พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง (ฉบับที่ 2) พุทธศักราช 2487
วันที่ประกาศ: 1944-12-31

content: พระราชบัญญัติ แก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง (ฉะบับที่ ๒) พุทธศักราช ๒๔๘๗
content: ในพระปรมาภิไธยสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอานันทมหิดล ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ (ตามประกาศประธานสภาผู้แทนราษฎร ลงวันที่ ๑ สิงหาคม พุทธศักราช ๒๔๘๗) ปรีดี พนมยงค์ ตราไว้ ณ วันที่ ๒๒ ธันวาคม พุทธศักราช ๒๔๘๗ เป็นปีที่ ๑๑ ในรัชกาลปัจจุบัน
content: โดยที่สภาผู้แทนราษฎรลงมติว่า สมควรแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง จึงมีพระบรมราชโองการให้ตราพระราชบัญญัติขึ้นไว้โดยคำแนะนำและยินยอมของสภาผู้แทนราษฎร ดังต่อไปนี้
sectionNo: 1
content: มาตรา ๑ พระราชบัญญัตินี้ให้เรียกว่า “พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง (ฉะบับที่ ๒) พุทธศักราช ๒๔๘๗”
sectionNo: 2
content: มาตรา ๒ พระราชบัญญัตินี้ให้ใช้บังคับได้เมื่อพ้นหกสิบวันนับแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป
sectionNo: 3
content: มาตรา ๓ ให้เพิ่มความต่อไปนี้เป็น (๒) ทวิ ของมาตรา ๑๔๐ แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง “(๒) ทวิ ในศาลอุทธรณ์หรือศาลฎีกา ถ้าอธิบดีผู้พิพากษาศาลอุทธรณ์หรือประธานศาลฎีกา แล้วแต่กรณี เห็นสมควรจะให้มีการวินิจฉัยปัญหาใดในคดีเรื่องใดโดยที่ประชุมใหญ่ก็ได้ ภายใต้บังคับแห่งมาตรา ๑๓
sectionNo: 3
content: ที่ประชุมใหญ่นั้นให้ประกอบด้วยผู้พิพากษาทุกคนซึ่งอยู่ปฏิบัติหน้าที่ แต่ต้องไม่น้อยกว่ากึ่งจำนวนผู้พิพากษาแห่งศาลนั้น และให้อธิบดีผู้พิพากษาศาลอุทธรณ์หรือประธานศาลฎีกาเป็นประธาน คำวินิจฉัยของที่ประชุมใหญ่ให้เป็นไปตามเสียงข้างมาก และถ้ามีคะแนนเสียงเท่ากัน
sectionNo: 3
content: ให้ประธานแห่งที่ประชุมออกเสียงเพิ่มขึ้นอีกเสียงหนึ่งเป็นเสียงชี้ขาด ในคดีซึ่งที่ประชุมใหญ่ได้วินิจฉัยปัญหาแล้ว คำพิพากษาหรือคำสั่งต้องเป็นไปตามคำวินิจฉัยของที่ประชุมใหญ่ และต้องระบุไว้ด้วยว่าปัญหาข้อใดได้วินิจฉัยโดยที่ประชุมใหญ่
sectionNo: 3
content: ผู้พิพากษาที่เข้าประชุมแม้มิใช่เป็นผู้นั่งพิจารณาก็ให้มีอำนาจพิพากษาหรือทำคำสั่งในคดีนั้นได้ และเฉพาะในศาลอุทธรณ์ให้ทำความเห็นแย้งได้ด้วย”
sectionNo: 4
content: มาตรา ๔ ให้ยกเลิกมาตรา ๑๔๙ แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน “มาตรา ๑๔๙ ภายใต้บังคับบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายนี้ว่าด้วยการดำเนินคดีอนาถา และว่าด้วยความรับผิดชั้นที่สุดของคู่ความในเรื่องค่าฤชาธรรมเนียม ค่าธรรมเนียมศาลในการยื่นคำฟ้อง ฟ้องอุทธรณ์หรือฎีกา
sectionNo: 4
