέρχεται κατά την 31η Δεκεμβρίου 2021 σε € 29 εκατ. για τον Όμιλο και μηδέν εκατ. για την Εταιρεία αντίστοιχα (31 Δεκεμβρίου 2020: € 30 εκατ. και μηδέν εκατ. για τον Όμιλο και την Εταιρεία αντίστοιχα), που αντιπροσωπεύει την καλύτερη εκτίμηση της Διοίκησης σχετικά με την πιθανή ζημία 410 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 που θα προκύψει κατά την οριστικοποίηση αυτών των εκκρεμών νομικών υποθέσεων. 40.2 Εκκρεμείς φορολογικοί έλεγχοι Η Εταιρεία έχει ελεγχθεί από τις φορολογικές αρχές μέχρι και τη χρήση του 2010. Για τις χρήσεις 2011 – 2016, απαιτήθηκαν φορολογικοί έλεγχοι για την Εταιρεία, και για όλες τις Ελληνικές Ανώνυμες Εταιρείες. Οι εν λόγω φορολογικοί έλεγχοι διενεργήθηκαν από τους ορκωτούς ελεγκτές υπό τον Ν.2190/1920, σύμφωνα με το άρθρο 82 του Ν.2238/1994 και το άρθρο 65Α του Ν.4174/2013, όπως ίσχυαν. Από τη χρήση 2016 και μετά η έκδοση της έκθεσης φορολογικής συμμόρφωσης έγινε προαιρετική, ωστόσο, η Διοίκηση επέλεξε για την Εταιρεία και τις ελληνικές θυγατρικές εταιρείες του Ομίλου να συνεχίσουν τη λήψη της έκθεσης φορολογικής συμμόρφωσης από τους ορκωτούς ελεγκτές. Η φορολογική αρχή διατηρεί το δικαίωμα να προχωρήσει σε φορολογικό έλεγχο εντός του θεσπισθέντος πλαισίου, όπως αυτό ορίζεται στο άρθρο 36 του Ν.4174/2013, όπως ισχύει επί του παρόντος. Οι χρήσεις 2011 και 2012, έχουν ελεγχθεί φορολογικά από την εταιρεία PricewaterhouseCoopers A.E., σύμφωνα με το άρθρο 82 παρ. 5 του Ν.2238/1994 όπως ίσχυε, και έχει εκδοθεί έκθεση φορολογικής συμμόρφωσης χωρίς επιφύλαξη και ευρήματα. Ο φορολογικός έλεγχος για την χρήση 2013 έχει ολοκληρωθεί από την PricewaterhouseCoopers A.E. και η σχετική έκθεση φορολογικής συμμόρφωσης έχει εκδοθεί και υποβληθεί στο Υπουργείο Οικονομικών, διατυπώνεται δε, θέμα έμφασης, αναφορικά με τις διατάξεις που εφαρμόστηκαν για την φορολογική αντιμετώπιση των αποκτηθέντων στοιχείων ενεργητικού και παθητικού ελληνικών υποκαταστημάτων πιστωτικών ιδρυμάτων με έδρα σε άλλο κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με βάση τις οποίες στοιχειοθετείται η απαλλαγή από φορολογικές επιβαρύνσεις. Για τις χρήσεις 2014,2015 και 2016 έχει ολοκληρωθεί ο φορολογικός έλεγχος από την PricewaterhouseCoopers A.E. και έχει εκδοθεί η έκθεση φορολογικής συμμόρφωσης χωρίς να διατυπώνεται επιφύλαξη και ευρήματα. Για τις χρήσεις 2017,2018, 2019 και 2020 ο φορολογικός έλεγχος έχει ολοκληρωθεί από την Deloitte A.E. και έχει εκδοθεί η έκθεση φορολογικής συμμόρφωσης χωρίς να διατυπώνεται επιφύλαξη και ευρήματα. Όσον αφορά στις ημεδαπές θυγατρικές του Ομίλου, για τις οποίες η Διοίκηση έχει επιλέξει προαιρετικά να αποκτήσει τις εκθέσεις φορολογικής συμμόρφωσης σύμφωνα με το άρθρο 65Α του Ν.4174/2013, οι φορολογικοί έλεγχοι των εταιρειών αυτών για τη χρήση 2020 έχουν ολοκληρωθεί και έχουν εκδοθεί οι αντίστοιχες εκθέσεις φορολογικής συμμόρφωσης. Ο φορολογικός έλεγχος της χρήσης 2021, για την Εταιρεία και τις ημεδαπές θυγατρικές του Ομίλου, διενεργείται από την Deloitte A.E. και δεν αναμένονται ουσιαστικά ευρήματα που να επηρεάζουν τις Ετήσιες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις. Οι ανέλεγκτες χρήσεις των θυγατρικών, συγγενών εταιρειών και κοινοπραξιών του Ομίλου παρατίθενται στη Σημείωση 24 και ως εκ τούτου, οι φορολογικές τους υποχρεώσεις για τις χρήσεις αυτές δεν έχουν καταστεί οριστικές. Οι φορολογικές αρχές δεν έχουν ελέγξει το σύνολο των φορολογικών χρήσεων των θυγατρικών εταιρειών του Ομίλου, συνεπώς οι φορολογικές τους υποχρεώσεις για τις χρήσεις αυτές δεν μπορούν να θεωρηθούν οριστικές. Πρόσθετοι φόροι και προσαυξήσεις μπορούν να επιβληθούν κατά τον φορολογικό έλεγχο των ανέλεγκτων χρήσεων, ωστόσο δεν αναμένεται να έχει ουσιώδη επίπτωση στις Ετήσιες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις. 411 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 40.3 Πιστωτικές δεσμεύσεις Ο Όμιλος και η Εταιρεία, στο πλαίσιο των συνήθων χρηματοδοτικών δραστηριοτήτων τους, συνάπτουν συμβατικές πιστωτικές δεσμεύσεις με τους πελάτες τους προκειμένου να εξυπηρετήσουν τις χρηματοδοτικές τους ανάγκες ή υποχρεώσεις. Οι συμβατικές δεσμεύσεις, λόγω της φύσης τους, αντιμετωπίζονται ως στοιχεία εκτός ισολογισμού. Οι πιστωτικές δεσμεύσεις αφορούν εγγυητικές επιστολές, ενέγγυες πιστώσεις και εγκεκριμένες αλλά μη εκταμιευθείσες πιστωτικές διευκολύνσεις. Γενικά οι εγγυητικές επιστολές και ενέγγυες πιστώσεις διασφαλίζουν την πληρωμή σε τρίτο μέρος για εμπορικές συναλλαγές ενός πελάτη ή εγγυώνται την καλή εκτέλεση μιας συμφωνίας ενός πελάτη σε τρίτο εμπλεκόμενο. Οι μη ανακληθείσες αχρησιμοποίητες πιστωτικές δεσμεύσεις είναι συμφωνίες χορηγήσεων που προϋποθέτουν τη μη αθέτηση των αναγραφόμενων όρων της συμφωνίας από τον πελάτη. Ο Όμιλος και η Εταιρεία αναγνωρίζοντας τον εγγενή πιστωτικό κίνδυνο αυτών των πιστωτικών δεσμεύσεων, εφαρμόζουν την ίδια Πιστοδοτική Πολιτική, τις ίδιες εγκριτικές διαδικασίες και ελέγχους όπως αυτά εφαρμόζονται στα Δάνεια και τις απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος. Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2021 και 2020 ο Όμιλος και η Εταιρεία έχουν αναλάβει τις ακόλουθες κεφαλαιακές δεσμεύσεις: Όμιλος Εταιρεία 31/12/2021 31/12/2020 31/12/2021 31/12/2020 Εγγυητικές επιστολές Ενέγγυες Πιστώσεις Μη ανακλητά αχρησιμοποίητα πιστωτικά όρια 3.764 42 1.050 3.314 40 728 - 7 Συνολικές δεσμεύσεις 4.856 4.082 - 7 Τα μη ανακλητά αχρησιμοποίητα πιστωτικά όρια προσμετρώνται στον υπολογισμό του Σταθμισμένου Ενεργητικού (Risk Weighted Assets) για σκοπούς κεφαλαιακής επάρκειας υπό τους εν ισχύ κεφαλαιακούς κανόνες. Αναμενόμενη πιστωτική ζημία υπολογίζεται για τα μη ανακλητά αχρησιμοποίητα πιστωτικά όρια καθώς και για τις ενέγγυες πιστώσεις και εγγυητικές επιστολές. Όμιλος 31/12/2021 Ισχυρή Προτεινόμενη Προσωρινή καθυστέρηση Σε αθέτηση Σύνολο 412 Εγγυητικές επιστολές - Εσωτερική διαβάθμιση Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI 3.253 191 3.444 96 96 224 224 - Σύνολο Προβλέψεις 3.253 191 96 224 3.764 10 1 1 77 90 Υπόλοιπο 3.243 189 95 147 3.674 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Όμιλος 31/12/2020 Ισχυρή Προτεινόμενη Εγγυητικές επιστολές - Εσωτερική διαβάθμιση Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο Προβλέψεις Υπόλοιπο 2.626 - - - 2.626 5 2.621 220 - - - 220 3 217 Προσωρινή καθυστέρηση - 147 - - 147 1 146 Σε αθέτηση - - 321 - 321 98 223 2.846 147 321 - 3.314 108 3.207 Σύνολο Όμιλος 31/12/2021 Εγγυητικές επιστολές - Κίνηση ονομαστικής αξίας Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο Λογιστική αξία (προ προβλέψεων) την 1/1/2021 2.846 147 321 - 3.314 Νέα στοιχεία εκτός ισολογισμού δημιουργημένα ή αποκτηθέντα 1.792 4 52 - 1.848 Αποπληρωμές/ λήξεις στοιχείων εκτός ισολογισμού Αποαναγνωρισμένα στοιχεία εκτός ισολογισμού(εξαιρουμένων των διαγραφών) Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 2 (1.173) (89) (130) - (1.393) (5) (1) - - (5) (130) 130 - - - Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 3 (13) - 13 - - Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 1 126 (126) - - - Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 3 - (5) 5 - - Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 2 - 37 (37) - - 3.444 96 224 - 3.764 Λογιστική αξία (προ προβλέψεων) την 31/12/2021 413 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Όμιλος 31/12/2020 Εγγυητικές επιστολές - Κίνηση ονομαστικής αξίας Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο Λογιστική αξία (προ προβλέψεων) την 1/1/2020 2.642 76 305 - 3.022 Νέα στοιχεία εκτός ισολογισμού δημιουργημένα ή αποκτηθέντα 1.392 17 53 - 1.463 Αποπληρωμές/ λήξεις στοιχείων εκτός ισολογισμού Αποαναγνωρισμένα στοιχεία εκτός ισολογισμού(εξαιρουμένων των διαγραφών) Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 2 (1.060) (41) (64) - (1.166) (4) (1) - - (5) (193) 193 - - - Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 3 (34) - 34 - - Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 1 105 (105) - - - Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 3 - (1) 1 - - Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 2 - 8 (8) - - 2.846 147 321 - 3.314 Λογιστική αξία (προ προβλέψεων) την 31/12/2020 Όμιλος 31/12/2021 Εγγυητικές επιστολές - Κίνηση πρόβλεψης Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο Πρόβλεψη αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών την 1/1/2021 8 1 98 - 108 Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 2 (1) 1 - - - Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 1 3 (3) - - Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 2 Ζημίες/ (αναστροφές) απομείωσης για τη χρήση (κατάσταση