ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε. ΕΤΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου 2021 μέχρι 31 Δεκεμβρίου 2021 Σύμφωνα με το Άρθρο 4 του Νόμου 3556/2007 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ I. ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΕΚΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ II. ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ III. ΕΚΘΕΣΗ ΕΛΕΓΧΟΥ ΟΡΚΩΤΟΥ ΕΛΕΓΚΤΗ ΛΟΓΙΣΤΗ IV. ΕΤΗΣΙΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ V. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ 4 II. ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α. ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ 2021 Β. ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ Γ. ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΤΗΣ ΚΛΕΙΟΜΕΝΗΣ ΧΡΗΣΗΣ 2021 Δ. ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΚΑΙ ΑΒΕΒΑΙΟΤΗΤΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΟΜΕΝΗ ΧΡΗΣΗ Ε. ΜΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΤ. ΔΗΛΩΣΗ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ Ζ. ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΣΥΝΑΛΛΑΓΕΣ ΜΕ ΣΥΝΔΕΜΕΝΑ ΜΕΡΗ Η. ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΥΓΚΡΟΥΣΗΣ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΧΡΗΣΗΣ 2021 ΠΟΥ ΕΜΠΙΠΤΟΥΝ ΣΤΟ ΑΡΘΡΟ 99 ΤΟΥ Ν.4548/2018 (ΣΥΝΑΛΛΑΓΕΣ ΜΕ ΣΥΝΔΕΔΕΜΕΝΑ ΜΕΡΗ) Θ. ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΜΕΤΑ ΤΗ ΛΗΞΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ Ι. ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΠΟΚΤΗΘΕΙΣΕΣ ΙΔΙΕΣ ΜΕΤΟΧΕΣ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 50 παρ. 2 ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ 4548/2018 Κ. ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 4 παρ.7 ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ 3556/2007 Λ. ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ («ΕΔΜΑ») 101 III. ΕΚΘΕΣΗ ΕΛΕΓΧΟΥ ΟΡΚΩΤΟΥ ΕΛΕΓΚΤΗ ΛΟΓΙΣΤΗ 102 ΕΚΘΕΣΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΥ ΟΡΚΩΤΟΥ ΕΛΕΓΚΤΗ ΛΟΓΙΣΤΗ Προς τους Μετόχους της Εταιρείας «ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε.» Έκθεση ελέγχου επί των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων Γνώμη Έχουμε ελέγξει τις εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας «ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε.» (Εταιρεία ή/ και Όμιλος), οι οποίες αποτελούνται από την εταιρική και ενοποιημένη κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης της 31ης Δεκεμβρίου 2021, τις εταιρικές και ενοποιημένες καταστάσεις αποτελεσμάτων, συνολικών εισοδημάτων, μεταβολών ιδίων κεφαλαίων και ταμειακών ροών της χρήσεως που έληξε την ημερομηνία αυτή, καθώς και τις σημειώσεις επί των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων που περιλαμβάνουν και περίληψη των σημαντικών λογιστικών πολιτικών. Κατά τη γνώμη μας, οι συνημμένες εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις παρουσιάζουν εύλογα, από κάθε ουσιώδη άποψη, την εταιρική και ενοποιημένη χρηματοοικονομική θέση της Εταιρείας και του Ομίλου κατά την 31η Δεκεμβρίου 2021, την εταιρική και ενοποιημένη χρηματοοικονομική τους επίδοση και τις εταιρικές και ενοποιημένες ταμειακές τους ροές, για τη χρήση που έληξε την ημερομηνία αυτή, σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (ΔΠΧΑ), όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση και συνάδουν με τις κανονιστικές απαιτήσεις του Ν. 4548/2018. Βάση γνώμης Διενεργήσαμε τον έλεγχό μας σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Ελέγχου (ΔΠΕ), που έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία. Οι ευθύνες μας, σύμφωνα με τα πρότυπα αυτά περιγράφονται περαιτέρω στο τμήμα της έκθεσής μας «Ευθύνες ελεγκτή για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων». Πιστεύουμε ότι τα ελεγκτικά τεκμήρια που έχουμε αποκτήσει είναι επαρκή και κατάλληλα να παρέχουν βάση για τη γνώμη μας. Ανεξαρτησία του Ελεγκτή Καθ’ όλη τη διάρκεια του διορισμού μας έχουμε παραμείνει ανεξάρτητοι από την Εταιρεία και τον Όμιλο, σύμφωνα με τον Κώδικα Δεοντολογίας για Επαγγελματίες Ελεγκτές του Συμβουλίου Διεθνών Προτύπων Δεοντολογίας Ελεγκτών (Κώδικας ΣΔΠΔΕ) που έχει ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία, καθώς και τις απαιτήσεις δεοντολογίας του Ν. 4449/2017 και του Κανονισμού ΕΕ 537/2014, που σχετίζονται με τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων στην Ελλάδα. Έχουμε εκπληρώσει τις δεοντολογικές μας υποχρεώσεις σύμφωνα με το Ν. 4449/2017, τον Κανονισμό ΕΕ 537/2014 και τις απαιτήσεις του Κώδικα ΣΔΠΔΕ. Δηλώνουμε ότι οι μη ελεγκτικές μας υπηρεσίες προς την Εταιρεία και τις θυγατρικές της παρασχέθηκαν σύμφωνα με τους προαναφερόμενους όρους της ισχύουσας νομοθεσίας και ότι δεν έχουμε παράσχει μη ελεγκτικές υπηρεσίες οι οποίες απαγορεύονται από το άρθρο 5 παρ.(1) του Κανονισμού ΕΕ 537/2014. Οι μη ελεγκτικές υπηρεσίες που έχουμε παράσχει στην Εταιρεία και στις θυγατρικές της, κατά τη διάρκεια της χρήσεως που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2021 γνωστοποιούνται στη Σημείωση 32 «Ελεγκτικές και λοιπές αμοιβές» των συνημμένων εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων. ΠΡΑΙΣΓΟΥΩΤΕΡΧΑΟΥΣΚΟΥΠΕΡΣ Ανώνυμη Ελεγκτική Εταιρεία, Τ: +30 210 6874400, www.pwc.gr Αθήνα: Λεωφ. Κηφισίας 268, 152 32 Χαλάνδρι | Τ: +30 210 6874400 Θεσσαλονίκη: Αγίας Αναστασίας & Λαέρτου 16, 55535 Πυλαία | Τ: +30 2310 488880 103 Κύρια θέματα ελέγχου Τα κύρια θέματα ελέγχου είναι εκείνα τα θέματα που, κατά την επαγγελματική μας κρίση, ήταν εξέχουσας σημασίας στον έλεγχό μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων της τρέχουσας χρήσεως. Τα θέματα αυτά αντιμετωπίστηκαν στο πλαίσιο του ελέγχου των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων ως σύνολο, για τη διαμόρφωση της γνώμης μας επί αυτών και δεν εκφέρουμε ξεχωριστή γνώμη για τα θέματα αυτά. Κύριο θέμα ελέγχου Πως αντιμετωπίστηκε το κύριο θέμα ελέγχου στον έλεγχό μας Αναγνώριση εσόδου (εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις) Επικεντρωθήκαμε σε αυτήν την περιοχή λόγω του όγκου των συναλλαγών, της πολυπλοκότητας των πληροφοριακών συστημάτων και της πολυμορφίας των προσφερόμενων υπηρεσιών, προϊόντων και τιμοκαταλόγων. O Όμιλος χρησιμοποιεί διάφορα πληροφοριακά συστήματα και δικλίδες εσωτερικού ελέγχου ώστε να εξασφαλίζει ένα ολοκληρωμένο λογιστικό πλαίσιο αναγνώρισης εσόδων. Επίσης, η αναγνώριση των εσόδων απαιτεί κρίσεις και εκτιμήσεις της Διοίκησης σε σχέση με την εφαρμογή του λογιστικού προτύπου ΔΠΧΑ 15 – «Έσοδα από συμβάσεις με πελάτες». Εκτιμήσαμε τη συνέπεια της εφαρμογής των λογιστικών πολιτικών του Ομίλου αναφορικά με τα έσοδα από συμβάσεις με πελάτες για τις διαφορετικές κατηγορίες εσόδων. Η ελεγκτική μας προσέγγιση περιέλαβε τις ακόλουθες βασικές διαδικασίες: Εξετάσαμε το περιβάλλον πληροφορικής των συστημάτων που υποστηρίζουν τις σημαντικές κατηγορίες εσόδων και καλύπτουν τις διαδικασίες παραγγελίας, παροχής υπηρεσιών, τιμολόγησης και υπολογισμού των τιμών. Οι ελεγκτικές μας διαδικασίες περιλάμβαναν και την εκτίμηση του περιβάλλοντος εσωτερικού ελέγχου και των δικλίδων εσωτερικού ελέγχου σχετικά με τη διαχείριση των αλλαγών και τους περιορισμούς πρόσβασης στα συστήματα αυτά. Εξετάσαμε τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου σε σχέση με τις συναλλαγές που καταχωρούνται και μεταφέρονται μεταξύ συστημάτων, από τη δημιουργία τους μέχρι και την καταχώρισή τους στο γενικό καθολικό. Εξετάσαμε τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου σχετικά με τους αλγοριθμικούς υπολογισμούς που υποστηρίζουν τις εκτιμήσεις σχετικά με την αναγνώριση εσόδου. Εξετάσαμε τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου αναφορικά με τις εγγραφές που απαιτούνται βάσει του λογιστικού προτύπου ΔΠΧΑ 15, καθώς και το σχεδιασμό και τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου των συστημάτων που τις υποστηρίζουν. Περαιτέρω πληροφορίες σχετικά με την αναγνώρισή εσόδων αναφέρονται στη Σημείωση 3.26 «Βασικές λογιστικές πολιτικές –Έσοδα από συμβάσεις με πελάτες». 104 Κύριο θέμα ελέγχου Πως αντιμετωπίστηκε το κύριο θέμα ελέγχου στον έλεγχό μας Επισκοπήσαμε παραστατικά εσόδου σε δειγματοληπτική βάση και πραγματοποιήσαμε επαναύπολογισμό του εσόδου με βάση τους τιμοκαταλόγους και τα δεδομένα. Με βάση τις ελεγκτικές μας διαδικασίες, δεν εντοπίστηκαν ευρήματα αναφορικά με την αναγνώριση εσόδου, όπως αυτή περιγράφεται στη Σημείωση 3.26 των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Εκτίμηση απομείωσης υπεραξίας (ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις) Στην ενοποιημένη Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης της 31 Δεκεμβρίου 2021, ο Όμιλος εμφάνιζε υπεραξία ύψους €376,6 εκ. (Σημείωση 6 «Υπεραξία» των χρηματοοικονομικών καταστάσεων) Η υπεραξία έχει κατανεμηθεί στη ΜΔΤΡ: Όμιλος Cosmote – Ελλάδα (κινητής Ελλάδας) και ελέγχεται για απομείωση τουλάχιστον σε ετήσια βάση. Επιπλέον, εντός του 2020 υπογράφτηκε συμφωνία πώλησης της Telekom Romania (σταθερής Ρουμανίας), η οποία ολοκληρώθηκε στις 30 Σεπτεμβρίου 2021. Ως εκ τούτου, οι δραστηριότητες της Telekom Romania (σταθερής Ρουμανίας) για τα έτη 2020 και 2021 μέχρι την ημερομηνία πώλησης, έχουν αντιμετωπισθεί ως διακοπείσες δραστηριότητες. Επικεντρωθήκαμε σε αυτήν την περιοχή δεδομένου ότι απαιτεί κρίση από την πλευρά της Διοίκησης σχετικά με τα μελλοντικά αποτελέσματα της ως άνω μονάδας και τα επιτόκια προεξόφλησης που εφαρμόζονται στις προβολές των μελλοντικών ταμειακών ροών. Η Διοίκηση έχει προσδιορίσει το ανακτήσιμο ποσό της ΜΔΤΡ ως το μεγαλύτερο ποσό μεταξύ της εύλογης αξίας μείον τα κόστη πώλησης και της αξίας χρήσης Οι κρίσεις της Διοίκησης σχετίζονται με μεταβλητές όπως ο μέσος ρυθμός αύξησης εσόδων και το μελλοντικό λειτουργικό κέρδος προ χρηματοοικονομικών και επενδυτικών δραστηριοτήτων, αποσβέσεων και απομειώσεων. Λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με τις παραδοχές Αξιολογήσαμε τη συνολική διαδικασία ελέγχου απομείωσης που διενεργεί η Διοίκηση, συμπεριλαμβανομένης και της διαδικασίας επισκόπησης και έγκρισης των μοντέλων εκτίμησης απομείωσης. Οι βασικές παραδοχές που αξιολογήθηκαν περιλάμβαναν τις τάσεις των εσόδων, του περιθωρίου κέρδους και τις εκτιμώμενες επενδύσεις σε περιουσιακά στοιχεία που σχετίζονται με το δίκτυο, και τα επιτόκια προεξόφλησης. Προβήκαμε σε εκτεταμένες συζητήσεις με τη Διοίκηση σχετικά με την καταλληλόλητα των μοντέλων απομείωσης και τη λογικότητα των παραδοχών, διενεργώντας τα εξής: Συγκρίναμε τις βασικές παραδοχές, που χρησιμοποιήθηκαν στα μοντέλα αποτίμησης της Διοίκησης, με τις τάσεις της αγοράς και τις παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν τα προηγούμενα χρόνια. Εξετάσαμε τη μαθηματική ακρίβεια των μοντέλων ταμειακών ροών και συμφωνήσαμε τα σχετικά στοιχεία με τα εγκεκριμένα επιχειρησιακά σχέδια. Αξιολογήσαμε την αξιοπιστία των προβλέψεων της Διοίκησης, μέσω σύγκρισης της πραγματικής απόδοσης, σε σχέση με τις προηγούμενες προβλέψεις. 105 Κύριο θέμα ελέγχου που χρησιμοποιήθηκαν αναφέρονται στην Σημείωση: 6 «Υπεραξία», των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Με βάση τα αποτελέσματα του ελέγχου απομείωσης υπεραξίας, κατά τη χρήση που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2021, δεν προέκυψαν ζημιές απομείωσης αναφορικά με την υπεραξία που εμφάνιζε ο Όμιλος στις χρηματοοικονομικές του καταστάσεις. (Σημειώσεις: 2 «Βάση Σύνταξης των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων», 3 «Βασικές Λογιστικές Πολιτικές» και 6 «Υπεραξία» των χρηματοοικονομικών καταστάσεων). Πως αντιμετωπίστηκε το κύριο θέμα ελέγχου στον έλεγχό μας Επισκοπήσαμε τον υπολογισμό του επιτοκίου προεξόφλησης. Επιβεβαιώσαμε την ορθότητα των σχετικών γνωστοποιήσεων που περιλαμβάνονται στις Σημειώσεις: 2 «Βάση Σύνταξης των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων», 3 «Βασικές Λογιστικές Πολιτικές», 6 «Υπεραξία», των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Με βάση τις διαδικασίες που διενεργήσαμε, δεν εντοπίσαμε εξαιρέσεις και θεωρούμε ότι οι παραδοχές και εκτιμήσεις της Διοίκησης βρίσκονταν εντός λογικού εύρους. Εκτίμηση απομείωσης των συμμετοχών σε θυγατρικές εταιρείες (εταιρικές χρηματοοικονομικές καταστάσεις) Κατά την 31 Δεκεμβρίου 2021 η Εταιρεία κατείχε συμμετοχές ύψους €3.158,8 εκ. σε θυγατρικές εταιρείες που αποτιμώνται αρχικά στο κόστος κτήσης, το οποίο προσαρμόζεται σε περίπτωση που απαιτείται απομείωση. ( Σημείωση 9 «Συμμετοχές» των χρηματοοικονομικών καταστάσεων). Στις σημαντικές συμμετοχές σε θυγατρικές εταιρείες περιλαμβάνονται η Cosmote (€2.763,3 εκ.), η οποία κατέχει τις εταιρείες του Ομίλου που δραστηριοποιούνται στην κινητή τηλεφωνία στην Ελλάδα και η θυγατρική Telekom Romania Mobile (€178,6 εκ.). Οι υπόλοιπες συμμετοχές σε θυγατρικές εταιρείες συνολικού ποσού € 216,8 εκ. αφορούν σε διάφορες εταιρείες που σχετίζονται με τη δραστηριότητα του Ομίλου στην Ελλάδα, καθώς και την ελληνική εταιρεία επενδύσεων σε ακίνητα, την OTE Ακίνητα (ΟΤΕ Estate). Επικεντρωθήκαμε σε αυτήν την περιοχή διότι τα δεδομένα που περιγράφονται στο κύριο θέμα ελέγχου «Εκτίμηση απομείωσης υπεραξίας» έχουν επίδραση και στις παραπάνω συμμετοχές σε θυγατρικές εταιρείες. Για την αξιολόγηση της εκτίμησης απομείωσης σε σχέση με τις συμμετοχές σε θυγατρικές της Εταιρείας, διενεργήσαμε τις ελεγκτικές διαδικασίες που περιγράφονται στο κύριο θέμα ελέγχου «Εκτίμηση απομείωσης υπεραξίας». Κατόπιν της ολοκλήρωσης των διαδικασιών που εφαρμόστηκαν για τις ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις, αξιολογήσαμε την ανάλυση που ετοίμασε η Διοίκηση, σύμφωνα με την οποία τα ανακτήσιμα ποσά των ΜΔΤΡ συσχετίστηκαν με τις αντίστοιχες συμμετοχές σε θυγατρικές εταιρείες. Από την αξιολόγηση των διαδικασιών ελέγχου απομείωσης των συμμετοχών, που διενέργησε η Διοίκηση, δεν διαπιστώσαμε εξαιρέσεις και θεωρούμε ότι οι παραδοχές και εκτιμήσεις της Διοίκησης βρίσκονταν εντός λογικού εύρους. Επιπλέον επιβεβαιώσαμε την ορθότητα των σχετικών γνωστοποιήσεων που περιλαμβάνονται στη Σημείωση 9 «Συμμετοχές», των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. 106 Κύριο θέμα ελέγχου Πως αντιμετωπίστηκε το κύριο θέμα ελέγχου στον έλεγχό μας Κατά τη χρήση που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2021 δεν υπήρχαν ενδείξεις απομείωσης σε σχέση με τις συμμετοχές της Εταιρείας. (Σημειώσεις: 3.1 «Βασικές Λογιστικές Πολιτικές – Ενοποίηση και Συμμετοχές» και 9 «Συμμετοχές», των χρηματοοικονομικών καταστάσεων). Άλλες Πληροφορίες Τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου είναι υπεύθυνα για τις Άλλες Πληροφορίες. Οι Άλλες Πληροφορίες, που περιέχονται στην προβλεπόμενη από το Ν. 3556/2007 Ετήσια Οικονομική Έκθεση, είναι οι Δηλώσεις των Μελών του Διοικητικού Συμβουλίου και η Ετήσια Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου (αλλά δεν περιλαμβάνουν τις χρηματοοικονομικές καταστάσεις και την έκθεση ελέγχου επί αυτών), τις οποίες λάβαμε πριν από την ημερομηνία της παρούσας έκθεσης ελεγκτή, καθώς και τον «Απολογισμό Βιώσιμης Ανάπτυξης Εταιρειών Ομίλου ΟΤΕ 2021», που αναμένεται να τεθεί υπόψη μας μετά την 23/2/2022. Η γνώμη μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων δεν καλύπτει τις Άλλες Πληροφορίες και, εκτός των όσων ρητά αναφέρουμε στο παρόν τμήμα της Έκθεσής μας, δεν εκφράζουμε γνώμη ελέγχου ή άλλης διασφάλισης επί αυτών. Σε σχέση με τον έλεγχό μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων, η ευθύνη μας είναι να αναγνώσουμε τις Άλλες Πληροφορίες και με τον τρόπο αυτό να εξετάσουμε εάν οι Άλλες Πληροφορίες είναι ουσιωδώς ασυνεπείς με τις εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις ή τη γνώση που αποκτήσαμε κατά τον έλεγχο ή αλλιώς φαίνεται να είναι ουσιωδώς εσφαλμένες. Εξετάσαμε εάν η Ετήσια Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου περιλαμβάνει τις γνωστοποιήσεις οι οποίες απαιτούνται από τον Ν. 4548/2018, και ότι έχει συνταχθεί η προβλεπόμενη από το άρθρο 152 του Ν. 4548/2018 Δήλωση Εταιρικής Διακυβέρνησης. Με βάση τις εργασίες που εκτελέσαμε κατά τον έλεγχο μας, κατά τη γνώμη μας: Τα πληροφοριακά στοιχεία που περιλαμβάνονται στην Ετήσια Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου της χρήσης που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2021αντιστοιχούν στις συνημμένες εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις. Η Ετήσια Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου έχει καταρτισθεί σύμφωνα με τις ισχύουσες νομικές απαιτήσεις των άρθρων 150,151,153 και 154 του Ν. 4548/2018, Η Δήλωση Εταιρικής Διακυβέρνησης παρέχει τα πληροφοριακά στοιχεία που αναφέρονται στις περιπτώσεις γ και δ της παραγράφου 1 του άρθρου 152 του Ν. 4548/2018. Επιπλέον με βάση τη γνώση και κατανόηση που αποκτήσαμε κατά το έλεγχό μας, για την Εταιρεία και τον Όμιλο «ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε.» και το περιβάλλον τους, είμαστε υποχρεωμένοι να αναφέρουμε εάν έχουμε εντοπίσει ουσιώδεις ανακρίβειες στην Ετήσια Έκθεση 107 Διαχείρισης του Διοικητικού της Συμβουλίου και στις Άλλες Πληροφορίες, τις οποίες λάβαμε πριν από την ημερομηνία της παρούσας έκθεσης ελεγκτή. Δεν έχουμε να αναφέρουμε τίποτα σχετικά με το θέμα αυτό. Όταν αναγνώσουμε τον «Απολογισμό Βιώσιμης Ανάπτυξης Εταιρειών Ομίλου ΟΤΕ 2021», εάν καταλήξουμε στο συμπέρασμα ότι υπάρχει ουσιώδης ανακρίβεια σε αυτά , έχουμε την υποχρέωση να γνωστοποιήσουμε το θέμα αυτό στους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση και ανάλογα την περίπτωση να προβούμε σε περαιτέρω ενέργειες σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία. Ευθύνες του Διοικητικού Συμβουλίου και των υπευθύνων για τη διακυβέρνηση επί των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων Το Διοικητικό Συμβούλιο έχει την ευθύνη για την κατάρτιση και εύλογη παρουσίαση των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ, όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση, τις απαιτήσεις του Ν. 4548/2018, όπως και για εκείνες τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου που το Διοικητικό Συμβούλιο καθορίζει ως απαραίτητες, ώστε να καθίσταται δυνατή η κατάρτιση εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων απαλλαγμένων από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος. Κατά την κατάρτιση των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων, το Διοικητικό Συμβούλιο είναι υπεύθυνο για την αξιολόγηση της ικανότητας της Εταιρείας και του Ομίλου να συνεχίσουν τις δραστηριότητές τους, γνωστοποιώντας όπου συντρέχει τέτοια περίπτωση, τα θέματα που σχετίζονται με τη συνεχιζόμενη δραστηριότητα και τη χρήση της λογιστικής βάσης της συνεχιζόμενης δραστηριότητας, εκτός και εάν το Διοικητικό Συμβούλιο είτε προτίθεται να ρευστοποιήσει την Εταιρεία και τον Όμιλο ή να διακόψει τις δραστηριότητές τους ή δεν έχει άλλη ρεαλιστική εναλλακτική επιλογή από το να προχωρήσει σ ’αυτές τις ενέργειες. Οι υπεύθυνοι για τη διακυβέρνηση έχουν την ευθύνη εποπτείας της διαδικασίας χρηματοοικονομικής αναφοράς της Εταιρείας και του Ομίλου. Ευθύνες ελεγκτή για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων Οι στόχοι μας είναι να αποκτήσουμε εύλογη διασφάλιση για το κατά πόσο οι εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις, στο σύνολο τους, είναι απαλλαγμένες από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος και να εκδώσουμε έκθεση ελεγκτή, η οποία περιλαμβάνει τη γνώμη μας. Η εύλογη διασφάλιση συνιστά διασφάλιση υψηλού επιπέδου, αλλά δεν είναι εγγύηση ότι ο έλεγχος που διενεργείται σύμφωνα με τα ΔΠΕ, που έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία, θα εντοπίζει πάντα ένα ουσιώδες σφάλμα, όταν αυτό υπάρχει. Σφάλματα δύναται να προκύψουν από απάτη ή από λάθος και θεωρούνται ουσιώδη όταν, μεμονωμένα ή αθροιστικά, θα μπορούσε εύλογα να αναμένεται ότι θα επηρέαζαν τις οικονομικές αποφάσεις των χρηστών, που λαμβάνονται με βάση αυτές τις εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις. Ως καθήκον του ελέγχου, σύμφωνα με τα ΔΠΕ, που έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία, ασκούμε επαγγελματική κρίση και διατηρούμε επαγγελματικό σκεπτικισμό καθ’ όλη τη διάρκεια του ελέγχου. Επίσης: 108 • Εντοπίζουμε και αξιολογούμε τους κινδύνους ουσιώδους σφάλματος στις εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος, σχεδιάζοντας και διενεργώντας ελεγκτικές διαδικασίες που ανταποκρίνονται στους κινδύνους αυτούς και αποκτούμε ελεγκτικά τεκμήρια που είναι επαρκή και κατάλληλα για να παρέχουν βάση για την γνώμη μας. Ο κίνδυνος μη εντοπισμού ουσιώδους σφάλματος που οφείλεται σε απάτη είναι υψηλότερος από αυτόν που οφείλεται σε λάθος, καθώς η απάτη μπορεί να εμπεριέχει συμπαιγνία, πλαστογραφία, εσκεμμένες παραλείψεις, ψευδείς διαβεβαιώσεις ή παράκαμψη των δικλίδων εσωτερικού ελέγχου. • Κατανοούμε τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου που σχετίζονται με τον έλεγχο, με σκοπό το σχεδιασμό ελεγκτικών διαδικασιών κατάλληλων για τις περιστάσεις, αλλά όχι με σκοπό την διατύπωση γνώμης επί της αποτελεσματικότητας των δικλίδων εσωτερικού ελέγχου της Εταιρείας και του Ομίλου. • Αξιολογούμε την καταλληλότητα των λογιστικών πολιτικών και μεθόδων που χρησιμοποιήθηκαν και το εύλογο των λογιστικών εκτιμήσεων και των σχετικών γνωστοποιήσεων που έγιναν από τη Διοίκηση. • Αποφαινόμαστε για την καταλληλότητα της χρήσης από το Διοικητικό Συμβούλιο της λογιστικής αρχής της συνεχιζόμενης δραστηριότητας και με βάση τα ελεγκτικά τεκμήρια που αποκτήθηκαν για το εάν υπάρχει ουσιώδης αβεβαιότητα σχετικά με γεγονότα ή συνθήκες που μπορεί να υποδηλώνουν ουσιώδη αβεβαιότητα ως προς την ικανότητα της Εταιρείας και του Ομίλου να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους. Εάν συμπεράνουμε ότι υφίσταται ουσιώδης αβεβαιότητα, είμαστε υποχρεωμένοι στην έκθεση ελεγκτή να επιστήσουμε την προσοχή στις σχετικές γνωστοποιήσεις των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων ή εάν αυτές οι γνωστοποιήσεις είναι ανεπαρκείς να διαφοροποιήσουμε τη γνώμη μας. Τα συμπεράσματά μας βασίζονται σε ελεγκτικά τεκμήρια που αποκτώνται μέχρι την ημερομηνία της έκθεσης ελεγκτή. Ωστόσο, μελλοντικά γεγονότα ή συνθήκες ενδέχεται να έχουν ως αποτέλεσμα η Εταιρεία και ο Όμιλος να παύσουν να λειτουργούν ως συνεχιζόμενη δραστηριότητα. • Αξιολογούμε τη συνολική παρουσίαση, τη δομή και το περιεχόμενο των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων, συμπεριλαμβανομένων των γνωστοποιήσεων, καθώς και το κατά πόσο οι εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις απεικονίζουν τις υποκείμενες συναλλαγές και τα γεγονότα με τρόπο που επιτυγχάνεται η εύλογη παρουσίαση. • Συγκεντρώνουμε επαρκή και κατάλληλα ελεγκτικά τεκμήρια αναφορικά με την χρηματοοικονομική πληροφόρηση των οντοτήτων ή των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων εντός του Ομίλου για την έκφραση γνώμης επί των εταιρικών και των ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Είμαστε υπεύθυνοι για την καθοδήγηση, την επίβλεψη και την εκτέλεση του ελέγχου της Εταιρείας και του Ομίλου. Παραμένουμε αποκλειστικά υπεύθυνοι για την ελεγκτική μας γνώμη. Μεταξύ άλλων θεμάτων, κοινοποιούμε στους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση, το σχεδιαζόμενο εύρος και το χρονοδιάγραμμα του ελέγχου, καθώς και σημαντικά ευρήματα του ελέγχου, συμπεριλαμβανομένων όποιων σημαντικών ελλείψεων στις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου εντοπίζουμε κατά τη διάρκεια του ελέγχου μας. 109 Επιπλέον, δηλώνουμε προς τους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση ότι έχουμε συμμορφωθεί με τις σχετικές απαιτήσεις δεοντολογίας περί ανεξαρτησίας και γνωστοποιούμε προς αυτούς όλες τις σχέσεις και άλλα θέματα που μπορεί εύλογα να θεωρηθεί ότι επηρεάζουν την ανεξαρτησία μας και τα σχετικά μέτρα προστασίας, όπου συντρέχει περίπτωση. Από τα θέματα που γνωστοποιήθηκαν στους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση, καθορίζουμε τα θέματα εκείνα που ήταν εξέχουσας σημασίας για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων της τρέχουσας χρήσεως και ως εκ τούτου αποτελούν τα κύρια θέματα ελέγχου. Περιγράφουμε τα θέματα αυτά στην έκθεση ελεγκτή. Έκθεση επί άλλων νομικών και κανονιστικών απαιτήσεων 1. Συμπληρωματική Έκθεση προς την Επιτροπή Ελέγχου Η γνώμη μας επί των συνημμένων εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων είναι συνεπής με την προβλεπόμενη από το άρθρο 11 του Κανονισμού ΕΕ 537/2014 Συμπληρωματική Έκθεσή μας προς την Επιτροπή Ελέγχου της Εταιρείας 2. Διορισμός Ελεγκτή Διοριστήκαμε για πρώτη φορά ως Ορκωτοί Ελεγκτές Λογιστές της Εταιρείας με την από 23/6/2011 απόφαση της ετήσιας τακτικής γενικής συνέλευσης των μετόχων. Έκτοτε ο διορισμός μας έχει αδιαλείπτως ανανεωθεί για μια συνολική περίοδο 11 ετών με βάση τις κατ’ έτος λαμβανόμενες αποφάσεις της τακτικής γενικής συνέλευσης των μετόχων. 3. Κανονισμός Λειτουργίας Η Εταιρεία διαθέτει Κανονισμό Λειτουργίας σύμφωνα με το περιεχόμενο που προβλέπεται από τις διατάξεις του άρθρου 14 του Ν. 4706/2020. 4. Έκθεση Διασφάλισης επί του Ευρωπαϊκού Ενιαίου Ηλεκτρονικού Μορφότυπου Αναφοράς Εξετάσαμε τα ψηφιακά αρχεία της Εταιρείας, τα οποία καταρτίστηκαν σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Ενιαίο Ηλεκτρονικό Μορφότυπο (ESEF) που ορίζεται από τον κατ’ εξουσιοδότηση Κανονισμό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (EΕ) 2019/815, όπως τροποποιήθηκε με τον Κανονισμό (EΕ) 2020/1989 (εφεξής Κανονισμός ESEF) και τα οποία περιλαμβάνουν τις εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας και του Ομίλου για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2021, σε μορφή XHTML «ELPUFM0XZRZO4LFXW404-2021-12-31-el.html», καθώς και το προβλεπόμενο αρχείο XBRL «ELPUFM0XZRZO4LFXW404-2021-12-31-el.zip» με την κατάλληλη σήμανση, επί των προαναφερόμενων ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Κανονιστικό πλαίσιο Τα ψηφιακά αρχεία του Ευρωπαϊκού Ενιαίου Ηλεκτρονικού Μορφότυπου (ESEF) καταρτίζονται σύμφωνα με τον Κανονισμό ESEF και την 2020/C 379/01 Ερμηνευτική Ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής της 10ης Νοεμβρίου 2020, όπως προβλέπεται από το Ν. 3556/2007 και τις σχετικές ανακοινώσεις της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς και του Χρηματιστηρίου Αθηνών (εφεξής «Κανονιστικό Πλαίσιο ESEF»). Συνοπτικά το Πλαίσιο αυτό περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τις ακόλουθες απαιτήσεις: 110 Όλες οι ετήσιες οικονομικές εκθέσεις θα πρέπει να συντάσσονται σε μορφότυπο XHTΜL. Όσον αφορά τις ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις βάσει των Διεθνών Προτύπων Χρηματοοικονομικής Αναφοράς, η χρηματοοικονομική πληροφόρηση, που περιλαμβάνεται στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων, στην Κατάσταση Συνολικού Εισοδήματος, στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης, στην Κατάσταση Μεταβολών Ιδίων Κεφαλαίων και στην Κατάσταση Ταμειακών Ροών, θα πρέπει να επισημαίνεται με ετικέτες XBRL (XBRL ‘tags’), σύμφωνα με την Ταξινομία του ESEF (ESEF Taxonomy), όπως ισχύει. Οι τεχνικές προδιαγραφές για τον ESEF, συμπεριλαμβανομένης και της σχετικής ταξινομίας, παρατίθενται στα Ρυθμιστικά Τεχνικά Πρότυπα (Regulatory Technical Standards) του ESEF. Οι απαιτήσεις που ορίζονται από το ισχύον Κανονιστικό Πλαίσιο ESEF αποτελούν κατάλληλα κριτήρια για να εκφράσουμε συμπέρασμα που παρέχει εύλογη διασφάλιση. Ευθύνες της διοίκησης και των υπευθύνων για τη διακυβέρνηση Η Διοίκηση έχει την ευθύνη για την κατάρτιση και υποβολή των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων της Εταιρείας και του Ομίλου, για τη χρήση που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2021, σύμφωνα με τις απαιτήσεις που ορίζονται από το Κανονιστικό Πλαίσιο ESEF, όπως και για εκείνες τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου που η Διοίκηση καθορίζει ως απαραίτητες, ώστε να καθίσταται δυνατή η κατάρτιση των ψηφιακών αρχείων απαλλαγμένων από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος. Ευθύνες του Ελεγκτή Η δική μας ευθύνη είναι ο σχεδιασμός και η διενέργεια αυτής της εργασίας διασφάλισης, σύμφωνα με την υπ’ αρ. 214/4/11-02-2022 Απόφαση του Δ.Σ. της Επιτροπής Λογιστικής Τυποποίησης και Ελέγχων (ΕΛΤΕ) και τις «Κατευθυντήριες οδηγίες σε σχέση με την εργασία και την έκθεση διασφάλισης των Ορκωτών Ελεγκτών Λογιστών επί του Ευρωπαϊκού Ενιαίου Ηλεκτρονικού Μορφότυπου Αναφοράς (ESEF) των εκδοτών με κινητές αξίες εισηγμένες σε ρυθμιζόμενη αγορά στην Ελλάδα», όπως εκδόθηκαν από το Σώμα Ορκωτών Ελεγκτών στις 14/02/2022 (εφεξής "Κατευθυντήριες Οδηγίες ESEF"), έτσι ώστε να αποκτήσουμε εύλογη διασφάλιση ότι οι εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας και του Ομίλου που καταρτίστηκαν από τη Διοίκηση σύμφωνα με τον ESEF συμμορφώνονται από κάθε ουσιώδη άποψη με το ισχύον Κανονιστικό Πλαίσιο ESEF. Η εργασία μας διενεργήθηκε σύμφωνα με τον Κώδικα Δεοντολογίας για Επαγγελματίες Ελεγκτές του Συμβουλίου Διεθνών Προτύπων Δεοντολογίας Ελεγκτών (Κώδικας ΣΔΠΔΕ), που έχει ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία και επιπλέον έχουμε εκπληρώσει τις δεοντολογικές υποχρεώσεις ανεξαρτησίας, σύμφωνα με το Ν. 4449/2017 και τον Κανονισμό ΕΕ 537/2014. Η εργασία διασφάλισης που διενεργήσαμε καλύπτει περιοριστικά τα αντικείμενα που περιλαμβάνονται στις Κατευθυντήριες Οδηγίες ESEF και διενεργήθηκε σύμφωνα με το Διεθνές Πρότυπο Εργασιών Διασφάλισης 3000, “Έργα Διασφάλισης Πέραν Ελέγχου ή Επισκόπησης Ιστορικής Οικονομικής Πληροφόρησης”. Η εύλογη διασφάλιση συνιστά διασφάλιση υψηλού επιπέδου, αλλά δεν είναι εγγύηση ότι η εργασία αυτή θα εντοπίζει πάντα ένα ουσιώδες σφάλμα αναφορικά με μη συμμόρφωση με τις απαιτήσεις του κανονισμού ESEF. 111 Συμπέρασμα Με βάση τη διενεργηθείσα εργασία και τα τεκμήρια που αποκτήθηκαν, διατυπώνουμε το συμπέρασμα ότι οι εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας και του Ομίλου για τη χρήση που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2021, σε μορφή αρχείου XHTML «ELPUFM0XZRZO4LFXW4042021-12-31-el.html», καθώς και το προβλεπόμενο αρχείο XBRL «ELPUFM0XZRZO4LFXW404-202112-31-el.zip» με την κατάλληλη σήμανση, επί των προαναφερόμενων ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων έχουν καταρτιστεί, από κάθε ουσιώδη άποψη, σύμφωνα με τις απαιτήσεις του Κανονιστικού Πλαισίου ESEF. Αθήνα, 23 Φεβρουαρίου 2022 Ο Ορκωτός Ελεγκτής Λογιστής ΠραϊσγουωτερχαουςΚούπερς Ανώνυμη Ελεγκτική Εταιρεία Λεωφ. Κηφισίας 268 15232 Χαλάνδρι ΑΜ ΣΟΕΛ 113 Φώτης Σμυρνής ΑΜ ΣΟΕΛ 52861 112 IV. ΕΤΗΣΙΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε. ΕΤΗΣΙΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ (ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΕΤΑΙΡΙΚΕΣ) ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΑ ΔΙΕΘΝΗ ΠΡΟΤΥΠΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση Οι Ετήσιες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις που παρατίθενται στις σελίδες από 116 έως 193 εγκρίθηκαν από το Διοικητικό Συμβούλιο την 23 Φεβρουαρίου 2022 και υπογράφονται από τους κατωτέρω: Ο Πρόεδρος του Δ.Σ. & Διευθύνων Σύμβουλος Το Μέλος του Δ.Σ. & Chief Officer Χρηματοοικονομικών Θεμάτων Ομίλου ΟΤΕ Ο Executive Director Financial Operations Ομίλου ΟΤΕ Ο Διευθυντής Λογιστικών Υπηρεσιών Μιχαήλ Τσαμάζ Χαράλαμπος Μαζαράκης Γεώργιος Μαυράκης Αναστάσιος Καπενής ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΡ. Γ.Ε.ΜΗ. 001037501000 ΛΕΩΦ. ΚΗΦΙΣΙΑΣ 99 - 151 24 ΜΑΡΟΥΣΙ ΕΤΗΣΙΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΣΗΣ (ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΚΑΙ ΕΤΑΙΡΙΚΗ) ..................................................................... 116 ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ (ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΚΑΙ ΕΤΑΙΡΙΚΗ) .............................................................................................. 117 ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΙΚΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ (ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΚΑΙ ΕΤΑΙΡΙΚΗ) ............................................................................... 118 ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ (ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗ) ................................................................................................ 119 ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ (ΕΤΑΙΡΙΚΗ) ........................................................................................................... 120 ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΑΜΕΙΑΚΩΝ ΡΟΩΝ (ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΚΑΙ ΕΤΑΙΡΙΚΗ) ............................................................................................. 121 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ 1. ΣΥΣΤΑΣΗ ΕΤΑΙΡΙΑΣ ΚΑΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΟΜΙΛΟΥ .................................................................................................................... 122 2. ΒΑΣΗ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΤΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ............................................................................................. 123 3. ΒΑΣΙΚΕΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ................................................................................................................................................. 128 4. ΕΝΣΩΜΑΤΑ ΠΑΓΙΑ.......................................................................................................................................................................... 141 5. ΜΙΣΘΩΣΕΙΣ ..................................................................................................................................................................................... 143 6. ΥΠΕΡΑΞΙΑ ....................................................................................................................................................................................... 145 7. ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΕΣ ΑΔΕΙΕΣ ...................................................................................................................................................... 146 8. ΛΟΙΠΑ ΑΥΛΑ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ........................................................................................................................................... 147 9. ΣΥΜΜΕΤΟΧΕΣ ................................................................................................................................................................................ 149 10. ΛΟΙΠΑ ΜΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΟΥΝΤΑ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ .............................................................................................................. 154 11. ΑΠΟΘΕΜΑΤΑ .................................................................................................................................................................................. 154 12. ΠΕΛΑΤΕΣ ........................................................................................................................................................................................ 154 13. ΛΟΙΠΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ............................................................................................................ 155 14. ΛΟΙΠΑ ΚΥΚΛΟΦΟΡΟΥΝΤΑ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ..................................................................................................................... 156 15. ΤΑΜΕΙΑΚΑ ΔΙΑΘΕΣΙΜΑ ΚΑΙ ΤΑΜΕΙΑΚΑ ΙΣΟΔΥΝΑΜΑ ................................................................................................................... 156 16. ΜΕΤΟΧΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ - ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΥΠΕΡ ΤΟ ΑΡΤΙΟ - ΙΔΙΕΣ ΜΕΤΟΧΕΣ ............................................................................. 156 17. ΤΑΚΤΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ - ΣΥΝΑΛΛΑΓΜΑΤΙΚΕΣ ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΚΑΙ ΛΟΙΠΑ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ - ΥΠΟΛΟΙΠΟ ΚΕΡΔΩΝ ΕΙΣ ΝΕΟ ....... 157 18. ΜΕΡΙΣΜΑΤΑ ................................................................................................................................................................................... 158 19. ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΑ ΚΑΙ ΒΡΑΧΥΠΡΟΘΕΣΜΑ ΔΑΝΕΙΑ .................................................................................................................. 159 20. ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΓΙΑ ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ, ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΛΟΙΠΕΣ ΠΑΡΟΧΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ .............................................................. 162 21. ΛΟΙΠΕΣ ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ .............................................................................................................................. 167 22. ΥΠΟΛΟΙΠΑ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ ............................................................................................................................................................... 168 23. ΦΟΡΟΣ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ - ΑΝΑΒΑΛΛΟΜΕΝΟΙ ΦΟΡΟΙ ................................................................................................................... 168 24. ΛΟΙΠΕΣ ΒΡΑΧΥΠΡΟΘΕΣΜΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ................................................................................................................................ 173 25. ΛΟΙΠΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΕΣΟΔΑ.......................................................................................................................................................... 174 26. ΚΕΡΔΗ ΑΝΑ ΜΕΤΟΧΗ.................................................................................................................................................................... 174 27. ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΤΟΜΕΩΝ.................................................................................................................................... 174 28. ΣΥΝΑΛΛΑΓΕΣ ΜΕ ΣΥΝΔΕΜΕΝΑ ΜΕΡΗ ......................................................................................................................................... 177 29. ΝΟΜΙΚΕΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ - ΔΕΣΜΕΥΣΕΙΣ .......................................................................................................................................... 181 30. ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΣΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ........................................................... 186 31. ΑΝΑΤΑΞΙΝΟΜΗΣΕΙΣ ΚΟΝΔΥΛΙΩΝ ................................................................................................................................................. 192 32. ΕΛΕΓΚΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΛΟΙΠΕΣ ΑΜΟΙΒΕΣ ............................................................................................................................................. 192 33. ΜΕΤΑΓΕΝΕΣΤΕΡΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ ....................................................................................................................................................... 