พระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการส่วนจังหวัด (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๔๙๙
วันที่ประกาศ: 1957-01-29

content: พระราชบัญญัติ ระเบียบบริหารราชการส่วนจังหวัด (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๔๙๙
content: ภูมิพลอดุลยเดช ป.ร. ให้ไว้ ณ วันที่ ๑๗ มกราคม พ.ศ. ๒๕๐๐ เป็นปีที่ ๑๒ ในรัชกาลปัจจุบัน พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้ประกาศว่า โดยที่เป็นการสมควรแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายว่าด้วยระเบียบบริหารราชการส่วนจังหวัด จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ตราพระราชบัญญัติขึ้นไว้
content: โดยคำแนะนำและยินยอมของสภาผู้แทนราษฎร ดังต่อไปนี้
sectionNo: 1
sectionName: ชื่อกฎหมาย
content: มาตรา ๑ พระราชบัญญัตินี้เรียกว่า “พระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการส่วนจังหวัด (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๔๙๙”
sectionNo: 2
content: มาตรา ๒ พระราชบัญญัตินี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป
sectionNo: 3
content: มาตรา ๓ ให้ยกเลิกความในมาตรา ๗ แห่งพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการส่วนจังหวัด พ.ศ. ๒๔๙๘ และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน “มาตรา ๗ สภาจังหวัดประกอบด้วยสมาชิกซึ่งราษฎรเลือกตั้งขึ้นตามกฎหมายว่าด้วยการเลือกตั้งสมาชิกสภาจังหวัดมีจำนวนอย่างน้อยยี่สิบสี่คน
sectionNo: 3
content: ให้ราษฎรในอำเภอเลือกตั้งสมาชิกสภาจังหวัดขึ้นอำเภอละหนึ่งคน ถ้าอำเภอใดมีราษฎรตามหลักฐานการทะเบียนราษฎรครั้งหลังที่สุดเกินกว่าหนึ่งหมื่นห้าพันคน ให้อำเภอนั้นมีสมาชิกเพิ่มขึ้นอีกหนึ่งคนทุกหนึ่งหมื่นห้าพัน เศษของหนึ่งหมื่นห้าพันถ้าถึงครึ่งให้นับเป็นหนึ่งหมื่นห้าพัน
sectionNo: 3
content: แต่ถ้าคำนวณตามเกณฑ์ในวรรคสองไม่ได้จำนวนสมาชิกครบยี่สิบสี่คน ให้ถือว่าอำเภอหนึ่งมีสมาชิกได้หนึ่งคน ส่วนจำนวนสมาชิกที่ยังขาดจำนวนอยู่นั้น ให้ดำเนินการดังนี้ เอายี่สิบสี่หารจำนวนราษฎรในจังหวัดนั้น
sectionNo: 3
content: ได้ผลลัพธ์เท่าใดให้ถือเป็นเกณฑ์สำหรับคำนวณสมาชิกเพิ่มโดยอำเภอใดมีจำนวนราษฎรมากที่สุดให้อำเภอนั้นมีสมาชิกเพิ่มขึ้นอีกหนึ่งคน แล้วให้เอาผลลัพธ์หักจำนวนราษฎรของอำเภอนั้นออก เหลือเท่าใดให้ถือเป็นจำนวนราษฎรของอำเภอนั้น ในการพิจารณาเพิ่มสมาชิกที่ยังขาดจำนวนอยู่นั้น กระทำดังนี้ต่อ ๆ ไป
sectionNo: 3
content: จนได้สมาชิกครบจำนวนยี่สิบสี่คน”
sectionNo: 4
content: มาตรา ๔ ให้ยกเลิกความในมาตรา ๘ แห่งพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการส่วนจังหวัด พ.ศ. ๒๔๙๘ และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน “มาตรา ๘ สมาชิกสภาจังหวัดให้อยู่ในตำแหน่งได้คราวละห้าปี แต่ถ้าตำแหน่งสมาชิกว่างลงเพราะเหตุอื่น นอกจากถึงคราวออกตามวาระ