αποτελεσμάτων) - 9 (9) - - 2 (8) (12) - (18) Πρόβλεψη αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών την 31/12/2021 12 1 77 - 90 Όμιλος 31/12/2020 Εγγυητικές επιστολές - Κίνηση πρόβλεψης Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο Πρόβλεψη αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών την 1/1/2020 10 3 101 - 114 Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 2 (2) 2 - - - Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 1 2 (2) - - Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 2 Ζημίες/ (αναστροφές) απομείωσης για τη χρήση (κατάσταση αποτελεσμάτων) - 2 (2) - - (2) (3) (1) - (6) Πρόβλεψη αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών την 31/12/2020 8 1 98 - 108 414 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Εταιρεία Εγγυητικές επιστολές - Κίνηση ονομαστικής αξίας 31/12/2020 Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο Λογιστική αξία (προ προβλέψεων) την 1/1/2020 2.854 76 305 - 3.235 Νέα στοιχεία εκτός ισολογισμού δημιουργημένα ή αποκτηθέντα 1.402 17 53 - 1.473 Αποπληρωμές/ λήξεις στοιχείων εκτός ισολογισμού (1.075) (41) (64) - (1.180) Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 2 (274) 274 - - - Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 3 (34) - 34 - - Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 1 105 (105) - - - Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 3 - (1) 1 - - Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 2 - 8 (8) - - (2.977) (229) (321) - (3.527) - - - - - Συναλλαγματικές διαφορές Λογιστική αξία (προ προβλέψεων) την 31/12/2020 Εταιρεία Εγγυητικές επιστολές- Κίνηση πρόβλεψης 31/12/2020 Στάδιο 1 Πρόβλεψη αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών την 1/1/2020 Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 1 Μεταφορά από Στάδιο 3 σε Στάδιο 2 Ζημίες/ (αναστροφές) απομείωσης για τη χρήση (κατάσταση αποτελεσμάτων) Εισφορά στο νέο πιστωτικό ίδρυμα Πρόβλεψη αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών την 31/12/2020 Όμιλος 31/12/2021 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο 10 3 101 - 114 2 (2) - - - - 2 (2) - - (2) (3) (1) - (6) (8) (1) (98) - (108) - - - - - Σύνολο Προβλέψεις Υπόλοιπο Ενέγγυες πιστώσεις- Εσωτερική διαβάθμιση Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Ισχυρή 37 - - - 37 - 37 Προτεινόμενη 4 - - - 4 - 3 Προσωρινή καθυστέρηση - 1 - - 1 - 1 Σε αθέτηση - - - - - - - 41 1 - - 42 - 42 Σύνολο 415 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Όμιλος 31/12/2020 Ενέγγυες πιστώσεις- Εσωτερική διαβάθμιση Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Ισχυρή 35 - - - 35 - 35 Προτεινόμενη 2 - - - 2 - 2 Προσωρινή καθυστέρηση - 1 - - 1 - 1 Σε αθέτηση - - 2 - 2 1 1 37 1 2 - 40 1 39 Σύνολο Όμιλος 31/12/2021 Σύνολο Προβλέψεις Υπόλοιπο Ενέγγυες πιστώσεις - Κίνηση ονομαστικής αξίας Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο Λογιστική αξία (προ προβλέψεων) την 1/1/2021 37 1 2 - 40 Νέα στοιχεία εκτός ισολογισμού δημιουργημένα ή αποκτηθέντα 66 2 3 - 71 Αποπληρωμές/ λήξεις στοιχείων εκτός ισολογισμού (62) (3) (4) - (69) Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 2 (1) 1 Λογιστική αξία (προ προβλέψεων) την 31/12/2021 41 1 Όμιλος 31/12/2020 Λογιστική αξία (προ προβλέψεων) την 1/1/2020 - - 42 Ενέγγυες πιστώσεις - Κίνηση ονομαστικής αξίας Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο 23 - 1 - 25 Νέα στοιχεία εκτός ισολογισμού δημιουργημένα ή αποκτηθέντα 79 1 5 - 85 Αποπληρωμές/ λήξεις στοιχείων εκτός ισολογισμού (62) (1) (4) - (68) Πωληθέντα στοιχεία εκτός ισολογισμού (1) - - - (1) Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 2 (1) 1 Λογιστική αξία (προ προβλέψεων) την 31/12/2020 37 1 Εταιρεία 31/12/2020 Λογιστική αξία (προ προβλέψεων) την 1/1/2020 Νέα στοιχεία εκτός ισολογισμού δημιουργημένα ή αποκτηθέντα Πωληθέντα στοιχεία εκτός ισολογισμού 2 - 40 Ενέγγυες πιστώσεις - Κίνηση ονομαστικής αξίας Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο 22 - 1 - 23 79 1 5 - 85 (62) (1) (4) - (68) Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 3 (1) 1 Λοιπά (37) (1) (2) - (40) - - - - - Λογιστική αξία (προ προβλέψεων) την 31/12/2020 416 - Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Όμιλος 31/12/2021 Μη ανακλητά αχρησιμοποίητα πιστωτικά όρια - Εσωτερική διαβάθμιση Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Ισχυρή 889 - - - Προτεινόμενη Σύνολο Προβλέψεις 889 7 Υπόλοιπο 882 47 - - - 47 1 46 Προσωρινή καθυστέρηση - 107 - 7 114 5 109 Σε αθέτηση - - - - - - - 936 107 - 7 1.050 12 1.038 Σύνολο Όμιλος 31/12/2020 Μη ανακλητά αχρησιμοποίητα πιστωτικά όρια - Εσωτερική διαβάθμιση Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο Προβλέψεις Υπόλοιπο Ισχυρή 624 - - - 624 4 620 Προτεινόμενη 32 - - - 32 1 32 Προσωρινή καθυστέρηση - 53 - 8 61 4 57 Σε αθέτηση - - 7 4 11 - 11 657 53 7 11 728 8 720 Σύνολο Όμιλος 31/12/2021 Πρόβλεψη αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών την 1/1/2021 Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 2 Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 1 Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 3 Ζημίες/ (αναστροφές) απομείωσης για τη χρήση (κατάσταση αποτελεσμάτων) Πρόβλεψη αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών την 31/12/2021 417 Μη ανακλητά αχρησιμοποίητα πιστωτικά όρια - Κίνηση πρόβλεψης Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο 5 3 - - 8 (1) 1 - - - 2 (2) - - - (1) 1 2 3 (1) - 4 8 4 - - 12 - Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Όμιλος Μη ανακλητά αχρησιμοποίητα πιστωτικά όρια - Κίνηση πρόβλεψης 31/12/2020 Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο Πρόβλεψη αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών την 1/1/2020 3 3 - - 6 Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 2 (1) 1 - - - Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 1 3 (3) - - - (1) 1 - 3 (1) - 2 5 3 - - 8 Σύνολο Προβλέψεις Υπόλοιπο Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 3 Ζημίες/ (αναστροφές) απομείωσης για τη χρήση (κατάσταση αποτελεσμάτων) Πρόβλεψη αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών την 31/12/2020 Μη ανακλητά αχρησιμοποίητα πιστωτικά όρια - Εσωτερική διαβάθμιση Εταιρεία 31/12/2020 - Στάδιο 1 Στάδιο 2 Προσωρινή καθυστέρηση - 4 - - 5 - 4 Σε αθέτηση - - 1 1 2 - 2 Σύνολο - 4 1 1 7 - 6 Εταιρεία 31/12/2020 Στάδιο 3 POCI Μη ανακλητά αχρησιμοποίητα πιστωτικά όρια - Κίνηση πρόβλεψης Στάδιο 1 Στάδιο 2 Στάδιο 3 POCI Σύνολο Πρόβλεψη αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών την 1/1/2020 3 3 - - 6 Μεταφορά από Στάδιο 1 σε Στάδιο 2 (1) 1 - - - Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 1 3 (3) - - - Μεταφορά από Στάδιο 2 σε Στάδιο 3 Ζημίες/ (αναστροφές) απομείωσης για τη χρήση (κατάσταση αποτελεσμάτων) Εισφορά στο νέο πιστωτικό ίδρυμα - (1) 1 - - - 3 (1) - 2 (5) (3) - - (8) Πρόβλεψη αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών την 31/12/2020 - - - - - 418 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 40.4 Στοιχεία ενεργητικού σε ενέχυρο Όμιλος Εταιρεία 31/12/2021 31/12/2020 31/12/2021 31/12/2020 Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυμάτων Χρηματοοικονομικά μέσα ενεργητικού αποτιμώμενα σε εύλογες αξίες μέσω αποτελεσμάτων Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων Απαιτήσεις από χρεωστικούς τίτλους στο αποσβεσμένο κόστος Λοιπά στοιχεία ενεργητικού 1.044 874 - - 854 5.318 291 4.930 - - 1.552 2.102 - - 8.821 29 4.900 29 - - 17.618 13.126 - - Τα ανωτέρω στοιχεία σε ενέχυρο χρησιμοποιούνται για άντληση ρευστότητας από το Ευρωσύστημα, σύμφωνα με τους γενικούς όρους που ισχύουν για τέτοιου είδους συμφωνίες, για την κάλυψη κινδύνων από α) συναλλαγές παραγώγων για τις οποίες υπάρχουν συμβάσεις ISDA (International Swaps and Derivatives Association) και συμβάσεις κάλυψης πιστωτικού κινδύνου CSA (Credit Support Annex), και β) διατραπεζικές συμφωνίες επαναγοράς τίτλων όπου χρησιμοποιούνται συμβάσεις GMRA (Global Master Repurchase Agreements). Στο πλαίσιο διατραπεζικών συναλλαγών επαναγοράς χρεογράφων (repo) χρησιμοποιούνται για άντληση ρευστότητας τίτλοι συνολικής ονομαστικής αξίας € 227 εκατ. (31 Δεκεμβρίου 2020: € 84 εκατ.), εκ των οποίων ονομαστική αξία € 221 εκατ. (31 Δεκεμβρίου 2020: € 84 εκατ.) αφορά τίτλους εκδοθέντες από το Ελληνικό Δημόσιο. Επιπλέον των ανωτέρω στοιχείων σε ενέχυρο, κατά την 31η Δεκεμβρίου 2021 και 2020 η Τράπεζα έχει δεσμεύσει περιουσιακά στοιχεία ποσού € 168 εκατ., που περιλαμβάνονται στο κονδύλι του ισολογισμού «Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυμάτων», στα πλαίσια εγγύησης έναντι κινδύνου αθέτησης πληρωμής από το Ελληνικό Δημόσιο. 