193 ΕΤΗΣΙΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΣΗΣ (ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΚΑΙ ΕΤΑΙΡΙΚΗ) (Ποσά σε εκατομμύρια Ευρώ) ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία Ενσώματα πάγια Περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης Υπεραξία Τηλεπικοινωνιακές άδειες Λοιπά άυλα περιουσιακά στοιχεία Συμμετοχές Δάνεια σε ασφαλιστικά ταμεία Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις Κόστος συμβάσεων Λοιπά μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία Σύνολο μη κυκλοφορούντων περιουσιακών στοιχείων Κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία Αποθέματα Πελάτες Λοιπά χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία Συμβατικά περιουσιακά στοιχεία Λοιπά κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία Δεσμευμένα ταμειακά διαθέσιμα Ταμειακά διαθέσιμα και ταμειακά ισοδύναμα Σύνολο κυκλοφορούντων περιουσιακών στοιχείων Περιουσιακά στοιχεία ομάδας στοιχείων κατεχόμενων προς πώληση ΣΥΝΟΛΟ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΙΔΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ Ίδια κεφάλαια που αναλογούν στους μετόχους της Εταιρείας Μετοχικό κεφάλαιο Αποθεματικό υπέρ το άρτιο Ίδιες μετοχές Τακτικό αποθεματικό Συναλλαγματικές διαφορές και λοιπά αποθεματικά Μεταβολές σε ποσοστά μη ελεγχουσών συμμετοχών Υπόλοιπο κερδών εις νέο Σύνολο ιδίων κεφαλαίων που αναλογούν στους μετόχους της Εταιρείας Μη ελέγχουσες συμμετοχές Σύνολο ιδίων κεφαλαίων Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις Μακροπρόθεσμα δάνεια Πρόβλεψη αποζημίωσης προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία Πρόβλεψη για λογαριασμό νεότητας Συμβατικές υποχρεώσεις Υποχρεώσεις από μισθώσεις Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις Λοιπές μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις Σύνολο μακροπρόθεσμων υποχρεώσεων Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις Προμηθευτές Βραχυπρόθεσμα δάνεια Βραχυπρόθεσμο μέρος μακροπρόθεσμων δανείων Φόρος εισοδήματος Συμβατικές υποχρεώσεις Υποχρεώσεις από μισθώσεις Πρόβλεψη προγράμματος εθελουσίας αποχώρησης Μερίσματα πληρωτέα Λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις Σύνολο βραχυπρόθεσμων υποχρεώσεων Υποχρεώσεις ομάδας στοιχείων κατεχόμενων προς πώληση ΣΥΝΟΛΟ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ ΟΜΙΛΟΣ 2020 ΕΤΑΙΡΕΙΑ Σημειώσεις 2021 4 5 6 7 8 9 20 23 22 10 2.080,3 264,7 376,6 348,9 387,7 0,1 68,6 197,9 24,3 75,9 3.825,0 2.060,6 362,1 376,6 361,0 408,0 0,1 72,3 364,0 24,6 75,7 4.105,0 1.250,2 150,2 1,7 275,5 3.158,8 68,6 22,7 9,8 45,8 4.983,3 1.250,3 235,5 2,5 282,3 3.083,8 72,3 185,4 5,5 72,4 5.190,0 11 12 13 22 14 38,0 504,4 5,6 34,6 176,9 1,8 630,7 1.392,0 5.217,0 26,9 433,1 5,4 28,7 143,8 2,3 516,2 1.156,4 606,5 5.867,9 5,0 304,1 3,0 3,4 164,8 274,0 754,3 5.737,6 7,6 250,4 2,8 0,4 251,2 105,5 617,9 148,7 5.956,6 1.292,6 462,6 (157,1) 440,7 (168,6) (3.314,1) 3.414,4 1.330,6 476,4 (132,2) 440,7 (201,6) (3.314,1) 3.396,0 1.292,6 462,6 (157,1) 440,7 (32,8) 1.192,6 1.330,6 476,4 (132,2) 440,7 (27,9) 1.171,6 1.970,5 1,7 1.972,2 1.995,8 144,0 2.139,8 3.198,6 3.198,6 3.259,2 3.259,2 753,7 139,9 98,4 33,2 189,2 3,3 89,3 1.307,0 974,8 145,7 109,2 25,4 290,6 9,8 107,8 1.663,3 797,6 50,8 98,4 48,2 126,5 115,8 1.237,3 894,1 120,1 109,2 44,1 195,3 141,1 1.503,9 818,5 397,3 44,0 118,4 71,7 2,3 485,6 1.937,8 5.217,0 719,8 205,9 23,1 76,2 121,8 61,2 178,9 2,2 364,5 1.753,6 311,2 5.867,9 468,2 374,2 7,9 76,7 25,3 2,3 347,1 1.301,7 5.737,6 371,5 270,8 7,9 74,3 44,8 178,9 2,1 243,2 1.193,5 5.956,6 15 9 16 16 16 17 17 17 9 19 20 20 22 5 23 21 19 19 23 22 5 20 18 24 9 2021 2020 Οι επισυναπτόμενες σημειώσεις που παρατίθενται στις σελίδες 122-193 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος αυτών των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. 116 ΕΤΗΣΙΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ (ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΚΑΙ ΕΤΑΙΡΙΚΗ) ΟΜΙΛΟΣ (Ποσά σε εκατομμύρια Ευρώ, πλην στοιχείων ανά μετοχή) Κύκλος εργασιών Σταθερή τηλεφωνία: Έσοδα λιανικής Έσοδα χονδρικής Λοιπά έσοδα Σύνολο εσόδων σταθερής τηλεφωνίας Κινητή τηλεφωνία: Έσοδα υπηρεσιών Έσοδα πώλησης συσκευών Λοιπά έσοδα Σύνολο εσόδων κινητής τηλεφωνίας Λοιπά έσοδα Σύνολο κύκλου εργασιών Λοιπά λειτουργικά έσοδα Λειτουργικά έξοδα Έξοδα διασύνδεσης και περιαγωγής Πρόβλεψη για αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές Αποδοχές προσωπικού Κόστη σχετιζόμενα με προγράμματα εθελούσιας αποχώρησης Έξοδα εμπορικών προμηθειών Κόστος εμπορευμάτων Έξοδα συντήρησης και επισκευών Έξοδα προώθησης Λοιπά λειτουργικά έξοδα, εκ των οποίων: Σημειώσεις 2021 2020 938,1 574,1 294,0 1.806,2 948,2 339,6 264,4 1.552,2 938,2 330,5 258,3 1.527,0 1.172,2 270,1 24,3 1.466,6 71,7 3.368,3 9,2 1.138,8 229,6 18,9 1.387,3 65,4 3.258,9 10,4 1,7 1,7 46,8 1.600,7 28,9 22,9 22,9 64,4 1.614,3 8,7 (447,1) (67,6) (430,6) 121,8 (85,0) (325,0) (74,1) (66,0) (524,0) (437,9) (78,1) (481,3) (132,6) (77,8) (305,5) (68,7) (63,5) (459,3) (89,2) (26,0) (91,2) 129,9 (47,4) (57,9) (38,8) (18,9) (541,3) (82,8) (27,5) (242,0) (117,8) (24,2) (78,7) (36,5) (21,2) (342,5) (107,7) (177,6) (73,6) (0,2) (164,9) (95,4) (164,5) (64,2) (0,3) (134,9) (62,6) (343,1) (33,6) (102,0) (57,9) (193,8) (23,2) (67,6) (1.897,6) (2.104,7) (780,8) (973,2) 1.479,9 (667,6) 1.164,6 (833,2) 848,8 (364,8) 649,8 (363,0) 812,3 331,4 484,0 286,8 9 (45,0) 1,0 1,5 - (56,2) 1,7 (3,6) - (30,9) 1,1 1,7 200,9 (47,6) 2,2 (1,0) 331,0 9,13 (50,4) 9,8 42,5 (90,4) (92,9) 719,4 (233,6) 485,8 103,9 589,7 (48,3) 283,1 (45,9) 237,2 138,5 375,7 215,3 699,3 (135,6) 563,7 563,7 194,2 481,0 31,1 512,1 512,1 557,6 359,9 487,0 70,6 263,4 96,5 32,1 589,7 15,8 375,7 563,7 563,7 563,7 512,1 512,1 512,1 26 26 1,0720 1,0720 0,5659 0,5659 - - 26 1,2274 0,7732 - - 25 12 20 4,5,7,8 23 9 Από συνεχιζόμενες δραστηριότητες Aπό διακοπείσες δραστηριότητες Μη ελέγχουσες συμμετοχές Κέρδη χρήσης Κέρδη ανά μετοχή κατανεμόμενα σε μετόχους της Εταιρείας από συνεχιζόμενες δραστηριότητες Βασικά κέρδη ανά μετοχή Απομειωμένα κέρδη ανά μετοχή Συνολικά βασικά κέρδη ανά μετοχή κατανεμόμενα στους μετόχους της Εταιρείας ΕΤΑΙΡΕΙΑ 2020 950,8 585,3 293,9 1.830,0 Κόστη σχετιζόμενα με εγκαταστάσεις και μισθώσεις Αμοιβές και υπηρεσίες τρίτων Λοιποί φόροι και τέλη ρυθμιστικών αρχών Κόστος κατασκευής δικτύου Λοιπά λειτουργικά έξοδα Σύνολο λειτουργικών εξόδων πριν από αποσβέσεις και απομειώσειςκέρδη προ χρηματοοικονομικών και επενδυτικών Λειτουργικά δραστηριοτήτων, αποσβέσεων και απομειώσεων Αποσβέσεις και απομειώσεις Λειτουργικά κέρδη προ χρηματοοικονομικών και επενδυτικών δραστηριοτήτων Έσοδα και έξοδα από χρηματοοικονομικές και επενδυτικές δραστηριότητες Χρεωστικοί τόκοι και συναφή έξοδα Πιστωτικοί τόκοι Συναλλαγματικές διαφορές, καθαρές Έσοδα από μερίσματα Κέρδη / (ζημιές) από συμμετοχές και λοιπά χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία - Απομειώσεις Συνολικά κέρδη / (ζημιές) από χρηματοοικονομικές και επενδυτικές δραστηριότητες Κέρδη προ φόρων Φόρος εισοδήματος Κέρδη χρήσης από συνεχιζόμενες δραστηριότητες Κέρδη από διακοπείσες δραστηριότητες Κέρδη χρήσης Κατανεμόμενα σε: Μετόχους της Εταιρείας 2021 Οι επισυναπτόμενες σημειώσεις που παρατίθενται στις σελίδες 122-193 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος αυτών των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. 117 ΕΤΗΣΙΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΙΚΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ (ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΚΑΙ ΕΤΑΙΡΙΚΗ) ΟΜΙΛΟΣ (Ποσά σε εκατομμύρια Ευρώ) Κέρδη χρήσης Λοιπά συνολικά έσοδα: Στοιχεία που δε θα ταξινομηθούν μεταγενέστερα στην κατάσταση αποτελεσμάτων Αναλογιστικά κέρδη / (ζημιές) Σημειώσεις 20 Αναβαλλόμενοι φόροι επί των αναλογιστικών κερδών / (ζημιών) Αναβαλλόμενοι φόροι επί των αναλογιστικών κερδών / (ζημιών) λόγω αλλαγής στο φορολογικό συντελεστή Σύνολο στοιχείων που δε θα ταξινομηθούν μεταγενέστερα στην κατάσταση αποτελεσμάτων Στοιχεία που ενδέχεται να ταξινομηθούν μεταγενέστερα στην κατάσταση αποτελεσμάτων Συναλλαγματικές διαφορές Σύνολο στοιχείων που ενδέχεται να ταξινομηθούν μεταγενέστερα στην κατάσταση αποτελεσμάτων Ανακατάταξη αποθεματικού συναλλαγματικών διαφορών που αφορούν διατεθείσες δραστηριότητες 9 Λοιπά συνολικά εισοδήματα / (ζημιές) χρήσης Συγκεντρωτικά συνολικά εισοδήματα χρήσης Κατανεμόμενα σε: Μετόχους της Εταιρείας Μη ελέγχουσες συμμετοχές ΕΤΑΙΡΕΙΑ 2021 589,7 2020 375,7 2021 563,7 2020 512,1 (6,2) 1,3 (10,0) 2,3 (5,2) 1,1 (7,3) 1,8 (0,8) - (0,8) - (5,7) (7,7) (4,9) (5,5) (4,2) (9,3) - - (4,2) (9,3) - - 41,9 - - - 32,0 621,7 (17,0) 358,7 (4,9) 558,8 (5,5) 506,6 590,6 31,1 345,8 12,9 558,8 - 506,6 - 621,7 358,7 558,8 506,6 520,7 251,8 558,8 506,6 69,9 590,6 94,0 345,8 558,8 506,6 Συγκεντρωτικά συνολικά εισοδήματα κατανεμόμενα σε μετόχους της Εταιρείας προερχόμενα από: Συνεχιζόμενες δραστηριότητες Διακοπείσες δραστηριότητες 9 Οι επισυναπτόμενες σημειώσεις που παρατίθενται στις σελίδες 122-193 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος αυτών των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. 118 ΕΤΗΣΙΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ AYTH ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ (ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗ) Αποδιδόμενα στους μετόχους της Εταιρείας 1.358,2 486,6 (110,3) 415,1 Μεταβολές σε ποσοστά Υπόλοιπο κερδών μη εις νέο ελεγχουσών συμμετοχών (187,5) (3.314,1) 3.404,0 Κέρδη χρήσης Λοιπά συνολικά εισοδήματα / (ζημιές) Συγκεντρωτικά συνολικά εισοδήματα / (ζημιές) Ακύρωση ιδίων μετοχών Διανομή μερισμάτων Μεταφορά σε τακτικό αποθεματικό Απόκτηση ιδίων μετοχών Προγράμματα παροχής δικαιωμάτων προαίρεσης Υπόλοιπο την 31 Δεκεμβρίου 2020 (27,6) 1.330,6 (10,0) 121,3 - (143,2) (0,2) 476,4 (132,2) 25,6 440,7 (14,1) (14,1) (201,6) (3.314,1) Υπόλοιπο την 1 Ιανουαρίου 2021 Κέρδη χρήσης Λοιπά συνολικά εισοδήματα / (ζημιές) Συγκεντρωτικά συνολικά εισοδήματα Ακύρωση ιδίων μετοχών (Σημείωση 16) Καθαρή μεταβολή συμμετοχής σε θυγατρικές (Σημείωση 9) Διανομή μερισμάτων (Σημείωση 18) Απόκτηση ιδίων μετοχών (Σημείωση 16) 1.330,6 (38,0) - 476,4 (132,2) (13,6) 168,1 - (193,0) 440,7 - (201,6) 33,0 33,0 - (3.314,1) - Προγράμματα παροχής δικαιωμάτων προαίρεσης Υπόλοιπο την 31 Δεκεμβρίου 2021 1.292,6 (Ποσά σε εκατομμύρια Ευρώ) Υπόλοιπο την 1 Ιανουαρίου 2020 Αποθεματικό Μετοχικό Ίδιες Τακτικό υπέρ το κεφάλαιο μετοχές αποθεματικό άρτιο - (0,2) Συναλλαγματικές διαφορές και λοιπά αποθεματικά Σύνολο Μη ελέγχουσες Σύνολο ιδίων συμμετοχές κεφαλαίων 2.052,0 131,1 2.183,1 359,9 359,9 (83,7) (258,6) (25,6) 3.396,0 359,9 (14,1) 345,8 (258,6) (143,2) (0,2) 1.995,8 15,8 (2,9) 12,9 144,0 375,7 (17,0) 358,7 (258,6) (143,2) (0,2) 2.139,8 3.396,0 557,6 557,6 (116,5) 3,5 (426,2) - 1.995,8 557,6 33,0 590,6 3,5 (426,2) (193,0) 144,0 32,1 (1,0) 31,1 (173,4) - 2.139,8 589,7 32,0 621,7 (169,9) (426,2) (193,0) - - - - - (0,2) - (0,2) 462,6 (157,1) 440,7 (168,6) (3.314,1) 3.414,4 1.970,5 1,7 1.972,2 Οι επισυναπτόμενες σημειώσεις που παρατίθενται στις σελίδες 122-193 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος αυτών των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. 119 ΕΤΗΣΙΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ AYTH ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ (ΕΤΑΙΡΙΚΗ) Μετοχικό κεφάλαιο (Ποσά σε εκατομμύρια Ευρώ) Υπόλοιπο την 1 Ιανουαρίου 2020 Αποθεματικό υπέρ το άρτιο Συναλλαγματικές διαφορές και λοιπά αποθεματικά Τακτικό αποθεματικό Ίδιες μετοχές Υπόλοιπο κερδών εις νέο Σύνολο ιδίων κεφαλαίων 1.358,2 486,6 (110,3) 415,1 (22,4) 1.027,4 3.154,6 - - - - (5,5) 512,1 - 512,1 (5,5) (27,6) (10,0) 121,3 - (5,5) - 512,1 (83,7) 506,6 - Μεταφορά σε τακτικό αποθεματικό Διανομή μερισμάτων - - - 25,6 - - (25,6) (258,6) (258,6) Απόκτηση ιδίων μετοχών Προγράμματα παροχής δικαιωμάτων προαίρεσης - (0,2) (143,2) - - - - (143,2) (0,2) Υπόλοιπο την 31 Δεκεμβρίου 2020 1.330,6 476,4 (132,2) 440,7 (27,9) 1.171,6 3.259,2 Υπόλοιπο την 1 Ιανουαρίου 2021 Κέρδη χρήσης Λοιπά συνολικά εισοδήματα / (ζημιές) Συγκεντρωτικά συνολικά εισοδήματα / (ζημιές) Ακύρωση ιδίων μετοχών (Σημείωση 16) Διανομή μερισμάτων (Σημείωση 18) Απόκτηση ιδίων μετοχών (Σημείωση 16) Προγράμματα παροχής δικαιωμάτων προαίρεσης Υπόλοιπο την 31 Δεκεμβρίου 2021 1.330,6 (38,0) 1.292,6 476,4 (13,6) (0,2) 462,6 (132,2) 168,1 (193,0) (157,1) 440,7 440,7 (27,9) (4,9) (4,9) (32,8) 1.171,6 563,7 563,7 (116,5) (426,2) 1.192,6 3.259,2 563,7 (4,9) 558,8 (426,2) (193,0) (0,2) 3.198,6 Κέρδη χρήσης Λοιπά συνολικά εισοδήματα / (ζημιές) Συγκεντρωτικά συνολικά εισοδήματα / (ζημιές) Ακύρωση ιδίων μετοχών Οι επισυναπτόμενες σημειώσεις που παρατίθενται στις σελίδες 122-193 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος αυτών των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. 120 ΕΤΗΣΙΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΑΜΕΙΑΚΩΝ ΡΟΩΝ (ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΚΑΙ ΕΤΑΙΡΙΚΗ) (Ποσά σε εκατομμύρια Ευρώ) Ταμειακές ροές από λειτουργικές δραστηριότητες Κέρδη προ φόρων Προσαρμογές για: Αποσβέσεις και απομειώσεις Κόστη σχετιζόμενα με προγράμματα εθελούσιας αποχώρησης Πρόβλεψη για αποζημίωση προσωπικού Πρόβλεψη για λογαριασμό νεότητας Συναλλαγματικές διαφορές, καθαρές Πιστωτικοί τόκοι Έσοδα από μερίσματα (Κέρδη) / ζημιές από συμμετοχές και λοιπά χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία Απομειώσεις Χρεωστικοί τόκοι και συναφή έξοδα Προσαρμογές για μεταβολές λογαριασμών κεφαλαίου κίνησης: Μείωση / (αύξηση) αποθεμάτων Μείωση / (αύξηση) απαιτήσεων (Μείωση) / αύξηση υποχρεώσεων (πλην δανεισμού) Πλέον / (Μείον): Καταβολές προγραμμάτων εθελούσιας αποχώρησης Καταβολές αποζημίωσης προσωπικού και λογαριασμού νεότητας, εκτός εισφορών εργαζομένων Χρεωστικοί τόκοι και συναφή έξοδα καταβεβλημένα (πλην μισθώσεων) Τόκοι μισθώσεων καταβεβλημένοι Φόρος εισοδήματος καταβεβλημένος Καθαρές ταμειακές ροές από λειτουργικές δραστηριότητες διακοπεισών δραστηριοτήτων Καθαρές ταμειακές εισροές από λειτουργικές δραστηριότητες Ταμειακές ροές από επενδυτικές δραστηριότητες Επιστροφή μετοχικού κεφαλαίου επενδυμένου σε θυγατρική Συμμετοχή σε θυγατρικές Πώληση ή λήξη χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων Αποπληρωμές εισπρακτέων δανείων Χορηγηθέντα δάνεια σε θυγατρική Αποπληρωμή χορηγηθέντων δανείων σε θυγατρική Αγορά ενσώματων και άυλων παγίων περιουσιακών στοιχείων Εισπράξεις από πώληση θυγατρικών / συμμετοχών Ταμειακά διαθέσιμα και ταμειακά ισοδύναμα θυγατρικών που πουλήθηκαν Κίνηση δεσμευμένων ταμειακών διαθεσίμων Πιστωτικοί τόκοι εισπραχθέντες Μερίσματα εισπραχθέντα Καθαρές ταμειακές ροές από επενδυτικές δραστηριότητες διακοπεισών δραστηριοτήτων Καθαρές ταμειακές εισροές / (εκροές) από επενδυτικές δραστηριότητες Ταμειακές ροές από χρηματοδοτικές δραστηριότητες Απόκτηση ιδίων μετοχών Εισπράξεις από χορηγούμενα και εκδοθέντα δάνεια Εξοφλήσεις δανείων Αποπληρωμή υποχρεώσεων από μισθώσεις Μερίσματα πληρωθέντα σε μετόχους της Εταιρείας Καθαρές ταμειακές ροές από χρηματοδοτικές δραστηριότητες διακοπεισών δραστηριοτήτων Καθαρές ταμειακές εκροές από χρηματοδοτικές δραστηριότητες Καθαρή αύξηση / (μείωση) ταμειακών διαθεσίμων και ταμειακών ισοδυνάμων Ταμειακά διαθέσιμα και ταμειακά ισοδύναμα έναρξης χρήσης Συναλλαγματικές διαφορές στα διαθέσιμα Μεταφορά σε κλάδους Ταμειακά διαθέσιμα και ταμειακά ισοδύναμα της ομάδας στοιχείων κατεχόμενων προς πώληση Ταμειακά διαθέσιμα και ταμειακά ισοδύναμα λήξης χρήσης Σημειώσεις ΟΜΙΛΟΣ 2021 2020 ΕΤΑΙΡΕΙΑ 2021 2020 719,4 283,1 699,3 481,0 667,6 (121,8) (5,0) (1,7) (1,5) (1,0) - 833,2 132,6 3,0 1,3 3,6 (1,7) - 364,8 (129,9) 5,6 (1,7) (1,7) (1,1) (200,9) 363,0 117,8 1,7 1,3 1,0 (2,2) (331,0) 50,4 45,0 (9,8) 56,2 (42,5) 30,9 90,4 47,6 (11,3) (66,6) 89,2 10,2 54,5 51,3 (1,7) (71,0) 64,0 1,0 35,1 (29,9) 20 (56,3) (109,1) (44,6) (94,7) 20 (10,3) (27,7) (15,4) (115,5) (12,4) (46,7) (19,0) (88,2) (9,7) (24,0) (6,4) (7,3) (11,6) (43,7) (13,4) (74,6) 86,7 1.224,2 105,8 1.247,9 622,1 538,8 0,3 7,2 (586,0) 288,3 (89,3) 0,5 1,0 - 0,3 7,2 (667,8) (0,1) 1,7 - 1,0 (61,9) 7,2 (317,5) 288,3 1,1 311,8 0,4 (4,0) 7,2 (6,0) 6,2 (338,9) 2,2 260,7 (57,5) (435,5) (71,4) (730,1) 230,0 (72,2) 16 19 19 5 18 (190,3) 350,0 (404,4) (70,0) (426,1) (142,3) 367,4 (874,3) (63,5) (257,9) (190,3) 451,5 (446,2) (37,2) (426,0) (142,3) 420,8 (894,6) (47,7) (257,9) 9 (5,7) (746,5) 42,2 516,2 (1,0) - (13,2) (983,8) (466,0) 1.058,3 (2,8) - (648,2) 203,9 105,5 (35,4) (921,7) (455,1) 560,6 - 15 73,3 630,7 (73,3) 516,2 274,0 105,5 4,5,7,8 20 20 20 9 9,13 5 9 9 13 20 9 9 28 Οι επισυναπτόμενες σημειώσεις που παρατίθενται στις σελίδες 122-193 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος αυτών των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. 121 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ 1. ΣΥΣΤΑΣΗ ΕΤΑΙΡΙΑΣ ΚΑΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΟΜΙΛΟΥ Η Οργανισμός Τηλεπικοινωνιών της Ελλάδος Ανώνυμη Εταιρεία (στο εξής αναφερόμενη ως «Εταιρεία», «ΟΤΕ» ή «μητρική»), ιδρύθηκε ως Ανώνυμη Εταιρεία στην Αθήνα, Ελλάδα το 1949 και είναι εγγεγραμμένη στο Γενικό Εμπορικό Μητρώο («Γ.Ε.ΜΗ.») με αριθμό 001037501000. Η διεύθυνση της έδρας της Εταιρείας είναι: Λεωφόρος Κηφισίας 99 - 151 24 Μαρούσι, Αθήνα, ενώ η διεύθυνση διαδικτύου της είναι www.cosmote.gr. Οι μετοχές της Εταιρείας είναι εισηγμένες στο Χρηματιστήριο Αθηνών. Μέχρι τη 19 Σεπτεμβρίου 2010, οι μετοχές της Εταιρείας διαπραγματεύονταν στο Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης με τη μορφή Αμερικανικών Αποθετηρίων Τίτλων (ADR). Σε συνέχεια της εξόδου από το Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης, οι Αμερικανικοί Αποθετήριοι Τίτλοι του ΟΤΕ διαπραγματεύονται στην αμερικανική εξωχρηματιστηριακή αγορά (OTC). Οι Παγκόσμιοι Αποθετήριοι Τίτλοι (GDRs) του ΟΤΕ είναι επίσης εισηγμένοι στο Χρηματιστήριο του Λονδίνου. Οι κύριες δραστηριότητες της Εταιρείας αφορούν στην παροχή τηλεπικοινωνιακών και συναφών υπηρεσιών. Από την 6 Φεβρουαρίου 2009, οι χρηματοοικονομικές καταστάσεις περιλαμβάνονται στις ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις της DEUTSCHE TELEKOM AG (μέθοδος ολικής ενοποίησης), η οποία εδρεύει στη Γερμανία και την 31 Δεκεμβρίου 2021 κατέχει ποσοστό 48,3% του ΟΤΕ (Σημείωση 16). Ο Όμιλος ΟΤΕ (στο εξής αναφερόμενος ως «Όμιλος»), πέραν της μητρικής Εταιρείας, περιλαμβάνει και τις εταιρείες, στις οποίες ο ΟΤΕ είτε άμεσα είτε έμμεσα ασκεί έλεγχο. Οι χρηματοοικονομικές καταστάσεις των μη εισηγμένων εταιρειών οι οποίες ενοποιούνται και αντιπροσωπεύουν αθροιστικά ποσοστό μεγαλύτερο από 3,0% του ενοποιημένου κύκλου εργασιών ή του ενοποιημένου ενεργητικού ή των ενοποιημένων αποτελεσμάτων μετά την αφαίρεση της αναλογίας των μετοχών της μειοψηφίας, θα είναι διαθέσιμες μετά από τις σχετικές εγκρίσεις, στην ιστοσελίδα της μητρικής Εταιρείας, στη διεύθυνση διαδικτύου https://www.cosmote.gr/cs/otegroup/gr/oikonomikes_katastaseis_etairiwn_omilou.html. Οι Ετήσιες Ενοποιημένες και Εταιρικές Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις (στο εξής αναφερόμενες ως «χρηματοοικονομικές καταστάσεις») της 31 Δεκεμβρίου 2021 και της χρήσης που έληξε την ημερομηνία αυτή, εγκρίθηκαν για έκδοση με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου την 23 Φεβρουαρίου 2022, ενώ τελούν υπό την τελική έγκριση της Τακτικής Γενικής Συνέλευσης των μετόχων του ΟΤΕ. Ο αριθμός του απασχολούμενου προσωπικού του Ομίλου και της Εταιρείας την 31 Δεκεμβρίου 2021 και 2020 είναι ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ 11.453 16.291 31 Δεκεμβρίου 2021 31 Δεκεμβρίου 2020 ΕΤΑΙΡΕΙΑ 2.557 7.211 Ο αριθμός του απασχολούμενου προσωπικού του Ομίλου την 31 Δεκεμβρίου 2020 περιλαμβάνει 3.792 εργαζόμενους της TELEKOM ROMANIA (κατηγοριοποιημένη ως ομάδα στοιχείων κατεχόμενων προς πώληση). Στο πλαίσιο της διαδικασίας απόσχισης, η οποία ολοκληρώθηκε την 4 Ιανουαρίου 2021, περίπου 4.100 εργαζόμενοι του ΟΤΕ μεταφέρθηκαν στις επωφελούμενες θυγατρικές εταιρείες του Ομίλου (βλέπε σχετική ενότητα παρακάτω). Οι ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις περιλαμβάνουν τις χρηματοοικονομικές καταστάσεις του ΟΤΕ και των ακόλουθων θυγατρικών εταιρειών, στις οποίες ο ΟΤΕ άμεσα ή έμμεσα ασκεί έλεγχο: ΟΝΟΜΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ COSMOTE ΚΙΝΗΤΕΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ Α.Ε. («COSMOTE») ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΧΩΡΑ ΠΟΣΟΣΤΟ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΟΜΙΛΟΥ 2021 2020 Ελλάδα 100,00% 100,00% Κύπρος - 100,00% ΚΟΣΜΟ-ΟΥΑΝ ΕΛΛΑΣ ΜΑΡΚΕΤ ΣΑΪΤ Α.Ε. («COSMO-ONE») Υπηρεσίες κινητής τηλεφωνίας Εταιρεία διαχείρισης επενδύσεων Υπηρεσίες ηλεκτρονικού εμπορίου Ελλάδα 61,74% 61,74% OTE PLC Χρηματοοικονομικές υπηρεσίες Η. Βασίλειο 100,00% 100,00% OTESAT-MARITEL Α.Ε. («OTESAT-MARITEL») Δορυφορικές επικοινωνίες Ελλάδα 94,09% 94,09% COSMOTE ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Α.Ε. («CTS») Υπηρεσίες τεχνικής υποστήριξης Εταιρεία εκμετάλλευσης ακινήτων Παροχή τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών σε παρόχους Ελλάδα 100,00% 100,00% Ελλάδα 100,00% 100,00% Ελλάδα 100,00% 100,00% OTE INTERNATIONAL INVESTMENTS LTD ΟΤΕ ΑΚΙΝΗΤΑ Α.Ε. («ΟΤΕ ΑΚΙΝΗΤΑ») OTE ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΛΥΣΕΙΣ Α.Ε. («OTE GLOBE») 122 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ ΟΝΟΜΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ OTE ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΟΡΕΥΣΗΣ Α.Ε. («OTE ΑΣΦΑΛΙΣΗ») ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΟΤΕ («OTE ACADEMY») TELEKOM ROMANIA COMMUNICATIONS S.A. («TELEKOM ROMANIA») ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Υπηρεσίες ασφαλιστικής πρακτόρευσης ΧΩΡΑ ΠΟΣΟΣΤΟ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΟΜΙΛΟΥ 2021 2020 Ελλάδα 100,00% 100,00% Υπηρεσίες εκπαίδευσης Υπηρεσίες σταθερής και κινητής τηλεφωνίας Ελλάδα 100,00% 100,00% Ρουμανία - 54,01% Τηλεπικοινωνιακές υπηρεσίες Ρουμανία - 54,01% Ρουμανία 100,00% 86,20% ΓΕΡΜΑΝΟΣ Α.Β.Ε.Ε. («ΓΕΡΜΑΝΟΣ») Υπηρεσίες κινητής τηλεφωνίας Εταιρεία δικτύου καταστημάτων Ελλάδα 100,00% 100,00% COSMOTE E-VALUE Παροχή υπηρεσιών marketing Ελλάδα 100,00% 100,00% MOBILBEEEP ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Ε.Π.Ε. COSMOTE TV ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΕΣ ΠΑΡΑΓΩΓΕΣ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Α.Ε. E-VALUE ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΟΦΕΙΛΕΤΩΝ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ E.Π.Ε. («Ε-VALUE M.EΠΕ.») Εμπόριο Τηλεοπτικές παραγωγές και υπηρεσίες τηλεόρασης Διαχείριση εκπρόθεσμων λογαριασμών Εταιρεία διαχείρισης επενδύσεων Ελλάδα 100,00% 100,00% Ελλάδα 100,00% 100,00% Ελλάδα 100,00% 100,00% Ολλανδία 100,00% 100,00% Παροχή υπηρεσιών marketing Ρουμανία 100,00% 100,00% Ανάπτυξη και διαχείριση ευρυζωνικών υποδομών Ελλάδα 100,00% 100,00% Ελλάδα 100,00% 100,00% Ελλάδα 100,00% 100,00% Βέλγιο 100,00% 100,00% ΝΕΧTGEN COMMUNICATIONS SRL («ΝEXTGEN») TELEKOM ROMANIA MOBILE COMMUNICATIONS S.A. («TELEKOM ROMANIA MOBILE») COSMOHOLDING INTERNATIONAL B.V. E-VALUE INTERNATIONAL S.A. OTE RURAL NORTH ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΙΔΙΚΟΥ ΣΚΟΠΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΥΡΥΖΩΝΙΚΩΝ ΥΠΟΔΟΜΩΝ («OTE RURAL NORTH») OTE RURAL SOUTH ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΙΔΙΚΟΥ ΣΚΟΠΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΥΡΥΖΩΝΙΚΩΝ ΥΠΟΔΟΜΩΝ («OTE RURAL SOUTH») COSMOTE PAYMENTS – ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ Α.Ε. («COSMOTE PAYMENTS») COSMOTE GLOBAL SOLUTIONS S.A. Ανάπτυξη και διαχείριση ευρυζωνικών υποδομών Υπηρεσίες ηλεκτρονικού χρήματος Υπηρεσίες Τεχνολογίας, Πληροφορικής και Επικοινωνίας (ICT) ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΩΛΗΣΗ ΤΗΣ TELEKOM ROMANIA Την 9 Νοεμβρίου 2020, ο Όμιλος ανακοίνωσε την σύναψη συμφωνίας για την πώληση στην Orange Romania, του 54,01% της συμμετοχής του στην TELEKOM ROMANIA. Την 30 Σεπτεμβρίου 2021, η συναλλαγή ολοκληρώθηκε έναντι συνολικού τιμήματος Ευρώ 295,6. ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΣΧΙΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΩΝ ΚΛΑΔΩΝ ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗΣ ΠΕΛΑΤΩΝ, ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΔΙΟΥ Την 4 Δεκεμβρίου 2020, οι Έκτακτες Γενικές Συνελεύσεις των Μετόχων του ΟΤΕ και της COSMOTE ενέκριναν το Σχέδιο Σύμβασης Διάσπασης μέσω απόσχισης των επιχειρηματικών κλάδων Εξυπηρέτησης Πελατών (Customer Service), Καταστημάτων (Shops) και Τεχνικών Υπηρεσιών Πεδίου (Technical Field Operations) και την απορρόφηση τους από τις θυγατρικές του Ομίλου, COSMOTE EVALUE, ΓΕΡΜΑΝΟΣ και CTS αντίστοιχα. Η διαδικασία απόσχισης ολοκληρώθηκε την 4 Ιανουαρίου 2021 με την καταχώρηση στο Γενικό Εμπορικό Μητρώο (Γ.Ε.ΜΗ.). Μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας απόσχισης, η μετοχική σύνθεση των εταιρειών COSMOTE E-VALUE, ΓΕΡΜΑΝΟΣ και CTS μεταβλήθηκε, χωρίς να υπάρξει επίδραση στο ποσοστό συμμετοχής του Ομίλου σε αυτές. 2. ΒΑΣΗ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΤΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ Οι χρηματοοικονομικές καταστάσεις έχουν συνταχθεί σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς («ΔΠΧΑ») όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ε.Ε.). Οι χρηματοοικονομικές καταστάσεις έχουν συνταχθεί σύμφωνα με την αρχή του ιστορικού κόστους, εκτός από τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων, που με βάση τις απαιτήσεις των ΔΠΧΑ αποτιμώνται στην εύλογη αξία τους. 123 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ Οι χρηματοοικονομικές καταστάσεις έχουν συνταχθεί σύμφωνα με την αρχή της συνεχιζόμενης δραστηριότητας. Τα ποσά των χρηματοοικονομικών καταστάσεων απεικονίζονται σε εκατομμύρια Ευρώ, εκτός αν ρητά αναφέρεται διαφορετικά. Σημαντικές λογιστικές κρίσεις, εκτιμήσεις και υποθέσεις Η σύνταξη των χρηματοοικονομικών καταστάσεων απαιτεί τη διενέργεια εκτιμήσεων και την υιοθέτηση παραδοχών από πλευράς της διοίκησης, οι οποίες επηρεάζουν τις αξίες των περιουσιακών στοιχείων, των υποχρεώσεων, των εσόδων, των δαπανών και των γνωστοποιήσεων για ενδεχόμενες απαιτήσεις και υποχρεώσεις που περιλαμβάνονται στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις. Η διοίκηση σε συνεχή βάση αξιολογεί τις εκτιμήσεις και τις παραδοχές αυτές, οι οποίες κυρίως περιλαμβάνουν τις εκκρεμείς νομικές υποθέσεις, την πρόβλεψη για αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές, την ωφέλιμη ζωή των μη χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων, την απομείωση των ενσώματων παγίων, την απομείωση της υπεραξίας, την απομείωση των άυλων περιουσιακών στοιχείων, την απομείωση των συμμετοχών, την πρόβλεψη για αποζημίωση προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία και για το λογαριασμό νεότητας, την αναγνώριση των εσόδων και εξόδων και τους φόρους εισοδήματος. Οι εκτιμήσεις και οι παραδοχές αυτές βασίζονται στην υπάρχουσα εμπειρία και σε διάφορους άλλους παράγοντες που θεωρούνται εύλογοι και αποτελούν τη βάση για τη λήψη αποφάσεων σχετικά με τις λογιστικές αξίες των περιουσιακών στοιχείων και των υποχρεώσεων που δεν είναι άμεσα διαθέσιμες από άλλες πηγές. Τα πραγματικά αποτελέσματα ενδέχεται να διαφέρουν από τις ανωτέρω εκτιμήσεις κάτω από διαφορετικές παραδοχές ή συνθήκες. Οι σημαντικές λογιστικές εκτιμήσεις και παραδοχές που αφορούν σε μελλοντικές και άλλες κύριες πηγές αβεβαιότητας κατά την ημερομηνία σύνταξης των χρηματοοικονομικών καταστάσεων και ενέχουν σημαντικό κίνδυνο να προκαλέσουν ουσιώδεις προσαρμογές στις λογιστικές αξίες των περιουσιακών στοιχείων και των υποχρεώσεων μέσα στην επόμενη χρήση, έχουν ως εξής: Απομείωση υπεραξίας Ο Όμιλος αξιολογεί αν υπάρχει απομείωση της υπεραξίας τουλάχιστον σε ετήσια βάση. Για το λόγο αυτό απαιτείται να εκτιμηθεί η αξία χρήσης κάθε μονάδας δημιουργίας ταμειακών ροών στην οποία έχει επιμεριστεί ποσό υπεραξίας. Η εκτίμηση της αξίας χρήσης απαιτεί ο Όμιλος να εκτιμήσει τις μελλοντικές ταμειακές ροές της μονάδας δημιουργίας ταμειακών ροών και να επιλέξει το κατάλληλο επιτόκιο προεξόφλησης, με βάση το οποίο θα καθοριστεί η παρούσα αξία των ανωτέρω μελλοντικών ταμειακών ροών. Επιπλέον λεπτομέρειες σχετικά με τον έλεγχο απομείωσης περιλαμβάνονται στη Σημείωση 6. Πρόβλεψη για φόρο εισοδήματος Η πρόβλεψη για φόρο εισοδήματος με βάση το ΔΛΠ 12 «Φόροι Εισοδήματος» αφορά στα ποσά των φόρων που αναμένεται να καταβληθούν στις φορολογικές αρχές και περιλαμβάνει την πρόβλεψη για τον τρέχοντα φόρο εισοδήματος και την πρόβλεψη για τυχόν πρόσθετους φόρους που πιθανόν να προκύψουν σαν αποτέλεσμα ελέγχου από τις φορολογικές αρχές. Οι εταιρείες του Ομίλου υπόκεινται σε διαφορετικές νομοθεσίες σχετικά με τη φορολογία εισοδήματος και ως εκ τούτου απαιτείται σημαντική εκτίμηση από τη διοίκηση προκειμένου να προσδιοριστεί η πρόβλεψη του Ομίλου για τους φόρους εισοδήματος. Οι απολογιστικοί φόροι εισοδήματος μπορεί να διαφέρουν από αυτές τις εκτιμήσεις, εξαιτίας μελλοντικών αλλαγών στη φορολογική νομοθεσία, σημαντικών αλλαγών στις νομοθεσίες των χωρών στις οποίες δραστηριοποιείται ο Όμιλος και η Εταιρεία, ή απρόβλεπτων επιπτώσεων από τον τελικό προσδιορισμό της φορολογικής υποχρέωσης κάθε χρήσης από τις φορολογικές αρχές. Αυτές οι αλλαγές μπορεί να έχουν σημαντική επίδραση στη χρηματοοικονομική θέση του Ομίλου και της Εταιρείας. Στην περίπτωση που οι τελικοί πρόσθετοι φόροι που προκύπτουν είναι διαφορετικοί από τα ποσά που αρχικά είχαν καταχωρηθεί, οι διαφορές αυτές θα επηρεάσουν το φόρο εισοδήματος και τις προβλέψεις για αναβαλλόμενους φόρους στη χρήση που πραγματοποιήθηκε ο προσδιορισμός των φορολογικών διαφορών. Επιπλέον λεπτομέρειες περιλαμβάνονται στη Σημείωση 23. Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις αναγνωρίζονται στις περιπτώσεις προσωρινών διαφορών μεταξύ της λογιστικής βάσης και της φορολογικής βάσης των περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων χρησιμοποιώντας τους φορολογικούς συντελεστές που έχουν θεσμοθετηθεί και αναμένεται να ισχύουν στις περιόδους που οι διαφορές αυτές αναμένεται να απαλειφθούν. Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις αναγνωρίζονται για όλες τις εκπιπτόμενες προσωρινές διαφορές και μεταφερόμενες φορολογικές ζημιές, στο βαθμό που είναι πιθανό ότι θα υπάρχει διαθέσιμο φορολογητέο εισόδημα το οποίο θα χρησιμοποιηθεί έναντι των εκπιπτόμενων προσωρινών διαφορών και των μεταφερόμενων αχρησιμοποίητων φορολογικών ζημιών. Ο Όμιλος και η Εταιρεία λαμβάνουν υπόψη την ύπαρξη μελλοντικού φορολογητέου εισοδήματος και ακολουθούν μια συνεχή συντηρητική στρατηγική φορολογικού σχεδιασμού κατά την εκτίμηση της ανάκτησης των αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων. Οι λογιστικές εκτιμήσεις που σχετίζονται με τις αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις, απαιτούν από τη διοίκηση να κάνει υποθέσεις σχετικά με το χρονικό προσδιορισμό μελλοντικών γεγονότων, όπως της πιθανότητας του αναμενόμενου μελλοντικού φορολογητέου εισοδήματος και τις διαθέσιμες δυνατότητες φορολογικού σχεδιασμού. Επιπλέον λεπτομέρειες περιλαμβάνονται στη Σημείωση 23. Προβλέψεις για αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές από απαιτήσεις από πελάτες και συμβατικά περιουσιακά στοιχεία Ο Όμιλος και η Εταιρεία εφαρμόζουν την απλοποιημένη προσέγγιση του ΔΠΧΑ 9 για τον υπολογισμό των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών, σύμφωνα με την οποία, η πρόβλεψη ζημιάς επιμετράται πάντοτε σε ποσό ίσο με τις αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές καθ' όλη τη διάρκεια ζωής για τις απαιτήσεις από πελάτες και τα συμβατικά περιουσιακά στοιχεία. Ο Όμιλος και η Εταιρεία έχουν σχηματίσει πρόβλεψη για αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές προκειμένου να καλύψουν επαρκώς τη ζημιά που μπορεί να εκτιμηθεί αξιόπιστα και προέρχεται από αυτές τις απαιτήσεις. Εξαιτίας του μεγάλου αριθμού των πελατών, δεν είναι πρακτικό να εξετάζεται η εισπραξιμότητα του κάθε λογαριασμού ξεχωριστά, και ως εκ τούτου, σε κάθε ημερομηνία κατάρτισης 124 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ χρηματοοικονομικών καταστάσεων όλες οι απαιτήσεις εκτιμώνται με βάση ιστορικές τάσεις, στατιστικά στοιχεία, μελλοντικές προσδοκίες σχετικά με εκπρόθεσμους και καταργημένους πελάτες, ποσοστά επανενεργοποίησης εκπρόθεσμων ή καταργημένων πελατών και ποσοστά είσπραξης απαιτήσεων από καταργημένους πελάτες. Οι απαιτήσεις από εγχώριους και διεθνείς τηλεπικοινωνιακούς παρόχους εξετάζονται και εκτιμώνται για τον καθένα ξεχωριστά. Η σχηματισθείσα πρόβλεψη αναπροσαρμόζεται με επιβάρυνση των αποτελεσμάτων της εκάστοτε χρήσης. Τυχόν διαγραφές απαιτήσεων από εισπρακτέους λογαριασμούς πραγματοποιούνται μέσω της σχηματισθείσας πρόβλεψης. Επιπλέον λεπτομέρειες περιλαμβάνονται στη Σημείωση 12 και στη Σημείωση 30. Παροχές μετά την έξοδο από την υπηρεσία και λοιπά προγράμματα καθορισμένων παροχών Οι υποχρεώσεις για Αποζημίωση Προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία και για το Λογαριασμό Νεότητας υπολογίζονται στην προεξοφλημένη παρούσα αξία των μελλοντικών παροχών αποζημιώσεων και των παροχών στα παιδιά των υπαλλήλων που έχουν καταστεί δεδουλευμένες στο τέλος της χρήσης. Οι υποχρεώσεις για τις παροχές αυτές υπολογίζονται στη βάση χρηματοοικονομικών και αναλογιστικών υποθέσεων που απαιτούν από τη διοίκηση να κάνει παραδοχές σχετικά με τα επιτόκια προεξόφλησης, τα ποσοστά αυξήσεων των μισθών, τον ρυθμό αποχώρησης, τα ποσοστά θνησιμότητας και ανικανότητας, τις ηλικίες συνταξιοδότησης και λοιπούς παράγοντες. Οι μεταβολές σε αυτές τις βασικές παραδοχές μπορεί να έχουν σημαντική επίδραση στην υποχρέωση και στα σχετικά έξοδα κάθε περιόδου. Το καθαρό κόστος της περιόδου αποτελείται από την παρούσα αξία των παροχών που κατέστησαν δουλευμένες κατά τη διάρκεια της χρήσης, τον εκτοκισμό της μελλοντικής υποχρέωσης, το κατοχυρωμένο κόστος προϋπηρεσίας και τα αναλογιστικά κέρδη ή ζημιές. Η Αποζημίωση Προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία και ο Λογαριασμός Νεότητας δεν χρηματοδοτούνται. Λόγω του μακροπρόθεσμου χαρακτήρα των εν λόγω προγραμμάτων καθορισμένων παροχών, αυτές οι υποθέσεις υπόκεινται σε σημαντικό βαθμό αβεβαιότητας. Επιπλέον λεπτομέρειες περιλαμβάνονται στη Σημείωση 20. Εκτίμηση της ωφέλιμης ζωής περιουσιακών στοιχειών Ο Όμιλος και η Εταιρεία οφείλουν να εκτιμήσουν την ωφέλιμη ζωή των ενσώματων παγίων καθώς και των άυλων περιουσιακών στοιχείων τα οποία αναγνωρίζονται είτε μέσω απόκτησης είτε μέσω συνενώσεων επιχειρήσεων. Οι εκτιμήσεις αυτές επανεξετάζονται τουλάχιστον σε ετήσια βάση λαμβάνοντας υπόψη νέα δεδομένα και τις εκάστοτε συνθήκες της αγοράς. Ενδεχόμενες υποχρεώσεις και προβλέψεις Ο Όμιλος και η Εταιρεία εμπλέκονται σε διάφορες αντιδικίες και νομικές υποθέσεις. Ο Όμιλος και η Εταιρεία επανεξετάζουν την κατάσταση κάθε σημαντικής υπόθεσης σε περιοδική βάση και αξιολογούν τον πιθανό οικονομικό κίνδυνο, βασιζόμενοι στην άποψη των νομικών υπηρεσιών. Εάν η ενδεχόμενη ζημιά από οποιαδήποτε αντιδικία ή νομική υπόθεση θεωρείται πιθανή και το ποσό μπορεί να εκτιμηθεί αξιόπιστα, ο Όμιλος και η Εταιρεία υπολογίζουν πρόβλεψη για την εκτιμώμενη ζημιά. Τόσο για τον καθορισμό της πιθανότητας όσο και για τον καθορισμό του αν ο κίνδυνος μπορεί να εκτιμηθεί αξιόπιστα, απαιτείται σε σημαντικό βαθμό η κρίση της διοίκησης. Καθώς καθίστανται διαθέσιμες πρόσθετες πληροφορίες, ο Όμιλος και η Εταιρεία επανεκτιμούν την πιθανή υποχρέωση που σχετίζεται με εκκρεμείς αντιδικίες και νομικές υποθέσεις και ενδέχεται να αναθεωρήσουν τις εκτιμήσεις της πιθανότητας δυσμενούς έκβασης και τη σχετική εκτίμηση πιθανής ζημίας. Τέτοιες αναθεωρήσεις στις εκτιμήσεις της πιθανής υποχρέωσης μπορεί να έχουν σημαντική επίδραση στη χρηματοοικονομική θέση και στα αποτελέσματα του Ομίλου και της Εταιρείας. Απομείωση ενσωμάτων παγίων Ο προσδιορισμός απομείωσης των ενσωμάτων παγίων απαιτεί τη διενέργεια εκτιμήσεων που αφορούν, αλλά δεν περιορίζονται σε αυτές, στην αιτία, στο χρόνο και στο ποσό της απομείωσης. Η απομείωση βασίζεται σε ένα μεγάλο αριθμό παραγόντων, όπως στις αλλαγές των τρεχουσών συνθηκών ανταγωνισμού, στις προσδοκίες ανάπτυξης της αγοράς τηλεπικοινωνιών, στην αύξηση του κόστους κεφαλαίου, στη μελλοντική δυνατότητα χρηματοδότησης, στην τεχνολογική απαξίωση, στη διακοπή παρεχόμενων υπηρεσιών, στο τρέχον κόστος αντικατάστασης, στα καταβληθέντα ποσά για συγκρίσιμες συναλλαγές και σε άλλες μεταβολές συνθηκών που υποδεικνύουν ότι υπάρχει απομείωση. Το ανακτήσιμο ποσό συνήθως προσδιορίζεται χρησιμοποιώντας τη μέθοδο των προεξοφλημένων ταμειακών ροών. Ο προσδιορισμός των ενδείξεων απομείωσης, όπως και η εκτίμηση των μελλοντικών ταμειακών ροών και ο προσδιορισμός των εύλογων αξιών των παγίων (ή ομάδων παγίων) απαιτούν από τη διοίκηση να κάνει σημαντικές εκτιμήσεις σχετικά με τον προσδιορισμό και την αξιολόγηση των ενδείξεων απομείωσης, τις αναμενόμενες ταμειακές ροές, τα επιτόκια προεξόφλησης που πρέπει να εφαρμοστούν, τις ωφέλιμες ζωές και τις υπολειμματικές αξίες των παγίων. Καθορισμός της διάρκειας μίσθωσης των συμβάσεων με δικαιώματα παράτασης ή καταγγελίας - Λογιστική μίσθωσης από το μισθωτή Ο Όμιλος και η Εταιρεία καθορίζουν τη διάρκεια της μίσθωσης ως την αμετάκλητη περίοδο της μίσθωσης, σε συνδυασμό με τις χρονικές περιόδους που καλύπτονται από δικαίωμα παράτασης της μίσθωσης εάν είναι μάλλον βέβαιο ότι θα ασκηθεί, ή τις χρονικές περιόδους που καλύπτονται από δικαίωμα καταγγελίας της μίσθωσης εάν είναι μάλλον βέβαιο ότι δεν θα ασκηθεί. Ο Όμιλος και η Εταιρεία έχουν ορισμένες συμβάσεις μίσθωσης που περιλαμβάνουν δικαιώματα παράτασης και καταγγελίας και εφαρμόζουν κρίση για να εκτιμήσουν κατά πόσο είναι μάλλον βέβαιη η άσκηση του δικαιώματος παράτασης ή η μη άσκηση του δικαιώματος καταγγελίας της μίσθωσης. Για το σκοπό αυτό, εξετάζονται όλα τα συναφή γεγονότα που δημιουργούν οικονομικό κίνητρο στον μισθωτή να ασκήσει το δικαίωμα παράτασης της μίσθωσης ή να μην ασκήσει το δικαίωμα καταγγελίας της μίσθωσης. Μετά την ημερομηνία έναρξης της μισθωτικής περιόδου, ο Όμιλος και η Εταιρεία επανεκτιμούν τη διάρκεια της μίσθωσης εφόσον επέλθει κάποιο σημαντικό γεγονός ή κάποια σημαντική μεταβολή των περιστάσεων που εμπίπτουν στον έλεγχο τους και επηρεάζει το κατά πόσο είναι μάλλον βέβαιο ότι θα ασκήσουν ή δεν θα ασκήσουν το δικαίωμα παράτασης ή καταγγελίας (π.χ. διενέργεια σημαντικών βελτιώσεων ή σημαντικών προσαρμογών στο μισθωμένο περιουσιακό στοιχείο, ικανότητα αντικατάστασης των μισθωμένων περιουσιακών στοιχείων χωρίς σημαντικό κόστος ή διατάραξη των δραστηριοτήτων). Επιπλέον λεπτομέρειες περιλαμβάνονται στη Σημείωση 5. 125 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ Μισθώσεις - Εκτίμηση του διαφορικού επιτοκίου δανεισμού Ο Όμιλος και η Εταιρεία δεν μπορούν να προσδιορίσουν εύκολα το τεκμαρτό επιτόκιο της μίσθωσης και επομένως χρησιμοποιούν το διαφορικό επιτόκιο δανεισμού για την επιμέτρηση των υποχρεώσεων τους από μισθώσεις. Το διαφορικό επιτόκιο δανεισμού είναι το επιτόκιο με το οποίο θα επιβαρυνόταν ο Όμιλος εάν δανειζόταν τα απαραίτητα κεφάλαια για την αγορά ενός περιουσιακού στοιχείου παρόμοιας αξίας με το περιουσιακό στοιχείο με δικαίωμα χρήσης, για παρόμοια χρονική περίοδο, με παρόμοιες εξασφαλίσεις και σε παρόμοιο οικονομικό περιβάλλον. Το διαφορικό επιτόκιο δανεισμού του Ομίλου προσδιορίζεται χρησιμοποιώντας επιτόκια μηδενικού κινδύνου, τα οποία αυξάνονται με το υπολογιζόμενο περιθώριο πιστωτικού κινδύνου του Ομίλου και προσαρμόζονται με ένα περιθώριο κινδύνου ρευστότητας. Συνεπώς, ο Όμιλος εκτιμά το διαφορικό επιτόκιο δανεισμού χρησιμοποιώντας παρατηρήσιμες εισροές, όπου υπάρχουν, και κάνει κάποιες εκτιμήσεις και προσαρμογές όπου δεν υπάρχουν διαθέσιμα δεδομένα. Νέα πρότυπα, τροποποιήσεις προτύπων και διερμηνείες: Συγκεκριμένα νέα πρότυπα, τροποποιήσεις προτύπων και διερμηνείες έχουν εκδοθεί, τα οποία είναι υποχρεωτικά για λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την 1 Ιανουαρίου 2021 και μεταγενέστερα. Πρότυπα και Διερμηνείες υποχρεωτικά για την τρέχουσα οικονομική χρήση ΔΠΧΑ 16 (Τροποποίηση) «Διευκολύνσεις σε ενοίκια που σχετίζονται με τον COVID-19»: Η τροποποίηση παρέχει στους μισθωτές (αλλά όχι τους εκμισθωτές) τη δυνατότητα προαιρετικής εξαίρεσης από την εκτίμηση του κατά πόσον η διευκόλυνση σε ενοίκιο που σχετίζεται με τον COVID-19 είναι τροποποίηση της μίσθωσης. Οι μισθωτές μπορούν να επιλέξουν να λογιστικοποιήσουν τις διευκολύνσεις σε ενοίκια με τον ίδιο τρόπο που θα έκαναν για αλλαγές που δεν είναι τροποποιήσεις μισθώσεων. ΔΠΧΑ 4 (Τροποποίηση) «Παράταση της προσωρινής απαλλαγής από την εφαρμογή του ΔΠΧΑ 9» Η τροποποίηση αλλάζει την καθορισμένη ημερομηνία λήξης για την προσωρινή εξαίρεση στο ΔΠΧΑ 4 «Ασφαλιστήρια συμβόλαια» από την εφαρμογή του ΔΠΧΑ 9 «Χρηματοοικονομικά μέσα», έτσι ώστε οι οντότητες να υποχρεούνται να εφαρμόζουν το ΔΠΧΑ 9 για ετήσιες περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2023. ΔΠΧΑ 9, ΔΛΠ 39, ΔΠΧΑ 7, ΔΠΧΑ 4 και ΔΠΧΑ 16 (Τροποποιήσεις) «Αναμόρφωση επιτοκίων αναφοράς - Φάση 2»: Οι τροποποιήσεις συμπληρώνουν αυτές που εκδόθηκαν το 2019 και επικεντρώνονται στις επιπτώσεις στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις όταν μια εταιρεία αντικαθιστά το παλιό επιτόκιο αναφοράς με ένα εναλλακτικό επιτόκιο αναφοράς ως αποτέλεσμα της αναμόρφωσης. Πιο συγκεκριμένα, οι τροποποιήσεις σχετίζονται με το πώς μια εταιρεία θα λογιστικοποιήσει τις αλλαγές στις συμβατικές ταμειακές ροές των χρηματοοικονομικών μέσων, πώς θα λογιστικοποιήσει τις αλλαγές στις σχέσεις αντιστάθμισής της και τις πληροφορίες που πρέπει να γνωστοποιήσει. Πρότυπα και Διερμηνείες υποχρεωτικά για μεταγενέστερες περιόδους Συγκεκριμένα νέα λογιστικά πρότυπα, τροποποιήσεις και διερμηνείες έχουν τεθεί σε ισχύ για μεταγενέστερες περιόδους και δεν έχουν εφαρμοστεί κατά την κατάρτιση αυτών των ενοποιημένων και εταιρικών χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Ο Όμιλος ερευνά την επίδραση των νέων προτύπων και τροποποιήσεων στις χρηματοοικονομικές του καταστάσεις. ΔΠΧΑ 16 (Τροποποίηση) «Διευκολύνσεις σε ενοίκια που σχετίζονται με τον COVID-19 – Παράταση περιόδου εφαρμογής» (εφαρμόζεται στις ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Απριλίου 2021): Η τροποποίηση παρατείνει την εφαρμογή της πρακτικής διευκόλυνσης που δόθηκε για τις παραχωρήσεις σε ενοίκια κατά ένα έτος για να καλύψει τις μειώσεις στα ενοίκια που οφείλονται την ή έως την 30 Ιουνίου 2022. ΔΠΧΑ 17 «Ασφαλιστήρια συμβόλαια» και Τροποποιήσεις στο ΔΠΧΑ 17 (εφαρμόζονται στις ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2023): Το ΔΠΧΑ 17 εκδόθηκε τον Μάιο του 2017 και, μαζί με τις τροποποιήσεις στο ΔΠΧΑ 17 που εκδόθηκαν τον Ιούνιο του 2020, αντικαθιστά το ΔΠΧΑ 4. Το ΔΠΧΑ 17 καθιερώνει τις αρχές για την αναγνώριση, επιμέτρηση και παρουσίαση των ασφαλιστήριων συμβολαίων που βρίσκονται στο πεδίο εφαρμογής του προτύπου καθώς και τις σχετικές γνωστοποιήσεις. Σκοπός του προτύπου είναι να διασφαλίσει ότι μία οντότητα παρέχει σχετικές πληροφορίες οι οποίες να παρουσιάζουν την εύλογη εικόνα σχετικά με αυτά τα συμβόλαια. Το νέο πρότυπο επιλύει τα προβλήματα συγκρισιμότητας που είχε δημιουργήσει το ΔΠΧΑ 4 καθώς απαιτεί όλα τα ασφαλιστήρια συμβόλαια να λογιστικοποιούνται με τρόπο συνεπή. Οι ασφαλιστικές υποχρεώσεις θα επιμετρώνται σε τρέχουσες αξίες και όχι σε ιστορικό κόστος. ΔΛΠ 16 (Τροποποίηση) «Ενσώματα πάγια - Έσοδα πριν από την προβλεπόμενη χρήση» (εφαρμόζεται στις ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2022): Η τροποποίηση απαγορεύει στην οντότητα να αφαιρεί από το κόστος ενσώματου παγίου τυχόν έσοδα που λαμβάνονται από την πώληση ειδών που παράγονται ενώ η οντότητα προετοιμάζει το πάγιο για την προοριζόμενη χρήση του. Απαιτεί επίσης από τις οντότητες να γνωστοποιούν χωριστά τα ποσά των εσόδων και των δαπανών που σχετίζονται με τέτοια παραγόμενα είδη που δεν αποτελούν αποτέλεσμα της συνήθης δραστηριότητας της οντότητας. 