content: หรือในการดำเนินกระบวนพิจารณาอย่างอื่นตามที่ระบุไว้ในตารางท้ายประมวลกฎหมายนี้หรือในมาตรา ๑๕๐ นั้น ให้คู่ความผู้ยื่นคำฟ้อง ฟ้องอุทธรณ์หรือฎีกา หรือดำเนินกระบวนพิจารณานั้น ๆ หรือคู่ความฝ่ายที่ศาลระบุไว้ในคำสั่งในกรณีที่กระบวนพิจารณานั้นได้กระทำโดยคำสั่งศาลเป็นผู้ชำระ
sectionNo: 4
content: แต่ถ้าคู่ความฝ่ายซึ่งระบุไว้หรือคู่ความอีกฝ่ายหนึ่งไม่ยอมชำระค่าธรรมเนียมสำหรับกระบวนพิจารณาเช่นว่านั้น ศาลจะมีคำสั่งให้งดการดำเนินกระบวนพิจารณานั้นไว้ หรือจะสั่งให้เรียกค่าธรรมเนียมศาลจากคู่ความทั้งสองฝ่าย หรือแต่ฝ่ายเดียวก็ได้ ค่าธรรมเนียมศาลนั้น
sectionNo: 4
content: ให้ชำระหรือนำมาวางศาลโดยวิธีปิดแสตมป์ตามจำนวนที่ต้องปิดลงไว้ในคำคู่ความ คำร้อง ใบรับ หรือเอกสารอื่น ๆ นั้น คำร้องขอฟ้องหรือต่อสู้ความอย่างคนอนาถา คำฟ้องหรือฟ้องอุทธรณ์หรือฎีกา หรือคำให้การหรือคำแก้อุทธรณ์หรือฎีกา ซึ่งได้ยื่นต่อศาลพร้อมด้วยคำขอฟ้อง หรือต่อสู้ความอย่างคนอนาถา
sectionNo: 4
content: ตลอดจนการดำเนินกระบวนพิจารณาในชั้นไต่สวนอนาถา ไม่ต้องเสียค่าธรรมเนียมศาลและวางเงินศาล เว้นแต่ศาลจะได้ยกคำขอนั้นเสีย”
sectionNo: 5
content: มาตรา ๕ ให้ยกเลิกมาตรา ๑๕๑ แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน “มาตรา ๑๕๑ ในกรณีที่ศาลมีคำสั่งไม่รับคำฟ้อง หรือในกรณีที่มีการอุทธรณ์หรือฎีกา หรือมีคำขอให้พิจารณาใหม่ ถ้าศาลไม่ยอมรับฟ้องอุทธรณ์หรือฎีกา หรือคำขอให้พิจารณาใหม่นั้น ให้ศาลมีคำสั่งให้คืนค่าธรรมเนียมศาลทั้งหมด
sectionNo: 5
content: นอกจากค่ารับคำฟ้องและค่ายื่นคำขอให้ออกหมายเรียกจำเลย เมื่อได้มีการถอนคำฟ้อง หรือเมื่อศาลได้ตัดสินให้ยกคำฟ้องโดยไม่ตัดสิทธิโจทก์ที่จะฟ้องคดีใหม่ หรือเมื่อคดีนั้นได้เสร็จเด็ดขาดลงโดยสัญญาหรือการประนีประนอมยอมความ
sectionNo: 5
content: ให้ศาลมีอำนาจที่จะสั่งคืนค่าธรรมเนียมศาลทั้งหมดหรือบางส่วนแก่คู่ความที่เกี่ยวข้องซึ่งได้เสียไว้ในเวลายื่นคำฟ้องได้ตามที่เห็นสมควร ถ้าศาลอุทธรณ์หรือศาลฎีกามีคำสั่งให้ส่งสำนวนความคืนไปยังศาลล่างเพื่อตัดสินใหม่ หรือเพื่อพิจารณาใหม่ทั้งหมดหรือแต่บางส่วน ตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๒๔๓
sectionNo: 5
content: ศาลอุทธรณ์หรือศาลฎีกามีอำนาจที่จะยกเว้นมิให้คู่ความต้องเสียค่าธรรมเนียมศาลในการดำเนินกระบวนพิจารณาใหม่ หรือในการที่จะยื่นอุทธรณ์ หรือฎีกาคัดค้านคำพิพากษาใหม่ของศาลล่างได้ตามที่เห็นสมควร”
sectionNo: 6
content: มาตรา ๖ ให้ยกเลิกตาราง ๑ ท้ายประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน “ตาราง ๑ ค่าขึ้นศาลซึ่งต้องเสียเมื่อยื่นคำฟ้อง ๑. คดีที่คำขอให้ปลดเปลื้องทุกข์อาจคำนวณเป็นราคาเงินได้ ให้คิดค่าขึ้นศาลดังต่อไปนี้ ก. คำฟ้องนอกจากที่ระบุไว้ใน ข. และ ค. ต่อไปนี้
sectionNo: 6
content: ให้เรียกโดยอัตราสองบาทห้าสิบสตางค์ต่อทุกร้อยบาท ข. คำฟ้องขอให้ศาลบังคับตามคำชี้ขาดของอนุญาโตตุลาการตามมาตรา ๒๒๑ ให้เรียกโดยอัตราหนึ่งบาทต่อทุกร้อยบาท ตามจำนวนที่อนุญาโตตุลาการกำหนดไว้ในคำชี้ขาด แต่ไม่ให้เกินกว่าสองพันบาท ค.