419 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 41 Μετοχικό κεφάλαιο και λοιποί συμμετοχικοί τίτλοι 41.1 Μετοχικό κεφάλαιο Αριθμός μετοχών Εταιρεία Όμιλος Εκδοθείσες μετοχές Ίδιες Μετοχές Καθαρός αριθμός μετοχών 436.659.164 (162.022) 436.497.142 Αγορές ιδίων μετοχών Πώληση ιδίων μετοχών - (5.329.090) 4.935.791 (5.329.090) 4.935.791 Υπόλοιπο 31/12/2020 436.659.164 (555.321) 436.103.843 Υπόλοιπο έναρξης 1/1/2021 Αύξηση αριθμού κοινών μετοχών λόγω της μετατροπής των CoCos 436.659.164 394.400.000 (555.321) - 436.103.843 394.400.000 Mείωση αριθμού κοινών μετοχών λόγω reverse split (αναλογία 16,5 προς 1) (780.691.941) - (780.691.941) Αύξηση αριθμού κοινών μετοχών λόγω της έκδοσης νέων μετοχών Αγορές ιδίων μετοχών Πώληση ιδίων μετοχών 1.200.000.000 - (8.000.128) 7.298.795 1.200.000.000 (8.000.128) 7.298.795 Υπόλοιπο 31/12/2021 1.250.367.223 (1.256.654) 1.249.110.569 Υπόλοιπο έναρξης 1/1/2020 Το μετοχικό κεφάλαιο της Εταιρείας την 31η Δεκεμβρίου 2020 ανήλθε σε € 2.620 εκατ. διαιρούμενο σε 436.659.164 κοινές ονομαστικές μετοχές, ονομαστικής αξίας € 6,00 έκαστη. Τον Νοέμβριο του 2020, το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας, ύστερα από την τελική απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ να μην εγκρίνει το αίτημα της Εταιρείας να καταβάλει στο ΤΧΣ, σε μετρητά, το ετήσιο κουπόνι των CoCos για το 2020, αποφάσισε να ασκήσει τη διακριτική του ευχέρεια, σύμφωνα με τους από 2 Δεκεμβρίου 2015 όρους του Προγράμματος Έκδοσης των CoCos (το «Πρόγραμμα Έκδοσης των CoCos») και να ακυρώσει στις 2 Δεκεμβρίου 2020 την πληρωμή του τοκομεριδίου των CoCos. Δεδομένου ότι παρόμοιο συμβάν είχε λάβει χώρα το 2018, τα CoCos μετατράπηκαν αυτόματα σε κοινές ονομαστικές μετοχές της Εταιρείας, σύμφωνα με τους όρους του Προγράμματος Έκδοσης των CoCos και το ισχύον νομικό πλαίσιο. Η Εταιρεία ενημέρωσε το ΤΧΣ ότι η 4η Ιανουαρίου 2021 θα οριστεί ως ημερομηνία μετατροπής, σύμφωνα με το Πρόγραμμα Έκδοσης των CoCos και την Πράξη Υπουργικού Συμβουλίου αριθ. 36/2015. Κατά την ημερομηνία μετατροπής, τα CoCos μετατράπηκαν αυτόματα σε κοινές μετοχές της Εταιρείας, με την έκδοση 394.400.000 νέων μετοχών (εφεξής «Νέες Μετοχές»). Ο αριθμός των νέων μετοχών ήταν προκαθορισμένος και προέκυψε από τη διαίρεση του 116% της συνολικής ονομαστικής αξίας των CoCos ύψους € 2.040 εκατ. με την Τιμή Μετατροπής, δηλαδή € 6,00. Οι Νέες Μετοχές, μετά την ολοκλήρωση της εισαγωγής τους στο Χρηματιστήριο Αθηνών, πιστώθηκαν στη μερίδα και στο λογαριασμό αξιών του ΤΧΣ που τηρείται στο Σ.Α.Τ. αυξάνοντας το ποσοστό συμμετοχής του ΤΧΣ στο μετοχικό κεφάλαιο της Εταιρείας από 26,4% την 31η Δεκεμβρίου 2020 σε 61,3% την 4η Ιανουαρίου 2021. 420 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Η οικονομική θέση του Ομίλου και της Εταιρείας δεν επηρεάστηκε από τη μετατροπή των CoCos σε κοινές μετοχές, η οποία αντικατοπτρίστηκε ως αναταξινόμηση στα ίδια κεφάλαια, εκτός από το σχετιζόμενο κόστος αύξησης του μετοχικού κεφαλαίου που ανήλθε σε € 27 εκατ. Η αύξηση μετοχικού κεφαλαίου ύψους € 2.366 εκατ. αντισταθμίστηκε από τη μείωση των κερδών εις νέον κατά € 326 εκατ. και την αποαναγνώριση των CoCos ποσού € 2.040 εκατ. Στις 7 Απριλίου 2021, η Έκτακτη Γενική Συνέλευση των μετόχων της Εταιρείας (η «ΕΓΣ») ενέκρινε, μεταξύ άλλων, α) την αύξηση της ονομαστικής αξίας των κοινών ονομαστικών μετοχών της Εταιρείας από € 6,00 σε € 99,00, με ταυτόχρονη μείωση του συνολικού αριθμού των κοινών ονομαστικών μετοχών της Εταιρείας από 831.059.164 σε 50.367.223 νέες κοινές ονομαστικές με ψήφο μετοχές ονομαστικής αξίας € 99,00 η κάθε μία, δια της συνένωσης 16,5 μετοχών σε 1 νέα μετοχή της Εταιρείας (reverse split) και τη συνακόλουθη αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της Εταιρείας ποσού € 93,00 με κεφαλαιοποίηση μέρους του υφιστάμενου αποθεματικού υπέρ το άρτιο προς τον σκοπό επίτευξης ακέραιου αριθμού μετοχών, και β) τη μείωση του μετοχικού κεφαλαίου της Εταιρείας κατά € 4.936 εκατ. μέσω μείωσης της ονομαστικής αξίας κάθε κοινής μετοχής από € 99,00 σε € 1,00, χωρίς αλλαγή του συνολικού αριθμού των κοινών μετοχών της Εταιρείας, και τον σχηματισμό ειδικού αποθεματικού σύμφωνα με το άρθρο 31 παρ. 2 του Ν. 4548/2018. Το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας κατά τη συνεδρίαση του που πραγματοποιήθηκε στις 16 Απριλίου 2021, ενέκρινε, δυνάμει της εξουσιοδότησης που του είχε παρασχεθεί από την ΕΓΣ, την αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της Εταιρείας μέχρι και € 1.200 εκατ., με την έκδοση μέχρι και 1.200 εκατ. νέων κοινών ονομαστικών μετοχών με τιμή διάθεσης εντός του ορισθέντος εύρους τιμών, ήτοι ελάχιστη τιμή € 1,00 και μέγιστη τιμή € 1,15, με την καταβολή μετρητών και αποκλεισμό του δικαιώματος προτίμησης των υφιστάμενων μετόχων της Εταιρείας και την εισαγωγή των νέων μετοχών στην Κύρια Αγορά του Χρηματιστηρίου Αθηνών. Δυνάμει της από 23 Απριλίου 2021 απόφασης του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας, η τιμή διάθεσης των νέων μετοχών ορίσθηκε στο ανώτατο επίπεδο του εύρους τιμών, ήτοι σε € 1,15 ανά νέα μετοχή. Η αύξηση μετοχικού κεφαλαίου ολοκληρώθηκε την 29η Απριλίου 2021. Oι καθαρές εισροές ανήλθαν σε περίπου € 1.301 εκατ. (ήτοι ακαθάριστες εισροές ποσού € 1.380 εκατ. μείον έξοδα αύξησης μετοχικού κεφαλαίου ποσού € 79 εκατ.). Η εισαγωγή των νέων μετοχών προς διαπραγμάτευση στη Κύρια Αγορά του Χρηματιστηρίου Αθηνών πραγματοποιήθηκε την 7η Μαΐου 2021. Σε συνέχεια των παραπάνω, το ποσοστό συμμετοχής του ΤΧΣ μειώθηκε από 61,3% σε 27,0%. Στις 22 Ιουνίου 2021, η Τακτική Γενική Συνέλευση ενέκρινε τη μείωση του μετοχικού κεφαλαίου σε είδος κατά ποσό € 63 εκατ. με μείωση της ονομαστικής αξίας εκάστης κοινής ονομαστικής μετοχής εκδόσεως της Εταιρείας κατά ποσό € 0,05 και πληρωμή του ποσού της μείωσης με την απόδοση στους μετόχους της Εταιρείας μετοχών έκδοσης της κυπριακής θυγατρικής με την επωνυμία «Phoenix Vega Mezz Ltd», κυριότητας της Εταιρείας, αξίας ίσης με το ποσό της μείωσης. O αριθμός των διανεμηθεισών μετοχών ανήλθε σε 1.250.367.223 κοινές μετοχές ονομαστικής αξίας € 0,05 έκαστη. Η διανομή σε είδος ολοκληρώθηκε τον Αύγουστο 2021. Σε συνέχεια της ανωτέρω μείωσης, το μετοχικό κεφάλαιο της Εταιρείας την 31η Δεκεμβρίου 2021 ανήλθε σε € 1.188 εκατ. διαιρούμενο σε 1.250.367.223 κοινές ονομαστικές με ψήφο μετοχές ονομαστικής αξίας € 0,95 η καθεμία. 41.2 Λοιποί Συμμετοχικοί Τίτλοι Στις 16 Ιουνίου 2021, η Εταιρεία εξέδωσε πρόσθετα μέσα ΑΤ 1 € 600 εκατ. χωρίς τακτή λήξη με υπό αίρεση προσωρινή απομείωση, σταθερού επιτοκίου 8,75% πληρωτέου στο τέλος κάθε εξαμήνου. Η ανάκληση του ΑΤ 1 στην ονομαστική του αξία 421 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 είναι στην πλήρη διακριτική ευχέρεια της Εταιρείας από τις 16 Ιουνίου 2026 έως τις 16 Δεκεμβρίου 2026 και σε κάθε μεταγενέστερη ημερομηνία πληρωμής κουπονιού. Στις 16 Δεκεμβρίου του 2026 και σε κάθε επόμενη πενταετία, το κουπόνι θα διαμορφώνεται σε 9,195% πλέον το τότε ισχύον 5ετές επιτόκιο μεσαίας ανταλλαγής. Η Εταιρεία έχει την διακριτική ευχέρεια να ακυρώσει συνολικά ή μερικά την πληρωμή τόκου ανά πάσα στιγμή και η ονομαστική αξία του ΑΤ 1 μπορεί να απομειωθεί ή ακυρωθεί εάν η Εταιρεία ή η εποπτική της αρχή προσδιορίσει ότι ο δείκτης CET1 έχει υποχωρήσει κάτω από 5,125% σε οποιαδήποτε χρονική στιγμή. Το ΑΤ 1 ταξινομήθηκε εξ ολοκλήρου εντός των ιδίων κεφαλαίων. 42 Λοιπά αποθεματικά και αποτελέσματα εις νέον Όμιλος 31/12/2021 Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2021 Όπως αναμορφώθη κε Τακτικό αποθεματικό Αποθεματικό χρημ/κών μέσων που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων Αποθεματικό συναλλαγματικών διαφορών Λοιπά αποθεματικά Σύνολο λοιπών αποθεματικών Αποτελέσματα εις νέον Λοιπά αποθεματικά και αποτελέσματα εις νέον 31/12/2020 Όπως αναμορφώθη κε 84 85 69 69 144 281 - - (54) 34 208 (14.318) (59) 30 337 (10.980) 27 96 (14.557) 27 96 (11.123) (14.110) (10.643) (14.460) (11.026) Τακτικό αποθεματικό: Σύμφωνα με το άρθρο 158 του Ν.4548/2018, όπως ισχύει σε συνδυασμό με το άρθρο 23 του καταστατικού της Εταιρείας, όπως ισχύει, ποσοστό 5% τουλάχιστον αφαιρείται από τα καθαρά κέρδη της περιόδου για το σχηματισμό τακτικού αποθεματικού. Ο παρακάτω πίνακας παρουσιάζει την κίνηση του αποθεματικού χρηματοοικονομικών μέσων που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων. Η κίνηση των λοιπών αποθεματικών και των αποτελεσμάτων εις νέον εμφανίζεται στην Κατάσταση Μεταβολών Ιδίων Κεφαλαίων. 