126 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ ΔΛΠ 37 (Τροποποίηση) «Επαχθείς συμβάσεις - Κόστος εκπλήρωσης μιας σύμβασης» (εφαρμόζεται στις ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2022): Η τροποποίηση διευκρινίζει ότι «το κόστος εκπλήρωσης μιας σύμβασης» περιλαμβάνει το άμεσα συσχετιζόμενο κόστος της εκπλήρωσης αυτής της σύμβασης και την κατανομή άλλων δαπανών που σχετίζονται άμεσα με την εκτέλεσή της. Η τροποποίηση διευκρινίζει επίσης ότι, προτού αναγνωριστεί χωριστή πρόβλεψη για επαχθή σύμβαση, μια οντότητα αναγνωρίζει τυχόν ζημιά απομείωσης στα περιουσιακά στοιχεία που χρησιμοποιήθηκαν για την εκπλήρωση της σύμβασης, και όχι σε περιουσιακά στοιχεία που ήταν αφοσιωμένα μόνο στη συγκεκριμένη σύμβαση. ΔΠΧΑ 3 (Τροποποίηση) «Αναφορά στο Εννοιολογικό Πλαίσιο» (εφαρμόζεται στις ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2022): Η τροποποίηση επικαιροποίησε το πρότυπο ώστε να αναφέρεται στο Εννοιολογικό Πλαίσιο για τη Χρηματοοικονομική Αναφορά που εκδόθηκε το 2018, όταν πρέπει να προσδιοριστεί τι συνιστά περιουσιακό στοιχείο ή υποχρέωση σε μία συνένωση επιχειρήσεων. Επιπλέον, προστέθηκε μια εξαίρεση για ορισμένους τύπους υποχρεώσεων και ενδεχόμενων υποχρεώσεων που αποκτήθηκαν σε μια συνένωση επιχειρήσεων. Τέλος, διευκρινίζεται ότι ο αποκτών δεν πρέπει να αναγνωρίζει ενδεχόμενα περιουσιακά στοιχεία, όπως ορίζονται στο ΔΛΠ 37, κατά την ημερομηνία απόκτησης. ΔΛΠ 1 (Τροποποίηση) «Ταξινόμηση υποχρεώσεων ως βραχυπρόθεσμες ή μακροπρόθεσμες» (εφαρμόζεται στις ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2023): Η τροποποίηση διευκρινίζει ότι οι υποχρεώσεις ταξινομούνται ως βραχυπρόθεσμες ή μακροπρόθεσμες βάσει των δικαιωμάτων που είναι σε ισχύ στη λήξη της περιόδου αναφοράς. Η ταξινόμηση δεν επηρεάζεται από τις προσδοκίες της οντότητας ή από γεγονότα μετά την ημερομηνία αναφοράς. Επιπλέον, η τροποποίηση αποσαφηνίζει τη σημασία του όρου «διακανονισμός» μιας υποχρέωσης του ΔΛΠ 1. Η τροποποίηση δεν έχει υιοθετηθεί ακόμη από την Ε.Ε.. ΔΛΠ 1 (Τροποποιήσεις) «Παρουσίαση των Οικονομικών καταστάσεων» και Δεύτερη Δήλωση Πρακτικής ΔΠΧΑ «Γνωστοποίηση λογιστικών πολιτικών» (εφαρμόζονται στις ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2023): Οι τροποποιήσεις απαιτούν από τις εταιρείες να παρέχουν πληροφορίες ως προς τις λογιστικές τους πολιτικές όταν αυτές είναι ουσιώδεις και παρέχουν καθοδήγηση σχετικά με την έννοια του ουσιώδους όταν αυτή εφαρμόζεται σε γνωστοποιήσεις λογιστικών πολιτικών. Οι τροποποιήσεις δεν έχουν υιοθετηθεί ακόμη από την Ε.Ε.. ΔΛΠ 8 (Τροποποιήσεις) «Λογιστικές πολιτικές, μεταβολές στις λογιστικές εκτιμήσεις και σφάλματα: Ορισμός των λογιστικών εκτιμήσεων» (εφαρμόζονται στις ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2023): Οι τροποποιήσεις διευκρινίζουν το πώς θα πρέπει οι εταιρείες να διακρίνουν τις αλλαγές στις λογιστικές πολιτικές από τις αλλαγές στις λογιστικές εκτιμήσεις. Οι τροποποιήσεις δεν έχουν υιοθετηθεί ακόμη από την Ε.Ε.. ΔΛΠ 12 (Τροποποιήσεις) «Αναβαλλόμενος φόρος που σχετίζεται με περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις που προκύπτουν από μία ενιαία συναλλαγή» (εφαρμόζονται στις ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2023): Οι τροποποιήσεις απαιτούν οι εταιρείες να αναγνωρίζουν αναβαλλόμενη φορολογία σε συγκεκριμένες συναλλαγές που, κατά την αρχική αναγνώριση, οδηγούν σε ίσα ποσά φορολογητέων και εκπεστέων προσωρινών διαφορών. Αυτό ισχύει συνήθως για συναλλαγές, όπως οι μισθώσεις για τους μισθωτές και οι υποχρεώσεις αποκατάστασης. Οι τροποποιήσεις δεν έχουν υιοθετηθεί ακόμη από την Ε.Ε.. ΔΠΧΑ 17 (Τροποποίηση) «Αρχική Εφαρμογή του ΔΠΧΑ 17 και ΔΠΧΑ 9 – Συγκριτική πληροφόρηση» (εφαρμόζεται στις ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2023): Η τροποποίηση είναι μια επιλογή μετάβασης που σχετίζεται με τη συγκριτική πληροφόρηση σχετικά με χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που παρουσιάζονται κατά την αρχική εφαρμογή του ΔΠΧΑ 17. Η τροποποίηση αποσκοπεί στο να βοηθήσει τις οντότητες να αποφύγουν προσωρινές λογιστικές αναντιστοιχίες μεταξύ χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων ασφαλιστικών συμβολαίων, και ως εκ τούτου να βελτιώσει τη χρησιμότητα της συγκριτικής πληροφόρησης για τους χρήστες των οικονομικών καταστάσεων. Η τροποποίηση δεν έχει ακόμη υιοθετηθεί από την Ε.Ε.. Ετήσιες βελτιώσεις σε ΔΠΧΑ 2018-2020 (εφαρμόζονται στις ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2022): ΔΠΧΑ 9 «Χρηματοοικονομικά μέσα»: Η τροποποίηση εξετάζει ποια έξοδα πρέπει να περιληφθούν στην αξιολόγηση του 10% για την αποαναγνώριση των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων. Τα σχετικά κόστη ή αμοιβές θα μπορούσαν να καταβληθούν είτε σε τρίτους είτε στον δανειστή. Σύμφωνα με την τροποποίηση, το κόστος ή οι αμοιβές που καταβάλλονται σε τρίτους δεν θα συμπεριλαμβάνονται στην αξιολόγηση του 10%. ΔΠΧΑ 16 «Μισθώσεις»: Η τροποποίηση αφαίρεσε το παράδειγμα για πληρωμές από τον εκμισθωτή σχετικά με τις βελτιώσεις μισθωμάτων στο επεξηγηματικό παράδειγμα 13 του προτύπου, προκειμένου να εξαλειφθεί οποιαδήποτε πιθανή σύγχυση σχετικά με τον χειρισμό των κινήτρων μίσθωσης. 127 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ 3. ΒΑΣΙΚΕΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ Οι κυριότερες λογιστικές πολιτικές που υιοθετήθηκαν και ακολουθήθηκαν κατά τη σύνταξη των χρηματοοικονομικών καταστάσεων είναι οι ακόλουθες: 1. Ενοποίηση και Συμμετοχές Θυγατρικές Οι ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις περιλαμβάνουν τις χρηματοοικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας και όλων των θυγατρικών εταιρειών στις οποίες η Εταιρεία άμεσα ή έμμεσα ασκεί έλεγχο. Έλεγχος υπάρχει όταν ο Όμιλος εκτίθεται σε ή δικαιούται διάφορα οφέλη από τη συσχέτισή του με μία εταιρεία και έχει την ικανότητα να επηρεάζει τα οφέλη αυτά μέσω της δύναμης πάνω στην εταιρεία. Οι θυγατρικές ενοποιούνται πλήρως από την ημερομηνία που αποκτάται ο έλεγχος από τον Όμιλο και παύουν να ενοποιούνται από την ημερομηνία που παύει ο έλεγχος. Οι συνενώσεις επιχειρήσεων από τον Όμιλο λογιστικοποιούνται με τη μέθοδο της αγοράς. Το μεταβιβασθέν αντάλλαγμα για την απόκτηση μιας θυγατρικής υπολογίζεται ως το άθροισμα της εύλογης αξίας των μεταφερθέντων περιουσιακών στοιχείων κατά την ημερομηνία απόκτησης τους από τον αποκτώντα, των υποχρεώσεων που μεταβιβάσθηκαν από τον αποκτώντα προς τους προηγούμενους ιδιοκτήτες και τα συμμετοχικά δικαιώματα που έχει εκδώσει ο Όμιλος. Το τίμημα περιλαμβάνει την εύλογη αξία των περιουσιακών στοιχείων ή υποχρεώσεων που προκύπτουν από συμφωνίες ενδεχόμενων ανταλλαγμάτων. Τα περιουσιακά στοιχεία, οι υποχρεώσεις και οι ενδεχόμενες υποχρεώσεις που μεταφέρονται σε μία επιχειρηματική συνένωση επιμετρώνται καταρχάς στην εύλογη αξία τους κατά την ημερομηνία της εξαγοράς. Ανά περίπτωση εξαγοράς, ο Όμιλος αναγνωρίζει τις μη ελέγχουσες συμμετοχές είτε στην εύλογη αξία, είτε στην αναλογία τους στην καθαρή θέση της θυγατρικής. Τα έξοδα εξαγοράς εξοδοποιούνται κατά την πραγματοποίησή τους. Σε συνένωση επιχειρήσεων που επιτυγχάνεται σταδιακά, ο αποκτών θα επιμετρήσει εκ νέου τα συμμετοχικά δικαιώματα που κατείχε προηγουμένως στον αποκτώμενο στην εύλογη αξία κατά την ημερομηνία της απόκτησης και θα αναγνωρίσει τυχόν κέρδος ή ζημιά στα αποτελέσματα. Κάθε ενδεχόμενο αντάλλαγμα από τον αποκτώντα αναγνωρίζεται στην εύλογη αξία κατά την ημερομηνία εξαγοράς. Μεταγενέστερες αλλαγές στην εύλογη αξία του ενδεχόμενου ανταλλάγματος αναγνωρίζονται σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 9 είτε στα αποτελέσματα είτε στα λοιπά συνολικά εισοδήματα. Το ενδεχόμενο αντάλλαγμα που καταχωρείται στην καθαρή θέση δεν επανεκτιμάται και ο μεταγενέστερος διακανονισμός λογιστικοποιείται μέσα στην καθαρή θέση. Οι χρηματοοικονομικές καταστάσεις των θυγατρικών εταιρειών συντάσσονται στην ίδια ημερομηνία και με τις ίδιες λογιστικές πολιτικές με τις χρηματοοικονομικές καταστάσεις της μητρικής Εταιρείας. Όλα τα διεταιρικά υπόλοιπα και συναλλαγές, καθώς και τα διεταιρικά κέρδη ή ζημιές απαλείφονται στις ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις. Αλλαγή στα δικαιώματα ιδιοκτησίας χωρίς αλλαγή στον έλεγχο Οι συναλλαγές με μη ελέγχουσες συμμετοχές που δεν καταλήγουν σε μεταβολή ελέγχου λογιστικοποιούνται απευθείας στην καθαρή θέση. Η διαφορά μεταξύ της εύλογης αξίας του τιμήματος που καταβλήθηκε και της λογιστικής αξίας του σχετικού ποσοστού συμμετοχής των καθαρών περιουσιακών στοιχείων της θυγατρικής που αποκτήθηκαν καταχωρείται στην καθαρή θέση. Τα κέρδη ή οι ζημιές από πωλήσεις σε μη ελέγχουσες συμμετοχές επίσης καταχωρούνται στην καθαρή θέση. Στην ενοποιημένη κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης έχει αναγνωριστεί ποσό Ευρώ 3.314,1 κατά την απόκτηση μη ελεγχουσών συμμετοχών. Πώληση θυγατρικών Όταν ο Όμιλος διαθέτει ή παύει να έχει τον έλεγχο στη θυγατρική, αυτή επιμετράται στη εύλογη αξία της κατά την ημερομηνία διάθεσής της ή όταν ο έλεγχος αυτής χάνεται, με την αλλαγή στη λογιστική αξία να αναγνωρίζεται ως κέρδος ή ζημιά. Η εύλογη αξία είναι η αρχική λογιστική αξία για σκοπούς μελλοντικής αναγνώρισης του εναπομείναντος ως συγγενούς ή ως χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου. Επιπλέον, τα ποσά που είχαν προηγουμένως αναγνωριστεί στα λοιπά συνολικά έσοδα σε σχέση με την εν λόγω θυγατρική μεταφέρονται στα αποτελέσματα. Συγγενείς εταιρείες Οι συγγενείς εταιρείες είναι εκείνες στις οποίες ο Όμιλος ασκεί σημαντική επιρροή, αλλά όχι έλεγχο επί της οικονομικής και επιχειρηματικής στρατηγικής τους και συνήθως κατέχεται ποσοστό συμμετοχής μεταξύ 20% και 50% των δικαιωμάτων ψήφου. Οι συμμετοχές σε συγγενείς εταιρείες στις οποίες ασκείται σημαντική επιρροή αποτιμώνται με τη μέθοδο της καθαρής θέσης. Σύμφωνα με τη μέθοδο αυτή, η συμμετοχή αναγνωρίζεται αρχικά στην αξία κτήσης της, αυξομειούμενη με το ποσοστό συμμετοχής του Ομίλου στα κέρδη και τις ζημιές της συμμετοχής μετά την ημερομηνία απόκτησης. Η επένδυση του Ομίλου σε συγγενείς εταιρείες περιλαμβάνει υπεραξία όπως έχει προσδιοριστεί κατά την απόκτηση. Η συμμετοχή του Ομίλου στα κέρδη ή ζημιές μετά την απόκτηση αναγνωρίζεται στην κατάσταση αποτελεσμάτων και η συμμετοχή στις μεταβολές στα λοιπά συνολικά εισοδήματα μετά την απόκτηση, αναγνωρίζεται στα λοιπά συνολικά εισοδήματα. Κέρδη ή ζημιές από συναλλαγές με συγγενείς εταιρείες απαλείφονται κατά το μέρος της συμμετοχής του Ομίλου σε αυτές. Μερίσματα που λαμβάνονται από αυτές τις συμμετοχές απαλείφονται μειώνοντας την αξία της συμμετοχής. Η αξία των συμμετοχών αναπροσαρμόζεται με την τυχόν σωρευτική απομείωση της αξίας τους. Όταν οι ζημιές που αναλογούν στον Όμιλο υπερβαίνουν τη λογιστική αξία της συμμετοχής, η λογιστική αξία μειώνεται στο μηδέν χωρίς περαιτέρω αναγνώριση ζημιών, εκτός από την περίπτωση κατά την οποία ο Όμιλος έχει δημιουργήσει υποχρεώσεις ή έχει πραγματοποιήσει πληρωμές, για λογαριασμό της συγγενούς εταιρείας. 128 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ Συναλλαγές μεταξύ εταιρειών υπό κοινό έλεγχο Συναλλαγές μεταξύ εταιρειών που βρίσκονται υπό κοινό έλεγχο εξαιρούνται από το πεδίο εφαρμογής του ΔΠΧΑ 3. Κατά συνέπεια ο Όμιλος (εφαρμόζοντας τις οδηγίες του ΔΛΠ 8 «Λογιστικές πολιτικές, μεταβολές των λογιστικών εκτιμήσεων και λάθη» για τέτοιες περιπτώσεις) λογιστικοποιεί τέτοιες συναλλαγές με τρόπο που προσομοιάζει στη μέθοδο «predecessor accounting». Με βάση αυτή τη λογιστική αρχή, ο Όμιλος ενσωματώνει τις λογιστικές αξίες των επιχειρήσεων που συνενώνονται (χωρίς την αναπροσαρμογή τους σε εύλογες αξίες). Οι χρηματοοικονομικές καταστάσεις του Ομίλου ή της νέας οντότητας μετά τη συναλλαγή συντάσσονται στη βάση του ότι η νέα διάρθρωση ίσχυε από την αρχή της πρώτης παρουσιαζόμενης περιόδου και κατά συνέπεια αναπροσαρμόζονται τα συγκριτικά στοιχεία. Οποιαδήποτε διαφορά προκύπτει μεταξύ του τιμήματος και της λογιστικής αξίας του ποσοστού των καθαρών περιουσιακών στοιχείων που αποκτήθηκαν, καταχωρείται απευθείας στα ίδια κεφάλαια. Στις εταιρικές χρηματοοικονομικές καταστάσεις, οι συμμετοχές σε θυγατρικές και συγγενείς εταιρείες αποτιμώνται στο κόστος κτήσης τους, μειούμενο με τυχόν απομείωση της αξίας των συμμετοχών όπου αυτό απαιτείται. 2. Μετατροπή Ξένων Νομισμάτων Η Εταιρεία τηρεί τα λογιστικά της βιβλία σε Ευρώ που είναι το νόμισμα λειτουργίας και παρουσίασης. Συναλλαγές που γίνονται σε ξένα νομίσματα μετατρέπονται σε Ευρώ με βάση την επίσημη τιμή του ξένου νομίσματος που ισχύει την ημέρα της συναλλαγής. Κατά την ημερομηνία κατάρτισης των χρηματοοικονομικών καταστάσεων, οι νομισματικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις σε ξένα νομίσματα μετατρέπονται σε Ευρώ με βάση την επίσημη τιμή του ξένου νομίσματος που ισχύει την αντίστοιχη ημερομηνία. Τα κέρδη ή οι ζημιές από συναλλαγματικές διαφορές καταχωρούνται στην κατάσταση αποτελεσμάτων. Τα μη νομισματικά στοιχεία που εκφράζονται σε ξένο νόμισμα και αποτιμώνται στο ιστορικό κόστος μετατρέπονται με τις ισοτιμίες της ημερομηνίας που αποκτήθηκαν. Τα μη νομισματικά στοιχεία που εκφράζονται σε ξένο νόμισμα και αποτιμώνται στην εύλογη αξία τους, μετατρέπονται με τις ισοτιμίες της ημερομηνίας προσδιορισμού των εύλογων αξιών. Στην περίπτωση αυτή οι προκύπτουσες συναλλαγματικές διαφορές από τη μεταβολή της εύλογης αξίας καταχωρούνται στην κατάσταση αποτελεσμάτων ή απευθείας στα λοιπά συνολικά εισοδήματα ανάλογα με το είδος του στοιχείου. Τα στοιχεία που περιλαμβάνονται στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις της κάθε εταιρείας του Ομίλου αποτιμώνται χρησιμοποιώντας το νόμισμα του πρωτογενούς οικονομικού περιβάλλοντος μέσα στο οποίο λειτουργεί («λειτουργικό νόμισμα»). Τα περιουσιακά στοιχεία και οι υποχρεώσεις των εταιρειών που έχουν λειτουργικό νόμισμα διαφορετικό από το νόμισμα παρουσίασης, περιλαμβανομένης και της υπεραξίας και των προσαρμογών στην εύλογη αξία των λογιστικών αξιών των περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων που προκύπτουν κατά την εξαγορά, μετατρέπονται σε Ευρώ με βάση την επίσημη τιμή του ξένου νομίσματος που ισχύει κατά την ημερομηνία κατάρτισης χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Τα έσοδα και έξοδα μετατρέπονται με βάση τις τιμές του ξένου νομίσματος κατά την ημερομηνία πραγματοποίησης των αντίστοιχων συναλλαγών. Οι συνολικά προκύπτουσες συναλλαγματικές διαφορές, αναγνωρίζονται στα λοιπά συνολικά εισοδήματα και αναταξινομούνται στην κατάσταση αποτελεσμάτων κατά την πώληση της ξένης δραστηριότητας. 3. Υπεραξία Υπεραξία προκύπτει κατά την απόκτηση θυγατρικών εταιρειών και υπολογίζεται ως η διαφορά μεταξύ του τιμήματος και της εύλογης αξίας των μη ελεγχουσών συμμετοχών της αποκτώμενης εταιρείας από την καθαρή εύλογη αξία της συμμετοχής του Ομίλου στα αποκτώμενα καθαρά περιουσιακά στοιχεία, τις υποχρεώσεις και τις ενδεχόμενες υποχρεώσεις της αποκτούμενης εταιρείας. Αν το συνολικό τίμημα της εξαγοράς είναι μικρότερο από την εύλογη αξία των καθαρών περιουσιακών στοιχείων που αποκτήθηκαν, η διαφορά αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα. Μετά την αρχική αναγνώριση, η υπεραξία αποτιμάται στο κόστος κτήσης μείον τις τυχόν σωρευμένες ζημιές απομείωσης της αξίας της. Για τους σκοπούς του ελέγχου απομείωσης, η υπεραξία η οποία έχει αναγνωριστεί σε μία συνένωση επιχειρήσεων, κατανέμεται, από την ημερομηνία απόκτησης, στις μονάδες δημιουργίας ταμειακών ροών του Ομίλου, οι οποίες αναμένεται να επωφεληθούν από τη συνένωση, ανεξαρτήτως εάν τα λοιπά περιουσιακά στοιχεία ή υποχρεώσεις της αποκτηθείσας εταιρείας έχουν κατανεμηθεί στις συγκεκριμένες μονάδες δημιουργίας ταμειακών ροών. Κάθε μονάδα ή ομάδα μονάδων στην οποία έχει επιμερισθεί υπεραξία, αντιπροσωπεύει το χαμηλότερο επίπεδο μέσα στην εταιρεία στο οποίο η υπεραξία παρακολουθείται για σκοπούς εσωτερικής διαχείρισης. Ο έλεγχος απομείωσης της υπεραξίας διενεργείται σε ετήσια βάση ή πιο συχνά αν γεγονότα ή αλλαγές σε περιστάσεις καταδεικνύουν ενδεχόμενη απομείωση. Η λογιστική αξία της υπεραξίας συγκρίνεται με το ανακτήσιμο ποσό, το οποίο είναι το μεγαλύτερο μεταξύ της αξίας χρήσης και της εύλογης αξίας μείον τα κόστη πώλησης. Τυχόν απομείωση αναγνωρίζεται κατευθείαν ως έξοδο και δεν μπορεί να αναστραφεί μεταγενέστερα. 4. Τηλεπικοινωνιακές Άδειες Οι τηλεπικοινωνιακές άδειες καταχωρούνται στο ιστορικό κόστος. Αυτές οι άδειες έχουν προσδιορισμένη ωφέλιμη ζωή και επιμετρώνται στο κόστος μείον τις σωρευμένες αποσβέσεις. Η απόσβεση υπολογίζεται με τη σταθερή μέθοδο κατά τη διάρκεια της ωφέλιμης ζωής τους, η οποία είναι μεταξύ 1 και 25 ετών. 5. Λοιπά Άυλα Περιουσιακά Στοιχεία Τα άυλα περιουσιακά στοιχεία που αποκτώνται μεμονωμένα αναγνωρίζονται στο ιστορικό κόστος, ενώ εκείνα που αποκτώνται κατά τις συνενώσεις επιχειρήσεων αναγνωρίζονται στην εύλογη αξία κατά την ημερομηνία εξαγοράς. Μεταγενέστερα, καταχωρούνται στο 129 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ κόστος μείον τις σωρευμένες αποσβέσεις και απομειώσεις. Όλα τα άυλα περιουσιακά στοιχεία έχουν περιορισμένη ωφέλιμη ζωή και αποσβένονται με τη σταθερή μέθοδο κατά τη διάρκεια αυτής. Η διάρκεια ωφέλιμης ζωής των άυλων περιουσιακών στοιχείων εξετάζεται σε ετήσια βάση, και τυχόν προσαρμογές δεν αναγνωρίζονται αναδρομικά. Οι κύριες κατηγορίες των άυλων περιουσιακών στοιχείων έχουν ως ακολούθως: Εμπορική επωνυμία: Αναγνωρίστηκε κατά την εξαγορά του ομίλου ΓΕΡΜΑΝΟΣ κατά το 2006. Η εμπορική επωνυμία αρχικά προσδιορίστηκε ότι είχε απεριόριστη διάρκεια ωφέλιμης ζωής. Κατά το 2008, η ωφέλιμη ζωή επανεκτιμήθηκε και προσδιορίστηκε στα 15 έτη από το τέλος του Οκτωβρίου 2008. Συμβάσεις δικτύου (franchise agreements): Αναγνωρίστηκε κατά την εξαγορά του ομίλου ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Αυτές οι συμβάσεις έχουν ωφέλιμη διάρκεια ζωής 20 έτη. Λογισμικό: Η ωφέλιμη διάρκεια ζωής είναι μεταξύ 1 και 10 ετών. Τηλεοπτικά δικαιώματα μετάδοσης: Η ωφέλιμη διάρκεια ζωής είναι μεταξύ 1 και 4 ετών. Δικαιώματα παραχώρησης: 15 έτη και 18 έτη (Σημείωση 3, παράγραφος 31). 6. Ενσώματα Πάγια Τα ενσώματα πάγια απεικονίζονται στο ιστορικό κόστος κτήσης, μειωμένα με τις επιχορηγήσεις που λαμβάνονται, αυξημένα με τόκους κατασκευαστικής περιόδου και μειωμένα με τις σωρευμένες αποσβέσεις και τις τυχόν απομειώσεις της αξίας τους. Οι επιχορηγήσεις εμφανίζονται ως μειωτικό στοιχείο του κόστους κτήσης των ενσώματων παγίων και αναγνωρίζονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων στη διάρκεια της εκτιμώμενης ωφέλιμης ζωής των παγίων μέσω των μειωμένων αποσβέσεων. Τα έργα υπό κατασκευή περιλαμβάνονται στα ενσώματα πάγια και η απόσβεση των ιδιοπαραγόμενων ενσώματων παγίων αρχίζει όταν αυτά είναι διαθέσιμα για χρήση. Το κόστος των ιδιοπαραγόμενων ενσώματων παγίων περιλαμβάνει το κόστος των υλικών, το κόστος της άμεσης εργασίας, το κόστος δανεισμού που κεφαλαιοποιείται και τα αναλογούντα γενικά έξοδα. Τα υλικά επενδύσεων περιλαμβάνουν υλικά που πρόκειται να χρησιμοποιηθούν για την κατασκευή ενσώματων παγίων. Η παρούσα αξία του αναμενόμενου κόστους για την απόσυρση ενός παγίου στοιχείου κεφαλαιοποιείται ως μέρος της αξίας του παγίου αυτού στο βαθμό που πληρούνται τα κριτήρια αναγνώρισής του και αποσβένεται ανάλογα. Το κόστος επισκευών και συντηρήσεων εξοδοποιείται με την πραγματοποίησή του. Το κόστος κτήσης και οι σωρευμένες αποσβέσεις των ενσώματων παγίων που πωλούνται ή αποσύρονται, μεταφέρονται από τους αντίστοιχους λογαριασμούς τη στιγμή της πώλησης ή της απόσυρσης και οποιοδήποτε κέρδος ή ζημιά που προκύπτει καταχωρείται στην κατάσταση αποτελεσμάτων. Όταν απαιτείται σταδιακή αντικατάσταση σημαντικών τμημάτων ενσώματων παγίων, ο Όμιλος αναγνωρίζει τα εν λόγω στοιχεία ως μεμονωμένα περιουσιακά στοιχεία με συγκεκριμένες ωφέλιμες ζωές και αποσβέσεις. Οι επενδύσεις σε ακίνητα αποτελούνται από όλα τα ακίνητα που διακρατούνται για είσπραξη ενοικίων ή για σκοπούς υπεραξίας και δεν χρησιμοποιούνται στην παραγωγή ή για διοικητικούς σκοπούς. Οι επενδύσεις σε ακίνητα αποτιμώνται χρησιμοποιώντας τη μέθοδο του κόστους. Οι αποσβέσεις των ενσώματων παγίων λογίζονται συστηματικά με τη μέθοδο της σταθερής απόσβεσης, στη διάρκεια της εκτιμώμενης ωφέλιμης ζωής των ενσώματων παγίων, η οποία επανεξετάζεται σε περιοδική βάση. Η εκτιμώμενη ωφέλιμη ζωή και οι συντελεστές απόσβεσης έχουν ως εξής: Κτίρια – Εγκαταστάσεις κτιρίων Τηλεπικοινωνιακός εξοπλισμός και εγκαταστάσεις: Δίκτυο τηλεπικοινωνιακών γραμμών Εξοπλισμός μετάδοσης Εξοπλισμός αναμετάδοσης Δίκτυο διανομής ευρυζωνικότητας Σταθμοί αναμετάδοσης ραδιοεπικοινωνιών Λοιπός τηλεπικοινωνιακός εξοπλισμός Λοιπός τεχνολογικός και μηχανολογικός εξοπλισμός Κτίρια δικτύου Μεταφορικά μέσα Λοιπός εξοπλισμός και έπιπλα Εκτιμώμενη ωφέλιμη ζωή Συντελεστές απόσβεσης 1 - 50 έτη 2,0% - 100,0% 8 - 36 έτη 3 - 10 έτη 4 - 10 έτη 2,5 - 8 έτη 5 - 15 έτη 4 - 15 έτη 1 - 16 έτη 10 - 18 έτη 2 - 11 έτη 1 - 16 έτη 2,8% - 12,5% 10,0% - 33,3% 10,0% - 25,0% 12,5% - 40,0% 6,7% - 20,0% 6,7% - 25,0% 6,3% - 100,0% 5,6% - 10,0% 9,1% - 50,0% 6,3% - 100,0% 7. Μη Κυκλοφορούντα Περιουσιακά Στοιχεία που Κατέχονται προς Πώληση Ο Όμιλος ταξινομεί ένα μη κυκλοφορούν περιουσιακό στοιχείο (ή μια ομάδα περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων) σαν κατεχόμενο προς πώληση, αν η αξία του αναμένεται να ανακτηθεί κατά κύριο λόγο μέσω της πώλησης του στοιχείου και όχι μέσω 130 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ της συνεχιζόμενης χρήσης του και η πώληση θεωρείται πολύ πιθανή. Αμέσως πριν την αρχική ταξινόμηση του μη κυκλοφορούντος περιουσιακού στοιχείου (ή της ομάδας περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων) ως κατεχόμενου προς πώληση, το περιουσιακό στοιχείο (ή όλα τα περιουσιακά στοιχεία και οι υποχρεώσεις που περιλαμβάνονται στην ομάδα) αποτιμάται με βάση τα ισχύοντα σε κάθε περίπτωση ΔΠΧΑ. Τα μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία (ή οι ομάδες περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων) που ταξινομούνται σαν κατεχόμενα προς πώληση αποτιμώνται στη χαμηλότερη αξία μεταξύ της λογιστικής τους αξίας και της εύλογης αξίας τους μειωμένης κατά τα άμεσα έξοδα πώλησης, και οι τυχόν προκύπτουσες ζημιές απομείωσης καταχωρούνται στην κατάσταση αποτελεσμάτων. Όποια πιθανή αύξηση της εύλογης αξίας σε μεταγενέστερη αποτίμηση, καταχωρείται στην κατάσταση αποτελεσμάτων, αλλά όχι για ποσό μεγαλύτερο της προηγούμενης καταχωρηθείσας ζημιάς απομείωσης. Από την ημέρα κατά την οποία ένα μη κυκλοφορούν περιουσιακό στοιχείο (ή τα μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία που περιλαμβάνονται σε μια ομάδα περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων) ταξινομείται σαν κατεχόμενο προς πώληση, δεν λογίζονται αποσβέσεις ή απομειώσεις επ’ αυτού. 8. Απομείωση Αξίας Μη Χρηματοοικονομικών Περιουσιακών Στοιχείων (εκτός υπεραξίας) Οι λογιστικές αξίες των μη χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων του Ομίλου ή της Εταιρείας εξετάζονται για απομείωση όταν υπάρχουν ενδείξεις ότι οι λογιστικές αξίες τους δεν είναι ανακτήσιμες. Στην περίπτωση αυτή προσδιορίζεται το ανακτήσιμο ποσό των περιουσιακών στοιχείων και αν οι λογιστικές αξίες υπερβαίνουν το εκτιμώμενο ανακτήσιμο ποσό, αναγνωρίζεται ζημιά απομείωσης, η οποία καταχωρείται απ’ ευθείας στην κατάσταση αποτελεσμάτων. Το ανακτήσιμο ποσό των περιουσιακών στοιχείων είναι το μεγαλύτερο μεταξύ της εύλογης αξίας μείον τα απαιτούμενα για την πώληση έξοδα και της αξίας χρήσης αυτών. Για την εκτίμηση της αξίας χρήσης, οι εκτιμώμενες μελλοντικές ταμειακές ροές προεξοφλούνται στην παρούσα αξία τους με τη χρήση ενός προ φόρου προεξοφλητικού επιτοκίου το οποίο αντανακλά τις τρέχουσες εκτιμήσεις της αγοράς για τη διαχρονική αξία του χρήματος και για τους κινδύνους που σχετίζονται με αυτά τα περιουσιακά στοιχεία. Για ένα περιουσιακό στοιχείο που δεν δημιουργεί ανεξάρτητες ταμειακές ροές, το ανακτήσιμο ποσό προσδιορίζεται για τη μονάδα δημιουργίας ταμειακών ροών, στην οποία το περιουσιακό στοιχείο ανήκει. Σε κάθε ημερομηνία σύνταξης χρηματοοικονομικών καταστάσεων ο Όμιλος και η Εταιρεία εξετάζουν αν υπάρχουν ενδείξεις ότι οι συνθήκες που οδήγησαν στην αναγνώριση της απομείωσης σε προηγούμενες περιόδους δεν συνεχίζουν να υπάρχουν. Στην περίπτωση αυτή επαναπροσδιορίζεται το ανακτήσιμο ποσό του περιουσιακού στοιχείου και η ζημιά απομείωσης αντιλογίζεται επαναφέροντας τη λογιστική αξία του περιουσιακού στοιχείου στο ανακτήσιμο ποσό του στην έκταση που αυτό δεν υπερβαίνει τη λογιστική αξία του περιουσιακού στοιχείου που θα είχε προσδιοριστεί (καθαρή από αποσβέσεις ή απομειώσεις) αν δεν είχε καταχωρηθεί η ζημιά απομείωσης σε προηγούμενα έτη. 9. Χρηματοοικονομικά Μέσα Χρηματοοικονομικό μέσο είναι κάθε σύμβαση που δημιουργεί ταυτόχρονα ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο για μια οικονομική οντότητα και μια χρηματοοικονομική υποχρέωση ή ένα συμμετοχικό τίτλο για μια άλλη οικονομική οντότητα. Αρχική αναγνώριση και μεταγενέστερη επιμέτρηση των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία κατατάσσονται, κατά την αρχική αναγνώριση, ως μεταγενέστερα επιμετρούμενα στο αποσβεσμένο κόστος, στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εισοδημάτων ή στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων. Η κατάταξη των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων κατά την αρχική αναγνώριση βασίζεται στις συμβατικές ταμειακές ροές των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων και στο επιχειρηματικό μοντέλο εντός του οποίου διακατέχεται το χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο. Με εξαίρεση τις απαιτήσεις από πελάτες, ο Όμιλος αρχικά αποτιμά ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο στην εύλογη αξία του συν το κόστος συναλλαγής, στην περίπτωση ενός χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου που δεν αποτιμάται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων. Οι απαιτήσεις από πελάτες αρχικά αποτιμώνται στην αξία συναλλαγής όπως ορίζεται από το ΔΠΧΑ 15 «Έσοδα από συμβάσεις με πελάτες». Για να ταξινομηθεί και να αποτιμηθεί ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο στο αποσβεσμένο κόστος ή στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εισοδημάτων, πρέπει να δημιουργούνται ταμειακές ροές που αποτελούν «αποκλειστικά πληρωμές κεφαλαίου και τόκων» επί του ανεξόφλητου υπολοίπου κεφαλαίου. Η αξιολόγηση αυτή είναι γνωστή ως SPPI (“solely payments of principal and interest”) κριτήριο και γίνεται σε επίπεδο μεμονωμένου χρηματοοικονομικού μέσου. Μετά την αρχική αναγνώριση, τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία κατατάσσονται σε τρεις κατηγορίες: - Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία στο αποσβεσμένο κόστος - Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εισοδημάτων - Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων. Ο Όμιλος και η Εταιρεία δεν διαθέτουν περιουσιακά στοιχεία που να αποτιμούνται σε εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εισοδημάτων κατά την 31 Δεκεμβρίου 2021. Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που καταχωρούνται στο αποσβεσμένο κόστος, αποτιμώνται μεταγενέστερα βάσει της μεθόδου του πραγματικού επιτοκίου (EIR) και υπόκεινται σε έλεγχο απομείωσης της αξίας τους. Τα κέρδη και οι ζημιές αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα όταν το περιουσιακό στοιχείο παύει να αναγνωρίζεται, τροποποιείται ή απομειώνεται. Σε αυτήν την κατηγορία περιλαμβάνονται όλα τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία του Ομίλου, εκτός από τις επενδύσεις σε αμοιβαία κεφάλαια τα οποία επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων. 131 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία τα οποία ταξινομούνται ως αποτιμώμενα στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων αναγνωρίζονται αρχικά στην εύλογη αξία με τα κέρδη ή ζημιές από την αποτίμηση αυτών να αναγνωρίζονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων. Τα κέρδη και οι ζημιές που προκύπτουν από τις μεταβολές στην εύλογη αξία αναγνωρίζονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων στη γραμμή «Κέρδη / (ζημιές) από συμμετοχές και λοιπά χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία - Απομειώσεις». Για επενδύσεις οι οποίες διαπραγματεύονται σε ενεργό αγορά, η εύλογη αξία υπολογίζεται με βάση τις τιμές προσφοράς της αγοράς. Για επενδύσεις για τις οποίες δεν υπάρχει ενεργός αγορά, η εύλογη αξία προσδιορίζεται μέσω τεχνικών αποτίμησης, εκτός εάν το εύρος των ορθολογικών εκτιμήσεων της εύλογης αξίας είναι σημαντικά μεγάλο και οι πιθανότητες των διάφορων εκτιμήσεων δεν μπορούν εύλογα να αξιολογηθούν, οπότε δεν επιτρέπεται η αποτίμηση αυτών των επενδύσεων στην εύλογη αξία. H αγορά ή πώληση χρηματοοικονομικών στοιχείων που απαιτούν την παράδοση των περιουσιακών στοιχείων μέσα σε ένα χρονικό πλαίσιο που προβλέπεται από κανονισμό ή παραδοχή της αγοράς, αναγνωρίζεται κατά την ημερομηνία διακανονισμού (δηλαδή την ημερομηνία που το περιουσιακό στοιχείο μεταφέρεται ή παραδίδεται στον Όμιλο ή την Εταιρεία). Απομείωση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων Ο Όμιλος και η Εταιρεία αξιολογούν σε κάθε ημερομηνία κατάρτισης χρηματοοικονομικών καταστάσεων τα δεδομένα αναφορικά με το κατά πόσον η αξία ενός χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου ή μίας ομάδας χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων έχει απομειωθεί και αναγνωρίζουν πρόβλεψη ζημιάς όταν απαιτείται έναντι αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών για όλα τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που δεν αποτιμούνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων. Οι αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές βασίζονται στη διαφορά ανάμεσα σε όλες τις συμβατικές ταμειακές ροές που είναι απαιτητές σύμφωνα με τη σύμβαση και όλες τις ταμειακές ροές που ο Όμιλος ή η Εταιρεία προσδοκούν να εισπράξουν, προεξοφλημένες με βάση το κατά προσέγγιση αρχικό πραγματικό επιτόκιο. Οι αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές αναγνωρίζονται σε δύο στάδια. Εάν ο πιστωτικός κίνδυνος ενός χρηματοοικονομικού μέσου δεν έχει αυξηθεί σημαντικά από την αρχική αναγνώριση, η οικονομική οντότητα επιμετρά την πρόβλεψη ζημιάς για το εν λόγω χρηματοοικονομικό μέσο σε ποσό ίσο με τις αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές των επόμενων 12 μηνών. Εάν ο πιστωτικός κίνδυνος του χρηματοοικονομικού μέσου έχει αυξηθεί σημαντικά από την αρχική αναγνώριση, η οικονομική οντότητα επιμετρά την πρόβλεψη ζημιάς για ένα χρηματοοικονομικό μέσο σε ποσό ίσο με τις αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές καθ' όλη τη διάρκεια ζωής, ανεξάρτητα από το πότε προέκυψε η αθέτηση. Για τις απαιτήσεις από πελάτες, τα συμβατικά περιουσιακά στοιχεία και τις απαιτήσεις από μισθώσεις, ο Όμιλος και η Εταιρεία εφαρμόζουν την απλοποιημένη προσέγγιση για τον υπολογισμό των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών. Επομένως, σε κάθε ημερομηνία αναφοράς, ο Όμιλος και η Εταιρεία επιμετρούν την πρόβλεψη ζημιάς για ένα χρηματοοικονομικό μέσο σε ποσό ίσο με τις αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές καθ' όλη τη διάρκεια ζωής χωρίς να παρακολουθούν τις μεταβολές στον πιστωτικό κίνδυνο. Για τον προσδιορισμό των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών σε σχέση με τις απαιτήσεις από πελάτες, ο Όμιλος χρησιμοποιεί πίνακα προβλέψεων πιστωτικής ζημιάς με βάση την ενηλικίωση των υπολοίπων, βασιζόμενο στα ιστορικά στοιχεία του Ομίλου για πιστωτικές ζημιές, προσαρμοσμένο για μελλοντικούς παράγοντες σε σχέση με τους οφειλέτες και το οικονομικό περιβάλλον. Περισσότερες λεπτομέρειες για τις απαιτήσεις από πελάτες περιλαμβάνονται στη Σημείωση 3, παράγραφος 13. Ειδικά για τον προσδιορισμό των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών αναφορικά με τα συμβατικά περιουσιακά στοιχεία, λαμβάνεται υπόψη ο εκτιμώμενος ρυθμός πρόωρης διακοπής συμβάσεων, το ύψος των ρητρών σε περίπτωση πρόωρης διακοπής καθώς και το σχετικό ποσοστό εισπραξιμότητας. Για τα λοιπά χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία του Ομίλου που επιμετρώνται στο αποσβεσμένο κόστος χρησιμοποιείται η γενική προσέγγιση. Τα εν λόγω χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία θεωρείται ότι έχουν χαμηλό πιστωτικό κίνδυνο και η τυχόν πρόβλεψη ζημιάς περιορίζεται στις αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές των επόμενων 12 μηνών. Αποαναγνώριση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων Ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο (ή ένα μέρος ενός χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου ή μέρος μίας ομάδας παρόμοιων χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων) αποαναγνωρίζεται όταν: τα δικαιώματα για την εισροή ταμειακών πόρων έχουν εκπνεύσει, ο Όμιλος ή η Εταιρεία διατηρεί το δικαίωμα στην εισροή ταμειακών ροών από το συγκεκριμένο περιουσιακό στοιχείο αλλά έχει αναλάβει ταυτόχρονα την υποχρέωση να τα καταβάλλει σε τρίτους πλήρως χωρίς σημαντική καθυστέρηση, υπό τη μορφή μίας σύμβασης μεταβίβασης, ή ο Όμιλος ή η Εταιρεία έχει μεταβιβάσει το δικαίωμα εισροής ταμειακών ροών από το συγκεκριμένο περιουσιακό στοιχείο ενώ παράλληλα, είτε (α) έχει μεταβιβάσει ουσιαστικά όλους τους κινδύνους και τα οφέλη από αυτό είτε (β) δεν έχει μεταβιβάσει ουσιαστικά όλους τους κινδύνους και τα οφέλη, αλλά έχει μεταβιβάσει τον έλεγχο του συγκεκριμένου στοιχείου. Όταν ο Όμιλος ή η Εταιρεία μεταβιβάζει τα δικαιώματα εισροής ταμειακών ροών από ένα περιουσιακό στοιχείο ή συνάπτει σύμβαση μεταβίβασης, αξιολογεί την έκταση κατά την οποία διατηρεί τους κινδύνους και τα οφέλη της κυριότητας του περιουσιακού στοιχείου. Όταν ο Όμιλος ούτε μεταβιβάζει ούτε διατηρεί ουσιαστικά όλους τους κινδύνους και τα οφέλη του μεταβιβασθέντος περιουσιακού στοιχείου και διατηρεί τον έλεγχο του συγκεκριμένου στοιχείου, τότε το στοιχείο αναγνωρίζεται στο βαθμό της 132 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ συνεχιζόμενης συμμετοχής του Ομίλου στο περιουσιακό στοιχείο αυτό. Στην περίπτωση αυτή, ο Όμιλος ή η Εταιρεία αναγνωρίζει παράλληλα και μια συνδεδεμένη υποχρέωση. Το μεταβιβασθέν περιουσιακό στοιχείο και η συνδεδεμένη υποχρέωση επιμετρώνται σε βάση που αντανακλά τα δικαιώματα και τις δεσμεύσεις που έχει διατηρήσει ο Όμιλος ή η Εταιρεία. Η συνεχιζόμενη συμμετοχή που λαμβάνει τη μορφή της εγγύησης του μεταβιβασθέντος περιουσιακού στοιχείου αναγνωρίζεται στη χαμηλότερη αξία μεταξύ της λογιστικής αξίας του περιουσιακού στοιχείου και του μέγιστου ποσού του ληφθέντος ανταλλάγματος που ο Όμιλος θα μπορούσε να υποχρεωθεί να επιστρέψει. Αρχική αναγνώριση και μεταγενέστερη επιμέτρηση των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων Όλες οι χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις αρχικά αποτιμώνται στην εύλογη αξία τους μείον το κόστος συναλλαγών, στην περίπτωση των δανείων και των πληρωτέων υποχρεώσεων. Για σκοπούς μεταγενέστερης επιμέτρησης, οι χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις ταξινομούνται ως χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις στο αποσβεσμένο κόστος ή χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων. Αποαναγνώριση χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων Μια χρηματοοικονομική υποχρέωση διαγράφεται όταν η δέσμευση που απορρέει από την υποχρέωση, ακυρώνεται ή εκπνέει. Όταν μία υφιστάμενη χρηματοοικονομική υποχρέωση αντικαθίσταται από μία άλλη από τον ίδιο δανειστή αλλά με ουσιαστικά διαφορετικούς όρους, ή οι όροι μίας υφιστάμενης υποχρέωσης τροποποιούνται σημαντικά, αυτή η ανταλλαγή ή τροποποίηση αντιμετωπίζεται ως αποαναγνώριση της αρχικής υποχρέωσης και αναγνώριση μίας νέας υποχρέωσης. Η διαφορά στις αντίστοιχες λογιστικές αξίες αναγνωρίζεται στην κατάσταση αποτελεσμάτων. Συμψηφισμός χρηματοοικονομικών απαιτήσεων και υποχρεώσεων Οι χρηματοοικονομικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις συμψηφίζονται και το καθαρό ποσό απεικονίζεται στην κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης μόνο όταν ο Όμιλος ή η Εταιρεία έχει νομικά το δικαίωμα αυτό και προτίθεται να τα συμψηφίσει σε καθαρή βάση μεταξύ τους ή να απαιτήσει το περιουσιακό στοιχείο και να διακανονίσει την υποχρέωση ταυτόχρονα. Το νόμιμο δικαίωμα δεν πρέπει να εξαρτάται από μελλοντικά γεγονότα και πρέπει να μπορεί να εκτελεσθεί κατά τη συνήθη πορεία των εργασιών και σε περίπτωση αθέτησης, αφερεγγυότητας ή πτώχευσης της εταιρείας ή του αντισυμβαλλομένου. 10. Παράγωγα Χρηματοοικονομικά Προϊόντα και Μέσα Αντιστάθμισης Κινδύνου Τα παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα περιλαμβάνουν συμφωνίες ανταλλαγής συναλλάγματος, επιτοκίων και άλλα παράγωγα. Παράγωγα και δραστηριότητες αντιστάθμισης Αρχικά τα παράγωγα καταχωρούνται στην εύλογη αξία τους κατά την ημέρα σύναψης του συμβολαίου των παραγώγων και μεταγενέστερα αποτιμώνται στην εύλογη αξία τους η οποία λαμβάνεται από τιμές χρηματιστηριακών αγορών, εάν είναι διαθέσιμες, ή υπολογίζεται βάσει τεχνικών αποτίμησης, όπως οι προεξοφληµένες ταμειακές ροές. H λογιστικοποίηση των μεταγενέστερων μεταβολών στην εύλογη αξία εξαρτάται από το αν το παράγωγο προσδιορίζεται ως μέσο αντιστάθμισης και, αν ναι, από τη φύση του στοιχείου που αντισταθμίζεται. Για τους σκοπούς της αντισταθμιστικής λογιστικής, η αντιστάθμιση χρηματοοικονομικού κινδύνου ταξινομείται είτε ως αντιστάθμιση εύλογης αξίας, όταν αντισταθμίζεται ο κίνδυνος μεταβολής της εύλογης αξίας του καταχωρημένου περιουσιακού στοιχείου ή μιας υποχρέωσης, ή ως αντιστάθμιση ταμειακών ροών, όταν αντισταθμίζεται η διακύμανση στις ταμειακές ροές, η οποία μπορεί να προέρχεται από ένα συγκεκριμένο κίνδυνο, άμεσα συσχετιζόμενο µε το περιουσιακό στοιχείο ή την υποχρέωση. Για τα παράγωγα που χρησιμοποιούνται για αντιστάθμιση κινδύνων εφαρμόζεται αντισταθμιστική λογιστική που περιλαμβάνει την ύπαρξη, κατά τη σύναψη της συναλλαγής, επίσημης τεκμηρίωσης, την αναγνώριση του αντισταθμιζόμενου στοιχείου, του μέσου αντιστάθμισης, του τύπου της αντιστάθμισης, του αντισταθμιζόμενου κινδύνου και της επιχειρηματικής στρατηγικής για την αντιστάθμιση κινδύνων. Σε συναλλαγές αντιστάθμισης εύλογης αξίας, που πληρούν τα κριτήρια αντισταθμιστικής λογιστικής, τα κέρδη ή οι ζημιές που προέρχονται από την αποτίμηση του μέσου αντιστάθμισης στην εύλογη αξία του, καταχωρούνται στην κατάσταση αποτελεσμάτων. Tο κέρδος ή η ζημιά της αντιστάθμισης που προκύπτει από το αντισταθμισμένο στοιχείο προσαρμόζει τη λογιστική αξία του αντισταθμισμένου στοιχείου και αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα. Σε συναλλαγές αντιστάθμισης ταμειακών ροών, τα κέρδη ή οι ζημιές που αφορούν στο αποτελεσματικό μέρος της αντιστάθμισης και προέρχονται από μεταβολές στην εύλογη αξία του παράγωγου χρηματοοικονομικού μέσου, καταχωρούνται στα λοιπά συνολικά εισοδήματα σε ένα αποθεματικό αντιστάθμισης ταμειακών ροών ενώ το µη αποτελεσματικό μέρος της αντιστάθμισης καταχωρείται απευθείας στην κατάσταση αποτελεσμάτων. To αποθεματικό αντιστάθμισης ταμειακών ροών προσαρμόζεται στο χαμηλότερο μεταξύ του σωρευτικού κέρδους ή ζημιάς του μέσου αντιστάθμισης και της σωρευμένης μεταβολής της εύλογης αξίας του αντισταθμισμένου στοιχείου. 11. Συμβόλαια Χρηματοοικονομικής Εγγύησης Τα συμβόλαια χρηματοοικονομικής εγγύησης που εκδίδονται από τον Όμιλο ή την Εταιρεία είναι αυτά τα συμβόλαια που απαιτούν να γίνει μια πληρωμή ώστε να αποζημιωθεί ο κάτοχος για μια ζημιά που συνέβη διότι ο συγκεκριμένος οφειλέτης αδυνατεί να κάνει μια πληρωμή όταν είναι απαιτητή σύμφωνα με τους όρους του χρεωστικού τίτλου. Τα συμβόλαια χρηματοοικονομικής εγγύησης αναγνωρίζονται αρχικά ως υποχρέωση στην εύλογη αξία, προσαρμοσμένα με το κόστος συναλλαγής που σχετίζεται άμεσα με την έκδοση της εγγύησης. Στη συνέχεια, η υποχρέωση αποτιμάται στην υψηλότερη τιμή μεταξύ του ποσού της πρόβλεψης ζημιάς που 133 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ προσδιορίζεται σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 9 «Χρηματοοικονομικά Μέσα» και του ποσού που έχει αναγνωριστεί, όπου ενδείκνυται μείον το σωρευτικό ποσό εσόδου που αναγνωρίζεται σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 15 «Έσοδα από συμβάσεις με πελάτες». 12. Αποθέματα Τα αποθέματα αποτιμώνται στη χαμηλότερη τιμή μεταξύ της τιμής κτήσης και της καθαρής ρευστοποιήσιμης αξίας τους. Η τιμή κτήσης προσδιορίζεται με τη μέθοδο του μεσοσταθμικού μέσου όρου, όπου ο μέσος όρος υπολογίζεται στο τέλος κάθε χρήσης. Η καθαρή ρευστοποιήσιμη αξία είναι η εκτιμώμενη τιμή πώλησης στα πλαίσια των συνήθων δραστηριοτήτων, μειωμένη με το εκτιμώμενο κόστος για την ολοκλήρωση αυτών και το εκτιμώμενο για την πραγματοποίηση της πώλησης κόστος. Σε περίπτωση μεταγενέστερης αύξησης της καθαρής ρευστοποιήσιμης αξίας αποθεμάτων που έχουν απομειωθεί, η απομείωση αυτή αντιλογίζεται. 