sectionNo: 4
content: ให้เลือกตั้งสมาชิกสภาจังหวัดขึ้นแทนให้เต็มตำแหน่งที่ว่างภายในกำหนดเก้าสิบวัน แต่สมาชิกสภาจังหวัดที่เข้ามาแทนนั้นให้อยู่ในตำแหน่งได้เพียงเท่ากำหนดเวลาของผู้ซึ่งตนแทน ถ้าตำแหน่งสมาชิกสภาจังหวัดว่างลงก่อนถึงกำหนดออกตามวาระไม่เกินหนึ่งร้อยแปดสิบวัน
sectionNo: 4
content: จะไม่เลือกตั้งสมาชิกสภาจังหวัดขึ้นแทนตำแหน่งที่ว่างนั้นก็ได้”
sectionNo: 5
content: มาตรา ๕ ให้ยกเลิกความในมาตรา ๑๒ แห่งพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการส่วนจังหวัด พ.ศ. ๒๔๙๘ และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน “มาตรา ๑๒ สมาชิกภาพแห่งสภาจังหวัดย่อมสิ้นสุดลงเมื่อ (๑) ถึงคราวออกตามวาระ หรือยุบสภาจังหวัด (๒) ตาย (๓) ลาออก โดยยื่นใบลาออกต่อผู้ว่าราชการจังหวัด (๔)
sectionNo: 5
content: ผู้ว่าราชการจังหวัดได้สอบสวนแล้วสั่งให้ออกโดยปรากฏว่าต่อมาเป็นผู้ขาดคุณสมบัติของผู้สมัครรับเลือกตั้ง หรือต้องห้ามตามกฎหมายว่าด้วยการเลือกตั้งสมาชิกสภาจังหวัด หรือ (๕) สภาจังหวัดวินิจฉัยให้ออกจากตำแหน่งโดยเห็นว่ามีความประพฤติในทางจะนำมาซึ่งความเสื่อมเสีย หรือก่อความไม่สงบเรียบร้อยแก่สภา
sectionNo: 5
content: หรือกระทำการอันอาจเสื่อมเสียประโยชน์ของจังหวัด มติในข้อนี้ต้องมีเสียงไม่ต่ำกว่าสองในสามของจำนวนสมาชิกที่อยู่ในตำแหน่ง”
sectionNo: 6
content: มาตรา ๖ ให้ยกเลิกความในมาตรา ๑๖ แห่งพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการส่วนจังหวัด พ.ศ. ๒๔๙๘ และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน “มาตรา ๑๖ ในปีหนึ่งให้มีสมัยประชุมสามัญสมัยหนึ่ง วันเริ่มสมัยประชุมสามัญประจำปีให้สภาจังหวัดกำหนด การประชุมสภาจังหวัดครั้งแรก
sectionNo: 6
content: ต้องกำหนดให้สมาชิกได้มาประชุมภายในเก้าสิบวันนับแต่การเลือกตั้งสมาชิกสภาจังหวัดเสร็จแล้ว”
sectionNo: 7
content: มาตรา ๗ ให้ยกเลิกความในมาตรา ๑๗ แห่งพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการส่วนจังหวัด พ.ศ. ๒๔๙๘ และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน “มาตรา ๑๗ ภายใต้บังคับมาตรา ๑๖ สมัยประชุมสามัญให้มีกำหนดสามสิบวัน แต่ผู้ว่าราชการจังหวัด จะให้ขยายเวลาออกไปก็ได้ อนึ่ง ในระหว่างเวลาสามสิบวันนั้น
sectionNo: 7
content: ผู้ว่าราชการจังหวัดจะให้ปิดสมัยประชุมก็ได้”
sectionNo: 8
content: มาตรา ๘ ให้ยกเลิกความในมาตรา ๒๕ แห่งพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการส่วนจังหวัด พ.ศ. ๒๔๙๘ และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน “มาตรา ๒๕ สมาชิกย่อมมีสิทธิตั้งกระทู้ถามผู้ว่าราชการจังหวัดในข้อความใด ๆ อันเกี่ยวกับการงานในหน้าที่ของราชการบริหารส่วนจังหวัดได้ นอกจากตั้งกระทู้ถามในสภาแล้ว
sectionNo: 8