422 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Όμιλος 31/12/2021 Εταιρεία 31/12/2020 31/12/2021 31/12/2020 Υπόλοιπο έναρξης 281 236 - 236 Κέρδη/(ζημίες) από την αποτίμηση χρεωστικών τίτλων (74) 95 - 95 Κέρδη/(ζημίες) από την αποτίμηση συμμετοχικών τίτλων 17 (16) - (16) Απομειώσεις χρεωστικών τίτλων Ανακύκληση της αποτίμησης και της σωρευτικής απομείωσης των πωληθέντων χρεογράφων Μεταφορά στα αποτελέσματα εις νέον 11 6 - 6 (87) (2) - (2) (62) (16) - (16) Αναβαλλόμενοι φόροι 59 (22) - (22) - - - (281) 144 281 - - Εισφορά στο νέο πιστωτικό ίδρυμα Υπόλοιπο λήξης Η γραμμή «Ανακύκληση της αποτίμησης και της σωρευτικής απομείωσης των πωληθέντων χρεογράφων» αφορά τις πωλήσεις Ομολόγων Ελληνικού Δημοσίου που πραγματοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια της χρήσης που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2021 και εμφανίζονται στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων στην γραμμή «Καθαρά κέρδη/ (ζημίες) από χρηματοοικονομικά μέσα που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων». 43 Μέρισμα ανά μετοχή Η διανομή μερίσματος από τα κέρδη της χρήσης του 2021 δεν επιτρέπεται, δεδομένου ότι, αφενός μεν, δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 159 του Ν. 4548/2018 «Αναμόρφωση του δικαίου των ανωνύμων εταιρειών», αφετέρου δε, συντρέχουν οι περιορισμοί του ιδίου άρθρου και νόμου. Σύμφωνα με την παρ.3 του άρθρου 10 και την παρ.2 (ι) του άρθρου 2 του Ν. 3864/2010 «Περί ιδρύσεως Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας», όπως ισχύει, για τις Τράπεζες που συμμετέχουν σε προγράμματα στήριξης του Ν. 3864/2010 αλλά και για τις διασπώμενες οντότητες, όπως η Εταιρεία, που προέκυψαν στα πλαίσια ενός εταιρικού μετασχηματισμού, βάσει του ν. 4601/2019, ενός πιστωτικού ιδρύματος στο οποίο το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας παρείχε κεφαλαιακή ενίσχυση, και στις οποίες μετέχει το ΤΧΣ ως επακόλουθο του εταιρικού μετασχηματισμού, προβλέπεται ανώτατο ύψος διανεμόμενων μερισμάτων, που δεν μπορεί να υπερβαίνει το 35% των κερδών, όπως ορίζεται στο άρθρο 161 παρ. 2 του Ν.4548/2018. Επιπροσθέτως, ο εκπρόσωπος του ΤΧΣ στο Διοικητικό Συμβούλιο έχει το δικαίωμα της αρνησικυρίας στη λήψη οποιασδήποτε απόφασης σχετικής με τη διανομή μερισμάτων. Σύμφωνα, άλλωστε, με την Απόφαση SREP 2021, η Εταιρεία είναι υποχρεωμένη να λαμβάνει την έγκριση της ΕΚΤ προτού προβεί σε οποιαδήποτε διανομή στους μετόχους της και στα μέλη ή τους κατόχους κεφαλαιουχικών μέσων, εκτός από μετοχές, στο βαθμό που αυτές χαρακτηρίζονται ως CET 1, όπου η μη πληρωμή δεν αποτελεί συμβάν αθέτησης. Σημειώνεται ότι με τη σύσταση της ΕΚΤ (ΕΚΤ/2020/62) της 15 Δεκεμβρίου 2020, η ΕΚΤ είχε παρατείνει μέχρι την 30η Σεπτεμβρίου 2021 τη σύσταση της στα εποπτευόμενα ιδρύματα να επιδείξουν εξαιρετικά μεγάλη σύνεση όσον αφορά τη καταβολή μερισμάτων ή επαναγορά μετοχών με σκοπό την αποζημίωση των μετόχων. 423 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Σε συμμόρφωση με τα ανωτέρω, το Δ.Σ. της Εταιρείας θα εισηγηθεί στην Ετήσια Τακτική Γενική Συνέλευση των Μετόχων του 2022, τη μη διανομή μερισμάτων για τη χρήση του 2021. 44 Ταμείο και ταμειακά ισοδύναμα Για σκοπούς σύνταξης της Κατάστασης Ταμειακών Ροών, ως ταμείο και ταμειακά ισοδύναμα από συνεχιζόμενες δραστηριότητες νοούνται τα ακόλουθα υπόλοιπα την 31η Δεκεμβρίου 2021 και 2020, τα οποία έχουν λήξη μικρότερη των 90 ημερών από την ημερομηνία έναρξής τους. Όμιλος Εταιρεία 31/12/2021 31/12/2020 31/12/2021 31/12/2020 Ταμείο και διαθέσιμα στις Κεντρικές Τράπεζες Aπαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυμάτων Χρηματοοικονομικά μέσα ενεργητικού αποτιμώμενα σε εύλογες αξίες μέσω αποτελεσμάτων Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων 15.514 229 8.899 313 50 462 61 14 - - 64 15.868 77 9.303 50 462 Το ταμείο και ταμειακά ισοδύναμα των διακοπτόμενων δραστηριοτήτων την 31η Δεκεμβρίου 2021 και 2020 είναι μη σημαντικά. 45 Συναλλαγές με συνδεδεμένα μέρη Ως συνδεδεμένα μέρη νοούνται: α) τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου και της Εκτελεστικής Επιτροπής, οι Επικεφαλής του Εσωτερικού Ελέγχου του Ομίλου και της Εταιρείας, οι Επικεφαλής της Κανονιστικής Συμμόρφωσης του Ομίλου και της Εταιρείας, καθώς και οι Διευθύνοντες Σύμβουλοι των σημαντικών θυγατρικών του Ομίλου, συλλογικά αναφερόμενοι ως «Κατέχοντες Καίριες Διοικητικές Θέσεις», β) τα μέλη του στενού οικογενειακού περιβάλλοντος των προσώπων που κατέχουν καίριες Διοικητικές Θέσεις, γ) οι εταιρείες οι οποίες συναλλάσσονται με την Πειραιώς Financial Holdings Α.Ε., εφόσον ελέγχονται μεμονωμένα ή συλλογικά από πρόσωπα που κατέχουν καίριες Διοικητικές Θέσεις και λοιπά συνδεδεμένα μέρη, όπως αναφέρονται στα σημεία στα σημεία (α) και (β) ανωτέρω, δ) οι θυγατρικές εταιρείες της Εταιρείας, ε) οι συγγενείς εταιρείες της Εταιρείας, στ) οι κοινοπραξίες της Εταιρείας, 424 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 ζ) το ΤΧΣ, που οι κοινές μετοχές που κατέχει στο μετοχικό κεφάλαιο της Εταιρείας παρέχουν τα ειδικά δικαιώματα του άρθρου 10 του N. 3864/2010, όπως τροποποιήθηκε και ισχύει. Οι συναλλαγές με τα προαναφερόμενα συνδεδεμένα μέρη διέπονται από τους συνήθεις όρους και συνθήκες αγοράς, καθώς και από τις συνήθεις επιχειρηματικές δραστηριότητες. Τα δάνεια και οι απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος και οι εγγυητικές επιστολές προς συνδεδεμένα μέρη, έχουν δοθεί μέσα στο πλαίσιο των εγκεκριμένων χρηματοδοτικών πολιτικών και διαδικασιών του Ομίλου, με επαρκείς εξασφαλίσεις και καλύμματα, και ο κίνδυνος αποπληρωμής τους κυμαίνεται στο σύνηθες πλαίσιο των συνθηκών της αγοράς. 45.1 Πρόσωπα που κατέχουν καίριες Διοικητικές θέσεις και λοιπά συνδεδεμένα μέρη Οι συναλλαγές του Ομίλου και της Εταιρείας με τα πρόσωπα που κατέχουν καίριες Διοικητικές θέσεις, καθώς και με τα λοιπά συνδεδεμένα μέρη που αναφέρονται στα ως άνω σημεία (β) και (γ) καθώς και το ΤΧΣ, αναλύονται στον κάτωθι πίνακα. Σημειώνεται ότι δεν υπήρχαν σημαντικές συναλλαγές με το ΤΧΣ κατά την περίοδο που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2021, εκτός από την μετατροπή των CoCos και την συμμετοχή του ΤΧΣ στην αύξηση μετοχικού κεφαλαίου που ολοκληρώθηκε την 29η Απριλίου 2021. Ανατρέξτε στη Σημείωση 41 για περισσότερες πληροφορίες επί των προαναφερθέντων γεγονότων και τον αντίκτυπο στο ποσοστό συμμετοχής του ΤΧΣ πριν και μετά από κάθε συναλλαγή. Όμιλος (ποσά σε χιλ. €) Υπόλοιπο δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος (υπόλοιπο προ προβλέψεων) Υποχρεώσεις προς πελάτες 31/12/2021 Πρόσωπα που κατέχουν καίριες Διοικητικές Θέσεις 31/12/2020 Λοιπά Πρόσωπα που συνδεδεμένα κατέχουν καίριες μέρη Διοικητικές Θέσεις 3.725 3.418 369 474 Λοιπά συνδεδεμένα μέρη 6.255 2.286 38 120 Δεν διενεργήθηκε καμία από τις συναλλαγές που αναφέρονται στον παραπάνω πίνακα μεταξύ της Εταιρείας και των προσώπων που κατέχουν καίριες Διοικητικές Θέσεις και των λοιπών συνδεδεμένων μερών. Όμιλος (ποσά σε χιλ. €) Έσοδα Έξοδα 425 1/1 - 31/12/2021 Πρόσωπα που κατέχουν καίριες Διοικητικές Θέσεις 35 - 1/1 - 31/12/2020 Λοιπά Πρόσωπα που συνδεδεμένα κατέχουν καίριες μέρη Διοικητικές Θέσεις 31 1 27 5 Λοιπά συνδεδεμένα μέρη 8 1 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Εταιρεία (ποσά σε χιλ. €) Έσοδα Έξοδα Παροχές προσώπων που κατέχουν καίριες Διοικητικές Θέσεις (ποσά σε χιλ. €) Βραχυπρόθεσμες παροχές Παροχές λόγω αποχώρησης Εισφορές προς το Ταμείο Επαγγελματικής Ασφάλισης Παροχές μετά την έξοδο από την υπηρεσία 1/1 - 31/12/2021 Πρόσωπα που κατέχουν καίριες Διοικητικές Θέσεις 1/1 - 31/12/2020 Λοιπά Πρόσωπα που συνδεδεμένα κατέχουν καίριες μέρη Διοικητικές Θέσεις - - Όμιλος Λοιπά συνδεδεμένα μέρη 17 4 7 1 Εταιρεία 1/1 31/12/2021 1/1 31/12/2020 1/1 31/12/2021 1/1 31/12/2020 6.171 97 80 5.785 1.040 105 630 210 3 4 5.012 1.040 103 613 Οι βραχυπρόθεσμες παροχές των προσώπων που κατέχουν καίριες Διοικητικές Θέσεις περιλαμβάνουν τους μισθούς, τις αμοιβές, τις εργοδοτικές εισφορές, καθώς και λοιπές επιβαρύνσεις, ενώ στη γραμμή «Παροχές μετά την έξοδο από την υπηρεσία» περιλαμβάνεται το κόστος του προγράμματος για παροχές μετά την έξοδο από την υπηρεσία. Τα ποσά στη γραμμή «Παροχές μετά την έξοδο από την υπηρεσία» για την χρήση 2020 έχουν αναμορφωθεί προκειμένου να είναι συγκρίσιμα με την τρέχουσα χρήση, σε συνέχεια της υιοθέτησης της ΕΔΔΠΧ απόφασης ατζέντας: Δ.Λ.