13. Λογαριασμοί Εισπρακτέοι και Πρόβλεψη για Αναμενόμενες Πιστωτικές Ζημιές Οι λογαριασμοί εισπρακτέοι αποτελούν το δικαίωμα του Ομίλου ή της Εταιρείας σε αντάλλαγμα το οποίο είναι ανεπιφύλακτο (δηλαδή μόνο η πάροδος του χρόνου απαιτείται προκειμένου να καταστεί απαιτητή η πληρωμή του εν λόγω ανταλλάγματος). Οι λογαριασμοί εισπρακτέοι αναγνωρίζονται αρχικά στην εύλογη αξία τους η οποία είναι ταυτόχρονα και η αξία συναλλαγής. Μεταγενέστερα αποτιμώνται στο αναπόσβεστο κόστος τους μειωμένο κατά τις αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές που προκύπτουν από όλα τα πιθανά γεγονότα αθέτησης καθ' όλη την αναμενόμενη διάρκεια ζωής ενός χρηματοοικονομικού μέσου σε κάθε ημερομηνία αναφοράς. Σε κάθε ημερομηνία σύνταξης χρηματοοικονομικών καταστάσεων, η εισπραξιμότητα των εισπρακτέων λογαριασμών εκτιμάται είτε ανά πελάτη ξεχωριστά όπως στην περίπτωση των απαιτήσεων από τηλεπικοινωνιακούς παρόχους, είτε βάσει ιστορικών τάσεων, στατιστικών δεδομένων και αναμενόμενων μελλοντικών γεγονότων και σχηματίζεται πρόβλεψη για απώλειες που είναι πιθανόν να συμβούν και μπορούν να ποσοτικοποιηθούν. Η σχηματισθείσα πρόβλεψη αναπροσαρμόζεται με επιβάρυνση των αποτελεσμάτων της εκάστοτε χρήσης. Τυχόν διαγραφές απαιτήσεων από εισπρακτέους λογαριασμούς πραγματοποιούνται μέσω της σχηματισθείσας πρόβλεψης. 14. Ταμειακά Διαθέσιμα και Ταμειακά Ισοδύναμα - Δεσμευμένα ταμειακά διαθέσιμα Για σκοπούς κατάρτισης της κατάστασης ταμειακών ροών, οι προθεσμιακές καταθέσεις θεωρούνται ταμειακά διαθέσιμα και ταμειακά ισοδύναμα. Οι δεσμευμένες καταθέσεις είναι ταμειακά ισοδύναμα τα οποία δεν είναι άμεσα διαθέσιμα προς χρήση. Αυτά τα ταμειακά ισοδύναμα δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν από τον Όμιλο ή την Εταιρεία μέχρι την επέλευση ενός συγκεκριμένου χρονικού σημείου ή γεγονότος στο μέλλον. Στις περιπτώσεις που οι δεσμευμένες καταθέσεις αναμένεται να χρησιμοποιηθούν εντός διαστήματος ενός έτους από την ημερομηνία σύνταξης των χρηματοοικονομικών καταστάσεων, ταξινομούνται ως βραχυπρόθεσμο περιουσιακό στοιχείο. Όμως, εάν δεν αναμένεται να χρησιμοποιηθούν εντός διαστήματος ενός έτους από την ημερομηνία της κατάστασης χρηματοοικονομικής θέσης, ταξινομούνται ως μακροπρόθεσμο περιουσιακό στοιχείο. Οι δεσμευμένες καταθέσεις δεν περιλαμβάνονται στη γραμμή «Ταμειακά διαθέσιμα και ταμειακά ισοδύναμα». 15. Φόρος Εισοδήματος και Αναβαλλόμενος Φόρος Στο φόρο της περιόδου περιλαμβάνεται ο τρέχων φόρος εισοδήματος και οι αναβαλλόμενοι φόροι. Ο φόρος αναγνωρίζεται στην κατάσταση αποτελεσμάτων, εκτός από τους φόρους που σχετίζονται με κονδύλια που αναγνωρίζονται στα λοιπά συνολικά εισοδήματα ή απευθείας στα ίδια κεφάλαια. Σε αυτή την περίπτωση, ο φόρος αναγνωρίζεται στα λοιπά συνολικά εισοδήματα ή απευθείας στα ίδια κεφάλαια αντίστοιχα. Ο τρέχων φόρος εισοδήματος υπολογίζεται επί του φορολογητέου εισοδήματος της χρήσης, βάσει των ισχυουσών φορολογικών διατάξεων και συντελεστών φόρου, κατά την ημερομηνία κατάρτισης χρηματοοικονομικών καταστάσεων στις χώρες όπου ο Όμιλος δραστηριοποιείται και δημιουργεί φορολογητέο εισόδημα. Η διοίκηση περιοδικά προβαίνει σε εκτιμήσεις κατά την υποβολή φορολογικών δηλώσεων σε περιπτώσεις που οι σχετικές φορολογικές διατάξεις επιδέχονται ερμηνείας και προβαίνει στο σχηματισμό προβλέψεων, όπου χρειάζεται, με βάση τα ποσά που αναμένεται να καταβληθούν στις φορολογικές αρχές. Ο αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος, αφορά περιπτώσεις προσωρινών διαφορών μεταξύ της λογιστικής αξίας των περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων για σκοπούς σύνταξης των χρηματοοικονομικών καταστάσεων και της φορολογικής τους βάσης. Οι αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις αναγνωρίζονται για όλες τις φορολογητέες προσωρινές διαφορές εκτός από τις περιπτώσεις: όπου η αναβαλλόμενη φορολογική υποχρέωση προκύπτει από την αρχική αναγνώριση της υπεραξίας ενός περιουσιακού στοιχείου ή μιας υποχρέωσης σε μία συναλλαγή η οποία δεν είναι συνένωση εταιρειών και κατά τη στιγμή της συναλλαγής δεν επηρεάζει ούτε το λογιστικό κέρδος ούτε το φορολογητέο κέρδος ή ζημιά, και των προσωρινών διαφορών που σχετίζονται με επενδύσεις σε θυγατρικές και συγγενείς εταιρείες, όπου ο χρόνος αντιστροφής των προσωρινών διαφορών μπορεί να ελεγχθεί και είναι πιθανό ότι οι προσωρινές διαφορές δεν θα αντιστραφούν στο προβλεπόμενο μέλλον. Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις αναγνωρίζονται για όλες τις εκπιπτόμενες προσωρινές διαφορές και μεταφερόμενες φορολογικές ζημιές, στο βαθμό που είναι πιθανό ότι θα υπάρχει διαθέσιμο φορολογητέο κέρδος το οποίο θα χρησιμοποιηθεί έναντι των εκπιπτόμενων προσωρινών διαφορών και των μεταφερόμενων αχρησιμοποίητων φορολογικών ζημιών εκτός από τις περιπτώσεις: 134 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ όπου η αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση που σχετίζεται με τις εκπιπτόμενες προσωρινές διαφορές προκύπτει από την αρχική αναγνώριση της υπεραξίας ενός περιουσιακού στοιχείου ή μιας υποχρέωσης σε μια συναλλαγή η οποία δεν είναι συνένωση εταιρειών και κατά τη στιγμή της συναλλαγής δεν επηρεάζει ούτε το λογιστικό κέρδος ούτε το φορολογητέο κέρδος ή ζημιά, και των προσωρινών διαφορών που σχετίζονται με επενδύσεις σε θυγατρικές και συγγενείς εταιρείες, όπου οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις αναγνωρίζονται στο βαθμό που είναι πιθανό ότι οι προσωρινές διαφορές θα αντιστραφούν στο προβλεπόμενο μέλλον και θα υπάρχει διαθέσιμο φορολογητέο εισόδημα το οποίο θα χρησιμοποιηθεί έναντι των προσωρινών διαφορών. Οι αναβαλλόμενοι φόροι υπολογίζονται βάσει φορολογικών συντελεστών που αναμένεται ότι θα ισχύουν στο χρόνο που το περιουσιακό στοιχείο θα αναγνωριστεί ή η υποχρέωση θα διακανονιστεί, και βασίζονται στους φορολογικούς συντελεστές (και φορολογικούς νόμους) που είναι σε ισχύ ή έχουν θεσμοθετηθεί κατά την ημερομηνία κατάρτισης χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Η αξία των αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων ελέγχεται σε κάθε ημερομηνία κατάρτισης χρηματοοικονομικών καταστάσεων και μειώνεται στο βαθμό που δεν είναι πλέον πιθανό να υπάρξει επαρκές φορολογητέο εισόδημα που θα καλύψει την αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση εν μέρει ή στο σύνολό της. 16. Μετοχικό Κεφάλαιο Οι κοινές μετοχές καταχωρούνται στα ίδια κεφάλαια. Τα έξοδα έκδοσης μετοχικού κεφαλαίου, αφαιρούμενης της σχετικής φορολογικής ωφέλειας, συμψηφίζονται με το Αποθεματικό Υπέρ το Άρτιο. 17. Ίδιες Μετοχές Οι ίδιες μετοχές αφορούν μετοχές της Εταιρείας, οι οποίες έχουν εκδοθεί και μεταγενέστερα έχουν επανακτηθεί από την Εταιρεία χωρίς να έχουν ακυρωθεί. Οι ίδιες μετοχές δεν μειώνουν τον αριθμό των μετοχών που έχουν εκδοθεί αλλά μειώνουν τον αριθμό των μετοχών σε κυκλοφορία. Οι ίδιες μετοχές αποτιμώνται στο κόστος κτήσης αφαιρετικά των ιδίων κεφαλαίων. Σε περίπτωση διαγραφής των ιδίων μετοχών, το κόστος κτήσης μειώνει το Μετοχικό Κεφάλαιο και το Αποθεματικό Υπέρ το Άρτιο και οποιαδήποτε διαφορά χρεώνεται στο Υπόλοιπο Κερδών εις Νέο. 18. Μισθώσεις Κατά την έναρξη ισχύος μίας σύμβασης, ο Όμιλος εκτιμά εάν η σύμβαση αποτελεί, ή εμπεριέχει, μίσθωση. Μια σύμβαση αποτελεί, ή εμπεριέχει, μίσθωση εάν η σύμβαση μεταβιβάζει το δικαίωμα ελέγχου της χρήσης ενός αναγνωριζόμενου περιουσιακού στοιχείου για συγκεκριμένη χρονική περίοδο έναντι ανταλλάγματος. Λογιστική μίσθωσης από το μισθωτή Ο Όμιλος εφαρμόζει μια ενιαία προσέγγιση αναγνώρισης και επιμέτρησης για όλες τις μισθώσεις (συμπεριλαμβανομένων των βραχυπρόθεσμων μισθώσεων και των μισθώσεων μικρής αξίας). Ο Όμιλος αναγνωρίζει υποχρεώσεις από μισθώσεις για τις πληρωμές μισθώσεων και περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης που αντιπροσωπεύουν το δικαίωμα χρήσης των υποκείμενων περιουσιακών στοιχείων. i. Περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης Ο Όμιλος και η Εταιρεία αναγνωρίζουν τα περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης κατά την ημερομηνία έναρξης της μισθωτικής περιόδου (δηλ. την ημερομηνία που το υποκείμενο περιουσιακό στοιχείο είναι διαθέσιμο προς χρήση). Τα περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης επιμετρώνται στο κόστος, μειωμένα κατά τις τυχόν σωρευμένες αποσβέσεις και ζημιές απομείωσης και προσαρμόζονται βάσει τυχόν επανεπιμέτρησης της υποχρέωσης από μισθώσεις. Το κόστος των περιουσιακών στοιχείων με δικαίωμα χρήσης αποτελείται από το ποσό της υποχρέωσης από μισθώσεις που αναγνωρίστηκε, τις αρχικές άμεσες δαπάνες και τυχόν μισθώματα τα οποία καταβλήθηκαν κατά την ημερομηνία έναρξης της μισθωτικής περιόδου ή προγενέστερα, μείον οποιαδήποτε κίνητρα μίσθωσης έχουν εισπραχθεί. Τα περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης αποσβένονται με βάση τη σταθερή μέθοδο στη μικρότερη χρονική περίοδο μεταξύ της διάρκειας της μίσθωσης και της ωφέλιμης ζωής τους. Εάν η κυριότητα του μισθωμένου περιουσιακού στοιχείου μεταβιβάζεται στον Όμιλο ή την Εταιρεία στο τέλος της μισθωτικής περιόδου ή εάν το κόστος του αντανακλά την άσκηση δικαιώματος αγοράς, οι αποσβέσεις υπολογίζονται σύμφωνα με την εκτιμώμενη ωφέλιμη ζωή του περιουσιακού στοιχείου. Ο Όμιλος και η Εταιρεία έχουν συμβάσεις μίσθωσης εδαφικών εκτάσεων και κτιρίων (που χρησιμοποιούνται ως γραφεία, καταστήματα, σταθμοί βάσης), τηλεπικοινωνιακού εξοπλισμού και μηχανημάτων, μεταφορικών μέσων καθώς και λοιπού εξοπλισμού που χρησιμοποιούνται στις δραστηριότητές τους. Οι συμβάσεις μίσθωσης μπορεί να περιέχουν μισθωτικά και μη μισθωτικά στοιχεία. Ο Όμιλός έχει επιλέξει να μη διαχωρίσει τα μέρη της σύμβασης που δεν αποτελούν μίσθωση από τα στοιχεία της μίσθωσης και επομένως αντιμετωπίζει κάθε στοιχείο της μίσθωσης και οποιαδήποτε συναφή μέρη που δεν αποτελούν μίσθωση ως μία ενιαία μίσθωση. Τα περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης υπόκεινται σε έλεγχο απομείωσης της αξίας τους όπως περιγράφεται στη λογιστική πολιτική «8. Απομείωση Αξίας Μη Χρηματοοικονομικών Περιουσιακών Στοιχείων (εκτός υπεραξίας)». ii. Υποχρεώσεις από μισθώσεις Κατά την ημερομηνία έναρξης της μίσθωσης, ο Όμιλος και η Εταιρεία επιμετρούν την υποχρέωση από μισθώσεις στην παρούσα αξία των μισθωμάτων τα οποία πρόκειται να καταβληθούν κατά τη διάρκεια μίσθωσης. Τα μισθώματα αποτελούνται από τα σταθερά μισθώματα (περιλαμβανομένων των ουσιαστικά σταθερών μισθωμάτων) μειωμένα κατά τυχόν εισπρακτέα κίνητρα μισθώσεων, τα κυμαινόμενα μισθώματα τα οποία εξαρτώνται από έναν δείκτη ή ένα επιτόκιο και τα ποσά τα οποία αναμένεται να καταβληθούν βάσει των εγγυήσεων υπολειμματικής αξίας. Τα μισθώματα επίσης περιλαμβάνουν την τιμή άσκησης του δικαιώματος αγοράς εάν 135 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ είναι μάλλον βέβαιο ότι ο Όμιλος ή η Εταιρεία θα ασκήσει το εν λόγω δικαίωμα και την καταβολή ρήτρας για καταγγελία της μίσθωσης εάν η διάρκεια μίσθωσης αποτυπώνει την άσκηση δικαιώματος για καταγγελία. Tα κυμαινόμενα μισθώματα τα οποία δεν εξαρτώνται από έναν δείκτη ή ένα επιτόκιο αναγνωρίζονται ως έξοδα στην περίοδο κατά την οποία επήλθε το γεγονός ή ο όρος ενεργοποίησης αυτών των καταβολών. Για την προεξόφληση των μισθωμάτων, ο Όμιλος και η Εταιρεία χρησιμοποιούν το διαφορικό επιτόκιο δανεισμού του Ομίλου καθώς το τεκμαρτό επιτόκιο της μίσθωσης δεν μπορεί να προσδιοριστεί εύκολα. Μετά την ημερομηνία έναρξης της μίσθωσης, το ποσό της υποχρέωσης από μισθώσεις αυξάνεται βάσει των τόκων επί της υποχρέωσης και μειώνεται με την καταβολή των μισθωμάτων. Επιπλέον, η λογιστική αξία της υποχρέωσης από μισθώσεις επανεπιμετράται εάν υπάρχουν επανεκτιμήσεις ή τροποποιήσεις του συμβολαίου μίσθωσης. Λογιστική μίσθωσης από τον εκμισθωτή Μισθώσεις στις οποίες ο εκμισθωτής δεν μεταβιβάζει ουσιαστικά όλα τα οικονομικά οφέλη και κινδύνους που απορρέουν από την κυριότητα του μισθωμένου περιουσιακού στοιχείου κατατάσσονται ως λειτουργικές μισθώσεις. Όταν τα περιουσιακά στοιχεία μισθώνονται με λειτουργική μίσθωση, το περιουσιακό στοιχείο περιλαμβάνεται στην κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης βάσει της φύσης του περιουσιακού στοιχείου. Τα έσοδα από μισθώματα από λειτουργικές μισθώσεις αναγνωρίζονται κατά τους όρους της μίσθωσης με τη σταθερή μέθοδο. Μια μίσθωση που μεταβιβάζει ουσιαστικά όλα τα οικονομικά οφέλη και κινδύνους που απορρέουν από την κυριότητα του μισθωμένου περιουσιακού στοιχείου κατατάσσεται ως χρηματοδοτική μίσθωση. Τα περιουσιακά στοιχεία που τελούν υπό χρηματοδοτική μίσθωση αποαναγνωρίζονται και ο εκμισθωτής αναγνωρίζει μια απαίτηση ποσού ίσου με την καθαρή επένδυση στη μίσθωση. Η απαίτηση από μισθώσεις προεξοφλείται με τη μέθοδο πραγματικού επιτοκίου και η λογιστική αξία προσαρμόζεται αναλόγως. Τα εισπρακτέα μισθώματα αυξάνονται βάσει των τόκων επί της απαίτησης και μειώνονται με την είσπραξη των μισθωμάτων. Υπομισθώσεις Όταν ο Όμιλος είναι ο ενδιάμεσος εκμισθωτής σε μια σύμβαση υπομίσθωσης κατατάσσει την υπομίσθωση ως χρηματοδοτική ή λειτουργική μίσθωση με βάση το περιουσιακό στοιχείο με δικαίωμα χρήσης το οποίο προκύπτει από την κύρια μίσθωση και αντιμετωπίζει λογιστικά την αρχική μίσθωση και την υπομίσθωση ως δυο χωριστές συμβάσεις. Όταν η υπομίσθωση κατατάσσεται ως χρηματοδοτική μίσθωση, το περιουσιακό στοιχείο με δικαίωμα χρήσης που υπομισθώνεται αποαναγνωρίζεται και αναγνωρίζεται μια απαίτηση από μισθώσεις. Ο Όμιλος έχει αρκετές συμβάσεις μίσθωσης καταστημάτων τις οποίες υπομισθώνει σε τρίτους και οι περισσότερες από αυτές έχουν ταξινομηθεί ως χρηματοδοτικές μισθώσεις, λαμβάνοντας υπόψη τη διάρκεια της υπομίσθωσης σε σχέση με την αντίστοιχη διάρκεια της κύριας μίσθωσης. Ανάλυση των μισθώσεων του Ομίλου και της Εταιρείας περιλαμβάνεται στη Σημείωση 5. 19. Κόστος Δανεισμού Το κόστος δανεισμού που σχετίζεται άμεσα με την αγορά, κατασκευή ή παραγωγή ενός παγίου στοιχείου που πληροί τις προϋποθέσεις και απαιτεί ένα σημαντικό χρονικό διάστημα προκειμένου να είναι έτοιμο για χρήση, κεφαλαιοποιείται στο κόστος κτήσης των παγίων στοιχείων. Το υπόλοιπο κόστος δανεισμού καταχωρείται στην κατάσταση αποτελεσμάτων με την πραγματοποίησή του. Το κόστος δανεισμού αποτελείται από τους τόκους και άλλα έξοδα που μια εταιρεία πραγματοποιεί σε σχέση με το δανεισμό κεφαλαίων. 20. Δάνεια Τα ληφθέντα δάνεια αναγνωρίζονται αρχικά στην εύλογη αξία τους μειωμένη κατά το κόστος που αφορά άμεσα τις συναλλαγές αυτές. Μεταγενέστερα, αποτιμώνται στο αναπόσβεστο κόστος. Τα κέρδη ή οι ζημιές από τα στοιχεία αυτά αναγνωρίζονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων σε όλη τη διάρκεια του δανείου με τη μέθοδο του πραγματικού επιτοκίου. 21. Προβλέψεις Οι προβλέψεις αναγνωρίζονται όταν ο Όμιλος ή η Εταιρεία έχει μια παρούσα δέσμευση (νομική ή τεκμαιρόμενη), ως αποτέλεσμα γεγονότων του παρελθόντος, και είναι πιθανό ότι θα υπάρξει εκροή πόρων για τον διακανονισμό της δέσμευσης και το ποσό αυτής μπορεί να εκτιμηθεί αξιόπιστα. Αν η επίπτωση της διαχρονικής αξίας του χρήματος είναι σημαντική οι προβλέψεις αναγνωρίζονται σε προεξοφλημένη βάση με τη χρήση ενός προ φόρου επιτοκίου που αντανακλά τις τρέχουσες εκτιμήσεις της αγοράς για τη διαχρονική αξία του χρήματος και τους κινδύνους που σχετίζονται με την υποχρέωση. Όταν γίνεται προεξόφληση των προβλέψεων, η αύξηση της πρόβλεψης που οφείλεται στο πέρασμα του χρόνου αναγνωρίζεται ως κόστος δανεισμού. Οι προβλέψεις επανεξετάζονται σε κάθε ημερομηνία σύνταξης χρηματοοικονομικών καταστάσεων και αν δεν είναι πλέον πιθανό ότι θα υπάρξει εκροή πόρων για τον διακανονισμό της δέσμευσης, αντιλογίζονται. Οι προβλέψεις χρησιμοποιούνται μόνο για το σκοπό για τον οποίο αρχικά δημιουργήθηκαν. Δεν αναγνωρίζονται προβλέψεις για μελλοντικές ζημιές. Οι ενδεχόμενες απαιτήσεις και οι ενδεχόμενες υποχρεώσεις δεν αναγνωρίζονται στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις. 22. Προμηθευτές Οι εμπορικές υποχρεώσεις αποτελούν υποχρεώσεις προς πληρωμή για προϊόντα ή υπηρεσίες που έχουν αποκτηθεί κατά την άσκηση της συνήθους εμπορικής δραστηριότητας από προμηθευτές. Οι πληρωτέοι λογαριασμοί κατατάσσονται στις βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις, εάν η πληρωμή οφείλεται εντός ενός έτους ή λιγότερο. Αν όχι, παρουσιάζονται ως μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις. Οι 136 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ υποχρεώσεις προς προμηθευτές αναγνωρίζονται αρχικά στην εύλογη αξία τους και αποτιμώνται μεταγενέστερα στο αναπόσβεστο κόστος χρησιμοποιώντας τη μέθοδο του πραγματικού επιτοκίου. 23. Παροχές σε Εργαζομένους Ο Όμιλος παρέχει διάφορα προγράμματα αποζημίωσης προσωπικού μετά την έξοδο από την υπηρεσία, συμπεριλαμβανομένων τόσο προγραμμάτων καθορισμένων εισφορών όσο και προγραμμάτων καθορισμένων παροχών καθώς και άλλα προγράμματα μακροπρόθεσμων παροχών. Περιγραφή των διαφόρων προγραμμάτων παρατίθεται στη Σημείωση 20. Προγράμματα Καθορισμένων Εισφορών Ένα πρόγραμμα καθορισμένων εισφορών είναι ένα συνταξιοδοτικό πρόγραμμα στα πλαίσια του οποίου ο Όμιλος καταβάλλει σταθερές εισφορές σε ένα ξεχωριστό φορέα. Ο Όμιλος δεν έχει καμία νομική ή τεκμαιρόμενη υποχρέωση για να καταβάλλει τυχόν πρόσθετα ποσά, αν ο φορέας δεν κατέχει επαρκή περιουσιακά στοιχεία για να καταβάλει τις παροχές που σχετίζονται με την υπηρεσία κατά την τρέχουσα και τις προηγούμενες περιόδους. Οι υποχρεώσεις για εισφορές σε προγράμματα καθορισμένων εισφορών αναγνωρίζονται ως έξοδα όταν πραγματοποιούνται. Προγράμματα Καθορισμένων Παροχών Ένα πρόγραμμα καθορισμένων παροχών είναι ένα συνταξιοδοτικό πρόγραμμα που δεν είναι πρόγραμμα καθορισμένων εισφορών. Ως επί το πλείστον, τα προγράμματα καθορισμένων παροχών καθορίζουν ένα ποσό παροχών που θα λάβει ο εργαζόμενος κατά τη συνταξιοδότησή του, συνήθως σε συνάρτηση με έναν ή περισσότερους παράγοντες όπως η ηλικία, τα χρόνια υπηρεσίας και οι αποδοχές. Η υποχρέωση που καταχωρείται στην κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης για τα προγράμματα καθορισμένων παροχών είναι η παρούσα αξία της υποχρέωσης καθορισμένων παροχών στο τέλος της περιόδου σύνταξης χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Οι υποχρεώσεις αυτές υπολογίζονται ετησίως από ανεξάρτητους αναλογιστές χρησιμοποιώντας τη μέθοδο της Προβεβλημένης Πιστωτικής Μονάδας (Projected Unit Credit Method). Το προεξοφλητικό επιτόκιο που χρησιμοποιείται είναι η απόδοση υψηλής ποιότητας ευρωπαϊκών εταιρικών ομολόγων που έχουν ημερομηνία λήξης που προσεγγίζει τα χρονικά όρια της σχετικής υποχρέωσης. Το κόστος τρέχουσας υπηρεσίας του προγράμματος καθορισμένων παροχών που αναγνωρίζεται στην κατάσταση αποτελεσμάτων στις αποδοχές προσωπικού, αντανακλά την αύξηση της υποχρέωσης καθορισμένων παροχών που προέρχεται από υπηρεσία εργαζόμενου κατά την τρέχουσα περίοδο, αλλαγές της παροχής, περικοπές και διακανονισμούς. Το κατοχυρωμένο κόστος προϋπηρεσίας καταχωρείται άμεσα στα αποτελέσματα. Τα αναλογιστικά κέρδη ή ζημιές αναγνωρίζονται απευθείας στα λοιπά συνολικά έσοδα στην περίοδο κατά την οποία πραγματοποιούνται και δεν μεταφέρονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων σε μεταγενέστερη περίοδο. Λοιπές μακροπρόθεσμες παροχές σε εργαζομένους Τα αναμενόμενα κόστη αυτών των παροχών καθίστανται δεδουλευμένα κατά τη διάρκεια της απασχόλησης, χρησιμοποιώντας την ίδια λογιστική μεθοδολογία που χρησιμοποιείται για τα προγράμματα καθορισμένων παροχών, με την εξαίρεση των αναλογιστικών κερδών και ζημιών που αναγνωρίζονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων. Αυτές οι υποχρεώσεις αποτιμώνται σε ετήσια βάση από ανεξάρτητους αναλογιστές. Παροχές λόγω εξόδου από την υπηρεσία Οι παροχές λόγω εξόδου από την υπηρεσία είναι πληρωτέες όταν η απασχόληση τερματίζεται από τον Όμιλο πριν από την κανονική ημερομηνία συνταξιοδότησης, ή όταν ένας υπάλληλος αποδέχεται εθελούσια έξοδο ως αντάλλαγμα για αυτές τις παροχές. Ο Όμιλος αναγνωρίζει τις παροχές λόγω εξόδου από την υπηρεσία κατά την προγενέστερη από τις ακόλουθες ημερομηνίες: (α) όταν ο Όμιλος δεν δύναται πλέον να αποσύρει την προσφορά των εν λόγω παροχών και (β) όταν η οικονομική οντότητα αναγνωρίζει το κόστος για την αναδιάρθρωση που εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του ΔΛΠ 37 και συνεπάγεται την καταβολή παροχών λόγω εξόδου από την υπηρεσία. Στην περίπτωση μίας προσφοράς που γίνεται για να ενθαρρύνει την εθελουσία αποχώρηση, οι παροχές λόγω εξόδου από την υπηρεσία υπολογίζονται με βάση τον αριθμό των εργαζομένων που αναμένεται να δεχτούν την προσφορά. Παροχές που οφείλονται 12 μήνες μετά τη λήξη της περιόδου αναφοράς, προεξοφλούνται στην παρούσα αξία τους. 24. Έξοδα προώθησης Όλα τα κόστη προώθησης εξοδοποιούνται με την πραγματοποίησή τους. 25. Κόστη Έρευνας και Ανάπτυξης Το κόστος έρευνας εξοδοποιείται με την πραγματοποίησή του. Το κόστος ανάπτυξης που δεν πληροί τα κριτήρια αναγνώρισης ως περιουσιακό στοιχείο, εξοδοποιείται με την πραγματοποίησή του. 26. Έσοδα από Συμβάσεις με Πελάτες Tα έσοδα από συμβάσεις με πελάτες αναγνωρίζονται όταν ο πελάτης απόκτα τον έλεγχο των αγαθών ή υπηρεσιών σε ποσό που αντανακλά το αντάλλαγμα το οποίο ο Όμιλος ή η Εταιρεία αναμένει να δικαιούται έναντι των εν λόγω αγαθών ή υπηρεσιών. O Όμιλος δραστηριοποιείται στον κλάδο παροχής τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών. Τα τηλεπικοινωνιακά έσοδα περιλαμβάνουν κυρίως τα πάγια τέλη, τα τέλη σύνδεσης, τα τέλη χρήσης και τις πωλήσεις τηλεπικοινωνιακού εξοπλισμού. 137 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ Ο Όμιλος αναγνωρίζει τα έσοδα από πάγια τέλη σταθερής και κινητής σε βάθος χρόνου καθώς ο πελάτης ταυτόχρονα λαμβάνει και αναλώνει τα οφέλη που απορρέουν από την υπηρεσία που παρέχεται από τον Όμιλο. Τα έσοδα από τέλη σύνδεσης, τα οποία γενικά δεν πληρούν τα κριτήρια για να αναγνωριστούν ως χωριστή υποχρέωση εκτέλεσης, αναγνωρίζονται κατά τη διάρκεια της σύμβασης του πελάτη. Τα έσοδα από την πώληση τηλεπικοινωνιακού εξοπλισμού (π.χ. συσκευές κινητής τηλεφωνίας και αξεσουάρ) αναγνωρίζονται σε μια δεδομένη χρονική στιγμή, κατά την παράδοση του εξοπλισμού, δεδομένου ότι αποτελούν γενικά χωριστές υποχρεώσεις εκτέλεσης. Οι υπηρεσίες και ο τηλεπικοινωνιακός εξοπλισμός πωλούνται μεμονωμένα ως ξεχωριστές συμβάσεις με πελάτες ή μαζί ως συνδυαστικό πακέτο αγαθών και υπηρεσιών. Όταν οι συμβάσεις περιλαμβάνουν πολλαπλές υποχρεώσεις εκτέλεσης, το συνολικό τίμημα επιμερίζεται σε κάθε υποχρέωση εκτέλεσης ανάλογα με τις σχετικές αυτοτελείς τιμές πώλησης. Κάθε υποχρέωση εκτέλεσης αντιμετωπίζεται λογιστικά ως ξεχωριστό στοιχείο. Ο Όμιλος εφαρμόζει την προσέγγιση του χαρτοφυλακίου συμβάσεων, αντί να αντιμετωπίσει λογιστικά την κάθε σύμβαση ξεχωριστά. Στην περίπτωση συμβάσεων πολλαπλών στοιχείων με επιδοτούμενα προϊόντα παραδοτέα εκ των προτέρων (π.χ. συμβόλαιο κινητής τηλεφωνίας που πωλείται ως πακέτο μαζί με τη συσκευή), τα έσοδα από το επιδοτούμενο προϊόν που παρέχεται εκ των προτέρων αναγνωρίζονται κατά την παράδοση (σε μια δεδομένη χρονική στιγμή), ενώ τα έσοδα από την παροχή των υπηρεσιών αναγνωρίζονται στην περίοδο κατά την οποία παρέχονται οι υπηρεσίες. Όταν ο Όμιλος εκτελεί τις συμβατικές του υποχρεώσεις μεταβιβάζοντας αγαθά ή υπηρεσίες σε πελάτη προτού ο πελάτης πληρώσει το αντάλλαγμα ή προτού καταστεί απαιτητή η πληρωμή, ο Όμιλος απεικονίζει τη σύμβαση ως συμβατικό περιουσιακό στοιχείο, εξαιρουμένων τυχόν ποσών που απεικονίζονται ως εισπρακτέα. Συμβατικό περιουσιακό στοιχείο είναι το δικαίωμα του Ομίλου σε αντάλλαγμα έναντι αγαθών ή υπηρεσιών τα οποία έχει μεταβιβάσει σε πελάτη. Τα συμβατικά περιουσιακά στοιχεία τυπικά ανακτώνται μεταξύ μίας περιόδου σύμβασης παροχής υπηρεσιών 12 έως 24 μηνών, η οποία καθορίζει το συνήθη κύκλο λειτουργικής δραστηριότητας και συχνά χρησιμοποιείται από τον Όμιλο. Ως εκ τούτου, οποιοδήποτε συμβατικό περιουσιακό στοιχείο που αναγνωρίζεται στο πλαίσιο μιας σύμβασης πολλαπλών στοιχείων, θα ανακτηθεί επίσης στο συνήθη κύκλο λειτουργικής δραστηριότητας της οικονομικής οντότητας και παρουσιάζεται ως κυκλοφορούν περιουσιακό στοιχείο στην κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης. Η αναγνώριση των συμβατικών περιουσιακών στοιχείων του Ομίλου προέρχεται ουσιαστικά από: την προγενέστερη αναγνώριση των εσόδων, για τις περιπτώσεις συμβάσεων πολλαπλών στοιχείων με επιδοτούμενα προϊόντα παραδοτέα εκ των προτέρων, με βάση τις σχετικές αυτοτελείς τιμές πώλησης αυτών των προϊόντων, το επιδοτούμενο κόστος εγκατάστασης το οποίο αντιμετωπίζεται ως χωριστή υποχρέωση εκτέλεσης και επομένως ο Όμιλος επιμερίζει το συνολικό τίμημα σε κάθε υποχρέωση εκτέλεσης της σύμβασης (ανάλογα με τις σχετικές αυτοτελείς τιμές πώλησης), τις περιπτώσεις πωλήσεων μέσω εμπορικών αντιπροσώπων, συμβάσεων με επιδοτούμενα προϊόντα (ή υπηρεσίες) παραδοτέα εκ των προτέρων (π.χ. σύμβαση κινητής με συσκευή). Σε αυτές τις περιπτώσεις, το κόστος επιδοτήσεων προς τους εμπορικούς αντιπροσώπους, αναγνωρίζεται αφαιρετικά του εσόδου από παροχή υπηρεσιών κατά τη διάρκεια της σχετικής σύμβασης. Τα κόστη εξασφάλισης ή εκπλήρωσης μιας σύμβασης αναγνωρίζονται ως περιουσιακό στοιχείο όταν πραγματοποιούνται και επιμερίζονται ως έξοδο στη διάρκεια της περιόδου κατά την οποία αποκομίζεται το σχετικό όφελος. Αυτά τα κόστη συμβάσεων παρουσιάζουν χαρακτηριστικά παρόμοια με αυτά των άυλων περιουσιακών στοιχείων καθώς αντιπροσωπεύουν κυρίως το κόστος απόκτησης πελατειακών σχέσεων. Επομένως, ο Όμιλος κατέληξε ότι τα κόστη συμβάσεων θα παρουσιάζονται, όπως και τα πάγια περιουσιακά στοιχεία, ως μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία στην κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης. Σε γενικές γραμμές, τα κόστη εξασφάλισης ή εκπλήρωσης μιας σύμβασης σε επίπεδο Ομίλου αναφέρονται σε: προμήθειες πωλήσεων σε εμπορικούς αντιπροσώπους (έμμεσο κανάλι πώλησης), προμήθειες πωλήσεων στους υπαλλήλους (άμεσο κανάλι πώλησης) και κόστη εκπλήρωσης υποχρεώσεων εκτέλεσης στο πλαίσιο μιας σύμβασης όταν αυτή αποκτάται, αλλά πριν τη μεταβίβαση αγαθών ή υπηρεσιών στον πελάτη. Οι αποσβέσεις στα κόστη συμβάσεων παρουσιάζονται αντίστοιχα στην κατάσταση αποτελεσμάτων στα λειτουργικά έξοδα, είτε ως «έξοδα εμπορικών προμηθειών», είτε ως «αποδοχές προσωπικού», είτε ως «λοιπά λειτουργικά έξοδα». Όταν ο πελάτης καταβάλει αντάλλαγμα ή ο Όμιλος διατηρεί δικαίωμα επί ενός ποσού ανταλλάγματος το οποίο είναι ανεπιφύλακτο, προτού ο Όμιλος μεταβιβάσει το αγαθό ή την υπηρεσία στον πελάτη, τότε ο Όμιλος απεικονίζει τη σύμβαση ως συμβατική υποχρέωση, όταν η πληρωμή πραγματοποιείται ή καθίσταται απαιτητή (όποιο από τα δύο ισχύει πρώτο). Για τον Όμιλο, οι συμβατικές υποχρεώσεις κυρίως προέρχονται από τα πάγια τέλη που προτιμολογούνται στον πελάτη, τον αχρησιμοποίητο χρόνο ομιλίας, τις συμβατικές υποχρεώσεις από ανέκκλητα δικαιώματα χρήσης δικτύου (IRUs) και τα υπόλοιπα συμβατικών υποχρεώσεων που αφορούν τέλη σύνδεσης. Ορισμένες από τις συμβατικές υποχρεώσεις του Ομίλου αφορούν συμβάσεις υπηρεσιών που διακανονίζονται εντός 12-24 μηνών και συνδέονται με τη συνήθη πορεία του κύκλου λειτουργικής δραστηριότητας. Άλλες ωστόσο, διακανονίζονται σε χρονικό 138 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ διάστημα που υπερβαίνει τη «συνήθη» διάρκεια. Ως εκ τούτου ο Όμιλος κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η πιο συνετή προσέγγιση είναι η παρουσίαση των συμβατικών υποχρεώσεων ως: βραχυπρόθεσμες, για το ποσό των υποχρεώσεων από συμβάσεις με πελάτες που αναμένεται να διακανονιστεί εντός 12 μηνών, μακροπρόθεσμες, για το ποσό των υποχρεώσεων από συμβάσεις με πελάτες που αναμένεται να διακανονιστεί σε διάστημα μεγαλύτερο των 12 μηνών. 27. Κέρδη ανά Μετοχή Τα βασικά κέρδη ανά μετοχή υπολογίζονται διαιρώντας τα καθαρά κέρδη που αποδίδονται στους μετόχους της μητρικής με το μέσο σταθμικό αριθμό μετοχών. Ο σταθμισμένος μέσος αριθμός κοινών μετοχών σε κυκλοφορία κατά τη διάρκεια του έτους είναι ο αριθμός των κοινών μετοχών σε κυκλοφορία στην αρχή του έτους, προσαρμοσμένος με τον αριθμό των κοινών μετοχών που αγοράστηκαν ή εκδόθηκαν κατά τη διάρκεια του έτους πολλαπλασιασμένο με έναν συντελεστή στάθμισης χρόνου. Τα απομειωμένα κέρδη ανά μετοχή υπολογίζονται διαιρώντας το καθαρό κέρδος που αποδίδεται στους μετόχους της μητρικής με το μέσο σταθμικό αριθμό των μετοχών σε κυκλοφορία κατά τη διάρκεια του έτους, προσαρμοσμένο με την επίδραση των δικαιωμάτων προαίρεσης αγοράς μετοχών. 28. Λειτουργικοί Τομείς Δραστηριότητας Οι λειτουργικοί τομείς δραστηριότητας ορίζονται με βάση τη διάρθρωση των εταιρειών του Ομίλου και τις επιχειρηματικές δραστηριότητες, όπως επισκοπούνται από τους υπεύθυνους για τη λήψη οικονομικών αποφάσεων. Οι τομείς που πρέπει να αναφερθούν ξεχωριστά προσδιορίζονται με βάση τα ποσοτικά κριτήρια που θέτει το ΔΠΧΑ 8. Οι πληροφορίες των λειτουργικών τομέων δραστηριότητας που δεν αποτελούν ξεχωριστούς τομείς για αναφορά συγκεντρώνονται και απεικονίζονται σε μια κατηγορία με τίτλο «Λοιπά». Οι λογιστικές πολιτικές των τομέων δραστηριότητας είναι οι ίδιες με εκείνες που ακολουθούνται κατά τη σύνταξη των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Η διοίκηση αξιολογεί την επίδοση των τομέων δραστηριότητας βασιζόμενη στα (α) λειτουργικά κέρδη πριν από χρηματοοικονομικές και επενδυτικές δραστηριότητες, αποσβέσεις και απομειώσεις, κόστη σχετιζόμενα με προγράμματα εθελουσίας αποχώρησης, έξοδα αναδιοργάνωσης και μη επαναλαμβανόμενες νομικές υποθέσεις, (β) στα λειτουργικά κέρδη / (ζημιές) προ χρηματοοικονομικών και επενδυτικών δραστηριοτήτων και (γ) στα καθαρά κέρδη / (ζημιές) χρήσης. 29. Διανομή Μερίσματος Τα μερίσματα που διανέμονται στους μετόχους αναγνωρίζονται ως υποχρέωση τη χρονική στιγμή κατά την οποία εγκρίνονται προς διανομή από τη Γενική Συνέλευση των μετόχων. 30. Παροχές σε Συμμετοχικούς Τίτλους Ένας αριθμός υπαλλήλων (συμπεριλαμβανομένων των βασικών διοικητικών στελεχών) του Ομίλου λαμβάνει αμοιβές με μορφή παροχών σε συμμετοχικούς τίτλους της Εταιρείας, ενώ οι υπάλληλοι παρέχουν τις υπηρεσίες τους σαν τίμημα για αυτές τις αμοιβές. Το κόστος αυτών των παροχών προσδιορίζεται με βάση την εύλογη αξία των σχετικών δικαιωμάτων κατά την ημερομηνία που αυτά χορηγούνται, με χρήση ενός κατάλληλου μοντέλου αποτίμησης και αναγνωρίζεται ως δαπάνη στην περίοδο από την ημερομηνία χορήγησης μέχρι την ημερομηνία ωρίμανσης των σχετικών δικαιωμάτων με ταυτόχρονη αύξηση των ιδίων κεφαλαίων. Όταν οι όροι ενός τέτοιου προγράμματος τροποποιούνται, η ελάχιστη δαπάνη που αναγνωρίζεται αφορά στην αρχική δαπάνη που θα αναγνωριζόταν αν οι όροι δεν είχαν τροποποιηθεί εφόσον οι αρχικοί όροι του προγράμματος ικανοποιούνται. Επιπρόσθετη δαπάνη αναγνωρίζεται για κάθε τροποποίηση που αυξάνει τη συνολική εύλογη αξία των σχετικών δικαιωμάτων, ή είναι με οποιοδήποτε τρόπο επωφελή για τον υπάλληλο που συμμετέχει στο πρόγραμμα, όπως υπολογίζεται κατά την ημερομηνία τροποποίησης. 31. Συμφωνίες Παραχώρησης Οι συμφωνίες παραχώρησης του Ομίλου αφορούν στην ανάθεση ανάπτυξης και λειτουργίας δημόσιων ευρυζωνικών δικτύων (οι «Παραχωρήσεις») από μια οντότητα του δημοσίου τομέα (η «Παραχωρούσα Αρχή»). Κάθε Παραχώρηση αναφέρεται σε μια συγκεκριμένη περιοχή στην Ελλάδα και στη Ρουμανία και έχει αναληφθεί από θυγατρικές εταιρείες του Ομίλου, («Φορέας/(είς) Εκμετάλλευσης»), στις οποίες έχουν ανατεθεί, ξεχωριστά στην καθεμία, οι συμφωνίες παραχώρησης. Η Παραχωρούσα Αρχή ορίζει τις υπηρεσίες που μπορούν να προσφερθούν από τον Όμιλο και η τιμολόγηση αυτών των υπηρεσιών είναι ρυθμιζόμενη. Η Παραχωρούσα Αρχή ελέγχει επίσης την υποδομή ευρυζωνικού δικτύου που θα πρέπει να της επιστραφεί κατά τη λήξη της συμφωνίας. Η λειτουργική διάρκεια είναι για Ελλάδα και Ρουμανία 15 και 18 χρόνια αντίστοιχα. Σύμφωνα με αυτές τις συμφωνίες, ο Όμιλος αναγνωρίζει ένα άυλο περιουσιακό στοιχείο και ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο. Άυλο Περιουσιακό Στοιχείο Το άυλο περιουσιακό στοιχείο αντιστοιχεί στο δικαίωμα που χορηγείται από την Παραχωρούσα Αρχή στον Φορέα Εκμετάλλευσης να χρεώνει τους τηλεπικοινωνιακούς παρόχους για τη χρήση της υποδομής. Περιλαμβάνεται στα «Λοιπά άυλα περιουσιακά στοιχεία». Τα δικαιώματα παραχώρησης κεφαλαιοποιούνται με βάση το κόστος των κεφαλαιουχικών δαπανών που πραγματοποιούνται σε σχέση με την παραχώρηση, μειωμένα με τις επιχορηγήσεις που ελήφθησαν από την Παραχωρούσα Αρχή και περιλαμβάνουν τα κόστη δανεισμού για τις κεφαλαιουχικές δαπάνες που πληρούν τις προϋποθέσεις. Μετά την αρχική αναγνώριση, τα δικαιώματα παραχώρησης αποτιμώνται στο κόστος κτήσης μείον τις σωρευμένες αποσβέσεις και τις ζημιές απομείωσης. Τα δικαιώματα 139 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ παραχώρησης αποσβένονται κατά τη διάρκεια της εκτιμώμενης ωφέλιμης ζωής τους, η οποία είναι η περίοδος παραχώρησης κατά την οποία είναι διαθέσιμα για χρήση. Χρηματοοικονομικό Περιουσιακό Στοιχείο (Χρηματοδοτική συμβολή από Δημόσιο) Το χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο αναγνωρίζεται στο βαθμό που ο φορέας εκμετάλλευσης έχει ανεπιφύλακτο συμβατικό δικαίωμα να λάβει χρηματικό αντάλλαγμα από την Παραχωρούσα Αρχή για τις υπηρεσίες κατασκευής. Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που προκύπτουν από τη συμφωνία παραχώρησης περιλαμβάνονται στην ενοποιημένη κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης στο κονδύλι «Λοιπά κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία». Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία, που αναγνωρίζονται ως αποτέλεσμα της σύμβασης παραχώρησης, κατά την αρχική αναγνώριση αποτιμώνται στην εύλογη αξία. Μετά την αρχική αναγνώριση λογιστικοποιούνται στο αποσβεσμένο κόστος, σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 9 «Χρηματοοικονομικά Μέσα». Κατασκευή ή αναβάθμιση υποδομής δημόσιας υπηρεσίας Ο Όμιλος αναγνωρίζει τα έσοδα της σύμβασης κατασκευής σε βάθος χρόνου επιμετρώντας την πρόοδο προς την εκπλήρωση της εν λόγω υποχρέωσης χρησιμοποιώντας τη μέθοδο εισροών, σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 15 «Έσοδα από συμβάσεις με πελάτες». Ο Όμιλος επιμετρά την πρόοδο προς την εκπλήρωση της εν λόγω υποχρέωσης βάσει του ποσοστού των συνολικών δαπανών κατά την ημερομηνία αναφοράς. Το κόστος κατασκευής αναγνωρίζεται στην κατάσταση αποτελεσμάτων στο «Κόστος κατασκευής δικτύου» ενώ το αντίστοιχο έσοδο περιλαμβάνεται στα «Λοιπά έσοδα». Υπηρεσίες λειτουργίας Μετά την κατασκευαστική περίοδο, τα έσοδα από τη λειτουργία της υποδομής αναγνωρίζονται σύμφωνα με τα σχετικά πρότυπα, ανάλογα με τη φύση του παρεχόμενου αγαθού ή υπηρεσίας. Συμβατικές υποχρεώσεις για τη διατήρηση και την αποκατάσταση των υποδομών Μετά την κατασκευαστική περίοδο, οι συμβατικές υποχρεώσεις για τη διατήρηση ή την αποκατάσταση της υποδομής λογιστικοποιούνται σύμφωνα με το ΔΛΠ 37 «Προβλέψεις, ενδεχόμενες υποχρεώσεις και ενδεχόμενα περιουσιακά στοιχεία». 32. Αναταξινομήσεις Κονδυλίων Έχουν πραγματοποιηθεί αναταξινομήσεις κονδυλίων στις συγκριτικές χρηματοοικονομικές καταστάσεις, προκειμένου αυτές να καταστούν συγκρίσιμες με τον τρόπο παρουσίασης των αντίστοιχων κονδυλίων στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις της κλειόμενης χρήσης. Για λόγους συγκρισιμότητας επίσης, έγιναν αναταξινομήσεις κονδυλίων στις Σημειώσεις. Όλες οι παραπάνω αναταξινομήσεις κονδυλίων δεν είχαν καμία επίδραση στα ίδια κεφάλαια ή στην κατάσταση αποτελεσμάτων του Ομίλου και της Εταιρείας. Αναλυτικές πληροφορίες για τη φύση αυτών των αναταξινομήσεων παρατίθενται στη Σημείωση 31. 140 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ 4. ΕΝΣΩΜΑΤΑ ΠΑΓΙΑ Τα ενσώματα πάγια αναλύονται ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2019 Αξία κτήσης Σωρευμένες αποσβέσεις Αναπόσβεστη αξία 31/12/2019 Προσθήκες και μεταφορές Μειώσεις και μεταφορές - αξία κτήσης Μειώσεις και μεταφορές σωρευμένες αποσβέσεις Μεταφορές λόγω αντιστροφής επιμερισμού τιμήματος εξαγοράς TELEKOM ROMANIA Συναλλαγματικές διαφορές - αξία κτήσης Συναλλαγματικές διαφορές σωρευμένες αποσβέσεις Αποσβέσεις χρήσης - απομειώσεις Διακοπείσες δραστηριότητες - αξία κτήσης Διακοπείσες δραστηριότητες σωρευμένες αποσβέσεις Αναπόσβεστη αξία 31/12/2020 31/12/2020 Αξία κτήσης Σωρευμένες αποσβέσεις Αναπόσβεστη αξία 31/12/2020 Προσθήκες και μεταφορές Μειώσεις και μεταφορές - αξία κτήσης Μειώσεις και μεταφορές σωρευμένες αποσβέσεις Συναλλαγματικές διαφορές - αξία κτήσης Συναλλαγματικές διαφορές σωρευμένες αποσβέσεις Ανακατανομή απομείωσης Αποσβέσεις χρήσης - απομειώσεις Αναπόσβεστη αξία 31/12/2021 31/12/2021 Αξία κτήσης Σωρευμένες αποσβέσεις Αναπόσβεστη αξία 31/12/2021 ΓΗΠΕΔΑΟΙΚΟΠΕΔΑ ΚΤΙΡΙΑ ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΑ – ΤΗΛΕΠ/ΚΟΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΛΟΙΠΟΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ, ΕΠΙΠΛΑ & ΜΕΤΑΦ. ΜΕΣΑ ΕΡΓΑ ΥΠΟ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΥΛΙΚΑ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΣΥΝΟΛΟ 42,4 42,4 - 919,7 (649,6) 270,1 9,1 12.699,4 (11.114,8) 1.584,6 417,7 503,6 (402,1) 101,5 20,0 289,2 289,2 280,5 53,5 14.507,8 - (12.166,5) 53,5 2.341,3 71,4 798,7 (0,5) (55,8) (1.189,9) (18,6) (360,0) (66,3) (1.691,1) - 51,2 1.189,9 18,3 - - 1.259,4 - (90,8) 128,3 (37,5) - - - - (7,0) (77,3) (1,6) (1,3) (0,4) (87,6) (7,7) 6,2 (29,9) 74,8 (333,4) 1,6 (20,9) - (9,7) 82,6 (401,6) (2,0) (346,2) (3.448,2) (83,4) (42,6) (11,8) (3.934,2) 32,2 305,1 112,0 3.311,1 1.657,6 76,9 56,3 165,8 36,7 3.693,1 2.060,6 39,9 (7,7) 32,2 - 666,5 (554,5) 112,0 5,5 10.898,0 (9.240,4) 1.657,6 331,3 438,5 (382,2) 56,3 13,3 165,8 165,8 272,7 36,7 12.245,4 - (10.184,8) 36,7 2.060,6 70,7 693,5 - (2,5) (702,6) (3,5) (248,6) (60,7) (1.017,9) - 2,5 702,0 3,5 - - 708,0 - (0,1) (14,8) (0,1) (0,3) - (15,3) (1,6) 30,6 0,1 1,6 (18,7) 100,4 13,4 (324,5) 1.662,4 0,1 (17,9) 51,7 189,6 (1,1) 45,6 13,6 (362,2) 2.080,3 39,9 (9,3) 30,6 669,4 (569,0) 100,4 10.511,9 (8.849,5) 1.662,4 448,2 (396,5) 51,7 189,6 189,6 45,6 45,6 11.904,6 (9.824,3) 2.080,3 Δεν υπάρχουν εμπράγματα βάρη επί των ενσώματων παγίων. Τα ενσώματα πάγια περιλαμβάνουν επενδυτικά ακίνητα λογιστικής αξίας Ευρώ 17,7 την 31 Δεκεμβρίου 2021 (31 Δεκεμβρίου 2020: Ευρώ 19,9), η εύλογη αξία των οποίων ανέρχεται σε Ευρώ 176,7 (31 Δεκεμβρίου 2020: Ευρώ 172,6). Η εύλογη αξία των επενδυτικών ακινήτων βασίζεται σε μεθόδους αποτίμησης και παραδοχές που σε σημαντικό βαθμό δεν βασίζονται σε παρατηρήσιμα δεδομένα της αγοράς (Επίπεδο 3 - της ιεραρχίας εύλογης αξίας όπως καθορίζεται στο ΔΠΧΑ 13). Το ποσό των τόκων κατασκευαστικής περιόδου που κεφαλαιοποιήθηκε από τον Όμιλο στη χρήση 2021 και στη χρήση 2020 ως μέρος του κόστους των περιουσιακών στοιχείων που πληρούν τις προϋποθέσεις, ανέρχεται σε Ευρώ 2,2 και Ευρώ 3,5 αντίστοιχα. Τα ποσά αυτά υπολογίστηκαν με βάση ένα μέσο επιτόκιο κεφαλαιοποίησης, το οποίο για τις χρήσεις 2021 και 2020 ήταν 1,5% και 2,1% αντίστοιχα. 141 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 Αξία κτήσης Σωρευμένες αποσβέσεις Αναπόσβεστη αξία 31/12/2019 Προσθήκες και μεταφορές Μειώσεις και μεταφορές - αξία κτήσης Μειώσεις και μεταφορές σωρευμένες αποσβέσεις Αποσβέσεις χρήσης - απομειώσεις Αναπόσβεστη αξία 31/12/2020 31/12/2020 Αξία κτήσης Σωρευμένες αποσβέσεις Αναπόσβεστη αξία 31/12/2020 Απόσχιση κλάδων - αξία κτήσης (Σημείωση 9) Απόσχιση κλάδων - σωρευμένες αποσβέσεις (Σημείωση 9) Προσθήκες και μεταφορές Μειώσεις και μεταφορές - αξία κτήσης Μειώσεις και μεταφορές σωρευμένες αποσβέσεις Αποσβέσεις χρήσης - απομειώσεις Αναπόσβεστη αξία 31/12/2021 31/12/2021 Αξία κτήσης Σωρευμένες αποσβέσεις Αναπόσβεστη αξία 31/12/2021 ΚΤΙΡΙΑ ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΑ – ΤΗΛΕΠ/ΚΟΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΛΟΙΠΟΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ, ΕΠΙΠΛΑ & ΜΕΤΑΦ. ΜΕΣΑ ΕΡΓΑ ΥΠΟ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΥΛΙΚΑ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ 111,8 (81,0) 30,8 3,6 8.011,8 (6.963,0) 1.048,8 206,2 131,7 (102,3) 29,4 5,0 126,3 126,3 103,6 43,6 43,6 54,8 8.425,2 (7.146,3) 1.278,9 373,2 (0,1) (1.019,2) (3,7) (164,1) (52,0) (1.239,1) 0,1 (4,6) 29,8 1.019,2 (164,7) 1.090,3 3,7 (6,7) 27,7 65,8 (9,7) 36,7 1.023,0 (185,7) 1.250,3 115,3 (85,5) 29,8 7.198,8 (6.108,5) 1.090,3 133,0 (105,3) 27,7 65,8 65,8 36,7 36,7 7.549,6 (6.299,3) 1.250,3 (21,1) (47,4) (17,6) - - (86,1) 20,2 3,2 43,5 175,0 16,0 4,5 102,6 70,7 79,7 356,0 - (618,1) (0,5) (112,7) (60,7) (792,0) (3,9) 28,2 618,1 (164,7) 1.096,7 0,5 (6,6) 24,0 55,7 (1,1) 45,6 618,6 (176,3) 1.250,2 97,4 (69,2) 28,2 6.708,3 (5.611,6) 1.096,7 119,4 (95,4) 24,0 55,7 55,7 45,6 45,6 7.026,4 (5.776,2) 1.250,2 ΣΥΝΟΛΟ Δεν υπάρχουν εμπράγματα βάρη επί των ενσώματων παγίων. Το ποσό των τόκων κατασκευαστικής περιόδου που κεφαλαιοποιήθηκε από τον ΟΤΕ στη χρήση 2021 και στη χρήση 2020 ως μέρος του κόστους των περιουσιακών στοιχείων που πληρούν τις προϋποθέσεις, ανέρχεται σε Ευρώ 2,2 και Ευρώ 3,5 αντίστοιχα. Τα ποσά αυτά υπολογίστηκαν με βάση ένα μέσο επιτόκιο κεφαλαιοποίησης, το οποίο για τις χρήσεις 2021 και 2020 ήταν 1,5% και 2,1% αντίστοιχα. 