content: สมาชิกสภาจังหวัดย่อมมีสิทธิสอบถามข้อเท็จจริงต่อผู้ว่าราชการจังหวัดเกี่ยวกับงานในอำนาจหน้าที่ของราชการบริหารส่วนภูมิภาค คำสอบถามและการตอบให้บันทึกหรือทำเป็นหนังสือเสนอกระทรวงทบวงกรมที่เกี่ยวข้องกับงานนั้น ผู้ว่าราชการจังหวัดย่อมทรงไว้ซึ่งสิทธิที่จะไม่ตอบ เมื่อเห็นว่าข้อความนั้น ๆ ยังไม่ควรเปิดเผย
sectionNo: 8
content: เพราะเกี่ยวกับความปลอดภัยหรือประโยชน์สำคัญของจังหวัดหรือเกี่ยวกับนโยบายราชการบริหารส่วนกลาง”
sectionNo: 9
content: มาตรา ๙ ให้ยกเลิกความในมาตรา ๓๐ แห่งพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการส่วนจังหวัด พ.ศ. ๒๔๙๘ และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน “มาตรา ๓๐ ให้จังหวัดมีข้าราชการส่วนจังหวัด โดยมีผู้ว่าราชการจังหวัดเป็นผู้ปกครองบังคับบัญชา และจัดแบ่งการบริหารออกเป็น (๑) สำนักงานจังหวัด มีหน้าที่เกี่ยวกับกิจการทั่วไปของจังหวัด
sectionNo: 9
content: มีเลขานุการจังหวัดเป็นผู้ปกครองบังคับบัญชาข้าราชการและรับผิดชอบต่อผู้ว่าราชการจังหวัด (๒) ส่วนต่าง ๆ ซึ่งจังหวัดตั้งขึ้น มีหน้าที่เกี่ยวกับกิจการส่วนจังหวัดในส่วนนั้น มีหัวหน้าส่วนราชการเป็นผู้ปกครองบังคับบัญชา และรับผิดชอบต่อผู้ว่าราชการจังหวัด ข้าราชการส่วนจังหวัดมีฐานะเป็นข้าราชการพลเรือน
sectionNo: 9
content: ให้คณะกรรมการซึ่งประกอบด้วย ผู้แทนกระทรวงมหาดไทยเป็นประธาน ผู้แทนกระทรวงการคลัง ผู้แทนกระทรวงที่เกี่ยวข้องเป็นกรรมการ พิจารณากำหนดตำแหน่ง ชั้นและอัตราเงินเดือนของข้าราชการส่วนจังหวัดแต่ละจังหวัด ให้นำกฎหมายว่าด้วยระเบียบข้าราชการพลเรือน และกฎ ก.พ. ในส่วนที่เกี่ยวกับการบรรจุ การแต่งตั้ง
sectionNo: 9
content: อัตราเงินเดือน การเลื่อนชั้น การเลื่อนอันดับเงินเดือน การเลื่อนขั้นเงินเดือน การโอน การให้กลับเข้ารับราชการ การสอบแข่งขัน การสอบคัดเลือก การคัดเลือก การสอบสวน การรักษาวินัยและการออกจากราชการ มาใช้บังคับแก่ข้าราชการส่วนจังหวัดโดยอนุโลมโดยให้คณะกรรมการจังหวัดมีอำนาจหน้าที่เป็น อ.ก.พ. กรม หรือ อ.ก.พ.
sectionNo: 9
content: กระทรวง และให้ผู้ว่าราชการจังหวัดมีอำนาจหน้าที่เช่นเดียวกับอธิบดีหรือเจ้ากระทรวง แล้วแต่กรณี การโอนระหว่างข้าราชการส่วนจังหวัดกับข้าราชการพลเรือนสังกัดกระทรวงทบวงกรมต่าง ๆ ในชั้น อันดับ และขั้นที่ไม่สูงกว่าเดิมอาจทำได้โดยกระทรวงทบวงกรม
sectionNo: 9
content: เจ้าสังกัดและจังหวัดได้ตกลงในการโอนทั้งข้าราชการผู้นั้นได้ยินยอมด้วย เมื่อเป็นการสมควรจะตราพระราชกฤษฎีกาให้ข้าราชการส่วนจังหวัดมีสิทธิอย่างอื่นบรรดาที่กฎหมายให้ไว้แก่ข้าราชการพลเรือนก็ได้”
sectionNo: 10
content: มาตรา ๑๐ ให้ยกเลิกความในมาตรา ๓๑ แห่งพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการส่วนจังหวัด พ.ศ. ๒๔๙๘ และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน “มาตรา ๓๑ ภายใต้บังคับแห่งกฎหมายว่าด้วยเทศบาล กฎหมายว่าด้วยสุขาภิบาลและกฎหมายอื่น ให้จังหวัดมีอำนาจหน้าที่ดำเนินกิจการส่วนจังหวัดดังต่อไปนี้ (๑)
