ஜேன் லூ

முனைவர் ஜேன் எக்சு. லூ (Jane X. Luu) (வியட்நாம் மொழி: லூ லே ஆங் (Lưu Lệ Hằng); பிறப்பு: ஜூலை 1963) அமெரிக்க-வியட்நாம் வானியலாளர் ஆவார். இவர் கியூப்பர் பட்டையையும் அதன் பெரிய வான்பொருள்களையும் கண்டுபிடித்து அவற்ரின் பான்மைகளை விளக்கியமைக்காக டேவிட் சி. யெவிட்டுடன் இணைந்து காவ்லி பரிசும் 2012 அம் ஆண்டுக்கான மிக்கெல் பிரவுன் பரிசும் பெற்றார். சூரியக் குடும்பக் கோள் அமைப்புகளின் வரலாற்றினைப் புரிந்துகொள்வதற்கான மபெரும் முன்னேற்றமாக அமைந்தது"

தொடக்கநிலை வாழ்க்கை
இவர் 1963 இல் தென்வியட்நாம் அமெரிக்கப் படையின் மொழிபெயர்ப்பாளருக்கு மகளாகப் பிறந்தார். இளமையில் இவருக்கு இவரது பிரெஞ்சு மொழியைக் கற்பித்தார்; இந்நிகழ்ச்சி இவருக்கு வாழ்நாள் முழுவதும் மொழிகள்பால் ஆர்வத்தை வளர்த்தது.

தென்வியட்நாமிய அரசு (சாய்கோன் வீழ்ந்ததும்) வீழ்ந்ததும் இவர் 1975 இல் அமெரிக்காவுக்குப் புலம்பெயர்ந்துள்ளார்.  இவரும் இவரது குடும்பமும் சொந்த உறவினர் வாழ்ந்த காந்துக்கியில் கு௶இயேறி வாழ்ந்தனர்.  இவர் தாரைச் செலுத்த ஆய்வகத்துக்கு வந்து பார்த்தபோது இவருக்கு வானியலில் ஆர்வம் கவிந்தது. She attended Stanford University, receiving her bachelor's degree in 1984.

கியூப்பர் பட்டையின் கண்டுபிடிப்பு 

இவர் பெர்க்கேலி கலிபோர்னியா பல்கலைக்கழகத்திலும் மசாசூசட் தொழில்நுட்ப நிறுவனத்திலும் பட்டப்படிப்பு படிக்கும்போதே டேவிட் சி. யெவிட்டுடன் இணைந்து கியூப்பர் பட்டையைக் கண்டுபிடித்துள்ளார்.  இருவரும் ஐந்தாண்டு நோக்கீடுகளுக்குப் பிறகு 1992 இல், புளூட்டோவையும் அதன் மிகப் பெரிய நிலாவான சாரானையும் தவிர, முதல் கியூப்பர் பட்டை வான்பொருளைக் கண்டுபிடித்தனர்; இதற்கு இவர்கள் இருவரும் அவாய்ப் பல்கலைக்கழகத்தின் மவுனா கீயில் உள்ள 2.2 மீ தொலைநோக்கியைப் பயன்படுத்தினர். இந்த வான்பொருள் (15760) 1992 QB1 என்பதாகும். இதற்கு இவரும் யெவிட்டும் புன்னகையாள் எனச் செல்லப் பெயரிட்டனர். அமெரிக்க வானியல் கழகம் இவருக்கு 1991 இல் வானியலுக்கான ஆன்னி ஜம்ப் கெனான் விருதை வழங்கியது.  இவர் 1992 இல் விண்வெளித் தொலைநோக்கி அறிவியல் நிறுவனத்தின் அபுள் ஆய்வுநல்கையைப் பெற்றார். இவர் பெர்க்கேலி கலிபோர்னியா பல்கலைக்கழகத்தை ஓம்புதல் நிறுவனமாகத் தேர்ந்தெடுத்தார். முதன்மைப் பட்டைச் சிறுகோள் 5430 லூ இவரது நினைவாகப் பெயரிடப்பட்டுள்ளது. இவர் 1992 இல் மசாசூசட் தொழில்நுட்ப நிறுவனத்தில் தன் முனைவர் பட்டத்தைப் பெற்றார்.

தொழில்முறை வாழ்க்கை 

முனைவர் பட்டம் பெற்றதும், இவர் 1994 இல் இருந்து ஆர்வார்டு பல்கைக்கழகத்தில் பேராசிரியராகப் பணி செய்தார்.  இவர் நெதர்லாந்து இலெய்டன் பல்கலைக்கழகத்திலும் பணி செய்துள்ளார். ஐரோப்பா வாழ்க்கைக்குப் பிறகு, அமெரிக்காவுக்குத் திரும்பிவந்து மசாசூசட் தொழில்நுட்பக் கழகத்தின் இலிங்கன் ஆய்வகக் கருவிகள் புலத்தில் முதுநிலை அறிவியலாளராக வேலை மேற்கொண்டு வருகிறார்.