142 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ 5. ΜΙΣΘΩΣΕΙΣ Τα περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης αναλύονται ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2019 Αξία κτήσης Σωρευμένες αποσβέσεις Αναπόσβεστη αξία 31/12/2019 Προσθήκες Μειώσεις - αξία κτήσης Μειώσεις - σωρευμένες αποσβέσεις Συναλλαγματικές διαφορές - αξία κτήσης Συναλλαγματικές διαφορές - σωρευμένες αποσβέσεις Αποσβέσεις χρήσης Διακοπείσες δραστηριότητες - αξία κτήσης Διακοπείσες δραστηριότητες - σωρευμένες αποσβέσεις Αναπόσβεστη αξία 31/12/2020 31/12/2020 Αξία κτήσης Σωρευμένες αποσβέσεις Αναπόσβεστη αξία 31/12/2020 Προσθήκες Μειώσεις - αξία κτήσης Μειώσεις - σωρευμένες αποσβέσεις Συναλλαγματικές διαφορές - αξία κτήσης Συναλλαγματικές διαφορές - σωρευμένες αποσβέσεις Αποσβέσεις χρήσης Αναπόσβεστη αξία 31/12/2021 31/12/2021 Αξία κτήσης Σωρευμένες αποσβέσεις Αναπόσβεστη αξία 31/12/2021 ΚΤΙΡΙΑ ΚΑΙ ΕΔΑΦΙΚΕΣ ΕΚΤΑΣΕΙΣ ΤΗΛΕΠ/ΚΟΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ & ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΑ ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΣΑ & ΛΟΙΠΟΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΣΥΝΟΛΟ 392,4 (62,7) 329,7 48,2 (11,5) 2,9 (1,7) 71,2 (9,1) 62,1 13,3 (0,8) 0,2 (0,2) 38,2 (11,4) 26,8 6,9 (1,9) 0,7 (0,3) 501,8 (83,2) 418,6 68,4 (14,2) 3,8 (2,2) 0,6 (56,3) (27,3) 0,1 (8,9) (17,2) 0,1 (11,3) (10,5) 0,8 (76,5) (55,0) 10,9 295,5 3,0 51,6 4,5 15,0 18,4 362,1 400,1 (104,6) 295,5 61,4 (108,0) 5,5 (1,3) 66,3 (14,7) 51,6 4,6 (0,7) 0,3 - 32,4 (17,4) 15,0 12,1 (3,7) 2,2 - 498,8 (136,7) 362,1 78,1 (112,4) 8,0 (1,3) 0,6 (55,9) 197,8 (6,2) 49,6 (8,3) 17,3 0,6 (70,4) 264,7 352,2 (154,4) 197,8 70,2 (20,6) 49,6 40,8 (23,5) 17,3 463,2 (198,5) 264,7 Το 2021, σε σχέση με τη σύμβαση μίσθωσης συγκεκριμένων γραφείων του Ομίλου, διενεργήθηκε επανεκτίμηση της περιόδου μίσθωσης που καλυπτόταν από δικαίωμα καταγγελίας, βασιζόμενη σε τρέχουσες περιστάσεις και γεγονότα. Ως αποτέλεσμα, ποσό Ευρώ 95,8 αναγνωρίστηκε ως μείωση των υποχρεώσεων από μισθώσεις και των περιουσιακών στοιχείων με δικαίωμα χρήσης του Ομίλου. 143 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 Αξία κτήσης Σωρευμένες αποσβέσεις Αναπόσβεστη αξία 31/12/2019 Προσθήκες Μειώσεις - αξία κτήσης Μειώσεις - σωρευμένες αποσβέσεις Αποσβέσεις χρήσης Αναπόσβεστη αξία 31/12/2020 31/12/2020 Αξία κτήσης Σωρευμένες αποσβέσεις Αναπόσβεστη αξία 31/12/2020 Απόσχιση κλάδων - αξία κτήσης (Σημείωση 9) Απόσχιση κλάδων - σωρευμένες αποσβέσεις (Σημείωση 9) Προσθήκες Μειώσεις - αξία κτήσης Μειώσεις - σωρευμένες αποσβέσεις Αποσβέσεις χρήσης Αναπόσβεστη αξία 31/12/2021 31/12/2021 Αξία κτήσης Σωρευμένες αποσβέσεις Αναπόσβεστη αξία 31/12/2021 ΚΤΙΡΙΑ ΚΑΙ ΕΔΑΦΙΚΕΣ ΕΚΤΑΣΕΙΣ ΤΗΛΕΠ/ΚΟΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ & ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΑ ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΣΑ & ΛΟΙΠΟΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΣΥΝΟΛΟ 279,2 (37,2) 242,0 14,0 (5,4) 0,7 (37,7) 213,6 16,7 (4,1) 12,6 2,6 (0,1) 0,1 (4,4) 10,8 21,8 (6,0) 15,8 1,5 (0,5) 0,2 (5,9) 11,1 317,7 (47,3) 270,4 18,1 (6,0) 1,0 (48,0) 235,5 287,8 (74,2) 213,6 (54,1) 19,2 (8,4) 10,8 - 22,8 (11,7) 11,1 (15,5) 329,8 (94,3) 235,5 (69,6) 9,7 0,8 (2,8) 0,2 (31,2) 136,2 2,0 (3,2) 9,6 7,5 2,9 (0,7) 0,6 (1,5) 4,4 17,2 5,7 (3,5) 0,8 (35,9) 150,2 231,7 (95,5) 136,2 21,2 (11,6) 9,6 9,5 (5,1) 4,4 262,4 (112,2) 150,2 Οι αποσβέσεις χρήσης της Εταιρείας περιλαμβάνουν ποσό Ευρώ 31,3 (2020: Ευρώ 35,3) σε σχέση με συμβάσεις μισθώσεων με συνδεδεμένα μέρη. Η ενοποιημένη και εταιρική κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης, περιλαμβάνει τα παρακάτω ποσά που σχετίζονται με υποχρεώσεις από μισθώσεις: Υποχρεώσεις από μισθώσεις (μακροπρόθεσμο μέρος) Υποχρεώσεις από μισθώσεις (βραχυπρόθεσμο μέρος) Συνολικές υποχρεώσεις από μισθώσεις ΟΜΙΛΟΣ 2021 189,2 71,7 260,9 2020 290,6 61,2 351,8 ΕΤΑΙΡΕΙΑ 2021 2020 126,5 195,3 25,3 44,8 151,8 240,1 Οι τόκοι από υποχρεώσεις μισθώσεων του Ομίλου και της Εταιρείας ανέρχονται σε Ευρώ 15,4 (2020: Ευρώ 19,0) και Ευρώ 6,4 (2020: Ευρώ 13,4) αντίστοιχα. Οι τόκοι της Εταιρείας περιλαμβάνουν ποσό Ευρώ 6,0 (2020: Ευρώ 11,9) σε σχέση με τόκους από υποχρεώσεις μισθώσεων σε συνδεμένα μέρη. Οι συνολικές ταμειακές εκροές του Ομίλου και της Εταιρείας για μισθώσεις το 2021 ανέρχονται σε Ευρώ 85,4 (2020: Ευρώ 82,5) και Ευρώ 43,6 (2020: Ευρώ 61,1) αντίστοιχα. Η ωρίμανση των υποχρεώσεων από μισθώσεις αναλύεται στη Σημείωση 30. Ο Όμιλος και η Εταιρεία έχουν ορισμένες συμβάσεις μίσθωσης που περιλαμβάνουν δικαιώματα παράτασης. Τα περισσότερα από αυτά τα δικαιώματα δεν έχουν συμπεριληφθεί στις υποχρεώσεις από μισθώσεις διότι δεν υπάρχει εύλογη βεβαιότητα ότι οι μισθώσεις θα ανανεωθούν. Υπομισθώσεις – Απαιτήσεις από μισθώσεις Υπάρχουν αρκετές συμφωνίες υπομίσθωσης, όπου ο Όμιλος ενεργεί ως ενδιάμεσος εκμισθωτής και αυτές οι συμφωνίες έχουν κατηγοριοποιηθεί ως χρηματοδοτικές μισθώσεις. Το σχετικό ποσό για τις νέες υπομισθώσεις, οι οποίες χαρακτηρίστηκαν ως χρηματοδοτικές, για τη χρήση 2021 ήταν Ευρώ 4,6 (2020: Ευρώ 3,1). 144 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ Το μακροπρόθεσμο μέρος των απαιτήσεων από μισθώσεις για τον Όμιλο και την Εταιρεία περιλαμβάνεται στη γραμμή «Λοιπά μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία», ενώ το βραχυπρόθεσμο μέρος περιλαμβάνεται στη γραμμή «Λοιπά κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία». Οι απαιτήσεις από χρηματοδοτικές μισθώσεις αναλύονται ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ 2021 Απαιτήσεις από μισθώσεις (μακροπρόθεσμο μέρος) Απαιτήσεις από μισθώσεις (βραχυπρόθεσμο μέρος) Συνολικές απαιτήσεις από μισθώσεις ΕΤΑΙΡΕΙΑ 2020 15,2 3,9 19,1 2021 14,0 3,4 17,4 2020 0,2 0,2 0,4 0,2 0,1 0,3 Τα έσοδα από τόκους επί των απαιτήσεων από χρηματοδοτικές μισθώσεις ανέρχονται σε Ευρώ 0,8 για τον Όμιλο (2020: Ευρώ 0,9) και Ευρώ μηδέν για την Εταιρεία (2020: Ευρώ μηδέν). 6. ΥΠΕΡΑΞΙΑ Η υπεραξία την 31 Δεκεμβρίου 2021 ανερχόταν σε Ευρώ 376,6 (31 Δεκεμβρίου 2020: Ευρώ 376,6). Η υπεραξία αφορά τη δραστηριότητα κινητής τηλεφωνίας του Ομίλου στην Ελλάδα, η οποία έχει οριστεί ως μονάδα δημιουργίας ταμειακών ροών (Όμιλος COSMOTE – Ελλάδα), για την οποία διενεργείται έλεγχος απομείωσης. Το ανακτήσιμο ποσό της μονάδας δημιουργίας ταμειακών ροών Ομίλου COSMOTE - Ελλάδα, προσδιορίστηκε με βάση τη μέθοδο της αξίας χρήσης. Η αξία χρήσης υπολογίστηκε χρησιμοποιώντας προβλέψεις ταμειακών ροών που βασίστηκαν στα εγκεκριμένα από τη διοίκηση τετραετή επιχειρηματικά σχέδια και οι οποίες προβλήθηκαν αρχικά σε περίοδο δεκαετίας και μετά στο διηνεκές. Η επιλογή του χρονικού ορίζοντα της δεκαετίας αντικατοπτρίζει τις παραδοχές για τις βραχυπρόθεσμες και μεσοπρόθεσμες εξελίξεις της αγοράς και επιλέχθηκε ώστε να έχει επιτευχθεί μια σταθερή πορεία (steady state) στις επιχειρηματικές προοπτικές που είναι απαραίτητες για τον υπολογισμό της αξίας στο διηνεκές. Η συγκεκριμένη επιλογή μπορεί να δημιουργηθεί μόνο βάσει αυτού του ορίζοντα προγραμματισμού ιδίως λόγω των μακροπρόθεσμων επενδυτικών κύκλων στον κλάδο των τηλεπικοινωνιών, καθώς και των επενδύσεων που έχουν προγραμματιστεί και αναμένονται μακροπρόθεσμα για την απόκτηση και την επέκταση των δικαιωμάτων χρήσης ραδιοφάσματος. Για την προβολή των ταμειακών ροών για το διάστημα πέραν της δεκαετίας, χρησιμοποιήθηκε ως υπόθεση δείκτης ανάπτυξης 1% (31 Δεκεμβρίου 2020: 2%). Οι βασικές παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν από τη διοίκηση κατά τον υπολογισμό των προβλέψεων των ταμειακών ροών στα πλαίσια διενέργειας του ετήσιου ελέγχου για την απομείωση της αξίας της υπεραξίας είναι οι ακόλουθες: Επιτόκιο μηδενικού κινδύνου: Το επιτόκιο μηδενικού κινδύνου καθορίστηκε με βάση εξωτερική πληροφόρηση που λήφθηκε για την αγορά της χώρας. Προϋπολογιστικά περιθώρια κέρδους: Τα προϋπολογιστικά περιθώρια λειτουργικού κέρδους προ χρηματοοικονομικών και επενδυτικών δραστηριοτήτων και τα λειτουργικά κέρδη προ χρηματοοικονομικών και επενδυτικών δραστηριοτήτων, αποσβέσεων και απομειώσεων υπολογίστηκαν με βάση τα πραγματικά ιστορικά στοιχεία των τελευταίων ετών, προσαρμοσμένα προκειμένου να ληφθούν υπόψη οι αναμενόμενες μεταβολές λειτουργικής κερδοφορίας. Οι βασικές παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν είναι συνεπείς με ανεξάρτητες εξωτερικές πηγές πληροφόρησης. Οι βασικές παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν για τον υπολογισμό της αξίας χρήσης του Ομίλου COSMOTE – Ελλάδας, λαμβάνοντας επίσης υπόψη τις τρέχουσες συνθήκες της αγοράς, είναι οι εξής: Παραδοχές Επιτόκιο προεξόφλησης, σταθμισμένος μέρος όρος Μέσος ρυθμός αύξησης εσόδων Λειτουργικά κέρδη προ χρηματοοικονομικών και επενδυτικών δραστηριοτήτων, αποσβέσεων και απομειώσεων, περιθώριο (10-ετία) 2021 5,9% 0,0% 2020 6,2% 0,7% 40,9% - 43,5% 40,2% - 43,4% Με βάση τα αποτελέσματα του ελέγχου απομείωσης, κατά την 31 Δεκεμβρίου 2021, δεν προέκυψαν ζημιές απομείωσης στη λογιστική αξία της υπεραξίας για τον ‘Όμιλο COSMOTE - Ελλάδα. 145 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ Την 31 Δεκεμβρίου 2021, το ανακτήσιμο ποσό για τη συγκεκριμένη μονάδα δημιουργίας ταμειακών ροών σε σύγκριση με την αντίστοιχη λογιστική αξία, υποδεικνύει ότι υπάρχει σημαντικό περιθώριο και οποιαδήποτε ουσιαστική μεταβολή στις παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν δεν θα είχε ως αποτέλεσμα τη μείωση της λογιστικής αξίας της υπεραξίας. Αν ο δείκτης ανάπτυξης που έχει χρησιμοποιηθεί στον έλεγχο απομείωσης για την πρόβλεψη των ταμειακών ροών πέραν της περιόδου των δέκα ετών, ήταν 0,5% χαμηλότερος, το ανακτήσιμο ποσό για τη συγκεκριμένη μονάδα δημιουργίας ταμειακών ροών σε σύγκριση με την αντίστοιχη λογιστική αξία, θα υποδείκνυε ένα σημαντικό περιθώριο. Αν το επιτόκιο προεξόφλησης που έχει χρησιμοποιηθεί στον έλεγχο απομείωσης, ήταν 1,0% υψηλότερο, το ανακτήσιμο ποσό για τη συγκεκριμένη μονάδα δημιουργίας ταμειακών ροών σε σύγκριση με την αντίστοιχη λογιστική αξία, θα υποδείκνυε ότι υπάρχει ένα σημαντικό περιθώριο. 7. ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΕΣ ΑΔΕΙΕΣ Οι τηλεπικοινωνιακές άδειες περιλαμβάνουν άδειες που έχουν αποκτηθεί κυρίως για τις δραστηριότητες κινητής τηλεφωνίας του Ομίλου. Η κίνηση των τηλεπικοινωνιακών αδειών αναλύεται ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ 31 Δεκεμβρίου Αξία κτήσης Σωρευμένες αποσβέσεις Αναπόσβεστη αξία 31 Δεκεμβρίου Προσθήκες Λοιπές κινήσεις, αξία κτήσης Συναλλαγματικές διαφορές, αξία κτήσης Συναλλαγματικές διαφορές, σωρευμένες αποσβέσεις Αποσβέσεις χρήσης - απομειώσεις Διαγραφές, αξία κτήσης Διαγραφές, σωρευμένες αποσβέσεις Διακοπείσες δραστηριότητες – αξία κτήσης Διακοπείσες δραστηριότητες – σωρευμένες αποσβέσεις Αναπόσβεστη αξία 31 Δεκεμβρίου 31 Δεκεμβρίου Αξία κτήσης Σωρευμένες αποσβέσεις Αναπόσβεστη αξία 31 Δεκεμβρίου 2021 2020 1.026,3 (665,3) 361,0 25,0 (4,6) 4,6 (37,1) 348,9 973,4 (589,8) 383,6 125,5 9,2 (6,5) 4,2 (146,9) (5,6) 5,6 (69,7) 61,6 361,0 1.046,7 (697,8) 348,9 1.026,3 (665,3) 361,0 Την 15 Νοεμβρίου 2021 η TELEKOM ROMANIA MOBILE επέκτεινε τα δικαιώματα χρήσης ραδιοφάσματος έναντι ποσού Ευρώ 25,0. Τα ανωτέρω δικαιώματα έχουν διάρκεια δέκα έτη αρχής γενομένης τον Ιανουάριο 2022. ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31 Δεκεμβρίου Αξία κτήσης Σωρευμένες αποσβέσεις Αναπόσβεστη αξία 31 Δεκεμβρίου Προσθήκες Αποσβέσεις χρήσης Αναπόσβεστη αξία 31 Δεκεμβρίου 31 Δεκεμβρίου Αξία κτήσης Σωρευμένες αποσβέσεις Αναπόσβεστη αξία 31 Δεκεμβρίου 2021 2020 13,1 (10,6) 2,5 (0,8) 1,7 12,6 (9,8) 2,8 0,5 (0,8) 2,5 13,1 (11,4) 1,7 13,1 (10,6) 2,5 146 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ 8. ΛΟΙΠΑ ΑΥΛΑ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Η κίνηση των λοιπών άυλων περιουσιακών στοιχείων αναλύεται ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2019 Αξία κτήσης Σωρευμένες αποσβέσεις Αναπόσβεστη αξία 31/12/2019 Προσθήκες Μειώσεις και διαγραφές, αξία κτήσης Μειώσεις και διαγραφές, σωρευμένες αποσβέσεις Λοιπές κινήσεις, αξία κτήσης Λοιπές κινήσεις, σωρευμένες αποσβέσεις Συναλλαγματικές διαφορές, αξία κτήσης Συναλλαγματικές διαφορές, σωρευμένες αποσβέσεις Αποσβέσεις χρήσης - απομειώσεις Διακοπείσες δραστηριότητες – αξία κτήσης Διακοπείσες δραστηριότητες – σωρευμένες αποσβέσεις Αναπόσβεστη αξία 31/12/2020 Αξία κτήσης Σωρευμένες αποσβέσεις Αναπόσβεστη αξία 31/12/2020 Προσθήκες Μειώσεις και διαγραφές, αξία κτήσης Μειώσεις και διαγραφές, σωρευμένες αποσβέσεις Συναλλαγματικές διαφορές, αξία κτήσης Συναλλαγματικές διαφορές, σωρευμένες αποσβέσεις Αποσβέσεις χρήσης - Απομειώσεις Αναπόσβεστη αξία 31/12/2021 Αξία κτήσης Σωρευμένες αποσβέσεις Αναπόσβεστη αξία 31/12/2021 ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΠΩΝΥΜΙΑ ΛΟΙΠΑ ΣΥΝΟΛΟ 1.051,0 (915,7) 135,3 81,1 (3,2) 463,9 (337,3) 126,6 169,2 (66,1) 314,7 (234,3) 80,4 - 133,1 (107,5) 25,6 0,5 - 1.962,7 (1.594,8) 367,9 250,8 (69,3) 3,2 6,0 (6,0) (1,6) 66,1 (2,2) - - 69,3 6,0 (6,0) (3,8) 1,5 (68,4) (65,0) 2,1 (94,1) (143,3) (21,0) - (3,6) (8,8) 3,6 (187,1) (217,1) 61,5 144,4 1.068,3 (923,9) 144,4 91,7 (4,5) 123,4 181,7 421,5 (239,8) 181,7 85,5 (137,7) 59,4 314,7 (255,3) 59,4 - 8,8 22,5 124,8 (102,3) 22,5 0,5 - 193,7 408,0 1.929,3 (1.521,3) 408,0 177,7 (142,2) 4,5 (0,6) 137,7 - - 0,1 142,2 (0,5) 0,5 (67,3) 168,7 1.154,9 (986,2) 168,7 (106,0) 161,2 369,3 (208,1) 161,2 (21,0) 38,4 314,7 (276,3) 38,4 (0,1) (3,6) 19,4 125,4 (106,0) 19,4 0,4 (197,9) 387,7 1.964,3 (1.576,6) 387,7 147 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31/12/2019 Αξία κτήσης Σωρευμένες αποσβέσεις Αναπόσβεστη αξία 31/12/2019 Προσθήκες Μειώσεις και διαγραφές, αξία κτήσης Μειώσεις και διαγραφές, σωρευμένες αποσβέσεις Αποσβέσεις χρήσης Αναπόσβεστη αξία 31/12/2020 31/12/2020 Αξία κτήσης Σωρευμένες αποσβέσεις Αναπόσβεστη αξία 31/12/2020 Απόσχιση κλάδων, αξία κτήσης (Σημείωση 9) Απόσχιση κλάδων, σωρευμένες αποσβέσεις (Σημείωση 9) Προσθήκες Μειώσεις και διαγραφές, αξία κτήσης Μειώσεις και διαγραφές, σωρευμένες αποσβέσεις Αποσβέσεις χρήσης Αναπόσβεστη αξία 31/12/2021 Αξία κτήσης Σωρευμένες αποσβέσεις Αναπόσβεστη αξία 31/12/2021 ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ ΣΥΝΟΛΟ 488,5 (404,1) 84,4 57,7 (41,5) 100,6 343,4 (218,9) 124,5 144,2 (66,1) 66,1 (87,0) 181,7 831,9 (623,0) 208,9 201,9 (66,1) 66,1 (128,5) 282,3 546,2 (445,6) 100,6 (13,7) 10,0 63,2 (45,8) 114,3 595,7 (481,4) 114,3 421,5 (239,8) 181,7 85,5 (137,7) 137,7 (106,0) 161,2 369,3 (208,1) 161,2 967,7 (685,4) 282,3 (13,7) 10,0 148,7 (137,7) 137,7 (151,8) 275,5 965,0 (689,5) 275,5 Δεν υπάρχουν άυλα περιουσιακά στοιχεία με απεριόριστη διάρκεια ζωής την 31 Δεκεμβρίου 2021 και 2020. ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΕΣ ΠΑΡΑΓΩΓΕΣ ΕΠΙΛΕΞΙΜΕΣ ΓΙΑ ΚΡΑΤΙΚΗ ΕΠΙΧΟΡΗΓΗΣΗ Με βάση την ΥΨηΔ 25/11/2021 - Α.Π.41916 ΕΞ 2021 απόφαση (σχετικά με το κεφάλαιο Δ’ του νόμου 4487/2017), εγκρίθηκε η υπαγωγή του επενδυτικού σχεδίου με τον τίτλο «ΟΙ ΑΟΡΑΤΟΙ», ως επιλέξιμο για κρατική επιχορήγηση. Ο συνολικός προϋπολογισμός των επιλέξιμων δαπανών ανέρχεται στο ποσό των Ευρώ 576.000 (απόλυτο ποσό). Με βάση την ΥΨηΔ 08/04/2021 - Α.Π.10447 ΕΞ 2021 - 8937 ΕΞ 2021–26/03/2021 απόφαση (σχετικά με το κεφάλαιο Δ’ του νόμου 4487/2017), εγκρίθηκε η υπαγωγή του επενδυτικού σχεδίου με τον τίτλο «Η ΓΕΝΙΑ ΤΟΥ '30 - ΛΟΓΟΤΕΧΝΕΣ», ως επιλέξιμο για κρατική επιχορήγηση. Ο συνολικός προϋπολογισμός των επιλέξιμων δαπανών ανέρχεται στο ποσό των Ευρώ 420.315 (απόλυτο ποσό). Με βάση την ΥΨηΔ 18/02/2021 - Α.Π. 4465 ΕΞ 2021 - 3654 ΕΞ 2021-09/02/2021 απόφαση (σχετικά με το κεφάλαιο Δ’ του νόμου 4487/2017), εγκρίθηκε η υπαγωγή του επενδυτικού σχεδίου με τον τίτλο «ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ», ως επιλέξιμο για κρατική επιχορήγηση. Ο συνολικός προϋπολογισμός των επιλέξιμων δαπανών ανέρχεται στο ποσό των Ευρώ 147.999 (απόλυτο ποσό). Οι επιχορηγήσεις αντιστοιχούν στο 40% του προϋπολογισμού των συνολικών επιλέξιμων δαπανών και ανέρχονται σε Ευρώ 230.400 (απόλυτο ποσό) για το επενδυτικό σχέδιο με τον τίτλο «ΟΙ ΑΟΡΑΤΟΙ», σε Ευρώ 168.126 (απόλυτο ποσό) για το επενδυτικό σχέδιο με τον τίτλο «Η ΓΕΝΙΑ ΤΟΥ '30 - ΛΟΓΟΤΕΧΝΕΣ» και σε Ευρώ 59.199,60 (απόλυτο ποσό) για το επενδυτικό σχέδιο με τον τίτλο "ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ". Το ποσό των επιχορηγήσεων θα καθορισθεί πλήρως μετά την πραγματοποίηση των επενδυτικών σχεδίων και την ολοκλήρωση του ελέγχου των επενδυτικών σχεδίων. 148 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ 9. ΣΥΜΜΕΤΟΧΕΣ Οι συμμετοχές αναλύονται ως ακολούθως: ΟΜΙΛΟΣ 2021 (α) Συμμετοχές σε θυγατρικές εταιρείες (β) Λοιπές συμμετοχές ΣΥΝΟΛΟ 2020 0,1 0,1 0,1 0,1 ΕΤΑΙΡΕΙΑ 2021 2020 3.158,7 3.083,7 0,1 0,1 3.158,8 3.083,8 (α) Οι συμμετοχές σε θυγατρικές εταιρείες αναλύονται ως εξής: ΕΤΑΙΡΕΙΑ COSMOTE COSMOTE PAYMENTS COSMOTE TV ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΕΣ ΠΑΡΑΓΩΓΕΣ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Α.Ε. COSMO-ONE OTESAT-MARITEL OTE PLC CTS ΟΤΕ ΑΚΙΝΗΤΑ OTE GLOBE OTE ΑΣΦΑΛΙΣΗ OTE ACADEMY OTE RURAL NORTH OTE RURAL SOUTH ΓΕΡΜΑΝΟΣ COSMOTE E-VALUE TELEKOM ROMANIA MOBILE ΣΥΝΟΛΟ Άμεση συμμετοχή ΟΤΕ 100,00% 100,00% Χώρα σύστασης Ελλάδα Ελλάδα 100,00% 30,87% 94,08% 100,00% 85,54% 100,00% 100,00% 99,90% 100,00% 100,00% 100,00% 4,39% 7,17% 100,00% Ελλάδα Ελλάδα Ελλάδα Η. Βασίλειο Ελλάδα Ελλάδα Ελλάδα Ελλάδα Ελλάδα Ελλάδα Ελλάδα Ελλάδα Ελλάδα Ρουμανία 2021 2.763,3 4,4 2020 2.763,4 4,4 3,8 0,5 4,6 0,1 12,8 72,6 102,2 0,1 3,2 1,8 2,2 6,4 2,1 178,6 3.158,7 3,8 0,5 4,6 0,1 8,2 72,6 102,2 0,1 0,2 1,8 2,2 119,6 3.083,7 Η αξία κτήσης και οι σωρευμένες ζημιές απομείωσης που αποτελούν τη λογιστική αξία των συμμετοχών της Εταιρείας σε θυγατρικές την 31 Δεκεμβρίου 2021, αναλύονται ως ακολούθως: ΕΤΑΙΡΕΙΑ COSMOTE COSMOTE PAYMENTS COSMOTE TV ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΕΣ ΠΑΡΑΓΩΓΕΣ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Α.Ε. COSMO-ONE OTESAT-MARITEL OTE PLC CTS OTE ΑΚΙΝΗΤΑ OTE GLOBE OTE ΑΣΦΑΛΙΣΗ OTE ACADEMY OTE RURAL NORTH OTE RURAL SOUTH ΓΕΡΜΑΝΟΣ COSMOTE E-VALUE TELEKOM ROMANIA MOBILE ΣΥΝΟΛΟ Αξία κτήσης 3.515,9 4,4 3,8 3,2 5,1 0,1 12,8 188,7 102,2 0,1 12,4 1,8 2,2 6,4 2,1 859,0 4.720,2 Σωρευμένες ζημιές απομείωσης (752,6) (2,7) (0,5) (116,1) (9,2) (680,4) (1.561,5) Λογιστική Αξία 2021 2.763,3 4,4 3,8 0,5 4,6 0,1 12,8 72,6 102,2 0,1 3,2 1,8 2,2 6,4 2,1 178,6 3.158,7 149 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ Η κίνηση των συμμετοχών σε θυγατρικές εταιρείες αναλύεται ως ακολούθως: ΕΤΑΙΡΕΙΑ Λογιστική αξία 1 Ιανουαρίου Προγράμματα παροχής δικαιωμάτων προαίρεσης θυγατρικών (COSMOTE) Προγράμματα παροχής δικαιωμάτων προαίρεσης θυγατρικών (TELEKOM ROMANIA MOBILE) Συμμετοχή σε θυγατρική (OTE ACADEMY) Επιστροφή μετοχικού κεφαλαίου επενδυμένου σε θυγατρική (ΓΕΡΜΑΝΟΣ) Συμμετοχή σε θυγατρική (TELEKOM ROMANIA MOBILE) Συμμετοχή σε θυγατρικές λόγω απόσχισης Λογιστική αξία 31 Δεκεμβρίου 2021 3.083,7 (0,1) 0,1 3,0 (1,0) 58,9 14,1 3.158,7 ΕΣΟΔΑ ΑΠΟ ΜΕΡΙΣΜΑΤΑ Τα έσοδα από μερίσματα αναλύονται ως εξής: ΕΤΑΙΡΕΙΑ COSMOTE OTE ΑΣΦΑΛΙΣΗ OTESAT-MARITEL OTE AKINHTA ΣΥΝΟΛΟ 2021 180,0 0,5 20,4 200,9 2020 300,0 0,3 30,7 331,0 ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΣΤΗΝ OTE ACADEMY Το Μάρτιο 2021 το Διοικητικό Συμβούλιο του ΟΤΕ και η Γενική Συνέλευση της OTE ACADEMY αποφάσισαν αντίστοιχα, την αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της OTE ACADEMY έναντι ποσού Ευρώ 3,0. Η σχετική συναλλαγή εκτελέστηκε τον Απρίλιο 2021. ΜΕΙΩΣΗ ΜΕΤΟΧΙΚΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΟΣ Το Μάιο 2021 η Έκτακτη Γενική Συνέλευση των Μετόχων της ΓΕΡΜΑΝΟΣ ενέκρινε τη μείωση του μετοχικού κεφαλαίου της εταιρείας κατά ποσό Ευρώ 22,4. Το ποσό Ευρώ 1,0 που αναλογεί στον ΟΤΕ, εισπράχθηκε τον Ιούνιο 2021. ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΣΤΗΝ TELEKOM ROMANIA MOBILE Την 9 Σεπτεμβρίου 2021, σε συμμόρφωση με την προϋπόθεση που τέθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή («ΕΕ») για την κανονιστική έγκριση της πώλησης της TELEKOM ROMANIA, ολοκληρώθηκε η απόκτηση από την Εταιρεία του 30,00% της συμμετοχής που κατείχε η TELEKOM ROMANIA στην TELEKOM ROMANIA MOBILE, έναντι συνολικού τιμήματος Ευρώ 58,9. ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΣΧΙΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΩΝ ΚΛΑΔΩΝ ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗΣ ΠΕΛΑΤΩΝ, ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΔΙΟΥ Την 4 Δεκεμβρίου 2020, οι Έκτακτες Γενικές Συνελεύσεις των Μετόχων του ΟΤΕ και της COSMOTE ενέκριναν το Σχέδιο Σύμβασης Διάσπασης μέσω απόσχισης των επιχειρηματικών κλάδων Εξυπηρέτησης Πελατών (Customer Service), Καταστημάτων (Shops) και Τεχνικών Υπηρεσιών Πεδίου (Technical Field Operations) και την απορρόφηση τους από τις θυγατρικές του Ομίλου, COSMOTE EVALUE, ΓΕΡΜΑΝΟΣ και CTS αντίστοιχα. Η διαδικασία απόσχισης ολοκληρώθηκε την 4 Ιανουαρίου 2021 με την καταχώρηση στο Γενικό Εμπορικό Μητρώο (Γ.Ε.ΜΗ.). Στο πλαίσιο της διαδικασίας απόσχισης, η μετοχική σύνθεση των εταιρειών COSMOTE E-VALUE, ΓΕΡΜΑΝΟΣ και CTS μεταβλήθηκε, χωρίς να υπάρξει επίδραση στο ποσοστό συμμετοχής του Ομίλου σε αυτές. 150 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ Μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας, τα περιουσιακά στοιχεία και οι υποχρεώσεις όπως είχαν διαμορφωθεί την 4 Ιανουαρίου 2021, μεταβιβάστηκαν από τον ΟΤΕ στις θυγατρικές του Ομίλου COSMOTE E-VALUE, ΓΕΡΜΑΝΟΣ και CTS, ως ακολούθως: Υπόλοιπα κατά την ημερομηνία απόσχισης (4 Ιανουαρίου 2021) Περιουσιακά στοιχεία Ενσώματα πάγια Περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης Λοιπά άυλα περιουσιακά στοιχεία Συμμετοχές Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις Λοιπά μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία Σύνολο μη κυκλοφορούντων περιουσιακών στοιχείων Αποθέματα Πελάτες Λοιπά κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία Ταμειακά διαθέσιμα και ταμειακά ισοδύναμα Σύνολο κυκλοφορούντων περιουσιακών στοιχείων Σύνολο περιουσιακών στοιχείων Υποχρεώσεις Πρόβλεψη αποζημίωσης προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία Υποχρεώσεις από μισθώσεις Λοιπές μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις Σύνολο μακροπρόθεσμων υποχρεώσεων Προμηθευτές Υποχρεώσεις από μισθώσεις Πρόβλεψη προγράμματος εθελουσίας αποχώρησης Λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις Σύνολο βραχυπρόθεσμων υποχρεώσεων Σύνολο υποχρεώσεων (Απαιτήσεις) / Υποχρεώσεις κατά την απόσχιση Καθαρά περιουσιακά στοιχεία COSMOTE EVALUE (Εξυπηρέτηση Πελατών) OTE ΓΕΡΜΑΝΟΣ (Καταστήματα) CTS (Τεχνικές Υπηρεσίες Πεδίου) (6,4) (52,4) (3,7) 14,1 (22,6) 5,3 1,9 2,1 2,4 21,0 0,2 5,5 4,0 26,1 1,6 15,0 (26,6) 3,0 4,0 19,6 (97,6) (4,3) (7,7) (0,5) (35,4) 12,3 5,0 33,1 4,3 7,7 0,1 0,4 66,3 0,4 30,0 (47,9) (145,5) 5,0 17,3 12,5 45,6 30,4 96,7 (75,7) (42,6) (0,2) (118,5) (7,4) (12,1) 7,5 4,5 12,0 1,4 1,0 12,2 17,8 30,0 2,9 4,2 56,0 20,3 0,2 76,5 3,1 6,9 (0,9) (7,4) (27,8) (146,3) 0,5 2,9 14,9 2,6 9,7 39,7 0,9 4,3 15,2 91,7 0,8 - 0,3 2,1 (1,5) 7,4 0,4 4,6 Στο πλαίσιο της απόσχισης, περίπου 4.100 εργαζόμενοι μεταφέρθηκαν από τον ΟΤΕ στις επωφελούμενες θυγατρικές εταιρείες. Η γραμμή «Πρόβλεψη αποζημίωσης προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία» περιλαμβάνει την αντίστοιχη σωρευτική πρόβλεψη για τους εν λόγω εργαζόμενους. Επιπλέον, τα ποσά που περιλαμβάνονται στη γραμμή «Λοιπά μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία» αφορούν κυρίως σε δάνεια που έχουν χορηγηθεί στους εν λόγω εργαζόμενους έναντι της αποζημίωσης τους λόγω εξόδου από την υπηρεσία, καθώς και λοιπά δάνεια στο προσωπικό. Η γραμμή «Περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης» περιλαμβάνει μισθωμένους χώρους (κυρίως κτιρίων, καταστημάτων και οχημάτων), απαραίτητων για τον επιχειρησιακό σκοπό των κλάδων. Τέλος, η γραμμή «(Απαιτήσεις) / Υποχρεώσεις κατά την απόσχιση» προκύπτει από τις μεταβολές στα καθαρά περιουσιακά στοιχεία των κλάδων μεταξύ της 30 Ιουνίου 2020 (ημερομηνία Λογιστικών Καταστάσεων) και της 4 Ιανουαρίου 2021 οπότε και ολοκληρώθηκε η διαδικασία απόσχισης, με την καταχώρηση στο Γενικό Εμπορικό Μητρώο (Γ.Ε.ΜΗ.). ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΩΛΗΣΗ ΤΗΣ TELEKOM ROMANIA Την 9 Νοεμβρίου 2020, ο Όμιλος ανακοίνωσε την σύναψη συμφωνίας για την πώληση στην Orange Romania, του 54,01% της συμμετοχής του στην TELEKOM ROMANIA. Την 30 Σεπτεμβρίου 2021, η συναλλαγή ολοκληρώθηκε έναντι συνολικού τιμήματος Ευρώ 295,6. 151 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ Oι δραστηριότητες αυτής της ομάδας στοιχείων αποτελούσαν για τον Όμιλο ξεχωριστό τομέα δραστηριοτήτων (κυρίως τηλεπικοινωνιακές υπηρεσίες σταθερής και κινητής στη Ρουμανία) και ξεχωριστή μονάδα δημιουργίας ταμειακών ροών. Ως αποτέλεσμα, οι δραστηριότητες της για τα έτη 2020 και 2021 (μέχρι την ημερομηνία πώλησης), έχουν αντιμετωπισθεί ως διακοπείσες δραστηριότητες. Επιπλέον, στην κατάσταση ταμειακών ροών, οι ταμειακές ροές από τις λειτουργικές, επενδυτικές και χρηματοοικονομικές δραστηριότητες αυτής της ομάδας στοιχείων έχουν διαχωριστεί από τις υπόλοιπες ταμειακές ροές του Ομίλου και παρουσιάζονται ως μεμονωμένα κονδύλια σε κάθε δραστηριότητα. Οι συνοπτικές καταστάσεις αποτελεσμάτων της ομάδας στοιχείων που αφορούν διακοπείσες δραστηριότητες για τις περιόδους που παρουσιάζονται, περιλαμβάνονται στον παρακάτω πίνακα: Έσοδα λιανικής Έσοδα χονδρικής Λοιπά έσοδα Σύνολο εσόδων σταθερής τηλεφωνίας Έσοδα υπηρεσιών κινητής τηλεφωνίας Έσοδα πώλησης συσκευών Λοιπά έσοδα Σύνολο εσόδων κινητής τηλεφωνίας Λοιπά έσοδα Συνολικά έσοδα από εξωτερικούς πελάτες Ενδοομιλικά έσοδα Σύνολο κύκλου εργασιών Λοιπά λειτουργικά έσοδα Σύνολο λειτουργικών εξόδων πριν από αποσβέσεις και απομειώσεις Λειτουργικά κέρδη προ χρηματοοικονομικών και επενδυτικών δραστηριοτήτων, αποσβέσεων και απομειώσεων Αποσβέσεις και απομειώσεις Λειτουργικά κέρδη προ χρηματοοικονομικών και επενδυτικών δραστηριοτήτων Συνολικές ζημιές από χρηματοοικονομικές και επενδυτικές δραστηριότητες Κέρδη προ φόρων Φόρος εισοδήματος Καθαρά κέρδη Λοιπές συνολικές ζημιές μετά φόρων Συγκεντρωτικά συνολικά εισοδήματα μετά φόρων TELEKOM ROMANIA 01/01/20212020 30/09/2021 147,8 216,4 101,9 151,2 63,3 92,5 313,0 460,1 43,1 51,5 10,4 27,5 0,9 1,3 54,4 80,3 31,9 67,8 399,3 608,2 17,4 24,3 416,7 632,5 25,7 33,5 (380,2) (607,6) 62,2 - 58,4 21,1 62,2 79,5 (1,7) 60,5 0,5 61,0 (1,4) 59,6 (8,1) 71,4 (0,2) 71,2 (4,5) 66,7 Στο εταιρικό επίπεδο της TELEKOM ROMANIA, σε συνέχεια της μεταβίβασης στον ΟΤΕ του 30,00% της συμμετοχής της στην TELEKOM ROMANIA MOBILE, ποσό Ευρώ 58,9 ισόποσα αύξησε τα καθαρά περιουσιακά στοιχεία που πωλήθηκαν. Ορισμένες σημαντικές εμπορικές συναλλαγές (παροχή υπηρεσιών εικονικού παρόχου (MVNO agreement) και πωλήσεις συσκευών) που υπήρχαν μεταξύ της TELEKOM ROMANIA και της TELEKOM ROMANIA MOBILE έχουν επίσης ταξινομηθεί ως διακοπείσες δραστηριότητες στην κατάσταση αποτελεσμάτων και στην κατάσταση ταμειακών ροών. Τα συνολικά καθαρά κέρδη που ταξινομήθηκαν ως διακοπείσες δραστηριότητες, σχετιζόμενα με τις παραπάνω συναλλαγές, ανήλθαν για το 2021 (μέχρι την ημερομηνία πώλησης) σε Ευρώ 42,9 (2020: Ευρώ 67,3). 152 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ Τα περιουσιακά στοιχεία και οι υποχρεώσεις της TELEKOM ROMANIA και της OTE INTERNATIONAL INVESTMENTS LTD κατά την ημερομηνία πώλησης, είχαν ως εξής: TELEKOM ROMANIA Περιουσιακά στοιχεία Mη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία Ταμειακά διαθέσιμα και ταμειακά ισοδύναμα Λοιπά κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία Σύνολο περιουσιακών στοιχείων Υποχρεώσεις Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις Σύνολο υποχρεώσεων Καθαρά περιουσιακά στοιχεία που πωλήθηκαν 30/09/2021 OTE INTERNATIONAL INVESTMENTS LTD Ταμειακά διαθέσιμα και ταμειακά ισοδύναμα Καθαρά περιουσιακά στοιχεία που πωλήθηκαν 30/09/2021 377,9 89,0 164,7 631,6 49,8 212,3 262,1 369,5 0,3 0,3 ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΩΛΗΣΗ ΤΗΣ TELEKOM ROMANIA ΣΕ ΕΠΙΠΕΔΟ ΟΜΙΛΟΥ Η επίδραση από την πώληση της TELEKOM ROMANIA στις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις αναλύεται ως εξής: Τίμημα πώλησης Έξοδα πώλησης, αναπροσαρμογές τιμήματος και λοιπές προβλέψεις (Σημείωση 24) Συμμετοχή του Ομίλου στα καθαρά περιουσιακά στοιχεία της TELEKOM RΟΜΑΝΙΑ που πωλήθηκαν (54,01%) Συμμετοχή του Ομίλου στα καθαρά περιουσιακά στοιχεία της OTE INTERNATIONAL INVESTMENTS LTD που πωλήθηκαν (100,00%) Ζημιά από πώληση συμμετοχής προ ανακατάταξης αποθεματικού συναλλαγματικών διαφορών Ανακατάταξη αποθεματικού συναλλαγματικών διαφορών Ζημιά από πώληση συμμετοχής στην ενοποιημένη κατάσταση αποτελεσμάτων (προ φόρων) 295,6 (104,7) Τίμημα πώλησης Μείον εκκαθαρισμένα έξοδα πώλησης και αναπροσαρμογές τιμήματος (Σημείωση 24) Ταμειακές εισροές από πώληση συμμετοχής Μείον ταμειακά διαθέσιμα και ταμειακά ισοδύναμα που πωλήθηκαν Καθαρές ταμειακές εισροές από πώληση συμμετοχής στην ενοποιημένη κατάσταση ταμειακών ροών 295,6 (7,3) 288,3 (89,3) 199,0 (199,6) (0,3) (9,0) (41,9) (50,9) ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΩΛΗΣΗ ΤΗΣ TELEKOM ROMANIA ΣΕ ΕΠΙΠΕΔΟ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ Η συναλλαγή πραγματοποιήθηκε μέσω της πώλησης της συμμετοχής του ΟΤΕ στην OTE INTERNATIONAL INVESTMENTS LTD. Ως εκ τούτου, η ανωτέρω περιγραφόμενη συναλλαγή έχει επίσης επηρεάσει τις εταιρικές οικονομικές καταστάσεις. Η επίδραση από την συναλλαγή στις εταιρικές οικονομικές καταστάσεις αναλύεται ως εξής: Τίμημα πώλησης Έξοδα πώλησης, αναπροσαρμογές τιμήματος και λοιπές προβλέψεις (Σημείωση 24) Λογιστική αξία συμμετοχής στην OTE INTERNATIONAL INVESTMENTS LTD Αναστροφή απομείωσης λόγω πώλησης συμμετοχής (προ φόρων) 295,6 (104,7) (148,6) 42,3 Τίμημα πώλησης Μείον εκκαθαρισμένα έξοδα πώλησης και αναπροσαρμογές τιμήματος (Σημείωση 24) Καθαρές ταμειακές εισροές από πώληση συμμετοχής στην εταιρική κατάσταση ταμειακών ροών 295,6 (7,3) 288,3 ΜΗ ΕΛΕΓΧΟΥΣΕΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΕΣ Μετά την απόκτηση από τον ΟΤΕ της συμμετοχής που κατείχε η TELEKOM ROMANIA στην TELEKOM ROMANIA MOBILE, καθώς και την ολοκλήρωση της πώλησης της TELEKOM ROMANIA, οι μη ελέγχουσες συμμετοχές του Ομίλου ανέρχονται σε Ευρώ 1,7 την 31 Δεκεμβρίου 2021 (31 Δεκεμβρίου 2020: Ευρώ 144,0). 153 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ 10. ΛΟΙΠΑ ΜΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΟΥΝΤΑ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Τα λοιπά μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία αναλύονται ως εξής: Δάνεια και προκαταβολές στο προσωπικό Εγγυήσεις Λοιπές προκαταβολές / προπληρωμές Δάνεια σε εταιρείες εντός Ομίλου (Σημείωση 28) Μακροπρόθεσμες απαιτήσεις από ICT έργα Λοιπές απαιτήσεις από συνδεμένα μέρη (Σημείωση 28) Απαιτήσεις από μισθώσεις (Σημείωση 5) Λοιπά ΣΥΝΟΛΟ ΟΜΙΛΟΣ 2021 2020 34,6 35,1 6,9 7,2 0,1 0,2 17,1 17,3 15,2 14,0 2,0 1,9 75,9 75,7 ΕΤΑΙΡΕΙΑ 2021 2020 8,3 0,3 14,5 17,1 5,4 0,2 45,8 34,5 0,5 14,5 17,3 5,4 0,2 72,4 Τα δάνεια και οι προκαταβολές στο προσωπικό περιλαμβάνουν κυρίως δάνεια σε υπαλλήλους με προϋπηρεσία άνω των 25 ετών έναντι της αποζημίωσής τους λόγω εξόδου από την υπηρεσία, χορηγούμενα από την Εταιρεία και τον Όμιλο (για τους εργαζόμενους που μεταφέρθηκαν λόγω της απόσχισης και δικαιούνται την παροχή). Το επιτόκιο των ανωτέρω δανείων είναι 0,65% και 1,02% για τις χρήσεις 2021 και 2020 αντίστοιχα. Μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας απόσχισης στις αρχές της χρήσης 2021, ποσό Ευρώ 26,4 που αφορά στη γραμμή «Δάνεια και προκαταβολές στο προσωπικό» καθώς και ποσό Ευρώ 0,2 που αφορά στη γραμμή «Εγγυήσεις» μεταφέρθηκαν από την Εταιρεία στις επωφελούμενες θυγατρικές εταιρείες του Ομίλου (Σημείωση 9). 11. ΑΠΟΘΕΜΑΤΑ Τα αποθέματα αναλύονται ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ 2021 Εμπορεύματα Λοιπά υλικά ΣΥΝΟΛΟ 12. ΕΤΑΙΡΕΙΑ 2020 22,7 4,2 26,9 36,2 1,8 38,0 2021 2020 4,4 0,6 5,0 6,8 0,8 7,6 ΠΕΛΑΤΕΣ Οι απαιτήσεις από πελάτες αναλύονται ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ Συνδρομητές / Πελάτες Απαιτήσεις από συνδεμένα μέρη (Σημείωση 28) Μη τιμολογηθέντα έσοδα Μείον: Πρόβλεψη για αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές ΣΥΝΟΛΟ 2021 1.190,1 8,2 131,0 1.329,3 2020 1.163,5 7,4 74,5 1.245,4 (824,9) 504,4 (812,3) 433,1 ΕΤΑΙΡΕΙΑ 2021 2020 624,5 598,1 57,9 43,6 66,3 36,6 748,7 678,3 (444,6) 304,1 (427,9) 250,4 154 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ Η κίνηση της πρόβλεψης για αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές αναλύεται ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ 2021 2020 (812,3) (955,2) (64,9) (99,8) 51,5 151,2 89,4 0,8 2,1 (824,9) (812,3) Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου Προσθήκη χρήσης Διαγραφές Μεταφορά στην ομάδα στοιχείων κατεχόμενων προς πώληση Συναλλαγματικές διαφορές Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου ΕΤΑΙΡΕΙΑ 2021 2020 (427,9) (525,6) (26,0) (27,5) 9,3 125,2 (444,6) (427,9) Τη χρήση 2021, στον Όμιλο, στη γραμμή «Πρόβλεψη για αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές» της ενοποιημένης κατάστασης αποτελεσμάτων περιλαμβάνονται επίσης κόστη που αφορούν στην απομείωση των συμβατικών περιουσιακών στοιχείων τα οποία ανέρχονται σε ποσό Ευρώ 2,7 (2020: Ευρώ 2,4). Η χρονική απεικόνιση (ενηλικίωση) των απαιτήσεων από πελάτες αναλύεται ως εξής: Μη ληξιπρόθεσμα και μη απομειωμένα Ληξιπρόθεσμα και μη απομειωμένα: Έως 30 ημέρες Από 31 έως 180 ημέρες Από 181 έως 360 ημέρες Πάνω από 360 ημέρες ΣΥΝΟΛΟ 13. ΟΜΙΛΟΣ 2021 2020 421,4 354,3 40,7 27,2 7,4 7,7 504,4 38,2 29,1 9,8 1,7 433,1 ΕΤΑΙΡΕΙΑ 2021 2020 274,3 215,9 13,1 10,8 4,7 1,2 304,1 18,4 14,6 0,3 1,2 250,4 ΛΟΙΠΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Τα λοιπά χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία αναλύονται ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ 2021 Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων ΕΤΑΙΡΕΙΑ 2020 5,6 5,6 2021 5,4 5,4 2020 3,0 3,0 2,8 2,8 Η κίνηση των λοιπών χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων αναλύεται ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ 2021 Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου Μεταφορά προς λοιπά μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία Πώληση ή λήξη χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων Αποπληρωμή χορηγηθέντων δανείων σε θυγατρική Χορηγηθέντα δάνεια σε θυγατρική Αναπροσαρμογές εύλογης αξίας μέσω αποτελεσμάτων Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου ΕΤΑΙΡΕΙΑ 2020 2021 2020 5,4 5,7 2,8 5,8 (0,3) 0,5 5,6 (0,3) 5,4 0,2 3,0 (2,8) (6,2) 6,0 2,8 155 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ 14. ΛΟΙΠΑ ΚΥΚΛΟΦΟΡΟΥΝΤΑ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Τα λοιπά κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία αναλύονται ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ 2021 2020 Βραχυπρόθεσμο μέρος δανείων προς ασφαλιστικά ταμεία (Σημείωση 20) Απαιτήσεις έναντι πελατών ΟΤΕ Leasing (Σημείωση 29) Δάνεια και προκαταβολές στο προσωπικό Φόρος εισοδήματος εισπρακτέος (Σημείωση 23) Λοιπές προκαταβολές Απαιτήσεις από μερίσματα (Σημείωση 28) Χρηματοδοτική συμβολή από Δημόσιο Λοιπές απαιτήσεις από φόρους εκτός φόρου εισοδήματος Λοιπές απαιτήσεις από συνδεμένα μέρη (Σημείωση 28) Απαιτήσεις από μισθώσεις (Σημείωση 5) Λοιπά ΣΥΝΟΛΟ 15. 7,0 25,5 2,8 41,8 50,2 0,5 14,8 0,3 3,9 30,1 176,9 7,0 25,5 2,2 32,0 28,8 4,2 10,8 1,1 3,4 28,8 143,8 ΕΤΑΙΡΕΙΑ 2021 2020 7,0 25,5 1,2 36,7 29,5 40,0 2,0 1,8 0,2 20,9 164,8 7,0 25,5 1,3 24,6 19,0 150,9 2,1 1,7 0,1 19,0 251,2 ΤΑΜΕΙΑΚΑ ΔΙΑΘΕΣΙΜΑ ΚΑΙ ΤΑΜΕΙΑΚΑ ΙΣΟΔΥΝΑΜΑ Τα ταμειακά διαθέσιμα και ταμειακά ισοδύναμα αναλύονται ως εξής: Ταμείο Καταθέσεις όψεως και προθεσμίας ΣΥΝΟΛΟ 16. ΟΜΙΛΟΣ 2021 2020 6,1 6,0 624,6 510,2 630,7 516,2 ΕΤΑΙΡΕΙΑ 2021 4,1 269,9 274,0 2020 4,5 101,0 105,5 ΜΕΤΟΧΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ - ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΥΠΕΡ ΤΟ ΑΡΤΙΟ - ΙΔΙΕΣ ΜΕΤΟΧΕΣ Η Έκτακτη Γενική Συνέλευση των Μετόχων την 4 Δεκεμβρίου 2020 ενέκρινε την ακύρωση 9.965.956 ιδίων μετοχών με αντίστοιχη μείωση του μετοχικού κεφαλαίου της Εταιρείας κατά το ποσό Ευρώ 28,2. Τη 12 Ιανουαρίου 2021 και κατόπιν ενημέρωσης της Επιτροπής Εταιρικών Πράξεων του Χρηματιστηρίου Αξιών Αθηνών και της ολοκλήρωσης των λοιπών νομικών και κανονιστικών διαδικασιών, οι προαναφερόμενες 9.965.956 μετοχές ακυρώθηκαν και διαγράφηκαν από το Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών τη 15 Ιανουαρίου 2021. Η Τακτική Γενική Συνέλευση των Μετόχων την 9 Ιουνίου 2021 ενέκρινε την ακύρωση 3.469.500 ιδίων μετοχών με αντίστοιχη μείωση του μετοχικού κεφαλαίου της Εταιρείας κατά το ποσό Ευρώ 9,8. Τη 14 Ιουλίου 2021 και κατόπιν ενημέρωσης της Επιτροπής Εταιρικών Πράξεων του Χρηματιστηρίου Αξιών Αθηνών και της ολοκλήρωσης των λοιπών νομικών και κανονιστικών διαδικασιών, οι προαναφερόμενες 3.469.500 μετοχές ακυρώθηκαν και διαγράφηκαν από το Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών τη 19 Ιουλίου 2021. Μετά τις παραπάνω ακυρώσεις των ιδίων μετοχών, το μετοχικό κεφάλαιο του ΟΤΕ κατά την 31 Δεκεμβρίου 2021 ανέρχεται σε Ευρώ 1.292,6 (31 Δεκεμβρίου 2020: Ευρώ 1.330,6) και διαιρείται σε 456.739.120 κοινές μετοχές, ονομαστικής αξίας Ευρώ 2,83 (σε απόλυτο ποσό) ανά μετοχή. Επιπλέον, ως αποτέλεσμα των προαναφερόμενων ακυρώσεων των ιδίων μετοχών, μείωση ποσού Ευρώ 13,6 και Ευρώ 116,5 αναγνωρίστηκε στο αποθεματικό υπέρ το άρτιο και στο υπόλοιπο κερδών εις νέο αντίστοιχα. Το αποθεματικό υπέρ το άρτιο κατά την 31 Δεκεμβρίου 2021 ανέρχεται σε Ευρώ 462,6 (31 Δεκεμβρίου 2020: Ευρώ 476,4). Στο πλαίσιο του Προγράμματος Επαναγοράς Ιδίων Μετοχών, κατά τη διάρκεια της περιόδου από 1 Ιανουαρίου 2021 έως 31 Δεκεμβρίου 2021, ο ΟΤΕ απέκτησε 12.771.239 ίδιες μετοχές ποσού Ευρώ 193,0. 156 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ Η μετοχική σύνθεση της Εταιρείας την 31 Δεκεμβρίου 2021 ήταν η ακόλουθη: Μέτοχος DEUTSCHE TELEKOM AG Ελληνικό Δημόσιο e-Ε.Φ.Κ.Α. Ελεύθερη διασπορά Ίδιες μετοχές ΣΥΝΟΛΟ Αριθμός μετοχών 220.567.676 4.901.507 26.617.844 194.489.921 10.162.172 456.739.120 Ποσοστό % 48,3% 1,1% 5,8% 42,6% 2,2% 100,0% Το ποσοστό του e- Ε.Φ.Κ.Α. περιλαμβάνει 19.606.015 μετοχές που μεταβιβάστηκαν από το Ελληνικό Δημόσιο το 2009. Η κίνηση των ιδίων μετοχών απεικονίζεται στον παρακάτω πίνακα: Αριθμός μετοχών 10.826.389 12.771.239 (13.435.456) 10.162.172 Ίδιες μετοχές την 1 Ιανουαρίου 2021 Απόκτηση ιδίων μετοχών κατά τη χρήση Ακύρωση ιδίων μετοχών Ίδιες μετοχές κατά την 31 Δεκεμβρίου 2021 Ποσό 132,2 193,0 (168,1) 157,1 Η Έκτακτη Γενική Συνέλευση των Μετόχων τη 18 Ιανουαρίου 2022 ενέκρινε την ακύρωση 8.638.512 ιδίων μετοχών, με αντίστοιχη μείωση του μετοχικού κεφαλαίου της Εταιρείας κατά Ευρώ 24,4. Τη 17 Φεβρουαρίου 2022 και κατόπιν ενημέρωσης της Επιτροπής Εταιρικών Πράξεων του Χρηματιστηρίου Αξιών Αθηνών και της ολοκλήρωσης των λοιπών νομικών και κανονιστικών διαδικασιών, οι προαναφερόμενες 8.638.512 μετοχές ακυρώθηκαν και διαγράφηκαν από το Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών την 22 Φεβρουαρίου 2022. 17. ΤΑΚΤΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ - ΣΥΝΑΛΛΑΓΜΑΤΙΚΕΣ ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΚΑΙ ΛΟΙΠΑ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ ΥΠΟΛΟΙΠΟ ΚΕΡΔΩΝ ΕΙΣ ΝΕΟ Σύμφωνα με την Ελληνική Νομοθεσία, οι εταιρείες είναι υποχρεωμένες να μεταφέρουν σε ετήσια βάση σε λογαριασμό τακτικού αποθεματικού ποσοστό τουλάχιστον πέντε τοις εκατό από τα ετήσια κέρδη τους (μετά την αφαίρεση του φόρου εισοδήματος), έως ότου αυτό φθάσει τουλάχιστον στο ένα τρίτο του μετοχικού κεφαλαίου. Την 31 Δεκεμβρίου 2021 και 2020, το τακτικό αποθεματικό ανερχόταν σε Ευρώ 440,7. Την 31 Δεκεμβρίου 2021, ως αποτέλεσμα της μείωσης του μετοχικού κεφαλαίου λόγω των ακυρώσεων ιδίων μετοχών των ετών 2019, 2020 και 2021, το τακτικό αποθεματικό υπερβαίνει το ένα τρίτο του μετοχικού κεφαλαίου. Οι συναλλαγματικές διαφορές και τα λοιπά αποθεματικά αναλύονται ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ 2021 Συναλλαγματικές διαφορές Σωρευμένες αναλογιστικές ζημιές αναγνωρισμένες στην καθαρή θέση Αναβαλλόμενοι φόροι επί των σωρευμένων αναλογιστικών ζημιών αναγνωρισμένων στην καθαρή θέση ΣΥΝΟΛΟ ΕΤΑΙΡΕΙΑ (133,1) 2020 (171,8) (51,0) 15,5 (168,6) 2021 2020 - - (44,8) (47,5) (42,3) 15,0 (201,6) 14,7 (32,8) 14,4 (27,9) Το υπόλοιπο κερδών εις νέο περιλαμβάνει τα φορολογηθέντα κέρδη που δεν έχουν διανεμηθεί, καθώς και αφορολόγητα και ειδικώς φορολογηθέντα αποθεματικά, τα οποία, σε περίπτωση διανομής τους, θα υπαχθούν σε φορολογία εισοδήματος. Κατά την 31 Δεκεμβρίου 2021 το υπόλοιπο κερδών εις νέο για τον Όμιλο και την Εταιρεία ανέρχεται σε Ευρώ 3.414,4 και Ευρώ 1.192,6 αντίστοιχα (31 Δεκεμβρίου 2020: Ευρώ 3.396,0 και Ευρώ 1.171,6 αντίστοιχα). 157 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ 18. ΜΕΡΙΣΜΑΤΑ Την 9 Ιουνίου 2021, η Γενική Συνέλευση των Μετόχων του ΟΤΕ ενέκρινε τη διανομή μερίσματος συνολικού ποσού Ευρώ 312,9 ή Ευρώ 0,687878 (σε απόλυτο ποσό) ανά μετοχή. Τη 14 Οκτωβρίου 2021, μετά την ολοκλήρωση της πώλησης της TELEKOM ROMANIA, το Διοικητικό Συμβούλιο του ΟΤΕ ενέκρινε τη διανομή έκτακτου μερίσματος συνολικού ποσού Ευρώ 113,3 ή Ευρώ 0,252068 (σε απόλυτο ποσό) ανά μετοχή. Το υπόλοιπο των μερισμάτων πληρωτέων για τον Όμιλο και την Εταιρεία κατά την 31 Δεκεμβρίου 2021 ανέρχεται σε Ευρώ 2,3 (31 Δεκεμβρίου 2020: Ευρώ 2,2 και Ευρώ 2,1 αντίστοιχα). Την 23 Φεβρουαρίου 2022, το Διοικητικό Συμβούλιο ενέκρινε την αναθεωρημένη Πολιτική Αμοιβών προς τους Μετόχους. Η Πολιτική ορίζει τα παρακάτω: Με την προϋπόθεση ότι το εξωτερικό και το μακροοικονομικό περιβάλλον θα παραμείνουν σταθερά, η Εταιρεία σκοπεύει να καταβάλει στους μετόχους της, μέσω ενός συνδυασμού καταβολής μερισμάτων και Προγραμμάτων Επαναγοράς Ιδίων Μετοχών (με σκοπό την ακύρωση τους), το 70% - 100% των ετήσιων καθαρών ελεύθερων ταμειακών ροών. Τα επόμενα χρόνια, η συνολική αμοιβή θα επιμερίζεται μεταξύ μερισμάτων και επαναγοράς ιδίων μετοχών σε αναλογία 50% μεταξύ μερισμάτων και επαναγοράς ιδίων μετοχών. To Διοικητικό Συμβούλιο θα εξετάσει τη χρήση των αποθεματικών από τις ταμειακές ροές που ενδέχεται να συσσωρευτούν μεσοπρόθεσμα μαζί με τα πλεονάσματα που έχουν ήδη δημιουργηθεί. Η εφαρμογή της αναθεωρημένης Πολιτικής Αμοιβών προς τους Μετόχους θα ξεκινήσει το 2022 και θα λαμβάνει υπόψη τις προβλέψεις των καθαρών ελεύθερων ταμειακών ροών για το τρέχον έτος, ήτοι το 2022, ως βάση υπολογισμού για τη συνολική αμοιβή των μετόχων. Με τον ίδιο τρόπο, θα εφαρμόζεται η πολιτική αμοιβών και τα επόμενα χρόνια, δηλαδή η βάση υπολογισμού για την συνολική αμοιβή των μετόχων το 2023 θα λαμβάνει υπόψη τις προβλέψεις των καθαρών ελεύθερων ταμειακών ροών για το 2023 κ.