sectionNo: 6
content: คำร้องขอให้บังคับจำนองหรือบังคับเอาทรัพย์สินจำนองหลุดตามที่จำเลยให้การยอมรับโดยไม่มีข้อต่อสู้ ให้เรียกโดยอัตราหนึ่งบาทต่อทุกร้อยบาทตามจำนวนหนี้ที่เรียกร้อง ในการคำนวณค่าขึ้นศาลนั้น ถ้าทุนทรัพย์หรือราคาทรัพย์สินที่พิพาทไม่ถึงหนึ่งร้อยบาท ให้นับเป็นหนึ่งร้อยบาท
sectionNo: 6
content: เศษของหนึ่งร้อยบาทถ้าถึงห้าสิบบาทให้นับเป็นหนึ่งร้อยบาท ถ้าต่ำกว่าห้าสิบบาทให้ปัดทิ้ง ๒. คดีที่คำขอให้ปลดเปลื้องทุกข์ไม่อาจคำนวณเป็นราคาเงินได้ ก. คดีทั่วไปรวมทั้งคดีไม่มีข้อพิพาทให้เรียกเรื่องละสิบห้าบาท ข. อุทธรณ์หรือฎีกาคำสั่งตามมาตรา ๒๒๗ หรือมาตรา ๒๒๘ ให้เรียกยี่สิบบาท ๓.
sectionNo: 6
content: คดีที่คำขอให้ปลดเปลื้องทุกข์ซึ่งอาจคำนวณเป็นราคาเงินได้ และซึ่งไม่อาจคำนวณเป็นราคาเงินได้รวมอยู่ด้วย ให้คิดค่าขึ้นศาลตามอัตราใน ๑ แต่ไม่ให้น้อยกว่าอัตราใน ๒ ก. หรือ ๒ ข. แล้วแต่กรณี ๔. คดีที่คำขอให้ชำระค่าเสียหายหรือค่าอุปการะเลี้ยงดูก็ดี เงินปี เงินเดือน เงินเบี้ยบำนาญ ค่าบำรุงรักษา หรือเงินอื่น ๆ
sectionNo: 6
content: ก็ดี บรรดาที่ให้จ่ายมีกำหนดเป็นระยะเวลาในอนาคต นอกจากดอกเบี้ย ค่าเช่า หรือค่าเสียหายที่ศาลมีอำนาจพิพากษา หรือสั่งตามมาตรา ๑๔๒ อยู่แล้ว ให้คิดค่าขึ้นศาลสิบห้าบาท ถ้าคดีนั้นมีคำขอให้ชำระหนี้ในเวลาปัจจุบันรวมอยู่ด้วย ให้คิดค่าขึ้นศาลสำหรับคำขอนี้ด้วยอีกส่วนหนึ่ง”
sectionNo: 7
content: มาตรา ๗ ให้ยกเลิกตาราง ๒ท้ายประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน “ตาราง ๒ ค่าธรรมเนียมอื่นๆ ลักษณะแห่งกระบวนพิจารณา ศาลฎีกาและศาลอุทธรณ์ ศาลชั้นต้น ชำระเมื่อใด คดีที่ต้องมีองค์คณะผู้พิพากษา๒ คน คดีที่ผู้พิพากษาคนเดียวเป็นองค์คณะ (๑)ค่ารับคำฟ้อง ๘ บาท ๕ บาท ๒ บาท เมื่อยื่นคำฟ้อง
sectionNo: 7