sectionNo: 10
content: การรักษาความสงบเรียบร้อยและศีลธรรมอันดีของประชาชน (๒) การศึกษา การทำนุบำรุงศาสนา และการส่งเสริมวัฒนธรรม (๓) การสังคมสงเคราะห์อันรวมทั้งการสาธารณูปการ และการประกันสังคมด้วย (๔) การป้องกันโรค การบำบัดโรค และการจัดตั้งและบำรุงสถานพยาบาล (๕) การจัดให้มีและบำรุงทางน้ำ ทางบก และการชลประทานราษฎร์ (๖)
sectionNo: 10
content: การรักษาความสะอาดของถนน ทางเดิน และที่สาธารณะ รวมทั้งการกำจัดมูลฝอยและสิ่งปฏิกูล (๗) การจัดให้มีน้ำสะอาดและการประปา (๘) การจัดให้มีตลาดและท่าเทียบเรือ (๙) การจัดให้มีและบำรุงการไฟฟ้าหรือแสงสว่างโดยวิธีอื่น (๑๐) การจัดให้มีฌาปนสถาน (๑๑) การจัดให้มีและบำรุงสถานที่สำหรับการกีฬา การพักผ่อนหย่อนใจ
sectionNo: 10
content: สวนสาธารณะ สวนสัตว์ ตลอดจนสถานที่ประชุมอบรมราษฎร (๑๒) การบำรุงและส่งเสริมการทำมาหากินของราษฎร (๑๓) การแบ่งสรรเงินซึ่งตามกฎหมายจะต้องแบ่งให้แก่ราชการส่วนท้องถิ่น (๑๔) การจัดการคุ้มครอง ดูแล และหาผลประโยชน์จากทรัพย์สินส่วนจังหวัด (๑๕) การป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยต่าง ๆ และ (๑๖) กิจการอื่น ๆ
sectionNo: 10
content: ซึ่งจำเป็นเพื่อประโยชน์ของราษฎรและท้องถิ่น หรือหน้าที่อื่นซึ่งกฎหมายบัญญัติให้เป็นหน้าที่กิจการส่วนจังหวัด ทั้งนี้ ให้ดำเนินการภายในวงเงินงบประมาณที่ตั้งทางจังหวัดซึ่งได้รับอนุมัติจากสภาจังหวัดแล้ว”
sectionNo: 11
content: มาตรา ๑๑ ให้ยกเลิกความในมาตรา ๓๓ แห่งพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการส่วนจังหวัด พ.ศ. ๒๔๙๘ และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน “มาตรา ๓๓ การดำเนินกิจการส่วนจังหวัดซึ่งมีลักษณะเป็นการพาณิชย์อาจทำได้โดยการตราเป็นข้อบัญญัติจังหวัด ทั้งนี้ ภายใต้บังคับแห่งระเบียบกระทรวงมหาดไทย ออกตามความในมาตรา ๔๓”
sectionNo: 12
content: มาตรา ๑๒ ให้ยกเลิกความในมาตรา ๔๓ แห่งพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการส่วนจังหวัด พ.ศ. ๒๔๙๘ และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน “มาตรา ๔๓ ให้กระทรวงมหาดไทยตราระเบียบว่าด้วยการคลัง รวมตลอดถึงวิธีการงบประมาณ การรักษาทรัพย์สินส่วนจังหวัด การจัดหาผลประโยชน์จากทรัพย์สินส่วนจังหวัด การพาณิชย์ส่วนจังหวัด
sectionNo: 12
content: การจัดหาพัสดุ และการจ้างเหมาขึ้นไว้”
sectionNo: 13
content: มาตรา ๑๓ ให้ยกเลิกความในมาตรา ๔๔ แห่งพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการส่วนจังหวัด พ.ศ. ๒๔๙๘ และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน “มาตรา ๔๔ รัฐมนตรีมีอำนาจที่จะยุบสภาจังหวัดเพื่อให้ราษฎรเลือกตั้งใหม่ ในคำสั่งยุบเช่นนี้ต้องแสดงเหตุผลและมีกำหนดให้เลือกตั้งสมาชิกใหม่ภายในเก้าสิบวัน”