ο.κ. Με βάση την τρέχουσα πρόβλεψη για το 2022, οι καθαρές ελεύθερες ταμειακές ροές αναμένεται να ανέλθουν περίπου σε Ευρώ 600,0. Η συνολική αμοιβή των μετόχων (μέρισμα και ίδιες μετοχές) θα ανέλθει περίπου στα Ευρώ 500,0. Για το μέρος της αμοιβής των Μετόχων που αντιστοιχεί στο μέρισμα, προτείνεται η διανομή μερίσματος ποσού Ευρώ 0,558 (σε απόλυτο ποσό) ανά μετοχή ή συνολικού ποσού Ευρώ 250,0 από μερίσματα θυγατρικών και κέρδη προηγουμένων χρήσεων. Σημειώνεται ότι το ποσό Ευρώ 0,558 (σε απόλυτο ποσό) ανά μετοχή αντιστοιχεί στις 448.100.608 μετοχές, στις οποίες διαιρείται το μετοχικό κεφάλαιο της Εταιρείας μετά την ακύρωση των 8.638.512 ιδίων μετοχών, σύμφωνα με σχετική απόφαση της Έκτακτης Γενικής Συνέλευσης των Μετόχων τη 18 Ιανουαρίου 2022. Σημειώνεται ότι, το μέρισμα που θα εγκρίνει η Τακτική Γενική Συνέλευση των Μετόχων που θα πραγματοποιηθεί εντός του 2022 και θα αντιστοιχεί στις ίδιες μετοχές που θα κατέχει η Εταιρεία κατά την ημερομηνία αποκοπής του μερίσματος, θα προσαυξήσει το μέρισμα των λοιπών μετόχων σύμφωνα με το νόμο. Περαιτέρω, σημειώνεται ότι το υπόλοιπο ποσό, ήτοι περίπου Ευρώ 250,0 (με το ποσό αυτό να κυμαίνεται εντός εύρους 3% ανάλογα με το περιβάλλον της αγοράς και τις χρηματιστηριακές συνθήκες) ή το 50% του συνολικού ποσού που προτείνεται να διατεθεί στο πλαίσιο της Πολιτικής Αμοιβών των Μετόχων για το 2022, θα διατεθεί για την απόκτηση από την Εταιρεία ιδίων μετοχών υπό το Πρόγραμμα Απόκτησης Ιδίων Μετοχών, όπως εγκρίθηκε από την Έκτακτη Γενική Συνέλευση των Μετόχων τη 18 Ιανουαρίου 2022. Η προτεινόμενη διάθεση κερδών υπόκειται στις σχετικές διατάξεις του νόμου 4548/2018 και στην ισχύουσα φορολογική νομοθεσία. 158 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ 19. ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΑ ΚΑΙ ΒΡΑΧΥΠΡΟΘΕΣΜΑ ΔΑΝΕΙΑ ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΑ ΔΑΝΕΙΑ ΟΜΙΛΟΣ Τα μακροπρόθεσμα δάνεια αναλύονται ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ (α) Τραπεζικά δάνεια (β) Πρόγραμμα έκδοσης ομολόγων μεσοπρόθεσμης διάρκειας (Global Medium-Term Note Programme “GMTN”) της ΟΤΕ PLC Σύνολο μακροπρόθεσμων δανείων Βραχυπρόθεσμο μέρος μακροπρόθεσμων δανείων Μακροπρόθεσμα δάνεια 2021 80,7 2020 103,8 1.070,3 1.151,0 (397,3) 753,7 894,1 997,9 (23,1) 974,8 (α) Τραπεζικά Δάνεια Διμερής δανειακή σύμβαση ύψους Ευρώ 150,0 με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (European Investment Bank - EIB). Τη 10 Ιουλίου 2017, η COSMOTE υπέγραψε, με την εγγύηση του ΟΤΕ, διμερή δανειακή σύμβαση ύψους Ευρώ 150,0 με την EIB. Το δάνειο με την ΕΙΒ εκταμιεύτηκε πλήρως την 23 Ιανουαρίου 2018, έχει διάρκεια 7 έτη, αποπληρώνεται σε εξαμηνιαίες δόσεις και φέρει σταθερό επιτόκιο ύψους 2,805% ετησίως. Την 31 Δεκεμβρίου 2021, το υπολειπόμενο ποσό του δανείου ανερχόταν σε Ευρώ 80,7. Ευρώ 200,0 Ανακυκλούμενη Πίστωση με την Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος (“ETE”) και την Alpha Bank Α.Ε. (“Alpha”) Την 24 Ιουλίου 2020, ο ΟΤΕ υπέγραψε σύμβαση Δανείου, με μορφή δεσμευμένης Ανακυκλούμενης Πίστωσης, με την κοινοπραξία της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος και της Alpha Bank Α.Ε., ποσού Ευρώ 200,0 και διάρκειας δύο ετών. Μέχρι την 31 Δεκεμβρίου 2021 δεν είχε γίνει καμία εκταμίευση. Ρήτρα Αλλαγής Ελέγχου Τα ανωτέρω τραπεζικά δάνεια περιέχουν ρήτρα αλλαγής ελέγχου που εφαρμόζεται στον ΟΤΕ η οποία ενεργοποιείται αν μία οντότητα εκτός (α) της DEUTSCHE TELEKOM AG, (β) της DEUTSCHE TELEKOM AG μαζί με το Ελληνικό Δημόσιο, οποιονδήποτε αντιπρόσωπο ή διαμεσολαβητή αυτού ή οποιαδήποτε οντότητα που ελέγχεται άμεσα ή έμμεσα από το Ελληνικό Δημόσιο ή από οποιονδήποτε αντιπρόσωπο ή διαμεσολαβητή αυτού ή (γ) οποιουδήποτε τηλεπικοινωνιακού οργανισμού (εκτός της DEUTSCHE TELEKOM AG) με πιστοληπτική αξιολόγηση ίση ή καλύτερη από την πιστοληπτική αξιολόγηση της DEUTSCHE TELEKOM AG, αποκτήσει τη δυνατότητα να κατευθύνει τη διοίκηση και τις πολιτικές του ΟΤΕ, είτε μέσω δικαιωμάτων ψήφου, είτε μέσω συμβατικής δέσμευσης είτε μέσω άλλων διαδικασιών. Επιπροσθέτως, το δάνειο με την ΕΙΒ περιέχει ρήτρα αλλαγής ελέγχου που εφαρμόζεται στην COSMOTE η οποία ενεργοποιείται αν ο ΟΤΕ (ο Εγγυητής) παύσει να ελέγχει την COSMOTE (ο Δανειζόμενος). Στην περίπτωση που η ρήτρα αλλαγής ελέγχου ενεργοποιηθεί στη διμερή δανειακή σύμβαση ύψους Ευρώ 150,0, η τράπεζα έχει το δικαίωμα, αποστέλλοντας ειδοποίηση στην COSMOTE, να απαιτήσει την προπληρωμή του συνόλου ή οποιουδήποτε τμήματος του δανείου. Στην περίπτωση που η ρήτρα αλλαγής ελέγχου ενεργοποιηθεί στην Ανακυκλούμενη Πίστωση ποσού Ευρώ 200,0, κάθε τράπεζα μπορεί να ασκήσει το δικαίωμα της να ζητήσει υποχρεωτική προπληρωμή των ομολόγων και ακύρωση των δεσμευτικών συμμετοχών (commitments). Χρηματοοικονομικοί Δείκτες Τα παραπάνω Τραπεζικά Δάνεια περιλαμβάνουν δυο χρηματοοικονομικούς δείκτες όπως ορίζονται στις συγκεκριμένες συμβάσεις, οι οποίοι ελέγχονται σε εξαμηνιαία βάση σε επίπεδο Ομίλου και συγκεκριμένα: (α) Ο δείκτης ενοποιημένων λειτουργικών κερδών πριν από χρηματοοικονομικές και επενδυτικές δραστηριότητες, αποσβέσεις και απομειώσεις και κόστη σχετιζόμενα με προγράμματα εθελουσίας αποχώρησης (ενοποιημένο «pro-forma EBITDA») προς τους ενοποιημένους καθαρούς χρεωστικούς τόκους θα πρέπει να υπερβαίνει το 4,5:1 σε κάθε χρονική στιγμή και (β) Ο δείκτης του ενοποιημένου καθαρού δανεισμού προς το ενοποιημένο pro-forma EBITDA του Ομίλου ΟΤΕ, δε θα πρέπει να υπερβαίνει το 2,5:1 σε κάθε χρονική στιγμή. Στο δάνειο με την ΕΙΒ, οι ανωτέρω χρηματοοικονομικοί δείκτες εφαρμόζονται επίσης και στο επίπεδο της COSMOTE, σε ετήσια βάση. 159 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ (β) Πρόγραμμα Έκδοσης Ομολόγων Μεσοπρόθεσμης Διάρκειας (Global Medium Term-Note Programme - “GMTN”) Η OTE PLC έχει θεσπίσει Πρόγραμμα Έκδοσης Ομολόγων Μεσοπρόθεσμης Διάρκειας («GMTN»), το οποίο φέρει την εγγύηση του ΟΤΕ. Τα ομόλογα που έχουν εκδοθεί κάτω από το Πρόγραμμα και διαπραγματεύονται στη δευτερογενή αγορά ομολόγων, είναι εισηγμένα στο Χρηματιστήριο του Λουξεμβούργου. Αποπληρωμή Ομολόγου κάτω από το Πρόγραμμα Έκδοσης Ομολόγων Μεσοπρόθεσμης Διάρκειας Κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2021, η OTE PLC επαναγόρασε και ακύρωσε ομολογίες ύψους Ευρώ 25,4 κάτω από το Ομόλογο Ευρώ 400,0 λήξης Ιουλίου 2022. Ως αποτέλεσμα, την 31 Δεκεμβρίου 2021 το εναπομείναν ονομαστικό υπόλοιπο του Ομολόγου ανερχόταν σε Ευρώ 374,6. Ρήτρα αλλαγής ελέγχου Τα Ομόλογα που εκδίδονται κάτω από το Πρόγραμμα Έκδοσης Ομολόγων Μεσοπρόθεσμης Διάρκειας περιέχουν ρήτρα αλλαγής ελέγχου που εφαρμόζεται στον ΟΤΕ, η οποία ενεργοποιείται αν μία οντότητα εκτός (α) της DEUTSCHE TELEKOM AG, (β) της DEUTSCHE TELEKOM AG μαζί με το Ελληνικό Δημόσιο, οποιονδήποτε αντιπρόσωπο ή διαμεσολαβητή αυτού ή οποιαδήποτε οντότητα που ελέγχεται άμεσα ή έμμεσα από το Ελληνικό Δημόσιο ή από οποιονδήποτε αντιπρόσωπο ή διαμεσολαβητή αυτού ή (γ) οποιουδήποτε τηλεπικοινωνιακού οργανισμού (εκτός της DEUTSCHE TELEKOM AG) με πιστοληπτική αξιολόγηση ίση ή καλύτερη από την πιστοληπτική αξιολόγηση της DEUTSCHE TELEKOM AG, αποκτήσει τη δυνατότητα να κατευθύνει τη διοίκηση και τις πολιτικές του ΟΤΕ, είτε μέσω δικαιωμάτων ψήφου, είτε μέσω συμβατικής δέσμευσης, είτε μέσω άλλων διαδικασιών. Σύμφωνα με τους τελικούς όρους των Ομολόγων, σε περίπτωση που η ρήτρα αλλαγής ελέγχου ενεργοποιηθεί, η ΟΤΕ PLC υποχρεούται να ειδοποιήσει γραπτώς τους ομολογιούχους, οι οποίοι, στη συνέχεια, έχουν το δικαίωμα σε διάστημα εντός 45 ημερών, να απαιτήσουν από την OTE PLC την αποπληρωμή των ομολόγων τους στην ονομαστική αξία μαζί με τους δεδουλευμένους τόκους. O μακροπρόθεσμος δανεισμός του Ομίλου αναλύεται ως εξής: 2020 Περιγραφή Επιτόκιο Λήξη 2021 Εναπομείνασα ονομαστική αξία Λογιστική αξία 103,8 103,8 Νέα δάνεια Αποπληρωμές / Προπληρωμές Έξοδα απόσβεσης - (23,1) - 200,0 200,0 (25,4) (48,5) 0,8 0,8 1,6 Εναπομείνασα Λογιστική ονομαστική αξία αξία α) Τραπεζικά δάνεια Δάνειο EIB Ευρώ 150,0 2,805% 23/01/2025 80,7 80,7 (β) Πρόγραμμα έκδοσης ομολόγων μεσοπρόθεσμης διάρκειας της ΟΤΕ PLC Ομόλογο Ευρώ 400,0 Ομόλογο Ευρώ 500,0 Ομόλογο Ευρώ 200,0 2,375% 18/07/2022 0,875% 24/09/2026 0,627% 12/05/2028 400,0 500,0 1.003,8 398,8 495,3 997,9 374,6 374,2 500,0 496,1 200,0 200,0 1.155,3 1.151,0 Η DEUTSCHE TELEKOM AG τον Σεπτέμβριο 2019 συμμετείχε στην έκδοση τoυ Ομολόγου Ευρώ 500,0 από την OTE PLC στο πλαίσιο του Προγράμματος GMTN, καλύπτοντας ονομαστικό ποσό Ευρώ 100,0 από το συνολικό ποσό. Τα Ομόλογα 7ετίας Ευρώ 200,0 που εκδόθηκαν την 14 Μαΐου 2021 από την OTE PLC κάτω από το Πρόγραμμα GMTN αναλήφθηκαν πλήρως από την DEUTSCHE TELEKOM AG. Την 31 Δεκεμβρίου 2021, το βραχυπρόθεσμο μέρος των μακροπρόθεσμων δανείων του Ομίλου ανερχόταν σε Ευρώ 397,3 αποτελούμενο από ποσό Ευρώ 23,1 σχετιζόμενο με το δάνειο EIB και από ποσό Ευρώ 374,2 σχετιζόμενο με το Ομόλογο της ΟΤΕ PLC (31 Δεκεμβρίου 2020: Ευρώ 23,1 σχετιζόμενο με το δάνειο EIB). Κόστος δανεισμού Το μέσο σταθμικό κόστος δανεισμού των μακροπρόθεσμων δανείων του Ομίλου σε Ευρώ για τις χρήσεις που έληξαν την 31 Δεκεμβρίου 2021 και 2020 ήταν περίπου 1,6% και 2,2% αντίστοιχα. ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑ 2021 Ενδοομιλικά δάνεια 1.171,8 Σύνολο μακροπρόθεσμων δανείων 1.171,8 Βραχυπρόθεσμο μέρος μακροπρόθεσμων δανείων (374,2) Μακροπρόθεσμα δάνεια 797,6 Το εναπομείναν υπόλοιπο των ενδοομιλικών δανείων της Εταιρείας αφορά σε δάνεια χορηγηθέντα από την ΟΤΕ PLC. 2020 894,1 894,1 894,1 160 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ Ο μακροπρόθεσμος δανεισμός της Εταιρείας αναλύεται ως εξής: 2020 Περιγραφή Λήξη Ενδοομιλικά δάνεια (OTE PLC) Ομολογιακό Δάνειο Ευρώ 400,0 18/07/2022 Ομολογιακό Δάνειο Ευρώ 101,5 15/06/2023 Ομολογιακό Δάνειο Ευρώ 500,0 24/09/2026 Ομολογιακό Δάνειο Ευρώ 200,0 12/05/2028 2021 Εναπομείνασα ονομαστική αξία Λογιστική αξία Αποπληρωμές / Προπληρωμές Έξοδα απόσβεσης Εναπομείνασα ονομαστική αξία Λογιστική αξία 400,0 398,8 - (25,4) 0,8 374,6 374,2 - - 101,5 - - 101,5 101,5 500,0 495,3 - - 0,8 500,0 496,1 900,0 894,1 200,0 301,5 (25,4) 1,6 200,0 1.176,1 200,0 1.171,8 Νέα δάνεια Την 31 Δεκεμβρίου 2021, το βραχυπρόθεσμο μέρος των μακροπρόθεσμων δανείων της Εταιρείας ανέρχεται σε Ευρώ 374,2 (31 Δεκεμβρίου 2020: Ευρώ μηδέν). ΒΡΑΧΥΠΡΟΘΕΣΜΑ ΔΑΝΕΙΑ ΟΜΙΛΟΣ Το εναπομείναν υπόλοιπο των βραχυπρόθεσμων δανείων του Ομίλου κατά την 31 Δεκεμβρίου 2021 ανερχόταν σε Ευρώ μηδέν (31 Δεκεμβρίου 2020: Ευρώ 205,9) Η ανάλυση των βραχυπρόθεσμων δανείων είναι ως εξής: 2020 Περιγραφή Λήξη α) Τραπεζικά δάνεια TELEKOM ROMANIA MOBILE - Πιστωτική γραμμή 13/03/2021 β) Πρόγραμμα έκδοσης ομολόγων μεσοπρόθεσμης διάρκειας της OTE PLC Ομόλογο Ευρώ 200,0 10/06/2021 Ομόλογο Ευρώ 150,0 12/11/2021 2021 Λογιστική αξία Νέα δάνεια Αποπληρωμές/ Προπληρωμές Λογιστική αξία 5,9 - (5,9) - 200,0 205,9 150,0 150,0 (200,0) (150,0) (355,9) - Το Ομόλογο των Ευρώ 200,0 που εκδόθηκε τη 18 Ιουνίου 2020 από την OTE PLC κάτω από το Πρόγραμμα GMTN και αναλήφθηκε πλήρως από την DEUTSCHE TELEKOM AG, αποπληρώθηκε τη 10 Ιουνίου 2021. Το Ομόλογο των Ευρώ 150,0 που εκδόθηκε τη 14 Μαΐου 2021 από την OTE PLC κάτω από το Πρόγραμμα GMTN και αναλήφθηκε πλήρως από την DEUTSCHE TELEKOM AG, αποπληρώθηκε τη 12 Νοεμβρίου 2021. ΕΤΑΙΡΕΙΑ Το εναπομείναν υπόλοιπο των βραχυπρόθεσμων δανείων της Εταιρείας κατά την 31 Δεκεμβρίου 2021 ανέρχεται σε Ευρώ μηδέν (31 Δεκεμβρίου 2020: Ευρώ 270,8). Η ανάλυση των βραχυπρόθεσμων δανείων είναι ως εξής: 2020 Περιγραφή Ενδοομιλικά δάνεια (OTE PLC) Ομολογιακό δάνειο Ευρώ 200,0 Ομολογιακό δάνειο Ευρώ 70,8 Ομολογιακό δάνειο Ευρώ 150,0 Λήξη 10/06/2021 17/06/2021 12/11/2021 Λογιστική αξία 200,0 70,8 270,8 2021 Νέα δάνεια Αποπληρωμές/ Προπληρωμές 150,0 150,0 (200,0) (70,8) (150,0) (420,8) Λογιστική αξία 161 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ 20. ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΓΙΑ ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ, ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΛΟΙΠΕΣ ΠΑΡΟΧΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ Το προσωπικό του ΟΤΕ καλύπτεται από διάφορα προγράμματα συνταξιοδότησης, ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης και λοιπών παροχών όπως αυτά συνοψίζονται κατωτέρω: Προγράμματα Καθορισμένων Εισφορών (α) Ταμείο κύριας ασφάλισης Το ΤΑΠ-ΟΤΕ, ήταν το ταμείο κύριας ασφάλισης των υπαλλήλων του ΟΤΕ, παρέχοντας σ’ αυτούς σύνταξη και ιατροφαρμακευτική περίθαλψη. Σύμφωνα με τον νόμο 2843/2000, τυχόν ελλείμματα του ΤΑΠ-ΟΤΕ καλύπτονται από το Ελληνικό Δημόσιο. Με βάση το νόμο 3655/2008, ο κλάδος σύνταξης του ΤΑΠ-ΟΤΕ εντάχθηκε στο ΙΚΑ-ΕΤΑΜ (το κύριο ταμείο κοινωνικής ασφάλισης της Ελλάδας) από την 1 Αυγούστου 2008, με σταδιακή μείωση των εισφορών του ΤΑΠ-ΟΤΕ σε εκείνες του ΙΚΑ, η οποία άρχισε το 2013 και προβλεπόταν να ολοκληρωθεί το 2022 σε ετήσιες ισόποσες δόσεις. Παράλληλα, ο κλάδος ασθένειας του ΤΑΠ-ΟΤΕ εντάχθηκε από την 1 Οκτωβρίου 2008 στο ΤΑΥΤΕΚΩ. Επιπλέον, σύμφωνα με το νόμο 3655/2008 (άρθρο 2, παράγραφος 8) τα ελλείμματα των συνταξιοδοτικών ταμείων που είχαν ενσωματωθεί στο ΙΚΑ-ETAΜ καλύπτονται από το Ελληνικό Δημόσιο. Τέλος, με βάση το νόμο 4387/2016 (άρθρο 53) το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ εντάχθηκε από την 1 Ιανουαρίου 2017 στον Ε.Φ.Κ.Α. (μετονομάστηκε στη συνέχεια σε e-Ε.Φ.Κ.Α.), με σταδιακή μείωση των εισφορών κύριας σύνταξης (άρθρο 38, παράγραφος 4), η οποία άρχισε την 1 Ιανουαρίου 2017 και ολοκληρώθηκε την 1 Ιανουαρίου 2020 σε ετήσιες ισόποσες δόσεις. Οι εργοδοτικές εισφορές στα ασφαλιστικά ταμεία για το έτος 2021 ανήλθαν σε Ευρώ 72,7 για τον Όμιλο και Ευρώ 21,2 για την Εταιρεία (2020: Ευρώ 86,8 και Ευρώ 58,4 αντίστοιχα) και περιλαμβάνονται στη γραμμή «Αποδοχές προσωπικού» στην κατάσταση αποτελεσμάτων. (β) Ταμεία επικουρικής ασφάλισης Το Ταμείο Αρωγής - Κλάδος Εφάπαξ Χορηγίας προσφέρει στα μέλη του ένα εφάπαξ ποσό κατά τη συνταξιοδότηση ή το θάνατο. Ο νόμος 2084/1992 καθόρισε ελάχιστα επίπεδα εισφορών και μέγιστα επίπεδα χορηγούμενων συντάξεων μετά από 35 χρόνια υπηρεσίας, για τα νέα μέλη από το 1993 και μετά. Με βάση το νόμο 3655/2008, οι δύο κλάδοι του Ταμείου Αρωγής (ο Κλάδος Εφάπαξ Χορηγίας και ο Κλάδος Επικουρικής Ασφάλισης) εντάχθηκαν από την 1 Οκτωβρίου 2008 στο ΤΑΥΤΕΚΩ. Περαιτέρω, με βάση το νόμο 4052/2012 (άρθρο 36, παράγραφος 1) ο Κλάδος Επικουρικής Ασφάλισης εντάχθηκε στο ΕΤΕΑ. Στη συνέχεια, με βάση το νόμο 4387/2016 (άρθρα 74 και 75) το ΕΤΕΑ μετονομάστηκε σε ΕΤΕΑΕΠ και ο Κλάδος Εφάπαξ Χορηγίας του ΤΑΥΤΕΚΩ από τη 12 Μαΐου 2016 εντάχθηκε στο ΕΤΕΑΕΠ. Τέλος, με βάση το νόμο 4670/2020 (άρθρο 1) το ΕΤΕΑΕΠ (με τον Κλάδο Επικουρικής Ασφάλισης και τον Κλάδο Εφάπαξ Χορηγίας) εντάχθηκε από την 1 Μαρτίου 2020 στον e-Ε.Φ.Κ.Α.. Ο ΟΤΕ δεν έχει νομική υποχρέωση κάλυψης τυχόν μελλοντικών ελλειμμάτων των ταμείων αυτών ούτε, σύμφωνα με τη διοίκηση, προτίθεται οικειοθελώς να καλύψει τέτοια πιθανά ελλείμματα. Δάνεια σε ασφαλιστικά ταμεία Τα δάνεια σε ασφαλιστικά ταμεία αναλύονται ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ και ΕΤΑΙΡΕΙΑ Έντοκο δάνειο προς ταμείο επικουρικής ασφάλισης (νόμος 3371/2005) Άτοκο δάνειο προς ταμείο επικουρικής ασφάλισης (νόμος 3762/2009) ΣΥΝΟΛΟ Βραχυπρόθεσμο μέρος (Σημείωση 14) Μακροπρόθεσμο μέρος 2021 2020 65,5 10,1 75,6 7,0 68,6 69,3 10,0 79,3 7,0 72,3 Τα ανωτέρω δάνεια προς τα ασφαλιστικά ταμεία παρουσιάζονται στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις στο αποσβεσμένο κόστος τους, έχοντας προεξοφληθεί στις παρούσες αξίες τους, βάσει του επιτοκίου αγοράς που επικρατούσε στην ελληνική αγορά κατά τη σύναψη των δανείων. Με βάση το νόμο 3371/2005 και τις ρυθμίσεις της σχετικής Υπουργικής Απόφασης, οριζόταν η χορήγηση έντοκου δανείου από τον ΟΤΕ στο ταμείο επικουρικής ασφάλισης με σκοπό την εκ μέρους του ταμείου άμεση καταβολή των εφάπαξ χορηγιών στους συμμετέχοντες στο Πρόγραμμα Εθελουσίας Αποχώρησης από την Εταιρεία το 2005. Το συνολικό ύψος του χορηγηθέντος δανείου ανερχόταν σε Ευρώ 189,3. Η διάρκεια του δανείου ήταν 21 έτη συμπεριλαμβανομένης μιας διετούς περιόδου χάριτος. Η αποπληρωμή του δανείου άρχισε την 1 Οκτωβρίου 2008 μέσω μηνιαίων δόσεων. Το 2015, λόγω προβλημάτων 162 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ ρευστότητας του ταμείου επικουρικής ασφάλισης επετεύχθη συμφωνία που κατέληξε στην παράταση διάρκειας του δανείου για 7 χρόνια. Το συμβατικό επιτόκιο του δανείου είναι 0,29%. Την ημερομηνία υπογραφής της σύμβασης και μετά την αναδιάρθρωση, το δάνειο προεξοφλήθηκε στην παρούσα αξία του. Κατά τη διάρκεια του 2021, ποσό ύψους Ευρώ 2,7 αναγνωρίστηκε ως χρηματοοικονομικό έσοδο (2020: Ευρώ 2,8). Επιπλέον, βάσει του νόμου 3762/2009, ο ΟΤΕ όφειλε να χορηγήσει ένα άτοκο μακροπρόθεσμο δάνειο στο ταμείο επικουρικής ασφάλισης για την κάλυψη της δαπάνης που θα προέκυπτε από την άμεση καταβολή των εφάπαξ χορηγιών στους συμμετέχοντες στο Πρόγραμμα Εθελουσίας Αποχώρησης από την Εταιρεία το 2009. Η σχετική δανειακή σύμβαση υπογράφηκε τον Ιούνιο του 2010 για ονομαστικό ποσό ύψους Ευρώ 30,0 και αφορούσε άτοκο δάνειο διάρκειας 22 ετών. Το 2015, λόγω προβλημάτων ρευστότητας του ταμείου επικουρικής ασφάλισης επετεύχθη συμφωνία που κατέληξε στην παράταση διάρκειας του δανείου για 3,8 χρόνια. Την ημερομηνία υπογραφής της σύμβασης και μετά την αναδιάρθρωση, το δάνειο προεξοφλήθηκε στην παρούσα αξία του. Κατά τη διάρκεια του 2021, ποσό ύψους Ευρώ 0,8 αναγνωρίστηκε ως χρηματοοικονομικό έσοδο (2020: Ευρώ 0,8). Αυτά τα δάνεια εκτίθενται σε πιστωτικό κίνδυνο που σχετίζεται με την ικανότητα του ασφαλιστικού ταμείου για την εξυπηρέτηση του χρέους του. Προγράμματα Καθορισμένων Παροχών (α) Αποζημίωση Προσωπικού λόγω Εξόδου από την Υπηρεσία Σύμφωνα με το ελληνικό εργατικό δίκαιο, οι εργαζόμενοι είναι δικαιούχοι αποζημίωσης, σε περιπτώσεις απόλυσης ή συνταξιοδότησης, ποσού που σχετίζεται με τις αποδοχές του εργαζομένου, τη διάρκεια υπηρεσίας και τον τρόπο αποχώρησης (απόλυση ή συνταξιοδότηση). Οι εργαζόμενοι που παραιτούνται (εκτός από αυτούς που παραιτούνται με τη συγκατάθεση του εργοδότη, είτε με περισσότερα από δεκαπέντε χρόνια υπηρεσίας, είτε με τη συμπλήρωση του προβλεπόμενου από τον ασφαλιστικό οργανισμό ορίου ηλικίας) ή απολύονται λόγω υποβολής μήνυσης σε βάρος τους για αξιόποινη πράξη, δε δικαιούνται αποζημίωσης. Η οφειλόμενη αποζημίωση σε περίπτωση συνταξιοδότησης είναι ίση με 40% του ποσού που θα καταβαλλόταν σε περίπτωση απόλυσης. Aπό τον Μάρτιο 2018 σύμφωνα με τη νέα Επιχειρησιακή Συλλογική Σύμβαση Εργασίας («ΕΣΣΕ») για τους εργαζομένους ΟΤΕ, η αποζημίωση λόγω συνταξιοδότησης υπολογίζεται ως εξής: α. Για το προσωπικό το οποίο προσελήφθη στον ΟΤΕ πριν τη 10 Ιουνίου 1999, η αποζημίωση είναι ίση με το μικρότερο ποσό μεταξύ του 100% της μέγιστης υποχρέωσης και του ποσού Ευρώ 0,03 (αναπροσαρμοζόμενο ετήσια με βάση τον πληθωρισμό) πλέον 9 μηνιαίους μισθούς. β. Για το προσωπικό το οποίο προσελήφθη στον ΟΤΕ από τη 10 Ιουνίου 1999 μέχρι τη 14 Ιουλίου 2005, η αποζημίωση είναι ίση με το μικρότερο ποσό μεταξύ του 100% της μέγιστης υποχρέωσης και του ποσού Ευρώ 0,03 (αναπροσαρμοζόμενο ετήσια με βάση τον πληθωρισμό) πλέον 7 μηνιαίους μισθούς. γ. Για το προσωπικό το οποίο προσελήφθη στον ΟΤΕ μετά τη 15 Ιουλίου 2005, η οφειλόμενη αποζημίωση θα είναι ίση με το 40% της αποζημίωσης σύμφωνα με το νόμο 4093/2012. Οι εργαζόμενοι με υπηρεσία μεγαλύτερη από 25 χρόνια δικαιούνται λήψη δανείου έναντι της αποζημίωσης που θα λάβουν στη συνταξιοδότηση. Το τελευταίο τρίμηνο του 2021 υπογράφηκαν νέες ΕΣΣΕ για τους εργαζομένους των θυγατρικών του Ομίλου COSMOTE E-VALUE, ΓΕΡΜΑΝΟΣ και CTS, τροποποιώντας, μεταξύ άλλων, την οφειλόμενη αποζημίωση σε περίπτωση συνταξιοδότησης. Σύμφωνα με τις νέες ΕΣΣΕ, για τους εργαζόμενους που μετακινήθηκαν από τον ΟΤΕ στο πλαίσιο της διαδικασίας απόσχισης και οι οποίοι είχαν προσληφθεί στον ΟΤΕ πριν από την 10 Ιουνίου 1999 και έχουν συμπληρώσει τα 25 έτη υπηρεσίας την 31 Οκτωβρίου 2021, η αποζημίωση που θα παρέχεται κατά τη συνταξιοδότηση είναι ίση με το μικρότερο ποσό μεταξύ του 100% της μέγιστης υποχρέωσης και του ποσού 0,03 (αναπροσαρμοζόμενο ετήσια με βάση τον πληθωρισμό) πλέον 9 μηνιαίους μισθούς. Σε περίπτωση που η αποζημίωση με βάση τα προβλεπόμενα στο νόμο είναι υπέρτερη, χορηγείται η νόμιμη αποζημίωση. Για τους υπόλοιπους εργαζόμενους, η οφειλόμενη αποζημίωση θα είναι ίση με το 40% της αποζημίωσης σύμφωνα με το νόμο 4093/2012. Ως αποτέλεσμα της αλλαγής στην παροχή βάσει των νέων ΕΣΣΕ, αναγνωρίστηκε αναστροφή ποσού Ευρώ 13,3 στην ενοποιημένη κατάσταση αποτελεσμάτων και περιλαμβάνεται στη γραμμή «Αποδοχές προσωπικού» και στην ενοποιημένη κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης στη γραμμή «Πρόβλεψη αποζημίωσης προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία». Η πρόβλεψη για αποζημίωση λόγω εξόδου από την υπηρεσία απεικονίζεται στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με το ΔΛΠ 19 «Παροχές σε Εργαζόμενους» και βασίζεται σε ανεξάρτητη αναλογιστική μελέτη. Τον Μάιο 2021, δημοσιεύθηκε απόφαση της ΕΔΔΠΧΠ αναφορικά με το ΔΛΠ 19 «Παροχές σε εργαζομένους» και ειδικότερα σε σχέση με το πώς οι λογιστικές αρχές και οι απαιτήσεις των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων εφαρμόζονται στην κατανομή παροχών σε περιόδους υπηρεσίας, με βάση ένα συγκεκριμένο ερώτημα και περιστατικά που τέθηκαν στο πλαίσιο ενός προγράμματος καθορισμένων παροχών. 163 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ Η ΕΔΔΠΧΠ κατέληξε στο συμπέρασμα ότι, για το πρόγραμμα καθορισμένων παροχών με το συγκεκριμένο ερώτημα και περιστατικά που αποτυπώθηκαν στην απόφαση της, η οικονομική οντότητα κατανέμει τις παροχές συνταξιοδότησης σε κάθε έτος κατά το οποίο ένας εργαζόμενος παρέχει υπηρεσία, κατά τα τελευταία εργασιακά έτη πριν τη συνταξιοδότηση, λαμβάνοντας υπόψη τη μέγιστη περίοδο πέραν της οποίας δεν αυξάνεται περαιτέρω η παροχή (16 έτη υπηρεσίας), μέχρι την ηλικία συνταξιοδότησης. Μετά τη δημοσίευση της απόφασης της ΕΔΔΠΧΠ, συστάθηκε τεχνική επιτροπή στην Ελλάδα από το Σώμα Ορκωτών Ελεγκτών Λογιστών (ΣΟΕΛ) και τη συμμετοχή ειδικευμένων αναλογιστών ("Τεχνική Επιτροπή") ώστε να συνταχθεί ένα κείμενο Κατευθυντήριων Οδηγιών το οποίο θα εξέταζε το σύνολο των πολιτικών αποζημίωσης στην ελληνική αγορά και θα αποτελούσε τη βάση για την εφαρμογή της συγκεκριμένης απόφασης στην Ελλάδα. Το κύριο συμπέρασμα του κειμένου Κατευθυντήριων Οδηγιών της Τεχνικής Επιτροπής είναι ότι στην ελληνική αγορά υπάρχουν διάφορες πολιτικές απόδοσης παροχών που δύνανται να διαφέρουν από την συγκεκριμένη πολιτική αποζημιώσεων την οποία εξέτασε η ΕΔΔΠΧΠ για την έκδοση της απόφασης, καθώς παροχές αποδίδονται και σε άλλες περιπτώσεις εξόδου από την υπηρεσία πέραν της κανονικής συνταξιοδότησης. Η πολιτική αποζημιώσεων του Ομίλου προβλέπει προϋποθέσεις και περιστατικά που διαφέρουν από αυτά που περιλαμβάνονται στην απόφαση της ΕΔΔΠΧΠ. Σύμφωνα με το κείμενο Κατευθυντήριων Οδηγιών της Τεχνικής Επιτροπής, σε αυτές τις περιπτώσεις, οι παροχές κατανέμονται κατά τα πρώτα έτη υπηρεσίας του εργαζομένου έως τη μέγιστη περίοδο πέραν της οποίας δεν αυξάνεται περαιτέρω η παροχή. Το ποσό του κόστους της πρόβλεψης για αποζημίωση προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία που έχει αναγνωριστεί στην ενοποιημένη και εταιρική κατάσταση αποτελεσμάτων αναλύεται ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ 2021 Κόστος τρέχουσας απασχόλησης Αλλαγή παροχής (ΕΣΣΕ) Αναγνώριση κόστους προϋπηρεσίας, διακανονισμός, περικοπή Επίδραση στην κατάσταση αποτελεσμάτων στη γραμμή «Αποδοχές προσωπικού» Επίδραση στην κατάσταση αποτελεσμάτων στη γραμμή «Χρεωστικοί τόκοι και συναφή έξοδα» Συνολική επίδραση στην κατάσταση αποτελεσμάτων ΕΤΑΙΡΕΙΑ 2020 2021 2020 4,3 (13,3) 5,0 - 1,6 - 3,7 - 4,0 (1,8) 4,0 (2,0) (5,0) 3,2 5,6 1,7 1,2 2,3 0,3 1,6 (3,8) 5,5 5,9 3,3 Οι μεταβολές στην υποχρέωση καθορισμένων παροχών για την αποζημίωση προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία είναι οι παρακάτω: ΟΜΙΛΟΣ Υποχρέωση καθορισμένων παροχών - έναρξη χρήσης Κόστος τρέχουσας απασχόλησης Αλλαγή παροχής (ΕΣΣΕ) Αναγνώριση κόστους προϋπηρεσίας, διακανονισμός, περικοπή Κόστος τόκων Αναλογιστικές ζημιές Χρησιμοποίηση πρόβλεψης για συμμετέχοντες στο πρόγραμμα εθελούσιας αποχώρησης Καταβολές αποζημιώσεων Απόσχιση κλάδων (Σημείωση 9) Μεταφορά στην ομάδα στοιχείων κατεχόμενων προς πώληση Υποχρέωση καθορισμένων παροχών - τέλος χρήσης 2021 145,7 4,3 (13,3) 4,0 1,2 3,6 2020 186,7 5,0 (1,8) 2,3 11,1 (4,4) (1,2) 139,9 (44,8) (1,9) (10,9) 145,7 ΕΤΑΙΡΕΙΑ 2021 2020 120,1 152,3 1,6 3,7 4,0 (2,0) 0,3 1,6 2,6 8,4 (1,5) (0,6) (75,7) 50,8 (42,9) (1,0) 120,1 164 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ Οι βασικές παραδοχές της αναλογιστικής μελέτης για τον υπολογισμό της πρόβλεψης αποζημίωσης προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία για τον Όμιλο και την Εταιρεία είναι οι εξής: Επιτόκιο προεξόφλησης Εκτιμώμενο ποσοστό μεταβολής μισθών Ποσοστό πληθωρισμού ΟΜΙΛΟΣ 2021 2020 1,02% - 3,8% 0,78% - 3,1% 0,0% - 2,0% 1,0% - 2,5% 1,5% - 2,5% 1,5% - 2,5% ΕΤΑΙΡΕΙΑ 2021 2020 1,1 % 0,78 % 0,0% - 1,0% 1,0% 1,5% 1,5% Εάν το επιτόκιο προεξόφλησης που έχει χρησιμοποιηθεί στην αποτίμηση ήταν 1% υψηλότερο, τότε η υποχρέωση καθορισμένων παροχών για αποζημίωση προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία θα μειωνόταν κατά περίπου 11,6% και 11,2% για τον Όμιλο και την Εταιρεία αντίστοιχα. Εάν το επιτόκιο προεξόφλησης που έχει χρησιμοποιηθεί στην αποτίμηση ήταν 1% χαμηλότερο, τότε η υποχρέωση καθορισμένων παροχών για αποζημίωση προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία θα αυξανόταν κατά περίπου 13,7% και 13,2% για τον Όμιλο και την Εταιρεία αντίστοιχα. Εάν το εκτιμώμενο ποσοστό μεταβολής μισθών ήταν 0,5% υψηλότερο, τότε η υποχρέωση καθορισμένων παροχών για αποζημίωση προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία για τον Όμιλο και την Εταιρεία, θα αυξανόταν κατά περίπου 5,8% και 4,6%, αντίστοιχα. Εάν το εκτιμώμενο ποσοστό μεταβολής μισθών ήταν 0,5% χαμηλότερο, τότε η υποχρέωση καθορισμένων παροχών για αποζημίωση προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία για τον Όμιλο και την Εταιρεία, θα μειωνόταν κατά περίπου 5,4% και 4,3% αντίστοιχα. Η μέση διάρκεια της υποχρέωσης για αποζημίωση προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία κατά την ημερομηνία αποτίμησης είναι για τον Όμιλο 12,6 χρόνια και για την Εταιρεία 12,7 χρόνια. Οι καταβολές αποζημιώσεων που αναμένεται να πραγματοποιηθούν το 2022 για τον Όμιλο και την Εταιρεία ανέρχονται σε Ευρώ 2,5 και Ευρώ 1,0 αντίστοιχα. (β) Λογαριασμός νεότητας Ο λογαριασμός νεότητας αφορά σε μια εφάπαξ παροχή που δίνεται στα παιδιά των εργαζομένων του ΟΤΕ, συνήθως όταν φτάσουν την ηλικία των 25 ετών. Το ποσό της παροχής δημιουργείται από εισφορές των εργαζομένων, από τόκους επ’ αυτών και από εισφορά του ΟΤΕ, η οποία για την περίοδο έως την 6 Νοεμβρίου 2011 μπορεί να ανέλθει μέχρι 10 φορές το μέγιστο ποσό μεταξύ του μέσου μηνιαίου μισθού των εργαζομένων του ΟΤΕ ή των 86 ημερομισθίων του ανειδίκευτου εργάτη και εξαρτάται από το χρονικό διάστημα κατά το οποίο ο εργαζόμενος εισφέρει σε αυτόν το λογαριασμό. Για την περίοδο μετά την 7 Νοεμβρίου 2011, μετά από την τροποποίηση του προγράμματος, η συνεισφορά του ΟΤΕ μπορεί να ανέλθει σε ποσό μέχρι 3 φορές το μέγιστο μεταξύ του μέσου μισθού των εργαζομένων του ΟΤΕ ή των 86 ημερομισθίων του ανειδίκευτου εργάτη και εξαρτάται από το χρονικό διάστημα κατά το οποίο ο εργαζόμενος εισφέρει σε αυτόν το λογαριασμό και από το ύψος των εισφορών αυτών. Η πρόβλεψη για τις παροχές του λογαριασμού νεότητας βασίζεται σε ανεξάρτητη αναλογιστική μελέτη. Το σύνολο της αναλογιστικής υποχρέωσης αναλύεται σε δύο μέρη: το ένα αντιμετωπίζεται ως «παροχή μετά την έξοδο από την υπηρεσία» και το άλλο ως «λοιπή μακροπρόθεσμη παροχή». Το μέρος της συνολικής υποχρέωσης για το λογαριασμό νεότητας που κατηγοριοποιείται ως «λοιπή μακροπρόθεσμη παροχή» αφορά στους εργαζόμενους της εταιρείας που θα είναι ακόμα στην υπηρεσία κατά το χρόνο που τα παιδιά τους θα δικαιούνται την εφάπαξ παροχή. Το υπόλοιπο μέρος της υποχρέωσης κατηγοριοποιείται ως «παροχή μετά την έξοδο από την υπηρεσία». Το ποσό του κόστους της πρόβλεψης για το λογαριασμό νεότητας που έχει αναγνωριστεί στην ενοποιημένη και εταιρική κατάσταση αποτελεσμάτων αναλύεται ως εξής: 2021 ΟΜΙΛΟΣ και ΕΤΑΙΡΕΙΑ Κόστος τρέχουσας απασχόλησης Αναγνώριση κόστους προϋπηρεσίας, διακανονισμός, περικοπή Αναλογιστικά κέρδη Επίδραση στην κατάσταση αποτελεσμάτων στη γραμμή «Αποδοχές προσωπικού» Επίδραση στην κατάσταση αποτελεσμάτων στη γραμμή «Χρεωστικοί τόκοι και συναφή έξοδα» Συνολική επίδραση στην κατάσταση αποτελεσμάτων 2020 Παροχή μετά την έξοδο από την υπηρεσία Λοιπή μακροπρόθεσμη παροχή ΣΥΝΟΛΟ Παροχή μετά την έξοδο από την υπηρεσία Λοιπή μακροπρόθεσμη παροχή ΣΥΝΟΛΟ 1,1 1,1 2,2 1,2 1,2 2,4 (2,3) - (1,6) (2,3) (1,6) - (1,1) (1,1) (1,2) (0,5) (1,7) 1,2 0,1 1,3 0,1 - 0,1 0,2 0,1 0,3 (1,1) (0,5) (1,6) 1,4 0,2 1,6 165 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ Οι μεταβολές στην υποχρέωση καθορισμένων παροχών για το λογαριασμό νεότητας είναι οι ακόλουθες: 2021 ΟΜΙΛΟΣ και ΕΤΑΙΡΕΙΑ Υποχρέωση καθορισμένων παροχών - έναρξη χρήσης Κόστος τρέχουσας απασχόλησης Αναγνώριση κόστους προϋπηρεσίας, διακανονισμός, περικοπή Κόστος τόκων Μεταφορά λόγω απόσχισης Αναλογιστικά (κέρδη) / ζημιές Καταβολές αποζημιώσεων Υποχρέωση καθορισμένων παροχών - τέλος χρήσης Εισφορές εργαζομένων Πρόβλεψη για λογαριασμό νεότητας 2020 Παροχή μετά την έξοδο από την υπηρεσία ΣΥΝΟΛΟ Παροχή μετά την έξοδο από την υπηρεσία Λοιπή μακροπρόθεσμη παροχή Λοιπή μακροπρόθεσμη παροχή ΣΥΝΟΛΟ 36,9 1,1 19,6 1,1 56,5 2,2 43,9 1,2 22,7 1,2 66,6 2,4 (2,3) 0,1 9,7 2,6 (6,5) (9,7) (1,6) (2,6) (2,3) 0,1 1,0 (9,1) 0,2 (1,1) (7,3) 0,1 (1,1) (3,3) 0,3 (2,2) (10,6) 41,6 6,8 48,4 50,0 98,4 36,9 19,6 56,5 52,7 109,2 Μετά την ολοκλήρωση της απόσχισης (Σημείωση 9), οι εργαζόμενοι οι οποίοι μεταφέρθηκαν στις θυγατρικές του Ομίλου δεν δικαιούνται πλέον τη συνέχιση του προγράμματος παροχών του λογαριασμού νεότητας με την εισφορά του ΟΤΕ. Ως εκ τούτου, ποσό Ευρώ 9,7 μεταφέρθηκε από το μέρος της υποχρέωσης του λογαριασμού νεότητας που ταξινομείται ως «λοιπή μακροπρόθεσμη παροχή» στο μέρος της υποχρέωσης που ταξινομείται ως «παροχή μετά την έξοδο από την υπηρεσία». Οι βασικές παραδοχές της αναλογιστικής μελέτης για τον υπολογισμό της πρόβλεψης για το λογαριασμό νεότητας είναι οι εξής: ΟΜΙΛΟΣ και ΕΤΑΙΡΕΙΑ Επιτόκιο προεξόφλησης Εκτιμώμενο ποσοστό μεταβολής μισθών Ποσοστό πληθωρισμού 2021 0,67% 1,0% 1,5% 2020 0,35% 1,0% 1,5% Εάν το επιτόκιο προεξόφλησης που έχει χρησιμοποιηθεί στην αποτίμηση ήταν 1% υψηλότερο, τότε η υποχρέωση καθορισμένων παροχών για τον λογαριασμό νεότητας θα μειωνόταν κατά περίπου 4,3%. Εάν το επιτόκιο προεξόφλησης που έχει χρησιμοποιηθεί στην αποτίμηση ήταν 1% χαμηλότερο, τότε η υποχρέωση καθορισμένων παροχών για τον λογαριασμό νεότητας θα αυξανόταν κατά περίπου 4,8%. Εάν το εκτιμώμενο ποσό μεταβολής μισθών ήταν 0,5% υψηλότερο, τότε η υποχρέωση καθορισμένων παροχών για τον λογαριασμό νεότητας θα αυξανόταν κατά περίπου 1,6%. Εάν το εκτιμώμενο ποσό μεταβολής μισθών ήταν 0,5% χαμηλότερο, τότε η υποχρέωση καθορισμένων παροχών για τον λογαριασμό νεότητας θα μειωνόταν κατά περίπου 1,6%. Η μέση διάρκεια της υποχρέωσης για τον λογαριασμό νεότητας την ημερομηνία της αποτίμησης είναι 5,6 χρόνια. Οι καταβολές αποζημιώσεων που αναμένεται να πραγματοποιηθούν το 2022 για την Εταιρεία ανέρχονται σε Ευρώ 8,2. Κίνδυνοι Τα προαναφερθέντα προγράμματα, δε χρηματοδοτούνται και ως εκ τούτου δεν υπάρχουν αντίστοιχα περιουσιακά στοιχεία για τα προγράμματα αυτά. Συνεπώς, κίνδυνοι όπως η μεταβλητότητα περιουσιακών στοιχείων ή άλλοι παρόμοιοι κίνδυνοι (π.χ. χαμηλές αποδόσεις, συγκέντρωση περιουσιακών στοιχείων κλπ.) δεν υφίστανται. Οι κίνδυνοι που αφορούν στα υπάρχοντα προγράμματα σχετίζονται με τις αναλογιστικές υποθέσεις που χρησιμοποιούνται για τον υπολογισμό της υποχρέωσης, η οποία πρέπει να απεικονίζεται στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις και περιλαμβάνουν ενδεχόμενες μεταβολές στις αποδόσεις ομολόγων που χρησιμοποιούνται για τον υπολογισμό του επιτοκίου προεξόφλησης, καθώς και υποθέσεις σχετικά με το ρυθμό του πληθωρισμού, το ρυθμό αποχώρησης εργαζομένων και το ρυθμό μελλοντικών αυξήσεων στους μισθούς, οι οποίες μπορεί να επηρεάσουν τις μελλοντικές ταμειακές ροές των προγραμμάτων. Προγράμματα Εθελουσίας Αποχώρησης Προγράμματα εθελούσιας αποχώρησης ΟΤΕ Το 2021, ο ΟΤΕ προχώρησε στην υλοποίηση προγραμμάτων εθελούσιας αποχώρησης, το σχετικό κόστος των οποίων ανήλθε σε ποσό Ευρώ 3,6 (2020: Ευρώ 117,8). Επιπλέον, εντός του 2021, έχει αναγνωριστεί αναστροφή πρόβλεψης ποσού Ευρώ 133,5 σχετικά με την νομική υπόθεση ΙΚΑ-ΕΤΑΜ (βλέπε ενότητα «ΙΚΑ-ΕΤΑΜ» παρακάτω). 166 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ Προγράμματα εθελούσιας αποχώρησης Ομίλου Οι εταιρείες του Ομίλου εφάρμοσαν προγράμματα εθελούσιας αποχώρησης προσωπικού, το συνολικό κόστος των οποίων αναλύεται ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ ΟΤΕ Όμιλος COSMOTE - Ελλάδα TELEKOM ROMANIA MOBILE ΛΟΙΠΑ Κόστη σχετιζόμενα με προγράμματα εθελούσιας αποχώρησης Αναστροφή πρόβλεψης - Υπόθεση IKA ETAM (OTE) Συνολική επίδραση από προγράμματα εθελούσιας αποχώρησης 2021 3,6 2,8 0,8 4,5 11,7 (133,5) (121,8) 2020 117,8 12,6 0,3 1,9 132,6 132,6 Τα ποσά που πληρώθηκαν κατά τη διάρκεια του 2021, σε σχέση με τα προγράμματα εθελούσιας αποχώρησης ήταν Ευρώ 56,3 για τον Όμιλο και Ευρώ 44,6 για την Εταιρεία (2020: Ευρώ 109,1 και Ευρώ 94,7 αντίστοιχα). ΙΚΑ-ETAΜ Με βάση το άρθρο 3 της Φ.10051/27177/2174 Κοινής Υπουργικής Απόφασης που εκδόθηκε το Μάρτιο 2010, η επιπλέον οικονομική επιβάρυνση του Κλάδου Σύνταξης του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, του Τομέα Επικουρικής Ασφάλισης του ΤΑΥΤΕΚΩ για το προσωπικό του ΟΤΕ και του Κλάδου Πρόνοιας του ΤΑΥΤΕΚΩ, όπως προκύπτει από τις παραγράφους 2 και 4 της από 20 Ιουλίου 2005 υπογραφείσας μεταξύ ΟΤΕ και ΟΜΕ-ΟΤΕ ΕΣΣΕ, βαρύνει τον ΟΤΕ. Το ύψος αυτής της οικονομικής επιβάρυνσης θα καθοριζόταν με αναλογιστική μελέτη η οποία θα εκπονούνταν από τη Διεύθυνση Αναλογιστικών Μελετών της Γενικής Γραμματείας Κοινωνικών Ασφαλίσεων σε συνεργασία με τη Διεύθυνση Αναλογιστικών Μελετών και Στατιστικής του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ. Με τις από 21 Ιανουαρίου 2011 και 21 Οκτωβρίου 2011 επιστολές, το Υπουργείο γνωστοποίησε στον ΟΤΕ την ολοκλήρωση των αναλογιστικών μελετών και παρέδωσε στον ΟΤΕ αντίγραφα αυτών των μελετών. Η πρόσθετη οικονομική επιβάρυνση των ασφαλιστικών ταμείων που οι παραπάνω μελέτες ανέφεραν ότι προκλήθηκε με βάση το νόμο 3371/2005 και το νόμο 3762/2009, ανερχόταν στο ποσό των Ευρώ 129,8 και Ευρώ 3,7 αντίστοιχα. Ο ΟΤΕ σχημάτισε πρόβλεψη για τα ποσά αυτά στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις 2010 και 2011 αντίστοιχα. Την 11 Μαΐου 2010, ο ΟΤΕ άσκησε προσφυγή κατά της εν λόγω Υπουργικής Απόφασης ενώπιον του Διοικητικού Πρωτοδικείου Αθηνών, ζητώντας την ακύρωση του άρθρου 3, καθώς με βάση την αξιολόγηση του ήταν κατά παράβαση του άρθρου 34 του νόμου 3762/2009 και, κατά συνέπεια, συνέτρεχαν βάσιμοι λόγοι για την ακύρωση αυτού του άρθρου. Η συζήτηση της υπόθεσης πραγματοποιήθηκε την 6 Οκτωβρίου 2017 και εκδόθηκε απόφαση με την οποία το εν λόγω δικαστήριο κήρυξε τον εαυτό του αναρμόδιο και παρέπεμψε την υπόθεση στο Συμβούλιο Επικρατείας. Τη 13 Νοεμβρίου 2017, το Συμβούλιο της Επικρατείας αποφάσισε να αναπέμψει την υπόθεση στο Διοικητικό Πρωτοδικείο Αθηνών. H συζήτηση της υπόθεσης πραγματοποιήθηκε την 4 Οκτωβρίου 2018 και εκδόθηκε απόφαση η οποία αποδέχθηκε την προσφυγή του ΟΤΕ. Ο αντίδικος άσκησε έφεση κατά της απόφασης αυτής ενώπιον του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών. Η δικάσιμος πραγματοποιήθηκε τη 17 Σεπτεμβρίου 2020 και εκδόθηκε απόφαση, η οποία απέρριψε την έφεση του αντιδίκου. Το Ελληνικό Δημόσιο αποφάσισε να μην καταθέσει αίτηση αναίρεσης ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας και ως εκ τούτου η υπόθεση έκλεισε οριστικά. Στην ενοποιημένη και εταιρική κατάσταση αποτελεσμάτων του 2021 στη γραμμή «Κόστη σχετιζόμενα με προγράμματα εθελούσιας αποχώρησης» περιλαμβάνεται ποσό Ευρώ 133,5 που αφορά στην αναστροφή της πρόβλεψης για την εν λόγω υπόθεση. 21. ΛΟΙΠΕΣ ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ Οι λοιπές μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις αναλύονται ως εξής: Υποχρεώσεις για αποκατάσταση ενοικιαζόμενων χώρων Έσοδα επόμενων χρήσεων Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις σε συνδεμένα μέρη (Σημείωση 28) Υποχρεώσεις για δικαιώματα μετάδοσης τηλεοπτικού περιεχομένου Λοιπά ΣΥΝΟΛΟ ΟΜΙΛΟΣ 2021 2020 11,0 9,9 1,8 2,5 63,0 83,2 13,5 12,2 89,3 107,8 ΕΤΑΙΡΕΙΑ 2021 2020 1,8 2,5 45,3 49,7 63,0 83,2 5,7 5,7 115,8 141,1 Οι μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις σε συνδεδεμένα μέρη της Εταιρείας, περιλαμβάνουν υποχρεώσεις σχετικές με συμβάσεις μισθώσεων δικτύου, στις οποίες η Εταιρεία συμβάλλεται ως εκμισθωτής. 167 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ 22. ΥΠΟΛΟΙΠΑ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ Ο ακόλουθος πίνακας παρέχει πληροφορίες σχετικά με το κόστος των συμβάσεων, τα συμβατικά περιουσιακά στοιχεία και τις συμβατικές υποχρεώσεις από συμβόλαια με πελάτες: ΟΜΙΛΟΣ 2021 Κόστος συμβάσεων (βραχυπρόθεσμο μέρος) Κόστος συμβάσεων (μακροπρόθεσμο μέρος) Σύνολο κόστους συμβάσεων Συμβατικά περιουσιακά στοιχεία (βραχυπρόθεσμο μέρος) Συμβατικά περιουσιακά στοιχεία (μακροπρόθεσμο μέρος) Σύνολο συμβατικών περιουσιακών στοιχείων Σύνολο περιουσιακών στοιχείων Συμβατικές υποχρεώσεις (βραχυπρόθεσμο μέρος) Συμβατικές υποχρεώσεις (μακροπρόθεσμο μέρος) Σύνολο υποχρεώσεων 19,1 5,2 24,3 19,3 15,3 34,6 58,9 118,4 33,2 151,6 ΕΤΑΙΡΕΙΑ 2020 19,6 5,0 24,6 15,1 13,6 28,7 53,3 121,8 25,4 147,2 2021 6,0 3,8 9,8 2,2 1,2 3,4 13,2 76,7 48,2 124,9 2020 3,3 2,2 5,5 0,4 0,4 5,9 74,3 44,1 118,4 Το έσοδο που αναγνωρίστηκε στην τρέχουσα χρήση το οποίο περιλαμβανόταν στις συμβατικές υποχρεώσεις κατά την έναρξη της χρήσης ανέρχεται σε Ευρώ 121,8 για τον Όμιλο και Ευρώ 74,3 για την Εταιρεία. Το μέρος της συναλλαγής που έχει επιμεριστεί σε υποχρεώσεις εκτέλεσης οι οποίες δεν έχουν εκπληρωθεί (ή έχουν μερικώς εκπληρωθεί) στο τέλος της περιόδου και το οποίο θα αναγνωριστεί ως έσοδο στις μελλοντικές χρήσεις (2022 και εφεξής) ανέρχεται σε Ευρώ 151,6 για τον Όμιλο και Ευρώ 124,9 για την Εταιρεία. 23. ΦΟΡΟΣ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ - ΑΝΑΒΑΛΛΟΜΕΝΟΙ ΦΟΡΟΙ Σύμφωνα με τον νόμο 4799/2021, ο συντελεστής φορολογίας εισοδήματος νομικών προσώπων στην Ελλάδα μειώθηκε από 24% σε 22% από τη χρήση 2021 και εφεξής. Ο συντελεστής φορολογίας εισοδήματος νομικών προσώπων στη Ρουμανία έχει ορισθεί στο 16%. Από την 1 Ιανουαρίου του 2014 και μετά, τα μερίσματα που διανέμονται εντός του ίδιου ομίλου από εταιρείες εντός Ε.Ε. εξαιρούνται τόσο από το φόρο εισοδήματος όσο και από τον παρακρατούμενο φόρο, με την προϋπόθεση μεταξύ άλλων, ότι η μητρική εταιρεία συμμετέχει στην εταιρεία που διανέμει το μέρισμα με ελάχιστο ποσοστό 10% για τουλάχιστον δύο συνεχόμενα έτη. Σύμφωνα με τον νόμο 4646/2019, όπως τροποποιήθηκε με τον νόμο 4876/2021, από την 1 Ιανουαρίου 2020, τα κέρδη από την πώληση μετοχών εταιριών που εδρεύουν στην Ε.Ε. δεν φορολογούνται στην Ελλάδα εφόσον ο πωλητής διατηρεί ελάχιστο ποσοστό συμμετοχής 10% για τουλάχιστον δύο συνεχόμενα έτη. Η Ελληνική φορολογική νομοθεσία και οι σχετικές διατάξεις υπόκεινται σε ερμηνεία από τις φορολογικές αρχές και τα διοικητικά δικαστήρια. Οι δηλώσεις φόρου εισοδήματος κατατίθενται σε ετήσια βάση. Τα κέρδη ή οι ζημιές που δηλώνονται για φορολογικούς σκοπούς παραμένουν προσωρινά έως ότου οι φορολογικές αρχές εξετάσουν τις φορολογικές δηλώσεις και τα βιβλία του φορολογούμενου, στιγμή κατά την οποία εκκαθαρίζονται και οι σχετικές φορολογικές υποχρεώσεις. Σύμφωνα με την ισχύουσα φορολογική νομοθεσία (άρθρο 36, νόμος 4174/2013) και των αντίστοιχων υπουργικών αποφάσεων, οι ελληνικές φορολογικές αρχές μπορούν να επιβάλλουν πρόσθετους φόρους και πρόστιμα κατόπιν ελέγχου, εντός της προβλεπόμενης περιόδου παραγραφής η οποία, επί της αρχής, είναι πέντε έτη από το τέλος του επόμενου έτους εντός του οποίου λήγει η προθεσμία για την υποβολή της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος. Με βάση τα ανωτέρω, οι χρήσεις μέχρι και το 2015 θεωρούνται, επί της αρχής και με βάση τον γενικό κανόνα, ότι έχουν παραγραφεί. Από την οικονομική χρήση 2011 και μετά οι φορολογικές δηλώσεις υπόκεινται στη διαδικασία έκδοσης έκθεσης φορολογικής συμμόρφωσης (όπως περιγράφεται παρακάτω). Οι φορολογικές ζημιές, στο βαθμό που αναγνωρίζονται από τις φορολογικές αρχές, μπορούν να χρησιμοποιηθούν για το συμψηφισμό φορολογητέων κερδών των πέντε επόμενων χρήσεων που ακολουθούν τη χρήση στην οποία πραγματοποιήθηκαν. Σύμφωνα με τις διατάξεις της Ελληνικής φορολογικής νομοθεσίας, οι εταιρείες καταβάλλουν κάθε χρόνο προκαταβολή φόρου εισοδήματος υπολογιζόμενη στο 80% επί του φόρου εισοδήματος της τρέχουσας χρήσης η οποία συμψηφίζεται με τον πληρωτέο φόρο εισοδήματος της επόμενης χρήσης. Τυχόν υπερβάλλον ποσό προκαταβολής επιστρέφεται στην εταιρεία μετά από φορολογικό έλεγχο. Για την χρήση του 2021, η προκαταβολή φόρου εισοδήματος ορίστηκε στο 70%. 