குமார் சகானி

குமார் சகானி (Kumar Shahani, 7 திசம்பர் 1940-24 பிப்ரவரி 2024) என்பவர் ஒரு இந்திய திரைப்பட இயக்குநரும், திரைக்கதை எழுத்தாளரும் ஆவார். இவரது மாற்றுத் திரைப்படங்களான  மாயா தர்பன் (1972), தரங் (1984), கயல் கத்த (1989)  கஸ்பா (1990) ஆகியவற்றுக்காக பிரபலமானவராவார். இவரது திரைப்படங்கள் 1972, 1990, 1991 ஆம் ஆண்டுகளில் சிறந்த திரைப்படத்திற்கான பிலிம்பேர் விமர்சகர்கள் விருதைப் பெற்றன. இவரது அர்ப்பணிப்பு, திரைப்படத் திறனுக்கு மாயா தர்பன் திரைப்படம் ஒரு எடுத்துகாட்டாகக் கருதப்படுகிறது. விமர்சகர்களும்  திரைப்பட ஆர்வலர்களும் பெரும்பாலும் இவரை  பியர் பாவ்லோ பசோலினி, ஆண்ட்ரி தர்கோவ்ஸ்கி ஜாக் ரிவெட் போன்ற திரைப்படப் படைப்பாளிகளுடன் ஒப்பிடுகின்றனர். இவர் பூனே திரைப்படக் கல்லூரியின் ஆசிரியராகவும், ஒரு திரைப்பட  கோட்பாட்டாளராகவும் அறியப்படுகிறார். இவரது 51 கட்டுரைகள் அடங்கிய புத்தகமான குமார் ஷஹானி: ஆதி ஷாக் ஆஃப் டிசையர் அண்ட் அதர் எஸ்ஸேஸ், ராஜாத்யக்சயாவாவை பதிப்பாசிரியராகக் கொண்டு 2015 இல் துலிகா புக்சால் வெளியிடப்பட்டது.

துவக்ககால வாழ்க்கை 
சகானி 1940  திசம்பர் 7 அன்று  சிந்து மாகாணத்தின் லர்கானாவில் (தற்போதைய பாக்கித்தானில்) பிறந்தார். 1947  இந்தியாவின் பிரிவினைக்குப் பிறகு, சகானியின் குடும்பம் பம்பாய் நகரத்திற்கு (தற்போதைய மும்பை) இடம் பெயர்ந்தது. இவர்  பம்பாய் பல்கலைக்கழகத்தில் அரசியல் அறிவியல் மற்றும் வரலாற்றில் இளங்கலை பட்டம் பெற்றார். மேலும்  பூனா திரைப்படக் கல்லூரியில் மேம்பட்ட இயக்கம் மற்றும் திரைக்கதை எழுதுதல் ஆகியவற்றைப் பயின்றார். அங்கு இவர் ரித்விக் கட்டக்கின் மாணவராக இருந்தார். மேலும் தாமோதர் தர்மானந்தா கோசாம்பியிடமும் பயின்றார். பிரெஞ்சு அரசாங்க உதவித்தொகையில், இவர் இன்ஸ்டிட்யூட் டெஸ் ஹாட்ஸ் எடுடெஸ் சினிமாட்டோகிராபிக்சில் (ஐடிஹெச்இசி)  பயில்வதற்காக பிரான்சுக்குச் சென்றார். மேலும் யுனே ஃபெம் டூஸ் என்ற திரைப்படத்திற்கு இயக்குநர் ராபர்ட் பிரெசனிடம் உதவியாளராக பணியாற்றினார்.

இந்தியா திரும்பிய பிறகு, சகானி 1972 இல்  தனது முதல் திரைப்படமான  மாயா தர்பன் படத்தை இயக்கினார். அதன் பிறகு பன்னிரண்டு ஆண்டுகளுக்கள் கழித்து 1984 இல் தான் அடுத்த முழுநீளத் திரைப்படமாக தரங் படத்தை இயக்கும் வாய்ப்பைப் பெற்றார். இவரது மற்ற முதன்மையான படங்களில் 1989 திரைப்படமான  கயல் கத்த, 1990 படமான கஸ்பா ஆகியவை ஆடங்கும். மேலும் ரெயில்ஸ் ஃபார் தி வேர்ல்ட், ஃபயர் இன் தி பெல்லி, எவர் யுனிவர்ஸ், வர் வார் வாரி ஆகிய குறும்படங்களையும் பவந்தரண, சார் அத்யாய ஆகிய ஆவணப்படங்களையும் இயக்கினார். இவரது படங்கள் 1972, 1990, 1991 ஆகிய  ஆண்டுகளில் சிறந்த திரைப்படத்திற்கான பிலிம்பேர் விமர்சகர் விருதைப் பெற்றன. மாயா தர்பன்  1972 இல் இந்தியில் சிறந்த திரைப்படத்திற்கான தேசிய திரைப்பட விருதைப் பெற்றது. இவரது படங்கள் ரோட்டடாம் சர்வதேச திரைப்பட விழாவில் திரையிடப்பட்டன.  கயல் கத்த திரைப்படம் 1990 ரோட்டர்டாமில் திரைப்பட விழாவில் ஃபிப்ரெஸ்சி பரிசைப் பெற்றது. இவர் 1998 இல்  பிரின்ஸ் கிளாஸ் விருதைப் பெற்றார்.

1976 முதல் 1978 வரை, மகாபாரதத்தின் இதிகாச பாரம்பரியம், பௌத்த படிமவியல், இந்தியப் பாரம்பரிய இசை, பக்தி இயக்கம் ஆகியவற்றை ஆராய்வதற்காக ஹோமி பாபா பட்டதாரிகள் ஆதரவூதியத்திட்டத்தை நடத்தினார். சகானி இந்தியாவின் காப்பக மற்றும் மறுசீரமைப்புத் திட்டமான ஃபிலிம் ஹெரிடேஜ் அறக்கட்டளையிலும் செயல்பட்டார். புனே திரைப்படக் கல்லூரியில் கற்பித்தார். இவரது 51 கட்டுரைகள் அடங்கிய புத்தகமான, குமார் ஷஹானி: ஆதி ஷாக் ஆஃப் டிசையர் அண்ட் அதர் எஸ்ஸேஸ், 2015 இல் துலிகா புக்சால் வெளியிடப்பட்டது. அந்தக் கட்டுரைகள் 40 ஆண்டு காலக்கட்டத்தில் எழுதப்பட்டவையாகும்.

மரணம் 
சகானி தனது 83வது வயதில் 24 பிப்ரவரி 2024 அன்று, மேற்கு வங்கத்தின் கொல்கத்தாவில்,   இறந்தார். இவருக்கு மனைவியும்  உத்தரா,  ரேவதி என்ற மகள்களும் உள்ளனர்.

திரைப்படவியல் 
சான்றுகள்:

விருதுகள் 
சான்றுகள்:

 தேசிய விருது (1972, 1984, 1991)
 பிலிம்பேர் விமர்சகர்கள் விருதுகள்-சிறந்த படம் (1972, 1990, 1991)
 ரோட்டர்டாம் சர்வதேச திரைப்பட விழா – FIPRESCI விருது (1990)
 பிரின்ஸ் கிளாஸ் விருது (1998)

மேற்கோள்கள் 

2024 இறப்புகள்
1940 பிறப்புகள்
இந்தித் திரைப்பட இயக்குநர்கள்