content: (๒) ค่ายื่นคำร้องขอตามมาตรา๑๐๑ ในกรณีที่ยังไม่มีคดีอยู่ในศาล - ๑๕ บาท ๑๕ บาท เมื่อยื่นคำร้องขอ (๓)ค่ายื่นคำขอให้ออกหมายเรียกหรือหมายอื่น ๆ ไม่ว่าจะออกหมายกี่ฉบับ คำขอละ ๓ บาท ๒ บาท ๑ บาท เมื่อยื่นคำขอ (๔) ค่ายื่นคำขออื่นๆ ที่ต้องทำเป็นคำร้อง ๘ บาท ๕ บาท ๒ บาท เมื่อยื่นคำขอ (๕)ค่าแต่งทนายตามมาตรา ๖๑
sectionNo: 7
content: ๘ บาท ๕ บาท ๒ บาท เมื่อยื่นใบแต่งทนาย (๖)ใบมอบอำนาจแก่ทนายความตามมาตรา ๖๒ ไม่ต้องเสียค่าธรรมเนียม (๗)ใบมอบอำนาจให้รับเงินตามมาตรา ๖๓ ไม่ต้องเสียค่าธรรมเนียม (๘)ใบตั้งผู้แทนให้กระทำการตามมาตรา ๖๔ ไม่ต้องเสียค่าธรรมเนียม (๙)ค่าอ้างเอกสารเป็นพยานฉบับละ แต่ไม่เกินกว่า ๒ บาท ๘๐ บาท ๑ บาท ๔๐ บาท ๑ บาท ๒๐
sectionNo: 7
content: บาท เมื่อส่ง (๑๐)ค่ายอมความตามมาตรา ๑๓๘ แต่ให้คืนค่าตัดสินทั้งหมดหรือแต่บางส่วน ๘ บาท ๕ บาท ๒ บาท เมื่อทำยอมความ (๑๑)ค่าหนังสือประกัน ๘ บาท ๕ บาท ๒ บาท เมื่อทำหนังสือประกัน (๑๒)ค่าตัดสินเรื่องละ ๘๐ บาท ชั้นฎีกา ๒๐ บาท ชั้นอุทธรณ์ ๑๐ บาท ๔ บาท เมื่อยื่นคำฟ้อง (๑๓) ค่าคำสั่งที่มีคำขอตามมาตรา๒๙๖
sectionNo: 7
content: หรือมีคำขอโดยทางอุทธรณ์คำสั่งของเจ้าพนักงานบังคับคดี ๒๐ บาท ๑๐ บาท ๔ บาท เมื่อยื่นคำขอหรือเมื่อยื่นอุทธรณ์ (๑๔)ค่าคำบังคับเรื่องละ ๘ บาท ๕ บาท ๒ บาท เมื่อยื่นคำฟ้อง (๑๕)
sectionNo: 7
content: ค่าส่งประเด็นไปสืบที่ศาลอื่นไม่เกี่ยวถึงการชำระค่าฤชาธรรมเนียมอื่นๆที่จะต้องเสียเนื่องจากการดำเนินกระบวนพิจารณาเพื่อสืบพยานในศาลที่ได้รับแต่งตั้ง - ๕ บาท ๕ บาท ก่อนส่งประเด็นไปสืบ (๑๖) ค่าคัดสำเนาเอกสารต่างๆ โดยจ่าศาล หรือเจ้าพนักงานบังคับคดีเป็นผู้คัด ให้คิดร้อยคำต้นหนึ่งบาทต่อไปร้อยคำต่อ ๒๕
sectionNo: 7
content: สตางค์ ค่ารับรองฉบับละ ๒ บาท ตามมาตรา ๕๔ และมาตรา ๒๘๑ (๑๗)ค่าคัดและรับรองสำเนาบัญชีค่าฤชาธรรมเนียม ตามมาตรา ๑๖๙ ๑ บาท ๑ บาท ๑ บาท เมื่อมีคำขอ (๑๘)ใบสำคัญเพื่อแสดงว่า คำพิพากษาหรือคำสั่งได้ถึงที่สุดแล้ว ๑ บาท ๑ บาท ๑ บาท  
content: ผู้สนองพระบรมราชโองการ ควง อภัยวงศ์ นายกรัฐมนตรี