168 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ Έκθεση φορολογικής συμμόρφωσης Για τη χρήση 2011 και εντεύθεν, οι Ελληνικές Ανώνυμες Εταιρείες και οι Εταιρείες Περιορισμένης Ευθύνης που οι ετήσιες χρηματοοικονομικές τους καταστάσεις ελέγχονται υποχρεωτικά, λαμβάνουν «Έκθεση φορολογικής συμμόρφωσης» όπως προβλέπεται στην παράγραφο 5 του άρθρου 82 του νόμου 2238/1994 και στο άρθρο 65α του vόμου 4174/2013. Η «Έκθεση φορολογικής συμμόρφωσης» εκδίδεται από τον ίδιο Νόμιμο Ελεγκτή ή ελεγκτική εταιρεία που ελέγχει τις ετήσιες χρηματοοικονομικές καταστάσεις. Κατόπιν ολοκλήρωσης του φορολογικού ελέγχου, ο νόμιμος ελεγκτής ή ελεγκτικό γραφείο εκδίδει στην εταιρεία «Έκθεση φορολογικής συμμόρφωσης» και στη συνέχεια ο νόμιμος ελεγκτής ή ελεγκτική εταιρεία την υποβάλει ηλεκτρονικά στο Υπουργείο Οικονομικών. Για τις ελληνικές εταιρείες του Ομίλου, που υπόκεινται στη ανωτέρω διαδικασία, η «Έκθεση Φορολογικής Συμμόρφωσης» για τις οικονομικές χρήσεις 2011 έως 2020, έχει εκδοθεί και υποβληθεί χωρίς ουσιαστικές προσαρμογές όσον αφορά το έξοδο φόρου και την αντίστοιχη πρόβλεψη φόρου, όπως αυτά αντικατοπτρίζονται στις αντίστοιχες ετήσιες χρηματοοικονομικές καταστάσεις. Σημειώνεται ότι, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία (εγκύκλιος ΠΟΛ 1006/2016), δεν εξαιρούνται από τη διενέργεια ελέγχου από τις φορολογικές αρχές, οι επιχειρήσεις που έχουν λάβει «Έκθεση φορολογικής συμμόρφωσης» χωρίς επισημάνσεις για παραβάσεις της φορολογικής νομοθεσίας. Κατά συνέπεια, οι φορολογικές αρχές διατηρούν το δικαίωμα να προβούν σε έλεγχο εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας παραγραφής, όπως αναφέρεται ανωτέρω. Ο φορολογικός έλεγχος για τη χρήση 2021 διενεργείται ήδη από την ΠραϊσγουωτερχαουςΚούπερς Α.Ε.Ε.. Κατά την ολοκλήρωση του φορολογικού ελέγχου, η διοίκηση δεν αναμένει να προκύψουν σημαντικές φορολογικές υποχρεώσεις πέραν από αυτές που καταχωρήθηκαν και που απεικονίζονται στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις. Ανέλεγκτες χρήσεις Λαμβάνοντας υπ’ όψη την παραπάνω διαδικασία σχετικά με την «Έκθεση φορολογικής συμμόρφωσης» (όπου εφαρμόζεται), στον κατωτέρω πίνακα παρουσιάζονται τα έτη κατά τα οποία ο φορολογικός έλεγχος δεν έχει διενεργηθεί / ολοκληρωθεί: ΕΤΑΙΡΕΙΑ OTE COSMOTE COSMO-ONE OTE PLC OTESAT-MARITEL CTS ΟΤΕ ΑΚΙΝΗΤΑ OTE GLOBE OTE ΑΣΦΑΛΙΣΗ OTE ACADEMY COSMOTE TV ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΕΣ ΠΑΡΑΓΩΓΕΣ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Α.Ε. TELEKOM ROMANIA MOBILE ΓΕΡΜΑΝΟΣ COSMOTE E-VALUE MOBILBEEEP ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Ε.Π.Ε. E-VALUE Μ.ΕΠΕ. COSMOHOLDING INTERNATIONAL B.V. E-VALUE INTERNATIONAL S.A. OTE RURAL NORTH OTE RURAL SOUTH COSMOTE PAYMENTS COSMOTE GLOBAL SOLUTIONS S.A. Ανέλεγκτες Χρήσεις 2021 2021 2021 2018 - 2021 2021 2021 2021 2021 2021 2021 2021 2017 - 2021 2021 2021 2016 - 2021 2021 2014 - 2021 2016 - 2021 2016 - 2017, 2021 2016 - 2017, 2021 2018 - 2021 2018 - 2021 Εντός του 2020, η COSMOTE έλαβε εντολή φορολογικού ελέγχου για την χρήση 2018. Ο έλεγχος βρίσκεται σε εξέλιξη. Οι εταιρείες TELEMOBIL S.A. (ZAPP), GERMANOS TELECOM ROMANIA S.A. και SUNLIGHT ROMANIA S.R.L. FILIALA απορροφήθηκαν το 2017 από την TELEKOM ROMANIA MOBILE. Οι εταιρείες δεν έχουν ελεγχθεί φορολογικά για τις χρήσεις 2016 και 2017. Ο Όμιλος και η Εταιρεία έχουν σχηματίσει προβλέψεις για εκκρεμείς φορολογικές υποθέσεις ή ανέλεγκτες χρήσεις. 169 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ Ο φόρος εισοδήματος που έχει επιβαρύνει τα αποτελέσματα για τις χρήσεις που έληξαν την 31 Δεκεμβρίου 2021 και 2020 αναλύεται ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ 2021 Τρέχων φόρος εισοδήματος Αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος - Επίδραση λόγω αλλαγής φορολογικών συντελεστών Αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος Σύνολο φόρου εισοδήματος έξοδο / (έσοδο) ΕΤΑΙΡΕΙΑ 73,5 2020 134,1 26,3 133,8 233,6 (88,2) 45,9 2021 2020 (4,8) 55,1 12,8 127,6 135,6 (86,2) (31,1) Η συμφωνία μεταξύ του φόρου εισοδήματος και του ποσού που προκύπτει από την εφαρμογή του ισχύοντος συντελεστή φορολογίας εισοδήματος της Εταιρείας στην Ελλάδα (2021: 22%, 2020: 24%) επί των αποτελεσμάτων προ φόρων, έχει ως ακολούθως: ΟΜΙΛΟΣ 2021 Κέρδη προ φόρων Συντελεστής φόρου μητρικής Αναλογούν φόρος Αφορολόγητα και κατ’ ειδικό τρόπο φορολογηθέντα έσοδα Επίδραση διαφορετικών φορολογικών συντελεστών άλλων χωρών Επίδραση αλλαγής φορολογικών συντελεστών Δαπάνες που δεν αναγνωρίζονται φορολογικά Ζημιές απομείωσης συμμετοχών Ζημιές που αφορούν συμμετοχές για τις οποίες δεν είχε υπολογιστεί αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση Ζημιές απομείωσης για τις οποίες δεν αναγνωρίζεται αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση Αναστροφή απομείωσης λόγω πώλησης συμμετοχής Ανακατάταξη αποθεματικού συναλλαγματικών διαφορών Φορολογικές ζημιές και λοιπά στοιχεία για τα οποία δεν αναγνωρίζεται αναβαλλόμενος φόρος Λοιπά Φόρος εισοδήματος ΕΤΑΙΡΕΙΑ 719,4 22% 158,3 2020 283,1 24% 67,9 2021 699,3 22% 153,8 2020 481,0 24% 115,4 - - (44,2) (79,4) 26,3 34,6 - 14,8 39,4 - 12,8 21,5 - 18,2 21,7 1,0 (107,0) 1,0 (107,0) - 25,6 - (9,3) - 9,2 - - - 4,2 233,6 3,8 1,4 45,9 135,6 (31,1) Ο φόρος εισοδήματος πληρωτέος για τον Όμιλο και την Εταιρεία την 31 Δεκεμβρίου 2021 ανέρχεται στο ποσό των Ευρώ 44,0 και Ευρώ 7,9 αντίστοιχα (31 Δεκεμβρίου 2020: Ευρώ 76,2 και Ευρώ 7,9 αντίστοιχα). Ο φόρος εισοδήματος εισπρακτέος για τον Όμιλο και την Εταιρεία την 31 Δεκεμβρίου 2021 ανέρχεται στο ποσό των Ευρώ 41,8 και Ευρώ 36,7 αντίστοιχα (31 Δεκεμβρίου 2020: Ευρώ 32,0 και Ευρώ 24,6 αντίστοιχα) και περιλαμβάνεται στη γραμμή «Λοιπά κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία» (Σημείωση 14). Στη χρήση 2021, η Εταιρεία, με βάση το νόμο 3905/2010, σχημάτισε αφορολόγητο αποθεματικό ύψους Ευρώ 142.527,25 (απόλυτο ποσό) το οποίο αφορά την υποχρέωση της Εταιρείας για επενδύσεις σε κινηματογραφικές παραγωγές. 170 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ Οι αναβαλλόμενοι φόροι αναλύονται ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ Προγράμματα εθελούσιας αποχώρησης Αποζημίωση προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία Λογαριασμός νεότητας Παροχές σε εργαζομένους Ενσώματα πάγια / Mισθώσεις Προβλέψεις Φορολογικές ζημιές Έσοδα επόμενων χρήσεων Ζημιά επένδυσης σε συμμετοχή Λοιπά Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις (πριν από συμψηφισμούς) Συμψηφισμός αναβαλλόμενων φορολογικών υποχρεώσεων Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις (μετά από συμψηφισμούς) Ενσώματα πάγια Κεφαλαιοποίηση τόκων Αναπροσαρμογή στην εύλογη αξία κατά την απόκτηση θυγατρικών Λοιπά Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις (πριν από συμψηφισμούς) Συμψηφισμός αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις (μετά από συμψηφισμούς) Αναβαλλόμενος φόρος έσοδο / (έξοδο) Αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση, καθαρή Κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης 2021 2020 2,0 34,9 30,4 10,7 7,5 115,5 78,8 29,9 16,3 2,0 10,5 34,3 13,6 9,5 123,2 93,7 30,3 17,1 107,0 12,0 303,6 475,6 (105,7) (111,6) 197,9 (66,1) (8,5) Κατάσταση αποτελεσμάτων 2021 2020 (32,9) 1,0 (4,2) (3,1) (2,0) (7,7) (14,9) (0,4) (0,8) (105,0) (1,5) (10,3) (2,1) (1,4) 4,7 (11,6) (4,8) 0,4 107,0 1,5 364,0 (69,4) (10,2) 3,3 1,7 (2,8) 0,8 (12,8) (21,6) (19,7) (22,1) 6,9 0,5 5,9 (0,1) (109,0) (121,4) 105,7 111,6 (3,3) (9,8) (160,1) 88,2 194,6 354,2 Στον Όμιλο έχει αναγνωριστεί αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση για φορολογικές ζημιές που αφορούν εταιρείες του Ομίλου στη Ρουμανία και στην Ελλάδα. Με βάση την εκτίμηση της διοίκησης, οι μεταφερόμενες αυτές φορολογικές ζημιές θα χρησιμοποιηθούν πλήρως στο εγγύς μέλλον, με βάση τη μελλοντική αναμενόμενη απόδοση των δραστηριοτήτων αυτών. 171 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Προγράμματα εθελούσιας αποχώρησης Αποζημίωση προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία Λογαριασμός νεότητας Παροχές σε εργαζομένους Μισθώσεις Προβλέψεις Φορολογικές ζημιές Έσοδα επόμενων χρήσεων Ζημιά επένδυσης σε συμμετοχή Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις (πριν από συμψηφισμούς) Συμψηφισμός αναβαλλόμενων φορολογικών υποχρεώσεων Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις (μετά από συμψηφισμούς) Ενσώματα πάγια Κεφαλαιοποίηση τόκων Λοιπά Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις (πριν από συμψηφισμούς) Συμψηφισμός αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις (μετά από συμψηφισμούς) Αναβαλλόμενος φόρος έσοδο / (έξοδο) Αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση, καθαρή Κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης 2021 2020 1,9 34,9 Απόσχιση κλάδων (0,2) (18,2) 10,8 10,7 6,9 2,3 57,9 4,2 2,1 2,0 28,5 13,6 9,4 2,6 64,4 2,1 107,0 98,8 262,5 (76,1) (77,1) 22,7 (57,7) (8,5) (9,9) 185,4 (58,1) (10,2) (8,8) (20,8) (1,8) - (76,1) (77,1) (1,8) 76,1 77,1 - - 22,7 Κατάσταση αποτελεσμάτων 2021 2020 (32,8) 1,0 (0,9) (0,5) (1,0) - 0,4 (3,1) (1,6) 0,2 (5,5) 4,2 (105,0) (9,8) (2,1) (1,4) 1,0 (6,4) 0,5 107,0 2,2 1,7 (1,1) (3,3) 0,8 (1,1) (140,4) 86,2 (20,8) (22,6) 185,4 Η κίνηση των αναβαλλόμενων φόρων για τον Όμιλο και την Εταιρεία αναλύεται ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ 2021 2020 Αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση (καθαρό υπόλοιπο) - αρχή χρήσης Αναβαλλόμενος φόρος που αναγνωρίστηκε στα αποτελέσματα Αναβαλλόμενος φόρος που αναγνωρίστηκε μέσω λοιπών συνολικών εισοδημάτων Απόσχιση κλάδων (Σημείωση 9) Αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση (καθαρό υπόλοιπο) - τέλος χρήσης ΕΤΑΙΡΕΙΑ 2021 2020 354,2 (160,1) 263,7 88,2 185,4 (140,4) 97,4 86,2 0,5 - 2,3 - 0,3 (22,6) 1,8 - 194,6 354,2 22,7 185,4 Η ανακτησιμότητα της αναβαλλόμενης φορολογίας έχει ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ 2021 2020 Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις (πριν από συμψηφισμούς): Μετά από 12 μήνες Εντός 12 μηνών Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις (πριν από συμψηφισμούς): Μετά από 12 μήνες Εντός 12 μηνών Αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση (καθαρό υπόλοιπο) 2021 ΕΤΑΙΡΕΙΑ 2020 261,7 41,9 326,7 148,9 77,0 21,8 141,5 121,0 (90,7) (18,3) 194,6 (102,7) (18,7) 354,2 (69,4) (6,7) 22,7 (70,2) (6,9) 185,4 172 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ Ο Όμιλος δεν αναγνωρίζει αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση στις παρακάτω σωρευμένες φορολογικές ζημιές από τις εταιρείες του Ομίλου του, εξαιτίας της αβεβαιότητας όσον αφορά στο χρόνο των διαθέσιμων φορολογητέων κερδών, έναντι των οποίων οι ζημιές θα μπορούν να αντισταθμιστούν. Οι σωρευμένες φορολογικές ζημιές λήγουν ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ 2022 2023 2024 2025 ΣΥΝΟΛΟ 24. Ποσό 0,1 1,1 0,8 0,4 2,4 ΛΟΙΠΕΣ ΒΡΑΧΥΠΡΟΘΕΣΜΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ Οι λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις αναλύονται ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ 2021 Εργοδοτικές εισφορές Αποδοχές προσωπικού Λοιποί φόροι-τέλη Δουλευμένοι τόκοι Πρόβλεψη για νομικές υποθέσεις και λοιπούς κινδύνους Προκαταβολές πελατών /έσοδα επόμενων χρήσεων Προβλέψεις σχετιζόμενες με την πώληση περιουσιακών στοιχείων/ θυγατρικών (Σημείωση 9) Λοιπά ΣΥΝΟΛΟ ΕΤΑΙΡΕΙΑ 18,2 58,2 59,5 7,3 187,3 19,5 2020 23,1 50,9 65,8 8,1 160,7 18,7 97,2 38,4 485,6 37,2 364,5 2021 5,3 20,4 26,9 6,6 146,8 15,1 2020 15,8 22,2 33,1 7,4 118,5 15,9 97,2 28,8 347,1 30,3 243,2 Η κίνηση των προβλέψεων για νομικές υποθέσεις και λοιπούς κινδύνους αναλύεται ως εξής: α) προβλέψεις για νομικές υποθέσεις: ΟΜΙΛΟΣ Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου Προσθήκη χρήσης Χρησιμοποίηση πρόβλεψης Αντιλογισμός αχρησιμοποίητης πρόβλεψης Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου β) 2021 145,6 41,2 (4,8) (6,0) 176,0 ΕΤΑΙΡΕΙΑ 2020 127,5 28,1 (3,7) (6,3) 145,6 2021 106,1 38,0 (2,8) (3,0) 138,3 2020 110,0 3,1 (3,7) (3,3) 106,1 προβλέψεις για λοιπούς κινδύνους: ΟΜΙΛΟΣ 2021 Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου Προσθήκη χρήσης Χρησιμοποίηση πρόβλεψης Αντιλογισμός αχρησιμοποίητης πρόβλεψης Μεταφορά στην ομάδα στοιχείων κατεχόμενων προς πώληση Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου ΕΤΑΙΡΕΙΑ 15,1 1,0 (4,8) - 2020 19,2 8,4 (7,2) (2,6) 2021 12,4 (3,9) - 2020 11,3 7,5 (4,9) (1,5) 11,3 (2,7) 15,1 8,5 12,4 173 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ 25. ΛΟΙΠΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΕΣΟΔΑ Τα λοιπά λειτουργικά έσοδα αναλύονται παρακάτω: ΟΜΙΛΟΣ 2021 Κέρδη από πωλήσεις ενσώματων παγίων Έσοδα από επιδοτήσεις Έσοδα από συνδεμένα μέρη (Σημείωση 28) Λοιπά ΣΥΝΟΛΟ 26. ΕΤΑΙΡΕΙΑ 2020 0,4 2,7 0,1 6,0 9,2 2021 2,6 1,3 6,5 10,4 0,1 1,5 26,0 1,3 28,9 2020 2,5 0,6 3,8 1,8 8,7 ΚΕΡΔΗ ΑΝΑ ΜΕΤΟΧΗ Τα κέρδη ανά μετοχή (μετά από φόρους) υπολογίζονται µε τη διαίρεση του αναλογούντος στους μετόχους της μητρικής κέρδους µε το μέσο σταθμικό αριθμό κοινών μετοχών σε κυκλοφορία κατά τη διάρκεια της χρήσης. Ο μέσος σταθμικός αριθμός κοινών μετοχών σε κυκλοφορία κατά τη διάρκεια της περιόδου είναι ο αριθμός των κοινών μετοχών σε κυκλοφορία στην αρχή της περιόδου, προσαρμοσμένος με τον αριθμό των κοινών μετοχών που αγοράστηκαν ή εκδόθηκαν κατά τη διάρκεια της περιόδου πολλαπλασιαζόμενος με συντελεστή σταθμισμένου χρόνου κυκλοφορίας. Ο συντελεστής αυτός είναι ο αριθμός των ημερών που οι συγκεκριμένες μετοχές βρίσκονται σε κυκλοφορία, σε σχέση με το συνολικό αριθμό των ημερών της λογιστικής περιόδου. Τα απομειωμένα κέρδη ανά μετοχή ενσωματώνουν δικαιώματα προαίρεσης αγοράς μετοχών (εάν υπάρχουν), για τα οποία η μέση ετήσια τιμή μετοχής υπερβαίνει την τιμή άσκησης του δικαιώματος προαίρεσης και τα οποία δημιουργούν επίδραση απομείωσης. Την 31 Δεκεμβρίου 2021 και 2020 δεν υπήρχε επίδραση απομείωσης. Τα κέρδη ανά μετοχή, αναλύονται ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ Κέρδη κατανεμόμενα στους μετόχους της Εταιρείας Κέρδη χρήσης από συνεχιζόμενες δραστηριότητες (κατανεμόμενα στους μετόχους της Εταιρείας) Κέρδη χρήσης από διακοπείσες δραστηριότητες (κατανεμόμενα στους μετόχους της Εταιρείας) Μέσος σταθμικός αριθμός μετοχών για τα βασικά κέρδη ανά μετοχή Μέσος σταθμικός αριθμός μετοχών προσαρμοσμένος για τα απομειωμένα κέρδη ανά μετοχή Βασικά κέρδη ανά μετοχή Από συνεχιζόμενες δραστηριότητες Από διακοπείσες δραστηριότητες Απομειωμένα κέρδη ανά μετοχή Από συνεχιζόμενες δραστηριότητες Από διακοπείσες δραστηριότητες 2021 557,6 2020 359,9 487,0 263,4 70,6 454.298.720 96,5 465.449.807 454.298.720 1,2274 1,0720 0,1554 1,2274 1,0720 0,1554 465.449.807 0,7732 0,5659 0,2073 0,7732 0,5659 0,2073 (Τα κέρδη ανά μετοχή είναι σε απόλυτα ποσά) 27. ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΤΟΜΕΩΝ Η ακόλουθη πληροφόρηση αναφέρεται στους τομείς που πρέπει να αναφέρονται ξεχωριστά στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις και επισκοπούνται τακτικά από τους υπεύθυνους του Ομίλου για τη λήψη αποφάσεων. Οι τομείς δραστηριότητας έχουν οριστεί με βάση τη νομική διάρθρωση και τις επιχειρηματικές δραστηριότητες του Ομίλου. Χρησιμοποιώντας ποσοτικά κριτήρια, ο ΟΤΕ, ο Όμιλος COSMOTE - Ελλάδα και η TELEKOM ROMANIA MOBILE ορίστηκαν ως τομείς δραστηριότητας που πρέπει να αναφέρονται ξεχωριστά στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις. Οι πληροφορίες των τομέων δραστηριότητας που δεν αποτελούν ξεχωριστούς τομείς για αναφορά, έχουν συγκεντρωθεί και απεικονιστεί στην κατηγορία «Λοιπά». Η κατηγορία αυτή περιλαμβάνει όλες τις άλλες δραστηριότητες του Ομίλου, οι πιο σημαντικές εκ των οποίων σχετίζονται με τη θυγατρική εκμετάλλευσης ακινήτων του Ομίλου, ΟΤΕ ΑΚΙΝΗΤΑ, τον διεθνή πάροχο του Ομίλου, OTE GLOBE, τη θυγατρική χρηματοοικονομικών υπηρεσιών του Ομίλου, OTE PLC, καθώς και τη θυγατρική παροχής τεχνικών υπηρεσιών πεδίου, CTS. Οι υπηρεσίες που παρέχονται από τους τομείς δραστηριότητας που αναφέρονται ξεχωριστά, έχουν ως εξής: 174 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ Ο ΟΤΕ είναι πάροχος υπηρεσιών σταθερής τηλεφωνίας, υπηρεσιών πρόσβασης στο διαδίκτυο, υπηρεσιών ICT και υπηρεσιών τηλεόρασης στην Ελλάδα. Ο Όμιλος COSMOTE είναι πάροχος υπηρεσιών κινητής τηλεφωνίας, λειτουργίας καταστημάτων και υπηρεσιών εξυπηρέτησης πελατών. Η TELEKOM ROMANIA MOBILE είναι πάροχος υπηρεσιών κινητής τηλεφωνίας στη Ρουμανία. Οι λογιστικές πολιτικές των τομέων δραστηριότητας είναι οι ίδιες με εκείνες που ακολουθούνται κατά τη σύνταξη των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Τα έσοδα μεταξύ των τομέων δραστηριότητας πραγματοποιούνται γενικά στις αξίες που προσεγγίζουν τις τιμές πώλησης σε τρίτους. Η διοίκηση αξιολογεί την επίδοση των τομέων δραστηριότητας, βασιζόμενη στα λειτουργικά κέρδη πριν από χρηματοοικονομικές και επενδυτικές δραστηριότητες, αποσβέσεις και απομειώσεις, κόστη σχετιζόμενα με προγράμματα εθελουσίας αποχώρησης, έξοδα αναδιοργάνωσης και μη επαναλαμβανόμενες νομικές υποθέσεις, στα λειτουργικά κέρδη / (ζημιές) προ χρηματοοικονομικών και επενδυτικών δραστηριοτήτων και στα καθαρά κέρδη / (ζημιές) χρήσης. Οι πληροφορίες αναφορικά με τους τομείς δραστηριότητας και η συμφωνία με τα ενοποιημένα στοιχεία του Ομίλου έχουν ως εξής: 2021 Έσοδα λιανικής (σταθερή τηλεφωνία) Έσοδα υπηρεσιών (κινητή τηλεφωνία) Έσοδα από την πώληση αγαθών και εμπορευμάτων Έσοδα από τη χρήση περιουσιακών στοιχείων Λοιπά έσοδα Έσοδα από εξωτερικούς πελάτες Έσοδα από διακοπείσες δραστηριότητες Έσοδα μεταξύ τομέων δραστηριότητας Σύνολο κύκλου εργασιών Λειτουργικά κέρδη προ χρηματοοικονομικών και επενδυτικών δραστηριοτήτων, αποσβέσεων και απομειώσεων Κόστη σχετιζόμενα με προγράμματα εθελούσιας αποχώρησης Έξοδα αναδιοργάνωσης και μη επαναλαμβανόμενες νομικές υποθέσεις Λειτουργικά κέρδη πριν από χρηματοοικονομικές και επενδυτικές δραστηριότητες, αποσβέσεις και απομειώσεις, κόστη σχετιζόμενα με προγράμματα εθελουσίας αποχώρησης, έξοδα αναδιοργάνωσης και μη επαναλαμβανόμενες νομικές υποθέσεις Αποσβέσεις και απομειώσεις Λειτουργικά κέρδη / (ζημιές) προ χρηματοοικονομικών και επενδυτικών δραστηριοτήτων Έσοδα από μερίσματα Πιστωτικοί τόκοι Χρεωστικοί τόκοι και συναφή έξοδα Φόρος εισοδήματος Κέρδη / (ζημιές) χρήσης από συνεχιζόμενες δραστηριότητες Αγορά ενσώματων και άυλων περιουσιακών στοιχείων 2021 Περιουσιακά στοιχεία τομέα Υποχρεώσεις τομέα OTE 946,9 - Όμιλος COSMOTE Ελλάδα 3,9 953,5 TELEKOM ROMANIA MOBILE 218,7 - ΣΥΝΟΛΟ 950,8 1.172,2 4,4 235,0 59,1 4,4 158,5 410,7 1.520,5 0,1 80,1 1.600,7 15,9 1.208,3 2,5 159,7 1.370,5 2,3 21,2 301,3 14,0 0,2 315,5 848,8 560,3 129,9 Εγγραφές ενοποίησης - ΟΜΙΛΟΣ 950,8 1.172,2 302,9 - 302,9 3,2 330,6 338,2 0,4 273,9 612,5 164,0 778,4 3.368,3 17,0 513,9 3.899,2 (17,0) (513,9) (530,9) 164,0 778,4 3.368,3 3.368,3 47,5 88,3 1.544,9 (65,0) 1.479,9 (2,8) (0,8) (4,5) 121,8 - 121,8 (18,0) (2,2) (3,4) - (23,6) - (23,6) 736,9 (364,8) 565,3 (275,1) 51,7 (42,3) 92,8 (42,4) 1.446,7 (724,6) (65,0) 57,0 1.381,7 (667,6) 484,0 200,9 1,1 (30,9) (135,6) 285,2 0,3 (20,6) (71,9) 5,2 0,2 (3,4) (7,9) 45,9 18,6 (20,4) (17,8) 820,3 200,9 20,2 (75,3) (233,2) (8,0) (200,9) (19,2) 30,3 (0,4) 812,3 1,0 (45,0) (233,6) 563,7 193,7 (7,5) 27,3 777,2 (291,4) 485,8 317,5 169,6 69,2 29,7 586,0 - 586,0 ΛΟΙΠΑ 1.868,1 1.428,4 ΣΥΝΟΛΟ 7.056,4 5.084,2 Εγγραφές ενοποίησης (1.839,4) (1.839,4) ΟΜΙΛΟΣ 5.217,0 3.244,8 OTE 2.578,9 2.539,0 Όμιλος COSMOTE Ελλάδα 2.173,3 910,4 TELEKOM ROMANIA MOBILE 436,1 206,4 ΛΟΙΠΑ 175 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ 2020 Έσοδα λιανικής (σταθερή τηλεφωνία) Έσοδα υπηρεσιών (κινητή τηλεφωνία) Έσοδα από την πώληση αγαθών και εμπορευμάτων Έσοδα από τη χρήση περιουσιακών στοιχείων Λοιπά έσοδα Έσοδα από εξωτερικούς πελάτες Έσοδα από διακοπείσες δραστηριότητες Έσοδα μεταξύ τομέων δραστηριότητας Σύνολο κύκλου εργασιών Λειτουργικά κέρδη προ χρηματοοικονομικών και επενδυτικών δραστηριοτήτων, αποσβέσεων και απομειώσεων Κόστη σχετιζόμενα με προγράμματα εθελούσιας αποχώρησης Έξοδα αναδιοργάνωσης και μη επαναλαμβανόμενες νομικές υποθέσεις Λειτουργικά κέρδη πριν από χρηματοοικονομικές και επενδυτικές δραστηριότητες, αποσβέσεις και απομειώσεις, κόστη σχετιζόμενα με προγράμματα εθελουσίας αποχώρησης, έξοδα αναδιοργάνωσης και μη επαναλαμβανόμενες νομικές υποθέσεις Αποσβέσεις και απομειώσεις Λειτουργικά κέρδη / (ζημιές) προ χρηματοοικονομικών και επενδυτικών δραστηριοτήτων Έσοδα από μερίσματα Πιστωτικοί τόκοι Χρεωστικοί τόκοι και συναφή έξοδα Φόρος εισοδήματος Κέρδη / (ζημιές) χρήσης από συνεχιζόμενες δραστηριότητες Αγορά ενσώματων και άυλων περιουσιακών στοιχείων OTE 936,1 - Όμιλος COSMOTE Ελλάδα 2,0 913,5 TELEKOM ROMANIA MOBILE 225,3 - ΣΥΝΟΛΟ 938,1 1.138,8 26,9 153,1 87,4 2,7 169,6 383,0 1.515,6 98,7 1.614,3 11,6 1.080,2 3,8 132,8 1.216,8 2,4 15,5 330,6 19,5 0,3 350,4 649,8 478,3 (117,8) Εγγραφές ενοποίησης - ΟΜΙΛΟΣ 938,1 1.138,8 270,1 - 270,1 3,2 326,6 332,5 0,6 118,3 451,4 175,2 736,7 3.258,9 23,9 350,1 3.632,9 (23,9) (350,1) (374,0) 175,2 736,7 3.258,9 3.258,9 38,4 65,0 1.231,5 (66,9) 1.164,6 (12,6) (0,3) (1,9) (132,6) - (132,6) (9,7) - (3,8) - (13,5) - (13,5) 777,3 (363,0) 490,9 (270,4) 42,5 (220,7) 66,9 (35,4) 1.377,6 (889,5) (66,9) 56,3 1.310,7 (833,2) 286,8 331,0 2,2 (47,6) 31,1 207,9 0,5 (23,5) (61,2) (182,3) 0,4 (2,3) (6,7) 29,6 31,9 (33,3) (8,0) 342,0 331,0 35,0 (106,7) (44,8) (10,6) (331,0) (33,3) 50,5 (1,1) 331,4 1,7 (56,2) (45,9) 512,1 132,7 (191,4) 18,9 472,3 (235,1) 237,2 338,9 255,9 54,1 18,9 667,8 - 667,8 Όμιλος COSMOTE Ελλάδα TELEKOM ROMANIA MOBILE ΛΟΙΠΑ ΣΥΝΟΛΟ Εγγραφές ενοποίησης ΟΜΙΛΟΣ 2.722,6 2.391,7 362,1 1.727,5 7.203,9 (1.942,5) 5.261,4 2.697,4 1.143,9 207,5 1.310,6 5.359,4 (1.942,5) 3.416,9 2020 Περιουσιακά στοιχεία τομέα από συνεχιζόμενες δραστηριότητες Υποχρεώσεις τομέα από συνεχιζόμενες δραστηριότητες OTE ΛΟΙΠΑ Οι συναλλαγές μεταξύ των τομέων απαλείφονται στο πλαίσιο της ενοποίησης και τα ποσά που απαλείφονται περιλαμβάνονται στη στήλη εγγραφές ενοποίησης. Τα περιουσιακά στοιχεία τομέα που εμφανίζονται στη στήλη «Λοιπά» περιλαμβάνουν δάνεια εισπρακτέα και τόκους εισπρακτέους της ΟΤΕ PLC ύψους Ευρώ 1.183,5 (2020: Ευρώ 1.177,6) τα οποία σε επίπεδο Ομίλου απαλείφονται. 176 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ Η γεωγραφική πληροφόρηση για τα έσοδα του Ομίλου, τα λειτουργικά κέρδη πριν από χρηματοοικονομικές και επενδυτικές δραστηριότητες, αποσβέσεις και απομειώσεις και τα λειτουργικά κέρδη πριν από χρηματοοικονομικές και επενδυτικές δραστηριότητες, αποσβέσεις και απομειώσεις, κόστη σχετιζόμενα με προγράμματα εθελουσίας αποχώρησης, έξοδα αναδιοργάνωσης και μη επαναλαμβανόμενες νομικές υποθέσεις, είναι ως ακολούθως: 2021 Σύνολο κύκλου εργασιών Λειτουργικά κέρδη πριν από χρηματοοικονομικές και επενδυτικές δραστηριότητες, αποσβέσεις και απομειώσεις Λειτουργικά κέρδη πριν από χρηματοοικονομικές και επενδυτικές δραστηριότητες, αποσβέσεις και απομειώσεις, κόστη σχετιζόμενα με προγράμματα εθελουσίας αποχώρησης, έξοδα αναδιοργάνωσης και μη επαναλαμβανόμενες νομικές υποθέσεις Ελλάδα 3.078,1 Ρουμανία 315,5 Εγγραφές ενοποίησης (25,3) Σύνολο 3.368,3 1.432,5 47,5 (0,1) 1.479,9 1.330,1 51,7 (0,1) 1.381,7 2020 Σύνολο κύκλου εργασιών Λειτουργικά κέρδη πριν από χρηματοοικονομικές και επενδυτικές δραστηριότητες, αποσβέσεις και απομειώσεις Λειτουργικά κέρδη πριν από χρηματοοικονομικές και επενδυτικές δραστηριότητες, αποσβέσεις και απομειώσεις, κόστη σχετιζόμενα με προγράμματα εθελουσίας αποχώρησης, έξοδα αναδιοργάνωσης και μη επαναλαμβανόμενες νομικές υποθέσεις Ελλάδα 2.939,7 Ρουμανία 350,4 Εγγραφές ενοποίησης (31,2) Σύνολο 3.258,9 1.126,4 38,4 (0,2) 1.164,6 1.268,4 42,5 (0,2) 1.310,7 28. ΣΥΝΑΛΛΑΓΕΣ ΜΕ ΣΥΝΔΕΜΕΝΑ ΜΕΡΗ Ως συνδεμένα μέρη του ΟΤΕ, θεωρούνται αυτά που ορίζονται από το ΔΛΠ 24 «Γνωστοποιήσεις Συνδεμένων Μερών». Ο Όμιλος ΟΤΕ περιλαμβάνει όλες τις εταιρείες τις οποίες ο ΟΤΕ ελέγχει είτε άμεσα είτε έμμεσα (Σημείωση 1). Συναλλαγές και υπόλοιπα μεταξύ των εταιρειών του Ομίλου ΟΤΕ απαλείφονται κατά την ενοποίηση. Η DEUTSCHE TELEKOM AG είναι κατά 48,3% μέτοχος του ΟΤΕ και ενοποιεί τον ΟΤΕ με βάση τη μέθοδο της ολικής ενοποίησης. Κατά συνέπεια, όλες οι εταιρείες του ομίλου της DEUTSCHE TELEKOM θεωρούνται συνδεμένα μέρη. Η Εταιρεία αγοράζει αγαθά και λαμβάνει υπηρεσίες από τα συνδεμένα μέρη και παρέχει υπηρεσίες και αγαθά σε αυτά. Επιπλέον, ο ΟΤΕ χορηγεί και λαμβάνει δάνεια προς και από τα συνδεμένα μέρη και τέλος λαμβάνει και διανέμει μερίσματα. 177 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ Οι πωλήσεις και οι αγορές του ΟΤΕ με τα συνδεμένα μέρη αναλύονται ως εξής: Όμιλος COSMOTE - Ελλάδα COSMOTE TV ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΕΣ ΠΑΡΑΓΩΓΕΣ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Α.Ε. COSMO-ONE OTESAT-MARITEL CTS COSMOTE PAYMENTS COSMOTE GLOBAL SOLUTIONS S.A. ΟΤΕ ΑΚΙΝΗΤΑ OTE GLOBE OTE ACADEMY TELEKOM ROMANIA (μέχρι την ημερομηνία πώλησης) TELEKOM ROMANIA MOBILE OTE RURAL NORTH OTE RURAL SOUTH Όμιλος DEUTSCHE TELEKOM (εκτός Ομίλου ΟΤΕ) ΣΥΝΟΛΟ 2021 Πωλήσεις ΟΤΕ Αγορές ΟΤΕ 61,4 151,5 2020 Πωλήσεις ΟΤΕ Αγορές ΟΤΕ 83,5 134,7 0,1 0,5 0,5 0,2 8,1 - 6,5 0,5 0,1 151,9 0,6 0,4 0,3 36,9 3,3 0,1 0,4 0,2 9,2 - 6,3 0,5 0,4 1,6 4,3 37,0 1,6 0,1 3,0 2,7 3,6 8,6 88,8 0,2 2,4 3,7 5,5 7,3 371,1 0,1 2,2 3,0 17,9 116,6 0,1 2,7 4,4 5,8 199,4 Οι αγορές του ΟΤΕ από την CTS περιλαμβάνουν υπηρεσίες κατασκευής δικτύου ποσού Ευρώ 18,2 για τη χρήση 2021 (2020: Ευρώ μηδέν). Οι αγορές του ΟΤΕ από συνδεμένα μέρη δεν περιλαμβάνουν έξοδα μισθώσεων ποσού Ευρώ 35,6 (2020: Ευρώ 43,3). Οι πωλήσεις και οι αγορές του Ομίλου με τα συνδεμένα μέρη, οι οποίες δεν απαλείφονται στην ενοποίηση, αναλύονται ως εξής: Όμιλος DEUTSCHE TELEKOM (εκτός Ομίλου ΟΤΕ) ΣΥΝΟΛΟ 2021 2020 Πωλήσεις Ομίλου Αγορές Ομίλου Πωλήσεις Ομίλου Αγορές Ομίλου 35,6 51,6 42,1 49,7 35,6 51,6 42,1 49,7 Οι πωλήσεις και οι αγορές του Ομίλου περιλαμβάνουν ποσό Ευρώ 4,6 και Ευρώ 18,4 αντίστοιχα, που σχετίζονται με διακοπείσες δραστηριότητες (2020: ποσό Ευρώ 6,2 και ποσό Ευρώ 18,1 αντίστοιχα). Τα λοιπά λειτουργικά έσοδα του ΟΤΕ με τα συνδεμένα μέρη αναλύονται ως εξής: Όμιλος COSMOTE - Ελλάδα CTS OTE ΑΚΙΝΗΤΑ OTE ACADEMY OTE GLOBE Όμιλος DEUTSCHE TELEKOM (εκτός Ομίλου ΟΤΕ) ΣΥΝΟΛΟ Λοιπά λειτουργικά έσοδα ΟΤΕ 2021 2020 15,2 10,1 0,3 0,2 0,1 0,1 26,0 2,9 0,7 0,2 3,8 Τα λοιπά λειτουργικά έσοδα του Ομίλου με τα συνδεμένα μέρη, τα οποία δεν απαλείφονται στην ενοποίηση, αναλύονται ως εξής: Όμιλος DEUTSCHE TELEKOM (εκτός Ομίλου ΟΤΕ) ΣΥΝΟΛΟ Λοιπά λειτουργικά έσοδα Ομίλου 2021 2020 0,1 0,1 - 178 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ Οι χρηματοοικονομικές δραστηριότητες του ΟΤΕ με τα συνδεμένα μέρη οι οποίες προέρχονται από τόκους χορηγούμενων και ληφθέντων δανείων, αναλύονται ως εξής: OTE PLC Όμιλος COSMOTE - Ελλάδα OTE RURAL NORTH OTE RURAL SOUTH ΣΥΝΟΛΟ 2021 Χρηματοοικονομικά Χρηματοοικονομικά έσοδα ΟΤΕ έξοδα ΟΤΕ 18,3 0,1 0,1 0,4 0,6 18,3 2020 Χρηματοοικονομικά Χρηματοοικονομικά έσοδα ΟΤΕ έξοδα ΟΤΕ 31,9 0,2 0,5 0,4 1,1 31,9 Τα έσοδα από μερίσματα που έχει λάβει ο ΟΤΕ από τα συνδεμένα μέρη αναλύονται ως εξής: COSMOTE OTE ΑΣΦΑΛΙΣΗ OTESAT-MARITEL OTE AKINHTA ΣΥΝΟΛΟ Έσοδα από μερίσματα ΟΤΕ 2021 2020 180,0 300,0 0,5 0,3 20,4 30,7 200,9 331,0 Οι απαιτήσεις και οι υποχρεώσεις του ΟΤΕ με τα συνδεμένα μέρη που προέρχονται από τις μεταξύ τους τρέχουσες συναλλαγές και μερίσματα αναλύονται ως εξής: Όμιλος COSMOTE - Ελλάδα TELEKOM ROMANIA MOBILE COSMOTE TV ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΕΣ ΠΑΡΑΓΩΓΕΣ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Α.Ε. COSMO-ONE OTESAT-MARITEL CTS COSMOTE PAYMENTS COSMOTE GLOBAL SOLUTIONS S.A. ΟΤΕ ΑΚΙΝΗΤΑ OTE GLOBE OTE ACADEMY TELEKOM ROMANIA OTE RURAL NORTH OTE RURAL SOUTH Όμιλος DEUTSCHE TELEKOM (εκτός Oμίλου ΟΤΕ) ΣΥΝΟΛΟ 31/12/2021 31/12/2020 Απαιτήσεις Υποχρεώσεις Απαιτήσεις Υποχρεώσεις ΟΤΕ ΟΤΕ ΟΤΕ ΟΤΕ 77,4 162,5 184,8 151,6 0,1 4,0 0,4 1,7 0,1 1,7 0,1 4,5 5,1 0,2 13,2 33,1 0,5 0,5 0,2 0,4 1,8 0,5 1,8 0,2 2,6 10,3 2,8 15,8 0,1 0,6 0,5 0,4 1,6 0,9 0,1 0,5 1,0 0,1 0,7 0,3 2,9 6,1 3,0 3,0 105,0 219,7 201,3 173,7 To 2021, oι απαιτήσεις του ΟΤΕ από τον Όμιλο COSMOTE - Ελλάδα περιλαμβάνουν μερίσματα εισπρακτέα ύψους Ευρώ 40,0 (2020: Ευρώ 150,0 από τον Όμιλο COSMOTE - Ελλάδα και Ευρώ 0,9 από την OTESAT-MARITEL αντίστοιχα). 179 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ Οι υποχρεώσεις από μισθώσεις της Εταιρείας με τα συνδεμένα μέρη αναλύονται ως εξής: ΟΤΕ ΑΚΙΝΗΤΑ Όμιλος COSMOTE Ελλάδα OTE RURAL NORTH OTE RURAL SOUTH ΣΥΝΟΛΟ 01/01/2021 Υποχρεώσεις από μισθώσεις, αρχικό υπόλοιπο 203,3 6,3 0,6 1,0 211,2 Απόσχιση κλάδων Πληρωμές μισθώσεων Νέες Συμβάσεις / Τροποποιήσεις Συμβάσεων 31/12/2021 Τόκοι μισθώσεων Υποχρεώσεις από μισθώσεις, τελικό υπόλοιπο (37,1) (31,7) (2,2) 5,7 138,0 (0,7) (37,8) (5,3) (0,5) (1,0) (38,5) (0,2) 0,6 1,6 (0,2) 0,1 0,1 0,1 6,0 0,2 0,8 1,7 140,7 Επιπλέον, οι αποσβέσεις της Εταιρείας περιλαμβάνουν αποσβέσεις για περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης, που αφορούν συμβάσεις μισθώσεων με τα συνδεμένα μέρη, ποσού Ευρώ 31,3 (2020: Ευρώ 35,3). Οι απαιτήσεις και οι υποχρεώσεις του Ομίλου με τα συνδεμένα μέρη που προέρχονται από τις μεταξύ τους συναλλαγές, οι οποίες δεν απαλείφονται στην ενοποίηση αναλύονται ως εξής: Όμιλος DEUTSCHE TELEKOM (εκτός Ομίλου ΟΤΕ) ΣΥΝΟΛΟ 31/12/2021 Απαιτήσεις Υποχρεώσεις Ομίλου Ομίλου 8,5 348,4 8,5 348,4 31/12/2020 Απαιτήσεις Υποχρεώσεις Ομίλου Ομίλου 10,3 357,9 10,3 357,9 Στις υποχρεώσεις του Ομίλου προς τον όμιλο της DEUTSCHE TELEKOM την 31 Δεκεμβρίου 2021 περιλαμβάνεται ποσό Ευρώ 300,0 (ονομαστική αξία) το οποίο αφορά Ομόλογα της OTE PLC (Σημείωση 19) και τα οποία έχουν αναληφθεί πλήρως ή μερικώς από την DEUTSCHE TELEKOM AG (31 Δεκεμβρίου 2020: Ευρώ 300,0 ονομαστική αξία). Οι χρεωστικοί τόκοι για τις παραπάνω ομολογίες ανήλθαν στη χρήση 2021 σε ποσό Ευρώ 2,5 (2020: Ευρώ 2,8). Οι απαιτήσεις και υποχρεώσεις του ΟΤΕ με τα συνδεμένα μέρη που προέρχονται από χορηγούμενα και ληφθέντα δάνεια αναλύονται ως εξής: OTE PLC Όμιλος COSMOTE - Ελλάδα OTE RURAL NORTH OTE RURAL SOUTH ΣΥΝΟΛΟ 31/12/2021 31/12/2020 Υποχρεώσεις Υποχρεώσεις Απαιτήσεις ΟΤΕ Απαιτήσεις ΟΤΕ ΟΤΕ ΟΤΕ 1.178,1 1.172,1 0,1 6,1 6,1 8,5 8,6 14,6 1.178,1 14,8 1.172,1 Οι υποχρεώσεις του ΟΤΕ προς την ΟΤΕ PLC που αφορούν δάνεια περιλαμβάνουν τόκους πληρωτέους ποσού Ευρώ 6,3 (31 Δεκεμβρίου 2020: Ευρώ 7,2). Οι απαιτήσεις του ΟΤΕ από τις OTE RURAL NORTH και OTE RURAL SOUTH που αφορούν δάνεια, περιλαμβάνουν τόκους εισπρακτέους ύψους Ευρώ 0,1 την 31 Δεκεμβρίου 2021 (31 Δεκεμβρίου 2020: Ευρώ 0,2). Τα διευθυντικά στελέχη και μέλη της διοίκησης, λαμβανομένων υπόψη και των στενών συνδεομένων με αυτούς προσώπων, ορίζονται ως συνδεμένα μέρη με βάση αυτά που ορίζει το ΔΛΠ 24 «Γνωστοποιήσεις συνδεμένων μερών». Οι αμοιβές συμπεριλαμβάνουν μισθούς και άλλες βραχυπρόθεσμες παροχές, παροχές λόγω εξόδου από την υπηρεσία, παροχές μετά την έξοδο από την υπηρεσία και άλλες μακροπρόθεσμες παροχές (όπως ορίζονται στο ΔΛΠ 19 «Παροχές σε εργαζομένους») και παροχές που εξαρτώνται από την αξία των μετοχών (όπως ορίζονται στο ΔΠΧΑ 2 «Παροχές που εξαρτώνται από την αξία των μετοχών»). Οι αμοιβές των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου και των ανώτατων διευθυντικών στελεχών της Εταιρείας, για τις χρήσεις 2021 και 2020, ανήλθαν σε Ευρώ 11,9 και Ευρώ 10,2 αντίστοιχα. 180 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ Οι κυριότερες συναλλαγές μεταξύ εταιρειών του Ομίλου περιγράφονται παρακάτω: ΟΤΕ GLOBE Η ΟΤΕ GLOBE έχει αναλάβει τη διάθεση και διαχείριση για λογαριασμό του ΟΤΕ των υπηρεσιών του σχετικά με τη διεθνή τηλεφωνία προς τους διεθνείς παρόχους και τιμολογεί τον ΟΤΕ με την αμοιβή της. Η ΟΤΕ GLOBE τιμολογεί τον ΟΤΕ και αντίστοιχα ο ΟΤΕ τιμολογεί την OTE GLOBE για την τηλεπικοινωνιακή κίνηση που περνάει κατά περίπτωση από τα διεθνή δίκτυα της OTE GLOBE ή από τα διεθνή δίκτυα του ΟΤΕ. Επιπλέον, οι δύο εταιρείες έχουν εμπορικές συναλλαγές σχετικά με τη μίσθωση κυκλωμάτων. OTE ΑΚΙΝΗΤΑ Η OTE ΑΚΙΝΗΤΑ πραγματοποιεί έσοδα από εκμίσθωση κτιρίων στον ΟΤΕ και στις θυγατρικές του εταιρείες. COSMOTE TV ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΕΣ ΠΑΡΑΓΩΓΕΣ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Α.Ε. H COSMOTE TV ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΕΣ ΠΑΡΑΓΩΓΕΣ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Α.Ε. τιμολογεί τον ΟΤΕ για υπηρεσίες τηλεόρασης. COSMO-ONE Η COSMO-ONE τιμολογεί τον ΟΤΕ και τις θυγατρικές του εταιρείες για υπηρεσίες πληροφορικής. OTESAT-MARITEL Ο ΟΤΕ τιμολογεί την ΟΤΕSAT-MARITEL για τη χρήση των εγκαταστάσεών του για τις υπηρεσίες INMARSAT. Η OTESAT-MARITEL τιμολογεί τον ΟΤΕ για τη σύνδεση από σταθερό προς κινητό σημείο. CTS Η CTS παρέχει τεχνικές υπηρεσίες πεδίου στον ΟΤΕ και στις θυγατρικές του. Ο ΟΤΕ τιμολογεί την CTS για παροχή κοινών υπηρεσιών. ΟΜΙΛΟΣ COSMOTE Ο ΟΤΕ τιμολογεί τον Όμιλο COSMOTE (COSMOTE) για τη μίσθωση γραμμών. Ο Όμιλος COSMΟΤΕ τιμολογεί τον OTE με προμήθειες σε σχέση με πωλήσεις που πραγματοποιούνται μέσω των καναλιών πώλησης του Ομίλου COSMΟΤΕ (ΓΕΡΜΑΝΟΣ). Ο Όμιλος COSMOTE (COSMOTE E-VALUE) παρέχει υπηρεσίες εξυπηρέτησης και υποστήριξης πελατών στον ΟΤΕ. Ο ΟΤΕ και ο Όμιλος COSMOTE (COSMOTE) έχουν έσοδα και έξοδα διασύνδεσης ανάλογα σε ποιο δίκτυο τερματίζουν οι κλήσεις, συμπεριλαμβανομένης της κίνησης από διεθνή τηλεφωνία, η οποία διέρχεται και από τα δύο δίκτυα. Ο ΟΤΕ και ο Όμιλος COSMOTE έχουν επίσης έσοδα και έξοδα από κοινές δραστηριότητες, ανάλογα με το ποια από τις οντότητες παρέχει τις υπηρεσίες. OTE ACADEMY Η OTE ACADEMY παρέχει υπηρεσίες εκπαίδευσης στο προσωπικό του ΟΤΕ και των θυγατρικών του. OTE PLC Η ΟΤΕ PLC χορηγεί / λαμβάνει δάνεια προς /από τον ΟΤΕ και τις θυγατρικές του. OTE RURAL NORTH Ο ΟΤΕ τιμολογεί την ΟΤΕ RURAL NORTH για την ανάπτυξη ευρυζωνικών υποδομών και έχει χορηγήσει δάνεια σε αυτήν την εταιρεία. Η ΟΤΕ RURAL NORTH παρέχει υπηρεσίες χονδρικής ευρυζωνικής πρόσβασης στον ΟΤΕ. OTE RURAL SOUTH Ο ΟΤΕ τιμολογεί την ΟΤΕ RURAL SOUTH για την ανάπτυξη ευρυζωνικών υποδομών και έχει χορηγήσει δάνεια σε αυτήν την εταιρεία. Η ΟΤΕ RURAL SOUTH παρέχει υπηρεσίες χονδρικής ευρυζωνικής πρόσβασης στον ΟΤΕ. Όμιλος εταιρειών DEUTSCHE TELEKOM AG Ο Όμιλος έχει έσοδα και έξοδα που προκύπτουν από συναλλαγές σχετικές με εισερχόμενη, εξερχόμενη και διαβατική τηλεπικοινωνιακή κίνηση από και προς τα δίκτυα των εταιρειών που ανήκουν στον όμιλο της DEUTSCHE TELEKOM AG, καθώς επίσης και από συναλλαγές σχετικές με κοινές δραστηριότητες. 29. ΝΟΜΙΚΕΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ - ΔΕΣΜΕΥΣΕΙΣ Α. ΕΚΚΡΕΜΕΙΣ ΝΟΜΙΚΕΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ Ο Όμιλος και η Εταιρεία έχουν σχηματίσει επαρκείς προβλέψεις στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις σχετικά με τις εκκρεμείς νομικές υποθέσεις, όταν είναι πιθανό ότι θα απαιτηθεί εκροή πόρων για τον διακανονισμό της υποχρέωσης και το ποσό μπορεί να εκτιμηθεί αξιόπιστα. 181 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ Οι σημαντικότερες εκκρεμείς νομικές υποθέσεις κατά την 31 Δεκεμβρίου 2021, είναι οι ακόλουθες: ΟΤΕ Χρηματοδοτικές μισθώσεις (ΟΤΕ Leasing): Την 11 Δεκεμβρίου 2001, ο ΟΤΕ πώλησε την κατά 100% θυγατρική του, OTE Leasing, στην Piraeus Financial Leasing S.A.. Όπως είχε προκαθοριστεί στις συμφωνίες που υπογράφηκαν, ο ΟΤΕ υποχρεούται να καταβάλει αποζημίωση στην Piraeus Financial Leasing S.A. μέχρι ποσού Ευρώ 28,0 περίπου, για τη μη εκτέλεση συμβολαίων που είχαν υπογραφεί μέχρι την ημερομηνία πώλησης της ΟΤΕ Leasing. Στα πλαίσια των διεκδικήσεων της Piraeus Financial Leasing S.A. από τον ΟΤΕ, η πρώτη έχει εγείρει αγωγή κατά του ΟΤΕ, ζητώντας να της καταβάλει το ποσό των Ευρώ 3,4. Η ακροαματική διαδικασία, μετά από πολλές ματαιώσεις πραγματοποιήθηκε την 26 Απριλίου 2018 και εκδόθηκε απόφαση, η οποία διέταξε πραγματογνωμοσύνη. O πραγματογνώμονας κατέθεσε την έκθεσή του στο Δικαστήριο και η υπόθεση επανασυζητήθηκε την 24 Σεπτεμβρίου 2020. Με απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών απορρίφθηκε η κλήση της Piraeus Financial Leasing S.A. και κηρύχθηκε απαράδεκτη η συζήτηση της αγωγής. Teledome Α.Ε.Β.Ε.: H Teledome Α.Ε.Β.Ε. υπέβαλε διάφορες αγωγές εναντίον του ΟΤΕ ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών. 1. Αγωγή, με αίτημα να της καταβάλει ο ΟΤΕ το ποσό των Ευρώ 3,6 λόγω ζημιάς που υπέστη από τον ΟΤΕ σχετικά με την καθυστέρηση να της παραδώσει μισθωμένες γραμμές. Η αγωγή συζητήθηκε την 28 Φεβρουαρίου 2007 και το Δικαστήριο διέταξε πραγματογνωμοσύνη και μειώθηκε το αιτηθέν από την Teledome A.E.B.E. ποσό σε Ευρώ 1,4. Ο πραγματογνώμονας αφού ολοκλήρωσε την πραγματογνωμοσύνη κατέληξε σε ποσό Ευρώ 0,9. Η υπόθεση συζητήθηκε ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών την 25 Φεβρουαρίου 2015. Tο Δικαστήριο επιδίκασε στην Teledome Α.Ε.Β.Ε. το ως άνω ποσό, όπως προσδιορίστηκε από την πραγματογνωμοσύνη. Κατά της απόφασης αυτής, ο ΟΤΕ άσκησε έφεση και εκδόθηκε απόφαση, η οποία έκανε δεκτή την έφεση του ΟΤΕ και απέρριψε την αγωγή της Teledome Α.Ε.Β.Ε. ως αβάσιμη δυνάμει της προταθείσας από τον ΟΤΕ ενστάσεως συμψηφισμού. Κατά της προαναφερόμενης αποφάσεως, ασκήθηκε αναίρεση, η οποία εκδικάστηκε ενώπιον του Αρείου Πάγου την 7 Φεβρουαρίου 2022 και εκκρεμεί η έκδοση απόφασης. 2. Αγωγή, με αίτημα να της καταβάλει ο ΟΤΕ το ποσό των Ευρώ 4,4 ως χρηματική ικανοποίηση της ηθικής βλάβης που υπέστη λόγω της δήθεν παράνομης διακοπής των υπηρεσιών της, συζητήθηκε την 6 Μαρτίου 2008 και εκδόθηκε η απόφαση του δικαστηρίου που την απέρριψε. Κατά της απόφασης αυτής η Teledome Α.Ε.Β.Ε. άσκησε έφεση, η δικάσιμος της οποίας δεν έχει ακόμα προσδιοριστεί. Αγωγές δικαιοδόχων (franchisees): Η εταιρεία ΕΒΡΟΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ Α.Ε. άσκησε αγωγή κατά του ΟΤΕ, με την οποία ζητάει να της καταβληθεί συνολικά ποσό Ευρώ 2,0 για αποζημίωση πελατείας, για ζημιά λόγω τελεσθείσας σε βάρος της αδικοπραξίας και για αποκατάσταση ηθικής βλάβης. Η υπόθεση συζητήθηκε τη 10 Μαΐου 2017 και εκδόθηκε η απόφαση του δικαστηρίου που την απέρριψε. Η ΕΒΡΟΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ Α.Ε. άσκησε έφεση κατά της απόφασης, η συζήτηση της οποίας έχει προσδιορισθεί για τη 14 Απριλίου 2022. Αγωγές προσωπικού: Από εν ενεργεία και πρώην υπαλλήλους του ΟΤΕ έχει υποβληθεί μεγάλος αριθμός αγωγών εναντίον της Εταιρείας με μεγάλη θεματική διασπορά. Τέλη χρήσεως κοινοχρήστων χώρων για καρτοτηλέφωνα ΟΤΕ: Κατά τα προηγούμενα έτη, ο Δήμος Θεσσαλονίκης επέβαλε στον ΟΤΕ βάσει της σχετικής δημοτικής νομοθεσίας, τέλη χρήσης κοινόχρηστων χώρων και πρόστιμα αυθαίρετης χρήσης κοινόχρηστων χώρων για όλα τα εγκατεστημένα από τον ΟΤΕ εντός των διοικητικών ορίων του Δήμου αυτού καρτοτηλέφωνα, που σήμερα ανέρχονται σε ποσό περίπου Ευρώ 3,3. Τα εν λόγω δημοτικά τέλη και πρόστιμα αφορούν τις χρονικές περιόδους των ετών 2001 έως 2007 και 2010 έως 2013, ενώ για τα έτη 2008 και 2009 δεν έχουν επιβληθεί τέλη και πρόστιμα. Ο ΟΤΕ προσέφυγε δικαστικά κατά των αποφάσεων αυτών, προκαταβάλλοντας το 40% των ποσών των επιβληθέντων προστίμων, το οποίο θα του επιστραφεί με την τυχόν θετική έκβαση των προσφυγών του. Σήμερα εκκρεμεί ακόμα η εκδίκαση ορισμένων υποθέσεων επιβολής τελών από τον Δήμο Θεσσαλονίκης ενώπιων του Συμβουλίου της Επικρατείας. Οι αποφάσεις των Διοικητικών Δικαστηρίων έχουν απορρίψει αξιώσεις του ΟΤΕ για τα έτη προ του έτους 2006, όπου δεν είχε ακόμα εκδοθεί η ειδική τηλεπικοινωνιακή νομοθεσία. Έχουν εκδοθεί, όμως και θετικές αποφάσεις για τον ΟΤΕ. ΦΛΤ ΕΛΛΑΣ ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΗ Α.Ε.: Η εταιρεία ΦΛΤ ΕΛΛΑΣ ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΗ Α.Ε. άσκησε αγωγή κατά του ΟΤΕ ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών και ζητά να της καταβάλει ο ΟΤΕ το συνολικό ποσό των Ευρώ 12,4 νομιμοτόκως ισχυριζόμενη θετική και αποθετική ζημιά της λόγω αντισυμβατικής συμπεριφοράς του ΟΤΕ και επιπροσθέτως ηθική βλάβη. Tο Πολυμελές Πρωτοδικείο απέρριψε την αγωγή. Η ΦΛΤ ΕΛΛΑΣ ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΗ Α.Ε. άσκησε έφεση κατά της ως άνω απόφασης. Η δικάσιμος για την εν λόγω αγωγή πραγματοποιήθηκε την 28 Σεπτεμβρίου 2017 και εκδόθηκε απόφαση, η οποία απέρριψε την αγωγή ως αόριστη. Τη 18 Οκτωβρίου 2018 επιδόθηκε στον ΟΤΕ νέα αγωγή με τα ίδια αιτήματα. Η υπόθεση συζητήθηκε τη 16 Δεκεμβρίου 2021 και η έκδοση της απόφασης εκκρεμεί. Πρόστιμα της Ε.Ε.Τ.Τ. κατά του ΟΤΕ (άνω των Ευρώ 0,5): Η Ε.Ε.Τ.Τ. έχει επιβάλει διάφορα πρόστιμα στον OTE (αρχικού ποσού Ευρώ 15,8 μειωμένο κατόπιν προσφυγών σε ποσό Ευρώ 7,6) με μεγάλη διασπορά, στο πλαίσιο της συνήθους δραστηριότητας της Εταιρείας. Ο ΟΤΕ έχει προσφύγει αρμοδίως για την ακύρωση των προστίμων αυτών. 182 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ Τη 16 Απριλίου 2014, η WIND υπέβαλε καταγγελία ενώπιον της Ε.Ε.Τ.Τ. κατά των εταιρειών CYTA, OTE και COSMOTE σχετικά με τον τρόπο εφαρμογής της τηλεπικοινωνιακής νομοθεσίας σε σχέση με την τήρηση του μητρώου του άρθρου 11 του νόμου 3471/2006. Τη 16 Νοεμβρίου 2016, κοινοποιήθηκε στην COSMOTE και στον OTE κλήση σε ακρόαση. Η Ε.Ε.Τ.Τ. παρέπεμψε την υπόθεση στην Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα («ΑΠΔΠΧ»). Τη 16 Μαρτίου 2016, η ΑΠΔΠΧ εξέδωσε απόφαση, σύμφωνα με την οποία, μεταξύ άλλων: α) Διαπίστωνε πως οι εταιρείες ΟΤΕ και COSMOTE δεν εφήρμοσαν και εξακολουθούσαν να μην εφαρμόζουν ορθά τη διάταξη του άρθρου 11 παρ. 2 του νόμου 3471/2006, β) Απηύθυνε τη διοικητική κύρωση της προειδοποίησης στις εταιρείες OTE και COSMOTE, όπως τροποποιήσουν τη διαδικασία δήλωσης ένταξης συνδρομητών στο Μητρώο. Επιπροσθέτως, η Αρχή διαβίβασε τον σχετικό φάκελο της υπόθεσης στην Ε.Ε.Τ.Τ.. Στο μεταξύ συναφείς καταγγελίες κατά του ΟΤΕ και της COSMOTE υπέβαλαν στην Ε.Ε.Τ.