இவரும் யெவிட்டும் 2004 திசம்பரில்,  50000 குவாவோவர் எனும்பிகப் பெரிய கியூப்பர் பட்டை வான்பொருளில் படிக வடிவப் பனிக்கட்டி உள்லதாக்க் கண்டுபிடித்து அறிவித்தனர்.ரிவர்கல் அதில் அம்மோவியா நீரகவேற்று இருப்பதற்கான நிலமைகளையும் கண்டுள்ளனர். இவர்கள் இந்த பனிக்கட்டி தரையடியில் தோன்றி, சில மில்லியன் ஆண்டுகட்கு முன்னர் மற்றொரு கியூப்பர் பட்டை வான்பொருளோடு மோதும்போது வெளியேறி இருக்கலாம் என்ற கோட்பாட்டையும் வெளியிட்டனர்.

இவரும் யெவிட்டும் இணைந்து 2012 இல் இலாசு ஏஞ்சலீசு கலிபோர்னியா பல்கலைக்கழகத்தின் இழ்சா பரிசைப் பெற்றனர். "இப்பரிசு இவர்கள் இருவரும் நெப்டியூன் கடப்பு வான்பொருள்களைக் கண்டுபிடித்து அவற்றின் பான்மைகளையும் விவரித்தமைக்காக வழங்கப்பட்டது.  இந்த நெப்டியூன் வான்பொருள்கள் சூரியனின் உருவாக்கம் சார்ந்த தொல்பொருள்களும் நெங்கலமாகத் தேடிக்கொண்டிருந்த சிற்றலைவுநேர வால்வெள்ளிகளுக்கான வாயிலும் ஆகும்."  இவர் காவ்லி பரிசை யெவிட், மைக்கேல் ஈ. பிரவுன் ஆகிய இருவருடனும் பெற்றார். "இப்பரிசு இவர்கள் மூவரும் கியூப்ப பட்டையையும் அதன் மிகப் பெரிய வான்பொருள்களையும் கண்டுபிடித்து அவற்றின் பான்மைகளை விவரித்தமைக்காக வழங்கப்பட்டது.  இது நம் சூர்யக் குடும்பக் கோள்கள் அமைப்பின் வரலாற்றைப் புரிந்துகொள்வதைப் பெரிதும் மேம்படுத்திட வழிவகுத்தது”.

சொந்த வாழ்க்கை 

இவர் பயணத்தை விரும்புபவர். நேப்பாவில் இவர் குழந்தைகளைக் காப்போம் அமைப்பில் பணிபுரிந்துள்ளார்.   இவர் பலவகைக் களச் செயல்பாடுகளில் ஈடுபடுபவர்னிவர் செல்லோ விளையடுவார். இவர் தன் கணவராகிய வானியலாளர் உரோன்னி ஊகர்வர்ப்பை நெதெர்லாந்து இலெய்டனில் சந்தித்தார்.

தகைமைகளும் விருதுகளும் 
 1991 வானியலுக்கான ஆன்னி ஜம்ப் கெனான் விருது
 2012 வானியலுக்கான சா பரிசு (Shaw Prize) 
 2012 வானியற்பியலுக்கான காவ்லி பரிசு 
 சிறுகோள் 5430 லூ 1996 ஜூலை 1 இல் இவரது நினைவாகப் பெயரிடப்பட்டது ().
 இவர் நார்வே அறிவியல், எழுத்துக் கல்விக்கழக ஆய்வுறுப்பினர் ஆவார்.

சில வெளியீடுகள் 
 NASA Astrophysics Data System publication listing, Over 200 publications are listing
 

 Crystalline Ice on Kuiper Belt Object (50000) Quaoar (article co-written with David Jewitt, published in the December 9, 2004 issue of Nature)
 The Shape Distribution of Kuiper Belt Objects (paper co-written with Pedro Lacerda, June 2003)
 Comet Impact on McMaster (presentation summary, November 2001)
 Accretion in the Early Kuiper Belt I. Coagulation and Velocity Evolution (paper co-written with Scott J. Kenyon, published in May 1998 Astronomical Journal)
 Optical and Infrared Reflectance Spectrum of Kuiper Belt Object 1996 TL66 (paper co-written with D.C. Jewitt, January 1998)

மேற்கோள்கள்

வெளி இணைப்புகள் 

 
 No Starry Eyed Astronomer.  Vijaysree  Venkatraman (October 2012) 

1963 பிறப்புகள்
அமெரிக்க வானியலாளர்கள்
அமெரிக்கப் பெண் அறிவியலாளர்கள்
சிறுகோள் கண்டுபிடிப்பாளர்கள்
நெப்டியூன் கடப்பு வான்பொருள் கண்டுபிடிப்பாளர்கள்
வாழும் நபர்கள்
அமெரிக்கக் கோள் அறிவியலாளர்கள்
பெண் வானியலாளர்கள்
பெண் கோள் அறிவியலாளர்கள்
வியட்நாம் பெண் அறிவியலாளர்கள்
வியட்நாம் வானியலாளர்கள்