sectionNo: 14
content: มาตรา ๑๔ ให้ยกเลิกความในมาตรา ๔๕ แห่งพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการส่วนจังหวัด พ.ศ. ๒๔๙๘ และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน “มาตรา ๔๕ ผู้ว่าราชการจังหวัดอาจสั่งเพิกถอนมติซึ่งมิใช่ข้อบัญญัติจังหวัดเมื่อเห็นว่ามตินั้นมีลักษณะเป็นการเมืองแห่งรัฐ หรือฝ่าฝืนกฎหมาย กฎ
sectionNo: 14
content: หรือข้อบังคับทางราชการหรือนอกเหนือกิจการส่วนจังหวัด ในกรณีที่ผู้ว่าราชการจังหวัดเห็นว่า มติของสภาจังหวัดเข้าลักษณะดังกล่าวในวรรคแรก ผู้ว่าราชการจังหวัดจะต้องสั่งเพิกถอนมตินั้นภายในหกสิบวัน นับแต่วันที่สภาจังหวัดมีมติโดยแจ้งคำสั่งเพิกถอนพร้อมด้วยเหตุผลไปยังประธานสภาจังหวัด หากพ้นกำหนดหกสิบวันแล้ว
sectionNo: 14
content: ผู้ว่าราชการจังหวัดไม่สั่งเพิกถอนมติของสภาจังหวัดดังกล่าว ผู้ว่าราชการจังหวัดต้องปฏิบัติตามมตินั้นทันที ห้ามมิให้สภาจังหวัดอภิปรายคำสั่งของผู้ว่าราชการจังหวัดซึ่งสั่งเพิกถอนมติของสภาจังหวัดตามความในมาตรานี้”
sectionNo: 15
content: มาตรา ๑๕ สมาชิกประเภทที่ ๒ ของสภาจังหวัดที่ดำรงตำแหน่งอยู่แล้วในวันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ ให้เป็นสมาชิกสภาจังหวัดตามพระราชบัญญัตินี้ไปจนถึงคราวออกตามวาระ และถ้าตำแหน่งว่างลงเพราะเหตุอื่น ก่อนถึงคราวออกตามวาระ
sectionNo: 15
content: ก็ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยแต่งตั้งผู้ที่มีคุณสมบัติของผู้มีสิทธิสมัครรับเลือกตั้งและไม่เป็นผู้ต้องห้ามตามกฎหมายว่าด้วยการเลือกตั้งสมาชิกสภาจังหวัด เป็นสมาชิกขึ้นแทนต่อไป
sectionNo: 16
content: มาตรา ๑๖ ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยรักษาการตามพระราชบัญญัตินี้
content: ผู้รับสนองพระบรมราชโองการ จอมพล ป. พิบูลสงคราม นายกรัฐมนตรี
content: หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ คือ โดยที่พระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการส่วนจังหวัด พ.ศ. ๒๔๙๘ ซึ่งใช้บังคับอยู่ในปัจจุบัน บางมาตราทำให้ยากแก่การปฏิบัติ เช่น ไม่มีบทบัญญัติในเรื่องการปิดประชุมก่อนครบกำหนดสมัยประชุม การกำหนดตำแหน่งข้าราชการส่วนจังหวัด
content: การจัดแบ่งการบริหารราชการของจังหวัด สิทธิที่จะไม่ตอบคำสอบถาม ก็ไม่กำหนดไว้ เช่นเดียวกันกับในเรื่องกระทู้ถาม ไม่ได้ให้อำนาจผู้ว่าราชการจังหวัดในการสั่งเพิกถอนมติซึ่งไม่ใช่ข้อบัญญัติจังหวัด อำนาจของจังหวัดเกี่ยวกับกิจการของจังหวัด ไม่มีระบุให้อำนาจกระทรวงมหาดไทยวางระเบียบเกี่ยวกับการพาณิชย์ของจังหวัด
content: กับยังมีบทบัญญัติเกี่ยวกับสมาชิกภาพแห่งสมาชิกสภาจังหวัดประเภท ๒ ซึ่งสมควรกำหนดเวลาให้หมดสิ้นไป จึงจำเป็นที่จะต้องปรับปรุงแก้ไขพระราชบัญญัติให้เหมาะสมและรัดกุมยิ่งขึ้น