Π. 19 «παροχές σε εργαζομένους», όπως αναλύεται περεταίρω στη Σημείωση 2.3. Την 31η Δεκεμβρίου 2021 το σύνολο των σχηματισμένων προβλέψεων για προγράμματα παροχών σε πρόσωπα που κατέχουν καίριες Διοικητικές Θέσεις διαμορφώθηκε σε € 1 εκατ. για τον Όμιλο και σε λιγότερο από € 0,1 εκατ. για την Εταιρεία (31 Δεκεμβρίου 2020: € 1 εκατ. για τον Όμιλο και λιγότερο από € 0,1 εκατ. για την Εταιρεία, όπως αναμορφώθηκαν) και συμπεριλαμβάνεται στη γραμμή «Υποχρεώσεις για παροχές μετά τη συνταξιοδότηση και λήξη εργασιακής σχέσης» στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης. Το σύνολο των σχηματισμένων προβλέψεων για απομείωση δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος που δόθηκαν από τον Όμιλο σε πρόσωπα που κατέχουν καίριες Διοικητικές Θέσεις και σε λοιπά με αυτά, συνδεδεμένα μέρη, ανήλθε την 31η Δεκεμβρίου 2021 σε λιγότερο από € 0,1 εκατ. (31 Δεκεμβρίου 2020: € 4 εκατ.). Την 31η Δεκεμβρίου 2021 τα πρόσωπα που κατέχουν καίριες Διοικητικές Θέσεις και τα λοιπά με αυτά συνδεδεμένα μέρη, διέθεταν 185 χιλιάδες Κοινές Μετοχές της Εταιρείας, έναντι 110 χιλιάδων την 31η Δεκεμβρίου 2020. 45.2 Θυγατρικές εταιρείες Οι συναλλαγές της Εταιρείας με τις θυγατρικές της εταιρείες παρουσιάζονται παρακάτω: 426 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Εταιρεία (ποσά σε χιλ. €) 31/12/2021 31/12/2020 Ενεργητικό Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυμάτων 50.048 424.865 Απαιτήσεις από χρεωστικούς τίτλους στο αποσβεσμένο κόστος (υπόλοιπο προ προβλέψεων) Λοιπά στοιχεία ενεργητικού 786.468 782 721.354 91.745 Σύνολο 837.298 1.237.963 Υποχρεώσεις Πιστωτικοί τίτλοι σε κυκλοφορία Λοιπές υποχρεώσεις 46.831 2.383.017 - Σύνολο 46.831 2.383.017 Εταιρεία (ποσά σε χιλ. €) 1/1 - 31/12/2021 1/1 - 31/12/2020 Έσοδα Τόκοι και εξομοιούμενα έσοδα Έσοδα προμηθειών Καθαρά κέρδη από χρηματοοικονομικά μέσα που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων Καθαρά λοιπά έσοδα/ (έξοδα) 91.192 - 54.564 12.445 720 (986) 1.115 Σύνολο 90.926 68.123 Έξοδα Τόκοι και εξομοιούμενα έξοδα Έξοδα προμηθειών Λειτουργικά έξοδα (7.727) (30.227) (982) (1.522) (234) (20.655) Σύνολο (38.936) (22.412) 45.3 Συγγενείς εταιρείες Οι συναλλαγές του Ομίλου και της Εταιρείας με τις συγγενείς εταιρείες, παρουσιάζονται παρακάτω: 427 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Όμιλος (ποσά σε χιλ. €) 31/12/2021 31/12/2020 31/12/2021 31/12/2020 Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος (υπόλοιπο προ προβλέψεων) Λοιπά στοιχεία ενεργητικού Υποχρεώσεις προς πελάτες Λοιπές υποχρεώσεις (ποσά σε χιλ. €) Συνολικά έξοδα και κεφαλαιουχικές δαπάνες Συνολικά έσοδα Εταιρεία 910.320 5.818 400.083 29.885 1.107.136 6.787 127.489 65.540 Όμιλος 114 - 6.835 Εταιρεία 1/1 - 31/12/2021 1/1 - 31/12/2020 1/1 - 31/12/2021 1/1 - 31/12/2020 (379.401) 48.841 (216.344) 55.654 (15.110) 34 (215.499) 50.951 Το σύνολο των σχηματισμένων προβλέψεων για απομείωση δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος που δόθηκαν από τον Όμιλο και την Εταιρεία σε συγγενείς εταιρείες, ανήλθε την 31η Δεκεμβρίου 2021 σε € 124 εκατ. και μηδέν αντίστοιχα (31 Δεκεμβρίου 2020: € 183 εκατ. για τον Όμιλο και μηδέν για την Εταιρεία). Η εκτιμώμενη ζημιά απομείωσης δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος για την χρήση 2021 ανήλθε σε € 9 εκατ. για τον Όμιλο και μηδέν για την Εταιρεία (2020: € 8 εκατ. για τον Όμιλο και την Εταιρεία). Οι εγγυητικές επιστολές προς τις συγγενείς εταιρείες κατά την 31η Δεκεμβρίου 2021 ανήλθαν σε € 17 εκατ. για τον Όμιλο και μηδέν για την Εταιρεία (31 Δεκεμβρίου 2020: € 11 εκατ. για τον Όμιλο και μηδέν για την Εταιρεία). 45.4 Κοινοπραξίες Οι συναλλαγές του Ομίλου και της Εταιρείας με τις κοινοπραξίες παρουσιάζονται παρακάτω: Όμιλος (ποσά σε χιλ. €) 31/12/2021 31/12/2020 31/12/2021 31/12/2020 Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος (υπόλοιπο προ προβλέψεων) Υποχρεώσεις προς πελάτες 53.244 3.955 Όμιλος (ποσά σε χιλ. €) Συνολικά έσοδα Εταιρεία 53.793 27 - - Εταιρεία 1/1 - 31/12/2021 1/1 - 31/12/2020 1/1 - 31/12/2021 1/1 - 31/12/2020 600 522 - 522 Το σύνολο των σχηματισμένων προβλέψεων για απομείωση δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος 428 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 που δόθηκαν από τον Όμιλο και την Εταιρεία σε κοινοπραξίες, ανήλθε την 31η Δεκεμβρίου 2021 σε € 41 εκατ. και μηδέν αντίστοιχα, (31 Δεκεμβρίου 2020: € 41 εκατ. για τον Όμιλο και μηδέν για την Εταιρεία). 46 Μεταβολές στο χαρτοφυλάκιο των ενοποιούμενων εταιρειών α) Νέες θυγατρικές, συγγενείς εταιρείες και κοινοπραξίες που αναγνωρίστηκαν εντός της περιόδου: Στις 12 Απριλίου 2021 και στο πλαίσιο των τιτλοποιήσεων Phoenix και Vega, η Εταιρεία ίδρυσε στην Κύπρο την εξ ολοκλήρου θυγατρική Phoenix Vega Mezz Plc και συνεισέφερε, σε είδος, το συνολικό ποσοστό κατοχής της σε τίτλους μειωμένης εξασφάλισης των οχημάτων τιτλοποίησης Phoenix και Vega, δηλαδή το 65% των τίτλων μεσαίας εξοφλητικής προτεραιότητας και το 45% των τίτλων χαμηλής εξοφλητικής προτεραιότητας, συνολικού ποσού € 63 εκατ. Η ΕΓΣ ενέκρινε στις 22 Ιουνίου 2021 τη διανομή, σε είδος, στους μετόχους της Εταιρείας ποσοστού 100% των μετοχών που εκδόθηκαν από την Phoenix Vega Mezz Plc και διακρατούνταν από την Εταιρεία. Στις 4 Αυγούστου 2021 και μετά την ολοκλήρωση της προαναφερθείσας διανομής σε είδος , η Phoenix Vega Mezz Plc έπαυσε να είναι θυγατρική εταιρεία του Ομίλου (σχετική αναφορά γίνεται και στην παράγραφο β). Εντός του 4ου τριμήνου 2021, η Τράπεζα Πειραιώς A.E. προχώρησε σε σύναψη μακροχρόνιας συμφωνίας με εταιρείες του ομίλου της Blantyre Capital Limited για τη διαχείριση εταιρειών της, οι οποίες αποτελούν μη κύριες (core) συμμετοχές και για αρχική περίοδο διάρκειας 10 ετών. Στο πλαίσιο αυτής της συμφωνίας, η Τράπεζα κατέχει την 31η Δεκεμβρίου 2021 το 100% της εταιρείας Strix Holdings Limited Partnership και το 25% της εταιρείας Strix Asset Management Limited. Και οι δύο εταιρείες λογιστικοποιούνται ως συγγενείς. Σχετική αναφορά γίνεται στη Σημείωση 24β. Εντός του 2021, ο Όμιλος απώλεσε τον έλεγχο σε συγκεκριμένες θυγατρικές οι οποίες εντάχθησαν στην συναλλαγή «Mayfair». Για περισσότερες λεπτομέρειες ανατρέξτε στη Σημείωση 24. Στις 17 Νοεμβρίου 2021, η Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε. απέκτησε μέσω εισφοράς σε είδος (ανταλλαγή χρέους με απόκτηση συμμετοχής) το 29,35% της νεοσυσταθείσας εταιρείας Euromedica Ανώνυμη Εταιρεία Παροχής Ιατρικών Υπηρεσιών Ιδιωτικές Κλινικές - Ιδιωτικά Διαγνωστικά Εργαστήρια - Ιδιωτικά Πολυιατρεία. Η εν λόγω εταιρεία ιδρύθηκε στο πλαίσιο της υλοποίησης της συμφωνίας εξυγίανσης της εταιρείας Euromedica Aνώνυμη Εταιρεία Παροχής Ιατρικών Υπηρεσιών - Ιδιωτικές Κλινικές - Ιδιωτικά Διαγνωστικά Εργαστήρια - Ιδιωτικά Πολυιατρεία, μετονομασθείσας κατόπιν της συμφωνίας εξυγίανσης σε Oldco Ελληνική Εταιρεία Συμμετοχών Υγείας Α.Ε. Εκτός των ανωτέρω, εντός της περιόδου που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2021 η Εταιρεία δεν πραγματοποίησε κάποια νέα επένδυση μέσω εξαγοράς, ίδρυσης ή αύξησης ποσοστού συμμετοχής σε κάποια άλλη εταιρεία που να υπερβαίνει το ύψος των € 10 εκατ. β) Σημαντικές μεταβολές στις θυγατρικές, συγγενείς και κοινοπραξίες του Ομίλου εντός της περιόδου: Οι μεταβολές που πραγματοποιήθηκαν εντός της χρήσης που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2021, και αφορούν ποσά άνω των € 10 εκατ., ήταν οι ακόλουθες: 429 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Η Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε. πραγματοποίησε δύο αυξήσεις κεφαλαίου: α) η πρώτη αφορά σε αύξηση μετοχικού κεφαλαίου € 265 χιλ. μέσω καταβολής μετρητών, με την έκδοση 265 χιλ. νέων κοινών ονομαστικών με ψήφο μετοχών, ονομαστικής αξίας € 1,00 έκαστη, και με τιμή διάθεσης € 1.000 ανά μετοχή, η οποία ολοκληρώθηκε στις 29 Μαρτίου 2021 (συνολικό αντληθέν κεφάλαιο € 265 εκατ.), και β) η δεύτερη αφορά σε αύξηση μετοχικού κεφαλαίου € 1.302 χιλ. μέσω καταβολής μετρητών, με την έκδοση 1.302.000 νέων κοινών ονομαστικών με ψήφο μετοχών, ονομαστικής αξίας € 1,00 έκαστη, και με τιμή διάθεσης € 1.000 ανά μετοχή, η οποία ολοκληρώθηκε στις 2 Ιουνίου 2021 (συνολικό αντληθέν κεφάλαιο € 1.302 εκατ.). Αμφότερες οι εκδόσεις διατέθηκαν εξ ολοκλήρου στην Εταιρεία και το συνολικό ποσό κεφαλαίου που συγκεντρώθηκε ήταν € 1.567 εκατ. Η δεύτερη συναλλαγή χρηματοδοτήθηκε από το καθαρό προϊόν των € 1.301 εκατ. που άντλησε η Εταιρεία μέσω της αύξησης μετοχικού κεφαλαίου της, η οποία ολοκληρώθηκε στις 29 Απριλίου 2021, όπως επισημαίνεται και στη σχετική ‘Εκθεση Διάθεσης Αντληθέντων Κεφαλαίων, που έχει αναρτηθεί στον ιστότοπο της Πειραιώς Financial Holdings Α.