Τ. και οι εταιρείες FORTHNET και MEDIATEL. Παρέμβαση κατά των ΟΤΕ και COSMOTE άσκησε και η εταιρεία VODAFONE. Την 21 Φεβρουαρίου 2017 πραγματοποιήθηκε ακρόαση και υποβλήθηκε υπόμνημα και συμπληρωματικά στοιχεία. Λόγω αλλαγής της σύνθεσης της Ε.Ε.Τ.Τ., η Ε.Ε.Τ.Τ. κάλεσε τα μέρη σε νέα επαναληπτική ακρόαση τη 18 Ιουλίου 2018, οπότε και πραγματοποιήθηκε. Τη 1 Νοεμβρίου 2021 η Ε.Ε.Τ.Τ. εξέδωσε απόφαση σύμφωνα με την οποία διαπιστώνεται παράβαση του νόμου 4070/2012 από τον ΟΤΕ και την COSMOTE και επιβάλλεται και στις δύο εταιρείες η κύρωση της σύστασης για αποχή από παρόμοιες συμπεριφορές στο μέλλον, ενώ απορρίπτονται οι καταγγελίες για παράβαση του δικαίου του ανταγωνισμού. Οι εταιρείες WIND, VODAFONE, CYTA, NEWSPHONE και FORTHNET έχουν καταθέσει αιτήσεις ακύρωσης κατά των αποφάσεων της Ε.Ε.Τ.Τ. που αφορούν τον επιμερισμό του καθαρού κόστους καθολικής υπηρεσίας των ετών 2010 και 2011. Με τις εν λόγω αποφάσεις της Ε.Ε.Τ.Τ. το συνολικό κόστος για την καθολική υπηρεσία έχει προσδιοριστεί για τα έτη 2010 και 2011 σε ποσό Ευρώ 46,8 εκ του οποίου ποσό Ευρώ 29,8 αφορά στον ΟΤΕ. Ο ΟΤΕ έχει ασκήσει πρόσθετες παρεμβάσεις υπέρ του κύρους των αποφάσεων της Ε.Ε.Τ.Τ. στις ανωτέρω εκκρεμείς δίκες, η συζήτηση των οποίων πραγματοποιήθηκε την 12 Ιουνίου 2020. Εκδόθηκαν αποφάσεις οι οποίες απέρριψαν τις αιτήσεις ακύρωσης των εταιρειών VODAFONE, CYTA, NEWSPHONE και FORTHNET. Δεν έχουν εκδοθεί ακόμη οι αποφάσεις επί των αντίστοιχων αιτήσεων ακυρώσεως της WIND. Η VODAFONE άσκησε εφέσεις ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας κατά των ανωτέρω απορριπτικών αποφάσεων του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών. Η WIND άσκησε αίτηση ακυρώσεως κατά των αποφάσεων της Ε.Ε.Τ.Τ. που αφορούν τον επιμερισμό του καθαρού κόστους καθολικής υπηρεσίας των ετών 2012 έως 2016. Με τις εν λόγω αποφάσεις της Ε.Ε.Τ.Τ., το συνολικό κόστος για την καθολική υπηρεσία έχει οριστεί για τα έτη 2012 έως 2016 σε ποσό Ευρώ 36,8, εκ του οποίου ποσό Ευρώ 23,1 αφορά στον ΟΤΕ. Η αίτηση ακυρώσεως προσδιορίστηκε να συζητηθεί ενώπιον του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών, μετά από αναβολή, τη 15 Απριλίου 2022. Ο ΟΤΕ άσκησε παρέμβαση υπέρ της Ε.Ε.Τ.Τ. ζητώντας την απόρριψη της αιτήσεως αυτής. Ο ΟΤΕ κλήθηκε σε ακρόαση ενώπιον της Ε.Ε.Τ.Τ. την 21 Σεπτεμβρίου 2020 για εικαζόμενη παράβαση της τηλεπικοινωνιακής νομοθεσίας και της νομοθεσίας περί ανταγωνισμού, σχετικά με καθυστερήσεις στην ενεργοποίηση βρόχων και στην αποκατάσταση βλαβών, για την περίοδο από Νοέμβριος 2016 έως Νοέμβριος 2018. Η κλήση σε ακρόαση βασίζεται σε τεχνική έκθεση που εξέδωσε η Ε.Ε.Τ.Τ. και σε καταγγελίες των WIND, VODAFONE και FORTHNET. Δεν έχει ακόμα οριστεί νέα ημερομηνία διεξαγωγής της ακρόασης. Orange Romania: Την 30 Σεπτεμβρίου 2021 ολοκληρώθηκε η πώληση στην Orange Romania των μετοχών της TELEKOM ROMANIA που κατείχε ο Όμιλος. Η σύμβαση προέβλεπε τη δυνατότητα αναπροσαρμογής του τιμήματος της αγοραπωλησίας με βάση τους λογαριασμούς ολοκλήρωσης της TELEKOM ROMANIA της 30 Σεπτεμβρίου 2021 και συμφωνημένα επίπεδα ταμειακών διαθεσίμων και κεφαλαίου κίνησης. Την 24 Δεκεμβρίου 2021 η Orange Romania ενημέρωσε τον OΤΕ ότι σύμφωνα με τους λογαριασμούς ολοκλήρωσης που έχει καταρτίσει, το τίμημα αγοραπωλησίας για τις μεταβιβασθείσες μετοχές της TELEKOM ROMANIA θα πρέπει να μειωθεί κατά ποσό περίπου Ευρώ 24,0. Ο ΟΤΕ εξετάζει τους λογαριασμούς ολοκλήρωσης που έχει καταρτίσει η Orange Romania. COSMOTE Μη εξουσιοδοτημένη εξαγωγή αρχείων από σύστημα της COSMOTE: Την 8 Σεπτεμβρίου 2020, εντοπίστηκε μη εξουσιοδοτημένη εξαγωγή αρχείου από σύστημα της COSMOTE, ως αποτέλεσμα κυβερνοεπίθεσης. Το εν λόγω αρχείο περιείχε στοιχεία των κλήσεων που πραγματοποίησαν ή δέχθηκαν συνδρομητές κινητής το πενθήμερο από 1 Σεπτεμβρίου έως 5 Σεπτεμβρίου 2020 και συγκεκριμένα: αριθμό τηλεφώνου, ημέρα και ώρα πραγματοποίησης της κλήσης και διάρκειά της. Εμφανίζονταν, επιπλέον, τύπος συσκευής, IMSI, ηλικία, φύλο, ARPU, συντεταγμένες σταθμού βάσης και πρόγραμμα κινητής των συνδρομητών COSMOTE. Τα στοιχεία αυτά χρησιμοποιούνται από την εταιρεία για τη βελτιστοποίηση του δικτύου και των παρεχόμενων υπηρεσιών. Το αρχείο δεν περιελάμβανε περιεχόμενο κλήσεων (συνομιλίες) ή περιεχόμενο μηνυμάτων, ονοματεπώνυμα ή διευθύνσεις, ούτε κωδικούς πρόσβασης ή δεδομένα πιστωτικών καρτών ή τραπεζικών λογαριασμών. Η εταιρεία απέκλεισε άμεσα την πρόσβαση, έλαβε όλα τα αναγκαία μέτρα και ενημέρωσε από την πρώτη στιγμή τις αρμόδιες Αρχές, όπως προβλέπεται από τον νόμο. Ως σήμερα δεν υπάρχει καμία ένδειξη περί δημοσιοποίησης ή άλλης χρήσης του παρανόμως αποκτηθέντος αρχείου. Το περιστατικό γνωστοποιήθηκε στα επηρεαζόμενα πρόσωπα τη 14 Οκτωβρίου 2020, σε συνεννόηση με τις Αρχές, καθώς δεν υπήρχε πλέον σοβαρός κίνδυνος για την ορθή διερεύνησή του. Η γνωστοποίηση πραγματοποιήθηκε μέσω δημόσιας ανακοίνωσης στην ιστοσελίδα της Εταιρείας, σε συνδυασμό με δελτίο τύπου, το οποίο εστάλη σε περισσότερα από 100 έντυπα, ραδιόφωνα, τηλεοπτικούς σταθμούς εθνικής εμβέλειας, ηλεκτρονικά μέσα επικοινωνίας και ομίλους media. Επίσης, τη 16 Οκτωβρίου 2020 η COSMOTE κατέθεσε μηνυτήρια αναφορά κατ’ αγνώστων. Εν συνεχεία, ξεκίνησε διαδικασία προκαταρκτικής εξέτασης από τη Διεύθυνση Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος της Ελληνικής Αστυνομίας. Παράλληλα, η Αρχή Διασφάλισης του Απορρήτου των Επικοινωνιών («ΑΔΑΕ») και η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα («ΑΠΔΠΧ») ξεκίνησαν έλεγχο για τα θέματα αρμοδιότητός τους. Η COSMOTE βρίσκεται σε συνεχή συνεργασία με τις αρμόδιες αρχές. Την 23 Απριλίου 2021 έλαβε χώρα ακρόαση ενώπιον της ΑΠΔΠΧ. Στην 183 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ ακρόαση κλήθηκαν τόσο η COSMOTE όσο και ο ΟΤΕ. Η κλήση του ΟΤΕ σε αυτήν την ακρόαση σχετίζεται μάλλον με το γεγονός ότι το σημείο που χρησιμοποιήθηκε για την κυβερνοεπίθεση στην COSMOTE ήταν ένας ιστότοπος που φιλοξενήθηκε στην υποδομή του ΟΤΕ (Webhosting). Την 24 Μαΐου 2021 υποβλήθηκε υπόμνημα στην ΑΠΔΠΧ. Τον Ιανουάριο του 2022, η ΑΠΔΠΧ επέβαλε πρόστιμα στην COSMOTE και στον ΟΤΕ ύψους Ευρώ 6,0 και Ευρώ 3,3 αντίστοιχα. Κατά της απόφασης της ΑΠΔΠΧ θα ασκηθεί αίτηση ακυρώσεως ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας. Την 31 Ιανουαρίου 2022 κοινοποιήθηκε από την ΑΔΑΕ στην COSMOTE κλήση σε ακρόαση. Η ακρόαση έλαβε χώρα την 21 Φεβρουαρίου 2022 δια της υποβολής εγγράφου υπομνήματος. Η ΑΔΑΕ ενδέχεται να καλέσει και τον ΟΤΕ σε ακρόαση. Πρόστιμα της Ε.Ε.Τ.Τ. κατά της COSMΟΤΕ (άνω των Ευρώ 0,5): Η Ε.Ε.Τ.Τ. έχει επιβάλει διάφορα πρόστιμα στην COSMOTE (αρχικού ποσού Ευρώ 7,2 μειωμένο κατόπιν προσφυγών σε ποσό Ευρώ 3,1) με μεγάλη διασπορά, στο πλαίσιο της συνήθους δραστηριότητας της Εταιρείας. H COSMΟΤΕ έχει προσφύγει αρμοδίως για την ακύρωση των προστίμων αυτών. Την 20 Ιουλίου 2016, η Ε.Ε.Τ.Τ. κοινοποίησε στην COSMOTE καταγγελία της WIND κατά των COSMOTE και VODAFONE για ισχυριζόμενες παραβάσεις του Δικαίου του Ανταγωνισμού σε σχέση με τα τιμολόγια λιανικής τους για τις διεθνείς κλήσεις προς τις θυγατρικές τους στην Αλβανία για την περίοδο από τον Φεβρουάριο 2012 έως την ημέρα επίδοσης, ισχυριζόμενη παράβαση του άρθρου 26 του νόμου 3728/2008 για τις ενδοομιλικές συναλλαγές. Η COSMOTE υπέβαλε στην Ε.Ε.Τ.Τ. υπόμνημα με τις απόψεις της και τα αιτηθέντα στοιχεία. H Ε.Ε.Τ.Τ. κάλεσε τις εταιρείες COSMOTE, VODAFONE και WIND σε ακρόαση την 28 Σεπτεμβρίου 2017. Μετά την ακρόαση, τα μέρη κλήθηκαν να υποβάλουν γραπτό υπόμνημα και πρόσθετες πληροφορίες. H COSMOTE υπέβαλε τα αιτηθέντα στοιχεία. Λόγω αλλαγής της σύνθεσης της Ε.Ε.Τ.Τ., η Ε.Ε.Τ.Τ. κάλεσε τα μέρη σε νέα επαναληπτική ακρόαση την 4 Ιουνίου 2018, η οποία και πραγματοποιήθηκε. Η απόφαση εκκρεμεί. ΓΕΡΜΑΝΟΣ Η ΓΕΡΜΑΝΟΣ είναι διάδικος, σε αγωγές που έχουν ασκηθεί από πρώην συνεργάτες της (δικαιοδόχους της αλυσίδας καταστημάτων ΓΕΡΜΑΝΟΣ και αντιπροσώπους της) αναφορικά με θέματα των εν λόγω συνεργασιών καθώς και σε λοιπές υποθέσεις, συνολικού ποσού Ευρώ 22,5. Η συζήτηση των υποθέσεων αυτών έχει προσδιοριστεί σε δικασίμους μέχρι και το 2023. Το 2017, πρώην δικαιοδόχος της αλυσίδας καταστημάτων ΓΕΡΜΑΝΟΣ και στενά συνδεμένο με αυτόν πρόσωπο, άσκησαν αγωγές κατά της ΓΕΡΜΑΝΟΣ και της COSMOTE, συνολικού ποσού Ευρώ 32,5, εκ των οποίων ποσό Ευρώ 5,0 αφορά σε θετική και αποθετική ζημιά για δήθεν παράβαση διατάξεων περί ανταγωνισμού, αντισυμβατική συμπεριφορά στο πλαίσιο της εμπορικής συνεργασίας και αδικοπραξία και ποσό Ευρώ 27,5 αφορά σε ηθική βλάβη. Οι αγωγές συζητήθηκαν την 8 Φεβρουαρίου 2018 και εκδόθηκε η απόφαση του Δικαστηρίου, η οποία απέρριψε τη μία από αυτές, ενώ έκανε δεκτή την άλλη ως προς αξιώσεις από την εμπορική συνεργασία επιδικάζοντας στον πρώην δικαιοδόχο το ποσό των Ευρώ 60.000 (σε απόλυτο ποσό) με το νόμιμο τόκο. Κατά της ως άνω απόφασης ασκήθηκε έφεση από τον αντίδικο, η συζήτηση της οποίας προσδιορίσθηκε κατόπιν αναβολών για την 9 Μαρτίου 2023. ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ: Την 30 Δεκεμβρίου 2014, η Επιτροπή Ανταγωνισμού επέβαλε στη ΓΕΡΜΑΝΟΣ πρόστιμο ύψους Ευρώ 10,3 για παράβαση των άρθρων 1 του νόμου 3959/2011 και 101 Συνθ.Λειτ.ΕΕ κατά την περίοδο 1990 έως 2012, σε σχέση με το σύστημα δικαιόχρησης ΓΕΡΜΑΝΟΣ και τις σχετικές συμβάσεις με τους δικαιοδόχους. Η ΓΕΡΜΑΝΟΣ προσέφυγε ενώπιον του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών για την ακύρωση της εν λόγω απόφασης. Tο Διοικητικό Εφετείο, δέχθηκε εν μέρει την προσφυγή και ακύρωσε την απόφαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού ως προς το σκέλος του προστίμου, επειδή το πρόστιμο επιβλήθηκε συνολικά και όχι ανά παράβαση, ανέπεμψε δε την υπόθεση στην Επιτροπή, προκειμένου να υπολογιστεί το πρόστιμο χωριστά για κάθε παράβαση. Η ΓΕΡΜΑΝΟΣ άσκησε αναίρεση ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας, η οποία προσδιορίστηκε, μετά από αναβολές, για την 25 Σεπτεμβρίου 2019, οπότε και παραπέμφθηκε για συζήτηση ενώπιον άλλου Τμήματος του Συμβουλίου της Επικρατείας. Η συζήτηση της υπόθεσης προσδιορίστηκε, μετά από αναβολές, για την 21 Μαρτίου 2022. Τον Οκτώβριο 2016 κοινοποιήθηκε στη ΓΕΡΜΑΝΟΣ η νέα απόφαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού, με την οποία της επιβλήθηκε το εν λόγω πρόστιμο χωριστά για κάθε παράβαση, ήτοι ποσό Ευρώ 6,2 για τον καθορισμό τιμών μεταπώλησης, ποσό Ευρώ 3,1 για την απαγόρευση αμοιβαίων προμηθειών μεταξύ διανομέων - δικαιοδόχων και ποσό Ευρώ 1,0 για την επιβολή ρήτρας μη ανταγωνισμού μετά τη λήξη των συμβάσεων (ήτοι συνολικά Ευρώ 10,3). Κατά της ως άνω απόφασης της Επιτροπής Ανταγωνισμού, η ΓΕΡΜΑΝΟΣ άσκησε προσφυγή ενώπιον του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών, η οποία προσδιορίστηκε, μετά από αναβολές, για τη 12 Απριλίου 2022. ΠΟΙΝΙΚΕΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΟΤΕ Υπόθεση SIEMENS: Στο πλαίσιο των υπό εξέλιξη ποινικών διαδικασιών στην Ελλάδα για την υπόθεση της SIEMENS [κατηγορίες για αξιόποινες πράξεις σε σχέση με τη σύναψη της Προγραμματικής Συμφωνίας 8002/1997 με τη ΣΗΜΕΝΣ Α.Ε. και τη ΣΗΜΕΝΣ ΤΗΛΕΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ Α.Ε. (ήδη UNIFY A.E.) για την ψηφιοποίηση του δικτύου του ΟΤΕ] το Πενταμελές Εφετείο Κακουργημάτων, εξέδωσε την απόφασή του, σύμφωνα με την οποία πρώην Υπουργός Μεταφορών και Επικοινωνιών, καταδικάστηκε σε 5 χρόνια κάθειρξη για το αδίκημα της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματική δραστηριότητα κατ΄ εξακολούθηση και κατ΄ επάγγελμα, ήτοι τη νομιμοποίηση εσόδων προερχομένων από την τέλεση του αδικήματος της παθητικής δωροδοκίας. To Δικαστήριο αποφάσισε την 184 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ αναστολή της ποινής και ο πρώην Υπουργός θα πληρώσει το συνολικό ποσό των Ευρώ 140.000 (απόλυτο ποσό) σε 32 δόσεις. Πρώην υπάλληλος της SIEMENS (κατηγορούμενος επίσης στη δεύτερη υπόθεση κατωτέρω) καταδικάστηκε σε 11 χρόνια κάθειρξη για το αδίκημα της δωροδοκίας και τη νομιμοποίηση εσόδων από εγκληματική δραστηριότητα. Η ποινή ανεστάλη γιατί άσκησε αίτηση αναίρεσης ενώπιον του Αρείου Πάγου. Παρά το ότι ο OTE δεν παρέστη στην κατ΄έφεση δίκη ως πολιτικώς ενάγων, το Δικαστήριο αποφάσισε ότι το ποσό των Ευρώ 230.000 (απόλυτο ποσό) που είχε δεσμευτεί στον τραπεζικό λογαριασμό του πρώην υπουργού, θα καταβληθεί στον ΟΤΕ (μετά από την έκδοση της απόφασης του Αρείου Πάγου). Επίσης, ολοκληρώθηκε ενώπιον του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων η δίκη των 64 συνολικά κατηγορουμένων (μεταξύ των οποίων και 14 πρώην στελεχών του ΟΤΕ για τα αδικήματα της κακουργηματικής παθητικής δωροδοκίας καθώς και της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματική δραστηριότητα) που είχε αρχίσει από την 27 Νοεμβρίου 2015. O ΟΤΕ παρίστατο στην εν λόγω δίκη και είχε δηλώσει παράσταση πολιτικής αγωγής για τη χρηματική ικανοποίησή του λόγω της ηθικής βλάβης την οποία υπέστη από την τέλεση εις βάρος τoυ των ως άνω αξιόποινων πράξεων. Σύμφωνα με τις διατάξεις του νέου Ποινικού Κώδικα, ο οποίος ισχύει από την 1 Ιουλίου 2019, το Δικαστήριο τη 19 Νοεμβρίου 2019 και την 2 Δεκεμβρίου 2019 αποφάσισε τα ακόλουθα: Η ποινική δίωξη παύει λόγω παραγραφής για όλους τους κατηγορούμενους για τα αδικήματα της ενεργητικής και παθητικής δωροδοκίας καθώς και της συνέργειας σε ενεργητική και παθητική δωροδοκία. Περαιτέρω, σύμφωνα με την απόφαση του Δικαστηρίου, όσον αφορά στους κατηγορούμενους πρώην υπαλλήλους του ΟΤΕ: έξι από αυτούς κρίθηκαν ένοχοι για νομιμοποίηση εσόδων από παράνομη δραστηριότητα (τους επιβλήθηκε ποινή κάθειρξης 10-15 έτη), για πέντε από αυτούς παύει οριστικά η ποινική δίωξη λόγω παραγραφής και για τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομη δραστηριότητα, για δύο από αυτούς παύει οριστικά η ποινική δίωξη λόγω θανάτου και τέλος, ένας από αυτούς κηρύχθηκε αθώος. Η δίκη σε δεύτερο βαθμό ενώπιον του Πενταμελούς Εφετείου Κακουργημάτων είχε προγραμματιστεί για την 27 Οκτωβρίου 2021. Έκτοτε έλαβαν χώρα αρκετές συνεδριάσεις που αφορούσαν διαδικαστικά ζητήματα. Η δίκη βρίσκεται σε εξέλιξη. Ο ΟΤΕ έχει επίσης ασκήσει αγωγή για αποζημίωση ενώπιον των Γερμανικών Δικαστηρίων και η υπόθεση εκκρεμεί. Β. ΔΕΣΜΕΥΣΕΙΣ Κεφαλαιουχικές δεσμεύσεις Οι κεφαλαιουχικές δεσμεύσεις για απόκτηση ενσωμάτων και άυλων παγίων έχουν ως ακολούθως: ΟΜΙΛΟΣ 2021 Έως 1 έτος Από 1 έως 5 έτη ΣΥΝΟΛΟ ΕΤΑΙΡΕΙΑ 2020 111,1 29,0 140,1 2021 111,7 27,3 139,0 2020 69,0 29,0 98,0 69,6 27,3 96,9 Λοιπές λειτουργικές δεσμεύσεις Οι λοιπές λειτουργικές δεσμεύσεις για υπηρεσίες επισκευής και συντήρησης και λοιπές υπηρεσίες, έχουν ως ακολούθως: ΟΜΙΛΟΣ 2021 Έως 1 έτος Από 1 έως 5 έτη Πάνω από 5 έτη ΣΥΝΟΛΟ ΕΤΑΙΡΕΙΑ 2020 266,1 51,5 4,1 321,7 2021 249,2 35,6 29,5 314,3 2020 205,7 51,5 6,5 263,7 195,6 40,6 31,9 268,1 185 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ 30. ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΣΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Εύλογη αξία και ιεραρχία εύλογης αξίας Ο Όμιλος χρησιμοποιεί την παρακάτω ιεραρχία για τον καθορισμό και τη γνωστοποίηση της εύλογης αξίας των χρηματοοικονομικών μέσων ανά τεχνική αποτίμησης: Επίπεδο 1: διαπραγματεύσιμες (μη προσαρμοσμένες) τιμές σε ενεργές αγορές για όμοια περιουσιακά στοιχεία ή υποχρεώσεις. Επίπεδο 2: λοιπές τεχνικές για τις οποίες όλες οι εισροές που έχουν σημαντική επίδραση στην καταγεγραμμένη εύλογη αξία είναι παρατηρήσιμες, είτε άμεσα είτε έμμεσα. Επίπεδο 3: τεχνικές που χρησιμοποιούν εισροές που έχουν σημαντική επίδραση στην καταγεγραμμένη εύλογη αξία και δε βασίζονται σε παρατηρήσιμα δεδομένα της αγοράς. Κατά τη διάρκεια της χρήσης δεν υπήρξαν μεταφορές μεταξύ των Επιπέδων 1 και 2, ούτε μεταφορές εντός και εκτός του Επιπέδου 3 για τη μέτρηση της εύλογης αξίας. Στους παρακάτω πίνακες παρουσιάζεται μία σύγκριση, των λογιστικών αξιών των χρηματοοικονομικών στοιχείων του Ομίλου και της Εταιρείας που διακρατούνται στο αποσβεσμένο κόστος με τις εύλογες αξίες τους: ΟΜΙΛΟΣ Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία Πελάτες Δάνεια σε ασφαλιστικά ταμεία Δάνεια και προκαταβολές στο προσωπικό Εγγυήσεις Χρηματοδοτική συμβολή από Δημόσιο Δεσμευμένα ταμειακά διαθέσιμα Ταμειακά διαθέσιμα και ταμειακά ισοδύναμα Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις Μακροπρόθεσμα δάνεια Βραχυπρόθεσμα δάνεια Βραχυπρόθεσμο μέρος μακροπρόθεσμων δανείων Υποχρεώσεις από μισθώσεις Προμηθευτές Δεδουλευμένοι τόκοι Υποχρεώσεις για δικαιώματα μετάδοσης τηλεοπτικού περιεχομένου (μακροπρόθεσμο μέρος) ΕΤΑΙΡΕΙΑ Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία Πελάτες Δάνεια σε ασφαλιστικά ταμεία Δάνεια και προκαταβολές στο προσωπικό Εγγυήσεις Λοιπές απαιτήσεις από συνδεμένα μέρη Δάνεια σε εταιρείες του Ομίλου Ταμειακά διαθέσιμα και ταμειακά ισοδύναμα Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις Μακροπρόθεσμα δάνεια Βραχυπρόθεσμα δάνεια Βραχυπρόθεσμο μέρος μακροπρόθεσμων δανείων Υποχρεώσεις από μισθώσεις Προμηθευτές Δεδουλευμένοι τόκοι Υποχρεώσεις για δικαιώματα μετάδοσης τηλεοπτικού περιεχομένου (μακροπρόθεσμο μέρος) Λογιστική αξία 2021 2020 2021 Εύλογη αξία 2020 504,4 75,6 37,4 6,9 0,5 1,8 630,7 433,1 79,3 37,3 7,2 4,2 2,3 516,2 504,4 104,2 37,4 6,9 0,5 1,8 630,7 433,1 115,8 37,3 7,2 4,2 2,3 516,2 753,7 397,3 260,9 818,5 7,3 974,8 205,9 23,1 351,8 719,8 8,1 776,0 403,8 260,9 818,5 7,3 1.019,3 206,9 24,4 351,8 719,8 8,1 63,0 83,2 63,0 83,2 Λογιστική αξία 2021 2020 Εύλογη αξία 2021 2020 304,1 75,6 9,5 0,3 47,2 14,5 274,0 250,4 79,3 35,8 0,5 158,0 14,5 105,5 304,1 104,2 9,5 0,3 47,2 16,5 274,0 250,4 115,8 35,8 0,5 158,0 17,1 105,5 797,6 374,2 151,8 468,2 6,6 894,1 270,8 240,1 371,5 7,4 818,7 380,0 151,8 468,2 6,6 935,4 272,2 240,1 371,5 7,4 63,0 83,2 63,0 83,2 186 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ Η εύλογη αξία των δανείων σε ασφαλιστικά ταμεία, των δανείων σε εταιρείες του Ομίλου, των μακροπρόθεσμων δανείων και των βραχυπρόθεσμων δανείων προσδιορίζεται με βάση είτε τις διαπραγματεύσιμες (μη προσαρμοσμένες) τιμές είτε με την προεξόφληση των μελλοντικών ταμειακών ροών χρησιμοποιώντας άμεσα ή έμμεσα παρατηρήσιμα στοιχεία. Η εύλογη αξία των υπόλοιπων χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων και χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων προσεγγίζει τις λογιστικές τους αξίες. Την 31 Δεκεμβρίου 2021, ο Όμιλος και η Εταιρεία κατείχαν τα παρακάτω χρηματοοικονομικά μέσα που αποτιμώνται στην εύλογη αξία: Εύλογη αξία ΟΜΙΛΟΣ Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία Συμμετοχές σε αμοιβαία κεφάλαια Συμμετοχές σε αμοιβαία κεφάλαια 2021 ΕΤΑΙΡΕΙΑ Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία Συμμετοχή σε αμοιβαία κεφάλαια 2021 Ιεραρχία εύλογης αξίας 2020 5,1 0,5 4,7 0,7 Εύλογη αξία Ιεραρχία εύλογης αξίας 2020 3,0 Επίπεδο 1 Επίπεδο 3 2,8 Επίπεδο 1 ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Μακροοικονομικές συνθήκες στην Ελλάδα Η Διοίκηση εκτιμά συνεχώς τον πιθανό αντίκτυπο τυχόν αλλαγών στο μακροοικονομικό και χρηματοπιστωτικό περιβάλλον στην Ελλάδα έτσι ώστε να εξασφαλίσει ότι θα ληφθούν όλα τα απαραίτητα μέτρα προκειμένου να ελαχιστοποιηθούν κατά το δυνατόν οι τυχόν επιπτώσεις στις δραστηριότητες του Ομίλου στην Ελλάδα. Με βάση την τρέχουσα αξιολόγησή της, έχει καταλήξει στο συμπέρασμα ότι δεν απαιτούνται πρόσθετες προβλέψεις απομείωσης των χρηματοοικονομικών και μη χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων του Ομίλου κατά την 31 Δεκεμβρίου 2021. Κίνδυνος από την εξάπλωση του κορωνοϊού (COVID-19) Στις αρχές του 2020 σημειώθηκε εξάπλωση του κορωνοϊού (COVID-19) σε παγκόσμιο επίπεδο, η οποία επηρέασε την προσφορά και τη ζήτηση στην παγκόσμια οικονομία, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας. Οι κυβερνήσεις προχώρησαν σε προγράμματα εμβολιασμού, επιβάλλονται μέτρα περιορισμού όταν είναι απαραίτητο, ενώ δημοσιονομικές δράσεις αναπτύχθηκαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στην Ελλάδα, έχοντας ως στόχο τον περιορισμό των πιθανών αρνητικών οικονομικών επιπτώσεων. Η Διοίκηση παρακολουθεί προσεκτικά την κατάσταση και τις πιθανές επιπτώσεις της στις δραστηριότητες του Ομίλου. Ο Όμιλος ακολουθεί τις οδηγίες και αποφάσεις των αρμόδιων αρχών και συμμορφώνεται πλήρως στις απαιτήσεις και στις δράσεις που υιοθετεί και αναλαμβάνει η Ελληνική Κυβέρνηση. Επιπλέον, υλοποιούνται προληπτικά σχέδια επιχειρησιακής συνέχειας και περιορισμού του ρίσκου. Χρηματοοικονομικοί κίνδυνοι Οι παρακάτω κίνδυνοι επηρεάζονται σημαντικά από το μακροοικονομικό και χρηματοοικονομικό περιβάλλον στην Ελλάδα. α) Πιστωτικός κίνδυνος Ο πιστωτικός κίνδυνος συνίσταται στην πιθανότητα κάποιος αντισυμβαλλόμενος να προκαλέσει στον Όμιλο και στην Εταιρεία οικονομική ζημιά εξαιτίας της αθέτησης των συμβατικών του υποχρεώσεων. Ο μέγιστος πιστωτικός κίνδυνος στον οποίο είναι εκτεθειμένοι ο Όμιλος και η Εταιρεία, κατά την ημερομηνία κατάρτισης των χρηματοοικονομικών καταστάσεων, είναι η λογιστική αξία των χρηματοοικονομικών περιουσιακών τους στοιχείων. Τα χρηματοοικονομικά στοιχεία που έχουν κατηγοριοποιηθεί ως επιμετρούμενα στην εύλογη αξία μέσω αποτελεσμάτων αφορούν τοποθετήσεις σε αμοιβαία κεφάλαια. Αυτά τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία εκτιμάται ότι δεν εκθέτουν τον Όμιλο και την Εταιρεία σε σημαντικό πιστωτικό κίνδυνο. Οι αθετημένες πληρωμές από πελάτες είναι μέγεθος το οποίο μπορεί ενδεχόμενα να επηρεάσει αρνητικά την ομαλή ρευστότητα του Ομίλου και της Εταιρείας. Λόγω όμως του μεγάλου αριθμού πελατών και της διασποράς της πελατειακής βάσης του Ομίλου, δεν υπάρχει συγκέντρωση του πιστωτικού κινδύνου σε σχέση με τις απαιτήσεις αυτές. Συγκέντρωση πιστωτικού κινδύνου ωστόσο εντοπίζεται στις απαιτήσεις από άλλους τηλεπικοινωνιακούς παρόχους, λόγω του περιορισμένου αριθμού τους και του μεγάλου ύψους των συναλλαγών που έχουν με τον Όμιλο και την Εταιρεία. Για αυτήν την κατηγορία ο Όμιλος και η Εταιρεία αξιολογούν τον πιστωτικό κίνδυνο σύμφωνα με τις καθιερωμένες πολιτικές και διαδικασίες και αναγνωρίζεται η κατάλληλη πρόβλεψη για απομείωση. Ο Όμιλος και η Εταιρεία εφαρμόζουν συγκεκριμένη πιστωτική πολιτική που έχει ως άξονες αφενός τον έλεγχο πιστοληπτικής ικανότητας των πελατών και αφετέρου την προσπάθεια αποτελεσματικής διαχείρισης των απαιτήσεων πριν αυτές καταστούν ληξιπρόθεσμες αλλά και όταν αυτές καταστούν εκπρόθεσμες ή επισφαλείς. Για την παρακολούθηση του πιστωτικού κινδύνου, οι 187 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ πελάτες ομαδοποιούνται ανάλογα με την κατηγορία που ανήκουν, τα χαρακτηριστικά πιστωτικού κινδύνου τους, την ενηλικίωση των απαιτήσεων τους και τα τυχόν προηγούμενα προβλήματα εισπραξιμότητας που έχουν επιδείξει, λαμβάνοντας επιπλέον υπόψη μελλοντικούς παράγοντες σε σχέση με τους πελάτες καθώς και το οικονομικό περιβάλλον. Λαμβάνοντας υπόψη τον αντίκτυπο από την πανδημία COVID-19, ο Όμιλος και η Εταιρεία έχουν επίσης ενσωματώσει στην πρόβλεψη για αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές, την αύξηση του πιστωτικού κινδύνου σε πελάτες των οποίων οι δραστηριότητες έχουν επηρεαστεί αρνητικά, καθώς και σε πελάτες των οποίων η ικανότητα αποπληρωμής των συμβατικών τους υποχρεώσεων παρουσίασε μεγαλύτερο κίνδυνο. Τα ταμειακά διαθέσιμα και ταμειακά ισοδύναμα του Ομίλου είναι κυρίως επενδυμένα σε αντισυμβαλλόμενους με υψηλή πιστοληπτική αξιολόγηση και για μικρό χρονικό διάστημα. Τα δάνεια περιλαμβάνουν δάνεια χορηγηθέντα προς το προσωπικό, τα οποία είτε αποπληρώνονται μέσω παρακράτησης δόσεων από τη μισθοδοσία, είτε συμψηφίζονται με την αποζημίωση λόγω συνταξιοδότησης καθώς και δάνεια προς το ταμείο επικουρικής ασφάλισης σχετιζόμενα με προγράμματα εθελούσιας αποχώρησης προσωπικού προηγούμενων ετών. Τα τελευταία δάνεια είναι εκτεθειμένα στον πιστωτικό κίνδυνο που σχετίζεται με την ικανότητα του ασφαλιστικού ταμείου για την εξυπηρέτηση του χρέους του. Απομείωση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων Ο Όμιλος και η Εταιρεία έχουν τις ακόλουθες κατηγορίες χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων που υπόκεινται στο μοντέλο των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών: Απαιτήσεις από πελάτες Συμβατικά περιουσιακά στοιχεία Απαιτήσεις από μισθώσεις Δάνεια σε εταιρείες του Ομίλου Δάνεια σε ασφαλιστικά ταμεία Δάνεια και προκαταβολές στο προσωπικό Λοιπά χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία. Ενώ τα ταμειακά διαθέσιμα και τα ταμειακά ισοδύναμα υπόκεινται επίσης στις απαιτήσεις απομείωσης του ΔΠΧΑ 9, η αναγνωρισθείσα ζημιά απομείωσης ήταν επουσιώδης. Ο Όμιλος εφαρμόζει την απλοποιημένη προσέγγιση του ΔΠΧΑ 9 για τον υπολογισμό των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών, σύμφωνα με την οποία, η πρόβλεψη ζημιάς επιμετράται πάντοτε σε ποσό ίσο με τις αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές καθ' όλη τη διάρκεια ζωής για τις απαιτήσεις από πελάτες, τα συμβατικά περιουσιακά στοιχεία και τις απαιτήσεις από μισθώσεις. Οι ακόλουθοι πίνακες παρουσιάζουν την έκθεση του Ομίλου και της Εταιρείας στον πιστωτικό κίνδυνο των απαιτήσεων από πελάτες και των συμβατικών περιουσιακών στοιχείων σε λογιστική αξία προ απομείωσης: ΟΜΙΛΟΣ (απλοποιημένη προσέγγιση) 31 Δεκεμβρίου 2021 Πελάτες Συμβατικά περιουσιακά στοιχεία ΣΥΝΟΛΟ Εξυπηρετούμενα 544,9 34,6 579,5 Μερικώς εξυπηρετούμενα Μη εξυπηρετούμενα 72,8 711,6 6,7 72,8 718,3 Σύνολο 1.329,3 41,3 1.370,6 Εξυπηρετούμενα 477,1 28,7 505,8 Μερικώς εξυπηρετούμενα Μη εξυπηρετούμενα 71,0 697,3 6,5 71,0 703,8 Σύνολο 1.245,4 35,2 1.280,6 ΟΜΙΛΟΣ (απλοποιημένη προσέγγιση) 31 Δεκεμβρίου 2020 Πελάτες Συμβατικά περιουσιακά στοιχεία ΣΥΝΟΛΟ 188 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ (απλοποιημένη προσέγγιση) 31 Δεκεμβρίου 2021 Πελάτες Συμβατικά περιουσιακά στοιχεία ΣΥΝΟΛΟ ΕΤΑΙΡΕΙΑ (απλοποιημένη προσέγγιση) Εξυπηρετούμενα 339,2 3,4 342,6 Μερικώς εξυπηρετούμενα Μη εξυπηρετούμενα 37,4 372,1 37,4 372,1 Σύνολο 748,7 3,4 752,1 31 Δεκεμβρίου 2020 Πελάτες Συμβατικά περιουσιακά στοιχεία ΣΥΝΟΛΟ Εξυπηρετούμενα 284,3 0,4 284,7 Μερικώς εξυπηρετούμενα Μη εξυπηρετούμενα 29,5 364,5 29,5 364,5 Σύνολο 678,3 0,4 678,7 Τα υπόλοιπα των πελατών την 31 Δεκεμβρίου 2021 παρουσιάζονται μετά τις διαγραφές ποσού Ευρώ 51,5 για τον Όμιλο και ποσού Ευρώ 9,3 για την Εταιρεία αντίστοιχα. Το μεγαλύτερο μέρος του υπολοίπου των απαιτήσεων από μισθώσεις για τον Όμιλο και την Εταιρεία θεωρείται εξυπηρετούμενο. Τα υπόλοιπα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία του Ομίλου θεωρούνται ότι έχουν χαμηλό πιστωτικό κίνδυνο ως εκ τούτου ο Όμιλος εφαρμόζει τη γενική προσέγγιση του ΔΠΧΑ 9 και η πρόβλεψη ζημιάς περιορίσθηκε στις αναμενόμενες ζημιές 12 μηνών. Το εναπομείναν υπόλοιπο αυτών των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων θεωρείται εξυπηρετούμενο. Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία τα οποία παρουσιάζουν χαμηλό κίνδυνο αθέτησης και ισχυρή ικανότητα εκπλήρωσης των συμβατικών ταμειακών ροών θεωρούνται ως εξυπηρετούμενα, ενώ τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία για τα οποία ο πιστωτικός κίνδυνος έχει αυξηθεί σημαντικά από την αρχική αναγνώριση αλλά δεν υπάρχουν αντικειμενικές ενδείξεις ύπαρξης πιστωτικών ζημιών αντιμετωπίζονται ως μερικώς εξυπηρετούμενα. Μη εξυπηρετούμενα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία θεωρούνται εκείνα για τα οποία υπάρχουν αντικειμενικές ενδείξεις ύπαρξης πιστωτικών ζημιών κατά την ημερομηνία αναφοράς και υπάρχουν περιορισμένες προσδοκίες ανάκτησης των συμβατικών ταμειακών ροών. Ο διαχωρισμός των πελατών και των συμβατικών περιουσιακών στοιχείων εντός των παραπάνω κατηγοριών και ο προσδιορισμός του κατά πόσο έχει προκύψει σημαντική αύξηση του πιστωτικού κινδύνου σε επίπεδο Ομίλου αξιολογείται με βάση τις βέλτιστες εκτιμήσεις κάθε οντότητας του Ομίλου, λαμβάνοντας υπόψη συγκεκριμένα γεγονότα και περιστάσεις που ισχύουν για αυτές. β) Κίνδυνος ρευστότητας Ο κίνδυνος ρευστότητας συνίσταται στον κίνδυνο ο Όμιλος ή η Εταιρεία να μην μπορέσουν να εκπληρώσουν τις χρηματοοικονομικές τους υποχρεώσεις όταν απαιτείται. Ο κίνδυνος ρευστότητας διατηρείται σε χαμηλά επίπεδα, μέσω της διαθεσιμότητας επαρκών ταμειακών διαθεσίμων ή / και πιστωτικών ορίων, που διασφαλίζουν την εκπλήρωση των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων με λήξη στους επόμενους 12 μήνες. Τα ταμειακά διαθέσιμα, ταμειακά ισοδύναμα και τα λοιπά χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία του Ομίλου και της Εταιρείας την 31 Δεκεμβρίου 2021 ανέρχονται σε Ευρώ 636,3 και Ευρώ 277,0 αντίστοιχα και το βραχυπρόθεσμο μέρος μακροπρόθεσμων δανείων τους ανέρχεται σε Ευρώ 397,3 και Ευρώ 374,2 αντίστοιχα. Για την παρακολούθηση και αντιμετώπιση του κινδύνου ρευστότητας, οι εταιρείες του Ομίλου ετοιμάζουν προβλέψεις ταμειακών ροών σε τακτική βάση. Η ανάλυση των μη προεξοφλημένων συμβατικών πληρωμών (περιλαμβανομένων των πληρωμών των κεφαλαίων και των τόκων) των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων του Ομίλου και της Εταιρείας έχει ως εξής: ΟΜΙΛΟΣ 31 Δεκεμβρίου 2021 Πρόγραμμα Έκδοσης Ομολόγων Μεσοπρόθεσμης Διάρκειας (GMTN) Τραπεζικό δάνειο (ΕΙΒ) COSMOTE ETE/Alpha - Πιστωτική γραμμή Υποχρεώσεις από μισθώσεις Προμηθευτές και μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις για δικαιώματα μετάδοσης τηλεοπτικού περιεχομένου ΣΥΝΟΛΟ Έως 1 έτος 1 με 2 έτη 2 με 5 έτη Άνω των 5 ετών Σύνολο 389,1 25,2 0,6 78,9 5,6 24,5 74,5 516,9 35,6 87,3 202,5 44,6 1.114,1 85,3 0,6 285,3 818,5 1.312,3 46,8 151,4 20,4 660,2 247,1 885,7 2.371,0 189 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ 31 Δεκεμβρίου 2020 Πρόγραμμα Έκδοσης Ομολόγων Μεσοπρόθεσμης Διάρκειας (GMTN) Τραπεζικό δάνειο (ΕΙΒ) COSMOTE ETE/Alpha - Πιστωτική γραμμή TELEKOM ROMANIA MOBILE - Πιστωτική γραμμή Υποχρεώσεις από μισθώσεις Προμηθευτές και μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις για δικαιώματα μετάδοσης τηλεοπτικού περιεχομένου ΣΥΝΟΛΟ Έως 1 έτος 1 με 2 έτη 2 με 5 έτη Άνω των 5 ετών Σύνολο 215,8 25,8 0,6 413,9 25,2 0,6 13,1 60,1 - 504,4 - 1.147,2 111,1 1,2 5,9 76,4 67,7 118,0 219,1 5,9 481,2 719,8 1.044,3 31,9 539,3 56,0 247,2 723,5 807,7 2.554,3 2 με 5 έτη Άνω των 5 ετών 517,6 202,6 90,1 16,1 Σύνολο 1.217,4 0,6 168,0 Εγγυήσεις Ο ΟΤΕ έχει εγγυηθεί για το δανεισμό της θυγατρικής του OTE PLC ως εξής: Κατά την 31 Δεκεμβρίου 2021: Ευρώ 1.181,5 Κατά την 31 Δεκεμβρίου 2020: Ευρώ 1.176,4. ΕΤΑΙΡΕΙΑ 31 Δεκεμβρίου 2021 Ενδοομιλικά δάνεια (ΟΤΕ PLC) ETE/Alpha - Πιστωτική γραμμή Υποχρεώσεις από μισθώσεις Προμηθευτές και μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις για δικαιώματα μετάδοσης τηλεοπτικού περιεχομένου ΣΥΝΟΛΟ 31 Δεκεμβρίου 2020 Ενδοομιλικά δάνεια (ΟΤΕ PLC) ETE/Alpha - Πιστωτική γραμμή Υποχρεώσεις από μισθώσεις Προμηθευτές και μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις για δικαιώματα μετάδοσης τηλεοπτικού περιεχομένου ΣΥΝΟΛΟ Έως 1 έτος 389,7 0,6 30,4 1 με 2 έτη 107,5 31,4 468,2 888,9 46,8 185,7 Έως 1 έτος 287,8 0,6 53,1 1 με 2 έτη 414,4 0,6 42,8 371,5 713,0 31,9 489,7 20,4 628,1 218,7 535,4 1.921,4 2 με 5 έτη Άνω των 5 ετών 13,6 504,5 117,5 55,3 Σύνολο 1.220,3 1,2 268,7 56,0 187,1 559,8 459,4 1.949,6 γ) Κίνδυνος αγοράς Ο κίνδυνος αγοράς δημιουργείται από το ενδεχόμενο οι αλλαγές στις τιμές της αγοράς, όπως σε συναλλαγματικές ισοτιμίες, επιτόκια και τιμές μετοχών, να επηρεάσουν τη διακύμανση της αξίας των χρηματοοικονομικών μέσων που κατέχουν ο Όμιλος και η Εταιρεία. Η διαχείριση του κινδύνου της αγοράς συνίσταται στην προσπάθεια του Ομίλου και της Εταιρείας να διαχειρίζονται και να ελέγχουν την έκθεσή τους σε αποδεκτά όρια. Οι επιμέρους κίνδυνοι που συνθέτουν τον κίνδυνο αγοράς και οι πολιτικές διαχείρισής τους από τον Όμιλο και την Εταιρεία περιγράφονται παρακάτω: α. Κίνδυνος διακύμανσης επιτοκίων Ο κίνδυνος διακύμανσης επιτοκίων συνίσταται στην πιθανότητα η εύλογη αξία των μελλοντικών χρηματοροών ενός χρηματοοικονομικού μέσου να παρουσιάσει διακυμάνσεις εξαιτίας μεταβολών στα επιτόκια της αγοράς. Η ανάλυση του δανεισμού ανάλογα με το είδος του επιτοκίου παρατίθεται στον παρακάτω πίνακα: ΟΜΙΛΟΣ 2021 Δανεισμός με κυμαινόμενο επιτόκιο Δανεισμός με σταθερό επιτόκιο ΣΥΝΟΛΟ 1.151,0 1.151,0 ΕΤΑΙΡΕΙΑ 2020 5,9 1.197,9 1.203,8 2021 1.171,8 1.171,8 2020 1.164,9 1.164,9 190 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζεται η επίδραση στα αποτελέσματα από μία μεταβολή του επιτοκίου, μέσω της επίδρασής της στο δανεισμό και στις καταθέσεις. Αν τα επιτόκια αυξάνονταν κατά 100 μονάδες βάσης, η επίπτωση θα ήταν: ΟΜΙΛΟΣ 2021 Επίδραση στα κέρδη προ φόρων ΕΤΑΙΡΕΙΑ 2020 1,6 2021 1,2 2020 0,7 0,3 Αν τα επιτόκια μειώνονταν κατά 100 μονάδες βάσης, η επίπτωση θα ήταν: ΟΜΙΛΟΣ 2021 Επίδραση στα κέρδη προ φόρων ΕΤΑΙΡΕΙΑ 2020 (1,6) 2021 (1,2) 2020 (0,7) (0,3) Η επίδραση που παρουσιάζεται στους παραπάνω πίνακες βασίζεται στα ακόλουθα: α) O Όμιλος δεν έχει δανεισμό που φέρει κυμαινόμενο επιτόκιο, επομένως δεν επηρεάζεται από ενδεχόμενες μεταβολές στα επιτόκια δανεισμού. β) Τα επιτόκια καταθέσεων θεωρείται ότι αυξάνονται / μειώνονται κατά 25,0% της αντίστοιχης μεταβολής του ονομαστικού επιτοκίου. Επομένως, για αύξηση του ονομαστικού επιτοκίου κατά 100 μονάδες βάσης γίνεται η υπόθεση ότι τα επιτόκια καταθέσεων αυξάνονται μόνο κατά 25 μονάδες βάσης και ομοίως για μείωση του ονομαστικού επιτοκίου κατά 100 μονάδες βάσης γίνεται η υπόθεση ότι τα επιτόκια καταθέσεων μειώνονται μόνο κατά 25 μονάδες βάσης. β. Συναλλαγματικός κίνδυνος Ο συναλλαγματικός κίνδυνος συνίσταται στην πιθανότητα η εύλογη αξία των ταμειακών ροών ενός χρηματοοικονομικού μέσου να παρουσιάσει διακυμάνσεις εξαιτίας μεταβολών στις ισοτιμίες ξένου συναλλάγματος. Ο Όμιλος δραστηριοποιείται στην Ελλάδα και στη Ρουμανία και ως εκ τούτου εκτίθεται σε συναλλαγματικό κίνδυνο ο οποίος προέρχεται από τις μεταβολές των λειτουργικών νομισμάτων των χωρών αυτών έναντι άλλων νομισμάτων. Τα κυριότερα νομίσματα με τα οποία γίνονται συναλλαγές στον Όμιλο είναι το Ευρώ και το Ρουμανικό Ρον. Οι συναλλαγματικοί κίνδυνοι που δεν επηρεάζουν τις ταμειακές ροές του Ομίλου (π.χ. κίνδυνοι που προκύπτουν από τη μετατροπή των χρηματοοικονομικών καταστάσεων των αλλοδαπών δραστηριοτήτων στο νόμισμα παρουσίασης των χρηματοοικονομικών καταστάσεων του Ομίλου) γενικά δεν αντισταθμίζονται. Ο παρακάτω πίνακας παρουσιάζει την ευαισθησία σε μία εύλογα πιθανή μεταβολή στη συναλλαγματική ισοτιμία, με τις άλλες μεταβλητές να παραμένουν σταθερές, στα κέρδη προ φόρων του Ομίλου (εξαιτίας των μεταβολών στην εύλογη αξία των νομισματικών περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων): Μεταβολή στη συναλλαγματική ισοτιμία έναντι του Ευρώ -10% 10% Επίδραση στα κέρδη προ φόρων 2021 2020 2,8 (2,8) 4,0 (4,0) Διαχείριση Κεφαλαίων Ο πρωταρχικός στόχος του Ομίλου και της Εταιρείας σχετικά με τη διαχείριση των κεφαλαίων είναι η διασφάλιση της διατήρησης ισχυρής πιστοληπτικής ικανότητας και υγειών κεφαλαιακών δεικτών με σκοπό την υποστήριξη της επιχειρησιακής λειτουργίας τους και τη μεγιστοποίηση της αξίας προς όφελος των μετόχων. Ο Όμιλος και η Εταιρεία διαχειρίζονται την κεφαλαιακή διάρθρωση και πραγματοποιούν προσαρμογές προκειμένου να εναρμονίζονται με τις αλλαγές στο οικονομικό περιβάλλον. Για τη διατήρηση ή την προσαρμογή της κεφαλαιακής διάρθρωσης, ο Όμιλος και η Εταιρεία ενδέχεται να προσαρμόσουν την πληρωμή μερίσματος στους μετόχους, να επιστρέψουν κεφάλαια στους μετόχους ή να εκδώσουν νέες μετοχές. Ένα σημαντικό μέσο για τη διαχείριση κεφαλαίων είναι η χρήση του δείκτη μόχλευσης (ο δείκτης του καθαρού δανεισμού προς τα ίδια κεφάλαια), ο οποίος παρακολουθείται σε επίπεδο Ομίλου και Εταιρείας. Ο καθαρός δανεισμός περιλαμβάνει τα έντοκα δάνεια και ομόλογα καθώς και τις μακροπρόθεσμες και βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις από μισθώσεις (μετά την υιοθέτηση του ΔΠΧΑ 16 από την 1 Ιανουαρίου 2019), μείον τα ταμειακά διαθέσιμα και ταμειακά ισοδύναμα. 191 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ 31 Δεκεμβρίου ΟΜΙΛΟΣ Μακροπρόθεσμα δάνεια Βραχυπρόθεσμα δάνεια Βραχυπρόθεσμο μέρος μακροπρόθεσμων δανείων Υποχρεώσεις από μισθώσεις (μακροπρόθεσμο μέρος) Υποχρεώσεις από μισθώσεις (βραχυπρόθεσμο μέρος) Ταμειακά διαθέσιμα και ταμειακά ισοδύναμα Καθαρός δανεισμός Σύνολο ιδίων κεφαλαίων Δείκτης μόχλευσης 2021 ΕΤΑΙΡΕΙΑ Μακροπρόθεσμα δάνεια Βραχυπρόθεσμα δάνεια Βραχυπρόθεσμο μέρος μακροπρόθεσμων δανείων Υποχρεώσεις από μισθώσεις (μακροπρόθεσμο μέρος) Υποχρεώσεις από μισθώσεις (βραχυπρόθεσμο μέρος) Ταμειακά διαθέσιμα και ταμειακά ισοδύναμα Καθαρός δανεισμός Σύνολο ιδίων κεφαλαίων Δείκτης μόχλευσης 2021 2020 753,7 397,3 189,2 71,7 (630,7) 781,2 1.972,2 0,40x 974,8 205,9 23,1 290,6 61,2 (516,2) 1.039,4 2.139,8 0,49x 31 Δεκεμβρίου 31. 2020 797,6 374,2 126,5 25,3 (274,0) 1.049,6 3.198,6 0,33x 894,1 270,8 195,3 44,8 (105,5) 1.299,5 3.259,2 0,40x ΑΝΑΤΑΞΙΝΟΜΗΣΕΙΣ ΚΟΝΔΥΛΙΩΝ Στην ενοποιημένη και εταιρική κατάσταση αποτελεσμάτων της χρήσης 2020, ποσό Ευρώ 1,1, έχει αναταξινομηθεί από τα «Λοιπά έσοδα» στα «Λοιπά έσοδα (Σταθερή Τηλεφωνία)» για σκοπούς καλύτερης παρουσίασης. 32. ΕΛΕΓΚΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΛΟΙΠΕΣ ΑΜΟΙΒΕΣ Οι ελεγκτικές και λοιπές αμοιβές προς το δίκτυο της PricewaterhouseCoopers, αναλύονται ως εξής: (Απόλυτα ποσά) Αμοιβές για ελεγκτικές υπηρεσίες Αμοιβές για «Έκθεση φορολογικής συμμόρφωσης» Αμοιβές για άλλες υπηρεσίες διασφάλισης Λοιπές αμοιβές Συνολικές αμοιβές ΟΜΙΛΟΣ 2021 2020 1.453.150 2.088.015 702.100 670.000 33.000 116.000 45.000 93.596 2.233.250 2.967.611 ΕΤΑΙΡΕΙΑ 2021 2020 522.000 528.000 276.000 271.000 8.000 91.000 36.000 73.096 842.000 963.096 Συγκεκριμένα, οι ελεγκτικές και λοιπές αμοιβές προς την ΠραϊσγουωτερχαουςΚούπερς Α.Ε.Ε. (PricewaterhouseCoopers Ελλάδας εξαιρουμένου του υπολοίπου δικτύου PricewaterhouseCoopers), αναλύονται ως εξής: (Απόλυτα ποσά) Αμοιβές για ελεγκτικές υπηρεσίες Αμοιβές για «Έκθεση φορολογικής συμμόρφωσης» Αμοιβές για άλλες υπηρεσίες διασφάλισης Λοιπές αμοιβές Συνολικές αμοιβές ΠραϊσγουωτερχαουςΚούπερς Α.Ε.Ε. - Ελλάδα 2021 2020 1.071.500 1.049.000 702.100 670.000 33.000 116.000 45.000 92.096 1.851.600 1.927.096 192 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΥΤΗ 33. ΜΕΤΑΓΕΝΕΣΤΕΡΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ Τα πιο σημαντικά γεγονότα μετά την 31 Δεκεμβρίου 2021 είναι τα ακόλουθα: ΟΤΕ Πρόγραμμα Απόκτησης Ιδίων Μετοχών Στο πλαίσιο του Προγράμματος Απόκτησης Ιδίων Μετοχών και ειδικότερα κατά τη διάρκεια της περιόδου από 5 Μαρτίου 2021 έως 20 Φεβρουαρίου 2022, 14.435.076 ίδιες μετοχές αποκτήθηκαν, εκ των οποίων 2.225.380 αποκτήθηκαν κατά τη διάρκεια της περιόδου από 1 Ιανουαρίου 2022 έως 20 Φεβρουαρίου 2022. Επιπλέον, η Έκτακτη Γενική Συνέλευση των Μετόχων της Εταιρείας, που πραγματοποιήθηκε τη 18 Ιανουαρίου 2022 ενέκρινε ένα νέο Πρόγραμμα Απόκτησης Ιδίων Μετοχών διάρκειας 24 μηνών μέχρι ποσοστού 10% των μετοχών της Εταιρείας, σε ένα εύρος τιμών μεταξύ Ευρώ 1 (απόλυτο ποσό) και Ευρώ 30 (απόλυτο ποσό) ανά μετοχή. Ακύρωση ιδίων μετοχών Η Έκτακτη Γενική Συνέλευση των Μετόχων τη 18 Ιανουαρίου 2022 ενέκρινε την ακύρωση 8.638.512 ιδίων μετοχών, με αντίστοιχη μείωση του μετοχικού κεφαλαίου της Εταιρείας κατά Ευρώ 24,4. Τη 17 Φεβρουαρίου 2022 και κατόπιν ενημέρωσης της Επιτροπής Εταιρικών Πράξεων του Χρηματιστηρίου Αξιών Αθηνών και της ολοκλήρωσης των λοιπών νομικών και κανονιστικών διαδικασιών, οι προαναφερόμενες 8.638.512 μετοχές ακυρώθηκαν και διαγράφηκαν από το Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών την 22 Φεβρουαρίου 2022. Αναθεωρημένη Πολιτική Αμοιβών προς τους Μετόχους Την 23 Φεβρουαρίου 2022, το Διοικητικό Συμβούλιο ενέκρινε την αναθεωρημένη Πολιτική Αμοιβών προς τους Μετόχους (Σημείωση 18). COSMOTE Πληρωμή κεφαλαίου κάτω από τη δανειακή σύμβαση ύψους Ευρώ 150,0 με την EΙΒ Την 24 Ιανουαρίου 2022, η COSMOTE πλήρωσε κεφάλαιο ύψους Ευρώ 11,5 κάτω από τη δανειακή σύμβαση με την EIB. Πρόστιμα ΑΠΔΠΧ σε COSMOTE και ΟΤΕ Τον Ιανουάριο 2022, η ΑΠΔΠΧ επέβαλε πρόστιμα στην COSMOTE και στον ΟΤΕ ύψους Ευρώ 6,0 και Ευρώ 3,3 αντίστοιχα, σχετικά με μη εξουσιοδοτημένη εξαγωγή αρχείου από το σύστημα της COSMOTE, ως αποτέλεσμα κυβερνοεπίθεσης (Σημείωση 29). 193

Περίληψη: Τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε.: 1. Μιχαήλ Τσαμάζ, Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου και Διευθύνων Σύμβουλος 2. Eelco Blok, Αντιπρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου 3. Χαράλαμπος Μαζαράκης, Μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου Δηλώνουμε ότι εξ’ όσων γνωρίζουμε: α) οι συνημμένες Ετήσιες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις (Ενοποιημένες και Εταιρικές) της ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου 2021 μέχρι 31 Δεκεμβρίου 2021, οι οποίες καταρτίσθηκαν σύμφωνα με τα ισχύοντα λογιστικά πρότυπα, απεικονίζουν κατά τρόπο αληθή τα στοιχεία του ενεργητικού και του παθητικού, την καθαρή θέση και τα αποτελέσματα χρήσεως της ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ, καθώς και των επιχειρήσεων που περιλαμβάνονται στην ενοποίηση, εκλαμβανόμενων ως σύνολο και β) η Έκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου, απεικονίζει κατά τρόπο αληθή την εξέλιξη, τις επιδόσεις και τη θέση της ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ, καθώς και των επιχειρήσεων που περιλαμβάνονται στην ενοποίηση, εκλαμβανομένων ως σύνολο, συμπεριλαμβανομένης της περιγραφής των κυριότερων κινδύνων και αβεβαιοτήτων που αντιμετωπίζουν. Μαρούσι, 23 Φεβρουαρίου 2022 Ο Πρόεδρος του Δ.Σ. & Διευθύνων Σύμβουλος Ο Αντιπρόεδρος του Δ.Σ. Το Μέλος του Δ.Σ. Μιχαήλ Τσαμάζ Eelco Blok Χαράλαμπος Μαζαράκης Τα δύο μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου που υπογράφουν τις ανωτέρω δηλώσεις, ορίστηκαν προς τούτο, με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας της 23 Φεβρουαρίου 2022.