English: primary particle matter
Welsh: deunydd gronynnol cynradd
Subject: Amgylchedd
Notes: Caiff llygredd gronynnol ei gynhyrchu gan ffynonellau cynradd ac eilaidd. Caiff deunydd gronynnol cynradd ei allyrru'n uniongyrchol o safleoedd adeiladu, tanau gwyllt, llosgi coed, pyllau graean, gweithgaredd amaethyddol, a ffyrdd llychlyd. Caiff deunydd gronynnol eilaidd ei ffurfio yn yr atmosffer drwy adweithiau cemegol cymhleth.