Ε. (για περισσότερες πληροφορίες ανατρέξτε στη Σημείωση 41.1). Στις 16 Ιουνίου 2021, η Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε. εξέδωσε πρόσθετα μέσα ΑΤ 1 ύψους € 600 εκατ., σταθερού επιτοκίου, τα οποία διέπουν όλους τους ουσιώδεις όρους των Κεφαλαιακών Μέσων ΑΤ 1 (το «Εσωτερικό AT 1»). Το Εσωτερικό ΑΤ 1 διατέθηκε εξ ολοκλήρου στην Εταιρεία, αφαιρουμένων των εξόδων έκδοσης, ήτοι € 595 εκατ. Η Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε. κατέταξε το Εσωτερικό ΑΤ 1 στα ίδια κεφάλαια, στην ονομαστική τους αξία, ήτοι € 600 εκατ. και η διαφορά των € 5 εκατ. που αφορά στα έξοδα έκδοσης αναγνωρίστηκε απευθείας στα αποτελέσματα εις νέον, ως διανομή κεφαλαίου. Ο σκοπός της έκδοσης των ενδοομιλικών διαδοχικών τίτλων ήταν αποκλειστικά η μεταφορά του καθαρού προϊόντος που συγκεντρώθηκε από την έκδοση του AT 1 στην Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε. Δεδομένου ότι δεν υπάρχει κάποια εμπορική ουσία για τους αντισυμβαλλόμενους, το Εσωτερικό AT 1 αναγνωρίστηκε στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης, στο κόστος, σύμφωνα με το ΔΛΠ 27, αποτελώντας ουσιαστικά μέρος της επένδυσης της Εταιρείας στην Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε. και ως εκ τούτου η λογιστική αξία της εν λόγω επένδυσης αυξήθηκε ισόποσα κατά € 595 εκατ. Δεν υπάρχει καμία επίδραση από την έκδοση του Εσωτερικού AT 1 στις οικονομικές καταστάσεις του Ομίλου. Στις 2 Ιουνίου 2021, η Έκτακτη Γενική Συνέλευση των μετόχων της Τράπεζας Πειραιώς Α.Ε. αποφάσισε την μείωση του μετοχικού κεφαλαίου κατά περίπου € 36 εκατ., μέσω της ακύρωσης 35.867.347 ονομαστικών με ψήφο μετοχών, ονομαστικής αξίας € 1,00 έκαστη και της διανομής στην Εταιρεία του 95% των ομολόγων ενδιάμεσης και χαμηλής εξοφλητικής προτεραιότητας που εκδόθηκαν από την Sunrise I NPL Finance DAC και ήταν στην κυριότητα της Τράπεζας Πειραιώς Α.Ε. Η προαναφερθείσα ενδοομιλική διανομή, σε είδος, ολοκληρώθηκε στις 26 Ιουλίου 2021, και ως εκ τούτου λογιστικοποιήθηκε την εν λόγω ημερομηνία. Στις 11 Αυγούστου 2021 εισήχθησαν στην Εναλλακτική Αγορά (EN.A. PLUS) του Χρηματιστηρίου Αθηνών οι μετοχές της εταιρείας Phoenix Vega Mezz Plc, αφού πραγματοποιήθηκε η διανομή μετοχών της Phoenix Vega Mezz Plc στους μετόχους της Πειραιώς Financial Holdings Α.Ε., σύμφωνα με τις αποφάσεις της Τακτικής Γενικής Συνέλευσης των μετόχων της, στις 22 Ιουνίου 2021. Κατόπιν τούτου, η Phoenix Vega Mezz Plc έπαυσε να είναι θυγατρική εταιρεία του Ομίλου. Στις 21 Σεπτεμβρίου 2021, η συγγενής εταιρεία του Ομίλου, Marfin Investment Group A.E. Συμμετοχών, ολοκλήρωσε την μείωση μετοχικού της κεφαλαίου κατά € 188 εκατ. με μείωση της ονομαστικής αξίας των μετοχών, με σκοπό την κάλυψη ισόποσων σωρευμένων ζημιών. Στις 21 Οκτωβρίου 2021, η Έκτακτη Γενική Συνέλευση των μετόχων της Τράπεζας Πειραιώς Α.Ε. αποφάσισε τη μείωση του 430 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 μετοχικού κεφαλαίου κατά περίπου € 21 εκατ., μέσω της ακύρωσης 20.520.000 ονομαστικών με ψήφο μετοχών, ονομαστικής αξίας € 1,00 έκαστη και της διανομής στην Εταιρεία του 95% των ομολόγων ενδιάμεσης και χαμηλής εξοφλητικής προτεραιότητας που εκδόθηκαν από την Sunrise II NPL Finance DAC και ήταν στην κυριότητα της Τράπεζας Πειραιώς Α.Ε. Η προαναφερθείσα ενδοομιλική διανομή, σε είδος, ολοκληρώθηκε στις 10 Δεκεμβρίου 2021. Στις 17 Δεκεμβρίου 2021, η Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε. ολοκλήρωσε αύξηση μετοχικού κεφαλαίου κατά € 150 εκατ. μέσω καταβολής μετρητών, με την έκδοση 150 χιλ. νέων κοινών ονομαστικών, μετά ψήφου, μετοχών ονομαστικής αξίας € 1,00 έκαστη, με τιμή διάθεσης € 1.000 ανά μετοχή (συνολικό αντληθέν κεφάλαιο ύψους 150 εκατ., το οποίο καλύφθηκε πλήρως από την Εταιρεία). γ) Εκκαθαρίσεις - Πωλήσεις θυγατρικών: Την 12η Απριλίου 2021, την 20η Απριλίου 2021, την 3η Νοεμβρίου 2021 και την 8η Νοεμβρίου 2021, οι εταιρείες Piraeus Real Estate Bulgaria EOOD, Piraeus Equity Investment Management Ltd, ΕΤΒΑ Αναπτυξιακή Α.Ε. και ΕΤΒΑ Διαχείρισης Α.Κ.Ε.Σ. Α.Ε. αντίστοιχα, διαγράφηκαν από τα οικεία μητρώα εταιρειών, ενώ την 28η Μαΐου 2021, η εταιρεία Abies Aνώνυμη Εταιρεία Ακινήτων τέθηκε σε καθεστώς εκκαθάρισης. 47 Αμοιβές Ανεξάρτητου Ορκωτού Ελεγκτή Λογιστή Στις 26 Ιουνίου 2021, η Τακτική Γενική Συνέλευση των Μετόχων εξέλεξε την ανεξάρτητη εταιρεία ορκωτών ελεγκτών λογιστών «Deloitte Ανώνυμη Εταιρεία Ορκωτών Ελεγκτών Λογιστών» για την χρήση που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2021. Ο ακόλουθος πίνακας απεικονίζει τις συνολικές αμοιβές για τις χρήσεις 2021 και 2020 για τον τακτικό - υποχρεωτικό έλεγχο, τον φορολογικό έλεγχο,καθώς και για λοιπές υπηρεσίες ελεγκτικής και μη φύσεως, οι οποίες παρασχέθηκαν από την κύρια ελεγκτική εταιρεία του Ομίλου την Deloitte, η οποία είναι μέλος του δικτύου Deloitte, από τις λοιπές ελεγκτικές εταιρείες - μέλη του δικτύου Deloitte καθώς κα απο τις λοιπές σχετιζόμενες με το δίκτυο της Deloitte εταιρείες (συλλογικά «Deloitte»). Όμιλος (ποσά σε χιλ. €) Αμοιβές τακτικού - υποχρεωτικού ελέγχου Αμοιβές άλλων υπηρεσιών ελεγκτικής φύσεως (συμπεριλαμβανομένου αμοιβών φορολογικού ελέγχου) Λοιπές αμοιβές υπηρεσιών μη ελεγκτικής φύσεως Σύνολο Εταιρεία 31/12/2021 31/12/2020 31/12/2021 31/12/2020 2.626 2.918 250 1.539 1.301 663 609 242 132 4.059 571 4.152 859 562 2.343 48 Αναμορφώσεις/ αναταξινομήσεις χρηματοοικονομικών πληροφοριών συγκριτικής χρήσης Παρατίθενται οι αναμορφώσεις/ αναταξινομήσεις που πραγματοποιήθηκαν στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων και στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης της χρήσης 2020. Οι αναμορφώσεις αφορούν στην εφαρμογή της ΕΔΔΠΧ απόφασης ατζέντας Δ.Λ.Π. 19 «Παροχές σε εργαζομένους» όπως εξηγείται αναλυτικά στη Σημείωση 2.3. 431 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 € Εκατ. ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Τόκοι και εξομοιούμενα έσοδα Τόκοι και εξομοιούμενα έξοδα ΚΑΘΑΡΑ ΕΣΟΔΑ ΑΠΟ ΤΟΚΟΥΣ Έσοδα προμηθειών Έξοδα προμηθειών ΚΑΘΑΡΑ ΕΣΟΔΑ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ Έσοδα από μερίσματα Καθαρά κέρδη/ (ζημίες) από χρηματοοικονομικά μέσα που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων Καθαρά κέρδη/ (ζημίες) από χρηματοοικονομικά μέσα που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων Καθαρά κέρδη/ (ζημίες) από αποαναγνώριση χρηματοοικονομικών μέσων στο αποσβεσμένο κόστος Καθαρά κέρδη/ (ζημίες) από απώλεια ελέγχου θυγατρικών, πώληση συγγενών και κοινοπραξιών Καθαρά λοιπά έσοδα/ (έξοδα) ΣΥΝΟΛΟ ΚΑΘΑΡΩΝ ΕΣΟΔΩΝ Αμοιβές και έξοδα προσωπικού Έξοδα διοίκησης Αποσβέσεις Καθαρά κέρδη/ (ζημίες) από πώληση ενσώματων παγίων και άυλων στοιχείων ενεργητικού ΣΥΝΟΛΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΕΞΟΔΩΝ ΠΡΟ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ ΚΕΡΔΗ/ (ZHMIEΣ) ΠΡΟ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ, ΑΠΟΜΕΙΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΦΟΡΩΝ Αναμενόμενες ζημίες απομείωσης αξίας δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Λοιπές ζημίες πιστωτικού κινδύνου επί των δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Αναστροφές/ (ζημίες) απομείωσης λοιπών στοιχείων ενεργητικού Αναμενόμενες (ζημίες απομειώσεων) / αναστροφές χρεωστικών τίτλων αποτιμώμενων \στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων Απομείωση αξίας θυγατρικών και συγγενών εταιρειών Απομείωση αξίας ενσώματων παγίων και άυλων στοιχείων ενεργητικού Απομείωση απαιτήσεων από χρεωστικούς τίτλους στο αποσβεσμένο κόστος Λοιπές απομειώσεις (ζημίες απομειώσεων) / αναστροφές Λοιπές προβλέψεις (έξοδα)/ αναστροφές Αποτελέσματα συμμετοχών σε συγγενείς εταιρείες και κοινοπραξίες ΚΕΡΔΗ/ (ΖΗΜΙΕΣ) ΠΡΟ ΦΟΡΩΝ Φόρος εισοδήματος ΚΕΡΔΗ/ (ΖΗΜΙΕΣ) ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΑΠΟ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΔΙΑΚΟΠΕΙΣΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Κέρδη/ (ζημίες) μετά από φόρο εισοδήματος από διακοπείσες δραστηριότητες ΚΕΡΔΗ/ (ΖΗΜΙΕΣ) ΠΕΡΙΟΔΟΥ Από συνεχιζόμενες δραστηριότητες Κέρδη/ (ζημίες) αναλογούντα στους μετόχους της μητρικής Κέρδη/ (ζημίες) αναλογούντα στα δικαιώματα μειοψηφίας Από διακοπείσες δραστηριότητες Κέρδη/ (ζημίες) αναλογούντα στους μετόχους της μητρικής Κέρδη/ (ζημίες) αναλογούντα στα δικαιώματα μειοψηφίας Κέρδη/ (ζημίες) ανά μετοχή αναλογούντα στους μετόχους της μητρικής (σε €): Από συνεχιζόμενες δραστηριότητες - Βασικά & Προσαρμοσμένα Από διακοπείσες δραστηριότητες - Βασικά & Προσαρμοσμένα Σύνολο - Βασικά & Προσαρμοσμένα 432 Όμιλος Χρήση που έληξε την 31/12/2020 Όπως δημοσιεύτηκε Αναμορφώσεις Όπως αναμορφώθηκε 1.825 (339) 1.486 408 (91) 317 3 - 1.825 (339) 1.486 408 (91) 317 3 36 - 36 2 - 2 9 (3) 43 1.893 (571) (407) (115) 8 (1.084) 809 (4) (4) (4) 9 (3) 43 1.893 (574) (407) (115) 8 (1.088) 805 (1.104) - (1.104) - - - (189) - (189) (6) - (6) (6) (4) (12) (16) (530) (128) (658) (4) 1 (3) (6) (4) (12) (16) (534) (127) (660) (10) (668) (0) (3) (10) (670) (652) (6) (3) - (655) (6) (10) - (0) - (10) - (24,64) (0,10) (24,74) (0,38) (0,00) (0,38) (25,02) (0,10) (25,12) Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 € Εκατ. ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Τόκοι και εξομοιούμενα έσοδα Τόκοι και εξομοιούμενα έξοδα ΚΑΘΑΡΑ ΕΣΟΔΑ ΑΠΟ ΤΟΚΟΥΣ Έσοδα προμηθειών Έξοδα προμηθειών ΚΑΘΑΡΑ ΕΣΟΔΑ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ Έσοδα από μερίσματα Καθαρά κέρδη/ (ζημίες) από χρηματοοικονομικά μέσα που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων Καθαρά κέρδη/ (ζημίες) από χρηματοοικονομικά μέσα που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων Καθαρά κέρδη/ (ζημίες) από αποαναγνώριση χρηματοοικονομικών μέσων στο αποσβεσμένο κόστος Καθαρά κέρδη/ (ζημίες) από απώλεια ελέγχου θυγατρικών, πώληση συγγενών και κοινοπραξιών Καθαρά λοιπά έσοδα/ (έξοδα) ΣΥΝΟΛΟ ΚΑΘΑΡΩΝ ΕΣΟΔΩΝ Αμοιβές και έξοδα προσωπικού Έξοδα διοίκησης Αποσβέσεις Καθαρά κέρδη/ (ζημίες) από πώληση ενσώματων παγίων και άυλων στοιχείων ενεργητικού ΣΥΝΟΛΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΕΞΟΔΩΝ ΠΡΟ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ ΚΕΡΔΗ/ (ZHMIEΣ) ΠΡΟ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ, ΑΠΟΜΕΙΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΦΟΡΩΝ Αναμενόμενες ζημίες απομείωσης αξίας δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Λοιπές ζημίες πιστωτικού κινδύνου επί των δανείων και απαιτήσεων κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Αναστροφές/ (ζημίες) απομείωσης λοιπών στοιχείων ενεργητικού Αναμενόμενες (ζημίες απομειώσεων) / αναστροφές χρεωστικών τίτλων αποτιμώμενων \στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων Απομείωση αξίας θυγατρικών και συγγενών εταιρειών Απομείωση αξίας ενσώματων παγίων και άυλων στοιχείων ενεργητικού Απομείωση απαιτήσεων από χρεωστικούς τίτλους στο αποσβεσμένο κόστος Λοιπές απομειώσεις (ζημίες απομειώσεων) / αναστροφές Λοιπές προβλέψεις (έξοδα)/ αναστροφές Αποτελέσματα συμμετοχών σε συγγενείς εταιρείες και κοινοπραξίες ΚΕΡΔΗ/ (ΖΗΜΙΕΣ) ΠΡΟ ΦΟΡΩΝ Φόρος εισοδήματος ΚΕΡΔΗ/ (ΖΗΜΙΕΣ) ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΑΠΟ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΔΙΑΚΟΠΕΙΣΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Κέρδη/ (ζημίες) μετά από φόρο εισοδήματος από διακοπείσες δραστηριότητες ΚΕΡΔΗ/ (ΖΗΜΙΕΣ) ΠΕΡΙΟΔΟΥ Από συνεχιζόμενες δραστηριότητες Κέρδη/ (ζημίες) αναλογούντα στους μετόχους της μητρικής Κέρδη/ (ζημίες) αναλογούντα στα δικαιώματα μειοψηφίας Από διακοπείσες δραστηριότητες Κέρδη/ (ζημίες) αναλογούντα στους μετόχους της μητρικής Κέρδη/ (ζημίες) αναλογούντα στα δικαιώματα μειοψηφίας Κέρδη/ (ζημίες) ανά μετοχή αναλογούντα στους μετόχους της μητρικής (σε €): Από συνεχιζόμενες δραστηριότητες - Βασικά & Προσαρμοσμένα Από διακοπείσες δραστηριότητες - Βασικά & Προσαρμοσμένα Σύνολο - Βασικά & Προσαρμοσμένα 433 Εταιρεία Χρήση που έληξε την 31/12/2020 Όπως δημοσιεύτηκε Αναμορφώσεις Όπως αναμορφώθηκε 1.813 (339) 1.475 358 (80) 278 16 - 1.813 (339) 1.475 358 (80) 278 16 38 - 38 2 - 2 9 (2) 56 1.871 (544) (381) (110) (1.035) 836 (4) (4) (4) 9 (2) 56 1.871 (547) (381) (110) (1.038) 832 (1.123) - (1.123) - - - (172) - (172) (6) - (6) (44) (4) (37) (549) (177) (726) (4) 1 (3) (44) (4) (37) (553) (176) (729) (726) (3) (729) - - - - - - - - - - - - - - - Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 € Εκατ. ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ Ταμείο και διαθέσιμα στις Κεντρικές Τράπεζες Απαιτήσεις κατά πιστωτικών ιδρυμάτων Χρηματοοικονομικά μέσα ενεργητικού αποτιμώμενα σε εύλογες αξίες μέσω αποτελεσμάτων Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται υποχρεωτικά στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα Συμφωνίες επαναπώλησης τίτλων πελατών Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών στο αποσβεσμένο κόστος Δάνεια και απαιτήσεις κατά πελατών που επιμετρώνται υποχρεωτικά στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων Χρηματοοικονομικά μέσα που επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων Απαιτήσεις από χρεωστικούς τίτλους στο αποσβεσμένο κόστος Διακρατούμενα προς πώληση στοιχεία ενεργητικού Επενδύσεις σε ακίνητα Επενδύσεις σε συγγενείς εταιρείες και κοινοπραξίες Ενσώματα πάγια στοιχεία Άυλα στοιχεία ενεργητικού Τρέχουσες φορολογικές απαιτήσεις Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις Λοιπά στοιχεία ενεργητικού Στοιχεία ενεργητικού από διακοπείσες δραστηριότητες ΣΥΝΟΛΟ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ Υποχρεώσεις προς πιστωτικά ιδρύματα Υποχρεώσεις προς πελάτες Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα Υποχρεώσεις από πιστωτικούς τίτλους Λοιπές δανειακές υποχρεώσεις Τρέχουσες φορολογικές υποχρεώσεις Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις Υποχρεώσεις για παροχές μετά τη συνταξιοδότηση και λήξης εργασιακής σχέσης Προβλέψεις για κινδύνους και βάρη Διακρατούμενα προς πώληση στοιχεία Παθητικού Λοιπές υποχρεώσεις Υποχρεώσεις από διακοπείσες δραστηριότητες ΣΥΝΟΛΟ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ ΙΔΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ Μετοχικό κεφάλαιο Διαφορά από έκδοση μετοχών υπέρ το άρτιο Υπό αίρεση μετατρέψιμες ομολογίες Λοιποί συμμετοχικοί τίτλοι Μείον: Ίδιες μετοχές Λοιπά αποθεματικά και αποτελέσματα εις νέον Ίδια Κεφάλαια αναλογούντα στους μετόχους της μητρικής Δικαιώματα μειοψηφίας ΣΥΝΟΛΟ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ΣΥΝΟΛΟ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ Όμιλος 31/12/2020 Όπως δημοσιεύτηκε Αναμορφώσεις Όπως αναμορφώθηκε 8.903 1.258 353 146 507 8 39.624 - 8.903 1.258 353 146 507 8 39.624 50 2.898 4.964 181 1.119 268 995 280 176 6.337 3.395 112 71.576 1 (16) (1) (16) 50 2.898 4.964 181 1.119 269 995 280 176 6.322 3.395 111 71.560 11.376 49.636 460 471 933 3 31 143 202 1.136 31 64.423 (55) (4) (59) 11.376 49.636 460 471 933 3 31 88 202 1.136 27 64.363 2.620 13.075 2.040 (1) (10.687) 7.047 106 7.153 71.576 44 44 44 (16) 2.620 13.075 2.040 (1) (10.643) 7.091 106 7.197 71.560 Οι αναμορφώσεις που πραγματοποιήθηκαν για την Εταιρεία στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης, όσον αφορά στις γραμμές «Υποχρεώσεις για παροχές μετά τη συνταξιοδότηση και λήξης εργασιακής σχέσης» και «Λοιπά αποθεματικά και αποτελέσματα εις νέον» αφορούν σε ποσά μικρότερα του € 1 εκατ. 434 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 49 Γνωστοποιήσεις του Νόμου 4261/5.5.2014 Σύμφωνα με το άρθρο 81 του Νόμου 4261/2014, το οποίο ενσωματώνει στην Ελληνική νομοθεσία το άρθρο 89 της Οδηγίας 2013/36/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 26 Ιουνίου 2013 θεσπίστηκε, για πρώτη φορά, η υποχρέωση για τον Όμιλο να γνωστοποιεί πληροφόρηση σε ενοποιημένη βάση για κάθε χώρα στην οποία δραστηριοποιείται. Η γνωστοποιούμενη πληροφόρηση περιλαμβάνει: την επωνυμία της θυγατρικής εταιρείας, την φύση δραστηριοτήτων, τη γεωγραφική θέση, τον κύκλο εργασιών, τον αριθμό των εργαζομένων σε ισοδύναμο καθεστώς πλήρους απασχόλησης, τα αποτελέσματα προ φόρων, τους φόρους επί των αποτελεσμάτων, καθώς και τις εισπραττόμενες δημόσιες επιδοτήσεις. Ο κύκλος εργασιών, τα αποτελέσματα προ φόρων και οι φόροι επί των αποτελεσμάτων είναι με βάση των Οικονομικών Καταστάσεων των χρήσεων που έληξαν την 31η Δεκεμβρίου 2021 και 2020, οι οποίες συντάσσονται σύμφωνα με τα Δ.Π.Χ.Α. όπως αυτά εγκρίθηκαν από το Συμβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων και υιοθετήθηκαν από την Ε.Ε. Τόσο η Εταιρεία όσο και οι θυγατρικές εταιρείες του Ομίλου δεν έχουν εισπράξει δημόσιες επιδοτήσεις. Οι παραπάνω αναφερόμενες πληροφορίες παρατίθενται στους ακόλουθους πίνακες: Α) Πληροφόρηση ανά χώρα 31/12/2021 Χώρα Σύνολο καθαρών εσόδων⁽³⁾ Αποτελέσματα προ φόρων Φόρος εισοδήματος Αριθμός εργαζομένων Ελλάδα⁽¹⁾ 2.575 (2.662) (319) 10.072 Ρουμανία (1) (1) - 4 Βουλγαρία 2 (10) - 8 Αίγυπτος - - - 1 Κύπρος (24) (24) 1 4 Σερβία - - - 5 Αλβανία - - - 2 Ουκρανία 12 1 1 326 - - - 3 2.565 (2.697) (317) 10.425 Λοιπές χώρες⁽²⁾ Όμιλος⁽⁴⁾ (1) Τα ποσά που αναφέρονται περιλαμβάνουν τις δραστηριότητες των υποκαταστημάτων της Τράπεζας που λειτουργούν σε χώρες της αλλοδαπής καθώς και τα οχήματα ειδικού σκοπού με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ιρλανδία. (2) Οι λοιπές χώρες περιλαμβάνουν το Ηνωμένο Βασίλειο και τις Βρετανικές Παρθένες Νήσους. (3) Το σύνολο καθαρών εσόδων περιλαμβάνει τα καθαρά έσοδα από τόκους, τα καθαρά έσοδα προμηθειών, τα έσοδα από μερίσματα, τα καθαρά κέρδη/(ζημιές) από χρηματοοικονομικά μέσα αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων , τα αποτελέσματα από απώλεια ελέγχου θυγατρικών και πώληση συγγενών εταιρειών, τα καθαρά κέρδη/(ζημιές) από χρηματοοικονομικά μέσα που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων καθώς και τα λοιπά έσοδα/ (έξοδα). (4) 435 Τα ποσά που αναφέρονται περιλαμβάνουν συνεχιζόμενες και διακοπείσες δραστηριότητες. Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 Χώρα Σύνολο καθαρών εσόδων⁽³⁾ Ελλάδα⁽¹⁾ 1.920 Ρουμανία Βουλγαρία 31/12/2020 Όπως αναμορφώθηκε Αποτελέσματα Φόρος προ φόρων εισοδήματος Αριθμός εργαζομένων (524) (129) 11.037 (2) (2) - 4 - (13) - 7 Αίγυπτος - - - 1 Κύπρος (4) (4) 1 4 Σερβία 5 - - - Αλβανία - (1) - 2 Ουκρανία 12 1 - 331 Λοιπές χώρες⁽²⁾ Όμιλος⁽⁴⁾ (1) - - - 4 1.925 (543) (127) 11.395 Τα ποσά που αναφέρονται περιλαμβάνουν τις δραστηριότητες των υποκαταστημάτων της Τράπεζας που λειτουργούν σε χώρες της αλλοδαπής καθώς και τα οχήματα ειδικού σκοπού με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ιρλανδία. (2) Οι λοιπές χώρες περιλαμβάνουν το Ηνωμένο Βασίλειο και τις Βρετανικές Παρθένες Νήσους. (3) Το σύνολο καθαρών εσόδων περιλαμβάνει τα καθαρά έσοδα από τόκους, τα καθαρά έσοδα προμηθειών, τα έσοδα από μερίσματα, τα καθαρά κέρδη/(ζημιές) από χρηματοοικονομικά μέσα αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων, τα αποτελέσματα από πώληση θυγατρικών και συγγενών εταιρειών, τα καθαρά κέρδη/(ζημιές) από χρηματοοικονομικά μέσα που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων καθώς και τα λοιπά έσοδα/ (έξοδα). (4) Τα ποσά που αναφέρονται περιλαμβάνουν συνεχιζόμενες και διακοπείσες δραστηριότητες. Β. Θυγατρικές εταιρείες του Ομίλου με βάση τη φύση των δραστηριοτήτων τους καθώς και την γεωγραφική τους θέση παρουσιάζονται: Οι θυγατρικές εταιρείες του Ομίλου με βάση την φύση των δραστηριοτήτων τους καθώς και τη γεωγραφική τους θέση παρουσιάζονται στη Σημείωση 24. Βάσει του ν.4261/2014, άρθρο 82, ενσωματώνεται στην Ελληνική νομοθεσία το άρθρο 90 της Οδηγίας 2013/36/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 26 Ιουνίου 2013, σύμφωνα με το οποίο θεσπίζεται η υποχρέωση δημοσιοποίησης της συνολικής απόδοσης των στοιχείων του ενεργητικού. Η συνολική απόδοση των στοιχείων του ενεργητικού για την Εταιρεία και τον Όμιλο για την χρήση που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2021 ήταν (36,90%) και (3,98%), αντίστοιχα (31 Δεκεμβρίου 2020: (2,04%) και (0,98%), αντίστοιχα). 436 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 50 Γνωστοποιήσεις του Νόμου 4151/2013 Σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 4151/2013, κάθε πιστωτικό ίδρυμα, που δραστηριοποιείται στην Ελλάδα, οφείλει αμέσως μετά την παρέλευση του χρονικού ορίου της εικοσαετίας να αποδίδει στο Ελληνικό Δημόσιο συγκεντρωτικά, μέχρι το τέλος Απριλίου κάθε έτους τα υπόλοιπα των αδρανών καταθέσεων, πλέον αναλογούντων τόκων. Την 23η Απριλίου 2021, η θυγατρική της Εταιρείας, η Τράπεζα Πειραιώς απέδωσε το ποσό των € 920.376,07 για κεφάλαια και τόκους καταθέσεων που παραγράφηκαν υπέρ του Ελληνικού Δημοσίου. 51 Γεγονότα μετά την ημερομηνία της περιόδου αναφοράς • Την 4η Ιανουαρίου 2022, η Εταιρεία ανακοίνωσε ότι η θυγατρική της Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε. κατέληξε σε συμφωνία με εταιρεία του ομίλου της Davidson Kempner Capital Management LP, για την πώληση χαρτοφυλακίου ναυτιλιακών ΜΕΑ, μεικτής λογιστικής αξίας € 0,4 δισ. Στις 4 Μαρτίου 2022, η πώληση ολοκληρώθηκε και το συνολικό συμφωνηθέν τίμημα της συναλλαγής ανήλθε σε € 0,2 δισ., ή 53% της μεικτής λογιστικής αξίας του χαρτοφυλακίου. Η συναλλαγή ολοκληρώθηκε κατόπιν λήψης όλων των απαραίτητων εγκρίσεων, συμπεριλαμβανομένης της συναίνεσης του ΤΧΣ. • Την 21η Ιανουαρίου 2022, η Εταιρεία ανακοίνωσε ότι η θυγατρική της Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε. κατέληξε σε συμφωνία με την WRED LLC («WRED»), συνδεδεμένη εταιρεία της Värde Partners, για την απόκτηση περίπου του 52% της WRED στην Trastor Ανώνυμη Εταιρεία Επενδύσεων Ακίνητης Περιουσίας («Trastor»). Η συναλλαγή που ολοκληρώθηκε στις 28 Φεβρουαρίου 2022, κατόπιν λήψης όλων των απαραίτητων εγκρίσεων, συμπεριλαμβανομένης της συναίνεσης του ΤΧΣ, ενισχύει τη στρατηγική του Ομίλου για κινήσεις με θετική απόδοση κεφαλαίων και επιφέρει τα ακόλουθα βασικά οφέλη: i) άμεση ενίσχυση των πηγών εσόδων από προμήθειες του Ομίλου με προοπτικές περαιτέρω αύξησης, ii) αξιοποίηση της ευνοϊκής δυναμικής που γίνεται ολοένα και πιο εμφανής στην ελληνική αγορά ακινήτων, ιδιαίτερα στους υψηλής ανάπτυξης τομείς των γραφείων υψηλών προδιαγραφών και αποθηκών (logistics), όπου επικεντρώνεται κυρίως η Trastor και iii) ισχυροποίηση της επενδυτικής δυνατότητας του Ομίλου με μία από τις πλέον αποτελεσματικές πλατφόρμες διαχείρισης ακίνητης περιουσίας στην Ελλάδα. Το τίμημα της συναλλαγής ανήλθε σε € 98 εκατ. (€ 1,25 ανά μετοχή). Την 24η Μαρτίου 2022, ημερομηνία κατά την οποία εγκρίθηκαν οι οικονομικές καταστάσεις, η αρχική λογιστικοποίηση της ως άνω εξαγοράς δεν ήταν οριστική δεδομένου ότι ο ισολογισμός της Trastor κατά την ημερομηνία εξαγοράς δεν ήταν διαθέσιμος. Ως εκ τούτου, δεν είναι εφικτή η παροχή αξιόπιστης εκτίμησης για κάθε κατηγορία στοιχείων ενεργητικού που αποκτήθηκαν, υποχρεώσεων που αναλήφθηκαν και της προκύπτουσας υπεραξίας κατά την ημερομηνία εξαγοράς. • Αναφορικά με τα πρόσφατα γεγονότα στην Ουκρανία, σημειώνεται ότι η δραστηριότητα της Πειραιώς Financial Holdings στην Ουκρανία αφορά σε ένα χρηματοπιστωτικό ίδρυμα, την JSC Piraeus Bank ICB, καθώς και σε επενδύσεις ακινήτων, που αντιστοιχούν σε περίπου 0,2% του συνολικού ενοποιημένου ενεργητικού του Ομίλου στις 31 Δεκεμβρίου 2021. Το σύνολο των δανείων σε πελάτες ανέρχεται σε € 84 εκατ. περίπου, ενώ οι καταθέσεις των πελατών ανέρχονται σε € 133 εκατ. περίπου (όλα στην τοπική αγορά). Ως εκ τούτου, η Τράπεζα στην Ουκρανία είναι αυτοχρηματοδοτούμενη, ενώ η πλειοψηφία των δανείων είναι σε τοπικές επιχειρήσεις. Το σύνολο των κεφαλαίων της τραπεζικής θυγατρικής ανέρχεται σε € 22 εκατ. περίπου, ενώ η Τράπεζα Πειραιώς παρέχει στη θυγατρική του Ομίλου μία ενδοομιλική χρηματοδότηση 437 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 ποσού € 9 εκατ. Η Διοίκηση δε δύναται σε αυτό το στάδιο να προβεί σε μια λογική εκτίμηση της επίπτωσης των πρόσφατων γεγονότων στην Ουκρανία στις οικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας και του Ομίλου. • Εντός των πρώτων δύο μηνών του 2022, ο Όμιλος αναγνώρισε στην κατάσταση αποτελεσμάτων καθαρά κέρδη από παράγωγα και πωλήσεις ΟΕΔ ύψους € 286 εκατ., εκ των οποίων € 97 εκατ. ανακυκλώθηκαν από την κατάσταση λοιπών συνολικών εσόδων • Την 15η Μαρτίου 2022, ολοκληρώθηκε η πώληση του κλάδου των υπηρεσιών αποδοχής καρτών και εκκαθάρισης συναλλαγών στην Euronet Worldwide, κατόπιν λήψης όλων των απαιτούμενων εγκρίσεων, συμπεριλαμβανομένης της συναίνεσης του ΤΧΣ. Το συνολικό τίμημα της συναλλαγής ανήλθε σε € 300 εκατ. • Την 23η Μαρτίου 2022, η Τράπεζα υπέγραψε συμφωνητικό μεταφοράς του συνόλου της επένδυσης της στην θυγατρική ΗΜΙΘΕΑ Μ.Α.Ε. στην Strix Holdings LP. Το αποτέλεσμα από την απώλεια του ελέγχου στην εν λόγω θυγατρική ανήλθε σε € 14 εκατ. Αθήνα, 24 Μαρτίου 2022 Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΔΙΕΥΘΥΝΩΝ Ο GROUP CHIEF Ο CHIEF TΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ FINANCIAL OFFICER FINANCIAL OFFICER ΓΕΩΡΓΙΟΣ Π. ΧΑΝΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ ΧΡΗΣΤΟΣ Ι. ΜΕΓΑΛΟΥ ΘΕΟΔΩΡΟΣ Χ. ΓΝΑΡΔΕΛΛΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Σ. ΠΑΣΧΑΛΗΣ Α.Δ.Τ. Χ 501829 Α.Δ.Τ. ΑΕ 011012 Α.Δ.Τ. ΑΙ 662109 Α.Δ.Τ. AZ 630875 Αρ. αδείας Α΄ Τάξης 29358 438 Όμιλος Πειραιώς Financial Holdings – 31 Δεκεμβρίου 2021 www.piraeusholdings.gr 439

Περίληψη: Εξ’ όσων γνωρίζουμε, οι ετήσιες χρηματοοικονομικές καταστάσεις 2021, οι οποίες καταρτίσθηκαν σύμφωνα με τα ισχύοντα λογιστικά πρότυπα, απεικονίζουν κατά τρόπο αληθή τα στοιχεία του ενεργητικού και του παθητικού, την καθαρή θέση και τα αποτελέσματα χρήσεως της Πειραιώς Financial Holdings A.E., καθώς και των εταιρειών που περιλαμβάνονται στην ενοποίηση, εκλαμβανομένων ως σύνολο. Επίσης, η Ετήσια Έκθεση 2021 του Διοικητικού Συμβουλίου απεικονίζει κατά τρόπο αληθή την εξέλιξη, τις επιδόσεις και τη θέση της Πειραιώς Financial Holdings A.E., καθώς και των εταιρειών που περιλαμβάνονται στην ενοποίηση, εκλαμβανομένων ως σύνολο, συμπεριλαμβανομένης της περιγραφής των κυριότερων κινδύνων και αβεβαιοτήτων που αντιμετωπίζουν. Αθήνα, 24 Μαρτίου 2022 Μη Εκτελεστικός Πρόεδρος Δ.Σ. Διευθύνων Σύμβουλος Μη Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ. Γεώργιος Π. Χαντζηνικολάου 8 Χρήστος Ι. Μεγάλου Σολομών Α. Μπεράχας